Gb769_fol-2
author: Bernhardin, von Busti

N12509537764 021

—

uß Tübingen

——

2
.
—
„7
.
- .
.

5„
1
3
.
.
1
.
S

U

ð — = — S . 2 .⸗ 2
2 7 * 2 ö1L — — * — „
–
. 3

Bernardini de Buſtis.

.

nam poſt Penchecoſten induſiue.
Dinnica de paſſiõe de moꝛientũ religioſa ſepe/

neceſſitate/et de eius oꝛdinabilitate.ſ. qᷓlit᷑ debe/

Zabula rubꝛicarum

In nomine donn /
ni eſu chꝛiſti et beatiſſime vᷣginis Marie In
cipiũt Rubꝛice par ſecũde qdrageſimalis qð
roſariũ ſermonũ nuncupat᷑. Hec auũt ꝑs incipi

ens a dñica de paſſione ꝓtẽdit᷑ vſqʒ; ad terci fe/

„

litiõe.etibi determiat᷑ vbi qͥſq; ſittumulãdus:⁊
qͥs poſſit eligere ſepultura:⁊ qᷣb⸗ denegan ſit
eccłiaſtica ſepultura. Ibidẽ etis tractot de teſta⸗
mentis defunctoꝛũ exeq̃ndis.et ibi declarat᷑ qñ
teſtamẽtũ ſit rõnabile:acſeruandũ: ⁊ qñ nõ.⁊ qͥ
ſint illi qbo a iure ꝓhibitũ eſt teſtari. et vtrũ cleri⸗/
ci poſſint teſtamẽtũ facere de rebꝰ mobiliby eccle

ſ de redditib:ac fructiby pceptis ex bñficijs.

oc etiã ſermone examiat᷑ nunqᷣd heredes ⁊

tecutoꝛes teſtamẽtoꝝ teneant᷑ adumplere volũ
utẽ defunctoꝝ ſtatim poſt moꝛtẽ ipſoꝝ: ⁊ vtrũ

dilatio ſolutiõis ⁊ adimpletionis piudicet ani⸗
mabus pᷣdictoꝝ moꝛtuoꝝ: et de pctõ illoꝝ qͥ ñ
manaakrlegac ⁊ alijs pijs diſpoſitiõiby detũ/
ccoꝝ Sermo.j. Folio·j.
Codẽ die poſt pꝛandiũ de ſuffragijs moꝛtu⸗

oꝛũ.Etibi declarat᷑ ad quẽ locũ vadunt anie cu

egrediunt᷑ de coꝛꝑe:et qñ debeant ꝓ eis fieri ſul
fragia:et qñ nõ. Itẽ ibitractat᷑ de tribo generibo
holm qͥ paradiſum recto tramite aſcendũt poſt

banc vitaʒ. et de purgatoꝛio generali qꝗð eſt ſub

terra:⁊ de particulan qð eſt in hoc mundo in q̊
aliqñ deꝰ facitaias purgari qᷣnq; de cauſis. In
hoc etiã ſermone ꝓbat᷑ ꝙ, veraciter pñt anie de/
functoꝝ viuentiũ ſi uffragijs adiuuari. Determi
nat᷑ inſupꝑ Nunqᷣͥd ſuffragia facta pꝛo vno pꝛo⸗
ſint alijs defunetꝭ in purgatoꝛio exiſtẽtib⸗.et q̃s
vtilitates conſeq̃nt᷑ illi ꝗͥ pꝛo defunci ſuffragia
et elemoſynas faciunt. J bidẽ etiã demõſtrat᷑ ꝙ
aniĩe defunctoꝝ q̃ttuoꝛ modis intelligũt a qͥby
ſint ꝓ eis facta ſuffragia:⁊ quõ adiuuãt viuos
oꝛõnibo ſuis ⁊ ſubſidijs.et qᷓ; terribilis ſit pena
purgatoꝛij. S ermo.ij.Folio.Y.
Feria ſecũda de elemoſyne fructificatiõe.vbi
ponunt ſeptẽ vtilitates qᷓs conſequunt᷑ illi qͥ ele
moſynã faciũt Itẽ de elemoſyne obligatõe. et ibi

declarant ſeptẽ oꝑa miſcðie coꝛꝑalia:⁊ ſeptẽ ſpi

ritualia. Pꝛobat᷑ etiã ꝙ ſepteʒ legib tenet᷑ qᷣſq;

facere elemoſynã qñ pot. In bᷣ etia ſermone po/

nunt᷑ nouẽ cõditiòes qᷓs hr̃e debet elemoſyna:

vt ſit deo grata. Sermo. iij. Fo. xij.

Feria tercia de pctõ lingue:ꝓbado rõnibo:au
toꝛitatibo:⁊ exẽplis linguã eſſe refrenãdi.Dein/
de de pctõ ꝓditiõis:adulatiõis:ſimlłlatiõis: ma
ledicciõis:blaſphematõis.et vltio de detractiõe
acmurmuratiõe.et ibi de eiꝰ deteſtatiõe:modifi
catiõe.ſ.qᷓliter fiat detractio:remediatione ac re⸗
ſtitutione.ſ. fame. Sermo.iiij.YFo.x-ir.
Feria q̃rta de charitat dignitate: vtilitate: ac

ac pꝛudentia.Sermo.viij.Fo.lxiiij.

eſt

mus amare dei:noſipſos:?⁊ ꝓxmũ. Et decha⸗
ritatis co gſcibilitate:vbi ponunt᷑ xij.ſig qᷣb co/
gnoſci pot qñ qͥs ẽ in charitate.Ser.v.ſo.xxvj .
Feria qͥnta de q̃ttuoꝛ inducẽtibo pcõꝛem ad⸗

pniaʒ. Pꝛimũ ðᷣꝛ pcti malignatio.⁊ ibi ponunt᷑

xij. malignatiões pci. Secudũ diuerſa vo catio
Et ibi declarant᷑ ſeptẽ voces inuitates ad pnias
Terciũ immẽſa fruciificatio.⁊ ibi agit᷑ de ſepteʒ
fructibo pnie. Quartü continua habilitatio. vbi
ꝓbat᷑ ꝙ qᷣlibet petõꝛ qᷓntũcunq; ſceleratiſſimus
poteſt de petis ſuis etiam in vlcimo vite articu⸗
lo penitere ⁊ ſaluari.Ser.vj.Fo.xxxxiij. 2.
Feria ſexta de ſpe bona ⁊ vana:⁊ ð bone ſpei
frucuficatõe:ac ð vicio ðſꝑatõis.S er.vij.fo.lix
Sabbato de iuſticia:foꝛtitudine:tẽperantia
Dñnica in ramiſpalmaꝝ de ſuꝑbie deteſtatõ
ac de eiꝰ filiatõe.l. aollentgorrod Korvang 6io
ria:iactãtia:ambitiõe: bypocriſi:ꝑcinacia: ingti⸗
tudine:ino bediẽtia:cunoſitate:cõtentiõe:ac pſũ

ptione. Itẽ de vᷣtute hũilitat. Ser.ix.fo.lxxv.

Ecẽ die poſt pꝛandiũ de anie rõnalis crea⸗
tione:ĩmoꝛtalitate:libertate.ſ.liberi arbitrij:no/
bilitate:⁊ de dei dilectiõe erga illa:ac de angelo
rũ cuſtoditiõe.Sermo.x.Fo.lxxxixr.

Feria ſecũda de antichꝛiſti pᷣnũciatiõe acno⸗
minatiõe:et de ſignis aduẽtus erꝰ:ac de eiꝰ ꝑſe⸗

cutione ⁊ occiſione.Sermo.xj.fo.c.
Feria tercia de victoꝛia ſuijpſiꝰ:vbi ꝓbat᷑ rõ⸗
nib:autoꝛitatibo:⁊ exeplis ꝙ qᷣlibet tenet᷑ vince
re ſuas ioꝛdinacas paſiiòes: ſubijciẽdo ſenſua
licatẽ rõni. Jbidẽ ett am ꝓbat᷑ ꝙ viuẽs ſᷣm volu
ptates carñales põt beſtia appellari: imo etiam
peioꝛ eſt oĩ beſtia. Econtra vo ille qͥ vincit ſuas
cõcupiſcẽtias ⁊ refrenat noxios appecitꝰ:maioꝛi
laude ⁊ trũpho dignus eſt: q; ſi oẽs mũdi the/⸗
ſauros cõgregaret:oẽmq; ſciaʒ acqͥreret: et totiꝰ
oꝛbis ipenũ ſibi ſubiugaret.Ser.xij. Fo. cxiij.
Feria q̃rta de miſſa.ſ.qͥd ſit:⁊ a q̊ ſit oꝛdinata
et q̃re appellat᷑ miſſa:⁊ quõ hoĩes obligent᷑ ad
eã audiendã.vbi determinat᷑ vtrũ ſit melioꝛ mii
ſa boni ſe acerdotis qᷓ; mali:cũ qͥbuſdã alijs du⸗
bijs. Itẽ ibidẽ ꝓbat᷑ rõnibo:autoꝛitatibo:⁊ exem
plis ꝙ poſt vba cõſecratiõis vera panis ⁊ vini
ſuba in veꝝ coꝛpꝰ⁊ ſanguinẽ xpᷣi couertit᷑:rema
nẽtib ibi accidentib panis ⁊ vini ſine ſubiecto.
Decdarant᷑ etã in h̊ ᷣmõe qͥnq; vtilitates qᷓs cõ/⸗
ſequũt᷑ illi qͥ deuote audiũt miſſã. ſer.xiij.ſo.cxx.
Feria qnta de cõione.f.de figun ſacr̃i eucha⸗
riſtie:⁊ de cauſis q̃re deꝰillud inſtituit:⁊ de ob/
ligatiõe acneceſſitate cõicandi:ge de punitõe nõ
còicantiũ. Itẽ de pᷣparatòe faciẽda ad recipiẽdũ

tã ſctm̃ ſacẽm:et de vtilitate quã illi ↄſequunt᷑ qͥ
deuote recipiũt cõionẽ. Ser.xiiij.fo.cxxvij.

Feria ſexta vener ſai de paſſiõe dñi: ⁊ de cõ⸗
paĩſione brẽ vginis. Et ibi declarat᷑ quõ virgo
Maria fuit pluſq; marcyr:qꝛ ieffabilit᷑ afflicta

7

pt moꝛtẽ filij:maxie/ſpter qͥnq; cõditiões q̃
erx

Zabula rubꝛicarum

fuerũt in ea. Itẽ ibidẽ oſtendit᷑ q̃ttuoꝛ rõnibo q;
doloꝛ quẽ habuit ſaluatoꝛ noſter i paſſiõe fuit

maximꝰ oim doloꝝ pᷣſeni vite.Et ĩ eodẽ ſermo

ne explicant᷑xij. doloꝛes qͥs pijſſima virgo ha⸗

buit de paſſiõe dilecti filij ſui. Ser.xv.fo.cxxxvj

Sabbato ſaõ de ſeptem genenby hoim indi
Ine ſumẽtiũ coꝛpꝰxpᷣi:qͥb debet ſacra cõmunio
denegari.Et ibi declarat᷑ q̃liter puniant᷑ illi qͥ cũ

moꝛtali paõ ad recipiendũ ſeiſſimũ coꝛꝑis do

mini ſacramentũ accedere pᷣſumũt.Ibidẽ etiam

7

oſtedit ꝙ ꝑ q̃ttuoꝛ ſigna põt qͥs vgnoſcere vrx

ſit in gra dei. Sermo.xvj. Fo. clj.
In ſacratiſſima ſolẽnitate paſcali de veritate:
cõgruitate:ſeu neceſſitate:ac iocũditate reſurre⸗
ctiois dñi nr̃i Jeſu xpᷣi. Ser.xvij.fo.lclx.
Feria ſcdᷣa de magniiudie głie ꝑadiſi.vbi ꝓ⸗
bat᷑ ꝙ oẽs mũdi ↄſolatioes ſunt minime in cõ⸗
paratiõt celeſtiũ gaudioꝝ:q̃ nulla lingua expꝛi
mere põt:nec intellectꝰhũanus in pᷣſenti vita in/
telligere. Itẽ ibidẽ demonſtrat᷑ ꝙ appetitꝰnr̃ nõ
põt in hoc ſeculo qetari:ſed ſolũ plene cõſglabit᷑
in glia celeſti. Sermo.xviij.Fo.clxij.

Feria tercia de ſeptẽ gaudijs ꝑadiſi. Ser.xix. 518
nis.ſ.tribulationũ:moꝛtificationis.i.pnie: locu
Feria q̃rta de ſpe ꝑuenièdi ad vitã eternã.vbi nonis:acceſſionis.ſ.ad eccleſias:veridicnonis:
ꝓbat᷑ duodecim rõnibo ꝙ ſi nõ ꝓcedet defecꝰex
magna negligetia nra:oes ad viã ꝑueniemus

Folio clxviij.

eternã.Sermo.xx.Fo.clxxrr.
Ferla qͥnta de ſeptẽ terribilibo p
Sermo. xxj. folio.clxxxvy.
Feria ſexta de alij
Sermo. xxij.fo. cccxy.
Sabbato de nuero ſaluãdoꝝ reſpectu illoꝝ
q danabunt᷑.Sermo.exxiij.fo.cxy.
Dnmica pᷣma de donis in teſtamẽto et diſceſſu

relic qnq; generibo ꝑſonaꝝ.ſ.religioſis: regi⸗
bus ſiue rectoꝛibo ſubditiſq; ac ſenibo et iuueni
bus.Sermo.xxiiij.fo.c.
Eodẽ die poſt pꝛãdiuʒ de documẽtis relictis
hoibo cõiugat parẽtibuſq; ac filijs.Et ibi ð ho⸗
noꝛe ſacerdotibo exhibẽdo. Ser.xxv.fo.cciiij.
Dnica.ij.poſt paſca de conſilijs dat ep̃is:ab
batib:parochianis: ⁊ poꝛibo:atq; oibus aiaꝝ
paſtoꝛibo. Sermo.xxvj. fo. ccx.

ECogdꝗẽ die poſt pꝛandiũ de documẽt datis ſe

cularibo.ſ. de imitatõe chꝛiſti. Et ibi de religione
tractat᷑:?⁊ de mũdi ↄtẽptu.Ser.xxvij.fo.cxiij.
Diñica. iij. poſt paſca de documẽtis dat vᷣgi/
niby ac viduis.Et ibi tractat᷑ de vᷣginitate ac vi⸗
duitate:ac de remedijs ſᷣuãdi caſtitatẽ ⁊ de mu⸗
lieꝝ ſtatu ac de vanitatib⸗ eaxꝝ Sermo. xxviij.
Follio.ccxxxſ.
ECCodẽ die poſt pꝛandiũ de documẽt dat mi
litibo:magiſtrj ⁊ ſcolanib: aduocat ⁊ ꝓcurato⸗
ribo: iudicibo ac notarijs:cõſiliarijs:? medicis
Der. xxix.fo. ccrdi.
Dñica.iiij.pꝰpaſca de oſilijs datis diuitibo e
pauꝑibo.⁊ de eoꝝ ſtatu.Ser.xxx.Fo.ccluiij.

1s ſeptem infernaliby penis.

Eodẽ die poſt pꝛandium de veritate quo eſt

virtꝰ potẽtiſiima:oppugnatiſſima:⁊ miũphatiſ⸗
ſima. Sermo. xxxj. folio.ccrr.

—

Dnica qͥnta poſt paſca de documẽt datis di

uerſis oꝑarijs:et ibi de oꝑatiõe diabolica cho⸗

reizandi. Itẽ de varijs aruificib ⁊ mercatoꝛib:
vbi etiã ponunt᷑.xvj.offenſiones qͥ fiunt in mer
cantijs. Sermo.xxxij.fo.cclxx.
xodẽ die poſt pꝛandiũ de cõſcientie qͥditate ⁊
oꝑatiõe atq; variatione.ſ.ꝙ varie ſunt hominũ
2ſcie. Itẽ de eius cõſeruatiõe.ſ.gra dei q̃ eam cõ
ſeruat:⁊ de eiuſdẽ bone ↄſcie fructificatiõe ac cõ
trariatione.ſ.pcti moꝛtalis:qð lepꝛe aſſimilat᷑.et
ibi de regulis cognoſcẽdi pctin moꝛtale.⁊ in vl

tma regla ponit᷑ de fratna coꝛrectiõe. In exoꝛ/
dio auũt ſermonis ponunt᷑ duodecim lege ·

grini. Sermo.xxxiij.fo.cclxxix. S
In aſcenſione dni quõ chꝛiſtꝰaſcẽdit in celu
viã qᷓdraginta vᷣtutũ:q̃s nobis oſtẽdit exen
plo ſuo.ſ.humiliatiõis:obeditiois:dilectionis:

puationis.ſ.tꝑaliũ ſaltẽ qͥ ad afrectũ:cuſtoditic

nis.ſ.caſtitatis:oꝛatiõis:cõuerſatiõis.ſ.cum bo

nis:ſuꝑatõis.ſ.demonũ ⁊ tẽptationũ:toleratio

iundicatiõis vt.ſ.nõ iudicemꝰ ꝓximũ de occulq:
diſcretionis:oſtenſionis.ſ.boni exẽpli:recoꝛda

tionis.ſ.moꝛꝭ:oꝑatiõis.ſ.bone:pᷣlatiõis.ſ.quõ
debeat officiũ exerceri:ſctificationis:iuſtificatio

nis:purificatõis:miſeratiõis:gratificatiõis:la⸗
chꝛymatio nis:receptiõis:gloꝛificatiõis:doctri⸗/

natiõis:miſtratiõis:adipletionis:ſeꝑatiõis:at⸗

tentiois:vitationis.ſ.dignitatũ huius ſeculi:cõ
feſſionis:cõ munionis:abnegatõis:remiſſõis
ꝓfectionis.ſ.de bono in melius:ſaluatiois:ac
coꝛrectionis fraterne:⁊ perſeueratiõis. Sermo
xxxiiij.fo.ccxc.
Sodẽ die poſt pꝛandiũ de ſachomano ꝑadi
ſi:⁊ de bono milite. Sermo.xxxv.fo.cccviij.

Dnica infra octauã aſcẽſionis ð moꝛt qͥdita
te:vtilitate: generalitate: ⁊ terribilitate. Sermo

xxxvj.fo.cccxv. .
Eodẽ die poſt pꝛandiũ de excõicatiõis diffi⸗
nitiõe:inflictione:iuſtificatiõe:obſeruatiõe:ma⸗/

lignatiõe:participatione:⁊ abſolutiõe.Sermo

xxxvij.fo.cccxxj.
In die penthecoſtes de ſpũſſcti veritate:pceſ

ſionalitate: pſonalitate:nomiatioe:cognitiõe:ap

paritione: donatiõe:oꝑatiõe:⁊ diſpoſitiõe.ſ.ad
recipiendũ eiꝰgram.Ser.xxxviij.fo.cccxxx.
Feria ſecũda de amoꝛe dei erga pcõꝛes.vbi

ponunt᷑ duodecim oe diuine dilectiõis erga

illos.Sermo.xxxix.Yolio.cccxliiij.
Feria tercia de duodedm excellentijs diuint
amoꝛis.Sermo.xl.⁊ vlcimus Folio.cccxlvij.

—

4 HH

„*
„ v

a ſti a maire cum ire vellet ad paſſiõeʒ
fuuit valde doloꝛoſa.ſermone.xv. ꝑte
v. P totahgñmmm.e
Abſinthiũ ſignificat cõtritionẽ ⁊ penitentis.ſer.

ix.parte.ij.O.

Abſolui ab excõicatiõe põt qͥs poſt moꝛtemqñ
in moꝛte oſtẽdit ſigna ↄtritiois.ſermo.xxxvij.

parte. v. L.

Abſolutio excõicationũ ad q̊s ſpectat.eodẽ ſer,/

mone.parte.vij.ꝑ tcoaam.?
Accidia qͥd ſit ⁊ qd mali faciat.ſer.vij.ꝑ.iij.¶O.
Accidens ſine ſubiecto põt deus in eſſe coſerua
re ⁊ ab eo ſeq̃ſtrare:ſicut facit in hoſtia conſe/⸗
crata.ſermo.xiij.ꝑte.ij.O.
Accuſatio chꝛiſti coꝛã pilato.ſer.xv.par.viij. P
Adoptiui filij ſuccedunt adoptanti.ſermõe.vij.
Aduocati eſſe non poſſunt multe ꝑſone.ſermo

Aduocatis dant᷑ conſilia que ſeruare debẽt.ea/

dem ꝑte ꝑꝶ totam.
Aduocati quales eſſe debent.ibidem.

Aduocare volẽs debet ſtuduiſſe ꝑ qͥnq; annos

et eſſe pbatus a doctoꝛibo.ibidem Q.
Aduocatoꝝ ſalariũ.ibidem x.

Aduocatoꝝ dignitas.ibidem Xc.
Adulatiõis peccatũ.ſermone.iiij.ꝑte.ij. O.⁊ ſer
mone.xxxj. pte. ij. F

Adulatoꝛes ſunt euitandi quadruplici ratione

ſer. iiij. parte,.ij.â /09⸗—
Affectiõis et ſanguinis habẽda eſt ratio.ſermo
ne. j. in exoꝛ. “”äl
Affectio inoꝛdinata dãnabilis eſt maxie in pᷣla⸗
tis.ſer.xxvj.ꝑte.j.V.vſq; in finẽ illiꝰꝑtj.

Agens reqᷣrit diſpoſitionẽ bonã patietis.ſer.iij.

„

parte.ij. in pn.

Agnũ paſcalẽ nõ poterant comedere q̃ttuoꝛ ge

nera ꝑſonaꝝ.ſer.xiiij.parte.iij. ll.
Agni paſcalis caput ⁊ pedes cum inteſtinis co
medi debere cur pᷣcipit deus.ibidem R.
Zgriculture exercitium qualiter fieri debet.ſer.
xxxij.parte.j.S. la.iij. MUvℳ

Alteratio rei quõ reddat venditionẽ nullam.ſer

„

mone.xxxij.ꝑte.iij. B6d —
Aliqui hoĩes ſunt pauꝑes:aliqͥ diuites:et alij
nec diuites nec pauꝑes.ſer.xxx.partejj.¶ H
IAltitudo ⁊ magnitudo celoꝛũ.ſer.x.par.ij.x.

Aliud eſt coꝛriꝑe:aliud coꝛrigere: ⁊ alið mone/

re.ſer.xxxiij.parte.iij. G.el. j.

Ambitio qd ſit⁊ quõ ſit ptm.ſer.ix.pte.ij. Het

R. 7 ſermo.xxvj.pte.iiij. C. circa mediu.
Ambitio totũ mundũ conturbat.ſermone.xxxj.

parte. j.
Ambicio eſt deteſtanda.ibidem .

.*

Amidde cõmendatio.ſer. v. parteijj.x. et pare

Bſentatio chꝛi

uiij. S vſq; ad x
Amat aliqͥd ꝓpter ſex.eadẽ ꝑte.iiij.F.
Amoꝛ dei erga nos.ibidem F.

Amoꝛ debet eſſe recipꝛocus.ibidem.,.
Amoꝛ nj erga deũ.ibidem ꝑ totã illã ꝑtem.

—

Amare ſeipᷣm q̃re deꝰ nõ pᷣcepit homini explic⸗

Amare quõ debemus noſipſos. ibidẽ .

Amare plus debemus aiam ꝓximi q; coꝛpus

noſtrũ ⁊ oia tꝑalia.ibidem O *
Amari qͥ vult debet alios amare.ibidem R.

Amicoꝝ oia debent eſſe cõia.ibidem S 2⁊ Z

Amoꝛ erga ꝓximũ q̃lis eſſe debet.ibidem X.
Amidacie depictio.ibidem. M
Amicicie vere ſeptem ſigna.ibidẽ.x.poſt mediũ
Amoꝛ ꝑ q̃ttuoꝛ ſigna maniteſtat᷑ibidẽ ꝓpe finẽ
Amicicia eſt triplex.ſ.bonoꝝ cũ bonis: tnaloꝛũ
c(u malis:⁊ bonoꝝ cũ malis.ibidem.yp.
Amoꝛ q̃druplex reꝑit᷑ibidẽ poſt megiin
Amidcia quõ cõtrahit᷑ ⁊ coꝛroboꝛat᷑ in pꝛohe⸗
mibiſtius partisvbn.
Amici moꝛtẽ flere an ſit pctm̃.ſer.j.in exoꝛ.

Amicoꝝ moꝛte non debemus nimiũ contriſta
n..ſer.j.ꝑte.j.E. ⁊ ſer.ij.in exoꝛ.vbi ad hocaſſi/

gnant᷑ multe cauſe.

unuuuvjmoꝛ virginis bñdice erga filiu; ſuum. ſer. xx
Aduocatũ debet iudex dare nõ habẽti.ibidẽ.Zc·
Aduocatoꝝ fallacie ⁊ deceptiões.ibidẽ A⁊ SZAulpB

in exoꝛ.ij. W.

Amoꝛẽ ſuum erga hoiem qᷣnq; ſignis oſtendit H

deus. ſer. xx.ꝑ.iij. crca mediũ.
Amicide vtilitas ⁊ ↄſolatio.ſer.xxiiij.in exoꝛ.
Amoꝛ cõiugũ q̃ntus eſſe debet.ſer.xxv.ꝑ.j.D.
Amicicie excellentia ⁊bonũ.ſer.xxxj.ꝑ.j. ¶)
Amicicie pꝛeponit᷑ veritas.ibidem .la.ij.circa

Amoꝛ dei erga pctõꝛes.ſer.xxxix.ꝑ totum.

Amoꝛis dei duodecim excellentie.ſer.xl.ꝑ totũ.
Amoꝛ dei ðꝛ auꝝ ignitũ ⁊ ꝓbatũ:q̊ extimantur
oꝑa noſtra.ibidem in exoꝛ.
Amo: dei infundit᷑a deo et eſt ſemꝑ cuim deo:
et directe ꝑducit ad ipᷣm deuʒ.eodem ſermo/
ne ꝑte.ij.ꝑ totam.

Amoꝛis dei qnq; ſũt ſpedees. ibidẽ vſq; ad .

Amoꝛis dei pᷣcioſitas.eodem ſer.pte.iij.⁊.iiij.
Amoꝛis diuini tres ſuntactus.ibidẽ O?⁊ ꝓ
Amoꝛ dei purgat aiam a pctis.eodẽ ſer. ꝑte.v.
Amoꝛ dei facilicer habet᷑.codẽſer.par.vij.
Amoꝛẽ dei qᷓtuoꝛ comitant᷑.eodem ſer.pte.viij
vbi de iocunditate diuini amoꝛis.
Amans deum poteſt credere ſe ſaluandum.eo⸗
dem ſer.ꝑte.xij. JMUD:
Amicicia quantũ debet durare.ſermo.xxxiiij.ꝑ.
vltima.y.

Angeli ſi non peccaſſent nunquid deus homi/

nem creaſſet.ſer.x.ꝑte.j.E ⁊ F.
Angeloꝛum dignitas ac excellentia ⁊ beneficia
que hoib impendũt.eodem ſermone.pꝑte.iij.
vſq; ad M.et ibi põt accipi ſermo ð ange⸗

1

lis. ⁊ maxie de ſanco Michaele.
Angelica natura vtrũ ſit dignioꝛ qᷓ; hũana.ibi⸗
dem Lcirca meduum.
AUngeli deſcendũt de celo in cõſecratione coꝛpo

nss chꝛiſti.ſer.xiij.parte.j.

Angeli teſtificauerũt chꝛiſtũ reſurrexiſſe.ſermo/

ne. xvij. parte.j.K.
Angeloꝛũ creatio:locatio:⁊ ſublimatio.ſermo⸗
ne. xix.pꝑte.vij. G vſq; adꝛ.
Angeli vtrũ ſint oẽs eiuſdẽ ſpeciei.ibidem J.
Angeloꝝ numeroſitas.ibidem ꝰx·

ne. xxxiiij parre.ij. ñ.
Angeli pacifics ſociant᷑.ibidem

Vngeli an deſerat cuſtodiã obſtinatoꝝ. .xxxir.

parte.iij.p totam. ”Gü
Anie decedẽtiũ ad vnũ qᷓ̃ttuoꝛ locoꝝ ꝓficiſcun/
ur. ler.ij. ꝑte.j.p toaam.
Anias defunctoꝝ qnq; deus mittit ad faciẽdã
ppnniaʒ ſuoꝝ petõꝝ in hoc mũdo multciplici ex
caulſa.ibidẽ LTvlzin fin⸗ illius ꝑtis.
Anie defunctoꝝ an qnq; exeant de purgatoꝛio
et inferno.ibidem O ? P.
Anie defunctoꝝ pnt viuoꝝ ſuffragijs adiuua⸗
ri.eodem ſer.pꝑte.ij.Q? T. .

Ania rõnalis tres habet potentias.ſ.intellecũ:

memoꝛiã ⁊ voluntatẽ.ſer.v.in eroꝛ.
Anima rationalis de quo ⁊ a quo eſt creata: et
quid eſt:ac quot modis nominat᷑ ſer.x.parte
.T vſq adaa.
Ania qñ ⁊ vbi creata eſt.ibidẽ ꝑ.vſq; ad A.
Ania q eſt.ibidem.Z.circa mediũ. .
Anima quare deꝰ coꝛꝑi cõiunrxit.ibidem. ?Z Z
Ania qᷓliter ⁊ ad qͥd eſt creata.ibidem.A.vſq; in
finem illius pard. .
Ania quo modo eſt in coꝛpoꝛe ⁊ in omni parte
eelus.ibidem B. .
Ania quõ eſt facta ad imaginẽ ⁊ ſiłicudinẽ dei.
ibidem A.vſq; in finẽ illiꝰ partis.

Animã quare deus creauit ad imaginẽ ſuã.ibi

dem L. circa mediũ6.
Aia nr̃a cſt imoꝛtalis.eodẽ ſer.ꝑte.ij.vſq; ad T
Anie no bilitas.ibidẽ T. vſq; in fine iſtꝰ partis
Anie ſedes altiſſima.ibidem T.
Anime foꝛmoſitas.ibidem Z.
Ania chꝛiſti fuit plena triplici theſauro.ſ- er. xvij

parte.lij circa pꝛincipiu.

Anialiũ genera qͥd ſignificent.ſ.lepoꝛes: capꝛio
li:capꝛee:cerui:aſini:leoneſ:tigres:ſi. imie:poꝛ/

clſiue apꝛi:vrſi:vulpes:lupi:canes rabidi:re
Ptilia:ſerpẽtes ⁊ dꝛacones: volucreſq; ac pi⸗

ſces.ſer.xij.par.j.T. vſq; ad L.excluſiue.

Animalia qdam nõ pmittüt ſe tãgi:⁊ qͥd ſigni⸗/

ficent. ſer. xvij. ꝑte.iij. A.circa mediũ.

Anioſitas ⁊ audacia laudat᷑ in milicibo.ſer. xxix

parte.j. X.

Antichꝛiſti ania nunqͥd habebit angelicã cuſto

Aiã.ſer.xj. in exoꝛ.

Antichꝛiſti pᷣnũcatio.eodẽ ſer.parj.p totam.

Antichꝛiſtus còfundet᷑ tripliciter.bidem Oad
Vntichꝛiſti nomiatio.eodem ſer. pte.ij.p totã.
Intichꝛiſtus in oibus cõtrariabit᷑ chꝛiſto.ſ.in

coꝛꝑis ⁊c.ibidem.
Antichꝛiſti pater ⁊ mater vñ erũtibidem y.·

natiuitate: ꝓgenie:generatione: diſpoſitione

ibidem E.

Antichꝛiſtus nunqͥd erit diabolus incamatus
ſitas. ibidem Xæ ASBrjñmichꝛiſti tépus in pꝛoximo iminet. eodeʒ ſer⸗
Angeli gaudẽc ⁊ letant᷑ de pace hominũ.ſermo/ me totaam.
IIͤnntichꝛiſti pſecutio q; terribilis et quõ erit. eo⸗

mone.par.iij.pꝑ totam.

dẽ ſer.par.iiij.ꝑ totã.⁊ par.v.in pꝛin.

Antichꝛiſti tꝑe quõ adiuuabit chꝛiſtꝰ eccleſiam

ſuam.eodẽ ſer.par.v. J.duplex.

Antichꝛiſtitempus q̃re deus voluit eſſe bꝛeue

etpopulis annũciari.ibidẽ.? RRz LC.

Antichꝛiſti finitio ⁊ moꝛs.ibidem 22050.
Antichꝛiſto moꝛtuo an ſtatim mundus finiet᷑.

ibidem ſ.
Antichꝛiſto moꝛtuo conuertent᷑ iudei ad fidem
chꝛiſti.ibidem.
Anulũ aureũ rotundũ ⁊ vnicũ q̃re ponit ſpon⸗
ſus in q̃rto digito ſpõſe.ſer. xxv.parj.D.

UEnnũciauit chꝛiſtꝰ totã paſſionẽ ſuã matri ſue.

ſer. xv. par.iiij.E. vſq; in finẽ illiꝰ ꝑtiis.
Appetitus noſter non põt in aliqbo terrenis aut
alijs creatun ſe chinfi vel qᷣetari.ſed ſolũ in et
na felicitate qetabit᷑.
cet ſer.xix.parte.vij. F.

Artcha teſtameti tria cõtinebat. ꝑ que ſignifican
tur tria que reqrunt᷑ in pᷣlato.ſer.xxvj.parte.v

H.ante medium.
Archa Noe figurauit pniam.ſermone.vj.parte
ij . . ante medium. .⸗——
Ars chartaꝝ:alearũ:⁊ taxilloꝝ faciẽdoꝛũ an ſit
licita.ſer.xxxij.ꝑ.j.O
Ars de ſe bona quando fit male debet euitari

ibidem D.

Ars lanificum:pelliparioꝛũ:⁊ ſerificũ an ſit bo⸗
na.ibidem.X. la.ij.
Artẽ aliquã facere eſt laudabile.ibidẽ.J.el.iij.
Artem aliquã addiſcere valde vtile eſt: eniã no⸗
bilib ⁊ diuitibo. ſer. xxv. par.ij. H

VErtium inuentoꝛes qui fuerunt.ſermo.xxxviij.

Arrogantie peccatum.ſer.ix.par.ij. q
Aromatarioꝛũ officiuʒ hũane vite eſt valde ne/
ceſſariũ.ſer.xxxij.parte.j.x.la.ij.
Aſſerens ſe peritum in arte ad qͥd tenet᷑ damni⸗
nificato.ſer.xxix.par.viij.y
Aſcendit chꝛiſtus in celũ ꝑ viam quadraginta
virtutũ.ſer.xxxiiij.ꝑ totum.

Auarus eſt cecus. ſ⸗ ermone. vj. pte. j. D. la. ij.
Auarus clto moꝛit᷑ ⁊ qre.ibidẽ.C C. an finem

cõtra auariciã multa dicunt᷑.

ſer.xviij.par.iij.ꝑ totam

f —

Auſteritas laudatur i

Auarus quando quis eſſe dicat᷑.eodem ſermo
ne. . pte. j. Q
ſermonis T.in fine.? U⁊1 ꝑy.
Auarus inſatiabilis eſt eodẽ ſer.par.ij.Sz? T
Auarus ſemper eſt in laboꝛe.ibidẽ x.⁊ in timo
re.ibidem E. HUM
Auaricia facit oĩa pctã cõmittere.ibidem xX.

Auarus cui aſſimilat᷑ibidem R.⁊ ꝑte.ij.eiuſdẽ

Aurificum exercitium eſt lictum. ſer.xxxij.par⸗

Auferre alteri aliqͥd nõ debemꝰ vt de eo elemo⸗
ſynã faciamus.ſer.iij.ꝑte.iij.C.
ſenſualitas repꝛobat᷑ſer.xxix.par.j.y ?2⁊ Z.
Aue maria in contrariũ mutata fuit in paſſiõe

Aliſterij exercitus dei qui ſũt. ſermo⸗

b ne. xxxv. ꝑ.]. A.
Baptiſmus aꝑit paradiſum.ſermo/
ne. xx. par. iijjj.
Baptiſatus ad qͥd tenet᷑ſer.xxxiiij.ꝑ.iij.X.la.iij

Barbitõſoꝛes ſunt hũane vite vtiles.⁊ de eoꝛu

defectiby. ſer. xxxij. ꝑ.]·y.· la.ei. —
Blaſphemie pctm̃ q; ſit hoꝛribile.S.iiij.ꝑ.ij. R.
vſqʒ in finem illius ꝑtis.
Beatj iniuriã facit qͥ oꝛat ꝓ eis.ſer.ij.ꝑ.j. YV.
Beati ac damnati ⁊ qͥcunq; hoiĩes potiꝰ debent
yelle eſſe in inferno ſine pctõ qᷓ; extra cũ offen/
ſa dei. ſer. vj. ꝑte.j. R.el.iij.
Beatitudinis celeſtis magnitudo nõ põt ver/
bis explicari nec plene exco gitari.ſer.xviij.ꝑte
ij.per totam. — MB
Beati an gaudeant de damnatione ac penis re
pꝛoboꝝ.ſer.xix.ꝑ.iij. R.

4 „

Btõꝝ tripudium ⁊ choꝛea.ibidemxx.
Beatitudo non cõpatit᷑ ſecũ aliq̊d malũ nectri/
ſtabile. eodẽ ſer.ꝑte.iiij.per totDam.
Beati oẽs vtrũ in patria ſint equales.eodẽ ſer⸗
mone ꝑte.vj.O.vſq; ad A.
Beati in tribo erũt eq̃les.ibidem Q. .
Beati in triba erunt inequales.ibidem R vſq;
Beati vtrũ omnia videant ⁊ ſciant in deo. Ibi⸗

daem U. vſq; ad A.

Beatus quilibet etiã de minimis habet maio⸗
rẽ ſcam ⁊ cognitionẽ qᷓ; habeãt vł habuerint
oẽs homies ſdientifici in hoc mũdo: excepto
chꝛiſto ⁊ matre eiꝰ. Ibidẽ U.poſt mediũ ⁊
Beati gaudẽt de bono alteriꝰ ſic de/ ꝓpꝛio:⁊ plꝰ
gkłie habere nõ deſiderãt qᷓ; habeãt.ibidẽ a.⁊
eodẽ ſer.pte.vij. M 2 U. .
Beati ſunt filij dei ⁊ btẽ vᷣginis ac fratres chꝛi⸗
ſti. eodẽ ſer. ꝑ.vj. lAl “
Beati ſuntſecuri de eternitate ſue felicitatis.eo/
dem ſer.ꝑ.vij.ꝑ totam.

Bean i non habebũttria ꝗ cõiter repiunt᷑ in vita

iſta.ſ.inuidiã:diſcoꝛdia:⁊ dãna.ibidẽ ſ̃¶N3

Bauti ad inuicem collo quent᷑ ibidẽ N%.

Alphab etica

n milicibo:et mollicies ac

Bona ac ſana etnõ coꝛri
pauꝑibo erogari.ſer.iij.par.iij. FXF.
Bona tria reꝑiunt᷑.ſ.coꝛ ꝑali

Beati quõ ſtant locati in celo.ibidem..
Beantudo nõ poteſt eſſe in bonis coꝛpoꝛis:vt
in foꝛtitudine:pulcritudine ⁊c.nec in nobili⸗
tate ſanguinis:nec in ſcientia: nec in honoꝛi⸗
bus:nec in diuitijs:nec in pᷣlatiõibo: necin vo
luptatibo ſenſualitatũ.ſermo ne.xxxj. parte.j.
B vſq; adK. S DM
Beatitudo in qͥ cõſiſtit.ibidem Rel.ij.
Bellum vt ſit iuſtum quid reqᷣrit.ſermone.xxix.
parte-j.o.
Bellum geritur vt pax habeatur.ſ ermo. xxxiiij.
parte. iij. T. el. ij.
ZBellũ q̃re fit.ſer.xxxv.in exoꝛ.in fine.
Beneficia dei etiam peccatoꝛibo exhibita ⁊ pa⸗
rata.ſer.xxxix.ꝑ totum. D
Benedicit deus facientes pacẽ cũ inimicis. ſer.
rxruij gce.tidd.
Benignitas valde cõmẽdabilis eſt in pᷣlat.ſer.
xxvj Rte.v..5d.
Bigamus clericus an amiſerit pꝛiuilegiũ deri
cale.ſer.xxxvij.ꝑte.vij.Q. S
Bona ab aliqͥ faca ei ſunt vtilioꝛa qᷓ; ea q̃ relin
Itfaciẽda poſt moꝛtẽ.ſer.ij.ꝑte.ij. Gq

4. ——

etnõ coꝛrupta vł marcida debẽt

„ , „

alia: tꝑalia: ⁊ ſpiritua
lia.ſer.vj.parte.j.D.el.iij.q̃ſi vſq; in finem illi
uss panis.
BSonũ maius ſemꝑ eſſe eligẽdũ qͥnq; leges de/⸗
monſtrant.ibidem G.
Boni ſemꝑ ſecuritatẽ conſcie ⁊ exulcationẽ ani
mi habẽt. ſer. ix. ꝑte.ij. N DW
Bonũ oiĩa deſiderãt.ſer.xviij.in exoꝛ.
Bona ⁊ gaudia mũdi nulla ſuntin cõꝑatiõe ce
leſtiũ.eodẽ ſer.ꝑte.j.ꝑ toram.
Bonitas reꝝ creataꝝ qualis ſit.ibidem D
Bona mũdana ꝓpꝛie nõ ſunt bona.ibidẽ F.
Bonũ naturaliter cõicat ſeipᷣm. ſer.xx.ꝑ.iix.
Bona facta ex voto ſũt maioꝛis meriti qᷓ; facta
ſine voto.ſer.xxvij.pte.j. B. el.ij.
Bonitatem diuinam diligunt naturaliter om⸗
nes creature eciam damnate.ſermonexl.par.
j.per cotam. ’ß
Alices tres habet de in hac vita.vnũ
c plenum balſamo.alium plenũ abſin/
thio vel ſanguine.⁊ alium plenũ ira ⁊
furoꝛe..ſer.ix.p.ij. ⁊ O.
Calices tres habet deus in alia vita Unuʒ ple⸗
nũ vino puro.alium plenum mixto.⁊ alium
plenũ fece.de qͥbo dat homibo potare:⁊ quo⸗g
modo.ibidem P⁊ Q. ð
Clamant homies ad deũ diuerſimode.ſermo⸗
ne. xxxitj.partce.iij. ¶
Elamamus ꝓpcer q̃ttuoꝛ cauſas.ibidem M.
Qaritatẽ ſui coꝛꝑis glioſi poteſt ania btã oſtẽ⸗
dere ⁊ occultare ad libitũ.ſer.xix.p.v. 0
Claritatẽ coꝛꝑis głioſi an videre poſſit oculus
nõ gloꝛificatus ſine miraculo.ibidem.

figuratione.ibidem in fine.

Claritas paradiſi vnde ꝓcedit:eodem ſ- ermone

parte. vij. R.

Campſoꝝ exercitiũ vcrũ ſt itlicitum.. enrni par

te.j. H. la.ij.

Canis ð: peccatoꝛ multis decauſt⸗ is ſer er.vj. par/

re. j. D.

Canes dei dicunt pdicatoꝛes. ſermone. ir pane

ij. T. el. ij. 2. .

Canon miſſe quãdo inapit.ſ ermone. rrxvij. pte

vj. S. poſt mediũ.

Cantus vocalis vtx erit in paradiſ o. ſer. xix. pte

iij. ?X.

Cantũ qͥs inuenit:⁊ an canere ſit licitũ. ſ. er.xxxij. “

par. . E. el.ij.

Cancellarij 2 notarij erercitus chꝛiſti qͥ ſunt.ſer

mone. xxxv. pte.j.L⁊Z U.

CLapadtas formnalis 7 obiectiua quid ſi it.ſer. xix

par. vj. P. an mediñ.

Capite langu eſcẽte cetera mẽbꝛa de dolent ler. vj

parte. vj. . in fine.? O.

Lapitanei ſiue duces duodecim erercitꝰ chꝛiſti .

q ſunt.ſer.xxxv.pte. . Z.vſq; ad M.
Carpentarioꝛũ ſeu fa
hüuane vite vtile. ſer. xxxij. pte.j. B. el. ij.

Chantas i incipit a ſeipſo.et ſine ea nihil valet eã

habere ad ꝓximũ.ſer.iij. par.iij. I.

Charitas eſt no bilioꝛ inter vtutes fundaméta/

les.ſer.v.in exoꝛ.

Charitas eſt no bilioꝛ oim vtutum. eodem ſer.

parte.j.ꝑ toaam.
Charitatẽ nõ habens nulla habet verã vtutem
Ibidem x.

Charitas eſt foꝛa oĩm vtutũ.ibidem y.

Charitas in eternũ durabit. ſed fides ⁊ ſpes de⸗

ficient.ibidem EF.
Charitas eſt deus.ibidẽ u. 7 pte. ij. B

Charitatẽ hñs habet oẽ bonũ.eodẽ ſer.ꝑ. i. B.

Charitas purgatpcã.ibidem C.
Chanitas cumulat merita ibidem D.
Charitatẽ hñs plus meret᷑ in vna die qᷓ; nõ ha⸗
bens eam in mille annis.ibidem.⁊? E.
Charitas impetrat gratias a deo.ibidem F.
Charitatẽ hñs citꝰ imperat gram in vna oꝛa⸗

tione qᷓ; vigintimilia hoĩm nõ habentiũ eam

in mille oꝛationib.ibidem.

Charitas animã famoſam reddic ibidẽ G. .

Charitas facit hoiem foꝛtẽ. ibidem.

Charitas facit terrena vtemnere bidem. J. 7. x.

parte. C

haritas nos cöſo olat ? facit patienter aduerſa

tolerare.ibidem KR.⁊.v.parte.B ⁊ D

Charitas cuſtodit nos in mũdicia mentis pu
ritate:⁊ fugat timoꝛẽ ſeruilẽ ⁊ copulat amici⸗/

ciã.eodẽ ſer.par.ij.

Cbarnhas faci nos r eruare diuina mãgata. wõ⸗

ꝛoꝝ lignoꝝ crercitiuz eſt .

laritatem ſui coꝛpis q̃re chꝛiſtus nõ oſtendit
diſcipulis poſt reſurrectionem ſicut in tranſ⸗

dem M. 2. v. pte F.

haritas dirigit coꝛdar no aſtrat ad deü et nducit

ad vitã ererna. eodẽ ſer.pꝑte.ij. H 2 N.
Charitas eſt cauſa oim bonoꝝ.ibidẽ ¶n

,mharitas facit nos intelligere ſecreta dei: et viã

pnie facit dulcẽ.ibidem circa finem.

Charitas eſt neceſt. aria ad ſe alutem. eodẽ ſe ermo.

par.iij.ꝑ totam.

Charitate deficiẽte nullũ opus bonũ eſt deo ac⸗

ceptũ vel meritoꝛiũ.ibidẽ ꝑ ⁊ A.

Charitate deficiẽte ſumꝰ dei inimici. ibidem Z.
Charitas impugnat ⁊ vincit noſtros mumcos

Ibidem 2.
Charitatem timet diabolus. Jbidem.

Eharitate deficiẽte nihil valet fides nfa. ibidẽ. .

Charitat neceſſarie cxempla. ibidẽ.? B. vſq; in
finẽ illius ꝑtis.

Cbantas ðꝛ veſtis nuptlalis: ignẽ emultipli

citer figurat᷑. Ibidem C.

Charitas quõ debet eſſe oꝛdiata. codẽ ſ. er parte

iiij totam.

Cbaritas qñ eſt in nob nunqd ſcire poſſumus .

codem ſer.ꝑte.v.per totam.

Charitat ſigna.ibidẽ B. vſq; in fineillioptis .

Charitati diee opponit᷑ pcim.ibidem D
Zariags cõditiões.ibidem E.in fin.

Charitat pᷣcioſitas ⁊ valoꝛ. ſer.xi...iiij.ꝑ totã.
Caſtitatis cõmendatio.ſer.viij.par.iiij.per tcotã
Lauſ⸗ e octo ſunt ꝓpter q̃̊s comittunt totpetd⸗ler.

mone.xxvij. pte.j. E. la. ij.

Lecus dðꝛ pctõꝛ.ſer.vj.ꝑte.j. F. la. i.
Cedtatis coꝛpalis ⁊ ſpalis dece cauſeſt unta 4

bus ꝓcedit.ibidem G.
Cecitas mentis grauioꝛ eſt coꝛpali ibidem J.
Cecitas qualiter curet᷑.ibidem R.

Cecus ſpũalis gñ. ſit illüinatus quõ cognoſci

poteſt.ibidem LI.

Celũ aperit᷑ trib generiby pl⸗ onaꝝ recto trami/
te ad ißin aſ⸗ cendentiũ poſt hanc vitam. ſer. ij.

parte.j. KE.
Celũ nõ eſt aniatũ vt credidit Auicenna 7 alij 4
dã phᷣi.ſer.vj.ꝑte.j.D. el. iij.

Celi empirei q̃litates.ſer.xij.ꝑ.j.L.⁊ ſe er. xir. . vj. .

M.⁊ ꝑte.vij.D.vſq; ad finẽ illiꝰ ꝑcis.

Celum extendit deus ſicut pellem mult modis

Ibidem S. circa medium.
Celũ figurat religionẽ.ſer.xxvij.ꝑte.j. la. iij.

Celeriter eſt ſubueniendũ ꝓximi neceſſitatib et

nõ ꝓcraſtinandũ.ſer.iij.ꝑte.iij.T.

Eena ade cõtraria fuit cene xpier xiiij i exoꝛ. „

circa finem.

Cena dñi duodecim reqrit que debent eſſe in qᷓ

libet cena mũdiali.eodem ſermone.pꝑte.iij. H
vſq; in finẽ ilius partis.

Qlemẽtia maxime couenit pᷣncipibus.ſ. er. xxiiij.

parte. ij. R.

Acmentie cõ mendatio. ſermo ne. rrrii. pori

Llerici nunqᷣd poſſi int teſtari de reb ab eccleſi⸗ ia

pceptis.ſer.j.pte.ij. DS

erici qᷓliter debent viuere ⁊ cõ öuer ari. er. xxiiij

parte.j.ꝑ totam.

Qlerlicali pᷣuilegio gaugentilli de de tercio oꝛdine

bti Franciſci.ſer. xxvij.parte.ij. V.el.ij.

Aerici ꝓcurãtes vel retinẽtes ſuꝑfluos redditꝰ

quõ eccẽt.ſer.xxxj.parte.ij.

Aerici an ſꝑ peccent moꝛtaliter co ꝛeizando. ſer /

mo. xxxij. ꝑce.j.Q.circa medium.
Clerici an poſſint mercari.eodẽ ſer.par.iij. R

lericũ ꝑcutiens q̃lem incurrat excõ municatio
nem. ſermone. xxxvij. parte. vij. D. vſq; in finẽ

illius partis.

Qlericũ verberãs in ſe edecim caſ ib⸗ nõ eſt ercoi⸗

catus.ibidem E vſq; ad C

lericus qnñ amittat builegium dericale. bide;

Evſq; ad ꝗJ.

Aericus degradatus vel bigamꝰan poſſit per⸗ 7
cuti ſine periculo excõ mumcationis. ibidem

Qet R.

lericũ ꝑcutiens poteſt i in multis caſiby abſol⸗
ui ſine recurſu ad ſedem apoſtolicã. ibidẽ 9.

vſq; in finem illius ꝑtis
Creationis bñficiũ.ſ. er. xxxix.pte.j.

Ceſſabũt omnia mala et contraria in alia vita:

ſcr. xix.pte.iiij.per totam.

Ciby quẽ ſumebat chꝛiſtus poſt reſurrectionez

in qͥ reſoluebat᷑ſer.xvij.par.j.D.

Acatrices in coꝛꝑe ſuo poſt reſ urrectionẽ Schꝛi⸗ Z

ſtus retinuit multis de cauſis.ibidem x.

Cicatrices remanebunt in coꝛpoꝛiby martyruz.

ibidem A.

Kircũuenire ncno deberpꝛorimũ ſuuz. ſermoõe

rxrxij.par.i
Lito debet
ea.ſer.xxiij.in exoꝛ.

Ciuitas celeſtis q̃lis ſit ⁊ quẽ habeat: cratpo 5 L

tas. ſer. xxxv. p. ij. SO ? D

Cogitationis male pem̃.ſ. ermone.xxriij. parte

iij. Tec U.

Cognitio ſi nijpſ. ius qᷓ; ; ſit ho mini vtilis 7 neceſ

ſaria.ſer.x.in exoꝛ.
Zdrernn conrrg⸗ cecitatem.ſe ermone v. parte
Ciambel edecim pꝛietates er. xxxviij. par iij
Kgolumba figurat ſpuũmſanctũ. Ibidem.

Cõmunicare quotiẽs quis tenet.ſ⸗ ermone.xiiij.

parte. j. P ? Q.

Eõmũicãs in hebdomada ſ- ancta vk infra octa

uã paſce:ſatiſfacit pᷣcepto eccłie.ibidem.O.

Kõlcare nolentiũ punitio.eodem ſermone.par⸗

te.ij. per totam.

Cõmunio facienda eſt cũ multiplici pparatiõe

eodem ſer.par.iij.ꝑ totam.

Cõicantes in pcõ moꝛtali quanti peccentſe ſer. .

xvj. ꝑte.j.C?⁊ D.

vti builegio ⁊ gratia ne amittat

Cõmunionẽ indigne recpientes qualiter puni .

ant᷑.ibidem D ⁊ E.

Cõicans aliquẽ quem ſcit eſſe in peccato moꝛta

li an ſemꝑ peccet mo ꝛtaliter. eo dem 1 ermo ne.
parte.ij. F.
Cõmunio an ſit danda ſ uſt p edendis vr decapi
tandis: vel lepꝛoſis.eodẽ ſer.ꝑte.vj.Q.

Concoꝛdie vtilicas ⁊ dãnificatio diſcoꝛdie. ſer.

xxv. par. j. B.
Coniecture quibo cognoſci᷑ ꝙ qs eſt ſine pecca
to moꝛtali.ſer.xvj. ꝑte.ij. H.poſtöon.
Cõfiteri tenet᷑ qͥ cõmiſit petm̃ moꝛtale ant eq; cõ

munionẽ reupiat: ſi babet copiam ↄfeſſoꝛis

idonei:licet ſit de peccato contnitus. ſermone
rxvj. parte.iij. in pn.

*

EConfidere nullus debet de ꝓpꝛia vtute vl natu⸗

rali cõplecione ad cõuerſandum familiariter
cum mullierib. ſer. xxxij.parte.j.p.

Cõſtantia laudat᷑:⁊ inco nſtantia vitupatur.ſer

mone. viij. ꝑte. viij. ⁊ y.

Kon nen unꝑatoꝛis vitus ſermone rij pre

Konſihi perere a ſapientiby debem: 2 de vtill /

tate boni cõſilij.ſermone.ix. ꝑte.ij.F.la.ij.

Conſiliarij q̃les eſſe debent. ſermone xxir. parte

vij.per totam.

Conſilium qualiter ⁊ de quo deb et dari.lbidẽ

Conſiliariꝰ debet eſſe ſecretus.ibidem B.
Ko S petens qualis eſſe debet. ibid em
in fine.
Cõſulens bene calijs 7 male ſibi cui eſt ſ ilis.ſer.
viij. pte. iiij. S.

Cõſcientia deberpurgari ab omni Ppaõ. ſe ermo.

rxiij.parte.iij. A.
Cõſcientia quid ſi: ir.l er. xxxiij. parte.j. z.
Coõſcientie triplex actus.ibidẽ BK⁊?D.
Conſcientie an in omnibo obedire teneamur: et
vtrũ oẽ quod fit cõtra ↄſe clentlam ſi it peccatuʒ
moꝛtale. Ibidem D.
Conſcientiã aliqui habent malam et ſe ciũt ſe ha
bere.et hec conſcientia mala etiam appellatur
cauteriata:coinquinata:⁊ cõturbata. Alij cre
dunt ſe habere bonam conſcientiaʒ ⁊ habent
malam:ꝛet hec dicitur erronea.Alij habẽt ſcru
puloſam. Alij timoꝛatam.Alij vo bonẽ. ibl⸗/
dem E. vſq; in finem illius partis. „
Conſcientia erronea vñ ꝓcedit.ibidem F.

„

Lonſ clentia ſ. crupuloſ. vnde pꝛo. cedit. 3 biae

Conſ. olanöes vite eterne que ſint.. ermo xrrvlij
parte.liij. E.
Konſi uetudinis vis. ſemone ruij. pane bꝛima

P.
Ko tnerndo mala repꝛobatur bidem Pel ij
et K. eldh.
gontentionis deteſtatio: et cum quibus maxi⸗

me non deber 9tendi ſernonc ir parte ſ ecun

*

Zabula

Contẽptus mund.Xſer.xxvij.par.iij.ꝑ totam.
QLotinuatio eſt vtilis.ſer.xxix.par.iij.R.
Continẽs oĩa qͥd ſit.ſer.xxxiiij.ꝑte vlti.F.
Contrabentes an poſſintſe decige in pꝛecio.ſer
mone. xxxij.ꝑte.iij.x. ”UMU
CLontumax qᷣs ðꝛ q̃drupliciter. ſermone xxxvij.
EEreng. D.,
Conuerſatio
Cõuerſi ⁊ cõuerſe gaudent pᷣuilegio ſue religio
nis.ſer.xxxvij.ꝑte.vij.D

„

ũ malis quantũ ſit nociua.ſer.v.

oꝛ humanũ deſiderat deus ⁊ diabolus. ſer. x

parte.iij. R.in fine.
Coꝛpus noſtrũ qͥmodo debemus diligere. ſer⸗
mone.v. pte.iii..
Coꝛpꝰchꝛiſti ſoli ſacerdotes cõficere pñt:⁊ non
aliqͥ alij hoĩes nec angeli.ſer.xiij.in exco.
Coꝛpus chꝛiſti vere in hoſtia ↄſecrata continet᷑
Coꝛnpis chꝛiſti figure.ſer.xiiij.in erox.
Coꝛꝑis ⁊ ſanguis ſui ſacramentũ q̃re chʒiſtus
inſtituit ſub duplici ſpecie.ibidemRzZ C-
Coꝛꝑis ſui ſacramentũ q̃re chꝛiſtus oꝛdmauit
Coꝛpus chꝛiſti eſt medicina curatiua:cõfoꝛtati
ua:pᷣſeruatiua:⁊ melioꝛatiua.ibidẽ O O.
Coꝛꝑis chꝛiſti cibo eſt vite neceſſarius.eodẽ ſer.
Perj. d.
Coꝛpꝰ xpᷣi debeta ieiunis ſumi.eodẽ ſᷣ.ꝑ.iij.B.

Coꝛpꝰ chꝛiſti reciꝑe volẽs debet habere müdi/

ciã ⁊ puritatẽ multiplicẽ.ibidẽ Lvſq; ad P
Coꝛꝑis chꝛiſti cõmunione remittunt᷑ nob pctã
eodem ſer.pꝑte.iii.
Coꝛpus chꝛiſti deuote ſuſceptũ defẽditnos ab
oibo hoſtib. ibidẽ. F£

Eoꝛpus chꝛiſti cõſeruat nobis vitã ſpũalem et

carnalẽ.ibidem A. S
Coꝛpus chꝛiſti indigne ſumẽtibo nõ ꝓdeſt ſed
nocet.ſer. xvj. pte.j. B.

Coꝛpꝰ chꝛiſti in terra inuentũ nunqͥd ſecularis

poſſit ſine pctõ erigere.ibidem D.in fine.
Coꝛpꝰ xpᷣi nõ eſt dandũ ſuſpeci de crimine⁊ qͥ/
modo.eodẽ ſermone.ꝑte.ij. X.
Coꝛpus chꝛiſti nõ debet recige dubius depaõ
moꝛtali.ibidem YJ.
Loꝛpus chꝛiſti nunqͥd poſſit recipi a ſacerdote

malo qui eſt in peccato moꝛtali.eodẽ ſermo⸗

ne.pte.iij. 0
Coꝛpus chꝛiſti an debeat dari amẽtibo ⁊ demo
niacis.eodẽ ſer.ꝑte.iiij.

Coꝛpꝰ xpᷣi an poſſit dari puen:⁊ qᷓntũ tẽpus re⸗

qnt᷑ ad illud recipiendũ eodẽ ſer. par.v.

Coꝛpus chꝛiſti non debet dari luſoꝛibo ↄſuem

dinarijs:nec diuinatoꝛibo aut ſacrilegis:nec

choꝛeatricib:aut oꝛnãtibo ſe inboneſtj veſti⸗

bus:vł faciem fucantibo:aut adulterinos cri
nes poꝛtantibo:nec meretriab aut ↄceubina⸗
rijs:niſi ſeꝑent᷑ cuʒ ꝓpoſito nõ recidiuãdi:nec

,

exercentibo ſe in duello vel toꝛneamencs: ne

alicui infamiꝑſone. Eodẽ ſermone. parte.vj.
ptotam.

cecidit. codẽ ſer. ꝑce.vij. .
Coꝛꝑa btõꝝ ſũt impaſſibilia:agilia:clara:ac lu

Coꝛpus chꝛiſti an reciꝑe debeat qᷣ in pollutiõezʒ

minoſa:⁊ ſubtilitatis dote decoꝛata. ſer.xix.

ꝑte.v.per totam.

,Aoꝛ pa btõ q̃lia erunt in ſtatura:æ an oẽs ſan

cti erunt equalis magnicudinis coꝛpoꝛalis
ibidem Rpoſtbn.„,. allb⸗
Coꝛrectio ſubditi quõ eſt neceſſaria:⁊ q̃liter de/
bet fieri. ſer. xxv. ꝑte.ij. J. vſq; in finẽ illiꝰ parq
et ſer. xxvj.parte.v. 2).
Coꝛrectio fraterna an ſit de pᷣcepto:⁊ qͥ:⁊ quõ
et quãdo fieri debet.ſer.xxxiij.parte.iij. A.vſ⸗

G in finẽ illius ꝑtis.⁊ ibi põt accipi ſermo de

ipſa coꝛrecione.
Coꝛreciõis fraterne vtilitas.ibidem L Z

Coꝛons aureã habent oẽs bti in capite.ſer xix.

parte.j.O.circa mediũ.
Choꝛeiʒare vtrũ liceat.ſer.xxxij.par.jj.Q.
Cboꝛea debet habere ſeptẽ cõditiones vt ſit lia⸗
ta.ibidem vſq; ado.
Choꝛee q̃t mala faciunt:⁊ q̃liter debent euitari.
. ſbigenn chad. . faeiij
hoꝛeis vacãtes in feſtis faciũt cõtra pᷣc
ſcificatiõis feſti.ibidem J.el.ij. btcpttum
Choꝛeas qs inuenit ibidem R.in fie.
Chorꝛcex Obibent multiplici lege.ibidẽ L.el.ij. vl
Choꝛeiʒantiũ punitio.ibidem N.vſq; ad Q.
Choꝛeiʒantes faciũt cõtra oĩa ſacramenta ecdle
ſie.ibidem Q.el.ij. =
Coꝛruptas res vendentes qualiter peccent.ſer⸗
mone. xxxij.par.iij. C.
urioſitas qͥq ſit:ꝛ quot modis qͥs dicat᷑ curio
ſus.ſer.ix.ꝑte.ij.S.la.ij.vſq; ad Z.
Curioſis cunioſa qretibo eſt qſtio ꝓ q̃ſtiõe red⸗
denda.ibidẽ S. vbi multa mirabilia ponũ⸗
tur q̃ curioſi cognoſcere nõ poſſunt.

uſtodes vexilli exercitus chꝛiſti quiſũt.ſermo

ne.xxxv.parte.j.C

Amnaci nullo mõ poſſunt deo ſatil⸗

7

d focere ꝓ pcis:nec ab alijs adiuuari.
ſer.ij. ꝑte.j. H.

Dieamnnatoꝛũ pena maioꝛ: eſt amiſſio
diuine viſionis ⁊ glłie celeſtꝭ ⁊ recoꝛdatio eiꝰ.

ſer. xxj.ꝑte.j.ꝑ totam.

Damnatian ſclant qui ſint in paradiſo:⁊ vtruz
habeant memoꝛis eoꝝ que ſaebantañK moꝛ⸗

tem.ibidem C.

Damnanti ſtant in inferno ſicut oues.eodem ſo

mone. pte. ij. J.

Damnati quõ ſtabũt ↄculcati:x vnus ſuꝑ aliã

Ibidem poſt mediũ.

Damnati an videbunt ſe mutuo:⁊ an aliqñ ali

qd videbũt.ibidẽ Rañ mediõ.

Damnati erunt turpiſſimi ⁊ reſurgent cũ omni
bus detoꝛmitatibo q̃s pꝛius habcbant:cum
oibo tamẽ membꝛis vt in eis crucient᷑.ibideʒ
Aꝓpefinem.
Dainnat apparebũt demones: et quid eis facl/
ent.eodẽ ſermone.ꝑte.v.ꝑ totam.
Damnatos valde crudiabit mala ↄſ. cia. eodem
ſermone. ꝑte. vj. O
Donatoꝝ doloꝛes et cruciatus ac planct: 7 zͦ
modo cruciabunt᷑ in om̃ib ſenſib ⁊ diuerli i
mode.eodẽ ſer.pte.vij.per totam.
Damnati vtrũ reſurgẽt in etate iuuenili. ſe ermo⸗
ne. xxij. in exoꝛ. T.
Dãnatitria deſiderabũt que nunq; habere po/

terũt.ſ.eternam felicitatem:carnaleʒ volupta⸗/

tem:et ſuam annihilitatem. eodem ſer. par.j.
per totam.
Damnati an potius vellent non eſſe qᷓ; eſſ. e. ibi⸗
dem. x.
Damnati q̃re moꝛi nõ poterunt.ibidem Z.
Damnati famẽ ſitim ſomnũ ⁊ oia alia incõmo
da ſꝑ patient᷑.codem ſer.parte.ij.
Damnati an ſimul in eodẽ tꝑe patient᷑ frigus et
caloꝛẽ in ſummo.eodem ſer.par. iij.

Damnati cruciabunt᷑ ab omnibus elementis.

ibidem.
Dainnatii. gne inflamabunt. eodẽ ſermone. pte
iiij.pertotam.
Damnati blaſphemant deum ⁊ ſctõs:etſi unt in

odio dei ⁊ ꝓximi confirmati.eodem ſ ermone

parte.v. ꝑ totam.
Damnatoꝝ lamẽtatio.codẽ ſe ermone. par.vj.
Damnatoꝝ cantus qualis eſt. ibidem in bͤn.

Damnatoꝝ deſperatio. eodem ſermo. parte. vij

per toram.
Damnati quomõ iuſte puniunt᷑ eternaliter de
peccato tempoꝛaliter ppetrato. ibidem vſ/⸗

q; ad P.

Damnatt qntuʒ in ſe fuit pemerunt multa que

erãt vel eſſe poterãt infinita ⁊ eterna.ibidẽ O
Dãnati an plures erunt qᷓ; ſ- aluati. bᷣmone.xxiij.
per totum.
Declinauerũt omnes diuerſ imode.ſe er. xxxiij. ꝑ.
iiij. G.in fine.
Defectꝰ rei vendende an quis manifeſtare tene/
atur emptoꝛi.ſer.xxxij.par.iij. A.
Degradatio dlericoꝝ quõ fiat..xxxvij.ꝑ.vij. R

Delinqntes qᷣ coꝛrigunt᷑ reꝑiunt᷑ in triplici gene

re.ſer.xxvj.ꝑte.v.H.circa mediũ.

Delectatio nes cogitatiõis ſunt ſex.ſer.xxxiij.par

te.iij. C.
Delectari debemꝰ de deo triplr.ſ er. v. . v. K.
Delectant᷑ homies in diuerſis exercitijs.. ermo/
ne. xxxij. ꝑte.j. R.

Denunciationẽ debet pꝛecedere fraterna moni

tio.ſer.xxxiij.par.iij.J.el.ij.

Denũciatio differt ab accuſatiõe ibidẽ 1 Llai.

abetica

Denarius datus laboꝛãcibo in vinea diuerſis
hoꝛis venlentib⸗ quid ſi ignificet. ſ. ermo. xix. .
vj O.poſt ] pn.
Delſperatio qͥq ſit:et de eius deteltatlone.l⸗ ev
parte.iij. K.

Deſperatio vñ ꝓcedit. ibidem A. 7 W.

Deſperationis euitãde vel curãde remedia. t
dem. . vſq; in fine illiꝰ partis.

Dceſcenſus xpᷣi ad inferos.ſer.xvij.ꝑte.iij. R.

Deſideria noſtra oia cõplebunt᷑ in celo qñ en⸗
mus beati.ſer.xix.parte.ij.ꝑ totãa.
Detractiõis deteſtatio.ſer.iiij. ꝑte.iij. S vſq; ad
D. 2 lbidem P.
Derractoꝛi linguam nullus vitare poteſt. wi⸗
dem Tz xXx.
Detractoy v̈ba deb emꝰ vilipẽdere. ibidẽ UzA
Decractoꝛes q̃re tantũ murmurãt.ibidem x.
Detractoꝛes ſunt ſimiles poꝛcis.ibidem y.⁊ leo
nib.ibidem Z.
Denocroelin conſe oꝛtia vitare debemus. ibidẽ⸗
et J. et C.
Detuctoꝛes non deb ent admitti ad teſtifican⸗
dum.ibidem B.
Detractoꝛes ſeruoꝛũ dei ſunt alijs peioꝛes. tbt,
dem .
Decractio q̊t modis finc bigem D. vſq; ad „.
Detractio hypocritaꝝ.xF⁊ GB

Detractiõis remedia. ibidem Hvſq; ad P.
Detrahentibo vultum triſtẽ oſtendere debem?.

ibidem R.
Detractoꝛib⸗ credere nõ debemus. ibidem W.

Detractiõis ſuppoꝛtate vtilitas.ibidem I.

Detractoꝝ ſatiſfactio.ibidem Q. vſq; in finem
ſermonis.
De qd ſit.ſer.v.pte.iiij. N. ⁊ fer. vj. p. z. H la. iij

Deo nõ adiuuãte nipil bonn agere poſſt umꝰ. ſer

mone.vj . pte.ilij.

Deus ſemꝑ paratꝰ eſt pctõꝛes reciꝑe etiã ſi infi⸗

nities eũ offendiſſent.ibidem MN.
Deus ſolus eſt bonꝰꝑ eſſentiã.ſer.xviij.ꝑ.j.D.
Deus ſolus põcnoſtrũ appetitũ qetare 7 ſatiare
co dẽ ſer.par.iij.ꝑ totã.
Deus an poſſit in hac vita clare videri.ſ.ẽ errir p. P
j.per totam.
Dei eſſentia nõ põtctotaliter cõpꝛehendi ab alij
pura creatura.eodẽ ſer.ꝑte.vj.P.
Deus ſꝑ eſt paratus pctõꝛi indulgere ſi penite⸗
at.ſer.xx.in exo.
Dei electio eſt eterna.eo dem ſ. er. parte.j.
Dei intẽtio eſt vt ſaluemur⁊ gloꝛificemur? ad
hoc nos creauit.eo dem ſer.ꝑ.ij.
Deus non eſt acceptatoꝛ perſonaꝝ ſ. ed merito⸗/ .
rum.ſermone.xxiij.parte.j.y.⁊ ꝑte.ij. d
Deus vult omnes homines ſaluos fien quo⸗
modo intelligitur. eo dem ſermone. parte.ij.
A et B.
Deus quare creauit auos ſ ciedat damnodoo.
ibidem F. äü

Deus an diligat pctõꝛem.ſer.xxxix.in exoꝛ.
Deus an poſſit odio baberi ab aliquo.ſer.xl.ꝑ.
j. pertotam. ”Y
Diabolus eſt malus remuneratoꝛ ſuoꝝ ſerui⸗
toꝝ.ſer.vj.parte.j. P. el. jij.
Diaboli inſidie.ſer.xxvij.parte.j.D.ad finẽ.

Diabolus gaudet ð partialitatibo et diſcoꝛdijs

ſer.xxxiiij.par.iij. P.el.ijj.
Diaboli filij ſunt partiales ⁊ diſcoꝛdes.ibidem

Diabolus tribus modis vulnerat hominẽ.ſer.

xxxij.par.j.C.

Diabolus habitat in peccatoꝛibo ⁊ diet᷑ſerpẽs:

coꝛuus ⁊ poꝛcꝰ.ſer.xxxviij.par.vij.A.

Diffinitiõis cõmendatio.ſer.xiij.par.j.in pᷣn. .
Dignitates non faciũt aliquẽ beatũ.ſer.xxxj.par

te.j. F. la.ij.

Diliges dominũ deü tuuz extoto coꝛde tuo ⁊c.

quõ intelligit᷑.ſer.v.ꝑte.iij. P.vſq; ad I.
Diligenda ſunt quattuoꝛ oꝛdinatiʒ.eodem ſer⸗
mone parte.iiij.D. H
Diligendus eſt deus ſuꝑ oia.ibidem E.
Diliges ꝓximũ tuum ſicut teipᷣm quõ intelligi⸗
tur.ibidem O.

Dilecio dei erga hoĩem.ſer.xx.parte.iij.et.xxxix.

ſer.ꝑ totũ.⁊.xl.etiam ꝑ totum.

Diligere debemꝰ homies ⁊ odire eoꝝ vicia.ſer.

xxxiiij.par.iij.S.

Dilectionis diuine erga hoĩes etiaʒ peccatoꝛes
duodecim ſigna.ſer.xxxix.ꝑ totum.

ris.ſer.xl.parte.j.ꝑ totam.

Diligẽtes ſe quaniũ diligat deus.eodẽ ſer.par/

te.vj.ꝑ totam.
Diligit deus quẽ
vnico.ibidem.
Diogenis virtꝰ ſermone.xij.pꝑte.ij. E.la.ij.

libet ſanctũ amoꝛe ſingulani⁊

Diſcipuli quomodo ſe debent habere cuim ma

giſtris ⁊ ſcientia addiſcenda.ſᷣmone.xxix.par
te.iil.
Diſcretio eſt moderatrix omniũ virtutũ.ſermo/
Diſcretio multipliciter facit nos diſcernere ⁊ p⸗
ſentia bene oꝛdinare.ibidem ..
Diſputatio eſt vtilis.ſer.xxiij.par.j.S
Diſtributio accõmodata ſᷣm cõmunẽ modũ lo

quẽdi:⁊ diſtributio ſᷣm impoꝛtationẽ termi⸗

noꝝ. qͥd ſit.ſer.xxiij.ꝑte.ij.A
Diſcoꝛdiaꝝ ſedecim malignitates. ſer.xxxiiij.ꝑ.
iij. O. el.ij.vſq; in finẽ illius parñß.
Diſcoꝛdiaꝝ diuerſitates:⁊ qñ diſcoꝛdia eſt pec
catũ ⁊ qn nõ.ibidem H.la.iij. .

Diſpoſitiões volentiũ reciꝑe ſpũmſctm̃.ſermo.

xxxviij.parte.vij.ꝑ totam.
Diuinitas chꝛiſti nunq; fuit ſeꝑata ab eius car/
ne moꝛtua.ſed ſemper fuit Sinncte tã anie qᷓ;
coꝛpi eius:etiã poſt moꝛtẽ.ſer.xvij.par.ij.⸗
Diuini amoꝛis duodecim excellennie.ſermo.xl.

Hilectio dei eſt impᷣſſa naturaliter oibus creatu

per totum. ô
Diuiſiones cauſant᷑ ex multis.ſer.xxvij.parte.j.
P. ad finem.

Diuliſio reꝝ rationabiliter facta eſt poſt peccatũ

triplici ex cauſa.ſer.xxxij.par.iij. G

Diultis ſtatꝰ an ſit melioꝛ qᷓ; pauperis vel ecõ/

tra. ſer. xxx.ꝑ totũ. M
Diuitiaꝝ impugnatio:⁊ mala cõditio.eodẽ ſer
mone.par.j.D.⁊ E. pꝑte.ij.ꝑ totam
Diuitiarũ cõmendatio.eodẽ ſer.par.j.F
Diuitie quando cum bona conſcientia retineri

poſſint. bidem J.
Diuitie qñ nocent anie poſſidenti eas.ibidẽ Q.

Diuitie acquirunt᷑ c magno laboꝛe:poſſident᷑

cum magno timoꝛe:⁊ dimittunt᷑ cuʒ; magno
doloꝛe. eodem ſer.par.ij.x. vſq; in finem illi⸗
Diuitie nõ ſunt alicuius ꝓpꝛie.ibidẽ ¶N U.

Diuitie non fadunt aliquẽ felicem.ſer.xxxj. par⸗

te.j. B. el.ijſz. .
Docoꝛes eccleſie quo tempoꝛe fuerunt.ſermo.
xxvij.parte.ij. R.

Doctoꝛibus dant᷑ conſilia.ſ.quales debenteſſe

reſpectu ſuoꝝ diſcipuloꝝ.ſer.xxix.ꝑ.ij. .
Doccoꝛes iur an ſint dignioꝛes doctoꝛibo me⸗
dicine.ibidem C. .—
Docxoꝛes et magiſtri quales eſſe debẽt.ſermo⸗

72

ne. xxxiiij.parte. xxviij. H
Domini⁊ ſuꝑioꝛes quõ ſe babere debent erga
ſubditos.ſer.xxiiij.par.ij.ꝑ totam. =
Dommanonesn faciunt aliquẽ btm̃.ſer.xxxj.
Rte.j. H. la. ij. M
Dona ſpũſſci.ſer.xxxviij.par.vj.ꝑ totam.
Dona pꝛedicta figurata fuerũt in operibus ſe⸗
ptem dierum.ibidem M. vſq; in finem illi/
us partis.

Dotes coꝛpoꝛis gloꝛioſiſunt quattuoꝛ.ſq; im /

paſſibilitas:agilitas:ſubtilitas:⁊claritas.ſer
mone.xix.par.v.ꝑ totam .
Dotes anime ⁊ coꝛpoꝛis beatoꝝ.eodem ſermo.
parte. vij. P.
Dubius eſt euentus belli. ſer. xij. par.j. P. el. ij.
Dubia ſuntin fauoꝛabilioꝛem ꝑtẽ interpꝛetan⸗
da. ſer.xx.parjJj. .
Duces ſuos oẽs natiões habẽt.ſer xxxv.ĩ exoꝛ.
Dulcedo ⁊ cõſolatio maxia ſentit᷑ a bñ diſpoſi⸗
tis in receptione coꝛpoꝛis chꝛiſti.ſermo.xiiij.
par.iiij. B.

Dulcedo paradiſi.ſer. xix. par. vij. ꝓx. “Vä

Lectio pᷣlatoꝝ qualiter fieri debet.ſer⸗/
e mone.xxvj. ꝑ totum. ðèðB
Electoꝛes an peccent moꝛtalit᷑ nõ eli⸗
geendo melioꝛẽ. eodem ſer.ꝑte.vj.
Eligere nõ poſſunt excõicati nec eligi.ſer.xxxvij.
par.vj. SꝛZꝛK O ante finẽ.⁊ G
Elemoſyna facta in vita eſt młto fructuoſioꝛ q;
poſt moꝛtem adimpleta ab heredibus.ſer.ij.

Alphabetica

iij. in exoꝛ. . ⸗
Elemoſynã facere oibs eſt pᷣceptũ.ibidem.

Eemoſſna ſatiſfaat deo p peccatis pluſq; alie

partes ſatutactiois.eodẽ ier.parte.j.E.
Elemoſyna eſt valde grata deo.ibidem F.

Eiemoiyna facit multiplican bona tpalia. ibi⸗

dem ̊

Elemoſyna liberat ab om̃i malo tꝑali ⁊ eteno.

ibidein H J? K.

Elemoſynã no fadins recipiet iudiciũ ſine miſe

ricoꝛdia.ibidem R.
Elemoſyna fadat oꝛatões noſtras exaudiri?⁊ im
petrat gras ⁊ bñdictionẽ dei.ibidem LTI.
Elemoſyna illuminari facit coꝛ noſtꝝ a deo.ibi
dem M. M;
Elemoſyna magnã remũerationeʒ recipit a deo
in glia celeſti.ibidem ᷓQM.
Elemoſyna nõ faciẽs cum põt nunqͥd ſꝑ peccer
moꝛtalit.codẽ ſer.par.ij. MX. .
Elemoſyna debet habere nouẽ conditiões vt ſit
deo grata. eo dẽ ſer.ꝑte.iij.per totam.
Elemoſyna qᷣb eſt faciendaibidem D.
Elemoſyne:oꝛatiões:⁊ ieiunia facta in charita⸗
te quantũ differant a facis in peccato moꝛta
Elemoſyna aſſimilat᷑ ſemini ꝓpter decem rõnes
ibidem xX ante mediũ.
Elemoſyna poſſet eſſe ta magna ꝙ eã faciẽs cõ
ſeq̃re? indulgentis plenaria oim penaꝝ pur⸗/
gatoꝛ ij. ſer. xxvij. ꝑte.j. D. el. ij.
Elongat᷑ hõ a deo ꝑpcm.ſer.vj.ꝑte.j.Z.

Enoꝛmis ꝑcuſſio ᷣ dicat᷑ſer.xxxvij.ꝑte.vij. A1 2

B. el. ij. HWM
Enoch . Helias quõ veniẽt cõtra antichꝛiſtũ.
ſer. rj. ꝑte.iij. C. crca mediũ. l
Epiſcopus debet ſubditos diſcoꝛdes etiã inui/
tos ad pacem reducere ⁊ cõpellere. ſer. xxxiiij.
Equales ſumus oẽs q̃ ad generationẽ pᷣmaʒ et
creationẽ.ſer.xj.partæ...DD.
Equites exercuꝰ dei qͥ ſunt.ſer.xxxv.ꝑte.j.J.
Etates mundi et hois qͥt ſunt.ſerxj. ꝑte.iij. A.

Erẽpla tolerãdi oia mala potiꝰ qᷓ; deũ offende⸗

re. ſer. vj. pte.j.LC. la.iij.an mediũ. l
Lépla debet eſſe vita pᷣlatoꝝ.ſer.xxvj.ꝑ.vj.O
Erpellit᷑ quis de domo ꝑ tna.ſermone.xxxviij.
parte.vij. F X7.
Emptio ⁊ venditio qñ non valeat:⁊ qñ ſit iniu/⸗
ſta.ſer. xxxij.ꝑte.iij. òK.
Erercitus potentia.ſen xxxj.parte.j.H.
Excõmunicari non debet qᷣs niſi ꝓ moꝛtali pec
cato.ſer. xxxvij.parte.iij. C.

Ercoõicatio eſt valde timenda. eodem ſermone.

in exxo.
Erxcõicationis malignitas.ibidem.et parte.j.x.
paxrte.v.ꝑ totam.vbi ponunt᷑ vigintiſex mali
gnitates. M .

Elemoſynã facere eſt opus magne virtutis.ſer.

4

Excbicatio q ſ it? ztupler ecodem ſermone. dte

j.pertotam.
Excòmunicatio minoꝛ quomodo incurritur.
ibidemoyy.
Excõmunicatio q̊modo infligi ⁊ qui eam poſ

.

et parte.v.in pᷣn.

Ercòmunicationeʒ maioꝛẽ multiincurrũt ipſo

facto. Ibidem Z.⁊ parte.vij.ꝑ totam.

Erxcõmunicari poteſt quis licite.et hoc aliquan

do eſt galdc conucnlens. coc ſermone. par
Excõmunicans debet ſeruare triplicem oꝛdinẽ.

ibidem C. vſq; ad J.

Excõmunicanino debet vnus ꝓ peccato alteni⸗/
us.ibidem FEF. ̃

Excõmunicari nõ debet vniuerſitas vel collegi/⸗

umꝛ⁊ qre. Ibidem circa mediũ.

Excõicari no pot moꝛtuꝰ niſi in aliqᷣb⸗ caſibus.

ibidem F.

—

Excõmunicare nõ poteſt aliqͥs ſeipᷣm. Ibidem .

anc mediũ.

Excõmunicationẽ a ſe latã an qͥs poſſit incurre/

re.ididem circa mediũ.

dem añ finem.

Excõmunicatus iterũ poteſt excõmunicari. bi

dem in fine.

Excòmunicationẽ debet pᷣcedere trina monitio.

Ibidem B.

Excõmunicatio debet in ſcriptis fieri:⁊ zmodo

lbidem. ? D.

Excõmunicationeʒ an incurrat ille qui nõ obe;
dit pcepto facto ſub pena excõmunicationis.

Excoicatio quando eſt iniuſta.eodem ſermone
parte.iiij. . ð

Exrcõmunicatio etiõ iniuſta eſt timenda.ibidẽ.
Erxcõmunicatio eſt nulla ipſo iure multipliciter

ibidẽ M) vſq; ad O.

Ercõmunicanio qn non eſt nimenda. ibidem.
Excõmunicatus alium excõmumcare non po⸗/

Ercõmunicari faciens an pꝛo gando terminuz

impediat vel tollat excõicatiò eʒ.ibidẽ N.poſt
mediũ.
Excõmunicatus iniuſte quomodo ſe debet ha

bere.bidem P.
Excõicatione ꝓlata ↄtra nõ reuelãtes aliqͥd qui
teneant᷑ reuelare ⁊ cui.ibidẽ Q. . .
Excõicatio minoꝛ in qͥ noceat.eodeʒ ſer.ꝑte.v.in
pꝛin.vſq; ad .
Excõicatus excõicatione minoꝛi an poſſit intra

re eccłiam ad oꝛandũ ⁊ audiendũ diuina.ibi

dem T.⁊ parte.vj.S.circa mediiũ.
Excõicatꝰ excõicatione maioꝛi pᷣuatꝰ eſt oĩbi ſa⸗
cramẽætis ecclie:⁊ officijs diuinis nõ põt int᷑⸗
eſſe:ſed pᷣdicationi.ibidem .

ſit infligere.eodem ſermone.parte.ij.ꝑ totam

Ercõmunicationẽ an incurrere poſſit papa.ibi/

Zabula

Ercõicatus an poſſit contrabere matrimoniuʒ.

ibidem in fine.

Excõicatꝰ nõ põt cũ alio dicere officiũ etiã extra

eccłiaz. nec debet dicere: dñs vobiſcũ.ibidẽ.x

Excõmunicatus nõ põt oꝛdinari nec oꝛdinare.

ibidem X.

Erxcõicatus nõ põt recipi ad religionẽ nec ꝓfeſſi

onẽ facere qͥ ſit valida.ibidem Yæ. .
Erxcõicatus eſt puatꝰ oibo actibo legitimis. Uñ

nõ põt eſſe accuſatoꝛ:nec iudex:aut teſtis: nec

ꝓcuratoꝛ:nec ſtatuta ꝑ eum facta valent.ibi⸗
dem Aq.

Excõicatus occultus an faciat aliqd qð ſit vali

dũ.ibidem circa mediũ.

Excõicatus nõ põt aliquẽ in iudicio conuenire:
ſegd bene ipſe põt cõueniri. Jbidẽ in fine. ⁊ ꝑte

vj. U.circa medium.

mode ibidem B. ? ꝑte. vj. ꝑ totã.

Excõicati. puat᷑ eccleſiaſticis ſuffragijs.ibidẽ

Cet D. *Wι

Erxcõicatꝰ nõ põt eligi ad aliquã dignitate eccle/
ſiaſticã vł ſecularẽ.ibidẽ S ⁊ D.añ fi.?⁊ GB.

Excõicato an teneant᷑ obedire eiꝰ ſubditi:⁊ eius
debitoꝛes an teneant᷑ ei ſoluere donec in excõ
municatiõe ꝑſeuerat. Ibidẽ EF⁊ H.
Ercõicatus nõ debet ſepeliri in ſacro: ⁊ ſepultꝰ
debet exhumari. Ibidem YX. .
Excõicatus an poſt moꝛtẽ poſſit abſolui.ibidẽ
poſt mediũ. ôòèòẽ
Excõicati tria impꝛoꝑia.ibidem W. 3
Excõicatus deputat᷑ eternis ſupplicijs:⁊ boni
puat᷑ ſempiternis.ibidẽ circa mediũ.⁊ N.
Excõicatoꝝ participatio ↄcedit᷑ in ſex caſibo pᷣn/
cipalib.ibidẽ U.vſq; in finẽ illiꝰꝑtis.

Excõicati a qͥb poſſunt abſolui.eodem ſermõe

parte.vij.ꝑ totam.

Excõicatio ꝑcutientis clericũ quõ intelligat᷑ ⁊ a

ò poſſittolli.ibidem D. vſq; in finẽ illiꝰ ꝑtis.

Exercitꝰ dei munitiões.ſer.xxxv.ꝑ.ij. J.an finẽ.

Exploꝛatoꝛes ſunt vtiles bellantibus.eadẽ ꝑte

in pnnc. „NR
Ertollẽtie pctm̃.ſer.ix.ꝑte.ij..
Abꝛoꝝ ſiue ferrarioꝝ exercitiũ qͥs in⸗
uenit. ſſer.xxxij.ꝑte.j.A.el.ii.
Falſificantes mẽſuras ⁊ põdera ⁊ eis

vtẽtes q̃lit᷑ puniant᷑.eodẽ ſer.ꝑ.iij.D.

Flatꝰ figuratſ⸗ pũmſanctũ.ſer.xxxviij.ꝑte.iiij. H

Flatus chꝛiſti fuit apotheca oim chariſmatum

ſer. xvij. parte.iij.circa mediũ.

Familiaꝝ rectoꝛes q̃les eſſe debẽt. ſer. xriiij. par

te.ij.ꝑ totam.

Famoſos libeilos cõponentes vel publicãtes

quõ punian?᷑ſer.iiij.ꝑte.iij.DOD.
Fama ablata difficiliter reſtituit.ibidem P.

Fama ꝓximi tripliciter aufert᷑.ibidem Q.

Fama ablata quõ debet reſtitui.ibidem vſq; in

finem illius ſermonis,

xcõicatus excludit᷑ a cõuerſatione fideliũ.⁊ q̃/

Fama bona eſt valde vtilis.ſer.ix. par.qᷣ. x. 7ſer

mone. xxrj parte.j. S.

Famã bonà qs habeat.ibidem R. la. ij.

Fantaria exercitꝰ dei q ſit.ſer.xxxv.ꝑte.j.D.

Fragilitas humana.ſermõe.xxxviij.ꝑ.iiij. R R

an medium.

Fratris nomẽ multipliciter accipi?᷑ in ſacra ſen⸗

ptura.ſer.v.pꝑte.iiij.O.

Fratres dicunt᷑ oẽs hoĩes.ſer.xxxiiij.parte.iij. F

ranciſcus quõ tres oꝛdines inſtictuit. ſer. xxvij

*

parte.ij. E vſq; ad Xx.

Franciſcus fuit figuratꝰ ꝑ vitẽ que ꝓduxittres

Apagines.ibidem E.
Franciſcꝰ q̊ tꝑe oꝛdines ſuos inſtituit.ibidẽ G.
Franciſe“ ad qͥd fuita deo in mũdũ deſtinatus
Fatoꝝ diſpoſitio.ſer.xxij.par.j.
Febꝛis ſignificat pctm̃.ſer.vj.ꝑte.j.C.el.iij.
Febꝛiũ diuerſe ſpecies diuerſa denotãt crimia.
Feces oẽs erũt in inferno ſer.ix.pte.ij.Q.

Felicitatẽ oẽs naturalit᷑ appetũt.ſer.xviij.ĩ exoꝛ.

Felicitatis celeſtꝭ iocũditatẽ nec in minima ꝑte
explicare valemus.eodẽ ſer.ꝑte.ij.per toram.
Felicitas eſt plena oĩ bono:⁊ ſine aliq̃̊ malo.eo⸗

dem ſer.ꝑte.vj.C.circa mediũ. .

Felicitas ẽ et᷑na ⁊ ſecura.eodẽ ſer.ꝑ.vij.B E⁊ C
Felicitatis iocunditas.ibidem xX.
Felicitas in quo conſiſtit.ſermone xxxj.parte.j.
ſermone.xxviij.in exoꝛ.
Femine foꝛtitudo.ſer.xxxj.ꝑte.j..

Feſtiuitas penthecoſtes eſt inter alias pᷣcipua,

ſer. xxxviij. in exoꝛ.
Fiducia qͥd ſit: ⁊ quõ eſt duplex.ſ.cõmẽdabilis
ct vituꝑabilis.ſer.viij.ꝑte.ij. T. =
Fidelitas ⁊ beniuolentia irrationaliũ erga bo⸗
minẽ.ſer.v.ꝑte.iiij. X.circa fiunem.
Fidelitas debet ſeruari.ſer.viij.par.j.D.
Fidelitas triplex reqᷣrit᷑ in pᷣlato.ſer.xxvj.parte.j.
totam⸗

Filijs multiplici iure debet᷑ hereditas paf᷑na.ſer

mone. vij.ꝑte.j. x Z A ⁊ B.

Filius bona patris ðꝛ poſſidere viuente patre

q̃ ei debent᷑ de iure ⁊ ex voto patris.ſer.xx.ꝑte
v. ptotam. . S
Filij ꝓdigi parabola declaratur.eodem ſer. par
Filij quid teneant᷑ facere parentibo ſuis.ſer.xxv.
parte.iij.ꝑ totam.

Filij patres ſpirituales tenentur honoꝛare:⁊ ꝓ/

pter quid. Ibidem M. vſq; in finem illius

lne ſounis an harentes poſſintaliqa legare.

. et filias ſpurias dotare.ſer.xxxj.ꝑte.j. J.
Finis creaturaꝝ qualiter ðꝛ hõ. ſer.x.par.j.F.et

õs

eminei ſexus cõmendatio de multis virtutib-

”ê

äl

Alphabetica

Finem attingere nõ poſſumus ſine medio.ſer⸗

mone.xviij.in exoꝛ.circa finem.
Finiti ad infinitũ nõ eſt ꝓpoꝛtio nec compꝛeben
ſio.eodm ſer.ꝑte.ij. H

Finis cognitio oꝑantem mouet ad agendũ.ſer

mone.xix.in exoꝛ. -

Finis conſideratio eſt valde vtilis.ſer.xxxvj.ꝑte

ij. U.ante medilii.
Fons ⁊ fluuius ðꝛ ſpũſſctũs.ſer.xxxviij.ꝑ.ij. N

Fons ⁊ fluuius mũdi habet aqᷓs delectabiles

putridas:turbidas: amaras:⁊ cũ difficulta/
te habitas.ibidem poſt mediũ.
Foꝛmoſitas nõ facit aliquẽ btm.ſer.xxxj.ꝑ.j.C.
Foꝛtitudo qᷣd ſit.⁊ de eius cõmendatõe.ſermo⸗
ne. viij. ꝑte.ij. P. vſq; in finẽ ülius ꝑtis.

Foꝛtitudo neceſſaria eſt militib.ſermone.xxvij

Pte.j. D.
Foꝛtius qͥd ſit.vinũ:aut rex:aut mulleres:an ve
ritas.ſer.xxxj.ꝑ.j.x.vſq; ad finẽ illius ꝑtis.
Foꝛtitudo coꝛꝑis nõ põt hominẽ btificare. ibi⸗
dem B.
Foꝛtune potentia.ibidem O. M
Foꝛtuna nõ btificat hoiem.ibidem O.el.ij.

Futura quantũ poſſumus cõſiderare debemꝰ.

ſermone. viij. ꝑte.uij. Xx. .
Frugalitas triplex reꝑit᷑ in pᷣlatꝭ.ſer.xxvj.par.vj.
Tl.vſq; in finẽ illius parus.
Ati induſtria.ſer.viij.ꝑte.iiij.A.
Baudent angeli de conuerſione pec/
cato .ſer.vj.par.ij.QO.

Baudia paradiſi que erunt.ſermone

xix.per totum.

Gaudia accidẽtalia btõꝝ.eodẽ ſer.ꝑ.iij.ꝑ totã.

Gaudij vtilitas.ſer.xxix.in exoꝛ.
Gaudendi nõ habemꝰcauſam in hoc mundo:
ſed flendi.ſer.xxxij.parte.j.CZ.
Bꝛatioſe ⁊ hilari vuitu debet qͥlibet pauꝑibus
ſubuenire ⁊ nõ ex triſticia aut cũ indignatio⸗
ne. ſer. lij. ꝑte. iij. S.

Gꝛatiſſimũ eſt deo ꝙ deuote cõicemus ⁊ ꝑcipi/
amus euchariſtie ſacramẽtũ.ſer.xiiij.ꝑ.iiij. X
Bꝛati eſſe debemus benefactoꝛib noſtris. ſer⸗

mone. xix. pte.ij. B. el. ij. 2 DH.
Gꝛatia dei gra data qͥd ſit.ſer.xxxiij.ꝑte.ij.R

Gꝛatia gratũ faciẽs qͥd eſt.⁊ de eiꝰ dignitate ac

excellentia.ibidem L ⁊ H2
Gfa ipſa eſt nob neceſſaria ad ſalutẽ.ibidẽ MN.
Gꝛatie vtilitas ⁊ effectꝰ.ibidem O.vſq; in fineʒ
illius partis.
Gꝛgtia aſſimilat᷑ ſoli.ibidem.
ipſa gra eſt oꝑi bono ſicut pater ⁊ mater filio
generando.ibidem A.

Gꝛatiam dei volentes reciꝑe opoꝛtet ſe ppara⸗

re. ibidem B.
Gꝛatiã non habenti imputabit deus.qᷣa ex ſua
culpa non habuit.ibidem.

—

Sꝛatia dei extinguit ſitim omniũ mũdanoꝛum

Gꝛatia dei deficiente nõ poſſumus bñ oꝑari.et

et in dulcedinẽ cõuertit ſupplicia ac aniaz ecck

tat ad deſideria ſuꝑnoꝝ.ibidem.C

Beneris nobilitas nõ facit aliquẽ felicẽ.nec de

ea debet aliqͥs gloꝛiari.ſermone.xxxj.ꝑte.j.D

BGBenerati ſumus omnes ab eodem patre.ibidẽ

circa finem.

Bloꝛie celeſtis imenſitas ⁊ incõparabilitas. ſer

mone.xviij.ꝑte.j.ꝑ totam.

Bloꝛiari nõ debet alquis de oꝛnatu veſtiũ. ſer

mone. xxviij. pte.iij. F.

Bubernat ⁊ regit deus homies etiaʒ ſceleratos H

pctõꝛes.ſer.xxxix.parte.ij.ꝑ totam.

Abitcat deꝰ cũ pacitid..xxxiiij p. i i. E.
b Hereditas regni celeſtj deber nob q

druplid iure.ſer.vij.par.j.v.

Heres non ſeruans teſtamentuʒ des

functi:vei iniurias ei ingerens pᷣuat᷑ heredi⸗
tate illiꝰ.ſer.xxxiiij.ꝑte.iij.T. el.iij.ad finem.
Heretici ſunt falſarij bullaꝝ reg celeſtis ⁊ fal⸗
ſi ꝓphete.ſer.ix.ꝑte.ij.T. el.ijjj
Hereticoꝝ fraudulentia.ibidem vſq; ad ꝑ
Heret coꝝ ſeuitia.ibidem x.
Heredcoꝝ cognitio.ibidem t.

Hypocrita qᷣs ſit ⁊ quot ſunt genera hypocrta

rum. ſer.ix.ꝑte.ij..

Hypocrita cui aſſimilat ibidem.⁊ C.el.ij.?⁊ Q.

Hypocrita eſt falſus ꝓphᷣa.ibidẽ A.el ij.
Hppocrita quõ cognoſcit᷑ibidẽ B.el.ij.
Hypocriſis deteſtatio.ibidem E.

— . „

Homies cuncti dicunt᷑ fratres.ſer.v.ꝑ.iiij. ₰

Homo in diuerſis etatibo aſſimilat᷑ diuerb be

ſtijs. ſer. xxvij. ꝑte.iij. H.

–

Homo in hac vita nunq; eſt ſine anguſtijs.bi

Hoiem nõ pñj⸗t ſatiare oia terrena.ibidem Y
Homis vua mutabilis eſt.ibidem P.

Hõ cui ſimilis eſt.ibidem N.circa mediũ.?⁊

Homis ſocietas habitatio ⁊ cõditio.ibidẽ Q

Homies reꝑiunt᷑ in triplici ſtatu.ſermone.xxx.

parte.j. M.

Honeſtas in omnibus eſt ſe eruanda ſer. xxxij.

parte.. G.
Ho ree an poſſint deſiderari.ſermone.ix.ꝑte
7 K.

Honoꝛes mũdani nõ faciũt aliquem eſſe btm̃̊.

ſermone.xxxj.ꝑte.j.F. la.ij.

Honoꝛes tria mala inducũt homiĩ.ibidem.
Hoꝛtus omni ſuauitate repletꝰ eſt religio fra⸗
trum minoꝝ. ſer. xxvij.par.j. M. la.ij.?. x.la.
iij.vbi etiã ðꝛ ꝙ eſt paradiſus voluptans et

hoꝛtus deliciaꝝ.

Hoꝛtus vt bene fructificet debet a decem pſer⸗

uari.ibides M.la.ij.vſq; ad.x

Hoſpitiũ triplex habuit chꝛiſtus in mundo.

ſer. xvij.par.iij.F.añ finem.

Hoſpites ſuos tria male remũerant.ſer.xxxviij

parte. vij. EF Z.

Hũilitacj cõmẽedatio.b.ix.in exoꝛ. ⁊ ꝑ.iij totẽI.

⸗

„—
2

Humiitas quid ſit.ibidem C.
Humilitas liberat a peccatis.ibidem.
Huñmilitas eſt deo grata: homini vtiliſſima: et
diabolo cõtrarijſſima.ibidem D.

Humilitatꝭ lectionẽ doctoꝛ nr̃ Jeſus ſepius re

plicauit ct q̃re.ibidem ante mediũ.
HBuumilitas ſedatiram dei.ibidem. .
Humilitas meret᷑ gre infuſionẽ:augmentatio/
né:cõſeruationẽ et gloꝛificationẽ.ibidẽ.
Humilitas pᷣſeruat a pctis.ibidẽ circa finem.
Humilitas eſt neceſſaria ad receptiõeʒ ſpirituſ
ſancti.ſer. xxxviij.par.vij. K.
Hũilitas exaltat hoĩiem.ſer.ix.ꝑte.iij.E
Humilitatis exempla.ibidem ? vſq; adR.
Huuilitai gradꝰ duodecim.ibidẽ R.vſq; ad P
Humilitatis inductio.id eſt que ad eã inducũt
ibidem P. vſq; in finẽ illius parr.
AUcctantia quid ſit ?⁊ quomodo ſit pec/
catum.ſermone.ix.parte.ij. B⁊ D.vſ

q; add8. HD
Jactantie abomiĩatio ⁊ deteſtatio.ibi

Jeiunij cõmẽdatio.ſermone.viij.parte.iij.J.cir

ca medium.
Ignis purgatoꝛij quomodo cruciat aias ſepa
ratas.ſer.ij.parte.iij.A.ſpe finem.
Jgnis nterſii an ſit coꝛpoꝛeꝰ.ſermone.xxij.ꝑte
Ignis inferni quomodo cruciet ſpũs a coꝛpo⸗
re ſeꝑatos. Ibidem E.
Ignis infernalis quõ vrat coꝛpoꝛa damnato⸗
rũ ⁊ nõ cõſumat.ibidem.E
Ignis inferni an equaliter omnes cruciet. Ibi⸗
dem B.in fine.
int ſpũmſanctum.ſer.xxxviij.pꝑte.iiij.õn.
Ignis figurat ſpũmſctm̃.ibidẽ R.⁊ K dupler.
gnis ꝓpꝛietates.ibidem. V
Ignis apparens aplis q̃re nõ fuit carbo nec flã
ma:ſed lux.ibidem R ante finem.
Ignis ſpũſſanctus quõ extinguit᷑ ⁊ cõſeruatur
ibidem Rduptlttlter..
Ignoꝛantia duplex reꝑit᷑ in hbomine ſq; natura/
lis ⁊ crimialis.ſer.vj.ꝑte.j.D.el.ij.⁊ E.
Ignoꝛat hõ ſeptẽ naturaliter.ibidem D.el.ij.
Ignoꝛantie deteſtatio ⁊ malignatio.ibidem E
mitari nõ debemus peccãtes ſed a peccato re/
ſurgentes.ſer.ix.ꝑte.ij.Z.
Imago dei q̃liter ſit in homie.ſer.x.ꝑte.j. B
Immoꝛtalitas anie rõnalis ꝓbat᷑ eodẽ ſermo/
ne.pte.ij. Rvſq; ad L.
Imdꝑatoꝛ habere debet oĩa iura in ſcinio pecto
ris.ſer.xxxj.in exoꝛ.
Impꝑatoꝛ eſt dñs mũdi.eodẽ ſermõe.ꝑte.j.F
Imꝑatoꝛis excellentia.ibidem.
mperatoꝛ coꝛonat᷑ tribus coꝛonis et quid ſi⸗
gniticent. ibidem.

*

Incoꝛrigibiles debent de ſuis exceſſib punin

Zabula

Infamie malũ.ſer.xilij. ꝑte.ij. d1

Infamationes facte a malis non ſunt curande

ſer. xxxj.ꝑte.j. R.la.ii.
Infernus nullam habet redemptioneʒz.ſermo⸗
Inferni memoꝛia valde eſt vtilis.ſer.xxj.⁊.xxij.
in exoꝛ.vinuſTJ.
Infernus vbi eſt.ſer.xxj.parte.ij.
Infernum eſſe.ibidem ꝓbat᷑ in pnci
Inferni nomina.ibidem
Infernus q̃ttuoꝛ habet loca.ibidem G.
Ad infernũ qui deſcendãt.ibidem D.
Inferni ꝓfunditas.ibidem in fine.
Inferni obſcuritas.eodẽ ſer.ꝑte.iij ꝑ totam.
In inferno oia erũt ↄfuſa ⁊ ſine oꝛdine.⁊ elemẽ
ta an ſeruabũt ſuas pꝛietates. ibidẽ R&sue
Inferni fetoꝛ.eodẽ ſer.par.iiij.ꝑ totam.
Infernaliũ penarũ grauitas.eodẽ ſer.ꝑ.vij. R.
Inferni peſſime cõditiones.ſermone.xxij.parte
iij. circa finem. ́ÿM
Infirmitas coꝛꝑis plerũqʒ eſt vtilis anime.ſer
Ingratitudis viciũ quantũ ſit deteſtabile.ſer.ix
ꝑte.ij. G.el.ij. ? DH. et ſer.xxxiiij.ꝑ.xxiiij. d
Iniurias remittẽs eſt valde comẽdandus.ſer.
xxxiiij.par.iij.L. circa medium.
Iniuriatus an teneatur damnuʒ remittere. ibi⸗
dem P. la. ij.
Inimicum vtrum diligere teneamur.ibidẽ R.
la.j.vſq; ad D. ”UVUVMM
Innocentia quid ſit.et de eius cõmendatione.
ſer. viij. parte.j. C.

m 2 nde. Z Ino bedlientie deteſtatio ⁊ punitio. ſermone.ix.
Ignite lingue q̃re aparuerunt apłis qñ accepe lone. lx.

par.ij. J.el.ij. ?2 KX5.
In oibus generũ ſpeciebo vnũ eſt metrũ ⁊ men
ſura alio ꝝ.ſer.xxxiiij.in exoꝛ.

Interdicti tꝑe an aliqn liceati ſacro ſepelire coꝛ

poꝛa moꝛtuoꝝx.ſer.j.ꝑte.j. P ⁊ Q.
Intentio recta ⁊ ſincera debet in oĩ oꝑe habeni.
ſer. iij. ꝑte.iij. A.et ſer.v.parte.v. G
Ira ꝓximi triplici modo mitigat᷑.ſermo.ix.par⸗
Iter agentes quibus veſci debent.ſermõ e.xiiij.
in exoꝛ.O in fine.
Judex nõ debet eſſe nimis feſtinus in iudican/
do.ſer.iiij.par.iij. B.
Judex debet habere multas cõditiones.ſermo
ne.viij. ꝑte.j.F.vſq; ad O.
Juderx debet diligenter audire ambas partes.
ibidem DH.
nahes e ꝓhibentur młte ꝑſone.ſer. xxix.ꝑ.
Y. 7 △½
Juder qualiter ſe debet habere in iudicãdo.ibi
dem B. vſq; ad finem illius ꝑtis.
Jncr egoit unenloe iden J.
Judex an aliquid acciꝑe poſſit a partibus.ibi
dem. R.?2 %₰ varaibtzs wi

Zuſticiã volens aiijs mi

Alphabetica

JIugdiciũ humanh quattuo: puertunt. ibidẽ J.

in fine.

*

Judex malei
ſa ad qͥq tenet᷑ibidem.L⁊ M.

Judicare an debeat iudex ſᷣm cõſciam. An v⅓

ſᷣm ꝓbatiões.ſer.xxxj.ꝑte.iij.x.vſq; ad B

Jugith caput Holofernis abſcindẽs qͥd ſigni

Juramenta nõ ſeruãtes quõ puniant᷑.ſ er. xxxij.

parte.iij. J.
JZJuramentũ de malo non ligat.ſer.xxxiiij.parte

Juſticia accipit᷑ ꝓ oĩ vᷣtute.ſer.viij.in exoꝛ.

Juſticia cõmendat᷑ rõnibo:autoꝛitatibo ⁊ exem/
Juſticie ſunt diuerſe ꝑtes de qͥbus tractat᷑.ibi⸗
dem Evſq;adzyÜy.
bet hr̃e qͥnq; ↄditiões.ibidẽ F vſq; ad O.
Juſticia generalit᷑ oib eſt admiſtrada.ibidẽ E
Juſticia debet admiſtrari cũ diſcrerione.⁊ qñq;
ex rõnabil cauſa põt moderan eiꝰ nigoꝛ:⁊ de
bet eſſe cõiũcta cũ miſcðia.ibidẽ L⁊ M.

Juſticie q̃ttuoꝛ cõtrariant᷑.ſ.amoꝛ:odiũ:timoꝛ:

et cupiditas.ibidem O.

uſticia laudat᷑.ſer. xxxiiij.ꝑte.iij. U.el.iij.
uuenes quõ debent viuere. ſer.xxuij.parte.v.
per totam.

Ze valde cõmẽdat᷑.ſer.xxiiij.ꝑte.ij.F⁊ G

. Jgenun defectus Jbidem.

nnenes ſunt ꝑſpicacioꝛes ſenibo.ſer.xxix.par⸗
te.lij. B. ⸗
Aboꝛantiũ cõmendatio:et ecõtrario

de noõ laboꝛantibo. ſermo. viij. par.iiij

O.circa finenn.
Laboꝛ omnis requirit ſuũ pꝛemium
Lancee ſpeʒate exercitꝰ dei que ſint.ſermo.xxxv
Largiter debet qͥs ſubuenire ꝓximo.ſer.iij.par⸗
te.iij.X ⁊Z x.
Aaudes méiop nobis ſunt vituꝑia.ſer.iiij.par

Laudes de ſuis operib nunqd ſine pctõ poſſit

q̃ͥs deſiderare.ſer.ix.ꝑte.ij.y.

Laudari in hac vita nullus debet velle. Jbidẽ

Laudareſ. epman ſit pctm̃ ⁊ quando nõ.ibidẽ

Laʒzarus q̃driduanus qͥd ſignificet. ſer. xix. par⸗/
te.vj. P. ßMU

Legata nõ ſoluẽtes qᷓntũ peccẽt.ſer j. . ij. C

Lepꝛa ſignificat pctm̃.ſer.xxxiij.ꝑ.iij.E FF G.
Lepꝛoſi ſeptem deſignant ſeptẽ peccata capita/
liaibidem GB. 4

Tepꝛa curat᷑ ſeptẽ modis.ibidẽ H vſq; ad

LZer hũana q̃re nõ ꝓhibet oĩa vicia.ſer. xxxij. pte
j. R.el. ij.poſt medi. UM

udicans ꝓ pecunia vel alia ex cau

ſtrare ?⁊ eos punire de

Zex naturalis qͥd velit.ſer.xxxiiij.ꝑte.iij.E.el.ij.
Zer moꝛtis totũ huanuʒ genus occupauitier.
xxxvj. par.iij. A.
Libertatis cõmendatio.ſer.vj.par.j. D. et ſer. xij
Partc. ieGA((H.
Liberũ arbitriũ vtrũ homo amittere poſſit.ſer.
Liberũ arbitriuũ quid ſit ?⁊ auomodo cogi non
poteſt:⁊ de eiꝰ dignitate ⁊ vtilitate.ſermone.x.
te. ij. T. vſq; ad YX. rUM
Aberũ arbitriũ qualiter ſit in deo: in angelis:⁊
in hominib ibidem YSꝓ.
Aberalitas cõmẽdat᷑ſer.xxiiij.pte.ij.J.

Liber vite ⁊ moꝛi:ſer.xxxv.ꝑ.j. P.circa mediũ.

Ambũ qͥ intrent:⁊ an poſſint inde extrahi ꝑ ſuf
fragia.ſer.ij.parte...iDRMñdõ5. —
Zingua refrenanda eſt.ſer.iiij.in exoꝛ.⁊ parte.j.
ptotamm.
Lingua ꝑiculoſioꝛ eſt omni beſtia eodẽ ſermo/
neparte.A. ,DMMMO5.
Lingua mlta mala facit.ibidẽ.? N¶) .iij. S.
= ne vtilitas magna. eoden. ſer. par.j.
Linguã dedit deꝰ homi multiplid ex cauſa.ibi

Lingua triplex ſiue linguagiũ repitur.Ibidẽ.et
ſer. xxxviij. ꝑte.iiij.. vbi ðꝛ ꝙ alið eſt lingua⸗
gliũ in celo:aliud in mũdo:⁊ aliud in inferno

„ „

Angua hebꝛea fuit pꝛima:⁊ erit vltima.ſer.iiij.

kte. j. R.

☛

Angue refrenande erempla ibidem X.

Zinguoſitatis deteſtatio.ibidem ¶DH.
LZinguã ſcire refrenare eſt ꝑfecta ſcia.ibidem.

Zinguoſus eſt ſiłis coꝛnidi ⁊ coꝛuo:⁊ debet exi⸗

pelli de hoim cõſoꝛtio.ibidem.
LZingua qd ſit.eodẽ ſer.p.iij.OD poſt mediũ.
Linguas tres aliqñ vnꝰbõ diet᷑ habere.ſermo

Lingue ignee q̃re apparuerunt apłis qñ recepe

runt ſpũmſcem̃.ſer.xxxviij.par.iiij.J.

LZocutio hoĩs demõſtrat q̃lis ſit interiꝰ.ſer.iiij.

parte.. FZ KR. HM
Zoquẽdi quadriptita eſt ratio.ibidem R.
Loqcitatẽ ſequẽs ſtultus eſt.ibidem M.

QLitigationis deteſtatio:⁊ cũ quibd maxienõ de

bemus litigare. ſer. ix. par.ij. F. la.iij
Lites ſunt euitande.ſer.xxix.ꝑte.iiij.in fine.

Loc debet eſſe ꝓpoꝛtionatꝰ locato ⁊ econtra.ſer

Locꝰ in qͥ nõ põt mercari.ſer.xxxij.ꝑte.iij. T.
Ludi ⁊ recreatões an liceãt.ſer.xxxj.p.j. K.el.ij.
Lupoꝝ fallacia triplex.ſer.ix.ꝑ.ij.T.el.ij.⁊.x.
Lupus tectus pelle ouina ꝑ tria cognoſott᷑.ibi⸗
Luxurie cauſe ſunt multe in mliere.ſer.vj.par.
iij. O. crca finem.

Lingua male vtentes merent᷑ loquelam amitte
re. Ibidem. . l

S

Aggalene conuerlſio.ſer.vj.in exoꝛ.et

m prte.iij. E E duplex.⁊ ibi de vita eius

⁊ de ſeptẽ demonijs que añ cõuerſio
nnẽᷓẽ habebat: ⁊ de eius finitione.
Magdalene q̃re chꝛiſtꝰ pᷣmo apparuit poſt re⸗
ſurrectionẽ q; aplig ſerarvi vari. T2U.
Maggdalenã amoꝛ diuinus multifoꝛmit᷑ im/
mutauit.ſer.xl. parte.xj. C. L

Magniticentia qͥd ſit.ſer.viij.ꝑ.ij. V.
Magnanimꝰ qs ſit. Jbidem.
Magniticꝰ ðꝛ q ſeit facere tria.ſer.xxxiiij.ꝑ.iij.¶
Maglſtri alioꝝ q̃les eſſe debẽt. ſer.xxix.par.ij.
per totam. . .

Magiſtri muroꝝ ſiue edificoꝝ ſunt hũane vi

te vtiles. ſer. xxxij.par.j. Z. la.ij.

Magiſtratꝰ⁊ officiales ad qͥd tenent. ſ. er. xxxiiij

Pte.lij. y.la.iij.ad finẽ.⁊ P.el.iij.
Magis tribulato in hac vita dabit᷑ conſolatio
mnaloꝛ in alia.ſer.xix.pꝑte.iiij. dd.
Magnũ ⁊ multũ ðꝛ aliqͥd abſolute qð eſt par⸗
uum ⁊ modicũ reſpecuue.ſer.xxiij.ꝑ.ij.C.

Maledicere creatur nõ licet.ſer.iiij. bip ij. O.

Mali pᷣlan diuerſis nomibo appellant᷑.ſer.xxvj

Nte. vj. in pn.

Maloꝝ punitio eſt bonoꝝ cõſolatio ⁊ qͥetatio

codẽ ſer.pte.v. R. circa mediũ.

Manna de celo deſcẽdens multiplicit᷑ figura⸗
ult euchariſtie ſacramẽtũ.ſer.xvj.in exoꝛ.

Mania virgo fuit pꝛiuſq; martyr. ſermone. xv.

in exoꝛ. ij. H

.

Monaa vᷣgo quare tantũ doluit in paſſiõe filij

Marie tres q̃re ſimł ꝑrexerũt ad ſepulchꝛũ rpi
ct nõ ſeꝑate.ſer xvij.ꝑte.iij. U.circa medium.

Matrimo nialis actꝰ vtrũ impedire debeat cõ⸗

munionẽ ne fiat:⁊ q̃nto tꝑe debent coniugati

mrimonio abſtinere anteq; cõmunicent.ſer.

Maritꝰ ⁊ vxoꝛ quõ debẽt inuiceʒ cõuerſari ⁊ ſe
Habere. ſer. xxv. ꝑte.j.pertotam. .
Matrimonij fides ⁊ honeſtas.ibidẽ Z2?z A.

dem . an medii.

Matrimonialis act?q̊ tꝑe nõ debet exerceri.ibi

Medicꝰ noſter rpᷣs erptꝰ eſt nr̃as infirmitates

cet ideo nob valde cõpatit?᷑.ſer.xx.ꝑ.x.T. .
Medici q̃les eſſe debet.ſer.xxix.par.viij.ꝑ totã.

vbi eriã ponit᷑ qualiter peccẽt in ſuo exercitio
Medici ſunt in triplici differẽtia.ibidem Z.

Medicus vtrũ curare debeat illũ qͥ nõ vult cõ/

Mediocn ſtat.ſ.eoꝝ qͥ necſi ũt pauꝑes nec di/
uites: ſed hñt neceſſaria ẽ melioꝛ q; magnoꝝ
diulitũ vł paupeꝝ ñ volũtarioꝝ.ſ.xxx.pꝑ.j.O.

Mryelius eſt duo eſſe ſimul qᷓ; vnũ ſoluʒ:⁊ qre.

ſer. xxvij par.j. N.

Melioꝛ eſt ſtatus religioſus q; ſecular. ibidẽ

B. el.ij.2. .? A. eleiil.
Memoꝛia pꝛeteritoꝝ ad tria eſt vnlis.ſer.viij.

Mercantia eſt licita ⁊ neceſſaria.ſer.xxxij.par.ij

P arte.iiij S *⁹

NMemoꝛie debemus cõſeruare que diſcimus.

ſer. xxix. ꝑte.iij. J.
Memoꝛie cõmendatio.ibidem.
Memoꝛia moꝛtis ad multa eſt vtilis.ſer.xxxvj
Ppar.ij. ctoraaoln.
Mentiri venialiter qͥs nõ debet vt aliũ a moꝛ⸗
tali liberet.ſer.xxxj.par.ij. P.nec vt alium libe
ret a moꝛte.ibidẽ. nec vt ſeipᷣm libet.ibidẽ R.
Mercenanꝰ bonꝰ ⁊ malus qs ſit.ſer.vij.ĩ exoꝛ.
Lvſq; ad O.
Mercari qͥs põttribo de cauſis.ibidem O.
Mercãtie ars eſt ꝑiculoſa qͥ ad aiazʒ.ibidẽ in fi.

Moercatoꝝ fraudes ⁊ pctã. eodẽ ſer.ꝑ.iij.ꝑ totã

Mercatoꝝ finis ⁊ itetio q̃lis eẽ debet.ibidẽ P.

NMoercari an poſſint clerid ⁊ religioſi.ibidẽ R.

Mercani qͥ tꝑe nõ poteſt. IJbidem S.
Mercari quo in loco eſt ꝓhibitü.ibidẽ T.
Mercãtiã exercẽt licite tria genera hoim.ibið x

MWoercatoꝝ mendacia.ibidem F.

Mercatoꝛ plus rem vend
ter peccet. ibidem H. ”M
Mercantia diuini amoꝛis.ſer.xl.in exoꝛ.
Meritũ magnũ acqrunt qͥ ꝓ moꝛtuis elemoſꝑ
nas faciũt vel alia bona.ſer.ij.ꝑte.iij. q.

Merita illius qͥ peccat moꝛtalit applicantur a

deo alijs ſaluadis.ſ er. vj. parte.j. B.
Mereri vitã eternã an poſſit aliqͥs de cõ digno.
ſer.xx.par.viij.ꝑ totã. MZ

ens rõne termini q̃li

Militü chꝛiſti monſtra ⁊ deſcptio. ſer.xxxv.ꝑte

j.per totam. ——
Milites aſtantes ad ꝑſonam chꝛiſti qui ſunt.

Militũ cõditiones ⁊ qͥd facere debent. ibidem

N ⁊7 Mvſq; ad Q.el.j.
Milites q̃lem ꝑſonam habere debẽt: 2 quõ in

pugna ſe habere debent. ibidem.

Militũ ſingule armature qͥd ſignificẽt.ibidem
Miliũ equi ⁊ ipſoꝝ eq̊ꝝ armature qͥd ſpũalit᷑
ſignificent: ⁊ ſimilit᷑ alia oꝛnamenta. ſer.xxxv
par.j. A.el.ij.vſq; ad finẽ illiꝰꝑtis. ⸗
Milites fiunt foꝛtioꝛes ⁊ audacioꝛes exhoꝛta/
tionibo capitanei.eodẽ ſer.parte.ij. J.
Milites dei ſunt boni.et mali ſunt milites dia⸗
boli.ſer.vj.par.ij.Q.

Milites rpi ſunt religioſi.ſer xxvij.parj. T

Militũ leges ſunt ſeptem. Jbidem.
ilitibus dantur conſilia.ſermone.xxix.pante

j. p totam.
Militie excellentia et vtilitas.ſer xxxj.pte.j.H.
Minus ſoluit qͥ tardius ſoluit.et econtra.ſer.j.
Miracula ⁊ ꝓpdigia multa facta ſuntin reſurre
ccione xp̃i.ſer. xvij.par.j. ?2 H5.

Miracula facientes nõ omnes ſunt ſancti.ſer.
xxxviij.par.iijin ppn. .

Allphabetica

Miſericoꝛdie opera oĩbo ſunt neceſſaria.ſer.iij.

Miſericoꝛdie opeꝝ fructificatio eſt vtilitas.eo

dem ſer. pte.j.per tota.
Miſericoꝛdia quantũ eſt deo grata.ibidẽ N.
Miſericoꝛdes eſſe debemus exẽplo oim crea⸗
turaꝝ.eodẽ ſer.par.ij. R.circa medium. etibi

multa de miſcðia.⁊ ecõtra imiſericoꝛdia q̃lit᷑

elſt deteſtanda. H
Miſericoꝛdia dei maxima eſt.ſer.xx.ꝑte.x.ꝑ to⸗
tã. ⁊ par.xj.etiã ꝑ totäa
Miſericoꝛdia plenꝰ eſt xpᷣs:⁊ inq̃ntũ deꝰ:et in⸗
q̃ᷓntũ hõ.eodẽ ſer.ꝑte.x. Rvſq; ad U.

Miſericoꝛdia dei eſt alta: pfunda:larga ⁊ lon/

ga:ac q̃drata.ibidem S.

Milericoꝛdie dei nullus eſt terminus nec mẽ⸗

ſura. ibidem .
Miſcõie dei exẽpla.eodẽ ſer.ꝑte.xj.ꝑ tota
Miſcðie dei magnitudo.ſer.xxiij.ꝑ.j.T

Miſſa qͥd ſit:⁊ qͥs pᷣmo eam dixit:eta q̊ crimo

nie eius inſtitute ſunt.ſer.xiij. parte.j.¶.
Miſſa q̃re ſic appellat᷑.ibidemd.

Miſſam vtrũ oi feſto qlibet audire teneat᷑: et 4

ſint excuſati.ibidem B.
Miſſe pᷣncipiũ nõ audiens in feſto vtrũ peccet
moꝛtaliter.ibidem VDO.
Miſſam parochiani ſui vtrũ
re teneant᷑.ibidem J.
Miſſam audiẽs an aliqͥd debeat offerre.ibidẽ

in fine.

Miſſa boni ſacerdotis vtrũ ſit melioꝛ qᷓ; miſſa

mali.ibidem K.

Miſſe vᷣba vtrũ audire diſticte teneamur:⁊ de

deuotione q̃ ſtari debet ad miſſam. ibidẽ Z.

Miſſe audite vtilitates.eodẽ ſer.ꝑte.iij.ꝑ tot.

Miſſam ꝓpꝛiã de feſto nunqͥd quilibet audire
teneat᷑.ibidem LCL.
Mogeſtie cõmẽdatio.ſer.viij.ꝑte.iij.ꝑ totã
Monachũ bonũ tria facũt.ſer.xxvij.ꝑ.j.P.
Monopoliũ erxercẽtes q̃liter puniant᷑.ſer.xxxij
par.iij.x.in fine.
Moꝛa ⁊ tarditas eſt nociua.ſer.xxiij.in exoꝛ.
Moꝛtui dicunt᷑ doꝛmientes multis de cauſis
ſer..parte.j.E
Moꝛtui pñt viuenti

ij.par.ij.per totã.

Moꝛtuos debet vnuſqᷣſq; ſuffragijs adiuua/ ii,.in .
Moꝛs bonoꝝ eſt optima.in.ij.ꝑte eiuſdeʒ ſer⸗

re. ibidem Q.in fie.
Moꝛtui q̃druplicit᷑ intelligunt bona q̃ ꝓ eis fi
unt a viuẽtib.eodẽ ſer.ꝑte.iij. Xx.
Moꝛtui coꝛꝑalit᷑ ⁊ ſpũaliter adiuuant faciẽtes
p eis ſuffragia.ibidem. W

1 —

Moꝛtuoꝝ memoꝛiã fieri in hoꝛis canonicis ?

—

in die moꝛtuoꝝ q̃re eccłia oꝛdiauit.ibidẽ vy.
Moꝛti triplici ſubijcit hoĩes pcm̃.ſer.vj.par.j.
O vſq; ad Z.
Moꝛtui reſuſciati a chꝛi

ſto qa ſt ignificẽt ſpũa/

in feſto oẽs audi

ũ ſuffragijs adiuuari.ſer.

Moꝛtua dicunt᷑ oꝑa fada in pœõ moꝛtali.eo⸗
dem ſer. par.iij. KF.
Moꝛs maloꝝ quõ eſt hoꝛribilis:et qᷓ; cõſola/
toꝛie moꝛiunt᷑ boni.ſer.vij.ꝑte.ij. )..
Moꝛs vnigeniti eſt valde doloꝛoſa.ſer.xv.in
Moꝛtale peccatũ quantũ pꝛepõderat veniali⸗
bus.ſer.xxvij.parte.j.RKR.
Moꝛs clamat ad auaros: delicioſos et ſuper/
bos.ibidem Z. el.ij.

Moꝛi cõſideratiõe debemus a diſſolutiõ ibo

abſtinere. eo dẽ ſer.ꝑte.iij. HdHd
Moꝛs magnatoꝝ płimoꝝ deſcribit᷑.ibidẽ O.
Moꝛtẽ nullus euadere põt.ibidẽ R? S̊õ.
Moꝛtui Alexãdn ⁊ceſan miſeri exclamatioaibi
Moꝛtale pctm̃ eſt quod opponit᷑ charitati dei
⁊ ꝓximi.ſer.xxxiij.par.iij. 1
Moꝛtale pctm̃ eſt tranſgreſſio legis naturalis
vel ſcpture decem pᷣceptoꝝ aut euãgelice.ibi⸗
dem O P Q.

Moꝛtale petm̃ eſt cõtemptio ßlatop z lno begl

entia illoꝝ qñ pᷣcpiũt honeſta.ibidẽ R⁊z S.
Moꝛtale pcemm̃ eſt moꝛoſa cogitatio ⁊ delecta⸗
tio reiturpis.ibidem TC⁊ U. H
Moꝛtale pccm̃ eſt ꝑiculo moꝛtis coꝛꝑalis vel
ſpũalis ſe vel ꝓximũ ſine neceſſitate exponere
Moꝛtaliter peccãt agẽtes ⁊ cõſentientes pecca⸗
to moꝛtali.et q̃licer.ibidẽ.y.vbi etiã oſtedit᷑ ꝙ
diuerſimode qͥs cooiaii.
Moꝛtaliter peccant pꝛoximũ ſcãdaliſantes de
moꝛtali pctõ: ⁊ quo.ibidem.—
Moꝛtis ineuitabilitas.ſer.xxxvj.in exco.
Moꝛtis qͥditas.eodẽ ſer.pꝑte.j.per totam.

Moꝛs a quo ſit facta.ibidem XL.

Moꝛtis memoꝛia eſt valde vtilis ad plura.eo
dem ſer.parte.ij.ꝑ totam.
Moꝛs totum humanũ genꝰoccupauit ⁊ inua
ſit. eodem ſer.par.iij. dq.
Moꝛi oẽs in infantia an eſſet meliꝰ.ibidẽ ĩ fine
Moꝛiun: ẽs hoĩes płib de cauſis.ibideʒ A.
Moꝛtẽ fugere nullus valet nec potẽs nec ſapi/
ens necfoꝛtꝭ nec diues nec ſancꝰ nec foꝛmo⸗
ſus necnobilis nec alius qͥſq;.ibidẽ G. vſqq

in finẽ illius ꝑtis.

monis in fine. ⁊ ꝑte.iij. R.
Moꝛtis qͥnq; ferocitates ⁊ mala.eodem ſer.ꝑ.
liij.pertotam. Z
Moꝛientis pctõꝛis lamẽtatio.ibidẽ ZTC.
Multitudo ſaluãdoꝝ.ſer.xxiij.ꝑ.j.x
Mulieres ſunt naturaliter mag pie qᷓ; viri.ſe
mone. xv. in exoꝛ.ij. Y. l
Mulierẽ q̃re deꝰ fecit de coſta viri.ſ.xxv.ꝑ.j.D
Mulierũ cõmendatio.ſer.xxviij.in exoꝛ.⁊ par⸗
2

Tabulag

Mulierũ male conditiões. eadem par.iij. D
Zuuer vᷣin qd dignioꝛ eſt viro.ibidem E.

Mulieru oꝛnatus.ibidẽ .vſq; in finem iilius

panrtis.vbi declarat᷑ quo poſſunt ſe oꝛnare. et
gqua ex cauſa ⁊ intentione.
Mulierũ foꝛtitudo.ſer.xxxj. par.j.U.

Mulier vana ⁊ pulcra tandem deturpat᷑ ⁊ cõ⸗

Muliaterij ⁊ carritoꝛes exercitꝰ dei qͥ ſunt.ſer.

xxxv. panrej. ODHD.

Mulaplicant᷑ bona tꝑalia tꝑc pacis.ſ. er xxriiij

parteij. KK. “?UVMVW
Munerũ donatiõe cõtrahit᷑ ⁊ cõfirmat᷑ amici⸗
da. In ꝓlogo totius volumis huuus.
Mounera excecãt oculos iudicũ.ſer.xxix.ꝑ.v.J.
Muũdus ato deficiet qͥ ad ſuperbia:auariciã:⁊
luxuria. ſer. ix. pte.ij. R.

Midus eſt cõtemnendus multiplici rõne. ſer
mmMoone.xxvij.parte.iij.ꝑ totam.

Moundus q̃nta mala facithoiby.ibidẽ X. vſq;

Luuũqdi amicꝰ q̃re ðꝛ inimicꝰ dei.ibidẽ C.
HNHoundus decipit amatoꝛes ſuos.ibidem F.
Mundana ſunt viliſſima.ibidem B.
MNMundũ an diligere debeamus.ibidẽ MM
Mundi inſtabilitas.ibidem .vſq; in finẽ il⸗
lius pariss.
HMundũ cõtemnere debemus exẽplo xp̃i.ibidẽ
in pnapio eiuſdẽ ꝑò. S. an finem.
Muidani hoiĩes q̃ctuoꝛ deſiderãr q ſibi rapiũt
Ittuoꝛ heredes.ſer.xxx.ꝑte.ij. A¶ 2 B.
Nuũdana cito tranſeũt.ſer. xxxvj. par.ij.x.
Myundane cõſolatiões ſunt defectibiles:turbi
dei:aimare: ⁊ difficiles ad habendũ. et ecõtra⸗
rio eſt de ſpũalibi.ſer.xxxviij parte.ij.l.poſt
mediunm.

Muudicie cõmẽdatio.ſer.xviij.p.vl.M.añ finẽ

Lourmuratiõis pcm̃.ſer.uij.pte.iij.ꝑ totam.
Mouſicoꝝ exercitiũ an ſit licitũ:⁊ qͥs eũ inuenit.
ſeer.xxxij.par.j. E. el.ij.
Atura naturata cõuertere põt vnam
n ſubſtantiã in aliã:ꝛ⁊ mico mag natu⸗
ra nacurãs.ſer.xiij.pꝑte.ij. DD)O).
MHMHMMature potentia ⁊ foꝛtitudo. ſer.xxxj.
parte. .J.
NUatura eſt imutabilis ⁊ vincit artẽ. Jbidem.
Natura triplec nos ad pacẽè inuitat.ſer.xxxiiij.ꝑ.
lij. Z. la. ijj.

Nauis ðꝛ pnia q̃druplici de caula. ſ. er. v) par.ij

v.circa meduim.
Nauis ðꝛ religio duodeceim de cauſis.ſer.xxvij
Pte.. G. vſq; adz.
Negligentic deteſtatio. ſer. xxvj.ꝑte.v.in n.
Nobultas in q̊ cõſiſtit.ſer.v.pꝑte.j.x.in Pn. ⁊ ſer.
Nobiluas anic.ſer.x.parte.ij.Z.

par. vj. O.

Muiũdane res q̃re no pnt nos cõtẽtos reddere

Obediẽtie trã greſſio ẽ g

Nobilitas gener nõ facit aliquem btm̃.et in a⸗
nõ debet qs głian..ſer.xxxj.par.j.D.

Nobilis vicioſus eſt alijs ignobiuoꝛ.ibidẽ.

Noia debẽt eſſe reb ſona ſa. . .. .
Noſtra ſunt im tria.ſer.xxxij.in exoꝛ. .
Notariꝰ quãdo inſtituit᷑ ſex iurat facere.ſer.xxix

Notarij ſalanũ.bidem.
Nouicij gaudent pᷣuilegio religionis.ſermone
xxxvij.pte.vij.d. .. .
Nubere q̃nẽs liccat viduaꝶʒ.ſer.xxviij.par.ij.x.
Nubere an ſtatim liceat mulieri poſt moꝛtè vi/
ri.ibidem A.
vſq; ad D. ”
Numerus repꝛoboꝝ an erit maioꝛ qᷓ; bonoꝛũ.
ſer. xxiij.ꝑ cotum. äl
Nũerando decipiunt qñq; cãpſoꝛes ꝓximum.

—

Nubes figurat ſpũmſcim̃.ſer.xxxviij.par.iiij.E

ſer. xxxij.p.lij. KE. .

Belientie cõmẽdatio ⁊ quõ fieni de⸗
0 bet hilariter:celeriter: ſine murmura⸗
tione:ſimpliciter:inuariabilit᷑: itegra⸗
liter:veraciter:feruenter:cõſtanter:hu⸗
militer: ſinceriter ⁊ ꝑſeuerãater. ſer.ix.ꝑte.ij. L.

la. ij. vſq; ad S..

Otßq bedientie exempla. ibidem R .

Obedientia eſt pᷣmũ fundamẽètũ religiõis ⁊ val
de vtcile.ſer.xxvij.ꝑte.j.T⁊ Tj. 7 K

Obedlientia fratrũ minoꝝ excedit obedientiam

oim alioꝝ religioſoꝝ.ibidem ¶l.
rauiꝰpem̃ qᷓ; trãſgreſ/
ſio pauꝑtat ⁊ caſtitatis.ibidem B.
Obediendũ eſt ſuꝑioꝛibn.ſer.xxxiij.ꝑte.iij. R.
Obſtinatio eſt filia ſuꝑbie.ſer.ix.pꝑ.ij.F.la.j.
Ociola vᷣba debent euitari.ſer.iiij.ꝑte.j.K.

Necium eſt vitandũ.ſer.xxxij.ꝑte.j. LTet W.
Oculus mentis ⁊ coꝛꝑis inquinat animaʒ.ſer.

xxxiij.par.iij.B.
Odiũ erga ꝓximũ ſumme eſt deteſtandum. ſer.
xxxiiij.par.iij. B. .
Oleu ſpũale ðꝛ ſpũſſctũs ſer.xxxviij.ꝑ.ij.QO.
Olua ſignircat miſcðie opus:eodem ſer.parte
vij. A. circa finem. =

Oficiales ad qͥd teneant᷑.ſer. xxriiij. ꝑ.iij.y.la.ij.

ad finem. ?æ P. el.iij.
Oia ad nihilũ renderent niſi ea deus in eſſe con
ſeruaret.ſer.v.pte.iiij. E.poſt mediũ.

Omnia creauit deus ad vtilitatẽ noſtrã:⁊ quõ.

Ibidem J. “
Oinnia agunt oꝑa ſua ſᷣm nature ſue ↄditioõeʒ.
ſer.xxiij.par.j.E.
Oꝑa miſcðie coꝛꝑalia
ſer. iij. pte. ij. O 7 P.
Oꝑa miſcðie ſpũalia ſunt ſeptem:⁊ dedarãtur
Oꝑa ſine charitate facta quib ſunt ſimilia. ſer.
ix. pte.ij. S

7„

ſunt ſeptem:⁊ declarant᷑

Alphabe etica

Oꝑpatio nr̃a debet hfe gria ibidẽ J. circa mediü.
Oꝑationẽ illã bonã aſſumere debemꝰ cui ma⸗/

gis inclinati ſumus.ibidem K.

Oꝑationũ mundanaꝝ alique ſunt licite ⁊ aliqᷓ

non. ibidem O.
Oꝑa aliq̃ nõ pñt male fieri:aliq̃ nõ pñt bñ fieri
et alia ſunt indifferentia. eode ſer.ꝑte.ij. R.

Oꝑationes ſeptẽ dieꝝ figurauerũt ſepteʒ dona

ſpũſſancti.ſermone.xxxviij. parte.v. ¶M. vſq;
in finem illius ꝑtis.
Opinio antiqͥꝝ an mag ſeqᷣ debeat q; mo der/
no ꝝ.ſer.xxxj.ꝑte.iij. T.

Oꝛatiõis cõmendatio ⁊ neceſſitas ad graʒ ſpi⸗

rituſſcti recipiendã.ſer.xxxviij.ꝑte.vij.O.
Oꝛatio poteſt qᷓdruplicit varian.ſer.xxxj.ꝑ.ij.x
Oꝛdo ſaccum ferentium vtrũ iam venerit.ſ er. xj
parte.iij. C.
Oꝛdinis tercij btĩ Franaiſ ci inſtitutio: pfectio: et
exaltatio.ſ er. xxvij.ꝑte.ij.ꝑ totã.

O:ꝛdo minoꝝ: pᷣdicatoꝝ:carthuſienſiũ:⁊ ciſter/

ſtercienſiũ q̊ tꝑe incepit.ibidem S. .
Oꝛandũ nõ eit publice ꝓ malis moꝛtuis ſine ſi
gnis pnic.ſer.xiiij. ꝑte.ij.y.
Oꝛnatꝰ veſtiũ qñn ſit licitus. er.xxviij. p.· iij. F. vſ⸗
q; in finẽ illius ꝑtis.

Oſia coꝛꝑis ecclie dicunkapoſtoli. mo. xxxviij

gte. liij .R.circa pn.
Atientia qͥd ſit: et de eius cõmẽdatiõe

p er vcilitate ac inductiõe ad illã.ſer.viij.

par.ij. E. vſq; in finẽ illiꝰ partis.

Patientie ↄſeq̃nde remedia.ibidẽ E.

vſq; in finem illiꝰ partis.

Panienta eſt neceſſania religloſ is ſermo. rrvij.

Nte. j. E.
Pacis pᷣdicatio habetſ⸗ ſermone xxxiiij pteiij.
vſq; in finẽ illius ꝑtis.

Pax tnplex reꝑit᷑.ſ.inqͥnata:ſimulata:⁊ oꝛdina

ta.ibidem L⁊ UI⁊xX.

Pacẽ cũ inimicis oẽs bĩ̃e tenent ibidẽ.· S vſq;

adO.

Pacè annundãs nobis non eſt tñ vt colũba re

cipiendus.ibidẽ U.
Pagclfici ſi untſecuribidem J.

Pacẽ ſeruantes totã legẽ adiplẽt. tbidẽ lij

Pacifici ſunt filij dei.ibidẽ P.

Pacis duodecim vtilitates.ibideʒ dj. vſq;

ad Q.el.ij.
Pax eſt valde grata deo. ibideʒ S la.j3. circa fi⸗
nem. ? F. la.j.

Pacis comendatio ac ad eñ exhoꝛtatio. vbideʒ

QR⁊Z S·le.ij.
Pacis diuerſitas. ibidem X. la. ij.
Pacem oia appetüt. ibidem. y. .D
Pacẽ verã nõ habẽt mali.ibidẽ T.el 1.2. 5 la. ij.
Pacẽ ⁊ ↄcoꝛdiã habere⁊ q̃rere multa inducnt.
ibidẽ Z. la.ij.⁊ A.el.ij.vſq; ad O.
Parx qualiter Rert debet. ibidem OQ. el. ilij.
Par crleſtio⸗ ſer xNy. nreii j. Q£

Placere omnib vtru i debenmue lerv. parij

v.ante mediũ.
Papa debet habere om̃ia iura in ſcninio peco/
ns.ſermone.xxxj.in exoꝛ. E.

Pape excellẽtia ⁊ q̃re ſic aſpellat eode ſer ſe ermone
parte.j. G.

Paradiſus terreſtris q̃lis ſit:et qd ibi hõ facie /

bat:⁊ quõ:⁊ qᷓ;diu ibi ſtetiſſetſi no eccaſſ.
ſer. vj.ꝑte.j.O ⁊ N. vereatlen
Pordalſ us terreſtris eſt religio ſe er xrvij. pane
.y. I.
Paradiſus quõ ſ achomana? ſer. xxxv. ꝑ totuz.
Paradiſum volẽs appᷣhedere neceſſe habet ſu
perare tria vicia. eodẽ ſer.ꝑte.ij. R.?⁊ I.

Parochianꝰſacerdos quõ coꝛnigere debetſ⸗ ub

ditos malos.ſer.xiiij.par.ij.S.
Pars ſine ſuo toto eſt imꝑfecta.ſer.xvij.p.ij. K
Partiapat᷑ diuerſimode cũ excõicaj.ſi er. xxxvij.
parte.vj.O vſq; ad I.
Participantes cũ excõicatis quã excõicationeʒ
et pęns incurrat.ibidem.

Parclipans ꝑ metũ qliter peccet.⁊ an ercõica⸗
tionẽ incurrat.ibidem R.

Participãs cum excõicato an peccet moꝛtaliter „

ibidem T.
Partiapari põt ſine pctõ cũ excõicatis ꝓpter ſex
cauſas.ibidẽ U.vſq; in finẽ illius partj.
Partiapãs in crimie quomõ puniat᷑.in defen.
Pucüan grel. X. .
arualitatũ malignitas. er. xxxiii arte.
vſq; in finẽ illiꝰ Parg poncih.
Partiales habẽt aruplicẽ afflicione: labo⸗
rem.ibidẽ A.el.iij.vſq; ad E.
Partialiũ punitio.ibidem D.el.iij.

Partẽ habens in coꝛde:vł oꝛe ꝓferẽs ſe babere
aut opere actũ pantialitat facies peccat moꝛ/

taliter. J. vſq; ad O.
Panialitates quomõ debent extirpari.ibidem

7 P.
Parentes tenent filios educare:erudire:⁊ coꝛi⸗

rigere.ſer xxv.pte.ijꝑ totã.
Pa oꝛ bonus qs ſit.ſer.xxvj.ꝑ totũ.
Paſtoꝛ oues ſuas occidit tripliat ſine manuũ
iniectione.eodẽ ſer.ꝑte.v. H.poſt mediũ

Paſtoꝛeo anialiũ qualiter ſe babere debẽt. ſ. er.

xxxij. ꝑte.j. T. el.ij.? U.

Pan io tp̃i ⁊ btẽ virginis lachꝛymola deſ. cnbit

ſer xv.ꝑ totum.
Paſſo dno oĩa creata cõpaſſa ſunt.eodem ſer⸗
mone in exoꝛ.j.
Paſſionis chꝛiſti lachꝛymatio quanti ſit merii
eodem ſer.in exoꝛ.ij.

Paſſio viſa mag cmouer ỹ audita.ibidẽ .
Paſſio indebita incõꝑabilius affligit q; meri⸗

ailoner . 5
aſſionẽ ⁊ doloꝛẽ rpᷣ angebat co itio in
titudinis humane.ibidem Rz S S. G
Paſſionis xp̃i future ſi nibitones d aus mat d*%

Zabula

Pabuitrodemt ſen ermone parte. in pn.

Pasria celeſtis cõmendat᷑ de ſex.ſe er. xix. pte. vij

D.vſq; in finem illius ꝑtis.

Patria celeſtis eſt valde amena:pulcra ⁊ bene

oꝛdiata:maxia atq; clariſſima.ibidẽ R⁊Z S.
Penia icktus ⸗ habet diuerſas manſiones.ibi⸗
em .
Paternitas tripler repitin plato. ſer xxvj. parte
v.ꝑ cotam.

Paucos ſaluari pbat᷑ronibo:cxemplls: figun .

elt autoꝛitatibo.ſer.xxiij.par.iij.p totam.
Paugꝑibo omnia diſtribuere amoꝛe dei eſt val
de meritoꝛiũ.ſer.iij.parte.iij.x.
Paugioꝛibo 2 iuſtioꝛibo eſt magis ſubuenien/
dũ.ibidem D.
Paupꝑtas cõmendat᷑ ſer xxvij. pte.. J.

Paugtatis ſtatus an ſit melioꝛ ſtatu diuinay

ſer. xxx. ꝑ totuaim.
Paugꝑtas chꝛiſti.eodẽſ. er. pte. . D. in fine.
Paupꝑtas q mala faciat ibidem B. .
Pauꝑtatis cõmendatio.ibidẽ H vſq; agꝗ W.
Pauptas volũtaria valde eſt meritoꝛ.it lau⸗
danda.ibidẽ M. Ubietiã ðꝛ ꝙ; laudabilius
eſt oia ſimul ꝓ xpᷣo relinqre q; illa pauperibo⸗
diſtribuẽda ſeruare.
Pauptas inuolũtania qñ ſit mericoꝛia 7 ãndo
nõ. ibidem NH.
Peccatũ in nobis non eſſe an ſ. are valeam.ſ r
mone. v. par. v. )
Pecm̃ opponit᷑ diuine gr̃eꝛ charttati.ibidẽ. .
Peccati malignatio. ſer. vj Pte.j.per totam.
Peccatũ pᷣmoꝝ parentũ qͥd mali ”M
W1Z2O.
Peccm̃ ðꝛ frigidũ duab⸗ er cauſis. ibidẽ P.
Peccõꝛ ðꝛ moꝛtuus ⁊ moꝛtuo aſſimilat qnq; 5
cauſis.ibidem vſq; ad R.
Pem eſt ponderoſu ⁊ hoꝛnibiliter feridi ibidẽ
HPcõꝛ in inferno ois ſdie obliuiſcet᷑ ibidem.
Peccãdo elõgat᷑ hõ a deo.ibidem Z.

Paõꝛ qᷓ qᷓntũ in ſe eſt ðꝛ occidere patrẽ⸗ ⁊2 filiuz ac

ſpũmſem.ibidem a2.
Paoam abominabile ⁊ odioſuʒ eſt deo. ibide
Pam fetet coꝛã deo ⁊ angelis.ibidem C.
Pam faat angelos cõtriſtari:⁊ demones leni/
ficat.ibidem.⁊
Peccatoꝛ eſt ſeruus diaboli ⁊ pei ĩibidem d.:
ſermone. xij. pte.ij. y-.

Pcrõ: beſtis eſſe cẽſet᷑: imo beſtijs beioꝛ. ſ. nern.

pte j. E. ? ſer.xij.pte.j.Q ⁊z R.
Pam vnũ ad aliud trahit.ſer.vj. parte.. Ff.
Pcõꝝ ſeptem gradus.ibidem.
Peom̃ facit hoiem ſtultũ.ibidem DYꝓ.
Peccatũ excecat hoĩem.ibidem F. la.ij. ⸗
Peocm vulnerat aiam: eteã oĩbo bonis expoliat
ibidem O. e⸗ .
Peecaro offendunt᷑ ſeptẽ.ſcq; deus: paradiſu us:
primꝰ:ipſe peccãs: pur gatoꝛii:infern⸗ 2 t0/
(us mundus: ibidem . = —

Pam̃t in aia falſi ificati. imaginẽ dei. ibidem S.
Pam̃ erxpellit gram dei:⁊ nõ poteſt ſtare cũ eo
ſpũſſauũs.ibidem P. el.iij.? Z.
PRacenen facit oꝛationem inexaudibile; ibidem
A.el. iſ.
Peccatũ ſignificat᷑ ꝑ. febꝛẽ. ibidẽ C 2 duplex.
Peccata etia venialia ſt unt marime cauẽda. ler.
xxvij. parte.j. RKR.
Peccare non debet aliq uis p cunq; cõmodo
conſequendo:vel malo euitando.ſermõe.vj.
par.j. D. el.lij.vſq; in finem illius paris.
Pckoꝛ i in cena pnie debet poneretria fercula. eo
dem ſermone. ꝑte.ij. l.
Pcõꝛ nõ poteſt reſurgere a pctõ pꝛia veute:ni
ſia deo adiuuet᷑.eoodem ſenpte:uij.¶ D.
Pecctõꝛ qͥlibet etiã ſceleratiſſimus ad pniam c /
uerſus recipi a deo.ibidem 12 O.
Petm̃ trahu ad infernũ:ſe er. xij. pte.j. ſI1.
Pcõꝛ an debeat coꝛrigere Pcozem. ſer. rxxiij.
parte.iij. Eel ij.
Pcxã euitant᷑ moꝛtis memoꝛia: maxie tria. ſe er.
xxxvj.parte.ij. .
Pcõꝛes nõ poſſũ ut reciꝑe ſpümſ. ctm̃. ſer rrrviij
Pte. lij. y y. ⁊
Pcoõꝛes non pabent eſſeſt puale:nec viuere:nec
ſentire:nec ratiocinari: necintelligere.ibide vx
ante mediũXũ.
Peccatoꝛ es an diligat deus. ſe er. xxrix. p totum.
Põꝛem pᷣdeſtinatũ an deꝰ mag diligat q; i iu⸗
ſtum pᷣſcitũ.eodẽ ſer.ꝑte.iiij.ꝑ totã.

Pctõꝛes qͥdam maximi poſtea facti ſunt ma⸗

gni ſcti.eodẽ ſermone.pte.xij.

Penthecoſtes feſtũ eſt marimü. ſe er. xviij. exoꝛ.

Penam ꝓ pctis venialibo debitã an dãnati pa/
tient᷑ eternaliter.ſer.ij.ꝑte.j. J.
Pnia eſt neceſſaria ſaluti pctòzis:⁊ figurata eſt
per archa noe:⁊ dici nauis multis de cauſis
ſer. vj.pte.j.y.ante medii.
Pniam agetes faciunt gaudere angelos 7 con
triſtari demones. codẽ ſer.parte.i.
Pnia facit gaudere cotam trinitatem.ibideʒ anñ
medium.
Penitẽs pccõꝛ an letificet deũ mag ; q; bon⸗ ſpʒ
bñ faciens. Ibidem R.
Penitẽtia debet eſſe aſp era. ibidem i in fine.
nie fructificatio.eodẽ ſer.ꝑte.iij.ꝑ totam.
Penatina facit reuiuiſcere oꝑa moꝛtificata per
peccatũ.ibidem A. .
Pnia eſt valde deleccatiua anie ibidem B.
Pnia paclficat hoiem eũ deo: ⁊ multiplicẽ pacẽ
ei acquirit. ibidem D.

Pnia magdalene ⁊ conuerſio acfinino ebe ibi⸗

dem E.
Penitere poteſt bomo etiam in articulo moꝛq.
eodem ſer.parte.iiij. N⁊? O.
Pnia benigna potiꝰ qᷓ; ſeuera eſt imponẽda de
linquentib multiplici ex cauſa⸗ a. ler V Rv⸗
6. circa medium. .. .

Pertectü qͥd dicat᷑.ſ· er. xxxiiij. par. vl. A.
Perſecutionũ vtilitas.ſer.viij par.ij

Alphabetica

Percutiens ꝓximũ oſtenditſe eſſe ſtultum.ſer.
vy. parte.j. C ll.e
Percutiens clericũ quã excõicationẽ incurrat:⁊
liter abſolui poſſit.ſer.xxxvij.ꝑte.vij.D.vſq;
in finem iũlius ꝑtis.
Percuſſio enoꝛmis q dicat᷑.ibidẽ A⁊ B. el. ij.
Peregrinꝰ fuit xpᷣs in hbocmundo muluplid ex
caula.ſer.xvij.ꝑte.iij.y ⁊ E.

Peregrini ſumꝰ omnes in hocmũdo.ſermone

xxxiij.in exoꝛdio. M
Peregrini duodecim leges.ibidem.
Peregrinus poꝛtãs mantellũ: capellũ:⁊ bacu/
lũ quid ſignificet.ibidem I. H
Pertfecta leticia in q̃ conſiſtit.ſer.xij.parte.ij.A.
poſt mediũ.
j. Z. vſq; in
finẽ ulius pꝑtis.
Perſecutiões ſunt nobis ſicut apes fabꝛi ⁊ cõ⸗
flatoꝛes.ibidem F.

Poerſeuerancia neceſſaria eſt maxime religioſis

ſer. xxvij. ꝑte.j. F. ̊ŕßÿMUD
Perſeuerantie vtilitas.ſermone.xxix.par.iij. R
et ſer.xxxiiij.x.

Perſeuerare opoꝛtet in bonis actiõibj.ſermo.

xxxij.ꝑte.j. L⁊ WM.
Perſeuerãuia qͥd ſit ⁊ de eius neceſſitate.ſermõe
xxxiiij.parte vlctima pertotam.et ibi ſermo de
ipſa virtute.

Per ſeu eratia ſũme affligit diabolũ.ibidẽ x.

Perſeuerantia eſt duplex.ibidẽ G.

—

Perſonarũ nõ eſt acceptatoꝛ deꝰ.ſer.xxiij.p.j.x.

Pertinax qͥs ſit:? ꝙ tria obſeruare debemꝰ vt

ptinacis fugiamus.ſer.ix.ꝑte.ij..la.ij.

Petro qre chꝛiſtꝰvoluit annũciari ꝑticulariter

ſuaʒ reſurrectionẽ a Marijs.ſer.xvij.ꝑ.j.C.
ante medium.

Pꝛecepta eccleſie que ſint tam qͥ ad ieiunia qᷓ q̊

ad alia.ſermone.xxxiij.parte.iij.S.

Pꝛecia reꝝ que eſſe debent.ſermone.xxxij. par⸗

—

Pꝛeciũ rei põt tripliciter cõſi iderari. Ibidem.

5Pꝛedicatoꝛ ad plauſum populi pᷣdicãs ðꝛ cec⸗

ſer. vj. ꝑte.j.F. la.ij.

Pꝛedicatoꝛes dicunt᷑ canes dei.ſer.ix.par.ij.

el. ij. et H.

Pꝛedicatoꝛ debet in ſuo receſſu aliq dona ſpi⸗

ritualia relinq̃re ꝓplo ſuo.ſer.xxv.in exo.
Pꝛedeſtinatio dei an oẽs cõpꝛehẽdat.ſer.xxiij.
par. j. y. ?.ij. O.

Pꝛedeſtinatio dei vel pᷣſcientia nõ eſt cauſa ne⸗

ceſſitans ad bñ oꝑandũ vel male.eodem ſer.

Parte.ij. O ?Z ᷓͤ»ͤ[m.:
Pꝛedeſtinatio includit mediũ dirigens in finẽ

Pꝛelatio nunqͥd poſſit deſiderari abſq; pecca/

to. ſer.ix.ꝑte.ij. J.

Pꝛelano eſt fugiẽnda ibidẽ R.

Pꝛelatio eſt neceſſaria in hac vita.ſermõe.xxvj.

in exoꝛ. MU
Pꝛelatoꝝ bonoꝝ cõditio.eodem ſer.ꝑ totũ.

Pꝛelatoꝝ bonitas ſalus eſt ſubditoꝝ.eodem

Piclan etis mali honoꝛandi ſunt.ſer.xxiiij.ꝑte

Pꝛelatio nõ facit aliquẽ btm̃. ſ⸗ ermone. xrrj. par

Pꝛeparati ire debemus ad ſacrã cõmunioneʒ.

ſer.xiiij. te.iij. x toram.
Pꝛeparatio ad recipiendã gram ſpũſſancii.ſer.
xxxviij.ꝑte.vij.ꝑ totam.

Pꝛeſumptiois pctm:⁊ qñ qs dicatp̃ſumptuo .

ſus.ſerix.pte.ij. B. el. iij.
Pictoꝝ exercitiũ eſt licitũ.ſer.xxxij.par.j.D.el.ij
Pigricia deteſtat᷑.ſer xxvij.ꝑte.j.U.el.iij.
Pilatus teſtificatꝰ eſt de reſurrecoe xpᷣi.ſer.xvij
parte.j.E.oirca mediũ.
Pꝛinceps debet mag appetere amari qᷓ; timeri
ſem xuij.ꝑte.ij. T.
Pꝛincipũ ſtatus.ſer.xxx.in exoꝛ.
Pꝛinceps debet habere omia iura ĩ ſcrinio pe⸗
ccoꝛis ſui.ſer.xxxj.in eroꝛ.
Pꝛincipis honoꝛ eſt pax ſui populi.ſer.xxxiiij.
ute.iij.C. añ finem. HMD
Pollutio q in ſomnis accidit:an impedire de,/
beat cõmunionẽ ne fiat.ſer.xxvj.ꝑte.vj.R.

Potẽtie in ſolo obiecto ſuo poſſunt qᷣetari et ꝑ⸗

ftici. ſer. xviij. ꝑte.iij. KNRK.
Potẽtioꝛ nõ debet deſpicere debilioꝛẽ. ⁊ q̃re.ſex
mone. xxiiij.ꝑ.ij. K. H

Poꝛtitoꝛes hois ad ſepulchꝛũ materiale: coꝛ⸗

Palge mtened ſunt. ſer. vj. ꝑte.j. TC.
oꝛta ꝑ quã defert᷑ moꝛtuus ad ſepulchꝛũ q̃
ſit. ibidem U. pulchꝛu qᷓ

Pꝛoceſſio palmaꝝ ⁊ oliuax qᷓ re fiat. ſer. xxriiij.

Pꝛocuratoꝛes qles eſſe debẽt.ſer. xxix.ꝑte.iiij.
B.vvſq; in finẽ illius ꝑtis. .
Pꝛocuratoꝛis officũ eſt neceſſariũ.ibidẽ D.
Pꝛoditõis pcem̃ eſt valde graue.ſer.iiij.ꝑ.ij.l
Pꝛopbete falſi ſunt ſex.ſ.mundus:caro:diabo
lus:mali chꝛiſtianitheretici:⁊ hypocrite.ſer.ix
Per j. L. vſ. 6 6 Be⸗
dꝛophetie de chꝛiſti paſſione. ſer. xv. ꝑte. j. vſeq
in finẽ illius Ertnons. Fv kte j. vſe
Pꝛomiſſa ſunt ſeruãda.ſer.xx.pte.v-ſ.
Pꝛomiſit nob deꝰ vitã eterns mulnplicit᷑ ibidẽ.
Pꝛopꝛia bona ⁊ nõ aliena debẽt pauꝑibo ero⸗

Pꝛopoꝛtio attingẽtie ⁊ eqparantie qᷣ ſit ſer. xix

par.vj. P. ante mediũ.

Pꝛouiſoꝛes campi ⁊ exeratꝰdei qͥ ſint.ſer.xxxv.

Pꝛouidere futura mltũ eſſe vtile.p.viij.p.iiij.x
Pꝛoximis ⁊ ꝓpinqoꝛibo eſt magj ſubueniẽdũ
qᷓ; extraneis.ſer.lij.ꝑte.iij.D. ——

Tabula

Pꝛoximũ diligere tenemur:⁊ q̃re.ſer.v.par.iiij.
O vſq; ad y.
Pudiocie cõmẽdatio.ſer.viij.parte.iij.?DO.
PDueri quõ debent educari.ſer.xxv.par.ij.J.añ
medium.
Pugna ⁊ dimicatio ad capienduʒ paradiſum
quõ fiat.ſer.xxxv.ꝑte.ij.ꝑ totam.
Pulcritudo anie.ſer.x.ꝑte.ij.?F.
Pulcritudo coꝛꝑis nõ felicitat hoĩem. ſer.xxxj.
Parte.. .. .
Puniri debent malefactoꝛes.ſer.vlij.ꝑte.j.E.
Punire aliũ volẽs nõ debet ipſe in eodẽ crimi⸗
ne eſſe.ibidemlYyæ“ —
Punictio ⁊ pᷣmiatio maioꝛ debet dari ſᷣm maio
ra merita ⁊ demerita.ſer.xix.ꝑ.vj.O.circa finẽ
Purgatoꝛiũ vnde ðꝛ:⁊ qtuplex ẽ.ſer.ij.par.j.A¶
Pugarorpena ; ſit hoꝛribilis.eodẽ ſer.par.
Purgatoꝛij pena cuiꝰmiſterio ifligit ibidẽ B.
Pꝛudentia qᷣd ſu:et de eius cõmendatiõe:et ꝙ;
R ad tlenikin vne qᷓ; in alio.ſer.viijspar.
Pꝛudentie diuerſitas ibidẽ PP.
Pꝛudentia mala ⁊ falſa qͥd ſit.ibidem.
Pꝛudẽtia mala ctandẽ vincit᷑ a bona.ibidẽ.QA
Pꝛudentia induſtrioſa qͥd ſi.ibidem R.

Pꝛudentia vana ac carnalis ⁊ fatua qͥd ſit.ibi⸗

dem S.

Pꝛudentie officia q̃ ſint.ibidem Tꝛ Z. vſ. ; ad

finem illius ſermonis.
Pꝛudentia quõ depingi ibidem T.

Pꝛudenna ſerpentis q ſit.ibidem U.circa finẽ.

Pꝛudentie exempla.ibidemy.
Pꝛudentia marxia reqᷣrit᷑ in platis: qᷣ in trib pᷣei
pue ðᷣ bẽt eſſe pꝛudetes.ſer.xxvj.ꝑte.iij.ꝑ totã.
Puſillanimitas quid ſit.ſer.viij.par.ij.U.poſt

medium.

Uando qͥs teneat᷑ coꝛrigere primum

q ſer. xxxiij.pte.iij. B. el. ij. poſt pn. .
AQAuattuoꝛ tenemur diligere ex chari⸗

ttale. ſer. v. ꝑte.iiij.d “
Quattuo: ſunt bono viro neceſſaria.ſer.xxxiiij.

v*

Pte.iij.S.ad finem.

Quattuoꝛ ſũt q de facili ſe diffundũt.ſer. xxxviij

parre.vij. G. poſt mediũ. èð
Quattuoꝛ comitant᷑ amoꝛẽ diuinũ.ſer.xl:ꝑ.viij
Quattuoꝛ ſũt homi difficilia.eodẽ ſer.ꝑ.xj.i pᷣn.
Quattuoꝛ modis oſtẽdi põt amoꝛ.ſer.xxxix.ꝑ.
rj. circa mediũ. —ê
Queſtiones hereticoꝝ cõtra ſacramẽtũ coꝛꝑis
chꝛiſti ſoluunt᷑ ſermone.xiij.ꝑte.ij. V.vſq; in
finem illius partis. 1.
Qulietxẽ nõ poteſt inuenire homo in delicijs: di/
uitijs:vł honoꝛibo. ſer. ix. ꝑte.ij. M
Qulietẽ oia appetũt.ſer.xxxiiij.pte.iij. G.el.ij.
Quiet cõmendatio.ſer.xxxviij.ꝑte.vij.p-.
Quilibet ſanctus habet ſingularẽ pꝛerogatiuã:
ccin ca nulluʒ habet ꝑ oia ſilem. ſer.xl.ꝑte.vj.

T.crca medium.

Quinq̃ geſima die poſt reſurrecionẽ ſuam q̃re
chꝛiſtus miſit apłis ſpumſctm.ſer.xxxviij.in

exoꝛdio.

r de abüdantia. ſer. xxxij. pte.iij. U.

Ratio debet dñari ſenſualitati.ſermo

ne.xxxiiij.ꝑte.iij. J.el.j.
Rectoꝛes terraꝝ ad qͥd teneant᷑.ibidem.y.la.iij.
Redemptionis bnficiũ nos ſuꝑ oĩia ad amoꝛẽ
dei accẽdere debet.ſer.v.ꝑte.iiij. .

Regule nouẽ cognoſcẽdi pctiñ moꝛtale.ſermo

ne.xxxiij.p.iij.¶ D.in fine.⁊ Il.vſq; ad finẽ illi
us partis. .
Regula tercij oꝛdis bti Frãciſci cõmẽdabii eſt:

et in ſacra ſptura figurata.ſer.xxvij.pte.ij. B
Regulã ipſaʒ qͥs inuenit:qͥ tꝑe:⁊ q̃lit ea inſtitu/

iit. ibidem Cvſq; adx. .
Regula ipa fuit ſpũ ꝓphetico pᷣnũciata.ibidẽ E
Regula hec diuio fuit oꝛacło reuelata.ibidẽ D
Regulã ipſam oꝛdinauit btũs Frãciſcꝰ triplici
medlio.ibidem p.Z.? A.
Regt
Regnũ celoꝝ acqᷣri ꝑ beatitudies euãgelicas
ſer.xviij.ꝑte vltima
Religioſe ꝑſone ſũtilli de tercio oꝛdie bti Frãci
ſci:⁊ ꝑcutiẽtes eas ſunt excõicatiibidẽ C.
Religioſoꝝ oim pᷣuilegijs gaudẽt illi de tercio
oꝛdine pᷣdicto. ibidem in tuue.
Neligionis potẽtia.lʒer.xxxj.ꝑte.j.R .

Religioſi debent in veritate ambulare. ibidem

Religioſi an ſꝑ peccẽt moꝛtaliter choꝛeiʒando.
ſer.xxxij.ꝑte.j.QO.circa mediü.

ptꝛie volũtates ⁊ ſenſualitates. ſer.xij.ꝑ.ij. ¶.

Religioſi qles eſſe debent:⁊ quõ cõuerſari et vi

uere.ſer. xxiiij.ꝑte.j.ꝑ totam.

NReligionis fũdameta ſũt tria.ſ.xxvij.ꝑ.j.in pᷣn.

Reugionẽ fundauit xpᷣs.ibidem
Reugioſi dicunt᷑ milites xpᷣi.ibidem T.
Religio cõꝑat᷑ milite.ibidẽ vſq; ad BZ.
Religioſi ſuſpecta ↄſoꝛtia ꝓhibent᷑.ibidem x.
Religio ðꝛ via trium dieꝝ.ibidẽ A.

Reugio ð nauis duodecim ex cauſis.ibidẽ G

Religioſi debẽt celeſtibo attẽdere:⁊ a mũdanis
ſeq ſtrari.ibidem G⁊ JTJ.

Religioſus malꝰ non poterit diu ꝑſeuerare qͥn

alios inficiet.ibidem . .
Religioſi debẽt amare vitã ſolitariã.ibidẽ J.
Religioſi debent cauere etiam minima peccata
ibidem K.

Religioſus nõ debet nimis occupari nec ocio⸗

ſus ſtare.ibidẽ L.

Religioſi obediea ðbet eſſe ꝓmpta.ibidẽ MD.

Aritas facit rẽ eſſe charaz. 2 ecõtra eſt

la hec cõtinet duodeciʒ ꝑfectiões.ibidem

Religionẽ ingredi parũ ꝓdeſt ſi nõ abnegent ꝓ

.

Religioſi debent eſſe vnanimes ⁊ ↄcoꝛdes.ibi

Religionis ſocietas eſt valde vtilis.ibidem.

Religio vnit diuerſas naturas ⁊ complexiões.

Religioſoꝝ victꝰan debeat eſſe (bidem O
equalis.ibidem poſt mediũ.

eligioſum bonũ tria faciut.ibidem · “5

Religio vera eſt deo grata:angelo io cuda: ho/⸗
mini vcilis:⁊ diabolo terribilis ibidem.
Peligio aufert materiã diuiſionũ.ibidẽ in fine.
Religioſoꝝ cibo q̃lis eſſe debet. ibidem Q.

. »

Religio in bncipio ⁊ in fine videt᷑ ſtricta. ſed in

medio lata.ibidem R. sl
Religioſus bonus doꝛmiẽdo: comedẽdo:qᷣe⸗
ſcedo: aci oĩ alio oꝑe ſuo meret᷑ibið S. la. ij
Religiõis nauẽ q̃ttuoꝛ vẽti exagitat. ibidẽ U.
Religioſi boni marie merent᷑:? ſunt optimiint
oss rpbianos: 7 ecõtra ð mał.ibidẽ y.? J. el.ij.
Religioſa vita melioꝛ eſt ⁊ magis meruoꝛla q;
ſecular ibidem Z. vſq; ad .
Religioſus melius poteſt abſtinere a vicijs q;
madanus. qꝛ multe cauſe pctõꝝ ſunt remote
a religione. Jpidem A. el.e.;).
Religioſus magis meret᷑ in qcunq; bona opa
tione ꝙᷓ ſecularj in maxiabidem h? E.
NReuigioſus in ꝓfeſſione cõſequit᷑ indulgẽciam
plenariam. bidem DO.
Reugioſus patit᷑ marcyriũ
. Zbideml EKK.
NReligioſus ſꝑ qñ eſt ↄtẽtſ. efeciſſe pfeſſionẽ: et
ſi no feciſſet ei de nouo faceret:ↄſequi indulł
gentiã plenaris. Ibidem FYF.
Reugionis cõſolaio. Ibidem ̊ ⁊ DH.
Religioſi ſoli dicunt᷑ vere perfecti.ibidem. J.
Religiones q̃ttuoꝛ ſignificant᷑ per q̃ttuoꝛ ſemi
na de qᷣbo in euãgelio.ibidem x..
NReligioſi mali inueniunturin tnp lici ſtatu. ⁊ ſi
gnificant᷑ per tria ſemina.ibidem.
Religio minoꝝ cõmẽdat.ibidem 0â%N
Reugioſos impediñta fructificatione in vinea
oni decè impedimẽta. ibidem M.

ſpũale foꝛtiꝰ coꝛꝑa/

PReligio ðꝛ paradiſus terreſtris:vinea et hoꝛtꝰ

7 dei. ibidem y. la. iij. S

eligio figurat᷑ per celũ empireũ:criſtallinum:

Atellatũ: æ plancticũ.ibidem Yæ.
Religioſi ĩan poſſint mercan..ſer. xxxij.par.iij. R
Religioſi ꝗqᷓ exercicia facere poſſintbidem.

21

Remedia duodecim ↄtra luxuniã.ſer.xxviij.ꝑte

. L vſ q; in finẽ illiꝰ pard.

emiſſio iniuriaꝝ eſt valde laudabilis ſermo

ne xxxiiij. par.iij. L. circa mediũ.

emittẽs iniurias:⁊ ipſe recipita deo remiſſio
nẽ culpaꝝ ⁊ penaꝝ ſuaꝝ ac amicoꝝ.ibidem

8

vſq; in finẽ illipart maxie A. el. ij. vſq; ad O
emittere nolẽs iniurias nunq; habebit remiſ⸗

ſionẽ pctõꝝ ſuoꝝ a deo. ibide KR. el. ij. ect x„α

Remittere iniurias ðbemꝰ inimid.ibidẽ Q.el.

Res nõ debet vendi pluſqᷓ;

iſus mulciplex regi

Remittit deus petã penitẽtibo qᷣtienſcunq; con
uertunt᷑ſermone.xxxix.parte.vj. per toti.
Renouamur multipliciter ſpũſcto. ſer.xxxviij.
par. vj. S. S duplex. arca medin.
q; valet ratione termm
ml. ſer. xxxij parte.iij. DH.

Rafurgered paro ſianim dcbetho ſer v: par.·

Reſurrectiõis dñi diẽ magnis debemus ſolẽ ,

nijs cclebꝛare: in qᷓ erã inſenſibilia oſtẽderũt
ſigna leticie.ſer. xvij. in exoꝛ.

peſurrectõis eiuſdẽ vitas.codẽſſer. ꝑte.j. totã

Reſurrectõis eiꝰ cõgruitas ⁊ neceſſitas.eodem

ſer. par.ij. ER cora.
NReſurrectionis ipſius hoꝛa.ibidẽ in funuie.
Reſurrectiõis chꝛiſti vtilitas.ibidẽ M.vſq; in

finẽè illius ꝑtis.

— .

Neſurrectõis eiꝰ iocũditas.eodẽ ſer. p.iij. ꝑ totã

2

Reſurrecnõeʒ ſuã demõſtrauit xpᷣs diſcipulis
ſuis ꝑ oẽs ſenſus coꝛꝑis.ibidem. A.

Heſurrectioneʒ xp̃i btã vᷣgo Maria bᷣma vidit

et narabiliter cõſolata fuit. Ibidem B.
Reſurrectio moꝛtuoꝛũ in qua etate fiet.ſer xix.

pte. v. K.

Peſurgent moꝛtui cũ oĩm mẽbꝛoꝝ integritate.

et bii erunt pulcerrimi ac ſine vllo vicio et de⸗
fectu in coꝛꝑibo ſuis. Ibidem.

NReuelat qñq; deus homi ſuam
Riſus nimius oſtendit quem eſſe ſtultum.ſer⸗
. t. ſer. xxxij. par. j. Jq.
Acerdotalis dignitas.ſermõe.xiij.in
Sacerdos eſt mediatoꝛ int᷑ deũ ⁊ ho
mines.eodẽ ſer.parte.j.E.

8

Sacerdos parochialis nunqd poſſit dare bo⸗

ſtiam nõ cõſecratam loco cõſecrate illi quem

indigne videt ad communionem acced ere: et

non poteſt eum cohibere. ſermone. xvj. parte

Sacerdos parochialis nunqd ſubdito dicenni
ſe eſſe cõfeſſum teneat᷑ credere ⁊ ei dare cõmu

nionẽ.codem ſer.pꝑte.iij. X.
Sacerdotes etiã mal honoꝛandi ſunt.ſermo⸗
ne. xxiiij. parte.iij. Q.et ſermone.xxv.parte vlti
Sacerdotũ honoꝛ dignitas ⁊ poteſtas.ſer.xxy
parte.iij. M. vſq; in finẽ illius partis.

Sacramenti altaris dignitas ⁊ vtilitas.ſermo

Sacramenta eccleſiaſtica non viciantur pꝛo⸗
pter malos miniſtros.ſ er. xxv. par.vltima. E&
Sachomanari quomodo poteſt ꝑadiſus.ſer/

mone.xxxv. totũ.

Sachomani ecercitꝰ dei q ſi int. eodẽ ſer. p. j. B.

ſcadaliſantes ꝓximũ.ſer. xxxiij.par.iij.: F.

ſer. xxix.pte.iiij. x. S
Salutatio deuota crud.ſer.xv.in exoꝛ.F.

Salariũ aduocatis dandũ quantü eſſe poteſt.

Samſon captꝰ a philiſteis qͥd ſignificet. ſer.xij.

parnte.]. O.
Sanaus qͥſq; habuit hic aliquã ſingularẽ gra
tiã ⁊ aliqͥd meritum:ac in patria habet aliqd
pariculare pᷣmiũ in qͥ nemo eſt ſibi per oia ſi
milis.ſer.xl.ꝑte.vj.TL. crca mediũ.
Scõꝝ patrũ exultatio cũ viderunt animã chꝛi
ſti ad limbũ deſcẽdẽtẽ.ſer. xvij.ꝑte.iij. R⁊ S.
Sancti intercedũt ꝓ nobis.ſer.xx.ꝑte.viij.

Sanctitas magna reqrit᷑ in platj ſermone. xxvj

parte. vj. O.

Sanci homies deſiderãt moꝛi ⁊ q̃re.ſer.xxxvj.

Sanitat coꝛꝑis vtilitas ⁊ pꝛecioſitas.ſer.xxxj.

parte.. T.

Sanuas coꝛpis qñq; nocet.ibidem S. la.ij.
Sapietia neceſſaria eſt pncipib ec alioꝝ reco⸗

rido. ſer. xxiiij. pte.ij. OD. „(
Squadronus militũ dei qᷣs ſit.ſer. xxxvp.j. F.

Stabilias comendat᷑: et inſtabilitas vituꝑat᷑.

ſer. viij. ꝑte.ij. X⁊ y. „ Zẽ
Stadiũ quid ſit.ſer.xvij par.iij. x.in fine.
Status diuitũ an melioꝛ ſu q́; paupeꝝ:vel ecõ

tra.ſer.xxx.ꝑ totum.

.

Statutũ ꝙ ſolũ p mogenitꝰ patri ſi uccedat: vel

exiſtẽibo maſculis femienõ ſuccedant:nũ/
qd ſitlicitũ.ſer.vij.parte.j.HB.

Seculares qᷓre tot pct cõmittũt.ſer. xxvij.ꝑte.j.

E. la. ij.
Securitas qᷣd ſit ⁊ quõ eſt duplex.ſ.cõmẽdabi
lus ⁊ vituꝑabilis.ier. viij.ꝑte.ij. TA.
Secreta cui debẽt reuelari.ier.iiij.ꝑte.j.L. ⁊ ſer.

xxirx. ꝑte.vij. S. vbi eciã cõmendat᷑ ille qui eſt

ſecretus.

Semia q̃tuoꝛ diuerſimode cadentia qd ſigni⸗

ficct. ſer. xxvij. ꝑte.j. L.la.ij.
Semel deo dicatũ nõ eſt ampliꝰ ad vſus ꝓpha

nos trãſferẽdũ.ſer.xxxiiij.ꝑ.vl.Z.circa mediũ

Senſualitates ſeq̃ns:et eas rõni nõ ſubmutẽs

gappellat᷑ beſtia:⁊ in beluam trãſfoꝛmari ðꝛ: et

eſt deterioꝛ oi beſtia.ſer.xij.par.j.Q2?⁊ R.

Senſus omnes pᷣter auditũ decipiunt᷑ circa ſa/

crameniũ euchanſſtie.ſer. xiiij.pte.iij. R.
Senſus oẽs coꝛꝑis erunt in ꝑadiſo plene ſatu
rall ⁊ conſolati: ⁊ quõ.ſer.xix.ꝑte.iij.y.vſq; in
finem illius partis. M
Senſus pᷣdicti vtrũ in paradiſo habebunt actꝰ
ſuos.ibidem E ⁊ A.
Senſus pᷣdicti dicunt᷑ fratres aie in parabola
de qnq; fratribo virginis habẽtis lapidẽ pᷣci⸗
oſum.ibidem B. “è
Senſus noſtri oẽs in chꝛiſto recipiẽt ꝑfecã cõ/
ſolationẽ. eodẽ ſer.pte.vij. K.
Senſualitatũ adimpletio nõ facit aliquẽ bim̃.

ſer. xxxj. pte.j. J.

7

Senſus coꝛꝑis diligenter ſunt cuſtodiẽdi.ſer.
Senſualitas q̃ttuoꝛ ſagittis vulnerat animaz.
Ibidem circa fnuiem. .
Senſualitates carnales quanta mala faciunt.
eodẽ ſer. ꝑte.iij. x. vſq; ad KK.
SDenes q̃les eſſe debent:⁊ quõ debẽt viuere.ſer
mone.xxiiij.ꝑte.iiij.per cotã. —
Senũ defectus.ibidem in fine.
Senes nõ debent dedignari addiſcerea iunio
ribi.ſer.xxix.ꝑte.iij. G.
Sepẽ facere debemꝰ poſſeſſiõi anie noſtre.ſer.
xxvij.ꝑte.j.x.la.iij.poſt mediũ.
Septẽ legib renet᷑ qs ꝓximo indigẽti ſi ubueni⸗
re ꝓ poſſe.ſer.iij.ꝑte.ij. R.poſt pꝛin.vſq; in fi
nem illius ꝑtis.
Sepelire moꝛtuos vtrũ ſit bonũ. ſer. j. ꝑte.j. C.

Sewpulture moꝛtuoꝝ cõmẽdatio. ibideẽ an me⸗

Scpaenr moꝛtui mulciplici ex cauſa. ibidem
Sepultura eccleſiaſtica vtꝝ pſit defuncis.ibi⸗
Sepuliure exeqe decẽ modis iuuãt defuncos
Sepulturã qᷣs poſſit eligere:⁊ qs nõ.ibidẽ R.

Sehulcheotn nõ eligens vbi debetſe epeliri. ibi⸗
dem Z. òèôèò
Sepultura ecclłiaſtica vtrum malis noceat.ibi
dem LM.
Sepultura eccliaſtica qͥb deneget᷑ ibidẽ N.
Sepeliẽs moꝛtuũ in ſacro tꝑe incdicti quõ pec/
cet:⁊ an ſit excõicatꝰ.ibidem R⁊ Q.

Sepulture ipeſa q̃lis fieri debet. ibidẽ R.ĩ fine

Sepeliẽtes moꝛtuos rẽ gratã faciũt beate vᷣgi⸗
ni Marie ſi ſint eius deuoti.ibidẽ Bd.
Sepulchꝛa pctõꝛis ſunt tria. ſer.j. ꝑte.j. Gõ.
Sehpuleura maloꝝ q̃lis eſſe debet.ſer.xiiij.par/
te.ij. T.
Septima . trigeſima q̃re fiũt ꝓ moꝛtuis.ſ. er. ij.
Spei cõmendatio.ſer.vij.in exoꝛ.in fine.⁊ eodẽ
ſermone. par.j. Q. ⁊ ꝑte.ij.ꝑ rotã.
Spem vtrũ habeãt beati ⁊ illi qͥ ſunt in purga⸗
oꝛio.eodẽ ſer.ꝑte.j. A.
Spem vtrũ habeant dãnati ⁊ diabolus acho⸗
mines in pqis obſtinati.ibidem ꝙqGBq.
Spes vana eſt muluplerx.ibidem T.
Sperare põt et debet qlibet bon⸗ xpᷣianꝰ ꝙ ad
vit etna pueniet.ꝓ Z A ⁊ B.⁊ ſer. xx.ꝑ totũ.
Spei vtilitas.eodẽ ſer.vij.ꝑte.ij.p torꝗʒ.

Seruit mipler reiturin placj,ſerervj parte /j.

per totam. .
Seruituns deteſtatio. ſer. vj. parte.j.D. ſer.xij.
Seruus 8 omnis pccõꝛ.vbi ſupꝛa pxime.
Serui habent qͥnq; cõmunia cũ ſuis dñis, ſe.

„.

codẽ ſermone. pꝑte.iij. per tots.

Seueritas qͥd ſu:⁊ q̃liter debet exerceri. ſer. viij.

.

cunt᷑ idola.ſer.xxvj.parte.vj. M.

Sex generibo idoloꝝ eqͥparant᷑ mali platl:q di⸗

Sibille pdirerũt de paſſiõe⁊ reſurrectone chꝛi

Sibijpſi öncipaliꝰ debet hõ attẽdere q; alijs. ſer

*

mone. xxxiiij. parte.xxri.
Schiopeterij exerctꝰ dei qᷣͥ ſunt.ſ. er. xxxv.p j. T.

Scolares q̃les eſſe debẽt:⁊ qͥd facere tenent᷑.ſer

mone.xxix.parte.iij.

Scire aliqͥd poſſumus tripliciter. ſer. v.p. v. F.

Scentia mundana facit hoiem ſtultuʒ. ſer.vj.

parte. j. U.

Sentia qᷓlis req rit in lat ſer. xxvj par. vj mn.

Scia eſt neceſſaria. ſer. xxix.p.iij. O vſq; ad GO.
Scda p̃ alijs eligẽda q ſit.ibide Wzl.

Scie liberales q̃re ſic appellant. ibidẽ M.ĩ pᷣn.

Scian ſingularũ excellentie. ibidẽ poſt bnc.
Scie adducunt᷑ diuerſis intẽtionibo.ibide O.

Scia eſt ꝑfecio ⁊ iocunditas aĩe:ac ab oĩibo de

ſiderat᷑.ſer. xxxj. in exoꝛ. U
Scientia eſt neceſſaria pᷣlatis ac alioꝝ reccoꝛib
Ibidem,. .
Scie vtilitas ⁊ excellẽtia.eodẽ ſer. ꝑte.j .Re
Scia nò facit aliquẽ felicẽ.ibidem KYᷓE.
Sciaꝝ inuentoꝛes qͥ fuerũt.ſer.xxxviij.p.vj. x.

Sicut oppoſitũ in oꝓpoſito:ita ꝓpoſituʒ in po⸗

ſito. ſer. xvij. in exoꝛ. ss
Signa duodecim ad cognoſcẽdũ qũ qͥs eſt in

charitate ⁊ gra dei.ſer.v.pte.v.B. vſq; in finẽ

illius ptis. ⁊ ſer.ix. pte.ij. N
Siglillũ autenticũ q̃le eſſe dicat᷑ſer. xvij.p.j. U.

Sigllli ſexti tꝑe venit btũs Franciſc.ſer.xxvij.

Sigula ſeptẽ veteris acnoui teſtamẽti declarã

tur.ibidem vſq; ad X.
Similitudo eſt cauſa dilectõis.ſer.v.ꝑte.iiij. G
Similitudo dei q̃liter ſit in homie.ſer.x.ꝑ.j.A.
Similiũ idẽ eſt iudiciũ.ſer.xx.ꝑte.xj in pn.
Simulationis pctm̃.ſer.iiij.pte.ij.P.
Simulare ſtulticiã aliqñ eſt bonũ.ſer.vj.ꝑ.j. ¶

Sindereſis qͥd eſt.ſer.xxxiij.parte.j. A.
Sine gra dei nemo poteſt bene oꝑari.eodẽ ſer.
Sinceritas mopler reqrit in pᷣlato.ſer.xxvj.par/⸗
re. iiij. per ctoram.
Spũmſcm̃ eſſe verũ deũ a patre⁊ filio ꝓcedẽ/
tẽ ꝓbat᷑.ſer.xxxviij.ꝑte.j.ꝑ totã.

Spũuſſancn duodecim noia declarant᷑. eodem
ſer. ꝑte.ij. ꝑ totã. dGeiey

Spũſſancx q̃re ðꝛ fons ⁊ fluuius. ibidem. .

Spũſſcũs quõ cognoſcit᷑ eſſe in aliq̊. eodẽ ſer.

Gbuſſctus qre miſſus eſt in ſpecle colube: nu⸗
pis: flat:::? ignis. ecodẽ er. teiiij tota.

ne. xv. par. vj. J

—

Alphabetica

Seruus quõ debet cuz ſuo dño viuere 2 ſtare. H

Spũſſcũs q̃re apparuit potiꝰin ſpecie creature
irrationalis qᷓ; ronalis.ibidẽ R.circa fin.
Spũſſctũs q̃re ſolũmodo poſt reſurrecioneʒ
chꝛiſti dat? eſt in ſpecie viſibili.ibidem.
Spũſſcti gra quõ ꝑdit᷑ ⁊ cõſeruat᷑ibidẽ R.du
Spũſſci dona.eodẽ ſer.ꝑte.v.pertotam.
Spũſſctũs quõ venit in diſcipulos ecqͥd oga⸗
tus ſit in eis:⁊ qͥd oꝑet᷑ cuʒ venit in nos:⁊ de
vtilitate grc eiꝰ.eodẽ ſer.par.vj.p tot. ⸗
Spũſſctũs ðꝛ colũba celeſtis:hoſpes honoꝛa/
bilis:amicꝰ dulcis:⁊ balſami odoꝛ ſuauis. ?—

ideo vultbonũ ac mũdũ receptaculũ.ibideʒ

Heeebeee

KR. duplex poſt medul.
Spũſſctũs quõ nos renouat.ibideʒ S. et S

duplex. circo medkul.
Spũſſctũs docuit oẽs ſcias ⁊ artes.ibidem x
Spũſſancti receptiõi q̃lis fieri debet pᷣparatio.

ęo dẽ ſer.pte.vij.ꝑ totam.

Spũſſctũs in aliqͥb non põt qᷣeſcere: in aliqbe

qgeſcit ſed nõ ꝑfecte:et in aliqbo quieſcit ꝑfecte.

ibie em. yy. vſq; ad A dupler.
Spy ſſſctũs in pctõꝛiba nõ poteſt habitare. ibi⸗/
Spüs maiign⸗ habitat in pctõꝛib.ibidẽ A.
Spũſſctũs vult eos in qͥbo habitat eſſe pacifi⸗
cos ⁊ vnitos ꝑ ↄcoꝛdia.ibidẽ RRduplec.
Spũſſcuũs vbi libẽter venit.ibidem C.
Spũſſctũs q̃re ðꝛ ferri ſuꝑ aq̃s:⁊ nõ ſuꝑ aeres

terrã:vel ignẽ.ibidem.

Soc letaꝶꝝ bone cõmendatio.ſer.v.par.iiij.xx.
et ſer. xxvij· par.j. . rMMUw
Societatẽ amãt qᷓttuoꝛ genera ꝑſonaꝝ.ibideʒ.
Societas io cũdiſſima ſuꝑnoꝝ ciuiũ.ſer.xix.ꝑ.

Soli aſſimilat gra del.ſer. xxriij. par.ij. OO.
Solis cminentia ⁊ ꝓpꝛietas.ibidẽ vſq; in fineʒ

9

illius paris.
Solitudinis cõmẽdatio.ſer.xxxviij.pte.vij. B.
Solliciti eſſe debemus ad oꝑa ſpũalia.ſermo.
xxxij.par.j. l.

—

Sonus vtrũ erit in paradiſo.ſ. ermo. xix. par.iij.

Sonus triplex paradiſi. eodẽ ſer. par.vij. U.

Sonare in eccleſijs ⁊ alibi an ſit licitũ.ſermone
xxxij.parte.j.F.la.ij. H

Subdin quomodo debentſe cum ſuis patro⸗/
nis ⁊ pᷣlatis depoꝛtare.ſermòe.xxiiij.par.iij.

percorra.
Subditi tunc libenter onera ſubeũt cũ pᷣlatos
ſuos anteire cernũt.ſer. xxvj.ꝑ.vj. Pet QO.
Subditi an debeãt coꝛrigere platos:⁊ quõ.ſer.
Subiectũ cheologie ⁊ aliarũ ſcientiaꝝ oĩm.ſer.
xrix.par.iij.N.olrca pn. 2

Sũudoꝛ ſanguineus a facie ⁊ coꝛꝑe chꝛiſti ema

nans tempoꝛe paſſiõis vnde ꝓceſſerit.ſermo

Suffragia etoꝛatiões weccleſie ad 6 valent. ſer.

xxxvij. parte. v. D.

Sufflatoꝛes accẽdentes ignem ſpuſſei 4 ſunt. L

ſer. xxxviij.par.uij. R.dupiex.

Sũmũ bonũü in qͥ conſiſtit. ſ. ermone. vrrj. parte

j. R.el.ij.

Sußpbus eſt ccus. ſermone vj Pte.j. B.el. ij. ar

ca finem.
Supbie deteſtatio. ſe ermone ix in exoꝛ. ⁊ par.j.
ꝑ totam.
Supbla qd ſit eodẽ ſer. ptej. in pn.

Supbia eſt qddam triuiũ duces ad tres peſſi⸗

mos fines.ibidem poſt pn.

Sungbie qdam eſt in affectu: qdaʒ i inſ. enſ u:z .

dam in actu. ibidem.

Suꝑpbia eſt grauiſſi imũ peccatũ.eadẽ parte per 8.

totam.

Supbos permittit deus caderei in alia keicara L

grauia.ibidem.YF.
Sunpbi moꝛes.ibidem R⁊ T.

Suꝑbia autoꝛitate multiplici repꝛobat. ias

O vſq; ad R.
Sugbis eſſe fugiend multa exempla oſtedũt.
ibidem R.

Supꝑbie duodecim filie declarant eodẽ er. pte .
riaa immodo ſunt noſtra.ſer. xxxij.in exoꝛ.

ij. ꝑ totam.
Sugꝑlioꝛibo eſt obediendũ.ſ er. xxxiij.ꝑte.iij. K.

Suppoꝛtat deꝰ paoꝛes vt conuertantk. ſer crur. .

parte. v. ꝑ totam.

Suſpecta cõſoꝛta debente euitari.ſ. erxxviy par. .

j. X.poſt mediũ.
Ditudẽt hoies diuerſo fine.ſer.xxix.ꝑte.iij. O.
Stultus ſi in tge tacere ſciret ſapiẽs reputaret
ſer. lij.pre.. F.

Stuito bmonẽ accpei ſer vj. p.j. . vſq; ad

O. el.iij. de qͥ poterũt fieri octo ſᷣmones ⁊ plꝰ

Ibi em̃ declarant᷑ ſeptuaginta ſpẽs ſtulticie.

Siulte ex vbis cognoſcit.ibidem J.in fine.
Stultus ſe putat ſapientẽ.ibidem M. la.ij.
Stultus ⁊ ſapiens ſi ꝑgant ſimul ſtultus ſepe
ducit ſopientẽ in intentũ. ibidẽ T.la. i/j.
Abernacula tria in religiõe cõſtruere
f debem. ſer. xxvij. pte.j. A.
XTrahit᷑ aliqͥd multis modis. ibidem
Traiani ania an ſit ab infemo libera
ta. ſer.ij. pte.. H.
Theologie excellẽtia.ſer.xxix.par.iij.N. vbi ap/
paret ꝙ excedit oẽs alias ſcas.
Teptationũ ꝓcellã q̃ttuo: modis euadere de⸗
bemus.ſer.xxvij.ꝑte.j.x. la.iij.
Tepus qͥ nõ debet mercari.ſer.xxxij.ꝑ.iij. S.
Teperanna qᷣd ſit.ſer.viij.parte.iij. J.vbitrada
tur de teperantia q̊ ad guſtü: taau: 7 mundu
vſq; in tinẽ ilius ꝑtis.
Temperantie cõmendatio.ibidem.
Temperantie exẽpla.ibidem R⁊ LC.
Terre ⁊ alioꝝ elementoꝝ ac celoꝝ mnsnivde
alcicligot err parte. . v.

Uaſtatoꝛes exercitꝰ dei qͥ ſunt.ſer.xxxv
Uenatoꝛes dicunt᷑ õ er. xij. S.

Terra ne efrucificet dece; impediũt.ſer. xxvij.ꝑce

1. N. la. ij
Terciã diem q̃re cpꝛiſtuserpecauit ad reſurgẽ
dum.ſer.xvij.parte.ij.J.
Teraij oꝛdinis bti Franaſſci inſtitutio: ꝑfectio: ?
excellentia.ſer.xxvij.ꝑte.ij.pertcots.
Teſtamentũ qñ eſt irronabile ⁊ nõ debetſerua⸗
rl.ler.j.parce.ij.S. vſq; ad A.
Teſtari qᷣ nõ poſſint.ibidem S.vſq; ad x.
Leſtamentũ cũ duobo vel trib reſtib facluz en
debeat ſeruari.ibidem A.
Teſtamentoꝝ erecutoꝛes an teneant᷑ ſtatim exe
qui teſtametũ poſt moꝛtẽ teſtatoꝛis.ibidẽ GB
Fenamese qn eps exequi poſſit exſuo onico.
Teſtamentoꝝ executio dilata 7 nõ impleta vrg
pᷣiudicet aniab defunctoꝝ.ibidẽ C.
Teſtamenta nõ exeqntes quantũ peccẽt. ibidẽ.

Teſtibo veridicis dat᷑ fides.ſer.xvij.ꝑte.j. B.

Tnbulatiões debẽt eq̃nimit᷑ colerani:⁊ de earũ
vtilitatibo. ſer. viij. ꝑ. ij. E. vſq; in finẽ illꝰ ꝑ.
Tribulationũ ⁊ amaritudinũ in bac vita pauc⸗.
ter ꝑpeſſaꝝ recoꝛdatio dabit bea in ꝑauſſo
magna ↄſolationẽ:⁊ faciet eoꝝ conſe es
ſuauioꝛes.ſer.xix.ꝑte.iiij D.

Tria fſuntopeꝝ bumanoꝝ genera.eodẽ ſermo
ne. pte. ij. R. .
Zna ſibi reſeruat deꝰ.ſ. ſer. xxriiij. ꝑte.iij. M. la. j.
Triplex poteſt eſſe pom coꝛnigibile in ꝓxio. ſer.
xxxiij parte.iij. K.el.ij.
Triplicit tenemur amare inimicos.ſ.coꝛde.oꝛe
et oꝑe.ſer.xxxiuiij. ai. Sia poſt mediũ.

Triplex eſt pax.ibidem T. lo.j.
KZria ſuntq male remunerãt hoſpites ſi uos ſer

mone.xxxviij.parte.vij. F .
Tra ſunt q expellit hboiem de domo.ibidem
Tbomas apls q̃licer dubitauit in fide reſurre⸗
cciõis dñl.ſer. xvij.ꝑte.j. -.
Tubicnneer exercitus chꝛiſtiqͥ ſint. ſermone. xxxv.
parte.j. SS2 dX.
Anegloꝛie pem̃ añ cmitnt ſ. ermone 4
Vy lx.parte.ij. X.
Uana gloꝛia aliqñ venit in oncipio
opgpis:aliqñ i medio:⁊ aliqñ i fine.ibi-
Uana gloꝛia difficilit᷑ vinot᷑.ibidẽ A” ( dẽ Z.
Vapoꝛi ⁊ vmbꝛe aſſi imilat hõ.ſ. crrvi Pari.
Nl.circa mediũ.

Uenatio aialiũ.ibidem vſq; ad Z.
Uendi nõ debet miſcðia.ſer.iij.ꝑte.iij.B.

Uendere charꝰ qᷓ; emere an liceat. ſer. xxxij par.

iij. P⁊ R.circa finem.

Uendere rẽ ſuam an qs inuitꝰ poſſit cogi. ibidẽ

X.in fine.

Uendere aliqͥd pinſqᷓ valet rarione termini ℳ .

illiari. lbidem.

Uenis dare et emilericoꝛdiaz facre paisslb deꝰ
ſꝑ eſt pararus.ſer.vij.ꝑte.iij.ſ. Q ?⁊ P.

Uenti q̃ttuoꝛ inſurgũt cõtra nauẽ Ereligiois. ſer er⸗

mone.xxvij.ꝑte.j. U.el.ij.
VUermes coꝛꝑales ⁊ alia anialia an cruciab unt
dãnatos in inferno.ſer.xxj.parte.vj.O.

Veritas eſt obiectũ intelleaꝰ*ꝰ:⁊ ab oibo ſe ciri de/

ſiderat᷑ſer.xxxj.in exoꝛ.
Ueritatis cõmẽdatio.eodẽ ſe er. ꝑte.j. 2Z. 7 . u. ij.
vſq; in finẽ illius partis.

Veritate inuẽta mutat ĩꝑatoꝛ leges ſuas:ibidẽ.

Ueritatẽ tenet᷑ papa vſ⸗ q; ad ſanguinẽ dekfenſa⸗
re.ibidem. J
Veritatis vtilitas. ibidem U.lo.i ij.

Ueritas eſt oim reꝝ impugnatiſſima: ⁊ a qᷣnde
cim generib ꝑſonaꝝ impugnar code ſe er. pte

ij. ꝑ totam.

Veritas quomodo eſt i in re:in ſermone:? ĩmẽé /

te. ibidem X.
Ueæritatẽ tacẽs aliqñ eã negare 582. Ibidem z.
Ueritatem dicentes aliqñ patiunt᷑ malum. ibi⸗
dem F? G.

Uericatẽ audire nolẽtes male habebũt.ibidẽ 6

Ueritas eqͥgat᷑ luci:odoꝛi:⁊ ſapoꝛi.ibidem.
Qanaeepdicare nolẽtes quomodo peccẽt. ibi⸗
emn

Uleritas ẽ triplerx.ſ.vite: doctrine: ⁊ iuſticie.ibidẽ

Veritatẽ tacere:a veritate declinare:⁊ veritatem
negare quõ intelligit᷑. ibidem J.
Veruias põt taceri cauſa builitans. Jbidem .
Veritatẽ dicere ↄ damnãdũ vtꝝ liceat.ibidẽ. R

Veritatẽ an teneat᷑ dicere danandus ud con

tra ſe.ibidem Z.

Veritatẽ tenet quder dicere ad releuãdũ eũ q in/

iuſte debet danari. ibidem M.

Ueritatẽ dicere de hijs q̃ hõ habet ĩ ſigillo ſecre

ti licitũ eſt in duob caſib.ibidem II.
Veritatẽ poteſt aliqñ pꝛedicatoꝛ tacere bono re
ſpectu. ibidem. O
Ueritatẽ negare nunqᷓ; ; licet. ibidem P.
Veritas hodie a multis deſerit᷑.ibidẽ S.
Uentas eſt oim triumphẽotiſſima. eo deſer. par
te.iij. ꝑR totam.
UVeritas pᷣualet legib.ibidem T.
UVeritas vincit ↄſuetudinẽ ⁊ ei pfert. Jbidem.
Ueritas pᷣualet oĩbo erroꝛibo. IJbidem.
Veritatẽ an ſeqͥ teneat᷑ iudex in iudicãdo bᷣm ſu
am cognitiõeʒ ꝑticularẽ.An vo debeat iu di/
care ſᷣm allegata ⁊ ꝓbata:licet falſa.Jbidẽ x.
vſq; ad B.

Ueras ſerenat cõ ſei clentiã: ? ſeipſaʒ manifeſt.

lbidem B.
Veritas defendit hoĩein 3 3 calunias. ibidem C
Veritas debet eſſe in pᷣdicatoꝛibo.ibidem D.
Veritas cõmẽdat hoiem ⁊ oꝑa eius Ibidẽ.E

Veritas manitfeſtabit pctã oim in iudicio:⁊ vir

tutes bonoꝝ.ibidem F.

UVeritatem oiĩs ſcientia perſcrutat᷑:⁊ oẽs ſ opien⸗

tes viri tinqſierunt cam. Jbidem S.
UVerba noſtra qualia eſſe debent. ſe ermno.ii. R
z. K zZ HDH.
daenis ouina bereticoꝝ eſt tripler. ſe er.i. par. ij.
T.el. ij.2 ⁊ X.
Teſtimenta chꝛiſti ſunt fideles. ibidem. A·el ij. H
Uerxillum xpᷣi poꝛtat ſctũs Fronciſ. in exercitu
elus. ſer. xxxv. par. g.
Uiam malã potius eligẽs qᷓ; ; bonã eſt ſtultus.
ſer.vj.par.j. P.el.ij.
Uia huius mũdi eſt lubꝛica:foſſata:⁊ illaqata.
ſer. viij. parte.iiij. P.circa medium.
Uia pueniendi ad vits eternã que ſit melioꝛea/
dem parte pertotã,.
VUia huius ſeculi eſt tenebꝛoſa: periculoſ. 3: lon⸗
ga ⁊ ignota.ſ. ermoe. xiiij. in exoꝛ. O duplex. in
fine
Uias quales tenuit chꝛiſtꝰ in bac vita. ſer. xvij.
parte.iij. Z. poſt mediũ.
Uie eener ad paradiſum. ſe ernmo xxxv. pane
lictetia ſuijpſiꝰ. ſer xij pertotuʒ vbitragat de
neceſſitate ⁊ vtilitate ipſiꝰ viccoꝛie.
Vincere tenemur ꝓpꝛias paſſiões ⁊ ſ. enſualita⸗
tes. eo dẽ ſer.in exoꝛ.⁊ partce.j.pertotnx.
Uincere ſeipſum eſt maioꝛ gloꝛia q; om̃es mũ
ditheſauros cõgregare ⁊ omnẽ ſcientiã acqͥ/
rere:⁊ totum mundumſi: ubiugare. codeʒ ſer.
parte.ij. per totä.
Uidualis ſtatus eſt cõ 6ͤmendabilis. qꝛ: deus vt/
ſitat viduas:earum oꝛatiões exaudit:⁊ ſacri
ficia acceptat: atqʒ illas defendi iubet:⁊ opp⸗
mentes eas punit.ſer.xxviij.par.ij. L⁊ UI.
Uidqua ſeruans viri thoꝛũ illibatũ ⁊ nõ nubẽs
ſe rn. viro valde cõ mendat ibidem Xx. vſ⸗
1 3
Viduaꝝ vita qualis eſſe debet:ibidem B vl. ;
in finem illius partj.

Vigilie de pᷣcepto q̃ ſi int. ſer. xxxiij. ꝑte. iij. S.

Vnitas ⁊ cõcoꝛdia eſt neceſſaria volentib⸗ ba⸗
bere gr̃am ſpirituſſancti.ſermo ne. xviij. par
te. vij. A. duplex.
Unum voluit deus eſſe oim hoĩm parentez vt
ſe inuicem amarẽt ⁊ in pace viuerẽt.ſe er rriiij
par.iij. U.circa mediũ.
Unitatis ⁊ cõcoꝛdie virtus.ibidem R.la.iij.
Uirtutum regia que ſit.ſermone.j.parte.j.x.cir
ca medium.
Uirtuti debet᷑ felicitas et᷑na.ſer.xx.ꝑ ꝑ.vlij. p totã.
Virides herbas comedũt oues del:et que ſint.
ſer. xix. ꝑ. vij. E.
Uirginitatis com⸗Aano ſer. viij. pte. iij. 2.2 M
et ſer. xxviij.ꝑ.j. B vſq; ad J.
Uirginitas excedit matrimoniũ. Ibidem.
Virginitas ſuperat viduitatem.ibidẽ in pn.
Unginnas huius tempoꝛis non eſt mag me/
ritoꝛia matrimonio antiq̊ꝝ patrũ veteris e⸗5
ſtameni ibidem d.

„.

Uirginitas amiſſa an recupari poſſit.ibidẽ H
Virgo violata an ꝑdat virginitatẽ:⁊ vtru poſ/
ſit inter alias virgines conſecrari:⁊ an habe⸗
bit aureolã vᷣginitatꝭ.ibidem y.
Virginitas an amittat᷑ ꝑ pollutionẽ.ibidẽ circa
medium. 3
Virgines fatue q̃ ſint.ibidem ;BRR.. “
Virginitatj ↄſeruãde duodecim remedia.ibidẽ
AL.vſq; in finem illius partis.
Viſionis dei ſuauitas ⁊ excellentia.ſer.xix.ꝑte.j.
M.in finem.?⁊ ODOH.
Uidentes ⁊ cognoſcentes deuʒ an alia videant
et ſdant.ibidẽ O.⁊ eiuſdem ſermonis ꝑte.vj.

Videri an poſſit deus in hac vita.eodẽ ſer.par/⸗

te.j. inpbn.
Viſt Vuec triplicẽ habebũt ſancti de chꝛiſto.eo/
dẽ ſer.ꝑte.vij.D.circa mediũ.
Vita contemplatiua eſt ſecurioꝛ ⁊ pulcrioꝛ acti
ua.ſer. viij. ꝑte.iiij. O.circa mediũ.

7

Vita actiua eſt fertilioꝛ contemplatiua.didem
Vits cõmunẽ debent tenere pᷣlati.xvj.ꝑ.vj.Q
Vitam eternã acqᷣrimus bonis oꝑibus.ſer. xx.
Rte.viij.ꝑ totam.,.

UVita eterna nõ acqrit ſine contẽptu pᷣſentis.ſer.

xxvij.ꝑte.iij.C.

Citis ilia fuit ſccũs Franciſcus q̃ tres ꝓagies

cũ muli floꝛibo ⁊ fructibus ꝓduxit.eodẽ ſer.
par.ij. E.

Aiuebant multũ antiqui plurib de cauſis.ſer

mone.xxxvj.p.iij. F. “
VUoces ſeptẽ inuitant pctõꝛes ad pniam.ſer.vſ.
Ete.ij.per totam.
Uocat deus pctõꝛem ad pniam quinq; modis
ibidẽ a pᷣn.vſq; ad Q.

UVoluntas eſt potentia nobilioꝛ intellectu ⁊ me

moꝛia.ſer.v.in exoꝛ.Z.

Uoluntatẽ dei expleri neceſſe eſt. ſer. xxiij. ꝑ.j. U.

Volũtas dei añcedens:abſoluta ⁊ cõditionata

qͥd ſit.eodem ſer.ꝑ.ij.A B.

Voluptates carnales quanta mala faciant. ſer

mone. xxvij.pte.iij.x.vſq; ad C.

Voluptates coꝛꝑis nõ faciũt aliquẽ beatũ.ſer.

Vnctio ſpũalis ðꝛ ſpũſſctũs.ſer.xxxviij.ꝑ.ij.Q

Uſurarioꝝ pam̃ eſt grauiſſimũ.ſer.vj.pꝑte.j.¶

duplex. an finem.
pᷣi amoꝛ erga nos ſuꝑauit oẽm amo/
x rem naturalẽ:matrimonialem: ſocia⸗
lem:et animalem.ſer.v.par.iiij.F.añ
mediũ.⁊ ſer.xxxiiij.ꝑte.iij.

xpᷣs moꝛe philocapti euntᷣ ad Rna; ve/

nit ad hoiem.eodẽ ſer.v.ꝑte.iiij.F.duplex.

xpᷣs tres moꝛtuos reſuſcitauit:⁊ qͥd ꝑ b ſignit᷑i

cauit.ſermo.vj. ꝑte.j. R

Xps oĩa mala nra ſuſcepit: vt ea nobis in bona

cõmutaret ibidem B. poſt n.

pte.vij. 2. vlij.

Xpᷣs quõ venit in hoſtia.ſer.xiij.par..D
Xpᷣi coꝛpus ⁊ ſanguis quõ in ſacramẽto altar
veracit᷑ cõtinet᷑.eodẽ ſer.par.ij.ꝑ totã.

Xp̃i doloꝛ in paſſiõe fuitmaximus omniũ do/

loꝝ iſtius mundi.ſermone.xv.in exoꝛð.ij.O
vſq; aqd K† ””
Xpᷣi coplexio delicatiſſima.ibidem
Xpᷣi venditio.eodem ſer.parte.iiij.H ⁊ C.
Xp̃ᷣi timoꝛ ⁊ triſtida tꝑe paſſiõis q̃lis fuerit.eo⸗
gem ſermone. pte, vj. G ? D.
Xpᷣi traditio ⁊ captio.ibidem Z
Xpᷣi deductio ad annã.eodẽ ſer.ꝑte.vij.M.

Xypi accuſatio.eodem ſer.ꝑte.viij.P.

Xpiilluſio.eodem ſer.parte.ix.
Xpi flagellatio ⁊ coꝛonatio.eodem ſer.ꝑte.x.

Xp̃s qre nõ ſtatim poſt moꝛtẽ ſuã reſurrexit.ſer

mone. xvij. pte. ij. J

Xp̃s ꝑ reſurrecionẽ ſuam de młtis nos inſtru

xit. ibidem O 2Z P.

xps quare in latere et maniby acpedibo voluit

vulnerari.eodẽ ſer.ꝑte.iij.A.circa pᷣn.

xpᷣs ꝑ paſſionẽ ſuam ſoluit ðbita noſtra.ſer.xx

xps nos vocat ⁊ inuitat vtad eũ recurramus.

ibidem circa mediũ. =

xpᷣi vitã imitari debemus.ſer.xxvij.iĩ exoꝛ.⁊ ſer.

xxxiiij.in eor.
xpᷣs oſtẽdit nobis viã q̃draginta vᷣtutũ:qͥbo ꝑ⸗
uenit᷑ ad celũ.eodẽ ſer.ꝑ totum.

xXpbs dedit nobis exẽplũ hũilitatis.eodẽ ſermo

ne. pteſj.
xXpᷣs pacem pᷣdicauit:⁊ ſibi valde placere multi
mode oſtendit.eodẽ ſer.ꝑte.iij. AQ

xp̃s nobis dedit exẽplũ pad ac ↄcoꝛdie:naſcen

do:viuendo:ac moꝛiẽdo.ibidẽ A.el.ij.

Ypᷣm ducẽ ſeqͥ debemus.ſer.xxxv.in exoꝛ.

Xpᷣs incarnatu

„

8 eſt ꝓpter ſalutẽ pcõꝝ.ſer.xxxix.

.

bus.eodẽ ſer.ꝑte.ixx.
Xpᷣs multipliciter inuitat pcõꝛes ad pniam.eo
dem ſer. pte.x.

xpᷣs q̃re mãducabat ⁊ cõuerſabat᷑ cum pcõꝛi⸗

terceſſit. eodẽ ſermone.ꝑte.xj.

Xp̃s ꝓ pctõꝛibo ſuſe cepit moꝛtẽ apud patrẽ in/

Elum multi querunt ⁊ nõ inueniũt. qᷣa
i nõ querunt eum ſuo tꝑe:loco:⁊ modo.

ſer. xxxiiij.ꝑte.vij. vſq; ad ¶.
Jeſus vbiinuenit᷑ ⁊ vbi non.ibidem ꝝy.

Jeſus querendus eſt triplici modo.ibdidem Z.

vſq; ad C.

3 us amittit ꝓpter qᷓ̃ttuoꝛ.ibidẽ C. vſq; ad Gᷓ.

eſus amiſſus recuꝑat᷑ per q̃ttuoꝛ. Ibidem G
vſq; ad R.

Jeſus qualiter cuſtodietur in coꝛde noſtroibij

dem K.

“

—

õ

Foliũ

. △D

pars qarageſe imalis editi ꝑ fratrẽ Bernardinũ

de Buſti oꝛdinis minoꝝ:ac vᷣbi dei pᷣ dicatoꝛẽ:
qð Roſariũ ſermonũ appellat᷑. A

Olent gene

roſi ceiues hi qͥ nous cotrabe
Otrree amiciciã vel antiquã con⸗
firmare affecãt aliquid ad
amoꝛis inditiũ ſuis amato
ð nibus ac beniuolis elargiri.
Ait em̃ Ouidiꝰ.ij.de arte amandi.Aurea nunc
vere ſunt ſecła:płimus auro Uenit honos:au
ro cõciliatñ amoꝛ. Uñ vulgaris eſt ſentẽtia ꝙ ex
datiõe ac receptiõe munerũ còſeruat᷑ atq; coꝛro
boꝛat᷑ amicicia. Eapꝛopt᷑ eximiꝰ ille patriarcha
Jacob anteqᷓ; ad fratris ſui Eſau aſpectũ acce⸗

*.

habeẽda eſt rõ. Qua ex re cõdudi põt licitũ eſſe

Inipit ſecunde

moꝛtẽ amici ſui deflere:dũmõ ille flerꝰnon exce

deret:cũ de Meſopotamia reuerteret᷑ ei dona

nõ modica p miſit vt ad amoꝛẽ ſui illiꝰ animuʒ
inclinaret. vt Geñ. xxxij. habet᷑. Unð vt ſequenti
capbo ſcriptũ eſt. cum ei obuiã Eſau acceſſiſſet:

intro gauit illũ quare tot ſibi munera tranſmi⸗

ſiſſet. Cui Jacob rñdit. Ut inuenirẽ gr̃am coꝛã
dño meo. Que munera ſuſcipiẽs Eſau fratrem
ſuũ Jacob mag q; atea dilexit. Qua inſtructꝰ
exꝑientia patriarcha pᷣdictꝰ cũ poſt nõnulla tẽ⸗
pon curricula filios ſuos in egyptũ mittere ſta
tuiſſet vt in cõſpectu pᷣncipis terre illiꝰ gratiam
inuenirẽt:pᷣcepit eis illud Geñ.xliij.dicẽs. Su⸗
mite ð optimis terre fructib:⁊ deferte viro mu
nera.iij.q̃ʒ Regũ.x.c.ðꝛ:q cum regina Sabba
Hirlm ĩgreſſa eſſet vtvideret Salomonẽ atq;
eiꝰ ſapiẽtiã audiret:centũ ac viginti talẽta auri
illi obculit ?⁊ aromata multa nimis gemmaſq;
pᷣcioſas.qð ꝓculdubio ad amoꝛis effecit aug⸗
mentũ.Que oĩa ego cõſiderãs cupienſq; iã diu
contractã vobiſcũ amiciciã ãpliare:atq; ſingu⸗
larẽ erga vos dilectionẽ qua vobis afficioꝛ ali⸗
quibo beniuolẽtie indicijs demõſtrare:ð libera
ui ꝓ cõplemẽto incepti oꝑis quedã ⁊ ſi inaudi⸗
ta:ꝑutilia tamẽ ac necaria documẽta vobis tra
dere. ſperãs nr̃is in ſermonibo poeticũ illud ad
impleri Gꝛatij in poetria dicẽtis.Decies repeti⸗
ta placebunt.

Dſñica de paſſione de moꝛientium religioſa

fepelitiõe:atq; de eoꝛũdẽ teſta mẽtaria diſpoſi⸗
tione.Sermo pꝛimus.

B
Bꝛaham moꝛ

8 tuus eſt ⁊ ꝓphete Joh. viij. c. ⁊ in
euãgelio occurrẽtis dñice. Sen
tentia eſt iuriſperitoꝝ quã notãt
in.l.ſi domus.S.qui confirek f de lega. j.2 in.l.

aurelius. S. titius. ff. de li. le.⁊ i.l..ſi ſeruus.in fi.
ff. de ſer. expoꝛ.dicẽtes ꝙ affectiõis ⁊ ſanguinis

liciones

dat limites rõnis:⁊ rõ cõſentiat volütati diuie.
Unde vt ðꝛ Geñ.vltimo.Duodeciʒ patriarche
cuʒ magnis lachꝛymis ſepelicrũt Jacob pꝛem
ſuũ.Simiłr ſcriptũ eſt Actuũ.viij.ꝙ ſepelierũt
Stephanũ viri timoꝛati:⁊ fecerũt plancũ ma/
gnů ſuꝑ eũ.Dñs q̊ʒ noſter Jeſus xpᷣs Laʒzaruʒ

moꝛtuũ fleuit. Uñn dicebãt iudei ho cvidentes.

Ecce quomõ diligebat eũ:vt hr̃ Joh.xj.Amicꝰ
em̃ debet cõicare ⁊ ſentire cõmoda ⁊ incõmoda
amici ſui.ff. fami.her.l.itẽ ex diuerſo.in fi.Lau⸗
dabile igit᷑ ⁊ deo gratũ eſt ad funera defuncto⸗
rũ accedere:⁊ eoꝝ cõſanguineos atq; affines ð
illoꝝ obitu dolẽtes ⁊ affliccoſ ↄſolari:⁊ hoc eſt
qð inqͥt ſapiẽs Eccłi.vij.di. Ne deſis ploꝛãtib.
in cõſolatiõe.Suꝑ quibo vᷣbis duas ↄſidera⸗
tiões faciemꝰ. Pꝛia dicet᷑ religioſe ſepelitiõis
Scða appellabit᷑ teſtamẽtarie diſpoſitiõis.

Pars pꝛima de moꝛientium religioſa ſepe⸗

Ro expeditiõe pᷣme ꝑtis querunt᷑ ſe⸗
ptem dubia. Pꝛimo vtrũ cõgruũ
ſit ⁊ laudabile moꝛtuos ſepelire. Et
. rñdent quidã ꝙ nõ.Ait eĩ Seneca
in li.de remedijs foꝛtuitoꝛuʒ. Si nihil ſentio:
nõ ꝑtinet ad me iactura coꝛpoꝛis in ſepulchꝛo
ſi ſentio:ſepultura mihi toꝛmẽtuʒ eſt.Et Tuliꝰ
in tuſcula.q ſtiõibo dicit. Socrates ⁊ Anaxa
goꝛas crediderunt ſepulturas eſſe ſuꝑuacuas:
nihuũq; mali aut honeſti eẽ iacere cadauer inhu
matũ.quẽ ritum ſᷣuant Caſpij.Diogenes iſuꝑ
Cinicus iuſſit ſe ihumatũ ꝓijci volucribo cani
bus ⁊ feris dicẽs.Quid feraꝝ mihi nil ſentiẽti
oberit laniatꝰ. Refert q̊ʒ Euſebiꝰpamphili in
bᷣmo de euangelica pᷣparatiõe ꝙ hircani coꝛꝑa
defunctoꝝ rapacis generis auibo ꝓijcere cõſue
uerũt. Anchiſes etiã pater Enee videbat᷑ paruʒ
curare ð ſepultura dicens:vt br in.ij. Eneydos
Faciliꝰiactura ſepulchꝛi.Et Lucanus li.vij.ſui
oꝑis inquit.Celo tegit᷑ qui nõ habet vꝛnã. Sʒ
ↄtra pᷣdicta ꝙ ſint irrationabilia eſt om̃is ſcri⸗
ptura tam ſcõꝝ qᷓ; moꝛaliũ phõꝝ.Nam Geñ.
xxiij. laudat᷑ Abꝛahaʒ de pietate:quia ſepeliuit

Saraz vxoꝛẽ ſuam moꝛtuã in Ebꝛon in terra

Chanaã in ſpelũca duplici.Et Geñ.xxv.et.xiij.
q.ij.c.ebꝛon dicitur.ꝙ JIſaac.⁊? Iſmael ſepelie⸗
runt abꝛaham patrem eoꝛuʒ in eadem ſpelun⸗/
ca. Et Geñ.xxxv. habetur:ꝙ; Eſeu ⁊ Jatob ſepe

lierunt Iſaac patrem ſuũ ⁊ poſuerunt in eadeʒ

ſpelunca:vt etiaʒ dicitur in eodẽ.c.ebꝛon. Scri
ptum quoq; eſt Geñn.xlix.ꝙ Jacob in extremo
vite ſue pᷣcepitſilijs ſuis dicens. Ego cõgregoꝛ

ad populũ meũ:ſepelite me cum patribus me⸗

is in ſpelũca duplici que eſt in agro Ebꝛon in

terra Chanaã quã emit Abꝛahaʒ.in qua ſepul

tus eſt Adam ⁊ Eua: Abꝛaham ⁊ ſara Iſaac
an aõ

2 reberca Jacob Ala:? poſtea Joſeph fuius

eiꝰvt ihideʒs dici.Et Joſue vleimo hr qualr eo

moꝛtuo ſepelierũt eũ filij irael in finibo poſſeſ⸗
ſiõis ſue. Ibidẽ etiã ðꝛ ꝙ oſſa Joſephb que tu⸗
lerãt de egypto ſepelierunt in Sichen. Item ꝙ
Eleaʒzarũ filiũ Aaron ſepelierunt in Gabaach
frẽs ⁊ filij eiꝰ. Judicũ q̊ʒ.xvj.fit mẽtio de ſepul/⸗
tura Samſonis.Et pᷣmi Reg.xxv.de ſepultu⸗

ra Samuelis.Et pᷣmi Macha.ix.ð ſepultura

Jude machabei.Et ſcðᷣi Reg.ij.dixit dauid vi/
ris Jabes Galaach Benedicti vos a dño q fe/
ciſtis mipᷣicoꝛdiã hanc cũ dñovr̃o Saul ⁊ ſepe
liſtis eũ. Thobias q̊ʒ laudat᷑ qꝛ ſepeliebat coꝛ⸗
ꝑa moꝛtuoꝝvt hr eiꝰ.j.⁊.ij.c.Et pᷣcepit filio ſuo

vt eũ moꝛtuũ ſepeliret:⁊ vxoꝛẽ ſuã mr̃eʒ eiuſdẽe
filij ꝓpe eum Thob.iiij. Laudat᷑ q̊ʒ Judas ma

chabeꝰ iterfeccoꝝ coꝛpoꝛa ſepeliẽs.ſcði Mach.
xij.⁊ diſcipuli Johãnis eum ſepeliẽtes Mar.
vj.⁊?⁊ Mattch.xiiij. Saluatoꝛ q̊ʒ nr̃ vnguentuʒ
ſepulture ſue ᷣuari iuſſit Joh̊.xij.Cõmẽdatur
etiã Joſeph ab arimathia cuʒ Nichodemo qꝛ
xpᷣm ſepelierunt Matthei.xxvijj. ⸗/
Eſges qz ciuies appꝛobat:et pᷣuſlegij
I decoꝛãt ſepulturas moꝛtuoꝝ.vndei.l.

oſſa.in pn. ff. de reli.⁊ ſumpti.fu.ðꝛiq; ſi

oſſa moꝛtui ſepeliant᷑ ĩ agro alieno nõ põt dñs
agri eijcere illa nec extra here ſine licentia pꝛinci
pis vel pontificũ:aliter ↄtra eum põt agi actio⸗
ne iniuriarũ.Et in.l.ſunt ꝑſone.circa finẽ eo.ti.
inquit iuriſcõſultꝰ:q; pter publicã vtilitatẽ ca
dauera moꝛtuoꝝ ſepeliunt᷑. Quapꝛopter dicit
gloſa in.c.alias.S.nũc aũt.xxj.di.ꝙ ſi qs man⸗
daret coꝛpus ſuũ nõ ſepeliri:ſicut fecit Marcel
linus papa in ðteſtationẽ idolatrie cõmiſſe nõ
eſt iplendũ e mandatũ.Et idẽ hr in.l.qdaʒ.ff.

de ↄdi.iſti.Ad officũ ergo pietatis ꝑtinet moꝛ

tuos ſepelire.Ea ꝓpter Caleriꝰ maximꝰli.v.ti.ð
ingratis repꝛehendit achenieſes qͥ 2 Delchiadẽ
in carcere moꝛtuũ ſepeliri nõ ꝑmiſerũt niſi Ci⸗
mo eiꝰ filiꝰ carcerẽ ꝓ eo itraſſet.Uñ ſic inqt ides
Valeriꝰ.Necte Cimo ſuũẽtio inuoluã qͥ pꝛi tuo
ſepulturã volũtarijs vinculis emere nõ du bi⸗
taſti.Et in li.j.ti.de ſomnijs pᷣdictꝰ Naleriꝰnar⸗
rat qualr Simonides poeta peregre vadens:
cũ nauis in qua erat applicuiſſet ad litꝰ:⁊ coꝛ⸗
pus inhumatũ iacens vidiſſet ſepulture tradi
dit.Quo beneficio is qui ſepultꝰfuerat motus
nocte ſibi in ſomnis apparuit:eũq; ne ꝓximo

die nauigaret amonuit.Qui ſomnio parẽs in
terra remanſit. Ili vero qui inde receſſerũt na⸗

uiganutes in eius conſpectibo ꝓcellis ⁊ fluctib/
abſoꝛpti ſunt ⁊ ſuffocati.et ipᷣe letatus eſt:quia
vitam ſuam magis ſomnio qᷓ; naui cõmiſerat
Idem quoq; Ualerius li.v.ti.de humanitate
cõmendat Leſarem qui caput ſui hoſtis pom/
pei ſibi ꝑ regẽ egypti deſtinatum honoꝛifice cre

mari ⁊ ſepeliri fecit:fleuitq; vides illud.de quo
Franciſcus petrarcha in ſuis tniumphis ait.

8

— — g .

6 4
. . S .
. . 7.
.

,eſar poſtꝙ;ᷓ traditoꝛ deegypto donũ honoꝛa

ti capitis fecerat fleuit madidis ⁊ meſt oculis.

dẽ etiã Waleriꝰ ibidẽ laudat affricanũ Hani
balẽ qui ſucceſſiue tres romanos duces: Pau
lum.ſ.graccũ ⁊ marcellũ hoſtes ipᷣiꝰ honoꝛific
fecit ſepeliri. E

Ecũdo querit᷑ quare coꝛpoꝛa moꝛtuo⸗
ſrum ſepeliunt᷑.Et reſpõdet Rich.in.iiij.
Diſt. xlv. arti.vj.q.ij.ꝙ; ꝓpter tria. Pꝛimo

Apter aſtruẽda futurã reſurrectionẽ: ꝓpter qua
Paulus appellat moꝛtuos doꝛmientes.j.ad
XThe:iiij. Ut ergo ſubleuet᷑ ſpes ad reſurrectio

nem vere fienda coꝛpoꝛa ſepulturetradunt᷑.De
qua reſurrectiõe dici᷑ Dañn.xij.Qui doꝛmiũt in
terre puluere euigilabunt.alij invitã eterno:alij
vo in obpꝛobꝛiũ ſempiternũ.Dicunt᷑ aũt moꝛ⸗

tui doꝛmientes tribus de cauſis. Pꝛimo ꝓpter

ſpem reſurrectiõis:quia ſicut de doꝛmiente eſt
ſpes ꝙ debeat euigilare:ſic de moꝛtuo eſt ſpes

w debeat reſurgere.Et ideo ait Apoſtolus.j.ad
Theb.iiij. Nolumus vos ignoꝛare de doꝛmiẽé⸗
tibus vt non contriſtemi ſicut ⁊ ceteri qui ſpem

nõ habent. Secundo pter facilitatẽ reſurre⸗

ctionis.Ait em̃ Augꝰ. Dns tanta facilitate eci
tat de ſepulchꝛo quata tu excitas doꝛmiẽtem

lecto. Tertio ꝓpter melioꝛationẽ imutatiõis.
Sicut em̃ doꝛmiẽtes ſurgunt melioꝛati:id eſt
in melius mutati:ſic ⁊ moꝛtui boni reſurgent

in meltꝰ mutati. Unde.j.ad Chor.xv.ait Pau
lus.Seminat᷑ in coꝛruptiõe:reſurget in incoꝛ⸗
ruptionẽ. Et ideo nemo debet nimiũ cõtriſtari

de moꝛte amicoꝝ cum eos nõ amittamus ſed

pꝛemittamꝰ. c.qᷓ; eſt pꝛepoſterũ.xiij.q.ij. nñ di
cittur ꝙ qui nimis triſtat᷑ de ſuoꝛũ moꝛte vide⸗

bitur deſperare de futuroꝛũ bonoꝝ reſurrectio

ne.c.habent.xiij.q.vltima.⁊.c.vbicũq;.eadẽ.q.⁊

cauſa.vbi etiã dicit᷑:ꝙ talis cõtriſtatio ⁊ lucus
inoꝛdinatꝰ ꝓuenit ex puſulanimitate. Secũ⸗
do ſepeliunt᷑ coꝛpoꝛa defunctoꝝ ꝓpter amouen

dum hoꝛroꝛc. Unde Quintilianꝰ libꝛo.v.decla

mationũ ait. Ad oꝑeriendũ feditatẽ ſubtraben

dãq; doloꝛi materiã moꝛtuus viuẽtuum caula
ſepelitur.

Ertio ſepeliunt᷑ defuncti ꝓpter meritatio
t neurm:vt illoſ ſepeliẽtes ꝓpter talẽ mivicoꝛ

diã magnã in celeſti głia retributionen
mereãtur.vt inqͥt Aug.j.de cui.dei.c.xiiijjz. G
Ertio querit᷑.vtꝝ pꝛoſit in charitate moa

t riẽtibus eccłiaſtica ſepultura quãdo ha
bent aliquid purgabile. Et rũdet Richᷣ.
in.iiij.di.xlv.ar.vj.q.jœ ſic:nõ ꝑ ſe ſʒ ꝑ accidẽs.

Et hoc pter tria. Pꝛimo ꝓpter inſpicẽtiũ excta

tionẽ inquãtũ pꝛoximi ⁊ amici ipᷣoꝛũ moꝛtuo⸗

rum cõueniẽtes ad eccłias in quibo ſepulti ſũt.

⁊ inſpiciẽtes ſepulcura eoꝛum de his recoꝛdan⸗
tur ⁊ deũ pꝛo illis depꝛecãtur.Et hoc inqt Gꝛe

goꝛiꝰ in.iiij.iiij.dyalogoꝝ.⁊ ha bet᷑ in.ccũ gra⸗
uia.xiij:.q.ij. Ideo locus ſepulcure dict᷑ monuA⸗

onerg
lis,
Daun
Pen

orffite

ortho
in.iii.
Primo
Kquä
s.ad
wectio
und de
miütin
mäali
ut mo⸗,
10 cter
lenteeſt
eſt ſpes
us.ad
doꝛmii
wiſpem.
arure,
Uirareerd
märmo
neatöls.
lideſt
curgcnt

ait Poun

nincoꝛ/
comiſtan
wus ſed
i.U d
cevide⸗

ſumeclo

d
otlvaus
Geac;/
ramouen
ov decla
bmuben
m cauds

nenitatio
emißico⸗
utionem
nii.
nunre mo
gvigoh⸗
la Rich.
oclcls⸗
mü cra
moꝛt⸗
chultſt.
recoꝛdan/
M ,
onn

Foliäũ

cmentũ eo ꝙ moneat mentẽ.ſiad oꝛandũ pꝛo de

functis. vt inquit Augꝰ. in libꝛo de cura agẽda

pꝛo moꝛtuis.Etſᷣm hoc poteſt ĩtelligi illð poe⸗
ticũ qð refert gloſa ĩ.ca.vbicũ q;.xiij.q.ij.Me⸗
lius oſſa cubãt manido tumulata ſuoꝛũ.Dicit
autẽ quilibet moꝛtuus illud Ecci.xxxviij. Me

mẽto iudicij mei: ſic em̃ erit ⁊ g. mihl heri ti⸗

bi bodie.
ſ monie que in eis fiunt nõ modicũ pꝛo⸗

ſunt defunctis.Et pmo ſᷣm Thomã in
iiij. di. xlv. cera ⁊ oleũ pꝛodeſt defunctis inquã⸗

tum offertur eccłie vel pauperibo datur: ⁊ inq̃n

tum in reuerentiã dei expendit᷑. Unde dicte ceri

monie velut quoddã bolocauſtũ ſunt deo acce
pte:ſᷣm Damaſce. Secũdo pꝛoſunt eis circũ
dãtia feretrũ inquãtũ ex .ipᷣis eccłia decoꝛatur.
quia fiunt ex eis paramẽta: vel pauꝑes ex ipis
fructũ capiũt:vnde ad rogãdũ deũ pꝛo defũcto

obligant᷑. Tertio pecunie diſtribute in ſepul

turis:inquãtũ exeis eccłie edificãtur vel reſtau
rantur:aut miniſtri eccłie ſuſtentant᷑: ⁊pꝛo hoc
ad oꝛandum pꝛo defunctis ipᷣis incitantur.

AQuarto incenſum:inquãtũ per hoc apparet
ꝙ ſacrificiũ defuncti ⁊ oꝛões pꝛo eo facte ſunt
accepte in cõſpectu dñi ⁊ ad illũ dirigunt᷑:dicẽ⸗
te Pſalmiſta. Dirigat᷑ domie oꝛatio mea ſicut

incenſum in cõſpectu tuo. Quinto aqua be⸗
nedicta:inquãtũ per aſperſionẽ eius a peccat
venialibo purgatur. Gerto cãpana pulſans
vt popułꝰ audiẽs oꝛet pꝛo defuncto. Septi⸗
mo amici aſſociãtes coꝛpus ⁊ ꝓꝑ defuncto oꝛan
tes.Nã quia caro eſt pars hoĩs.ij.de aĩa.ideo
naturaliter homo ad carnẽ ſuaʒ afficitur:iuxta
illud Apłi ad Ephe.v. Nemo vnqᷓ; carnẽ ſuaʒ
odio habuit.⁊ ſiłiter afficitur ad carnẽ amici:⁊

videns eam moꝛtuõ ad cõpaſſionẽ mouetur.

Occtauo pᷣdicatoꝛ inquãtũ per eius pꝛedica⸗
tionẽ homines incitãtur ad cõpaciendũ defun
cto:⁊ per conſequẽs ad oꝛaãdum ꝓ eo. Nono
ꝓpinquus ploꝛans pꝛo aiĩma ⁊ ꝓ coꝛpoꝛe.lʒ in
domo defuncti poſt oblationẽ coꝛpoꝛis rema⸗
nens. Lachꝛyme em̃ moderate ⁊ ex pietate effu
ſe ſunt deo grate.Et ideo dicit᷑ Ecci.vij. Mo⸗
dicum ſuper moꝛtuo ploꝛa. Decimo officiuz
ſepulture ab ecdeſia oꝛdinatũ ⁊ deuote adim⸗
pletũ. Undecimo cruces que ante feretꝝ poꝛ
tantur. Duodecimo clerid ac ſacrdotes ⁊ re
ligioſi funus aſſociãtes. Nam om̃ia hec vidẽ⸗
tes incitant ad deuotionẽ ⁊ ad oꝛandũ pꝛo de⸗
funcco. Secundo pndipaliter pꝛodeſt moꝛ⸗
tuis ſepeliri in locis ſacratis:maxime vbi ſunt
deuon miniſtri ratiõe impetratõis. Licet enim
om̃es clerici ⁊ religioſi teneant᷑ oꝛare pꝛo moꝛ⸗
tuis:iĩmo oẽs chꝛiſtiani pꝛecepto charitatis.ta⸗
men magis particularit᷑ tenẽtur miniſtri eccdle⸗
ſiarũ ſiue religioſi oꝛare ꝓ ðᷣfunctis ſepultis in
amiterijs eoꝛũ:vt inqt Rich̊.vbi ſupꝛa.Quã⸗

to autẽ ipᷣi fuerint deuotioꝛes tanto facliꝰexau

diunt᷑ a deo.j.q.j.c.ipᷣi ſacerdotes:⁊ citius libe⸗

rant a penis purgatoꝛij aias defunctoꝝ ꝓ qͥbo
depꝛecãtur.

Ertio ꝓdeſt moꝛtuis eccłiaſtica ſepultu
t ra ratione interuẽtiõis.quia ſcti ad qus
rum honoꝛẽ fabꝛicate ſunt eccłie oꝛat ꝓ

.—. 1 DH ÜUÜUllis qui ſepeliũtur in ſuis eccłijs vel cimiterijs
CQiendũ eſt q̊ ꝙ cultus exequiaꝝ ⁊ ceri/

vt inquit Aug.xiij.q.ij.c.nõ extimemꝰ. .R
Uarto querit:nunqͥd quilibet poſſit eli
q gere ſepulturã. Et reſpodet magr̃ Gꝛa⸗
cianus.xij.q.iij.S.ecõtra.⁊.c.ſeq̃n.q; vbi
quiſq; ſit tumulãdus in volũtate ſua cõſtituit
imo poteſt quis eligere ſepulturã in loco minꝰ
religioſo relicta ſepultura antiq̃.extra de ſepul⸗
turis.c.cũ quis.libꝛo.vj.lʒ hoc eſſet illicitum de
iure antiquo.extra.eo.c.firmitatẽ. Melius ta⸗
men eſtvt eligat quiſq; ſepulturã in locis deuo

tis ratiõibus ſupꝛadictis. Religioſi tamẽ non

poſſunt eligere ſepulturs:ſed in ſuis eccleſijs et
monaſterijs debent tumulari. Poſſent tamen
eligere ſi quãdo moꝛiũtur adeo ſunt remoti ꝙ;

cõmode poꝛtari non poſſunt ad ſua monaſte⸗

ria.extra de ſepultu.c.religioſi.libꝛo.vj. Impu
beres etiã nõ poſſunt ſibi eligere ſepulturã:ſed
parẽtes eoꝝ poſſunt eos ſepeliri facere vbicũqʒ
voluerint ſi conſuetudo patrie hoc habeat:alłs
nõ.extra de ſepul.c.in noſtra.in textu ⁊ in gloſa.
Et idẽ dicit gloſa in.c.de vxoꝛe.eodẽ tit᷑. Itẽ qui
nõ eſt compos mẽtis nõ poteſt eligere ſepultu⸗
ram.extra de ſucceſ.ab inteſta.c.cũ dilectꝰł.. ¶
Vinto querit᷑:vbi debet ſepeliri ille qui
q moꝛit᷑ ſine electiõe ſepulture.Et reſpon⸗
det Johãnes andree in.c.animaꝝ.de ſe
pultu.lib.vj.debere ſepeliri in ſepulchꝛo maio⸗
rum ſuoꝝ:exẽplo patriarchaꝝ.xiij.q.ij.c.ebꝛon
Et extra de ſepul.c.nos inſtituta. ⁊.c.fraternita⸗
tem.vbi eſt textus ad litterã. VUel in parochiali
eccleſia ſi ſit ↄſuetudo.Et de hoc etiã habet᷑ in.c.
is qui.de ſepul.lib.vj.Si aũt decedẽs non ha⸗
beat aliquod ſepulchꝛũ in quo ſepeliri cõſueue
runt maioꝛes ſui debet ſepeliri in parochiali ec
cleſia niſi aliud velit cõſuetudo patrie que ha⸗
betur ꝓ lege.De quibi.ff.de legib.Si autẽ mo
riens ſit alienigenavel viatoꝛ debet ſepeliri apð
eccłiam in cuius parochia moꝛtuꝰ eſt quando
nõ gr ſepulturã ſpecialẽ.xiij.q.j.c.eccłias.vł
in eccłla cathedrali ſi ſit cõſuetudo.xvj.q.j.c.j.
Hoſtiẽſis aũt dicit ꝙ ſi defacili ſine fetoꝛe poꝛ⸗
tari poſſet:tumulandꝰ eſt cum ſuis parẽtibns
extra de ſepul.c.j.⁊.c.fraternitatẽ.niſi contraria
còſuetudo appareret cui ſtandũ eſſet.vt inquit
etiã Richᷣ.in.iiij.di.xlv.Et ideo vt ait Innoceñ.
in.c.j.extra de ſepult᷑. Hec om̃ia diſcreto iudic

coõmittunt᷑ Qlerici q̊ʒ ſi nõ elegerint ſepulturam

debent ſepeliri in eccłia in qua ſunt derici:ſᷣm
Innoceñ.vt notat᷑ in ſũma cõfeſſoꝝ lib.j.ti.xvj.
q.x.facit.xvj.q.j.c.ſ. Itẽ ille qui habʒ do miciliũ
aa 2

Bermo

in ciuitatẽ vel caſtro:licet moꝛiat᷑ in villa ĩ quã

ierat cq recreatiois vł vt ruralia exerceret: debet
ſepeliri ĩ ſepulchꝛo maioꝝ ſuoꝝ vł in parochia
li eccłia ᷣm ſuꝑioꝛẽ determinatõeʒ:⁊ nõ i ecclłia

Dicte ville in qua moꝛtuꝰeſt. Ut in quit Archi.?
Joh.an.in.c.is qui.de ſepul.li.vj.qð itelligit᷑ ſi

cõmode poꝛtari põt:ałs non.ar.in.c.religioſi
codẽli.? titulo. Itẽ młier que moꝛit᷑ ſine electio
ne ſepulture debet ſepeliri in ſepulchꝛo cũ viro

ſuo.dicto.c.is qui.⁊.c.vnaq q; mulier.xiij.q.ij.
Si aũt habuenit pluresviros debet ſepeliri in
ſepulchꝛo vltimi viri.vt inquit gloſa.in dicto.c.
vnaqueq; mulier. Sicut em̃ accepit domiciliũ
vltimi viri.l.filij.S.j.ff.ad munici.ita debet ac/⸗
cipere requiẽ in tumulo vltimi viri qñ alibi nõ
elegit ſepulturã:vt expꝛeſſe dicitur in dicto.c.is

17

quli.de ſepul.li.vj.

Et rñdet Ric.in.iiij.di.xlv.ar.vj.q.j.q;

impio nõ nocet eccłiaſtica ſepultura niſi inqn⸗

tum hanc ſep ultura ſibi indignã ꝓcurabit. Et
ita itelligit᷑ ilud qð ſcriptũ eſt.xiij.q.ij.c.qͥbus.
2.c.cuʒ grauia.vbi dicit᷑. Impijs nocet in ſacro
ſepeliri.Et Grego.in.iiij.dialogoꝝ ait. Quos
grauia pcœa depmũt nõ ad abſolutionẽ ſed ad
maioꝛem damnationis cumulum eoꝛum coꝛ⸗
poꝛa in eccleſijs ponuntur. R
Eeyptimo querit᷑ quibo ꝓhibeat᷑ ecdleſia⸗
S8 ſtica ſepultura.Et reſpõdẽt theologi in
liiij. di. xlv. ꝙ moꝛiẽtes in malo ſtatu nõ
debẽt in ſacro ſepeliri. Pꝛimo nullꝰifidelis
aut hereticus.extra de here.c.ſicut. Et de conſe⸗
cra.di.j.c.eccleſiam.⁊.c.ſe. Imo ſi etiã poſt moꝛ
tem appareat de eius infidelitate vel hereſi de/

ſane pꝛofertur.Et ſi tumulatus fuerit debet ex/
bhumari:⁊ pꝛoijci extra ſacruʒ.c.quicũq;.de he
ret.libꝛo.vj. Scðo moꝛiẽs in toꝛneamẽto nõ
debet in ſacro ſepeliri:⁊ etiam ſi ibi non moꝛiat

ſed vulnus letale accipiat:licet poſtea aliquibꝰ

dieb ſuperuiuat qᷓ;uis de peccato peniteat ⁊ ei
euchariſtia nõ negetur carebit tamẽ eccłiaſtica

ſepultura ſi moꝛiat᷑ ꝓpter illud vulnus.c.j.de

toꝛnea.Et ibi Hoſtien. Hoctamẽ intelligit᷑ de
illo qui venit cauſa cxercendi ſe in toꝛneamẽto.
Et etiam ſᷣm Guilhel.de armigero eius qui ei
in armis ſeruiuit.extra de toꝛneamen.c.iij.Se/
cus de aſtantibꝰcum curioſitate. Tercio:pꝛo/
hibetur ſepultura illis qui ſeipſos occiderunt.
xxiij.q.iiij.c.placuit.Quod intelligendũ eſt ſᷣm
Guil.ſi interfecerunt ſe ex deſperatione vel ira
cundia:ſecus ſi ex inſania:quia nõ habent vſuz
rationis:vel a caſu ⁊ foꝛtuito.Unde dicit Ber⸗
nardus gloſatoꝛ in.c.ex parte.de ſepul.ꝙ ſi qͥs
pꝛopter fugam pꝛecipitaret ſe in aquam:quia
inde credebat ſic euadere non imputabitur ei
quo ad ſepulturam ſi contrarium eueniat ar.

rrto querit᷑ nũquid obſit eccleſiaſtica
S ſepultura in pcõ moꝛtali ð cedentibus

—.
1 õl
“
.
—1 . 4

ad hoc in.c.nerui.xiij.diſ.⁊.xxiij.q.iiij.c.de occi⸗
dẽdis.⁊ cõcoꝛdat Hoſtiẽ.i ſüma. Quartop
hibetur ſepultura illis qui nõ confitent᷑ vel nõ

cõmunicat ſemel in anno.extra de peñ.⁊ remiſ.

ca.om̃is.Et hoc intelligit niſi in articulo moꝛ⸗
tis ſigna cõtritiõis ⁊ emẽdatiõis oñdäat. O
Uinto monachus ⁊ religioſus qͥ repe⸗
ꝗq ritur ꝓpꝛietariꝰin fine vite ſue debet pꝛo
irjci in ſterquilinio ⁊ ibi ſepeliri.extra de
ſtatu monachoꝝ.c.ſuꝑ quodã. Sexto blaffe
mus ſi moꝛiat᷑ abſq; penitẽtia poſtqᷓ; blaſphe⸗
mauit nõ debet ſepeliri in loco ſacro.c.fi.de ma
leð. Septimo excõmunicatꝰ pꝛiuatꝰ eſt eccle
ſiaſtica ſepultura.xxiiij.q.ij.c.ſane quod ſuper.

Et extra de pꝛiui.c.epiſcopoꝝ.lib.vj.Excõmu⸗
nicatꝰ etiã iniuſte nõ debet in ſacro ſepeliri qñ

eſt notoꝛie excõicatus:⁊ nõ cõſtat maniteſte ꝙ;
excõmunicatio ſit nulla:vt nota. extra de reſtit.
ſpol.c litteras.circa fin.. Octauo qlibet no⸗
toꝛius pctõꝛ.vt manifeſtꝰvſurariꝰ pꝛohibet᷑ in
eccłia ſepeliri.extra de vſuris.c.quia in oibus.⁊
ca.quaqᷓ;.eodex ti.lib.vj. Nono nullꝰraptoꝛ
qui moꝛit᷑ ſine ſatiffactiõe debet ſepeliri in ecde⸗
ſia:imo q;uis ad moꝛtẽ veniens ſit male cõten⸗

tus de rapina ⁊ vellet reſtituere ſi poſſet:licet ei

euchariſtia miſtret᷑:tamẽ ſepultura denegat᷑ ad
alioꝛũ terroꝛẽ quãdo vſq; ad moꝛtẽ in malicia
plſeuerauit licq; tunc peniteat.extra de rapto.ca.
ſuper eo. — ðèG
Eclimo tẽpoꝛe interdicti nõ poteſt quis
d in ſacro ſepeliri. Et hoc intelligit᷑ de lai⸗
cis ⁊ ſecularibo quib interdicit ſepultu
ra etiã ſi penitẽtiã acceperint⁊ cõfeſſi fuerint.de
peñ.⁊ re.c.qð in te.quia ĩterdicti ſunt etiã ſi pec⸗

ma t de eius vel hereſi de / catoꝛes nõ ſunt.arg.in.c.miroꝛ.xvij.q.iiij.cũ ibi
bet ei negari eccleſiaſtica ſepultura.xxiiij.q.ij. c.

nota.ꝑ gloſam ⁊ doctoꝛes. Debẽt ergo in loco
nõ ſacro ſepeliri:ä⁊ ſi moꝛtui fuerincvt boni xpᷣi⸗
ani poſt ablatũ iterdictũ taliũ coꝛpoꝛa erũt ad
ecclłliam trãſferẽda.arg.in.c.cũ illoꝛũ.⁊ in.c.a no
bis. el.ij. de ſen. excom. Clerici tamẽ qui nõ ſunt
ſpecialiter interdici quãdo interdictũ eſt gene⸗
rale tmmodo poſſũt ſepeliri ſine pulſatõe cam
panarũ.dicto.c.quod in te.⁊.c.alma.in argum̃.
eodẽ.titu.lib.vj.dũmodo officiũ ſepulture fiat
ſubmiſſe ianuis dauſis ⁊ interdictis excdluſis.
Si oũt clerici eſſent intdii vel eccłie eſſent ſpe⸗
cialiter interdicte:nõ poſſent in ecclia ſepeliri.
Ex qͥbus om̃ib patet ꝙ grauiſſime peccãt illi
ſeculares qui tẽpoꝛe interdicti poꝛtãt nocte ad
ſepeliẽdum in cimiterijs coꝛꝑa defuncoꝛũ.ᷣm
em Innocen.⁊ Hoſtiẽ.in ſũma:peccãt moꝛta/
liter ⁊ debẽt ꝑ eccłiam puniri.vt etiã dicit᷑ in ſũ⸗
ma cõfeſſoꝝ lib.iij.ci.xxxiij.q.cdliiij. Sacerdos
vo ſepeliẽs vel ſepeliri ꝑmittens in ſuo cimite⸗

rio ſᷣm Hoſtiẽ.in ſũma:irregularis fit ⁊ ſuſpẽ⸗

ſus.extra de cle.ex.mi.c.poſtulaſtis.S.vltimo.?
de ſen. excõ.c.is qᷣ.lib.vj.⁊ remouẽdꝰeſt a beneſi⸗
clo.vt in. d.cpoſtulaſtis .

S

(o⸗

(Ro
Quen
nt
nam
amn
ſ.
68 irepe
tdeherpeo
memade
rodufe
biaſobe⸗
(Kldem
eſt eete
od ſupe,
Ercömu,
Pelin i
mnikeſteg
1dencct
lüber no⸗
obibckin
nolbus:
Wr
ininecde,
nalccien/
lara
Wegikod
nnmalica
lapto .

oett quss
delan
akſcpulen
fuennt de
müſipe
giicächi
nlo
Nbonirö
aucnit44
rincan
uin ſune
ickgane/
ſapt lan
nargom.
Altunfig⸗
erduſs.
ſiſ
lcan.
peccit
e nogra
orüfſn
t worc
dickinſi
Zacaldos
no ani
ftr ihhß
henn⸗
Eiben

.

Foliũ

CLiiendũ eètiã ꝙ quilibet ſepeliẽdus in ſa
tIſcco tẽpoꝛe interdici in caſibo nõ cõceſſis
eſt interdictꝰ ab ingreſſu eccłie.c.epiſco⸗
poꝛũ. de pꝛiui.lib.vj.Licet aũt antiquitꝰ qlibet
ſepeliẽs in ſacro tẽpoꝛe interdicti nõ eſſet ipᷣo fa
cto excõicatꝰ:hodie tamẽ excõmunicationẽ icur
rit ipᷣo facto:per clemen.eos.de ſepul.Depoꝛta⸗

tibus aũt ad ſepulturã nõ tamẽ ſepeliẽtib:⁊ de

comitãtibo funus:⁊ fodiẽtib vel apernientibo ſe
pulturã: ⁊ de pᷣlatis clericis vel miniſtris eccle
lſiarũ:in quoꝛũ cimiterijs ſepeliunt᷑:qui id non

ꝓhibẽt cũ poſſent:⁊ de dericis poꝛtantib crucẽ
⁊ ſimilia faciẽtibo:vtrũ ſint excõmũicati:ðt glo⸗

ſa oꝛdinania Jo his an.iĩ dicta dem̃.eos.ꝙ hoc
magis indiget pape declaratione qᷓ; gloſatoꝝ.
Deingde ponit opinionẽ quoꝛũdã dicẽtiũ ꝙ nõ

ſunt excòmũicati.Et vltimo ſubiũgit dicẽs. In·

contrariũ eſt quia eſſet hec cõſtitutio ludibꝛio:
ſi vnus ſolus ribaldus vel ſeruiẽs per quẽ po⸗

terit id impleri dicat᷑ ligari:reliqͥs vſitatis põ⸗

poſe ⁊ ſolẽniter expeditis.hecille.Et huic opini

oni vide?᷑ magis adherere cũ doctoꝛes cõmũi⸗
ter in fine onãt opinionẽ que eis magis pla⸗
cet. Hanc ctiã opinionẽ ꝙ ſint excõmunicatite

net Paulus de liazarijs in dicta cle. eos. dicẽs

ꝙ no ſolum pꝛedicti ſʒ etiã dicẽtes diuinũ offi⸗

cium ſuꝑ funus: ⁊ oẽs mãdãtes ⁊ cooperãtes:
aut dantes conſiliũ auxiliũ vel fauoꝛc.c.mulie⸗

res.⁊.c.nuper.⁊.c.quãto.⁊.c.ſi cõcubine.de ſen.

cexcõ.Facit.c.ſicut dignũ.S.illi.de homi.Unð di
cit Lapus ⁊ Stephanꝰſuper dicta cemẽ.ꝙ de
hoc non eſt dubiũ cum om̃is participãs in cri⸗

mine criminoſo incurrat eandẽ penã cũ pꝛinci⸗

pali:vt in dictis iurib.Franciſceꝰ tamẽ zamba.

in dicta clemẽ.eos.⁊ in.( vnico.de bap.tenet cõ
trariũ.Et Johãnes cal.in ſuo tractatu de eccle/

ſiaſtico interdicto ſic dicit. Si tẽpoꝛe interdicti

in caſu nõ ꝑmiſſo a iure quis cũ diuino officio

ſepeliat᷑:oms pꝛedicti ſq; ſepulchꝛũ aperientes:

fabꝛicãtes:aut fodiẽtes:vel aſſociãtes funus:
⁊ nõ ꝓhibẽtes:⁊ ſimiles ſunt excõmunicati.Fa

cit. c.pꝛeci pue.xj.q.iij.Sivo ſine officio clerico

rum talis defunctꝰſepeliat᷑ in cimiterio a laicis

lʒ ſit tutius dicere om̃es pꝛedictos foꝛe ligatos

excõmũicatõis ſentẽtia:tamẽ lʒ trepidus credo
iſtos nõ ligari dicta pena:ſed quia vidẽtur con
temnere generalẽ ꝓhibitionẽ ecclłie poterũt ar/⸗
bitraria pena puniri per iudicem eccłiaſticũ.iij.
q.iiij.c.engeltrudã.hecille. Pꝛo hac opiniõe fa
cit ꝙ dicta clemẽtia ſolũ noiat ſepeliẽtes:⁊ ideo
quibuſdã videt᷑ nõ debere extẽdi ad alios.quia
pene ſunt reſtringẽde.l.interpᷣtatione legũ.ff.de
penis.⁊.c.odia.de regu.iu.lib.vj. Pro declara⸗

tiõe aũt huiꝰ queſtiõis dico:ꝙ cũ multi docto⸗
res dicãt hos eſſe excõicatos etiã ſi nõ intfuerit
aliquis clericꝰ:cũ ĩ dubijs tutioꝛ pars ſit tenẽ⸗

da.c.ad audiẽtiã.de homi.c.illud.de cler̃.ex.mi.

coa.iuuenis.de ſpon.qui pᷣdicta cõmiſit ad cau⸗

. 2
.

telã debet ſe facere abſolui ab excõicatiõe.Sci⸗
endũ tamẽ pſᷣm oẽs doc.in dicta de.eoſ.qꝙ nõ ſo
lum ignoꝛãtia facti ſʒ etiã iuris excuſat ab hac
excõicatiõe illas ꝑſonas que nõ tenent᷑ ſcire iu⸗
ra.Tales em̃ nõ ſunt excoicati.j.q.iiij.S.notan
du.⁊ de ſen.ex.c.cum illoꝛum. R

OIncludo igũ quo ad ꝓhihitionẽ ſepul

c ture:qꝙ quilibet moꝛiẽs in pctõ moꝛtali
debet pbᷣuari eccleſiaſtica ſepultura:quã
do eiꝰpctm̃ eſt notũ.xiij.q.ij.c.nõ extimemꝰ ⁊.c.
quibus.⁊.c.pꝓ o beuntibo ⁊ hoc verũ eſt niſi ta⸗
lis ſit recõciliatus eccleſie:vel ſaltẽ fecerit aliqð

ſignũ penitentie:tunc em ſepeliri poteſt:⁊ here⸗

des tenent᷑ ſatiſfacere ꝓ eo.extra de ſepul.c.pa⸗
rochiano.⁊.c.a no bis el.ij.ð ſen.excõ.niſi iĩ illis
caſibus in quibo etiam poſt penitentiã negat᷑ ſe
pultura:vt ſupꝛadictũ eſt de raptoꝛe. Similr

ſi quis excõicatꝰin moꝛte oſtendat ſe cõtrituʒ:⁊

moꝛiat᷑ anteq; abſolui poſſit non debet ſepeliri
in ſacro niſi pus abſoluat᷑ ab excõicatiõe.extra
de ſen.excõ.c.a no bis.el.ij.Si aũt iam fuerit ſe/
pultuin ſacro talis excõicatꝰnõ debet exhũa⸗
ri ſ ibi abſolui pᷣt poſt moꝛtẽ:vt notat᷑ in dicto
c.a nobis.qñ in moꝛte oſtendit ſigna cõtritiõis
⁊ pnie:vr etiã dicit᷑ in ſũma confelſ.libꝛo.iij.titu.
xxxiij.q.cæxj. Quando aũt aliquis dicat᷑ oſten⸗
diſſe ſigna cõtritiõis ſufficit ꝓbare ꝑ vnũ teſtẽ.
xxvj.q.v.c.qui recedũt.⁊.c.ſe.⁊ ibi nota.glo.qꝛ
ex hoc nulli pꝛeiudiciũ generat᷑.ar.in.c.placuit.

Et. c.cũ itaq;.cum ibi nota.ꝑ glo.de con.di.iiij.

Et idẽ notat᷑ in ſumma confeſ.libꝛo.j.ti.xvj.q.
iij.O benedicte deus quot ſceleratiſſimi hoĩes
moꝛientes in pctis moꝛtalibo:⁊ publici pecca⸗
toꝛes publice in ecdeſijs ſepeliunt᷑ cum marxi⸗

mis honoꝛibus. Pꝛofeccto clerici ſeu religioſi
tales ſepeliẽtes moꝛtaliter peccant.extra ð rap.

c.ij.Et taliũ coꝛpoꝛa ſi poſſunt ab alijs diſcer⸗

ni debent exhumari ⁊ ꝓijci extra ſacrũ.c.ſacris.

de ſepul.⁊? eccłia ſiue cimiteriũ debet recõciliari
c.conſuluiſti.de con.ec.vel al. Scðm tñ Ho
ſtien. Ray.⁊ Gof.vt nota.in ſũma.cõfeſ.vbi.&.
occulti pctõꝛes poſſunt ſepeliri niſi ſint excõica
ti vel heretici:qꝛ qͥbo nõ cõicamꝰ viuis:nec moꝛ
tuis cõicare debemꝰ.c.ſacris.de ſepul.⁊.c.ſane
qð ſupꝑ.xxiiij.q.ij.⁊.c.a nobis.el.ij.de ſen.excõ.
Alij auũt xpᷣiani quib nõ eſt ꝓhibita ſepultura
nec rõne pctõꝝ ſuoꝛũ:nec rõne ĩterdicti debent

ſepeliri a viuis cuʒ diligentia. Uñ dicit Ric.in

iiij. di. xlv. ꝙ illi qui ſepeliũt moꝛtuos ſuos cuʒ
honoꝛe licet faciant aliquã põpaʒ in exequijs:
dũmodo ſolũ id faciant ſᷣm cõſuetudinẽ pꝛie:⁊
nõ excedãt ſtatũ ſuũ nõ ſunt repᷣhendẽdi.vt em̃
dicit᷑ in.l.ſi quis ſepulchꝛũ.S.ſũptꝰfuneris.ff.ð
reli.?⁊ ſum.fu. Sũptus funeris debet fieri ſᷣm
facultatẽ ⁊ dignitatẽ defuncti.Et vt habet᷑ in.lᷣ.
⁊ ſi quiſ.eodẽ ti. Sanctiꝰ eſt teſtatoꝛẽ funerari
de ſuo:qᷓ; legatarios legata cõſequi vł heredes
Talia nãq; funeralia ſunt opera pietatis ⁊ mi
ga 3

Bermo

ſericoꝛdie.l.⁊? ſi qs.S.ſed ĩterdũ.ff.de reli.⁊ ſum
ptibo fu.cum ibi nota. Hoc etiam vertit᷑ in ma
gnã ↄſolatiõeʒ viuoꝝ:⁊ honoꝛẽ moꝛtuoꝝ:⁊ eſt
opus laudabile.vñ laudat᷑ magnꝰ Alexander

qui vt inquit qͥntus curtius inuento dario ini
mico ſuo a/ꝓpꝛijs ſeruis derelicco vulnerato ?z

moꝛtuo in vehiculo ſuo fudit lachꝛymas:et fe⸗

cit eũ moꝛe regio ſepeliri.Et hec ſufficiant ꝓ pꝛi

ma parte noſtri ſermonis.
NDPars ſecunda de moꝛientium teſtamenta⸗
ria dupoſitione. 2=
Irca ſcðᷣam partẽ huius ſermõis de
c moꝛientiũ teſtamentis:⁊ vltimis di⸗
ſpoſitioniby queruntur tria dubia.
Pꝛimo nũqͥd oia teſtamẽta debeãt
ſeruari. Et videt᷑ pᷣma fadie ꝙ ſic.Naʒ dicit᷑ in.c.
iudicante ałs.indicante.extra de teſta.volũtas
ceſtatoꝛis ð bet ꝑ oĩia adimpleri.Facit ad hoc.c.
conſideratio.⁊.c.admonere.xvj.q.j.vbi idẽ hr̃.
Leges qͥʒ ciuiles fauent vltimis defunctoꝝ vo
luntatibo:vñ ðꝛ ꝙ attendẽda ſꝑ eſt voluntas te
ſtatoꝛis.l.ſi mihi ⁊ tibi.iĩ fi.⁊.l.ab oibo Nredib⸗
S. j. ff. de lega.j.ſed ↄtra argui poteſt. Nam dicit
glo.in.c.admonere.xvj.q.j.ſuper verbo.pie.q;
ĩvoluntates defunctoꝝ nõ ſunt pie ſᷣuari non
debẽt. xvij.q.vlti.c.quicunq;.⁊.ff.de reli.⁊ ſum.
fu.l.ſi quis.S.huiꝰactio.v.quid g.⁊.l.quidã.ff.
cõdi.ĩſtitu.⁊.l.nõ opoꝛtet.ff.de his qͥb vt indi.
Ad hanc q̃ſtionẽ reſpõdet Ric.in.itij.di.xlv.ar.
iiij.q.j.dicẽs:ꝙ teſtamẽta rõnabilit᷑ facta debẽt
fᷣuari:⁊ nullo modo infringi.Non aũt quãdo
cõtinent irrationabilitatẽ. Eſt aũt teſtamẽtũ ir⸗
rõnabile tripliciter. Pꝛimo rõne teſtatoꝛ..ſ.
qñ nõ põt facere teſtamentũ:vt ſunt derici:qui
nõ poſſunt teſtari ð rebus eccleſie:vt inqᷣt gio.
in cquia nos.de teſta.Et notat dominus Do⸗
minicus de ſanco geminiano in.c.pꝛeſenti.de
officio oꝛ.li.vj.?⁊ Antonius de butrio in.c.rela⸗
tum el.ij.de teſta.? Innocen.in.c.eum in offi⸗
cijs.eo.ti.ꝑ dictum capłm.et per capłm.ad hec

7.

de teſta. ⁊ per.c.j.xij.q.iij.Dicit tamen glo.in di

cco.c.pꝛeſenti.de officio oꝛ.poſt Hoſtien.q cle⸗

rici poſſũt teſtari ⁊ diſpõere de redditibo quos

ꝓcipiũt ſolum vt ſtipendia ꝑſonalia. Et ita vi /

det᷑ eſſe de conſuetudine.· Et idẽ inquit Panoꝛ.
in dicco.c. cum officijs.de teſta.vñ de diſtribu/

tionibo quotidianis que ſibi pꝛoueniunt ꝓ ſti
pendio perſonali teſtari poſſunt ⁊ diſponere.c.

vnico.de cle.nõ reſi.li.vj.poſſunt etiam teſtari
de bonis acqᷣ ſitis intuitu dignitatis dericalis:
vt ꝓ miſſis dicendis ⁊ huiuſmodi ſᷣm Petruzʒ
quẽ ſequitur Cinus in aut.licentiam.E. de epi
ſcopis et dericis.Et hanc eandem ſententiã te
nent Hoſtiẽ.?⁊ Innocẽ.in.c.quia nos.de teſta.
vbi dicunt:ꝙ ſi dericus ratiõe officij aliqua ac
quiſiuit:vtputa:quia fuit capellanus alicuius
pᷣncipis qui ei multa donauit poteſt de talib
donatis ad libituʒ diſponere:⁊ mulco magis

2.
I

de acquiſitis intuitu ꝑpſone:vel ex ſucceſſiõe co⸗

gnatoꝝ:aut donatiõe amicoꝝ.vel induſtria p⸗
pꝛia.vtputa doctrinavel exercitio licito.vt in di
cto.c.quia nos.⁊ qð ibi nota.De alijs aũt rebꝰ
mobilibo eccłie ⁊ de fructibo ꝑceptis ex bñficijs
habẽtibo dotẽ aſſignatã:lʒ dicat Ulde.vt refert
in ſũma cõfeſſoꝝ lib.ij. ti.v.q.xij.ꝙ de ipis cleri⸗
ci pñt teſtari vbi eſt cõſuetudo.quã opinionem

etiã tenuit Hoſtieñ.⁊ Lau.in.c.ſi epiſcopꝰ.xij.

q.v.tamẽ tutiꝰ eſt tenere ꝙ nõ poſſint per iura
pallegata niſi dimitcerẽt cauſa elemoſyne pau⸗
peribo vel religioſis locis ⁊ hmõi.c.ad hec.⁊ ca.
relatũ.el.ij.de teſta.vel cauſa remũerãdi fuitia
honeſta tam a cõſanguineis q; ab excraneis re
cepta.dicto.c.relatũ.S.licet. Ultra pꝛefatos aũt
caſus potiꝰ dicẽda eſt coꝛruptela qᷓ; cõſuetudo
⁊ ideo eſt repꝛo bãda.qꝛ quicqͥd habẽt clerici de
talibo redditib eccłie eſt pauperũ:⁊ ð bet diſtri
bui in pios vſus.c.cdlericos.j.q.ij.⁊.c.auruʒ.xij.
q.ij.⁊.c.fi.xvj.q.j.poſſent tamẽ ð pᷣdictis bonis
teſtari ad libitü ſi tantũdẽ expẽdiſſent de/ꝓpꝛijs
bonis in vtilitatẽ eccłie.vt inquit Panoꝛ.in di
cto.c.cum in officijs.per.c.ſi quis.xij.q.ij.⁊.c.ſi
epiſcopꝰ.xij.q.v.Limito tamẽ hoc ⁊ illð quod

dictũ eſt ſupꝛa.ſ.clericos poſſe teſtari de redditi

bus quos perceperũt tanqᷓ; ſtipẽdia ꝑſonalia:
⁊ hmõi:nõ eẽverũ quãdo dicti dlerici eſſent ob⸗
ligati reddere ipᷣi eccłie.vtputa quia dolo vł cul
pa ſua etiã leui danificauerũt eccłlam.tunc em̃
tenent᷑ ſatiffacere dicte eccłie ᷑ᷣm Berñ. ⁊ Hoſt.

1in.c. ea que.de officio archi. Et de hoc videt᷑ eſſe
textꝰ apꝑtus i.l.quicqͥ d. C. arbi.tu. Facit.l.ſi res.

ff.de admi.tu. Item ſi de bonis eccłie alicui fece

rũt gratiã.ſᷣm Inno.in.c.cum in officijs.de te⸗
ſta.allegat.l.oſtẽdimꝰ.ff.de fideiuſ.tu.⁊.l.ij.⁊ vł

timã.C.eo. Item ſi paſſi ſunt ꝓpter negligẽtiam
ſuã rem eccłie pꝛeſcribi: pᷣm Panoꝛ.in.c.ex pꝛe⸗

ſentiũ.de pignoꝛibi.⁊ allegat.c.placuit.el.ij.xx⸗

q.iij. Item ſi redditꝰ eccłie in vſus inhoneſtos
cõſũmauerũt.xij.q.iiij.c.j. In his em̃ caſibo ⁊ ſi
milibo tenẽtur ſatiffacere eccłie ãteqᷓ; alið diſpo
nant.Et dicit Panoꝛ.in.c.cum pſᷣm.de pꝛeben.
⁊ digni.ꝙ debent ſatiffacere de patrimonio vel
aliũde.xij.q.iiij.c.j.⁊.ij.quia de altari viuere de⸗
bent nõ luxuriari.Et accipit᷑ luxuria ꝓ oĩ luxu:
ſeu illicta ↄ cupiſcẽtia.xliij.di.in pᷣn. Et iõ aliter
teſtari de pᷣdictis nõ licet.
Eligioſi q̊ʒ pꝛofitẽtes tria vota ſubſtan⸗
r tialia teſtani nõ poſſunt.xix.q.iij.c.quia
ingrediẽtib.⁊ in aut᷑.de mona.S.illud.
⁊.C. de ſacroſanc.eccle.aut᷑.ingreſſi.⁊.c.ij.de te⸗
ſta.⁊.xij.q.ij.c.nõ dicatis.ſalua tamẽ det᷑mina⸗

tione.c.ſi qua mulier.xix.q.iij.⁊.S.ſi qua młier.

in aut.de ſan.epiſco pis.vbi concedit᷑ patri qui
ingreſſus eſt religionẽ anteq; diſponeret de bo
nis ſuis poſtea diuidere dicta bona int᷑fuios.
Religioſi tamẽ nouitij anteqᷓ; fecerint ꝓfeſſiõʒ

teſtari poſſunt cũ etiã ad ſeculũ reuercivaleant.

£ — — —— .

ſie 0
Knu
Kndi
üen
dfficſs
slen,
Monem
i.
Dan
jne au
becra.
lifuina
neist
Nros git
ſucrudo
cenade
etdiſtni
unzci.
s bonis
de pris
wndi
gi. 14l
o gvod
dengois
onala:
ſarob
Novkat
wnccñ
viackeſe
llins.
nicifee
is de ee⸗
tli
giginam
ncare
di
bonefos
b ꝛſi
1 diho
Nechen.
nonio ⸗
iwerede⸗
poilur
Stiöalier
.
ſubſtn⸗
a
cidede
dermina/
vaml.
pamgi
en n
eſilos
atſi
A.

Foliũ

extra de regu.c.ſtatuimꝰ. „Wp
NAYAY pubes q̊z.i.maſculus ãte quartũde

i cimũ annũ:⁊ femina ante duodecimum
annũ nõ poteſt condere teſtamẽtũ.ſi ta⸗
men tetigerit vltimũ annũ quartũdecimũ.ſ.in

maſculoꝛ duodecimũ in femina:poteſt teſtari.

l. qua etate.ff. de teſta. ⁊.S.pꝛeterea.⁊ ibi gloſa.
inſti.quibo nõ eſt per.fa.te.Fatuus etiã non po

teſt teſtari nec furioſus ſi nõ habet lucidũ inter/

uallũ.S.item nec funooſi.inſti.eodẽ tit᷑.⁊.c.cũ di
lectus.de ſuc.ab inteſta.⁊.c.fi.de teſta.⁊.l.furio
ſum.C.qui teſtam.fa.poſ. Item nec filiuſfami
lias nõ hẽs peculiũ caſtrẽſe nec q̃ſi caſtrẽſe.ĩſti.
qᷣbo nõ ẽ ꝑ ·fa.te.in pᷣn.⁊.S.j.⁊.C.eo.l.penul.⁊.c.
licet.de ſepul.lib.vj.

Fruus q̊;z non poteſt teſtari. inſtit. eo. in

ſpꝛin. ⁊.c.illud.xiij.q.ij.facit.l.quod atti⸗
net. ff. de regu. iur. Item nec ꝓdigus cui
eſt adminiſtratio bonoꝛũ iuterdicta.l.is cui.ff.

de teſta. ⁊. S.itẽ pdigus.inſti.eo. Item nec mutꝰ

qui nihil loqui poteſt:⁊ ſurdus qͥ oino nil au⸗
dit.vt patet inſti.quibo nõ eſt per.ſa.teſt.S.item
mutus.Si tamẽ pꝛedicta impedimẽta inſanie

vel ꝓdigalitatis aut ſurditatis ⁊ hmõivenerũt

poſtqᷓ; confectũ fuitteſtamẽtũ:nonvitiat᷑ ꝑ hoc

nec fragit᷑.vt patet inſti.eo.S.ſed ſi quis.In ali
quibo etiã caſibo ſurdi ⁊ muti poſſunt facere te⸗

ſtamentũ:quãdo ſunt litterati ⁊ ſciunt ſcribere.
S. ſepe.inſtit.quibo nõ eſt per.fa.teſta.Cecus q̊ʒ
poteſt teſtari cũ ſolẽnitcate que habet᷑.C.qͥ teſta.
poſ.i.hac cõſultiſſima.Teſtamẽta etiãvſurario

rum publicoꝝ nõ valẽt ſed ſunt irrita ipᷣo iure.

ca.quãqᷓ;.de vſuris.lib.vj.ſ.quãdo nõ fecerunt

pꝛius cautionẽ ſeu ſatiſfactionẽ ſᷣm foꝛmaʒ ibi
traditã. Quãdo igitur teſtamẽtũ eſt factũ a ſu⸗

pꝛadictis vel ab alijs quibo a iure pꝛohibitũ eſt
teſtari nõ eſt ſeruãdũ. Item ſi quis faciat here⸗
dem incapacẽ:vt ſunt fratres minoꝛes.o.exijt qͥ

ſeminat.de verboꝛũ ſigni.⁊ per Bar.in mino⸗

„

rica ſua. v*
Ecũdo teſtamẽtũ eſt irrationabile quã⸗
ſ do aliquis teſtat᷑ de re quã nõ habet:nec
habere poteſt. Nemo em̃ in aliũ trãſfer⸗
re poteſt quod nõ habet.l.nemo.ſff.de regu.iutr̃.
Et tale fuit teſtamẽtuʒ Lipithoci qui fecit teſta⸗

mẽtũ in quo multa milia ducatoꝝ reliquit ad

pias cauſas.Et cũ interrogarẽt eum circũſtan⸗
tes quomõ poſſent ſolui tante pecunie:reſpon⸗
dit. Hic ſtat pũctus. Ideo dicit᷑ vulgarit᷑. Hic

ſtat punctus dixit pediculus. Similiter nõ va
let teſtamentũ de re que acquiſita fuit per rapi⸗

nam vel aliũ malũ contractũ quãdo debet᷑ per
ſonis certis.ſecus vᷣo quando illoꝝ reſtitutio
eſt incerta:quia tũc põt reliqui ad pias cauſas.

ca. cũ tu. extra de vſu.

Eñntio teſtamẽtuʒ eſt irrationabile ratio⸗
t? ne modli teſtãdi.vtputa cuʒ quis exhere⸗

Qat luos filios qui exheredari nõ merue

rũt ⁊ totũ dat alijs. Et iõ ĩqt Ang.ĩ ᷣmõe ð vita

dericoꝛũ:⁊ habet᷑.xvij.q.vltima.capło quicũq;
Quicũq; exheredato filio heredẽ facit eccciam
querat aliũ qͥ ſuſcpiat:nõ Auguſtinn.
Uando aũt teſtamentũ nõ eſt ilicitum
q ex his trib cauſis debet ſᷣuari etiã ſi nõ
ſint teſtes qui reqͥrunt᷑ de iure ciuili:vt ĩ
capło cum eſſes.⁊.c.relatum.extra de teſta.vbi

duo vel tres teſtes ſufficiũt:? maxime ad pias

cauſas.Ut etiã habet᷑ in ſũma cõfelſ.li.ij. ti.v.q.
ciiij. Un dicit dñs Ant.de bu. in dicto. c. cũ eẽs.
ꝙ ꝓbatio duoꝛũ teſtiũ idoneoꝝ videt᷑ reddere
oino certam voluntatẽ defuncti:? qualitercũ⸗
q; conſtet ꝓ certo de voluntate teſtatoꝛis oĩno
debet ſeruari in foꝛo conſcientie ſi legitima eſt:
qꝛ nõ poteſt cõtraueniri ſine peccato.xiij.q.ij.c.
vltima.vbi dicit᷑.vltima volũtas teſtatoꝛis mo
dis omnibus ſeruari debet:⁊ ſunt verba Gre⸗
goꝛij.hec ille. B
Ecundo queritur nunquid executoꝛes
8teſtamentoꝝ teneantur ſtatim adimple
re voluntatẽ defuncti.Et reſpõdet Ric.
vbi.ð.õarti.v.q.ij. C aut teſtatoꝛ determiauit

tempꝰifra quod vult teſtamentũ executioni de
mandari:aut nõ.Si pmo modo nõ tenent᷑ exe

cutoꝛes tentiõe neceſſitatis ante illud tempus

teſtamentũ executioni demandare:niſividerint

citius explẽdo maioꝛẽ poſſe facere deſuncto vti
litatẽ:tũc em̃ ⁊ ſi in foꝛo iudiciali cõpelli nõ poſ
ſint ad citius implendũ.l.cedere diẽ.ff.de vᷣbo.
ſi.tamẽ ad hoc eos conſciẽtia debet cõpellere qñ
id facere poſſunt ſine detrimento:qꝛ pꝛeſuppo
nendũ eſt ꝙ voluntas defuncti fuit:vt illo mo
do:⁊ illo tempoꝛe teſtamentuʒ implerent:quo
eſſet expedientius ⁊vtilius anime ſue.Si autẽ
nõ ðterminauit tempus:aut executoꝛes habẽt
libere bona de quibus poſſent ſtatim teſtamẽ/
tuʒ exequi:⁊ tenent᷑ qᷓ; citiꝰpoſſunt executiõi de
mãdare.l.in oibo.ff.de reg.iur.vbi ðꝛ. In oĩb
obligatiõib in qͥb dies nõ ponitur:ppᷣſenti die
debet. plongãtes aũt ſolutionẽ minꝰdicunt᷑ ſol
uere.l.ſi cui.in fi.ff.de vᷣbo.ſi.vbi Paulꝰiuriſcõ
ſulcus ait. Minꝰſoluit qui tardius ſoluit. Nã
⁊ de tẽpoꝛe minꝰſoluit᷑.qͥ aũt cito dat:biſ dat:vt
nota.in.S.itẽ ſi ille. Inſti.de fideiu.plus aũt ſol
uere ðꝛ q añ tpᷣs ſoluit.S.plꝰaũt. Inſti.de acti.
Si igit᷑ teſtamẽtoꝝ executoꝛes ifra ãnũ ab ad/
monitiõe epᷣi pias defunctoꝝ volũtates nõ ad
impleuerint cũ poſſent ꝑ epᷣm debẽt adimpleri
⁊ exequi:extra de teſta.c.eos qͥ dẽ.⁊.c.tua nobis
⁊.c.iohãnes.Et hocetiã ſi teſtatoꝛ ĩcerdixerit:ne
epᷣs ſe itromittat.Uñ in dicco.c.tua nobis.⁊ in
ſũma cõfeſ.li.ij.ti.v.q.iiij.vm Hoſtien.ibi.⁊ eo.
ti.q.xcvij.pᷣm Ray.⁊ glo.Si vᷣo non hñt bona
in pꝛomptu nõ credo inquit Ric.vbi.S.ꝙ de⸗
uoluat᷑ poſt annũ poteſtas ad epᷣm.Tenentur
tamẽ facere qð in ſe eſt:vt bona habeãt ⁊ diſtri

buõt ſuo tꝑe.Quod ſi nõ fecerint tenent᷑ ſolue⸗

ga 4

re penas quas in teſtamento teſtatoꝛ impoſuit
heredib ſuis non exequẽtibo volũtatẽ ſuã in tẽ

poꝛe. Et illa pena poteſt licite accipi.S.pene q̊ʒ

nomẽ.vᷣſi.ſed huiuſmodi.inſti.de legatis.imo

in.S. item mixta.inſtitu. de acti.dicit᷑. ꝙ ille qui
relicta eccleſijs vel alijs venerabilibo locis dare
diſtulerit vſq; dũ in iudicio vocet᷑ ipᷣm relictuʒ

dare compellit᷑ ⁊ aliud tãtũdem ꝓ pena.Lales

heredes nõ adimplẽtes volũtate defuncti: pñt

pꝛiuari hereditate:vt᷑ notat dñs Anthoniꝰ de

butrio.in.c.ſi heredes.extra de teſta. roee⸗ doc.

in. c. Johãnes.eo.ti.

EFErtio querit᷑ an talis dilatio pꝛeiudicet

t animabo defunctoꝝ.Et reſpodetur ſᷣm
LYbo mã in quadã queſtiõe de qͥdlibed.
Et Rich.in.iiij.di.xlv.axti.v.q.iiij.⁊ vt etiã ha⸗
betur in ſũma confeſſo Peoir tit.j.q.cxiij.
anime defunctoꝝ ꝓpter hoc patiunt᷑ aliqð detri
mentũ.Quia operatio exterioꝛ vltra operatiõʒ

actus interioꝛis valet ad aliqð accidẽtale pꝛe⸗

miüi.Ergo a ſimili executio volũtatis teſator
Vltra bonã voluntatẽ quã habuit valet ſibi ad

aliqð alleuamẽ quo pꝛiuat᷑ per dilationẽ. JItẽ
quato citius eccłie miniſtri pauꝑes recipiũt
legata:tanto citius ꝓ illis defunctis oꝛãt cum
c ᷣ teneant᷑. Siłiter quãdoq; ipſi teſtatoꝛes

fu erũt negligẽtes in facdendis illis elemoſynis
quas facere tenebãtur vel ĩ reſtituẽdo male ab⸗
lata. Et ideo diuio iudicio ſepe ꝓꝑmanere cogũ⸗
tur in purgatoꝛio donec ab eoꝛũ bheredibo ſitc ſa
ciffaccuʒ. Unde legit᷑ in cronicis oꝛdinis nr̃i de
gquodꝗ qui tenebat᷑ ab ingreſſu paradiſi qͥuſq;
facta fuit reſtitutio ad quã tenebat᷑. Si tamẽ le
gata ſua nunq; ſoluerẽtur:nõ tamen ꝓpter hoc
ꝓpetuo remanerẽt in pena:lʒ tardius ab ea libe
rentur defũcti.Et de hoc habet᷑ exemplũ quod
accidit nõ ſunt adhuc vigintiqͥnq; anni in ciui
tate Mediolani. Nam i quadã domo habita⸗

bat quedã aia que duob diebin hebdomada

videbat᷑ de nocte ad modũ magni fantaſmad

⁊ cuiuſdã magni gigãq nigri. In ea aũt domo

ha bitabat qda vidua que cõfitebat᷑ fratribo no
ſtris:vic; pꝛi fratri Jacobo de caſtiliano:⁊ ha⸗

bebat filiũ vingintiqnq; annoꝝ deuotũ oꝛdis

njr̃i.Qui cũ eſſet infirmꝰ ⁊ q̃dã nocte deberet re
ciꝑe medicinã tenebat lucernã ĩ camera tota no
cte:⁊ ſiliter matre eius qᷓ doꝛmiebat in aticame

ra cũ ancillis habebat aliã lucernã accẽſam Cũ
aũt dicta vidua vellet ſurgere ad pᷣparãdã me⸗/
dicinã filio vidit dictũ fantaſma trãſire ꝑ came
rã ſuã exquo multũ timuit. Intrauit aũt dicta

giĩa in camerã filij eius: quã vidẽs ille iuuenis

cepit inuocare dñʒ vt ipᷣm adiuuaret.Mox vo

ipa aia cepit allo qui ipᷣm dicẽs.Noli timere qꝛ
nõ venivt tibi noceã. Lũc ille aſſumptꝭ animis
introgauit qͥs eſſʒ. Et rñdit.Ego ſum aia talis
nobilis cuiꝰ fuit hec domꝰ:⁊ venio ad faciẽdaʒ
pniam in hoc loco de pctis meis bis in hebdo

1

mada:⁊ etiã vado ad domuʒ filioꝝ meoꝛũ.Et
qꝛ ſunt ſcelerati ⁊ male viuũt ⁊ ad infernũ ibũt
ſi nõ emẽdẽt vitã:facio eis multa mala:frango

lebetes ⁊ alia que ſunt in domo diſſipo: ?⁊ hac
nocte talia ⁊ talia mala eis ituli. Que omia ille

poſtmodũ intellexit ⁊ cognouit eſſe veriſſima.

Et poſt multas interrogatiões quas ei fecit de
moꝛtuis audiẽte oia matre ſua cum ãacillis ille
introgauit⁊ dixit.Quid eſt de tali patruo meo

Aia aũt rñdit.Eſt in purgatoꝛio. Lũcille dixit
Quõ hoc eſſe põt cũ iam ꝑ decẽ ãnos moꝛtuus
fuerit:⁊ tot miſſe ꝓ aĩa eius dicte ſint. Reſpon⸗
dit illa aia. Luus patruꝰ bene moꝛtuꝰ eſt ⁊ iã
eſſet liberatꝰ a purgatoꝛio:ſʒ qꝛ dũ viueret fuit
negligẽs in tali reſtitutiõe faciẽda:ideo in pur⸗
gatoꝛio moꝛat᷑ diuino iudicio donec filij eiꝰre⸗
ſtituãt.Tũc ille iteꝝ dixit. Uñ ꝓcedit ꝙ conſan

guinei mei filij iſtiꝰ mei patrui cũ habeãt equa

lẽ po ſſeſſionẽ cũ mea que eſt in eodẽ loco: conti
nue quolibʒ ãno venit eis tẽpeſtas ⁊ terra eoꝛũ
nõ fructificat:mea aũt eſt fertilis ⁊ nõ venit ĩ ea
tẽpeſtas. Itẽ illi cõſanguinei mei młtas faciũt
mercãtias ꝓpter quas multas deberẽt habere

diuitias:⁊ tñ cõtinue efficiunt᷑ paugioꝛes ⁊ ſp
ſunt debitis pleni. Rñdit illa aia. Hoc iõ ꝓce⸗

dit:qꝛ pater eoꝛũ ſciẽs ſe remanere in purgato⸗

rio:qꝛ ipᷣi nõ ſatiffaciũt legatis ⁊ reſtitutiõibꝛ ꝑ

ipᷣm oꝛdinatis:om̃i die dat eis maledictionẽ.⁊

cum ſit in gra dei exaudit᷑ ab eo:⁊ veniunt dicte

maledictioes ſuꝑ filios:⁊ tandẽ veniẽt ad nihi
lũ niſi ſatiſfaciãt volũtati patris. Quibo dicis
pulſãtibdo matutinis aia diſparuit. Mater vᷣo

eiꝰ poſtq; ille ſanatꝰ eſt miſit eũ ad locũ noſtrũ
ſcti Angeli:qͥ hec oĩa fratribo enarrauit me pꝛe⸗

ſente. Ideo ðꝛ in.c.qui oblatiões.xiij.q.ij. Qui

oblatiões defüctoꝝ negant ecclijs aut difficul⸗
ter reddũt tanq; egẽtiũ necatoꝛes excõicent᷑. hec
ibi. Immo etiã moꝛtuoꝝ ſunt ꝓditoꝛes: vt ptz

ex pᷣcedẽtib.⁊ in.c.ſeq̃n.ea.q.⁊ cã.dici.Qui ob
laciões defunctoꝛũ retinẽt ⁊ qͥ eccłijs tradere de
moꝛant᷑:vt infideles ſunt ab ecdeſia eijciẽdi.

Sed audite alið terribile exẽplũ. Nã in quadã
terra q ð Galbiate queẽ ſpe burgũ leucis dio
ceſis mediolaneñ.⁊ eſt in monte bꝛiantie:moꝛ⸗

tuus qdã qͥ multa bona reliqͥt eccłijs ⁊ paupe

ribo. Frater aũt eiꝰ nolẽs adimplere voluntateʒ
defuncti oĩa illa bona ſibi vſurpabat ⁊ faciebat
ecclłas litigare. In quo pctõ dũ ꝑmaneret vxoꝛ
eiꝰ cõcepit ex ipᷣo filiũ qͥ natꝰ habebat effigiẽ ſe⸗

nis.⁊ narrauerũt mihi frẽs nr̃i q eũ viderũtvi⸗
uum:ꝙ videbat᷑ vnus ſenex decrepitus.⁊ hoc

fuit a viginti annis cicra. Cũ aũt ego in vigilia

pẽethecoſtes trãſirẽ ꝑ illas ꝑtes erras invia pue
ni in ſero in illã terrã.vñ rogatꝰ a ſocio pᷣdicaui

iilla terra illis tribꝰ diebꝰ peẽthecoſtes. Ultimo

aut die cũ diſcederevellẽ multi nobiles me aſſo

ciãtes narrauerũt mihi de hoc puero quõ illa
die erat moꝛtuꝰ ⁊ adhuc nõ erat ſepultꝰ.Quod

48
lb
tng
du
nalle
Uüim.
ſarde
lisle
umeo
Uder
cſpon/
ſt rli
re fit
in par,
jasne
conſan
t egne
o: conn
mcorüͤ
nitſes
ſwär
1 babar
res 3
N
rcc/
nöc
ctioni
unr diae
tadncbi
dias
Mur ſo
inoſni
tmepee,
zi⸗ Dui
deon
icnt ber
GeN
uiob
ede
il.
nanadi
vas dio
riewo
1 ae
lur
ꝛſochar
a r
ſigeſe
Gerien/
nstho
nviglu
nvis
dn
. Uene
65 %
O

Foliũ

audiẽs ꝑrexi ad domũ ĩ qua erat puer moꝛtuꝰ

q adbuc nõ habebat niſi tres mẽſes ⁊ ꝑmittẽte

mfe eius vidi eũ nudũ.O terribilis dei ſentẽtia

ſuꝑ malos teſtamẽtoꝛũ executoꝛes.Nã ũle pue

rulus habebat effigiẽ ſenis decrepiti nonagin

ta annoꝝ:⁊ nõ ſolũ invultu ſʒ etis in toto coꝛne
oia mẽbꝛa eius:⁊ pellis eiꝰ videbat᷑ vniꝰ ſenis

valde ãciqui:⁊ apꝑebat ſiłis illi latroni deſꝑa⸗

to qͥ depingit᷑ in cruce cum xpᷣo. Et hoc terribile
miraculũ oſtẽdit deus vt declararet ꝙ ille puer
vixiſſet vſq; ad illð tẽpus.ſ.nonaginta annoꝛũ

ſi pater eiꝰ impleſſet volũtatẽ defuncti. O ꝑditi
heredes quot inueniunt᷑ qͥ habẽt multas obli⸗
gatiões legatoꝝ nõ ſolũ patris ſʒ etiã ſuꝑioꝛuzʒ
Pꝛofecto vos eſtis ꝑfidi fures⁊ latrones.arg.
in.c.derici.xiij.q.ij.⁊.c.amico.xij.q.ij.vbi etiam
dicit᷑ ꝙ ſacrilegi eſtis ⁊ ſcitote ꝙ taliter faciẽt he
redes vii vobᷣ ſicut vos facitis moꝛtuis vr̃is:di
cẽte dñũo Matth.vij.Qua mẽſura mẽſi fu eric
remetiet᷑ ⁊vobis.Quod notat᷑ in.c.cũ oẽs.de cõ

ſtitu. Ecõtra vᷣo ſi erga defunctos vr̃os pietatẽ

exercebitis:dabit vobis deus heredes pios:qͥ

„

talẽ. Non ſolum aũt ꝓpter reuocandi impoſſi⸗

bilicatem ⁊ moꝛiendi cõſideratam neceſſitateʒ

debz patienter tolerari moꝛs amicoꝝ:ſʒ etiam

pꝛopter dei beneplacitum ⁊ voluntateʒ. Et hec

ſola cauſa etiam ſi alia nõ eſſet:deberet ſufficere

Unde Hiero.ait. Reſurgere credimꝰnoſtros

⁊ plangimus.Quid faceremus ſi moꝛi tm̃ pꝛe
(lperet deus. Uoluntas eius vtiq; ſola ſuffici⸗
at ad ſolaciũ:cui nullũ pꝛeponere debemus af

fectum. Item ꝓpter ſeruiendi deo maioꝛem fa⸗

cultatẽ. vnde Hiero. ad Paulaʒz ſcribit de ſan⸗

ſuis elemoſynis ⁊ pijs operibb vos a purgato⸗

rio liberãtes ad requiẽ ꝑuenire facient ſempit᷑⸗
nam.Ad quã ille nos ꝑducat qͥ ſine fineviuit ⁊

regnat.Amen.

ogem die poſt pꝛandiũ de ſuffragijs moꝛ⸗
tuoꝛũ, Sermo ſecüddus. O

Oꝛtuo ne pꝛo/
m hibeas gratiã. Scribunt᷑ hec ver⸗
ba Ecci.vij.trãſſumptiue.xiij.q.ij
ca.in eccłiaſtico. Cũ nequeãt defũ

cci viuẽtium lachꝛymis ad vitã reduci non de⸗

bet quis de moꝛte alicuiꝰ nimiũ contriſtari vel
dolere exemplo ſeiſſimi Dauid ꝓphete.De quo
legitur.ij. Reg.xij.ꝙ cum filius eius quẽ pepe

rerat ei pᷣmo Barſabee vxoꝛ UVrie eſſet infirmꝰ
ieiunabat ⁊ faciebat penicẽtiam ſegregatus ab
alijs ac male indutus iacenſq; ſuper terrã.Cuʒ

autẽ intellexiſſet ipᷣm filiũ ſuũ eẽ moꝛtuũ poſtu
lauitveſtes regales ⁊ ſolito moꝛe iuſſit cõuiuia
pᷣparari.Quapꝛopf dixerũt ei ſerui eiꝰ. Quis ẽ
ſᷣmo quẽ feciſti. Pꝛopt infantẽ dũ adhuc viue⸗
ret ieiunaſti ⁊ flebas.moꝛtuo aũt puero ſurre⸗
xiſti ⁊ cõediſti panẽ.Qui ait. Pꝛopt᷑ infantẽ cũ
adhuc viueret ieiũaui ⁊ fleui.Dicebã em̃.Quis
ſcit ſi foꝛte donet euʒ mihi dñs ⁊ viuat infans.

Nũc aũt cũ moꝛtuus ſit quare ieiuno.Nunqͥd
potero eum reuocare amplius. Ego vadã ma/

gis ad eum. Ille vo nõ reuertet᷑ ad me. Aliud
quoq; exemplum recitat Ualerius maximus
libꝛo ſexto.ꝙ Anaxagoꝛas cum a quodam au

diſſet moꝛtuuʒ eſſe fuium ſuum. Reſpõdit:ni⸗

bil mihi nouũ vel inexpectatum nuncias.Ego

enim illum ex me natum ſciebam illũ eſſe moꝛ

—

cta Melodia:qꝙ; moꝛtuo ſibi marito:et adhuc
eius coꝛpoꝛe calido:⁊ necdum ſepulto:cum ꝑ⸗
didiſſet duos filios nõ eſt ↄturbata ſʒ ſtetit im
mobulis atq; obuoluta chꝛiſti pedibus ait.Ex
peditius tibi ſeruitura ſuʒ dñe:qꝛ tanto onere
me liberaſti. Iteʒ ꝓpter miſeriarum huius mũ
di euaſionẽ ⁊ imoꝛtalis vite adeptionẽ.UIñ re⸗
fert Solinus:ꝙ apud plurimos luctuoſa ſũt
puerperia:⁊ leta ſunt funera.Quãdo em̃ puer
naſcitur parentes ⁊ amici fadunt magnũ plan

ctumxquo ꝙ in iſtum mundũ venit:in quo

paſſurus eſt multiplicitatẽ miſeriarũ.ſed quã⸗

do moꝛitur faciũt magnũ feſtuʒ:ex eo ꝙ de mi/

ſerijs huiꝰmũdi exijt:⁊ ad vite ĩimoꝛtalitatẽ vo

dlit.hec ille. Requieſcit em̃ a laboꝛibus ſuis ⁊c̃

.

Apoca.xiiij.⁊ verificatur illud Eſa.xiiij. Et erit

in üla die cum requiẽ dederit tibi dñs a laboꝛe
tuo quẽ patiebaris:⁊ a cõcuſſionetua ⁊ a ſerui

tute dura qua ante ſᷣuiuiſti ⁊c̃. Et ideo inquit

Ambꝛ:o.in li.de bono moꝛtis. Si plena mibia
eſt oĩs vita:vtiq; finis alleuiamẽtũ eſt:alleuia⸗

mẽtũ aũt bonũ:moꝛs aũt finis. Ergo moꝛsẽ
bona.Et ideo vt inqᷣt Cypꝛianꝰad Foꝛtunatũ.

XQhꝛiſtiãi debẽt deſiderare de coꝛꝑe fragili exire
vt poſſint in anima ſtolã gloꝛie poſſidere:ſicut
deſiderat nauta exire de naufragio ⁊ ꝑegrinꝰ

de exilio:ac habitatoꝛ ð hoſpitio ruinoſo. Qui
bus oĩbus conſideratis dimittendo ſuꝑfluaes
lamẽtationes ⁊ lachꝛymas de moꝛte amicoꝛũ:
que vicioſe ⁊ repꝛehẽſibiles ſunt cum termios
rõnis excedũt debed potiꝰ q̃rere quõ illis aliqðᷣ
ſpũale adiutoꝛiũ ipẽderevaleatꝭ.Ait em̃ Juue/
nalis libꝛo.v.ſatira.j. Ponamꝰnimios gemitxꝰ
Et Auctoꝛ.li.qͥ ðꝛ pãphiłꝰ.xxx.c.ſui oꝑis dicit.
Stulte quid inſanis cum doloꝛ vrget inanis.
Acquirit gemitus pꝛemia nulla tuus.
Temperet ergo tuũ modus ⁊ pꝛudentia fletũ.
Terge tuas lachꝛymas pꝛoſpice quid facias.
Scilicet ꝓ liberando animas ipſoꝛum defun⸗
ccoꝝ a penis purgatoꝛij mediãtibo ſuffragijs.
De quibus in pꝛeſenti ſermone tres conſidera⸗
tiones faciemus. Pꝛima dicetur diſtinctionis
Scða liberatõis.Tercia ⁊ vltia fructificatõis.
Pars pᷣma huiꝰſᷣmõis de diſtinctiõe locoꝝ
ad qᷓ vadũt anime cuʒ egrediunt᷑ de coꝛꝑe:⁊ qũ
ꝓ eis debeant fieri ſuffragia:⁊ quãdo ns. E
gg „

BGermo

Naeo ad pꝛimã partẽ noſtri ſermonis
ꝗ ſaãdum eſt ſᷣm Richardũ de media
villa in.iiij.diſt.xl v.arci.ij.q.j.?⁊ Tho

mã eadẽ di.arti.ij.q.iiij.ꝙ anime de⸗
cedẽtiũ ex hac vita aut vadũt in paradiſũ vel in

limbũ:aut in infernũ vel in purgatoꝛiũ. In pa⸗
radiſũ vadũt ſtatim poſt moꝛtem tres ſpecies
hominũ que ſunt ſignificate per illos tres ho⸗
mines quib apertũ eſt celũ. Pꝛimo apertũ eſt
chꝛiſto baptiʒato Luce.iij.ꝑ quod ſignificatur
ꝙ celum aperit᷑ baptizʒatis. Quicũq; etem̃ recte
baptizati ſunt ſiue paruuli ſiue adulti ſi decede
rent ſtatim poſt baptiſmũ ad celos reco trami
te euolarent. Baptiſmꝰ em̃ virtute paſſiõis xpᷣi
mũdat ab om̃i peccato tam oꝛiginali q; actua⸗
li ᷣm Augꝰ.in libꝛo de baptiſmo paruuloꝝ.vt
etiã habet᷑ in.c.per baptiſmũ.de còſecra.dil.iiij.
⁊ per magiſtrũ ĩ.iiij.ſen.di.iiij. Secũdo aper
tcum eſt celũ Stephano lapidato ⁊ martyriza⸗
to.vnð dixit Actuũ.vij.Ecce video celos aꝑtos

per quod ſignificat᷑ ꝙ celũ aperit᷑ omibꝛ marty

ribus:ita ꝙ ſtatim poſt moꝛtẽ euolãt a celos

⁊ om̃ia pccã que habent falce martyrij reſecan

quo ad oẽm penã.c.baptiſmi vicẽ.⁊.c.cathecu⸗
minũ.de conſe.diſt.iiij.⁊.c.firmiſſime.xv.q.j.
Tertio apertũ eſt celũ Johã ni euãgeliſte vi⸗
ro pfectiſſimo.vnde ipſe dixit Apod.iiij. Uidi

oſtiũ apertuʒ in celo.ꝑ quod ſignificat᷑ ꝙ viris

perfectis qui totaliter penitẽtia de peccatis cõ⸗
pleuerũt:vel nulla peccata moꝛtalia cõmiſerũt
⁊ ſi qua venialia fecerũt a feruoꝛe charitatis ꝓ⸗
cinus abſoꝛpta ſunt:celũ ipᷣm ↄtinuo aperitur
⁊ mox in illud perpetuo regnaturi ingrediunt᷑.
vt habet᷑ Apoc.xiiij.vbi dicit aquila volãs. Au
diui vocẽ de celo dicẽtẽ mihi:ſcribe.Beati moꝛ
tui qui in dño moꝛiunt᷑:amodo em̃ iã dicit ſpi⸗
ritus vt requieſcant a laboꝛibo ſuis.Opera em̃
illoꝝ ſequũtur illos. ==è 2
Ondudo igit᷑ ſᷣm Rich.⁊ Tho.vbi ſupᷣ
C ⁊ Aug.in libꝛo Enchi.qꝙ ſuffragia non
debẽt fieri ꝓ exiſtẽtibo in paradiſo cũ ipᷣi

ex nr̃is oꝛõibo nõ poſſint ꝑcipere aliquã vtilita⸗

tem:cũ ſint imunes ab omi indigẽtia ⁊ habeãt
quicqͥd habere cupiũt ſᷣm oẽs theolo.in.liiij.di.
xlix. Ideo dicit Aug.vbi S.Iniuriã facit marty
ri vel btõ qͥ oꝛat p ipᷣo.Tamẽ ſi quis oꝛauerit ꝓ
aliqͥ qui ſit in ꝑadiſo de cuiꝰ ſtatu nõ eſt certus
nõ amittit mercedẽ ſuã.qꝛ oꝛatio eiꝰ:vt ait pſal
miſta:in ſinu ſuo cõöuerte=. S
Eiñcuũdo dico ꝙ ad limbũvadũt om̃s illi
ſ gqui moꝛiunt᷑ ſolũ cuʒ pctõ oꝛiginali ſᷣm
pᷣdictos theolog.vicʒ Rich.⁊ Tho.vbi
ſupꝛa.Et ſciẽdũ eſt ſᷣm Rich.in.iiij.di.xlv.art.j.

q.ij.ꝙ ſubter terrã ſunt q̃ttuoꝛ loca.vnꝰ ſupꝛa

alterũ:que oĩia poſſunt appellari infernꝰ:quaſi
inferiꝰ generałr accipiẽdo:ſed ꝑticulania habẽt
noia. ã vltimꝰ ðꝛ infernꝰ ꝓpꝛie. Scðs ꝓpe ipᷣm
vꝛ limbꝰ.Tertiꝰpurgatoꝛiij.Quarcꝰ finꝰ abꝛa

. 5*

he.Lu.xvſ.In quo nũc nõ eſt aliqͥs ſed thi ſtete
rũt ſceti pꝛes an xpᷣi aduentũ: ⁊ aliqñ etiã appei
lat᷑ limm.Qui gᷣvadũt ad limbũ ſunt moꝛiẽtes
ſine baptiſmo ſine aliq̊ actuali pctõ.Et pꝛo bis
nõ debem? ſuffragia facere qꝛ nihil eis ꝓſunt.ſi
cut ꝓbat Fran.de may.in cꝛact᷑.ſuo de ſuffra.Et
põt ſicꝓbari.Fundamẽtũ oim ſacramẽtoꝝ eſt

baptiſmꝰ. de cõſe. di. iiij.c. cũ itaq;.⁊ ſine eo alia

ſacramẽta cõferri nõ pñt.ſ.q.j.c.ſi qs ꝑ ignoꝛan
tiã.Cũ ergo in limbo nõ ſint niſi iũlli qͥ nõ ſunt
baptizati:⁊ ꝓ pctõ oꝛiginali puniunt᷑ pena dã⸗
ni.ſ.carẽtia viſiõis diuine.Ergo nõ poterũt ad/

iuuari ꝑ ſuffragia cũ nõ ſint vniti ꝑ baptiſmuʒ

coꝛꝑi myſtico eccłe.Ex quo apparec qᷓ; graue ſit
pccm̃ illoꝝ qui occidũt pueros ante baptiſmũ
qꝛ nunq; pñt reſtituereillis qð auferũt.i.vitam
eternã ⁊ głiaʒ celeſtẽ.Et hec carẽtia eſt maioꝛ pe
na qᷓ; pena ſenſus.vt inqͥt Rich̊.i.iiij.di.l.ar.v.
Ertio ad infernũ deſcẽdũt om̃es illi qui
t moꝛiunt᷑ cũ pctõ moꝛtali.Ideo cuilibet
ſic moꝛiẽti ðꝛ Eſa.xiiij.Ad ifernũ detra⸗
heris in pfundũ laci.Et de his ſciẽdũ ſᷣm Aug.
in.lib.Enchi.⁊ mgr̃m in.iiij.di.xlv.⁊ ſem̃ Bo⸗
nauẽ.Sco.⁊ Rich̊.⁊ Tho.ea.di.⁊ habet᷑ excra
ð cele.miſ.c.cũ marthe.⁊.xiij.q.ij.c.in pᷣſenti.⁊.c.
pꝓ obeũtibo.ꝙ ꝓ dãnat nõ debẽt fieri ſuffragia.
qꝛ nihil eis ꝓdeſſe pñt.Nã ſicut mẽbꝛa pꝛeciſa
a coꝛꝑe nõ poſſũt reciꝑe alimẽtũ de cbo aſſum
pto ab ipᷣo coꝛꝑe.Ita dãnati cũ ſint pᷣciſi a coꝛ⸗
poꝛe myſtico eccłie:qꝛ nõ hñt charitatẽ per quã
mẽbꝛa toꝛꝑis myſticivniunt᷑ nõ poterũt ſentire
aliqð iuuamẽ ꝑ ſuffragia eccłie.Unde cõdudit
ſctũs Bona.in.iiij.di.xlvj.ar.j.q.j.ꝙ in inferno
nulla eſt redẽptio nec quo ad totalẽ liberationẽ
nec quo ad pene diminutionẽ vel mitigationẽ:
nec quo ad tꝑis ſuſpẽſiõʒ:nec quo ad foꝛtifica⸗
tionẽ ad leuiꝰtolerãdũ.Et hoc eſt qð ðꝛpuerb.
xj. Moꝛtuo homie impio nulla eritvltra ſpes.
Et dicit ſccũs Bona.vbis.qꝙ eccłia nõ intendit
vllo modo ꝓ damnatis oꝛare:quia necipᷣi nec

alij poſſunt ꝓ eis deo ſatiffacere. Quãuis enim

ipᷣi dãnati ſemꝑ ieiunabũt:tamẽ hoc illis non
erit ad meritũ ſed ad ſuppliciũ. Hiere.xiiij.Cuʒ
ieiunauerint nõ exaudiã pꝛeces eoꝛum.⁊c.Nõ
etiã poterũt ſatiſfacere deo per oꝛatiões. Pꝛo⸗
uerb.j.ũcinuocabũt ⁊ ego non exaudiã dicit
dñs. Unð de dãnato ait Pſal.Et oꝛatio eiꝰfi⸗
at in pctm̃.ec etiã ꝑ oꝑa miᷣicoꝛdie.Non em̃
poterũt aliquẽ induere:qꝛ ipᷣi erũt totalit᷑ denu
dati.Ezech̊.xvj.Eris nuda ⁊ confuſione plena.
Nõ cibũ vel potũ alicui poꝛrigere:qͥa erũt ꝑpe⸗
tua fame ⁊ ſiti afflicti.Eſa.lxv.Ecce ſᷣui mei co⸗
medẽt ⁊ vos eſurietis ⁊c̃. Nec hoſpitio aliquos
recipere:qꝛ erũt a ciuitate dei bãniti.Apoc.xxij.
Foꝛis canes ⁊ venefici ⁊ impudici ⁊c̃. Nec infir
mos viſitare qꝛ iacebũt ꝑpetuis doloꝛibo cruci
ati. Eſa.l.In doloꝛibo doꝛmietʒ ⁊c̃. Nec ad icar

bbapnini
elmn
Nar e
Alar.

Gllligui
dalibe
mude
ſon Bo⸗
t an
Nn.20
eaſ
doaſun
lis ,
oci
nieſanar
Ecodud
ninfeno
darmon⸗
ngron⸗
ſanna;
pvat.
mnhe,
nmdr
iji e
isdin
eAsdos
nai
nſi
wüda
rioeſ,
ſondn
mlitdanu
neplens.
aütppe
nimeio/
aliqes
Bporn,
,ſunmm
Nrn
die

Foliũ

ccratos ire:quia erũt ꝑpetuis vinculis cõpedi⸗

ti. Sap.xvij. Vinculis tenebꝛarũ⁊ lõge noctis
cõpediti ⁊c̃. Nec aliquos ſepelire: qꝛ ipi erũt in
inferno in eternũ ſepulti.Luce.xvj. Moꝛtuꝰ eſt
diues ⁊ ſepultꝰ in inferno.Nec etiã ſancti pote⸗
runt eis veniã impetrare:dicẽte dno Hiere.vij.
u noli oꝛarep populo hoc:nec aſſumas ꝓ eo

laudẽ quia nõ exaudiã te.Sed cõtra pᷣdicta in⸗

ducũt aliqui exẽplũ Gꝛegoꝛij:de quo legit᷑ invi
ta eiꝰ ꝙ cũ ſemel trãſiẽs per foꝛũ Traiani recoꝛ

daret᷑ de eius manſuetudine. Nã cum quadaz

die ipe Traianꝰ feſtiaret ad bellũ vidua quedã
occurrit ei dicẽs.Obſecro vt ſanguinẽ filij mei

innocẽtis ꝑempti vindicare digneris.Cũq; tra

ianus dixiſſet ꝙ ſi ſanus reuerteret᷑ vindictã fa
ceret. Tuncvidua dixit. Quis mihi hoc pᷣſtabit
ſi tu in pꝛelio moꝛtuꝰ fueris. Reſpõdit traianꝰ
Ille qui poſt me imꝑabit.Qui vidua.Et quid

tibi ꝓderit ſi alter mihi iuſticiã fecerit. Reſpon⸗

dit traianꝰ. Utiq; nihil.Etvidua ait.Nõne me⸗
lius eſt vt tu mihi iuſticiã facias qᷓ; alteri tranſ
mittas. Lũctraianꝰ pie cõmotus de equo de/

ſcendit ⁊ vidue iuſticiã miniſtrauit. Inuenitq;

ꝙ filius ſuus dũ per vrbẽ equitãdo nimis la⸗
ſciuc diſcurreret filiũ vidue int᷑emit.Quare tra
ianus filiũ ſuuʒ qui hoc fecerat vidue loco filij
ſui defuncti tradidit:⁊ magnifice eam dotauit.
Quã manſuetudinẽ conſiderãs btũs Gꝛego/⸗
rius in eccłia ſctĩ Petri ꝓ anima traiani ama⸗
riſſime fleuit.Et ibi diuinitꝰ ſibi reſpoſum fuit

Ecce petitionẽ tuã cõpleui ⁊ traiano penã eter⸗

nam peperci.De cetero aũt caue ne ꝓ damnato
aliquo pꝛeces fundas. Hecoia habent᷑ in legẽ

da beati Gꝛegoꝛij.Damaſcenꝰ aũt ĩ quodã ſer⸗

mone dicit:ꝙ Bꝛegoꝛiꝰ audiuit vocẽ ſibi diui
nitus dicẽtẽ. Uocẽ tuã audiui ⁊ traiano veniã
do. Ex quib videt᷑ cõcludi:q; oꝛatio Gꝛegoꝛij
ꝓfuit Traião dãnato.Sed ſuꝑ hoc diuerſiva⸗
na ſenſerũt.Aliqui em̃ dixerũt ꝙ traianꝰfuit re

uocatus ad vitã ⁊ fecit penitẽtiã ⁊ ſic veniã me⸗

ruit ⁊ gliam obtinuit. Sed hec reſponſio non
tollit argumẽtũ.Alij dixerũt ꝙ aia Traiani nõ

fuit ſimpliciter a reatu pene eterne abſoluta:ſʒ

eius pena vſq; ad tẽpꝰ.i.vſq; ad diẽ iudicij fuit
ſuſpenſa. Et etiã hec reſpõſio nõ tollit argumẽ⸗
tum.qꝛ dictũ eſt i ſuꝑioꝛib ꝙ nullũ adiutoꝛiũ

poſſunt dare ſuffragia dãnatis. Johannes vo

diaconꝰ quivitã bti Gꝛegoꝛij deſcripſit inquit.
ꝙ nõ legit᷑ Gꝛegoꝛiũ oꝛaſſe ſʒ fleuiſſe ꝓ anima
Traiani im ꝑatoꝛis ⁊ frequẽter deꝰmiſertꝰ con
cedit qdð homo qᷓ;uis deſiderãs petere nõ pꝛeſu
mit.Et ideo inqͥt ꝙ aia Traiani nõ fuit ab ĩfer⸗
no liberata ⁊ in ꝑadiſo poſita:ſed tm̃ ab iĩferni
cruciatid facta exempta. Poteſt em̃ aia in iĩfer⸗
no exiſtere ⁊ inferni cruciatꝰ ꝑ dei miſicoꝛdia⸗
nõ ſentire. Hectamẽ opinio nõ tollit argumẽ⸗
tũ. Uñ alioꝛũ eſt opinio verioꝛ ⁊ cõmunioꝛ ꝙ
Traianꝰ nõ fuerat dãnatꝰ a deo ꝑ diffiniciuaʒ

ſentẽtiã. Diuina em̃ ſapia p̃uidẽs bem̃ Gꝛego
riũ debere oꝛare ꝓ Traiano ex ſingulari diſpẽ

ſatiõediſtulit ſentẽtiã diffinitiuã. Et ideo oꝛõe
bti GBꝛegoꝛij pepcit Traiano penã ad quã me⸗
rebat᷑ danari:⁊ gliam eternã illi cõceſſit.Et ideo
nõ eſt dicẽdũ ex hocvnico ⁊ ſinglariſſimo exem

plo ꝙ danatis diffiniciuã ſniam ſuffragia ee

deſie ꝓſint cum nec in mimo poſſint eis fauere.

Jus em̃ ſingulare nõ trahit ad cõſeqntiã.l.qð

v̈% cõtra.ff.de legibo. V
Aquis dicat Scotꝰ in.iiij.ðil.xxj.ꝙ ꝓ
epctis venialib ex ſui naturavł etiã moꝛ
talibo factis venialiba ꝑ contritionẽ dã/
nati tolerãdo penã illã tẽpoꝛalẽ liberãtur ab ip
ſa pena poſt terminũ vſq; ad quẽ talia pctã me
rebant᷑ toꝛqueri:⁊ nõ patiũtur penas et᷑nas ꝓ
illis pccis venialibo.qꝛ quãdo paſſi ſunt illã pe
nam qui dicta pctã merent᷑ ſᷣm ſe deꝰnõ facit il
lis mip̃icoꝛdiã ꝑmittẽdo eos liberari ab illa pe
na pccõꝛũ venialiũ.imo iuſticia hoc reqͥ rit cum
plusiõ meruerint tamẽ ꝑ ſuffragia eccłie non

poſſunt adiuuari nec liberari ab illa pena etiaz
pꝓ peccaꝶ venialiby ſibi debita. Quia talis libe

ratio per fuffragia nõ poteſt fieri ſine gr̃a ⁊ mi⸗

ſericoꝛdia dei cuiꝰ nõ eſt capax qui eſt in moꝛta
li. Et hoc inqͥt Rich.i.iiij.di.xxj.ar.ij.q.iij. Ideo

inqᷣt Salomon Ecẽs.ix.Quodcũq; põt manꝰ
tua facere inſtant᷑ operare:qꝛ necopꝰ nec ratio

nec ſciẽtia nec ſapiẽtia erit apud inferos quo tu

ꝓPperas. K .
Icit ergo Augꝰ. in lib. Enchi.de ſuffra⸗
d gijs que fiunt ꝓ malis.Talia oĩa ⁊ ſi ꝓ

valde malis nulla ſint adiumẽta qua⸗

leſcũq; tñ ſunt cõſolatiões viuoꝝ.hecilie. Pꝛo
cõcluſiõe g̊ᷣ quo ad hoc dico ꝙ qꝛ neſcimꝰ ſepe⸗
numero vtrũ qᷣͥs ſit ſaluus vel dãnatꝰ.Et mul⸗

ti ſunt qͥ vident᷑ boni:⁊ in moꝛte credũtur trãſi

re ad celum:⁊ tamẽvadũt ad purgatoꝛiũ ꝓpter
aliq̃ pctã ſecreta q̃ͥ nõ purgauerãt. Alij vo qͥ ſꝑ.
fuerũt mali aliqñ i moꝛte accipiũt talẽ cõtritõʒ
ꝙ ab inferno liberãtur ⁊ ad purgatoꝛiũ mittũ⸗
tur:⁊ de eoꝛũ contritiõe nobis nõ cõſtat poſſu/
mus rogare deũ cũ ↄditõe.ſ.ſi ſunt in tali ſtatu
ꝙ nr̃a oꝛo illis ꝓdeſſevaleat:⁊ tales oꝛõnes nõ
erũt fruſtratoꝛie.qꝛ ſi nõ pꝛoderũt illis ꝓderũt

nobis.iuxta ili ſaluatoꝛ dictũ Mat.? Lu.x.c.
SDi ibi fuerit filiꝰ pacis reqͥeſcet ſuꝑ eũ pax vr̃a
2

ſinautẽ ad vos reuertet᷑. 1
Uarto dico ſᷣm pᷣdictos doctoꝛes ꝙ ali
q gue aie vadũt ad purgatoꝛiũ:⁊ ſunt ille
q̃ moꝛiũtur cũ pctis venialibo ſolũ:vel ſi
qua moꝛtalia cõmiſerũt:⁊ tꝑe moꝛtis cõtritõeʒ
habuerũt ſʒ pniam debitã nõ impleuerũt.Ta⸗
les em̃ nõ debẽt ire ad infernũ:qꝛ nõ ſunt moꝛ⸗

tui in pctõ moꝛtali.nec ad limbũ qꝛ ſunt bapti⸗
ſati.nec padiſum pñt intrare:qꝛ ſcriptũ eſt in.c.
nõ poteſt. de peñ.di.j. Nõ poteſt quiſq; gratiaʒ

vite celeſtis accipere niſi purgatꝰ fueric ab oĩla

ermo

be pcti. Scriptũ eſt em̃ Apoc.penulti. Nihil co

inquinatũ itrabit in illaã. Uñ dicit Rich.in.iiij.
di. xxj. art.j.q.j.q nullus poteſt de lege cmuni

intrare vitã eterna donec eſt obligat alicui pe⸗
ne. Quig ergo iuſticia reqᷣrit vt pccã purgent᷑ et
puniant᷑.l.ſi lõgiꝰ.cũ ſilłibi.ff.de iudicijs. Ideo

neceſſe eſt dicere ꝙ tales aie que in hoc mundo
nõ fuerũt purgate:⁊ nõ ſuppoꝛtauerũt penas
quas meruerũt ꝓ peccatis: poſtmodũ vadunt
ad aliquẽ locũ in quo purgant᷑.Et ille locꝰ dici

tur purgatoꝛiũ a purgãdo:vt inquit Franciſcꝰ

de map. in ſuo tractatu de purgatoꝛio. Unð de

igne purgatoꝛij poteſt exponi illð qð dici᷑ Nu
meri.xxxj. Omne quod põt tranſire per flmas
igne purgabit᷑.⁊ illud ꝓuerb.xxv. Aufer rubigi
nem de argẽto ⁊ egrediet᷑ vas puriſſimũ. Sed
notandũ ſᷣm Rich̊.in.iiij.di.xxj.ar.j.q.iij.⁊ diſ.
xlv.arci.j.q.ij.? ſanctũ Bona.in.iiij.di.xx.art.j.

q.vj.qꝙ eſtvnum purgatoꝛiũ cõmune ⁊ genera⸗

le ſub terra ſuꝑ infernũ ad quod cõiter vadunt

aie purgãde.Sũt ⁊ alia purgatoꝛia ꝑticlaria

ad que aliquãdo aie a deo mittũtur ad faciẽdã

penitetiã etiã in hoc mũdo.Et hoc facit ſᷣm pꝛe⸗
dlictos doctoꝛes qͥnq; de cauſis. Pꝛimo ꝓpter

earũ leuioꝛẽ punitionẽ:quia aliquãdo non me

ruerũt hoꝛribilia toꝛmẽta purgatoꝛij cõmũis:

⁊ ideo mittunt᷑ in hũc mũdũvt eoꝛũ pctã leu ia
ſic purgent᷑. Unð Gꝛeg.in.iiij.dyalog. refert ali

quibo reuelatũ fuiſſe animas quoꝛũdã defun⸗
ccoꝛũ eſſe in vmbꝛa ad faciẽedã pniam.Et cuidã

ſancto patri reuelatũ fuit aiam cuiuſdã defũcti

eſſe in glacie ad faciẽdã pniam,. 12

Ecũdo /ꝓpter earũ celerioꝛẽ liberationeʒ:

ſ xc po ſſintviuis ſuam indigẽtiã reuelare
⁊ eos ad oꝛandũ pꝛo ipᷣis puocare.Un⸗

de retulit mibi quidã frater noſter: ꝙ i ciuitate

Myãẽãtue in quodã pulchꝛo palacio nõ poterat
habitari:adhuc non ſunt q̃draginta ãni.Qua⸗
pꝛopter quidã iuuenes papiẽſes marchiõis ca
merarij ⁊ armigeri quoꝛũ vnꝰ hocei retulit: ad

dictũ palaciũ cũ armis prexer̃t:ſʒ ꝓpt᷑ ſtrepitũ ⁊

lapides iactos ſtare nõ potuer̃t.nõ eividebãt qͥ

cos iactabãt. Deinõ in eo palacio acceſſit qͥdã

qui ſotulares aptabat qui igne magno accẽſo
in quadã pꝛincipali camera aptabat ſotulaꝛes

ſuos. Media aũt nocte poſt magnũ auditum

ſtrepitũ vidit venire tres ſericis veſticos qui ſe

ad ignẽ cum ullo poſuerũt nihil dicẽtes ſed ſedẽ

tes.Deinde vnus ex eis videns ꝙ ille ꝑſeuera⸗
bat in ſuendo ſurrexit ⁊ ꝓcliuus ante eũ ſtetit:
aſpiciẽs quomõ bene laboꝛaret quaſi vellet ad
diſcere.Deinde cũ ipᷣe nõ ðᷣſiſteret ab incepto lʒ
trepidaret:ille ſurrexit ⁊ cũ alijs loqui cepit ſed
eoꝛũ loquelã ipᷣe pauper nõ intelligebat:tandẽ
animũ aſſumes rogauit eos vt dicerẽt ei qᷣeſſẽt.
Qui ꝓmitti ſibi fecerũt ab eo ꝙ faceret vnã eis

gratia.Quo pꝛomiſſo dixerũt ꝙ erãt tres mar⸗

chiones illius terre qui faciebat ibi penitetiam

„„
4
.

„»„
„* 8

ſed ſi ipᷣe ꝓmitteret ire ꝓ eis quibuſdã vicibo ad
quãda eccłliam ſctẽ Marie campeſtrẽ extra illã
ciuitatẽ ⁊ hoc nudis pedib:ſtatim intrarẽt glo

riã paradiſi. Quo ꝓmiſſo ſtatim diſparuerũt⁊

ampliꝰ ibi terremotꝰ non fuit. Tertio mittit

cos deus in hũc mundũ ad pniam faciẽdã vt

nobis aliqͥd dicant vel nos de aliquo inſtruãt.
UVnde in cuitate Mediolani adhuc nõ in

MNMecccclxxxj.cuidã iuueni annoꝝ octo ⁊ decem
apꝑuit quodã ſabbato hoꝛa ſcða noctis pater

ſuus qͥ erat moꝛtuꝰ ⁊ indutꝰ erat veſtib albis
Et cũ cepiſſet velle alloqͥ illã ipᷣa cecidit q̃ſi moꝛ

tua. In die etiã dñico hoꝛa pᷣma noctis apꝑuit

eidẽ cũ eſſet cũ alia puella ⁊ vocauit eam dicens
Bianchina:qꝛ ſic erat nomẽ eiꝰ.que ſtatim ceci
dit in terrã quaſi moꝛtua.Alia autẽ nocte cum

illa iuuenis eſſet in lecto nõ doꝛmiẽs⁊ eẽt oſtiũ
camere clauſuʒ ipᷣa audiuit patrẽ ſuũ ꝓpe lectů
venliẽtẽ:qͥ ibi cũ acceſſiſſet dixit. Gianchina. At

illa tremefacta excamauit voce tremebunda.
O Jeſus qs eſt iſte.Et ille inquit. Noli timere
qꝛ ſum pater tuus.Et poſtea addidit. Uocaui
te his duabo noctib pᷣteritis ⁊ noluiſti mihi re

ſpondere ſed nüũc nõ potes fugere.Tunc illa in

quit.Quidvultis. Ipe vo ait.Dic dñe Johãni

ne amice tue ꝙ faciat fieri ãnuale ꝓ aia matris

tue:quia tranſiuit tẽpus ⁊ ipᷣa eo indiget.Int᷑⸗

rogatus autẽ q̃re potiꝰ ipᷣa nõ apꝑuiſſet:rñdit
quia ita fuit dei diſpoſitio vt ego venirẽ. Poſt/

ea interrogatꝰ quõ ſtaret ipᷣe ⁊ quidã alij ſui cõ
ſanguinei moꝛtui:rñdit.os om̃s bence ſtabi⸗
mus in bꝛeui qꝛ exibimꝰ a purgatoꝛio:ſed fa⸗
cias fieri oꝛões ꝓ nobis ⁊ ampliꝰnõ apparebo

⁊ his dictis diſparuit. Mane auteʒ facto miſit
pᷣdicta dna Johanina de ruffinis ad ſcem̃ An/
gelũ ⁊ fecit fieri ãnuale ꝓ aia matris uliꝰ puelle

7 fecit fieri oꝛatões ꝓ illis moꝛtuis pᷣdictis:ma

xime pꝛo illo qui apparuerat.⁊ ampliꝰ non ap

paruit moꝛtuus.Et hanc veritatẽ mihi narra⸗
uit dicta iuuenis cui apꝑuerat moꝛtuus ⁊ me
cũ erat pater frater Juſtus de Ippoꝛegia con⸗
feſſoꝛ dicte puelle:⁊ ipᷣa dña Johãnina erat pꝛe
ſens. Quarto hoc facit deꝰ vt oſtendat᷑ vitas
penaꝝ purgatoꝛij:⁊ diuie iuſticie ð eos qͥ dicũt

nõ eſſe purgatoꝛiũ ſʒ ꝙ pᷣſbyteri fecerũt hac ad⸗

inuentionẽ vt captẽt elemoſynas.Devitate aũt
huiꝰ purgatoꝛij habet᷑ exẽplũ fratris mei Bar⸗
tholomei qͥ moꝛtuꝰ eſt octo ãnoꝝ.Et poſt moꝛ
tẽ eiꝰ in camera in qua moꝛtuꝰ eſt doꝛmientibꝰ
duabo nutricibopueroꝝ cũ qbuſdã alijs mulie

ribo:⁊ ꝓpter ꝑiculuʒ pueroꝛũ tenẽtibus lucernã

accenſam tota nocteveniebat dictus frater me⸗
us ⁊ extinguebat lucernam omni nocte licetx ab
aliquo nõ videretur.Deinde dicebat alta voce.
Pater noſter.⁊ Credo in deuʒ.⁊ quaſdã alias
oꝛationes.Cuius vocem audiebant om̃es qui

erat in camera pꝛedicta ⁊ cognoſcebãt eã.Qui⸗

bus dictis diſcedebat. Et ſic coõtinuauit multis

— —
üÜ+́ — — —

e
mulli
eg,
Deni
mier
Gä
(no in
dm
1
valdis
lmor
apgutt
dicens
nimce
de dum
toſtiü
pe lai
ina. R
vndo.
lumar
Wewi
timihin
Nellloin
Jobini
marns
e⸗/
amdit
dot/
li ſuic
neſtabi⸗
b:ſee y⸗
ppanbo
o miſt
1oewce
sma
Pponap.
us ?me
0 lon/
apte
t is
q dicit
thicad/
raezut
neBar,
oſt no
mianin
js mulie
lwcen
orwe/
Klicrch
s w
omheigun
Q
inuis

Foliũ

dDiebus. Ideo aũt ibi dicebat pᷣdictas oꝛatiões
quia cũ mater noſtra nobis pꝛecepiſſet vt ãteqᷓ;
leccũ itraremꝰ ipᷣas diceremꝰipᷣe foꝛtaſſis illas
dicere alitiens pꝛetmiſerart. ᷑%
Uilinto mittunt᷑ moꝛtui ad aliquẽ locuz

q ꝑꝑacularẽ ad peragendã pniam vtibi ſa
tiſfaciãt per penã vbi deliquerũt.Quod

etiã eſt de iure quo determinatũ eſt latrones de
bere ſuſpendi in loco maleficij.l.capitaliũ.S.fa⸗
moſos.ff.de penis.Et hoc ponit Hugo de ſctõ
victoꝛe in.ij.libꝛo de ſacramentis:ꝑte.xv.c.vij.⁊

de hoc habet᷑ exemplũ.am in ciuitate Papie

quedã aia habitabat in domo cuiuſdã docto⸗
ris qui appellabat᷑ dñs Mattheus de curte: ⁊
tãtũ ſtrepitũ faciebat in nocte in camera ipᷣius

doctoꝛis ꝙ nõ ſinebat eum doꝛmire⁊ multum

terroꝛẽ ei imittebat.Tandẽ ille doccoꝛ rogauit

quẽdã nepotẽ ſuum ſociũ noſtrũ qui ⁊ ipᷣe erat

docctoꝛ vt doꝛmiret ſecũ.Ooꝛmiẽtibo aũt illis ſi
mul venit ule moꝛtuus magnũ faciẽs ſtrepitũ
in illa camera in qua faciebat penitẽtiaʒ.Dein⸗
de incepit trahere pannos quib illi cooperie⸗
bant᷑:quia erat tempꝰ magni frigoꝛis. Illi aũt
duo doctoꝛes ceperũt manibo ⁊ pedibus atq;
dentib tenere pannos ne diſcooperirent᷑: ſed il
le moꝛtuus pᷣualuit⁊ dimiſit eos nudos.Qua

ex re ille iunioꝛ doctoꝛ ſurgẽsↄiurauit ilũ moꝛ

tuũ dicẽs. Si es anima alicuiꝰ moꝛtui quein⸗
digeat aliqͥ ſuffragio vade ⁊ ampliꝰ noli reuer⸗
ti ad locũ iſtũ ⁊ cras in mane faciemus dicere

miſſas ꝓ te:⁊ elemoſynas pauperibo erogabi⸗
mus:vt a penis eruaris.Quibo dictis illa ani⸗

ma diſceſſit. Mane aũt facto fecerũt celebꝛare
miſſas pꝛo aima illa.⁊ ſic liberata fuit a penis
et nũq; ibi ãplł redijt.Et hoc mihi narrauit il/⸗

le doctoꝛ iuuenis qui fecit hãc cõiurationẽ qui
tunc erat meꝰ ſocius:nunc aũt eſt frater noſter
pꝛedicatoꝛ ⁊ appellat᷑ frater Lucas de Papia

Scitote qͥ̊ʒ ſᷣm ſentẽtiã Rich.in.iij.di.xlv.ar.j.

q.iij.q anime quãdoq; exeunt de paradiſo ⁊ve
niunt in hunc mũdũ diuina diſpenſatione ad
aliquid faciendũ. Quãdoq; exeunt de inferno
aut de purgatoꝛio:⁊poſtea ad ſua loca reuertũ
tur. Unð in ciuitate Gaiete qͥdãvſurariꝰmoꝛ
tuus erat depoꝛtatꝰ in quodã monaſteriovt in
die ſequenti ſepeliret᷑. Cum ergo duo fratres in
nocte coꝛpoꝛi facerent cuſtodiã: comedentes et
diſſolutiões faciẽtes:vnus voluit in oꝛe eiꝰ bo
lum cibi calidi ponere.Quapꝛopt ille defunctꝰ
ſurgẽs accepit cãdelabꝛũ de metallo ibi exiſtẽs
⁊ inſecutus eſt eos. Unus autẽ ex illis fratri⸗
bus in quãdã capellã fugiens moꝛtuꝰeſt.Aliꝰ
fugiens ad ſacriſtiã cũ aperuiſſet oſtiuʒ ille de⸗
functꝰ pꝛoiecit candelabꝛũ poſt uũlũ cũ tãto im/
petu ꝙ ullud in oſtio fregit.⁊ adhuc apparẽt ſi⸗

gna in oſtio ⁊ monſtrat᷑ illud cãdelabꝛũ ruptũ

in teſtimoniũ huius rei.Que omiavidit quidã
frater noſter qͥ hec mihi narrauit.Illeyo frater

2ð SS l

inſecutus a moꝛtuo infra vnũ diem vel duos

moꝛtuꝰ eſt:⁊ ille moꝛtuus ampliꝰ nõ eſt vlſus

In cluitate etis Papie moꝛtuꝰ eſt quidã no
mine Matcheꝰ de lochonib qui poſt moꝛtem

ſuã apparuit duob de domo ſua ſtans in poꝛ

ta domus.Quẽ illi vidẽtes ꝑrexerũt ad illũ. Il
le aũt videns eos venire receſſit longe foꝛte per

qneuaginta bꝛachia:⁊ deinde reuoluit ſe aſpi⸗
clens eos. Et illis ſequẽtibo ꝑrexit pauloanteet
ſiłiter retroſpexit.⁊ ſic fecit quouſqʒ peruẽeit ad

paucis diebꝰelapſis.Et hoc narrauit mihi qui

dam ciuis papieſis noie dominꝰ Hieronymꝰ2½
de lothonibo frater dicti¶ Datchei:qui pꝛelens
crat moꝛti illoꝝ duoꝝ qͥ ex pauoꝛe moꝛtui ſunt
⁊ hoc ei dixerüůt. Quidã etis iuuenis medio⸗
lanenſis tranſiẽs cũ armis ꝓpe quoddã cimite⸗
riũ iusa Mediolanũ vidit vnũ moꝛtuũ ſur⸗
gere de ſepultura armatũ ⁊ cõtra ſe venietẽ:con

tra quẽ cũ ille iuuenis gladiũ vibꝛaſſet ille diſ⸗

paruit: ⁊ iuuenis ad domũ ſuꝗ reuerſus infra
biduũ moꝛtuus eſt.Et hoc mihi retulit quida

frater noſter eiuſdẽ iuuenis germanꝰ. Itẽ in

quoda monaſterio ꝓpe Mediolanũ antẽ hoꝛã
matutini euigilatus fuit ſacriſta cũ ſocio ſuo a
moꝛtuis dicẽtibo hoꝛã eſſe matutini. Illi vᷣo cre

dentes ſe vo catos fuiſſe ab aliquo fratre viuo

ſurrexerũt:⁊ intrãres eccłiam inuenerũt choꝛũ
plenũ fratrib moꝛtuis ꝑ multos annos ante
qui habebãt in manibo luinaria ⁊ capucia vſq;
ad oculos ⁊ dicebãt officiũ.Quoꝛũ aſpectu ter⸗
riti infra paucos dies ambo moꝛtui ſunt.
In auitate q̊ʒ Nouarie cum eſſet moꝛtua in
quadã domo quedã vetula:nocte quada deſce
dente per quãdã ſcalã eiuſdẽ domꝰ vna puella
decẽ ⁊ octo annoꝝ inuenicillã moꝛtuã.Quã vi⸗
dẽs cepit fugere dicca iuuenis:illa aüt moꝛtua

eccłiam in qua erat ſepultus.Ecilli ſequẽtes vi
gerũt eũ diſparere in loco ſepulchꝛi ſui: de quo
tremẽtes ⁊ attoniti domũ perueniẽtes ſe piece⸗
runt in lectũ. Et narrata hac viſiõe moꝛtui ſunt

appꝛehendẽs eã per veſtes tantũ ei terroꝛẽ ĩmi⸗

ſit ꝙ ad lectũ ſe ponẽs ſanguine ad coꝛ currẽte
ifra paucos dies expirauit. Et ꝙ hoc fuit factũ

nõ ſunt adhuc decẽ ⁊ octo anni:⁊ ego illã puel⸗/

lam agnoui. Legit q̊q; ꝙ quidã denocte vo⸗
lens cõſurgere in maxilla a quodã moꝛtuo perx

cuſſus eſt. Et foꝛte hoc fuit quia ꝓ aia eius nõ
oꝛabat aut oꝛari faciebat ſicuttenebat᷑. Retu

lit qͥʒ mihi quidã frater noſter:ꝙ tres armigeri

tranſeũtes per locũ in quo erat vnus ꝑ gulam
ſuſpẽſi eznrerrogabant eũ deriſoꝛie ſi vellet ire
põdit:volo.Et fugiẽtibo illis
clamabat currẽs poſt eos dicẽs. Expectate: ex⸗

cũ eis. Ipᷣe aũt re

pectate.Landẽ illi introierũt in quãdã eccciam

T ibi ſe cauſerũt cũ poꝛta:⁊ lapide grãdi ibi re⸗/
perto. Ille aũt ad ianuã clamabat dicẽs. Ape⸗
rite mihi:⁊ ſic fecit tota nocce. Mane autem fa
co venientes multi ad dictã eccleſiam inuene⸗

Germo

runt coꝛpus illiꝰſuſpenſi ad ianuã. Illi aũt ar
migeri exant intus idluſi:nec poterãt amouere
lapidẽ a ianua licet illũ ipᷣi poſuiſſent ibi timo/
re illis viris dante:vñ ꝑ feneſtrã intrates mul⸗
ti cũ magna difficulcate lapidẽ amouerũt.vtrũ
autẽ in illo coꝛpoꝛe itrauerit aia ſua diuina di⸗
ſpenſatione ad terroꝛẽ deridentiũ moꝛtuos an
dyabolꝰneſcitł. Dicit᷑ qq;:⁊ mihi retulit qͥdaʒ
frater noſter:ꝙ in quada terra om̃i nocte ꝑ ſin⸗
gula oſtia ibat qͥda pulſans ⁊ ꝑcutiẽs:⁊ nõ vi⸗
debat᷑ qͥs eſſet. Quidã aũt cuſtodiens vigilias
ſuꝑ quadã turrim ex qua bocerde videre ſupꝛa
cimiteriũ eccłie aſpiciens ſupꝛa dictũ amiteriũ
vidit de q̊dã tumulo ſurgere moꝛtuũ qͥ depoſi
tis linteaminibo qᷣbo erat iuolutꝰ:ibat ꝑ ſingu/⸗
la oſtia pulſando.Quibo viſis ille deſcendit de
turri:et ibi aſpoꝛtauit linteamina illiꝰmoꝛtui.
Qui moꝛtuus reuerſus:⁊ nõ inueniẽs lintea⸗

mina ſua ſtatiʒ affuit ſuꝑ diccã turrimvbi erãt.

Et dixit illi qui abſtulerat ea.Quare abſtuliſti
linceamina mea. Ex q̊ tantũ terroꝛẽ ille habuit:
ꝙ tota pellis de eius coꝛꝑe exiuit:⁊ ꝑ multũ cẽ
pꝓus ifirmus ſtetit. Ille aũt moꝛtuus reuerius
eſt ad tumulum ſuum.
X qͥb apparet ꝙ moꝛtui mittunt᷑ młto
e ciens a deo i hũc mundũ ad nr̃am puni
teonẽ.Et nõ ſolũ illi qͥ ſunt in purgato⸗
rio ſed etiã qͥ in iferno ſunt ex aliqua ſpeciali di
ſpoſitõe diuina aliqñ ad tempus exeunt inde:
ſ̃m Ric.in.iiij grxver.gih.n⸗ tñ iceriz mu⸗
tato loco carẽt ſibi debito ſupplico. Pꝛedicta
aũt de egreſſu aĩiarũ de locis penalibo pꝛobari
poſſunt młcis exemplis.Nã in quadã terra no
nariẽſis dioceſis que dicit᷑ Trechate.jA82.ĩter

fectꝰ fuit qͥdaʒ ſutoꝛ poſt cuiꝰmoꝛtẽ qͥntodecio

die vnꝰ eiꝰ famulꝰnoĩe frãciſcꝰ dũ ꝑ q̃ndã agrũ
geret:vnꝰquẽ nõ videbat eũ retro impellebat.
Et cũ conaret᷑ anteire ille magis eũ retrocedere
cogebat. Quapꝛopter pᷣdictus frãciſcꝰ inqᷣt illi
moꝛtuo quẽ nõ videbat. Quis eras viuꝰ. Rñ⸗
dit ille:ſum Jaco binꝰ:qͥ fui iterfectꝰ.Et poſtea
ſubiũxit.Si alias tibi acciderit ꝙ retro ipella⸗
ris noli anteire.tũc Franciſcꝰdixit.Quõ ſtatis.

Et ille rñdit.Nõ poſſuʒ tibi dicere nec alicui an
A⸗ venerit tpᷣs in quo naturalr debebã moꝛi.
Ille

Ile vero domũ rediẽs cũ magno timoꝛe ⁊ tre/⸗
moꝛe ac febꝛe q̊tidie deſiccabat᷑. Et poſt ſex mẽ⸗
ſes totus deſiccatꝰmoꝛtuꝰeſt. Retulit aũt mihi

quec⸗ deuota mulier q̃ hec ab ipᷣo frãciſco au⸗

diuit.Et etiã ipᷣa dixit mihi:ꝙ dü ille Jacobinꝰ
eſſet vulneratꝰ:vixit ꝑ aliq̊s dies ⁊ nũq; voluit
cõfiteri. Nocte vo pᷣcedẽte moꝛtẽ eꝰdum dicta

mulier ſibi faceret vigiliã ille media nocte roga

ulit illã:vt eũ aliquatenꝰleuatũ ſuſtẽtaret. Quo

facto ille oculis toꝛuis terribilẽ fact᷑ reuoluẽs:

leuauit pugillos:⁊ ſigna faciebat quaſi ꝑcute⸗
re vellet aliquos. De qua re timẽs dicta młier
dixit. Oieſu. Et ille dirit. Noli timere quia non

*

offendẽt te. Jpᷣa vo rogabat eũ vt confiteretur
At ipᷣe ait. Jam pꝛeterijt tẽpus.⁊ ſic moꝛtuꝰ eſt.
In valle ſicida quidã poſt moꝛtẽ pᷣme vxorꝭ

du xit aliã.Nocte aũt qua duxit eã apparuit in
ea domo vxoꝛ pꝛima diſcurrẽs per tota domũ
aperiẽs oſtia:clamãs ac vocãs noiatim duos
filios qui erãt fratres oꝛdinis noſtri:quaſivel⸗
let cũ eis lamẽtari de ĩiuria ſibi facca a patre eo
rum:⁊ videbat᷑ lamẽtari ⁊ multũ dolere de hoc
Et hoc mihi retulit quidã frater noſter nepos
illius mulieris qͥ audiuit es damotem. Itez
in ciuitate Ippoꝛegie.Mcccclxxxiij.die occauo
nouẽbꝛis apparuit in nocte cuidã Johoãnino⸗
mine quida magiſter bꝛiſtoferꝰ barbitonſoꝛ
moꝛtuꝰ habẽs ſecũ quẽdã pꝛeſbyterũ fratrẽ ſuũ
etiã moꝛtuũ:⁊ appᷣhendit bꝛachiũ eiꝰ. Ille autẽ
interrogauit eũ qͥdvellet. Rñdit ꝙ faceret dice⸗
re aliquã miſſã pꝛo eo.qð ipᷣe ꝓmiſit:de quap⸗
miſſiõe illevalde gauiſus receſſit. Młi qᷣdã
hõ notabilis ⁊ magne nobilitatis moꝛtuꝰ per
multos dies in domo ſua in foꝛma poꝛci appa
ruit.⁊ cũ vᷣberaret᷑ ⁊ cijceret᷑ dicebat. Nõ facias
qꝛ talis ſum.Et boc mirabile multis innotuit.
Jpᷣe aũt fueratvoluptatib deditꝰ. .
Uite q̊ʒ aliud terribile exemplũ quod
a accidit nõdũ multis annis tranſactis.
Nam cũ in quodã conuentu eſſent duo
magiſtri in theologia qui cõtinue erant in rixa
ſimul:⁊ multas iniurias ſibi intulerãt. Unꝰ ex
eis veniẽs ad moꝛtẽ fecit rogari aliũ vt ſibi par
ceret de iniurijs illatis ⁊ ſecũ reconciliaret᷑.Cui
alius fecit reſpõderi ꝙ nolebat parcere. Quod
audiẽs ille poſitus in deſꝑatiõe dixit. Nec ego
ſibi parco ſedvindictã faciã.⁊ ſic deſptatus moꝛ

tuus eſt. Poſtq; aũt fuit ſepultus quotidie ap

parebat per dauſtrũ monaſterij pilã lapideam

magnã pedib pꝛoijciẽs:que adeo erat grauis

vt quattuoꝛ viri e̊ mouere nõ poſſent. Ipſevo

eam quaſi pennã leuabat. Et ſic faciẽdo ꝑſeue⸗
rauit per multos mẽſes nũqᷓ; aliquid dicẽs ali
cui nec rũdẽs.Qua de re cũ fama hulꝰrei pꝛoce
deret deliberauerũt fratres illiꝰ oꝛdinis facere

ibi ſuũ capitulũ vt aliquo modo intelligerent
qͥ dnã hoc ſignificare vellet. Cũ aũt quadã die
vocati illiꝰcapituli pꝛãderẽt in quoda cenaculo
ſuper ſolariũ ⁊ poſuiſſent cuſtodes ad ianuas
cũ ſeris oſtia claudẽtes ne ille moꝛtuꝰ intraret.
Ille venit ad dicta oſtia ⁊ baiulãs dictũ lapidẽ
ↄtra dauſuras aꝑuit oia oſtia. Et cenaculũ in⸗
trans ꝑrexit vbi erat ille mgr inimicꝰ ſuꝰ qui ⁊
ipᷣe pꝛandebat:⁊ eũ ſic allocutꝰeſt.O maledicte
tu noluiſti mihi parcere in moꝛte mea excq̊ ego
deſpatus dãnatus ſum.nũc ego faciã vindictã
meã.Quibo dictis baiulãs dictũ lapidẽ ſuper

caput illiꝰ tcotũ penitꝰ confregit ⁊ q̃ſi ad nihilũ

redegit.Sicq; ille moꝛtuꝰ eſt ⁊ ſecũ ad tartara
perrexit. In loco qͥʒ nro ſancti Angeli apud
Mediolanũ quadã nocte ĩ doꝛmitoꝛio appa⸗

f f fd — — —

ſinen
toenbeg
meyn
Mann
Ndoni
ndpos
ulc
ihamren
lndhoe
t nehos
Meocang
odäninof
Nditonie
frameſni
Ataui
Cenedicr
deqnap⸗
TE
ortner
alg
–—
sinnotuit

pii db
das,
cenrduo
mtinnia
. Dr
inibide
unt S
me. Quod
ſic go
ns mo⸗
wondan
ilopidenn
augaus
Mero
o e,
asgli
iproce
nis mace
tuligoen
wodz de
Bcna
adiannss
Wua,
ictülidi
macvl
iu:
maledio.
aze,
nivindi
Hidiii
ſiudtii
iadanin
ngla

9

e

Foluiũ

ruit euidã fratri vnꝰ defunctus veſtitꝰveſte ni⸗

gra cũ multis alijs ſiliter indutis. Ipᷣe aũt fra⸗
ter neſciebat eũ moꝛtuũ eſſe:nã erat ſuus fami⸗
liaris deterra variſij. Tamẽ ex hac apparitiõe
ſuſpicãs eum eſſe moꝛtuum: vidẽs illum ad ſe
venire intrauit eccłiam in qua ſe poſuit ãte ſa⸗
cramẽtũ altaris:⁊ ille moꝛtuus ibi ſemꝑ cũ ſo⸗

cijs deambulauit.Demũ pulſato matutino re
ceſſit ⁊ ille frater q̃ſi moꝛtuus extimoꝛe remãſit

inuẽtũq; eſt illũ qͥ apꝑuerat ea nocte moꝛtuum
fuiſſe.In couitate q̊q; Mediolani adbuc non
ſunt decẽ anni accidit hoc qð mihi narrauerũt

quidã fratres nr̃i.ſq; ꝙ in quadã domo moꝛa⸗

batur quidã pauꝑ qͥ habebatvnicã filiã paruã

⁊ cũ eſſent ambo infirmi iacebãt in eodẽ tugu⸗

rio. Moꝛtuꝰ eſt aũt pater illiꝰ puelle ⁊ ſepultꝰ:
poſt cuius ſepulturã omi nocte audiebat᷑ ma⸗
gnus ſtrepitꝰin illa camera in qua moꝛtuꝰerat
Quidã aũt doꝛmiẽtes deſuꝑ illã camerã audie
bant quẽdã ꝑ illã camerã pergentẽ ⁊ ad lecticã

pulſantẽ ⁊ ꝑcutiẽtẽ.deinde audiebãtvocẽ illius
puelle infirme diceñn.Deus:pater mi dimittat/

me aliquãtulũ doꝛmire. Ille aũt magis percu

tiebat. Poſtmodũ aũt illi deſcendentes in illã

camerã inuenerunt ⁊ ip̃am puellã moꝛtuam.
In territoꝛio Ippoꝛegie die occauo nouẽbꝛis
Mæccclxxxiij.quidã qͥ fuerat interfectꝰ ab ho⸗
ſtibus bis apꝑuit vxoꝛi ſue.et hoc fuit duobꝰ

diebus añ pᷣdictũ diẽ. Supꝛadicto aũt die ite/
rũ apꝑuit ei cũ candela in manu.⁊ interrogatꝰ

ab ea qd facerevellet de illa candela:rñdit. Iſta
eſt cãdela quã poſuiſti ãte imaginẽ vginis ma
rie in eccłia maioꝛi Jppoꝛegie ꝓ aima mea. Et

poſtea dixit.Fac aliqͥd boni pꝛo me: ego em̃ ſũ

ĩ purgatoꝛio:⁊ qꝛ nõ faciebã elemoſynas ꝓ pꝛe
meo:ipe vſq; nũc remãſit in purgatoꝛio ſʒ mõ
eſt liberatꝰ.qꝛ deꝰ dedit ſibi oia bona que ego

fecerã ꝓ me ⁊ voluit ꝙ irẽtp aia illiꝰ?⁊ ego nunc

remaneo i purgatoꝛio.dicas &̊ filijs meis ꝙ be
faciant ꝓ me:aliter deꝰ faciet eis ſicut mihi fecit.

⁊ in ſignũ huiꝰ dicas illis ꝙ crepuit eis bos:et

vas plenũ vino euacuatũ eſt ⁊ effuſum eſtvinũ
in terra.qð factũ eſt illis qꝛ nõ recoꝛdant᷑ ð me.
et his dictis diſparuit.Illa aũt mulier venitvt

diceret mihi hãc apparitionẽ ſʒ cũ nõ potuiſſet

me alloqui vocato patre guardiano loci noſtri
Ippoꝛegiẽſis in quo erã:narrauit ſibi hec oĩa.

⁊ ipe poſtea mihi retulit. Alið etiã mihi nar/
rauit quidã pᷣſ byter ſecularis ſociꝰ meꝰ.ſ. dũ

quadaã nocte euigilaſſet a ſomno ſenſit in lecto
ad pedes ſuos iacere quẽdã valde frigidũ:quẽ
introgauit qͥs eſſʒ.Et ũle rñdit.Ego ſum pater
vr̃ ⁊ ſtati diſceſſit.Qua re ille ſacerdos de mane

ꝓ aia pꝛis ſui celebꝛauit ⁊ ab alijs celebꝛari fe⸗
citet ille ãpliꝰ nõ cõꝑuit.Et hoc ſufficat ad pꝛi

mã cõſiderationẽ de ſuffragiss.

Pars ſecũda huiꝰ ſᷣmonis de liberatiõe ani
marũ a penis purgatoꝛj.

Ecũda cõſideratio dicit liberationis.

Pꝛo cuiꝰ declaratiõe ꝓpono hãc con⸗/

cluſionẽ ſᷣm canoniſtas in.c. ca mar,
che.extra de cele.miſſarũ.⁊ Franciſci·

de map.iĩ tractatu de ſuffragijs.⁊ magiſtꝝ Pe⸗
trũ lombardũ in.iiij.ſen.di.xlv.⁊ ibi ſanctũ Bo

.2

naueñ.⁊? Rich. ar.ij.q.j.? bearũ Tho.in ca.diſ.
ar.j.q.ij.q anime ĩ purgatoꝛio exiſtẽtes poſſůũt
viuoꝛũ ſuffragijs adiuuari intelligẽedo purga⸗
toꝛiũ ſiue ſᷣm legẽ cõmunẽ?:ſiue ſᷣm diuinã diii⸗
penſatio nẽ. Et hoc pꝛobat᷑ ſic. Inquit cõmenta

toꝛ Auerrois in phemio phiſic. Sicut i naturna
libus ita ſuo modo in ſpũalibꝰ. Quo pᷣſuppo⸗

ſito dico ᷣm ſentẽtiã Pauli ad Ro.xij.ꝙ multci

vnũ coꝛpus ſumꝰ in xpᷣo ſinguli aũt alter alte⸗
rius mẽbꝛa. Et.j.ad Chorj.xij.ðt idẽ apłs.Si⸗
cut coꝛpus vnũ eſt ⁊ multa habet mẽbꝛa:omia
aut mẽbꝛa coꝛpoꝛis cũ ſint multa vnũ coꝛpus
ſunt:ita ⁊ nos in xpᷣo. Etem̃ vno ſpũ om̃s nos

in vnũ coꝛpus ſumꝰ baptiʒzati:⁊ oẽs vno ſpiri⸗

tu potati ſumus.Ecce ergo ꝙ de mente Pauli
eſt ꝙ ſaitudo que eſt inter mẽbꝛavnius coꝛtis
naturalis illa eſt inter om̃es xpᷣianos fideles:
ſed inter mẽbꝛa naturalis coꝛꝑis iſta eſt vnitas
ꝙ remediũ adhibitũ vni mẽbꝛo redũdat in oia
mẽbꝛa.Et cibus aut medicina ſumpta pꝛovno
mẽbꝛo adiuuat aliqualit᷑ oia mẽbꝛa ⁊ pꝛodeſt
toti coꝛꝑi. Itẽvnũ mẽbꝛũ dat auxiliũ alteri mẽé⸗
bꝛo:ergo a ſili in coꝛpoꝛe myſtico qð eſt vniuer
ſa multicudo xpᷣianoꝛuʒ:cuius caput eſt xus
vt ait Apłus ad Epheb.j.ſuffragia ecdleſie que
ſunt cibaria ⁊ medicamina ſpũalia que q̊ͥtidie
fiunt ꝓſunt oĩbus mẽbꝛis.Et vnꝰ hõ põt adiu
uare alteꝝ ſicut vnũ mẽbꝛũ adiuuat aliud ⁊ ei

debet cõpati ⁊ ſuccurrere in necitatib ſpũalibp.

Et hoc eſt qð inqͥt apłs vbi S.ſ.j.ad Chor..xij.

di. Pꝛoinuicẽ ſolicita ſint mẽbꝛa:⁊ ſi qͥ dẽ pati

vnũ mẽbꝛũ cõpatiãt᷑ oĩa mẽbꝛa:ſiue głia vnũ
mẽbꝛũ cõgaudeãt oĩa mẽbꝛa. Uos aũt eſtꝭ coꝛ
pus xpᷣi ⁊ mẽbꝛa de mẽbꝛo Cũ gaie exiſtẽtes in
purgatoꝛio ſint mẽbꝛaviua ipᷣi coꝛꝑi eccłievni⸗
ta per vinculũ charitatis que moꝛte coꝛꝑis nõ
finitur.iuxta illð.j.ad Chorj.xuij.Charitas nũ⸗
qᷓ; excidit. Item per vnionẽ gr̃e diuine:ſequit᷑ ꝙ
oẽs mediũne ſpũales quas aſſumit eccłia ⁊ fa
cit iis animabꝓſunt.⁊ ꝑ cõſequẽs oẽs oꝛões
⁊ elemoſyne viuoꝝ pꝛoſunt illis pꝛo qbus fiũt
Ideo Aug.in lib. Enchi.c.lxv.⁊ ponit᷑ a magro
ſen. in. iiij. di. xlv. c.ij. ⁊ a Gꝛaciano.xiij.q.ij.c.obb
euntibo.⁊.c.in pñti.⁊ habet᷑ in.c.cẽpus.eadẽ.q.⁊

cauſa:dicit.Non eſt negandũ aias defunctoꝛũ

pietate ſuoꝛũ viuentiũ releuari:dum pꝛo eis ſa
crificiũ mediatoꝛis offert᷑ vel elemoſyne in eccle

ſia fiunt:ſed hec illis pꝛoſũt qui cũviuerent:hec

eis vt poſtea poſſent pꝛodeſſe meruer̃t.hec ille.
Ex cuiꝰ dictis patet reſpõſio ad autoꝛitatẽ que

poſſet in oppoſitũ allegari.Ecci.ix.vbi dicẽ de
mo:tuis ꝙ nõ hnt porte in ope qð ſub ſole geri

Sermo n

tur.qꝛ ſuffragia viuoꝝ que fiunt ꝓ exiſtẽtib in magis debem? ꝓximos nr̃os qui in penis pur
purgatoꝛio dicunt᷑ oꝑa eoꝛũ:inq;tũ in hacvita gatoꝛij ceciderũt ſubleuare:marime cñ ipᷣi ꝑ ſe⸗
meruerũt vt eis ꝓdeſient ſi pꝛo eis fierẽt. Cel di ipᷣos nõ pñᷣt exurgere cũ ſint extm ſtatũ merẽdi
cẽdũ ꝙ lʒz tali operi nõ cooperẽtur actualit᷑: ha/ ꝑ bona oꝑa:iuxta illud Johis.ix.enit nox in

bent tamẽ partẽ in fructu ipᷣius oꝑis ratiõe pꝛeꝛ qua nemo põt oꝑari.los vo poſſumꝰſatiſfa⸗

dicti meriti. Ad ↄfirmationẽ qͥʒ pꝛedictoꝝ facit cere deo ꝓ pctis eoꝛum ⁊ pꝛo illis pniam agere
qð dicit᷑ in.l.is qͥ ſuis.ff.ð manumil.ſ.ꝙ ſuus UVn legi᷑ in cronicis oꝛdinis nr̃i: ꝙ in ꝓuincia
põt redimi nõ ſolũ oꝑibus ꝓpꝛijs ſed etiã alie marchie accidit ꝙ vnꝰmagnꝰ pcoꝛ veit ad moꝛ
nis/Modus aũt liberãdi aias eſt qdruplexvł tẽ: ſʒ in ifirmitate cõfeſſus eſt cũ magna ↄtritõe
q̃ᷓdrupliciter reducibilis. Nã ſcriptũ eſt. xiij.q.ij oia pctã ſua.ui ↄfeſſoꝛ pꝛo ſatiffactiõe iniũxit
cC.aie defunctoꝝ.⁊ ſunt vba Gꝛego.Aie defun/ vt diceret quedã pſalteria ⁊ aliqbus diebo ieiu
ctoꝛũ q̃ttuoꝛ modis ſoluũtur.aut oblatiõibus naret ac faceret nõnullas diſciplinas. Cum aũt

aaacerdotũ:aut oꝛõibus ſctõꝛũ: aut charoꝛũ ele guardianꝰ nfi cõuẽtus poſt cofeſſionẽ illũ viſi⸗
dẽ habet᷑ i

moſynis:aut ieiunio cognatoꝝ/Et idẽ habet᷑ i taret:⁊ qũo ſe haberet qreret.ille rñdit.Gratias
c.nõ extimemus.ea.q.⁊ cãa. Ideò Aug.in ᷣmõe ago deo qꝛ ſine pnia nõ moꝛioꝛ:ſed de hoc do⸗
de cachedra ſeĩ Petri ait. Oſtẽdã hoibus qua leo ꝙ pniaʒ ꝓ pctis mihi iniũctã iplere ñ poſſũ
ratõe defũctoꝝ ſuoꝛũ aias iuuare vtiliꝰpoſſint unc guardianꝰconfoꝛtauit eũ di.Netimeas
Oꝛent quotidie ꝓ charis ſuis: interpellẽt deu; fili:ego em̃ ꝓ te faciã ſatiſfacere. Statiq; abiẽs

voce flebili:depᷣcent᷑ ꝓ eoꝝ erroꝛe veniã:lapſuuũ vocatis fratribo ſuis rem expoſuit: ⁊ ad chari⸗/
remiſſionẽ:palcant eſuriẽtes: veſtiant nudos: tatẽ boꝛtatꝰ eſt eos.qͥ libẽter ipam pniam ſuſce
⁊ ſi quid hoꝛũ defunctoꝛũ negligẽtia minꝰactcũ perũt atq; eã ſił cũ ipᷣo guardiano facere cepeft.

eſt fide viuetiũ ſuppleat/ Adhibeat q̊ʒ vneſqͥſq; Tüc ipᷣe guardianꝰ ad infirmũ reuerſus dixit.
ꝓ charis ſuis ſanctoꝝ pꝛeces:ſacrificia offerat: Exquo fũi tua pnia eſt a me⁊ fratribo meis pꝛo
⁊ ſacerdotali eos ꝓſecutiõe dño cõmẽdet. Hec te incepta ⁊ cito ꝑficiet᷑:perge ſecurꝰ qꝛ a penis
em̃ ſunt que charos nr̃os iuuare poſſunt:hec purgatoꝛij liberaberis.Ille igit᷑ moꝛtuꝰ poſtea
ſunt refrigeria quieſcentiũ:hec remedia defun/ fratribo ipᷣis ꝓ ſe oꝛãtibo apparuit dicẽs. Grãs
ccoꝝ.hec ille.De qua re ille idytus dux Judas vobis ago pater guardiane ⁊ vobis oiĩbꝰ frẽs:
machabeus laudat᷑.ij. Machab.xij. vbi dici / qꝛ veſtra charitatiuã pniaʒ a vobis ꝓ me factã
tur. Uir foꝛtiſſimꝰ Judas collatiõe facta duo? deus acceptauit.⁊ ideo liberatꝰ a dena purga⸗

decim milia dꝛagmas argẽti miſit Hieroſolys coꝛij ad celũ euolo.

mẽã offerri eas ibi ꝓ peccatis moꝛtuoꝝ: iuſte et Ed hic querit᷑:nũqͥd ſuffragia facta pꝛo
religioſe de reſurrectiõe cogitãs. Niſi em̃ eos q ſ vvnopſint eq̃liter oibꝰ in purgatoꝛio exi⸗
geciderãt reſurrecuros ſperaret ſuꝑfluũ videre ſtentibo.Et rñdet pᷣpoſitinꝰ cũ ſequacib

tur ⁊ vanũ oꝛare ꝓ moꝛtuis. Sed qꝛ cõſidera/ ſuis ꝙ ſie:dãs exẽplũ de candela q̃ accẽſa ꝓvno
bat ꝙ hi qui cũ pietate doꝛmitionẽ acceperant: reddit lumẽ oibus exiſtẽtibo in eadẽ camera cũ
optimã haberẽt repoſitã grãm. Sãcta ̊ ⁊ ſalu iulo.Siliter lectio lecta ꝓ vno oibus ꝓdeſt cũ il
bꝛis eſt cogitatio ꝓ defunctis exoꝛarevt a pctis lo exiſtẽtib:qꝛ vox oĩbus cõicat᷑. Ergo ſic dicẽ⸗
ſoluãt᷑.hec ibi.Et ideo debet ſe vnuſqͥſq; ſolici/ dũ videt᷑ ei de ſuffragijs. Sed hec opinio ẽ fal⸗
tare vt oꝛõibus ⁊ elemoſynis atq; alijs bonis ſa:cõtra qua tenet magj ſen.in.iiij.diſt.xlv.⁊ ibi
oꝑib aias defunctoꝝ abſolui faciat avinculis Rich.nr̃.ar.ij.q.iij.⁊ ſccũůs Bona.ibidẽ ꝑ oia.⁊
penarũ.iuxta illð ad Heb.xiij. Memẽtotevin/⸗ Fran.de may.iĩ tractc᷑.ð ſuffragijs.⁊ btũs Tho.
ctoꝛũ tanq; ſimul vincti:⁊ laboꝛãtiũ tã qᷓ; ⁊ ioſi in.iiij.di.xlv.ar.iiij.q.ij.?⁊ Petrꝰ de palu.in ea.
in coꝛꝑe moꝛãtes/Ad hoc aũt nos inducere dx di.⁊ doctoꝛ ſubtilis in ſuo qdlibeto.q.xx.Et hec

exẽplũ aĩaliũ etiã irrõnaliũ ſeinuicẽ adiuuãtiũ ſnia pᷣpoſitini eſt Aug.in.lib.de cura agẽda ꝓ

⁊ ſubleuãtiũ in necitatib.Aues q̊q; vidẽtes ſo moꝛtuis.⁊ Gꝛego.ad Bonifaciũ.⁊ cõtra cõſue
las ſuas debiles ab eſtu ⁊ caloꝛe ſolis terre ꝓ/ tudinẽ eccłie q̃ erraret ſi opinio ipᷣius pᷣpoſitini
ſtratas opponũt ſe radijs ſolaribo ⁊ faciũt eis eſſet vera.Nã eccłia qñq; facit officiũ ꝓvno de⸗
vm bꝛã dõec reſumptis virib reſurgãtEt ideo functo ꝑticularit᷑:⁊ quãdoq; p płibus:qð eſſet
⁊ nos debemꝰ ꝓximis nr̃is ĩ purgatoꝛio exiſtẽ iutile ſi om̃e ſuffragiũ gñaliter oĩbus defunccꝭ
tibus:ac maximo penarũ feruoꝛe ꝓſtratis no/⸗ ꝓgeſſet.õ eſt ergo cenẽda opinio pᷣpoſitini q̃
ſtris ſuffragijs apud diuinã cemetiam facere eſt ↄtra rõnẽ naturalẽ. Nam virtꝰ vnita foꝛtioꝛ
vmbꝛã donec reſumptis virib reſurgãt a laco eſt multiplicata.vt ait autoꝛ in lib.de cauſis.Et
penarũ⁊ miſerie.Unde Job.xij.dicit᷑. Int᷑roga iõ ſuffragiũ factũ ꝓ vno efficaoꝰoperat᷑ qᷓ; ſi ad
iumeẽta ⁊ docebũt te volatilia celi ⁊ indicabunt mltos extẽderet᷑. lã oẽ ſuffragiũ eſt bonũ limi
tibi,/Pꝛopterea ſi ex pꝛecepto diuino exhibẽda tatũ:nullũ aũt bonũ limitatũ põt eſſe eq̃lis vir
eſt cura iumẽto cadẽti:iuxta illð Deut᷑.xxij. Si tutis ad plura ⁊ ad vnũ:ſuffragia nãq; fiũt ad
vigeris aſinũ aut bouem fratris tui in via ceci, ſoluẽdã penã ſeu reatũ. Sʒ plus eſt ſatiſfacere

diſſe non deſpicdies ſed/ſubleuabis euʒ: multo ꝓ ðbito multoꝝ qᷓ; vniꝰ tm:⁊ faciliꝰ ſacitſfit pꝛio

Nnsn
upioſe
umei
Mrnorig
whanß
nouncig
admoꝛ
n e
Möeinrt
dicbo ian
Aumair
nillärii,
1Branas
eboc do⸗
nnpoſſiü
ſenimens
iq; abiis
aaͤchan
niam ſuſe⸗
Ceceper.
diusdirt.
DasRo
u panss
oſtes
Cs. Hris
ib' fis:
ome faai
na porge,

facao
Morioen/
ſequaab
pro
naad
8ackäſ
Ggo ſiedlei
opinoiſhh/
Necelbi
epoin⸗
is Do.
galuincs.
an. Etbec
magidap
racoſe
6 Ppolan
us geſt
sdefunc,
dpolani
nirz forns:
ccauſis.
mithſin
bonülit
ſeecſi
iqg fu
ifu
Naanips

Foliũõ

debito vniꝰ qᷓ; multoꝝ. Ergo plibꝰ ſuffragijs
indigẽt duo q; vnus:ſi aũt diuidunt᷑ inter oos

vterq; minꝰ habet. Pꝛetea eadẽ ratiõe qua ſuf⸗
fragiũ poſſet pdeſſe duob poſſet ⁊ tribo ⁊ quat

tuoꝛ ⁊ centũ:⁊ ſic in infinitũ. Cũ non ſit magis

dare ratiõeʒ in vno qᷓ; in alio:ergo finitũ ſuffra
giu haberet infinitũ valoꝛẽ.qð eſt impoſſibile.
gre ſi hoc eſſet veꝝ ꝙ ſuffragiũ tatũ valeret pꝛo

pᷣlibus quãtũ pꝛo vno:⁊ ꝙ factũ pꝛo vno defũ
cto ꝓdeſſet generalit᷑ oĩbus:ſeq̃ret᷑ qualibet

die poſſent tot aie liberari quot ſit unt in purga⸗
toꝛio cũ omia ſuffragia qͥtidiana totius eccłie

videant᷑ ſufficere pꝛo vna quãtũcũq; ſcelerata.

⁊ ſicſequeret᷑ ꝙ nullus ſtaret in purgatoꝛio vl⸗
tra vnũ diẽ.⁊ ꝑ cõſequẽs eccłia erraret q̃ oꝛdina
nit ſeptima:trigeſima:ac anniuerſalia fieri pꝛo
defunctis:⁊ quolibet anno cõmẽoꝛationẽ gene
ralẽ oim ðfunctoꝝ.Dicũt ergo pᷣdicti doctoꝛes
ꝙ poteſt diminui pena alicuiꝰ:vł ꝑ diminutio
nem virtutis ex parte agẽtis:vel per diminutio

nem diſpoſiciõis ad patiẽdũ ex parte ſuſtinẽtis
Qꝛ actus actiuoꝝ ſunt in patiẽte bene diſpoſi⸗/

to.ij.de aia.Etvidemꝰiſta ꝑ exꝑientiã.Nã pena

magnũ onus poꝛtãtis diminui poteſt: vel ꝑ di

minutionẽ grauitatis oneris.vt ſi qͥs ipᷣm onꝰ
auferat in toto vel in parte.vel ꝑ aliquã cõfoꝛta
tionẽ iliꝰ vᷣtutis qͥ poꝛtat onus qua minuit᷑ in
ipᷣo diſpoſitio ad patiendũ ab onere.vt ſi qͥs eũ
foꝛtificet ꝑ bũ vł ꝑ aliqð bonũ vinũ quo red/
dat᷑ foꝛtioꝛ ad onus ipᷣm poꝛtandũ:lʒ aliq̃tenꝰ

nõ auferat᷑ ab eo nec diminuat᷑ grauitas oner

in ſe.Et ſic dico in ꝓpoſito ꝙ ſuffragia facta de/⸗
terminate ꝓ vno tm̃ nõ ꝓſunt alijs quo ad di⸗
minutionẽ pene eis debite ſed tm̃ uliꝓ quo fiũt
quia ſolũ illi ſubtrahbit᷑ quãtitas pene ꝓ modo
ſuffragioꝛũ.Quãtũ vo ad diminutionẽ dolorꝭ
⁊ grauedinis que ꝓuenit ratiõe cõfoꝛtatõis be
ne ꝓſunt oibus alijs.qꝛ ſe ꝑfecte amant cũ ſint
in charitate cõfirmati.Et ideo vidẽtes ꝓximos

ſuos ꝑ ſuffragia liberari a penis tãtũ gaudent

ꝙ pena ſua eis tolerabilioꝛ effici᷑ ratiõe huiꝰcõ
ſolatiõis ⁊ leticie. Sicut em̃ multũ diſpoſitꝰad
triſticiã ex modica cauſa foꝛtit᷑ triſtat᷑ ſᷣm Aui⸗

cennã.vj.naturaliũ.c.vlt.Ita leticia mẽtis facit

ſuppoꝛtari meliꝰafflictiões ⁊ nõ tm̃ ſentiri eaꝝ
triſticias ſ᷑ᷣm Phm.ij.ethi.Nõ obſtat mõ argu
mentũ pᷣpoſitini.qꝛ rñdet Rich̊.vbi S.ꝙ lumẽ
candele ⁊vox doctoꝛis ſe cõicãt ꝑ nature neceſſi
tatẽ:ſuffragia aũt cõicant᷑ ꝑ ſuffragãtis intẽtio
nem.Et ideo ðᷣt mgjr ſen.in.iiij.lib.di.xlv.⁊ bea⸗
tus Tho.in.ij.ſuo q̊dli.ar.xiiij.ꝙ ille citiꝰexibit
de purgatoꝛio ꝓ quo fiẽt plura ſuffragia.dato
ꝙ in eodẽ inſtãti plures intrauerint eqᷓlibꝰ pe⸗
nis obligati.Et in hoc valde vtile eſt habere he
redes deuotos:poſſet em̃ eſſe ꝙ duo exiſtentes
in purgatoꝛio mereant᷑ ꝑmanere ibi per centuʒ

ãanos:⁊ ꝓ vno fient tot ſuffragia ⁊ elemoſyne ꝓ

ifra hoꝛa liberabit᷑ ab illis penis. Et alius pꝛo

obitu Theodoſij imꝑatoꝛis.⁊ habetur

quo nulla fient ſuffragia ꝑticularia ꝑmanebit
ibi ꝑ multos snos. S
IJZaũt querat᷑ qua ex cauſa fiũt ſeptima
ſ trigeſima. Rndet btũs Amb.in lib.de

xiij.q.ij.c.quia alij.ꝙ qꝛ filij iſrael luxerũt ſepte,ʒ
diebo poſt ſepulturã Jacob patrẽ ſuũ.vt habe
Beñ.vlti.?⁊ oyſen triginta diebꝰ Deut.vlti.

Ideo adiũcta eſt hec coſuetudo.Sed meliꝰ eſt

qᷓ; citius põt facere officia ⁊ elemoſynas ꝓ moꝛ

tuis ⁊ nõ expectare vt poſt multa tꝑa fiant. Si
em̃ qͥs eſſet infirmꝰ⁊ grauibo anxiaret᷑ doloꝛibꝰ
nõ eſſet cõtentꝰ expectare vt in ſequẽti ãno pꝑ me

dico vel medicinis mitteret᷑. Itẽ ſi quis q̊tidieĩ

eculeo toꝛqueretur nõ eſſet contẽtus vt vſq; ad
annũ expeccare᷑ ad impecrãdã eiꝰ liberatioʒ.Et

ſiłiter habẽs filiũ infirmũ ⁊ cruciatib ⁊ toꝛmẽ

tis anguſtiatũ q;citius ei poſſet ſubuenire pcu

raret.Meliꝰ eſt q́; miſſas ⁊ officia celebꝛari fa⸗

cere ⁊ elemoſynas diſtribuere in vita vt ſtatim

poſt mo&ẽ ipᷣa bona inuenias ⁊ nõ expectarevt

ab alijs fiãt. Si em̃ eris negligẽs in vita facere

bona ꝓ aia tua multo erũt negligẽtioꝛes here⸗

des tui.Et ad pꝛedicta poteſt adduci exeplũ qðd

legit᷑ de quods vſurario qͥ tres habẽs filios di
uiſit inter eos pecuniã ſuã faciẽs q̃ttuoꝛ partes
de ea ⁊ vnã tm̃ partẽ ſibi reſeruãs. Poſtmodũ
vᷣo ad quãdã pꝛedicationẽ ↄuerſus miſitꝓ eis

rogans vt ſatiſfacere vellẽt ⁊ reſtituere pecunis
ipᷣam male acquiſitã ne dãnaret᷑. Maioꝛ aũt fi

lius eiꝰ ꝓmiſit ei magna magnalia facere.vt ca
pellas facere edificare ⁊ dotare:atq; miſſas cele

bꝛari facere:⁊ hmõi mulca.Secũdus vo pmi/
ſit puellas multas nuptui tradere:⁊ qᷓ;plura ſi
milia bona ꝓ eius aima facere. Minoꝛ aũütno

luit ꝓmittere ſe ꝓ aia eiꝰaliqͥd facturũ:ſed eũ cũ

fratribo ſuis ad cenã inuitauit quã ſplẽdidiſſi⸗

me parauerat:paruã q; candelã tm̃ poſuit i mẽ

minoſum poſt coꝛtinã.Cũ aũt patrẽ ſuũ ad co
medẽdũ inuitaret:ille dixit.Ego lumẽ nõvideo

quid eſt ꝙ tam abũde mẽſam pᷣparaſti ⁊ cibis
repleſti ⁊ nõ plura luminaria ſed vnã paruam

tin modo candelã in menſa poſuiſti.Ad quẽ fi⸗

lius inqͥt. Reſpice retro pater amoueq; coꝛtinã

⁊ videbis ibi cereũ magnũ poſitũ.Cui pater ait

Et quid mihi pꝛodeſt niſi ate me poſueris. Ita

inquit filiꝰ minimũ bonũ qð ãte moꝛtẽ tuã fece
ris plus ꝓderit tibi qᷓ; młta ⁊ magna que poſt
moꝛtẽ tuã ꝓ te reliq̃ris faciẽda.Quapꝛopt᷑ noli
aſpicere ꝙ; ꝓ te qͥcq; boni facturꝰ ſim poſt moꝛ⸗

tem tuã:imo nec volo nec ꝓmitto.bona vᷣo oĩa
que mihi dediſti cũ tua ſint accipe: ⁊ de eis duz
viuis fac quicqͥd boni tibi videt᷑. Qð audiens

pater oĩa abſtulit nõ ſolũ ab eo ſed etiã ab alijs
filijs:⁊ reſtituit illis quibo ꝑ vſurã abſtulerat.
ſicq; ab inferno aiam ſuaʒ liberauit.Dũ g̊ ſani

2N

ſa ante patrẽ ſuũ:retro vᷣo cereũ magnũ atq; lu⸗

eſtis ⁊ facultatẽ habetis facite manib⸗ be⸗ qö

ab heredibo vr̃is fieri poſt moꝛtem optaretis.⁊

mittite candela ance vos. Ad qð adduci poteſt
exẽplũ qð legit᷑ ð quadã viſiõe quã habuit qͥdã
bonꝰ heremita. Uidit em vnũ defunctũ ſedentẽ
⁊ añ ſe habẽtẽ mẽſaʒ repletã oibus bonis:poſt
tergũ aũt eiꝰ vidit mẽſamvacuã.A quo querẽs

qͥd ſignificarẽt. Rndit. Melſa hec que ſtat ante

me ſunt oꝑa miſicoꝛdie ⁊ alia bona que fed an

moꝛtẽ ⁊ illis bonis mõvtoꝛ.Meẽſa vo poſt me o int xpᷣianos ex
pv defunctis ſuis faciãt celebꝛari trigita miſſas

poſita ſunt bona ⁊ elemoſyne q madaui vxoꝛi

⁊ filijs:⁊ amicis ac heredibo meis fienda poſt

moꝛtẽ meã vt aie mee ſubuenirẽt.Et ecce hec mẽ
ſa adhuc ſtat vacua:qꝛ mei obliti ſunt. Et ideo
qdã ſapiẽs ait.Fac bñn dũviuis poſt moꝛtẽviue
re ſi vis.Et iteꝝ Munera q donas moꝛiẽs hec

munera nõ ſunt.Ad pᷣdicta etiã facit ꝙ elemo⸗

ſyna eſt ad inſtar candele lumẽ pꝛebẽtj.Et ideo
de ea dicit᷑ Lobie.iiij.ꝙ nõ patit᷑ ire ĩ tenebꝛas.
Qui igit᷑ tm poſt moꝛtẽ elemoſynas vult face⸗
re eius aia cũ de coꝛꝑe egredit᷑ umẽ habet poſt
tergũ ſuũ.⁊ideo viã qua itur ad celũ nõ põt da

re videre. Itẽ oculos habet poſt capuł ſuũ:⁊ iõ
ſepe cõtingit in foueã purgatoꝛij ipᷣm incidere.

Pꝛetea bona facta in vita cuſtodiũt animã ne
min ipᷣam purgatoꝛij foueã cadat:⁊ ne in carcere

purgatoꝛij includat᷑:⁊ ne in igne ipiꝰ purgato⸗

rij cõburat᷑. Bona aũt facta ꝓ ipᷣa aia poſt hãc

vitã adiuuaãt eamvt ab ea ipᷣa fouea reſurgat:?-
vt a carcere purgatoꝛij educatur:⁊vt poſt com⸗/

buſtionce ab igne liberet᷑. Meliꝰaũt eſt in foueã

nõ cadere qᷓ; inde reſurgere: ⁊ nõ incarcerari q;

de carcere educi:⁊nõ cõburi qᷓ; poſt cõbuſtionẽ
ab igne liberari. Ergo mulco meliꝰeſt invita qᷓ;
poſt moꝛtẽ bonap nobis fieri.Utile tamẽ ⁊ lau
dabile eſt etiã aliqua ſuffragia oꝛdinare q̃ poſt
moꝛtẽ fiant. Sed illð qð vultis fieri per lòga tẽ
poꝛa oꝛdinate vt poſt vrjm deceſfum qᷓ; citius
fiat. Unõ ſi deſideratis ꝓ vobis dici centũ miſ⸗
ſas:ſtatuite ꝙ dicant᷑ in die vfi obitus vel ſeq̃n

ti ſi poſſibile ſit.Et ãniuerſaria q vultj fieri vſq;
ad viginti ⁊ triginta ãnos facite celebꝛari in vi

ginti vel triginta dieb: vt velociꝰ exire poſſitis
de toꝛmẽtis. Illi nãq; qͥ oꝛdinãtvt vſq; ad cen⸗
tfũ qnos vel in ꝑpetuũ fiat ꝓ eis anuale:vident᷑
habere animũ ſeu intẽtione ꝑmanẽdivſq; ad il
lud tẽpus in purgatoꝛio:a quo tãto citiꝰ libe⸗
rabunt᷑ quãto velociꝰ a viuis adiuuabunt᷑.Et
iõ ſtultꝰ dici põt qui magis q̃rit cõmoda here⸗
dis ſui in elemoſynis ꝓ ſe faciẽdis qᷓ; liberatõeʒ
gie ſue a coꝛꝛmes. „
Uog aũt veꝝ ſit moꝛtuos a penis ꝑ ſuf

q fragia liberari patet ꝑ exẽplũ qð ponit

HGꝛeg.iiij.dyal.di.ꝙ cũ quidã monachꝰ

ſuus noie Juſtꝰ ad extremũ veniẽs tres ſe ha⸗

bere occultos aureos indicaſſet ⁊ de hoc inge⸗
miſcẽs moꝛtuꝰ fuiſſet:pᷣcepit Gꝛegoꝛiꝰ fratrib⸗
vt coꝛpꝰ eiꝰ cũ trib aureis ĩ ſterqᷣlinio ſepelirẽt.
tamẽ cuidã e fratribis Gꝛegoꝛius pᷣcepit vt vſq;

ad dies triginta om̃i die ꝓ eo coꝛꝑis rpᷣi hoſtiã
imolaret.Aui cũ iuſſa cõpleſſʒ is qui defunaꝰ
fuerat in die trigeſimo cuidã fratri ſibi germa⸗
no appuit.Quẽ germanꝰreqͥſiuit dicens.Quõ
es.Cui ülle rñdit. Hucuſq; male fui ſʒ iam mõ
bene ſum qꝛ hodie cõionẽ accepi.Oꝛ vo virtute
triginta miſſaꝝ ex impoſitiõe bti Gꝛeg.diccarũ
aima illa fuit liberata a penis purgatoꝛij: ideo
laudabilis cõſuetudo int᷑ xpᷣianos exoꝛta eſt vt

q̃ dicunt᷑ miſſe ſcci Gꝛegoꝛij ꝓpter pᷣdictã cauſã

quo nihil gratiꝰ facere pñt ipis moꝛtuis.Silr

GBꝛego.in pdicto lib.oſtẽdit quãtũ oꝛões ꝓſint
exiſtentibo in purgatoꝛio. Narrat em̃ de Paſca
ſio qͥ cũ vir mire ſctitatis ⁊ vᷣtutis extiterit ⁊ ſuo
tꝑe duo fuiſſent ſũmi põtifices elect: ↄueniſſet
q; tandẽ eccłia in vnũ:ipetñ Paſcaſiꝰ quaſi ex
erroꝛe aliũ papã pᷣtulit ⁊ in hac ſentẽtia vſq; ad
mortẽ ꝑmũſit.Qui cũ eẽt defunctꝰ?⁊ dalmaticã
ſuꝑ feretro ſuꝑpoſitã demoniacꝰ tetigiſſet ſtati
ſanatꝰ eſt. Poſt multũ vo tꝑis cũ germanꝰ ca⸗
puanꝰ epᷣus balneũ ob gram ſanitatis petiſſet
pᷣdiccũ Paſcaſiũ diaconẽ ibi ſtantẽ ⁊ obſequẽ⸗
tem inuenit.Quo viſo ille vehemẽter extimuit:
⁊ qͥd illic tantꝰ vir faceret inqͥ ſiuit.Quip nulla
alia cauſa ſe i ũlo loco penali deputatũ aſſeruit
niſi qꝛ in illa cauſa pontificis plus iuſto ſenſit.
⁊ addidit dicẽs.Queſo te depᷣcare deũ pꝛo me:
atq; in hoc cognoſces ꝙ exauditus ſis ſi huc re
diẽs me nõ iueneris.Qui cũ pꝛo eo oꝛaſſet ⁊ ſũl⸗
luc poſt paucos dies redijſſʒ pᷣdicũ Paſcaſiũ
in eodẽ loco nõ inuenit. Tegit᷑ qͥʒ ꝙ i quodaʒ
mõaſterio vnꝰ deuotꝰ frater ſꝑ dicebat miſſas
⁊ officia pꝛo moꝛtuis ita ꝙ multũ tẽpꝰcõſume
bat in dictis officijs.vñ pꝛohibuit eũ pꝛioꝛ ſuꝰ
ne tãta officia diceret. Nocte vᷣo ſeq̃nti dũ iu⸗
xta cimiteriũ pᷣdictꝰ pꝛioꝛ ꝑgeret audiuit moꝛ⸗
tuos clamõtes. Dimitte nobis adiutoꝛẽ nr̃jm:
redde nobis aduocatũ nr̃m. De quo territꝰ ille
pꝛioꝛ pꝛecepit ei vt ſolita officia diceret.minati

nãq; fuerãt ei moꝛtui:ꝙ ſi eis pcuratoꝛe ſuum

nõ reſtituiſſʒ illũ moꝛi facerẽt. In ciuitate etiã
Mediolani moꝛtuꝰeſt qͥdã doctoꝛ qͥ appella⸗

bat dñs Jacobo de arzonib ⁊ moͤꝛaba ſpe pa

trẽ meũ:quẽ doctoꝛẽ ego vidi poꝛtari ad tumu

lũ veſte purpura idutũ. Nocte vo trigeſimi ſui

dictꝰ moꝛtuꝰ apꝑuit ad oſtiũ pbꝛi illiꝰ ecclłie in
qua erat ſepultꝰ ⁊ ibi pulſabat. Oꝛ vᷣo pᷣdictuʒ
oſtiũ erat ꝑ mediũ domꝰpꝛis meiqͥdã ð domo

nfa doꝛmiẽs in quadã camera reſpiciẽte vᷣſus
poꝛtã ſacerdotis audiẽs pulſari ad dictũ oſtiũ
ſurrexit ⁊ aſpiciẽs vidit ũlũ doctoꝛẽ moꝛtuũ qͥ

indutꝰ veſte purpurea pulſabat ⁊ vocabat pᷣſby

terũ dicẽs. O dñe ſurgite ⁊ pᷣꝑate vos ad facien

dũ meũ trigeſimũ.ite⁊ dicitevxoꝛi mee ꝙ faciat

elemoſynas pauꝑiboꝓ aia mea. Et his dict re⸗
qijt ad eccłiam.Et iſte doctoꝛ fuit pr cuiuſdam
fratr nr̃i pᷣdicatoꝛis. In ciuitate q̊ʒ Ferrarie

, 5

Puzein
Squldefn
nsd
efu Flanne
Ofonm
ndni
Merhi⸗ o
samackr
umgnn
wödtai n
matus
ridrocigſr
Varitanrſo
de. zunir
rinaigd
ac': dalni
egſeſi
cirnan',
memsanſe
hmizodſegdi
iur ul⸗
Nusurſolt.
r Müpone.

„ „ 6. 2⸗ .
uci Dai

Ziy god
duaber niſus
Nitipcoume
uraührori⸗
oſtien dün
n dme en
SMui.
deeumi
uNENN
parmiſdnn
Acr
α
hoan hc
zhnntgeßs

ormu

fongn

.
. ANe
pbäic,ae

foßten
1noir fi⸗
nudiofi
Creifnora
rrwabag
rosdsf⸗
orimnaeg
1Bhe,
N

Foliũ

ſicut retulit mibi qdã fide dignꝰſocmeꝰtunc

doctoꝛ:nũc aũt frater nr̃ pᷣdicatoꝛ. In q̊dã pa⸗

lacio nõ poterat hitari ꝓpter terribiles ſtrepitꝰ

ibi facos. Quidã aũt ſcolaris vltramotanus
aĩioſus ꝓmiſit dño ipᷣius pallacij ibi hitare dũ

mõ pꝑmitteret euʒ moꝛari ibi ꝑ decẽ annos ſine

ſolutliõe alicuiꝰpẽſiõis de qͥ ille fuit cõtẽtꝰ. Per⸗
rexit ̊ dicꝰſcolarꝭ ad dcm̃ pallaciũ faciẽs poꝛ⸗
tani libꝛos ſuos ⁊ oĩa q hẽbat.⁊ qꝛ i mane ſeq̃n
ti ð bebat facere q̃ndã diſputatiõeʒ poſuit ſe ad
ſtudendũ tota nocte in qᷓda pulchꝛa camera:⁊
hẽbat cãdelas bñdictas:q̃rũ lumine ſtudebat.
ũ aũt ꝑ modicũ tꝑis ibi fuiſſet:audiuit hoꝛri

bilẽ ſtrepitũ ꝑ totã domũ.Deinde audiuit veni

re qᷓnda qͥ hẽbat młtas cathenas circũ q̃q; qͥ cũ

magno ſtrepitu aſcendit ſcalã ⁊ intrauit illa ca

merã in q̃ ipe erat.Aſpiciẽs aũt ille ſcolaris qͥs

elſſet:vidit qddã magnũ fataſma ad modũ ſta

tue magne ⁊ nigre q̃venit ꝓpe eũ ad ſedẽdũ ſi/ uꝑ
q̃ddã ſcãnũ.Ille aũt ſcolan nõ dimiſit ſtudiũ
ſuũ ſʒ voluebat libꝛos ſicut pᷣus.Zũcille moꝛ⸗
tuus qͥ apparebat dixit illi. Quid q̃ris. Rñdit
ſcolaris.Quero talẽ legẽ qꝛvolo facere vnũ ar/⸗
gumentũ ꝓ tali diſputatiõe.Dixit aũt ille moꝛ⸗
tuus.Si vis bñ diſputare iſtam materiã:vide
talẽ doctoꝛẽ in tali loco:⁊ młta pulchꝛa puncta
oñdit ei in materia illiꝰdiſputatõis poſtmodũ
ſonantibo matutinis:ille ſurrexit. Quẽ deſcen/

gerevidẽs ſcolaris ꝑrexit poſt euʒ cum cãdelis

bñdictis:⁊ tandẽ ꝑuenit ad qðdã penu ⁊ vidit
in q̊dã loco eiuſdẽ diſparere illũ moꝛtuũ:⁊ po⸗
ſuit i illo loco cãdelã bñdiccã Mane aũt facto
vocatis ſocijs cepit fodere ibi terrã ⁊ iuenit coꝛ
pus vniꝰmoꝛtui:qð fecit vt decebat ad eccłiaʒ
poꝛtari ⁊ ſepeliri:⁊ ꝓ aĩa illius fecit miſſas cele⸗
bꝛari:⁊ ampliꝰſtrepitꝰnõ fuit auditꝰin illo pal

lacio.Et idẽ exemplũ q̃ſi ꝑ oĩa accidit ĩ ciuitate

Thaurini vt mihi retulit qͥdã frater nn. ¶
Va ex re nos debemꝰeẽ ſolliciti circa ſe
q pulturas moꝛtuoꝝ.̊ em̃ nõ ſolũ placʒ
deo. ʒ etiã vᷣgini glioſe reʒ gratã facimꝰ
moꝛtuos ſepeliẽtes maxie deuotos ſuos. Uñ
legit᷑ ꝙ qͥdã clericꝰ deuotꝰ vᷣginis qͥtidie añ alta
re eiuſdẽ deuote dicebat aue maria ſʒ tñ erat il⸗/
laqatꝰ in rebb mũdanis:⁊ młta mala cõmitte⸗
bat.Uñ q̃dã die ab inimicis ſuis occiſus eſt:⁊
qꝛ malãduxeratvitã pᷣſbyteri noluerf̃t eũ ſepelire
in ſacro ſʒ poſuerũt eũ in loco ꝓphano:poſt tri⸗
ginta aũt dies glioſa vgo maria appuit ſacri⸗
ſte eccłie ĩ qua bñficiũ hẽbat ille dericꝰmoꝛtuꝰ:

⁊ dixit ei.Quare feciſtis tantã iiuſticiam cõtra

ſuũ meũ ponẽtes eũ extra cimiteriũ.Et ille cleri
us dixit. Quis eſt ille ſeruꝰ veſter. Rñdit dña.
Ille clericꝰqͥ ã triginta dieb elapſis ſepultꝰfu

it in loco ꝓphano. Ite ergo cito ⁊ extrahite eum

de loco illo:⁊ ponite in loco ↄdecẽti ⁊ honeſto.
Fuit em̃ ſꝑ meꝰfidelis ſᷣuus ⁊ cum deuotione
me ſalutabat q̃tidie ante altare meũ. Mane ãt

facto boꝛa tẽpeſtiua oẽs clerici grexert ad di.
coꝛpꝰ ⁊ excauãaãtes terrã inuenerũt in oꝛe eiꝰvnũ

dictũů

pulchꝛũ floꝛẽ ⁊ linguã eiꝰ ſanã pulchꝛã ⁊ inte⸗
gra. Ex qͥ głioſa vgo ſigniſicare voluit quãtuʒ
ibi placuit ãgelica ſalutatio. Quã bñdictã vᷣ⸗
ginẽ ꝓ nris moꝛtuis hac oꝛõe ðᷣuota rogitemꝰ.
O Maria cãcellaria eterni creatoꝛis tu lta no⸗
bilẽ habes conſuerudinẽ ꝙ ois homo te amat.
O maria nr̃a tutela ʒ foꝛtes hoſtes non dimit
tas bꝛutã ferã voꝛare moꝛtes nr̃as. O dna nr̃a

velis eſſe pᷣſidio o pia virgo mana.
Pars tertia huiꝰ ſᷣmonis de fructificatiõe et

I poteris nos leuare extra oẽm agonc. ꝗpterea

vtilitate quã cõſequunt᷑ faciẽtes ſi uffragia 2 ele

moſynas ꝓ moꝛtuus.
Ertia ⁊ vltima cõſideratio de ſuffra⸗
t gijs dꝛ fructificatiõis.Magnas em
cõſequit᷑ vcilitates ille qͥ facit aliq̃ bo/⸗
na ꝓ moꝛtuis. Sʒ due ſunt pᷣncipa⸗
les. Pꝛima ðꝛ adiuuatiois. Adiuuãt em̃ nos
ta tꝑaut q; ſpũałr. Un eſt ſciẽdũ ꝙ illi qͥ ſunt in
purgatoꝛio ſciũt bõa qͥ fiunt a viuis.Et h̊ duo⸗
bus modis ſᷣm Aug.in li.de cura agẽdap mo:
tuis.⁊ hx in.c.fotẽdũ.xiij.q.ij.ſ.aut relatiõe eoꝛũ
q moꝛiunt᷑ ⁊ ea ſciũt:aut relatiõc ãgeloꝝ maxie
illoꝝ qͥ habuerũt eos in cura qͥ ſunt ſoliciti deil
loꝛũ ſalute ⁊ coſolatiõe.qꝛ debẽt pe cos ſtare in
celo.⁊ ideo eis refer̃t bona q̃ ꝓ illis fiũt ⁊ a qbꝰ.
Docrtoꝛes aũt i.iiij.di.xlv.addũt duos modos
vicʒ inſpiratiõeʒ diuinam:qꝛ deꝰ hoc facit eos
itelligere.Et penarũ ſi: ubtractionẽ.qꝛ cũ deberẽt
mlto tꝑe ſtare ĩ purgatoꝛio ⁊ pati magnã quã⸗
titatẽ penaꝝ vident ſibi ſubtrahi penas ⁊ dimi
nui tẽpus.ex q̊ intelligunt ſuſfragia ꝓ ſe facta
ab amicis ſuis/vñð cũ ſint in gra dei öpꝛecan
eũ ꝓ illis ⁊ obtinẽt illis dona ſpñalia cꝑalia.
imo ipᷣi qñq;apparẽtes ex ꝑmiſſiõe diuina eos
defendũt a ꝑiculis. Uñ legit᷑ de quodã q̃ ſemꝑ
qñ trãſibat ꝑ qͥddã cimiteriũ dicebat De pfun⸗
dis ꝓ illis moꝛtuis qui ibi iacebãt.Quadã aũt
nocte cũ deberet inde trãſire iimici eius volẽtes
ipᷣm occidere eũ ſuꝑ dictũ cimiteriũ expectabãt.
Cũ aũt ille veniret ⁊ cepiſſet dicere Depfundis
ſtatĩ apꝑuerũt cũ eo multi moꝛtui in foꝛma ho
minũ armatoꝛũ.Quos vidẽtes ſimici eiꝰ terri⸗
ti abierũt. Zegit᷑ etiã de q̊dã alio qͥ qtidie dice
bat oꝛões ꝓ moꝛtuis: ꝙ ſemel denocte rediens
domũ aſſociatꝰ fuit cũ qᷓttuoꝛ luiarib:duobꝰ
añ ⁊ duobo poſt ipʒʒ ⁊ nõ videbat qͥ ea poꝛtarẽt
Cũ aũt ꝑueniſſʒad domũ ſuã audiuitvocẽ dicẽ
tem ſibi. Uade in pace qꝛ nos ſumꝰ moꝛtui qͥ te
ſociauimꝰ:⁊ niſi nos fuiſſemus intfectꝰeſſes:⁊

ſtati illa luiaria diſceſſerũt/o ſolũ aũt ðᷣfuncti
exiſtẽtes in purgatoꝛio ꝓ talib oꝛãt:ſʒ etiã oẽs
ſctĩ.qꝛ cũ diligatillos qͥ ſũt in purgatoꝛio gtiſſi
ma hñt ſuffragia q ꝓ eis fiunt. a ex liberatiõe
illoꝝ auget᷑ nuũerꝰſctõꝝ.⁊ iõ ↄtinue rogãt deũ ꝓ
his qͥ defüctis oꝑa pietatis hibe. Er cũ ſinti
2

Bermo

gra dei ab eo exaudiũt᷑: ſᷣm cheolo.i.iiij.di.xlv.
⁊ ibi Ric.ar.vij.q.ij.⁊ ſetem̃ Bona.e.dl.ar.iij.q.
ij. Maxie aũt oꝛabunt ꝓ nobis ipᷣe aie a penis
iõ inqͥt Aug.ĩ ſᷣmõe ad here.Oꝛa &̊ ꝓ defunctis
vt dũ fuerit i eterna vita ꝓ te oꝛare nõ negligãt.

liberate ſuffragijs nr̃is qñ erũc in paradiſo.t

Expectant em̃ nos:nã tpᷣs oꝛandi iã ꝓfugit ab

eis. Clamaãt igit᷑ qtidie ꝗ iacẽt ĩi toꝛmetis:ſʒ pau
ci ſunt qͥ rñdeãt. Ululãt ⁊ nõ ẽ qͥ cõſolet᷑ eos.O
qᷓ; gradis crudelitas frẽs mei:o qᷓ; grdis ibu
manitas. Clamãt ad nos qͥtidie qui dũ vixerũt

młta ꝓ nobis ſuſtinere voluerũt:neceis ſubue

nire curamꝰ o vere magna ihũanitas. Ecce em̃
infirmꝰiacet ⁊ mediccõſolat᷑.cadit aſinꝰ⁊ oẽs
ceũ ſubleuare feſtinãt:ſʒ clamat iĩ toꝛmẽt fidelis
⁊ nõ ẽ qͥ rñdeat.Ecce nr̃a ihũanitas frẽs. Eya g̊

nõ ſic.ſʒ memẽtote frẽs ꝙ ſcã ⁊ ſalubꝛis:pia ?

felix:⁊ ſuauis deo ⁊ angelis eſt cogitatio ꝓ de⸗
ſunctis exoꝛare vt a penis quas patiuntur ſol⸗/
nantur. hec ille. “́èòM V
XLYXliõ eccłia oꝛdiauitvt ĩ oib hoꝛi cano
ę nicis qͥtidie fiat oꝛo ꝓ defũctis:⁊ dicat᷑.
Figeliũ aie ꝑ miicoꝛdiã dei reqͥ eſcãt in
pace. Itẽ iſtituit diẽ cõmẽoꝛatõis oĩum fideliũ
defuctoꝝ. Cuiꝰcãm aſſignat auctoꝛ rõnalis di⸗
uinoꝝ officioꝝ li.vij. dicẽs.ꝙ ſicut feſtuʒ oium
ſctõꝝ oꝛdinatũ eſt młtis de cauſis:maxie ꝓpter
omiſſoꝝ feſtoꝝ ſuppletionẽ:qꝛ ꝓpter ipᷣaꝝ mł⸗
titudinẽ de oĩbo ſpẽałr feſtiuare nõ valemꝰ. Itẽ

—

Apter negligẽtiaꝝ ĩ feſtis qᷓ celebꝛamꝰcõmiſſaꝝ

expiationẽ. Uñ in ſᷣmõe oiuʒ ſccõꝛũ ðꝛ. Decretũ
eſt vt die iſta oium ſeõꝝ mẽoꝛia hẽat᷑:vt qͥcqͥd
bũana fragilitas ꝑ ignoꝛãtiã:aut negligetiã:vł
pꝑ occupationẽ rei familiar i ſolẽnitatibo ſccõꝛũ
minꝰꝑegiſſet in hac ſcã obᷣuatiõe ꝑſoluat᷑ Ita
pifoꝛmit᷑ comẽcoꝛatio oĩm fideliũ defunctoꝝ in
ſtituta eſt fieri ab eccłia tali die vt gñalibo bñfi⸗
cijs adiuuent᷑ qui ſpẽalia hr̃e non pñt.Sic̃ em̃
Petrꝰ damianꝰ ait.Sctũs hedibo comꝑiẽs q;
apud vulcanũ cecilie crebꝛe voces ⁊ vlulatꝰde/⸗
monũ audiebat᷑ lamẽtantiũ:ꝓ eo ꝙ aĩe defun⸗
ctoꝝ ꝑ ełyas ⁊ oꝛones de locis penalibo eripie⸗
bant᷑:oꝛdiauit i ſuis monaſterijs vt poſt feſtũ
oĩm ſctõꝝ fieret cõmẽoꝛatio defunctoꝝ:qð fuit
poſtmodũ a tota eccłia appꝛobatũ. Et iõ taleʒ
diẽ expeccant moꝛtuoꝝ aie cũ maxio deſiderio:
ſperantes a penis eripi per fideliũ ſuffragia in
coto vel in prre. EüZ
e‚hq 5 qri poſſet vtꝝ ſuffragia fcã ꝓ öᷣfũ
8 ctis ab ilł qͥ ſut in pctõ moꝛtali eis ꝓſint
QAul q̃ſtiõi rñdet Tho.iĩ.iiij.di.xlv.ar.j.
q.ij.?⁊ Ric.iĩ ea.di.ar.ij.q.iiij.⁊ cõit᷑ alij theologi
in pᷣfata diſtictiõe ꝙ talia faciẽs aut hec agit vt
miſter:autvt auctoꝛ noĩe ꝓpꝛio.Si pᷣmo mõ:ẽt
diſtiguẽdũ c:qꝛ aut agit hec vt miſter publicꝰ
oĩm ſicẽ ſacerdos qͥ ẽſi ſindicꝰtotiꝰeccłie:⁊ mĩ⸗
ſter gñaliſa ðo oꝛdiatꝰ p ſacrificijs offerẽdis:?
ipᷣiꝰ oꝑa ſacralia vt miſſa:officium moꝛtuoꝝ ⁊

„ .*
⁶

bmoõiſiłia ꝓſunt defuncis:qꝛ illa a deo nõ ab

operãte efficaciã habẽt. Itẽ qꝛ malicia miniſtri

nõ tollit efficaciã oꝑis boni autoꝛis: nec ſacraz⸗
mẽta pñt pollui aut infid malicia miniſtrãtis.
vnõð.j.q.j.c.dñs.dicit᷑.Dñs declarauit invno ce
tu hoĩim eadẽ ſacr̃a ſumẽtiũ nõ obeſſe mundis
aliquoꝝ ĩmũdiciã.hecibi. Spũs em̃ ſctũs dat
ſacramentis efficaciã per quoſcũq; miniſtrent᷑.
ca.multe.⁊.c.ita fit.⁊ tribo ſequẽ.ca.⁊.c.nõ nocet
ea.q.⁊ cã.Et ideo ipᷣa ſacramẽta ab ĩimũdis mi
niſtris inqͥ nari nequeũt.c.remiſſionẽ pctõꝛũ.j.
q.j.nam alicuiꝰ malicia nõꝓphanat ſacra.c.nõ⸗
ne.ea.q.⁊ cã.⁊ ſacramẽta virtutẽ ſuã nõ amictũt
ſi per malũ miniſtrũ in foꝛma eccłie exhibetur.
xxxiij.di.S.verũ.⁊.S.poꝛro.⁊.j.q.j.c.ſi fuerit.⁊.c.

ſequẽti vſq; ad finẽ.Deꝰem̃ in adminiſtratione
ſacramẽtoꝝ nõ ent at merita miniſtroꝝ ſʒ offi
cia.ſ.q.j.c.cum ſc
ſter alicuiꝰꝑticularꝭ ꝑſone:⁊ tũc etiã diſtinguũt

pᷣdicti doctoꝛes.ſ.ꝙ aut talis ꝑſona qñ ſibi pꝛe

cepit tale opus erat in charitate:aut nõ.Si pꝛi
mo modo:⁊ tũc dicta oꝑa pietatis ꝓſunt ðfun

qis ſiuetalis mãdãs viuat ſiue nõ: qꝛ hoc opꝰ
pncipaliter ipᷣiꝰ eſt qͥ illud fieni mandauit. Qui

em̃ mãdat ſolui e ſoluere ðꝛ. ⁊ qͥ per aliũ facit
ꝑ ſeipᷣm facere videt᷑. geiſi
mi. tuto.⁊.l.j.S.deieciſſe.ff.de vi ⁊ vi ar. Sicut

ſeruꝰin pcto moꝛtali exiſtẽs põt opus merito
riũ facere:nõ ꝓut eſt ſuũ ſed ꝓutillud opus ſa
cit ex pᷣcepto dñi ſui charitatẽ habẽtis. Ita oꝛo
⁊ alia ſuffragia pctõꝛis cuiuſcũq; qᷓ;uis nõ ſint

meritoꝛia ex parte ſui ſunt tñ meritoꝛia ex par⸗
te pncipalis agentis:qꝛ ille intelligit᷑ agere cuiꝰ
vice vel noie fit.vt ðt Dionyp.xiij.c.celeſtis hiera.

Siltiter ſi aliqͥs in charitate decedẽs pᷣcipiat ſi⸗
bi ſuffragia fieri:illa ſuffragia ſibi ꝓder̃t q;uis
üli ꝑ quos fiũt ſint ĩ pctõ moꝛtali Sivo ꝑſona

q̃ ſuffragia fieri mandauit erat in pctõ moꝛtali
dicũt pᷣdicti doctoꝛes.ꝙ aut hoc erat qñ mãda
uit fieri:aut qñ opus executiõi fuit demãdatũ.
Si pᷣmo modo:dicũt ꝙ talia ſuffragia nõ pꝛo

ſunt q;uis ſit in charitate eo tꝑe quo eiꝰmanda
tũ adimplet᷑ niſi illð iteꝝ fieri mãdet:aut demã

dationẽ factã ð nouo acceptet.qꝛ opus illð ſᷣm

eos nõ eſt ipᷣiꝰ in gra exiſtetis niſi inquãtũ illð
fieri mãdet vel fieri acceptet in gr̃a. Sivo erat ĩ
pctõ moꝛtali qñ opꝰillud demãdatũ fuit execu

tiõi:ſed erat in charitate qñ pᷣcepit fieri:dicũt ꝙ;
ꝓdeſt defũctis ꝓ quibo fit.qꝛ tale opus eſt ma⸗

xime a pᷣcipiẽte rõne illiꝰ actus volũtatꝭ quã hba

buit qn illud fieri mãdauit. Magis tñ pdeſſẽt
ſuffragia ſi miniſtri etiã foꝛẽt ĩ charitate:qꝛ tũc

meritoꝛia eſſent ex vtraq; ꝑte. Si autẽ talis fa⸗
ciens ſuffragia nõ alieno ſʒ ꝓpꝛio noĩe hec agat
vi pncipalis actoꝛ:dicũt ꝙ nõ ꝓdeſt defunctis.
qꝛ oꝛo pctõꝛis caret celeſti gr̃a ⁊ dei amicicia ac
ſpũali vita:⁊ pctõꝛes deꝰ nõ exaudit: Johis.ix.
Vñ Gꝛeg.in paſtor.ait.Dũ is qͥ diſplicecad in⸗

riptura.Aut vᷣo talis eſt mini

k.l.ita aũt.S.geſſiſſe.ff.de ad

=2..S a= =

ide 4
amint
hecſang
mniſtnis.
unnrnon
ſemunds
Inſais dar
5nmünſtrn:
Cidocer
dinädtsi
e gacöri,.
Xlcfa Nd
änöaminit
kabidinn
Afnent:7
umiſtranone
tog hofi
Ascſtmini
idiſtinguit
ugüſidipet
ne Sint
sfamdfun
ibocop
ndauir Ai
per alü̃ſfnct
iſeff dead
ni Sian
ohus mario
ud opnsſs
dans. Juci⸗
öuisnͤln
moracrpor⸗
kagat a
Cchs bien.
disapanſi
digactihns
Sito on
upcinoral
xqinien
anöhin
woc'and
dcant dani
ohus li fn
ſingvici i

1Sitoant
Carüfnas
lepbsckin
guint git⸗
gotipceſt
uniunchn
iantitalof
poie beeg⸗
kdenm,
dalanann

Foliũ

terpellãdũ mittit᷑ irati iudicis aĩus ad detenio⸗
ra ꝓuocat᷑ hec ille.Sed Scotuſ in.iiij.di.xlv.⁊
Frãciſcꝰde mayro.in tracatu de ſuffragijs. ar.
v. cenẽt de directo oppoſitũ dicẽtes ꝙ a ꝗbuſcũ
qʒ exiſtẽtib in pcrõ moꝛtali fit talia ſuffragia
ꝓ aiab defunctoꝝ ꝓſunt eis:qꝛ licet ſint moꝛ⸗
tua tñ ſᷣm oẽs doctoꝛes bona facta i pœõ moꝛ⸗

tali ꝓſunt ad bona teꝑalia:z ad penas tẽꝑales

euadẽdas ac mitigãdas.Cũ igit̃᷑ pene purga⸗
toꝛij ſint tꝑales tm:ſeqtur ꝙ talia oꝑa valeant
ad ipᷣas mitigãdas ⁊ euadẽdas.hec illi. Quo
rũ dictũ pᷣt coꝛroboꝛari ꝑ ullð qð ait btũſ Cho.
in.iiij.di xlv.ar.ij.q.j.in ſolutiòe pᷣmi argumẽti
di. ꝙ oꝛo ⁊ alia ſuffragia acceptant a deo magꝭ
ꝓ moꝛtuo qᷓ; ꝓviuo:qꝛ magis idiget moꝛtuus
cũ nõ poſſit ſibi auxiliari ſicut pᷣt viuꝰ. Diot tñ
Frãciſcꝰde mayro.vt ſup:ꝙ ſi bona ſũt eq̃lia ſꝑ
ꝓſunt magis a melioꝛi facta:qꝛ ſũt magis me⸗
ritoꝛia. Si aũt ſint ineq̃lia pluſ ꝓmereri pñt q̊
ad hoc etiã a deterioꝛi:qꝛ etiã mali hoĩes tpalia
pñt ꝓmereri.Auctoꝛ qͥ̊ʒ rõnalis diuioꝝ vbi.S.
repꝛobat opinionẽ dicẽtiũ ꝙ ſuffragia a malis
facta nihil ꝓſint defũctis:⁊ ait ſic poſtqᷓ; eoꝝ ar
gumẽta recitauit. Ceꝝ cũ pauci ſine crimine vi
nãt talis ſnia q̃ mi icoꝛdia ⁊ tot ſuffragia defũ
ctis adi mit ⁊ viuoꝝ charitatẽ ad illos refrige⸗/
ſcere fac̃.eſt nimis dura:⁊ iõ ñ ſeqᷓndaviðꝛ.Si
em̃ oĩm q̊s ↄſcie culpe arguit ſuffragia cõdẽna
mus:illi paucoꝝ ſuffragijs iuuabunt᷑.Etiõ di
cẽdũ viðꝛ ꝙ quãqᷓ; ſuffragia eiꝰqͥ ⁊ ſi ñ in chari
tate tñ ĩ fide ẽ:illi Fin charitate deceſſit nõ ꝓſũt
ex merito vite agentisſſupplet tñ meritũ fidei:⁊
charitas eccłie talia dictatac defũcti capacitas
ſuſcipiẽtʒ:nccnõ ⁊ liberalitas ðᷣi miſentis qͥ ſᷣm
Ambꝛoſiũ bñficia nõ reuocat:imo cumulo li⸗
beralitatis amplificat:⁊ ſua liberalitate opꝰab
alio fem̃ ꝓinde reputat ac ſi ꝑ ulũ ꝓ q̊ͥ ſit factuʒ
cẽt.Nã ſᷣm iura aliq̊ alieni debitũ exoluẽte ipſe
debitoꝛ liberat᷑.Et ſi ſᷣuo legata ſit libertas ſi ti
tio decẽ pᷣſtiterit q̊cũq; illa decẽ pᷣſtãte liber eſt.
Sʒ ⁊ cũ q caparx eſt nõ eſt alteri legatũ ⁊ here
ditas acqᷣri põt.⁊ ſᷣm Aug.Quãq; ĩ lapideo cã
nali nũl gnet᷑ tñ aq̃ inde trãſiẽs terrã fecũdat.Et
HMiero.inqͥt. Si qñviderit iter młta oꝑa pctõꝝ

quẽqᷓ; facere aliq̃ q̃ iuſta ſũt:nõ eſt tã iiuſtꝰdeꝰ

vt ꝓpter młta mala paucoꝝ bonoꝝ obliuiſcat᷑.
hec auctoꝛ rõnalis diuinoꝝ.Et iõ oẽs nõ ſoluʒ
boni ſz etiã ſcelerati pctõꝛes debẽt ꝓ defunctis
oꝛare ⁊ ieiunare atq; elemoſynas:⁊ alia opera
pietatis facere. A
8 CLCSda vtilitas ðᷣꝛ meritatiõis.vñ ſciẽdũ
. eſt ſᷣm Tho.in.iiij.di.xlv.vt etiã hr̃ in ſũ
ma ofel.li.iij.ti.xxxiiij.q.olxvj.qfaciẽſ ſuffragia
ꝓ moꝛtuis młltuʒ meret᷑:⁊ poſſumꝰ ſic ꝓbare.
Nam ſicut tanto magis demeret᷑ qs ⁊ peccat
qnto maiꝰ dãnũ ĩfert ꝓxio.Ar.in.S.attrox.cum
glo. inſti.de ĩiur.⁊ ꝓbat᷑ in.l.aut fcã.S.q̃ntitas

ff. de pe. ⁊ ĩ. l.pediꝰ.S.j.ff.de incẽ. rui,.⁊? nau.⁊ ijl.

videre aut ſentire:aut co

*“

. — .

5§.j. . z ⁊ q. ff. de abigeis. Ergo q;to ds malo
rem vcilitatẽ ⁊ charitatẽ impẽdit ꝓximo tanto
maiꝰ habet meritũ:⁊ maioꝛẽ cõſequit᷑ grãm di⸗
uinõ 2 gliam eternã q acquirit g opa charitatꝭ.
ſ.ad Thimo.iiij. Cũ ergo ꝑ ſuffragia liberẽétur
aie ab hoꝛribiliſſimo igne purgatoꝛij:ergo qui

ill faciũt maioꝛẽ eis gram ⁊ chanitatẽ impen⸗
dũt q; ſi illis viuis ⁊ indigẽtibo totũ mũdũ lar
giret᷑ darẽt em̃ mille mũdos imo cẽtũ mille mi

lia ſi tot haberẽt vt poſſent ab illis cruciatibo li

berari.Nã vt inqͥt Gꝛeg.in.iiij.dyal.Sub eodẽ

igne electꝰ purgat᷑: ⁊ damnatꝰ cremat᷑.De quo

igne inqᷣt idẽ Gꝛeg.vbi S.ꝙ eſt coꝛpoꝛeꝰ ⁊ ma⸗
terialis. vt etiã refert btũs Bona. in. iiij. dil. xxj.
ar.ij. Et ideo naturalr ex ſua vtute nõ poſſz ani
mas ſepatas crudare. qꝛ: vt ðꝛ.j.de Bene. Om̃e
coꝛpoꝛeũ agẽs agit ꝑ cõtactũ. Inter ignẽ autẽ ⁊
ſpm̃ nõ põt eſſe cõtactꝰ.qꝛ vt.v. Phili. ðꝛ. Illa

ſe tangũt quoꝝ vltima ſunt ſilł. In ſpũ aũtnon

eſt aſſignare pᷣmũ vel mediũ aut finẽ.ergo ĩ eũ
nõ põdignis naturalr agere. ſed vt ðᷣt Fran.de
map.in quodã ſᷣmõe.⁊ Rich.i.uij.di.xliiij.agit

in aias ⁊ eas cruclat inquãtũ eſt inſtrumetũ di
uine iuſticie.Ex quo apꝑet gquitas ⁊ acerbitas

ipᷣꝰ purgatoꝛij.Nã quãto agẽs eſtvigoꝛoſius
tato actio eſt vigoꝛoſioꝛ.deꝰ aũt eſt vigoꝛoſioꝛ
agẽs q; ſit aliqua creatura. Et ideo illa actio q̃
fit ab eo ĩmediate aut mediãate aliq̃ creatura: vi
goꝛoſioꝛ eſt. Et ideo cruciatꝰ purgatoꝛij ex ꝑte
agẽtis eſt vigoꝛoſiſſimꝰ. Itẽ ex parte patientis.
Quũãto em̃ natura patiẽs eſt nobilioꝛ tãto ipſa
paſſio eſt vigoꝛoſioꝛ. Uñ ſi nobilis ⁊ delicatus
patit᷑ febꝛeʒ vt duo:⁊ ruſticus vt tria:maioꝛ eſt
paſſio pᷣmi q; ſcòi.Cũ igit᷑ ĩ purgatoꝛio patian

tur aĩe que oĩbus coꝛꝑib nobilioꝛes ſũt.xxiiij.
q.iij.c.ſi habes.⁊.xxij.q.v.c.ille qͥ ſequit᷑ verã eẽ
ſentẽtiã Aug.in ſᷣmõe de igne purgatoꝛij diceñ.
Ignis ille aſpioꝛ ẽ qᷓ; qᷣcqͥd in ſeculo penaꝝxaut
ſent gltareqs põt.
Jaũt querat᷑:cuiꝰ miſterio pena purga
ſ toꝛij infligat᷑.rñdet Rich.in.iiij.di.ij.ar.
ij.q.iij.⁊ ſcũs Bona.ea.di.ar.j.q.v.q; nõ
videt᷑ cõueniẽs nec veriſile ꝙ demões exerceant
hoc miſteriũ.Nã nõ decet eũ qͥ iuſte ðᷣ aliq̊ triũ
phauit poſtea puniri per ipᷣm ⁊ illi ſubijci poſt
triũphũ.Sʒ aie q̃ ſũt in purgatoꝛio iuſticie ad
herẽdo diabolũ deuicerũt⁊ de eo triũphauerũt
in hac vita.̊ nõ eſt ratiõabile ꝙ eiꝰ miniſterio
puniant᷑:iniuſtũq; eſt ꝙ diabolꝰ habeat ſuper

ipᷣas ptãtẽ poſt hac vitã. Pꝛetea iſtã penã pur⸗

gatoꝛij ſciũt demões indubitant᷑ eẽvtilẽ illis qͥ
ibi cruciant᷑:qꝛ ad hoc puniunt᷑ vt purgẽtur et
ad deũ introducant᷑. Sʒ demões vtilitatẽ hoĩʒ
nõ qrũt ſed dãnũ:abhoꝛrẽtq; aiaꝝ liberatiõʒ ⁊
purgatiõeʒ.ergo talẽ punitionẽ nõ adminiſtraãt
ſʒ fugiũt. Itẽ aliꝰ eſt qͥ punit filiũ ⁊ aliꝰ qͥ punit
latronẽ.Nã filiũ punit dñs domꝰ ⁊ doctoꝛ:ſed
latronẽ punit cõmiſſariꝰ r toꝛroꝛ ſe denones

ſunctoꝛtoꝛes:⁊ iuſti ſunt ſicut filij:⁊ iõ nõ eſt cõ
ueniens illos a demonibo punini. Pꝛeterea vt
Aug. inqᷣt:ſi diabolꝰcognouiſſet panẽtiã Job:
2 ꝙ de eiꝰtẽptatiõe debebat ꝓficere:neq̃q; ipimn
vexaſſet:qᷓ c ſaat cerꝭ ſignis ꝙ ille aie iuſte nõ
ſut ſue:⁊ ꝙ ex pena ſũt melioꝛande:nõ videt᷑ ꝙ
eas vllatenꝰ vexet. Si aũt qrat᷑ vcrũ hoc fiat mi
niſterio bonoꝝ ãgeloꝝ. Rñndexc.ſ.Bona.vbi.S.
ꝙ nõ qꝛ nõ eſt viſiłe ꝙ ipᷣi tã grauit᷑ affligat cõ
cuues ſuos.Cruciant᷑ &ᷣ illi qͥ ſunt ĩ purgatoꝛio
nullo alio miſterio eoſ toꝛqnte:ſʒ ſolũ illa pena
vt iſtrumẽto diuie iuſticie ipſos cruciãte.Et iõ
exiſtẽs ĩ purgatoꝛio inqͥt illð Job.xix. Manꝰ
dñi tetigit me. Ipᷣe tñ aie iuſte cũ exeunt de coꝛ
poꝛis ergaſtulõ ꝑ miniſteriũ angeloꝛũ deferũt᷑
ad purgatoꝛiũ:ſi hnñt aliqͥ purgandũ ⁊ finita
purgatione educunt᷑ ab eidẽ ⁊ ad celũ deferũt᷑:
ita ꝙ ipᷣi angeli boni ſũt pᷣdictaꝝ aiaꝝ ſolũmõ
agiutoꝛes ⁊ non toꝛtoꝛes. 3
1I Ste aũt ignis purgatoꝛij quãtũ ſit ter⸗
nribilis hr de pe.di.vij.c.nullꝰ.Sic aũt.
vbi ðꝛ. Hic at ignisꝰ ſi eternꝰñ ſit:miro tñ mõ
grauis eſt. Excedit em̃ oẽm penã quã vnqᷓ; ali
qs in hac vita paſſus ſit. Nu q; i carne iuẽta eſt
tata pena etſi mirabilia paſſi ſint martyres toꝛ/
mẽta.hec ibi.Et ſunt vᷣba Aug.in li.de pe.⁊ ea⸗
dẽ ſnia q̃ſi ꝑ oĩa hr. xxv.di.c.qͥ in alið.⁊ idẽ dicit

HMagiſter ſen.in.iiij.di.xxj ⁊ ibi.ſ.GBona.ar.j.
q.ij. 7. b. Lho.in eadẽ di.ar.j.q.iij.Et Frãciſcus
de mayro.i tractatu de purgatoꝛio Ric.q̊ʒ nr i

,„-

iiij. ſen. di. xx. ar. ij. q.j.dicit pena cauſat᷑ dupłr

ſqʒ ex abſetia boni amati ⁊ pñtia mali oditi.Et

vtroq; iſtoꝛũ modoꝝ pena purgatoꝛij ẽ maioꝛ
qlibet pena tꝑali:declarãdovt ibi ⁊ eadeʒ di.q.

ſe.ait:q paꝝ de pena quã hõvolũtarie aſſumic

in hoc mũdo liberat en a magna poꝛtiõe illius
pene q eſt ĩi purgatoꝛio.Algaʒel q̊ʒ.v.li. Phi.c.
liij.de pena purgatoꝛij ðᷣt ꝙ eſt cruciatꝰ ieffabi⸗
lis. Un ſcribit Jaco.eps tuſculanꝰ ꝙ qͥdã moꝛ
tuꝰpᷣcibo cuiuſdã ſcci fuit ereptꝰ de purgatoꝛio
ad agendã pniam in terris.Qui poſtmodũ ita
ſe affligebat ꝙ in ſepulchꝛis hitabat:et in igne

ac niue ⁊ glacie ſe iuoluebat.UVñ icerrogatꝰ cur

5p faceret:rndit. Si lacꝰañ eccłiam cotꝰigneus
eæct:eligerẽ i eo eẽ vſq; ad dieʒ iudicij:vt poſſem
euadere penã purgatoꝛij. Itẽ legit᷑ de.b. Bre. ꝙ
poſtq; oꝛauit ꝓ Traiano apꝑuit ei ãgelꝰ:⁊ ait.
Quia ꝓ dãnato rogaſti:duoꝛũ tibi dat᷑ optio.
Aut in purgatoꝛio duobus dieb crudiaberis:

gut toto tꝑe vite tue fatigaberis doloꝛibus et

infirmitatibus: qð ipᷣe potius elegit qᷓ; duobꝰ
diebo in purgatoꝛio cruciari. Tegit᷑ q̊ʒ de quo⸗

daz ſctõ viro ꝙ cum eet infirmꝰad moꝛtẽ:pter

qda pctã q adhucnõ purgauerat dedit de?hãc
illi electionẽ ꝙ aut ſtaret ꝑ hoꝛã in purgatoꝛio:
aut ſeptẽ ãnis ĩ ̊ mũdo cuʒ magnis ⁊ ↄtinuis

infirmitatibo.Quo eligẽte purgatoꝛiũ:cum ibi
fniſſet ꝑ ſpaciũ mimũ cepit clamare ad oõgelũ q

4

„

I . .
1I . .

eũ detulerat. Lu non ſeruaſti ꝓmiſſũ nõ me di
miſiſti huc ꝑ annũ.quo dicẽte ꝙ nõ ſteterat niſi
ꝑ mediũ vniꝰ aue maria:ille potiꝰ elegit reuerti
ad coꝛpꝰ⁊ ſtare ſeptẽ ãnis in hboc mũdo cũ oib
penis pñtibꝰ q; illic ũlð parũ tꝑis qð reſiduuʒ
erat.O deuoti xpᷣiani ſi vosvultis poteſtis faci
licer liberare moꝛtuos vros a tãtis toꝛmẽtis.ſ.
oꝛõibo elemoſynis atq; ieiunijs ac alijs ſuffra⸗
gijs. Legitur em̃ in cronicis oꝛdinis nr̃i:ꝙ
q̃ dã frater moꝛtuꝰapꝑuit btõ Cõrado ð offida
eiuſdẽ oꝛdis:⁊ int᷑rogatꝰ ab eo quõ ſtaret.Rñ⸗
dit ꝙ eratiĩ purgatoꝛio:ſ rogabat eũvt eo fa⸗
cere aliquã oꝛõeʒ. Lũc btũs Cõꝛadꝰ dixit vnũ
pr nr̃p aia eiꝰ Quo dicto ille moꝛtuꝰ dixit.Opr
cariſſime qᷓntã ↄſolationẽ dedit mihi oꝛoveſtra
certe videt᷑ mihi ꝙ magnas penas mihi abſtu⸗
lerit ita ꝙ ſum valde alleuiatꝰ.Lũc btũs Con⸗

radus dixit iterũ centũ pater nr̃ ꝓ eo. Quibus

finitis dixit ille moꝛtuꝰ. Gfas vobis imenſas
ago pater venerãde qꝛ per oꝛões vr̃as ſum libe

ratꝰ ab oibus penis purgatoꝛij ⁊ vado ad glo

riã celeſtẽ.⁊ his dictis ad celos aſcẽdit. Legit᷑

SZʒ in eiuſdẽ croniq ꝙ dũ beatꝰfrater Johes de

aluerna eiuſdẽ oꝛdis in die moꝛtuoꝝ miſſã di⸗
ceret p eis:vidit q̃ſi ĩfinitas aias de purgatoꝛio
exeuntes ⁊ ꝑadiſum aſcẽdẽtes tanq; ſcintillas
de ardẽti foꝛnace exeũtes ⁊ in aera trãſuolãtes.
Oſi poſſemꝰaures ad os purgatoꝛijponere au
diremꝰ ꝓfecto maedos nr̃os clamãtes in igne

hoꝛribili ⁊ dicẽtes. O ;terribilis eſt iſta flãama

o qcrudele incendiu: o qᷓ́;ardẽtiſſimꝰ ignis.qͥs

nob aliqð refrigeriũ pᷣſtabit. Ut em̃ inqt Gꝛeg.
iiij. dial. nõ ẽ dꝛa iter ignẽ purgatoꝛij⁊ ĩferni ni⸗
ſi ꝙ illi qͥ ſũt ĩ purgatoꝛio hñt ſpem aliqñ exeũ
diide quã nõ hñt dãnati.lamãat ̊ pꝛes ⁊ ma⸗

tres in purgatoꝛio diceñ.O filij ingrati qᷣb bo
na nr̃a dimiſimꝰ ſuccurrite nobis.lamat ma

riti vxoꝛes vocãtes ⁊ dicẽtes. O vxoꝛes impie ĩ
quibo cõfidentiã habẽtes diuitias nrãs vobis

dimiſimꝰ ⁊ dotes accreuimꝰ atq; dñas nr̃oꝛuʒ

bonoꝛũ vos reliqᷣmꝰ:ſubuenite miſeris ⁊ nos
adiuuatevt exuamur ab his atrociſſimis peniſ

Ubi eſt amoꝛ quẽ nobis oñdebatis.Bene ap⸗/
paret ꝙ va eſt ſnia illa que ðt.Qui longe abeſt
oculis⁊ coꝛdi lõge abeſt. Heu nobis:qꝛ qͥlibet

nr̃m dicere põt cũ PsS.O bliuiõi datꝰ ſum tãq;ᷓ
moꝛtuꝰ a coꝛde.Et de nobis ꝓphᷣauit ideʒ PS.
di. Perijt mẽoꝛia eoꝝ cum ſonitu.ſ.cãpanaꝝ ⁊
fletuũ in moꝛte ⁊ ſepelitõe nr̃a.O igi ꝓpinqui⁊
affines nr̃i:ſi nos diligicᷓ oñdite modo in tãtis
calamitatibo nr̃is. amãt qͥʒ alij moꝛtui dicen
tes. O cõmiſſarij nr̃i:o executoꝛes teſtamẽtoꝛũ
noſtroꝛũ expedite fidelr que vobis cõmiſimꝰ.
Audirẽt ꝓfecto ſinguli ſi poſſent ad purgato⸗
riũ deſcẽdere moꝛtuos ſuos plãgẽtes ⁊ dicẽtes
illud Jo b.xix. Clamat em̃ qᷣliber moꝛtuꝰ dices
Mipemini mei:miſeremi mei ſaltẽ vos amici

—

mei:qꝛ manꝰ dñi tetigit me. Pꝛimo dicirmue

ſctan

.:
NN
degenn
idn
8porkisfil
nStnening,
Alsſufn
ni g
doefti
vſann Ni
kaptpebtn
udirtmi
Wdirthi
Mhioioretn
emhiobfo⸗
ichrus ſon/
1o Qucdus
dos inenies
mslumle
ncg uus
ice. Vo
Jeba
mor niſi)
p
Wniponanan
nign
nr⸗
maigi ai
reis
Nor
mwinpl
mis wos
nlnarnis
elinahgl
rs Barin
–
Cn:
giin
100o Mli
noruidin
gackumen
1s Gi,
tud unn
ginst n⸗
1wo⸗ 1
NaiN

Folid/

ſeremiĩ.ſ.quo ad effectũ.qꝛ.j.J ob.iij. ðꝛ. Quivi⸗
derit fratrẽ fuũ neceſſitatẽ babere ⁊ clauſerit ab

eo viſcera mipicoꝛdie:quõ charitas dei maneti

illo. Scðo addunt miſeremi alia vice.ſ.quo ad

affectũ.qꝛ dñs Mat.xviij.ðt.Nonne ⁊ te opoꝛ

tuit miſereri cõſerui tui ſicut⁊ ego tui miſertus

ſum. Tertio aſſignãt huiꝰ cõpaſſionis ration
dicẽtes. ſaltẽ vos amici nr̃i. Omi etem̃ tꝑe dili/
git qͥ amicꝰ eſt Pꝛouerb.xxvij.Et ſᷣm Pbm. ix.

ethic.Pꝛopꝛiũ amici eſt alteri cõpati:⁊ ꝓbatio
dilectionis exhibitio eſt oꝑis.vt inqͥt Gꝛego.in
om̃ł.paſchali.In Mõtarꝰ in luna celeri inqᷣt
Quiſqͥs amat ſeruit. Habete ꝗ̊ cõpaſſionẽ de⸗
functis vr̃is ⁊ bñfacite p eis. Scriptum eſt em
Matth.v. c. Beati mißicoꝛdes qm ipᷣi miſicoꝛ
diã cõſequent᷑. Ad quã ⁊c̃. H
Feria ſecũda poſt dñicam de paſſione de ele⸗
moſyna. Sermo tertius. d

Igit deus ope⸗

Vy rvã eoꝛũ ⁊ miſertꝰ eſt ꝓplłlo ſuo: Jone
iij. ⁊ in epła occurrẽtis ferie. Inquit
moꝛalis Seneca ad Lucillũ. Nõ põt qͥſqᷓ; bea⸗
te degere qͥ ſetm̃ intuet᷑:qͥ oĩa ad vtilitates ſu⸗

as couertit. alteri viuas optet ſi vis viuere tibi.
Et idẽ in lib.de btãvita ait. Ubicũq; hõ eſt bñ⸗

ficio locus eſt. Scðm em Allex. de ales ĩ. iiij. pte
ſũme in tract᷑.de elemoſyna.q.iij.? Rich.in.iiij.
di. xv. ar.ij.q.j.? Lho.ibidẽ.ar.j.q.iij.facere be⸗
neficiũ ⁊ elemoſyns ꝓximo eſt actꝰmagne vtu⸗
tis. Ideo Tulliꝰ in.j. de offi. inqᷣt. Quicqᷣd ſine

7 —— —

detrimẽto cõmodani poteſt:id tribuat᷑ cuiq;vel

ignoto.Et Plato in thimeo ait. Bonos viros
decet cõmodos eſſe.Ouið.q̊ʒ in lib.ij.de ponto
inqͥt. Regia crede mihi res ẽ ſuccurrere lapſis.
CLõueniẽs hoĩ eſt hoĩem ſeruare voluptas. Qð
ſciẽs xpᷣianiſſimꝰimꝑatoꝛ Juſtinianꝰ inqᷣt in.l.
puilegia.5.fi.C. de ſa. ſan. ec. Humanitatis no
ſtre eſt egenis ꝓſpicere ⁊ dare operã vt pauꝑib
alimẽta nõ deſint. Ait em̃ Dauid pſal.xl Bea⸗
tus vir qͥ intelligit ſuꝑ egenũ ⁊ pauperẽ.Et Zo
bie. xij. ðꝛ. Bona eſt oꝛo cũ ieiunio ⁊ elemoſyna
Et Ecẽi.vij.Facere elemoſynaʒ ne deſpicies. Et
Eſa.lviij.Frãge eſuriẽti panẽ tuũ.⁊ egenos va⸗
goſq; induc in domũ tuã.Cũ viderꝭ nudũ ope
ri eũ:⁊ carnẽ tuã ne deſpexeris.Ait em Hieroñ.
lxxxvj. di. in. c. qͥ demẽtis. Qui clemẽtiã nõ habʒ

nec indutꝰ eſt viſcera miſicoꝛdie:q;uis ſpũalis

fit nõ adimplet legẽ xpᷣi.Et in.c.in ſingulis.ea.
dienqt Ambᷣ. Miß̃icoꝛdie cõis eſt vſus:ideo pᷣ
ceptũ cõe eſt oibo officijs oĩbus etatibo necaria

⁊ ab oibus deferẽda.Nõ publicanꝰ non miles
excipit᷑:nõ agricola nõ vrbanꝰ:diues ⁊ pauper

oẽs in cõmuni admonent vt cõferãt nõ habẽti

Hec ille.De qua elemoſyna tractaturitres con

ſideratiões faciemꝰ. Pꝛima dicet᷑ fructificatõis

Scva obligaciõis. Lertia cõditiöis.

Pars pᷣma de elemoſyne fructificatiõe. E
LCiẽdũ eſt ſᷣm magiſtrũ in.iiij.ſen.di.
8 xv.⁊ oẽs cheo.ibidem:⁊ Alexanð.de
ales:vbi ſupᷣ ꝙ tres ſunt ꝑtes ſatiſfa⸗
ctiõis:videlʒ oꝛatio:ieiuniũ:⁊ elemo⸗
ſyna. Maioꝛ aũt ⁊ efficacioꝛ iſtaꝝ ad ſatiufaciẽ⸗

dum ꝓ peccatis noſtr eſt elemoſyna. vt inquit
Richar. nr in.iiij.di.xv.ar.ij.q.iij.vbi hoc ꝓbac
rationes.Et Petrꝰð cha.ea.di.ar.ij.q.j.Et.b.
Tho.ibidẽ.ar.j.q.ij. Arch.quoq; in.c.nõ ſufficit
de pe. di. ſ. dicit ꝙ elemoſyna plus valet qᷓ; oꝛa⸗
tio:⁊ oꝛatio pluſq; ieiuniũ.Et iðᷣo pꝛima fructi⸗
ficatio elemoſyne dicit᷑ ſatiſfactiõis. Eapꝛopter

dicit ſaluatoꝛ noſter Luc.xj. Date elemoſynam
et ecce oia mũda ſunt vobis.Et Thob.iiij.dicit
Elemoſyna ab omni pctõ liberat. Unð Danieł
uiij.inquit Daniel Nabuchodonoſoꝛ regi. Pec
cata tua elemoſynis redime:⁊ iniquitates tuas
miſericoꝛdijs pauꝑum.trãſſumptiue in.c.quã⸗
obꝛẽ.⁊.i.S.hec ergo ſecreta.de pe.di.j. Jõ Lacã.
in.vj.diuinaꝝ inſtitutionũ aduerſus gentes.c.
xij.inquit. agna eſt miſcðie merces cui deus
pollicet᷑ oĩa ſe pctã dimiſſuꝝ.Eapꝛopt᷑ inqͥt Au
guſti.in ſermõe.ij.de ieiunio.xl. Jeiunia nr̃a ele-
moſynaꝝ pinguedo cõmẽdet:qꝛ tale eſt ieiuniũ
ſine elemoſyna qualis ſine oleo eſt lucerna.Naʒ
ſicut ſi lucerna ſine oleo accendit᷑ fumigare põt:

lumẽ aũt habere nõ põt:ita ieiuniũ ſine elemoſy
na carnẽ quidẽ cruciat:ſʒ charita lumie aiam
nõ illuſtrat. Petrus etiã rauẽnas ait.ꝙ elemo⸗

ſyna ↄuenit ieiunio:ſicut oleũ lucerne:⁊ ſicut ſol
diei:ac ſic aia coꝛꝑi. Ambꝛoſius quoq; in quo⸗
dã fermõe.vt habet᷑ de pe.di.j.in.c.medicina.di
cit. Medicina miſcðie tollit mag pctã:habemꝰ
pła ſubdia qͥb pctã nr̃a redimimꝰ. Pecuniam
habes redime pctã tua. Nõ venal eſt dño ſʒ tu
ipᷣe venalis es:⁊ pctis tuis venũdatꝰ: redime g̊
te oꝑib tuis ⁊ pecunia tua:crimia em̃ elemoſy⸗

nis redimunt᷑.Sapiẽs etiã Eccłi.iij.inquit fa⸗

ciẽti elemoſynã.Sicut in ſereno glacies ſoluent᷑
pctã tua.Chꝛy. q̊ʒ vt habet᷑ ĩ pᷣdica di.in.c.me⸗
dicamentũ.inqͥt. MHedicamẽtũ foꝛtiꝰqð maxie
in pnia oꝑat᷑ eſt elemoſyna. Patẽt iſta ꝑ echimo

logiã elemoſyne.Elemoſyna em̃ dicit᷑ ab eliſ qð

eſt mieri:⁊ moys qð eſt aqua q̃ſi miſerationũ

diluens pctã. Uel ðꝛ ab eli qð eſt deus: ⁊ moys
qð eſt aqua q̃ſi aqua dei extinguẽs pctã. Ideo

ſcriptũ eſt Eccłi.iij. Ignẽ ardentẽ extinguitaq̃ ⁊?
elemoſyna peccatũ. F
Ecũda fructificatio elemoſyne ðꝛ gtioſi
s tatis.Facit em̃ hoĩem gtuʒ deo ⁊ hoĩbj.
vñ Eccle.xxix.dicit᷑. Elemoſyna viri q̃ſi

ſacculus cũ eo ⁊ gram eius q̃ſi pupillã ↄſerua⸗
bit. Quãtũ em̃ habeat gratũ dñs elemoſynas

factas amoꝛe ſuo oñdit Matth̊.xxv.c. vbi diẽ.

Oõ vni ex minimis meis feciſtis mihi feciſtis.
Uc aũt dicit᷑ in ↄfoꝛmitatibo beati Frãcſci:xpᷣs
apparẽs ipᷣi btõ Frãciſco cireuelaut m tlin vba

pꝛincipalr intellerit de fratribs minoꝛibj. Cnd

tũc ꝓphetauit de oꝛdine fratrũ minoꝝ qñ dixit
win ludicio dicet elecq. Amẽ dico vob quãdiu
feciſtis vni ex his fribb meis minimis mihi fe⸗

ciſtis:⁊ ꝙ repꝛobis dicet.Amẽ dico vob q́;duu te büͦ 1 Jattch.x tup
accipietis ⁊ vitã eternã poſſidebicꝭ.⁊ ꝓuerb.xj.
galit Salomõ.Alij diuidũt ꝓpꝛia ⁊ diuites fiunt
alij rapiũt aliena ⁊ ſemꝑ in egeſtate ſunt. Ideo
eiuſdẽe lib.xix.c.idẽ ait.Fenerat᷑ dño qͥ miſeretur
paupꝑis ⁊ viciſſitudinẽ ſuam reddet ei.⁊ ꝓuerbᷣ.
xxviij.Qui dat pauꝑi nõ indigebit:qͥ aut deſpi

no feciſtꝭ vni de minoꝛibo his:nec mihi feciſtis.
Per iſta tñ vᷣba etiã ſubſeq̃nter itellexit de oib⸗

Alijs religioſis ⁊ pauperib. Un Hiero.ad e
potianũ.ait. Menſam tuã pauꝑes ⁊ pegrini ſi

nouerint:⁊ tu cũ illis xpᷣm cõuiuaʒ nouerj. Jõ
inquit Aug.ſuꝑ PS.cxxiij.Cuʒ damꝰ elemoſy/
nũ pauperi nõ damꝰq̃ſi de nr̃o:ſʒ tanqᷓ; de do⸗
no pp̃i nec dare debemꝰ q̃ſi mẽdico ſʒ tanqᷓ; pꝛi.
CX aũt hec ſint vera:ptʒ ꝑ exẽplũ ſaiĩ Martini
q dũ pauꝑi nudo ꝑtem damidis ſue dediſſet:
nocte ſeqntividit xpᷣm illa veſtitum:audiuitq;
cũ dicẽtẽ magne młtitudini angeloꝝ que eum
circũdabat. Martinꝰadhuc cachecuminꝰ hac
me veſte cõtexit.Siłr legit᷑ i conicis oꝛdis no⸗
ſtri ꝙ dũ btüs Frãciſcꝰadhuc ſecularis exiſtẽs
cid pauꝑi militi veſtẽ nouã quã in doꝛſo ha
bebat dediſſet:nocte ſequenti xpCᷣs pulcherrimũ
palaciũ ei oñdit plenũ armis fulgẽtib:crucis
ſignaculo inſignis di. Hec oĩa tua erũt militũ
qᷓ tuoꝝ.i.tuoꝝ fratrũ.Tegit᷑ qͥʒ in legenda Jo
hbanis elemoſynarij:ꝙ dũ quadã die qͥdã noie
petrꝰ optimis veſtimẽetis indutꝰꝑegrino cuidã
naufrago ⁊ nudo veſtimentũ ſuuʒ dediſſet:ille
accipiẽs illud:ſtatiʒ vendidit. Quapꝛopter pe⸗
trus de hoc triſticia habuit di.Nõ fui dignꝰ vt
,Mẽoꝛiã mei haberet egenus.Et ecceduʒ doꝛmi
ret:vidit quendã fulgentẽ ſuꝑ ſolẽ hñtẽ indutũ
veſtimentũ qð ille tradiderat egeno:qͥ dixit ei.
Auid ↄtriſtaris petre.cognoſcilne veſtimentũ
iſtud. Aum ergo ille rñderet ꝙ bũ cognoſcebat
Bidit xpᷣs.Ego illo veſtioꝛ ex quo dediſti pau
pi amoꝛe meo. Legit᷑ quoq; ꝙ quadã vice xpᷣs
Aphpuit beato Greg.in ſpecie peregrini petens
ſibi dari ſex argẽteos: q̊s ⁊ accepit. Qui ⁊ eadeʒ

Die iteꝝn redies: ſcutellã vnã argeceã valde gratã
beato Breg.petijt:quaʒ btũs Greg.amoꝛe xpᷣi

illi dedit:poſtea vo apparuit xpᷣs bto Bre. di.
Exgo eram pauper ille cui ſcutellã argẽteã dedi⸗

ſti. Recitat etiã Petrꝰdamianꝰꝙ abbas qͥda

fecerat emi vnã lampꝛedã viginti numis pari⸗

ſienſib:que cũ eſſet cocta:⁊ illi appoſita ad mẽè/

ſam:ecce pauꝑ ad ianuã venit petẽs ſibi dari ꝓ

ęlemoſyna illud qð abbati appoſitum erat. ab
bas ergo pietate motꝰmiſit eitotũ piſcẽ itegrũ.
Ecce mirabile dictu. IJlico pauper cum parapſi

de plena piſce in ſublime ſe exculit ⁊ celũ cũctis
vigentibus penetrauit. Multotiens quoq; le
gitur xps apparuiſſe in foꝛma peregrini aut le
pꝛoſi ⁊ in domo deuotoꝝ ſi uoꝝ hoſpitatus:vt

cognoſcant fideles ſe recipere xpᷣm in pauperi⸗

bus Ideo Petrus rauẽnates in quodã pᷣmo/

ne ait. In regno celi coꝛa oĩibus angelis in con

uentu reſurgentiuʒ:ꝙ Abel paſſus ſitꝙ Noe
mundũ ſaluauit:ꝙ Abꝛahã fidẽ cuſtodiuit:ꝓ

Moyſes legem tulit:ꝙ petrus cruceʒ aſcendit:

diñs tacet ⁊ damat ꝙ pauꝑ comedit.

Ertia fructificatio dicit᷑ multiplicatiõis
t ſq; bonoꝝ. Inqͥt em ſaluatoꝛ Lu.vj.Da⸗
te ⁊ dabit᷑ vobis.? Matth.xix. Cẽtupiũ

cit depꝛecãtem ſuſtinebit penuniã.Sit g hec ve

riſſima cõcluſio:ꝙ hoi pietatis oꝑibus dedito
noõ deerũt ad vitã pñtẽ neceſſaria:⁊ poſteavitaʒ

ↄſequet᷑ eternã.Qõð patuit in illo getili:de quo
legit᷑ iviridario oꝛõis:ꝙ cũ fuiſſet a quodã epᷣo
baptizatus audiẽs ab eo pᷣdican illð euãgelij.
Centuplũ accipietis ⁊c̃. dedit ei trecctos duca/
tos:faciẽs ſibi fieri ab epᷣo ſcripturã manu ipᷣiꝰ
factã ꝙ ꝓ illis ducatis dandis pauꝑibb amoꝛe
dei redderent᷑ ei cẽties totidẽ in vita eterna. Unñ

ad moꝛtẽ veniẽs iuſſit in manu ſua poni illam

ſcripturã cuʒ poneret᷑ in monumẽto.Sed poſt
aliquos dies apꝑuit epᷣo dicẽs ſe recepiſſe pꝛo⸗
miſſũ ⁊ multo plus.UVñn epᷣus cũ filijs illiꝰfecit

aperiri ſepulchꝛũ eiꝰ:⁊ iuenit illa ſcripturã ma⸗

nu ꝓpꝛia dicti moꝛtui recẽter ſubſcriptã in qua

ꝓteſtabat᷑ pᷣdicta. Iſta etiã fruccificatio patʒ di
cto Ps.qͥ ait. Nunq; vidi iuſtũ derelictů necſe

men eiꝰ querẽs panẽ. Patet q̊ʒ ꝑ exẽplũ qð reci

tat Petrꝰ damia.di.ꝙ fuit qͥdã prfamilias ma

gnas faciẽs elemoſynas.Cũ autẽ ſemel tm̃ ha⸗

beret vnũ numũ de quo emere aliqͥd ad cõedẽ⸗
dũ cũ pane intẽdebat venit pauꝑ elemoſynã po

ſtulans.cui ũlle dictũ numũ dedit.Aũ ꝗ̊ pꝛãde⸗
re cepiſſet ⁊ ſolũ panẽ ad comedẽdũ haberet:ec
ce vir quidã ignotꝰ feſtinus venit ⁊ viginti ſoli

dos in manu eiꝰ poſuit dicẽs.Oñns meꝰ eos mi

ſit vobis.⁊ ſtatim diſceſſit ⁊ ãpliꝰ nõ fuit viſus
in illis partibx. Legit᷑ q̊ʒ ꝙ quidã epus val⸗
de miᷣicoꝛs ⁊ piꝰ dũ ſemel ſitiret ſibivinũ affer

ri pcepit.Cũq; pincerna totum illud qð erat in

vaſculo hauſiſſet ⁊ potũ epᷣo detuliſſet: ecce ſu⸗

bito pauꝑ vnꝰ illð ſibi dari poſtulauit amoꝛe

dei. Epᷣus itaq; pcepitvinũ illi dari.Et cũ poſt/
ea epᷣus ãpliꝰ ſitiret qᷓ; ãtea iuſſit iteꝝ in vas vi

nariũ inſpici ſi aliqͥd foꝛte ſuꝑeſſet:⁊ repertũ eſt

plenũvino. At ↄtra de illis qͥ nolũtfacere ele⸗
moſynã timoꝛe ne eis deficiat legit᷑ exemplũ de

quodã hoꝛtulano ſolitario bonevite:qͥ totũ la⸗

boꝛẽ ſuũ in pios vſus cõuertebat vix ſibi victũ

retinẽs.Qð vidẽs humani gñis iimicꝰinuidẽs

bonis oꝑibo illiꝰ ipᷣm tẽptare cepit dicẽs in coꝛ⸗

de illiꝰ. Cõgrega in iuuetute vt poſſis ꝓuidere
tibi in ſenectute ⁊ infirmitatibo. Qui ille cõſenſit
2⁊ magnã quatitatẽ pecunie collegit ⁊ ab oꝑibꝰ

miicoꝛdie ceſſauit.Cõtigit aũt deo ꝑmitceẽte vt

putreſceret pes eiꝰ: cõſumptiſq; numis ſuis in
medicis ⁊ medicinis liberari nõ valuit: ſed cus

Ety
ann⸗

namna Di
onilan
nad Sacot
xplſeo/
slsſt
Charima,
Chri ncs
fano dand
Wian nare
Aciplügͤti
gitamlasns
nſndan be⸗
lc 0cirvi
demoſnio
.Dmie
üdeda
nrvgn ſ
isne wo
ifutius
nli ds al⸗
tibinmüaffer
lsgoaain
iſen aar iu⸗
ulauit amor
n. Gaio⸗
u
arnpen
olieſnacec
Famglid
airg i
urſcbin
inionnuide
dicis nch
oſis guin
lui nc
t 10
inr n
N
nunſ

Foliõ

uſdã boni medici cõſilio vt viuere poſſet pede,ʒ

abſcidi fecit. Eadẽvo nocte cũ ad ſe reuerſus fle

ret affuit ei angelꝰ dicẽs. Ubi ſunt numi qͥs col
legiſti in qͥb poſueras ſpeʒ tuã ꝙ te adiuuarẽt
in ſenectute ⁊ infirmitate. Et ille inqᷣt. Peccaui:
⁊ ſi potero laboꝛabo nec aliqͥd cõgregabo de ce

tero. LZũc ãgelꝰ vidẽs ipᷣm penitere de auaricia

tetigit pedẽ eiꝰ ⁊ ſanatꝰ eſt. Medicꝰ autẽ mane

ad ipᷣm rediẽs iuenit eũ in agro operantẽ ⁊ deũ

laudãaãtẽ. Alið miraculũ ꝙ mltiplicent᷑ bona
tam tꝑalia q; eterna faciẽtibe elemoſyno. Legit᷑
viq; ꝙꝙ vnꝰ archiepᷣus ⁊ qͥdã epᷣus ſił ꝑgebat ad
quoddã cõciliũ.Accidit aũt quodã ſero eos ho
ſpitari in vno pauꝑe hoſpitali:hoſpitalariꝰ aũt
petiuit elemoſynã ab archiepo amoꝛe dei ꝓ lo⸗

co ſuo releuãdo:qͥ decẽ libꝛas dedit ei ꝓ elemo⸗
ſyna. Qõð vidẽs ille petiuit etiã ab epᷣovt ſibiꝓui
deret in aliqͥ. Epᷣus vᷣo plus pꝛevecũdia archi⸗
epᷣi ⁊ alioꝝ qᷓ; pietate motꝰ triſtis ⁊ dolẽs dedit
illi qᷣnq; libꝛas.Cũq; mane parit᷑ ad ciuitatem
veniſſent ⁊ vnuſqͥſq; ꝑ ſe boſpitiũ acciꝑet:archi
epᷣus p quodã negocio miſit quẽdã ſuũ clientẽ
cpo q inuenit illũ triſticia plenũ.uiꝰ cauſã cũ
qreret a familia didicit illũ tm̃ triſtari ꝓpter pe⸗
cuniã quã dederat hoſpitali. Archiepᷣs aũt au⸗
dliẽs bᷣ fecit eũ ad ſevocari rogãsvt acceptis qͥn

qꝙᷓ libꝛis vẽderet ⁊ cõcederet ſibi meritũ elemo⸗

ſyne quã dederat hoſpitali.Qð miſer feat ⁊ pe⸗

cuniã recepit. Nocte aũt ſeq nti ille epᷣus vidit in

ſonis quẽdã angelũ ducẽtẽ ipᷣm in quẽdã locũ

pulcherrimũ in quo erãt oĩa q̃ in coꝛde homis

pñit deſiderari.vbi iter alia vidit qðᷣdã palaciuʒ
pulcherrimũ ⁊ magnũ in cuiꝰ anterioꝛi ꝑte erat
titulꝰ ſic ſcriptꝰ noiando ipᷣm epᷣm. Hoc pala⸗
cuũ eſt talis epᷣi qͥ pecuniã dedit hoſpitali.Quẽ
titulũ anq; recederet vidit ab angelis abradi ⁊
ſic ſcribi.hoc palaciũ ẽ talis archiepᷣi qͥ ip̃ᷣʒ emit
ab epo tali.Uidẽs vo epᷣs nomẽ ſuũ abradi:⁊
ſcribi nomẽ archiepᷣivehemẽt᷑ doluit ꝙ tale pa⸗
laciũ ſicvẽdẽdo ꝑdidit.Et ĩ his exatatꝰſtati ſine
moꝛa ad archiepᷣm iuit ⁊ ei qdᷣ viderat ĩdicauit
Et ſic vẽditionẽ quã fecerat pᷣcibb multis recu⸗
perauit. Recitat q̊ʒ btũs Gꝛeg.in lib.dyal.q;
qͥdã raptꝰ fuit in ſpu ⁊ vidit in ꝑadiſo ex lateri⸗
bus aureis edificari pulchꝝ palaciũ die ſabba
ti.⁊ audiuit vocẽ dicẽtẽ ſibi. Hec domꝰ eſt talis

oparij:qui qͥcqͥd ꝑ totã ſeptimanã acqͥrit pau⸗/

peribo erogat. Oẽs em̃ elemoſyne q̃ fiũt ex cha⸗
ritate ſcribunt᷑ ĩ celo lr̃is aureis:⁊ ẽt noia easfa
ciẽtiũ ab ãgelis coꝛã deo recitant᷑. Uñ Tob.xij.

diyxit angelꝰ. Qñ oꝛabas cũ lachꝛymis ⁊ ſepelie

bas moꝛtuos ego obtuli oꝛõeʒ tuã dñqo. H
Uarta vtilitas elemoſyne ðꝛ liberatiõis
q liberat em̃ ab omni malo tã tẽpoꝛali qᷓ
eterno.Uñ Dauid pſal.xl.de faciente ele
moſynã inqͥt. In die mala liberabit eum dñs.

Et ꝓuerb.xxj.ait Salomõ.Munꝰ abſcõdituzʒ

excinguit iras:⁊ donũ in ſinu indignationẽ ma

XIII

ximã. Appellaĩ aũt elemoſyna mun⸗ abſcodi⸗

tũ qꝛ a laude humana debet abſcõdi.qð quidẽ
munꝰ cũ deo offerimꝰ eiꝰ cõtra nos ira mitiga
mus.vñ Tobie.iiij.ðꝛ.Elemoſyna a moꝛte eter

na liberat.Quapꝛopt in die iudicij nos defen⸗
ſabit⁊ aduocata nr̃a erit:dicẽte Dauid pſal.ej.

Jocũdus hõ qͥ miſeret᷑: cõmodat:diſponet ſer
mones ſuos in iudicio qꝛ in eternũ nõ cõmoue

bit.? Lobie.iiij. ðꝛ.Elemoſyna ñ ꝑmittit ire ĩ te
nebꝛas.ſ.inferni. Jõ Ecci.xxix.ðt ſapiẽs.Cõclu

de elemoſynã in ſinu pauꝑis ⁊ oꝛabit ꝓ te ⁊ libe

rabit te ab om̃i malo. Patẽt iſta ꝑ exepla. LZe
gitur em i cronicis oꝛdinis nr̃i ꝙ quidã frater
minoꝛ elemoſynã ab vna mliere petijt qͥ illi pꝛã
diũ obtulit ⁊ amoꝛe dei ðdit.Erat aũt huic mu

lieri filia qᷓ periſma domꝰ ĩ ciſta extra poꝛtabat
vt de alciſſima ripa deijceret. Cũ vo ad ripã ve⸗

niſſet nõ aduertẽs vbi pedes poneret cum ciſta

etiã de ripa in pfundũ cecidit tota lacerãda:etiã

ſi vt ſic dixerim ferrea fuiſſʒ. Et ecce in medio ca
ſu ſibʒapꝑuit frater ille mane illo a mr̃e eiꝰciba

tus qͥ cadentẽ filiã appꝛchẽdẽs eã illeſam in ter

ra poſuit Sicq; ſana domũ reuerſa mr̃i retulit
qᷓ;ta magnalia elemoſyne vᷣtute deꝰ ſibi feciſſʒ ⁊
quõ eõ ab hoꝛribili moꝛte liberaſſet. Legitur
q̊ʒ in legẽda Johᷣis elemoſynarij ꝙ qͥdaʒ noie
Petrꝰ valde diues ſed durꝰ pauꝑib.intãtũ ha
bebat eos exoſos ꝙ ad domũ ſuã accedẽtes cũ
indignatiõe maxia repellebat. Quadãa autẽ die
cũ pauꝑes ſil loq̃rent᷑ de duricia iſtiꝰ vnꝰ ex eis
dixit. Ego vobiſcũ facio pacũ ꝙ bodie ab ipſo
recipiã elemoſynã.Facto autẽ pacto ⁊ pignoꝛe
poſito:pauꝑ ad domũ illiꝰ iuit ⁊ elemoſynã pe
tiuit.Quẽ cũ Petrꝰvideret pꝛe foꝛib ſtatẽ circa
ſe aſpiciẽs cũ lapidẽ inuenire nõ poſſet:panem
vnũ ſiliginis factũ ꝓ canib accepit in manibꝰ
⁊ cũ furoꝛe ⁊ indignatiõe ꝓiecit pauꝑi. Pauꝑ
vo illũ accepit ⁊ ꝓ elemoſyna ſe accepiſſe ab eo
ſocijs retulit.Poſt duos autẽ dies infirmatꝰ ẽ
Petrus ad moꝛtẽ ⁊ vidit ſe duci coꝛã iudice:de
inde vẽire quoſdã ethiopes poꝛtãtes oia mala
q̃ fecerat in ſcptis⁊ ponẽtes ĩ ſtatera.ex alt᷑a aũt
ꝑte erãt duoviri dealbati triſtes:dicẽtes nihil ſe
habere qð ibi ponerẽt niſi vnum panẽ ſiliginis

quẽ ðᷣderat pauꝑi lʒ coactꝰ ⁊ cũ ĩidignatõe:quẽ

poſuerũt ſuꝑ ſtaterã.Et cũ nõ eſſʒ facta eq̃litas
ãageli dixerũt ei. Adauge aliqͥd ad ſiliginẽ hãc:
alioqͥn ethiopes te appꝛehẽdẽt.Quib dictis re
uerſus eſt ſpũs in eo ⁊ ſanatꝰab infirmitate di
xit. Si vna ſiligo quã furoꝛe iacaui tãtũ ꝓfuit
ꝙ dãnatus nõ fui:quãto magis ꝓderit facere
młtas elemoſynas.Quapꝛopt᷑ mutatꝰ i alteꝝ
virũ elemoſynariꝰ factꝰ eſt magnꝰ. Nõ ſolũ at
liberãt elemoſyne faciẽtes a mał ſʒ etiã eos ꝓ qͥ
bus fiũt.vñ legit᷑ i aadẽ legẽda Johᷣis elemoſi

narij ꝙ cũ qͥdã captꝰfuiſſʒ ab hoſtibſi cũ miłtxꝭ

alijs.tãdẽ aliqͥ ex ↄcaptiuis ſuis ad patriã iltiꝰ
reuertẽtes dixerxũt ipm eẽ moꝛtuiſit! Ende ſibi

BGermo

ſepelirividerãt⁊ illũ eẽ putabãt. Parẽtes &̊ illiꝰ
ſingulis annis q̃ſip moꝛtuo elemoſynas facie⸗

bot.poſt q̃ttuoꝛ aut ãnos ille redijt:⁊ cũ cogno
uiſſet ea que ꝓ eo facta fuerãat dixit ſe illo tepoꝛe

quo elemoſyne fiebãt a quodã candidato ſolu
tum fuiſſe a vinculis ferreis qͥbo erat ligatus ⁊

tota die libere ambulaſſe.Et ſic fiebat ſingulis

anis in die elemoſynarũ. 3.
Ebgit᷑ q̊z q quedã bona dña q̃ credebat
Ixirũ ſuũ defunctũ:qꝛ cũ foderet auꝝ ſub
rupe quadã q̃ ſuꝑ euʒ ceciderat videbat᷑
ĩpoſſibile eũ eſſe viuũ:quotidie ꝓ aia eiꝰ offere
bat ſacerdotivnũ panẽ ⁊vnã cãdelã miſſe appo
nebat.Qui po ſtea trãſito multo tꝑe viuꝰ reꝑtꝰ
eſt ⁊ dixit ꝙ oĩ die cuz eſſet oppᷣſſus lapidibo in
illa cauerna obſcuriſſima panẽ illuʒ recipiebat

ad mãducãdũ:⁊ candelã accẽſam cũ qua vide/

bat. Legit᷑ q̊ʒ alið exẽplũ quo patetvalere de⸗
functis elemoſynas ad liberatõʒ penaꝝ.Nã cũ
qͥdã miles iꝑe Raroli magni bellũ ĩtrare debe
ret: oann cognatũ ſuuʒ vt ſi in bello moꝛeret᷑
equũ ſuũ vẽderet ⁊ pꝛeciũ pauꝑibo daret. Quo
moꝛtuo equꝰilli placuit⁊ ipʒ ꝓ ſe rtenuit:⁊poſt
mo dũ guiter infirmatꝰ equũ vendi fecit ⁊ pau⸗
peribo pciũ diſtribuit:qð nõ feciſſet ſi viuere cre
didiſſet. Hoc facto ille defunctꝰ tãq; ſol fulgẽs
apꝑuit cognato ſuo infirmo dicẽs.Cognate tu
me ꝑ octo dies feciſti penas purgatoꝛij —
equũ cuiꝰ pᷣciũ ſicut dixerã pauꝑibo nõ dediſti:
ſz nõ feres ipune.qꝛ aiaʒ tuã poꝛtabũt demões
in infernũ. Uñ ſeq̃nti noctevenerũt qͥdã demo⸗
nes ſicut coꝛui nigerrimi ⁊ ſuſtulerũt eũ in aere
clamãtes ſicut leones lupi ⁊ vrſi:⁊ poſtea illuʒ
dimiſerũt cadere.⁊ ſic miſer expirauit:⁊ ꝑdidit
aiam ꝓpt elemoſynã quã dare noluerat. R
Euertẽdo ̊ ad ꝓpoſitũ.Sivultis libera
r niab oibus piculis habete curs paupeꝝ
Sicut em habẽs bonum factoꝛẽ ſtudet
euʒz longo tꝑe retinere: ⁊ eũ tuet᷑ defendit qᷓ;tũ
põt. ita deꝰ facentes elemoſynas pauperibo.qᷣ
in hac diſtributiõe ſunt eiꝰfactoꝛes longo facit
viu ere tẽpoꝛe ⁊ vitã illis ꝓlõgat:⁊ ab aduerſita
tibo ⁊ malis ðfendit.Et ideo ðꝛ Tobie.iiij.No
li auertere faciẽ tuã ab vllo paupere. Ita em̃ fi⸗
et vt nõ auertat᷑ a te facies dñi.Ex quo dat᷑ intel
ligi ꝙ deꝰ habet ſpecialẽ curã facientiũ elemo⸗
ſynas:elemoſyna em̃ aduocat pauꝑesvt patro
nos coꝛã deo.Unñ Berñ.ait. Pauꝑes nõ ſunt
cõtemnẽdi vt egeni:ſed exoꝛãdivt patroni.Ele⸗
moſyna q́ʒ eſt armatura foꝛtis ad defendendũ
nos ↄ diabolũ ⁊ alios hoſtes.UVñn Ecci.xxix.ðꝛ
Elemoſyna ſuꝑ ſcutũ potẽtis ⁊ lances ipugna⸗
bit ꝓ te iimicos tuos. Jõ Hiero.i q̃dã epla ait.
Nõ memini me mala moꝛte vidiſſe moꝛtuũ qͥ
misicoꝛdẽ duxerit vitã.Et Augꝰ.ad heremitas
inqͥt.Yrẽs mei chariſſimi nũq; recoꝛdoꝛ me le⸗
giſſe mala moꝛte perijſſe illũ qͥ libẽter in hacvi⸗

ta oꝑa pietatis ⁊ charitatis voluit exercere. hec

——

II

ile. Etrõ buiꝰ eſt: qꝛ miſicoꝛdia boiem n
Gs

aſſociat ⁊ egrediẽtẽ aiam de coꝛꝑe comita

Amb.inqᷣt.Nõ ſunt hois opes quas ſecũ ferre
nõ poteſt:ſola miſicoꝛdia comes eſt defunctoo
rum. At cõtra de illo qᷣ eſt crudelis pauꝑibus
Pſalmographꝰ canit.Oiſpeat de terra memo⸗
ria eiꝰ ꝓ eo ꝙ nõ ẽ recoꝛdatꝰ facere miſicoꝛdiã.
Scriptũ eſt em̃ Jacobi.ij. Jiudiciũ ſine miſeri
coꝛdia fiet ei qͥ ñ fecerit miſicoꝛdiã. Patuithoc
exẽplũ quod retulit mihi qͥdã ſociꝰ meꝰ pꝛedi

catoꝛ.Nã adhuc nõ ſunt viginti anni ꝙ quidã
no bilis valde diues in ciuitate Mediolani in⸗
firmatꝰ ad moꝛteʒ viſitatus fuit a pᷣdicto ſocio
meo.Qui cũ hoꝛtaret᷑ eũ ad cõfeſſionẽ ⁊ pniam
ille deſpatus dicebat. Nõ poſſum cõfiteri qꝛ ſũ

dãͤnatus. Cũ ergo lõgo tꝑe ei pᷣdicaſſet de miſe/⸗

ricoꝛdia dei:ille ſꝑ dicebat.ſum dãnatus.Tan

dem ille ſociꝰ meus q̃ſiuit cauſã ſue dãnaciõis
ab eo. Qui rñdit. Qꝛ fui durus pauꝑibo.ideo

durus eſt mihi deus.Et qꝛ nõ habui miᷣicoꝛ⸗

diã ad pauꝑes:ideo non poſſum mipᷣicoꝛdiã a

deo impetrare.⁊ ſic deſtpatus moꝛtuꝰ eſt. Alið
q̊ʒ terribile exẽplũ accidit in puincia terre labo⸗
ris.vbi quidã diues ſed erga pauꝑes impiꝰ cũ
eſſet moꝛtuꝰ:⁊ ſolẽniter ad ecckiam depoꝛtatus

atq; ſepeliri deberet. Ecce canis terribilis niger

rimꝰ aduenit ⁊ ad cadauer appꝛopiquãs mox
illð ac ſi eẽt fruſtũ panis dilaniãdo deuoꝛauit.

Quo facto diſparuit:nec coꝛpꝰ nec canis ãpliꝰ

viſi ſunt. In cronidis etiã oꝛdinis nri legit᷑:q
in Anglia inter lãdoniã ⁊ oxoniã erat hoſpitale
celeberrimũ in quo pꝛioꝛ hoſpitalis cuʒ q̃ttuoꝛ

ſocijs erat. Sero aũt ibi applicuerunt tres pau

peres frẽs a ſccõ Frãciſco miſſi ĩ Angliã ad pꝛe

dicandũ ⁊ hoſpitiũ petierũt:ſed ꝑ illũ pꝛioꝛẽ ſi⸗
ne miſ̃icoꝛdia repulſi ſũt. Juuenis aũt quidaʒ

ex ſocijs pꝛioꝛis hoc vidẽs miicoꝛdia cõmotꝰ

eſt ⁊ clam poꝛtinario dixit. Cũ poꝛ ierit doꝛmi⸗

tũ introduc eos in domũ fenariã:⁊ ego de reli⸗
qͥs ꝓuidebo.qð ⁊ factũ eſt. Stãtib igit᷑ fratri⸗
bus ſuꝑ fenũ iuuenis ille panẽ ⁊ aquam poꝛta
uit:⁊ ſe eoꝛũ oꝛõibo cõmẽdauit acin lectũ ſuum

itrauit. In pᷣmo aũt ſomno hõc habuitviſionẽ.
Uidit nãq; xpᷣm in thꝛono terribili ad iudiciũ
cũctos euocãtẽ:⁊ſingularit᷑ audiuit citari recto

res illiꝰhoſpitał.Cũq; adducti fuiſſent oẽs:vi⸗
dit quẽdã pauperẽ in habitu illoꝝ fratrũ ãte iu
dicẽ cõquerẽtẽ ⁊ dicẽtẽ. Juſtiſſime iudex cama
bat ad te ſanguis fratrũ meoꝛũ:qui iſta nocte

ꝑ iſtos rectoꝛes in tãta neceſſitate hoſpitiũ petẽ
tes ſine cibo ⁊ potu repuiſi ſũt.Cũ tamẽ ipᷣi fra⸗/
tres ꝓ amoꝛe tuo cuncta reliq̃rint ⁊ hucvenerit
vt aias tuo ſanguie pᷣcioſo redemptas ad te cõ⸗

uertãt:⁊ iſti puis tuis negauejr᷑̃t q̃ ioculatoꝛibꝰ

canibo ⁊ accipitribo tribuũt. Tũcxpᷣus terribili
vultu rectoꝛes illos reſpiciẽs ait. O bonoꝝ me

oꝛũ infideles diſpẽſatoꝛes ⁊ diſſipatoꝛes ſic diſ

penſatis res vobis ꝑ me cõmiſſas.Etillis ob⸗

uuſerdemi
mas In
udinnis
Mglh ide⸗
onn mifleon⸗
mincndi
nck. i
naatlobo⸗
esip?
m Dpors
molis nigcr
opiquis wor
60 denoruit
anis iol
nisnilegt
janboſpine
s azqwa:
cunroes ur
nglüas er
monli
mis ͦt gig
ncrain α*
eide
nirtoNl
iptfum,
eudans
Nnleüſuwn
—
blins d
Aurcinm
nniſoroieng
lor miini
eigarcan
immiiſu o.
eboſginn hn

Giumiſßifͤ—

rbuctenn
nornscan
R
cröe md
.Obwrtt
s⸗ limf

Foliũ

muteſcẽtibo pcepit iudexvt ſuſpẽderent᷑ oẽs:qð
⁊ factũ eſt. Juuenis aũt ille hoc vidẽs ad pau⸗
perẽ illũ coꝛã iudice cõquerẽtẽ ꝗᷓ erat ſctũs Fra⸗

cſſcus abijt dicens. O pater roga me obſecto
ego em̃ feci qð potui fratribo tui 8: ꝛmihi diſpli
cuit ſeueritas ⁊ impietas iſtoꝝ ſocioꝛũ meoꝝn.
QAui dixit btũs Fraciſc'. Netimeas füli:ego eim

te ĩ meu fratrẽ recipio ex nuũc⁊ cepit illũ aplexari
ĩ cuiꝰãplexu iuuenis ille excitatꝰ eſt.⁊ totꝰ tcritꝰ
ex tali viſiõe ad pᷣoꝛis camerã cucurrit vt hec uli
nũciaret:⁊ itrãs camerã illuʒ repꝑit defoꝛ miter

ſuffocatũ ⁊ moꝛtuũ.Quo mag territꝰ ad alios

—

ſocios ꝓperauit⁊ ipos ſilłiter repꝑit ſtrãglatos
OQð vidẽs veritatẽ viſiõis iudiciarie cognouit:
⁊ fratrũ pedibo obuolutꝰ frater minoꝛ effectus
eſt ⁊ ſecẽ ꝑſeuerauit in oꝛdine.ũ aũt fama tãte
rei diuulgata eſſet multi magni viri ⁊ nõnulli
epᷣi oꝛdinẽ intrauerũt. Ex ͥᷣ ꝓdigio patent duo

Pꝛimo ſeueritas dei ᷓ nõ faciẽtes mibicoꝛdiaʒ

pauꝑibo. ⁊ſcðᷣo ei benignitas erga mivᷣicoꝛdes
reſpectu illiꝰiuuẽis fratribo ſubueniẽtis.O igit᷑
ſcã elemoſyna quãta ẽ potẽtia tua ꝓfecto tu es
illa qᷓ oia nobis bona ipetras: tu es illa q̃ pla/
cas deũ vt nõ mittat nobis flagella quep pctis
nr̃is meremur. Uñn Ecci.iij.ðꝛ. Elemoſyna pau
peris nõ erit in obliuione.Nõ ꝓ ea reſtituet᷑ tibi
bonũ ⁊ iuſticia edificabit᷑ tibi ⁊ ĩ die tribulatio⸗
nis cõmẽoꝛabit᷑. Quinta fructificatio elemo
ſyne ðꝛ ipetratõis.Facit em̃ oꝛões nir̃as exaudi
ri.vñ glo.ſuꝑ illð Ps. Judica me deꝰ.in fi.ait.
Si oꝛõem tuã vis volare ad deũ fac duas alas
ſibi:ieiuniũ ⁊ elemoſynã.Jõ Eſa.lviij.ðꝛ. Fran
ge eſuriẽti panẽ tuũ ⁊c.ſequit᷑. Lũc inuocabis
⁊ ipᷣe exaudiette:clamabis ⁊ dicet aſſum. Facit
q̊ʒ nobis gras diuinas ĩpetrare⁊ bnñdiccioneʒ.
vnð ꝓuerb. xij. ſcptũ ẽ. Quiꝓnus eſt ad mĩicoꝛ
diã bndicet᷑. Dicit em̃ deꝰ pauꝑi illud Ruth.ij.
Sit bñdictꝰ qͥ miſertꝰ eſt tui. 10
Exta fructificatio elemoſyne ðꝛ illuiatio
ſ nis.Illuiant᷑ em̃ hoĩes a deo ꝓpt᷑ elemo⸗
ſynas. Patuit de Coꝛnelio centurione:
Acx.x.qͥ cũ eẽt gẽtilis qꝛ oꝑib miicoꝛdie ⁊ ele⸗
moſynis inſiſtebat miſit deꝰ ãgelũ ad ipᷣm qͥ di
xit eł Deꝰ miſit me ad te vt ãnũciẽ tibi ꝙ elemo
ſyne tue aſcẽderũt in ↄſpectũ eiꝰ. Uade g̊ ad Si
monẽ petrũ⁊ dicet tibi qͥd te oꝑteat facere.Et ſic
mediãte elemoſyna illuiatꝰfuit in fide ⁊ ſaluatꝰ
De qua illuiatiòe fit mẽtio in.c.deiñ.circa finẽ.
xxvj. di. De hoc etiã habet᷑ alið exẽplũ qð legit᷑ ĩ
miraculis virginis Marie:vicʒ ꝙ q̃dã mulier
xpᷣiana deuota ipᷣꝰ vᷣginis habebat viꝝ paga⸗

nũ q habes qͥſdã denarios dixitvxoꝛi ſue. Bo⸗

nũ eſſet ꝙ nos daremꝰ bos denarios ad vſurã
vt aliqͥd lucraremur ꝓvita nr̃a.Cui rñdit vxoꝛ
Nogo te vt ↄ cedas hos ðnarios deo xpᷣianoꝝ

⁊ ipᷣe reddet tibi cctũ ꝓvno.ul ũlle dixit. Et vbi
iueniã iſtũ deũ xpᷣianoꝝ. Rñdit illa. ade ad
ecckłiam xpᷣiano ꝝ⁊ oibus pauꝑiba qͥ amoꝛexpᷣi

⁊ mr̃is ſue petẽt elemoſynã cõcede iſtos dena⸗
rios. Ipᷣe aũt deus nir reſtituet illos nobis qñũ

necitatẽ habebimꝰ.Qð audiẽs pᷣdictus gẽtiliis

oẽs denarios pauꝑibo erogauit.Cũ aũt indige

ret poſt aliq̊s dies dixitvxoꝛi ſue. Uellem ꝙ iſte
deꝰ xpᷣianoꝛũ nobis redderet aliquã partẽ pe⸗/

cunie ſibi ↄceſſe.Et illa rũdit. ade ad eccłiam
2 ibi inuenies aliqͥd. Cũ aũt itraſſet eccłiaʒ ſta⸗
tim inuenit denariũ argẽteũ ⁊ magna cũ leticia
poꝛtauit vxoꝛi.Illa aũt dixit. Sufficit hᷣ dena⸗
rius ꝓ nũc.vade ̊ ⁊ eme nobis necaria. Perre
xit igi᷑ ⁊ emit piſce in cuiꝰ coꝛꝑe inuenit lapideʒ
pᷣcioſum:quẽ de ↄſilio vxoꝛis poꝛtãs artificib
gẽmarijs vẽdidit eis ꝓ ducẽtis ſiuetrecẽtis au
reis. Tũc dixit illi vxoꝛ eiꝰ. Ita remunerat deꝰ
nf̃ illos qfaciũt elemoſynas amoꝛe ſuo. Rñdit
aũt ille. Vere bonꝰ ⁊ pius eſt deꝰ iſte:ꝛ mat᷑ ſua
plena eſt mip̃icoꝛdie:⁊ iõ volo effio xpᷣianꝰ.Et
ſic ũluminatꝰ in fide ĩ elemoſynis faciẽdis per⸗
ſeuerautt.

„

j. Epern⸗ fructificatio elemoſyne ðꝛ pꝛe⸗

nis. Scptũ ẽ em Ecci.xvj. Miſicoꝛdia facit lo
cũ vnicuiq; ſᷣm meritũ opeꝝn ſuoꝝ. Quadrupli

citer aũt deꝰ remũerat faciẽtẽ elemoſynã.Nã ei
qͥ ꝓ amoꝛe ſuo dat bona tꝑalia pauꝑi ipſe dat

bona tꝑalia ad ſuſtẽtatiõʒ. Coꝛꝑalia ad cõſola
tionẽ:⁊ ſpũalia ad iuſtificationeʒ: ac celeſtia ad
głificationẽ. Uñ Eſa.lviij.ðꝛ.Frãge eſurieti pa⸗
nem tuũ ⁊c̃.⁊ ſequit᷑.⁊ ſanitas tua citiꝰoꝛiet᷑:qð
refert᷑ ad bona coꝛꝑalia:⁊ añ faciẽ tuã ibit iuſti
cia tua qdð refert᷑ ad bona ſpũalia.Et glia domi

ni colligit te:qð refert᷑ ad bona celeſtia. Et eris

q̃ſi hoꝛtꝰ irriguꝰcuiꝰnõ deficiẽt aque:qð refert
ad bona tꝑalia:q̃ ſica deo elemoſynaꝝ largitõe
cõtinuant᷑ vt nunq; deficiãt. Ideo inqᷣt Aug.in
tract᷑. de oꝛõe ⁊ miicoꝛdia. Mivᷣicoꝛdia tantũ
efficacie obtinet vt autoꝛẽ ſuũ ſine pᷣmio eſſe nõ
patiat᷑ Scriptũ eſt em Ecci.xij. Benefac iuſto
7 inuenies retributõʒ magnã:⁊ ſi nõ ab ipᷣo cer

te a deo. Nec mirũ ſi deꝰtantũ honoꝛat faciẽtes

elemoſynas cũ ipᷣe ab eis honoꝛet᷑:dicẽte Salo
mone ꝓuerb.xiiij. Honoꝛat dñʒ qͥ miſeret᷑ pau
perj. O ſctã elemoſyna tu es illa q valde places
deo. Uñ ꝓuerb. xxj. ðꝛ.Facere miicoꝛdia magꝭ
placet deo qᷓ; victime.⁊ Oſee.vj.inqt dñs. Mi⸗

ficoꝛdiã volo ⁊ nõ ſacrificiũ.traſſũptiue de peñ.
di. .c. libẽter. .l.di.c.põderet. Pꝛoptea inquit

ꝓpbeta Mich. vj. Indicabo tibi hõ qiud ſit bo
num ⁊ qͥd dñs reqrat a te:vtiq;ʒ facere iudiciũ⁊
diligere mißicoꝛdiã.De qua mia inqᷣt Tullius

in oꝛatiõe facta ꝓ laude ceſaris vt recitat Aug.

libꝛo.ix.de ciuitate dei.c.ix.⁊ ad Amãtium.ca.x.

Nulla de virtutibo plurimis gratioꝛ aut admi

rabilioꝛ eſt miſericoꝛdia. Homiĩes em̃ ad deos

nulla re ꝓpiꝰ accedũt qᷓ; ſalutẽ hoibꝰ dãdo.Id⸗

circo inqᷣt ſaluatoꝛ Lu.vj.Eſtote miſericoꝛdes

latiõis. Magnã em̃ remũeratõʒ ⁊ glo
riã recipiemꝰ in regno celoꝝ ꝓ elemoſy⸗/

Bermo

ſicut ⁊ pater veſter celeſtis miſericoꝛs eſt.trãſſũ
ptiue in.S.ex his.xxiij.q.iiij. Heati em̃ mibicoꝛ
des: qm̃ ipᷣi mĩicoꝛdiã coſequent᷑ Matth.v.
Facite ̊ vobis amicos de mamona iniqᷣtatis:

vt cũ defeceritis recipiãtvos in eterna taberna⸗

cula Luce.xvj.Scriptũ eſt em̃.j.ad Chimo.iij
Piectas ad oia valec ꝓmiſſionẽ habẽs vite que

nüũc eſt ⁊ future.

Pars ſcdᷣa de obligatiõe elemoſꝛne.
Etcuũdo ĩ iſto ſᷣmòe vtvideamꝰ q̃liter

teneamur facere elemoſynã ſciẽdũ eſt

pᷣus ſᷣm Alex.de al.in.iiij.pte ſũme in

tract᷑.de elemo.q.iiij.?⁊ btin Tho.ij.ij

q.xxxij. ꝙ ſeptẽ ſunt opa miicoꝛdie coꝛpalia:et

ſeptẽ ſpu alia. Coꝛꝑalia ↄtinent᷑ in h̊ vſu.UViſito

poto cibo redimo tego colligo cõdo.De pꝛimo

oꝑe ſcptũ eſt Ecci.vij.Nõ te pigeat viſitare ĩfir⸗
mũ.Ex hoc em̃ in dilectiõe firmaberis.Et Jaco

bi. v. Religio mũda ⁊ ĩmaculata apð deũ ⁊ pa⸗
trẽ hec ẽ᷑:viſitare pupillos ⁊ viduas ĩ tribulatõe
eoꝝ.Uñnvt ðꝛ invitaſpa.Frater quidã ingroga⸗

nit quẽdã ſenẽ dicẽs.Ouo frẽs ſunt qͥrũ vnꝰ ie⸗
iunat ſex dieb in hebdomada multũ laboꝛãs.

aliꝰ vᷣo ſᷣuit egrotãtib cuiꝰ opꝰ magis acceptũ
eſt deo. Rñdit ſenex.Si frater ille qͥ ſex diebꝰ la
boꝛãs ieiu nat appẽdat ſe ꝑ pedes nõ põt eẽ eq̃/
lis iülli qͥ ifirmãtibo ðſeruit. Scða elemoſyna

eſt potare ſitiẽtẽ:iuxta illð puerb.xxv.⁊ ad Ro.
xij.Qui ſitit potũ da illi.Et de bac ſalua.Mat

thei.x.ait.Qui potũ dederit vni ex mimis iſtis

calicẽ aque frigide tm̃ in noĩe diſcipuli:amẽ di⸗
co vobis nõ ꝑdet mercedẽ ſuã. Tertia elemo
ſyna eſt cbare eſuriẽtẽ.Et de hac Tobie.iiij.ðꝛ.
Panẽ tuũ cũ egenis ⁊ eſuriẽtib cõede. Talibꝰ
em̃ paſcetibo pauꝑes dicet xpᷣs ĩ die iudicij illð
Mat.xxv. Eſuriui ⁊ dediſtis mihi mãducare.
Quarta elemoſyna ẽ redimere captiuos ſol⸗
uẽdo ꝓ eis debita ipᷣoꝝ.vt vificet᷑ illð ad Hebᷣ.
x. Nã ⁊ vinctis cõpaſſi eſtis. Itẽ defendẽdo ipo
tẽtes ⁊ pauꝑes ab oppꝛimẽtibo eos. Et de hac
Ecci.iiij.ſcriptũ eſt.Libera eũ qͥ iniuriã patit᷑ de
manu ſuꝑbi. Quita eſt veſtire nudũ.De qua
Au.iij.ðꝛ.Qui habet duas tunicas det vnã nõ
habẽti. Sexta eſt colligere hoſpites.De qua
ðꝛ Eſaie.lviij.Egenos vagoſq; induc in domũ
tuã.Et de hac miſicoꝛdia cõmẽdat᷑ Abꝛahã.vñ
vt hr̃ Geñ.xviij.recepit ĩ domũ ſuã ãgelos:iĩmo
ipᷣm dñm cũ putaret ſe reciꝑe ꝑegrinos.

Egit᷑ q̊ʒ i vitaſpa.ꝙ qͥ dj Martinꝰ noie
monachꝰ valde honoꝛabilis in ſuo mo

naſterio viſitatiõis gra ad alið monaſte

riũ ꝑgebat. Invia aũt lepꝛoſũ quẽdã reppit vo

lentẽ ad ſuũ hoſpitiũ redire ſʒ pꝛe laſſitudie nõ

valẽtẽ. Uir aũt dei eiuſdẽ lepꝛoſi laſſitudinẽ mi

ſeratꝰ:palliũ quo veſtiebat᷑ in terrã ꝓtinꝰ piecit
⁊ expãdit ac deſuꝑ lepꝛoſum poſuit:eumq; ſuo
pallio vndiq; cõſtrictũ ſuꝑ humeꝝ leuauit ſecũ

q; reuertẽs ðtulit.Cũq; iã monaſterij foꝛibus

II

app:opinq̃rèt abbas eiuſdẽ mõaſterij magnis
vocibo clamare cepit.Currite frẽs ⁊ ianuas mo

naſterij citiꝰ aꝑite:qꝛ frater Martinꝰ venit poꝛ
tans dñm ieſum xpᷣm. Stati vovt martinꝰ ad
monaſterij poꝛtã ꝑuenit is qͥ lepꝛoſus eſſe pu⸗

tabat᷑ de collo elꝰ exiliẽs:⁊ in ea ſpecie apparẽs

qua recognoſ ab hoĩb ſolet ſaluatoꝛ nr̃ ad ce
lũ aſpicete Martino redijt:eiq; aſcẽdẽs dixit.
Martine tu nõ erubuiſti me ſup terrã:⁊ego te

noõ erubeſcã ſuꝑ celos. Cũ aũt pᷣdictꝰ ſctũs vir
monaſteriũ ingreſſus eſſet dixicilli abbas.Fra

ter martine vbi eſt ille quem poꝛtabas. Culĩ ille
rñdẽs dixit. Ego ſi ſciuiſſem qͥs erat tenuiſſẽ pe
des eiꝰ.Et narrabat ꝙ dũ eũ poꝛtabat nullum
pondus ſentiebat.Oe hoc etia laudant᷑ illi duo
diſcipuli xpᷣi euntes in emaus q eũ cogerũt ad

hoſpitãdũ ſecũ credẽtes ipᷣm eſſe gegrinũ.vnde

meruerũt eũ cognoſcere in fractiõe panis.vt hr
Lu.xxiiij. Hoſpitalitatis aũtvtus maxime cõ⸗
mẽdat᷑ in.c.j.xlij.di. Septima elemoſyna eſt
moꝛtuos ſepelire.De q̃ laudat᷑ LZobias eſ.j.c.
vbi ðꝛ. Moꝛtuis atq; occiſis ſepulturã ſolia⸗
tus exhibebat. Ad has ſeptẽ elemoſynas redu
cunt᷑ oẽs alie ſubuẽtiões coꝛpales q̃ pñt fierip⸗
ximo.vt inqͥt btũs Tho.vbi FX75. ANMQ◻⁊
Unt autẽ alie ſeptẽ elemoſyne ſpũales q̃
ſdtinent᷑ in h vᷣſu. Cõſule caſtiga ſolare re
mitte fer oꝛa. Et iſte elemoſyne ſpũales

ſũt dignioꝛes coꝛpalibo.vt inqͥt Alex.ð ał.vbi q

Et ſub pma dictõe.ſ.ↄſule cõpꝛehẽdunt᷑ due ele
moſyne:vicʒ docere ignoꝛãtẽ:⁊ cõſulere dubitã

tẽ.De quib ðꝛ Jaco.vlt᷑.Frẽs mei ſi qͥs ex vob

errauerit a vᷣitate ⁊ ↄuerterit qͥs eũ:ſcire dʒ ꝙ qᷣ

conuerti fecerit pctõꝛẽ ab erroꝛe vie ſue ſaluabit

aiam eiꝰa moꝛte.Scriptũ q̊ʒ eſt in.c.inter oꝑa.

extra ð ſpon. vbi Clemẽs tertiꝰ inqͥt. Inter opa

charitatis nõ mimũ eſt erratẽ ab erroꝛis ſuiſe⸗
mita reuocare. Btũs igit᷑ ille qͥ errãti ſeu dubi⸗
tãti ꝓximo ðᷣt illð.iij. Reg.j.Accipe ↄſiliũ a me:
⁊ ſalua aiam tuj. Tertia elemoſyna ẽ caſtiga
re delinqntẽ cũ charitate.De qua in.c.tria ſunt
gña.xlv.di.ðꝛ:ꝙ elemoſina ẽ delinqntes coꝛri⸗

gere:⁊ errãtes in viã deducere vitatis. Quar

ta eſt remittere iiurias.De qua ðꝛ in.d.c.cria.qꝙ
magna eſt elemoſyna pꝑcere illis qͥ offendef̃t. Et

in.c. due ſunt. xlv. di. ⁊ ſũt vba Aug.i lib.l.ome
liarũ:om̃ł.vj.ſcriptũ eſt. Elemoſyna coꝛdis eſt

dimittere a qͥ q leſus eſt.multoq; maioꝛ: ẽ hec
elemoſyna qᷓ; coꝛꝑis. Quita elemoſyna eſt cõ

ſolani triſtes. De qua Ecci.vij.ðꝛ. e deſis plo⸗

rãtib in ↄſolatõe:⁊ cũ lugẽtibo ãbula. Et.j.ad

Theß.v. Cõſolami puſillanimes ⁊ inuicẽ edifi
cate alterutꝝ inquit Apłs. Sexta eſt ſuppoꝛ
tare defectꝰ ꝓximi:iuxta illð ad Gał.iiij. Sup⸗

poꝛtate inuicẽ in charitate.Et eiuſdẽ epłe.vj.ca.

iterũ ait Aplus.Alter alterius onera poꝛtate:⁊
ſic adimplebitis legem xpᷣ̊i. Septima eſt oꝛa
re pꝛoviuis ⁊ defuncis. Jacobi.v.ait Aplus.

miner
eſcisr
ubdas n
das. Aule
umniſehe
ter nulun
unk lde
ogenit 4
Grinüppoe
hansb,
manmedi
lnoſenack
cdusciſe
Ammiſola,
hoſnas Nar.

4
nehüles
kſolann
ne ſoödles
aAxbis
icenk duecle
ſular dudei
nlgsaros
ſer z
tſveſalusbit
ncinoge.
uro
mons ſuiſe⸗
nia mdob⸗
Ne Münne.
ncuſone
nnärs den
ms. Quer
in deN
offnden
gilölene
na ordsck
zman: ihet
noſnacko
nedaſisplo
la. t ſ
inuice edlf
neſtſuppe⸗
lii. On
Nieplen
goperur!
Ape

Oꝛate pinuicẽ vt ſaluemi.⁊ Mattch. v. ait dĩñõs.
Dꝛate ꝓ pſeqncibo ⁊ calũniãtib vos. He autẽ
elemolyne tã ſpuũales q; coꝛꝑales ↄtinẽtur ĩ bis

Sis ſolicitꝰ viſitare infirmos
Debiles antiquos ⁊ cõditionatos
Quantũ tu poreris queras adiuuare
Nõ ſinas aliquẽ fame crucaan
Des pauperibꝰ quod ſuperfluũ habes
Si vitam eternã deſideras nanciſci.
Sitienti poꝛrige potum
Sis benignus erga captiuos
AUt eos liberes:ſoluas capture mercede
auper nudus a te veſtiatur .
n do mü tuam recipe peregninu
CTura vt moꝛtuus bene ſepeliatur.
He autẽ ſunt ſpũales elemoſyne.
Officiũ illius qui eſt ſapis
Eſt cõmunicare ſuũ intetum
Et bene magiſtrare inſufficiẽtem
Conſulere imperitis
Demonſtrãdo viam ad eternõ vitam

vᷣſibo vulgarib). Et pmo coꝛꝑales be ſunt.

Juua animã cuius gratia xpᷣus moꝛtuꝰ

Tum charitate coꝛrige peccatoꝛẽ
Auiſes pꝛoximũ de ſuo erroꝛe

Hꝛa ne velit offendere creatoꝛẽ

Ignoſcas inimico ex coꝛdenõ ſimulato
Iniurie accepte ne ſis memoꝛ.
JIs qui remittit in celũ ſublimatur
Tum homine tribulato piecatẽ babeas
Konſolare afflictũ ſi charitatẽ habes
Sola aduerſitas amicũ verum demõſtrat
Sufferas ſocium qui te onerat D
Viue in pace inter cõtentioſos
Facies rem ratam eterno ſpo nſo

Bes viuis ⁊ moꝛtuis oꝛa deum om̃ipotẽtem
t det paradiſum ⁊ ignoſcat roꝛmẽtis
Non eris in charitate aliter ſi feceris R
Is ita declaratis ꝗrit᷑: vtꝝ hõ teneat᷑ ad
hb faciẽdũ elemoſynã ſub pena pcti moꝛta
lis. Claꝝ eſt em̃ ꝙ ſꝑ qͥs peccat ſaltemve
nialit᷑ qñ põt ſubuenire ꝓximo indigẽti ⁊ non
ſubuenit m oẽs doc.Nã hõ hoĩ obſequiũ ⁊ of

ficuʒ debet. l. in cõmodato.S.ſicut.ff.cõmo.l.ſi

nõ ſoꝛtẽ. S. libertus.ff.de cõdi.inde.⁊.l.ſeruus
ea.ff. de buis expoꝛ.Et rñdeo ſᷣm Rich.iĩ.iliij.di.
xv.⁊ cõiter oẽs theol·in ea.di.ꝙ cũ pᷣceptũ ð ele
moſyna ſit affirmatiuũ lʒ obliget ſꝑ nõ tñ ob⸗
ligat ad ſemꝑ:ſʒ ꝓ loco ⁊ tꝑe ſᷣm doctrinã datã
a theol. de pᷣceptis affirmatiuis:vt hr̃ ꝑ Tho.ij.
ij. q. cl. ar. ij. in ſolutõe.ij.arg.⁊ ꝑ ſctm̃ Bona.in
ij. di. xxix. in qſtiõib⸗ circa litterã.? Scotũ in.iij.
dl. ix.⁊ Rich.in.iiij.di.xxvj.ar.iij.q.iij.⁊ Alex.de

ales in.iij.pte ſũme in explanatiõe decalogi.c. j.
Et ideo inqͥt Rich̊.nr̃ vbi S.ꝙ cõſiderãda eſt fa
cultas habẽtis ⁊ miſeria indigentis.Si em̃ hõ
habet aliqͥd qð nõ ſit necariũ ſuſtẽtatiõi ſue na

ture:nec illoꝝ quibs tenet᷑ ſubuenire ſicut ẽvxoꝛ

xV

filij ſerui ⁊ ancille:⁊ ſit cauſa necitatis ſeu nota

bilis indigẽtie ex pte illiꝰ cui dãdũ eſt ita ꝙ imi
neãt ꝓbabilia ſigna extreme necitatis tũc tenek
ſubuenire indigẽti ex pꝛecepto. Si vo hõ habet

aliqͥd ſuꝑfluũ n tm̃ ſuſtẽtatiõi nature ſʒ etiã de

cætie ſui ſtatꝰ tenet᷑ de illo facere elemoſynã pau

peribo:etiã ſi nõ inueniant᷑ qꝗͥ ſint ↄſtituti in pꝛe
dicta necitate. Cõcuſio ò eſt ꝙ in caſu extreme
necitatis vel quaſi ꝗͥs tenet᷑ ſubuenire indigẽti
qñn poteſt. vt inqͥt Tho.ij.ij.qxxxij. habet᷑ ĩ ſũ⸗/
ma cõfel. lib. iij. ti. viij. q. llij. Ad hoc em̃ qͥſq; te⸗
netur pmo lege diuina. Unicuiq; em̃ deꝰ man⸗

dauit de ꝓximo ſuo Ecci.xvij. Itẽ deꝰ charitas

eſt ⁊ qͥ manet in charitate in deo manet ⁊ deꝰ in

eo.j. Joh.iiij.Et ideo qͥ nõ facit oꝑa charitatis

ↄtraniꝰ eſt deo.vt ðꝛ in.c.abijt.xj.q.ii,j. Scoo

ad hoctenet᷑ lege naturali:q dicit vt ꝗſq; faciat
alteri qð deſiderat fieri ſibi Lobie.iiij. ⁊ hbabet
in.c.humanũ genꝰ.di.j.Et ideo btũs Job hoꝛ⸗
tatur nos ad miſ̃icoꝛdiã exẽplo oim creatura⸗
rũ dicẽs ſui li.cxij. Introga iumẽta ⁊ docebũt

te:volauilia celi ⁊ indicabũt tibi:loquere terre et

rñdebit tibi:⁊ narrabũt tibi piſces maris. Pꝛi
mo igit᷑ nos mittit ad iumẽta.Et iſtud patet in
elephãtib:qꝛ ſivnus cadit ceteri currũt ad ſub
leuandũ eum. Patet etiã in equabo:qꝛ ſi mater
vniꝰpulli moꝛit᷑ alie ſuſcipiũt filiũ ad nutriẽdũ

Deinde mittit ad volatilia:⁊ iſtud patet in cico

nijs q̃ parẽtes ſenes in nido collocãt ⁊ nutriũt.

Itẽ in aquila q̃ pꝛedã ſola nõ cõedit: ſʒ auib⸗ ſe

ſequẽtib partẽ dimittit. Patet etiã ĩ chobar:ð
quo dicit Phᷣus in lib.de aialibo ꝙ aquila qñ
tres pullos babet nimis grauat᷑ in paſcendo il
los:⁊ ideo vnũ a nido eijcit:⁊ auis q̃ arabice ðꝛ
chobar eũ ſuſcipit ad nutriẽdũ. Deiñn mittit ad

terrã: de qua inquit Amb. Noli eſſe deterioꝛ in
ſenſibili elemento: terra illos fructꝰ quos affert

nõ ſuis vſibo vendicat ſed tuis miniſtrat obſe⸗

quijs. Tu vo frucꝰ illiꝰ inuadis ⁊ tibi ſoli cõ⸗
dudis. Deinde mittit ad piſces. Et iſtud patetĩ

delphinis qͥ hoĩes moꝛtuos in mari ad litus

poꝛtãt. Patet etiã in cõchis marinis q ſo ſunt

clauſe.quidã aũt piſcis ad eas paſtũ defert: ad
cuiꝰ tactũ ille ſe apiũt qͥ paſtũ in eas ꝓijcic ⁊ re⸗
cedit. Albertꝰ aũt in tract᷑.de virtutibo politicis

in. c. de mißicoꝛdia diffuſius declarat pᷣdicta di
cens. Hecvirtꝰ nobiliſſima medullitꝰ ſiceſt na
ture impꝛeſſavt eã doceat ⁊ oſtẽdat oĩis natura

creata ſiue ſit celeſtis ſiue terrena. Nam vt taceã

de diuina mibßicoꝛdia qua plena eſt terra:⁊ de

miicoꝛdia ãgelica ad humanã naturã venia⸗

mus ad aliã. Nã coꝛꝑa celeſtia q;uis nõ viuãt

nec ſentiãt nec ĩtelligãt:nobis tñ influere nũ qᷓ;

ceſſant res vite necarias generãdo:⁊ eas quãtũ

neceſſe eſt ↄſeruãdo. Itẽ palnete ⁊ oẽs ſtelle no

bis nõ ceſſãt ſᷣuire nocturnas tenebꝛas repellẽz

do: aerẽ depurado: vniuerſa illuminã do:inigi⸗
da calefaciẽdo:nimis calida frigoꝛetẽperando

☛☚

Bermo

ſicca nimis humecãdo:⁊ nimis humida vt ex

pedlit deſiccãdo. Item qͥs vlla expᷣmere lingue

poſſʒ quãta nobis auxilia ferat ignis ſine quo
hõ viuere nõ poſſet. Itẽ aer quo ad momẽtũ ca
rere nõ poſſumꝰ. Quis enũciet ſe eruitia aquaꝝ
manũ ⁊ fluminũ:fontiũ ⁊ puteoꝝ.Quis dice⸗
re poſſit vᷣbo quãta nobis grana terra gignit.

Numera ſi potes aues aeris:⁊ fructꝰ ⁊ genera

⁊z aialia terreni coꝛꝑis. Itẽ ↄſidera quata ſit mi
ſericoꝛdia inter mudani coꝛꝑis mẽebꝛa inter ſe
tam diſtãtia tam diuerſa dum ſuꝑioꝛa influũt
in media:mediaq; in infima:⁊ oĩa mutuo ſibi
ſunt fᷣuiẽtia. N luna lumèẽ qð a ſole recipit ter
ris infundit.Itẽterra om̃e qð vtute celeſtis in⸗
fluentie gignit aialibo tribuit.ſilłiter aqua ⁊ aer
facit. Ulteriꝰ cõſidera minoꝛis mũdi mẽbꝛa in
quibo ꝑfecta apparet miſ̃icoꝛdia dumvnũ mẽ⸗
bꝛum ſic totũ alten ſeipendit ꝙ gladijs ꝓ alij 8
ſe exponit:ꝓ alio ſponte ſe vulnerari facit: tã
ſolicite vnũ alteri ſeruit:⁊ ꝙ vnũ de altero vin⸗
dictã nõ expetit. Mirabile valde:qꝛ nunq; iter

eliuſdẽ coꝛꝑpis mebꝛa vlla oꝛitur diſcoꝛqia: vlla

*

ad alteruũ inuidia:vlla reſpectu alteriꝰ arro gan
tia ſʒ ſy cõpaſſio pia ⁊ milſericoꝛdiavera ex inti⸗
mis medullaꝝ creata. Nã coꝛ mẽbꝛoꝛũ nobiliſ
ſimũ creatõe pꝛimũ:carne ſolidũ:motu ↄtinuũ
vᷣ̈tute ꝑmaximũ: oibus mẽbꝛis coꝛꝑis vitã ad
miniſtrat ⁊ motũ. Item omia coꝛpoꝛis mẽbꝛa
coꝛdi ſunt ſeruiẽtia ⁊ ei obtẽperãtia:ꝛ dolẽti cõ⸗
dolẽtia:⁊ moꝛtificato cõmoꝛiẽtia.Eteſt notabi
le ꝙ ⁊ ſi coꝛꝑa ſuperioꝛa ⁊ celeſtia nulla ab infe
rioꝛibo ⁊ terrenis recipiãt ſeruitia. ipis tñ influe
re nunq; ceſſant queq; bona. Item aia influit i
coꝛpus ſenſum ⁊ vitã q;uis ab eo multũ ſit pꝛe
grauata:imo aia intãtu coꝛpoꝛi ſuo cõpatit᷑ vt
coꝛꝑe inciſo ipᷣa non inciſa doloꝛis gladio ꝑfo
retur:⁊ que nũqᷓ; comedit nũqᷓ; bibit ⁊ꝛ nunqᷓ;
doꝛmit: iſta tamẽ coꝛꝑi indigenti appetit. qui⸗
bus ſubtractis coꝛꝑis cõpaſſiõe tabeſcit. on
ergo del ſe credat eſſe qui hactãta caret virtute:
nec diuio igne ſe credat ardere qͥ coꝛ piũ ſe einue⸗
nit ad pꝛoximũ nõ habere.am cõſtat per ſe ꝙ
ferrũ eſt duriꝰ humano coꝛde:nec minꝰ cõſtat
cternũ ac diuinũ ignẽ hoc creato igne potẽtioꝛẽ
exiſtere:imo ipᷣm vtute in ĩfinitũ excedere. Extñ
hic materialis ignis dũ in ferrũ agit ipᷣm vtiqʒ
molle facit:⁊ ſi eius actio fuerit foꝛtis ip̃m diſ⸗
ſoluẽs penitꝰ liqfacit. JIgit᷑ multo mag coꝛ qð
diuinꝰ ignis incẽdit durũ vtiq; eſſe neqᷣt ſʒ totũ
pierate liqſcere incipit. Ergo tu qͥ coꝛ durũ ⁊ nõ
piũ habere te ſentis ſcias certiſſime ꝙ in te diui
nũ incẽdiũ nõ exiſtit.Nõ em̃ poteſt eẽ coꝛ ferreũ
vbi diuinũ ardet incẽdiũ.Ferro ergo durioꝛ eẽ
cognoſcit᷑ qui ꝓximo ſuo patiẽti nõ ex toto coꝛ⸗
de compatit᷑:nec cũ infirmãtenõ infirmat᷑. Itez
nobilioꝛ ⁊ potẽtioꝛ eſt ſanguis huma nꝰ qᷓ; hirci
nus:ſʒ adamas hircino ſanguie rumpit᷑. Ergo
coꝛ illud adamãte eſt duriꝰ qð hũano ſanguie

7

nõ mollit᷑ ⁊ hoc de ſanguie redẽptoꝛis verũ eſſe
oñndit᷑. Itẽ maioꝛ eſt cõiũctio mẽbꝛoꝝ ſpũ aliuʒ
in coꝛꝑe ſpũ ali qᷓ; coꝛpaliũ iĩ coꝛꝑali.qꝛ coꝛpus
ſpũale eſt lõge nobilius coꝛꝑali. At vbi maioꝛ
vnio maioꝛ eſt cõpaſſio:qꝛ nõ ẽ alið doloꝛ (ceſte
ho)q; partiũ diuiſio et iõ doloꝛoſiꝰſeꝑant᷑ qᷓ
oꝛtius vniunt᷑. Ergo maioꝛ eſt cõpaſſio mẽbꝛi
ſpũalis ad ſpũale q; coꝛꝑalis ad coꝛꝑale.Sed
oino ẽ ipoſſibile vt patiat᷑ mẽbꝛũ aliqð coꝛꝑale
ſine oĩim alioꝝ cõpaſſiõe:q̊ magis eſt ipoſſidile
ſi dia valeat ĩ ſpũali coꝛꝑe. Eſt ̊ certiſſimũ nec
ducẽdũ in dubiũ ꝙ qͥ doloꝛẽ fratrj ſui nõ ſentit
mebꝛũ ſpũalis coꝛꝑis non exiſtit:qꝛ nec mẽbꝛũ
ꝑpaliticũ vel a coꝛꝑe oino pᷣciſum eſt doloꝛ) coꝛ⸗
poꝛis ſenſitiuũ. Rideãt &̊ miſeri qñ audiũt ꝓxi
mũ cecidiſſe.Nã h̊ eſt ſignuʒ ceniſſimũ ꝙ ſunt
mẽbꝛa diaboli ⁊ ñ xpᷣi:miſicoꝛdia em̃ ẽ medul
le ſimillima q̃ eſt oſli durlciei vngitiua ⁊ miti
gatiua ac ariditatis tẽperatiua.uc aĩaliũ po⸗
nant᷑ exẽpla. Nã paſſeres filios nutriũt alienos
ſicut ⁊ ſuos:⁊ ſi vnꝰ ſit captꝰ ab alijs ei toto poſ
ſe ſuccurrit᷑ ⁊ ab eis in ipᷣis vinculis enutrit᷑. Itẽ
colũba filios aliarũ nutrit:⁊ ſi vna aliã errantẽ
iuenerit eã ad ſe reducit ⁊ reco lligit. Itẽ qð ma⸗
gis eſt falco auis pᷣde cui ðberet eẽ naturalr coꝛ
crudele:filiũ quẽ aqͥla abijcit ex pietate fcolligit
⁊ cũ filijs ſuis in nido ponit ⁊ vc ꝓpꝛiũ nutrit.
Itẽ lupa fera crudeliſſima voꝛacitati ⁊ rapaci⸗
tati aſſueta ſĩueni ad infantulos eſſe pia.Nã ſi
pueꝝ vagiẽtẽ a mf̃e derelictũ iueniat ipᷣm vt ðꝛ
nutrit ⁊ lactat. Uñ Aug.ſᷣmvnã opinionẽ ðt ꝙ
Remus ⁊ Romulꝰvrbis romane ↄditoꝛes qͥs
mjr̃ qꝛ vᷣgo credebat᷑ piecit lupa nutriuit:q;uis
alij dicat ꝙ fuit q̃dã meretrix ſic vocata aqᷓ me⸗
retricũ loca dicta ſunc lupanaria. Itẽ leo ſeuiſſi
ma fera neſcit hoĩ q̃ſi iraſci:maxime ſi ab eo le⸗
ſus ñ fuerit:ſʒ ad hoĩeʒ naturalr piꝰ exiſtit. quẽ
ſi aſꝑa fames nõ coegeritpſtratis hoĩbo parcit:
⁊ſi captiuos hoĩes obuios habueritilleſos ab
ire ꝑmittit:⁊ eos ꝑ deſertũ aſſociãs viã illis oſtẽ
dit. Sed pꝛohdoloꝛ qꝛ parcit hoĩ leo:⁊ nõ ꝑcit
hoĩ homo. Ploꝛat cocodrillꝰ natura ſeuiſſimꝰ
poſtq; hoĩem occiderit:ſʒ ridet hõ natura man
ſuetꝰ poſtq; ſuos pximos vulnerauerit vel ad
moꝛtẽ adduxit.Elephas ſi hoĩem in debto iue⸗
nerit pᷣmo ne eũ terreat aliq̃ntulũ de via ſe ſub⸗
trahit ⁊ greſſũ figit:deinñ paulatim ipᷣm pᷣceditꝛ
illiviã ondit.Et ſi draco illis occurrenit ꝓ defen
ſiõe hoĩs ſe draconi opponit ⁊ eũ ꝓ poſſe defen
dit. Uide poꝛcoꝝ clemẽtiã ad alios: nã dũ vnꝰ
clamat oẽs ad illũ iuuandũ accelerãt. Itẽ nota
admirabilẽ pietatẽ quoꝛũdã auiũ ad parentes.
Eſt em̃ aconijs eximia erga filios pietas ⁊ ſimi
liter filioꝛũ ad parẽtes.nã quãtũ expẽdũt tem⸗
poꝛis in filijs educãdis:tantũ dum ſeneſcũt ab
eis vice recipꝛoca adiuuãtur. Coꝛnices quoqʒ;
cum genitoꝛes ſuos ꝓ ſenectute a pẽnis nuda⸗
ni contingit: eos fouent pennis pꝛopꝛijs ⁊ eis

X

umötaliane
Whsatoroo
sen
aAä
r higon
tanr
Piaminllg
Wuum.
oſehi. ſiſ
Miar nNd
jopinonideg
ne lwsi
numucijs
wMaοαα
Jilooſcuiſi
meſi adeole
rpo akir gi
ns doiw ar.
icosb
gilo: nogat
mnſauiſim⸗
naunan
muent vd 1
in dewwinc,
jdewuſeſub,
nönzaat
ummtp den
ppoſe Nein
s:nu dün⸗
mit Ninon
ad arehcs
plemsſinl
apidüten
mſcnacin
mices og
nnſs:4

dum erxcitãt: vt in pᷣſtinos vſus mẽbꝛa diſſueta

Foliũ

folicite querũt eſcam: eoſq; tam diu paſcũt do⸗

nec pẽnas ⁊ vires ad volandũ reſumunt. Quo
ſuis alis ſubleuãt ⁊ advolõ

reducant. Upupa auis cũ ita ſeneſcit vt videre
⁊ volare nõ poſſit:pulli eiꝰeuellũt ſibi pẽnas in
ualidas ⁊ liniunt ei oculos quibuſdã herbarũ
ſuccis:⁊ ſuis eã fouẽt ſub alis donec penne eiꝰ

creuerint ⁊ viſum receperit ⁊ ad pꝛiſtina officia

redierit. Glires q̊; longi mures admirabili pie
tate genitoꝛes ſuos in ſenecute adiuuant:qᷣb
alimenta ſollicite adminiſtrant.Ecce quãta vi⸗

get pietas in bꝛutis que vtinã inueniret᷑ in no/
dis:vt releuaremꝰ neceſſitatẽ in ꝓximis.Ns mi

ſericoꝛdia eſt oleo ſimulima cułꝰviriꝰeſt cboꝝ
ↄditiua:vulneꝝ curatiua:⁊ doloꝝ mitigatiua
⁊ ſemꝑ loci ſuꝑioꝛis appetitiua. Quia miſicoꝛ
dia oꝑa noſtra dulcoꝛat:vulnera aie curat:do

loꝛes om̃es mitigat:⁊ ad eterna pᷣmia ſurſum

leuat.UVnde notabile valde eſt ꝙ dñs de mote

oliueti celos aſcendit in quo intelligi voluic

nemo niſi filius mipicoꝛdie fuerit in celũ aſcen
dere poterit:et ideo in fine mũdi de ſolis oꝑibꝰ
miſericoꝛdie iudicabit.hec ille.Qui etiã in eodẽ
c. in pᷣncipio ait. Miſericoꝛdia eſt virtꝰno biliſ⸗
ſima oĩ hoĩ neceſſaria:qꝛ oino nulli ſalꝰeſt ſine
ipᷣa. Ipᷣa eſt em vᷣcus diuie iracũdie placatiua.
catoꝝ rubiginis abſterſiua:⁊ miſ. ericoꝛdie ꝓxi
mi releuatiua. Pꝛedictꝰ etiã doctoꝛ in.c.ſequẽti
inqᷣt. Miſicoꝛdie opponit᷑ imiicoꝛdia:duri⸗
cia:crudelitas ⁊ ſeuitia qͥb plena eſt hodie oĩs
terra. Sunt em̃ coꝛda hoim lapidibo durioꝛa

qꝗ̃ licet ſint valde ſolida:ferro tñ frangi poſſunt

vel alia foꝛti materia. Ualde durꝰeſt adamas
ſz ſanguine rũpit᷑ hircino:⁊ iter plumbũ poſitꝰ

frãgit᷑ ſi malleo feriat᷑. Calde foꝛte eſt ferrũ:ſed

ſi a ſtrutione deglutiat᷑ ſui ſtomachi caloꝛe di⸗
gerit. Que eſt ergo duricia hois:vt nec ꝑcuſſa

domeð᷑ necxpᷣi ſanguine diuidat᷑:nec diurno in

cendio maturet᷑. Uere miicoꝛdia hodie receſſit
ab aula:⁊ regnat crudelis duricia moꝛtaliſq; ſe

ultcia ſub iuſtiniana clamide palliata. ſub pelle
em̃ ouina crudelitas lupina tenet᷑ iduſa.Siłlr

murilegꝰſi murẽ ceꝑit cum eo ludendo ſe ami⸗
cũ oñdit ſʒ qualẽ ad eum animũ mẽs gerat pꝰ
ludũ aperit:qꝛ eum ↄfractis carnibo ⁊ oſſibo t
tũ rodit. Lupus q̊ʒ ſi puerũ iuenit pᷣus cume

ludit ac pietatẽ oñdit ſʒ vltimo euʒ occidit ⁊ co⸗/

medit.Cocodrillꝰetiã pꝛius lachꝛymas fundit
qñ hoĩem occidit:ſʒ poſt lachꝛymas eũ deuoꝛa

re nõ deſinit. Tanta etiã hodie eſt hũana crude

litas vt nec ad ſuos hẽat pietatẽ. Sũt em̃ mul

ti ſimiles aqͥle que filiũ de nido abijcit ⁊ ci ali/

mẽta nõ tribuit:qð mulieres quedã faciũt duʒ

filios ſuos ꝓijciũt:⁊ beſtijs deuoꝛãdos expo⸗

nũt. Poꝛca etiã eſt tãte crudelitatis ꝙ quado

multos filios parit oẽs pᷣter pᷣmũ aliquado co

ignis ſiue ſempiternalis ĩcẽdij extinctiua: pec/⸗

medit.qð etiã alique mulieres fecerunt qꝗᷓ ſieut
biſtoꝛie referũt ꝓpꝛios filios comederũt. Scoꝛ
pio q̊ͥʒ poſtq; młtos filios genuit quaſi om̃es
occidit ⁊ comedit ſed dũ vnus ex filijs ſagacioꝛ
ceteris qͥ hec ꝑpendit ſuꝑ matre aſcendit⁊ invl⸗
tionẽ fratꝝ ſanguinis eã occidit.Itẽ attẽde cru
delitatẽ hũana.Eſt em generale in auibo ꝙ nul
la auis quantũcũ q; pꝛedalis auè ſue ſpeciei co
medit. Unð accipitres accipitribꝰ parcũt:⁊ fal⸗
cones falcones nõ comedũt.⁊ idẽ beſtie faciunt

ſed hoies ſeinuicẽ deuoꝛare no deſinunt. Unde

narrat NHiero.ſe vidiſſe gẽtẽ ſcoroꝛü carnibus
veſci humanis:⁊ cũ haberet greges poꝛcoꝛũ ⁊
armẽta ouiũ:illis dimiſſis incidebat nates pa⸗
ſtoꝛũ ⁊ mãmas mulierũ:⁊ illis in cibũ pꝛo de⸗
licijs vtebant᷑. Crudelitas etiã humana nõ ſolũ
ꝓximoꝝ filios nõ paſcit ſicut facit natura bꝛu⸗
ta:ſed inueniunt᷑ femine ⁊ nõ pauce que occul⸗

te foꝛnicãtes dũ nolũtvideri grauide filios dũ

adbuc in ventre ſunt quibuſds medięinis vel
herbarũ ſuccis occidũt:vel poſtqᷓ; peꝑerũt eos

interiRũt:qð bꝛuta nõ faciuũt. Nam aper q;uis

ſit crudelis filios tamẽ intantũ diligit ꝙ; ꝓ eis
moꝛti ſe exponit ⁊ crudeliſſimo moꝛſu coꝛũ in⸗
uaſoꝛes inuadit.Et hoc idẽ facit leena q;uis ſit
crudeliſſima fera. Lupus q̊ʒ poꝛtat ſuper ſe fi⸗
lios quãdo eum opoꝛtet fugere venatoꝛes. Itẽ
ſimia miro modo filios diligit:⁊ quado vena/
toꝛes fugit vnũ ſuper ſe ponit ⁊ aliũ quẽ mag
diligit poꝛtat in bꝛachijs. Sed hoies noſtri te/
poꝛis ſequũtur naturã canis. Nam quado ali
quis canis percutit᷑ ab omib alijs lacerat᷑. ſic
⁊modo ſi quis cadat nõ ſolũ alij eum nõ iuuãt
ſed om̃es ei inſulcãt ⁊ clamãt vt pereat. hec ille.
Er quibo omib patet ꝙ qui pꝛoximo nõ miſe⸗
retur beluis ⁊ irrationalibo animalibo ceteriſq;
creaturis deterioꝛ reputat᷑.quia contra natura
lis legis inſtinctũ operat᷑. Tertio ꝑncpaliter
dico ꝙ ad miſericoꝛdiã ꝓximo exhibendã qᷣſq;
tenet᷑ lege Moyſaica.vnde Deut.xv. ðt ¶ Hoy⸗
ſes. Pꝛecipio tibi vt aperias manũ tuaʒ egeno
2 pauperi. Quarto ad hoctenet᷑ lege cuange⸗

lica:dicẽte dño Luce.xij. Uendite que poſſide⸗

tis ⁊ date elemoſynã.Et Luc̃.vj. Omni petenti

te tribue. Et Matth.v. Qui petita te da ei.vbiꝰ

dicit gloſa. Si deeſt facultas da affectum: obſe
quiũ vel verbũ.Et Luce.vj.dicit ſaluatoꝛ. Qð
ſuꝑeſt vobis date elemoſynã. Si em̃ ad hoc nõ
teneret᷑ quis ſub pena peccati moꝛtalis quãdo

in neceſſitate extrema eſt pꝛoximꝰ nõ diceret do
minus in iudicio ilud Matth. xxv. Ite male⸗

dicti in ignem eternũ.Eſuriui em̃ ⁊ nò dediſtis
mihi mãducare ⁊c. Quinto quiſq; tenet᷑ lege
aplica. Scriptũ eſt em.j. Johis.ilij. Qui habue
rit ſubſtãtiã huiꝰ mũdi ⁊ viderit fratrẽ ſuã neci

tatẽ habere ⁊ dauſerit ab eo viſcera miſicoꝛdie
quõ charitas dei manet in illo.q̃ſi di.nullo mõ

manet. Sexto qᷣs tenet᷑ ad hoc lege canonica

Bermo

dicente Ambꝛoſio in capitulo.paſce.lxxxvj. di.
Sen ce fame moꝛientẽ ſi non paueris occidiſti.
eptimo qᷣs tenet᷑ ad hoc lege ciuili.Scriptũ
eſt em̃ in.l.necare.ff.de libe.agno. Necare ðꝛ qui
alimenta denegat. Que oia ſcens Ambꝛoſius
inquit ĩ capitulo.ſicut hi.xlvij.di. Nõ minoꝛis
eſt criminis q; habẽtitollere cũ poſſis ⁊ abun
gans ſis indigenb denegare. Eſuriẽtiũ panis
eſt quẽ tu detines.nudoꝛuz indumentũ qð tu

redudis.miſeroꝛũ redemptio ⁊ abſolutio pe⸗

cunia qua tu ĩ archa fodis.tot ergo te ſcias bo

na iuadere quot poſſes pꝛeſtare.Et in eodẽ ca⸗/
pitulo etia dicit. Nemo ꝓpꝛiũ dicat qð cẽmune

eſt:pluſqᷓ; ſufficit ad ſumptꝰ violenter obtentũ

eſt. ? in.c.j.xlij. di.dici᷑. Aliena rapere conuincit
qui vlcra neceſſaria ſibi retinere ꝓbat᷑.Dicit ta⸗

men Tho.in quadaʒ queſtiõe de quodlibet.

quis nõ obligat᷑ ſub pꝛecepto querere poſitos
in neceſſitate:quia eſſet nimis oneroſum ſʒ ſuf

ficit ſatiſſacere eis quando quis cognoſcit ne/

ceſſitates eoꝝ:tunc enim tenet᷑ eis ꝓuidge.Unñ
Chꝛiſo ſtomus ſuper Matthᷣ. inquit.Quãdo
venis ad eccłiam ad oꝛandũ munera tecum in
manibo poꝛta. Infirma eſt eniʒ oꝛatio que ele⸗
moſynaꝝ largitate non eſt munita. Date ergo
elemoſynã o auari:qꝛ iquit Auguſtinꝰin quo⸗

dam ſermone. Quicquid pauperibus dederi⸗

mus ipᷣm integre poſſidemus.?⁊ Thobie q̃rto
diat᷑. Fiducia magna eſt coꝛã ſũmo deo elemo
ſyna omnibus facientibus eam. .

Pars.iij.huiꝰ.ſ.ð cõditõe elemoſyne. —w

Erñrcio circa elemoſynã dico qad hoc
vt ſit deo grata debet fieri cum nouẽ
cõditionibo ⁊ circũſtantiss. Pꝛia
dici Gracioſitatis:ideſt cum hilari⸗
tate ⁊ ſuauitate ⁊ leto animo. Scriptũ eſt eniʒ
Eccleſiaſtici xxxv. In omni dato hilarem fac
vultum tuum. Et ſecũde ad Coꝛin.ix.inquit
Apls. Non cx triſticia aut ex neceſſitate:hilareʒ

em̃ datoꝛẽ diligit deus:quod etiaʒ habet᷑xxxij.

q.vj.S.ex his.vbi dicitur. Ad bonum autem

quiſq; inutiliter cogitur:cum coacta ſacrificia

deus aſpernetur. Ideo Hieronymꝰad Julia-⸗

num loquens deillavidua de qua h̃ Marci
xij.? Luce.xxj.inquit Paupercula vidua duo
era miſit ĩ gaʒophilatiũ.⁊ qꝛ totũ cõtulit qð ha
bebat oẽs dicit᷑ in oblatiõe munerũ dei ſuꝑaſſe

triſtitia. ? ibidẽ. Cogregatiõi paupen affabile
te facto.Et in eodẽ.c.etiã ſcriptũ ẽ. Nõne ardo⸗

rem refrnigerabit ros.ſic ⁊ verbũ meliꝰqᷓ; datuz.

Cõtra quod faciũt quidã de quibo Gꝛegoꝛiꝰin

quodã ſᷣmõe inqᷣt. Sunt nõnulli qͥ mox vt ab

egenis fratribofuerint necaria poſtulata pꝛius

in eos cõtumelioſaverba iaculant᷑:qͥᷣ ⁊ ſi rebus
miniſteria pietatis efficiũtverbis tamẽ cõtume

lioſis hũanitatis gram perdũt. Ita vt plerũq;
videãtur iniunie illate ſatiſfactionẽ exoluiſſe cũ
poſt cõtumelias dona largiunt᷑.hec ille. Ideo

Ecẽi.xx.dict᷑.Oatũ inſipiẽtis non erit vtilẽ tibi:

exigua dabit? multũ impꝛoꝑabit:⁊ aꝑtio oꝛis
illiꝰ inflamatio eſt:⁊ odibilis eſt hö hmõi. Z
Ecuũdg cõditio elemoſyne dicit᷑ celeritatj.
ſ Noõ em̃ debetis dare repulſam pauꝑiby.
qꝛ ſcriptũ eſt ꝓuerb.xxviij. Qui deſpicit
depꝛecantẽ ſuſtinebit penuriã. Uelocit᷑ ̊ dare
debemꝰ qð petit᷑.vñ ꝓuerb.iij.dicit Salomon.

Ne dicas amico tuovade ⁊ cras dabo tibi cum
ſtatim poſſis darc. Ait em Seneca lib.ij. de be⸗

neficijs. Ingratũ eſt bñficiũ qð diu inter dan⸗

tis manꝰ heſit.Et vt ai-t Macrobiꝰ lib.ij. ſatur
naliũ. Pars bñſicij eſt ſi quod petit᷑ cito neges
Quapꝛopfr᷑ ðt Senecavbi s.Nihil carius emi
qᷓ; qd mtis pꝛecibo cõparat᷑. Et Ecci.iiij.c.inqt

ſapiẽs. Coꝛ inopis ne afflixeri:? ne ptrabas da
tum anguſtiãti.Et de hoc głiabat᷑ Job.xxxj.c.
ſui libꝛi dicẽs.Nõ negaui quod volebã paupe

ribus:⁊ ocłos vidue ſpectare nõ feci. Cõtra qð

faciũt milti qͥ paupꝑibo ad oſtia eoꝝ pulſantibꝛ
cdamãtibo diu nihil rñdẽt:⁊ demũ dicũt. Ite cũ

deo. qðᷣ quidẽ verbũ lʒ in ſe ſit bonũ nõ tamẽg

vadãt ſine pane ⁊ alijs necarijs bonũ ẽ eis: nec
illis qͥ cos tałr licẽtiat vel poſt multas pᷣces ali
quid dãt.Et ideo qͥvult deo placere debet q;pꝛi
mũ poteſt qð poſtulat pauꝑi dare ⁊ poſtea mit

tere eũ cũ deo ⁊ oibus ſccĩs.Nã Aug.in lib.qͥn⸗
quaginta omeliaꝝ omel.xl. dicit. Perfecta mi⸗

ſericoꝛdia ẽ vt an occurrar eſurlẽti cibi q; roget
mẽdicus. Nõ eſt ꝑfecta miſericoꝛdia ſi pꝛecibꝰ

extoꝛquet᷑.Quãtũ vᷣo placeat deo cito facere ele

ð

locupletes:qm̃ nõ põdere ſuo ſʒ offerẽtiũ volũ

tate penſat᷑. Debet etiaʒ fieni eiemoſyna cum cõ⸗

paſſiõe ⁊ affecu ad pauperes:vt inqͥt Alexã.de

ales in.iij. parte ſumme in tracatu de pꝛece⸗

ptis beneficentie.iuxta illud Eſaie.lviij. Cum

effuderis eſurienti animã tuaʒ ⁊c̃. Sicut facie⸗

bat beatus Job qui ait ſui libꝛi.xxx.c. Flebam

ſuꝑ eum qui afflictus erat:? anima mea cõpa⸗

tiebatur pauperi.Cũ benignitate itaq; fieri de⸗

bet elemoſyna:⁊ nõ cum aſperitate. Ideo dici⸗/

tur Eccli.iiij. Incdlina pauperi aurez tuam ſine

moſynã patet per exẽplũ qð legit᷑ de quadã mu
liere valde deuota ⁊ pia. Que cũ eſſet in eccleſia
in qua cantabat᷑ miſſa acceſſit ad eam pauper

.

quidã nudus frigoꝛe ⁊ algoꝛe grauiter crucia⸗
tus elemoſynã petẽs. Quẽ cũ mulier aſpexiſſet
cogitauit ꝙ ſiꝓ veſte accipiẽda iret domũ ꝑde⸗

ret miſſam:ſi aũt miſſam finiri expectaret pau⸗/
per alßoꝛe cruciaret᷑. Qua de re ad angulũ quẽ

dã eccłie prexit clamq; ſe pelliceã exuit ⁊ paupe

n dedit. Mirabile dictu cũ pertractuʒ tẽpoꝛis
ſtetiſſet in exuẽdo veſtes ⁊ remitrẽdo poſtea ad

miſſam rediẽs inuenit ſacerdotẽ dicere eadẽver
ba ⁊ eſſe in eodẽ paſſu in q̊ erat quãdo diſceſſit

ꝓ faciẽda elemoſyna.Eſtote ergoveloces in da/
do pauperib quod petũt.quia dicit᷑ in cõmu⸗
ni ꝓuerbio.Qui cito dat bis dat.vt notat᷑in. ꝓ

unos
wi⸗
ope
Gun
ſicainz
dlon.⸗
o
nbe⸗
pirif
Nſfucn
lrere
fültan
itun
e⸗
curas
bala
ſnth

he i iteʒ ſi ille inſti. de fideiuſ.⁊ in. S.plus aũt.inſti. iiij. parte ſũ me: g licitũ eſt imo valde meritoꝛi’iũ
,ſin de aci. Ad hoc en faciendu natura nos iĩuitnat Linð Augꝰ. in libꝛo de eccłiaſticis dogma. alt.
que qñ aliqð mẽbꝛũ ledit᷑:ſtatim ad eius adiu Bonũ eſt facultates cum diſpũſatiõe pauꝑib-
dönnnd toꝛiũ mittit ſanguinẽ ad locuʒ leſiõis.Et iõ ſirr erogare:ſed meliꝰ ꝓ intentiõe deũ ſequẽdi inſi
; D debet hõ qñ videt indigẽtiã ꝓximi:ſtatim eine ois donare:⁊ ablata ſolictudine egere cuʒ xpᷣo.
aann ceſſariũ ſubſidiũ ſubminiſtrare. Ait em Sene/ hec ille.Qnuſtus em̃ diuitijs nõ poteſt paupe
niin ca libꝛo.iiij. de bnficijs gratiſſima ſunt bnfica rem xpᷣm ſequi.c.ſo crates.xij.q.ij.Quia igit᷑ me
8 nnls boĩ facilłr occurrentia ⁊ facilia:vbi nulla moꝛa diũ ſapit naturã extremoꝛũ.j. Phiſic,cuʒ pau⸗
Rrmn eſt niſi recpiẽtis verecũdia.Sic aũt nõ faciũt qà peeres naſcamur ⁊ moꝛiamur vita noſtra que ẽ
ki B anteq; paupi petẽti denariũ offerat:decies vu mediũ inter pꝛincipiũ ⁊ finẽ debet etiõ in pau⸗
ei nſt tũ auertũt. Et iõ inquit idẽ Seneca.Uidiꝙnõ penrtate foueri:⁊ maxime qꝛ vita noſtra eſt con⸗
Enll en tulit gratis qui cum pᷣcibus accepit. Moleſtũ tinua colluctatio cuʒ diabolo.vt dr̃ ad Epheſ.
N em̃ verbũ eſt ⁊ oneroſum demiſſo vultu dicere vj.qui eſt nudus qᷓ;tuʒ ad bona tꝑalia.Et ideo
rnnme rogo. Et ꝓpterea dici᷑ Eccłi.xiiij. Ante moꝛtẽ be eciã nos debemꝰ denudari ſi volumꝰ victoꝛio⸗
höhnit 7 netacamico tuo:ideſt noli expecare vt moꝛia? ſe cum ipᷣo luctari.Unð Gꝛego.inquit.udi &
DZ vel deficiat in neceſſitatibo:ſʒ ſtatim ec ctiſſime cum nudo luctari debemꝰ. quia ſi veſtitꝰ qͥᷣſq;
lm pano ſubueni illi.Et ſubdit idem Sapiẽs ibidẽ. Se cum nudo luctet᷑ ctius ad terrã deijci: qꝛ ha⸗
ouhir cũdũ vires tuas expoꝛrigẽs da pauꝑi.Expoꝛ⸗ bet vnð teneat᷑. Serpẽs em̃:vt dicit mgf byſto.
ar d ngẽs ideſt celeriter poꝛrigeſ.Ait em̃ Aug. Qui hoiem nudũ fugit ſed inſilit in veſtitum. Et ſilr
NarSalonon dat vt careat tedio iterpellãtis nõ vt reficiat v diabolus ſerpẽs ãtiquus paupes fugit ⁊ in di
Gdonbian ſcera indigentis:⁊ reʒ ꝑdit ⁊ meritũ. Debet igi uites temptatiõe ſua inſilit.qui em̃ volũt diui
mlhädede elemoſynà faciens imicari üllã mulierẽ foꝛtẽ de tes fieꝑ incadunt in temptationẽ ⁊ laqueũ dia⸗
Nuimnd qua dici Pꝛouer.vltimo. Manũ ſuaʒ apuit boll.j.ãd Thimo.vj. Opus igit᷑ magnevtutis
RWRZ inopi ⁊ palmas ſuas extedit ad pauꝑes. In qͥ/ ⁊ ꝑfectiõis eſt om̃ia ex charitate pauꝑib elargi
tmkannin bus verbis pꝛomptitudo ⁊ celeritas elemoſy⸗ n ⁊ xpᷣm pauperẽ ſequi.ipᷣo dicẽte Mattheix.
— ne deſignatur. C&CO Quecũq; habes vẽde ⁊ da pauꝑib.vbi glo.ait
Ciiicit Ercia cõditio ðᷣꝛ charitatis. Nihil enim Omino omia nõ partẽ vt Ananias. Ideo apo
R t peſt ad vitaʒ eternã elemoſyna niſi fiat ſtoli hoc fecerũt qui relictis oĩbꝰ ſecuti ſunt eũ.
dai ſobeme in charitate:vt inquit beatꝰ Tho.j.ij.q. Unð Matth.xix.? Marq.x.⁊ Luce.xviij.dixe
ltiu vltima.ar.vl. ⁊ in.iij. ꝑte.q.vlti.ar.v.⁊ in.iiij.ſen. runt xpo.Ecce nos reliqmꝰ oia ⁊ ſecuti ſumus
RK di. xvij. ar. viij. Jõ ĩquit Aug.xxj.de ciulta. del te. Petrus q̊ʒ Act.iij.dicebat.Argẽtum ⁊ aurũ
wr MMlanh c.xxvij.Qui facere vult pꝛo pctis ſuis elemoſy⸗ nõ eſt mihi.Ex quibo omibo cõdludit ꝙ large ⁊
u uir i nas: pꝛius eas iĩcipiat facere in ſeipo. Et ideʒ in abundãter ſunt faciẽde elemoſyne. Pꝛopterea
wi titini cõmuniba ᷣmonibo ᷣmõe.ᷣxxiij.ait. Elemoſyna inquit Paulus.ij.ad hor.ix.Qui parce ſemi
banüigs,ie tũc aĩaʒ liberat:ſi criminoſus moꝛtifera pcta ia nat parce? m etet. q aũt ſemiat in benedictiõibo
Dulnsdctgl ðᷣſerat.Et in.c.in grauibo.iij.q.vij.ðꝛ.Dona ini/ de bñdictõibo ⁊ metet Sugꝑ quibo vᷣbis dicit
=Wã5ð quoꝝ nõ ꝓbat altiſſimꝰ:nec reſpicit in oblatio/ Alex.de ales.Nota ꝙ elemoſyna ſemini cõpa⸗
e nib eoꝝ:necin multitudine ſacrificioꝝ eoꝝ ꝓ⸗ ratur decẽ ratiõibꝰ. Pꝛima qꝛ ſemen occulta
— pitiat᷑ pctis.Et idẽ dicendũ eſt de alijs ꝑtib ſa⸗ tur in terra vt fructificet. Matthᷣ.vj.Te autẽfa
en tiſfactiõis:que nihil iuuãt ad pꝛemiũ eſſentiale ciẽte elemoſynã neſciat ſiniſtra tua ⁊c. Et Ecci.
EhNd vite eterne ſine charitate. Unde elemoſyne facte xxix. Cõclude elemoſynã in ſinu pauperis ꝛc.
n ab in ſtatu gr̃e ſunt tanqᷓ; mel:ſʒ facte in pccõ moꝛ Secũda qꝛ bone terre cõmittit᷑:⁊ ſic elemoſy
S

Nocimnd
grdegmmnin
gunan
zurdonig,
angaie
jaut tpavpe
monn por
nidooſtend
idienttndir.
orcho;M
dickn o/

ENNW 1)

tali ſunt ſic fel. Oꝛones qͥʒ facte ĩ gr̃a ſunt tãqᷓ;
vinũ optimũ:facte vero in pctõ moꝛtali ſunt ſi⸗
cut acetuʒ.ſimiłr ieiunia facta in gra ſunt ſicut
balſamũ.ſʒ facta in moꝛtali pctõ ſunt ſicut ab⸗
ſinthiũ. Hec aũt intelligẽda ſũt cõꝑatiue.plus
em̃ valent elemoſyne oꝛones ⁊ ieiunia vniꝰ diei
facta in charitate:qᷓ; centũ annoꝝ in pccõ moꝛ⸗
tali.⁊ ideo dicit ſapiẽs Eccłi.xxx. Miſerere aie
tue placens deo. X
Varta cõditio elemoſyne ðꝛ largitatis.
q Ungde laudatur Zacheus qui dimidiũ
bonoꝛũ ſuoꝛũ dedit pauperibo Luce.

xix. Ideo Thobie.iiij. dicitur. Si multum tibi
fuit abundanter tribue. Hic autem oꝛitur du⸗

bium:vtrum liceat omnia diſtribuere paupe⸗

ribus amoꝛe dei.Et reſpõdet Alexan.de ales in

na bõis pauꝑibꝰ.Tobie.ij.Uade adduc alis
de tribu noſtra timẽtes deũ ⁊c̃.⁊.iiij.c. Panem
tuũ ⁊ vinũ tuum ſuꝑ ſepulturã iuſti cõſtitue:⁊
noli ex eo manducare ⁊ bibere cum pctõꝛibi.Et
Ecci.xij.dicit᷑. Da miſicoꝛdi ⁊ ne ſuſcpias pec⸗
catoꝛẽ̃.Da bono ⁊ ne receperis pcœtõꝛem. Bene
fac humili:⁊ ne dederis impio. Sicut aũt quã
do quis nõ inuenit terrã bonã:tamẽ in mala ſe
minat.Sic bonis non inuentis etiã malis tri

buit᷑ elemoſyna. Luce.vjſ. Om̃i petẽti te tribue.
Tertia qꝛ ſicut ſemen aqua irrigatvt creſcat:

ſic elemoſyna compũctõe ⁊ lachꝛymis cõpaſſio
nis. Job.xxx.Flebã ſuꝑ eum quiafflious erat:
⁊ cõpatiebat᷑ anima mea pauꝑi.Et Eſaie.lviij.
Cum effuderis eſurienti animã tuã ⁊c̃.Et ſicut

pluuia qua ſemen irrigat᷑ celitꝰ venit: ſic dono

9

Deil2 inſpiratiõe fic elemoſyna. Quarta qꝛ cũ
laci᷑ ſemẽ perdi videt᷑:ſed tꝑe cõgruo multipli

cat᷑ ⁊ recipit᷑:⁊ ſic elemoſyna Eccli.xxix. Perde
pecunis ꝓpter fratrẽ ⁊ amicũ:⁊ ne abſcõdas eẽõ

ſub lapide in ꝑditionẽ ⁊ ꝓderit tibi.Naʒ elemo
ſynaviri quaſi ſaccułꝰcum eo:⁊ poſtea reſurget
⁊ retribuet illi retributiõeʒs i caput eiꝰ. Quinta

qꝛ ſicut ſemẽ in vno anno ſeminat᷑ ⁊ in alio col/
ligit?᷑: ſicelemoſyna in hoc anno gre ſeminat᷑:⁊ i

anno glie inueniet᷑ Eccłs.xj. Mitte panẽ tuuz
ſuꝑ traſeũtes aquas:qꝛ poſt młta tꝑa iuenies
illũ. Sexta qꝛ magis pcioſa ſemina in anno
quo ſeminant᷑ nõ colligunt᷑:ſʒ ĩ alio ſed vilioꝛa
in eo dẽ.Et ſiłr elemoſyne facte in charitate ⁊ ex
charitate:in pᷣſenti vita nõ remunerant᷑ itegre:

ſʒ in futura.fſacevo ĩ moꝛtali pccõ remunerat᷑

in pᷣſenti totaliter Matth̊.vj. Amẽ dico vobis
receperũt mercedẽ ſuã.De alijſ aũt Eccłi.xxxvj.
Da mercedem dñne ſuſtinentibo te. Septia qꝛ
ſemen gelu cõpꝛeſſum ⁊ retardatũ magnã fru
ctuũ copiã facit:ſic elemoſyne geln aduerſitatꝭ
⁊ tribulationis cõpꝛeſſe.Unde vt patet Exo.j.
Filij iſrael quanto magis oppꝛimebanꝶt᷑ tanto
magis multiplicabant᷑ ⁊ creſcebant. Octaua
quia agricola de ꝑte ſeminis viuit:⁊ aliam re⸗
ſeruat ad ſeminandũ:ſic ̃ᷣm Ambꝛoſium ſuꝑ
ſcdðᷣam eplam Pauli ad Coꝛj.ix.c.Elemoſyna

partim remunerat᷑ hic:⁊ partim in futuro.j.ad
Thi.iiij. Pietas ad omnia valet ꝓmiſſionem

habẽs vite que nũcẽ ⁊ future. Nona qꝛ ſicut
ſemen nõ in vno tm̃ loco iactat᷑ ſed ꝑ młta loca
diſpergitur ica elemoſyna. Unde pſalmiſta ait.
Dilſpſit dedit pauperib.⁊ boc eſt cõtra auaros
qui nihil de ſuo diſꝑgunt ſʒ cõgregant aliena.
Abacuc.ſcðᷣo.Ue qui młtiplicat noò ſua ⁊c̃.Di
cit etis dedit.ideſt donauit:nõ vendidit Luce.

vj. Mutuũ date nihil inde ſperãtes.pauꝑibꝰ:

nõ diuitibo. Decia qꝛ ſicut tria ĩpediũt ſemen
ne fructificet ſ; cũ ſeminat᷑ ſecus viam vel ſuꝑ
petroſa vel inter ſpinas Matchei.xiij. Sic ele⸗
moſynam tria impediũt:ſq; duricia coꝛdis cuʒ
ſine compaſſione coꝛdis ĩmo cum amaritudi⸗
ne datur.qð notat᷑ ꝑ pecras. Item inaniſgloꝛia
⁊ hoc notatur in via:vbi fit còculcatio a crãſeũ⸗
tibus. Item peccata ꝗꝓpꝛia rodentia cõſcientiaʒ
eoꝝ a quib fiũt quaſi ſpinevel cum ex diuitijs
male acquiſitis fiunt de alieno:qꝛ diuitie ſpine
ſunt.hec Alexan.vbi ſupᷣ.Danda eſt ergo abun

daãter pauperibus elemoſyna.quia ait Chꝛyß. Ne cotriſte ni:fieri em̃ n.
teſt vt ita ſint vacui ſicut tu dics.quis em̃ po⸗

ſuper Matcheuʒ. Elemoſyna amica dei ſemꝑ
ante eius regale ſolium conſiſtit:⁊ ſemꝑ ei pꝛo
pinqua eſt.Et pꝛo quibuſcunq; voluerit facile
munus gratie impetrabit.vincula peccatoꝛuʒ
ipſa diſſoluit:fugat tenebꝛas:⁊ extinguit igneʒ⸗
inferni. Huic cuʒ multa fiducia poꝛta celi ape⸗
riuntur.? veluti regina intrante nullus ianito/
rum nullus cuſtodum qui aſſiſtunt audet di/⸗
cere quid quenis aut vnde venis. Sed omnes

„

„ . . *

eã e regiõe ſuſcipiũt.hecille. Haimo aũt inquit
BSicut caloꝛ ſolis ⁊ humoꝛ pluuiaꝝ oĩbus cõ/⸗
muniter tribuit᷑ a deo:ſic que in terra naſcutur
cõmuniter diſpẽſent᷑ ⁊ cõiter vtant᷑ ⁊c̃. Cybpanꝰ
q̃q; in epła ad fres de ope ⁊ elemoſynis dicit:ꝓ
quis no debet dimittere facere elemoſynas ma

gnas timẽs ne veniat ad pauꝑtatẽ.Et idem ait
Aug.n libꝛo de decẽ choꝛdis.⁊ etiã in lib.de ele

moſyna idẽ ait. Metuis ne foꝛte patrimoniuz
deficiat ſi ex eo oꝑari largiter ceperis.Quando
em̃ factũ eſt vt iuſto deeſſent ſubſidia: cũſcptũ
ſit. Non occidet fame dñs animã iuſta. Patẽt

iſta ꝑ exemplũ.ſ.ꝙ deꝰ nunq; ꝑmittit moꝛi ege⸗
ſtate faciẽtes largas elemoſynas. Nam quida
pꝛeſoyter Jacobo parochianus caſalis que eſt

terra mõtis bꝛiantie:cum ad eumveniſſent fra⸗

tres nr̃i petẽtes vinũ ꝓ quibuſda laboꝛatoꝛib

incidẽtibo ligna ꝓ loco noſtro leuci: ille reſpon 8

dit. Nihil habeo vini niſi quidvalde modicũ ⁊

iam ſubleuatũ eſt vas ⁊ illud vinũ eſt floꝛidu:
tamẽ volo vobis dare partẽ.Cunq; ſoꝛoꝛ eius
cõtradiceret ⁊ inquiẽs ꝙ nimis modicũ erat ꝓ

ipᷣo:ipᷣe eã repꝛehendit dicẽs. Uade ⁊ fac elemo
ſynã large de illo modico quod habemꝰ. Cum

ergo iuũſſet advas ⁊ extraxiſſʒ ſpinaculũ:ecce cũ

magno impetu erupit vinũ nõ floꝛidũ ſed pul
cherrimũ optimiq; odoꝛis⁊ ſapoꝛis.Quapꝛo⸗
pter viſo hoc miraculo illa incepit clamare.Ac/
currẽs aũt ille pꝛedictꝰ pᷣſbyter ⁊ accipiẽs virgã
ponẽſq; in vaſe repperit plus qᷓ; ſemiplenũ qð
pꝛius eratvacuũ. Hoc aũt miraculũ fecitt deus
vt oſtenderet qᷓ;tũ ſibi placeat facere elemoſynã
abundãter ⁊ ꝓpꝛie neceſſitati aliqͥd ſubtrahere
ꝓ dãdo pauꝑib.⁊ iſtð miraculũ accidit a qua⸗
draginta ãnis citra. Et aliud ſimile exemplũ
euenit Rome:vbi quedã dñna noie Franciſca q̃
nũc in ſccã Maria noua ſepulta ẽ ⁊ miraculis
claruiſſe dicit.Cuʒ eſſet valde diues ⁊ grano ⁊
vino abũdaret vidẽs pauꝑes egẽtes tẽpoꝛe ma
gne cariſtie mificoꝛdiaʒ eis fadebat ⁊ vnicuiq;
granũ ac vinum diſtribuebat ꝓut neceſſe habe
bat.Hoc autẽ agebat clam fratre ſuo:qͥ de ipſo

grano acvino mitas pecunias facere credebat.

Lũ aũt ipᷣa dña Frãciſca in facẽdis elemoſynis
cellaria grani ⁊ vaſa vinana euacuaſſet:pᷣdictuſ
q; frater eiꝰ qui ipᷣm granũ ⁊ vinũvẽdere diſpo

ſuerat hoc repperiſſet cepit valde cõtriſtani cla⸗
mare ⁊ cõquen atq; cũ ea rixari.Cui dña Fran

ciſca ait.Ne cõtriſteris frater mi:fieri em̃ nõ po

tuit ea auferre.Cuũq; ille magis furens affirma
ret illa eſſe euacuata:intulit ipa.Uideamꝰ vnð
exijt vinũ.⁊ accedẽtes ad cellã vinariã inuener̃t
omia vaſa repleta optimo vino:⁊ inſuꝑ pergẽ⸗
tes ad granaria adeo ipleta repꝑierũt vt oſtia

aperiri non poſſent.Quo cõfuſus frater neſc
bat quid diceret. Ipa autẽ dña Fraciſca altilli.
Ecce frater mi magj diues es ex elemoſynis fag/

8

ſunisit
aaftio
ncdic⸗

faſtie

cugn
gemt
furisd
Euym.
Mun
lobortn

Aoyl
oult

fleut
iswi
uap⸗
tGe
Rden
W
ed
mo
nbo
ſeiit

Mntmani
2 ſum guit
Qllsgneck
nmnanſenft
Cdomnh
ce lleren
acemodti
mck ſonci:
gſororans
8mnodici an)

Maerſ deno

Cdde. n
genalüearci
ſdi dd l
pors Mopio
Prchmar do
1 uhis hi
alüfeordans
iune danofri
1ic bender
li Nadrn e
Hümdcanpli
wit fnnalaa
dinrs gn!
aginstipoenne
Cchat : mg
arnnſehbe
muoi deigſ⸗
sdanoſnis
Muſetidalf
nüxidanedip⸗
Ne bnſun d/
Cui din n
Nimch i
res fina
Cden'md
uni nucnd
?Y
friclan/
dntſns

Foliũ

ctis q; ex venditis rebꝰ:⁊ hec potioꝛ ⁊ vtilioꝛ ne
gociatio.⁊ hoc miraculũ publicatũ eſt Rome.
In regno q̊q; aragonie ciuitate Jlerda fuit
nobilis valde diues noie Raymũdus.Quicũ

frẽs noſtros vidiſſet qui ad illuc pꝛedicãadum

acceſſerãt:pietate cõmotus illos hoſpitio ſuſee
cepit. Quoꝛũ ſtatu ⁊ vita pleniꝰ intellecta:cũ in
loquẽdo deuotionẽ magnã eis oſtẽderet inſpi
rãte deo rogatus fuit a fratribo vt eis locũ diui

tijs ſuis edificaret. ꝓmiſerũtq; ipᷣi frẽs ꝙ deus
ad ſufficiẽtiã ei pecuniã cũ diuitiaꝝ ſuaꝝ aug⸗

mẽto miniſtraret. Quibo ipᷣe credẽs locum eis

cdificare cepit extra ciuitate.Creſcẽtibo aũt expẽ

ſis vt in hmõi cõſueuit:ſcrinia ducatoꝝ eiꝰeua

cuata ſunt:oꝑarij tamẽ mercedẽ ſuam poſtula
bãt. Mittit ergo Raymũdus nũciũ vt afferat
pecunias:q ꝓperãs ⁊ nihil inueniens in capſis
oĩa cõſumpta eſſe dño ſuo renũciauit:⁊ de the⸗
ſauris ſuis nil ãpliꝰextare.Quod ille audiens

ad frẽs pꝛotinꝰ currens in eoꝛũ impꝛoꝑia ꝓru
pit dicẽs.O infideles hoĩes vbi eſt pmiſſio qua⸗
feciſtis:ecce ꝓpter veſtra vᷣba oẽs capſe mee eua

cuate ſunt.YFrẽs vᷣo humiliter rñderũt.Neindi

gnemi dñe qꝛ vt diximꝰita dñs implebit.Que

ratis diligẽter in capſis. Lüccũ nũcio ſuo iuit

Raymũdus ꝑſonaliter interim fratriboꝛãtib⸗
Mira res.Aperiẽs Raymũdus ſcrinia ꝓpter
laboꝛitiñũ euacuata oĩia ducatis plena inuenit.
Quo viſo coꝛã fratribo ꝓſtratꝰ culpã ſuã reco⸗

gnouit:⁊ totũ edificiũ cũ magna deuotiõe com

pleuit.Et hoc miraculũ habet᷑ in cronicis oꝛdi
nis minoꝝ. Ad ↄfirmationẽ etiã pᷣdictoꝝ ad

duci põt autoꝛitas ſacre ſcripture. Nã ꝓuer.iij.

ait Salomõ. Honoꝛa dñm de tua ſubſtãtia ⁊

de pmictijs frugũ tuarũ da pauꝑibus:⁊ imple⸗

bunt᷑ hoꝛrea tua ſaturitate:⁊ vino toꝛcularia re
dũdabũt Refert aũt Ceſariꝰꝙ cũ frẽs cuiuſdã

monaſterij multũ abundarẽt ⁊ mulcũ paupe/

ribus eſſẽt liberales.Tandẽ elemoſynas dimi/
ſerũt ⁊ ipᷣi egere ceperũt.qð cũ cuida viro ſcõ re
ferrẽt.ille ait. Duoſocij in iſto monaſterio ↄſue

uerũt hitare.ſ.frater date ⁊ frater dabit᷑ vobis:

ſz qꝛ repuliſtis pᷣmũ:ſcðs q̊ʒ receſſit avobis:no
luit em̃ ſine ſocio ſuo remanere.Alið etiã exem⸗

plũ recitat Greg.ij.li.dialogoꝝ de bonifacio fo
dẽſi ep̃o.Cui largienti abũdanter pauꝑibꝰ:deꝰ
miraculoſe multiplicauit vinũ collectũ ex pau/

cis vuis.Aliud miraculũ accidit in terra belin⸗
ʒzone adhuc nõ ſunt.xxvj.anni.Cum em̃ eſſet in
Pabe illis magna cariſtia:ibiq; eſſent duo frẽs

ñites magnã copiã frumẽti fadebãt em̃ de eo

mercantiaʒ dixit iunioꝛ ſenioꝛi. Frater da mihi
ꝑtẽ frumenti mei ego em̃volo facere elemoſynã

de eo.Cui rñdit ſenioꝛ.Lu mihi videris ſtultꝰ

modo ita caꝝ eſt frumẽtũ ꝙ valet oculũ:⁊ vis
illud ꝓ nihilo diſtribuere.Uendamꝰillud ⁊ effi
ciemur diuites. Rñdit ille. Nõ ſum ſtultꝰ:ſed

bus.Accepto ergo frumẽto ſuo ⁊ menſurato fe
cit fieri panẽ in magna copia:⁊ quotidie dabat
large oibo pauperibi.Deinde ſcẽs neceſſitates
pauperũ diſtribuebat frumentũ ꝓut ſibi vide
bat᷑ alicui dãs modiũ vnũ:alicui duos.⁊ ſic ꝑ
ſeuerauit ꝑ duos vel tres mẽſes quotidie ſic di

ſtribuendo. Cum aũtveniſſet tpᷣs meſſiũ ⁊ iam
ceſſaſſet cariſtia perrexit ad grananũ vtvideret
quãtũ ſibi remanſiſſet de frumẽto. Audi mira/
bile. Cuʒ em introiſſet repꝑit granariũ totũ ple

nũ ſicut erat pꝛius.Facieſq; meſurari frumẽtũ
tantũ iuenit eſſe quantũ erat añqᷓ; aliqd daret
pauperibo.Et iõ inquit Cypꝛianꝰ vbi.S̊. Si ti⸗
bi fuerit copioſa ſubſtãtia ex illa fac elemoſynã
ſi exiguũ habuer:ex ̊ exiguo cõica.⁊ ne timue

ris cu faò elemoſynã.pᷣmiũ bonũ reponis cibi

in diẽ neceſſitatiſ:qꝛ elemoſyna a moꝛte liberat
⁊ nõ patit᷑ ire ĩ tenebꝛas:munꝰbonũ eſt elemo⸗/
ſyna oibo qui faciũt eã coꝛã deo.hec ille. De hac

lberalitate laudac Hiero. Paulaʒ in epłla ad

Euſtochiũ:que cũ eſſet nobiliſſime familie ma

naſq; ht diuitias:tanta liberalitate oia pau⸗

peribo eſt largita:vt ad egeſtatẽ pene vltimã per

ueniret Greg. q̊z in li. dialogoꝝ laudat Pauli

nũ epᷣm qui cũ oĩia pauꝑib dediſſet:⁊ qͥd vltra
daret minime hfr̃et ſeipᷣm cuidã mulieri dona⸗
uit atq; vẽdi ꝑmiſit ꝓ liberatione filij illiꝰ.
Ebg heu quia hodie amiſſa videt᷑ eẽ cha
S intas.iã q̃ſi in totũ pietas exulauit:quia
praud ſunt volẽtes nõ dico multa ſz vel
pauca pauꝑib dare. Immo q̃nto ditioꝛes tan
to minꝰſepe elemoſynas faciũt. Unde plerũq;
euenit ꝙ largioꝛes elemoſynas faciunt paupe⸗
res qᷓ; diuites.Et ideo ſicut malũ eſſet ſignũ ax
boꝛis que poſita in terra aquiſ irrigua ⁊ bona

non ita bene fructificaret ſicut illa arboꝛ que eſt
ſita in terra deſerta ⁊ inculta. Ita malũ ⁊ peſſi⸗

mũ ſignũ eſt diuitũ qͥ in vbertate diuitiarũ po
ſiti minoꝛes faciũt fructꝰ miſᷣicoꝛdie qᷓ; egeni ⁊
pauꝑes.Et ideo de illis ait dñũs Mat.xix. Fa⸗
ciliꝰ eſt camelũ ꝑ foꝛamẽ acus trãſire qᷓ; diuitẽ
intrare regnũ celoꝝ. —
Vinta cõditio dicit᷑ bonitatis:qꝛ pauꝑe

q ribꝰ debẽt dari:nõ dico optima ſʒ bona

nõ coꝛrupta neq; nociua. Ideo ꝓuer.iij.
dicit᷑.De pᷣmitijs frugum tuaꝝ ða pauꝑibi.Et
Ecci.xv.dicit ſapiens.Noli offerre munera pꝛa
ua.nõ em̃ ſuſcipiet illa deꝰ.Cõtra quod faciũt
multi dãtes pauꝑiba res putridas?⁊ marcdas
ad cõedẽdũ quibo infirmãtur. Tales elemoſy⸗
nas abominat᷑ deꝰ. Pꝛoptea Geñ.iiij.ðꝛ. Re⸗

ſpexit deꝰ ad Abel ⁊ ad munera eiꝰ: ad Chaim
auũt ⁊ ad munera eiꝰnõ reſpexit.Et ratio fuit:qꝛ

Chaim mala:Abel vᷣo bona offerebat. OQꝛ igit

ipe deus bona ⁊ nõ mala nobis donauit:ideo

parifoꝛmit᷑ a nobis bona reqͥ rit. Uñ Ecci.xxxv.

dicit᷑. Da altiſſimo ſᷣm datũ eiꝰ vt magis acma

volo acqᷣrere diuitias vite eterne ꝓ terrenis re⸗ gis multipl icet tibi dona ſua.

cc 2

“c

EFErcrta cõditio elemoſyne dicitur ſinceri⸗
II tatis.Opoꝛtet enim ꝙ fiat cum ſinceri⸗
tate coꝛdis ⁊ recta ĩtentione:quia plus
deus penſat animnʒz purum q; datum. xlij. di.
c.quieſcamꝰ. UVt etiaʒ inquit Aug.ſuꝑ pſalmo
xxv.⁊ magiſter ſen.in.iiij.di.xvj.c.j. Nam regu⸗
lariter dicitur ꝙ finis imponit nomen operi:vt

ait AQmbꝛo. in libꝛo de officijs. Unde phs.ij.ð
anima inquit. Omnia iuſte dnominant᷑ a fine.

AUVt etiaʒ notatur in.l.ſi is qui quadraginta.S.
ſi opus.ff.ad legem falci.Qui ergo elemoſynaʒ
meritoꝛiam facere vult reccam habeat intentcio
nem quia deus nõ ex operibus iudicat:ſed ex
cogitationib ⁊ ex coꝛdexiiij.q.v.cſi quid.xxij.
q. v.c.qui periurare.⁊.xxxij.q.v.c.j.Aliter aũt fa

cta elemoſyna nõ valet:nec a deo acceptat᷑ vt in

quit Hiero.in.c.odi.xxiiij.q.j.Nam non ſacri⸗
ficioꝛũ magnitudinẽ:ſed offerentiũ merita cau
ſaſq; diiudicat.xiiij.q.v.c.ſcriptũ.⁊ eadẽ cauſa.
g.vj. c. vltimo.⁊ de peni.di.v.c.conſideret.Et iõ
ſaluatoꝛ noſter Matcthei.vj.ait. Cum facis ele
moſynam noli tuba canere antete:ſicuł hypo/⸗
crite faciunt in ſinagogis ⁊ in vicis vt honoꝛifi

cent᷑ ab hominib-. Amen dico vobis:quia recæ

perũt mercedẽ ſuaʒ. Sed heu quia multi ſunt
de talib qui nunq; faciũt elemoſynã niſipter
vanam gloꝛiã:vt boni reputent᷑ ⁊ miſericoꝛdes
gut ad aliũ malũ finẽ.De quo loquens Hiero.
in. c.vide.j.q.j.inquit. Huicoperi nõ tam pꝛe⸗
miũ q; pena debetur:⁊ ꝑfidie magis toꝛmenta
q;Bᷓ;ᷓ coꝛona victoꝛie. Jõ ſaluatoꝛ noſter Match̊.
vij. ait. Te aũt facicte elemoſynã neſciat ſiniſtra

tua:quid faciat dextera tua.q.di. Noli eaʒ pub

licare ex vanagloꝛia ⁊ laude humana:neq; fa⸗
clias elemoſynam ꝓpter pompam ⁊ faſtum:ne

tcibi accidat ſicut illi diuiti de quo refert Ceſari

us ꝓꝙ poſt moꝛtẽ ſuã apparuit vxoꝛi dicẽs ſe eẽ
damnatũ.De quo illa ſtupefacta:dixit ei. Quo
modo hoc eſt poſſibile cuʒ tantas elemoſynas

feceritis et tot hoſpitalitates exhibueritis.Cui

ille reſpondit. Heu mihi:qꝛ nibil omnia iſta ꝓ

fuerunt ad ſaluteʒ ⁊ vitam eternam quia nõ ex

amoꝛe dei illas elemoſynas ⁊ alia pietatis ope
ra feci ſed ꝓpter vanam gloꝛiam. B

Eptima cõditio dicit᷑ liberalitatis.Naʒ
8 elemoſyna libere debet dari pauperiby.
Et nõ eis vendi ſicut quidã facũt maxi
me mlieres quedã que feminiſ pauꝑibo elemo
ſynas ideo dant:vt aliquibus ſᷣuitijs ab eis re
munerentur.Aliqui etiam dant aliquid modi

cum pauperi quaſi ꝓ elemoſyna:⁊ poſtea tan⸗

tum facũt ipᷣm laboꝛare ꝙ multo plus meret᷑.
Alij vero in domo ſua hoſpitant᷑ pauperes et

cos paſcunt ſub ſpecie pietatis ſed hoc pꝛinci⸗

paliter intendunt vt ſibi donationem fieri fac⸗
ant de aliqua vinea aut poſſeſſiuncula quà ha
bent. Contra quos inquit Hieronymꝰ ad ſſe⸗
potianũ.Sunt qui pauperiba parum tribuũt

vt multũ accipiãt:⁊ ſub pꝛetextu elemoſynẽ di⸗
uitias querunt:q̃ magis venatio qᷓ; elemoſyna
appellãda eſt. Sic beſtie ſic aues capiunt᷑:⁊ pi⸗

ſces dum modica hamo eſca apponitur. Ideo

Ecci.xxix.dicit. Super humileʒ animo foꝛtioꝛ
eſto:⁊ p elemoſyna nõ tranas eũ ad ſᷣuitiũ tuũ.
Pꝛopterea Luce.xiiij.ait dñs.Cũ facisↄuiuiũ
voca pauperes ⁊ debiles:claudos ⁊ cecos:⁊ be
atus eris qm̃ nõ habenttibi retribuere. Recri⸗
buet᷑ aũt tibi in retributiõe iuſtoꝛũ.Que verba
exponẽs Leo papa in ſᷣmone de aduentu inqt.
Sed dicet aliqͥs.ergo amicos ⁊ parẽtes nõ de/⸗
beo ad cõuiuiũ inuitare.Uocandi ſunt paren⸗

tes ⁊ vicini ſed rarius vocãdiſunt:⁊ nõ nimis
ſũptuoſa ⁊ delicata ſed tã parua ⁊ ſobꝛia ac ho
neſta illis debent cõuiuia pꝛeꝑari vt remaneat
vngde poſſint pauꝑes refici:⁊ aliqͥd poſſit indi⸗/
gentib elargiri.hec ille.Qui eti ibidẽ ait.Lcet
expediat nobis ſemꝑ facere elemoſynas pᷣcipue

tamẽ in ſanctis ſolẽnitatibo ſ̃m vires nr̃as ab⸗
undantiꝰ debemꝰ erogare. Pauperes ante oia
frequẽtiꝰ ad conuiuiũ euocemꝰ.õ eſt em̃ iu⸗

ſtum vt ĩ ſancta ſolẽnitate in popło advnũ deũ

pertinẽte alij inebꝛient᷑:alij vo famis periculo
crucient᷑. Et nos ⁊ om̃is popułꝰ vniꝰ dñi ſerui
ſumꝰ:vno pꝛecio redẽpti:⁊ pari conditione in
hũc mũdũ intrauimꝰ:ſimili etiã exitu migratu

n ſumꝰ.⁊ ſi bene egimꝰ in candẽ beatitudinem
pariter veniemꝰ. Et quare pauper non acapiat

tecũ cibũ qui tecũ accepturus eſt regnũ.Quare
pauper nõ accipiat vel veterẽ tunica qͥ tecũ rece⸗

pturus eſt ĩmoꝛtalitatis ſtolã.Quare pauꝑ nõ

mereat᷑ panẽ tuũ qᷣ tecũ meruit acciꝑe baptiſmi
ſacrametũ. Cur indignꝰſit accipere reliquias ci

boꝛũ tuoꝛũ qͥ tecũ ad cõuiuiũ vocatꝰ eſt ange⸗/

loꝛũ.hecille.Ex qͥbꝰ patet ꝙ elemoſyna nõ debz
fieri expectatiõe retributiois ſed inſtinctu cha⸗

ritatis. Vnð inqͥt Lact.vj.diuiua.ĩſtitu.aduer.
en. c. xij. Lenendũ eſt omino vt ab officio mi⸗
ericoꝛdie ſpes retributõis abſit. Nam ſi ab ho
mine expectetis:iam nõ hũanitas erit illa ſʒ fe⸗

neratio beneficij.Et ibidẽ etiaʒ ait. Nihil a vxro

iuſto faciẽdũ eſt niſi ꝗð ſit beneſiciũ. Benefiaũ
aũt ſi refert᷑ interit⁊ finit᷑. Nec em̃ id poſſumus

habere integrũ cuiꝰ pꝛeciũ nobis perſolutũ eſt.

Seneca qͥʒ in libꝛo de beneficijs inqᷣt. Nhilve⸗

nali miſicoꝛdia turpiꝰ.

CLTtaua cõditio elemoſyne dicit ꝓpꝛietatj.
o Non em̃ debet fieri de rapina vł vſura
aut de rebus alienis niſi habita licentia

expꝛeſſa vel veriſiłiter interpᷣtata:qð dico ꝓ reli

gioſis.⁊ filijs acſeruis ⁊ famulis qui ſine pec⸗

cato faciũt aliquãdo elemoſynã de rebus alioꝝ

babẽtes licẽtiam ab eis:aut veriſiłiter eos eẽ cõ

tentos exiſtimãtes:ſᷣm ꝙ dicit Alexã. de ales in

iiij.parte ſũme in tractatu de elemoſyna. Aliter

aũt facere elemoſynã ð alieno eſt pœm. Et ideo
dici puerb.iij. Honoꝛa dñm de tua ſubſtãtia.

gu
ſtüng
rid
domt
Elii
obln
ſtuma
upe⸗
hege
Noth
Outb
gun
nfico
cariro
Hono
crgom
ſnedu
biscon
lwaa
ghef
qice
N
ſah⸗
oahlie
nnnn
npene
gſche
el
inchon
gois
uitese
ise
dona
mol
Gr
Ws

ple
Pee

6.
ful

wifn
nog Anofn
Ponitur in
Aucfinün
Oſsnli
mmde Pan
—
Neadhennn
umesti
umn: nönns
nn fenaner
is voſſt i
Gufſiusft
Bns nised
Aersanroi
dohloncrnüda⸗
imis ana
' mdiiſeni
n wrdlnonein
ammg
äbeniudinen
a on acet
ang Aun
Ouune augſ
tacugebapaſn
arngulosl
ſock ange
mMoſgmano de,
giua iten oe,
onwbofido n/
ger ſon ſiab ho
wvan lußſe
ae ſiihlla vid
Cii. Bentfian
idpoſſums
isanſolucn 4
sincſe ii
.
noina
zupnl
ls qui ſine i⸗
defebus ali⸗
lita cos
mofna A
Kon 61
es ubli⸗

quafi dicat᷑ nõ de aliena. t Tobie.iiij. Ex ſub⸗
ſtatia tua elemoſynã fac.Et Eſaie.lviij. Fange
eſuriẽti panẽ tuũ ⁊c.⁊.xvj.eiuſdẽ lib.dict᷑. Ego

dominꝰ odio habens rapinã ⁊ holocauſtũ. Et

Ecẽi.xxxiiij. Immolãd ex iniquo: maculata eſt

oblatio eius.⁊ ibidẽ. Qui offert ſacrificiũ ð ſub

ſtantia pauꝑis:quaſi qͥ victimat filiũ in conſpe

Gꝛegoꝛiꝰait.Non eſt putãda elemoſyna ſi pau

peribo diſpenſet᷑ quod ex illicitis rebꝰ acquirit᷑.
Qui hac intentiõe male accipit vt bene diſpẽſet

grauat᷑ potius q; iuuat᷑. Quicqͥd em̃ in dei ſa⸗

crificio ex ſcelere offert᷑: omipotẽtis dei non pla
cat iracũdiã ſed irritat. Hinc ſcriptũ rurſuʒ eſt.

Honoꝛa dominũ detuis iuſtis laboꝛib. Qui

ergo male tollit vt quaſi bene pꝛebeat: cõſtat ꝙ;
ſine dubio dominũ nõ honoꝛat. Ex quibo ver⸗
bis condudit᷑:ꝙ nõ eſt faccẽdũ aliquod turpe
lucrũ ad hoc vt poſtea detur pauperibo. vt ait
gloſa ſupꝛa pꝛedictaverba.Qð patet etiã.xxxij.
q.iiij.c.ſic nõ ſunt.⁊.xxij.q.ij.c.ne quis.⁊ in.xiiij
q.v.c.nolite.Et ĩ.c.elemoſyna.eadẽ q̃ſtiõe ⁊ cau
ſa Gꝛegoꝛiꝰ ait.Elemoſyna redemptoꝛꝭ noſtri
oculis illa placet que nõ ex illicitis ⁊ iniqᷣtate cõ
geritur:ſed que rebus conceſſis ⁊ bene acqſitis
impendit᷑. Faot ad hoc.xiiij.diſt.ca.ꝙ ait.⁊.xxx.
q.j.c.noſce.⁊.xxxij.q.vltima.c.non ſolũ. ⁊.xxxiij
q.v.c.ſi dicat.⁊.xxvij.q.ij.c.ſi tu abſtines. JIdeo
in.c.foꝛte.xiiij.q.v.inquit Auguſtinꝰ. Foꝛte ali⸗
quis cogitat ⁊ dicit. Multi ſũt (hꝛiſtiani ⁊ di

uites:auari ⁊ cupidi.Nõ habeo peccatũ ſi ſuuʒ

illis abſtulero?⁊ pauperibo dedero.vnde ipᷣi nil
boni agũt mercedẽ habere potero. Sed huiuſ⸗/
modi cogitatio ex diaboli calliditate ſuggenit᷑.
Nam ſi totũ tribuat quod abſtulerat addit po
tius peccatũ qᷓ; minuat.Facit ad hoc capłʒ.qui
habetis.eadẽ q̃ſtiõe ⁊ cauſa.Nõ tamẽ ex pꝛedi⸗
ctis innuit᷑ quin de male acquiſitis poſſit fieri
elemoſyna:quãdo aut ſunt incerta:aut nõ de⸗
bẽtur alicui particulari perſone. Hoc em̃ caſu
licitũ eſt dare pauperibo.c.cũ tu.de vſuris. Sʒ
hec intelligũtur quãdo ſunt debita alicui certe
perſone.quia illi debẽt reſtitui:⁊ aliter faciens
nõ meret᷑ ſed peccat.vt inquit Augꝰ.libꝛo.ij.de
verbis dñi:ſermone.xij.⁊ in libꝛo quinq̃ginta
omeliaꝝ omelia.iiij.⁊ ĩ libꝛo devita xpᷣiana:vbi
ait. Abominat᷑ ⁊ repꝛobat deꝰqð de lachꝛymis
⁊ laboꝛibo pꝛeſtat᷑ alienis. ODdD
O na conditio elemoſyne dici᷑ modali⸗
n tatis.Debet em̃ eam facere volẽs conſi⸗
gerare quibo faciat:vt nõ det diuitibus
ſed indigentib.vnde ait Berñ.in quodã ſᷣmo
ne.In vacuo liquoꝛeʒ elemoſyne fundite nõ in
pleno.quia.iiij. Reguʒ.iiij.dicit᷑: vacua vaſa
pꝛecepit Heliſeus impleri:nõ aũt plena. Ideo
Gꝛegoꝛiꝰ in moꝛalibo inqᷣt. Iniuriã facit hoꝛc
ſtulã pꝛoijciẽs in mare.Et Eſaie.lviij.dicit᷑. Cũ
effuderis eſurienti animã tuã ⁊c̃.Et ideo multi

,
2—
. g .
7 ,
5 4 ,

in hoc errãt qui elemoſynas incõſiderate trbu
unt.Nõ em̃ omni queſtoꝛi ⁊ cerretano danda
eſt elemoſyna. Immo tales ſimulatoꝛes paup
tatis:⁊ deceptoꝛes hoĩim debẽt dure puniri n
leges:⁊ in ſuitutẽ imꝑatoꝛis redigi.i.vnica.C.
de mendi.vali.libꝛo vndecimo.Sunt em̃ qui⸗

dam qui queſtoꝛũ exercent officiũ:⁊ poſtea in

tabernis ⁊ in locis inhoneſtis acturpibo expen

dũt oĩa in comeſationib:ludis:⁊ luxurijs:et

cum meretricbo que ꝑ diuerſas ſimulaciões ⁊
adinuẽtiões ac innumera mẽdadia de manib
ſimpliaoũ viroꝝ ac mulieꝝ extoꝛſerũt. Blaſ phe
mantq; ⁊ irrident eos qui ipᷣis elemoſynas fe⸗
cerũt. Ideo ðꝛ in.c.cũ ex eo.de pe.⁊ remiſ. He⸗
lius eſt cum ſeueritate diligere q; cum lenitate
decpere. Utilius em̃ eſurienti panis tollit᷑ ſi de
cibo ſecurus iuſticiã negligat qᷓ; eſurienti pa⸗
nis frangit᷑ vt iniuſticie ſeductus acquieſcat.
hec ibi. Mercatoꝛ em̃ pꝛudens pecunia ſua in
certis nũdinis indigẽs nõ accõmodat eaʒ hoĩ
qui adepᷣas nundinas nõ eſt vẽturus. Nec uli
aduocato damꝰſalariũ:quẽ nobis cõtrariũ fo
re nõ dubitamꝰ. Sic nec paſſim oibus eſt lar⸗
giẽda elemoſyna. Sdiẽdũ eſt aũt ſᷣm Ric.no
ſtrũ in.iiij.ſen.di.xv.ar.ij.q.viij.⁊ btm̃ Tho.in
eadẽ.di.ꝙ in homine malo poſſunt duo cõſide
rari ſcilicet natura ⁊ vicium. Quo ad naturam
debemꝰ benefacere etiam malis inquantũ ſunt
homines:⁊ ratione creationis ſunt fratres nr̃i:
⁊ maxime xpᷣianis:⁊ illis pᷣcipue qui ſunt in ex
trema neceſſitate.Omnibo em̃ eſt ſubueniendũ
in tali arriculo. Et ita intelligit᷑.c. paſce.⁊.c.nõ
ſatis.lxxxvj.di.⁊.c.qᷓ; pio.j.q.ij.mmo etiã ini⸗
micis noſtris debemꝰſubuenire in tali caſu.
Juxta illud Pꝛouerb.xxv.⁊ ad Roma.xij. Si
eſurierit inimicus tuus ciba illum:et ſi ſitierit
potum da illi.Quantũ vero adviciũ nullo mo
do debemꝰbñfacere malis qñ videmꝰꝙ ꝑ ele⸗
moſynã effidunt᷑ peioꝛes:⁊ ꝑſeuerant in malo.
Et ideo repᷣhendunt᷑ illi qui faciũt elemoſynas
hiſtrionibo:⁊ ſimilibo turpiba ꝑſonis ad fomẽ⸗
tũ pcti.c.qui venatoꝛibo.lxxxvj.di.Si ergo nõ
poſſumus facere elemoſynã oibus pauperib
⁊ in neceſſitate exiſtentib debemꝰpotius bene
facere iuſtis qᷓ; pctõꝛibus data pari neceſſitate.
Et ita ĩtelligit᷑ illud Eccłi.xij.Da iuſto ⁊ ne de⸗
deris põꝛi. Similiter debemꝰpotiꝰbñfacere
noſtris qᷓ; extraneis. Unde in cõmuni pꝛouer⸗
bio ðꝛ.Facias bñ tuis ⁊ poſtea alijs ſi poteris.
Hoc aũt facendũ eſſe natura edocet. Coꝛ eniz
magis ⁊ pꝛius infundit de caloꝛe mẽbꝛis ſibi
ꝓximis qᷓ; remotis.Et ideo etiaz nos magis ?
pꝛius debemus benefacere ꝓpinquis noſtris
datis paribo qᷓ; alienis:⁊ pꝛopterea inquit Se
neca.Quãuis omni petenti dare debeas tamẽ
in beneficio ſpectandi ſunt recipientiũ moꝛes:
animꝰhabitatio:ſocietas:⁊ obſequia nob im⸗/

penſa.Et diuus Ambꝛo.in.c.ceter.lxxxvj.di.

c z5

air. Ceterũ dei traditio eſt vt pꝛius paſcas parẽ
tes. lam ſi iuxta diuinũ oꝛaculũ ↄtumelia pa
rris moꝛte luitur:qᷓ;to magis fames qͥ grauioꝛ
eſt. ⁊ in lib.de officijs idẽ Ambꝛo.ait illð quod
habet᷑ in.c.nõ ſatis.lxxxvj.di.ſq;. Eſt etis alia ꝓp⸗

bia liberalitas: vt pꝛoximos ſeminis tuino

deſpicias ſi egere cognoſcas. Melius em̃ eſtvt

ipᷣe ſubuenias ruis qbo pudoꝛ eſt ab alijs ſum

ptũ depoſcere:aut alicui poſtulare ſubſidiũ ne
ceſſitatis.hecille.lõ ergo debemꝰ⸗ facere elemo
ſynas illis qui nolũt laboꝛare: nec volũt aliqͥd
boni facere.ſed viuere appetũt ſolum de bonis

crucifixi cum tamẽ ſint mali ⁊ ſcelerati.Ait em
aplus.ij.ad Lbet.ij. Qui nõ vult operari non
mãaãducet.⁊ notat᷑ in.l.ſi ex duobo.ff.de noxa.⁊.j.

q.ij.c.fina.qð intelligendũ eſt nõ ſolũ de coꝛpo

ralibo operib ſʒ etia de ſpualib:ſicut ſunt ope

72

ra religioſoꝛüũ.ſᷣm Ambꝛo.ſuper Lucam.c.ij.⁊

Hieroñn.ſuper Job.⁊ Aug.in libꝛo de oꝑe mo⸗

nachoꝛũ.Licet aũt non debeamꝰ eſſe nimis cu⸗
rioſi in diſcutiẽdo vitam pauperũ elemoſynas
petentiũ.vt inquit Gꝛegoꝛiꝰ in.c.quieſcamus.
xlij. di. Tamẽ ad boc vt cum diſcretiõe faciamꝰ
elemoſynã debemꝰconſiderare illud Ambꝛoſij
in.S.item cõſiderãda.lxxxvj.di.vbi ait.Conſide
randa eſt etiam in largiẽdo etas atq; debilitas
nonunq; etiã verecũdia que ingenuos ꝓdit na
tales:vt ſenibo plus largiaris qui ſibi iam ne⸗
queũt victuʒ querere. Similiter etiã debilitas
coꝛpoꝛis eſt pꝛomptiꝰ adiuuãda.Tum pꝛeſer⸗
tim ſi quis de diuitijs cecidit in egeſtatẽ: ⁊ ma⸗
xime ſi nõ ſuovitio:ſed aut latrocinijs:aut pꝛo⸗
ſcriptiõe:aut calũnijs que habebat amiſit. Hec
ille. Quas conditiões elemoſyne ſi obſeruaueri
mus verificabit᷑ in nobis illud Pſalmiſte.cxj.
Diſperſit dedit pauperibo:iuſticia eiꝰ manet in
ſeculũ ſeculi.Qð nobis facere cõcedat oĩpotẽs
deus. Amen.

Feria tertia poſt dñicã de paſſe lõe de petõ lin

gue. Sermo qugartꝰ.

E
Wrmur erat
m de eo in turba Johis. vij. ⁊ in euã⸗
gelio occurrẽtis ferie. Cũ animad

uerterẽ imperatoꝛẽ dicere in.l.fiñ.

C. de donatio. Uerba ſuꝑflua reſpuẽda eſſe cẽ/
ſemus.Et in.S.illud vo.in ꝓhemio digeſtoꝛũ.

opoꝛtet pꝛimũ aimas poſtea linguas fieri eru⸗
ditas.Et iuriſcõſultũ hoꝛtari ⁊ dicere ĩi.l.labeo.

§.fina.ff. de ſuppel.lega. Nemo dicat niſi quod

pꝛius mẽte agitauerit. Magnũ mihi ðſideriũ

in mentẽ venit intelligere in ꝑticulari cauſã ho⸗
rum conſilioꝛũ.Sciebam em̃ in generali leges
eſſe factas ad perſuaſionẽ boni ⁊ ꝓhibitionem
mali.l.j.⁊.l.legis virtus.ſf.de legi.⁊.c.pᷣuilegia.
.officiũ.iij. di.? di.iiij.c.facte. In hac ̊ᷓ exiſtẽs

xietate cepi ꝑambulare amenũſſimũ viridariũ

ſacre ſcripturè a quo collecti ſunt om̃s pnlchꝛi
floꝛes:nõ ſolũ qui in libꝛis xpᷣianoꝛũ repenun/⸗
tur ſed etiã paganoꝝ⁊ gentiliũ. Sperabãaq; ali
quẽ reperire qui dubitatioi meeſ. atiſfaceret. Et
ecce viſum eſt mihi habere obuiã Dauid ꝓphe⸗

tam cantoꝛẽ ſpũſſancti regalibus veſtitũ indu⸗

—

mẽtis:qui habẽs cithara aureã in manu dulci
modulatiõe ſonabat ⁊ cãtabat illũ verſiculum

Plſal.xxxiij. Quis eſt homo qui vult vitã dili⸗

gic dies videre bonos. Cui cũ ego reſpõdiſſem

ꝙ hoc ſũme deſiderabã:ipᷣe rurſus cepit canere

verſiculũ ſequẽtẽ dicẽs. Pꝛohibe linguã tuam

a malo:⁊ labia tua ne loquant᷑ dolũ.Quibus
v bis ego cognoſcẽs: ꝙ cuſtodia ligue facit bo
minẽ pacifice viuere:⁊vitã quodamõ beata du
cere.còſequẽter cognoui cauſaʒ ꝓpter quã leges
imꝑiales pꝛohibẽt eloquiũ ſuperfluũ ⁊ incoſi⸗
deratũ ⁊ multo magis vitioſuzʒ. Et ideo in hoc

ſmone tres perutiles cõſideratiões facemꝰ ad

R 8

linguã pertinẽtes. Pꝛima quarũ dicet᷑ refrena
tiõis. Secũda blaſphematõis.Tertia vo mur
muratiõis ſiue detractiõis.
Pars pꝛima de refrenatiõe lingue. F
Ripliciter pꝛobat᷑ linguã debere re⸗
t frrenari.ſcilq; ratiõibo:autoꝛitatibo:et
eceremplis. Pꝛimo ratiõibo: quaꝝ pꝛi
ma dicit᷑ exeplaritatis.Que ſic deda
ratur. Exterioꝛa indicãt interioꝛa.S.ceruos.in⸗
ſtitu. de rerũ di. ⁊ ibi gloſa.l.naturalẽ.S.in his.
ff. de acqui.re. domi. cum ſiłibus multis. Unð
ait Phᷣus.ij.pꝛioꝛũ.Per ſigna coꝛpoꝛis nobis
nota ſillogiʒamur diſpoſitioes aie no bis igno
tas. Maxime aũt hoc fu per vᷣba que ſũt note
earũ que ſunt in animo paſſionũ.vt inqᷣt Areſ.
j.periher.⁊ autoꝛ ĩ libꝛo.vj.pncipioꝝ.Et ideo di
cunt iuriſte ꝙ ex ᷣmonibo ⁊ loquela cognoſcit᷑
ſtultꝰ ⁊ ſapies.l.his qui.S.fina.ff.de tuto.⁊ cu.
da. ab his.l.quidã.ff.de cõditio. inſtitu.⁊.l.di⸗
uus pius.S.fi.? als allegat᷑.l.de minoꝛe.ff. de
queſti. Bonus ergo ſermo bonã cõſcietiã oſtẽ⸗
dit. ⁊ ecõtra.Qui male loquit᷑ detrabẽdo: blaſ⸗
phemãdo:aut verba vitioſa dicẽdo ⁊ hmõi:ma
lã ſe oſtẽdit habere conſciẽtiã.vnð Amb.in ſer⸗
mõe de moꝛib ⁊ vita boneſta ſic ait. Moꝛẽ ho
minis lingua pandit:⁊ qualis ſermo oſtendit᷑
talis animꝰ compꝛobat᷑.Et Aug:ad here.inqᷣt.
Vanus ſermo vane cõſciẽtie eſt index.Qꝛ qua⸗

lis in mẽte talis vboſitas depingitur in oꝛe.Ec

Eſa.xxxij. dici᷑. Yatuꝰfatua lo quit᷑. At Ecci.xxj.
ſcriptũ eſt. Labia impꝛudẽtũ ſtulta narrabunt
vᷣba aũt pꝛudẽtũ ſtatera põderabũt᷑. Tenemur

ergo loqui moderate ⁊ vᷣba edificatoꝛia ac vir⸗
tuoſa vt edificemꝰ ꝓximũ:⁊ fugerevboſitatẽac

verba iniqua ne eũ ſcãdaliʒemꝰ. Sicut em ꝑ lo

quelã cognoſcit᷑ qͥs an ſir theutonicꝰ vel italic?:
aut de territoꝛio fracie:⁊ vtrũ ſit ꝑgamẽſis aut
ianuẽſis ⁊ hmõi. Ita per verbũ cognoſcit᷑ vrrũã

„

quis ſi

tciuis regni celeſtis an inferni.Et ideo l

4

Neene

honot

ꝛſal⸗
won.
lic
ocron
ti
Whenp
dote
äd
iche
ſuici
rol
cſeto
008)
dpun
G
Mre
o
fonn
ſoen
Unde
ale
Uina
mi⸗
ſpal
Me
laupe
.
nücüp
bisee⸗
ſtoſul
dgos
uttaban
ſtputa
Werar
Duni
boſo⸗
crube.
olno.
bus
goſare
is. Eti
lenoan
Junſte
ſheſie
ſponin
ſanſt

Mamgären
neridir
cfmifzan 6
u daud n
dusehiint
ummmdeld
rlämalm
Wrtidl/
Whöäln
sc
Adoii. Qube
ube furd
din derid
rqgriien

. Bidtoncr

nis an'
wari ictefn
6 Tmu fom

ingni dhnt,
õ
niin ur
ns. Oneſcdei
n awosi
Sni nobisſg⸗
tbo gueſitnar
ion Bidod
oandn ogneſc.
mß demt,
Al muurfde
. öünſe,
da
cN .id,
ianun
büt Lmemn
Giwtd
anibolili
onal,
ſt ni
vi a

leq tacet cũ diſcretioe:edificat pximos ⁊ ab eis
ponoꝛat:᷑.dicẽte Eccłiaſtico ſui lib.xxſ.c. Tacitꝰ

72

⁊ ſenſatus honoꝛabi.⁊ ꝓuerb.xvij.inqᷣt Salo

42

mon. Stultus q́ʒ ſitacuerit ſapiẽs reputabit᷑:

⁊ ſi cõpꝛeſſerit labia ſua itelligẽs.Et hoc patuit

per exeplũ cuiuſdã ſtulti romani:de quo refert
gloſa in.l. xxiiij. circa bn. ff. de oꝛigi. iu. ꝙ cuz ro⸗

mani petiſſent ab athenicſib ſibi cõcedi legem

duogecim tabularũ:ipᷣi acheniẽſes miſert Ro⸗
mã vnũ ſapiẽtẽ vt erploꝛaret an eſſent digni es
recipe.Qð cognoſcẽtes romani poſuer̃t quẽdã
ſtultũ ad diſputãdũ cum eo:vt ſi vinceret habe
pent oẽs victoꝛis:ſi aũt ꝑderet dicere poſſent eũ
eſſe ſtultũ:et ſic nõ eſſent in deriſum apud gre⸗

cos.Ille igi᷑ grecus acheniẽſis volẽs nutibus

diſputare eleuauit digitũ volẽs ꝑ hocoſtẽdere
ꝙ vnus ſolꝰ eſt deꝰ. Stultꝰ vo credẽs ꝙ vellet

dicere ꝙ erueret illi vnuʒ oculũ: eleuauit duos
digitos ⁊ cũ eis inaduertenter etiã pollicẽ:ſicut
fieri naturałr ↄſueuit Et ex ipoꝝ digitoꝝ eleua
tiõe volebatille ſtultꝰ dicere greco ꝙꝙ erueret ſibi
ambos oculos. Ipᷣe aũt grecꝰ ꝑ hoc ĩtellexit ꝙ
vellet ulis tribus digitis denotare trinitatẽ di⸗
uinarũ ꝑſonaꝝ.Et tũc eleuauit palmã manus
tenẽs ip̃am manũ apertã:volẽs ꝑ hoc ſignifica
re ꝙ oĩa nuda ſunt ⁊ aꝑta deo.Ille aũt ſtultus
credẽs ꝙ dicere vellet. Dabo tibi maxillatã: ele⸗
uauit pugnũ volens dicere.Ego dabo tibi ala
pam. Gꝛecus vo intellexit ꝙ dicerevellet: ꝙ deꝰ
mũdũ pugillo cõtinet:vł ſecreta dei iudicia no
bis eſſe clauſa ac ignota.Et admiratꝰ de actib⸗
iſtiꝰ ſtulti iudicauit romanos ſapientes eſſe ac
dignos reciꝑe legẽ pꝛedictã.Et ipe ſtultꝰ qꝛ ta⸗
cult ab atheniẽſibꝰ pꝛudẽtiſſimꝰ ac doctiſſimꝰ
reputatꝰ eſt. Ideo Job dicebat amicis ſuis qꝗᷣ
venerãt eũ viſitare ⁊ nimis loq̃bant.ſui lib.c.vij
Vtinã taceretꝭ vt putaremĩ ſapiẽtes. Cõtra aũt
vᷣboſos inqͥt Aug.in ſᷣmõe ad here.O verboſe
eru beſce:nã oĩno cognoſceris qͥd agis.tua em̃
cõditio eſt occulta manifeſtare:nota in conuẽti
bus pᷣdicare.Sed ſi neſcis:ſumis iaudita:fin⸗
gis ſcire que nõ ſcis:vt libẽter audiaris a cun⸗
ctis.Et in eodẽ ſᷣmone idẽ ait.Loquẽetes lauda
re nõ audeo:ſed tacẽtes beatos pᷣdicare pᷣſumo
Auriſte autẽ notãt in.l.fi.ff.ad.l.ro.de iac.⁊ in.l.

d ⁊ ſi quis.S.queſitũ.ff.ſi quis cau.⁊ in.l.vt re

ſponſum. C. de trãſac. ꝙ ille eſt rehendẽdus q
loquit᷑ indiſtincte. Idcirco autoꝛ libꝛi qui dicit
Pandid inqᷣt.viij.c. Uerbi pᷣncipiũ finẽ qq; re/
P

iceverbi. Ut melius poſſis pᷣmeditata loqui.

Et autoꝛ Aſtrolabij canit. Pꝛouidet ante diu
q̃d recte dicere poſſit Uir ſapiẽs:ſtultꝰ imedita
ta refert
Ecũda ratio q̃re debet lingna refrenari

ſ Sꝛ euitabilitatis.Si em̃ aliqͥs hʒ leoneʒ

in domo aut aliquã beſtiaʒ ferocẽ tenet
claudere illã ĩ aliq̊ locovł ligare:ne extra domũ

fugiẽs alicui noceat:Fᷣm doc.i.l.j.S.ſʒ ⁊ſi canis.

4

— — 7 —
. .

l. cogruit. .furioſi.ff. de offi.pꝛeſi. Sed lingua

nõ refrenata nõ modo poteſt afferre moꝛtè coꝛ

poꝛalem ꝓximo ſed etiam ſpiritualeʒ faciendo
eum peccare moꝛtaliter. Immo etiã infert moꝛ

em ſpiritualem ipſi maledicenti:⁊ etiam audi⸗

enti.c.nõ ſolum.xj.q.iij. Item poteſt inferre in⸗

famiã pꝛoximo qua bom magis timẽt qᷓ; moꝛ⸗
tem.l.iſti quidẽ..fi.ff.qð me.cau.HBona auteʒ
fama eſt pᷣcioſioꝛ cunctis opibus mundi vt ait

Alexan. de ales in.ij.parte ſũme. Unde dicitur

ꝙ melius eſt nomen bonum q; diuitie multe.
Pꝛouer.xxij.⁊ Eccli.xlj.⁊ notat᷑ in.l.ſi quis ſti⸗
pulatus in.fi.ff.de.v.ob.⁊ in.l.iulianꝰ.ff.ſi qͥs

omilſ.cau.te.⁊ in.l.ſcire opoꝛtet.ff.de tuto.⁊ cu.

da. ab his. Item mala lingua eſt cauſa multo⸗
tiens ꝙ quis amittit omnia bona ſua ⁊ eſt cau
ſa multoꝛũ belloꝛum ⁊ homicidioꝝ atq; depo
pulationũ alioꝛũq; maloꝛum:dicente Augu⸗

ſtino ad heremi.O lingua tu periculum immi

nens luctuʒ pꝛoducis:diſcoꝛdias ſepe ſpargis
pꝛocuss venenũ:detractiones paris:⁊ ad in⸗
fernum qui tibi credunt conducis:⁊c. Cum
igit᷑ ſit ꝙ vbi maiꝰ eſt ꝑiculũ ibi cautiꝰẽ augẽdũ
c.vbi periculũ.de elec.li.vj.l.j.ff.de car.edic.⁊ in
autẽ. de teſti. S. hec omnia.ver.ſed ⁊ ſi quis.colł.
vij. Ergo tanto magis lingua eſt refrenanda:
quãto magis periculoſa eſt qᷓ; leo aut canis ra
bidus aut aliqua alia beſtia ⁊ quicunq; furio/
ſus.Et confirmatur hec ratio ſic. Quilibet tene
tur vitare cauſam mali:vt inquit ſcũs Bona.
in.ij.ſenten.di.xxv.in queſtionibo circa litreram
Et facit.l.qui occidit.S.in bac.ff.ad legeʒ aqui.
7.l.pᷣtoꝛ ait.la.ij.S.hec aũt.ff.vi bono⁊ rapro.
2.l.facere opoꝛtere.ff.de.ver.ſig.vnde Eccłi.xxj.
dicitur. Quaſi a facie colubꝛi fuge peccatum.
Sed lingua nõ refrenata facit vt quis licet ba⸗
ptiʒatus non ſit verus xpᷣianus:⁊ vt ille qui in
religione votum fecit non ſit verus religioſus:
quia ſcriptum eſt Jacobi.j.Si quis putat ſe
religioſuʒ eſſe nõ refrenans linguã ſuam huiꝰ
vana eſt religio.Ergo magno ſtudio debet ipᷣa
lingua refrenanr. 22
NUUaapꝛopter diuus Ambꝛo.vbi ſupᷣ ait.
q Retine verbuʒ quod nõ edificat. Quia
qui ocioſum verbum non repꝛimit cco
ad noxia tranſit:Uanꝰſᷣmo cito polluit mẽtẽ:⁊
facile agitur qð libenter auditur. Hoc pꝛofera
tur ex labijs quod aures non polluat audien⸗/
tis Pꝛouer.quoq;.xxv.dicit᷑. Sicut vꝛbs pa⸗
tens abſq; muroꝝ ambitu:ita vir qui non po/
teſt in loquendo cohibere ſpiritum ſuuʒ. Qua
ex re inquit Gregoꝛiꝰin moꝛa.Mens quenon
habet muruʒ ſilentij de facili penetratur iacu
lis inimici.Et in cõmuni Pꝛouer.dicitur ꝙ i⸗
le qui nõ poteſt refrenare os ſuum eſt ſicut do⸗
mus ſine oſtio in qua nullus intrare pꝛohibet᷑
imo oẽs eius hoſtes ad libitũ intrare poſſunc.

Bermo

Et ſicut poſſeſſio nõ habẽs ſepẽ. de qua dicitur

Ecẽ̃i.xxxvj. Ubi nõ fuerit ſepes diripiet᷑ poſſeſ/⸗

ſio.⁊ puerb.x.ait Salomõ.In mulcioquio nõ
deerit peccatũ.Qui aũt moderat᷑ labia ſua pꝛu

dentiſiimꝰ eſt. Ecci.q̃q;.xx.dicit.Odibilis eſt qͥ
pꝛocax eſt ad loquẽdũ.Etideo Aug.ad heremi
tas inqͥt. Ecce lingua egredi querit:motũ ꝑqui

rit. Zu vo o monache per teperãtiam ipſam re⸗
frena:appone ei peſſulũ ratiois:circũda eã ma⸗

turisate diſcretiõDis. ₰J₰
Ertio ꝓbat᷑ linguã debere refrenari rõne
t vtilitatis:ſic arguendo.Bonũ eſt argu⸗
mentũ a contrario ſenſu.l.j.S.huius rei.
ff. de officio eiꝰ cui man.eſt iuriſ.l.ſiꝓcuratoꝛẽ.
S.ſi ignoꝛãtes.vᷣſicło.igit᷑ ſi ignoꝛauerũt.ff.mã.
Et tangit᷑ de hoc in.l.couẽticulã.C.de epiſcopis
⁊ dericis.⁊ in.l.ij.C.de condi.in ſer.⁊.viij.q.j.c.
ſciendũ. Sed lingua nõ refrenata eſt cauſa ois
mali.vt ſupꝛa patuit.Unde puerb.xxv.dicitur.

Os lubꝛicuʒ operat᷑ ruinas. Ergo ſi refrenata

fuerit erit cauſa multoꝝ bonoꝝ.Ait em̃ Areſt.
ij.phiſicoꝝ.⁊.v. Metha. Idem aliter ſeabẽs
eſt cauſa cõtrarioꝝ. Ideo Trenoꝝ.iij.dicitur.

Bonũ eſt pꝛeſtolari cũ ſilentio ſalutare dei no⸗

ſtri.⁊ Eſaie.xxxij.Cultus iuſticie ſiletiũ ⁊ ſecuri
tas vſq; in ſempiternũ. ⁊ ꝓuerb.xiij.ait Salo⸗

mon. Qui cuſtodit os ſuù cuſtodit animã ſuã.

q aũt incõſiderate loquit᷑ ſentiet mala.trãſſum
ptiue.v.q.v.S.ſed aliã8. KRE
Eicuũdo pncipaliter linguã debere refre⸗
ſ nari pꝛobat᷑ autoꝛitatibo. Ait em̃ Augꝰ.
aa heremitas. Stultꝰ valde eſt qui nõ
pꝛius verbũ ducit ad limã ratõis qᷓ; ad linguã
oꝛis. Maxime aũt hoc debent facere religioſi:
dicẽte Hieroñ.in ſuo teſtamẽto. In oꝛe ſacerdo
tis vel monachi nullũ ſitverbũ in quo nõ ſonet

nomẽ xpᷣi.Quia vt inquit Berñ.in quodã ſer⸗/

mone. Inter ſeculares verba odoſa nuge ſunt:
in oꝛe aũt ſacerdotꝭ blaſphemie. Dicit qͥʒ ſanctꝰ
Bonaueñ.in.ij.ſenteñ.di.xxj.ar.iij.q.j.q; verbũ
ocioſum ⁊ mẽdaciũ iocoſum ac riſus diſſolutꝰ
de ſui natura ſunt pctã venialia. Saluatoꝛ etiã
noſter ait Matth.xij.De om̃i verbo ocioſo qðᷣ
locuti fuerint homines reddẽt rationẽ in die iu

dicij.Exvᷣbis em̃ tuis iuſtificaberis ⁊c̃. Et idco

dicit᷑ Ecci.xxv. Beatꝰqui lingua ſua non eſt la⸗
pſus. Unñ ſciẽdũ ꝙ dominꝰ dedit homini lin
guã multiplici de cauſa. Pꝛimo ad notificãdũ
conceptũ coꝛdis.iuxta illð Aug.in libꝛo Enchi.
Verba ꝓpterea ſunt inſticuta nõ vt per ea homi
nes ſeinuicẽ fallãt:ſed vt per ea in alceriꝰ quiſq;
noticiã cogitatiões ſuas pꝛoferãt. Cõtra quod
faciũt illi ꝗͥ pꝛoximũ ſuũ mendacijs ⁊ verboꝛũ
fallacijs decipiůt. Secundo dedit linguã ad
erudiẽdũ pꝛoximũ. iuxta illð Eſaie.l. Dominꝰ
dedit mihi linguã eruditã vt ſuſcirarẽ eũ qui la
ſus eſt verbo. Contra quod faciũt qͥ pꝛoximũ
boꝛtant᷑ ad malũ:vel ipᷣm de illicitis inſtruũt.

Tertio dedit deꝰ hominilinguã ad conſolẽ

dum. iuxta illud Ecci.xl. Tibie ⁊ pſalteriũ ſua⸗
uem faciũt melodiã:⁊ ſupervtrũq; lingua ſua⸗
uis.Contra quod faciũt üũlli qͥ verbis ſuis pꝛo⸗
ximũ ad iracudiam pꝛouocãt:eũ irridendo vel

cõuicia illi inferẽdo:quod peccatũ grauiter bpu

nietur in infemo.Ait em̃ ſaluatoꝛ Matthei.v.
Qui dixerit fri ſuo fatue:reꝰ erit gehenne ignis

NQuarto dedit deꝰ homini linguã ad accuſũ
dum. vt ſcilʒ ſeipᷣm repꝛehẽderet ⁊ accuſaret per

cõfeſſionẽ quãdo peccatũ fecit. Sicut facebat

beatꝰ Job:qui ſui libꝛi.xlij.c.inqᷣt. Idcirco me

repꝛehendo ⁊ ago penitẽtiam. Juſtꝰ em̃ in pn⸗

cipio accuſatoꝛ eſt ſui. Pꝛouerb.xviij.Cõtra qð
faciũt illi qui de peccatis ſuis nolũc confiteir.
Muinto ⁊ pncipaliter dedit deus homini lin

guam ad laudadũ ſcilʒ ipm. Qui ait Elſaie.xliij

Populũ iſtũ foꝛmaui laudem meã narrabit.

Sed hoc nõ obſeruãt peccatoꝛes qui eũ blaffe

mant ⁊ verbis turpibo inhonoꝛãt. Quibo dicit

Apoſtołꝰ ad Roma.ij.Nomẽ dei pervos blaſ⸗

phemabat᷑ inter gentes. Sagendũ qͥ̊q; ꝙ eſt

triplex lingua.ſcilʒ.Diuina ac celeſtis ⁊ angeli

ca.⁊ iſtius lingue officiũ eſt loqui de pertinẽti⸗

bus ad ſalutem⁊ ad pꝛoximivtilitatẽ acad dei
laudẽ.⁊ iſta eſt lingua perfectoꝛũ. Inter quos
fuit Eccłiaſticꝰ qui.lj.c.ſui libꝛi ait.Dedit mihi
dominꝰ linguã in ipſa laudabo eum. Iſtã aũt
linguam ſuper om̃es habuit ſaluatoꝛ noſter:
cui dixit Petrus Johᷣis.vj. Uerba vite eterne
habes. Secũda lingua dici᷑ humana: cuiꝰ
eſt loqui ð mũdanis:⁊ iſta eſt imperfectoꝝ.De
quibo dici᷑.j. Johãnis.iiij. pᷣi de mundo ſunt
⁊ ideo de mundo loquũtur ⁊ mũdus eos au⸗

dit. Tertia lingua dicit᷑ diabolica ſiue infer

nalis:cuiꝰ eſt detrahere ⁊ mẽdacia dicere ſicut
facit diabolus.De quo dicit᷑ Johᷣis.viij. Cum
loquit᷑ mendaciũ ex pꝛopꝛijs loquit᷑. Huiꝰ etiã
lingue tertie eſt diſcoꝛdias ſeminare.De qua di
citur Ecci.xxviij. Lingua tertia mulieres vira⸗
tas deiecit.ſ.a gratia viroꝛũ ſuoꝛuʒ:⁊ pꝛiuauit
eas laboꝛibo ſuis.hãcaũt linguam habẽtes ſi⸗

gnum eſt ꝙ ſunt diabolici. Unð inqͥt ſaluatorꝛ
Match̊.xij. Pꝛogenies viperarũ quomõ po⸗

teſtis bõa loqui cũ ſitis mali.Ex abũdatia em̃

coꝛdis os loquit᷑. Bonus homo de bono the⸗

ſauro coꝛdis ꝓfert bona:?⁊ malus homo dema

lo theſauro coꝛdis ꝓfert mala. Quãtũ aũt diſ⸗

pliceat deo hec diabolica lingua maxime illa qᷓ
diſcoꝛdias concitat repoꝛtãdo:oſtendit Salo⸗
mon ꝓuerb.vj.dicẽs. Sex ſunt que odit domi
nus:⁊ſeptimũ deteſtatur anima eius.Oculos
ſublimes:lingus mendacẽ:manꝰ effundentes
innoxiũ ſanguinem:coꝛ machinãs cogitatiões

peſſimas:pedes veloces ad curredũ i malũ:p⸗
ferẽtẽ mẽdacia:teſtẽ fallacẽ:⁊ eũ qͥ ſemiat diſcoꝛ

dias iter frẽs.Ex q̊ͥ apget guitas huiꝰ criminis
qꝛ eſt illð ſeptimũ vitiũ qð deꝰ tãtoꝑe deteſta⸗

mrdehe
onſtut
rpus
mataoge
neslon
linguh
eliin
nocerde
donowe
Loo
gocoren
teroloct

cſdauztt

ſuordan
Uinonſt
Mattrn.
lefuct d

iimnis Nih

Minn
ſuaben
1tcür
wuoribo
linguon
lphonet
Mui nu
lüchutne
nliactenp
att
adi gen
lioreged⸗
Kungoe
ſciebon
legüi
1Cen
Wd
ner
dines
etm.
sn
penin.
loſose
Oufl
Enrepe
gulhyo
Meo.
Wyran
Moſoc⸗
mom
donß
müre
tioni
cpo
mone
ou
ve⸗ e
Alſun

Jarn 1

Zulseni
inig⸗
wlrconktn.

das dommn

sgnici dft
orar Coibde

Edagesd

SCnti zgg
lognideyennan
mirmiasde
wei. nrqos
Nu. dedemidi
doan. Kidi
1 no noker.
Dada eraane
nat dumara: s
Fide nundo n
üdus dos al,
dolaſweicia
6

D“R
15
43
2

3 R k
4
8 oct. Ma

90

ngundhos
Grömnge dae⸗
amri geni
omo debemte
ulus bone n
1. Ouiiidi
nununnel
okmndt
nr veol don
maus Ol
un ctundan
Hiais oglnnin
düqſamn nn
Kns bu in,

* .

tur. De bac q̊; lingua dicit᷑ Jacobi.iij. Lingua

conſtituit᷑ in mẽbꝛis noſtris que maculat totũ
coꝛpus:⁊ inflãmat rotã natiuitat noſtre inſſã

mata a gehenna.Ex pꝛedictis aũt patet ꝙ ſunt

tres toti mũdipuincie:in ſingulis quaꝝ ẽvnũ
linguagiũ.ſ.puincia celeſtis terreſtris ⁊ iferna
lis.Linguagiũ vo ꝓuicie celeſtj eſt laudare ⁊ be
nedicere deũ.iuxta illð Pſal.Beati qͥ ãbulãt in

domo tua dñe:in ſecula ſeculoꝝ laudabũt te.

Linguagiũ aũt ꝓuincie terreſtris ẽ de terrenis
tractare:iuxta ilið Jo his.iij.Qui deterra eſt de
terra loquit᷑. Sed linguagiũ ꝓuincie ĩfernalis
eſt deuz maledicere ⁊ blaſphemare.iuxta illud

Eſa.viij.Cũ eſurierit iraſcetur ⁊ maledicet regi

ſuo ⁊ deo ſuo. Cognoſcit᷑ igit alibet de qua ꝓ⸗
uincda ſit ad loq̃lã ſuam. Uñ dictũ fuit Petro

Mat.xxvj. Galileꝰ es:nã ⁊ loq̃la tua maifeſtũ
te faat. Et dñs qͥ erat de ꝓuincia celeſti inqꝗ tJo
pronis.viij.Quare loquelã meã nõ cognoſcic.

Eſt inſuꝑ notãdũ ꝙ ſᷣm Iſidoꝝ ⁊ Remigiũ
ligua hebꝛea fuit pᷣma quã habuit Adã ⁊ Eua

v2 erit etiã vltima.qꝛ poſt iudiciũ ſolum ipſa vte
mur ĩ loquẽdo.Et dicit rabbi Moyſes:ꝙ ĩ illa
lingua nullũvocabulũ eſt ad nominãdũ aliqd

inhoneſtũ. Ex quo apꝑet ꝙ vocabula turpitu

dinũ nõ fuerũt ab inſtitutõe diuina ſʒ ab inuẽé⸗

tiõe humana.⁊ ꝙ multũ diſplicẽt deo v ba ſcur

nilia qꝛ ea ponere noluit in lingua quã hoĩ con

creauit.Qꝛ ergo mali hoĩes non vtunt᷑ lingua

ad id ꝓpter qð eã deus illis dedit:ideo ipſi ta⸗

liter ea abutẽtes digni ſunt pᷣuari pꝛiuilegio ip

ſuꝰ lingue.Qꝛ puilegiũ meret᷑ amittere qͥ ↄceſſa
ſibi abutit᷑ ptate.c licet.de regula.xj.q.iij.c. pᷣui⸗
legiũ.⁊.xxv.q.vlt.S.his ita.⁊.lxxiiij.di.c.vbi iſta

⁊2.C. de iudeis.l.iudeos.in fine.⁊ ibi glo.Etĩ ſi⸗

gnũ huiꝰ multi ĩ articulo moꝛtis loquelã amit
tunt:vt in eo puniant᷑ in quo peccauert. Sicut
diues epulo qͥ in ligua cruciabat᷑vt habet᷑ Lu⸗/

ce.xvj.qð ideo erat qꝛ in ea peccauerat.Uñ Pe
trus rauẽnas ait. Lingua magis ardet q̃ pau
peri inſultauit.⁊ nunc deguſtat cruciatꝰ:qꝛ pꝛe
cioſos cibos ⁊ odoꝛata pocula deguſtauit. Et
Chꝛyſ.inqͥt. Qui inↄuiuãdo magis in loqua⸗
citate peccauęerat:in lingua atrociꝰ ardebat. Ex
quib oĩbus patet ꝙ loquacitas eſt vitãda.vñ

Hiero.in.c.quotiẽs.xxij.q.v.ait.Quotiẽs loqͥ
mur aut nõ oppoꝛtuno tẽpoꝛe:aut nõ oppoꝛtu

no loco:aut nõ vt cõuenit audiẽtibo totiens ſer⸗
mo malꝰ ꝓcedit de oꝛe noſtro ad deſtructioneʒ

eoꝛũ qui audiũt.Cõſideremꝰ itaq; quid loqua

mur.qꝛ ꝓ om̃i ocioſoverbo reddituri ſumꝰ ra⸗

tionẽ in die iudicij.hec ille.Et Calixtus papa in

ca.põderet.l.di.inquit. Ponderet vnuſqͥſq; ſer

mones ſuos:⁊ qð ſibi loqui nõ vult alteri non
loquat᷑. Sed ſciẽdũ ꝙ ſicut dicit Iſið.in libꝛo

de ſũmo bono. Quadriꝑtita eſt loquẽdi ratio.
vel qꝛ bonũ bene vel malũ male:ſeu bonũ ma⸗

le ſeu malũ bene pꝛofert᷑. Bonũ qppe bene lo⸗

quit᷑ qui ea q̃ recta ſunt humiliter ãnũciare vi⸗
detur. Malu male loquit᷑ ꝗͥ quodlibet flagitiũ
ſuadere conat᷑. Bonũ male loquit᷑ qui rectu ali
quid arrogater pᷣdicare ſenti᷑. ¶ Dhalũ aũt bene
loquit᷑ qui aliquod vitiũ narrãdo deteſtaturvt
ab eo hoĩes auertãtur.hec ille.Gi aũt om̃s de
bent refrenare linguã:młto magis iuuenes: di

cẽte Eccliaſtico. xxxij.c.ſui libꝛi.Adoleſcens loq̃
re in tua cauſa vix cũ neceſſe fuerit. Si bis int᷑⸗

rogatꝰfueris:habeat caput reſpõſum tuũ. In
multis eſto q̃ſi inſcꝰ:⁊ audi tacẽs ſimul ⁊ que⸗
rens:⁊ loqui in medio magnatoꝝ nõ pᷣſumas
7 vbi ſunt ſenes nõ multũ loquaris. Fugiamꝰ*2
ergo młtiloquiũ maxime nos religioſi.qꝛ ſan⸗
ctus Fraciſcus in admonitiõib ſuis ait. Bea⸗
tus ille religioſus qͥ nõ habet iocũditatẽ i alio
nec leticiã niſi in ſctiſſimis eloquijs dni:⁊ cum
bis Suocar boie ad amoꝛẽ dei.Sed ve illi reii
gioſo qͥ delectat᷑ in verbis ocioſis ⁊ ianib: ⁊ ca
bis ꝓuocat hoĩes ad riſuʒ. Ideo Berñ.in qua

dã epla inquit religioſo.Cum aliqͥd dicis vba

tua ſint? ara:vera:põderoſa:⁊ de deo. Aug.q̊ʒ
ad heremitas ſic ait. Itaq; frẽs obſecro vt non
peccetis:cuſtodite linguas veſtras:ſeruateeas
claudite cũ vecte ferreo.quoniã ſᷣmo vanus in
vacuũ nõ ibit:ſed de oĩ verbo ocioſo in die no⸗
uiſſimo reddituri ſumꝰ rationr. L
Ertio pꝛincipałr pꝛobat᷑ exẽplis linguãz
t eſſe refrenãdã.vt em̃ inquit Albertus in
tractatu de vtutib politicis. Ualde tur
pe eſt ⁊ extraneũ a ratiõe vt lingua canis ſit me
dicinalis ⁊ lingua hois ſit moꝛtalis.Et lo q̃ci⸗
tas eſt nature cõtraria. Nam natura inter coꝛ ?⁊
linguã collũ longuʒ poſuit:vt verba coꝛdialia
pꝛius ad limõ ꝓcederent q; ad linguã:vt pꝛius
eſſent examinata qᷓ; ad vſum loquẽdi adducta
Item natura que dedit om̃ibo anialib magni
coꝛpoꝛis oꝛa lata ⁊ linguas vt plurimũ lõgas:

hoĩ os modicũ cõtulit cui modicã linguã inpi᷑/
ſit.in quo docere voluit ꝙ nõ multũ loquendũ
ſit. Natura etiã oẽs ſenſus:ſicut oculos:aures

⁊ nares in homie duplicauit: duaſq; manꝰ ac
duos pedes ei cõtulit:ſed vnũ os ſolũ ⁊ vnicãa
lingus dedit.In quo oſtẽdit minꝰeſſe in duplo
loquẽdũ qᷓ; audiẽdũ vel alijs ſenſibꝛ vtendum
Natura inſuꝑ q̃ nares ⁊ aures homi patulas
dedit:linguã itra duo clauſtra collocauit:eãq;
infra dentes ⁊ labia cõcluſit. In quo demõſtra
re voluit ꝙ homini raro loq ↄuenit. Exẽplis
etiã ſacre ſcripture loquacicatis diſpẽdiũ inno

teſcit. Nam ꝓpter loquacitatẽ Eue cũ ſerpẽte to⸗

tum genus humanũ interfectũ eſt.Geñn.iij. JItẽ
Samſon qꝛ cũ Dalida cõcubina nimis locutꝰ
eſt:captꝰ eſt ab hoſtib. Judicũ.xvj. Jdeo Oꝛa
tius in epłis inqͥt. Nec retinẽt patule cõmiſſa fi
delit᷑ aures. Et ſemel emiſſũ volat irreuocabile
verbũ. Ideo debet quiſq; bene coſpicere cui re⸗
uelet ſecreta ſua.Unde inqᷣt acho.iij.c Conſiẽ

MM

Bermo

liũ archanũ tacito cõmitte ſodali. Ait em̃ Oui⸗
dius libꝛo.iij.de arte amãdi.Cõſcius aſſiduos

coõmiſſi tollet ponoꝛes.Quis minoꝛ eſt autẽ qᷓ;

tacuiſſe laboꝛ. Ideo Michee.vij. dicit. Ab eg q
doꝛmit in ſinu tuo cuſtodi clauſtra oꝛis tui.et

Seneca in lib.de moꝛibo ait. Quod tacituʒ eſſe
vis nemini dixeris. Si tibi ipᷣi no imꝑaſti:quo
ab alio ſuẽtiũ ſperas. Ideo legit᷑ in vitaſpatrü:
ꝙ abbas Machariꝰ ſemel vidẽs frẽs in here⸗/

mo loquẽtes inſimul:dixit. Fugite frẽs fugite
Et ait ei vnus frater. Pater quõ habemꝰ fuge⸗

re ãplius a ſolitudine iſta.Et ille poſuit digittfũ
ſuũ in oꝛe ſuo dicẽs. Illud eſt qdð fugiẽdũ dico
Sicut em̃ modeſtia loquẽdi valde vtilis eſt:ſi⸗

cut patet in Abigail que ex diſcretiõe locutiois

irã Dauid tẽperauit.j. Regũ.xxxv.ita ecõtrario

indiſcreta locutio eſt valde nociua ⁊ omnibus
odioſa. Ideo autoꝛ libꝛi qͥ dici Facetꝰ.c.ij. di⸗
cit. Maxima ruſticitas turpia verba loqui.Et
Motanariꝰ in luna celeri.c.xvj.ðt. Turpia ſin

ceros coꝛrumpũt famina moꝛes. Et fuit ſentt⸗

tia Pauli.j.ad Chorꝭ.xv.dicen. Coꝛrumßũt bo
nos moꝛes colloquia mala. Quapꝛopt abbaſ
Arſeniꝰ ſciens vtilitatẽ refrenatiõis lingue duz

moꝛiẽs rogaret᷑ vt aliqͥd notabile diceret: inqͥt.

Nihil meliꝰ video qᷓ; tacere.

= Apꝛopter Dauid pſal. cxlj. dicebat deo.

ePone dñe cuſtodiã oꝛi meo:⁊ oſtiũ cir⸗
cumſtãtie labijs meis.Salamõ q̊ʒ pꝛo

uerb. xxix.ait. Totũ ſpm̃ ſuum ꝓfert ſtultus:ſa
piens vᷣo differt ⁊ reſeruat in poſterũ.⁊ Ecci.v.
dicit᷑. In multis ſᷣmonib inuenit᷑ ſtulticia.Et
ideo legi ꝙ Solon phᷣus cũ alijs loquẽtibo ta

ceret:int᷑rogatꝰ ſi ideo taceret quia loqui neſci⸗
ret:vel qꝛ ſtultus eſſet:rñdit.Nullus ſtultꝰ ta⸗

cere poteſt. Nã ſtultꝰ verba multiplicat.Ecci.x.
Xenochꝛates vo phᷣus interrogatꝰ quare alis

ſermocinãtibonõ etiã ipᷣe loqueret᷑:ait. Quia os
vnũ ⁊ aures duas a natura accepimꝰ.q̃ſi dice⸗
ret. Multa ð bemꝰ audire ⁊ pauca dicere:iuxta

illud Jacobi.j.Sit aũt oĩs homo velox ad au

diendũ ⁊ tardus ad loquẽdũ.Idẽ q̊ʒ phus cui
dã verboſo dixit.Si nr̃is auribo te audires ta⸗
ceres. Pithagoꝛas vovidẽs quẽdã indutũ no
bilib pãnis ind ecẽter loq̃ntẽ dixit illi. Aut lo⸗
quere ſermone ꝓpoꝛtionato tuis veſtibo:autin⸗
duas te pãnos ꝓpoꝛtionatos tuis eloquijs.
Plato vo dicebat ꝙ ſicut vaſa aurea pbãtur ꝑ

ſonos quos reddũt in ſua ꝑcuſſiõe cũ experiũ⸗
xLur vtrũ ſint ſolida vel cremata. ſic ꝓbãtur ho⸗
mines ſuis eloquijs quib eoꝛũ cognoſcit᷑ ſen/

ſus ⁊ pꝛudẽtia.Et ſicut vaſa terrea ſono ꝓban⸗
tur ſi ſint integra vel fracta:ſic homo ex luto cõ

fectus ſono loquele ſue cognoſcit᷑.vnð Hiero.
in epla ad Paulinũ:vt habet᷑ in.c.ſi cupis.xvſ.

ga..ſ. ait. Chꝛiſtianũ quẽ ſenſer ſemꝑ aut crebꝛo
de numis loquẽtẽ iſtitoꝛẽ potiꝰ habeto qᷓ; mo⸗
nachũ. Debemus ergo totis ſtudijs inuigilare

8 N. —õ

UDUI

cuſtoditiõi lingue.ſicẽ faciebat abbas Paphnũ
de quo legit᷑ li.ix.hyſtoꝛie triꝑtite.ꝙ cũ eſſet ſine
litteris acceſſit ad quẽdã vt addiſceret:⁊ cuʒ ve⸗
niſſet ad illũ vſiculum Ps.Dixi cuſtodiã vias
meas vt nõ delinquoẽ in ligna mea. Poſui oꝛi
meo cuſtodiã ⁊c.dixit ſe ſatis didiciſſe:⁊ q non
oꝑtebat eũ aãplius addiſcere ſi illã lectionẽ poſj
ſet bene ſcire. Sed ipᷣiꝰ exẽplũ nõ imitant᷑ multi

De quibo ait Alber.in tract᷑.de vᷣtutibo politid.
Quidã nõ humanã linguã habẽt ſed poti ſer⸗

pentinã ac veneno maledictiois plenã.De que

inqᷣt PsS. Uenenũ aſpidũ inſanabile. Que qͥdẽ

lingua nũqᷓ; a feriẽdo põt eſſe quieta ſed ↄtinue

mota ſemꝑ eſt alteꝝ ferire parata.Ettales ſunt

coꝛnicule ſiłes:que eſt auis ſꝑ garrula:⁊ auibꝰ
pꝛede ſupꝛa modũ infeſta.ita etiã poſt aquila,z

clamoꝛibo ſuis impetit ⁊ ſepe ab ea ꝑcuſſa moꝛ
tem incurrit. Detractoꝛes aũt indigerẽt ſepe co
meſtiõe allei.qꝛ dũ alleũ mãducat᷑ fetoꝛ oꝛ tũe
nõ ſentit᷑:eo ꝙ ab odoꝛe allei ſuperet᷑. Itẽ detra

ctoꝛes ⁊ bilingues quoꝝ os fetens eſt:mẽta in/

digerẽt q̃ eſt herba odoꝛifera ⁊ ſtomachi cõfoꝛ⸗
tatiua:ac in aceto cocta fetoꝛis eſt diminutiua.
hec ille.De detractoꝛibo em̃ inquit Ps. Sepul
chꝛũ patẽs eſt guttur eoꝝ. Nã ſicut ſepulchꝛuzʒ
patẽs recipit coꝛpus cuiuſlibet moꝛtui:⁊ quia

nõ eſt clauſum fetoꝛẽ ſuũ oibus expãdit:⁊ om̃s

appꝛopinquãtes inficit. Ita detractoꝛ cuiꝰ do
mus.i.aia eſt ſine oꝛis oſtio:oẽs ꝓximos eua⸗
poꝛatiõe murmuratiõis inficit:⁊ quoſcũq; vi⸗
ros ⁊ mulieres in oꝛe ſuo fetido ꝑ detractionez
recipit:⁊qꝛ caret oꝑculo nihil celare põt.Sicut
aũtvt hr̃ Numeri.xix.vas qð nõ habebat oꝑcu
lũ imũdũ erat:ita os qð ꝑ loquẽdi moderãtiaʒ

nõ fuerit ligatũ neq; ꝑ cuſtodiã fuerit cooꝑtũ:

habebit anhelitũ fetidũ detractiõis: ⁊ imundũ

erit coꝛã deo ⁊ hoĩbus.quibo qñ credet placere
murmurãdo eis ſumme diſplicebit.iuxta illð
Eſopi.Diſplicet impꝛudẽs vnde placere putat.
Vñ aſſimuat᷑ coꝛuo de quo referũt fabule poe⸗

tarũ:ꝙ cũ eſſet albꝰ naturalr.poſtea qꝛ Jouire
tulit malũ de quadã ſua amica:ex quo ipᷣe Ju

piter eã occidit ipᷣm coꝛuũ in penã iſtiꝰ male re⸗
latõis ꝑpetua nigredine dãnauit:⁊ vt de cetero
maloꝛũ rumoꝛũ eſſet nũciatoꝛ iſtituit. De quo
coꝛuo Ouidiꝰ in.ij. Metham̃.eũ alloquẽs ait.

Cũ cãdidus ãte fuiſſes coꝛue loquax ſubito ni

grates vᷣſus in alas.ã fuit hec quõdã niueis
argẽtea pẽnis Ales:vt eq̃rettotas ſine labe co⸗
lũbas.Lingua fuit dãno ligua faciẽte loquaci.

Qui coloꝛ albꝰ erat nũc ẽ cõtrariꝰ albo.Et iteꝝ
ibidẽ inqͥt. Sperãtẽq; ſibi nõ falſe pᷣmia lingue
Int᷑ aues albas vetuit ↄſiſtere coꝛuũ.Lales ãt
ſiguoſi ⁊ ðᷣtractoꝛes debẽt expelli a ↄſoꝛtio hoiʒ

qꝛ ꝑturbãt pacẽ hũanã ⁊ faciũt ↄð leges imꝑia⸗

les q̃ facte ſũt ad pacẽ hoiʒ ↄſeruãda.c.facte ſũt
autẽ leges.iiij.di.⁊.S.ideoq; lex.ĩ ꝓhemio dige⸗

ſtoꝝ.Cũ g̊ leges pᷣcipiãt ne aliqͥs alteri noceaatt

erer
muln
ſafncte
funel
ag ſanſin
mgepul
Ponhat
ciodund

idiſapia
nbotisl
ocoheien
atiöctuan
ſoo
leifim
Poleogoi
labedarl
ſusalbidi
inormis,
po.⸗Mn
gibabenk
nori.On
aucj
Nobiraipue
ſpowwnan
1ivlar
Ublans
pverbrvi
Adiaſtu
Perndene
lieſfaens
ſtuliden
dS
Wy
fſtult
lonoit
toiui
cioſan⸗
figeri
heagpian
Kinlin
nui,
Poonrt
ſcocigd
Gl
(gihat
gernt
ſe ⸗
inyode
eſtvin⸗
lacedg
Pfene.
dace
bbus⸗
uioe

naniyſt aguln
agcuſa me
nagriirn

upeni Jtidan

msckkmänin
nsch deminnn
ſiſarſolchen
benoue is
o aidtr tomßs
ndamd abde
is primos din
noog danaang
Acdarot Gaan
nobobeheroga
Wdi noding
Nii fuent o.
nöis: timund
d e .
Aylug Pun
uor Ndelend
our ul
rmus idelidl
em abo in
ͦaleömulinge
mwrü.LAl;
ſd.
—–

ne vicinꝰ vicinũ ꝑturbet.Unð vt habet᷑.ff.de re
gu.iu.l.domũ.non debet qͥs aliquid in domo
ſua facere qðᷣ ꝓximo noceat.lã ſi qꝗͥs in domo
ſua fumo facto apes alienas fugauerit vel ne⸗
cauerit:cauſam moꝛtis pᷣſtitiſſevidet᷑:⁊ tenetur

ad ſatiffaciionẽ.l.ſi quis.ff.ad.l.aqui. Multo

magis puidẽdũ eſt decractiõi que rempublicã
perturbat:amiciciã ciuiũ deſtruit:⁊ vicinũ a vi
cino diuidit.imo fumus ipᷣiꝰ detractionis ſim
plices ⁊ innocẽtes fugat⁊ occidit.Unð Ecci.ix.
dicit᷑. Terribilis eſt in ciuitate ſua homo liguo
ſus.Et ideo ꝓpter pᷣdicta oia eiuſdẽ.lib.c.xxviij.
idẽ ſapiẽs dicit. Oꝛi tuo facito oſtia:⁊ ſeras au

rib tuis.Catho q̊ʒ.c.ij.ait. Uirtutẽ pꝛimã pu⸗
to cõpeſcere linguaʒ. Pꝛoximꝰ ille deo eſt qᷣ ſcat
ratiõe tacere. Hattheꝰ q̊q; poeta ait in poetria

ſua.c.v. Lingua loquax odiuʒ pariet:faciet tibi

licẽ.Effreni lingua ſurgere bella ſolẽc. Et ibidẽ.

Ob linguã multi iã periere viri.? Autoꝛ Aſtro

labij dicit. Copia verboꝛũ cui non eſt copia ſen
ſus.⁊ ibidẽ. Pꝛeualet in ligua qui nõ eſt foꝛtis
in armis.Nullus in hac pugna plus meruiſſe
põt. Multe alie autoꝛitates de pꝛudẽtia loq̃n⸗
di habent᷑ tam in libꝛis ſacre ſcripture qᷓ; paga

noꝛũ.Unð Ecci.xx.diot᷑. Homo ſapiẽs tacebit

vſq; ad tẽpus:laſciuus aũt ⁊ impꝛudẽs nõ ſer⸗
uabit tẽpus.⁊.xxij.eiuſdẽ lib. Muſica in luctu
ipoꝛtuna narratio ⁊c̃. qͥ narrat vᷣbũ nõ attẽdẽ⸗
ti q̃ſi qui excitat doꝛmietẽ a graui ſõno.⁊.xxxij.
ca.Ubi auditꝰ nõ eſt nõ effundas ſᷣ mones. Et
ꝓuerb.xviij.ait Salomon.Qui pꝛius rñdet qᷓ;
audiat ſtultũ ſe eſſe demõſtrat.⁊.xxvj.eiuſdẽ li.

Ne rñdeas ſtulto iuxta ſtulticiã ſuã.ne ſimilis

ei efficiaris.Cuiꝰ conſiliũ eſt ſeruĩdum quaãdo
ſtulti demẽtia eſt nota:⁊ eius verbis nõ datur
fides.Si aũt nõ eſſet cognita eiꝰſtulticia ⁊ ipᷣiꝰ
verba putarent᷑ vera ita ꝙ facerẽt ſapietes vide⸗/
ri ſtultos:eſſet ei reſpõdẽdũ.Et ideo pᷣdictꝰ Sa

lomõ in eodẽ c.inqͥt. Reſpõde ſtulto iuxta ſtul

ticiã ſuã ne ſapiẽs ſibi videat᷑. De hac etiã loquẽ

di diſcrenõe dici᷑ Ecci.v. Si eſt tibi intellecus

rñde ꝓximo:ſinautẽ ſit manꝰtua ſuꝑ os tuum
ne capiaris in vᷣ bo ĩdiſciplinato ⁊ cõfundaris
Et in.l.iulianꝰ.S.j.ff.de act᷑.emp.iuriſcõſultus
inquit.Nõ debet quis facile aſſerere q ignoꝛat.
Pꝛouerb.ei.xxix.cinqᷣt Salomõ.Uidiſti hoĩeʒ

velocẽ ad loquẽdũ.Stulticia magis ſperãda

q; illiꝰ coꝛrectio. Ideo Amb.libꝛo.ſj.de officijs:
c.viij.ait.Sapiẽs vt loquat᷑ multa pꝛius conſi
derat quid dicat:cui dicat:quo in loco ⁊ tẽpo⸗
re.Ecci.ei.xiiij.dict᷑. Stũs qui nõ eſt lapſus
in verbo.⁊ Ouidiꝰ li.ij.de arte amã.ðt.Eximia
eſt virt? pᷣſtare ſilẽtia rebus.At ↄ guis eſt culpa
tacẽda loqui. Sempꝑ igit᷑ debemꝰ bona verba

ꝓterre.Ait em̃ Richar.in libꝛo de nuptijs.c.ix.

Pacẽ ſermo bonꝰgignit:⁊ gaudia meſtis Coꝛ

ibus infundit:leticãq; parit. Sermo bonus

quadoq; magis qᷓ; facta Roꝛac. Nil ſermoe bo⸗

no gratius eſſe ſolet. At cõtra de male loqntib
dicit Ecci.ij. Ue labijs ſceleſtibꝰ. Et Rich⸗ vbi

ſupꝛa ait. Sermo quidẽ pꝛauus hoies accẽedit

„

ad irã.Leticiam turbat:iurgia magna mouet.
Moꝛes qppe bonos ſermo coꝛrũpit iniquus

Soluit ⁊ accẽſis arma cruẽta parat.Diſcoꝛda⸗
re facit cõcoꝛdes:ſcandala gignit. Sermo ma,⸗
gls prauꝰ qᷓ; mala facta nocet. Unð dicit᷑ in coi
ꝓuerbio.Lingua etſi oſſibo careat attamẽ doꝛ⸗
ſum frgere facit. Audi vide ⁊ tace ſi vis viuere

—

In pace. At cõtra de bona ligua dicit puerb. xxij
Lingua ſapietũ ſanitas eſt. ⁊.xxv.c.eiuſdẽ libꝛi.

Qngua cõfringit duriciẽ.⁊.xviij. Moꝛs et vita
in manu lingue.Et Ecci.v. Honoꝛ ⁊ głia iſer⸗

mone ſenſati:lingua vo impꝛudẽtis ſubuerſio
lpius eſt. .xx.c.eiuſdẽ libꝛi. Sapiẽs in vᷣbis ſe,-

ipᷣm amabilẽ facit.Et hoc ſufficiat ꝓ pꝛima ꝑte
noſtri monis. —2“
Pars ſecũda huiꝰ ſermonis que dicit᷑ blafſfe
matiõis. 55n,
CLlẽdũ eſt ꝙ multa alia ſunt peccata
o ligue.vtputa pꝛoditio. De quo pcõ
valde ꝑiculoſo dicit᷑ in cmuni ꝓuer
bio Cui fidẽ adhibeo ab eo me deus
cuſtodiat.Aui fidẽ nõ habeo.egoipᷣe me cuſto-
dio. Aqͥ ſceleratiſſimo vitio nos abſtinere hoꝛta
tur Jacobo beneuẽtanꝰ.c.ix.dicẽs. Hoc ego te
moneo fugias vt ꝓditionẽ. Turpius hoc omi
crimine crimen adeſt. Pꝛoditoꝛ ⁊ nullꝰ tibi cõ⸗
iungat᷑ amicꝰ. Spe ſub amicicie moꝛs inimica
datur. Et Autoꝛ Aſtrolabij dicit. Pꝛoditoꝛ al⸗

teriꝰ nec ſibi fidus erit. Pꝛopter hoc autẽ ſolet

dici ꝙ ꝓditiões placẽt pꝛincipibo ſed nõ ꝓdito

res. Oęes igit᷑ pᷣncipes debẽt ꝓditoꝛes etià iimi⸗/

coꝛũ ſuoꝛũ execrari.Unñ Ambꝛo.i lib.ð officij5
laudat Fabꝛiciũ ducẽ romanoꝝ:ad quẽ cũ me
dicꝰ Pirrhi regis veniſſet aſſerẽs q medicinã
intoxicatã pirrho daret:⁊ ſic rege moꝛtuo ipᷣe vi
ctoꝛiã obtineret:iuſſit eũ Fabꝛiciꝰligari⁊ ad do

minũ ſuũ remitti. Pꝛopter qð pirrbus cum o

ad libitũ cõpoſuit ⁊ eiꝰ amicꝰ facꝰeſt. Eapꝛoprt
inquit Salomonpuerb.iij. lo mollaris ami⸗
co tuo malũ cũ ille in te habeat fiducã. Qꝛ eniz
atrociꝰ eſt hoiem veneno extinguere qᷓ; ferro ne
care. l. ).C. ð malefi.ideo doloſus inimicus qui

ſub ſpecie pietatis ⁊ amicicie nocet hoi peioꝛ eſft

qᷓ; ͥ apꝑta malicia eũ offendit.De quo phᷣus.ix.

echi.ait.Qui fingit ſe amicũ ⁊ nõ eſt:peioꝛ eſt eo

q fingit falſam monetãꝗ.⁊ iſti ſunt illi de quibꝰ

inqͥt ps. Qui loquunt᷑ pacẽ cũ ꝓpximo ſuo:ma⸗

la aũt in coꝛdibo eoꝝ. 8 & iere e
ALAiud pctm̃ ẽ adulatõis qð hodievald
a freq̃ntat᷑.Dicit᷑ em ĩ cõi ꝓuerbio.Si q
honoꝛari deſiderat atq; ditari diſcat ad
ulari:qꝛ tales mõ ſunt chari. Hos aũt adulato
res a nobis eẽ vitãdos docuit xpᷣus.qͥvt habe

Mat.xxij.cũ phariſei volẽtes eũ caꝑe in ſmoe

milſiſſent ad ein diſcipulos ſuos cũ berodianis.

BGermo

dicẽtes. Magiſterſcimꝰ qꝛ verax ẽs ⁊ viam dei
in vᷣitate doces ⁊ nõ eſt tibi cura de aliquo ⁊c.
Ipe cognita eoꝛũ neqᷣ cia illos repꝛehẽdit dices
Quid me tẽptatis hypocrite. Sicut eĩ ðᷣt Au

guſt. ſup Ps. Duo ſunt genera pſecutoꝝ.l. lin⸗/

gua adulantiũ ⁊ manꝰ ꝑlequẽtu: ſed plus pſe
quit᷑ lingua adulatoꝝ qᷓ; manꝰ ꝑſecutoꝛũ.De⸗

bent igit adulatoꝛes ratione qᷓdruplici euitari

Pꝛimo qꝛ ſunt ſicut aucupes aias capiẽtes:iu

xta illð ꝓuerb.xxix. Homo qͥ ficis blãdiſq; ſer

monibo amico loquit᷑ rete expãdit greſſibꝰ eius
Sed debemꝰ eſſe oculati vt fallacias eꝰ ꝑpen⸗
damꝰ. Dici᷑ em̃ ꝓuerb.j.Fruſtra iacit᷑ rete ante
oculos pẽnatoꝝ. Un quida phᷣus nepos Pla

tonis cuidã adulatoꝛi dixit.Deſine adulari.ni⸗

phil em ꝓficis cũ te ĩtelliga. Scðo adulatoꝛes
ſunt ſicut fricatoꝛes.Fricant em̃ ſᷣmonib blan
dis quẽ nõ poſſũt vincere minis. Sicut ponit
exẽplũ Chꝛy.de thauro.quẽ ſi nõ poteſt qͥs vi⸗
ribus ſubiugare fricat manibo ceruiceʒ eiꝰ:⁊ ſic
cũ appꝛehẽdit.Siłiter qͥ vult poꝛcũ interficere

manu eũ ſub vẽtre fricat:⁊ ille ſe ad tersã ꝓſter⸗

nit.⁊ dũ in illa dulcedine ⁊ ſenſualitate delecta
tur:macellariꝰ ei gladiũ in gutture figit. Nõ de
bet ergo aliqs ſuſtinere vt qs euʒ fricet vel oleo
impinguet adulatiõis:ſʒ dicat qlibet um PsS.
C oꝛripiet me iuſtꝰ in miicoꝛdia ⁊ increpabit
me:oleũ aũt pctõꝛis nõ impinguet caput meu.
Lertio ſunt adulatoꝛes ſic ſirene dulces ani
mas ĩ pctis doꝛmire faciẽtes.iuxta illð Eſa.xiij
Sirene in delubꝛis voluptatis.Sirene aũt ſũt

piſces maris habẽtes a ſuꝑioꝛi ꝑte ſpeciẽ mlie⸗

ris:que ita dulciter cantãt ꝙ nautas obdoꝛmi
re faciũt:⁊ ſic naufragiũ patiũtur.Sʒ ſapiẽtes
naute aures claudũt⁊ ſic euadũt.Et ſiłiter ad/
ulatoꝛes obdoꝛmire in pctis faciũt auditoꝛes.
iuxta illud Eſa.iij. Ppłe meꝰqͥ te btm̃ dicũt ipᷣi
te decipiũt. Et ideo debemꝰclaudere aures ſpi⸗
nis.i.repꝛehẽſiõibo duris.iuxta illð Ecci.xxviij
Sewpi aures tuas ſpinis:⁊ noli audire linguaʒ
nequã. Uñ Hiero.inqͥt. Nos ergo ad patriã fe
ſtinãtes moꝛtiferos ſirenaꝝ cãtus ſurda debe⸗
mus aure ꝑtrãſire. Quarto ſũt ſic ſcoꝛpiões

⁊ apes. Scoꝛpio enĩ fadie blãdit᷑ ſed cauda pũů⸗

git. Apis vo mel poꝛtat in oꝛe ſed pũgit a poſte
rioꝛi ꝑte. Et ſiłiteꝛ adulatoꝛes laudãt hoies in
facie:⁊ in abſentiavituperãt.Et ideo tales ſerpẽ
tes ⁊ ſcoꝛpiões ſunt expellẽdi.Ait em̃ Hiero.in
epła ad matrẽ ⁊ filiã.Quis vnq; iuxtaviperam
ſecurꝰ ſomnũ capit.Que ſi nõ ꝑcutiat certe ſoli⸗
citat. Securiꝰeſt perire nõ poſſe qᷓ; iuxta ꝑiculũ

non perijſſe. Seneca qͥʒ ait. Habet ſuũ venenũ

adulatio. Magnũ eſt ergo noumentũ adula
tiõis.De quo ꝓuerb.xxvij.ðꝛ. Melioꝛa ſũt vul
nera diligẽtis qᷓ; fraudulẽta oſcula blandiẽtis.
Et QOuidiꝰ.liᷣ.j.ð arte ama.ðt. Impia ſub dul

ci melle venena latẽt. Ideo Cacho.cc.ij.ait. Noli

hoies blãdo nimiũ ſᷣmõe ꝓbare.Fiſtula dulce

nM

canit voluat̃ dũ ðᷣcipit auceps.Et Eſopꝰ fabu
la.lxiiij. Blandicie plus qᷓ; diravenena nocent.
Et Mõotanariꝰ in luna celeri ðt. Sugit aduls,
toꝛ lac pctõꝛis ad vber. “

—

Erciũ pctm̃ eſt ſi imulardis. Deqil⸗ Job

t xxxvj. dicit᷑. Simulatoꝛes ⁊ callidi puo⸗

cãt irã dei.Dicebat aũt quidã Caudẽſis

Simulatio eſt iuſtiſſima res in mũdo: qꝛ ſeqͥ/
tur faciẽtẽ. Salomõ aũt inqͥt Pꝛouerb.xſ. Si⸗
mulatoꝛ oꝛe dedpit amicũ ſuuũ.Et Uegetiꝰ ð re

militari lib.iij.c.iij.inqͥt. Flequẽtiꝰ cõuetões pa
ciſq; ſimłatio credulis nocuere qᷓ; arma.EtCa

tho.c.ij. Qui ſimulat᷑ verbis nec coꝛde eſt fidus
amicꝰ. Tu q̊q; fac ſimile ſic ars deluditur arte.

Et Eſopus fabula.lxiiij. Pacis amatoꝛẽ ſimu

lat ſe ꝑfidus hoſtis. Cautius vt vulnꝰ exitiale

ferat.Hoc aũt vitiũ eſt q̃ſi idẽ cũ pccõ ꝓditiõis:
qð quidẽ cõmittũt illi qͥ ex ĩimicicia ſimulãtes

ſe recõciliatos expecãt tẽpus vindictã faciendi

Et ideo ðꝛ Ecci.xij. Non credas inimico tuo in
eternũ.Et ſi humiliatꝰ vadat curuus abijce eũ
⁊ cuſtodi te ab ipᷣo.Oculis em̃ ſuis lachꝛyma⸗
bitur inimic:⁊ ſi inuenerit tẽpus non ſatiabit
ſanguine ⁊c̃.Et ideo ðꝛ in cõmũi ꝓuerbio.A re
pudiata muliere⁊ iimico recõciliato libera nos
domine. 1 OQO
Vartũ pctm̃ dici᷑ malediciõis.ſ.creatu
q rarũ.Qð qᷓ;tũ ſit phibitũ patet ex bocꝙ
ectiã diabolus inq;tũ eſt creatura dei nõ
debet maledici. Unð dicit᷑ in epyla Jude.Cum
alcercare Michael cũ diabolo maledicuonis
digniſſimo noluit tamẽ ãgelus eũ maledicere.
Ideo.xxiiij.q.iij.c.ſi igit᷑.dicit Hiero.Si igitur
Michael nõ fuit auſus diabolo iudiciũ infer
re blaſphemie:qᷓ;to magis nos ab om̃i maledi
ctiõe puri eſſe debemꝰ.Et hoc eſt cõtra quoſdã
q aut ex quadã leuitate vel ſurreptiõe:ſeu ioco⸗
ſe beſtialiter tñ neſciũt loqui cũ ſocio ſine male
diciõe:dicẽtes.Sis ſuſpeſus ꝑ gulã: naſcatur

tibi vermis ⁊ ſiłia.Sed qͥd dicemꝰ de illis qui

ex liuoꝛe ⁊ odio ac malo aimo tales maledictio
nes fulminant:ꝓfecto moꝛtaliſſime peccãt. Jõ
nõ debemꝰ dicere alicui ſicut Ouidiꝰ in.j.de ar
te amã.c.viij.Dij tibi dent nulloſq; laboꝛes in⸗

opemq; ſenecã. Et longas byemes: ꝑpetuaq;

ſicim. Et in lib.de Ibide.

erra tibi fruges:mare cũctas deneget vndas

Deneget afflatꝰ vẽtus ⁊ aura ſuos.

Mec tibiſol clarꝰ:nec ſit tibi lucida phebe:

Deſtituãt oculos ſidera cdara tuos.
Necſe vulcanꝰ:nec ſe tibi pᷣbeat aer:
Nectibi det tellus:nectibi pontꝰ iter.
Exul inops eris:alienaq; limina luſtres:
Exiguũq; petas oꝛetremẽte cibũ.

–

Nec coꝛpus qrulo: nec mẽs vacer egra dolo ”r

oxrq; die granloꝛ ſfeibi nocte dies.
Siſq; miſer ſemꝑ:nec ſis mibvᷣabilis vlli:
Baudeat aduerſis femina virq; tuis.

waius⸗

qyuiade

deütan
Sadbl
lleredi
ilud⸗
finoeine
Mhamit
ntnis
ſümege
umdia
Nonc
ſdovi
würr
mao⸗
ent
rone
fare
alie
es
liter
urg
ſcer

1*

onngeliſi
Ans dindinn

udmnmnin

uer ule
aiſmii⸗
amcca imni
s Maici iant
sinnin
ranzihlii
mrihdsnen an
ndönii adia
Micldldane
6

muleicis mn
deihungdo,
Kanmngß
duboio natanns
Nr Nen Gn
dubolo lai in/
occk in guſ
alunröcſe
oqnici o in
44den Ae
mrmninnti.
tiarn ur
rnulnig aboh
1 nn

tcin wen⸗
6 ud bos
nπ0⁰,
ider,
ð
irl.
8 noot
jmikodls 4

Foli’ũ

Accedat lachꝛymis odiũ:dignuſq; puteris.
Quot mala cõmiſeris plurima plnra feras
Sitq; qð eſt rarũ ſolito defecca fauoꝛe.
Foꝛtune facies iuidioſatuuaee.
Cauſaq; nõ deſit:deſit tibi copia moꝛtis.
Optata fugiet vita coacta neceen.

Luctatuſq; diu cruciatus ſpiritus artus.
Deſerat:⁊ lõga toꝛqueat ante moꝛa. Et ibidem
etiam inquit. Sit frigus moꝛtis cauſa fameſ/

qʒ tue. Ille aũt cui dicerent᷑ iſte impᷣcatiões poſ⸗
ſet rñdere illud Ouidij in.iij.de remedio amo⸗
ris.ᷣc. xj.ſ. Quere alium ꝓ me qui velit iſta pati.
Nos igit᷑ o deuoti xpᷣiani nõ debemꝰaliquẽ ma

ledicere.ſed ſeruare ũlud apoſtolicũ.ad Roma.

xij. Bñdicite ꝑſequẽtibo ⁊ calũniantib vos: be
nedicite ⁊ nolite maledicere. R
Ed dimiſſis his peccatis lingue aliqͥd
s de blaſphemia dicamꝰ vltra ea que dixi
mus in ſermõe de ſcðo pᷣcepto decalogi
Dico igit᷑ ſᷣm Richar.deſctõ Uictoꝛe in quodã
ſermõe ꝙ ſceleratiſſimũ genꝰpeccati eſt blaſphe

mia. Uñ glo.ſuꝑ illo verbo Eſa. xviij. Ad płm
terribilẽ ⁊c̃.inqͥt. Om̃e pctm̃ blaſphbemie cõpa⸗
ratũ leuiꝰ eſt. Et iteꝝ.Nihil eſt hoꝛribiius blaſ
phemia que ponit os ſuũ in ctlo ciendũ igi

tur ꝙ tria pctã hoꝛribilia ſuperaublaſphemia.
Pꝛimũ eſt paganor ſeu infideliũ.Quia vt ait.
Tho.ij.ij.q.xiij. Infidelis ea de deo dicit ⁊ loq/

tur q̃ li⸗q falſa ſint:tñ credit eſſe vera. pianus

dit Scðm pem̃ ẽ homicidaꝝ.vt em̃ diẽ Tho.
ibidem. Quantũ ad nocumentũ maius petm̃ ẽ
homicidiũ qᷓ; blaſphemia eo ꝙ mag nocet ho⸗
mini interfecto qᷓ; blaſphemus deo blaſphema
to cui nihil nocere põt.Sed qᷓ;tum ad obiectuʒ
maius peccatũ eſt blaſphemia qᷓ; homicidium
quia homicida liq; interficiẽdo hoĩem offendat
deũ tamẽ pꝛindpałr intendit offendere hominẽ

vero blaſphemãs loquit᷑ ↄtra veritatẽ quã cre/⸗

liter ⁊ directe offendere ipᷣm deũ ¶ertiũ eſt pec/⸗
catũ iudeoꝝ crucifigentiũ xpᷣm.vñ Aug.in q̊dã
ſᷣmõe inqͥt. Plꝰ peccãt blaſphemãtes xpᷣm triũ
phantẽ in celis qᷓ; qui cruciſixert eů ambulantẽ
in tris.Etratio eſt ſᷣm Alexan.de ales in.ij.ꝑte
ſũme:qꝛ iudei nõ bene cognouerũt ipm eſſe de⸗
um dicẽte apło.j.ad Coꝝ.ij. Si cognouiſſent
nunq; dñm glie crucifixiſſent. Sed qꝗͥ nüc blaſ⸗
phemãt cognoſcũt ipᷣm eſſe deũ.otẽ iudei nõ ꝓ
miſerũt ei fidẽ in baptiſmo ſicut xpᷣiani:⁊ ideo ẽ
maioꝛ iniuria rõne maioꝛis ſtatꝰ:qꝛ graue eſt fi
dem fallere.l.j.ff.de ↄſti.pe.tũc maiꝰ eſt peccatũ
rõne maioꝛis ingratitudinis qꝛ bñficia maio⸗
ra receperunt xpᷣiani a deo ⁊ beata virgine ⁊ ab
alijs ſanct qᷓ; iudei. O maledicti blaſphemato
res qͥd mali fecit vo bis deꝰnoſter ꝙ eũ tã crude
liter blaſphematis. Quid fecit vobis pijſſima
virgo Maria:qꝛ eã tã vituꝑoſe laceratj.Quid
fecerũtvobis ſanci in quo nocuerũtvob.õne

= Ernr rr Prn ,,G.

xXxXII

afndue ꝓ veſtra ſalute itercedũt ad dñm. ſon

ne virgo illa huaniſſima mater gre ⁊ fons mi⸗
ficoꝛdie ꝓ vobis iĩdefeſſa eſt aduocata.O igra⸗

tiſſimi:o furẽtes animi:o venenoſa ⁊ amariſſi⸗
ma lingua:o deniq; ꝑditiſſimi homies ꝓfecto
brtã virgo cũ oib ſanctis põt dicere ilud Ps.
Retribuebãt mihi mala ꝓ bonis:⁊ odiũ ꝓ di⸗/
lectõe mea⸗/Pꝛefecto vos eſt

ctõe me ecto peioꝛes beſtijs. vi
detis em̃ ꝑ exꝑientiã ꝙ aues celi piſces maris:
⁊ beſtie terre:ſuo mõ laudãt deũ.vñ Ang.iĩ ſer⸗

mone vniꝰmartyris dicit. Oia q̃cũq; fecit deꝰ

laudãt deũ:celeſtia terreſtria angeli hoies lu⸗

minaria celi arboꝛes terre flumia maria. Quic

qͥd deꝰcreauit ſiue ĩ celo ſiue ĩ terra ſiue in mani
laud at deũ.hec ille O blaſphematoꝛ iĩgrate:fe⸗
ralis mẽs:o impudica lingua cuʒ deꝰfecerit ci⸗
bi vnũ ſingulare beneficiũ dans tibi loquelaʒ

danſq; tibi linguã rõnabiliter effari valentẽ qð

alteri nõ fecit animali:tu de hoc nõ ſolum non

agis ei gras ſed cum illa lingua quã tibi ꝓ ſin
gulari gra cõceſſit illum crudeliter maledicis ⁊
as.faciſq; ſicut ille ̃ᷣuꝰcui dñs dona

blaſph
uit gladiũ pulchꝛũ ⁊ ipᷣe in pectoꝛe dñi ſui ſtati
illũ trãffixit O blaſphematoꝛes iniqͥ ſſimi vos

eſtis ſimiles dãnat de quibo diciẽ Apoca. xvj.
Blaſphemauerũt deũ celi pᷣ doloꝛibo ⁊ vulneri

bus ſuis.ſciatis ꝗ̊ vos eſſe filios dyaboli:⁊ nõ
dei. Bonꝰem̃ filius nõ põt ſuppoꝛtare iniuriã
patris ſui.Unde legit᷑ꝙ cũ quedã mulier irata
cuz marito ſuo dixiſſet ei ꝙ ex trib filis quos
putabat ſe habere ab illa nõ habebat niſivnuʒ.
tandẽ moꝛtua ipᷣa:maritꝰ ipᷣe veniens ad moꝛ⸗
tem fecit teſtamentũ relinquẽs totã hereditatẽ

ſuã illi qui erat ſuus verus filius.Cuʒ ̊ quili/
bet diceret ſe eſſe illũ:bnceps regioniſ dedit ſen

tentiã vt moꝛtuꝰille poneret᷑ ad paluʒ:⁊ ſagit⸗
taret᷑ ab his qͥ putabãt ſe eius filios. Qui autẽ

dit offen. B in coꝛde eum rectius ſagittaſſet totẽ haberet hbe
Sed blaſphemꝰ ⁊ maledicus intẽdit pꝛincipa reditatẽ.Pꝛimus ergo ⁊ ſcðs audacter ſagitta

uerũt ⁊ meliꝰqᷓ; potuerũt tercius vero qui erat
iunioꝛ:⁊ verus filſentiẽs nimiã teneritudinẽ

mẽtis dixitq; ꝙ nullo mõ poſſet ſagittare pꝛeʒ

ſuũ:vnde potiꝰvolebat ꝑdere totaʒ hereditatẽ.
Qua ꝓpter iudex dixit. Hic eſt verꝰ filiꝰ⁊ eũ cõ⸗
ſtituit heredẽ.Sic ꝓfecto eſſet de nobis ſi eẽemꝰ
veri filij dei ↄtra eum blaſphemie ſagittas nõ
laccaremus. Ideo dict᷑ Eſaie.j. Ue genti pecca
trici:ppło graui iniqͥtate ſemini nequã filijs ſce
leratis.Et ſequit᷑ in ꝓpheta cauſa dicens.Blaſ⸗

phemauerũt deũ iſrael.Et ideo vobis o male,-⸗

dicti blaſphemi dici põt illð Johᷣ.viij. Uos ex

bile iudiciũ dei.Legit᷑ em̃ ꝙ i ciuitate Medio⸗
lanenſi quidã qͥ amiſerat magnas diuitias in
ludo deſꝑatꝰaccepit pugionẽ ⁊ ifixit illũ cũ ma
gno impetu in terrã ac blaſphemãs deuʒ dixit.
O maledicte xpᷣe vtinã te potuiſſeʒ ita trãſfige⸗

re in ventre matns ſicuttranſfix teram Zudi

pre dyabolo eſtis. Sʒ vobis ꝓfecto veniet terri H

—

mirabile cũ excraxiſſet pugionẽ ecce ſanguino⸗
lentũ iuenit totũ cũctis vidẽtib.De quo mira⸗
raculo nõ ↄtritꝰprexit domũ ſtatimqʒ domus
ſuꝑ caput eiꝰ cccidit eũq; totũ cõqua ſſauit ⁊ ſic
ꝗ demonihy ad infernũ depoꝛtat?eſt. Coꝛrigat᷑
igit᷑ vnuſqᷣſq; blaſphematoꝛ ne ſibi accadat ſicẽ

Sẽnacherib:ob cuiꝰblaſphemiã angelus vna
nocte exercitũ eiꝰaggrediẽs.clxxxv.milia hoiuʒ

ĩteremit:vt habet᷑ qrti Reg.xix.vbi etiaʒ ðꝛ:q;

poſt iſtã plagaz a ꝓpꝛijs filijs iteremptꝰeſt. Et
ideo ſᷣuate ↄſilum Thobie dicẽtis ſui libꝛi.iiij.

c.Omni tꝑe benedic deũ.⁊ Eccłi.xxxix. Benedi

cite dñm in oibus operib ſuis.? Dauid PS.
xxxiij. Benedicaʒ dñm in omni tꝑe:ſemꝑlaus

eius in oꝛe meoo.

murationis.

Aud eſt lingue vitiuz quod dic᷑ de

a tractois ⁊ murmuratiõis. de qͥ quat⸗
dtchoꝛ oſiderationes faciemꝰ.ſq; detra
ctionis modificatiõis remediatiõis:

⁊ reſtitutiõis.Eſt t detractio bᷣm Plutarchü:
coꝛruptio vel diminutio fame alternꝰ arca bo⸗

nos moꝛes.Quo ad ppmũ dico valde deteſtabi

lẽ eſſe detractionẽ. IJdeo Pꝛouer.iiij.diet᷑. Re⸗

mouea te os pᷣuuʒ:⁊ detrahẽtia labia ſint ꝓcul

a te.Et.xxiiij.eiuſdẽ libꝛi rõnem aſſignat dicẽs.

Abomiatio eſt hoĩm homo detractoꝛ.et Eccki.
x. dicit᷑. Si moꝛdeat ſerpens in ſilentio nihil eo
minꝰhabet q in occulto detrahit.? Jacobi.iiij.
ſcriptũ ẽ. Nolite detrahere alterutꝝ.⁊ Leui.xix.

Non eris criminatoꝛ nec ſuſurro in populis.?

Pꝛouer. xxij. Qui ſeminat iniqᷣtatẽ metet ma⸗

la.? Eccłi.v. Suſurratoꝛi odiũ iimicitia ⁊ ↄ-tu
melia.Et.xxj.eiuſdẽ libꝛi.Suſurro coinquina

bit aiaʒ ſuã ⁊ in oibus odiet᷑. Et.xxviij.idẽ ſapi
ens ait. Uir pctõꝛ turbabit amicos ⁊ in medio
pacẽ habẽtiũ mittit inimicitias.Suſurro ⁊ bi⸗
linguis maledicus. multos em̃ turbauit pacẽ
habentes. Lingua tercia multos cõmouit.⁊ di
ſit illos de gente in gentẽ. Ciuitates murataſ
diuitũ ðſtruxit:? domos magiſtratoꝝ effudit.
Vlrtutes populoꝝ cõcidit ⁊ gẽtes diſſoluit. Jᷓ
BGBualcerius de caſtellione li.j.ait.Cõſultoꝛ pce/⸗
rũ ſᷣuos cõcẽne bilingues. De murmuratoꝛib
em̃ dici᷑ Ps.xiij. Sepulchꝛũ patẽs eſt guttur
con. liguis ſuis doloſe agebãt.venenũ aſpidũ
ſub labijs eoꝝ. Ideo Ps.xxx. ðꝛ. Muta fiant
labia doloſa:qꝛ ſcniptuʒ eſt Ps.lvj.Filij hoim
dentes ecoꝝ arma ⁊ ſagitte ⁊ lingua eoꝛũ gladiꝰ
acutꝰ.Et PS.lxiij.Vinguas eoꝛũ exacuerũt vt
gladiũ itenderũt arcũ rẽ amarã vt ſagittẽt in oc
cultis imaculatũ. Subito ſagittabunt eũ ⁊ nõ

,

nmebũt: firmauerũt ſibi ſmonẽ nequã.? P.
lx. Acuerũt linguas ſuas ſi icut ſerpentes. Ideo
auid PðS.cxl.rogabat deũ dicens. Dñe libe⸗

ra aiam mea a labijs iniquis ⁊ a lingua dolo⸗

ſa. Mali ei detrabũt bonis ꝓpter iuidiã.iuxta

Poars tercia de peccato detractionis ⁊ mur/

ilud ps. xxxvij. Qui retribuunt mala ꝓ bonis
decrahebãt mihi qm̃ ſequebar bonitatem. Hoc

aut eſt ſignũ ſtulticie.vnde Job.xix.dicit. Stul

ti quoq; deſi plciebat meꝛ cũ ab eis receſſiſſem ð
trahebant mihi. Et Eccli.xix.ſcriptũ eſt. Kudiſti

verbũ detractionis de ꝓximo moꝛiat᷑ in te. Sʒ
melius eſt facere qð dicit᷑ Eccli.xxviij Sepl au⸗
res tuas ſpinis ⁊ noli audire lingus nequã.O.

murmuratoꝛes audite qͥd dicat Apłs ad Ro.

j. Detractoꝛes deo odibiles. Ideo ad Gabł.v. ait

idem Paulus. Si inuicẽ moꝛdetis ⁊ co meditꝭ⸗

videte ne inuicẽ ↄſumamini.Detractoꝛes em̃ di

cunt᷑ comedere carnes ꝓximoꝛũ.iuxta illð Hie/
re.xix. Unuuſquiſq; carnes amici ſui comedit.
Et in hocſunt peiores lupis qui nõ comedunt
ſeipſos.Sed iſti detractoꝛes inueniũt alios lu⸗

S pos nequioꝛes ſe qui eos lacerant nõ ſolũ ver⸗/
bis ſed etiã factis.ſ.potentioꝛes ſe:ð quibꝛmur
murauerũt.Ideo dicit᷑ Eccli.x. In cogitatione

tua regi ne detrahas.⁊ i ſecreto cũbił tui ne ma⸗

ledixeris diuiti.quia⁊ aues celi poꝛtabũt voceʒ

tuam.ſ.ꝓpter qua punieris. Ideo inqͥt Augu. i.
j.ſermone de quadrageſima. Omnino abſcide

alingua tua detractionis viciũ alienã vitaʒ ne

laceres.Detractio em̃ graue peccatũ eſt. Et Hie

ronp.ad ruſticũ ait. Nulli detrahas nec in eo te

ſanctũ putes ſi ceteros laceſceſ: accuſamus ſepe

qð facimus: ↄtra noſmetipos deſerti in nr̃avi⸗
cia inuehimur. Si me vis coꝛrigi delinquentez

aperte increpa tamẽ ne occulce moꝛdeas.Et ſuꝑ

Elaiã iterũ dicit. Quid mihi ꝓdeſt ſi alijs mala
mea referas ſi me neſciẽte peccatis meis imo de
traccionibo tuis aliũ vulneres.⁊ cũ certatim om

nibo narres: ſic ſingulis narres q; nulli alteri di
xeris:hoc eſt nõ me emendare ſed vicio tuo ſatiſ

facere.hecille. Ideo.vj.q.j.in.c.deterioꝛes. Ana⸗

detus papa inquit.Deterioꝛes ſunt qui bonoꝝ

vltã moꝛeſq; coꝛrumpũt his qui ſubſtãtias ali
oꝛũq; pᷣdas diripiunt. Ip̃ᷣi enim ea q̃ extra nos

ſunt licet noſtra ſint auferũt:noſtri vᷣo detracto

res ⁊ moꝛũ coꝛruptoꝛes noſtroꝝ ꝓpꝛie noſipᷣos

decipiunt.Facit ad hoc.c.ſunt plurimi cadẽ.q.⁊

cauſa Ideo in.c.ex merito.vj.q.j.Gꝛego.inquit

Parcant ſinguli decractioni lingue:cuſtodiãt⸗

qʒ ſermones ſuos ſciãtq; qꝛ cũcca q de alijs lo⸗
quunt ſua ſentẽtia iudicabunt᷑. Et iðo Aug.xj.

q· iij.cnemo.oſtẽdit grauedinẽ huiꝰ peccati di.
Nemo putet ꝙ minꝰſit peccatũ in vᷣbis lingua
mẽtiendo qᷓ; manib ſanguinẽ fundẽdo.vnð de

peni.di.j.c.homicidioꝝ.ſcribit᷑. Homicidioꝛuʒ
tria eſſe genera dicebat beatus Petrus: 7 penã
eoꝝ parem eſſe aſſerebat. Sicutem homicidas

interfectoꝛes fratrum ita detractoꝛes eoꝝ eoſq;

odientes homicidas eſſe manifeſtauit. hec ibi.

Facit ad hoc Adriani pape decretũ.ij.q.iij.c.qui
nõ.Et.v.q.vj.c.oẽs.Et decretũ Sixti pape.ij.q.

vlij.c.qui crimẽ. Et conciliũ Arelatẽèſe.ihj.q.x.c.
cos./Et decretũ Stephani pape.iij.q·xj.c ego⸗/

tbtiſi
haus.
gtcen
odo
unde
ien
gutge
demtha
cunpe
ſonnas.
Mebeni
Kcprched
Tosl
Uiamme
Mardu
uprn
ſune
Paros
Dart
und
duen
tno:
ſde⸗
negnu
lpoce
wun⸗

ammütgliet
Ncen
Wwabkinen
orndiree
n Amäg
S. 1c
msqMa
ores ane den
cica Aeb
nni bo rd
ün tbs
de Domdonn
19 bensten⸗
ici whiuen
Nl .

Folü

da.a. Et decretũ ARnacleti. vj. q·j.c.ſi omnia. JIdeo
Tullius ↄtra Saluſtiũ de malignitate huius
peccati inquit. Sepe vidi grauiꝰ offendere aios

auditoꝝ eos ꝗᷣ aliena vicia apte dixerũt qᷓ; eos
qui coõmiſerun. 2
Elug heu qꝛ hoc viciũ eſt adeo hodie mul
tiplicatũ ꝙ verũ eſt qð inquit Ualerius

li.iiij. di. Nulla taʒ modeſta felicitas eſt:
que malignitatis dentes vitare poſſit. Qui alie
nis malis ſicut ſuis bonis letant᷑ diuites ſunt

alienis iacturis:locupletes calamitatibo.Ideo

Ouidius.j.de arte amadi inquit illis qui ob vi

cium vnius toti ↄgregatiõi detrahunt. Parcite
paucoꝝ crimẽ diffundere in omnes.? laudia
nus alt.e cũctos paucoꝝ crimine danes.lã
vera eſt ſentẽtia eiuſdẽ Ouid. pmo de remedio
amoꝛis dicẽtis.Et mala ſũt vicina bonis erro⸗
re ſub ipo.Pꝛo vicio vtus crimia ſepe tulit.Jõð
Pꝛoſper in li.epigrãmatũ dic.Culpare in quo/
B; q nõ ſunt nota malignũ eſt. E
UUaando auteʒ tales ſcelerati detrahunt
gq nobis non debemus cõtriſtari: imo de⸗
pemus ꝓ malo habere ſi tales laudant
nos.Ait em̃ Seneca in lib.de quattuoꝛ vinuti
bus. Paria ſunt laudari a turpibus ⁊ laudari
ob turpia. Ideo ad lucillũ ſcribens idẽ inquit.
Magna dementia eſt vereri ne ab infamibo in
famenrnrne X-
Detractoꝛes ſceleratiſſimi nullus mira⸗
o·. n debet ſi ſemꝑ de aliquo murmuratis.
Malus em̃ homo de bonis bene dicere
nõ cõſueuit. Uñ dicit᷑ in cmuni ꝓuerbio.a
la auis ſemꝑ malã cantilenã canit. Indiciuʒ eſt
aũt q quis eſt bonus quãdo mali ei detrahũt
atq; ipᷣm vilipendũt.Ait em̃ Salomon Pꝛo⸗
uer bio. xiiij. Ambulãs recto itinere ac timẽs de⸗
um deſpicẽab eo qui infami gradit᷑ via.O ma
ledictũ detractiõis viciũ:tu es illud de quo in⸗
quit glo.ſuꝑ illis verbis Pꝛouerbio.xxiiij. Cũ
detrahentibo ne cõmiſcearꝭ.di. Pꝛopter hoc vi⸗
cium periclitat᷑ fere totũ humanũ genꝰ.Et Hie
rony.ad Celantiã ait. Raro inuenies qͥ ita irre⸗
pꝛehenſibilẽ velit exhibere vitã ſuã vt nõ libẽter
repꝛebẽdat alienã.O iniqua rabies detractiõis.
Zu es illa que ſanctũ Joſeph iniuſte a dna ſua
infamatũ incarcerari feciſti. Geñn.xxxviij.c. Pꝛo
pter tuã malignitatẽ multa milia hominũ peri⸗

erunt in deſerto quia murmurauerũt.vt habet᷑

Numeri.xj.LTu es illa cruẽta beſtia que nemini
parcis.Unde inquit dñs Matthᷣ.xj.⁊ Luc.vij

UVenit Johãnes nõ manducãs neq; bibẽs ⁊ di

cunt demoniũ habet. Uenit filiꝰhominis man
ducans ⁊ bibẽs ⁊ dicunt.Ecce hõ voꝛax ⁊ pota/
tatoꝛ vini:peccatoꝛũ ⁊ publicanoꝛũ amicus.q
ſi dicat. Nullus poteſt linguã detractoꝛũ euade
re quiſunt beſtijs peioꝛes. Unde ait Jacobus
apoſt. iij.ſue canonice.c. Omnis natura beſtia⸗
rum ⁊ volucrum atq; ſerpentiũ domatur a na⸗

XXIIII

tura humana:linguã autẽ hominis nullus do
mare poteſt. Eſt em inquietũ malũ ⁊ plena ve⸗
neno moꝛtitero.

Detractoꝛ impudẽtiſſime tu es limilis
o poꝛco qui nulli imundicie parcit. Nam
et tu os tuũ omniverbo abominabili fe
das.Et ſicut poꝛcus amenũ intrãs viridarium

plenũ pulchꝛis floꝛibo de illis nõ curans ſi qua

ibi ſunt ſtercoꝛa diligẽter inquirit:ita ⁊ tu de vir
tutibo tui ꝓximi loqui renuẽes ſolũ ad illius vi⸗

cia exquireda inſudas.Et quẽadmodũ poꝛcuʒ
aluto ⁊ ſtercoꝛibo nõ fauliter amouemꝰ qꝛ in il⸗
lud ſe totũ ꝓijcit ⁊ inuoluit:ita ⁊ te a nepharijs

detractionib ꝓximi in quibo ſuino moꝛe te ex⸗
tendis amoueri difficillimũ eſt. De hoc crudeli
peccato inquit Alexãder papa.vj.q.j.c.ſumma
iniqtas.Sũma iniquitas eſt detrahere qꝛ om⸗
nis qui detrahit fratri ſuo homiada eſt:qð in⸗
telligi᷑ ꝑ quãdam ſimilicudinẽ. Quia ſicut ho⸗
micida extingun ꝓximi coꝛpus:ita ⁊ fama de⸗
tractoz. Barcholomeꝰ aüt bꝛixiẽſis ibi ſuꝑ ver⸗
bo.detrabit.aſſignat rationẽ dicẽs ꝙ detractoꝛ

quãtũ in ſe eſt:pꝛiuat animã que eſt melioꝛ ꝑs

hominis vita ſua:dũ negat virtutes quibo ani⸗
ma viuit. 22X2X2L2X
T ex hoc cõparat᷑ leoni deuoꝛãti huma⸗
e nas carnes. Unð Eʒechᷣ.xviij.dicit᷑. Leo
factus eſt.didicit rapere pꝛedã⁊ comede
re hoĩes.Et Gꝛego.xiij.li.moꝛaliũ exponẽs illð
Job. Quare ꝑſequimini me ſicut deus:⁊ carni⸗

vus meis ſaturamini. ait. Hi ſũt qui aliene vi⸗

te detractione paſcunt᷑ ⁊ alioꝝ ꝓculdubio carni
bus ſaturant᷑.Cũ talibo nemo debet ↄuerſari di
cente Salomone Pꝛouerbio.xxiij. Noli eſſe in
cõuiuijs peccatoꝛuʒ nec in comeſationib eoꝝ qͥᷣ
poꝛtãt carnes ad veſcendũ.qð exponit gloſa de
detractoꝛibo dicẽs. Carnes ad veſcendu poꝛta⸗
re eſt in locutiõe detractiõis viciſſim vicia pꝛoxi
mi dicere. Hoc ſapiẽtis ↄſuiũ ſeruas btũs Au⸗
guſti.neminẽ detractoꝛẽ ad mẽſam ſuã comede
re ꝑmittebat anteq; talia metra deſcribi fecerat.
Quiſquis amat dic abſentũ rodere vitã. Hac
mẽſam indignã nouerit eſſe ſibi. Nec mirum ſi
tãtopere detraccoꝛes Augu.fugiebat. Ut em in/
quit Hierony.in quada epła.Nemo cũ ſcoꝛpi⸗
onibo aut ſerpẽtibo ſecurus inhabitat: quibo ſi⸗
miles ſũt detractoꝛes.Et hoc oſtendi poteſt per
illud qð ponit Ouidiꝰ ſcðo Metha.ſ.ꝙ Cad⸗
mus ſemiauit dẽtes ſerpẽtinos:ex quib ſtatim
nati ſũt milites armati qui ad inuicẽ ↄtra ſe in⸗
ſurgẽtes ſe occiderũt. Per dẽtes ſerpentinos ſi⸗
gnificant᷑ moꝛſus detrahẽtiũ:ex quibo rixe ⁊ cõ⸗
tentiões ſeminant᷑ inter hoĩies:⁊ ſepe homicidia
crudeliſſima generannk.

Erũ ſapientes viri faciunt qð ſe criptũ eſt

v ps.xc.Suꝑ aſpidẽ ⁊ baſiliſcũ ambula/

bis:⁊ cõculcabis leonẽ ⁊ dꝛaconẽ. Deſpi
ciunt em̃ ſerpẽtina detrahentiũ verba reputan⸗
. dd 2

— - —

Bermo

tes eos ꝑſonas vituperabiles. iuxta illð Eccli.

v. Denotatio peſſima ſuꝑ bilinguẽ.Ideo iquit

Seneca in li.de remedijs foꝛtuitoꝛũ. Male de
me loquunt᷑ hoĩcs:ſed mali. Mouerer ſi ð me

marximꝰ Cato:ſi Lelius ſapiens:ſi Scipiones

duo iſta loquerent᷑. Refert q̃ʒ Ualerius maxi⸗

mus li.vij.exempluʒ ad ꝓpoſitum de Diogene

ph̊o.Cui cum quidã dixiſſet.Le amici cũcti vi⸗
tuperãt Rñdit.Opoꝛtet ſapientiã ab inſipien⸗
tibo feriri.Eſſe em̃ melioꝛẽ iudicat mala lingua
quẽ carpit. Jſti murmuratoꝛes ſunt ceci ſta ꝙ;
albedo virtutis pꝛoximi illis videt᷑ nigreſcere
viciuʒ. Unde Greg.xj.q.iij.c.inter verba.ait.

Quid eniʒ aliud detractoꝛes faciunt niſi ꝙ in

puluerem ſufflant:⁊ in oculos ſuos terram ex⸗

citant:vt vñ plus detractionis ꝑflant inde mi/⸗

nus veritatis videatur.hec ille.
On igltur debet aliquis fidẽ dare mur
n muratibo ſed eoꝝ meledicta reijcere tã⸗

Gq; ſuſpecta. Detractoꝛ em̃ ad teſtfican⸗

dũ ⁊ accuſandũ nõ debet admitti.c.ðtractoꝛes.

iij.q.iiij.⁊.c.nullus.iij.q.v.Et ratio eſt qꝛ detra

ctoꝛ facit ſe ſuſpectũ teſtem cum ſe offerat ad te
ſtificandũ nõ requiſitꝰ.quod a iure repꝛo batũ
eſt. c. teſtimoniũ.de teſti. Sicut igit᷑ iudices ni⸗
mis feſtini in dãda ſnia recuſari poſſunt quia
faciunt cõtra legem.ſi finita.ff.de dam.infecto.
vbi dicit᷑ ꝙ) iudices nõ ðbẽt eſſe feſtini neq; cur

rentes ſed plena cum deliberatione ꝓcedere.Et
Pꝛouer. viij.ſcriptũ eſt.ꝙ melioꝛ eſt iudex len⸗

tus:qᷓ; iudex currens:ita detractoꝛes qͥ de oib
que vident:dilacerare ꝓximũ feſtinant non de
bent admitti ad cõdemnandũ ſeu coꝛrigendũ
ꝓximũ.um em̃ coꝛrectio fieri debeat ex chari
tate.xxiij.q.v.c.pdeſt.Et tunc taliſ coꝛriges nõ
põt dici maliuolꝰſed amicꝰ.c.nõ vos iudicetil.

ij.q.v.ꝓfecto cuʒ decractoꝛ moueat᷑ ex pꝛauita⸗

te ⁊ inimicitia nõ eſt appellandꝰcoꝛrectoꝛ ſed ꝓ

ditoꝛ.ij.q.j.c.ſi peccauerit.⁊ iõ debet tanq; ꝑfi⸗

dqus ⁊ infamis a teſtimonio repelli.
Alrime aũt deteſtanda eſt detractio con
m tcra ꝑſonas religioſas ⁊ pᷣlatos qui ĩ ſa/
cra ſcriptura dij appellant᷑.qᷣbo inqᷣt Da
uid in PS. Ego dixi dij eſtis excelſi oẽs. Ideo
Exodi.xxij.dici᷑.Oijs nõ detrahes. Qua ꝓpter

inquit Alexan.de ales in.ij.parte ſumme in tra

ctatu de vicio detractõis. arci.iiij.ꝙ cuʒ oĩs de
tractio ſit ꝑnitioſa:in iſtis tñ eſt ꝑnitioſioꝛ.Iſti
dyabolici detractoꝛes debẽt gcriter puniri. Si⸗
cut em accuſans obligat᷑ ad talẽ penã q̃lẽ accu
ſatꝰſuſtinere deberet qñ in accuſatiõe deficit.c.

diuino iudicio ſuſtinebit illã caliniã ⁊ ifamiã:

qua iudicat dignũ illum cui detrahit. Extra de

calũ.c.cum dilectꝰ.Quõ aũt in futuro ſecło pu
niat᷑ demonſtrat Anacletꝰpapa in.c.accuſatio
ij.q.vij.di.Si ðᷣtractoꝛes quoꝛũcũq; grauiter
lugicant᷑ ⁊ in ꝑditionis laqueũ cadunt.mutto

magis laceratoꝛes ⁊ detractoꝛes atq; accuſato

res famuloꝝ dei damnant ⁊ in baratrũ niſi ſe
coꝛrexerint ⁊ ſatiſfactionẽ ac penitẽtiã codignaʒ

fecerint indubitâter cadũt: ⁊ eternis flamis ex,⸗/
urunt᷑.hec ille. ”

Eñcũdo circa detractionẽ querẽda eſt eiꝰ
modificatio. Uñ ſciendũ eſt ſm Alexan.

de ales vbi ſup̃. ⁊ bea. Lho.ij.ij. q. lxxxiij..
ꝓ multis mo dis hoc maledictũ detractiõis vvy
cium ꝑpetrat᷑ qui ad tres cauſa bꝛeuitat redu,;/

ci poſſunt.

ta ꝓximi publice reuelat:⁊ alijs ea ignoꝛãtibo i/

noteſcere facit agens otra pᷣceptum euã gelieaaum
de coꝛrectione fraterna Matthᷣ.xviij.ſcriptum,.

vbi inquit dñs.Si peccanerit in te frater tuus

vade ⁊ coꝛripe eũ interte ⁊ iᷣm ſolum. Scõo co
mittitur hic mo dꝰiniq uꝰ fin gen do mala de p/

ximo que nõ fecit⁊ de illis eũ imputãdo:qð eſt

contra iuſticiã ⁊ ratio nẽ. Nemo em̃ debet dam

nari quẽ culpa nõ grauat.l.ſancimus.C. de pe⸗

nis.⁊.l.fi.C.de modo mul.Zercio cõmittit᷑ſi

hodie fieri ſolet) inuectiuas ⁊ cantilenas:leno⸗
cinio verboꝝ fucatas cõponendo vel famoſos

libellos cõtra ꝓximũ ſcribendo:qð qᷓ; graue ſit .

peccatũ patet ꝑ punitionẽ legis ciuilis. Tales
nanq; nõ ſolum facientes libellos ſed etiã inue
nientes ⁊ nõ coꝛrumpentes ⁊ deſtruẽtes: ſed cõ

tinentiã eoꝝ manifeſtantes decapitari debent
vel depoꝛtari.l.vnica.C.de famo.li.⁊.e.hi qui.ꝰñœi H

q.j.Scðm autẽ canones flagellari debẽt⁊ excõ
municari.dicto.c.hi qui.⁊.c.quoniam in alteni
us.ea.q.⁊ cauſa.Et poſſunt deponi cuʒ ſit gra⸗

ue crimen ⁊ damnatione digniſſimũ.xxv.di. S.
nune au. E

Ecũdus modus pᷣncipalis detrabendi

8 dicit᷑ aſtutꝰ. Sũt em̃ aliqui cum aſtutia
detrahẽtes.⁊ hoc etiã fit tripliater.pᷣmo

tacendo. Nõ cũ interrogant᷑ de alicuiꝰ virtutib⸗
licet nullũ malũ dicãt tacent tamẽ verũ ⁊ bonũ

qð ſciunt dicereq; deberẽt. Sicut ſi quis inter⸗

rogaret᷑ de aliqua puella nubili an eſſet bone⸗
ſta ⁊ ille ſciret ſic eſſe ⁊ tñ taceret aut diceret. ¶⸗õ5
me interpono de alienis facq. Talis em̃ ⁊ ſi nõ

directe tamẽ indirecte ꝓximi ſui famam lederet.
Ideo dicebat Gilbertꝰpoꝛretanꝰ.Gꝛauis rapa

citau eſt cũ verã alterius gloꝛiã ⁊ ſi mẽdacio nõ
coꝛrũpis ſilentio pᷣteris. Scðo aſtuti detrahũt
negãdo.Cũ.ſ.⁊ ſi malũ nõ dicant de ꝓximo ne⸗/
gant tamẽ bonũ qð de illo ab alijs narrat᷑. Eth

ex inuidia ꝓcedit.vnde Gilbertꝰ poꝛretanꝰiteꝝ

dicebat. Liuoꝛ excellentiã ꝓpꝛiã ſemꝑ cogitans
obſcurat alienã.Lercio aſtuti detrahũt venenã
do cũ.ſ.multa bona dicunt de aliquo venenan
do cũ aliquo malo interpoſito:ſicut multi faci⸗
unt ſemꝑ addẽtes ſed:vel ſi.Dicũt em̃.Oſi talis

nõ haberet illũ defectũ vel illum:cot virtunbus

ſunt. Pꝛimus dicit᷑ iniquꝰ.Scðᷣs aſtutꝰł.
Tertius ſimulatꝰ. Pꝛimꝰmodus.ſ.iniquꝰ tri D
pliciter cõmittit᷑. Pꝛimo cũ quis peccata ſecre

Crtdet
Nalos,
laudate
(us N
fawon
paig
berge
W
ſur⸗
(⸗
liid
lur⸗
teo⸗
lontſ
Ban
Uimi
nund
mihi
tuiſt
nege
adin
bys
ſornt

4
Wnäg
—
Ae Wlgnn.
ENRNN s
mS 4
Dnloun. Se
ocn deden

— „ .
7 1Y ℳ2

co M anoſos
dalos ſcu ii n
5 deren da
Mmoll1ahig
gllan dchr: i
gvontan an
tdehoniazitge
.
mn Henliiſin
Gofun MN.
õ

X Aligo mn,
uunrmnd

niſi melle abſcondita.

7

Foliũ

quibs floꝛetlaudaret᷑ a cũctis vel dicunt. Talis

eſt doctꝰ vel pbo ſed deficit in humilitate et hu⸗
iuſmodi.Sicq; detrabẽdo ne videantur loqui
erx malignitate laudãt vt mag vituꝑent ⁊ ſimul
cũ melle poꝛrigũt ad bibendũ venenũ.de quibd

inquit Hierony.in quadã eplła.Uenena nõ dat
Eraius modus pncipalis detrabhẽdi di/
t cxt᷑ ſimulatus.⁊ fit etiã tripłr.Et eſt ꝓpꝛie
hypocritaꝝ qui pꝛimo detrahũt dolen⸗

do. Fingunt nãq; voce.vultu: verbis: geſtu: ac

ſuſpirijs dolẽter ⁊ ex charitate referre criminati/

ones ⁊ infamatiões ꝓximoꝝ ſuoꝝ cũ tamen id

faciũt ex impietate liuoꝛe ⁊ iuidia.Et hoc eſt qð
Bern.ſuꝑ Cañ.ſermõe.xxiiij.inqͥt.Detractoꝛes
quodã ſimulato verecũdie fuco ↄ ceptã maliciã
quãõ retinere nõ poſſũt adũbꝛare conant᷑. Uide⸗
as a detractoꝛe alta pᷣmitti ſuſpiria cũ quadam
grauitate ⁊ tarditate:vultu meſto demiſſis ſuꝑ
cilijs ⁊ voce plãgenti egredi malediccionẽ:⁊ qui
dem tãto ꝑſuaſibilioꝛẽ quãto credi ab his qui
audiunt coꝛde inuito:⁊ magis ↄdolęẽtis affectu
qᷓ; malicioſe ꝓĩerri.hecille. B
Ecũdo detrahũt hypocrite pꝛouocãdo.
8 Simuläãt em̃ ſe derendere velle erroꝛẽ ꝓ
ximoꝝ ⁊ eos excuſare dicẽtes. Lalia di⸗
cunt᷑ detali ſed meliꝰeſt nõ credere:⁊ iſta dicunt

vtr alios ꝓuocent ad maledicendũ. Interdũ etii
laudãt aliquẽ vltra vitatẽ ⁊ maxie coꝛã inimiq
eius vt eos magis ꝓuocẽt ad ↄtradicendũ ⁊ in
famandũ illũ.Cũ em̃ inimicꝰ neqat bono aĩo

pati ꝙ eius emulus laudet᷑ de virtutib qᷓs ha⸗
bet:qꝛ eas reputat vicia eſſe ⁊ defectus: dicente
Caſſiodoꝛo ſuꝑ ps. Meẽeti furoꝛe ebꝛie om̃e qð
rectũ dicit᷑ ꝑuerſum videt᷑: multo minꝰ poterit
ſuppoꝛtare ꝙ de virtutibo q̃s nõ habet magnifi

cet᷑. Tercio detrahũt hypocrite apliãdo ⁊ pal⸗

liãdo ſuas detractiões. Incipiũt em pꝛimo lau
dare auditoꝛes ð his q;̃ in alijs volũt damnare:
vt eos magis incitẽt ad credendũ.Deinde ſimu
lant ſe ex ʒelo veritatis ⁊ iuſticie dicere.vnð ſᷣm
Bern. vbi.S.dicit hypocrita cũ infamare vultp
ximũ.Doleo vehemeter ꝓ eo ꝙ diligo eũ ſatis:⁊
nunq; potui coꝛrigere eũ. Et aliqñ etis dicit.bñ
mihi cõpertũ fuerat hoc:ſed ꝑ me nunq; inno⸗
tuiſſet ſed qm̃ ꝑ alteꝝ res patefacta eſt veritateʒ
negare nõ poſſum.dolẽs dico:reuera ita eſt.Et
adiũgit.Grãde danũ eſt nã als quidẽ in pluri⸗

bus valet.Ceterũ in hac ꝑte vt verũ fatear excu⸗
ſari minime põt.hec ille.Et ſic iſte hypocrite am

pliãdo ⁊ augẽdo crimẽ ꝓximieũ vituperãt:mul
ta falſa iſereteſ.⁊ qðᷣ nõ audẽtvoce dicere:ſignis

cet nutib faciunt minimũ ꝓximi delictũ valde

aggrauãtes.Nã nõ ſolũ lingua ſed etiã factis ⁊
ſignis animi ↄceptꝰexpꝛimit᷑.c.cũ apud.⁊.c.tue.
de ſpon. O hypocrite nequiſſimi ꝓfecto in hoc
oſtenditis vilitatẽ ⁊ ambitionẽveſtra:Ait enim

Hierony.in quadã epła.iliũ ſane hominum

XV

⁊ ſuã laudẽ querentiũ eſt:alios viles facere:qꝛ

alteriꝰ vituperatõe ſe laudari putãt qui ⁊ ſi ſuo

merito placere nõ poſſunt placere volũtĩ cõpa⸗
ratione peioꝝ. . .

„.

Erdo pᷣncipalłr circa detractiõeʒz viden⸗
t da ſunt noueʒ remedia. Pꝛimo tria ex
ꝑte eoꝝ qͥ detrahũt:quoꝝ pᷣmũ ðꝛ Cha

ritatiua dilectio. Cum em̃ detractio ꝓcedat ex
odio vt ſupꝛa diximꝰ ꝓfecto nihil ita militat cõ

tra eã ſicut dilectio charitatiua que eſt ei cõtra⸗
ria.Ait em̃ Areſt.x. Mectha.qꝙ cõtraria mutuo
ſe expellũt:⁊ vno exiſtente in ſubiecto alið pᷣua⸗
lere nõ põt.Si igit᷑ habebimꝰ charitatẽ erga ꝓ⸗
ximũ ⁊ amabimꝰeũ ſicut noſipᷣos:ſᷣm pᷣceptũ
dñi Mat.xxij.Nõ vᷣtrahemꝰilli ſicut nec alios
vellemꝰdetrahere nobis:ĩmo de ꝓximo bñ lo⸗
quemur.Hoc em̃ eſt ſignũ charitatiue dilectio
nis. Unde Secũdus pbłᷣs dicebat. Pꝛincipiũ
amicitie eſt bene lo qui:maledicere autẽ eſt ini
micitiarũ exoꝛdiũ. Hãc dilectionẽ habebat Da
uid qui q;uis Saul eũ vſq; ad moꝛtẽ ꝑſeque⸗
ret᷑tamẽ audita eiꝰmoꝛte vt habet᷑ ſecũdi Reg.
j.ſcidit veſtimẽta ſua ⁊ plãxit eũ atq; alios ad
plangendũ iuitauit:multa in laudẽ iimici ſui
dicẽs. In ſignũ ꝙ mentẽ ſuã in ciuitate locaue
rat.De hoc remedio lo qui᷑ Hieronymꝰin tran
ſitu ſuo dicẽs. Ubi charitas vera eſt ibi iuidia

nulla eſt:ibi ambitio nulla cognoſcit᷑:nec mur

muratio aut detractio.
FEcũdũ remediũ ð bona ſociatio.lã ſi
sS cũ detractoꝛib qͥs cõuerſet᷑ qñq; eũ de⸗
trahere quodãmõ neceſſe erit. Inqͥt em̃
Aug. xxviij.q.j.c.ſepe.⁊.xiij.q.iiij.c.qͥ ſquis. Se
pe maloꝝ cõſoꝛtia etiã bonos coꝛrũpũt quãto
magis eos q ad vicia ꝓni ſunt. Ideo Areſt.ij.
Echico.dic̃. Incoꝛrigibilis hõ tollẽdꝰeſt de me⸗
dio ſocioꝝ. Terciũ remediũ eſt/ pꝛie ↄſcie exa
minatio.Et de hoc loquit᷑ Iſido.in q̊dã ſᷣmõe
dicẽs. Nũqᷓ; detrahes ſi te bene pſpexeris. R
Ecuũdo ex ꝑte eoꝝ qͥ audiũt detractiõeʒ
s ſũttria remedia. Pꝛimũ ðꝛ vultꝰotri
ſtatio. Debemꝰem̃ detractoꝛibo triſtem
vultũ oñdere:vt a murmuratõe deſiſtãt.Quia
vt inqᷣt Anteriꝰpapa.vj.q.j.c.ex merito.Nemo
ĩuito auditoꝛi libẽter refert.⁊ iõ Hiero.ad Ru
ſticũ monachũ ait.õ minꝰauribuſq; lingua
fugias detractionẽ. Naʒ ſicut ſi ſagitta mittat
ↄtra durã materiã.nõnũqᷓ; in mittetẽ reuertũ

⁊ vulnerat vulnerãtẽ.Et ſi qͥs mittit ĩ altũ lapi

dẽ:ſepe recidit in caput eiꝰ:ita detractoꝛ cũ tri⸗
ſtẽ viderit faciẽ audiẽtis ĩmo nõ audiẽtis qͥdẽ
ſʒ obturãtis aures ſuas ne audiat iudiciũ ſan⸗
guinis ilico cõtiteſcit:palletvultꝰ:herẽt labia:ſa
liua ſiccat᷑.hec ille.Ait em̃ ſapiẽs Pꝛouer.xxv.
UVentꝰaqlo diſſipat pluuias:⁊ vultꝰtriſtis lin
guã detrahẽtẽ. Debet etiõ audiẽs ðtractoꝛes re
phẽdere qñ nõ imineret maiꝰſcandalũ.Et hoc
oñdit Xps exeplo ſuo repᷣhendẽs dile o⸗ de

Magdalena murmurantes Job.xij. Dauid
quoq; inqᷣt in Ps.c.Detrahenteʒ ſecreto ꝓxio
ſuo huncꝑ ſequebar:⁊ Job.xxix.ſui libꝛi dicit.
Cõterebã molas iniqui:ideſt detractoꝛis:⁊ de
dentibo illius auferebã pdam. .
Ecundũ remediũ eſt receſſio. Si em̃ ſi⸗

s8 ne ſcandalo fieri põt cum quis detrabe

re ĩcipit ſtatiʒ debet audiẽs verba eiꝰre⸗

cidere aut ab eo recedere.quia vt ait Hiero. Si
deeſt auditoꝛ:deeſt ⁊ ðtracroꝛ. Hoc aũt qͥſq; fa
cere ð bet cogitãs ꝙ moꝛtałr peccat qͥ libeter de
tractoꝛes audit.vñ Berñ.ad Eugeniũ ſcribit.
Decractoꝛ et detractionis auditoꝛ vterq; dya⸗
bolum poꝛtat:ille in lingua iſte in aure. M
Erciũ remediũ ẽ coꝛdis ſtabilitio vt nõ
t cito credat᷑ malũ qð ðꝛ.Qui em̃ cito cre
ditleuis ẽ coꝛde Eccłi.xix. Jdeo Cato ĩ
ſuis documẽtis inquit. Rara fides iõ qꝛ multi
mlta loquunt᷑.De iſto remedio Hiero.in qua
dam epla inqᷣt. Si nõ paſſim detractoꝛibo cre⸗
deremꝰiã detrahere oẽs timerẽt.qꝙ ſi ita notum
ſit viciũ ꝓximi vt aliter credi nõ poſſit dbemꝰ
ei cõpati ⁊ audita non publicare:ſed ſeruare ll⸗
lud Pauli cõſiliũ.j.ad Coꝛ.xij. Si quid patit᷑
vnũ mẽbꝛũ cõpatiant᷑ alia mẽbꝛa. Conſiderare
etiã debemꝰ illud qð Laccantiꝰinqͥt in.vj.diui.
inſti.aduer.gentes di. Nemo eſt tã circũſpectꝰ
aut pꝛudẽs qͥ nõ aliqñ labat᷑.Et ideo quilibet

magis timere debʒ de ſuo lapſu qᷓ; de peccatis

alienis gauder. )9¶y
Ercio ex ꝑte eoꝝ quibi ðᷣtrahit᷑ ſunt alia
t tria remedia. Pꝛimũ dicit᷑ pᷣuiſio:qꝛ
ho6õ debet pᷣmo pᷣuidere vt ab eo tollat᷑ oc
caſio detractiõis.Qð nõ faciũt quidaʒ dicẽtes.
Sufficit mihi cõſciẽtia mea:qꝛ iquit Paulꝰ. j.

ad Theß.vlti. Ab omni ſpede mali abſtinete

vos.Et iõ debemꝰita bñ viuere:vt nõ demꝰali⸗
cui materiã de nobis detractiõeʒ faciẽdi. Se⸗
cundũ remediũ ðꝛ recoꝛdatio. Meminiſſe em̃
debemꝰ ꝙ patiẽter tolerãtes detractiões ſiuſte
de nobis factas facti ſocij xpᷣi:ac beate vᷣginis
alioꝝq; ſanccoꝝ qui diffamati ſepiꝰfuerunt ab
iniqͥs cõſequemur pᷣmiũ:de quo Saluatoꝛ ait
Matth̊.v. Beati eritis cũ maledixerint vobis
hoĩes:⁊ dixerint oẽ malũ aduerſuʒ vos mẽtien
tes ꝓpter me.gaudete ⁊ etultate qm̃ merces ve⸗
ſtra co pioſa eſt in celis. Recoꝛdari etiam debe

mus:qꝙ deꝰ ꝓ vtilitate aie nr̃e ⁊ ↄſeruatõe in hu

militate pꝑmittit nobis detrahi.vñ inqᷣt Greg.ĩ
c.ſũt aũt plurimi.vj.q.j.Sũt aũt plurimi qᷣ vi/
tã bo noꝛũ foꝛtaſſe ampliꝰqᷓ; debẽt laudãt:⁊ ne
aliqua elatio de laude ſi ubꝛepat permittit oĩpo⸗

lingua ſerpeti

tens deus malos in obtrectationẽ ⁊ obiurga⸗

tionẽ ꝓrumpere:yt ſi qua culpa ab oꝛe laudan
tiũ in coꝛde naſcit᷑ ab oꝛe vituperantiũ ſuffocet᷑
Debemus quoq; ſeruare illud cõſiliũ eiuſdem
Bregoꝛij ſuꝑ Eʒzechi.di. Sicut linguas detra⸗/
hẽtu nro ſtudio nõ debemꝰexcitare ne pereãt:

4 —

IIII

ita ꝑ ſuã maliciã excitatas:debemus eqᷓnimiter
tolerare vt nobis meritũ creſceat.

19 n 5„
Erciũ remediũ ðꝛ recurſio.Debemꝰ nã⸗

t q adimplere ills Bꝛego. documẽtü.i. c.

int v̈ ba. xj. q. iij. diat. Int᷑ vᷣba laudã/

tiũ ſiue vituꝑantiũ ad mentẽſ. emꝑ recurrẽdũ ẽ.

Et ſi in ea nõ iuenit᷑ bonũ qð de nob ðꝛ magnãa
dʒz nob triſticã generare. Rurſus ſi in ea no iue

ni?᷑ malũ qð de nob hoies loquunt᷑ in magnaz

debemus leticiã ꝓſilire.ꝙ ſi nõ oẽs laudãt ⁊ cõ
ſciẽtia liberos nos eẽ demöõſtrat:habemꝰ Pau⸗

lum dicentẽ. Blia nfa hec eſt teſtimoniũ ↄſcien⸗
tie nr̃e. Job qͥʒ dicit. In celo teſtꝭ meꝰ: ſt i ̊ eſtno
bis teſtj in celo: ⁊ teffis in coꝛde:dimittamꝰſtul

tos foꝛis loqͥ:qð volũt.hec ille.

Ltimo circa detraccionẽ videnda eſt eꝰ
v reſtitutio ⁊ ſatiſfactio: q̃ eſt valde diffici

lis. Quia ſic ſemel annihilatũ nõ redit

idẽ numero.vt ait Areſto.ij.de generatiõe:ita fa

2

ma ꝓximi ſublata nõ faciliter ei reſtituit᷑. plus
enim attendũt homies qð eſt in opinioe:q; q
in veritate.l.his qui heres.in fi.ff.de acqᷣ.here.l.

barbanꝰ. ff. de offl. pto. Ideo vera eſt illa Hein

rici poete ſententia li.j.parte.j.

Quẽ ſemel hoꝛrẽdis maculis infamia nigrat.

1

Ad bñ tergendũ milta laboꝛat aqua.Ouidius
etiã in.vj.de faſtis ait.

Rumoꝛ vt eſtvelox:agitatis peruolat alis.ſ.ad

infamadũ ꝓximũ.Et ideo vera eſt illa poete ſen
tentia.
Fama malũ:quo nõ aliud velocius vllũ.
Mobilitate viget vireſqʒ acqᷣrit eßdo.
Parua metu pᷣmo mox ſe ſe attollit in auras.
Ingredit᷑q; ſolo ⁊ caput int᷑ nubila ↄdit.⁊ ſunt
verba Uirgilij iij. Eney.O diabolica lingua o
ſerpetina:o lingua maledicta:q̃ tatos in
famaſti:melius ſtares in oꝛe accipitris:vt ab eo
mederer:qᷓ; in oꝛe hũano.O qͥt docti viri ꝓpter
detractoꝛes reputant᷑ indocti:quot vᷣgines cre⸗
dunt᷑ coꝛrupte:quot vidue ↄtinẽtes ⁊ caſte luxu.

rioſe tenent᷑ ⁊ vane:quot penitẽtes hypocrite:dt

dñi iuſticie amatoꝛes tyranni:quot boni merca
toꝛes ⁊ ꝓbi viri cenſent᷑ mali ⁊ iniqui.O ſuſan
na ↄtinentie amatrix:quis te infamauit de ad/
ulterio niſi male ꝑfidoꝝ ſenũ lingue.Danñ. xiij.
O ꝑditũ genus detracroꝝ audi quid dete Sa
lomon Pꝛouerb.xxx.inqᷣt. Eſt generatio: q pꝛ-o
dentibo gladios hʒ ⁊ comedit molaribo ſuis:vt
comedat inopes de t᷑ra ⁊ pauꝑes ex hominibo.
Hoc aũt vos detractoꝛes facitis: cũ bonã ꝓxi⸗

moꝝ famã annullatis.ð qua inquit Tullius i
ij. de oꝛatoꝛe. Bona extimatio diuitijs pꝛeſtat.
Jðo ðꝛ.l.vnica.in fi.C.de his qui po.no.q ille
dicit pdigus qͥ ꝓ nihilo habet famã ſuaʒ. Hãc
famã pꝛecoſam:deſtruũt ⁊ lacerãt:⁊ feriũt lin-

gue murmurãtiũ:q;̃ ſunt oib enſibo acutioꝛes.

Unde intenogatꝰ Salomon phs qͥd acutius
gladio. Reſpodit pꝛaua hois lingua. Item in⸗

noyn
Gltſlag
ugere
oarm
incene⸗
nüouff
comae

Aenni

gita
Ku
1Win
lhrabe

moturt

chidi
Ginin
Iluin
ount.
ſcunr⸗
ſbigo⸗
terürn
nonen
ſgi

1

fr

ſtaa
goſee⸗
Nſeg
iqb⸗
Ponm
AR
xrn
homni
Gulceb
inei
pubii
Por
mneno⸗
ſnu in
lumge
limare⸗
Etnn
Gene
Mieech
glizet
Ache
lien
nneg
böry
baſi
(ahe
my
pubt
gide
impe
none
ämn

1
S”Z”ü
uff. Nu .
owackirde
snimungr.
SGũ

wnolntilis c

mmngurdeninnn

. Nei S
m IELALM3Z.
R.

.

4
Nemo 1 IRNE
Cl. noR .

. „6

Foliũ

terrogatꝰſecũdus phᷣs.Quid eſt lingua.Reſpõ
dit flagellũ eſt:⁊ bñn flagellũ dicit᷑:qꝛ illoſ q̊s at

tingere nõ poſſũt oẽs gladij qui repiunt᷑ ĩ mun
do attingit maledicta lingua detrahẽtiũ. Et iõ

interrogatꝰ Anacharſis phᷣs:qͥd eſt in hoibo bo

nũ aut malũ. Reſpõdit ligua.eſt em̃ optima ad
comedendũ: ſed peſſima ad detrahendũ ⁊ oblo
quendũ. Itẽ optima qñ bñ loquit᷑: ſed peſſima

qñ male ſermocinat᷑. Uñ de illa dici põt illð qð
de Oꝛigene ait Hiero.ſ.ꝙ vbi bñ nemo melłꝰ:
⁊ vbi male nemo peiꝰ.Et ideo ipᷣa lingua ne pol

luta locutiõe putreſcat debet ſale diſcretiõis ⁊ p

mature ↄſideratiõis ↄdiri. Uñ legit᷑ inquirenti
cuidã a ðmoſthene:quõ poſſʒ optime dicere ait
Si nihil dixer niſi qdð optime ſcuerj. Hoc aũt

ↄſiliũ nõ ſeruãt detractoꝛes qui nõ ſolũ non lo
quunt ea q bene ſciunt ſed potius dicũt que ne⸗
ſciunt.Et qð deterius eſt affirmant illa q ipᷣi ex

iniquitate ſua ↄfinxerũt:qui nunqᷓ; abſolui po

terũt:niſi famã ꝓximo reſtituãt.ſᷣm determina/

tionem Scoti ac Richar.⁊ alioꝝ theologoꝛuʒ
RRipliciter aũt põt quis auferre famam

t ꝓrximo. Pꝛimo verũ crimẽ imponendo

nõ ſeruatis debitis circũſtantijs.ſ.oꝛdi⸗
nis:⁊ modi:vtputa manitfeſtãdo id qð veꝝ eſt:
ſed occultũ.Talis aũt liq; grauiter peccet reuelã
do ſecreta crimia:nõ tñ tenet᷑ dicere ſe falſum di
xiſſe qꝛ mẽtiret᷑. Nemo em̃ mẽtiri debʒ ꝓpter qð
cũq; bonũ ꝓximo ſuo reddendũ.qꝛ vt dici᷑ ad
Roma.iij.Nõ ſũt facẽda mala vt eueniant bo⸗
na.Tenet᷑ tamẽ aliquo mõ licito reddere famaʒ
hec vel ſimilia verba dicẽdo. Nõ credatis hunc
hominẽ eſſe talẽ:male dixi:fatue locutꝰſum. Et
quidẽ hec vera ſũt:qꝛ illa ꝓpoſuit nõ ſeruato oꝛ
dine iurj. Pꝛopoſuit em̃ in publico:qð nõ erat
publicũ.Conſimilis quoq; ꝑſuaſio eſt:ſi dicat.
Nõ reputetis eũ eſſe malũ.Quilibet nã q; pꝛeſu
mendus eſt bonꝰdonec ꝓbet᷑ ↄtrariũ.c.vnico.ð

ſcru.in oꝛ.fa.vbi dicit᷑. Humana fragilitas il/

lum quẽ indignũ eſſe nõ nouit dignũ debet ex⸗
timare Cũ ergo nõ ſit ꝓbatꝰmalꝰcoꝛã iſtis:non
eſt reputãdus ab eis malus.Debet igit᷑ vnuſqᷣſ

q retractare diffamatiões ꝓximi.lã magne ſa
piẽtie eſt reuocare hoĩem ꝙ male locutꝰeſt. xxij.

q.iiij.c.magne.⁊ ſᷣm Tho.in pꝛedicta di.q̃rti.⁊
Richar.ibidẽ ar.v.q.iij.in coꝛꝑe qõnis.tenet᷑ ta⸗
lis infamãs infamato ad recõpenſationẽ aliaʒ
in equalẽti ſi poſſibile eſt qñ famã reſtituere nõ
põt:vł aliter ad arbitriũ boni viri ſatiſfacere de⸗
bet ſi equiualẽs reddere nõ valet.arg.in.c.ij.ex⸗
tra ne lite pẽ. Scðo dãnitficat qͥs ꝓximũ in fa⸗
ma verũ crimẽ ſibi impoſitũ ab aliqͥ in iudicio
publice negãdo:⁊ tał qᷓ;uis peccet:qꝛ mentit᷑ ne
gãdo veritatẽ ⁊ notãdo accuſatoꝛẽ de infamia
lmpoſitiõis falſi crimis:tñ nõ tenet᷑ poſtea ten⸗
tione neceſſaria ad ſalutẽ accuſatoꝛi reſtituere fa
mõ:recognoſcẽdo crimẽ ſibi impoſitũ verũ eſſe:

XxxXVI

vt inquit Scotꝰ⁊? Richar.vbi.S.ã cũ accuſa⸗
toꝛ nõ ſeruauerit iuſticiã in accuſatiõe vlł denũ⸗
ciatiõe:qꝛ ꝓpoſuit coꝛã iudice qð ponendũ nõ
erat ⁊ qð ꝓbare nõ poterat ſibi imputare debet
Ipe etem̃ fuit pꝛima ⁊ pꝛincipalis cauſa infa⸗
matiõis ſue.Licʒ aũt nõ teneat᷑ qͥ ↄficeri in iu⸗
dicio crimẽ de quo nõdũ eſt cõuicus: qꝛ poſſet
eſſe tale ꝓpter qð ſuſpẽderet᷑:vel als grauiter pu

niret᷑: ⁊ ſui filij exheredarẽt᷑: tamen m Richar.
vbi ſupᷣ tenet᷑ ꝑ aliqua ſobꝛia verba reſtituere fa

mã quã abſtulit ei indirecte eũ imputãdo de ca
lunia:vtputa dicẽdo.Nõ habeatis ipᷣm ꝓ calũ⸗
niatoꝛe:qꝛ foꝛte imponẽdo mibi boc crimẽ ha⸗
buit bonã intentionẽ:vlł credebat ſic eſſe.Ad eui
tationẽ aũt mẽdacij in his accuſationibo: dãda
eſt reſpõſio iuriſperitoꝝ.ſ.nego ꝓpoſita vt ꝓpo⸗
nunt᷑. Hoc em̃ ſine mendacio dici poteſt:qꝛ pꝛo
ponunt᷑ in publico ⁊ vt publica.⁊ nõ publice ꝓ
banda. Sic aũt ſine mendacio negare põot qui
ſcit ea in publico nõ poſſepbari:ꝙ ſi iudex vꝛge
at eũ:vt impoſitũ crimẽ fateat᷑:vł vt publice ne⸗
get:rifuere poteſt ꝙ ipſe ad accuſationẽ ſufficiẽ/⸗
ter reſpõdit. Attamẽ etiã in tali caſu tutiſſimuʒ
eſt poſt hmõi abnegationẽ penitere:qꝛ bonaruʒ
mentiũ eſt ibi culpa cognoſcere:vbi culpa non
eſt.c.ad eius.v.di. —K
Ercio dãnificat qͥs ꝓximũ in fama falſũ
t crimẽ imponẽdo:⁊ hoc dupliciter cõtin⸗
Z gere poteſt. Aut malũ a ſe inuentũ nar⸗
rãdo:aut dicẽdo qð ab alio audiuit. Pꝛimo
mõ tenet᷑ talis detractoꝛ retracare ſimpliciter
verbũ ſuũ.⁊ hoc publice vel ſecrete:ſicut ꝓximũ
diffamauit:als non ſeruat iuſticiam que vult
reddi pximo qð ſuũ eſt.l.iuſticiã.ff. ð iuſti.⁊ iur.
Et inſti.eodẽ.in pᷣn.Et dicit Raymũ.in ſũma ꝙ
eodẽ mõ quo ꝓximũ infamauit:debet uüli reſti⸗
tuere famõ ſuã dicẽdo ꝙ mentitꝰeſt.c.inter ſolli
citudines.S.pᷣcipias.de pur.cano. Qð intelligẽ
dũ eſt niſi ex tali retractatiõe aperte facta magis
diffamaret᷑ infamatꝰ Nõ dicat ̊ detractoꝛ.Ego
de tali crimie infamaui talem ſpecificando pec⸗
catũ:qꝛ foꝛte ampliꝰnon recoꝛdant᷑ ⁊ ſic illis ad
memoꝛiam reduceret. Sed dicat. Ego infama⸗
ui talẽ apud vos de quodã crimiĩe:ſi nõ habetꝭ
de eo memoꝛiã bonũ eſt:ſi aũt de eo recoꝛdami
ni:ſciatis ꝙ ego adinueni hboc mendaciũ. Non
dicat aũt ꝙ falſum dixit:ſed ꝙ mẽtitꝰeſt:qꝛ con
tra mentẽ dixit ꝓximũ infamado de eo qð puta
bat eſſe falſum:⁊ tñ poterat eſſe verum. Et dicit
Scotus ⁊ Richar. vbi ſup:ꝙ q;uis mag tene
atur quis ſeruare famã ſuã:qᷓ; alienã ceteris pa
ribus:tñ detractoꝛ qui iniuſte abſtulit famã ꝓ
ximo mag tenet᷑ illi reſtituere fama iuſte:qᷓ; ſer⸗
uare ꝓpꝛiam famã iniuſte. Et dicit Raymun.et
Hoſtiẽ.in ſũma.ꝙ niſi rationabił cauſa obſtet:
tenet᷑ inſamãs ab infamato veniã poſtulare.ar.
in. c.j. xiiij.q.vj.⁊ in.c.quidã.v.q.j· Scðo aũt
mõ diffamat ꝓximũ quis narrando 3 8 ab D

Bermo

audiuit:nõ affirmãdo ꝓ cento ita eſſe veritatem
Et tũc ſi ex leuitate:aut incõſideratione nõ ma⸗
lignitate:⁊ animo ledendi talia loquat᷑ videtur
veniale:cũ humana lingua in lubꝛico ſit poſita
Jacobi.iij. Et de tali ſic loquẽte ꝑ auditũ poteſt
dici illud vulgare ꝓuerbiũ.Quiloquit̃ ꝑ audi⸗
tum videt᷑ beſtia coꝛnuta.Si aũt aio infamaãdi
murmuret ⁊ detrahat:etiã loquẽdo per auditũ
nõ videt᷑ excuſari a moꝛtali peccato.nõ tamẽ te/
netur ad reuocandũ dictũ ſuũ quaãdo ſolũ dixit
quod audiuit ab alijs:ſᷣm Scotũ ⁊ Landulfũ
neapolitanũ.in.iiij.di.xx. Si tamen ad audita
addidit aliqͥd exquo denigrata ſit fama ꝓximi
vel ſi ꝑ talẽ relationẽ etis non addendo aliquid
ſequat᷑ infamatio alicuius:tenet᷑ talis referens
bono modo reſtituere famã ablatã: ſᷣm Aſten⸗
ſem noſtrũ in ſũma.O quot milia hoĩʒ pꝛopter
iſtas maledictas detractiones ad tartara deſcẽ⸗
dunt: nolẽtes ꝓpter verecundiã reuocare diffa⸗

matiões ꝓximoꝝ:ſine quaꝝ retractatõe nõ poſ

ſunt abſolui.Scniptũ eſt em̃ in.c.clericug.xlvj.
di. Clericꝰmaledicꝰ maxie de ſacerdotib eogat᷑
ad poſtulandũ veniã:ſi noluerit degdet᷑:nec vn
qᷓ5ad officiũ ſine ſatiſfactiõe reuocet᷑.
RURRo ↄcduſione igit᷑ huiꝰ ſermõis dico ꝙ
p tãta mala ex lingua pcedũt vt verbis ex/⸗
pꝛimi nõ poſſint.Et tamẽ paud ſũt qui
illã bñ regere ſciat.vñ Jacobi.iij.dicit᷑. Qui nõ
offendit in vᷣbo hic ꝑfectꝰeſt vir. Nõ eſt igit᷑ mi⸗
rum ſi pauci ſaluant᷑.Cũ em̃ młti ꝓximoꝝ ſuo⸗
rum de opiniõe hoĩm auferãt famã: de libꝛo vi
uentiũ delent animã ſuã.Et licz magnũ dãnuʒ
faciãt ꝓxio:maius tñ ſupꝓpliciũ eſt qð eis parat᷑
in inferno. Jõ Eccłi. xxviij.dicit᷑. Fagelli plaga
liuoꝛẽ fac̃:plaga aũt ligue cõminuet oſſa Mul
ti ceciderũt in oꝛe gladij ſed plures interierũt ꝑ
linguã ſuã.hec ibi.Seruare igit᷑ debemꝰ docu⸗
mentũ qð ponit Cato.iij.ſui li.c.di. Qð pudeat
ſocios pꝛudẽs celare memẽto.Et ſe.ca.iterũ in⸗
quit. Pꝛoductꝰteſtꝭ:ſerua tñ anñ pudoꝛcẽ̃.Quan
tũcunq; potes celato crimẽ amici. Salomõ q̊ʒ
Pꝛouer.xxv.ait.Queviderũt ocłi tuine pferas
cito in iurgio:ne poſtea emẽdare nõ poſſis cum
deho neſtauerꝭ amicũ tuũ. Pꝛopter pᷣdicta igit̃
damna incõſiderate locutiõis euitãda Socra⸗
tes ph̊ᷣs raro loquebat᷑.vñ ſemel interrogatus
cur taceret.rñdit.Quia me locutũ eſſe aliqñ pe⸗
nituit tacuiſſe nunqᷓ;.Eſt ̊ ꝓpꝛiũ ſapientis ver⸗
ba irrepᷣhenſibilia loqui. J deo Macrobiꝰ.iij.
ſaturnaliũ ait. Nihil eſt tam cõgruũ ſapiẽtie qᷓ;
locis ⁊ tempoꝛibo aptare ſermones. Et ſapiens
Paulus ad Epheſi.iij.inqͥt.Omnis ſermo ma
lus de oꝛe veſtro nõ ꝓcedat. Qð quidẽ ſalutare
ↄſiliũ adimplere nobis ille ↄcedat qui ſine fine
viuit ⁊ regnat. Amen. =

Feria quarta de charitate dei 2 pximi. Ser/
mo quintuus. .

Eges megas cu

1 ſtodice.Leuiti.xix.ſᷣm Phi.ſniam
in.iij.de anima.Anima noſtra tres
habet potẽtias. videlʒ intellectum:

memoꝛiã:⁊ voluntatẽ:quib illuſtrat᷑:illumina
tur:⁊ nobilitat᷑:ac ꝑfecta dicit᷑ ſine quib aia ra⸗
tionalis eſſe nõ põt.Quaꝝ vna eſt ceteris nobi⸗/

lioꝛ.ſ.volũtas.qð ptzʒ qꝛ potẽtia determinãs eſt
nobilioꝛ determiata:ſed voluntas babet deter⸗
minare actũ intellectꝰ ⁊ mẽoꝛie ſᷣm Kreſto.⁊ cõ⸗
mentatoꝛẽ.vij.Mecha.ergo dignioꝛ eſt intelle⸗
catu ⁊ mẽoꝛia. Itẽ potentia que eſt libera ꝑ eſſen
tiam eſt nobilioꝛ.ſed voluntas eſt hmõi dicente
Anſelmo in li.de ↄceptu vᷣginali.oluntas eſt
regina⁊ dña in toto regno aie.ꝗ̊ ⁊c. Jõ Richar.
de ſctõ victoꝛe:in lib.de libero arbitrio dic. Uo
lũtas eſt potẽtia nobiliſſima. U
Icut aũt ad ꝑfectioneʒ anime rõnalis ⁊
8 eius eſſentiã neceſſarie ſunt he tres potẽ
tie:ita ſunt tres virtutes fundamẽtales
in his potentijs fundate ſine quibo aia in gra/
tia dei viuere nõ poteſt:vel ad ſummũ bonũ ꝑ⸗
uenire.ſ.fides:ſpes ⁊ charitas.Fides fundat᷑ in
intellectu:ſpes in memoꝛia:charitas in volũta⸗
te:ſᷣm theologos in.iij.di.xxvij. De pꝛima illaꝝ

virtutũ dicit᷑ ad Hebꝛe.xj. Sine fide impoſſibi

le eſt placere ðo.De ſecũda ad Roma.viij. Spe

enim ſalui facti ſumꝰ. De tercia ad Roma.xij.

Charitatẽ fraternitatis inuicẽ diligentes. Ipſa
enim eſt via qua ꝑuenit᷑ ad deũ. Augu.quoq; ĩ
lib.de ſpiritu ⁊ aĩa.c.xj.ait.Charitas eſt via dei

ad homines ⁊ via hominũ ad deũ.De hac etiaʒ

de pe.di.ij. c. hec eſt charitas.dicitur. Sicut ſine
via nullus ꝑuenit quo tendit:ita ſine charitate
que dicta eſt via nõ ambulare homines poſſũt
ſed errare.Sicut ergo inter alias aĩe potentias
volũtas eſt pꝛeſtãtioꝛ:ita charitas in ea funda⸗
ta ceteris fundamentalibo virtutibo eſt dignioꝛ.
quia qualia ſunt pᷣdicata talia ↄueniũt eſſe ſub
iecta:vt dicit glo.in.c.dudũ.de deci.Ex nobilita
te ergo ſubiecti oſtẽdit᷑ nobilitas pᷣdicati.Et pa
rifoꝛmiter ex nobilitate voluntatis demonſtrat᷑
nobilitas charitatis in ea fundate.Et iõ Pau⸗

lus.j.ad Coꝝ.xiij.inquit.Nũcaũt manẽt fides:

ſpes:charitas:tria hec.maioꝛ autẽ boꝝ eſt chari
tas.Eſt autẽ charitas dilectio qua deus diligit
ꝓpter ſe:? ꝓximus ꝓpter deum vel in deo vt di⸗
cunt theologi in.iij.di.xxvij. Et in hoc duplia
mandato.ſcʒ de dilectione dei ⁊ ꝓximi tota lex
pendet ⁊ pꝛophete:vt ait ſaluatoꝛ. Matthᷣ.xxij.

Et ideo vt diuinas leges cuſtodire valeamus:

de hac digniſſima charitatis virtute quiq; pul
chꝛas ſpeculationes contemplabimur. Quarũ
pꝛima dicetur dignitatis: Secunda vtilitatis:
Tercia neceſſitat: Quarta oꝛdinabilitat:Qui⸗
ta cognoſcibilitatis.

„

Pars pma de charitat dignitate. X

ſaſni
orls)
ſece
Etlinf

out

wunrt
gutman
Cur N
temnclen
ſtianvst
foruncta
enn
dinen
Gckoliar
unch
fisnon
rul
c
hone
loren
lrlol
urin
Nſenob
göci⸗
For
Wrias
gesin
e
worn
e
1N
doe

Ndno di
ac mninerinus:
incanans
nge
us. Ftgfinlil
Achennsin win
rv. demmlla
e Rom S
ns oneg.
i Zugn gi
jsdai debac;
dicr. Siate
drtaſine chann
lun dommnesho
Aus iehomi
lücaicmuce
or miboren
No gs d
õ
i. Bube mme
da: um
10
1 ebic, .
ubinun Oun

Foliũ

Uo ad pꝛimã partẽ que dicit᷑ dignita
q tis fuit inter homines queſtio ſepius
diſputata.videlicʒ; que eſſet maioꝛ no
bilitas iſtius mundi. ⁊ diuerſi varia

ſenſerũt. Quidã em̃ dixerũt ꝙ eſt dignitas tem/

poꝛalis vt eſſe regẽ:vel imperatoꝛẽ. vel ſpiritua
lis vt eſſe cardinalẽ:ſeu papã ⁊c.Quoꝛũ opinio

eſt falſa. Nam vt dicit in.c.nõ loca.xl.di. Nõ lo⸗/
ca aut oꝛdines creatoꝛi noſtro nos pꝛoximos
faciunt:ſed nos ei aut merita bona cõiungunt:

aut mala diſiungunt.⁊ in.c.ſicut.xxiij.q.iij.di/
citur. Apud deũ non gradus elegantioꝛ ſed vi⸗
te melioꝛis actio compꝛobat᷑.Et in.c.homo chꝛi
ſtianus.xl.di.inquit Chꝛyſ. Homo chꝛiſtianꝰ
foꝛtiter cadit in peccatũ ꝓpter duas cauſas.aut
ꝓpter multitudinẽ peccati:aut ꝓpter alcitudineʒ
dignicatis.Alij vᷣo poſuerunt nobilitatẽ in ge⸗
neroſitate ſanguinis:qð etiam eſt falſuʒ. Scri⸗
ptum eſt em̃ in.c.illud.xl.di. Nõ loci non gene⸗
ris nobilitate ſed virtute vnuſquiſq;ʒ gratiã cõ⸗
parat ſibi.⁊ in.c.venerabilis.de pꝛeben.⁊ di.di⸗

cit᷑. Nõ generis ſedvirtutum nobilitas moꝛũq;

honeſtas gratum deo faciunt ⁊ idoneum ſerui
toꝛem.⁊ ideo Gꝛego.in.c.nos qui.xl.di.ait. Nõ
ex locoꝛũ aut generis dignitate ſed moꝝ nobili
cate innoteſcere debemus.Alij aũt dixerũt illuʒ
eſſe nobilioꝛem qui maioꝛes habuerit diuitias
qð etiã eſt falſiſſimũ.vt em̃ ait Apłs.j.ad Thi.

vj.Qui volũt diuites fieri incidũt in tẽptatiões

vanias ⁊ laqueos diaboli que demergũt homi
nes in intentũ ⁊ ꝑditionẽ.⁊ iõ ait ſaluatoꝛ Cuc.
vj. Uevob diuitiboqͥ h̊ habet ↄſolatões vꝛaſ.vñ

moꝛtuus eſt diues ⁊ ſepultus in inferno. Luc̃.

xvj.⁊ ideo Eccłi.xiij. dicit. Que pars bona diui
ti. Alij vo dixerũt ꝙ nobilitas oↄſiſtit in explen⸗
do appetitũ carnalẽ:vt in epulãdo:luxuriando:

delitijs pfruẽdo:⁊ in mũdi hꝰdelectatõibo gau⸗
dẽdo:⁊ ſuo mõ viuẽdo:qð eciã eſt falſũ:qꝛ vt in

quit Gꝛego. Momẽtaneũ eſt qð delectat: eter⸗
nũ vo qð crudiat.? Aug.ad here.ait.Poſt mũ⸗

di gaudia ſequunt᷑ eterna ſupplicia.Alij aũt di⸗

xerũt ipam no bilitatẽ oſiſtere in coꝛpoꝛis ſani⸗
tate ac foꝛtitudie.ↄtra q̊s eſt dictũ xpᷣi qð refert

Paulꝰ.ij.ad. Coꝝ.xij.vbi ait.Nã vᷣtus in infir⸗
mitate ꝑfici᷑. Uñ ipᷣe apłs ibidẽ de ſeipſo inqt.
Kũ infirmoꝛ tũc foꝛtioꝛ ſum.Alij aũt poſuerũt
nobilitatẽ in gloꝛia humana:vł in foꝛmoſitate
ↄtra quos inqᷣt Salomõ Pꝛouer.vlti. Fallax

gloꝛia ⁊ vana eſt pulchꝛitudo. Quidã vᷣo puta
uerũt hanc nobilicatẽ ↄſiſtere in amicitia homi

nũ cõtra quos dicit᷑ Hiere.xvij. Maledicꝰ hhõ

quiↄfidit in hoie ⁊ ponit carnẽ bꝛachium ſuuʒ.
Alij aũt ipᷣam nobilitatẽ crediderũt ſtare in ſciẽ

tia:ↄtra quos ait Apłs.j.ad Coꝝ.viij. Sciẽtia
inſtat:charitas edificat:tranſſumptiue in.c.niſi
cũ pᷣdẽ.S.ꝓ defectu.de renũ.Alij vo in alijs mũ
di reb ipᷣm nobilitatẽ ↄſiſtere putauerũt ſequẽ/
tes ſniam Perſij poete dicẽtis. Muile hominũ

ſpecies ⁊ rerũ diſcoloꝛ vſus. UVelle ſuũ cuiq; eſt

nec voto viuit᷑ vno.De quiby oib errantibo ait
pſalmiſta. Errauerũt in ſolitudine:viã ciuitatꝭ
habitaculi nõ iuenerũt.ꝙ em̃ in aliq̃ mũdana

⁊ tranſitoꝛia ꝓſꝑitate nõ ↄſiſtat vera nobilitas

ꝓbat᷑ ꝑ Salomonẽ qͥ ait Eccłs.j. Uanitas va⸗
nitatũ ⁊ oia vanitas.⁊ infra.Ego eccliaſtes fui

rex iſrael:⁊ ꝓpoſui in aĩo meo qrere ⁊ iueſtiga⸗
re ſapiẽter de oib q fit ſub ſole:⁊ ecce vniuer⸗

ſa vanitas ⁊ afflictio ſpũs.Et locutꝰſum ĩ coꝛ⸗
de meo dicens. Ecce magnꝰ effecꝰſum ⁊ pᷣceſſi
om̃es ſapia qui fuerunt ante me in hieruſalẽ:⁊
⁊ mẽs mea cõtẽplata eſt młta ſapiẽter ⁊ didici.

Dediq; coꝛ meũ vt ſcirẽ pꝛudẽtiã atq; doctrinã

erroꝛis atq; ſtulticis:⁊ agnoui ꝙ ĩ his q̃ʒ eẽt la
boꝛ ⁊ afflicio ſpũs eo ꝙ in młta ſapia mita ſit
indignatio:⁊ qͥ addit ſciam addit ⁊ laboꝛẽ.hec
ille.Qui i ſeqnti.c.iteꝝ ait.Dixi g̊ in coꝛde meo
vadꝗ ⁊ affluã delitijs ⁊ fruar bonis.Et vidi ꝙ
hoc q̊ʒ eſſet vanitas riſumq; reputaui erroꝛẽ ⁊
gaud dixi:qͥd fruſtra deciꝑis.Et infra.Ma/
gnificaui opera mea.Edificaui mihi domos:⁊
plãtaui vineas:feci hoꝛtos ⁊ pomeria:⁊ cõſeui
ca cũcti generꝭ arboꝛibo.Extruxi mihi piſcinas
aq̃ꝝ vt irrigarẽ ſiluã lignoꝝ germinãtciũ. Poſ⸗
ſedi ſᷣuos ⁊ ancillas młtãq; familiã habui ar/
mẽta q̊ʒ ⁊ magnos ouiũ greges vltra oẽs qͥ fue
rũt añ mei hierlm. Coaceraui mihi argentũ ⁊
auꝝ:⁊ ſbſtãtias regũ ⁊ ꝓuiciaꝝ.Feci mihi cãto
res:⁊ cãtatriceſ ⁊ delitias filioꝝ hoim ciphos ⁊

vꝛceolos in miniſterio ad vina füdenda:⁊ ſuꝑ

greſſus ſum opib om̃es qui fuerũt ante me in
hierłm. Sapia q̃ͥʒ ꝑſeuerauit mecũ:⁊ oĩa q de⸗
ſiderauerunt oculi mei nõ negaui eis. Nec ꝓhi
bui coꝛ meũ qͥn oĩ voluptate frueret᷑ ⁊ oblecta⸗
ret ſe in his que parauerã.Cũq; me cõuertiſſeʒ
ad vniuerſa oꝑa que fecerũt manꝰmee:⁊ ad la
boꝛes in qͥbo fruſtra ſudauerã vidi ĩ oibo vani
tatẽ ⁊ affliccionẽ animi:⁊ nil ꝑmanere ſub ſole:
⁊ idcirco teduit me vite mee videntẽ mala vni⸗
uerſa eſſe ſub ſole:⁊ cũcta vanitatẽ ⁊ afflictiões
ſpũs.hec ille.Nobilitas ̊ vera eſt illa de q̃ inqͥt
Ouidiꝰiĩ libꝛo de vetula.Nobilitas hoĩs virtu
tũ clara ꝓpago.⁊ Juuenalis.Nobilitas ſola ẽ
atq; vnica vt Sʒ h̊ qrit᷑ q̃ ſit illa vᷣtꝰq̃ ceter
eſt nobilioꝛ:⁊ in q̃ cõſiſtat maioꝛ nobilitas.hec
aũt q̃ſtio ſiłr młtotiẽs fuit vẽtilata:⁊ circa ipſã
verificatũ fuit illud qð dicit᷑ in.c.cũ in ſacris.de
cõſe.di.iiij.ſ.quot capita tot ſentẽtie.Aliqui em̃
dixerũt hãc eẽ hũilitatẽ que ẽ radix oim vᷣtutũ:

ſed hoc nõ eſt verũ:qꝛ humilitas poteſt vicioſe

exerceri.iuxta illud Eccłi.xix.Eſt qui nequiter
ſe hũiliat ⁊ iterioꝛa eiꝰplena ſunt dolo.Alij vo
dixerũt ꝙ eſt fides ſine qua nemo ſaluari põt:
ſʒ hoc eſt falſuʒ:qꝛ etiã i malis reperit᷑. Uñ etiã
de demõib ðꝛ Jacobi.ij.Demões credũt ⁊ cõ⸗
tremiſcũt. Quidã vᷣo dixerũt ꝙ eſt pꝛudentia:
ex eo ꝙ Salomõ ſuꝑ ſaluteʒ ⁊ oẽm pwihelu⸗

Bermo

dinẽ dilexit eẽ Sap̃. vij. Sʒ hoc ſilr eſt falſum
qꝛ q̃dã ẽ pꝛudẽtia ſpũs ⁊ alia carnis q eſt vicio
ſa:vt dici᷑ and Ro.viij. Et pꝛudẽtia huiꝰmũdi
ſtulticia ẽ apð deũ.j.ad Coꝛ.iij. Alij at dixerũt
ꝙ eſt vᷣginitas q̃ dicit᷑ ſoꝛoꝛ angelo ꝝ.ſi hoc eſt
falſũ qꝛ cũ ea põt qͥs dãnari:vt patuit de vᷣgini
bus fatuis Mat.xxv. Quidã vo dixerũt ꝙ eſt

ſpes.Ait em̃ ꝓpheta. Ps.xxxix.Beat?ꝰ cuiꝰẽ no⸗
mẽ dñi ſpes eiꝰ:⁊ Job.xj.dict᷑. Hẽbis fiduciã
ꝓpter ſpẽ.ſ.ꝙ ꝑuenies ad vitã eternã.ſqʒ hec opi⸗

nio eſt etiã falſa:qꝛ etiã mali habent ſpẽ:de qb
dictẽ᷑ Pꝛouer x. Spes ipioꝝ peribit. Alij vero
dixerũt:ꝙ eſt iuſticia qͥ a phᷣo ſũme cõmendat᷑
v. Ethico.Et vnicuiq; dat quod ſuuʒ eſt. Sed
hoc eſt falſũ:qꝛ de iuſticia hoĩm in cõparatiõe
iuſticie dei pot dicit illud Eſa.lxiiij. Sicut pã
nus mẽſtruate ſunt oẽs iuſticie nr̃e. Itẽ in exer
cendo iuſticiaʒ põt qͥs peccare:vñ Eccłs.vij.ait
Salomon. ſoli eſſe iuſtꝰmultũ.⁊ Pꝛouerbi.
xxiiij.etiã dic. Septies ĩ die cadit iuſtꝰ.Alij aũt
dixerũt ꝙ eſt patiẽtia q̃ opꝰꝑfectũ hʒ Jao bi.j.

Sed hoc eſt falſuʒ:qꝛ patientiõã habens pᷣt eſſe

iuolutꝰin alijs criminib:vñ Apo.ij.inqͥt dñs
Patientiã habes ⁊ ſuſtinuiſti ꝓpter nomẽ meũ

⁊ nõ defeciſti ſʒ habeo aduerſũ te ꝙ charitatem

tuã pᷣmã reliqᷣ ſti ⁊c. Alij vᷣo dixerũt ꝙ ẽ foꝛtitu
do de q̃ ðꝛ Neemie.viij. Gaudiũ dñi foꝛtitudo
vꝛãa.ſʒ hocẽ falſũ.Nã qͥs cũ foꝛtitudine pᷣt eẽ ſu
ꝑbo. vñ dicit dñs Eſa.xiij.Arrogãtiã foꝛtiũ hu/
miliabo. Itẽ foꝛtitudinẽ hñs pᷣt dãnan ⁊ dicere
illud Eſa.xlix.Uane foꝛtitudinẽ meã ↄſumpſi.
Alij etiã dixerũt ꝙ ẽ mivᷣicoꝛdia qͥ fac vnicuiq;
locũ ĩ celo Eccłi.xvj.ſʒ hoc ẽ falſuʒ:qꝛ põt quis
facere oꝑa miſ icoꝛdie ⁊ pietatis i peccato moꝛ⸗
tali:⁊ cõſequẽter illa miṽicoꝛdia ſiue pietas nõ
erit accepta deo.c.in grauib.iij.q.vij. Alij autẽ
dixerũt ꝙ eſt tẽperãtia quã Tulliꝰin oꝛatiõe ꝓ
decotaro rege dixit eſſe maximã virtutẽ.ſed hoc
etiã eſt falſũ. Mlti em̃ ph̊ᷣi habuerũt vtutẽ tẽpe

rãtie ⁊ ſimiłr alias vᷣtutes moꝛales qui tamen

dãnati ſũt deficiẽte i eis charitate.Et iõ ↄdudẽ⸗
dũ eſt ꝙ charitas eſt digniſſima iĩter oẽs virtu
tes.de qua Greg.xx.moꝛa.ait.In ſola dilectiõe
ois vᷣ̈tꝰ vtuc nomẽ accepit:⁊ in eadẽ oim vᷣtu⸗
tũ bona cõſiſtũt.hec ille. CX aũt charitas ſit no

bilioꝛ oĩum vᷣtutũ Pꝛobat᷑ pᷣmo rõne finalita

tis.Fundamentũ cuiꝰponit ph̊s.ij. Phiſi.⁊.j.
Echico.ij.de aĩa.⁊.iij. Lopico.dicẽs.Nobilioꝛ
eſt finis oĩbo q̃ ſũt ad finẽ.ptʒ hec regła.nã ſani
tas eſt melioꝛ oibo medicinis ad eã ↄſequendã
oꝛdinat. Sʒ charitas eſt finis oĩum vᷣtutũ vt
habe?᷑.j.ad Thi.j.⁊ ad Ro.xiij.⁊ in.c.charitas

de pe. di. ij. S eſt nobilioꝛ oium vtutũ. Scoo

ꝓbat rõne ꝓpiqᷣtad.Nã vᷣtutes theologice ſũt

nobilioꝛes ceterꝭ vtutibo eo ꝙ mag attigũt ðũ

⁊ mag imediate habẽt deũ ꝓ obiecto:vt dicunt
theo.in.iij.di.xxiij.? Lho.ij.ij.q.xxiij.ar.vj.inter

theologicas aũt vᷣtutes charitas magis attin⸗/

git deu: qꝛ idẽ eſt qð deus.ſ. Johã.iiij. Ergo ali
is vrutibo eſt dignioꝛ. Et iõ Paulꝰ. j. ad Coꝝ.

xij.appellat charitatẽ viã excellẽtioꝛẽ.Et ponitur
tranſſumptiue in.c.charitas de pe.di.ij. intãtuʒ
aũt excellit alias virtutes ꝙ ſine ipᷣa nulla alia
virtus dici põt.vt ꝓbat Tho.ij.ij.q.xxiij.ar.vij.
Ea ꝓpter Hiero.in traccatu fidei:de charitate lo
quens ſic ait. Uides in hac vᷣtute vniuerſa leg
mãdata pẽdere:vere ſi ds hãc habet iã deꝰ ⁊ dei

filius dici põt. Gꝛego.quoq; in omelia ſuꝑ illð

Johã. xv. Hoc eſt pceptũ meũ ⁊c.ſie dicit. Cum

cũcta ſacra eloquia plena ſint dñicis pᷣcept:qͥd
eſt ꝙ de ſola dilectiõe quaſi de ſingulari mada⸗

to dñs dicit. Hoc eſt pꝛeceptũ meũ vt diligatis
inuicẽ ſicut dilexi vos:niſi qꝛ omne mãdatũ de
ſola dilecciõe eſt ⁊ oĩa vnum pᷣceptũ ſunt:quia
quicqͥd pᷣcipit᷑ in ſola charitate ſolidat᷑.vt enim
multi arboꝛis rami ex vna radice ꝓdeũt:ſic mul
te virtutes ex vna charitate generant᷑: nec hʒ ali⸗
quid viriditatis ramus boni oꝑis ſi nõ manet
in radice charitat. Pꝛecepta ̊ dñica ⁊ młta ſũt
⁊ vnuʒ.mulcta ꝑ diuerſitatẽ opęris: vnũ in ra⸗
dice dilectiõis. v
Ercio idẽ ꝓbat᷑ rõne foꝛmalitatis.Nam
t iüla virtus eſt dignioꝛ q̃ eſt foꝛma aliaꝝ
tianqᷓ; illa q̃ alijs dat eſſentiã.Foꝛma em̃
dat eſſe rei.vij. Phi.ij.de aĩa.⁊.vij.Metaph̊.Et
notat᷑ i.l.iulianꝰ.S.ſʒ ⁊ ſiqͥs.ff.ad exhiben.Sed
charitas eſt foꝛma oĩm virtutũ:vt dicũt theolo
gi. in.iij.di. xxvij.ergo eſt alijs oibo virtutibo ex/
cellẽtioꝛ.vt em̃ ait Areſto.j. Phiſico. Foꝛma eſt
quid diuinũ ⁊ appetibile in natura.⁊.ij. Phiſi.
etiã dicit:q foꝛma eſt magis natura qᷓ; materia
qꝛ vnũ qð q; mag dicit᷑ ſᷣm ꝙ eſt in actu:qᷓ; ſᷣm
ꝙ eſt in potentia. = —Ü
Varto idẽ ꝓbat᷑ rõne durabilitatis.Nã

q quãto aliquid eſt ꝑmanẽtius tãto no⸗

bilius eſt in eodẽ genere vt ait Phs.iij.
Phiſico.ſed charitas magꝭ ꝑdurat qᷓ; fides vł
ſpes:ergo eſt nobilioꝛ illis. Fides em̃ in patria
ceſſabit ꝑ darã dei viſionẽ:qꝛ vt inquit Gꝛego.
in quada omelia paſcali. Que vident᷑ fidẽ non
habent ſed agnitionẽ. Spes eciã ceſſabit. Dicit
enim Paulus apłs ad Roma.viij. Spes aũt

que videt᷑ nõ eſt ſpes. Naʒ qð videt quis: quid

ſperat.De charitate aũt inquit Apłs.j.ad Coꝝ.
xiij.Charitas nunq; excidit:trãſſumptiue.in.c.
charitas nunq;. de peni.di.ij.ĩmo vt ait ſanctꝰ

Bonauen. in. iij.di.xxxj.ar.iij. Charitas noſtra
in celeſti patria dilatabit᷑ ⁊ ꝑſiciet᷑. Ergo eſt alis

virtutibo excellentioꝛ: quia in actu ꝑpetuo iſtiꝰ
virtutis ↄſiſtit tota felicitas noſtra.Ait em̃ ſan⸗
ctus Bonauen. in.ij.di. xxxviij.in qõnibo circa

litterã. Nihil alið eſt vita eterna:qᷓ; charitas cõ⸗
. e

Aꝓpter ↄſiderãs Auguſti.excellẽnã cha

ę iitatis inquit in lib.de verbᷣ dñi.Quicũ

G9Gq̃ᷣ; m regulã vere charitatis viuit: non

Porro N
ſumnait⸗
ſtm babe
challns
decſtite
rumdar
ctalanau
cti dt
Nrctüden
chantae
larrolanl
nnsſugut
Viruti
ſermonen
cerepoſin
detemnd
machanta
ſunt?cen
Gicaden
niaad fin
docnint
Vncton⸗
ideooin
banethe

buos quea

Pars

rceptna
hocckt
viman

fcenm
fluſe
ſatt
ſackin
bigſll
rhin⸗
deiqc
Dbich⸗
.
8 e
(bi
quend
bane⸗
vann
inct
dller

noſu
ſrin

W
Dauß zdn
lleo⸗ . R
t en
8 Nene. e
RKhe Nff e

Pheihaml.

. 1.⸗

õ
Komme mädgain

mpahriſunrg
rſoidet Nnin
ndic ceütienl
mmnkgadi

ſ 2.
MoAsli nömane

dei, S 6 ſg
4 daa mlcaſet
e Nuſ ſawe
1
72
A emalruns. ſtan
Edenni ſoenoen
ri. Waugb 6
udadien. d
mrundicür thel
is ed
gckinnan if⸗
.
. .1 4
edltns
. . 4
Ws o 7
nr ol,
õ
1 6 *
ℳe. Dak
0α ricd de
Romn ni ldn
5 4 W
„ . 7
riſungn, .
„ „ 1
S 66
5d

9 0 . 4
nconihen

Genti alii

erubnn

nin

Foliũ

bhomo vel angelus:ſʒ deꝰ cenſendus eſt.Et rur⸗
ſum ait.Attẽde quãata eſt charitas q ſi deſit fru⸗
ſtra habent᷑ cetera:ſi adſit habent᷑ oia. Ubi enis
charitas adeſt qͥd eſt qð deeſſe poſſit. Ubi vo
deeſt qͥd eſt qð poſſit ꝓdeſſe.⁊ in.xv.de trini.ite⸗
rum dicit. Charitas eſt donũ dei quo nulluʒ eſt
excellentius.⁊ in lib.lxxxiij.queſtionũ.q.xxxvij.

etiã dicit.Charitas in oib dei donis ita excellit
vt etiã deus dicta ſit. Bern. quoq; in ſermõe de
charitate inqᷣt. Sicut auꝝ ſuꝑat omnia metal⸗/

la:⁊ oleũ ſuꝑeminet omnib liquoꝛib: ſicchari

tas ſuꝑat oia bona mundi:omnẽ artẽ: omnẽq;
virtutẽ.Et Hugo de ſancto victoꝛe in quoedam
ſermone ait. Neſcio quid maiꝰ in laude tua di⸗

cere poſſim:qᷓ; ꝙ deũ de celo traheres ⁊ hominẽ
de terra ad celũ eleuares.O virtus excellentiſſi⸗
ma charitatj. LZu es illa ꝓpter quã omnia facta

ſunt ⁊ creata:dicẽte Augu. in li.de verbis dñi.
Dicut deus oiĩa q fecit ex charitate fecit: ſic om⸗
nia ad finẽ charitatis reduci voluit.Et in li.de

doctrina xpᷣiana iteꝝ ait. Sola charitas eſt que
vincit oia ⁊ que vbicũq; fuerit trahit ad ſe oĩa:⁊
ideo oĩm virtutũ eſt regina ⁊ eas excedit ſicut ꝓ

bant theologi in.iij.di.xxvij.multis alijs roni⸗

bus quas bꝛeuitatis cauſa omitto.

Pars ſcða de charitat vtilitet. B
Vantũ vcilis ſit charitas nõ põt hu⸗
4 manis declarari ſᷣmõoib.ſũt em̃ qua

ſi inũerabiles eius vtiluates:quaꝛuʒ
bma ðꝛ rceptõis. Hũñs em̃ charitatẽ ẽ
receptaculũ totiꝰcrinitat ⁊ in eo habitat deꝰ. Et
hoc eſt qdð diat᷑.. Johã.iiij.Deus charitas eſt ⁊
qui manet in charitate in deo manet ⁊ deꝰ in eo.
Trãſſumptiuein.c.abijt.xj.q.iij.? Johã.xiiij.di
cit dñs.Qui diligit me diliget᷑ a pꝛe meo:⁊ ego

diligã eũ:⁊ ad eũ veniemꝰ⁊ mãſionẽ apud eum

faciemus.Statim ̊ cũ charitas in nos veit ſpi
rituſſctũs ſacrariũ ſuũ nos efficit atq; ĩ nos de/⸗
ſcẽdit. Juxta illud ad Ro.v. Charitas dei diffu
ſa eſt in coꝛdib vꝛis ꝑ ſctm̃ſpiritũ qͥ datꝰeſt vo/
bis. Nlls &̊ ditioꝛ:nlłs potentioꝛ:niłs głioſioꝛ
reꝑiri põt illo qͥ charitatẽ ꝑfectã habʒ:cũ habeat

Ubi charicas ⁊ amoꝛ deꝰ ibi eſt.
Ecũda vtilitas ðꝛ purgatõis.ſ.pctõꝝ:ð
s qua ſcptũ eſt.j. Petri.iiij. Chanitas ope

deũ q eſt om̃e bonũ.Exo.xxxiij.vñ canit eccłia.

irt multitudinẽ pctõꝝ.Etidẽ habet᷑ Ja⸗/
cobi vlti.⁊.xxiij.q.iiij. c.ipᷣa pietas. ⁊.ij.q.vlti.c.
quẽadmodum.⁊ de pe.di.iij.c.in tãtũ.⁊ extra de

bap.c.maioꝛes. Pꝛouerbio.quocq;.x.dicit᷑. ¶ni

uerſa delicta oꝑit charitas. Jõ de Magdalena

inqᷣt dñs Luc̃.vij. Remittunt᷑ ei pcã młta:qm̃
dilexit multu. s
Ercia vtilitas ðꝛ cumulatiõis.ſ.merito⸗

t riũ.vñ de ipa põt dici illð Pꝛouerb. vlti.
Mlte filie ↄgregauer̃t ſibi diuitias: tu

vᷣo ſuꝑgreſſa es vniuerias. Eapꝛopt᷑ Iſaac de

ſyria in ſuis ſᷣmonibo diat. Maioꝛis ẽſt meriti

XXVIII

apð deũ ſolꝰ affectꝰ cũ amoꝛe:qᷓ; totꝰmũdi cẽſus
ſine charitate.? Aug.in ſᷣmõe qͥdaʒ de charitate
inqᷣt. Nõ nũeroſitas oꝑm:nõ diuturnitas tꝑm:
ſʒ maioꝛ charitas maiꝰ auget meritũ.Ex qͥb cõ
cludit᷑ ꝙ mag meret᷑ ille qͥ eſt in charitate audi
endo vnã miſſã:qᷓ; ille q eſt in pctõ moꝛtali au⸗
diẽdo decẽ milia miſſaꝝ:plꝰmeret᷑ ieiunãs vna
die in charitate q; ieiunas mille annis ſine cha/
ritate.O pᷣcioſa charitas tu es illa qᷓ nos ad bo
na opa accẽdis:⁊ inũerabilib pꝛemijs głioſos
reddis:dicẽte Gꝛeg.in qᷓdã omelia.Charitas ſi
ſemel mẽtẽ ceꝑit ad inũerabilia oꝑa extẽdit. E
UEIntẽã deniq; tãq; ardẽtẽ poſſet hõ habe/
t recharitatẽ:ꝙ plꝰmeret᷑ in vna die:qᷓ; ali
us tepidꝰ in cẽtũ ãnis.Vñ inqͥt Hiero.
in q̊dã ſermõe de charitate.Noli fidẽ pẽſare tem
poꝛibo neq; iccirco melioꝛẽte putes ꝙ pꝛiꝰ ĩ xpᷣi
ſeruitio ceꝑis militare.Charitas em̃ eſt ᷣm quã
opus menſurat᷑ ⁊ attendit᷑.
Uarta vtilitas ðꝛ ipetratõis ſ.gr̃aꝝ a ðo
q ¶UV Ut em̃ dicũt doctoꝛes:vna aia exiſtẽs ĩ
charitate oꝛãs deũ ꝓ aliq̃ gr̃a:citiꝰ obti⸗
nebit illã q;; vigiti milia hoim ſine charitate. I06
Aug.i regla ſua inqͥt. Plꝰ valet apð deũ oꝛatio
vniꝰiuſti:qᷓ; decẽ mille ↄtẽptoꝛis. Et ꝙ exiſtẽs ĩ
charitate faciłr ipetret gram a deo ꝓbat᷑ funda⸗
mẽto qð ponit Phi.vuij. Ethi.⁊ auctoꝛ in li. de
cauſis di.Quãto mag aliqͥd appꝛopinq̃t pme
cauſe tato plꝰaccipit de vᷣtute eiꝰ. Exẽplũ ptʒ de
igne:cui mag apopinq̃ns mag accipit de eiꝰ
caloꝛe.Siłr quato qͥs maglappꝛopinq̃t pape ꝑ
gramvl ſanguinẽ:tato mag ab eo ipetrabit qð
requirit.Qũ ꝗ̊ exiſtẽs in charitate ſit vnitꝰ deo vt
patuit ſupᷣ:ſequit᷑ ꝙ quãcũq; volet graʒ aĩe ſue
vtilẽ ab illo faciliter impetrabit. Uñn dicunt do/
ccoꝛes in.iiij.di.xv.ꝙ ille qui in charitate aliqᷣd
a deo petit ſemꝑ accipit vel illud:vel qð melius
7 ſalubꝛius eſt aĩe ſue. HZ B
Uinta vtilitas ðꝛ decoꝛatiõis:de qua in
q quit Bern. in ſermõe de charitate. Sic
pulchꝛa veſtis coꝛpꝰmirabiliter decoꝛat
⁊ lapis pᷣcioſus anulũ venuſtat:ſic charitas in
aia poſita reddit eã mirabilẽ in pulchꝛitudine
⁊ ſanctitate. ðUYUMUW
Exta vtilitas ðꝛ foꝛtificatiõis.ſcʒ ad pu⸗
8 gnandũ:vñ ad Ro.viij.dicit Paulus.
Quiſ nos ſeꝑabit a charitate xpi.⁊ Cañ.
viij. dici. Aque multe nõ potuerunt extinguere

charitatẽ:nec flumina obꝛuẽet illã. Et rõ eſt ila

que ibidem ponit᷑.i.Foꝛtis eſt vt moꝛs dilectio.
Homo igit᷑ ꝑ charitatẽ ꝑfectã dicit᷑ fieri quodã
modo impeccabilis peccato moꝛtali.ð pe.di.ij.
§.ex pꝛemiſſis. ðMẽðͤ
Eptia ðꝛ aſꝑnatiõis.ſ.mundialiũ volu⸗
8 ptatũ.j. Johã.ij.Si qͥ ſ diligit mũdũ nõ
eſt charitas ði i illo.vn Gꝛego.in qᷓdam
omelia inqᷣt. Sic̃ moꝛs coꝛpꝰ interimit: ſic cha⸗
ritas vite eerne ab amoꝛe tꝑalium mentẽ auer,/

Bermo

tit. Nam mentẽ quã ꝑfecta charitas abſoꝛbueę/⸗
rit:ad terrena foꝛtis deſideria inſenſibilem re
Ctaua ðꝛ ↄſolatiõis:de qua dicitur ps.

o cxxxij.Ecce qᷓ; bonũ ⁊ qᷓ; iocũdũ:habita⸗⸗D

reæ fratres in vnũ. Nona dicit᷑ colerati⸗
onis.ſ.ois laboꝛ ꝓ deo.j.ad Coꝝ.xiij.Charitas
patiẽs eſt: benignaeet. X
Ecia ðꝛ cuſtoditõis.ſ.mũdicie.ad Eph̊ᷣ.
d j. Elegit nos deꝰ an mũdi ↄſtitutionem
vt eſſemꝰ mundi ⁊ imaculati in ↄſpectu
eiꝰ in charitate. Undecia ðꝛ fugatõis.i.timoꝛꝭ
ſeruilis.j. Johã.iiij. Limoꝛ nõ eſt in charitate ſʒ
ꝑfecta charitas foꝛas mittit timoꝛẽ.Tranſſũpti
ue in.c.qͥs nos.xxiij.q.iijj. Duodecima dicit᷑
copulatiõis.ſ.aioꝝ.Amoꝛ em eſt vis vnitiua co
pulãs amantẽ cũ amato.vt indqt Diony.iiij.c. de
diuinis noibo. Jõ dicit Apls ad Co lo.iij.u⸗
per oĩa aũt charitatẽ hñtes:q eſt vinculũ aioꝛũ.
Eapꝛopter Augu.diffiniẽs charitatẽ in lj. de ſpi
ritu ⁊ aia dic̃. Charitas ẽ viculũ copulãs ama⸗
tem cũ amato. Hugo vo de ſancto victoꝛe inqͥt
Scio aia mea ꝙ quicqͥd dilig in eius ſiłitudi⸗
nẽ trãſfoꝛmaris.⁊ Augu.dicit.Unuſqͥſq; talis
eſt qualis eſt dileccio ſua. Si deũ diligis deus
æs. Si terrã diligis terra es.De Areſto. etiã legi

tur ꝙ interrogatꝰ quid eſſet arnlcus deſpoͤgie ſn

eſt quaſi eadẽ aia cũ amato. T
Erciadecia ðꝛ executiõis.ſ.diuinoꝝ mã⸗
t datoꝝ.j. Johã.iiij. Hec eſt charitas dei
vt madata eiꝰ cuſtodiatꝭ. Quartadeci
ma ðꝛ directiõis.ſ.coꝛdiũ.vñ.ij.ad Theſ.vlci.di
cit Paulꝰ.Dñs aũt dirigat coꝛda ⁊ coꝛꝑa nr̃aĩ
charitate. Quintadecia ðꝛ ꝑductiõis.ſ.advitã
eternã. Jõ ðꝛ ad Ephe.iij. In charite radicati et
fũdati vt poſſiꝭ cõpꝛehẽdere.ſ.vitã eternã cum
omnibe ſctis.Bern.quoq; in ſermone de charl⸗
tate ait. Sic̃ nõ hñti charitatẽ claudit᷑ ianua re⸗
gni celeſt ſic hñti charitatẽ apitur ianua padiſi.
Diẽ q̊ʒ btũs Aug.in li.devᷣbis dñi.Et declarat
Tho.ij.ij.q.ij.art.ix. oẽs actꝰ qͥ eliciunt᷑ a cha⸗
ritate ſũt meritoꝛij de ↄdigno vite et᷑ne.vnð ſuꝑ
illa vba Pauli ad Roma.viij. Oiligentib deũ
oĩa cooꝑant᷑ in bonũ:glo.inqͥt.ſ.vite et᷑ne. Hie⸗
rony.q̊ʒ in teſtamẽto dic.Qui manet in charita
te iã in celo cepit habitare.⁊ Aug.in li.ð moꝛib⸗
eccłie.c.xxviij.inqͥt. Nihil tã duꝝ tãq; ferreũ eſt:
qð nõ amoꝛis igne vincat᷑ qͥ ſe aia eleuat in deũ
⁊ a carnis gᷓuedine liba volitat pẽnis pulcherri
mis atq; integris qͥb ad dei amplexũ amoꝛ ca⸗
ſtus inicit᷑. Jõ Bern. in mõe ð charitate ait.Di
latemur in affectu charitat vt exalte nur in glia
celſitudis:qꝛ ad illã nemo ꝑuenit niſi qͥ hic dile/

ccionẽ dei ⁊ ꝓximi deuota mẽte tenuerit. N

Roſper etiã in li.ðᷣ vita ↄtẽplatiua:⁊ po

nit᷑ de pe.di.ij. cccharitas.in laudẽ huiuſ

Syltutis inqͥt. Charitas eſt recta volũtas
ab oĩb terrenis ac pñtibo ꝓꝛſus auerſa:iuncta

v

vo deo inſepabilr ? vnita igne qdã ſpũſſanctia

quo eſt⁊ ad quẽ refert᷑ incẽſa:inq namẽti oĩs ex⸗

tranea: coꝛruptõis neſcia:nulli vico mutabili/
tatis obnoxia:ſuꝑ oia q̃ carnałr diligunt᷑ excel⸗

ſa:affectionũ oĩm potẽtiſſima:diuine ↄtẽplatio

nis auida:in oibo ſemꝑ inuicta:ſũma actionuʒ
bonan:ſaluſ moꝝ:finis celeſtiũ pᷣceptoꝝ:moꝛs
criminũ:vita virtutũ:virtꝰpugnãtiũ:palma vi
ctoꝝ arma ſctãꝝ mentiũ cauſa meritoꝝ:pᷣmiuʒ
pfectoꝝ:ſine q̃ niłs deo placuit:cũ q̃ nec potuit
aliqͥs peccare nec poterit.fructuoſa in penitẽtib⸗
leta in ꝓficientibꝰ.głioſa in ꝑſeuerãtibo:victoꝛio
ſa in martyrib. opoſa in oibo fideliba:ex q̃ quie/
quid ẽ oꝑis viuit.hec ille. Charitas g̊ eſt vᷣtus a

qua oia bona ꝓcedũt.j.ad Thi.j.⁊ extra de reg.

iur. c.licz.in fi. Jõ Hiero.in tracatu fidei dicit.

Eſt ̊ dilectio vinculũ aĩioꝝ caſta ⁊ ſincera ſine
emulatiõe charitas:ↄſũmatio oĩm mandatoꝝ:

bꝛeuis cauꝰoĩm pᷣceptoꝝ:quã qͥs cuʒ habuerie
oĩa hʒ ⁊ ſine hac remanet imꝑfectus. O ſctã at⸗

q; vtiliſſima:charitas tu es iũlla q̃ nos ad regni
celeſtꝭ altitudinẽ trabiſ:dicẽte dño Oſee.xj.Lra
hã vos in vinculis charitad.Tu es illa qꝗ dei ſe
creta nos intelligere fad ⁊ cõpꝛehẽdere q̃ ſit lon⸗

gitudo altitudo ſublimitas ⁊ pfundũ.vt ðꝛ ad

Ephᷣ.iij. Lu es illa q̃ nob viã pnie ſuaue facis.

Ait em̃ Aug.in li.ↄfeſſio. Qui amat nõ laboꝛat.

Oiĩs em̃ laboꝛ nõ amãtib gquis eſt.Solꝰamoꝛ

eſt qui nomẽ difficultatis ignoꝛat.Et iterũ inqͥt

O iugũ ſancti amoꝛis qᷓ; felicit᷑oneras:qᷓ; dul⸗

citer illaq̃as:qᷓ; ſuauiter ſtringis:qᷓ;vtiliter vris
q; ubtiliter vulneras ⁊ qᷓ; ſalubꝛiter ſanas.Et
in li.de ꝑfectiõe idẽ ait. Amoꝛ nõ ſentit amaritu
dinẽ ſed dulcedinẽ:qꝛ ſoꝛoꝛ amoꝛis eſt dulcedo

Et.j. Johã.v.dici Mãdata dei grauia nõ ſunt
vbi gloſa ait.ſ. amati.
dars tercia huius ſermonis de charitat ne⸗
RURBo declaratiõe tercie ꝑtis Sciendũ ẽ
ꝙ charitatẽ eſſe ſaluti nr̃e neceſſariã p
bari põt tripłr. Pꝛimo ̊ ꝓbat᷑ via au
cctoꝛitatis ꝓphetice:euangelice:aplłice:
canonice:autentice:phiſice: ⁊ politice. Auctoꝛi⸗

tates ꝓphetice ſunt quaſi innumerabiles. Scri

ptum eſt em Exo.x.Facio miſericoꝛdiã inqͥt do/
minus his qͥ diligũt me.⁊ Deute.x.Et nũc iſra⸗
el qͥd dñs deus tuus petit a te niſivt diligas eũ
⁊ ambules in vijs eius.Et.xxx.eiuſdem li.Dili⸗
gas dñm deũ tuũ in toto coꝛde tuo⁊ in tota aia
tua vt poſſis viuere.
Uctoꝛitate etiam euangelica oſtenditur
a neceſſitas charitatis.Ait em̃ dñs Mar.
rij. ⁊ Mattb. xxij. ⁊ Luce.x. Diliges do⸗
minũ deum tuũ ex toto coꝛde tuo ⁊ ex tota ani⸗
ma tua ⁊ ex tota mentetua.Et idẽ habet᷑ Deute.
vj. Que verba exponit Chꝛyf.ſuꝑ Mattheüũ ſic
Ex toto coꝛde diligas deum:id eſt fac vt coꝛ tu⸗
um ad nullius rei amoꝛem magis ſit indinatuũ

5Fn

hüſſnn
hend
Nmuri,
Cuniart
elann
on
Nonmos
hamar
wrh
Inchont
1pchkinh
wepan⸗
erigue⸗
eſt ins
madeng,
ficei die
mnan ſne
nndu:
g babuent
Oſcie
sadngi
agT
lluq daſe
wſtlon/
iro
aue ſaas.
laboꝛar,
olbamo:
tieüince
18:h dul,
nlerwns
ſanas
amana
ndolcedo
fanöſene

ontan e
9
mdi
aſſanip
tan
nuplir
Zuavri⸗
o Ga
nncedo⸗
nücitn/
ligns e
nldi/
torati⸗

tendlnr
igd
oe
mi
on
i

„

Foliũ

qᷓ; dei. tota anima id eſt vt certiſſimũ animũ ha

beas in veritate ⁊ firmiſſimũ in fide.tota mẽte.
id eſt vt oẽs ſenſus tui vacẽt circa dei volunta/⸗
cẽ.ſ.ĩcellecꝰ:co gitatio:ſapiẽtia ⁊ memoꝛia. Uel

ſictoto coꝛde vt oẽs cogitatiões in deũ dirigas

tota aia vt oẽs affectõnes in deũ reroꝛqas.tota
mẽte vt oẽs bonas oꝑationes ꝓpter deũ facias

iuxta illud.j.ad Coꝝ.x.O ia in glłiam dei facite.
Et hec etiã eſt expoſitio Chꝛyſ.vbi.S. Hugo vo
de ſctõ victoꝛe ſic exponit.Ex toto coꝛde id eſt de
uotiõe q̊ ad vᷣgines:tota aia id eſt diſcretione q̊

ad ↄfeſſoꝛes:tota mẽte id eſt ꝑſeuerãtia quo ad
martyres.Gꝛego.vᷣo dicit.Loto coꝛde:tota aia
⁊ tota mẽte.id eſt ſuꝑ oĩa.Et eſt ↄculcatio vboꝝ
qᷓ ſignificat excellentiã amoꝛis. Nicolaus de ly/
ra ſuꝑ Deute.vj.ſic exponit.Ex toto coꝛde id eſt
ex toto motu volũtatis q̃ hic deſignat᷑ noĩe coꝛ⸗
dis:qꝛ ſic̃ coꝛ mouet alia mẽbꝛa:ſic volũtas ali
as animi potentias ad acꝰ ſuos.Ex tota aĩa id
eſt ex toto itellectu ⁊ appetitu ſenſitiuo:vt ex mo

tu dilectiõis intellectꝰſit deo ſubditꝰmaxime in

his q̃ ꝑtinẽt ad fidẽ:⁊ appetitus ſenſitiuꝰ ſit ſᷣm

oꝛdinẽ dilecciõis regulatꝰ. Ex tota foꝛtitudine

ꝑ quã deſignat᷑ vis exterioꝛ executiua.Qð fit cũ

volũtatis diuie ꝓmpte ⁊ expedite. Sctũs autẽ

Bern. ſic exponit in lib.de diligendo deũ. Toto
coꝛde id eſt ſapiẽter ⁊ pꝛudẽter.ſ.vt nõ diligamꝰ2

gliquid ſupꝛa deũ vel ſicut deũ:ſed omnia infra
deũ. Tota anima: id eſt dulciter qꝛ quilibet dʒ
deũ diligere cũ dulcedine.Oulcedo auũt conſtat
in benedicendo:regratiãdo ⁊ accepta beneficia
recognoſcendo:⁊ ſepe recogitando.tota mẽte id
eſt foꝛtiter nõ deficiendo ab eius amoꝛe vel ab
eius ſeruitio ꝓpter timoꝛẽ aut verecũdiã vł aſpe

.

ritatẽ laboꝛis aut ĩminentiã periculi.iuxca illð

Martiał lb.vndiq; ſuſcepto.c.vj. Neſcit amoꝛ
vehemẽs ad queq; pericula rumpi. vt em̃ dici᷑
in.c.hec eſt charitcas.de pe.di.ij.? ſunt vba Pꝛo
ſperi in li.de vita cõtemplatiua. Si charitatem
deo exhibeamꝰ omnia que difficilia ſunt huma
ne fragilitati vel aſpera ettam cũ dilectiõe perfi⸗
cimus. H OQO
AUguſtinꝰ vo ĩ.j.de vita xpᷣiauna exponit
a Toto corde.id eſt intellectu ſine erroꝛe.
Debemꝰ ̊ captiuare intellectuʒ nr̃m ad
obſequiũ xpᷣi ⁊ cotũ ſtudiũ nr̃m bᷣmarie xpᷣo da
re:⁊ adviſionẽ dei toto ðſiderio anhelare.iuxta

illud.ij.ad Coꝝ.x. In captiuitatẽ redigẽtes om

nẽ intellectũ in obſequiũ xpᷣi.Scðo exponit Au

guſti.tota aia.id eſt ſine ↄtradictione qꝛ nunq;

ꝓpter aliqð cõmodũ vel incõmodũ amoꝛ dei eſt
dimittẽdus:ſed eſt ſeruãdꝰtã in aduerſitate qᷓ; ĩ
pꝛoſperitate. Juxta illud Jacobi beneuẽtani.c.
xxxiiij.ſui libꝛi.Mutari neſcit imoderatꝰamoꝛ.

Tota autẽ mente debet diligi. id eſt ſine obliui⸗
one: quia amoꝛ del de alio q; de deo diu cogita
re non ſinit.vnde Bern,ſuper Aqutica dicit.

XXIX

ſinis. Richar. vo de media villa ĩ ſuo qdlibeto.
q.xxxij.dicit ꝙ deꝰpoſuit in h̊ pᷣcepto:toto coꝛde

tota aia ⁊ tota mẽte:rone mollificatiois coꝛdis

noſtri duri.Quia vt dic Chꝛyſ. Sicut lauus

vyno ictu ⁊ vna ꝑcuſſiõe nõ figit᷑ in materia du⸗
ra: ſic ĩ coꝛde humano indurato ⁊ obſtinato nõ
infigit bonũ ⁊ vcile pᷣceptum vna tm̃ iuſſione.
Quapꝛopt᷑ vides deus coꝛ humanũ vt adamã
tem:poſuit hec verba replicatoꝛia vt coꝛ noſtrũ
mollificaret ad eius amoe. KR

La.iendũ eſt aut ꝙ Luc.x.addit᷑. Et excom
8 imbus virib tuis. Et ſic ponunt᷑ ibi qᷓt⸗
tuoꝛ modi diligendi deũ: q́;uis Deute.
vj.nõ poſuerit deꝰ niſi tres.Et dicit Hugo car /

dinalis ſuꝑ Lucã:q; Lucas attendit quattuoꝛ

rationes ꝓpter quas diligendus eſt deus:⁊ pꝛo
pter quãlibet ſuꝑ omnia. Pꝛima quia eſt crea⸗
toꝛ ad eſſe.Secũda quia coſeruatoꝛ in eſſe. Cer
cia quis eſt redemptoꝛ ⁊ reparatoꝛ in bene eſſe.
Quarta quia eſt gloꝛificatoꝛ i optimo eſſe.el
quattuoꝛ ad tria reducunt᷑ vt iſtud memb:ũ ex
omnib virib referatur ad quodlibet alioꝝ tri

ioexe 25 fit c um quaſi modus: vt ſit ſenſus. Diliges domi⸗/
ex diuĩa dilectiõe act?nr̃ exterioꝛ exequi imꝑiũ

nũ deũ tuũ ex toto coꝛdetuo:⁊ tota anima tua:

⁊ ex tota mẽte tua:⁊ ex omnib viribo tuis.id eſt

ex omnibo virib totius coꝛdis totiꝰanime ⁊ to

tius mentis. Alexan. autẽ de ales.⁊ Jacobo de
alexãdria ſuꝑ.iij.ſen.di.xxvij.exponũt hec verbꝛ
triplicit᷑. Pꝛimo mõ ſic ſᷣm Gꝛego.niſenũ.To⸗
to coꝛde id eſt ꝑ totam virtutẽ vegetatiuaʒ: que
Aꝓpꝛie viget in coꝛde.Tota aĩa id eſt ꝑ totã virtu
tem ſenſiciuã:que viget in anima. Unde aiatuʒ

ab ĩaiaco ꝓpꝛie dignoſcit᷑ ſenſu. Lota mente iid

eſt ꝑ totã virtutẽ rationalẽ ⁊ intellectiuã: que vi
get in inẽte. Ita vt quicqͥd viuimꝰ quicqͥd ſenti
mus:quicqͥd intelligimꝰtotũ ad dei amoꝛẽ oꝛt
dinemus ⁊ referamus. Uerũ qꝛ oẽs iſte virtu/

tes ſimul collecte debẽt virilicer ad deũ oꝛdina⸗

ri.ideo adiungit᷑. Et ex omnib viribo tnuis. Un

Theophilꝰ ait. Per hoc intelligẽdũ eſt opoꝛ⸗
tet nos omnẽ virtutẽ anime amoꝛi diuino ſubzę-
ijcere virilicer ⁊ nõ remiſſe.Debemus ergo deuz
amare toto affectu coꝛdis aie ⁊ mẽtis ita vt om
nia q̃ ſunt in coꝛde hois dentur ipſi deo.Exem⸗

plo Dauid qui dicit in ps. In coꝛde meo exqui

ſiui te:ne repellas me a mãdad tuis. Dicit autẽ
Baſiliꝰ.Qð ðꝛ tota mente tua in cetera nõ reci⸗

pit ſectionẽ. Nã quatãcũq; dilectionẽ in infinis
expẽderis hoc tibi neceſſario a toto deficiet. Si/

cut em̃ in vaſe aliq̊ pleno liquoꝛe inquãtũ ema⸗

nat foꝛas:tantũ neeeſſe eſt plenitudini deroga/
ri.Sic ⁊ in aĩa inqᷓntũ emanaueric ab ipᷣiꝰ dile /
ccione ad illicita intãtũ minui neceſſariũ c amo

rem ad deũ. MNihil aũt gratiꝰ dari poteſt deo ab
homine.ã ⁊ diabolus hoc habere querit.Iñn
legit᷑ ꝙ quidã interrogauit demonẽ quid habe
re magis ðſideraret ab homiuibo.ui diabolꝰ

=

rñ dit. Uellẽ qꝙ mihi darẽt lunã vacuã ⁊ ſolẽ cũ
manica rote. Et coiuratꝰ vt exponeret qͥd dice⸗
bat ait. Luna vacua eſt ſicutvnũ C. ſol eſt ſicut

vnũ O. manica rote ẽ ſicut ꝛ2. Uellẽ em̃ coꝛ hois.

Uññ dicit xpo illud Geñ.xiiij.qð dixit rex ſo do⸗
moꝝ ad abꝛaba. Da mihi aias:cetera tollc tibi
O igit᷑ xpᷣiane noli dare coꝛ tuũ dyabolo ſʒ crea
toꝛi tuo qͥᷣ illð a te petit. Uñ merrice ðꝛ.Dimidi
um ſpere ſperã cũ pncipe rome. Poſtulat a no
bis totius cõditoꝛ oꝛbis.Et alibi etiã ðꝛ.Tolle
caput cerui caput ouis viſcera cerui. Offer iſta
dco:inde beatꝰeris. Inqͥt em̃ Pꝛouer.xxiij.Fi⸗
li pᷣbe mihi coꝛ tuũ.Cui obtemꝑabat Dauid di
cẽs in PsS.Coꝛ meũ ⁊ caro mea exultauerũt in
deum vuuum. S
Ecuũdo mõ exponit᷑ a pdicis doctoꝛib
3 vtr ꝑ totuʒ coꝛ penes qðo reſidet appetitꝰ
rei deſiderabilis itelligat᷑ ſic debere nos
amare deũ:vt in coꝛde nr̃o nõ remaneat amoꝛ
auaritie ad res tpales. Per totã aiaʒ apud qᷓm
reſidet ↄcupiſcibilis vtꝰad ðlectabilia ſtelligat᷑
dei amoꝛ ſic debere occupare aiaʒ:vt nuili pᷣue
cogitatiõi relinquat᷑ locꝰ. Per totã mentẽapð
quã reſidet q̃dã eleuatio hois ſupꝛa ſe itelligat᷑
amoꝛ dei ſic debere deſiderari ab hoĩevt in ipᷣo
ſolo totałr gloꝛiet᷑. Unde ſcctũs maximꝰinquit.
Cũ hac itentiõe trinã ad deũ dilectionẽ lex ꝑtra
ctat:vt auellat nos a trina mudi hitudine qua
reſpicit᷑ ad poſſeſſiões ad głiam ⁊ ad volupta⸗
tes.hec ille.UVt ſic ꝑ totuʒ coꝛ excludat᷑ auaritia
amãdo deũ ſuꝑ oes res tꝑales. Per totã aiam
excludat᷑ ↄcupiſcentia carnis amando deũ ſuꝑ
oẽs creaturas. Per totã mẽteʒ exdudat᷑ ſuꝑbia
⁊vana głia:amado deũ ſuꝑ oẽs honoꝛes. Iſta
em̃ ſunt tria pctã qͥbo plenꝰeſt mũdꝰ. Unde.j.
Joh.ij. ðꝛ. Omne qð eſt in mũdo aut eſt cõcu⸗
piſcentia carnis:aut cõcupiſcentia oculoꝛũ aut
ſuperbia vite. T
t e.i.itellectu quẽ debemꝰtotałr ſubiu⸗
gare ad credendũ oĩa q̃ dicunt᷑ in ſacra
ſcriptura ð deo: ⁊ ad iueſtigandũ diuinũ bene
placitũ.Ex tota aia ideſt volũtate qua debemꝰ
velle oĩia que vult deꝰ:⁊ cõtẽtari de oibo q̃ deus
faeit.Ex tota mente.i.mẽoꝛia qua debemꝰremi
niſci oĩm operum dñi.iuxta illud Trenoꝝ.iiij.
Memoꝛia memoꝛ ero ⁊ tabeſcet ĩ me aia mea.
Subgdit᷑ aũt ex oib viribo tuis ad expꝛimẽduʒ
vniuerſalẽ conatũ quo debemꝰiteriꝰ⁊ exteriꝰin
deũ ferri ꝑ amoꝛẽ.Ad quẽ etiã nos teneri ꝓbat᷑
auctoꝛitate apłica.j.ad Coꝛ.xiij.vbi inqt Pau
lus Si linguis hoim loquar ⁊ angeloꝝ chari
tatẽ aũt nõ habeã factꝰſum velut es ſonãs aut
cimbalũ tinniens.Et ſi habuero ꝓphetiã:⁊ no⸗
uerim myſteria oia:⁊ oẽm ſcientiã.Et ſi habue
ro oẽm fidẽ ita vt mõtes trãſferã:charitatẽ aũt
nõ habeã nihil ſum. Et ſi diſtribuero in cibos
pauperum oẽs facultates meas:⁊ ſi tradidero

3

Ercio exponit᷑ ab eiſdem. Ex toto coꝛ⸗

coꝛpꝰ meũ ita vt ardeã:charitatẽ aũt nõ habeaʒ
nihil mihi ꝓdeſt. “

Uctoꝛitate etiõ canonica ꝓbat᷑ neceſſari/
a am eſſe nobis charitatẽ:p.c.nullꝰ. de pe.
dl. vij. vbi dicitur:neminẽ ſine charitate

poſſe ſaluari. Itẽ auctoꝛitate autẽtica Ambꝛoſij
ad Rufinũ qui ait. Reus fit oĩm qui cõtra cha
ritatẽ facit in qua pendẽt oiã ⁊ tãto quis in pec
cato inuenit᷑ minoꝛ:quãto in diligẽdo deũ ⁊ ꝓ⸗
ximũ inuenit᷑ maioꝛ.Et tãto in ꝑpetratiõe pecca
ti inuenit᷑ maioꝛ quãto in dilectione dei ? ꝓximi
inuenit᷑ minno: 4

Uctoꝛitate qͥʒ phiſica ꝓbatur neceſſitas
a chanitatis. la vt ptʒ ex pᷣdictis:charitaſ
eſt amicitia queda⁊z beniuolẽtia quã ha

bemus deo ⁊ ꝓximo.Ad amicitiã aũt oẽs phi⸗

loſophi ⁊ etiã oꝛatoꝛes ac poete nos venire iu⸗
bent. Jõ inqͥt Areſto.viij.Ethi.Amicitia maxie

neceſſaria eſt in vita. Uñ ſine amicis niłs eligit
viuere:etiã ſi oĩa alia bona habeat:⁊ Quintilia
nuſ.v.declamationũ dicit. Nõ reꝑio qͥd in reb

humanis excogitauerit natura pᷣſtãtius amici⸗
tia.? Tulliꝰin li.ð amicitia ait.Amicitia oibus

rebo humanis pᷣponẽda eſt:nihil eſt em̃ t natu

re aptũ:tãq; ↄueniẽs ad res ſecundas vł aduer
ſas qᷓ; amicitia. Et Ouidiꝰin li.de ponto canit.
No mẽ amicitie barbara coꝛda mouet.⁊ Boeti
us in.ij.de ↄſola.inqͥt.O felix hoim genus:ſi ve
ſtros aios amoꝛ quo celum regit᷑ regat. Theo⸗

phꝛaſtus etiã ph̊s dicebat. Quanti eſt ſine ani ?-

ma coꝛpꝰtãti ſine amicis eſt hõ.Auctoꝛitate etiã
politica id eſt ciuili cõmendat᷑.Quãtũ em̃ ſit ne
ceſſaria amicitia oñdit glo.Accurſij iuriſcõſulti
in.l.late culpe.S.amicos.ff.de verb.ſig.dicens
ꝙ; amicus dicitur quaſi animi cuſtos. Si ergo
neceſſarius eſt amicus moꝛtalis ad cuſtodiam
animi noſtri:multo magis amicitia dei que eſt
charitas neceſſario nobis habẽda eſt:quia ipſe
deus nõ ſolũ eſt animi cuſtos ſed creatoꝛ ipᷣius
ai:⁊ vite ↄᷣuatoꝛ. Jõ inqᷣt Cato ĩ ſuis docum̃tj.
Si deꝰ eſt animꝰ nobis vt carmina dicunt.
Hic tibi pᷣcipue ſit pura mẽte colẽdus.
Ecundo pꝛincipaliter pꝛo batur charita
S tem eſſe neceſſariaʒ via rationabilitatis
Pꝛuma ratio dicitur acceptõis.Funda⸗

mentũ cuius ponit Philo.iiij. Echico. di. Nul⸗

lum obſequiũ ꝓpꝛie dici᷑ bonũ niſi liberale ſit.
Unde btũs Bonauẽ.in.iij.di.xxvij.ar.ij.q.j.in⸗
quit.Nullum obſequiũ eſt meritoꝛiũ vł deo ac
ceptuʒ niſi qð fit liberaliter.ſed certũ eſt ꝙ; nihil
fit liberaliter niſi qð fit ex amoꝛe⁊ charitate:qꝛ
amoꝛ eſt donũ in quo omnia alia dona dona⸗
tur:ſᷣm cheologos in.iij.di.xxvij.ergo ſine chari
tate nlłm opꝰeſt deo acceptũ. Secũda rõ dicit
coꝛreſponſiõis.Ut enim ait Aug.in lib.de mo/
ribus eccleſie. Pꝛemium coꝛreſpondet merito.
Sed darum eſt ꝙ meritum depẽdet a charita⸗
te:dicẽte Bernardo in li.de diligendo deü. Se⸗

torion

aunli
feenbt

weneca

ſine
mrori⸗
Vellis

olnges

ſi E

ru. M
Uceg
cnamb⸗
deusch

monet?

ſineche

nudeñ
penier

—4
4 4

Muanns

bearüba

Koe
foſſucr

nis queea
golli⸗
bolas

Zuna

ſpecar
lla no
porio/
ſimer/
ſehſo
ipen
ſnirpe
hiches
Ghlein
lonobe
heelle
nie

nibl⸗
tenih
ad
ach ſa
guſti
negi⸗
Mni
Decn

n dae⸗

t ed
nuld
necdanen
aönhn
ucöen c
gus ide
ido ig
nmteenn
edcltpin

1
Nrnccrſins
ns:chan
Eetiarüh
uc ois oh⸗
8 nire i,
anamarie
nlls digt
1 Quintii
oädinne
kiins amic,
manaoibus
keamtinan
bs Nauer
onro an⸗
net. Boen
genusſi ye
Ga. Theo/
ickſintand⸗
welraeci
tüem ſtne
lunl.oſulei
ſs diens
96 Siage
lodian
udaigveck
guigipſe
vmrſßlus
cun..
8.
ur chann
gabilitans
8. Funda,/
o d ſuul⸗
nbenelt,
r.i.,jen/
vl deoa
tenih
antaceg.
na doni
ſine chn
dardiaf
lip den/
tammv,
achnd,
eie⸗

ri.Ergo ⁊c̃.

JFolin/

cundũ menſurã amoꝛis datur menſura eterne
recributiõis:ergo ſine charitate habere nõ poſ⸗/
ſumꝰ mercedẽ ſuꝑne felicitatis. Tercia rõ dict᷑
mMeritatiõis. Ilud em̃ nobᷣ eſt ſũme neceſſariuz
ſine quo nulla oꝑatio noſtra eſt vite eterne me⸗
ritoꝛia.ſed fine charicate ois operatio nr̃a eſt in/ Tho.ij.ij.q.j.ar.j.q cauſaꝝ eſſentialiter oꝛdina
ucllis quo ad ↄſequendã eternã retributionẽ.j. tarũ na kerioꝛes
q. j.c.vide.⁊.c.ceneamus. Sine charitate enim
oinnes alie virtutes nihil nobis pſunt ad ſalu/
tem. de peni. di. ij. S. opponit?᷑.⁊. S. euidenter itaq;

„

⁊ di.lij.c.ſi quis autẽ.⁊ de cõſe.di.ii

Varta ratio diat᷑ ↄtrariatõis. Illud em̃

ꝗ mnnobis eſt neceſſariũ ſine quo ↄtrarij ⁊ ĩ

inmici dei ſumus.Sed ſine charitate con

trariamur deo. Ergo charitas eſt nobis neceſſa

ria. Maioꝛ ptʒꝭ. minoꝛ pbatur. Inquit em̃ dñs

Auce.xj.Qui nõ eſt mecũ cõtra me eſt.qð dictuʒ
etiam ha bet᷑ in.l.celicolaꝝ.in fi.C.de iude.Sed

deus charitas eſt ⁊ qui manet in charitate i deo

manet ⁊ deus in eo.vt patuit ſupꝛa. Ergo qͥ eſt

ſine chanicate non eſt cũ deo: ⁊ ↄſequenter eſt cõ⸗
cra deũ.ergo inimicus dei ⁊ ſic ad eternã nõ per

neniet vitam. . Ó́ÿMƷMVDB*
Uinta ratio dicit᷑ impugnatiõis. Illud

q em̃ valde nobis eſt neceſſarium quo ini
micos nfr̃os crudeliſſimos impugnare

valemus. Sed ↄtra pꝛincipes ⁊ poteſtates tene
bꝛarũ habemus ↄtinuã colluctationẽ. Ut dicit
ad Ephe.vj. Quos terribiliſſimos hoſtes non
poſſumꝰ melius debellare qᷓ; ꝑ virtutẽ charita⸗
tis que eis ↄtrariat᷑ ⁊ quã ſümopere timent. Er
go illã amplecci debemꝰ. Quãtũ em̃ timeat dia

bolus charitatẽ oſtẽdit Grego.ſuꝑ Eʒechiel di.

Antiquus hoſtis caſtitatẽ in nobis nõ timet qꝛ
ipᷣe carne nõ pᷣmit᷑ vt luxuria diſſoluat᷑. Abſtinẽ
tiã nõ timet qꝛ ipᷣe cibo nõ vtit᷑ qͥ neceſſitate coꝛ⸗
poꝛis nõ vꝛget᷑.Oiſtributionẽ terrenaꝝ rerũ nõ
timet:ſi eidẽ operi charitas deſit quia diuitiarũ

ſubſidijs nec ipſe eget. Ualde aũt in nobis cha
ritatẽ verã id eſt amoꝛẽ humilẽ quẽ nobis viciſ/

ſim impẽdimꝰtimet.⁊ nimisↄcoꝛdie inuidet qꝛ

hãcnos tenemus in terris quã ipᷣetenere nolẽs
amiſit in celo. Nec curat antiquꝰhoſtis vt terre⸗
na nobis tollat:ſed vt charitatẽ in nobis feriat.

hec ille. Scit em̃ diabolus ꝙ paꝝ nobis ꝓdeſt

fidẽ xpᷣianam habere ſi nõ habemꝰ charitatem.
Inqͥt em̃ glo.ſuꝑ illud Pauli ad Gala.v. Fi⸗

des ꝑ dilectionẽ oꝑatur ſicut lampas ſine oleo

nihil ꝓficit ad illuſtrandũ:ſic fides ſine charita
te nihil ꝓficit ad ſaluandũ. Itẽ alia glo.ſuꝑ.j.c.

ad Roma.ait. Fides dicit᷑ infoꝛmis ⁊ indigna

ad ſalutẽ eo ꝙ ſociã nõ habeat charitatẽ.Et Ru

guſtinꝰ ſuꝑ epꝑłlam Jacobi inqᷣt. Sicut coꝛpꝰſi⸗

ne aia moꝛtuũ eſt:ita fides ſine chanitate que eſt

vita ipſius moꝛtua ꝓfecto reputat᷑. Etidẽ in li.

de fide ad Petrã ait.Opus fidei ⁊ ꝑfectio ẽ ipa

dlleccio:ſine dilectiõe aũt fides eſt inanis.Cum

ij. c. ſolet que⸗/
ðJð,ð Z

XXX

dilectiõe vo fides eſt xp̃iani:ſine dilecte aũt fi⸗
des eſt demonis. Ex quibo oib poſſumꝰ ↄdu⸗

dere incõuincibiliter ꝙ charitas eſt neceſſaria:⁊

ſine ipᷣa nemo ſaluabit᷑ etia ſi haberet oẽs ali/
as vᷣtutes. Ait em̃ ppᷣs.viij. Phi.⁊ recitat btũs

tarũ remota pᷣma remouent᷑ poſterioꝛes ⁊ econ

tra:ſtãte pᷣ ma ſtar ⁊ poſterioꝛes.exempli gratia. B

Radix arbo: eſt pᷣma ca:trũcus vo rami ſũt
cauſe ſuboꝛdinate qᷓ inſimul ↄſtituũt arboꝛem.

Ragdix aũt influit in trucuʒ: truncus in ramos
rami in folia ⁊ folia in floꝛes:ac floꝛes in fructꝰ
Excce ꝙ oia pᷣdicta ſunt eſi entialiter oꝛdinata ad

inuicẽ. Sed pꝛima cauſa eſt radix. Ponat᷑ ergo

ꝙ radix abſcidat᷑ ſtatim truncus areſcit ⁊ rami

⁊ ꝑ ↄſequens folia ⁊ floꝛes ac fructus deficent

Et ratio eſt ᷣᷣma cauſa.ſ.radix q erat oꝛigo ⁊ fũ

.

abſcinderent᷑ rami:⁊ radix ꝑmaneat neceſſe eſt
ꝙ viuat truncus ⁊c.Aliud quoq; fundamẽtuʒ
ad ꝓpoſtũ noſtrũ ponit idẽ ph̊s.ij. Metha.di/⸗

damentũ omniũ alioꝝ eſt amota. Si aut ſoluzʒ

ccs. In quolibet genere rerũ nõ eſt ire in infini⸗

tuʒ:ſed oꝑtet venire ad vnũ pꝛincipiũ a quo oia
illigeneris ꝓcedũt. Quo deficiẽte oia ſimul cũ

ſuo pꝛincpio deficiẽt ⁊ patet exeplo. ã catus
habet aquà a vaſe:vas a fonte:fons a flumine:

flumẽ aũta mari ⁊ vltra nõ eſt ꝓcedere:qꝛ vt ait
Salomõ Eccłs.j.Oia flumina a man exeũt: et
acd ipᷣm reuertunt᷑.Tũc ſic.Deficiẽte mari defice

ret aqua fluminis ⁊ deficiẽte flumine deficeret
aqua fontis ⁊ ſic vſq; advltimũ.Aliud etiã fun
damentũ ponit idẽ phᷣs.viij Phiſi.dicens. In

mouẽtibo ⁊ motis nõ eſt ire ĩ infinitũ ſed eſt de⸗

uenire ad aliquẽ motoꝛẽ pꝛimũ a qͥ oia moue⸗
antur.⁊ quo ceſſante oia ceſſabũt. Exẽplũ.os
videmus ꝙ manꝰ mouet᷑ virtute bꝛachij.⁊ bꝛa

chiũ virtute coꝛdis ⁊ coꝛpoꝛis:⁊ coꝛ ⁊ coꝛpꝰ vir⸗
tute anime.Et ideo remota anima a coꝛpoꝛe de
ficit omnis virtus in coꝛde ⁊ bꝛachio. His pꝛe/
ſuppoſitis ⁊ declaratis concludit᷑ ꝙ remota cha
ritate que eſt pꝛima cauſa ſuꝑ quã ois ſtructu⸗

ra vurtutũ ↄſurgit:⁊ que eſt cauſa gratie ⁊ mer/⸗
ti ⁊ pꝛemij vt ſup ꝓbauimus opoꝛterꝙ omnia
poſterioꝛa remoueant᷑. Unde remota ipᷣa chari

tate ab homine remouet᷑ gratia: ⁊ remota gra⸗

tia remouetmeritũ.⁊ remoto merito remouet᷑ pᷣ
miũ ⁊ remoto pᷣmio remouetur beatitudo ⁊ fe/
licitas vite eterne.Et ſic a pꝛimo ad vltimuʒ eſt
bona conſequentia ꝙ remota charitate remoue
tur ⁊ gloꝛia.Ecõtra vero ſtante charitate ſtabit
gratia:⁊ ſtante gratia ſtabit meritũ ⁊ ſtate meri
to ſtabit pꝛemiu ⁊c.Et ſic a pꝛimo ad vltimum

ſtante charitate habebit᷑ głia.Aliud quoq; fun
damentũ ad ꝓbandum pᷣdicta poteſt ſumi ab
codẽ philoſopho.ij.de animavbi ait.ꝙ vnaq q;

res ſoꝛtitur nomen ⁊ ſpeciem a ſua foꝛma.laʒ
cultellus totã pulchꝛitudinẽ quã habet ſoꝛtitur
a foꝛma que facit illũ a parere cultellũ. Si vo

BGermo

frangat᷑:tũctota ſpecies deperit qꝛ eius foꝛma
eſt ablata:⁊ ſic de alijs. Na ablata ſoꝛma qͥ dat
eſſentiã rei res ipᷣa deſinit eſſe ̃m phᷣm vbi ſup
et auctorẽ in li.ſex prinapior. i em̃ hõ conſtet
oꝛma: ſegꝑata aia a
coꝛpꝑe delinit eſſe ille hõ.Et ĩ hoc errauit Mg
ſentẽ. in.iij.di.xxij.dicẽs chꝛiſtũ fuiſſe veꝝ homi

ex coꝛꝑe vt materia ⁊ aia vt

nem in illo triduo quo eiꝰ coꝛpus moꝛtuũ ſte/⸗

tit in ſepulchꝛo. Nã repꝛobat eũ Alexan.de ales
in.iij.ſũme.in tractatu de aſſumptiõe hbumane

nature.q.vj.⁊ ſctũs SZonauẽtura in.ij.di.vltcia.

in qõnibo circa litterã.? Scotꝰ in.iij.di.j.in.j.q.

Et ideo parifoꝛmiter ↄdudit᷑ ꝙ ablata charita⸗
te que eſt foꝛma oĩm vinutũ ⁊ dat illis nomen
virtutis nõ remanebit amplius virtus.Et coꝛ⸗
roboꝛant᷑ pᷣdicta ꝑ illud qð ait btũs Tho.ij.ij.

q.xxiij.in fine vbi dicit: charitas ẽ mater om⸗

niũ virtutũ.que ex appetitu finis vlcimi cõcipit
omnes actus aliaꝝvirtutũ imperãdo ipᷣis.Si
cut ergo impoſſibile eſt ꝙ hõ generet᷑ ſine matre

ſic impoſſibile eſt vt aliqᷓ ſit virtus ſine carita⸗

te.Quia ſicut dicit᷑ in pᷣdicamẽtis Areſto. Non
poteſt dici pater nec mater niſi ſit fuliꝰ aut filia:
quia ſũt coꝛrelatiua.Et ideo nulla põt dici vir/⸗
tus ſine eius genitrice q̃ eſt charitas.Ex pᷣdictis
etiam inferre poſſumꝰꝙ cũ charitas ſit cã om⸗
niũ noſtraꝝ bonaꝝ operationũ: qᷓ;dto quis ha/
bebit maioꝛẽ charitatẽ tanto ex ſuo operatõe cũ

tali charitate facta habebit maius meritũ:⁊ cõ⸗
ſequenter ⁊ pᷣmiũ.qꝛ vt inqͥt auctoꝛ in li.de cau

ſis. UVbi eſt plus de cauſa:ibi etiã eſt plꝰ de cau

ſato. Sicut ptz ꝑ experientio. Naʒ vbi eſt plꝰ de
igne ibi etiã plus de caloꝛe.Ecõtra vero vbi mi

noꝛ eſt charitas ibi etiã eſt minꝰ meritũ ⁊ pꝛemi

um ⁊ hoc ꝓbat᷑ ꝑ illud qð legit᷑ in cronicis oꝛdi

nis minoꝝ.ſq; ꝙ erãt in religione a duo fra⸗
tres carnales quoꝝ vnus videba

dus:⁊ quaſi diſſolutꝰab omnibo putabat᷑. Cũ

aut eſſent ambo moꝛtui reuelarũ fuit cuidã fra
tri:ꝙ ille hilaris trãſierat ad paradiſum:qꝛ ſem

per fuerat plenꝰcharitate.Alter vᷣo ierat ad pur
gatoꝛiũ.Quia quãuis faceret magnã penitenti

am tamẽ nõ habebat magnũ feruoꝛẽ charitatis

Deus aũt nõ tãtũ reſpicit laboꝛẽ q̃ntũ magnaʒ
charitatẽ. Pꝛedicta etiã patẽt ꝑ illud qð legitur
in vitaſpatrũ de illis duab cognatis in ciuita⸗
te alexandrie cõmoꝛantib:q ꝓpter mutuã chari
tatẽ excedebãt vel ſaltem equabãt merita ſanci
Macharij qui ꝑ tot annos in deſerto ſolũ ra⸗
dices comed erat.Aliud qͥʒ terribile accidit a nõ
multis annis citra in quodã monaſterio moni

aliũ. In quo defuncta cũ eſſet queda monacha

que oẽs alias excedebat in penitẽtia ⁊ auſterita

te vite ab oĩbo vt ſancta venerabat᷑. Cõtigit aũt
ꝙ poſt eius ſepulturã vno trãſacto die cuʒ alie
ſoꝛoꝛes penes ſepulchꝛũ ꝑgerẽt ipᷣm ſepulchꝛũ

totaliter aduſtũ viderũt. De quo ſtupefacte et

debat᷑ multũ ſpiri
tualis ⁊ deuotus.Alter vᷣo hilaris erat ⁊ iocun

V

attonite remanſerũt. Abbatiſſa aũt accenſiri feẽ?
pꝓuincialẽ pᷣlatũ ſuũ qui reſerari fecit ſepulcheiu

et nihil ibi repertuʒ fuit pᷣter cineres aduſtas q̃

fetebãt vt diabolus ⁊ intellexerũt eã eſſe in in/frer
no collocatã.ipᷣe aũt ꝓuincialis volẽs cam da⸗
natiõis eius indagare ſecrete interrogauit b/⸗

batiſſam de vita ipius.Que rñdit.Ego ĩ ea nul

lum defectũ pꝛoꝛſus cognoui niſi ꝙ ſepe cõoten
debat:⁊ referebat mihi verba ⁊ facta aliaꝝ ⁊ fre
quẽter erat cauſa infringẽdi mutuã charitatcin
nobis.Tũc dictus ꝓuincialis dixit. Uere iſta ẽ
ſepulta in inferno qꝛ ſi habuiſſet maioꝛes gras
qᷓ; habuit btã virgo ſine charitate tãto ꝓfundi⸗/
us fuiſſet in inferno demerſa ꝓpter ipᷣaꝝ gratia
rum ingratitudinẽ:⁊ oẽs eius virtutes(ſi tamæę
virtutes appellari poſſunt)nihil penitꝰei ꝓdeſſe
potuiſſent. Nã dicit᷑ in.c.niſi cũ pꝛidẽ.S.quipe..
extra de renun. Quippe ſi quantũcũq; virtuutu,z

floꝛe refulgeas charitatẽ aũt in te nõ habeas ni

hil habere cõpꝛobaris.Et in.c.vbi ſana.xxiiij.q.
j.ſcriptũ eſt. Ubi charitas nõ eſt nõ põt eſſe iun/
ſtida. Et in.c.ad aures.de tẽpo.oꝛdi.dicit᷑. Non

in ſublimitate graduũ ſed in amplitudiĩe chari⸗

tatis acquirit᷑ regnũ dei. Ambꝛo. q̊ʒ in li.de vi⸗

ta beata ait.Quicũq; charitatẽ in coꝛde nõ gerit

recognoſcat ſe verã penitentiã nõ poſſe perage/

re ꝑ quã ad eternã vitã valeat ꝑuenire.⁊ Augꝰ.

ad heremitas dicit. Habete fratres charitatẽ ſi
ne qua nullus facẽ dei vnqᷓ; poterit intueri. et
Abbas Iſaac de ſiria in ſermonib ſuis ait.Si

cupis eſſe ſapiẽs ſtude verã ſapientiã. Si cupiſ
eſſe diues ſtude veras diuitias poſſidere. Uera
aũt ſapientia vereq; diuitie ↄſiſtunt in ſola cha
ritatis poſſeſſione:quã qui habet:⁊ ſi nlłlas ali

as diultias habeat ditiſſimus eſt.quã ſapienn
am qui habet ⁊ ſi nullã aliã ſcientiã habeat ſa⸗/

pientiſſimꝰeſt:quã qͥ nõ habet:⁊ ſi oẽm aliã ſciẽ

tis habeat ſtultiſſimꝰeſt.hec ille. B

Ertio pncipaliter ꝓbat᷑ charitatẽ eſſe no
t bis neceſſariã via exemplaritatis. Pꝛi⸗

mũ exẽplũ ponit apłs de Eſau.ad He⸗
bꝛeos. xij.dicẽs.ꝙ nõ inuenit a deo locum peni
tentie:nec remiſſionẽ peccatoꝝ nec ſalutẽ q;uis
cũ lachꝛymis a deo ea poſtulaſſet.Et rõnem aſ⸗

ſignat beatus Bonauẽetura in.iiij.di. xiiij.parte

ij. articulo.j.q.iij. Quia nõ dolebat reſpectu cha
ritatis ⁊ dei offenſe:ſed ſimpliciter ex timoꝛe fu⸗

ture pene. Scðm exemplũ habet᷑.ij. Macha. vy
De rege Antiocho qui cũ ex merito ſcelerũ ſuoꝝ
ꝑcuſſus fuiſſet inſanabili plaga eo ꝙ vermes
ſcaturiebant de coꝛꝑe ſuo ⁊ co medebãt eiꝰ car⸗/
nes cepit ad agnitionẽ veritatis venire:et dixit.
Juſtũ eſt ſubditũ eſſe deo:⁊ moꝛtalẽ non paria
deo ſentire:⁊ oꝛabat ad dñm a quo nõ erat mi⸗
ſericoꝛdiã ↄſecuturus.Et dicit btũs Bonauen.
vbi ſupᷣ.ꝙ ideo nõ meruit exaudiri qꝛ erat ſie
charitate ⁊ non oꝛabat ex amoꝛe ſed timoꝛetm.

Tertiũ exemplũ ponit᷑ figuratiue Matchei/xxj

defanl
niſſeti.
dices
lst
las:q⸗
nos ſi
quude⸗
giamq
gechor
nis da
Oisorf
ignim
ſusck
purent
naan

ias N
Ppsin

tst

appol
füdo⸗
linbe
un
nab
delnten
föͤcamn
warvrl
hols.
fucren
ſtes.
llcbat
N
W
Go
luc
ſbi
aii
Que
ſinp
luna
agnl
lato
num
(nt
goi⸗
fica
Pei⸗
jl

örcſſe
Adictſon
iendiechen
Blideni
enogen
ſe enge/
n Bug.
chanatt i
tinmei
ſbis at Si
Siagi
ldan, Uan
in ſolacha
ſinllas ai
ni ſapiene
baden ſ,
nalͤſoi

micſe no
ns. Pel,
nad e/
wumpeni
uce qeuis
röͤnanol
ii gane
nmario/
Vicay
dieniſuo⸗
P vomes
re dic.⸗
non pon⸗
ocur
Bon,.
mi
ouM
tun

—

Foliũ

de ficulnea in qua reqſiuit dñs fructũ.et cũ iue⸗
niſſet in ea ſolũ folia ſine fructu fecit eaʒ areſcere
dicẽs.nũqᷓ; naſcat᷑ ex te fructus in eternũ.Simi

lis q̊ʒ figura habet᷑ Luce.xiij.de illo patrefami
lias:qͥ cu inueniſſet ficulneã aridaʒ qͥ ꝑ tres an⸗
nos nõ fecerat fructũ dixit.Succida & ilam:vt
quid etia terrã occupat.Iſta ficulnea ſignificat
aiam quetũceſt arida ⁊ ſine fructu quãdo eſt ſi

ne charitate:quã deꝰ faciet ſuccidi ⁊ ignibo eter⸗
nis deputari.Ait em̃ Matthei.vij.⁊ Mar. liij.

Ois arboꝛ q̃ nõ facit frucũ bonum excidet᷑ ⁊ in

Uanrtũ exemplü habet Matth. xxij. den
q lo q acceſſit ad nuptias nõ habẽs veſtẽ

nuptialẽ:qͥ ligatis manibo⁊ pedibo miſ⸗

ſus eſt in tenebꝛas exterioꝛes. Hec em̃ veſtꝭ pur
purea ⁊ nuptialis eſt charitas:ſine q̃ nullꝰad ce

nã agni ꝓuidi poterit ꝑuenire. Dicit᷑ aſt chari

tas veſtꝭ nuptialis triplici ex cauſa. Pꝛio quia

xpᷣs in ſuis nuptijs eã cõtexuit.Nã in cruce nu⸗

ptias fecit:vbi carnẽ ꝓ pane ⁊ ſanguinẽ ꝓ vino
appoſuit: vt reficeret angelos in celo eos repa/
rãdo:hoĩies in mũdo eos redimendo:patres in

limbo eos liberãdo.in iſtis aũt nuptijs veſtem
charitatis ↄtexuit:nõ de pilis animaliũ:non de
coꝛticibo herbaꝝ:nõ de interioꝛibo vermiũ:ſed
de interioꝛibo ſuoꝝ viſcerũ.⁊ hoc qñ laterꝭ aper
tiõe amoꝛẽ coꝛdis patefecit. Unñ Bern.inqͥᷣt.la
mat vulnꝰ:patet archanũ coꝛdis ꝑ foꝛamẽ coꝛ/⸗
poꝛis. Scðo dicit᷑ veſtis qꝛ qui ea indutꝰnõ
fuerit nõ poterit(vt diximꝰ)intrare nuptias cele
ſtes. Qð figuratũ eſt Heſter.iiij.vbi dicit.ꝙ nõ
licebat intrare aulã Aſſueri regis indutũ ſacco.

Per ſaccũ aũt ſignificat᷑ timoꝛ ſeruilis cũ quo

nullus intrabit regnũ celoꝝ.Abijciẽdus eſt er⸗/
go iſte ſaccus:⁊ veſtis nuptialis texẽda.iuxta il
lud Pꝛouerbioꝝ vltio. Stragulatã veſtẽ fecit
ſibi:byſſus ⁊ purpura indumentũ eius.Deq̊

aũt ſit hec veſtis texẽda ibidẽ oſtẽdit᷑ cũ dicitur
Queſiuit lanã ⁊ linũ:⁊ oꝑata eſt ↄſilio manuũ

ſuaꝝ. Unde ſciendũ eſt ꝙ chꝛiſtus dicit᷑ agnꝰ
iuxta illud Johã.j.Ecce agnus dei. Huiꝰ autẽ

agni lana ſunt eius beneficia. Dici etiaʒ herba
ratiõe carnia:iuxta illud Eſaie.xl.Omis caro fe

num. Huiꝰaũt herbe linũ fuit candoꝛ ſue inno
centie.Texẽda eſt ergo iſta veſtis ex lana ⁊ lino

quia charitatẽ noſtrã inflãmare debẽt xpᷣi bene⸗/

ficia:⁊ eius inocẽs vita. Tercio dicit᷑ veſtis nu

ptialis:qꝛ in magnis nuptijs:ideſt in die iudi⸗
cij ſole ſpõſe chꝛiſti hac veſte indute erũt. Unde
Apoc̃.xix.dicit᷑ Uenerũt nuptie agni ⁊ vxoꝛ eiꝰ
pꝛeparauit ſe:⁊ datũ eſt ei vt cooperiat ſe biſſi⸗

no ⁊c̃. Adultere em̃ anime nude erũt:⁊ turpitu⸗
dinẽ eaꝝ cuncti videbũt. Et ideo in codẽ.c.dicit
Beatus qui cuſtodit veſtimẽta ſua ne nudus
am bulet:⁊ videãt oẽs turpitudinẽ ſuã.Alið ex/⸗
emplũ in figura ponit᷑ in foꝛma pᷣcepti Leuitici

vj. vbi inquit dñs. Ignis ſemꝑ ardebit in alta⸗

XXXI

ri meo:quẽ nutriet ſacerdos ligna ſꝑ apponẽs

Per altcare em̃ ſignificat᷑ aia:vł coꝛ hoiſ.pꝑ ignẽ

intelligit᷑ feruoꝛ diuini amoꝛis qui ſꝑ in nobis
ardere ⁊ creſcere debet:quẽ cõtinue debemꝰ au
gmentare. Iſtũ ignẽ charitatis venit accendere
in mũdo filius dei:qui Luce.xij.dixit. Ignẽ ve

ni mittere in terram: ⁊ quid volo niſi vt ardeat.
Supꝑ q verba ĩquit Ambꝛoſius. Sicut ignis
terrenus oĩm terrenoꝛũ rubiginẽ conſumit:ſic
ignis diuini amoꝛis omnẽ rubiginẽ pctõꝛuz a
ſe expellit. Et ideo ſi in aia tua debet ifundi fon/
C ma virtutũ neceſſarius eſt ignis diuinus:qui
amota cõſciẽtie rubigine eam venuſtet ⁊ deco⸗
ret.hec ille.Sicut em̃ igniſiflãmat:ſic charitas
mentẽ incendit icendio dilectionis. Jõ dicit do
minus Apoca.iij.Suadeo tibi emere a me au
rũ ignitũ.Et ſicut ignis frigidos carboneſ reac
cendit:ſic charitas mentẽ peccato moꝛtuã ⁊ fri
gidã ad gre vitam ſuſcicando accendit. Unñ dix
cit apłs pᷣme Joh.iij. Nos ſcimꝰqm̃ trãſlati ſu
mus demoꝛte ad vitaʒ:qm̃ diligimus fratre
Sicut etiã ignis oleũ ſeruat a mure qͥ ad arde,;

tem lampadẽ accedere ꝓius nõ audet:quã ex

tinctã ꝓſpiciens mox eiꝰ oleũ bibit.ſic charitas
qᷓ;diu in animo ardet:oleũ gre a maligno ſpiri

tu cuſtodit.Et ſicut olle feruenti muſce nõ ap⸗

pꝛopinquãt.iuxta illud vulgare ꝓuerbiũ. jn
ollaʒ bullientẽ muſca nõ volat. Sic beelzebub
qui iterpᷣtatur dñs muſcaꝝ.i.cẽptationũ repe!A4
lit᷑ ꝑ charitatis feruoꝛrẽe. ss
Pars quana huius ſermonis de charita⸗

tis oꝛdinabilitate.

Naeo ad q̃nã ptẽ huſᷣmonis Scien
q duʒ ꝙ inqͥ t pᷣs.xj. Metha.ꝙ bonũ
vniuer ſſi còſiſtit ĩ oꝛdie.Et iõ ait apls

ad Ro.xiij.Oia quea deo ſunt oꝛdi⸗

nata ſunt. Et Sapie.xj. ðꝛ:qꝙ deꝰfecit oĩa ĩ nũe⸗

ro põdere:⁊ mẽſura.Si g̊ deꝰoꝛdiauit oĩa coꝛ⸗

palia ⁊ tẽpalia:mltomagis voluit reginã vᷣtu /
tũ.ſ.charitatẽ eẽ oꝛdinata. Pꝛopterea ſpõſa CcaI

tico.ij.dic.Oꝛdinauit i me charitatẽ. In chari⸗
tate & ponẽdꝰeſt oꝛdo:vt ꝓbat btũs Bona.in

iij. di. xxx.⁊ ſccũs Tho.ij.ij.q.xxv.et ĩ.iij.di.xxix.
Quis at oꝛdo ſit i charitate ſ̃uãdꝰponit Aug.
in.j.de doctria xpᷣiana di.Quattuoꝛ ſũt ex cha⸗
ritate diligẽda. Pꝛimũ qðs eſt ſupᷣ nos.ſ.deꝰ
Secũdũ qð ſumꝰnos. Terciũ qð eſt iuxta
nos.ſ.pximꝰ. Quartũ qð ẽ ifra nos.ſ.ꝓpꝛium
coꝛpꝰ.hec ille. Pꝛimo igit᷑ deꝰſuꝑ oĩa diligẽdꝰ

eſt. De cuiꝰdilectione ðꝛ Eccłi.j. Dileccio dei ho
noꝛabilis ẽ.Et dñs Johᷣ.xv.ait.Manete in di

lectiõe mea.Et.j.ad Coꝛ.xvj.ait Paulłꝰ.Si qs
non amat dñm nrm Jeſuʒ xpᷣm anachema ſit
Auguſtin? q̊ʒ ĩ pᷣmo de doctrina xpᷣiana.c.ix.di

cit. Deꝰ ꝓpter ſeipᷣm ⁊ ãpliꝰoĩ hoiĩe diligẽdꝰẽ. E
xc autẽ vitas ꝓbat᷑ ꝑ theologos in.iij.
hb di. xxix. maxie ꝑ ſanctũ Bona. ⁊? Ric.ibi

gaez. ar.j.q.ij.⁊ btm̃ Lho.ij.ij.q.xxvj.ar.
è cec

ij. Et pᷣmo dici poteſt ꝙ mltiplici de cauſa mo⸗
uet᷑ hõ ad diligendũ aliqᷣd.ſ.qꝛ bonũ:quia pul
chꝛũ:qꝛ delectabile:qꝛvtile ⁊ honeſtũ ac ſimile.
Vn cũ in deo ſint in ſũmo oia pᷣdicta:iõ ẽ ſũme
diligendꝰ. In eo em̃ eſt ſumma bonitas.iuxta
illud ꝓphete Ps. lxxij. Quaʒ bonꝰiſrael deꝰ⁊c.

Item ſũma ſpecioſitas.iuxta illud Sapic.vij.

Specioſioꝛ eſt ſole. Uñ biã Agnes de eo dixit.
Cuiꝰpulchꝛitudinẽ ſol ⁊ luna mirant᷑. Itẽ ſum
mma delectabilitas:dicẽte pſalmiſta.Deleccatio
nes in dextera eiꝰvſq; in finẽ. Itẽ ſũma vtilitas
2 honeſtas.iuxta illud qð ð diuina ſapia dicit
Sapie. vij. Uenerũt aũt mihi oia bona pariter
cum uũla:⁊ innumerabilis boneſtas ꝑ manus
illiꝰ. Itẽ in eo eſt nr̃e nature ↄfoꝛmitas.iuxta di
ctũ apłi ad Phił.ij. In ſilitudinẽ hoim factꝰ⁊
habitu inuentꝰvt hõ.Quia em̃ ſupioꝛis ad ife⸗/
rioꝛẽ eſt hr̃e beniuolẽtiã:⁊ iferioꝛis ad ſuꝑioꝛeʒ
eſt habere reuerẽtiã:equalis vᷣo ad equalẽ ẽ ha⸗
bere amicitiã. Uñ phuloſophus in.viij. Ethico
rũ dicit:ꝙ amicitia eſt iter equales ⁊ ſimiles.⁊
Hiero.ſuꝑ duodecim ꝓphetas inqͥt A micitia
pares aut accipit aut facit. Jõ de? ne aliqd de⸗

eſſet in amicitia hoĩs erga ipᷣm ⁊ ecõtra:cũ eſſet

dñs factꝰẽ frater hoĩs:⁊ ſic factꝰequalis vocat
ſe eiꝰ amicũ dicens Joh̊.xv. Uos autẽ dixi ami
cos ⁊c̃.O deus meus q̃nta eſt benignitas tua:
qᷓ; magna dementia ⁊ qᷓ; ſtupenda humilitas:
ꝙ hoĩem qui eſt cnis ⁊ vermis appellas ami⸗
cuʒ tuũ.Et ideo ⁊ ipᷣe homo debet te ſuꝑ alios
amicos diligere? amoꝛe ĩfinito ſi eſſet poſſibi
le.Quod poteſt ꝓbari fundamẽto quod ponit
ph̊ᷣs pᷣmo Politicoꝛũ dicẽs. Quod q̃ri᷑ tanqᷓ;
finis ſine termino. ⁊ mẽſura q̃rendũ eſt.qð vo
quueri?᷑ ad finẽ eſt cũ fine ?⁊ menſura querendũ.
Et hoc patet exemplo.ã ſanitas querenda eſt
ſine termino ſed medicina querẽda eſt cum ter⸗
mino:aliter homo moꝛeret᷑ vnde ſperabat viue
re.Et pꝛopterea ſimili modo dicendum eſt de
amoꝛe.Na deũ qui eſt finis noſter debemꝰ dili
gere ſinetermino ac mſura. Coꝛpus vᷣo ⁊ aiaʒ
noſtrã ⁊ pximoꝝ ⁊ cetera creata oia cũ termino
⁊ menſura:quia ſunt ad finẽ amãda.Sʒ ꝓ ma
ioꝛi huiꝰveritatis declaratione.ſ.ꝙ deꝰeſt ſuper
omnia diligẽdꝰpoſſumꝰarguere qͥnq; rõnibo.

Pꝛima ðꝛ ↄiunctiõis:ſᷣm em̃ phᷣm.iij. Phi

ſicoꝝ. UVbi eſt magna affinitas ibi ↄtrahit᷑ ma

gna amicitia. Quapꝛopter magis ſe debẽt dii

gere frẽs carnales qᷓ; cõſobꝛini:?⁊ magis mari
ti ⁊ vxoꝛes qᷓ; fres:quia ſunt duo in carne vna
Beñ.ij.?⁊ Matth̊.xix.et qͥ vxoꝛeʒ diligit ſeipᷣm
diligit. ad Ephe. v. Suꝑ omnes aũt hoĩes mũ
di tenent᷑ filij amare parẽtes:qꝛ ſunt eis ꝓpin⸗
quioꝛes. Na pater ⁊ filius cenſet᷑ vna ⁊ eadem
pꝑſona.l.fi.C.de impube.⁊ ali.ſub. Intantũ aũt

nati parentibo obligant᷑ ꝙ ſᷣm leges in caſu ne

ceſſitatis poteſt pater vendere filiu in ſeruũ.l.ij.
de patri.qui.fi.diſ.Si ̊ magis debem? dili

gere patrem quia ab ipſo habemus coꝛpus:cð
dudit᷑ ꝙ ſuꝑ omes alios debemuo diligere de /
um qui eſt pꝛincipalis pater. Si em̃ dixeris ꝙ;
habes coꝛpus de ſubſtantia patris:dico tibi ꝙ
nõ niſi mediãte influẽtia ſolari.Quia vt ait Are

ſto. ij. Phiſi. Sol ⁊ homo generat hominẽ. Sʒ
hoc nõ facit ſol niſi mediãte potẽtia ⁊ influẽtia
diuina.Quia omne agẽs agit in virtute pꝛimi

actiui.viij. Phiſi.⁊.j. Phi.dicit᷑ motus pꝛi/
me cauſe eſt cauſa motus ſecunde.Si ergo deꝰ

nõ daret virtutẽ celis:nõ poſſent ſe mouere nec

influere in iſta inferioꝛa:⁊ conſequenter ceſſaret
omnis generatio.Ex quibi arguit᷑ ꝙ ſi es obli⸗
gatus patri qꝛ ab eo habes coꝛpꝰ:multo płꝰ te⸗
neris deo:qꝛ ipſe eſt pꝛincipalis cauſa que plꝰ i

fluit in effectu qᷓ; oẽs cauſe ſecundarie:vt inquit

Auccoꝛ in li.de cauſis. Hinceſtꝙ ait Areſtotel.

viij. Ethi.Dijs ⁊ parẽtibo nõ poteſt equiualens
reddi.Pꝛimo em̃ dixit:dijs ⁊ poſt parẽtib.ad

demonſtrandũ ꝙꝙ multo magis obligamur ðo

qᷓ; parentib. Quod ↄfirmat Aug.in quodã ſer
mone di. Diligẽdus eſt genitoꝛ:ſed pᷣponẽdꝰ eſt

creatoꝛ.?⁊ Hiero.ad furiã ð viduitaxe ſeruanda

ait. Honoꝛa patrẽtuũ ſi tea vero parente nõ ſe⸗
parat:tã diu ſcito ſonguis copulã qᷓ;diu ille ſuũ
nouerit auccoꝛẽ̃. Alioquin Dauid tibi ꝓtinus
decantat.Audi filia ⁊ vide ⁊ incdina aurẽ tuam:
⁊ obliuiſcere ꝓłm tuũ ⁊ domũ patris tui:⁊ con
cupiſcet rex decoꝛẽ tuũ:qꝛ ipſe eſt dñs deus tu⸗

us.hec ille.Non ſolũ aũt deus nobis dedit coꝛ⸗

pus ſed etiã animã noſtrã creauit. vt dici᷑ in.c.
naſci.lvj.di.que eſt multo nobilioꝛ coꝛꝑe.c.ſoli/
te.de maio.⁊ obe.ec tm̃ dedit coꝛpꝰ ⁊ animaʒ:
ſed etiã nos ↄſeruat in eſſe.Ait em̃.Areſto.xvj.ð
animalib dicẽs. Pꝛumꝰmotoꝛ dat eſſe omnbo
⁊ ↄſeruat omnibo entib eſſe. Jdeo Gꝛego.ſuꝑ
illud Jo b.xxxiiij. Si retraxerit ſpiritũ ſuũ defi⸗
ciet oĩs caro ſimul:⁊ homo in cinerem reuertet᷑:

ait.Cito omnia ad nihilũ tẽderẽt niſi manꝰcon/
ditoꝛis ea teneret. Hec aũt eſt nõ minoꝛ oꝑatio
ac donatio ſeu gratia.ſ.cõſeruare nos in eſſe:qᷓ;
dare eſſe.vt ꝓbat Richar.in.ij.di.xxxix.⁊ Tho.i

I.di. xliij. Et ad hoc poteſt applicari ilud poeticũ
Nõ minoꝛ eſt virtus qᷓ; querere parta tueri.Er/
go valde tenemur deũ diligere ſupᷣ patrẽ ?⁊ om⸗

nes homines mũdi:a quo habemuſ quicquid
ſumꝰ.Ideo Bern.in li.de diligẽdo deũ inquit.

Inexcuſabil eſt etiã omnis intidelis ſi non dili
git dñm deũ ſuũ toto coꝛde ſuo ⁊ tota mẽte ſua
Qamat nẽpe ei intus innata ⁊ nõ ignota ratio
iuſticie:qꝛ illũ ð beat diligere a qͥ totũ ſe nõ igno

rat habere. M

Ecuũda ratio dicit᷑ recipꝛocatiõis.Ait enm
8 pßpᷓ;s. viij. Ethico. Amicitia eſt mutua be

niuolẽtia in cõꝑatiõe.Et ideo.ix.Ethico.

etiã dicit ꝙ amoꝛ debet eſſe recipꝛocus:? Theo
pbꝛaſtꝰ dicebat. Amico exhibere ea decet q̃ ibi
velis exhiberi.Qua ex re interrogatꝰ Die genea

neomie
hisoptnn
ctemſn
dilcenil

navaun
Fom

Ekieigors
niaabein
roinge
nis cnimt

boodee

tekcit
lrſint
goch;A
mnu
urqyonn
Pobamun
amorene
gesodan
Panas
pont
Vnicntq
ul
loghii
ntto⸗
ſerfinttee
(turinli
ſecauſe
pio ame
ita
Cpbut
Mock,
NRone
Nd⸗

ſſaan
Othneson
Corinen
lonnhhel
gramün
irche
Nnomi
litegon
Nac
Aligta
clusin
diegen
Cheic
Hosp
llla ſo.
ento
ſcaa
esſar

kpſicg i
nulroper
ulagochß
maxringvr
Ireſtort⸗
keguiuln⸗
parincb 4
dügamurz.
n gvodiſe
öponick
ureſemands
anme hoͤſe⸗

olu ehͤ

ah grnus
gaurimam:
nsmltcon
is deus u/
s darto,
diakin.t.
wꝛpccloli
ranin:
tſto cr.
comn
Beego.ſon
ni ſuü de,
mmN:
inandon/
noropgono
ncſeq;
11Ti
nd poctich
atuen. &.
mnir on/
qnicgnid
ci ingui.
ſinon dli
märſus
nota t⸗
ſtnoh⸗

is. Zcn
morvut,,
s:
ℳ

ℳ

),

Foliũ

que amicis offerre debemꝰ: reſpondit. Ea q no⸗
bis optamꝰ fieri.ſ.ꝓpter recipꝛocationẽ. Si igit
vnus te amat iuſto amoꝛe debes eũ amare.Di⸗

cit em ſeneca in li.de beneficijs.Qui non diligit

diligentẽ ſe viciũ ingracitudinis incurrit.⁊ SBo
nauęetura in.j.ſententiaꝝ di.x.ar.j.q.iij.ait.Qui
nõ amac viciſſſim amãtẽ ſe recte ⁊ liberaliter aut
eſt iniquus aut ingratus. Sed deꝰ diligit om/
nia que fecit.iuxta iluꝗ Sap̃.xj. Duigis domi
ne oia que ſunt ⁊ nihil odiſti eo ꝝ q feciſti.Om⸗
nis enim artifex diligit opus ſuu.ix Ethi. ⁊ in li
bꝛo de cauſis dicit. Ois cauſa naturaliter dili⸗
glt effe ctũ ſuum. Aũ ergo deus ſit ſũmus arti⸗
fex:ſapiens:⁊ bonꝰ.cuiꝰeffectus eſt creatura:er⸗

go eaz diligit pᷣcipue rationalẽ q̃nto alijs eſt di⸗

gnioꝛ. Siigit᷑ amoꝛ debet eſſe recipꝛocus:ſequi
tur ꝙ omnes debemꝰ deũ diligere. qꝛ vt dicit᷑. j.

Johan.iiij. Ipſe pꝛioꝛ dilexit nos.Lãto autem
amoꝛe nos amat:vt dicat Bern. vin lib. de dili⸗

gẽdo deũ.ꝙ oĩs amoꝛ ſanccoꝝ amoꝛi dei con⸗
paratus nibil eſt. Cuiꝰ veritatis fundamentuʒ
ponit Phs in.iij.de anima dicẽs.ꝙ ꝓpꝛium eſt

vnicuiq; foꝛme agere ſᷣm ꝓpꝛiam natura ʒ.Et.j.
Mecha.ait.q vnũqð q; entiũ niti᷑ natura ſibi

Apꝛia. Et cõmẽtatoꝛ.ix. Metha.inquit.X vnũ/
quodq; ſicut ſe habet ad entitatẽ:ita ſe habet ad

virtutẽ ⁊ operationẽ̃.Cuʒ ergo omnes creature

ſint finite:cũ menſura operant᷑ ⁊ amõt:qꝛ vt di⸗
citur in li.de cauſis. Nullus actꝰ excedit virtutẽ

ſue cauſe.Deus vo qui eſt infinite potẽtie:infi⸗
nito amoꝛe diligit. Jdo docto.in.iij.di.xxxij.di
cũt.O dilectio dei eſt e᷑na. Quia igit᷑ ſm Phi⸗
loſophuzʒ in.j.de celo ⁊ mũdo.finiti ad infinitũ

nulla eſt ꝓpoꝛtio.ſequit᷑ ꝙ ſine cõparatione ma⸗

ioꝛ eſt amoꝛ dei ad aiam qᷓ; amoꝛ oim ſanctoꝝ
ad deũ.De hoc amoꝛe inquit Aug.ſuꝑ Johan.
Incõpꝛehenſibilis eſt dilectio qua nos diligit
deus. Dillgamꝰ?ergo eũ ſuꝑ omnia:qꝛ nec ſic di
ligẽdo valemꝰ ei impẽdere vicẽ dilectiõis. a
xime aũt ad amoꝛẽ ſui nos inducere debet cha⸗
ritas ſaluatoꝛis noſtri dñi Jeſu xpᷣi:q̃ ſuꝑauit
omnes amoꝛes mundi. Pꝛimo em̃ ſuꝑauit

amoꝛẽ naturalẽ:qui eſt inter patrẽ ac matrẽ ⁊ fi/

lium. Nulla em̃ mater filiũ ſuũ intantũ dilexit
quantũ ipᷣe dñs nos amauit.Et ideo inqͥt Eſa.
xlix. Nũquid obliuiſci poteſt mat᷑ infantuli ſui:
vt nõ miſereat᷑ filio vteri ſui.Et ſi illa oblita fue
rit:ego nõ obliuiſcar tui.Ecce in maniba meis
deſcripſi te ⁊c. Nunqᷓ; aũt fuit aliquis pater aut

aliqua mater tantũ diligẽs filiũ ſuũ vt nomen

eius in manibo ſuis pingi vł ſcribi faceret:vt ſic

die ac noce continuã eius memoꝛiam haberet.

Chꝛiſtus aũt die ac nocte ĩ manib ſuis ſcbtos

nos poꝛtat vt ſemꝑ memoꝛiã noſtri habeat. Et
illa ſcriptura nõ fuit facta cũ calamo vel atra⸗

mento artificiali:nec ĩ charta animalis moꝛtui:
ſed calami fuerũt acutiſſimi claui:atramentuʒ

eius ſanguis pᷣcioſus:ſcriptoꝛes ꝑfidi iudei ac

XXXII

milites pilati.charta vero ipſiꝰcaro delicata in

cruce exteſa.littere minoꝛes iſtiꝰſcripture fuerũt

flagelloꝝ liuoꝛes ⁊ ꝑcuſſure:pſalmivo ⁊ ame⸗
niature fuerunt quinq; cicatrices in manibo ac
pedibo ipſius ⁊ latere. Scðdðo eiꝰamoꝛ exceſ⸗
ſit amoꝛẽ matrimonialem qui eſt inter viruʒ ⁊

vxoꝛẽ.Et hoc maxime in duob. Pꝛimo in hoc
ꝙ ſi vxoꝛ foꝛnicat᷑ a viro ſuo repudiata vlteriꝰ

vt cõmuniter nõ recipitur. Sed ſi aia dois xpᷣʒ
ſponſuʒ ſuũ deſerit ⁊ dyabolo adultero cõſentit

Chꝛiſtus tñ eaʒ penitentẽ ſemꝑ recipit. Et ideo

in cruce manꝰextenſas tenet:ad innuenduʒ q;
peccatoꝛes ad ſe reuerſos pꝛotinus amplexat᷑.

VUnge inqt Hiere.iij.vulgo dicit᷑. Si dimilſerit
vir vxoꝛẽ ſuã:⁊ recedẽs ab eo duxerit virũ alte⸗
rũ:nunqͥd reuertet᷑ ad eã vltra. Nũquid nõ pol

luta ⁊ ↄtamiata erit młier illa.Lu aũt foꝛnica⸗
ta es cuʒ amatoꝛibo multis tñ reuertere ad me

⁊ ego ſuſcipiã te.Scðo amoꝛ xpᷣi exceſſt ipſum

amoꝛ matrimonialẽ in hocꝙ ſi ẽaliqua vxoꝛ
que habeat maculas in coꝛpoꝛe vł in facie:⁊ nõ

poſſit ab eis mundari niſivir eiꝰſe vulnerari fa

ciat vt in ſuo ſanguine ſe balneet vxoꝛ:nõ ẽ ali⸗
quis vir qͥ vxoꝛẽ ſuã intantũ diligatvt iſta ſuſti
nerevelit.Aia aũt noſtra xpᷣi ſpõſa maculis pec
catoꝛuʒ erat plena.Et ideo xpᷣs in qͥnq; partib
ſe vulnerari fecit::imo ꝑ totũ coꝛpꝰ.⁊ ſanguineʒ

ſuũ vndiq; fudit in quo ſpõſa ſua ſe balneauit:

⁊ ab oibo maculis mundata fuit.Et hoc eſt qð
dicitur Apoca.j. Ipſe dilexit nos ⁊ lauit nos a
peccatis noſtris in ſanguie ſuo.Etad Ephe.v.
ait apoſtolꝰ. Viri diligitevxoꝛes veſtras ſicut ⁊

chꝛiſtus dilexit eccłiam:⁊ tradidit ſemetipᷣm ꝓ

illa vt eã ſanctificaret:mũdãs eam lauacxo vite
vt exhiberet ſibi głioſaʒ cccłiã nõ habẽtẽ macu⸗
lã neq; rugõ:aut aliqͥd hmõi ſʒ vt ſit ſccã ⁊ ima
culata. Tercio amoꝛ xpᷣi exceſſit amoꝛẽ ſocia
leʒ qui eſt inter amicũ ⁊ amicũ. Nullus em̃ hõ
inueniret᷑ quivellet moꝛi pꝛo ſuo inimico.Uix
autẽ inueniret᷑ qui vellet moꝛi ꝓ amico bono ⁊
ſimplici ⁊ fraudulenter decepto:⁊ hec eſt ꝑfecta
charitas. Joh̊.xv. Maioꝛem hac dilectionẽ ne
mo habet vt aiam ſuã ponat quis ꝓ amicis ſu
is.Nos aũt nõ eramꝰiuſti neq; boni ſʒ eramꝰ
impij ⁊ dei inimici:⁊ tñ xpᷣs pꝛo nobis voluit
moꝛi.Et hoc eſt quod dict᷑ ad Romanos.v.

Xuʒz adbuc ifirmi eſſemus xpᷣs ꝓ impijs moꝛ⸗
tuus eſt. Uix eniʒ ꝓ iuſto quis moꝛit᷑. Nam ꝓ

bono foꝛſitan quis audeat moꝛi.Commendat
aũt deus ſuã charitatẽ in no bis qm̃ cũ adhuc
pctõꝛes eſſemꝰxpᷣs ꝓ nobis moꝛtuꝰeſt. Poſſet
aũt dici ꝙ xpᷣs habebat vnũ amicũ ſcilicet deũ
patrẽ:⁊ vnum ſuum ⁊ patris inimicũ.ſ.genus
humanũ.Ut igitur inter iſtos pacem faceret ſe
mediatoꝛẽ interpoſuit.vnde dicitur.j.ad Thi.
ij. Unus eſt mediatoꝛ dei ⁊ hominũ homoxpᷣs
Jeſus:qui dedit ſemetipſuʒ in redemptionẽ ꝓ
omnibus.Sepe aũt contingit ꝙ quãdo aliqᷣs
LCLc2

“

Bermo

inter duos rixantes ſe iterponit ab vtroq; vul

nerat᷑. Et ideo ipᷣe xpᷣs vulneratꝰfuit a pꝛe qͥ ait
Elſaie.liij. Pꝛopter ſcelus ꝓpłli mei ꝑcuſſi illum

Uulneratꝰetiam fuit ab homine. Unde ipᷣe ait

illud Zacha.xiij. Dis piagis plagatꝰeſt in do⸗
mo eoꝝ qui me diligebãt. Quarto amoꝛ eiꝰ
exceſſit amoꝛẽ animalẽ qui eſt inter aiam ⁊ coꝛ⸗
pus.ia em itantũ diligit coꝛpꝰꝙab eo ſepara
ri renuit ⁊ oẽm coꝛꝑis laboꝛẽ fugit ⁊ vitat. Aia
aut xpᷣi intantũ animas noſtras dilexit ꝙa coꝛ
poꝛe ſuo ꝓ noſtra ſalute voluit ſeparari. Unde
ibpſe inquit Joh.x. Ego aiam mea pono ꝓ oui⸗
pus meis. Intantũ etiã dilexit ꝙ paſſa eſt cuʒ
multa leticia coꝛpus ſuuʒ in quinq; ꝑtiby lace⸗
rari:⁊ in omnibo mẽbꝛis cruciari:vt ſic pꝛeciuʒ
noſtre redemptiois abundant efflueret. Unde
patri ſuo dicit ꝑ pſalmiſtã.Conſcidiſti ſaccum
meum ⁊ crcũdediſti me leticia. Quibo omnib⸗

conſideratis ⁊ nos in amoꝛe ipſius debemus

oium alioꝝ amoꝛes ſupar. FF

Plſe em motꝰcharitate venit ad hoiem

i ſicut philocaptus vadit ad amaſiã ſuã.
Aui pᷣmo ſolet induiveſtibo coloꝛatis.
ſcõo ſolet poꝛtare girlandas floꝛeas in capite.
tercio poma aliqua vel roſas aut aliq̊s floꝛes

in manibo. q̃rto ire cãtando ⁊ verba electiua ad

amoꝛẽ dicendo.qͥnto ſolet oſtẽdere burſaʒ ple⸗
nã pecunijs ⁊ aꝑtam ⁊ oſtendere gaudiũ.ſexto
poꝛtare calclamenta multũ bene ſculpta ⁊ oꝛ⸗
nata:ac rubea moꝛella aut alba.ſeptimo ſolet
iclinare caput:ſalutare ⁊ alia ſigna amoꝛis oñ/
dere. O bone Jeſu amatoꝛ coꝛdialiſſime in ſi⸗
gnũ veri amoꝛis tu pᷣmo voluiſti eſſe veſtitus
purpureo veſtimento ⁊ ſcðᷣo ferre girlandã ſpi⸗
neam:ſicut dici Johᷣ.xix. Exijt Jeſus poꝛtãs
ſpineã coꝛonã ⁊ purpureũ veſtimentum. Ter⸗
cio o bone Jeſu tu poꝛtaſti roſas vermilias in
manibo.ſ.cicatrices. Quarto vba magni amo/⸗
nes dixiſti adeo dulcia ꝙ oia coꝛda deberẽt ad
te trahere ⁊ mollificare:maxime quãdo dirxiſti
Johh.xix. Sitio:qð fuit verbũ feruẽtis charita⸗
tis. Ut em̃ inquit Berñ. Per hoc voluiſti oſtẽ

ere ꝙ ſitiebas noſtrã ſalutẽ ⁊ noſtrũ ꝓfectum

ac noſtrũ amoꝛẽ̃.Quito o ſaluatoꝛ amoꝛoſe tu
in ſignũ largitatis habuiſti latus apertũ vt coꝛ
tuũ oibo demõſtrares:ſicut inqͥt Berñn. Serxto
ꝓ calciamẽtis rubeis habuiſti pedes ꝑfoꝛatos
⁊ ſanguine rubꝛicatos.Septimo ſigna amoꝛꝭ
oſtẽdiſti i cruce caput iclinando vt hoĩem ſalu⸗
tares:os claudendo vt eum oſculareris:manꝰ
2 bꝛachia extendendo vt ipᷣm amplexareris:pe
des fixos habẽdo vt cum eo moꝛareris. Ex la⸗
tere ſanguinẽ ⁊ aquã emittendo vt ei dares la⸗
uacrũ ſalutis. Et ideo ad tanti amoꝛis haben⸗
dam memoꝛia te inuitat dicens Treno.iij. Re/

coꝛdare pauꝑtatis ⁊ traſgreſſiõis mee.i.amo:⸗

tranſgredientis omes alias dilectões De quo
ctiaã ARug.in li.de virginitate inquit.Aſpicevul/⸗

te amantẽ nõ amas ſʒ ↄtemnis.

frueretur.

nera pendentis:ſanguinẽ moꝛientis.pᷣciũ redi⸗

mentis:⁊ cicatrices reſurgentis. Et hec quanta

ſint cogita ⁊ in ſtatera coꝛdis tui appende vt to⸗
tus tibi figatur in coꝛde qui totus pꝛo te fixus

fuit in cruce. Sed heu qa ꝓ ſpinea coꝛona mu⸗
lieres hodie poꝛtãt coꝛnua vel aurea ſerta.pꝛo
ſputis vultũ chꝛiſti deturpantibo ſibi faciũt fu⸗

camẽta.ꝓ vitta ſeu binda oculoꝝ poꝛtãt in frõ⸗

te foꝛmalia ⁊ alia in capite iocalia.ꝓ ſanguineꝑ
faciẽ decurrente habẽt beleta ſiue alia vngueta.
ꝓ carmne dealbãda: ⁊ ꝓ capillł artificiãdis: ꝓ cla
uis manuũ anulos pꝛecioſos. ꝓ clauo pedum
calciamẽta acuta⁊ planellas delicatas.ꝓ coꝛda
ad collũ victã ſiue bindã de veluto aut toꝛqueʒ
xel collanã. ꝓ veſte alba in q̃ fuit deriſus pᷣcio⸗
ſa ⁊ vana veſtimta.p ſigno crucis ſallas ⁊ loca
amena ad coꝛizadũ:⁊ leca ſenſualia ad luxuri⸗

andũ.O ingtũ genꝰ humanũ qð deũ tãtopere
Erca vo ratio quare deus eſt ſuꝑ om⸗
t nia diligẽdus dicit aſſimilatiõis. Fun⸗
damentũ cuiꝰponit phᷣus.viij.Ethicoꝝ

di. Similitudo eſt cauſa dilectiõis. Ideo.ij.de

generatiõe dicit᷑. In habitantiby ſimbolũ facili⸗

oꝛ eſt tranſitus.⁊.iij.ð regi.pꝛin.Oia ſimilia c⸗
iungunt᷑.?⁊ Eccłi.xiij.dici᷑. Omne aial diligit ſi⸗
mile ſibi.Ea ꝓpter Areſto. viij. Ethicoꝝ mouet

difficultatẽ pter qͥd ſit ꝙ duo reperiunt᷑ homi/
nes qui nunq; ſe viderũt ⁊ qᷓ; pꝛimũ inſimul cõ
ueniũt ↄtrahũt inter ſe amicitiã:ſimul ↄuerſan

tur:⁊ vnus neſcit ab alio diſcedere. Et reſpõdet

ipe ꝙ eſt/ ꝓpter ſimilitudinẽ. Sed dicit dupliceʒ
eſſe ſimilitudinẽ:occultã videliq; ⁊ expᷣſſam.⁊ qᷓ;
uis omnes hoies ſint ſimiles ſimilitudine expᷣſ

ſa:nõ tamẽ occulta:que ↄſiſtit in ſimilitudine ⁊
Aꝓpoꝛtione humoꝝ ⁊ cõplexionũ. Ideo vnꝰ ma⸗

gis inclinat᷑ amare iſtũ qᷓ; aliũ.Cũ ergo inter de

um ⁊ homines ſit ſimilitudo occłta ſq; ſᷣm ani⸗
mũ:quia vt habet᷑ Geñn.j. Homo factus eſt ad
imaginẽ ⁊ ſimilitudinẽ dei:ↄcludit᷑ ꝙ ſuꝑ om/
nia eü diligere debet. Nam pterea ⁊ nõ alia de

cauſa dedit ei hanc ſimilitudinẽ ſuam vt euʒ di

ligat:cognoſcat ⁊ amando honoꝛet. Et hoc eſt
quod inquit Augu. in ii.Enchiridiõ.quod etiã
recitat Magiſter in.ij.di.j.Fecit deus rationalẽ

creaturam vt ſummũ bonũ intelligeret: intelli⸗/
gendo amaret:amando poſſideret:poſſidendo

VUarta ratio dicit᷑ conditiõis.ſcilicet bo⸗

qꝗq nitatis diuine. fundamentũ cuiꝰ ponit

pfp̃s.ij.de anima di.Omnis potẽtia na⸗
turaliter appetit ⁊ diligit ſuũ obiectuʒ.ſed obie⸗
ctuʒ volũtatis humane eſt bonũ ſimpliciter.vt

git Areſto. vj. Mecha. Ergo quilibet hõ natu⸗

raliter appetit ⁊ amat bonũ.iuxta illud.j.Echi.

Bonũ eſt qdðᷣ omnia appetunt. Unde beatꝰ Dio
nyſius ait.O mnia bonũ ⁊ pulchꝛũ deſiderant.

Lũc ſic.Quãto res plus habet de bonitate:tan

olut

Gunens
Licli
enob
perpnup
boniͤ

edate

ſen
finicont
nusſch⸗
ſtpꝛum

1inion

gurhe
Ringzfin
ſclansn
wamagt

dndu

goiapt
aluse

N

2

iſiluu⸗

ſeſtae
jnopln
beae T
guis B⸗
Rhetine
beuus:
iniotn
gbalen

loade
ſeciin

hbus. c

ctſcpol
cearur⸗
perlla
Hlaran
mminem
Wrck
ome
ant

r

ingn

is ſecni
ſimdolüifl
Ois inlui
egial lori
bicn nout
eniuntboni⸗
nümniml
ul urrien
Enode
Nar wyleg
aßſam. ?c
mwdineah
fmirwäne
Keor m
iagonnerde
afnan
usckt al
l ſug om
2 moaliade
um Nrayzdl
1. & boeck
ſogodi
vs onul
Cerr idli
poſiccnt⸗
1

gſaliarbo
i pon
poräun
Nz. ſchobe⸗
npliom
bo /
ld
ebar
nt.
giaetud⸗

ni creature. ⁊ ideo Are

to plus habet de diligibilitate. Uñ dicit᷑ in. iij.

Topicoꝝ. Maxie bonũ maxie homines agppe⸗

tunt. Cũ ergo deus ſit ſummũ bonũ cũcta in ſe
cõtinens bona vt inqt Augu.in lib.de vo cultu

Cũq; ſit ſolus bonꝰꝑ eſſentiã vt dicit᷑ Luc.xviij/
MNemo bonꝰ miſi ſolus deus:alia aũt ſint bona
per ꝑticipationẽ diuine bonitatis a qua omne
bonũ ꝓcedit Jaco.j.⁊.c.qᷓ; pio.j.q.ij. Cuʒ etiam

ipſe deus ſit bonitas infinita:vt ait Plato in.j.
ſui Thimei.Omnes aũt creature ſint bonitat
finite:vt ait Dionyſiꝰ. Et ipᷣe deus ſit nõ tm̃ bo⸗
nus ſed omnibonꝰ:⁊ ſuꝑbonus.Cũq; ipſe deꝰ

ſit pꝛimũ ⁊ vltimũ bo nũ cõmunicabile nobis:
⁊ finis noſter ad quẽ oꝛdinati ſumus. Qui in⸗
quit Apocalip.j.Ego ſum pꝛincipiũ ⁊ finis.om
niaq; finẽ ſuũ aꝓpetãt.ij. Phi.Cũq; ipᷣe deus ſit

felicitas nr̃a:qui dixit Geñ.xv.Ego ſuʒ merces
tua magna numis:ſequit᷑ incõuincibiliter cõclu
dendũ ꝙ eũ ſuꝑ omnia bona amare debemus:
quia ipſe eſt quoddã ſummũ bonuʒ quo nihil

melius cogitari poteſt. vt inquit Anſelmus in
lb. Monologion.

Uinta ratio dicit᷑ receptiõis ſq; benefici
q oꝛũ. Quilibet em̃ tenet᷑ diligere benefa/
ctoꝛẽ ſuũ:⁊ ei eſſe gratus.il.ſed ⁊ ſi lege.S

coſuluit.ff. de peti. here.c. cũ in officijs. extra de
teſta.c. de foꝛma.xxij.q.v.Et tãto magis tenet᷑ ei

qnto plura ab eo beneficia recepit:vt declarat
beatꝰ Tho.ij.ij.q.oj.ar.j.De qua gratitudine lo
quẽs Areſto.in.ix.Ethi.dicit. HBnficiatꝰquilibʒ

debet in aliquo benefactoꝛẽ ſuũ recõpenſare.et

beatus Tho.ij.ij.q.cvj.ar.vj.ait ꝙ lege gratitu

dinis tenet᷑ excedere beneficiũ: qꝛ recompenſare

equale nõ videt᷑ facere gratis:ſʒ ſoluʒ referre qͥd
accepit. VUñ Sene.li.ij.de beneficijs inquit. In
gratũ eſt beneficiũ qð gratis beneficiũ nõ exce⸗
dit.Omiſſis ergo quaſi innũerabilibo benefici⸗

is a deo no bis collatis maxie ꝙ dedit nobis eſ

ſe cũ inſenſibilib creaturis:viuere cũ vegetabili

bus. ſentire cũ animalibo. intelligere cũ angelis
ct ſic poſuit in nobis ꝓpꝛietates omniũ creatura
rum: ꝓpter qð homo quãdoq; appellat᷑ omnis

creatura:vt inquit Gꝛego.in quadã omelia:ſu⸗
per ilud Marci H euangeliũ om
viij. Phiſi. appellat ho⸗
minẽ microchoſmũ.id eſt minoꝛẽ mũdũ. Tria

tm̃ referemus dei beneficia quibo ad eũ diligen
dum aſtringi debemꝰ. Pꝛimũ eſt beneficium
creatiõis.ſ.omniũ creaturarũ que advtilitatem
noſtrã creauit. Ideo Areſto.ij.de aĩa.⁊.ij. Phi.

inquit.Finis quodãmodo omniũ eſt homo.et
Magiſter in.ij.ſenten.di.j.dicit.Oia vt ait apo

ſtolus noſtra ſunt:ſuꝑioꝛa:equalia ⁊ inferioꝛa.

Suhperioꝛa quidẽ noſtra ſũt ad fruendũ. id eſt
deus.Equalia ad cõuiuendũ ⁊ miniſtrandũ ac
cuſtodiendũ.id eſt angeli. Inferioꝛa ad ſeruien
düũ ſq; inferioꝛes creature.Quapꝛopter ſanctus
Bonauen. in. ij. di. xv. ar ij. q. .inquit.Oeus oia

iferioꝛa creanit ꝓ nobis.Aliqua creauit ad no⸗

ſtrũ vſum ⁊ vtilitatẽ:vt panẽ ⁊ vinũ ⁊ hmõi ſi⸗

milia. Aliqua ad nr̃am recreationẽ:vt aues:ac⸗

cpitres:canes:⁊ hmõi.Aliqua in nr̃m adiuto⸗

riũ:vt boues:equos ⁊ ſimilia.Aliqua ad nrjm
exercitiũ:vt ſerpentes:pulices:⁊ ſimilia.hec ille.
Arelſ. q̊ʒ.j. Politico.dicit. Natura fecit oia alia
Apter hoiem.⁊ PsS.viij.inquit Dauid.Oia ſub
leciſti ſub pedibo eiꝰ:oues ⁊ boues vniuerſas
iſuꝑ ⁊ pecoꝛa campi.Uolucres celi ⁊ piſces ma
ris:qui ꝑambulãt ſemitas maris. Ideo Geñ.
J.dixit deꝰ. Faciamꝰhoĩem ad imaginẽe ⁊ ſiłitu/⸗
dinẽ nr̃am:vt pᷣſit piſcib maris:⁊ volatilibo ce
li:⁊ beſtijs vniuerſe terre:oĩq; reptili qð mo⸗
uet᷑ in terra.⁊ in.l.in pecudũ.ff.de vſuris.dicit᷑.
Abſurdũ videt᷑ hoĩem ſine fructu eẽ cũ oẽs fru
ctus reꝑ natura hoium gr̃a cõparauerit.Et ꝙ
deus oia pᷣdicta creauerit ꝓpter vſuʒ ⁊ vtilitatẽ
hois ptʒ. Nã vt Ric.declarat.in.iiij.di.xlviij.ar.

j. q.vj. Poſt iudiciũ oẽs iſte creature ceſſabunt

qꝛ hic ampliꝰnon egebit hõ.Et iõ anihbilabunt᷑
oẽs pᷣſer elementa ⁊ celos:qͥ tñ ceſſabura motu
qͥ ampliꝰnõ erit hoĩ neceſſariꝰ.Licet ̊ deꝰ pnci⸗
palłr creauerit oĩa ad onñdendã bonitatẽ:poten
tiã ⁊ głiaʒ ſuã.vt ðclarat beatꝰ Bona.i.ij.di.xv.
ar.ij. q.j.tñ ſecundario pᷣdicta creauit ad hois
cõmoditatẽ. Uñn Lactantiꝰ.j.li.de ira dei.c.viij.
inqᷣt. Oia em qͥb ↄſtat qͥcqͥd generat ex ſe mun
dus:ad vtilitatẽ hominis accoõmodata ſũt.Et
Hugo in li. de arra ſpõſe ait.Reſpice vniuerſũ
mũdũ iſtũ ⁊ ↄſidera ſi aliqͥd in eo ſit qð cibinõ
ſᷣuiat.oĩs natura ad bᷣ dirigit curſnʒ ſuũ:vt ob
ſequijs tuis famulet᷑ ⁊ tue vtilitati deſ uiat:tu⸗
iſq; delectamẽtis parit᷑ ⁊ neceſſitatibo ſᷣm afflu
entiã ĩdeficẽtẽ occurrat.hᷣ celũ:̊ terra:h̊ mare:
hic aer cuʒ his q̃ ĩ eis ſunt vniuerſis explere nõ
ceſſant.hec ille. Totiẽs q̊ tenemur deo gr̃as re⸗
ferre:eũq; diligere:quot ſpẽales creaturas ad
noſtrã vtilitatẽ ↄdidit.Que oẽs vt deũ creato⸗
rẽ oĩum ſuꝑ oia amemus claamant. K
Ecũdo nos ad h̊ obligat bñficiũ redẽ⸗
s ptiõis qð nõ ẽ minꝰbnficio creatõis:vt
declarat btũs Bona. ⁊ Ric.in.iij.di.xx.
Quia vt canit eccłia in ſabbato ſctõ.ſlihil nob
naſci ꝓfuit niſi redimi placuiſſet. Debemus &

remẽoꝛari ð hac idicibili charitate dei erga noſ:

qͥ ꝙ liberanda aĩa nr̃a ab et᷑na moꝛte/ꝓpꝛio filio
nõ peꝑcit:ſʒ ꝓ nobis oĩbe tradidit illum. vt ait

apfls ad Roma. viij. Ideo canit eccłia vbi ſupᷣ.

O mira circa nos tue pietatᷓ dignatio:o inextci⸗
mabilis dilectio charitat:qͥ vt ſ̃uũ redimeres
filiuʒ tradidiſti. Uñ licet alia a deo no b collata
bñficia magna ſint:̊ tñ ẽ illð qð aios nrosad
eiꝰamoꝛẽ magis accẽdere debex:atq; ad tolerã
dã moꝛtẽ ꝓ eiꝰamoꝛe.Ait em̃ Johoanes clima⸗
chꝰin. xxiij.gradu:vbi tractat ð ſuꝑbia.Si mil
lies moꝛtẽ qͥs paſſus eſſet ſiue quotidie pateret᷑
ꝓpter xpᷣm:necdũ rem egiſſet moꝛtixpᷣi eenale

aut que gutte ſoliꝰſanguiniſ eiꝰadeq̃ret᷑. Altioꝛ

em̃ res eſt in iſinitũ xpᷣi ſanguis q; ſanguis ſer⸗

uoꝝ ſuoꝝ.Maioꝛi iſuꝑ charitatis atq; amo⸗
ris vinclo xpᷣs ſanguinis guttã effudit qᷓ; totũ
ſanguinem ſuum genus humanũ ſimul effun
dere poſſet. ”

CQplet coꝛonã vite quꝗ repꝛomiſit deꝰ di
ligentibo ſe. Ille em̃ ſolet diligi ⁊ reuereri qͥ libe

ralis eſt remuneratoꝛ ſuoꝝ amicoꝛũ ⁊ ſßuitoꝝ.

Diligamꝰg̊ deuz ex oibus vinbo coꝛdis nr̃i:qꝛ
nec oculus vidit:nec aunis audiuit:nec in coꝛ
hois aſcẽdit que pᷣparauit deꝰ diligẽtibo ſe.j.ad
Coꝛ].ij. Pꝛopter q bñficia inqͥt Aug.in li.ſoli⸗
loquioꝝ.c.xviij.loquẽs deo. Idcirco dñe deus

iuſſiſti lege tua vt diligã te oibʒ hoꝛis ⁊ momẽ

tis ꝗbo fruoꝛ mipicoꝛdia tua:qꝛ ſemꝑ perirem
nilſi ſꝑ me regeres:⁊ſꝑ moꝛerer niſi ſꝑ me viuifi⸗

cares: ⁊ omi momẽto mĩicoꝛdia tua magna
bñficia pᷣſtas. Sicut ergo nulla hoꝛa ẽ vł pun

ctus in oĩ vita mea quo bñficio tuo nõ ?car:ſic
nullũ ð bet eẽ momẽtũ q̊ te nõ habeã añ ocłos
in mẽoꝛia mea:⁊ te non diligã ex oĩ foꝛtitudine
mea. Sʒ nec hoc valeo niſi tu dederꝭ mihi:cuiꝰ

eſt om̃e donuʒ ꝑfecũ.Nõ em̃ volẽtis neq; cur,/

rttis eſt ſʒ tui miſantis vt diligã te. Luũ ẽ dñe
hoc donü. Jube gte diligi: da go iubes: ⁊ iube
qð vis.O ignis qͥ ſꝑ ardes ⁊ nũqᷓ; extingueris.

Oamoꝛ qͥ ſꝑvris et nũqᷓ; tepeſcis. Accẽde me

⁊ accẽdar. Accẽdar inqua torꝰa te vt totꝰ diligã
te ſolum. Minꝰem̃ te amat qͥ tecũ aliqͥd amat.

hec ille.Qui etiã ĩ li.de cõtẽplatiõe xpᷣi.c.xvij.ait.

Da ſpecloſiſſime p filijs hoium vt amẽ te q̃ᷓntũ
volo ⁊ q̃ntũ debeo. Immẽſus em̃ es:⁊ ſine mẽ

ſura debes amari:pᷣſertiz a nob q̊s ſic amaſti:

ſic ſaluaſti:ꝓ qͥb tata ⁊ talia feciſti.Dulcis Je⸗
ſu accẽde me totũ igne tuo:amoꝛe tuo:dulcedi/⸗
ne tua:deſiderio tuo:iocũditate tua:voluptate
ac ſuauitate tua:vt totꝰflãma tue charitatis ac
cẽſus diligã te deũ meũ dulciſſimũ ⁊ pulcherri
muʒzʒ ex toto coꝛde meo:ex tota aia mea:⁊ ex to⸗
ta vᷣtute mea:cũ oi reuerẽtia ⁊ tremoꝛe:hñs teĩ

coꝛde ⁊ oꝛe ⁊ p oculis meis ſꝑ ⁊ vbiq;:vt nn

adulterini amoꝛis pateat locus.

Ecũdo pncipalrxr ex oꝛdie charitat oͤbet

89- hõ diligere ſeipᷣm. ſã licet dicat Greg.

unmnnn quadãa omelia ſuꝑ Lucã. Binos in
pᷣ̃dicatiõeʒ dñs diſcipłos mirtit qꝛ duo ſũt pᷣce
pta charitat:dei viq; amoꝛ ⁊ ꝓximi.Et minꝰq;
iter duos hẽri charitas nõ põt. Nemo em̃ ꝓpꝛie
ad ſemetipᷣm hfr̃e charitatẽ ðꝛ:ſp dilectiõez ipᷣe in
galterũ tẽdit: vt eẽ chantas poſſit. Hoc em̃ loco:

vt dicüt theologi i. iij. di. xxviij. loqᷣtur Gre. Fm

coõmunẽ amidtie ronẽ:q̃ amicitia ꝓpꝛie loq̃ndo

ns eſt hois ad ſeipᷣm. ã veracit põt ⁊ debet bõö
hbfe chanitatẽ ad ſeipᷣm:vt ꝓbat Ric.in pᷣdicta

di. kercij. ar. j.q.ij.Et Petrꝰ aureoli in. iij. di · xij.

FErcio nos iducit ad amandũ deũ bñfi
t ciũ glificatiõis.De quo Jacobi.j.ðꝛ. Ac

. .
—7 ———“ „

ar. ij. q.ij. Tho.ij. ij.q.xxv. ar.iiij Vñ vulgari

ðꝛ.ꝙ pꝛima charitas incipit a ſeipᷣo.iuxta ullud

Eccli.xxx. Miſerere aie tue placẽs dðo:⁊ ꝓbatur

in.c.qͥ vult.de peni.di.iij.vbi ait Aug.Qui vult

oꝛdinate elemoſynã darea ſeipo dʒ incipe ⁊ e
ſibi pᷣmo dare.⁊ in.c ſi nõ licʒ.xxiij.q.v.ðꝛ.ꝙ re⸗
gula diligẽdi ꝓximũ a ſeipo inciꝑe dʒ. Si autẽ
querat᷑:q̃re deꝰnõ dedit explicite mãdatũ homi
ni de dilectiõe ſuijpius. Rndet btũs Bonauen

tura.in.iij.di.xxviij.in queſtionibo circa litteraʒ

ꝙ h fecit triplici ex cauſa. Pꝛimo rõne natura
indlinatiõis:qꝛ quilibet naturaliter ſe amat.je

mo em vnq; carnẽ ſuã odio habuit ſʒ nutrit et

fouet eã:vt ðꝛ ad Epheſios.v. UVñ tuilius in.j.

de officijs ait. Pꝛimo em̃ generi animãtiũ om/
ni a natur tributũ eſt vt ſe vitã coꝛpuſq; tueat

declinetq; ea q nocitura vident᷑:⁊ oia quecunq
ad viuendũ ſũt neceſſaria inquirat ⁊ paret. QOö
etiã ꝑ Phm.in.iij.Ethico.ↄfirmat᷑ vbi ait. Na⸗
tura maxie appetit delecabile:qð eſt eſſe.⁊ fugit
triſte.qð eſt nõ eſſe.Et.ij.de aia inqͥt. Omne ani
mal naturaliter appetit ſui ꝑmanentiã ſempiter
nꝗ. Si ergo irrationalia ſe diligũt ⁊ amat:q̃n/⸗
to magis hõ rõne pollẽs ſe naturaliter diligit.
Ergo nõ fuit neceſſariũ dare hoc pᷣceptũ.Secũ⸗

do fuit omiſſum hoc mandatũ ratiõe reuerbe⸗

rationis:qꝛ dicẽdo.Diliges ꝓximũ tuum ſicut
teipᷣm:reuerberãdo poſuit enam dilectionẽ tui.
Ut inqᷣt Augu.in.j.de doctrina chꝛiſtiana.c.ij.
⁊ Richar.in.iij.di.xxviij.ar.j.q.ij. Lerciaa ratio

dicit᷑ induſiõis.Fundamentũ cuiꝰponit Phᷣs

j.phiſi.dicẽs.Fruſtra fit ꝑ plura: qð fieri põt ꝑ

paucioꝛa.QOð etiã notat᷑ in.l.cũ fundꝰ.S.ſeruuʒ

tuũ.ff. ſi certũ peta.⁊ in.l.dñs teſtamẽto.ff.de cõ

ditio.idebi.⁊.l.vidẽamꝰ.ff.ſi cui pluſq.ꝑ le.fal.

⁊. C. cõmunia delega.l.j.in pꝛin.cũ ſimilib. Sʒ
de⸗ ⁊ natura nihil agũt fruſtra.j.de celo ⁊ mun
de aĩa.Ergo cũ pᷣceptũ ð amoꝛe ſuijpiꝰ

indludat᷑ in pᷣcepto dei:fruſtra datũ fuiſſet in ꝑ

ticulari hoc mandatũ.Et hãcrõnẽtangẽs bea⸗
tus Bonauẽ. vbi ſupꝛa ſubiũgit.Diligere deũ

toto coꝛde eſt ſeipᷣm ſpiritualr amare. IAle autẽ

ſe ſpiritualiter amat qͥ coꝛpꝰ ⁊ aiam ad honoꝛẽ
der totalr exponit. hecllee.. .
AXAXA ideo ſaendũ ꝙ amare ſeipᷣm tunceſt
e laudabile qnñ hõ ſe ſpiritualit᷑ diligit: vt
innqt Tho. ij.ij. q. xxv. ar. iiij. Et dicit Ri

char. in ſuo quodlibet᷑.q. xxviij.ꝙ ilie amoꝛ dici
tur ſpũalis ⁊ ꝑfecus ac ſanctus quo homo di⸗
ligit coꝛpus ꝓpter animã: ⁊ anim pter deum:

oia in ipᷣm referẽs:ſic ꝙ animã ⁊ coꝛpus diligit
vt poſſit ſeruire deo. Uñ Aug.ad Macedoniũ
ait. Tuc quiſq; ſeipſum diligit cũ bene diligit.

qui em̃ aliter ſe diligit potius ſe odiſſe dicẽdus
eſt. Eapꝛopter inquit Tho.vbi ſupᷣ.ꝙ amare ſe
ipſum nõ /ꝓpter deũ ſed ꝓpter ſe ſolum: vel pter
aliam creaturã eſt valdevituperabile. Sicutfa

ciunt mali qui ſe diligũt non ſpiritualiter ⁊ ̃m

nn
lche
27
ge pen
Dimi
ſmſni
clautie
loer.
Crcino⸗
zapel
dioſus
necaltb
ipſeege
Wan
Penoa
loinlu
ſonbic
ſtolane
gumch
puscn
nullin
ſuilic.
ponen
oa⸗

lus

h
Ctoor
r
Pumg
Zr
mie
Charede
W
Puima
da. .
nemo
lo mo⸗
gum⸗
dedocn
homo
polk
gütdek
naabr
w
ſiant
Puni
nish
gere
ſton
non
vos
mel
ein
ſioi

ecp

noniwi.
Cena mo
vont Pos
in ütg
Klenu;
, Kec
Saunu.
mu S
dorwon
horeſuis
uiſeing
hio ben/
en deu
Aaueẽ
1bonoꝛi
1

ntmeck
dilger
tdari
mordic⸗
vomo di⸗
erdeum:
8 dilot
donu
dilige⸗
dicidos
amon
cper
Sial
rtͤ

Foliũ

rationẽ ſed ſolũ ſenſualiter ⁊ ſᷣm carnalitatẽ:cui
obtẽperant ad votũ.De quibo inquit Apls. ij.
ad Thimo.iij.In dieb nouiſſimis inſtabunt
tꝑa periculoſa.⁊? erũt hoĩes ſeios amantes ⁊c.

Dimiſſo ergo iſto amoꝛe ſenſuali ⁊ beſtiali:dico

ſᷣm ſniam Richar.in.iij.di.xxix.ar.j.q.iij.? Pe⸗

tri aureoli:ac ſancti HGonauẽ.in eadẽ di.? Tho.

22

ij. ij. q. xxvj. ar.iiij. ꝙ, hõ debʒ ſe magis q; aliũ di
ligere.Tñ Aug.in li.Enchiridiõ dicit.Quivult

oꝛdinate elemoſynã dare a ſeipſo debet incipere

⁊ eã pꝛimo ſibi dare.Et pbs.ix.Echi.dicit.Stu
dioſus cõdolet ⁊ ↄdelectat᷑ maxie ſibijpſi.?⁊ Se
neca lib.ij.de beneficijs ait. Dabo egenti:nõ vt

ipſe egeã.ſuccurrã perituro:nõ vt ipſe peream.

Martialis quoq; li.vndiq; ſuſcepto.c.iij.canit
Ne noceas tibi:ſic alijs ꝓdeſſe memẽto.Et Ca⸗
to in ſuis documẽt.c.iij.ait. Dilige ſic alios vt
ſis tibi charus amicus.Et Caſſiodoꝛꝰlib.j.epi
ſtolaꝝ epła.xiiij.dicit.Lũc de alijs eſt cogitan⸗

dum cũ ſe ratio ꝓpꝛie neceſſitat expleuerit.Eſo⸗

pus etiã fabula.lxiij.canit. Cuiꝰſemꝑ eges rem
nulli tradere debes. Et Jacobo Beneuẽtanus
ſui li.c.xxxij.dicit.Cur onus alteriꝰ pumer im⸗
ponere velles Natetuis.Et Richar.in li.ð nu⸗

ptijs.c.xxviij.inquit. Plus alios qᷓ; ſe quis niſi

ſtultus amat. O
Ercius oꝛdo charitat eſt ꝙ magis de⸗
tbes diligere aiam ꝓximi qᷓ; coꝛpus pꝛo
pꝛiũ ⁊ oĩia tempoꝛalia.vt ꝓbat Petrus
aureoli:i.iij.di.ar.j.q.iiij.? Tho.ij.ij.q.xxvj.ar.
v.quoꝝ rõnes omitto:quia de hoc tractaui in

pꝛima ꝑte huiꝰ operis:in ſermone de martyrio.

Bꝛeuiter ergo ↄcludo:ꝙ ullud eſt magis dili⸗

gendũ ex charitate qð pꝛincipaliter poteſt parti

cpare beatitudinẽ ꝑ cognitionẽ ⁊ amoꝛẽ:qᷓ; illð
qð nõ põt participare niſi ꝑ redundantiã:quia
pꝛima ꝑticipatio eſt melioꝛ ⁊ nobilioꝛ qᷓ; ſecun⸗
da. Sed aia ꝓximi poteſt participare beatitudi
nem pᷣmo modo.Coꝛpꝰ vo noſtrũ nõ niſi ſecũ⸗
do modo.Ergo plus tenemur diligere animaʒ
ꝓximi qᷓ; coꝛpus ꝓpꝛiũ.Et hoc eſt qð Aug.in.j.
de doctrina chꝛiſtiana. c.vij.inqᷣt. Ampliꝰ alius
homo diligẽdus eſt qᷓ; ꝓpꝛiũ coꝛpus noſtrũ:qꝛ
poteſt nobiſcũ deo frui qð nõ poteſt coꝛpꝰ.

aũt debeamus diligere ꝓximũ ꝓbatur auctoꝛi/⸗

tatibo:rationib:⁊ exemplis. Pꝛimo auctoꝛita⸗
tibo.ſcriptũ eſt em̃ Leui.xix. Diliges amicũ tuũ
ſicut teipſum.Et Eccłi.xiij.Oĩs homo diligit ꝓ
ximũ ſibi:⁊ ois caro ad ſimilẽ ſibi ↄiũgit᷑:⁊ om
nis hõ ſimili ſibi aſſociabit᷑.? Matth.xij. Dili/
gere ꝓximũ tanq; ſe maius eſt om̃ibo holocau⸗
ſtomatibo.⁊ ſacrificijs.Et Johã.xiij. Mãdatũ

nouũ do vobis vt diligatis inuicem ſicut dilexi

vos. In hoc em̃ cognoſcent omnes ꝙ diſcipuli

mei eſtis ſi dilectionẽ adinuicẽ habuerit.Et. xv.

c.eiuſdẽ euãgelij. Hoc eſt pᷣceptũ meũ vt diliga

tis inuicẽ.? Matih.ᷣxxij.? Mar.xij.ac Luce.x.
pcepit dñs dicẽs.Diliges ꝓximũ tuũ ſic teipᷣm.

XXXIIII

ideſt diliges in ꝓximo tuo qð diligis in teipᷣo.
ſcilicet natura:imaginẽ:⁊ ſimulitudinẽ dei:non
viciũ eiꝰ.c.odio.lxxxvj.di.Itẽ ſicut teipᷣm:ideſt
ex quo charitatis affectũ ⁊ effectu teipᷣʒ diligis.
vt ait Aug.in li.l.omeliarũ.Omelia.v.vel ſicut
teipᷣʒ.i.in quo teipʒʒ:ſᷣm Aug.in epla ad Mar⸗
cianũ.i.in deo ⁊ amoꝛe dei. UVel ſicut teipſum.i.

ad qð teipᷣm diligis:ſcilicet ad gram in pᷣſenti:

⁊ glłiam in futuro.vt ait Aug.ſuꝑ epiſtolaʒ ad
Balathas di.Oib pari dilectõevita eterna op
tãda eſt:ſi nõ oibo eadeʒ pñt exhiberi dilectiõis
officia.Ulł ſicut teipᷣm:ideſt quo oꝛdine diligis
teipᷣm.i.ſupꝛa res ⁊ ſupᷣ coꝛpꝰꝓpꝛiũ ⁊ ifra deuʒ
vt inqᷣt Aug.in li.de moꝛibo eccłie.c.xxxj.Vel ſi⸗
cut teipᷣm:ideſt q;diu teipᷣm diligis:ideſt omni
cꝑe.Amicus em̃ eſt qui oĩ tꝑe diligit Pꝛouer.
xvij. UVel ſicut teipᷣm:ideſt in oꝑe ⁊veritate:non
verbo tm̃ vł ſigno.vt dicit Aug.in li.de vera re
ligione.c.lxxxv. Ucl ſicut teipᷣm:ideſt ſine ſpe re
tributiõis. Vel ſicut teipᷣm.i.nõ ꝛ frater vł co⸗

gnatus:ſjʒ qꝛ hõ ⁊ tecũ głificandꝰ in celeſti pa⸗

tra.Etſte due declaratiõeſ pᷣcedẽtes habẽt᷑ ĩ. c.
ꝓximoſ.ð peni.di.ij.Et dicunt theologi i.iij.di.
xxix.ꝙ hoc aduerbiũ ſicut nõ ĩpoꝛtat eqlitatẽ in
qᷓntitate amoꝛis:ſʒ ſiłitudinẽ.de qua de pe.di.
ij.c.pꝓinde ſcriptũ eſt. Sicut nos ꝓximos no⸗
ſtros diligimus quando ad bonos moꝛes et
vitã eternã conſequenda:ſic nobis eoꝛũ ſaluti
cõſulimus:quãdo nos in eoꝝ peccatis ⁊ ꝑicu⸗
lis cogitamꝰ.et ſicut nob ſub ueniri optaremꝰ
ita eis ſbᷣuenimꝰ:aut ſi facłtas ðfuerit volũtatẽ
ſubueniendi tenemuſ.Quapꝛopter chariſſime
tota ꝓximi dilectiõe ſatage vt bonũ qð tibi con
ferrivis:velis ⁊ pꝛoximo.hec ibi. =
Ehac q̊ʒ ꝓximi dilectiõe inqt Paulus
d ad Romanos.xij.Dilectio ſine emula/
tõe:odiẽtes malũ:adherẽtes bono:cha
ritatẽ fraternitatis diligẽtes. Et.xiij.eiuſdẽ epłe
c. Nemini qͥcqᷓ; debcatis:niſi vt iuicẽ diligatis.
Qui em̃ diligit ꝓximũ:legẽ adimpleuit.Et ad

HBalathas.v. Ois em̃ lex in vno ſᷣmone cõplet᷑
Diliges pꝛoximũ tuuʒ ſicut teipᷣm:⁊.j. Joh.iij.

Si diligamꝰnos inuicẽ deus manet in nobis

⁊ charitas eiꝰin nobis pꝑfecta eſt.Et eiuſdẽ epłe

iiij.c. Qui nõ diligit frim ſuuʒ quẽ videt:deum
quẽ nõ videt quõ pᷣt diligere.Et ibidẽ.Si quis
diligit fratrẽ ſuuʒ:ex deo natus eſt.⁊.j.ad oꝛ.
xvj.ait Paulꝰ Sectami charitatẽ.⁊ ad Ephe.
v. Ambulate in dilectiõe.⁊ ad Philipen.j.Oꝛo
vt charitas via magis ac magis abũdet.⁊.j.acd
Coꝛj. vj. Oia opera vra in charitate fiant.?⁊ ad

Ephe.iiij. Suppoꝛtãtes inuicẽ in charitate.⁊.j.

Joh.iiij. Qui diligit legẽ impleuit.⁊ Eccłi.xvj.
Dilige ꝓximũ tuũ ⁊ cõlunge fide cũ illo Bugu.
aũt in ſermone ad here.ait. In charitate pauꝑ ẽ
diues:ſine charitate vo diues ẽ pauꝑ.hec in ad
uerſiſ tolerat:in pꝛoſperis temperat:in duris
paſſionibo foꝛtis eſt:in bonis opertbus gilar,

Bermo
eſt:in tẽpoꝛalibo ditiſſima:in hoſpilitate latiſſi⸗
ma.inter bonos fratres letiſſima:int filios pa⸗
tientiſſima:in Abel ſacrificio lata:in Noe dilu⸗
uio ſecura:in Abꝛahãa peregrinatiõe fideliſſima
in Moylſe inter iniurias leniſſima: in Dauid
tribulationibo mitiſſima:in trib pueris blan⸗
dos ignes innocentiſſima pᷣſtat:in Machabe/
is ſeuos ignes foꝛtiter tolerat:caſta in Suſan⸗
na:ſupꝛa modũ in Anna poſt virũ: in Maria
pꝛeter virũ:libera in Paulo ad arguendũ:hu⸗
milis in Petro ad obediendũ:humana in chꝛi
ſtianis ad confitendũ:diuia in xpᷣo ad ignoſcẽ⸗
dum. Quid dicã de charitate. Ipſa em̃ eſt om/
nis philoſophie virtus:ſacramẽtoꝝ ſalus:ſciẽ/
cie ſtabilimentũ:fidei fructus: diuitie pauperũ
⁊vita moꝛiẽtiũ.hec ille.Et Bern.inqᷣt.Uere dul
⁊ ſuauis cib ẽcharitas q feſſos alleuat debi
les roboꝛat:meſtos letificat:eſurietes reficit:io
cũdat rficiẽtes:⁊ diuerſiſ diuerſa exhibẽs ſiẽc fili
os diligit vniuerſos Gꝛeg.etiã ĩ q̃dã oonelia di
cit. Qualiter aũt iſta dilectio ſit tenenda ipſe in⸗
ſinuat qui in pleriſq; ſcripture ſue ſentẽtijs:⁊ a/⸗
micos iubet diligi in ſe: ⁊ inimicos diligi pter
ſe. Ille em̃ veraciter charitatẽ habet: qui ⁊ ami⸗
cũ diligit in deũ:⁊ inimicũ diligit ꝓpter deu. Et

hec ſententia colligit᷑ ex illo dicto apłi.j. Johan

nis.iiij. Hoc mandatũ habemus a deo: vt qui
diligit deũ: diligat ⁊ pꝛoximũ:ſcilicet ab eodem
deo ꝓcreatũ.Et hec eſt pꝛima ratio ꝓbans neceſ
ſitatẽ dilectionis ꝓximi:q̃ dici᷑ creationis.Om
nes em̃ qui ab eodẽ ſunt ꝓcreati debent ſe dili⸗
gere. Et ideo cum omnes homies ſint a deo cre
ati:graue peccatũ eſt ſi ſe inuicẽ nõ amãt. Ideo
Malachie.ij.dici᷑. Nũquid nõ pater vnus eſt
omniũ noſtrũ.Nũquid nõ deus vnus creauit
nos. Quare ergo deſpicit vnuſquiſq; ꝓximum
Ecuũdo debemꝰ diligere ꝓximũ rõne ꝓ⸗
8 pagationis quia ab eiſdẽ parentibo ſᷣm
carnẽ deſcendimus.vñ Augu. in lib. de
doctrina xpᷣiana ait. Sic putamꝰ nos eſſe pꝛoxi
mos: niſi qui eiſdẽ parẽtibus naſcunt᷑ Adamꝰ⁊

Eusã attendamus:⁊ oẽs fratres ſumꝰ. Eapꝛo/⸗

pter inquit Hiero. ſup eplam Pauli ad Gala.
quẽ refert Alexan.de ales in.iij.ꝑte ſũme:in tra⸗

cctatu de lege euãgelica in generali:ꝙ qͥnq; mo⸗
dlis nomẽ fratr accipit᷑. Pꝛimo ex natura ⁊ ex

eiſdẽ parẽtibo vt Eſau ⁊ Jacob. Geñ.xxv. Se/
cũdo ex gẽte:vt omnes iudei.Deuter.v.Si eme
tis fratrẽ tuũ qui eſt hebꝛeus ⁊c̃.Tercio ex vna
familia ⁊ radice:vt Abꝛahã ⁊ Loth. Gengeß. xiij.
MNõ ſit rixa inter te ⁊ me:fratres em̃ ſumꝰ.Quar
to affectu ⁊ baptiſmo ac redemptiõe: vt omnes
chꝛiſtiani:iuxta iſlud ps.cxxxij. Ecce qᷓ; bonũ et

qᷓ; iocundũ habitare fratres in vnuʒ:⁊ ſaluatoꝛ

Matchei vltio ait. Ite annũciate fratrib meis

Quinto oꝛigine:vt oẽs hoĩes ex Adã ⁊ eua: vñ

dicit᷑ Actuũ.xvij. Fecit ex vno omne boim genꝰ

4 —

Que oſiderans Aug.vbi.S.inquit. Omnes qᷣ⸗

dem fratres ſᷣm ꝙ hoies ſumꝰ:qᷓ;to magis ſᷣm

ꝙ xpᷣianiſumꝰ.Ad id qð bõ es:pꝛ vnꝰfuitada
vna mater fuit Eua.Ad id qð chꝛiſtianꝰ: ⁊ vnꝰ

pater eſt deus vna mater eccleſia. KR
Ercia ratio dicit᷑ inclinatiõis. Quilibet
t em naturaliter appetit diligi ab alijs: er
go debet alios diligere ᷣm inclinationẽ
⁊ pꝛeceptũ legis naturalis dicẽtis. Hoc facias

alijs:qð velis ipſe tibi. Matchei.vij.⁊. Luce.vj
ac Thobie.iiij.⁊.c.humanũ genꝰ.j.di.et.lxxiiij.

di. c.quoꝛũdã.⁊.ij.q.vj.c.decreto.⁊ extra de ma/

io. 7 obe.c. dilecti. Quãdo ergo nõ diligim⸗ ali⸗
os:deus nature inſtitutoꝛ facit nos ab alijs nõ

amari. Juxta illud Martialis li.vndiq; ſuſce⸗

pto. c.ij. Nulli charus erat crodinus:⁊ ſibi nul⸗
lus.Et in eodem.c.idem poeta ait. Miraris ꝙ;
nullus amat te ceciliane. Nunquid amas vlluʒz
dilige charus eris.Et in hoc còcoꝛdat cũ Oui⸗

dio in.ij.de arte amandi dicẽs. Ut ameris ama
bilis eſto. l „
Varta rõ dicit᷑ vnexionis.Multi enim
q vnũ coꝛpꝰ ſumꝰ in Chꝛiſto:ſinguli ant
alter alteriꝰ mẽbꝛa:vt dici᷑ Ad Ro.xij.

Et ideo ſicut vnum membꝛũ alteri cõpatit᷑ ⁊ di

ligit.j.ad Coꝝ.xij. Ita nos debemus amare in

uicẽ ⁊ cõpati.Et ad cõfirmationẽ pꝛedictoꝝ fa/⸗
cit illud quod legit᷑ in libꝛo de ꝓpꝛietatibo reruʒ

ſq; ꝙ Arpia que eſt auis ferociſſima habẽs vul
tum ſimilẽ homini ſi ferocitate aliquẽ hominẽ

interfecerit vidẽs ſe habere eius ſimilitudinem
maxie dolet. Dulto ergo magis hõ rõne pᷣdi/⸗
tus dolere debet ſe leſiſſe verbo vel facto ſibi ſi⸗
milẽ:⁊ maxime chꝛiſtianũ cũ ſit cõmẽbꝛum ſuũ

Quinta rõ dicit᷑ cõſolationis:ſiue iocundita
tis.Eſt em maxima iocũditas amicitie.De qua

Pꝛouer. xxvij.dicit᷑. Unguẽtis ⁊ varijs odoꝛi⸗
bus delectat᷑ coꝛ. Et bonis amici ↄſuijs animꝰ
dulcorat᷑:?⁊ Zulliꝰin lib.de amicitia ait.Quoni
am hũane res fragiles ſunt ⁊ caduce:ſemꝑ acqᷣ
rendi ſunt quos diligamꝰ ⁊ a quibo diigamur

Charitate em̃ beniuolẽtiaq; ſublata.oĩs eſt evi

ta ſublata iocunditas:⁊ ibidẽ.ſolem de mũdo
tollere vident᷑ qui amicitiã que eſt vita tolluntt
quia nihil a deo melius:nihilq; iocundius ha

bemus.hec ille. Hierony.quoq; ad Ruſffinum

ſcribens ait de vinculo ⁊ charitate amicitie. Pi

ctagoꝛica ſunt hec:amicoꝛum omnia eſſe cõmu

nia ⁊ amicũ ſe eſſe alterum. Unde fingunt poe⸗

te:ꝙ erant tres ſoꝛoꝛes que omnes ſimul in to⸗

tum habebant vnũ ſolum oculum: quem vna

concedebat alteri quando indigebat et erat eis
X

cõmunis.

remplis quoq; hec vera eſſe demõſtrã⸗
e tur.am Auicenna de ſeipſo ſcribit: ꝙ
intantũ quendã ſuum dilexit amicum
vt firmiter crederet ꝙ in duobus coꝛpoꝛibus
vna anima ect. Refert quoq; albertus magnꝰ

r
itfua
dlccbat
deoan
nneboc
tnunC

Valerr

lanan
Ponta

H

neni
loc

lexyũ!

guld
teeſto⸗
Memo
indub
noͤeſt

heono

Sed
wüc
as⸗
woc
ſegn

!Ide

ie⸗
0e9
bus
ꝓn
fon
lu
man

Gs: ſibi ,

Minns
danns
Ndarci Du
kamensan

Menmmn
korſingulii
e on
ncöponit di
nus amare in
Nedicop fy⸗
nieranprenz
mabadis wol
lique homini
imilitudinemn
borone o0⸗
Aſuao bi
zmihunſun
ſiuciocundirn
mionc deq
ꝛwuris oMr/
ſns aninn⸗
mal. Quoni
elang aca]
vdiigamur
m.ois eten
m de müdo
ricavolong
cundiushe
Pofmnun
miate. Pi
iaeſſecömn
ingoncpo⸗
ſimul ince
: quemm
ts
cc d .

ob
n M
–
moug

perẽt amicitiã ſu ꝓplicauit.

Foliũ

in tractatu de virtutib politicis:in.c.de amici⸗

tia:ꝙ cum quidã pauper ſelaudaret apud So
cratem:qꝙ habebat quendaʒ amicum diuitem.
Ille reſpondit.Si tuus amicus eſt quomõ tu

pᷣauper es.quaſi diceret:ſi tuus amicꝰ eſſet oia

ſua tecũ diuideret. Recitat q̊ʒ idẽ Albertus vbi

ſupꝛa ꝙ cũ quidã omnia ſua in mari ꝑdidiſſet:
et pꝛe verecundia lateret vnus eius amicus cuʒ
inueniẽs duxit ad ꝓpꝛia:⁊ per medium oia ſua

bõa diuiſit cũ eo. Legit᷑ etiã ꝙ duo diſcipuli pi

cagoꝛe fidelẽ inter ſe amidtiã ↄtraxerant:quo

rum vnus dimon:alter phitias vocabat᷑: cũqʒ

Dionyſiꝰ tirannus vellet vnũ eoꝝ occidere:⁊ eũ
in carcere ⁊ vinculis poſuiſſet:ille añqᷓ; occide⸗

ret᷑ cupiẽs domũ ſuã diſponere:nec valẽs licen

tiaʒ eũdi habere niſi obſidẽ ꝓ ſe daxet qͥ ad moꝛ
tem ſe obligaret:ſi ipᷣe ad deſignatũ terminũ nõ

rediret. Intimauit hoc amico ſuo qͥ ſtati ⁊ ſpõ⸗

te ſe ĩ carcerẽ poſuit:⁊ hilari facie ſe ad moꝛtẽ ꝓ
eo obligauit.Cũ ̊ aliq̃ntulũ terminũ pᷣteriſſet
ille ad moꝛtẽ letꝰ ibat: quaſi ad epulas ĩuitatꝰ
ſʒ ſtati alt᷑ redijt. Et audiẽs illũ amicũ ſuũ ꝓ ſe
ad moꝛtẽ trahi cucurrit ad locũ:⁊ moꝛti ſe obtu
lit:rogabatq; carnifices:vt ſociũ dimicterẽt ſeq;
intficerẽt.At ↄ ille ꝓ amico ſuo moꝛi deſiderãs
dicebat ſocio. Lu pacti regal fminũ pᷣteriſti:et
deo a moꝛte debes liberari.egoq; ꝓ te occidi:qͥ
me hac lege ſi ad tminũ ñ r̃dires ad moꝛtẽ ðpu

taui.Cũq; ſic int᷑ ſe ↄtẽderent:⁊ vnꝰ ꝓ alio moꝛi
vellet res ad regẽ delata eſt:qui admiratꝰtã fide

lem amicitiã vtrũq; abſoluit:⁊ vt eũ in ſuã reci⸗
Efſert quoq; Albertꝰ vbi.S.q cũ quidaʒ
r ad moꝛtẽ duceret᷑ qui falſo de homici⸗
Aio imputatꝰ erat:quidã eius amicꝰſuꝑ
ueniẽs carnificib dixit.Ego ſum qui hoĩem il⸗

lũ occidi:qua ex re carnifices illũ dimiſerũt:⁊ al

terũ ligauerũt.At ille econtra clamabat. O viri

quid feciſtis. Ego ſum qͥ homicidiũ feci:hic au
tẽ eſt omnino inorius:ſed ſe ideo accuſauit vt p
me moꝛi poſſit. Cũ g̊ᷓ de hoc mirarent᷑ oẽs:⁊ res
in dubiũ verſa foꝛet:queſitũ eſt de vᷣitate:⁊ eos
nõ eſſe culpabiles eſt inuẽtũ.Sicq; factũ eſt:vt
nemo eoꝝ moꝛeret᷑:dũ vnus ꝓ alio moꝛi vellet

Sed iã ad exẽpla ſacre ſcripture veniamꝰ. Pꝛi⸗
mũ eſt de Abꝛahã qui tãtũ dilexit etiã ſodomi⸗
tas:vt ꝓ eoꝝ ſalute ſepe impoꝛtunitatẽ quodã⸗

modo fecerit deo. Gen.xviij. Scðm eſt de moy

ſe:qui ꝓ ſalute populi ſui petebat a deo ſe dele/
ri de libꝛo vite.Exodi.xxxij.Lerciũ eſt de Dauid

qui luxit inimicũ Saul:qñ audiuit eũ moꝛtuũ

ij. Reg.j. Btũs q̊ʒ Stephanꝰ p lapidantibo ex⸗
oꝛauit.Acdᷓ.vij.Et ſaluatoꝛ noſter ꝓ crucifixoꝛi

bus ſuis.Luc.xxiij. Quãobꝛẽ ⁊ nos debemus

ꝓximos nfr̃os coꝛdialit᷑ amare. Refert em Hie
rony.ſuꝑ epłlam Pauli ad Gala.qꝙ Johannes
euãgeliſta cũ Epheſi ſenex vix int᷑ diſcipuloꝛuʒ

manꝰ poꝛtaret᷑:nil aliud ad ſingulas ſolebat ꝓ

ferre collectas:niſi.filioli diligite alterutrũ.Di

ſcipulis autẽ querẽtibo quare id diceret tã fre⸗
quenter. Rñdit.Quia pꝛeceptum dñni eſt. Et ſi
fiat ſolum ſufficit. X
LTLTLauũt ſciat᷑ quali amicitia ⁊ amoꝛe de/
v bemꝰdiligere ꝓximũ:eſt notãdũ.qꝙ an⸗
tiqͥtus apð Romanos amicitia depin⸗
gebat᷑ in foꝛmn iuueniiſ diſcooꝑta capite:q erat
tunica rudi idutus.In cuiꝰfimbꝛia ſcribebat᷑:
moꝛs ⁊ vita in frõte:eſtas ⁊ hyems:habebatq;
latus aꝑtũ:vſq; ad coꝛ:⁊ bꝛachiũ iclinatũ:⁊ di⸗
gito coꝛ oñdẽtẽ. Et ibi ſcriptũ erat:longe ⁊ ꝓpe.
Juuenis ſignificat: amicitia ſꝑ ðbet eẽ recẽs
⁊ iuuenis:⁊ nunqᷓ; tepeſcere. Lunica rudis:vt
oñdat ſe pᷣparatũ ad tolerãda q̃libet ardua ꝓ
amico.Diſcooꝑto capite:vt oĩbo pateret:⁊ nũq;
verecundaret᷑ amicũ ſuũ cõfiteri.Uita ⁊ moꝛs:
qꝛ qui vere diligit vſq; ad moꝛtẽ amat.Eſtas ⁊
hyems:qꝛ tã in pſꝑis qᷓ; in aduerſis ſᷣuat ami⸗
citian De qͥ b pauci reꝑitur.AKit nãq; Eſopus
poeta.Si fueris felix mitos nũerabis amicos
Tea ſi fuerint nubilia ſolus eriſ. Latꝰaꝑtũ:qꝛ
nihil amico celat. Bꝛachiũ indinatũ:vt opꝰcoꝛ
reſpõdeat coꝛdi ⁊ verbis.Lõge ⁊ ꝓpe:qꝛ loci di⸗
ſtatia nõ tollit amicitiã.Ait em Philoſophus
viij.Ethi. Vera amicitia nulla vi exdudit᷑:nul

lo tꝑe abolet᷑:ſʒ qcunq; ſe verterit ſꝑ firma ꝑdu

rat:nec loci diſtatia amicũ ſeparat.Et iõ Alber/
tus vbi ſupꝛa dicit. Uera amicitia ſꝑ manet:ſꝑ
floꝛet:⁊ ſꝑ feruet:et ſic in pᷣſentia ſic in abſentia
diligit:⁊ ſicut in ꝓſꝑis:ſic etiã in aduerſis.Eſt

em̃ ſimilis illis plantis que nullo tꝑe.ſ.eſtate
vel hyeme ſpoliant᷑ folijs:ſed ſui ſᷣuant ↄtinue
vim viroꝛ].hec ille. Qui etiã ibidẽ ait. Amicitia
iuxta Boetij noſtri doctrinã:nõ iter vᷣtutes no
biliſſimas eſt ponẽda:cũ ſit charitati ſimillima
tanqᷓ; eiꝰfilia ab ea generata:nutrita ⁊ cõſũma
ta. Sʒ nota ꝙ ülla ſola eſt vera amicitia:quam
geat ſrearitgs increata:ſiue charitas fraterna.
hec üle. X

Ui etiã de ſocietate bonoꝝ ibidẽ loqqno

q ait ꝙ eſt valde vitił: qꝛ duʒ bonũ addit

bono totũ fit mag bonũ ⁊ apliꝰ vᷣtuoſũ

Nã ⁊ ſirupꝰex diuerſis cõpoſitꝰſimplici iueni

eẽ vᷣtuoſiꝰ:⁊ ad oꝑandũ efficaciꝰ:qꝛ dũ vtꝰ vᷣtu

ti adiũgit᷑ ex vniõe foꝛtificat᷑: ꝓpt᷑ qð duo hoĩes
facile lapidẽ mouẽt quẽ vnꝰmouere nõ poſſet.
Ob hanc cauſã boueſ ad currũ ⁊ ad aratꝝ vni⸗

unt᷑:⁊ eqͥ ĩ q̃driga:vt qð nõ pᷣt vᷣꝰdiuina poſſit
vnita: ꝓpt᷑ qð ſapiẽs Salomõ doq; eẽ meliꝰ du
os ſił eẽ qᷓ; vnũ:⁊ ꝑfectã eſſe ſo cietatẽ triũ:eo ꝙ;

triplex funiculꝰnõ facile diſſoluat᷑. Itẽ dũ plu /
res cãdelevł ignes ſił vniunt᷑:⁊ caloꝛ ſił ⁊ lumẽ

auget. Itez plłes hoĩes nauẽ ducũt quã pauci
mouere nõ pnt.Itẽ vbi vnꝰapud pᷣncipẽ nõ ad
mittit᷑:ſepe pᷣces inłtitudinis audiunt᷑:qꝛ ⁊ la⸗

pis ab vna gutta cadẽte nõ mollit᷑: ⁊ tñ ad gut

taꝝ mulcitudinẽ excauat᷑. Itẽ ferrũ qð ad s
E&LCgOse

Bermo

ictũ mallei nõ plicat᷑ ſub muls ictib dilatatur:
et ſolidat᷑:⁊ ad cõgruũ inſtrumentũ adaptatur.

Itẽ ſtelle quãto plures ſunt vnite ⁊ ampliꝰ ſibi
ꝓxime:tãto ſunt maioꝛis vᷣtutis ⁊ luminis effe

ctiue:ſicut apparet in ↄſtellatione pliadũ: ⁊ cir/
culi galatie:vbi ſtelle licet ſint ꝑue:qꝛ tamẽ ſunt

vicine multe ſunt apparẽtie:⁊ pulchꝛioꝛes agpa

rent ſingule alijs cõiuncte:nã qð vni in lumine
deeſt alia lumie ſuo ſupplet. Ob hãc etiã cauſaʒ

deus nature ſenſus vt oculos:aures ⁊ nares:

mẽbꝛa quaſi oĩa:⁊ venas ac neruos ⁊ oſſa plu⸗
rificauit in coꝛꝑe:vt qð vnꝰ nõ poſſet:alter ſup⸗
pleret:⁊ virtus ſinguloꝝ foꝛtioꝛ redderet᷑.Nul⸗
lum em̃ eſt membꝛũ in coꝛꝑe humano qð non
egeat altero. Uñ coꝛ no biliſſimũ oim membꝛo
rum deficeret niſi de aere ſibi pulmo ſᷣuiret: nec
pulmo aerẽ attrahere poſſet niſi ei coꝛ verſa vice
vitam ⁊ motũ infunderet. Nemo etiam eſt qui
ſibi ſufficiat:⁊ opus amico nõ habeat. Uñ Eſo
pus canit. Nemo ſibi ſatis eſt: eget ois amicus
amico. Si nõ vis alijs credere:crede tibi Quis
em̃ rex quãtũcunq; magnꝰ: potẽs ⁊ diues ſibi
ſufficiens eſt. Immo quõ rex erit ſi ſeruos non
habuerit quoꝝ ſeruitio vti poſſit.Eſt ergo qrẽ/⸗

da bonoꝝ ſocietas:vt ſe mutuo fulciãt ⁊ defen⸗

dant.ſlã de agno dicit᷑ ꝙ qñ celũ tonat ſi ſolus
inuenit᷑ facile moꝛit:quare ſemꝑ tutius in gre/
ge tenet᷑:quia ex ſocietatis pᷣſentia animat᷑. Itezʒ

columbã q cũ alijs tuta vadit:facile accipiter ſe
paratã inuadit. HBonꝰ etiã panis fit ex multis

granis:⁊ bonũ vinũ ex multis aceruis genera⸗

tur. Uñ vinũ cõditũ ex admixtiõe aromatũ eſt

virtuoſiſſimũ ⁊ nature ꝓficuũ ac amicũ ⁊ ſapo
re delectat guſtũ:odoꝛe olphatũ:⁊ aro maticita
te caput ac ſtomachũ:⁊ ẽ ſanguĩs purificatiuũ
magis ſatis qᷓ; ſimplex vinũ. Potentioꝛ etiã eſt
tiriaca que ex pluribus eſt ↄfecta:⁊ad pellendũ
venenũ ⁊ ad ↄferendũ auxiliũ:hec Albertꝰ vbi

ſupᷣ.qͥ etiam ait. Ecce qᷓ; vcile ſit bonis ſe ſociare

Nlã ⁊ ciconie ⁊ hirũdines diligũt cũ hoib habi

tare:quãto ergo magis hõ cũ hoĩe:ſanctus cuʒ

ſcxõ dʒ viuere. I bidẽ etiã ſic diat de beniuolen⸗
tia quã habere debẽt hoĩes adinuicẽ.Si tanta

eſt bꝛuti aialis ad hoĩem amiciia ſicut ꝓbat cer
ta experiẽtia:q̃nta dʒ eſſe hoĩs ad hoĩeʒ beniuo⸗

lẽtia.Nã iuẽti ſũt canes ⁊ equi qͥ in ſuoꝝ moꝛti⸗
bus dñoꝝ nõ ſolũ lachꝛymas effuderũt: ſʒ eis
ſuꝑuiuere noluerũt ⁊ moꝛi ſe ꝑmiſef̃t.Dicit᷑ etiã

ꝙ qͥdam fuit infantulus in mari ſe balneare aſ

ſuetus:ad quẽ quidã piſcis veniebat:⁊ cũ eo in
aqua ludebat.Tãtũq; amoꝛẽ ad ipᷣm pueꝝ pi⸗
ſcis ille ↄceꝑat:q; eũ ſemꝑ vſq; ad litus aſſocia
bat:⁊ triſtꝭ de eiꝰreceſſu remanebat. Cũq; puer
ſemel ſe ex moꝛe balnearet:⁊ cũ piſce colluderet:
caſu factũ fuit ꝙ ipſe puer intãtũ eſt attractꝰ ab
aqs redire nõ potuit:ſed natando defecit:qð
cũ piſò aſpexit triſtꝭ eũ ad litꝰadduxit ⁊ iuxta eũ

moꝛtuꝰremãſit.Eſt etiã mag amicitia delphini

ad hoĩem. Nã ſepe ad naues veit ⁊ iuxta eas lu

dit ⁊ pſallit:ac nauꝭ hmõi ſigno picula iminen
tia pᷣnũciat tẽpeſtat/. Nic etia piſcis ſi hoiem in
mari iuenerit nõ ſolũ ipᷣm nõ comedit:ſed ne ab

alijs piſcibo comedat᷑ obſiſtit:eũq; ad litus ad/
ducit.Dicit᷑ tñ ꝙ ſi hõ ille de delphino comedit
piſ bᷣ ex odoꝛe cogſcit ⁊ ſic dello hoĩe comedit
q̃ſi in eũ vĩdicãs ꝙ amicitiã nõ ſeruauit:hec ille

Ad ↄfirmationẽ etiã pᷣdicoꝝ adduÄd põt qð le

git de quoda cane:qui ſemel ꝑgẽs cũ dno ſuo:
cũ ab inimico eũ expectãte in certo loco ipe dũus

occiſus fuiſſet:ipᷣe canis videns illũ moꝛtuũ ſe

a pð coꝛpꝰeius ꝓſtrauit ⁊ ibi ſuſpiria ⁊ lamẽta
emittẽs ex doloꝛe defecit. Aliꝰ quoq; canis duʒ
ſiłiter cũ dño ſuo ꝑgeret qͥ cũ mulcis pecunijs ĩ
mantica de choꝛio poſitis equitabat: accidit

ipᷣe dñs aliq̃ᷓntulũ de via decdlinauit:foꝛte vt co⸗

mederet ad vmbꝛã:vł alia coꝛꝑis neceſſaria age

ret. Interi tñ equũ ꝑ pꝛatũ paſci dimiſit:ſed mã
ticam ipſam de ipo depoſuit q̊ leuioꝛ eſſet: quã
ipᷣe canis ne ab aliqͥ auferret᷑ cuſtodiebat. Poſt
modũ vo cũ equus aliquantulũ lõge a matica
receſſiſſet ipᷣe dñs poſt ipᷣm ꝑgens ⁊ de pecuni⸗
is oblitꝰ equũ aſcendit ⁊ iter ſuũ ꝑfecit.Cũ autẽ

domũ ſuã reuerſus manticã ipᷣam ſibi deficere

cõperiſſet:nõ poterat imaginari:vnde bocei ac⸗
cidiſſet. Tandẽ poſt multos dies recoꝛdatꝰeſt:

ꝙ in illo loco eã depoſuerat:vt equũ in paſcuis

leuioꝛẽ redderet:ſtatimq; ad ipᷣm locũ ꝓperauit

et eã ibi inuenit ac canẽ illũ ſupꝛa iſßam moꝛtu/

um repperit:qꝛ potius moꝛtẽ ex fame: qᷓ pecuni
am dñi ſui incuſtoditã relinqueret ſuſtinuit.Et

canis. Sed notandũ ꝙ Areſto.ix.Ethi. ponit

quinq; ſigna vere amicitie. Pꝛimũ eſt ꝙ amicꝰ

velit ⁊ deſideret amicũ ſuũ eſſe ⁊ viuere.Scõm

ꝙ ei bonũ deſideret:Terciũ ꝙ oꝑet᷑ ad ipᷣm bo⸗

— „ —

na.quartũ ꝙ ↄuiuat cũ illo delecrabiliter.qntũ

cõcoꝛdet cũ eo eiſdẽ bonis delectatꝰ: ⁊ malis
ↄtriſtatus.hecille.

VUVartꝰoꝛdo charitat eſt vt diligamꝰ coꝛ
q pus nr̃m: qꝛ eſt beatificabile cũ aia ꝑ re/

dũdantiã:⁊ ideo eſt a nob diligendũ ex
charitate:vt ꝓbat Petrꝰ oureoli in.iij.di.xxviij
ar.ij. q.ij. ? ſanctus Bonauen. eadẽ di. ⁊ Tho.
ij. ij. q.xxv.ar.v.Et hoc faciẽdũ eſſe innuit Pau
lus ad Epheſios.v.dicens.Uiri diligite vxoꝛes

veſtras:ſicut coꝛpoꝛa veſtra.⁊ de hac dilecnone
tractatur in.c. coꝛpus noſtruʒ.de peni.di.ij. Te⸗
nemur ergo diligere coꝛpus noſtruʒ magis qᷓ;
omnia terrena:quia coꝛpus noſtrũ liberü non

recipit extimationẽ:⁊ eſt impꝛeciabile.l.ex hac le
ge. ff. ſi qua.pau.fe.di.l.finali.ff. ð his qui deie.
vel effu. ⁊ inſtitut᷑.de obliga.que ex quaſi delic.

naſ. S. ob hominem. Plus autez debemus diii

gere aiam noſtrã celo dignioꝛẽ:iuxta illud Oui
dij in.iij. Methamoꝛ. Celoq; animus pᷣſtãtioꝛ
omni. Jðo inqͥt Aug.ſuꝑ Johan.Fᷣmõe.v.uʒ

ideo de hoie fideli dici ſolet. Iſte eſt fidelis ſicuact

goti
ponott
cthac
murol⸗
go
oCt
nama
guulbe
pterder
agereg
lor. P
Kerten
gamnoh
ſe dehe

(leni

ſol/a
Cctl
cne ſtut.
us de
neck

mMinh

guidi

(ckamme

ang

o dal.

bomia
abommn

uro deo⸗

glunmi
llamala
odioomn

dedenrc

derpen
busn

Ddeſe

(nds.
placene
us/ Et
Gia

(ſſen. 4

name
Equäce
ſanftat
Siguic

muts

nabo⸗

udi

dehun
Crenn
A
melig
Ubeis⸗
ſionet

n
alginn
efea nc
aalinen
ino cnet
doitonett
murdeelle
vaaigl
dio ⸗
loco hedi
monuitt
ur lui
Gcamsd
Specns
n alucty
tforene,
Cerſſanagge
lirſcämi
oreſſcr gni
ticdat. Pot
gramana
837 depaconi,
ur Cüsnn
1ibi defan
weborag,
wrcarſcſ:
äinpaſcvis
hi Parut
Ham mor/
neqeni
ſuhinnit
alis i
Gbi. pont
c am
ien Sohns
ckaaöndo
bilren qnni
0

ndr
iaiagre
gligengücr
ii. di. g
di. To.
innut Pan
igtens
c dilemoe
midii.
magis
lben non
lelerbatt
is quldet⸗
nali dal⸗
danwsl
rd
usld

no/

ergo talis articulus aduenerit vt hec conditio

ponatur:aut faciendũ contra dei pꝛeceptũ: aut

ex hac vita migrandũ:quoꝝ duoꝝ homo coga

tur alterũ eligere cõminãte moꝛtẽ ꝑſecutoꝛe:ma

gis eligat deo dilecto moꝛi qᷓ; offenſo viuere:ibi
oderit in boc mundo vitã ſuam: vt in vitã eter/
nam cuſtodiat eam. Licet autẽ vt ſupꝛadiximꝰ

quilibet teneatur diligere ꝓximũ in deo vel pꝛo
pter deũ:camẽ aliquãdo poteſt imo tenet᷑ aliqᷣd
agere ꝓpter quod nõ diliget᷑ a pꝛoximo ſed odie
tur. Pꝛo culus declaratione eſt ſciendũ ꝙ qui
libet tenet᷑ ita viuere ⁊ facere quantũ eſt in ſe vt
nemo habeat iuſtã cauſam iraſcendi cõtra ipᷣm

ſed debet ita virtuoſe ⁊ laudabiliter cũ omnibꝰ

cõuerſani:vt a cũctis diligatur.iuxta illud apo⸗

cut ⁊ ego omnib ꝑ omnia placeo. Et tũctalis
eri ſicut Moyſes:de quo dicit᷑. Eccli.xlv. Dile
ctus deo ⁊ hominibo cuiꝰ memoꝛia in bñdictio
ne eſt. Sed hoc perrarũ eſt vt quis a deo ⁊ ho⸗
minibo cunctis diligatur. Multi autẽ reperiũt᷑
qui diligunt᷑ ab hominib ⁊ odiunt᷑ a deo.ſcili⸗
cet amatoꝛes mundi.iuxca illud Jaco.iiij.Qui⸗

cunq; voluerit amicus eſſe huius mũdi inimi⸗

cus dei conſtituet᷑. Quidã vero odiunt᷑ a deo et
ab hominibo ſicut ſuperbi:quia odibiliſeſt deo
et bominibo ſuperbia. Eccłi.x. Alij aũt diligun
tura deo ⁊ odiunt᷑ ab hominib: inter quos vt
plurimũ ſunt iuſti qui odiunt᷑ ab iniuſtis ⁊ bo

nia malis: de quib inquit dñs Luc.xxj. Eritis

odio omnibo hominibꝰ ꝓpter nomẽ meũ. Non
debent ergo boni ceſſare a bonis operib ⁊ attẽ
dere pꝛauis actionibo vt diligant᷑ a pꝛauis qui⸗
bus nõ placent niſi diſſolutiones ⁊ mala opera
Vnde ſeruandũ eſt ↄſiliuʒ Martialis poete di
centis. Pꝛedicat Hermagoꝛas nõ omnib eſſe
placendũ. Ut rectis placeas pꝛedicat hermago
ras.Et ita intelligit᷑ ũlud qð ait apłs ad Gala.
v. Si adhuc hominibo placerẽ chꝛiſti ſeruꝰ non
eſſem. Septẽ autẽ ſunt ſigna quibo cognoſat᷑
vera amicitia que eſt ex charitate dei. Pꝛimum
eſt quãdo amicus amicũ iratũ mox reconciliat:
ſicut fect augu.erga beatũ Hiero. ſcribens ei.
Di quid vere me tenere vel ſcio vel credo vel eti
am puto in quo tu aliter ſentis:ſine tua iniuria

conaboꝛ aſſerere.qð aũt ꝑtinet ad offenſionẽ tu

am cũ te indignatũ ſenſero nihil aliud qᷓ; veniã
depꝛecaboꝛ. Scom eſt quãdo amicus ab ami⸗
co repꝛehendi affectat:ſicut faciebat idẽ beatus
Augu.a ſancto Hiero.cui ſcripſit dicẽs. Zedis

me ſi tacueris erroꝛẽ meũ quẽ foꝛte inuenies in

libꝛis ⁊ dictis meis.flã ego amiciſſimã rephen
ſionẽ tuam ſi trãquilliꝰ accepero nõ dolebo ⁊c̃.
Terciũ ſignum eſt quãdo amicus omnẽ occa
ſionẽ inimicitie ⁊ offenſiõis vitat ⁊ reſecat:ſicut
facebat beatus Hiero.erga ſanctũ Augu. ſcri⸗
bens ei. Supeſt vt diligas diligentẽ. ⁊ in ſcbtu⸗

rarũ campo iuuenis: ſenẽ nõ ꝓpuoces.ſlos no⸗

.⸗

ſtra habuimus tpa:⁊ cucurrimus quãtum pe

XNXXVI

tuimꝰ:nũcte currẽte ⁊ longa ſpacia tranſmeãte
nobis detur ociũ. Quartũ eſt ꝙ amicꝰ amico
ſua ſecreta reuelet ſicut faciebat beatꝰ Hierony.
cum ſancto Augu.ſcribens ei de amicitia. Ois
tolleda ſuſpicio eſt:⁊ ſic cũ amico quaſi cũ alte⸗

ro ſe loquendũ.De iſto etiã ſigno ſcribit beaatus

Augu.ipᷣi ſancto Hieronp.di. Cü hominẽ cha⸗
ritate chꝛiſtiana fragrantẽ atq; mihi fidelẽ ami

cum fratreq; meũ ſentio: quicqͥd cõſilioꝛũ meo⸗

rum cogitationumq; ei committo. Quintuzʒ
ſignũ eſt quãdo amicũ abſentẽ ⁊ ignotum facie
amat:ſicut faciebat beatꝰ Augu.qui btõ Hiero

nymo ſenpſit di. Si em pterea te nõ nouimus
erſe L po/ quia fac coꝛpoꝛis tui no videmus hbocmodo
ſtoli.j..ad Coꝝ.x. Placete omnib per omnia ſi /

nec ipſe te noſti:nã tu quoq; faciẽ tuã nõ vides.
Si aũᷣt tibi non ob aliud notus es niſi ꝙ noſti

animũ tuũ:⁊ nos eũ non mediocriter nouimꝰ

ex litceris tuis quibo deũ benedicimus:qui no⸗

bis ⁊ omnibo qui tua legũt talẽ dedit. Sextũ

ſignumeſt quado amicus amici abſentiã mole

ſte poꝛtat. Sicut faciebat beatꝰ Augu.qui ſan/
co Hierony.ſcripſit di. Nihil equidẽ moleſtiꝰ
fero in omnib anguſtijs meis quas patioꝛ:qᷓ
tam longinqu tue charitatis abſentia: cũ ſi fie

ri poſſet quotidie te pꝛeſentẽ habere vellẽ. Se⸗/
ptumũ ſignum eſt cũ amicus de amico frequen

ter loquit᷑:⁊ eũ libenter nominat:ſicut faciebat

beatus Hiero.qui ſancto Aug.ſcripſit di. Om

nitempoꝛe beatitudinẽ tuã eo ꝙ decet honoꝛa⸗

ni veneratus ſum:⁊ habitantẽ in te dilexi domi

nũ ſaluatoꝛẽ. Sed nüc ſi fieri poſſit aliqͥd addi .

mus ⁊ plenius:vt abſq; tui nominis mentione
nec vnã quidẽ hoꝛam pꝛeterire patiamur. hec il
le. Poſſumus quoq; dicere ꝙ amoꝛ p quat⸗/
tuoꝛ ſigna manifeſtat᷑. Pꝛimo ꝑ verba quãdo
em coꝛ eſt plenũ amoꝛe:tũc os abundat ⁊ redũ⸗/
dat in ſermone.qꝛ ex abundantia coꝛdis os lo/
quit᷑. Luce.vj.?⁊ Matthᷣ.xij. Secũdo ꝑ collata
beneficia:⁊ iſtud eſt maiꝰ qᷓ; pꝛimũ.Multi emſ̃
bona verba dicerẽt:qui tamẽ nõ ſeruirent de re⸗/
bus ſuis:⁊ iſtoꝛũ nõ eſt vera amicitia.⁊ ideo di
citur.j. Johan.iij.õ diligamꝰ verbo neq; lin⸗
gua tm: ſed opere ⁊ veritate. Tercio cognoſci᷑
amicitia ꝑ obſequia ꝑſonalia:⁊ iſtud adhuc eſt

maius. Multi enim ſeruirẽt de ſubſtantia ſua

qui nõ ſeruirent de ꝑſe ona: ſicut fecit Jacob. De
quo dici᷑ Geñ.xxix.Seruiuit Jacob ꝓ Rachel

ſeptẽ annis: ⁊ videbant᷑ ei dies pauci pꝛe amoꝛꝭ
magnitudine. Quarto cognoſcit᷑ ꝑ aduerſa qn

do quis pꝛo amico paratꝰ eſt moꝛi ⁊ omnia ad

nerſa pati.ſicut faciebat apoſtolus dicens.ij. ac

Con.xiij. Lbenter impendã ⁊ ſupimpẽdarego
ipſe pꝛo animabo veſtris.et iſto ſigno nõ inueni
tur maius.ſed pauciſſimi reperiunt᷑ taliu ami⸗
coꝛum. Multi em̃ diligunt pꝛoximũ nõ ratiõe

virtutis aut charitatis ſed ratione ſue vtilitattis
⁊ iſta nõ eſt vera amicicia.am in.iij.de offi.art·

treconuinci ꝙ̈ iymu nõ amauit. De
li amico dicit᷑. Eccli.vj.Eſt amicus ſocius mẽeſe:

Ambꝛo. Clera amicitia virtut eſt 2 nõ qſtus.
TZulliꝰin li.de amiciia inqᷣt. Si vtulitas gluti⸗

naret amicitiã eadem cõmutata diſſolueret.Et

Boetius in lib.iij. de cõſo. di. Quez felicitas fa⸗
cit amicũ:infoꝛtuniũ facit inimicũ:⁊ ideo Gꝛeg.
in moꝛa.inquit.Cũ quis in ꝓſpeꝛitate diligit᷑ in
certum valde eſt vtrũ ꝓſperitas vel ꝑſona dili /
gat᷑.A miſſio aũt felicitatis vim interrogat amo
ris. Qui em̃ in aduerſitate ꝓximũ deſpiat aper/

— .

n ꝓſperis nõ amauit.De ta

2 nõ pmanebit in die neceſſitatis. VUera eſt eniz
ſentẽtia Ouidij in.j.de triſtibꝰ qui ait.
Donec eris felix multos numerabis amicos.
Tempoꝛa ſi fuerint nubila ſolus eris.
Et iterum ibidem inquit.
Sclliq; vt fuluũ ſpectat᷑ in ignibꝛ aurũ.
Tempoꝛe ſic duro eſt inſpiclenda fides.
Dũ micat ⁊ vultu ridet foꝛtuna ſecundo
Indelibatas cuncta ſequunt᷑ opes.
At ſimul intonuit fugiũt nec noſcit vſqᷣ?.
Agminibo comitũ qui modo cinctus erat.
Et in ſecundo ð ponto idẽ poeta canit.
Diligit᷑ nemo niſi cũ foꝛtuna ſecunda eſt.
Et Eſopus fabula.xxviij.diett.
Auliꝰamoꝛ durat: niſi fruc?ſeruet amoꝛẽ.

Et fabula ſexageſimaſecund.

„

MNam reſugit vilo turbine falſus amoꝛ.

Duiu foꝛtuna tonat fugitiuos terret amicos.

Quis amet ⁊ quis nò ſola pꝛocella docet.
Et auctoꝛ libꝛi qui dicit᷑ facetus.c.vj.inqᷣt.

NQNui fuerit felix multis venerat᷑ micis.

Sed miler effectus ſolus ad ima cadit.
Et Heinricus ſamarienſis canitt.

CLui ʒepbirꝰ flabat multis venerabar amicis.
Miüc oẽs aquilo turbine flante fugat. Non ſic
dut eſt de veris amicis. Ait em Jacob beneuẽ
tanus.c.xxxiiij.ſui libꝛi. Mutari neſcit imode/⸗
ratus amoꝛ.Et Martialis li.vndiq; ſuſcepto.
c.vj. Neſcit amoꝛ vehemens:ad queq; pericula

.

enon cũ bonis.⁊ iſta ſola eſt vera amici⸗

tia. Hit em̃ Zulliꝰ in li.de amicitia. Uir⸗

tus amicitiã ⁊ gignit ⁊ cõtinet.Nec ſine virtute

amicitia vllo pacto eſſe poteſt.⁊ iterum inquit.

Hoc pꝛimũ ſentio niſi in bonis amicitiam eſſe

nõ poſſe. Dicũt em̃ naturales:ꝙ qñ aurũ debet
argento per malleationẽ incoꝛpoꝛari:opoꝛtet a
trib pꝛecaueri ſq; a vento puluere ⁊ humoꝛe.qꝛ
ſi aliquid iſtoꝝ ſe interponit perfecta vnio fieri

nsõ poterit. Si igit᷑ aliqui volunt ꝑ amicitia iũ⸗

gli:opoꝛtet vt caueant ne inter eos ſit aliquis vẽ

tus ſuperbie:vel puluis auaricie vel humoꝛ lu⸗

rurie. quia inter ſupbos auaros ⁊ luxurioſos

vera amicitia eſſe nõ poteſt. Nlõ em̃ poteſt eẽ ali
cui verus amicus qui ſibi eſt inimic. Juxta il⸗/
lud Eccli.xiiij. Qui ſibi eſt nequãꝗ cui alij bonꝰ

St autẽ triplex amicitia. Pꝛima eſt bo⸗

V

erit. Unde metrice dicit᷑. Qui ſibi nõ parat: mi⸗
hi vel tibi quõ parcet. Scdðᷣa amicitia eſt bono
rum cũ malis ⁊ ecõuerſo.⁊ iſta bonis eſt pericu
lola:qꝛ ex maloꝝ familiaritate aliquãdo coꝛrũ
punt in vita:inquinant᷑ in cõſdientia:⁊ obfuſcã

9

tur in fama.De pꝛimo eſt textus in.c.ſepe.xxviij

q.j.vbi dici᷑. Sepe maloꝝ cõſoꝛtia etia bonos

coꝛrumpũt. Pecus em moꝛboſum inſict totũ
gregẽ. ff. de aqua quoti.⁊ eſti.l.j.S.itẽ queritur.?

de ſtatu mona.c.vlti.in pꝛin.⁊.xlv.di.c.ſed iüllud
Et modicũ fermentũ totã maſſaʒ coꝛrũpit.j.ad
Coꝝ.v.⁊ notat᷑.ff. de pac.l.ſi vnus.S.pactus.et
xxxij. di. c. hoſpitiolũ.?. xxxij.q.v.c.nec ſolo.De hᷣ
etiã dat exemplũ Chꝛyſo.ſupꝑ Mattheũ di. C

quãdo vinũ miſcet᷑ aceto vinũ nõ coꝛrumpit a⸗

cetũ ſed acetũ vinũ.Acetũ autẽ dicunt᷑ mali:qͥa
deũ in ſuis operibo exacerbãt:dicẽte pſalmiſta.
Exacerbauerũt deũ excelſum. Uinũ vo dicunt᷑
boni qꝛ deũ letificant ꝑ bonã ↄſcientia ⁊ ꝓximũ

edificant ꝑ bonaʒ fam:iuxta illud Judici. ix.

Nũquid deſerere poſſumvinũ meũ qð letificat

deũ ⁊ homines.Quãdo igit᷑ boni miſcent᷑ cum

malis q;uis mali aliquãdo melioꝛent᷑: boni ta

mẽ ſepe in vita coꝛrumpunt᷑. Coꝛrumpunt em̃

bonos moꝛes colloquia mala.j.ad Coꝝ.xv.De
ſecundo etiã ponit exemplũ idẽ Chꝛyß. vbi ſup̃.
Quia ſi admiſceat᷑ farina cũ luto farina nõ co⸗
inquinat lutũ ſed lutũ farinã. Boni aũt dicun
tur farina:quia mola timoꝛis ⁊ amoꝛis ſe con/
terunt:⁊ ad candoꝛem coꝛ ſuum deducũt.iuxta

illud Eſaie.xlvij. Tolle molã⁊ mole farinã:⁊ ſic
ſuauẽ deo panẽ faciunt ꝑ mundãa ↄſcientis: iu⸗
xta illud Oſee.vij. Ephꝛaim facus eſt ſubcine⸗

ricus panis qui nõ reuerſat᷑. Cutũ aũt dicunt᷑
mali in cõſpectu dñi fetidi ⁊ imundi: ac pedibo
demonũ còculcandi:⁊ in coacam infernalẽ pꝛo
ijciendi.De quibo dicit dñs.ij. Regũ.xxij.⁊ ps.

xvij. Ut lutũ plateaꝝ ðᷣlebo eos.Quũdo igitur
boni miſcent᷑ cum malis:qᷓ;uis mali quãdoq;

dealbent᷑:tamẽ boniſepe in ↄſcientia inquinan
tur.iuxta illud Numeri.xx.Qui tetigerit imun

dum:imundus erit.⁊ ps.xvij diat᷑. Cũ peruer⸗
ſo peruerteris. ? Plato in Thimeo arca finem
ait. Si malis cõmiſcearis perdes hereditatem

⁊ intellectũ:⁊ Eccłi.xiij.dicit᷑. Qui cõmunicaue
rit ſuꝑbo:induet ſuꝑbiam.Et Jacobo beneuen
tanus.c.vij.ſui libꝛi canit. Qui iacet ĩ ſceno:nõ
ſine ſoꝛde manet.De tercio autẽ ponit exemplũ

Bꝛego. di.ꝙ ſi aux argẽto miſceat᷑: argenrũ ad

auri daritatẽ aliqualit᷑ exurgit ſed auꝝ palleſat
Auꝝ aũt dicunt᷑ viri ſanci fulgidi i fama ⁊ pꝛe
cioſi in vita:iuxta illud Eccłi.l. Quaſi vas auri
ſolidũ:oꝛnatum omni lapide pꝛecioſo. Argen⸗
tum vo dicunt᷑ mali qui tactu ſuo alios deni⸗
grant. De quibo dici Hiere.vj. Argentũ repꝛo⸗
bum vocate eos.Quãdo igit᷑ boni miſcent᷑ cuʒ

malis q;uis mali videant᷑ lucere: tamẽ boni in
fama palleſcũt: ? poteſt de eis dicCrenox. llij.

Hore

olor

pumii
milcop

ilteni
mals:
Ctaten⸗
Gaommi
Perole
flamm
inflomn
potete
löbora
ſamer.
nponlpo
ſedenln
Umirio⸗
s bc

es

Gbonrs
pend⸗
ackden
Wos
tran
Pübon
nen /
Cai
ganran
Ceckin
mandete
dosinne
rwCn
e
ſenoſt
or
d
Gein
won
ece
cnil
ſube
hoie
fflo
deren
bus
n
he

iuinen
mn horn
engc ne
Nracn hontg
unhigti
Fiquerr:
Genniſtie
1 ante
Cſolode⸗
Dnbeidcl
ncerun;
Nonnt lit
Me ant,.
Mmü ſodaan
1s Judi,
muigölanie
Mimlcntan
Miorenk donin
Cormmnpurai
drde
1 irm dö
Bontit dan
ramons t
ndeorarun
nolefunnini
19ſacti
us eſt ſuban

nrüi aut dicnin

und acpe
mmnfemginn
Regüm 10
Qicoige
nul qodg
muo MOuino
magent imun
orcafden
beredien
cömun
Ncoba
Netiſcnend
on ampi
ngmnd
nn d
lifamotp
naſi on
noſo. M,
lios
enin
mian,
min
Vnßi

Foliũ

Quomodo obſcuratũ eſt aurum: mutatus eſt
coloꝛ optimus. Conuerſans enim cũ malis re/

putat᷑ malus.Dicũt nãq; homines:ꝙ omne ſi⸗
mile appetit ſibi ſimile.viij.Echi.c.iij.? vt ait Te

congregant᷑. Aliquãdo tamẽ accidit ꝙ boni cũ
malis miſcent᷑:?⁊ tamẽ nec boni malos ↄuertũt

nec mali bonos coꝛrumpunt.Quod per tria ex

empla videri poteſt. Uinũ enim eſt cũ fece: ⁊ ta/
men fex nec aufert vino ſuam dulcedinẽ nec vi⸗

num feci ſus acetudinẽ. Similiter roſe moꝛant
cum ſpinis:⁊ tamẽ nec ſpine auferunt roſis qͥn
redoleant:nec roſe ſpinis quin pungãt.Simili

ter auꝝ quãdoq; occultat᷑ a luto:⁊ tamẽ lutum
nõ aufert auro ſuũ valoꝛẽ:nec aurũ luto ſuam
vilitatẽ.Et ſimiliter quãdoq; boni moꝛãtur cũ
malis:⁊ camẽ mali nõ auferunt bonis ſuã ſan⸗
ctitatẽ:nec boni malis ſuam iniquitatc. Ter⸗
cia amicitia eſt maloꝝ cũ malis.⁊ iſta eſt nimis
periculoſa. Mali em̃ ſunt igne cõcupiſcẽtie in/⸗
Hammati:et ideo inſimul cõuerſando ampiius
inflammant᷑.iuxta ũlud Pꝛouer.vj.Nunquid
poteſt quis abſcõdere ignem in ſinu ſuo vt nõ
cõburant᷑ veſtimẽra eius. Itẽ ſunt luto auaricie

infecti:⁊ ideo ampliꝰ inuicẽ inficdunt᷑.De qͥ luto

exponi poteſt illud Abacuc.ij. Aggrauat cõtra
ſe denſum lutũ. Item ſunt pice ſuperbie inqui⸗
nati:⁊ ideo amplius mutuo inqnant᷑.iuxta il⸗
lud Eccłi.xiij. Qui tetigerit picẽ inquinabit᷑ ab

eęea. Sed dimiſſa hac diabolica maloꝝ amicitia
queratis eſſe boni:⁊ cũ bonis amicitiã contra/
here. Ait enim Philo.viij. Ethicoꝝ.c.iij. Perfe⸗

cta girbonor ainlcri⸗ 2 ſᷣm virtutẽ ſimilium.⁊
Tullius.iij.lib.de offi.c.xxvij.inquit.Omniuʒ

ſocietatũ nulla pꝛeſtantioꝛ:nulla firmioꝛ qᷓ; cũ

viri boni moꝛibo ſimiles ſunt familiaritate con
iuncti. Airca pꝛedicta autẽ de dilectione pximi
eſt ſciendũ ꝙ Augu.in li.l.Omeliaꝝ dicit ꝙ re⸗

peritur quadruplex dilectio. Una eſt carnalis

que eſt inter virũ ⁊ vxoꝛẽ.Et iſta licet ſit licita ta
men de ſe nõ eſt meritoꝛia:qꝛ in bꝛutis animali
bus inuenit᷑. Unde inquit Augu.vbi.S. Paſſe
res cõiugia habent:nidos faciũt:oua cõfouent

⁊ pullos nutriunt.Quãuis aũt iſta dilectio de

—

ſe nõ ſit meritoꝛia:põt tamẽ fieri meritoꝛia qn⸗

do vir diligit vxoꝛẽ quia bona eſt:vł vt bona ſit

tunc em̃ nõ diligit vxoꝛẽ vt vxoꝛẽ:ſed deum dili
git in vxoꝛe.iuxta illud ad Ephe.v. Cliri diligite
vxoꝛes veſtras:ſicut xpᷣs eccciam. Secũda di/⸗
lecctio eſt naturalis qua pater diligit filiũ: ⁊ iſta

enã licet ſit licita tamẽ deſe nõ eſt meritoꝛia.VInñ
ſubdit Augu. Pꝛo magno laudaturus ſum in
hoie qð video in tigride:ſerpentes ⁊ lupi amãt

filios ſuos:nõ eſt laudãdus qui amat filios:ſʒ
deteſtãdus qui nõ amat.Si filios amas ſerpẽ
tibus compararis:ſi nõ amas a ſerpentibo vin⸗
cer. Poteſt autẽ hec dilectio fieri meritoꝛia q̃n⸗
do pater diligit filiũ quia bonus eſt:vel vt bo⸗

nusſit:tũcenim nõ diligit filiũ vr filiũ ſed dili/
git deu in filio:ſeruas illud Apoſtoli ac Ephe.

v. Uos patres nolite ad iracundiã puocare fill

N mMite. vi. Er. . os veſtros:ſed educate illos in diſciplina ⁊ ti⸗
rentius. Pares cũ paribo veteri ꝓpuerbio facle

moꝛe dni. Tercia eſt dilectio ſocialis que con⸗

trabhitur ex conſuetudine cohabitandi:collodun
di:⁊ cõuerſandi.Et iſta quoq; licet ſit licira ra,
men nõ eſt meritoꝛia qꝛ eſt etiã inter animalia.
Unge ſubdit Augu. Duo equi manducãt inſi⸗
mul. deſiderãt ſe videre ad aliam diem: pꝛecedit
vnus:feſtinat alter:vix regit᷑ a ſeſſoꝛe: ⁊ tamdiu

impetu ſuo ſe ꝓuocat donec ad amicũ ꝑueniat.
Cũq; puenerit quaſi in loco ſuo reqᷣeſcit. Qus⸗
uis autẽ iſta dilectio de ſe nõ ſit meritoꝛia tamẽ

poteſt fieri meritoꝛia quãdo quis diligit ſocuz

quia bonus eſt:vel vt bonus ſit. cũc em̃ eũ non
dliligit vt ſocium:ſed in eo diligit deum. ⁊ talis
dilectio ſicut ⁊ pꝛecedẽtes hoc modo reduaitur
ad pꝛeceptũ de dilectione ꝓximi. De tali autem
amicovici᷑ Ecclłi.vj.Amicꝰ fidelis medicamẽ⸗

tum vite ⁊ imoꝛtalitatis:qui metuũt dominuʒ

inueniuntullũ. Quarta dilectio eſt ratõis qua
quis diligit aliquẽ pꝛopter fidẽ ⁊ veritatẽ ac bo
nitatẽ.⁊ iſta nõ poteſt eſſe inter animalia que ra
tione carẽt:⁊ eſt valde meritoꝛia.De qua dilecti
one inquit Zuilius lib.j.de natura deoꝛũ. Ni⸗
hil eſt virtute amabilius:nihil qð magis allici⸗
at ad diligendũ.cũ pꝛopter veritatẽ ⁊ pꝛobitatẽ
etiã quos nunq; vidimus duigamus.Et iterũ

alt. Thta eſt vis ꝓbitatis vt eam eciã in his q̊s
nunq; vidimus vel quod maius eſt in hoſte ii

ligamus.
Pars quinta huiꝰſermonis de charitac cof?
gnoſcibilitate. ggEE
Ro expeditione huius partis queri/
p tur.nunquid homo poſſit ſcire ⁊ co⸗
gnoſcere quãdo eſt in charitate. Ec re
ſpondet Alexã.de ales.in.iij.parte ſũ/
me in tractatu de gratia ⁊ Tho.in.j.ſcripto. di.
xvij.ar.j.q.iij.⁊ in.iij.di.xxiij.ar.ij.⁊.j.ij.q.cxiij.⁊
ſanctus Bonauen..in.j.di.xvij.ar.j.q.iij.?⁊ Ri⸗
char.ea.di.ar.j.q.v.EX aliquid poſſumꝰ cogno
ſcere tripliciter.ſcilicet certitudinaliter: reuelabi
liter ⁊ coniecturaliter. Pꝛimo poſſumꝰaliquid
ſcire certitudinaliter:ſicut illud cuiꝰſpecies ſen⸗
titur in ſenſu aut intellectu ſᷣm ꝙ ait Philoſo⸗
phus.j.Poſterioꝛũ.Scire eſt rem per cauſam
cognoſcere:⁊ quoniam illius eſt cauſa:⁊ aliter

nõ poteſt ſe habere:⁊.j.ac.ij. Mecha. Lũc vnũ

quodq; arbitramur cum cauſas eius vſq; ad
elementa cognoſcimus.Et.vij.Mectha.idẽ ait.
qꝙ; nõ habemꝰſcientia niſi per magis nota.Et.j.
Mecha.iterũ dicit. Ad intelligendũ innata eſt

nobis via ꝑ ſenſus.t in.iij.de anima.Nihil eſt

in intellectu quin pꝛius fuerit in ſenſu. Iſto er⸗
go modo nõ poteſt cognoſci charitas:quod p⸗
batur ſic ſᷣm Areſtotelẽ. in.ij. Mecha. Intelle⸗/

ctus noſter ad ea que ſũt maniteſtiſſima in na⸗

turag ſe habet ſicut ocłs noctue ad radios ſolis.

Et ideo ſicut lupꝰ neſciret diſtinguere inter lu⸗
mẽ diei:flãme:⁊ lune:ita intellecꝰ noſter hebes

ad ſpũalia neſcit diſcernere int᷑ lumẽ gratie gra⸗
tis date ⁊ gratũ faciètis.Cũ ergo ſ m theo. ſit qͥ⸗

dam amoꝛ naturalis acquiſitꝰ ⁊ alter infuſus
a deo in aia vt ſit ꝑfecta:et hic amoꝛ eſt charitas
cũ homo nõ poſſit ſcire ex certa ſcietia vtrũ dui⸗
gat deü amoꝛe naturali quo quilibet diligit be/⸗
nefactoꝛẽ ſuũ:ſicut etiã faciũt bꝛuta aialia:vł ac
quiſito aut ꝑfecto charitatis:qui cauſat᷑ a deo⁊
ab eo ꝓcedit:qui ꝓpter ſui excellentiaʒ eſt nobis
ignotus:qꝛ lucẽ habitat inacceſſibilẽ.j.ad Thi.
vlti.cõcludit᷑ꝙ de lege cõmuni nõ poſſumꝰſcire
certitudinaliter ⁊ ſcetifice qñ in nobis eſt chari
tas.Et hoc eſt qðᷣ Apls ait.j.ad Coꝝ.iiij. Nihil
mihi ↄſcius ſum:tñ in hoc iuſtificatꝰnõ ſum. et
Eccłi.ix.inqᷣt Salomon.Sũt iuſti atq; ſapien/
tes ⁊ oꝑa eoꝝ in manu dei.⁊ tñ nemo ſcit vtruʒ
amoꝛe an odio dignus ſit:ſed oĩa in futurũ re⸗
ſeruant᷑ incerta.Et Luce.x.dixit dñs diſãpulis
Neminẽ ꝑ viã ſalutaueritis.id eſt ſᷣm Nicolauʒ

de lyraneminẽ in hoc mundo ſaluũ eſſe dixeri⸗
tis. Uñ ibi inqͥt Glo.De lege cõmuni nilłs via⸗

toꝛ põt ſaire certitudinẽ ſue ſalutis.
Ecuũdo poſſumꝰ aliqͥd ſcire reuelabilit᷑:
s ſcqʒ ꝑ dei reuelationẽ:⁊ h̊ mõ ſciuit Pau
lus ſe eſſe ĩ charitate qñ dixit ad Roma.

viij. Certꝰſum qꝛ neq; moꝛs neq; vita ⁊c. pote⸗

rit me ſeparare a charitate dei.Et hoc idẽ fuit re⸗
uelatũ beato Frãciſco:de quo canit eccłia.Qua
drans quoq; nouiſſimus culpaꝝ ſibi celitꝰ di⸗
mitti reuelaerrk. B
Ercio poſſumꝰaliqͥd ſciræ ↄiecturaliter.
t Siẽ eſt cognitio de aia.De q̃ ait Philo
ſophꝰin.ij.de aĩa.Aia nr̃a videt᷑ cogno⸗
ſcibilis ꝑ ſenſum ⁊ motũ:⁊ hoc mõ quis põt ꝑ
circũſtantias:ſigna ⁊ ↄiecuras cognoſcere vel
meliꝰopinari ſe eſſe in charitate. Signa aũt ſũt

duodeci. Pꝛimũ dicit᷑ affectõis: qñ quis affe⸗/

ccat moꝛi ꝓ xpᷣo. Ipᷣe em̃ ait Johan.xv. Maio⸗
rem hac dilectionẽ nemo habet vt aiam ſuã po/
nat quis ꝓ amicis ſuis. De hoc Oꝛigenes ſuꝑ
Cant.ait.Uolũtas patiẽdi pꝛobat qꝛ veraciter
amat:⁊ tãto erit altioꝛ amoꝛ quãto volũtas pa
tiendi ꝓ xpᷣo fuerit paratioꝛ.hec ille.Ueraciter g̊
deũ amãt qͥ ꝓ eiꝰamoꝛe ſaluti ſue nõ parcunt:⁊

moꝛtẽ coꝛꝑis libẽter excipiũt.de pe.di.ij. S. chari
tas. Scom ſignũ ðᷣꝛ ſubuẽtiõis. ſ.neceſſitateʒ

patiẽtibo ꝓ amoꝛe xpᷣi cũ affectu pietat.De quo

Nꝛigenes vbi.S. ait. In exhibitiõe pietat ꝓbat
quis magnitudinẽ amoꝛis. XE

— .

Erñrclũ ð anhelatõis.id eſt qñ quis ex ve

t? bemẽtia amoꝛis ad xpᷣm cupit moꝛi vt

Ccũ eo ↄiungat᷑.dicẽs cũ Paulo ad Phi

lip.j. Cupio diſt. olui ⁊ eſſe cũ xpᷣo.⁊ rogans deũ
ac dicẽs cum ꝓpheta ps.cxlj. Educ de cuſtodia

aiam meã ad cofitendũ nomint tuo. Me erxpe⸗

ctãt iuſti donec retribuas mihi.Ad pᷣdictã autẽ
cõlecturã facit qð ait Oꝛego.in omelia penteco⸗
ſten dicẽs. Qui integra mete deũ deſiderat:pꝛo⸗
fecto iam habet què amat. Quartũ ſignũ dici᷑
contemptiõis.ſ.tẽpoꝛaliũ amoꝛe xpᷣi ſicut facie⸗

bat Paulus dicẽſ ad Phili.iij. Ola arbitratus
ſum vt ſtercoꝛa: vt xpᷣm lucrifacerẽ. Quanto em
coꝛpoꝛa habẽt minus de materia:tãto ſunt leui

oꝛa ⁊ magis ſurſum tendẽtia.ij.de celo ⁊ mun⸗
do.Cum igitur pondus anime ſit amoꝛ vt in⸗
quit Augu.in.xj.de ciuitate dei.ideo quãto ma
gis quis terrena appetit:tanto minus in deum
per charitatẽ tendit.Et econtra. Unde Augu.in

x. Cõfeſſionũ ait. Perfecta charitas eſt vbi nul⸗
la eſt cupiditas. Amoꝛ enim dei omnẽ cupidita

72

tem cõſumit.de pe.di.ij.c.ſi ſermo.
Uintũ ſignum dicitur deſpectionis ſq;
q ꝓꝓpinquoꝝ ⁊ amicoꝝ ſeculi aduerſantia
nobis ĩ amoꝛe dei:qui inquit Luc.xiiij.
Si quis venit ad me ⁊ nõ odit patrẽ ſuũ ⁊ ma
trem ⁊ filios ⁊ fratres ⁊ ſoꝛoꝛes:adhuc autem⁊
animã ſuã nõ poteſt meus eſſe diſcpulus. Un

Gꝛego. dicit oſtẽdens qualiter hoc pᷣceptũ intel

ligi debet. Quos ꝓximos nouimus diligamꝰ:
⁊ quos aduerſarios in via dei patimur odien⸗
do ⁊ fugiendo neſcamus.Quaſi em̃ per odiuʒ

diligit᷑ qui carnaliter ſapiens dũ pꝛaua nobᷣ in⸗

gerit nõ audit᷑. Augu.quoq; in lib.i. Omeliarũ

Omelia.xxxv.oſtendit hoc ſignũ ꝑfecte charita ⸗

tis dicens. Amandus eſt deus ita vt ſi fieri põt
noſipſos obliuiſcamur: ſic ꝙ dicere valeamus
cũ Paulo ad Gala.ij.Uiuo aũt iam nõ ego vi
uit vero in me xpᷣs ſq per amoꝛẽ. Sextũ ſignũ
dicit᷑ aggreſſionis. Charitas em̃ fact homineʒ
aggredi ⁊ intrare quecũq; ardua ꝓ dei amoꝛe ſi

ne timoꝛe.Quia vt dicitur Cant.viij. Foꝛtis eſt
vt moꝛs dilectio:⁊ aque multe.ſ.tribulationuʒ
nõ potuerũt extinguere charitateʒ.nec flumina

ſcʒ aduerſitatum ⁊ tẽptationũ obꝛuẽt illã.Unð
hꝛyb.ſuꝑ Matthᷣ.inqᷣt. Qui deũ ꝑfecte amat:
timoꝛẽ ſue carnis a ſe funditus euellit. Tuncg̊
ſignũ eſt ꝙ deũ amamꝰ:qñ oia ardua ⁊ diffic⸗
liaꝓ eius amoꝛe ꝑficimus.de pe.di.ij.c. Ergo EF

SEEyptimũ
8 xrimi ⁊ cõpaſſionis in eius malis.Sole
mus em dilectoꝝ noſtroꝝ amicos dili/
gere:⁊ de coꝝ bonis gaudere:⁊ econtra de eoꝛũ
aduerſitatibo ↄtriſtari.Et ideo ſi hocerga bomi
nes dei creaturas ab eo dilectas facimꝰ:ſignuʒ
eſt ꝙ deũ diligimus. Per cõtranũ aũt eſt:ſi ecõ

trario faciamus.Unde Augu.ad Hypponen⸗

ſes ait.Qui nõ dolet de malo ꝓximi nõ eſt in eo
charitas chꝛiſti. §S
Ctauũ ſignum dicit᷑ executionis ſqʒ; di⸗

o uinoꝝ mãdatoꝝ. ſᷣm em Philoſophũ

ij.Ethicoꝛum.UVirtus eſt habitus men

tis bonus qui habentem perficit: ?⁊ opus eius

ſignũ dicit dilectiõis ſallicet p⸗

ponure

urolaſe
calctaot.
ſempoe
hor
ſchpellua
ſutten
ſockaet⸗
musrdi
igepbo⸗
funtſn
ſſolufi
los⸗ A⸗
lauoeem.
ſoluoroꝛ

gloſeens⸗

lsctait
tedenga
witare.
deimpes
Fobän
mädan⸗
nodilea
Ntgult⸗
gaco
Nuodenre

ertſpone

gurſin
ooaraten
nock K
Cinſuoy
Gmmenit
Cchnd
No
Carte
manc.
ſlnſi

— –—w

1

—

aeZo
ſprcir
ſco A
Adbont
usck
coni
mohe
ettli
miͤce
düge
moꝛt
itane
delee⸗
lng
ſebo⸗
Ulni

Aäicn
nkiapen
dcſcrn
ſlari
emne
ridſantig
dectotn

onnialnin
Necionss
Wladuetan
tun
ri luürd
Acuen:
Mapolus, Di
H
nus dllgan
mmor otn;

lanocrodi;

uua nobin;,
dl. Omelioani
gtraechanr/
Vſifienpi
Wewlaamus
ude
Seilgni
at dommng
pdaiamoreſ
rii. Forsch
mbolanoro;
Verfomine
mälli.On
mr amat:
t. Luncg
tuar difia/
iicEol
is ſali,
mals ol
mics di⸗
nena decon
c/Rẽ bomt
uns ſnn
zütcſt ſich
Dyponan
ins an⸗

onisſod
biolri
bins
pvs ls

Foliũ

bonũ reddit. Sed vt idẽ phᷣs ait.ij. Phiſi. Na⸗

turalia ſemꝑ agũt neceſſario. Ns ignis ſemper
calefacit. Sol ſemꝑ illuminat:⁊ mel dulcedinẽ
ſemꝑ guſtantibo eũ reddit. Si ergo virtꝰeſt ha⸗
bitus mẽtis bonus:tũc ineſſe cognoſciquãdo
impellit ad actũ.Qui em̃ habet habitũ piecatis
ĩ coꝛde vidẽs alioꝝ calamitatẽ eis cõpatit᷑ Cuiꝰ
rõ eſt qꝛ ſᷣm ph̊m.vij.Ethi.⁊.vij. Phiſico.Vir⸗
tus eſt diſpoſitio ꝑfecti ad optimuʒ. Et.ij.Ethi.
idẽ pvᷣus dicit.ꝙ ad ꝑfectionẽ virtutis tria reqͥ/
runt᷑:ſcire:velle:⁊ operari.⁊.x.Ethi.iterum ait.
Nõ ſufficit virtutes ſcire niſi quis operet᷑ pᷣm i⸗
las.Lũ ergo vt inquit Areſt.j. Phili.⁊.xj. Me⸗
thap. Oꝑatio faciat cognoſci foꝛmã. Cũq; opꝰ

laudet magiſtrũ: vt notat᷑ ĩ phemio iſtitutionũ

⁊ ſaluatoꝛ dicat Match.vij.Ex operibo eoꝝ co/
gnoſcetis eos: patet ꝙ ſignum potiſſimũ virtu
tis eſt cũ hõ libẽter ⁊ gaudioſe exequit᷑ volunta
tẽ dei:ꝑ eius mandatoꝝ impletionẽ. O ſi ĩfir⸗
mitate vel alio impedimẽto nõ poteſt:plurimũ
de impedimẽto dolet:exequiq; deſiderat. Nam
Johãnis. xiiij.dici᷑ a dño. Si quis diligit me
mãdata mea ſeruabit.Ubi Gꝛego.ait.Pꝛoba⸗
tio dilectiõis exhibitio eſt operis.Qui ergo non
exequit᷑ dei mãdata nõ eſt in charitate.UVnuſqͥſ
q; ergo cõſideret ſi vere deũ amat:nec ſibi tamẽ
ꝑſuadeat quicqͥd ſibi animꝰſine oꝑis atteſtatio
ne reſpondeat.De dilectione cõditoꝛis:mẽs:lin

gua ⁊ vita requirat᷑. Nunq; ẽ amoꝛ dei ocioſus
operat᷑ em̃ magna ſi ẽ:ſi aũt oꝑari renuit:amoꝛ

nõ eſt.Et iteꝝ ibidẽ ait.Oeũ ꝓfecto nõ diligit: q

ci in ſua voiutate cõtradicit. Interroget vnuſqͥſ

q; mentẽ ſuã:⁊ videat ſi voluntatis feruoꝛẽ vbi
eſt charitas tm̃ habeat ꝙ paratus ſic q;Stum in
ipſo eſt dei exequivoluntatẽ.Et tunc dicat quia

charitatẽ habet. Et poſſit cũ ꝓpheta dicere. Uiaʒ

mandatoꝝ tuoꝝ cucurri cũ dilataſti coꝛ meum
ſq; infuſione charitatlis. BB
Onũ ſignũ dicit᷑ directiõis ſq; intentio⸗
n nis.Oia em̃ iuſte denominant᷑ a fine.ij.
de aia. Et finis imponit nomen operi vt
ait Ambꝛo.in li.de officijs.Et oĩis motus trahit
ſpeciẽ ⁊ determiationẽ a termio ad quẽ.v. Phi⸗
ſico.Qui ergo nõ ſolũ bona exercet opera:ſʒ oia

dqd bonũ finẽ dirigit:hic charitatẽ habere credẽ/

dus eſt. Ut em̃ ait Tho.ij.ij.q.iij.ar.ij. Ad ꝑfe⸗
ctionẽ vircutis requirit᷑ potentia vtpura volun
tas:habitus:puta charitas:actus de ſe bonus
et vtilis ⁊ vltimꝰfinis.ſ.vt fiat ad implenda dei
mãdata:⁊ exequendã eius voluntatẽ:ac ↄſeq̃n
dũ eternũ pꝛemiũ:nõ timoꝛe ſeruili ac foꝛmidie
moꝛtis vel penaꝝ:vel ꝓpter humanã cõplacen⸗
tiaʒ vel laudẽ:qꝛ tũc nõ ꝓcederet ab habitu cha
ritatis.Si aut faciamꝰoia oꝑa noſtra ꝓ amoꝛe
del:⁊ ↄſtituamus finẽ noſtrũ in deo qui eſt cha
ritas.poterimus credere nos eſſe in charitate et
eſſe bonos.Cuiꝰ em̃ finis bonꝰ ipᷣm quoq; bo
num.iij.Lopicoꝝ.Et hoc eſt qð inquit Paulꝰ

XXXVII

ij. ad Copꝝ. v. Charitas xp̃i veget nos vt omnia

ad dei gliam faciaamus.

Ecimũ ſignum dicit᷑ purgationis.ſ.con

d ſcientie ab omni labe pcci. Nihil em ob⸗

ſtat charitati niſi peccatum:qð directe ei

oſponit᷑ ſm Scotũ Richar.?⁊ Bonauẽ.in.j.di.
xvij.? Tho.ij.ij.q.xxxij.ar.iij. Cũ ergo cõtraria
mutuo ſe expellãt.x. Metha.⁊ vnũ ſuccedat al⸗

teri.c.cũ renunciat᷑. xxxij.q.j.ſequit᷑ ꝙ vbi eſt re⸗
lectum peccatũ a cõſcientia:in illaʒ intrat chari⸗
tas. Et q;uis nemo poſſit ſerre de cõmuni lege
ſe eſſe ſine peccato:iuxta illud Pꝛouer.xx.Quis
poteſt dicere:mundũ eſt coꝛ meũ:purus ſuma
peccato.Et Job.ix.Si iuſtus fuero:⁊ hocipſuʒ
ignoꝛabit anima mea.Tamẽ quãdo quis fecit
qð potuit inquirẽdo peccata ⁊ per cõfeſſionẽ et
ſatiſfactionẽ purgando: poteſt credere ſeeſſe in
charitate quado nullũ habet remoꝛſum conſa
entie de moꝛtali peccato. Ut inquit Tho.in.iiij.
di. ix. Eigõ dz gaudere:iuxta illð.ij.Coꝝ.j.Glo⸗
ria no ſtra hec eſt teſtimoniũ conſcientie noſtre.

Et ps.iiij.canit Dauid. Signatum eſt ſuꝑ nos
lumen vultus tui domine:dediſti leticiã in cor⸗

Ndecimũ ſignũ dict᷑ diſpoſitionis:q̃n/

v do quis ſic de omniby peccatis moꝛtali

bus dolet:ꝙ habet firmũ ꝓpoſitum nũ⸗

qᷓ; cõmittendi aliquod moꝛtale pctm̃:⁊ illud in

abo minationẽ habet:⁊ nõ ſolum ſuũ ſed etiam
alienũ ꝓpter dei offenſam. Qui em̃ aliqueʒ dili⸗
git: dolet ꝙ eum offenderit ⁊ contriſtatur quan
do videt ab aliquo ei iiuriã fieri.Et ideo habẽs

zelum de dei honoꝛe:⁊ diſplicentiã de eius offẽè/

ſione poteſt credere ſe eſſe in charitate: ⁊ habere

ſpiritũſanctũ ſicut Dauid qui dicebat ĩ pẽ.Ui⸗

di pꝛeuaricantes ⁊ tabeſcebã quia eloquia tua
nõ cuſtodierunt. . 44
Uodecimũ ſignũ dicit᷑ delectatiõis. OQñ
d quis delectat᷑ pꝛimo cogitare libenter ð

deo. Dicit enim dñs Matth. vj. vbi eſt
theſaurus tuus:ibi ⁊ coꝛ tuũ erit. Ideo Bern.i⸗

ſuis meditatõibo hoꝛtat᷑ di. Cogita de ðᷣo qͥcqd
melius potes ⁊ de te quicqͥd deteriꝰvales.Om⸗
ne em̃ tempus in quo de deo nõ cogitas hoc te
cõputa perdidiſſe. Secũdo ſi deleccatur audire
verbũ dei. Nã libenter audimus loq de dilecto

nr̃o. Jõ dicebat dñs iudeis Johan.viij.Qui ex

deo eſt:verba dei audit:ꝓpterea vos nõ auditis

qꝛ ex deo nõ eſtis.Tercio ſi delectat᷑ loqᷣ de deo
UVnuſqͥſq; em̃ libẽter loquit᷑ de dileco ſuo:⁊ nõ
poteſt amoꝛẽ ſuũ in ſecreto pectoꝛis ſui occulta
re. VUnde in vulgari ꝓuerbio dicit᷑. Amoꝛ ⁊ tuſ⸗
ſis celari nequeùt. Ea ꝓpter ſuꝑ epiſtolã ad Ro.

Chꝛyſoſt.ait. A mantium mos eſt vt amoꝛq; ſu⸗

um tacere nequeant:ſed neceſſarijs ⁊ charis ſu⸗/
is efferant et pꝛodant:flammaſq; ſuas intra p-
ctus ſuum cohibere non poſſint. Enarrant fre⸗

quentius vt ipſa aſſiduitate narrandi ſolacei⸗.

Bermo

um amoꝛis ſui captent:⁊ refrigeria imenſe dile

cciõis aſſumãt.hec ille. Sed ſi vis o popule mi

clarius ſcire:vtrũ ſis in charitate:ↄſidera ſi in te
ſunt ille q̃litates qᷓs vera charitas habere debet

Inquit em Paulꝰ.j.ad Coꝝ.xiij.Charitas pa⸗

tiens eſt benigna eſt:chanitas nõ emulat᷑: nõ a⸗

git ꝑperã.id eſt ꝑuerſe:nõ inflat᷑: nõ eſt ambitio

ſa:nõ querit que ſua ſunt:nõ irritat᷑: nõ cogitat

malũ:nõ gaudet ſuꝑ iniquitate:cõgaudet autẽ

veritati:omnia ſuffert:oia credit:oia ſperat: oia

ſuſtinet. Charitas nunq; excidit. Quas cõditio

nes charitatis ſi habueriq:cũ alijs ſancc intro⸗

ducemini ad nuptias eterni reg. Qui eſt bene/

dictus in ſecłla ſeculoꝝ Amen.

nitentiã. Sermo ſextus.

Panimo con

trito⁊ ſpiritu humilitatis ſiſcipia

i meur Dan.iij. ⁊ in epłla occurrenc
ferie. Recitat hodierna die ſccã mr
eccleſia hiſtoꝛiã ↄuerſiõis Marie

maggalene. De qua loquẽs beatꝰ
Gꝛegoꝛiꝰ in omelia occurrenti inquit.Cogitãti
mihi de marie penitẽtia flere magis libet qᷓ; ali⸗
quid dicere.Cuiꝰem vel ſaxeũ pectꝰ ille huiꝰpec
catricis lachꝛyme ad exemplũ penitẽdi nõ emol

liunt.Cõſiderauit nãq; qð fect:⁊ noluit mode⸗

rari quid faceret. Suꝑ ↄuiuãtes ĩgreſſa eſt:nõ

iuſſa venit:inter epulas lachꝛymas o btulit.Di⸗

ſcite quo doloꝛe ardet q̃ flere etiaʒ inter epulas
non erubeſcit: hec ille. Sciebat em̃ hec peccatrix
verãa eſſe ſpũſſcti ſentẽtiã ꝑ os Dauid ꝓphete di⸗

centis.ps.xxxiij. Juxta eſt dñs his qͥ tribulato

ſunt coꝛde:⁊ humiles ſpũ ſaluabit.Quapꝛopt᷑
vt qui in malis ſecuti ſunt hãc peccatricẽ:illam
in cõuerſiõe comitent᷑. In pᷣſenti ſermone ꝑtra⸗
ctabimus de q̃ttuoꝛ inducentib ad ꝑagendaʒ
denne. Paumi dick peccatimallanum⸗ Sez/
cũdũ dicit᷑ diuerſa vocatio. Terciũ imenſa fru⸗
ctificatio. Quartũ ↄtinua habilitatio.

Pars pꝛia de pcti malignitate quaʒ euitare
volẽtes debẽt ad penitentiã cöuertt.
VUanta ſit pccĩ malignitas apparet ex
ꝗq daäno qðò toti generi humono intulit

peccatũ pꝛimoꝝ parẽtũ.Cũ em̃ creaſ⸗

ſet deus hoiem in agro Damaſceno:
vt dicit magiſter in hiſtoꝛia ſcolaſtica:poſuit eũ
in paradiſo voluptatis.vt habet᷑ Geñ.ij.ð quo
loco ameniſſimo inquit Damaſcenus.ili.ij. Pa

radiſus in oꝛiẽte poſitus eſt:omni terra excelſi⸗
oꝛ:tẽperato ⁊ tenuiſſimo:ac puriſſimo aere ful⸗
gens:plãtis ſemper floꝛidis comatꝰ:bono odo
re plenus:lumineq; repletus.Quõ aũt ſtetiſſe⸗
mus in paradiſo terreſtri oñdit Iſidoꝛus in li.
de trinitate:quẽ refert magiſter in.ij.di.xix.dicẽſ
Si hõ in paradiſo innocentervixiſſet.nec ignis

Feria quinta de ↄuerſione peccatoꝛis ad pe/

V

eum vꝛeret:nec aqua mergeret: nec aeris abſen/
tia ſuffocaret:nec oia que nocent moꝛtalibo im/
pedirẽt.Et Aug.iĩ.xiiij.de ciuita. dei.c.xxvj.ait.
Uiuebat itaq; hõ in paradiſo ſicut volebat: qð
deus iuſſerat:viuebat fruẽs deo.Ex q̊ bono bo
nus erat:viuebat ſine vlla egeſtate ſemꝑ ita vi⸗
uere habẽs in poteſtate.Cibo aderat ne eſuriret:
potus ne ſitiret:lignũ vite ne illũ ſenecta diſſol⸗

ueret.Nihil coꝛruptiõis in coꝛpoꝛe vel ex coꝛꝑe

vllas moleſtias:vllis eiꝰ ſenſibo ingerebat.ſlul
lus internꝰmoꝛbo nullus ictus metuebat᷑ extri⸗
ſecus.Sũma in coꝛꝑe ſanitas erat:in aio tran/
quullitas.Et ſicut in ꝑadiſo nullꝰ eſtus aut fri⸗
gus:ſic in eius habitatõe nulla ex cupiditate vł

timoꝛe accidebat bone volũtatis offenſio: nihil
omnino ctriſte:nihil aderat inaniter letũ:gaudi⸗

umveꝝ ꝑpetuabat᷑ ex deo:in quẽ flagrabat cha
ritas ex coꝛde puro ⁊ ↄſciẽtia bona ⁊ fide nõ fi⸗
cta:atq; inter ſe ↄiuguʒ ex honeſto amoꝛe ſocie⸗

tas:ↄcoꝛs mẽtis coꝛꝑiſq; vigilia:⁊ mãdati ſine
laboꝛe cuſtodia:nõ laſſitudo fatigabat ocioſũ:

nõ ſomnus pᷣmebat inuitũ ⁊c.Et in eodẽ li.etiã
diat.ibi aeris puritas ⁊ ſerenitas aderat:ibi hu

mus ſpõte ſuos fructꝰgignebat:ibi aialia ⁊ vo

lucres celi homi deo obediẽti obediebꝛt. N

CT ſi diceretur ꝙ GBeñ.ij. ſcriptum eſt. ꝙ
edeꝰ*poſuit hoĩem in paradiſo vt oꝑaret᷑
Rñdet idẽ Augu.ſuꝑ Geñ.ꝙ oꝑatio il⸗

la nõ erat laboꝛioſa:nec tedioſa:ſed ſolatioſa et
delectabilis:qualis nũc eſſe ſolet in his qͥ plan⸗
tulas quaſdã irrigãt aut floꝛes colligunt.ODicit
quoq; Aug.in li.queſtionũ noui ⁊ veteris teſta
menti. Deꝰ hoĩem fecit:vt q;diu nõ peccare:im/
motꝛtalitate vigeret. Et in.xiij.ð ciuitate dei.c.iij.
iterũ inquit.Fatendũ eſt ðᷣmos hoies ita fuiſſe

inſtitutos:vt ſi nõ peccaſſent:nullũ genus moꝛ
tis experirent᷑. Et dicũt doctoꝛes ſuꝑ Geñ.ij.c.

ꝓppoſtq; hõ fuiſſet in tam felici ſtatu in paradi /
ſo terreſtri illo tꝑe quo placuiſſet diuie bonita-⸗
ti:poſtea in coꝛꝑe ⁊ aia gloꝛioſus ad patriã cele

ſtem trãſlatꝰ fuiſſet.Et idẽ ponit męr in.ij.ſen⸗
tentiaꝝ.di.xx.O maledictũ peccatũ:tu fuiſti il⸗

lud qð hoĩem a ſtatu innocetie oꝛiginalis:⁊ ab

oĩb pᷣdictis bonis deieciſti. Ita ꝙ venificatum

eſt illud Job.xiij. Hõ natꝰ de mliere: bꝛeui vi⸗
uẽs tꝑe repletur młtis miſerijs:qui quaſi flos
egredit᷑ ⁊ ↄterit᷑: ⁊ fugitvelut vmbꝛa:⁊ nunq; in
eodẽ ſtatu ꝑmanet.Et iõ hec malignitas dicit᷑ ð
O

lectionis. S
Eñcuũda appellat᷑ occiſiõis.Triplicẽ enim

s8. moꝛtẽ nobᷣ intulit ⁊ infert maledictum
pctm̃ Pꝛima eſt moꝛs coꝛꝑis quõ ꝓpter

peccatũ oꝛiginale incurrit totũ genꝰ humanuʒ:
luxta illð ad Roma.v. Per vnũ hoĩem peccatũ
intrauit in mũdũ:⁊ ꝑ peccatũ moꝛs.O diaboli
cum peccatũ ꝓpter te abbꝛeuiat᷑ vita hominis:⁊
moꝛs accelerat᷑. Sicut poma marcida de arbo⸗

re cadũt anteqᷓ; maturent᷑. Uñ Job.xij.dictur.

deſcid
ſceden
werſiſt
lecyt
latede

Enamiec
Cnrnoni
la volchrg
e pif
Garrntin
iſnendi,
on d ao⸗
ngerchuft
emauchign
n n dun
bckusmn,

arapictun

nürlai

iſagndarc
wna: ſc i
ckoamartſoet
lunmäcenin
ngadar oddin
EGmncceln ai
sadanebib
biaialue p
balchir
Gunck
Mlo wodanti
Sgogeno,
ſedſolnolte
lain disq un
colligunr dicr
uit ornen
unöaurin
Quicardeicii
boits in fuſ⸗
wlügeven⸗
w ſup Heñ i⸗
Eam oerd!
oiuicbonla/
Aumni ccle
ngr ni. ſen/
zi: mufulti ,
igenalis dd
P venfiaun
lardraun,
guiquui ſos
artponin
gnins in

Viplicecnin
malediaun
mis gvil
nꝰ bumanl,
wien aun
16. 0 r
„ homninst
Pri dou

JFolium

Impij ſublati ſunt añ tẽpus ſuũ. Et Dauid in

pſ.inqͥt. Ciri ſanguinum ⁊ doloſi nõ dimidia⸗

pioꝝ bꝛeuiabunt᷑. 22a“
Ecuũda moꝛs cauſata a pctõ eſt ſpũalis
ſqʒ; anie.De q̃ inqͥt Paulus ad Ro.vj.

Exiſtimate vos moꝛtuos qͥdẽ eſſe pecca

to.⁊ ad Ep h.ij.iteꝝ ait. Cũ moꝛtui eſſed in deli
cis ⁊ pctis veſtris ⁊c̃.Quinq; aũt de cauſis ðꝛ

pctõꝛ moꝛtuus ⁊ moꝛtuo aſſimilat᷑. Pꝛio ra -

tione frigiditad.eoꝙ iſtar moꝛtui eſt frigidus.
Etiſta frigiditas cauſat᷑ 1 duob. Pꝛimo a fri/
gida ſuggeſtiõe diaboli.De q̃ ðꝛ Ecci.xliij. Uẽ⸗
tus aqᷣlo flauit ⁊ cõgelauit criſtallũ ab aqᷓ. Iſte

ejĩ vẽtus aqᷣlonar teptatio eſt illiꝰ qͥ dixit Eſa.

riiij. Sedebo in lateribo aqlomis.Ex cniꝰtẽpta⸗

tione frigida aĩia q̃ erat criſtallus inq;tũ ad dei

imaginẽ eſt creata tota effici᷑ gelida.Scðo cau
ſat᷑ a frigida natura pcœi. Poem em̃ de ſe eſt fri⸗
gidũ.cũ ſit venenũ ſᷣpẽiᷣ ifernalis. Intantũ aũt
eſt frigidũ ꝙ excinguit caloꝛẽ coꝛdis ⁊ aiam fri
geſcere facit:iuxta illud Hiere.vj. Sicut frigi⸗
dã faaot ciſterna aquã ſuã:ita frigidã facit mali/
cia animã. Item extinguicignẽ diuini amoꝛis.
Amoꝛ em̃ dei ignis eſt. de q̊ inqt ſaluatoꝛ Luc.
xij. Ignẽ veni mutere in trã. Ubi Chꝛy.inquit.
Qui nõ habetiſtũ ignẽ ð q̊ dict dñs:in hyeme

eſt:etiã ſi fueritin media eſtate. Scðo pcõꝛ aſ

ſimilat᷑ moꝛtuo ꝓpt᷑ ponderoſitatẽ Nihil eſt em̃
põderoſiꝰpõ.qð patet.qꝛ deꝰ habetimenſam
foꝛtitudinẽ:iuxta illud Job.ix.Si foꝛtitudo q̃
ri᷑ robuſtiſſimꝰ eſt.Celũ habet firmiſſimã ſoli/
ditatẽ. Job.xxxvij. Lu foꝛſitan cũ illo fabꝛica⸗
tus es celos qͥ ſolidiſſimi q̃ſi ere fuſi ſunt. Iteʒ
terra habet magnã ſoliditatẽ:dicẽte Salomõe
Eccde.j.Terra aũt in eternũ ſtat.Ettñ pccm̃ ita ẽ
põderoſum ꝙ nec deus ipᷣm põt poꝛtare: qͥ ait
Hiere.xxiij. Uos eſtis onꝰ mihi.Et eiuſdẽ libꝛi

rxliij. iteꝝ inqᷣt. Pꝛebuiſti mihi laboꝛẽ in iniqᷣta/
tibo tuis.ſec celũ potuit ipᷣm ſuſtinere.ſic patet

in lucifero:cuiꝰ ſuꝑbia ſicfuit põderoſa qꝙ celũ

fregit ⁊ ipᷣe ſubito cecidit. Uñ Eſa.xiiij.ðꝛ.Quõ

ceddiſti lucifer qͥ mane oꝛiebar.Et Lu.x.ait ſal
uatoꝛ. Uidebã ſathanã ſic fulgur de celo caden

tẽ. Necterra ipᷣm potuit tolerare.ſic patuit Nu⸗

meri.xvj.in Dachã ⁊ Abiron. qꝛ terra ſub eoꝛũ

pedibo rupta ẽ ⁊ illos deuoꝛauit. Adeo em̃ gra

ue ⁊ põderoſum eſt pm̃ ꝙ ſubito ad infernuʒ

demergit. Uñ ſi oẽs mõtes eſſent plũbei et ſuꝑ

aliquẽ iuſtũ caderẽt ipᷣm ad infernũ trahere nõ

poſſent.qð tñ faceret pccm:iuxta illud Eſa.xiiij.

vbi ðꝛ pctõꝛi.Ad infernũ detraher in ꝓfũdũ la
a. Uñn Job.xxj.ſcptũ eſt. In puncto ad infernũ
deſcẽdũt.Et de pctõꝛibo egyptijs ðꝛ Erxo.xv.De

ſcẽderũt in ꝓfundũ quaſi lapis.Et ibidẽ. Sub
merſi ſunt q̃ſi plumbũ in aqͥs vehemẽub. Ec⸗

ceg; ꝙ pam eſt adeo ponderoſum ꝙ pᷣ ſui gra⸗

nitate deũ pꝛemit:celũ frangit:⁊ terram ſcindit.

XXXIX

Tercio aſſimilat᷑ moꝛtuo ratione obliuionis

Sr lia/ iuxta illð PsS. Obliuioni datus ſũ tanq; moꝛ⸗
bũt dies ſuos.Et Pꝛouer.x.ſqptũ eſt. Annium

tuꝰa coꝛde.Quia em̃ pctoꝛ obliuiſet᷑ dei in mũ
do:ideo deꝰ obliuiſcet᷑ eius in iferno.iuxta ills

Oſee.iiij.vbi ait dñs. Quia oblitus es leg dei
tui:obliuiſcar ⁊ ego tui.et ob hanc cãm infernꝰ

dicit᷑ terra obliuionis.Deæ em̃ obliuiſcet᷑ pctõ/

rũ in infemo q;tum ad effecuʒ miſcie.iuxta il⸗

lud Job.xxiiij. Uſq; ad infernũ pam illiꝰ. Ob⸗
luiſcat᷑ eiꝰ miſcðᷣia.ſ.dei. Ipi vo obliuiſcent᷑ ði
q;tum ad ſpem venie.iuxta illud Michee.j. De
ſperata eſt plaga eius ⁊ vnuſquiſq; obliuiſcet
ſuijpſiꝰ pter ĩmenſitatẽ pene. Vñn legit q; Are/
ſtoteles euidã diſcpulo ſuo apparuit dicẽs qꝙ;
totã ſcam ſuã oblitꝰ erat:et nihil aliud ſciebat
niſi penã ſuã.vñ Ecces.ix.ait Salomõ.Moꝛ⸗
tui nihil nouerunt ampliꝰ. Quarto pccõꝛ aſſi
milat᷑ moꝛtuo ꝓpter vermiũ coꝛroſiõeʒ. Habet
em vermẽ remoꝛſus ↄſdie q etiã in inferno non
moꝛit᷑iuxta illud Eſa.vlt᷑. ermis eoꝝ nõ mo
riet᷑.et Joh.xxx.Qui comedũt me nunq; doꝛmi
unt.ſ.remdꝛſus pcõꝝ ⁊ recoꝛdationes atq; af/
flictiones demonuʒ. Un Amb.inqᷣt.Que pena
grauioꝛ qᷓ; intenꝰ vulnus ↄſcie.Nõne hoc ma⸗
gis ſugiend eſt qᷓ; moꝛs:qᷓ; diſpẽdiũ:et qᷓ; exili
um.Alij vermes ſuntipſa vicia ⁊ pcã q̃ ↄtinue
affligũt aniam.iuxta ulud Hiere.xxx. Pꝛopter

multitudinem iniqᷣtac tue dura facra ſuntpœa
tua.Et ibidẽ. Inſaniabilis ẽ doloꝛ tuꝰ ꝓpt᷑ mul⸗
titudinẽ iniquitat tue. △⏑

VUinto pcõꝛ aſſimila᷑ moꝛtuo ꝓpt᷑ feto
p rẽ.ſicut em̃ moꝛtuus fetet co ꝛꝑaliter:ita
pctõꝛ ſpuũaliter. Sũt aũt quattuoꝛ ꝓpter
que cadauera moꝛtuoꝝ multum fetẽt. Pꝛimũ

eſt locus.ſ.qñ cadauer eſt in loco alto tüc em̃ fe

toꝛ mag diffundit᷑:et ſignat ſuꝑbiã que coꝛam
deo et angelis fetet.iuxta illud Joel.ij. Aſcẽdet
fetoꝛ eius qꝛ ſuꝑbe egit. Secundũ eſt caloꝛ.qꝛ
magis ſentit᷑ fetoꝛ cadaueris in caloꝛe qᷓ; in fri⸗
goꝛe.et ſignat carnalẽ cõcupiſcentiã que coꝛam
deo fetet.luxta illud Eſa.xxxiiij.De cadauerib
eoꝝ aſcẽdet fetoꝛ.Terciũ eſt ventus qͥ fetoꝛẽ ad
lõginquas partes defert.et ſignat detractioneʒ

que ſꝑ in oꝛe hʒ fetoꝛẽ. Uñ de detractoꝛib inqt

e S epulchꝛũ patẽs eſt guttur eoꝝ:linguis
uis doloſe agebat ⁊c̃. Lũc em̃ detractoꝛ fetoꝛẽ
ad inſtar venti defert qñ alioꝝ defectus refert.
Quartũ eſt tꝑis diuturnitas:qꝛ q̃nto mag ca/
dauer fuerit diuturnũ:tãto eſt mag fetidũ.iu⸗
xta illud Joeł.j.Cõputruerũt iumæeta in ſterco/
re ſuo. Eſt aũt conſcia pctõꝛis fetida.qꝛ eſt latri
na diaboli:in q̃ poꝛci ifernales libent᷑ volutan/
tur. VUñ demones nõ petierũt mitti in colübas
qꝛ nõ amãt ſimplicitatẽ.neq; in turtures:qꝛ nõ
diligũt caſtitatẽ.neq; in agnos ſiue in oues: qꝛ
nñ amãt innocẽtiã.ſed i poꝛcos:vt hr Mat.viij.
Mar.v.⁊ Lu.viij.qꝛ diligũt imũdici ã.Et iõ d
Job.xl.ꝙ ipſe diabol'hitati loc hüe ntibel lu

toſis ⁊ fetentibo ſicut poꝛcus in ceno.Eſt etiã cõ

ſcictia pctõꝛis fetida.qꝛ eſt ſentina pci ⁊ ſpurci⸗
cie vicioꝝ habitãt in ea. Juxta illud Nũeri.xix.

MHanebit ſpurcicia eius ſuꝑx eum.,.

Ed notandũ ꝙ chꝛiſtꝰ tres moꝛtuos ſu
S ſatauit. Unũ in domo.ſ.filiã archiſina⸗
gogi. Mat.ix.Aliũ extra domũ.ſ.filiuʒ
vidue ciuita Naim. Au. vij.Aliũ vo ſepultũ ?⁊
fetidũ in monumẽèto.ſ.Laʒaꝝ. Joh̊.xj. Per q̊s
moꝛtuos ſignificant᷑ tres differentie pccõꝝ ſᷣm

Bedã ⁊ etiã Auguſt.in li.de ſermone dni i mõ/

te. Per moꝛtuũ em reſuſcitatũ in domo ſignifi
cat᷑ pctõꝛ qͥ ſolo cõſenſu peccauit ⁊ extra non exi

uit ꝑ oꝑationẽ. Per reſuſcitatũ aũt extra domũ

ſignificat᷑ pcõ: qꝗ peccauit ꝑ extrinſecã oꝑanio ez
Per reſuſotatũ vᷣo in ſepulchꝛo fetido ſignifi⸗
cat᷑ ꝑctõꝛ ↄſuetudinariꝰ:qui mala aſſuefactiõe
tanq́; mole graui pᷣmit᷑ ⁊ tenet᷑ dauſus in feto⸗

re pci. Sed notandũ eſt etiã ꝙ filia archiſina/

gogi fuit ſuſcirata eiccta multitudine:vt ſignifi
caret᷑ pctõꝛ occult qͥ deũ offenditiĩ creto: de
bet facere pniam in occulto vt deũ placet. Filiꝰ
aut vidue fuit ſuſatatꝰ coꝛã multitudine.qꝛ pec
catoꝛ manifeſtus qͥ deũ offendit ⁊ ꝓximũ ſcan/
daliſauit debet facere pniam manifeſtã vt deũ
pPlacet et ꝓximũ edificet. Laʒarꝰ vo fuit reſu ſci/

tatus coꝛã mititudine:ea flente.Nã fleuit mar⸗
cha:magdalena: Jeſi us: ⁊ ludei.qꝛ pcõꝛ cõſue⸗
tudinariꝰ qui deũ offendit ⁊ pximũ ſcandaliſa

uit ⁊ a deo ſe nimis elõgauit:debet facete pniaʒ

7

manitfeſtã ⁊ acqrere ſibi ſctõꝝ viroꝝ ſuffragia:

—

vt ſic placet deũ:edificet ꝓximũ:⁊ paulatim poſ

ſit appꝛopinq̃re ad deũ. Itẽ debet plagi ipe pec
catoꝛ. Nã plãgit᷑ ab angelis: qᷣ ſicut gaudent de
eius cõuerſione Lu. xv. ita triſtant᷑ de ipſiꝰpᷣua⸗/

nicanõe.UVñ Eſa.xxxiij.ðꝛ.Ecce videntes clama
bunt: angeli paò amare flebunt. Item ploꝛan/
dus eſt a ſeipᷣo.iuxta illud Hiere.vj. Luctũ vni

geniti fac tibi plãctũ amarũ. Et Michee.j. Fa⸗

dias nibi planctũ velut dꝛaconũ ⁊ luctũ q̃ſi ſtru

tionũ. Sicutem̃ mulier amariſſime ploꝛat qñn

vnigeitũ ſuũ amittit.⁊ dꝛaco plãgit qñ elephas

caput ſuũ ↄterit.⁊ ſtrutio vlulat qñ oua ſua p/

dit:ſic pctõꝛ debet flere qũ diabolus aĩam ſuã

vnicã extinxit: ⁊ caput ſuũ.i.xpᷣm ab eo ſeꝑpauit:

acoia merita ſua eũ ꝑdere fecit.Debent qͥʒ eum

flere oẽs chꝛiſtiani. iuxta illud Ecci.xxij. Suꝑ
cit em̃ lux eiꝰ. Uũ Augꝰ.ait

mMoꝛtuũ ploꝛa:defe
Sunt ne in teo xpᷣiane viſcera miſcðie qͥ plãg
coꝛpus a qͥ receſſit aia:⁊ nõ plãgis aiam a q̃ re⸗

ceſſit deus. Ad pᷣdicta etiaʒ cõfirmãda adduci

põtillð qͥd inqᷣt Beda.d. Quãato guioꝛ ẽ moꝛs

alie:canto acrioꝛ penitẽt feruoꝛ inſiſtet. Uñ iacẽ

tẽ in condaui moꝛtuã leui voce reſuſcitat.Dela/

—

qdniduanũ vo reſuſcitãdũ fremuitſp u:lachꝛy⸗
mas fudit:⁊ voce mag clamauit. Heciulle.Qui
lterũ alt. Sed ethic notanduʒ ꝙ p ublica noxa

tũ foꝛas iuuenẽ plurib dictis coꝛroboꝛat. Ad

publico eget remedio Aeuia pcti ſecrera qrũt pe
nitentia deleri. Puella in domo iacẽs pauò ar

bitris reſurgit.iuuenis extra domũ turba młta
comitate ſuſcitat᷑. Laʒarus de monumento vo
catꝰ:młtis ꝓplis innotuit.Dicit aut Philippus
mõchaleriꝰ ſuꝑ Luca: reſurrecio iſtoꝝ triuʒ
moꝛtuoꝝ fuic ꝓbata diuerſimode.ſ.puelle per
mãducationẽ:cũ vt h Mar.v.chꝛiſt⸗ poſt eiꝰ
ſuſcitatiõeʒ pᷣcepit ei dare mãducare.Laʒari vᷣo

per ambulationẽ᷑: cũ vt habet᷑ Joh. xj. xs dixit
apłis. Soluite illum ⁊ ſinite abire. Filij vo vi⸗

dueꝑ locutionẽ:dũ Lu.vij. ðꝛ ꝙ cepit loqͥ. Et hᷣ

—

faan fuitad ſignificandũ ꝙ cũ deus reſuſcltat
boiem a pcõ:debẽt i ipᷣo dirigi ? regulari ocss

vires ⁊ potentie anie:q generalit ſunt tres.fſ.ve⸗
getatiua:ſenſitiua:⁊ itellectiua. Directio aũt ve⸗

getatiue intelligi᷑ in manducatione:ſenſitiue in

ambulatiõe:intellectiue vo in locutione. S
St eliã ſciendũ ꝙ tria ſũt ſepulchꝛa pec
e catoꝛis. Unum.ſi.materiale in qͥ ſepeliet
eiꝰ coꝛpus moꝛtuũ.de qͥ Ps.ait. Se⸗
pulchꝛa illoꝝ dom? eoꝝ in eternũ. Secũdũ eſt

coꝛꝑale.ſ.coꝛpꝰ ſuũ in q̊ͥ eiꝰania moꝛtua iacetſe

pulta:qð qͥdem licet a foꝛis videat᷑ ſpecioſum:
intus tñ eſt plenuʒ ſpurcicijs pctõꝝ:dicẽte dño

Match.xxiij. Ue vobis ſenbe ⁊ phariſei hypo/
cnite qᷣ ſiłes eſtꝭ ſepulchꝛis ðalbaſ q̃ a foꝛis ap/

parẽt hoibo ſpedoſa: intꝰ aũtplena ſũt oſſibus
moꝛtuoꝝ ⁊ oi ſpurdcia. Teraũ vᷣo ſepulchꝛũ
eſt in fernale:in qͥ ſepeliet᷑ coꝛpꝰ⁊ aia ipſiꝰ pctõ⸗
ris:iuxta illud Luc.xvj.Moꝛtuꝰ eſt diues ⁊ ſe⸗
pultus in infeno. +T)pS

Jaũt qrat᷑ qui ſint poꝛtitoꝛes ad iſta ſe⸗
8 pulchꝛa Rñndeo ꝙ poꝛtitoꝛes ad ſepul
chꝛũ materiale ſunt q̃ttuoꝛ elemẽta ex qͥ

bus coꝛpus eſt cõpoſitũ: que tã diu ad inuiceʒ
pugnat donec in coꝛꝑe diſſolutiõem inducant.

Ibitñ deus multũ poſi uit de terra ⁊ paꝝ de ce/

teris elemẽt is.Elementũ em̃ aq apparet in hu/⸗
moꝛib ⁊ ſanguinib.elementũ aen in ſpiratiõe
flatꝰ.elementu ignis in caloꝛe naturali.elemen
tũ vᷣo terre in carne:neruis ⁊ oſſibs. Etſic patet

ꝙ multo plus ibi poſuit de elemẽto terre qᷓ; cete

roꝝ.Si em̃ poſuiſſet multũ de igne:hõ fuiſſet

nimis iracundus vel auarus.ſi multũ de gere:

nimis ſuꝑbo fuiſſet.ſi vᷣo młtũ de aq̃:nimis fu
iſſet libidinoſus. Sed multũ ibi poſuit de t᷑ra

q eſt elementũ infimũ:vt hõ non ſuꝑbiat ſed in
hũilitate cõſiſtat. Poꝛtitoꝛes aũt aie ad monu

mentũ coꝛꝑale ſiłr ſunt q̃ttuoꝛ q̃ in pcõ homi⸗
nẽ ꝑſeuerare faciũt. Pꝛimꝰ eſt fiducia lõgioꝛis
vite q̃ m hoĩem ſepe decipit. Un ðꝛ Eſa.xxxviij
Dũ adhuc oꝛdirer ſuccidit me.Secũdus ẽ cõ/
ſideratio cuipe aliene. Ecci.xxxij. Hõ pcõꝛ vita
bit coꝛrectionẽ:⁊ ſᷣm voluntatẽ ſuã inueniet cõ⸗

parationẽ.Tercius eſt fiduaa de venia quã ali

qᷣs cõcipitex magna dei miſcðia.cõtra qð dict᷑

Ecci.v.Ne dicas:miſeratio dei magna eſt: mul

ſaminion
ademond
Glud Hien
deſannſ
fiadeuut⸗
h
gi
oncaiere
mecrpnione
Dad ſon,
Camalnche
Peröſlnct
dasſtdn
Wöfaken
ſontonin
ateronin
Canobla
Llgentei
dümdeün
ſtrinme
ſchabag
ſtoſegui
harnöen
Paranöci⸗
Gieit
udck
G
Won
turſoli⸗
ſentin
ſeponta
aglaſoi
malici
cnli
mch

Eimfſchnchur
vi. NMiri
derpbmethpo,
r aſnsen,
n ſüroſſbis
mito ſgutchi
druin h i⸗
4
wrcbaikoſ
rrcs gſcphl
tudi ui
wöcnincnar.
1 pparmmndn
im in ſoinmni⸗
vmral. clemn
h. Eſicar
o entqj
gncbo fulit
mulni uer.
eaqns/41
ipoſut denn
jſugbirſeli
tuiead nonn
n pa hon/
tncaliges
Gm
ecidus
hohien⸗
inncnan/
rmuci
in N
—

adulatio blãda.de q̃ Eſa.iij.ðꝛ. Popule meꝰ qͥ
te bim dicũt ipſi te decipiũt. Poꝛtitoꝛes vo coꝛ

bitioſum:ſicut ſuꝑbi.Alij aut abi

Folium

titudinis pctõꝝ meoꝝ miſerebit᷑. Quartus eſt

£

poꝛis ⁊ aie ad ſepulchꝛũ infernale ſᷣm Amb.ſu

per Lucã ſunt q̃ttuoꝛ ſpũalia elemẽta. Quidaʒ

em̃ illuc poꝛtant᷑ a terra ꝓpter appetitũ terreno/
rũ:ſicut auari.Alij ab aqᷓ ꝓpter appetitũ delitia/
rũ:ſicutluxurioſi.Alij ab aere pt appetitũ am/
j gne /ꝓpter ap/
petitũ ire ⁊ vindicte:ſicut iracũdi. 992
ʒ Svo qrat᷑ ꝑ quam poꝛtã pctõꝛ moꝛtuꝰ
8 ad ſepulchꝛũ defer?. Rñdeo ꝙ ẽſᷣm do
cctoꝛes ſuꝑ Lucã aliqͥs de qͥnq; ſenſiby.
Miere.ix. Moꝛs intrat ꝑ feneſtras nras. Nã qͥ

videt mulierẽ ad cõcupiſcendũ eã extrabit᷑ moꝛ

tuus ꝑ poꝛtã viſus.Qui aut detracõibo aurẽ:

⁊ litigijs linguam accõmodat:extrahit᷑ moꝛtu/
us ꝑ poꝛtã auditꝰ⁊ oꝛis.⁊ ſic de ſingulis.Etad
hoc exponi poſſet ſpũaliter illud qð ðᷣꝛ Hiere.
xxxix.Egreſſi ſunt nocte ꝑ poꝛtam q̃ eratint᷑ du
os muros. qꝛ Glineſ enſus habet duo oꝛgana
in miniſteriũ.
ſerti. Cũ em̃ qͥs moꝛtalit peccata deo deſerit᷑: et

equit᷑. Et egreſſi ſunt ad viã de

a demonib inhabitat᷑. Unð de tali aia dici põt
illud Hiere.xlix.Facta eſt habitatio dꝛaconũ ⁊
eſerta vſq; in eternũ.qn ſq; in ipſo põ de hac
vita decedit. LXLX
NRo declaratione aũtpᷣdictoꝝ de moꝛte

p ſpuũali vt meliꝰ intelligat᷑ vñ cauſat᷑: eſt

Sdẽduʒ ꝙ ſicutcoꝛꝑalis vita cauſat᷑ ex

vnio ne aie ⁊ coꝛꝑis ꝑ viuificationẽ:ita vita ani

me ex vnione ipſius ⁊ dei ꝑ gre inhabitationeʒ.
Vnñ ad Rom̃.vj.inqͥt Paulus.Gꝛatia dei vita
eterna in chꝛiſto Jeſu dño noſtro.Et Augꝰ.ſu⸗
per pᷣſ.lxij.et hr̃ de peni.di.j.c.reſuſcitatꝰ:ait.Cũ
deus ſit vita anie:ania vo vita coꝛꝑis:ſicut coꝛ
pus ſine anĩa viuere nõ poteſt:ita nõ niſi deo pᷣ
ſente ania viuere valet. Hecibi. Tunc em̃ vera/
citer ania viuere ðꝛ cum deũ diligit ⁊ eius man
data obſeruat. Uñ Deute.xxx.inquit Moyſes.
Elige vitã vt ⁊ tu viuas ⁊ ſemen tuũ:⁊ diligas
dñm deũ tuũ atq; obedias vod eius. Ipſe em
eſt vita tua. Quia ;̊ ſᷣm Phm in.iiij.Zopi.ſic
ſe habet ꝓpoſitũ in ꝓpoſito:ita oppoſitũ in oppo
ſito.ſequit᷑ ꝙ ſicut coꝛꝑalis moꝛs ꝓuenit ex ſe⸗
paratiõe aĩe a coꝛꝑe:ita moꝛs anie ꝓuenit ex ſe/⸗

paratiõe ipſius ⁊ dei.Uñ Augꝰ.xiij.de caui. dei
ca.ij. ait. DHoꝛs anie fit cũ eã deſerit deus: ſicut
moꝛs coꝛꝑis cũ illud deſerit ania. Et Remigiꝰ

ſr un epła ad Eph̊.dicit. Sicut recedẽte aia mo⸗
rit᷑ coꝛpus:ita recedente deo moꝛit᷑ ania. Cũ igi

tur ſolũ deus recedat ⁊ ſeꝑet᷑ ab aia cũ pctõ cò⸗

ſentit:iuxta illud Sapᷣ.j. Peruerſe cogitatiões

ſeꝑanta deo. Cõcludit᷑ pem eſt illud ꝓpt qðᷣ
ania ſpũaliter moꝛit᷑. IJdeo ðꝛ Sap̃.xvj. Hõ p

maliciã occiditaiam ſuã.⁊ Augꝰ.in.iiij.ð trini.
ca.iiij.ait.Aie moꝛs impietas eſt.Eapꝛopt᷑ ſcri/

ptum eſt Eʒech.xviij. Ania q̃ peccauerit ipa mo

etpctã noſtra abſcõderũt faciẽ eiꝰa nob eau

riet. rãſſumptiue in c. Jã itaq;.j.qłiiij.et. xxiij.
q.iij.S.hijs ita.et de ↄſe.di.iiij.c.quer a me. Li⸗
cet ergo pctõꝛ videat᷑ coꝛꝑaliter viuere:tñ ſpũa⸗
liter moꝛtuus eſt. Uñ Apoca.iij.ðꝛ pctõꝛi. No/⸗
men habes ꝙ viuas ⁊ moꝛtuus es.vbi Augꝰ.
inqͥt. Multi in coꝛꝑibo viuis anias moꝛtuas

poꝛtare noſcunt᷑. Et ſuper Jo h.ſer.xlvj.iteꝝ ait
Quõ moꝛiũ caro amiſſa ania q; vita eius eſt:ſic

moꝛit᷑ aia amiſſo deo qͥᷣ eſt vita eius. Et ſᷣmone
xlviij.etiã dicit. Ois qͥ peccat moꝛit.ſed moꝛteʒ
carnis oĩs hõ timet:moꝛtẽ anie pauci.ꝓ moꝛte
carnis q ſine dubio qñq; vẽtura eſt curant oẽs
ne veniat. Laboꝛat em̃ ne moꝛiat᷑ hõ qñq; mo⸗
riturꝰ:⁊ nõ laboꝛat ne peccet hõ in eternũ vicu
rus.Si em peccare nollet modicũ laboꝛaret et
viu eret in ecnũ.Ad boc facit illud Ouidij in.ij.
de remedio amoꝛis. Ut coꝛpꝰ redimas ferrum

patieris ⁊ ignes. Utq; anio valeas quicq; tole

rare negabis. „
Ercia moꝛs eſt eternalis ⁊ ifernalis. De
t ꝗq inqͥt dñs Joh.viij. In pctõ vr̃o moꝛi
emini.De hac etiaʒ ðꝛ in pᷣſ.xlviij. Sicut
oues in iᷣferno poſiti ſunt:moꝛs depaſcet eos
Pꝛima moꝛs ẽ mala ⁊ terribilis.iij.Eth. Ulci⸗
mũ terribiliũ eſt moꝛs.Cũ em occidat coꝛpus
qð eſt bonũ:ſequit᷑ ꝙ hec moꝛs dicẽda eſt ma⸗
la. Boni em̃ mala eſt coꝛruptio:vt ðꝛ.ij. Topi.
Areſtotel ⁊ Boetij. Scða moꝛs eſt peloꝛ qꝛ ꝑi
mit aiam q̃̊ eſt melioꝛ coꝛꝑe.xxiiij.q.iij.c.Si ha
bes. Melioꝛis em̃ peioꝛ eſt coꝛruptio. Tertia
vo eſt peſſima q̃ aiam ſimł ⁊ coꝛpus ecna occ⸗
ſione intimit.De q̃ ꝛ in pᷣſ.xxxiij.¶ DHoꝛs pctõꝝ
peſſima.Si em qͥs etiaʒ cũ vno ſolo pctõ moꝛ/⸗
tali moꝛit᷑:ad et᷑nos deputat᷑ cruciatꝰ ifernales
vñ Pꝛouer.xj.ſcriptũ eſt. Moꝛtuo homie im/
pio nulla erit vltra ſpes.De hac moꝛte inqᷣt Au
guſt.in.xiij.de ciui.dei.ca.ij. Ila autẽ moꝛs eſt
grauioꝛ ⁊ oim maloꝝ peſſima q̃ nõ fit ſeꝑatõe
aie ⁊ coꝛꝑis tm.ſed in et᷑nã penaʒ potiꝰvtriuſq;
cõplexu. Ibi em̃ erunt hoies ſꝑ in moꝛte:ac ꝑ h̊
nunq; viuẽtes:nunq; moꝛtui.ſed ſine fine mo⸗
rientes.De q̃ moꝛte inqᷣtſaluatoꝛ Mat.x.Eũ ti
mete qͥ põt aniam ⁊ coꝛpꝰ ꝑderein gehennã.Et
Hiere.xxvij.ðꝛ deo de peõꝛib. Duplici contri⸗
cione cõtere cos. 2
FErdca pci malignatio ðꝛ elongationis
t Elõgat᷑ em̃ hõ a deo ꝑ pcem:⁊ deus ab
eo:nõ locoꝛũ ſpacijs ſed affectibo:vt in/
quit Hiero.in epłla ad Damaſum papã. Ideo
de filio ꝓdigo ſcptũ eſt Lu.xv.ꝙ ꝓfectꝰeſt in re⸗
gionẽ lõginquõ.O igit᷑ maledicte pctõꝛ ſcias te
lõge eſſe a deo. Juxta illð Pꝛouer.xv. Lõge eſt
dñs ab impijs.Etiõ niſi reuertar:ad et᷑na ꝑue
nies dãnationẽ. Scptũ eſt em̃ pᷣſ.lxxxij.vbi Da/⸗

uigd inqᷣt deo. Ecce qͥ elõ gãt ſea te ꝑibũt.De hac

etiã ſepatiõe ⁊ elõgatõe dei a pctõꝛibo ðꝛ Eſa.xix
ca. Iniqͥtates nr̃e diuiſerũt int᷑ nos ⁊ deũ nrm:

2

— 7

Bermo

diret.? Eſa.lix. Iniqᷣtates vr̃e diuiſerũt int᷑ vos
et deũ vrm. et pᷣſ.cxviij. Longe a pcõꝛib ſalus.
OQulia aũt pcoꝛ ſe elõgata deoꝛideo ſepe crrat ð
pparadiſo. Nimia em̃ elõgatio ſᷣm Baſiliũ facit

errare circa tria. Pꝛimo circa quãtitatẽ.⁊ ponit
exẽplũ in ſole ⁊ in iſulis.nã ſol cũ ſit ſaltẽ octies
maio: terra:tñ ꝓpter nimiã elõgatiõeʒ videt᷑ eſſe
paruus. Inſule etiaz man ci ſint magne: ꝓpter
magnã elõgationẽ vident᷑ eſſe ꝑue colũne. Se⸗
cundo circa q̃litatẽ.et ponit exeplũ de velis na⸗
ulũ q̃ ſi untalba:ſ. ed ꝓpter nimiã diſtãtiã vident᷑
eſſe nigra.Lercio circa figuras.⁊ ponit exẽplũ
in turribo ciuitatũ q̃ cũ ſint q̃drate:tñ ꝓpt᷑ nimiã
elõgationẽ vident᷑ eſſe rotũde. Et eodẽ mõ cum
pcõꝛ ſit nimis a deo elõgatꝰ nõ cognoſcit eum
ntus ſit.i.q; potẽs ⁊ qᷓ; imẽeſus.qꝛ ſi cognoſce
ret eũ timeret.iuxta illð Hiere.x. Quis nõ time⸗
bitcte o rex gentiũ. Limẽt em̃ eius potentiã ange
lice ptãtes.iuxta illud Job.xxvj.Colũne celi pa
uent ⁊ cõtremiſcũt ad nutũ eiꝰ. Timẽt etiam eã
Demones.de qͥb ðꝛ Jac.ij.Demones credũt et
cõtremiſcũt.et tñ eã nõ timent inſenſati pctõꝛes

De qᷣb ðꝛ ꝑ Ps.Nõ eſt timoꝛ dei an ocłlos eo

rũ.Scðo nõ cognoſcit pctõꝛ q̃lis ſit deꝰ.i.qᷓ; ſa
piens ⁊ darꝰ.qꝛ ſi hoc cognoſceret:coꝛam eo ⁊
ipſo vidente peccare erubeſceret: cum ſcpᷣtuz ſit
Ecci.xxiij.Oculi dñi multo plus lucidioꝛes ſũt
ſole:circũſpiciẽtes oẽs vias hoim ⁊ ꝓfundum
r hoĩm coꝛda intuẽtes.Et Boetiꝰ inquit
Magna eſt vobᷣ indicta neceſſitas ꝓbitatis cũ

añ oculos agi iudicis cũcta cernentis.Tertio

ñ cognoſcitqlis figure ſit.i.qᷓ; miſericoꝛs ⁊ piꝰ.
ꝛ? ſi eiꝰ miſcðiaʒ cognoſceret nunqᷓ; deſperaret.
Eſt em̃ eiꝰmiſcðia q̃drata.i.qᷓttuoꝛ angłos ha⸗
bens. Pꝛimꝰeſt qꝛ pccõꝛem longanimiter expe

ctat. Secundus eſt qꝛ reuertente ſtatim recipit.

Teraꝰeſt qꝛ oim pcõꝝ poꝝ ampliꝰ ñ recoꝛda
tur.Quartꝰ eſt qꝛ eũ a caſu cuſtodit. Quia igit̃
Pctõꝛ a deo auerſus ⁊ elõgatus eũ nõ ↄgnoſcit

Igeo inqͥt ipſe dñs Hiere.iiij. Quia ſtultꝰ po⸗

pulus meꝰme nõ cognouit.ec pheta ait.pᷣſ.xqj.
Uir inſipiẽs nõ cognoſcet ⁊c̃. Sciendũ eſt aũt
ꝙ ſicuthõ ſe elõgãs ab oꝛiente appꝛopinq̃t ad
occidentẽ:⁊ elõgãs ſe ab auſtro appꝛopinq̃t ad

adqlonẽc᷑. Ita ille ꝗͥ ꝑ peœm ſe elõ gata miſcðia dei
pueniẽte aꝓppꝛopinq̃t ad eiꝰ iuſticiã vlciſcentẽ.⁊

q elõgat ſe ab eiꝰ gra ſubſeq̃nte appꝛopinq̃t ad
eiꝰ potentiã punientẽ. In deo em̃ q̃ſi oꝛiẽs ⁊ oc/

cidẽs ſunt eiꝰ miſcðia⁊ iuſticia.⁊ auſter ⁊ aqlo

ſunt eius gfr̃a ⁊ potentia. Et patẽt pᷣdicta ꝑ illð
quod hr̃ Jone.j.de ipſo Jona q fugere voluit

deũ pᷣcpientẽ ⁊ inuenit eũ punientẽ.O igi᷑ pec
catoꝛes reuertimi ad deũ ꝑ pniam:⁊ ipſe reuer/

tet ad vos ꝑ gram. Juxta illud Jac.iiij. Apꝛo/

pinq́̃te deo ⁊ appꝛopinq̃bit vobis.Conſiderare
em deben ꝙ qn erad in gr̃a ⁊ charitate:tota tri⸗

nitas in vobis habitabat tanqᷓ; in tẽplo ſuo.qꝛ

vt ſeptuʒ eſt. j. Joh.iiij. deus charitas eſt:er qui

manet in charitate in deo manet et deus in en.
Adueniẽte aũt in vobis pctõ ſtatim a vobis di
ſceſſit ?⁊ diabolus intrauit. Si igi vos ꝓ mag
iniuria haberet ꝙ aliqs vos expelleret de do⸗
mo vr̃a ⁊ intromitteret poꝛcũ vł aſinũ.Cogita⸗
te o ꝑfidi pctõꝛes q̃ntã iniuriã facitis deo cũ eũ
expellit ab aia ꝑ pem̃ ⁊ introducid ĩ eã diabo⸗
lũ. Uos em̃ eſt de illis de qͥbo ð: Job.xxj. Qui
dixerũt deo recede a nob ⁊c̃. Sed audite qͥd ipᷣe
dñs de talib dicat Oſee.ix. Ue eis cũ receſſero
ab eis. Nã contra ipſos a qͥb recedit deꝰ: ⁊ qͥa
deo recedũt ꝑ pcm̃ pᷣualet diabolus qͥ eis ante
obeſſe nõ poterat.iuxta illud Judich.v. Nõ fu/
it qͥ inſultaret ꝓpło iſti niſi qñ receſſita cultura
del. Et ideo cõquerit᷑ de h Moyſes repᷣhedens
ꝓlum Deut.xxxij.di.Deũ qͥ te genuit dereliqᷣſti
et oblitꝰ es dñi creatoꝛis tui.Cotra quẽ etiã cla⸗
mat Hieremias.ij.ca.ſui li.qͥ inqͥt.Deputatꝰes
cũ deſcendentib in infernũ:qꝛ dereliqſti fonteʒ
ſapientie.Et.j. Reg.viij.ðꝛ.Si dereliqrꝭ eũ:ꝓij/
clet te in eternũ.Et.j. Paralip.xxviij.ſcriptum ẽ.

Furoꝛ elꝰ ſuꝑ oẽs qͥ derelinquũt eũ.et Ecci.xix.

Ue vobis impijs q dereliqͥſtꝭ dñm:ſi em moꝛ⸗
tui fuerit:in maledictione erit pars vr̃a.et Ba⸗
ruch.iij.inqᷣt dñs. UVeillis qͥ receſſerũt a me.O
igit᷑ anie deuote dicite in coꝛdibo vr̃is illud Jo⸗

ſue.xrxiiij. Abſit a nob vt relinqᷓmꝰ dñm.Et vos

pctõꝛes ploꝛate ⁊ dicite illud Dañ.iij. Peccaui
mus.:iniq̃ egimus:recedentes a te.Adeo em̃ eſt
graue damnũ recedere a deo vt nullũ maiꝰ eſſe
poſſit. Cũ em̃ deus ſit ſummũ bonuʒ cui cõꝑa
ta oĩa alia bona:mala ſunt:vt ait Augꝰ.in li.de
vero cultu.patet ꝙ nullũ põt eſſe malꝰ detrimẽ
tũ qᷓ; deũ ꝑdere.h̊ aũt facit hõ ꝑ pem̃: qð vt ait
Augꝰ.in li.de libcro ar.nihil aliud eſt q; ſpꝛeto
incõ mutabili bono:bonis cõmutabilibo adbe/
rere.Eapꝛ opter cõſiderans ſctã Suſanna gra⸗
uedinẽ pccti:potiꝰelegit pati infamiã ⁊ moꝛtẽ qᷓ;
pctõ ↄſentire.Dañ.xiij.Anſelmꝰ qͥʒ in li.de ſilłitu

dinib hãc pci malignitatẽ aduertens inqͥt. Si

hic inferni hoꝛ roꝛẽ ⁊ illic cernerẽ pci pudoꝛem
et vni eoꝝ neceſſano deberẽ immergi:pus in in
fernũ me mergerẽ qᷓ; in me pem̃ dimitterẽ. O

igit᷑ ꝑditi pctõꝛes cognoſaie vecoꝛdiã veſtram

Si em̃ ꝑdidiſſed veſtẽ vel pecunis:aut aliaʒ rẽ
charã:ſollicite diſcurreret inqͥrẽtes ſi q̊ͥ mõ rẽꝑ

dlitã inuenire valeretis. Si etiã infirmitatẽ ocu

loꝝ vel auriũ ſeu lingue vel alicuiꝰ mẽbꝛi icur⸗
riſſetis:medicos curaretis ↄſulcre.⁊ qᷓ;diu du⸗
raret infirmitas in triſticia eſſeq. Cũ g̊ deũ vrm
ꝑdideri tã immẽſum bonũ:vt ſine ipᷣo nulluʒ

ſit bonũ:q̃re nõ qritj eũ recuꝑare.Effunde g̊la

chꝛymas ꝓ amiſſione ſpõſi tui o ania peccatrix
vt poſſis cũ Dauid ꝓpha dicere. Fuerunt mihi

lachꝛyme mee panes die acnocte:dũ ðꝛ mihi q̊
A

tidie vbi eſt deꝰ? tuus. A
q Uarta pcii malignitas ðꝛ extinctionis.

Hoõ em ꝑ pam q;tum in ip eſt occidit

Zborm
Käri
vden
deope
Ntöͤrd
gahe
nit

l
Um
paf
tole
blle
ſtai⸗
linn
ſooni

miiſammn,

nürci gbiiin
dimſichn
Pa vina B
urſſenüraneg
n vnlld
npdin 6 o
Mij Peccaui
1r 3dcocñct
nullüma ſe
idon aucige
tur Zug'inlde

ſema danne

pam: qöa
id eſta ren
nurabilbache
Solannoger
immii oni
viynlideſin
vonns int
rcigucenen
gipusnin
daminai. O
Nrdii vatnan
nä:aut aliyfi
sͤſinoni⸗
infinmunoa⸗
umähiar/
orridn di
Csdi m
ineſponuln
mia pecun
4 h

2

düd: mihi
4

annonns
jacknuit

ð W

Folium

deũ patrẽ ⁊ crucifigitfilium ⁊ extinguit ſpiritũ/⸗

ſqom.De pmo inqͥt Berñ.in ſermone ſaẽ Ludie
Permanẽs in iniqᷣtate tua:pam̃ tuum vis eſſe

impunitũ.vñ vis deũ eſſe iniuſtũ.Exigit em̃ iu
ſticia eiꝰ vt vnicuiq; reddat ſᷣm oꝑa ſua.Qui qt

vult deũ eſſe iniuſtũ:vult deũ nõ eſſe deũ. qͥ auũt
delſiderat deũ non eſſe:q̃ntũ in ipſo eſt deũ occ

dit.qᷓ ⁊c. Ampliꝰ dico ꝙ ꝑ pam negat᷑ deꝰ. Unñ

Hiero. i. q. iij.c extimat. inqᷣt. Quotiẽſcũq; vin⸗

cimur a vicijs atq; pctis:totiẽs deũ negamus.

2

Scðo ꝑ pam ðꝛ xps iterũ crucifigi:iuxta illud
ad Heb. vj. Rurſus crucifigẽtes i ſemetipᷣis fi

liũ dei ⁊ oſtẽtui habẽtes. Ubi glo.ait. Chꝛiſfuʒ

crucifigũt ⁊ cõtumelie hñt qͥ gram eiꝰ vilipẽdẽ/

tes:in pctis iacẽt.Nã cũ dei filiꝰ ꝓ ſalute bũana

ſanguinẽ ſuũ fuderit: cũ qͥs moꝛtalit᷑ peccat ꝑ⸗

inde eſt adi ſanguinẽ eius pedibo conculcaret ⁊
in lutũ ſeu in ſtercus ꝓijceret. Niero.quoq; ad
Pamachiũ ⁊ Occeanum dic:ꝙ pem̃ moꝛtale
cõmittẽtes dicunt᷑ cum iuda tradere et occidere
chꝛiſtũ.Etidẽ inqͥt Beda ſuꝑ Mattheũ.⁊ hr̃.xj
q.iij.c. Abijt iudas.iĩmo glo.ſuꝑ epłam ad He
bꝛe.ðt: maiꝰ eſt pem̃ illoꝝ qͥ ꝑ moꝛtale pem

nũc offenduũt xrpᷣm regnantẽ in celis q; fuent eo⸗
rũ qᷣ eũ crucifixerũt ambulanteʒ in terꝭ. Terco

pctòꝛ ðꝛ extinguere ſpũmſctm̃: cõtra illud.j.ad
The.v. Spum nolite extinguere, vñ Aug. ad
Bonifaciũ ait.Nõ ideo hᷣ dicit apls ꝙ ſpuſſan

qus qͥᷣ vni? eſt ſube cũ patre ⁊ filio extingui poſ
ſit. ſed qᷓntũ in ipſis eſt extinctoꝛes menito vocã/
cur qᷣ ita agũt vt extinauʒ velint. Spũm g̊ ſam
qui datꝰ eſt nobis nõ inq;tũ in ſe eſt:ſed inq;tũ
in nobis extinguimꝰ dũ peccãdo a nobis illum
fugamus Hecille.Et Berñ.inqᷣt. Quid eſt pec
catũ niſi venenũ qddã ⁊ gladiꝰ qᷓntũ in ſe eſt in/

terimẽs patrẽ ⁊ filiũ ⁊ ſpumſcim. B
AUAUlinta pcti malignitas ðꝛ abomiatiois

gq Lacet em de? amet oẽs creaturas:vt ðꝛ

Baß. xj. tñ ſi in eis ſit pctm̃:eas odio hʒ
Juxta illud Dauid pᷣſ.v.Odiſti oẽs q oꝑantur

iniqͥᷣtatẽ.et pᷣſ.cxxxviij.ðꝛ. Perfecto odio oderã
illos: ⁊ inimici facti ſunt mihi.et Pꝛouerb.xv.

Abomiabilis eſt deo impiꝰ ⁊ impietas eius.et
Ecẽci.xij.Altiſſimꝰodio habetpoꝛes.⁊ Judith
v. Deilloꝝ oditiniqᷣtatẽ.Quatũ aũt exoſum ſit
deo petm̃:patet.qꝛ nõ ꝓpt᷑ aliud odit diabolum
vt ðt Augꝰ.xij.ð ciui.dei.ca.iij. Itẽ qꝛ vt deſtru/⸗

eret pcm̃:moꝛi fecdit filiũ ſuũ vnigenitũ.vñ ipſe

inqͥt Eſa.liij. Pꝛopt᷑ ſcelus ꝓpłi mei ꝑcuſſi illũ.

Signũ em̃ eſt ꝙ qͥs ſũmopere odit inimicũ qñ

vtillũ interimat eſt ↄtẽtꝰ ſimł interimere filiũ ſu
um vnicum. Ipſe vo dñs Jeſus tãtop ere odit

pam vt ꝓ eius intemptiõe libent᷑ deſcẽderit ad

tolerãdas innũeras vite huiꝰ miſerias ⁊ hoꝛri/

bilẽ moꝛtẽ crud.et hᷣ eſt qð ðꝛ Eſa.vbi. Poſu

it aiam ſuã ꝓ pœõ.Ex q̊ apparet grauitas et ma

lignitas pci. Ideo inqᷣt Berñ.in ſermõe ð paſ/
ſione. Cõſidera o hõ q; grauia fuerint cimia qᷓ

eſt infructuo

bus neceſſe efuitpꝛo ala tua dñũm Jeſum; vulne
rarni. Uoluit ̊ Jeſus vendi vtnos a pctõ redi/

meret. ligari:vtnos ab ipſo abſolueret ſangui /
nẽ ſuum fundere:vt nos ꝑ ipᷣm a pcõ lauãaret.
danari:vtpctm danaret.O igit᷑ ingrata aia qre

tantũ dilig pcã q̃ te inimica dei faciunt ⁊ abo/

minabilẽ creatoꝛi tuo:qͥ tam hoꝛribilẽ paſſionẽ
tolerauit vt tea pcõꝝ vinchłis liberaret.De q̃ ö:

Eilſa.vbi S. Ipᷣe vulneratꝰ eſt ꝓpter iniqᷣtates no/

ſtras:attritus eſt. Ppter ſe celera nr̃a. O diabolice
pccõꝛ audi qͥd Gꝛeg.in qdã omel.ðt.Chꝛiſtus
moꝛtuꝰeſt vttibi imoꝛtalitatẽ donaret:eſuriuit

vt te ſua carne ſatiarer:ſitiuit vt te ꝓpꝛio ſanguie
potaret:ſuꝑ aſinũ ſedit vtte ſuꝑ cherubin ſede⸗

re faceret:baptiſatus eſt vtte lauaret:alapis ce/
ſus eſt vtte a ſeruitio liberaret:viatoꝛ factus eſt

vt tte ſine laboꝛe faceret:hõ appellatꝰ eſt vtte de-

um vocaret:filiꝰ hois dictus eſt vt te in filiũ ði

adoptaret: oꝛauit vtte fidelem faceret. Hecille.

Augꝰ. aüũt in ſermone ad heremitas adiungit.
Pꝛo nobis ligatus eſt vt nos abſolueret.tem⸗
ptatꝰeſt vt nos a tẽptationibo liberaret.hũiliatꝰ
eſt vt nos exaltaret.ſpoliatꝰẽ vtnos tegeret.ſpi⸗
nis coꝛonatꝰ vt nos coꝛonaret.felle ⁊ aceto po⸗
tatus vt nob fontes mellifluos aꝑiret. ocaſus
eſt vt et᷑nã nobis vitã donaret. Hec ille.Aplłus
aũt Paulus ad Col.ij.ðt. ꝙ xpᷣs deleuit arog/
phũ decreti qð eratotranũ nob:affigẽs illð cru

i vt nos moꝛtuos in delicijs viuificaret. Tãta

em̃ eſt malignitas pcti ⁊ taʒ grãdis abomiatio

illiꝰ añ deü: ꝙ ſi in aliqͥ ſccõꝝ vel etia in btã vᷣgi

ne aut in hũanitate xpᷣi ſi poſſbile eſſet inuenire

tur aliqð moꝛtale pctm̃:ꝓtinꝰ de celo ülũ deijce

ret ⁊ in inferni ꝓfundo demergeret. Itẽ ſi aliqs
in pctõ moꝛtali exiſtẽs ⁊ ſe emẽdare nolens oia
oꝑpa de Kruere bonoꝛ faceret:deo tñ placere nõ
poſſet.Scnptũ eſt em̃ Pꝛouer.xv. Uicime im
pioꝝ abominabiles dno. et Ecci. xxruij. Dona

iniqͥꝝ nõ ꝓbat altiſſimꝰ:nec reſpicitĩ oblatioib
coꝝ.Trãſſũptiue in c.in guibo.iij.q.vij.⁊ c.imo
lans.xiiij.q.v.Eſt ̊ exiſtẽs in pctõ moꝛtallinba

bilis ad agẽdũ aliqͥd opꝰmeritoꝛiũ. Sicut em
ille qᷣ eſt in charitate et gra dei facit oia oꝑa ſua

viua.ſic ecõtrario hñs moꝛtale pem̃ ⁊ cõſeq̃nt᷑

exiſtẽs ſine charitate ⁊ gra dei:facit oia oꝑa ſua
moꝛtua ⁊ infructuoſa qͥ ad vitã ecnã:etia ſi plu

res aaꝰ vᷣtuoſos ageret qᷓ; vnq; fecerit xpᷣs ⁊ be
ata vᷣgo ⁊ oẽs ſcti ſimul.Et ideo de tali aia pec⸗
catrice dici põt illud Geñ.j.Terra aũt eratina⸗
nis ⁊ vacua. Et figurat᷑ ꝑ vxoꝛẽ Loth: q̃ vt ha/

ber Genind: retro aſpexit cõuerſa eſt i ſal: qð
um. Per qð dat᷑ intelligi ꝙ auer⸗
tens ſea deo ꝑ pcm:ad moduʒ ſalis fit ſterlis
⁊ infructuoſus in oibo operibo ſuis.Quinimo
oĩa oꝑa eiꝰviua q̃ pꝛius in charitate ⁊ gr̃a di fe
cerat:ſtatim adueniẽte peõ moꝛtali moꝛtifican
tur ⁊ ꝑeuntq̊ͥ ad ipᷣm: ſi nõ reuertatd pniam.
etipſiꝰ merita dant᷑ a deo alijs ſaluadis 4 ſunt

Bermo

in gra:vt aitſcũs Bonauen.in.iiij. di. xiiij. ar.ij/
q.iij. Sicut em̃ qn qͥs coꝛpꝑaliter moꝛit᷑ fratres
⁊ ꝓpinqͥ eiꝰſuccedũt in bonis ipſi:ſic etiã fit qũn
aliqͥs moꝛit᷑ ſpũalit᷑ ꝑ pam̃ de bonis eiꝰſpũali⸗

bus.Et idem ponit btũs Tho.in.j.diſt. xl.q.iiij
vbi exponens illud Apoca.vj. Tene qð hẽs ne
aliꝰaccipiat coꝛonã tuã:ſic dicit. Hoc põtintel/

ligi de duplia coꝛona. viq; pſenti ?⁊ futura. Sii

telligit᷑ de coꝛona pᷣſentis iuſticie:dicit᷑ aliꝰ coꝛo

nã alteriꝰaccipe dũ oꝑa ipſiꝰin charitate facta q̃

ſibi ⁊ alijs ꝓderant:Fᷣm ꝙ ſpũs charitatis facit
oĩa bona ſctõꝝ cõia:ipſo peccãte ſibi ꝓdeſſe de⸗
ſinũt ad meritũ vite eterne:eoꝝ tñ fructꝰ in illis
manet qͥ in charitate ꝑſeuerat. Si aũt intelligit

de coꝛona glie:ſiliter exponit᷑.qꝛ ſcti in pria exi⸗/

ſtentes gaudẽt de meriꝭ oĩm ſctõꝝ qᷣſi unti hoc
mũdo. Uñ aliqͥ peccãte cuiꝰ mulea merita pᷣcel/

ſerũt:gaudia illoꝝ meritoꝝ in eenũ manebunt

in ipſis btis q̃ ipſe peccãdo amiſit. Hecille. E

On ſolũ aũt deo abominablile eſt pom
n ſed etiã angelis: q vt inqᷣt Berñ.i ſermo
ne de angelis. valde de pœõ a napis cõ/⸗
miſſo cõ iſtant. ed eoꝝ cõtriſtari eſt ad modũ
cõtriſtantiuʒ ſe hr̃e.Nõ em põt in eis eſſe paſſio
afflictiua:cũ ſint bti. Itẽ eoꝝ triſticia de pcõ eſt
nolle pctm̃ cõmitti.vt inqͥt Petrꝰaureoli ĩ.ij.di.
xij.Oce hac triſticia inqͥt Augꝰ.i li.ſolilloqᷣoꝝ.ca.
xxviij.Quotiẽs bñ agimꝰ gandent angeli ⁊ tri⸗
ſtant᷑ demones. Quotiẽs vo a bono deuiamꝰ
Diabolũ letificamꝰ:et angelũ ſuo gaudio frau⸗
damus.De hac angeloꝝ abominatioe hr̃ exem
ꝓlũ in vitaſ pan. E. cũ qͥdã ſenex ambularetꝑ
Deſertũ vidit duos angelos ſecũ ꝑgentes: vnũ
a dextris ⁊ alteꝝ a ſiniſtr.et cum inueniſſent ca
dauer hoĩs moꝛtui fetidũ:ſenex obturauit na⸗
res:nõ valens fetoꝛẽ ſuſtinere.Angeli vo ñ ob/
turauerũt nares:erãt em̃ in foꝛma hoim.Cum
aũt obuiaſſent cuidã iuueni oꝛnato ac diſſolu⸗
to obturauerũt nares.⁊ cũ ſenex qreret cãm: di
xerüt angeli. Lu cũ ſis caro ſent fetoꝛẽ carnis.
Nos vᷣo cũ ſimꝰ ſpũs:nihil hmoti ſentimꝰ.ſed
ſolũ fetoꝛẽ pci.Eapꝛopt᷑ inqͥt Anſelmꝰ in q̊daʒ

ſermone. Zolerabiliꝰfetet canis putridꝰ holbꝰ:

qᷓ; ania peccatrix deo ⁊ angelis eius.Ideo Au/
guſt.in li.meditationũ ca.xxiiij.exclamat dicẽs.
Heun pem̃ hoꝛrendũ:heu res deteſtabilis nul⸗
lo mõ cõparabilis.O maledictũ pctm̃ tu es il/
lud qð aiam turpiſſimã facis. Ideo pctõꝛi dici

tur Treñ.iiij. Oenigrata eſt ſuꝑ carbones faci⸗
es tua.et Ecci.xlvij.Oediſti maculaʒ gloꝛie tue.

Exrta malignitas pcii ðꝛ ſubie/ D
8 cronis.Oe q;ᷓ bꝛeuib bic me expedia.qꝛ
Dliffuſe de illa ꝑtractabo in ſermone de
victoꝛia ſuijpius.Dico igit᷑ ꝙ pem̃ ſubijcit ho⸗/

minẽ miſerabili ſeruituti. vt em aiunt cheologi
in.ij.di.vl.ſi pom̃ nõ fuiſſʒ nulla in mũdo ſerui

tus eſſet. ſed omnes eſſent liberi libertate vtus
et inno cee oꝛiginalis. Un interro gat?ꝰ Secun

.
*,»
2 * . — ... „
. . 7

dus ppᷣus qᷓ eſſet vera libenas homis Rñdic

ꝙ eſt innocentia. Ergo econtrario nulla eſt ma
ioꝛ ſeruit qᷓ; pctm̃ ⁊ ſeruire pctõ ac diabolo hõ
em̃ ſuꝑatus a diabolo ꝑ petm̃ eius ſeruus effi
cit᷑:ita ꝙ ei ad nutum obedit. Etideo inqͥt Gꝛe⸗
go.in ᷣmiramur.xxiiij.q.j.ꝙ ipſe diabolus ha

bet ptatem ſuꝑ peccatoꝛem ſicut paſtoꝛ ſuꝑ gre

gem ſuü. Uñ btũs Frãciſcus vi
nẽ ſuꝑ turrim aquitatis Aretine qͥ ſolus ſufficie/
bat ad cuſtodis inhabitantiũ in ea.qꝛ ipſius ſe⸗

quebant᷑ habenas:vt poſtea fuit eidem ſctõ re

uelatũ a deo Nam pqõꝛ eſt vt ceruus: de q̊ͥ di⸗

cunt naturales phᷣiꝙ ex qͥ vinci᷑ ab aliquo alio

ceruo:ſemꝑ poſtea illũ q̃ſi dũm ſuũ veneratur
et cum illi occurrit caputincliat⁊ coꝛnua dimit
tit in ſignũ ſubiecionis ⁊ ſeruitu.O igit᷑ ſerue

nequã.o ſcelerate p ccõꝛ.o ſubdite diaboliimmi

(tui:qui ſeruis libidini:qͥ delectarj in ↄfuſione

tua:qͥ cõtra naturaʒ factꝰ es ſeruus cũ dñs eſſe

deberes. Ait em̃ imꝑatoꝛ inſti.ð iure ꝑſo.S.ſer/
uitus.Seruitus eſt cõſtitutio iuris gentium q̃
qs dño alieno cõtra naturã ſubijcit᷑.Et in.l.ma
numiſſiones.ff.de iuſti.⁊ iu.ðꝛ. Jure naturali
oẽs hoĩes liberi naſcebant᷑nec eratnota manu

miſſio cũ ſeruitꝰeſſet incognita. Lbertas auteZ
eſt adeo pᷣcioſa vt dicat᷑ in.l.paulus.ff. de fidei

cõmiſſ.liber.Nibil pᷣſtari põt granꝰ libertate.O
igi᷑ famule diaboli.o ſerue nequiſſime:fclas ꝙ;
qcqͥd acqrit ſeruus: acquirit dno:⁊ tu diabolo

Nã inſti.de hijs qͥ ſunt ſui vel alie.iur.S.j.ſcri⸗

ptum eſt. Itaq; in ptate dñoꝝ ſunt ſerui:et q̊d⸗
cunq; ꝑ ſeruum acqrit᷑: dño acquirit᷑. Quia aũt
quãto ꝑſona cui ſeruit᷑ eſt vilioꝛ:tãto ſeruiẽs ei
eſt vituꝑioſioꝛ. Ideo vituꝑioſiꝰ eſt tibi eſſe ſer/

uum diaboli qᷓ; eſſe ſeruũ vnius poꝛcei vel aſini

vel cuiuſuis hois pauꝑis ⁊ abieci.Quia vo ꝑ
pcm es etiam ſeruus ipſius pcti:vt teſtat᷑ dñs
Jo h.viij. hec ſubiectio peioꝛ eſt qᷓ; eſſe ſubiectũ
diabolo.pctm̃ em̃ eſt deterius ipſo diabolo.nã
diabolus eſt aliq̃ ſuba q̃ inq;dtum creatura dei
eſt bona.Oẽ em̃ qð fecit deus eſt bonũ Geñ.j.
Pecm aũt nihil eſt:dicẽte Auguſtino in li.ð na
tura boni. Peccatũ nõ eſt ſuba aliq̃ ſed ſimpłr
defectus ⁊ pᷣuatio boni.Et Anſelmꝰ in li.de ↄce

ptu vᷣginali ait. Pam ita ſe habet ad eſſeſic ce/
cltas ad oculũ ⁊c. Sdis q̊ʒ o maledicte pccõoꝛ
qꝙ ita diabolus te habet incatenatũ ⁊ aſtricumn
ſue ſeruituti:vt difficulter poſſis ad opꝑandum

bonũ exire.Cuiꝰ rõ c.qꝛ ſicut hñs pedẽ claudũ
nõ põt bñ ⁊ rece ambulare:ita cũ affectꝰ ment

ſit pes ſpũalis aĩe:ſi ꝑ pœm ſit inoꝛdinarꝰ et di/
ſtoꝛtus:nõ p oterit faciliter ꝑ ſaluꝭ ſemitã ꝓficG

ſci.Et huiꝰ figura hr̃ Act.xij.vbi ðꝛ. Petrus
eratin carcere doꝛmiẽs int᷑ duos milites vinaꝰ
catenis duab:⁊ cuſtodes añ oſtiũ cuſtodiebãt
carcerẽ. O ꝑdite pctõꝛ tu es ille icarceratꝰ.Car⸗

cer eſt cõ cupiſcẽtia Duo milites int q̊s doꝛmis

ſuncaccidia ⁊ ignoꝛãtia.Due catene qͥb ligatꝰ

dit vnũ demo⸗

ta ſ
clleſzt
es pb
unal
ſytali⸗
barintt
ſiloqſar⸗
füptemme
lbeure
D
Collaſut
Wrhs
Wu
Krqin
apotb
al J
polvor⸗
Eb dia
äpean
eudeſe
facnse
Eylco.
Böpar
Ws

nauen
Men
pcoꝛl
gach
a
Peccat
anſi

wonugd 6
kadaleni
mfuü en
ure md

saidieſſe
ioregoel
duns ganmn

1 Uams un
nn lben)
iſſimmefan;
nor iu diabo⸗
uc iur 0i
ſuntſantaſe,
uin’ Quuti
derin ſniisd
dkabiche ſ
porrckali
Qun ſoß
cinnckudis
kcſe ſobiei
podubooni
wni Hij,
monnlione
iiſed ſinptr
me inlidee
tuaͤcſeſi
Aledicr o
i 1atncun
Mogmän
petecud
uafe non
dinar' aN
ſeniii fi

Folium

es ſunt difficultas pnie ⁊ delectatio pᷣſentj vite.

CCuſtodes añ oſtiũ cuſtodientes carcerẽ ſũt tẽ/

ptationes mũdi:carnis ⁊ diaboli.Etideo opoꝛ
tet ꝙ angelus dei.i.pᷣdicatoꝛ ꝑcutiat latꝰpetri.i.

pcõꝛis:dicens.Surge velocit᷑ſ.a pccis.Qua⸗

pꝛopter o miſeri põꝛes vt cadere poſſint cate⸗
ne de manib veſtr:ego dico vob illð Michee
.Surgite ⁊ abite: qꝛ nõ habe hic requiẽ.ſ.in
celeribo veſtris. Exite ̊ᷓ de carcere vicioꝝ et ſer⸗

H uitute diaboli:⁊ ad virtutũ libertatẽ ꝓperate.qꝛ

vt inqͥt verſificatoꝛ fabulaꝝ Eſopi.fabula.lv.
Ditioꝛ eſt liber mendicans diuite ſeruo.
Libertas pᷣdulce bonũ:bona cetera condit.
Libertas animi ab eſt ⁊ vera voluptas.
Eſt aũt vera libertas illa de q̃ ðꝛ.ij.ad Coꝝ.iij.
et extra de regul.c.licet.⁊.xix.q.ij.c.due ſũt. Ubi
ſpũs dñi eſt:ibi libertas.et Hiero.ad Celantiã
ait. Sola apud deũ libertas eſt:nõ ſeruire pec/
catis.? Boetiꝰ.j.de cõſołl.inqͥt.O btẽꝑare iuſti/
cie ſũma libertas eſt.Et ideo eã oẽs acqᷣrere de⸗
bent. Ait em̃ pvᷣus.iij.de regimie pᷣncipũ.ꝙ lib
tas habet extimationẽ ſuã ſuꝑ oĩia bona.qð pa
tet. Nã ſi haberes oia bona mũdi ſine liberrate:
eſſeſqʒ incarceratus vel ſeruus alterius:oĩa da

res ꝓ habenda ipſa libertate. Silr auis reſtri⸗
cca in aliq̃ camera vł cauea:licet paſceret᷑ zucha
ro alija abuſcng ſibi placi cibis q̊s nõ ha⸗
i

beret in libtate:tñ ſi aꝑires oſtiuʒ cauee diceret
ſi loqͥ ſcret ⁊ intellectũ haberet Tenetuũ ʒucha
rũ ꝓ te:magis em̃ mihi placet vᷣmiculus ĩ luto
cũ libᷣtate comeſtꝰ qᷓ; oĩia tua bona ĩ pᷣuitute. E
Fbptima pci malignitas ðꝛ imutatiõis

98 Deq;ᷓ etiã bꝛeuiꝰme expediã.qꝛ de ea dif
fuſius tractaui in pᷣdico ſermone de vi
ctoꝛia ſuijpſius.Dico igit᷑ ꝙ petm̃ ĩmutare dia
tur hoĩis naturã. Uñn Zulliꝰ in ꝑadoxis inquit

Voluptas animũ a ſede ſua ⁊ ſtatu dimouet.
Ex q̊ infert ꝙ hõ deditꝰ voluptatiba ⁊ vicijs di⸗
ci pot beſtia. Ideo Macrobiꝰ in li.ſaturnaliuʒ
ait. In pecudũ ferarũq; numero babet᷑ qͥſquis
voluptatibo vacat. De hoc etiã loquit᷑ Areſto.j.
Eth.dicens. Multi qͥdem ſunt oino beſtiales
vitã pecuduʒ ſibi eligentes.O igit᷑ infelix pccõꝛ

erubeſce:qꝛ ꝑ pem̃ beſtia ⁊ peioꝛ om̃ib beſtijs
factus es.Eaꝝ em̃ beſtialitas ẽ ſine offenſa dei

t vicio. De hac beſtialitate pctõꝛis ðꝛ ĩ pᷣſ.xlviij
Cõparatus eſt iumentis iſipiẽtibo ⁊ ſimilis fa⸗
Ctus eſt iillis. F

4äü

o Unu em̃ pam inducit ad aliud. VUñ in⸗
It M gr.in.ij. diſt. xxxvj. et ibi btũs Bo

nauen.ar.j.q.j.q; pem̃ eſt cauſa pcti. Sũt ů̊ ſe⸗/
ptem pᷣcpinia ſiue gradus ꝑ q̊s pꝛaua cõſclẽtia

pctõꝛis ruit:niſi ꝑ pniam cto reſiſtat. Pꝛimus
adus ðꝛ impoꝛtabilitat.Nam pctõ cõmiſſo
ma vice videt᷑ ſibi impoꝛtabile.qꝛ mẽti inſuete
peccad:faco vno põ videt᷑ ꝙ omnes ſciãt pec
catũ ſuũ:⁊ adeo videt᷑ defoꝛme et impoꝛtabile

cxaua malignitas pcti ðꝛ inductionis

XLI .

ꝙ non reperit reqͥem.iuxta illð Hiere.ij. Scito
qꝛ malũ ⁊ amaꝝ eſt te dereliqᷣſſe dũm deũ tuũ.
Huic aũt facile eſt reuerti ad pniam:qð ſi nõ fa
cit:ſequit᷑ qð dicit Gꝛego.ſuꝑ Eʒech. Pem̃ qðv
bꝑ penitentiam nõ dilui:mox ſuo pondere ad
aliud trahit.Et huius exemplũ habem?. ij. Re⸗
gu.xj.in Dauid qͥ pꝛimo vidit Berſabee ⁊ eam
cõcupiuit.ſecundo cõmiſit adulteriũ.⁊ tercio fe
at ho miadiũ Urie. Silr vt b Mat.xxvj. Pe
trus pᷣmo negauit chꝛiſtũ.ſcõᷣo ꝑiurauit.terco
vᷣo anachematiſauit. Pcrõꝛ ǵ̊ non penitens de
pᷣmo pcõ:⁊ cõſequenter ꝑpetrans aliud pem̃
cadit in ſecũdũ gradũ.Secundus em̃ gradus
eſt ꝙ cõmiſſo pctõ ſecũda vice ſibi videt᷑ graue:
q;uis nõ videat᷑mpoꝛtabile ſiutpmum. Po
teſt ergo talis pctõꝛ dicere cuʒz ꝓpheta pᷣſ. xxxvij.
Iniquitates mee ſuꝑgreſſe ſunt caput meum:
et ſicut onus graue grauate ſunt ſuꝑ me.Ab h̊
tamẽ gradu etiam facile eſt reſi urgere. ad qð fa⸗
ciendum hoꝛtat᷑ Apłus ad Heb.xij.dicẽs. De⸗
ponentes omne pondus ⁊ circumſtãs vos pec
catumeEt ſic iſte Frodhue⸗ dict᷑ grauitatis. Ter⸗
cius vᷣo appellat᷑ leuitatis. Nam pem quod pᷣ⸗
mo videbat᷑ impoꝛtabile:ſecundo graue:tercia
vice cõmiſſum tatoꝑe ipſi pctõꝛi videbit᷑ alleui/
ari:vt quaſi nõ ſentiat onus eius.tamen qñ co

gltat de illo ſcit illud eſſe malum. Sed quia nõ

ſennit grauedinẽ eius:ideo de eo raro cogitat:et
ſicillud purgare ꝑ pniaʒ non curat.ſed eſt ſicut
ille qui dicebat. Cras craſtinando bene fadam
neſdo quãdo.Etideo tranſitad quartum gra⸗
dum peioꝛeʒ qui ðꝛ inſenſibilitatis.poſtea em
nullam ſentit grauedinem pci:ita ꝙ ad pniam
nõ cõmoue?᷑:nec pᷣdicatione:nec flagello ðᷣi: nee
conſcientie remoꝛſu:nec diuina inſpiratiõe.De
qbus pcõꝛibus dici᷑ Hier.v. Percuſſiſti eos
et non doluerunt: afflixiſti eos ⁊ renuerunt ac⸗
apere diſcplinam. Indurauerunt facies ſuas
ſupꝛa petram ⁊ noluerũt reuerti. Hec ibi. Hãc

ei malignitatẽ habet peccatum ꝙ indurat coꝛ

Ideo de peccatoꝛe diat᷑ Job.xlj.Coꝛ eius indu
rabitur quaſi lapis Et ſictalis peccatoꝛ indura
tus ⁊ inſenſibilis facus taliter eſt circundatus
et ligatus catena peccatoꝛum: ꝙ valde diffiale
eſt eum reſurgere. Unð poteſt dicere cuim Ps.
Funes peccatoꝛum circumpleri ſunt me. Uera
eſt em illa ſententia Pꝛouerb.v. Funibus pec/
catoꝛum quiſq; cõſtringit᷑. Et ideo peccatoꝛ exi
ſtens in hoc gradu poteſt dicere de peccatis il⸗
lud Pꝛ ouerbᷣ.xxiij. ulnerauerunt me et non
dolui:ꝑcuſſerunt me ⁊ non ſenſi.Sicut aũt in⸗
ſenſibilitas coꝛpoꝛalis eſt ſignum moꝛtis coꝛ⸗
poꝛalis:ſimiliter inſenſibilitas ſpiritualis eſt ſi
gnũ moꝛtis eterne. Unde talis eſt ſimilis cani
q non ſentit lapidem in collo donecextra nauẽ
iu aquã ꝓijci᷑ ⁊ ſubmergit᷑ Quitus gradus ðꝛ
iocunditatis. Poſtmodũ em̃ nõ ſolũ nõ doler
de pcõ ſed in eo delecat᷑ et gloriar De oin

Bermo

pctõꝛibo ðꝛ Pꝛo uerb. . Letant cũ malefecerint

et exultant in reb peſſimis. Sextus gradus ð?ꝛ
appetibilitacis. Adeo em pam Apter cõſuetudi⸗
nem malã fit ei appetibile ꝙ ſine vlla tẽptatione
inadtat ſeipᷣm ⁊ qnit quõ illud cõmittere poſſit.⁊
ſirc vltro ſe offert pco: nec expectat temptatione:
ſeg pᷣuenit eã ⁊ inducit.ſicutinqᷣt Aug.in c.cõſi

deret. de pe.di.v. Et ideo caditi ſepnimũ graduʒ
qui ðꝛ defenſabilitad.qꝛ deſpatus de venia ſu⸗

—

um defendit crimẽtanq; bonuʒ.De q̊ Pꝛouer.

xviij. ðꝛ. Pctõꝛ cũ in ꝓfundũ pcõꝝ venerit: ve⸗/
niã cõtemnitt. M

Ona bncipalis malignitas pci ðꝛ dele
n cationis. Ut em̃ inqᷣt Augꝰ.iiij. de ciui.

dDdDdei. demones delegant ⁊ gaudẽt qn vi/

dent pctm̃ cõmitti ꝓpter qð hoies ad eternã dã⸗

nationẽ trabunt᷑. Uñ redtat Gꝛeg.in.iij. Dialo/

gonꝝ de qdam iudeo qui de capania ꝑgẽs Ro
mã: cũ quadã die ſe repperiſſet ꝓpe ciuitatẽ Fun/
danã: adueſpaſcente die ſe in dam appollinis
tẽplo cõtulit.ibiq; cũ ſtaret in nocte:vidit mali⸗
gnoꝝ ſpirituũ turbã pncipẽ ſuũ comitantiũ: qᷣ

ſedẽs cepit examiare quãtũ malũ feciſſent ppe/

trari. Uenit g̊ vnꝰ ꝗ dixit ꝙ cõmouerat Andreã
epᷣm illiꝰciultatj in magna teptationẽ camis de
qdã ſancnimoniali qua ſecũ habitare ꝑmiſerat
cofidens in vᷣtute ſua:ita ꝙ pᷣterito die hoꝛa ve⸗
ſpertina ex laſciuia illi blãdies ſuꝑ collũ eiꝰ ma/
nũ poſuerat ⁊ alapam ei dederat.ſubiũ xitq; ille
nequaʒ ſpirit? ꝙ delapſu eius ſubito ſperabat
Quapꝛopter ille pnceps maximã oſtendit leti⸗
ci: exhoꝛtatuſqʒ; eſt illũ vt inceptũ opꝰ ꝑficeret:
ꝓmicttẽs ꝙ tali facinoꝛe maximã inter alios ſpi
nitus palmã repoꝛtar. H
EFEiadma pcii malignitas ðᷣꝛ alienationis
d fſinue infatuationis. Facit em̃ hoĩeʒ ſtul/

ti ⁊ fatuũ.ſed iſtꝭ fatuis plenus eſt mũ/

dus.Nã Ecces.j.ðꝛ. Stultoꝝ infinitꝰ eſt nume
rus. Etideo nõ poſſum illos ad plenũ demon
ſtrare. qꝛ ipoſſibile eſt ifinita ꝑtrãſire.j. Poſte.
ct infinitũ eſt nob ignotũ ⁊ magnitudie ⁊ młu⸗
tudine.j. Phiſi. Dicit᷑ aũt ꝙ ᷣm Phm ſüt ſexa
gintatres ſpecies pᷣnapales ſtulticie. De ꝗb li⸗
cet aliq̃s qͥs habeat nõ tñ reputat᷑ ſtultꝰ ſed ðꝛ
Rarleʒ are.i.hr̃e ſpecies ſtulticie aliq̃s.Qñ auteʒ

habet mlłtas ſpẽs ſtulticie puta decẽ vel viginti

cũc ſtultꝰ ab oibo appellat᷑:maxie cũ ꝓijcit lapi⸗
des ꝑ viã ⁊ hmõi.De ipſis aũt ſexagintatribus
ſpeciebo demẽtie loquẽdo:etiã aliq̃s alias refe⸗
remus. Pꝛima q̃̊ꝝ ðꝛ ↄuerſionis.Stultꝰ em̃

elſet qͥ ſpõte ↄſentiret ⁊ eſſet cõtentꝰ cõuerti in be

cctiã:ſicut facit pctõꝛ qͥ ꝑ pem effiat᷑ beſtia: vto
dirimꝰ. Nonne ſtulteſſet ille qͥ eſſet ↄtent effici
canis vel poꝛc. Certe ſic. Ettñ hõ ꝑ pem̃ dicit᷑
xffici canis et poꝛcꝰ. Uñ ſaluatoꝛ ait Mat.vij.

Molite ſemm dare canibb:neq; mittac margari/

taas añ poꝛcos. Per canes aũt ⁊ poꝛcos intelli

gitpcoz es. Pctoꝛ em̃ ðꝛ canis mulciplici rone

regere ſclc nec vult ab alijs regi ac gubeman.

Pꝛimo /pterſuã impudentiã. Sicut em̃ canis

etiã coꝛã rege nõ erubeſcitfacere feditatẽ ſus:ſic
nec pctõꝛ coꝛã deo erubeſct ꝑpetrare iniqtateʒ:
cũ tñ deꝰoia videat ⁊ cemat:vt ðꝛ Ecci.xxiij. Se
cundo ꝓpf᷑ iracundia. Canis em̃ ſi auribo trahit᷑

ſtatim iraſcit᷑: iuxta illõ Pꝛouer.xxvj. Sicut qͥ
apphendit canẽ aurib:ſic q iraſat᷑ ⁊ ipauẽs cõ⸗
miſcet᷑rixis alteriꝰ. Si qͥs vo cani blãdi: mox

cauda applaudit.ſi aut baculo vel lapide ei mi⸗

net᷑ terri? fugit.Et ſimilit᷑ ſtult põꝛ in repben
dentẽ ſe iraſci᷑ ⁊ iᷣm odit:iuxta illud Amos.v.

Odio habuerũt in terra coꝛnipientẽ. Sed blan
dientẽ ⁊ applaudentẽ diligit:cũ tñ dicat᷑ Eſa.iij.
PBabaul meus q te bem dicũt ipſi te deapiunt.
õminantẽ vo ⁊ flagellantẽ timet ⁊ ſaltẽ timo⸗
re cõpeſcit᷑iuxta illud Oꝛacij in epiſtoł.Oderũt

peccare mali foꝛmidine pene. UIn Pꝛouer.x. ait
Salomon. Uirga in doꝛſo eiꝰ qͥ indiget coꝛde.

Tercio ꝓpt᷑ ĩſaturabilitatẽ:iuxta illð ꝓphete pl.
lviij. Famẽ patient᷑ vt canes. Pcõꝛ em nũq; ſa-

tiat᷑ ſed vbiq; famẽ patit᷑. Nã ſuꝑbo patit᷑ famẽ

ambitionũ.auarus famẽ diuitiaꝝ.luxurioſus
delectationũ camaliuz.et ſic de ſinguł.Quarto
Apter moꝛdacitatẽ. Moꝛdet em̃ pctõꝛ pꝛoximũ
cũ ei detrahit ⁊ eiꝰfamã lacerat. Unð ille cni de
trahit᷑ põt dicere cũ ꝓphᷣa pᷣſ.xxj. Circũdederunt
me canes młti ⁊c̃.et ifra.Aꝑuerũt ſuꝑ me os ſu
um.ſ.detrahẽdo.Sicut em ligua canis rabidi
eſt nociua qꝛ eſt venenata:ita ligua detradoꝝ.
de qba ðᷣt Ps. Uenenũ aſpidũ ſub labijs eoꝛũ
Quinto ꝓpter reiecoꝝ deuoꝛationẽ. Paõꝛ em
ea q̃ reijcit ꝑ cõfeſſionẽ iteꝝ reſumit ꝑ iterationẽ
iuxta illud Pꝛouer.xxvj. Sicut canis q reuer⸗

cit᷑ ad vomitũ ſuũ:ſicimpꝛudes qᷣ iteratſtultici/

am ſuã.⁊.ij. Pe.ij.ðꝛ.Canis reuerſus ad vomi
tũ ſuũ ⁊c̃. Tales aũt canes ab homib ſũt cauẽ
di. Vñ ait apłus ad Pkitł.iij. Videte canes:vi⸗
dete malos oꝑarios.Tales etiã canes ſũta ſo⸗
cietate bonoꝛum amouẽdi.iuxta illud Ecci.xiij
Que cõicatio hois ſctĩ ad canem.imo tales ca⸗
nes ſunt a ciuitate celeſti penitꝰ excludendi.Unñn

ð: Apoc. xxij. Yoꝛis canes ⁊ impudici ac venefi
cC. Illis em petetib vita; eternã dicet xpᷣs illud

Mat.xv.? Mar. vij.lõ eſt bonũ ſumere pa⸗
nẽfilioꝝ ⁊ mittere cnib. 3
Ecunda ſpẽs ſtulnicie dict᷑ mutationis.

8 Sicut em ſtultus nõ ſtat in ꝓpoſito ſed

ſepe mutat᷑ iuxta illud Ecci. xxvij. Stul

ꝓ vtluna mutabit᷑ita peccatoꝛ ſi aliqñ t n age⸗/

re⁊ ſe emendare deliberat:ato bonum pꝛopo⸗
ſitũ derelinquit. Ecõtra vᷣo ſapientis indiaeũ eſt

perſeuerarein bono ꝓpoſito:ſicut fadebat Ra⸗
ʒzias hieroſolimitanꝰ. De quo dicit᷑.ij. Macha
beoꝝ.xiiij. Hic multis tempoꝛibo cõtinentie p⸗
poſitum tenuit:coꝛpus ⁊ animã tradere conte/
tus pꝛo ꝑſeueratia. Tercia ſtulticie ſpecies di

ciurirregulationis. Stultus enim nec ſeipᷣm

—

onmn
Sa⸗
Ounn
buo⸗Un
Goberm
ſtulcit

üboni

lo nne
urol
npo
ſenn
00 Qun
cetaceln.
t ron

ſopinen
muijfn

monbn
mulzpla
pudennt
ordr
Piover
ſtoleics
tonss
tummcit
liiurg
ſtulam
iu⸗
4
4

Hvarde

crahiͤtl

Ponen
ei debe
erpri
AWrido
ſariur
loſtul
Gula
ſtol
(lirnte:
batcibe
Gäaüͤrd
illterf
Cobuu
l.n
me
goes
Plbe
alion
abat
Ool
litſib

1

4
Z

ncntotin

npcie Rona
* Dnsllkaid
lgua damm:
ülab labi ni
mogi Paici
us agrem
doiläütani
UKRanes,
manes ſütale,
hAU
icnenmnf
Ncr chs Alud
nü ſomaree

imunnons
tin woipſ
a
ialigidi
onum rope
nus indcuc
ugchar
tij M
connann/
madt ασ
naeſpehn)
nin ſuclin
D

4

iurgia ꝓpuocat.

Folium

Econtra vo facit ſapiẽs:de q̊ ait Phus.j. He

cha. Ad ſapientẽ ꝑtinet bene regere ⁊ bene regi.
Quarta ſpẽs ðꝛ ꝑturbationis.ſ.in aduerſitati

bus. Uñn Pꝛouer.xiiij.ðꝛ.Qui patiẽs eſt multa
gubernat᷑ pꝛudẽtia.qui aũt impatiẽs eſt exaltat
ſtulticiã ſuã. Et ideo inqᷣt Paphilus poeta. ca.

iij.homi impatiẽti.Stulte qͥd inſanis cũ te do⸗

loꝛ vꝛget inanis ⁊c̃. Quinta ſpẽs ſtulticie dici
tur occultatiõis. Pctõꝛ vᷣo a diabolo dementa
tus occultat ſua pctã ↄfeſſoꝛi ſicut ſtultꝰ ſua vi/
ſcera medico coꝛꝑali.iuxta illud Oꝛatij in epła
ad Quintũ. Stultoꝝ incurata pudoꝛ malꝰ vl/

cera celat. Sexta ſpẽs ðꝛ locutiõis. Nã ſcptuʒ

eſt Pꝛouer.xxix. LTotũ ſpũm ſuũ ꝓfert ſtultus.
ſapiens aũt differt ⁊ reſeruat in poſteꝝ. Et Eſa.
rxrxxij.Fatuꝰfatua loquit᷑.et Ecci.v. In mulq ſer
monibo inueniet᷑ ſtulticia. Et. x. ca. Stultꝰ vᷣba
multiplicat. Et.xxj.ca.eiuſdẽ libꝛi ðꝛ. Labia im⸗
pꝛudentiũ ſtulta narrabũt. Etiteꝝ. In oꝛe fatu

oꝛũ coꝛ illoꝝ. In coꝛde vo ſapiẽtũ os illoꝝ. Et

Pꝛouer. xv. ait Salomon. Os fatuoꝝ ebullit
ſtulciciã. Septima ſpecies ſtulticie ðꝛ iniuria
tionis.Scriptũ eſt em̃ Pꝛouer.x. Qui ꝓfert cõ
tumeliã inſipiẽs ẽ.Et eiuſdẽ li.xiiij. In oꝛeſtul⸗

ti iurgia ſuꝑbie. et.xvij.ca.eiuſdeʒ libꝛi ðꝛ. Ocẽs
ſtulti miſcent᷑ contumelijs.et.xviij.ca. Os ſultt

Ltaua ſpecies ðꝛ pꝑcuſſiõis. Stulti em̃
o poſtq; iniunas dixerũt ꝓximo veniunt
dQag iv̈bera:⁊ ſe dũ alios volũt verberare

ipſi verberant᷑. Uñ ðꝛ in ꝓuerbio. Multi bene

excipiũt illũ qͥ init vt ꝑcuteret ⁊ fuit ꝑcuſſus.Et
Pꝛouer.x.ðꝛ. Stultꝰlabijs cedit᷑.i.pt᷑ delicuzʒ
labioꝝ.et Ecces.x. Labia inſipiẽtj pcpitabunt
eũ.De hac aũt ſpecie ſtulticie ait Salomõ Pꝛo

uer.xviij.Labia ſtulci imiſcẽt ſe rixis:⁊ os ſtulti

attritio eiꝰ. Aliqñ aũt ſtultꝰ ꝓpter verbera reſipi /
ſcit:iuxta ülud Pꝛouer. xviij. Peſtilẽte flagella
to ſtultus ſapientioꝛ erit. Uñ ðꝛ in cõi ꝓuerbio

Stultus poſt damnũ facit pactũ.Sepe etiam

vnꝰ ſtultus caſtigat aliũ ſtultũ. Sicut accidit ĩ

ciuitate Bononie in q̃ erat vnꝰ ſtultus qͥ ꝑeutie

bat cũ baculo oẽs qͥs obuios iueniebat. Qua/
dã aũt die in ipſa cuitate venit alius ſtultꝰ qᷣ ſi/
militer facere ſolebat. Semel aũt iſti ſtulti inui

cẽ obuiauerũt ⁊ nullꝰ eoꝝ ſciebat alteꝝ eſſe ſtul

tũ.vñ ceperũt ſe inuicẽ ꝑcutere:⁊ tã diu ꝑſeuera
uerunt in ꝑcuſſionibo ꝙ qᷣlibet eoꝝ reliqͥt alteꝝ

q̃ſi moꝛtuũ.Cũ aũt poſtea tãdẽ reueniſſent:ſur

gẽtes in diuerſas vias ſe direxerũt:⁊ nunq; am

pliꝰ aliquẽ vberauerũt. Et ſi aliqñ ſe iĩueniebãt
alicubi:ſtatim vnꝰ ibat ab vna ꝑte ſtrate ⁊ alter
ab aiia.et vnuſqͥq; eoꝛũ dicebat alijs de altero.

Obſeruate vos ab iſto:quia eſt ſtultus *cu/

cit ſibi obuiantes.

Ona ſpecies ſtulticie ðꝛ creditiõis.De qᷓ
Ið Pꝛouer.xiiij. Stultꝰ credit oĩ verbo

Et ECci.xix.Qui cito credit:leuis eſt coꝛ

XLII

de. Dedcma vo ſpẽs ðᷣꝛ riſiõis. De q̃ Ecẽi.xxj.

ſcqriptũ eſt. Yatuꝰ in riſu exaltat vocẽ ſuã. Uñ in

cõl ꝓuerbio ðꝛ ꝙ riſus abũdat in oꝛe ſtultoꝛũ.
Et metrice canit᷑. Per riſũ młtũ poteris cogno⸗
ſcere ſtultũ. Undecima ſpecies ſtulticie ðꝛ lau
datiõis. Stultꝰ em deſiderat laudes. Uñ glo.

in.l.j.S.pſuadere.ff.de ſeruo coꝛ.dicit.Qui lau/

dat ſtultũ facit ipᷣm currere multũ. Duodecia
ſpecies ðꝛ pſumptiois.de qᷓ Pꝛouerb.vl.dicit
Stulltꝰtranſilit ⁊ cõfidit. Terciadecima ðꝛ cõ

ſolationis. Stultꝰ em̃ gaudet qñ debet dolere.

Vn Pꝛouer.iij.ait Salo mõ. Stultoꝝ exulta
tio ignominia.Et.xv.eiuſdeʒ libꝛi ca.Stulticia

gaudiũ ſtulto. Et Ecci.vij.ðꝛ. Coꝛ ſtultoꝛũ vbi

letica.Dicit tñ Seneca in li.de tranqᷣllitate ani
Aliqñ inſanire io cũdũ eſt. Et veꝝ dicit ſi referat
ad ilos qͥ amoꝛe Jeſu xpᷣi dãmodo inſaniũt:

vel ſe fadũt vt ſtultos pter deũ reputari:dicen

tes cũ apło.j.ad Coꝝ.iiij. Nos ſtulti ꝗpter chꝛi⸗/
ſtũ ⁊c. Uel ad eos qͥ ex alicuiꝰ ꝑiculi euitatione

aut alio bono fine ſimulant ſe eſſe ſtultos.ſicut
fecit Dquid qͥ coꝛã Achis rege geth ſe ſimłauit

ſtultũ:vt hr̃.j. Reg.xxj.Ait em Eato. Stulticiã

ſimulare io co pꝛudentia ſumma eſt. Et ꝓpter p/
dicta dicebat qͥdã facetꝰpᷣdicatoꝛ:ꝙ ſuntqdam
ſtulti a natura.i.a natiuitate. Alij vo efficiunt᷑
ſtulti cauſalit᷑: vtputa ex aliq̊ͥ hũoꝛe melacolico
vł aliqͥ maleficio:aut ex nimio amoꝛe alicuius

mulier ⁊ bhmõi.iuxta illð Eʒ ech.xxiij. Inſaniũt

libidie amatoꝝ ſuoꝝ. Aliqͥ vo qͥ fingunt ſe eſſe

ſtultos dicunt᷑ fatui ſiue eutrapoli. Eciſtoꝛum

ſtulticie oſtẽſio nõ eſt dãnabilis ſi ꝓcedat ex rõ/⸗
nabili ca:⁊ nihil ꝑ h̊ fiat qð ſit pcmm. Vnñ Cato
alt. Inſipiẽs eſto cũ tpᷣs poſtulat aut reſ. Aliqñ
em accidit ꝙ niſi qͥs oñderet ſe eẽ ſtultũ vł ꝑuii
genij male ſibi eueniret. Uñ dicebat qͥdã facexꝰ
ſermocinatoꝛ:ꝙ in q̃dã terra ſemel pluit qᷓ dam
aqᷓ qua oẽs q tacti fuerũt ſtulti effecti ſunt.Qui
dã autẽ pꝛudẽs hõ in illa hoꝛa erat doꝛmiẽs in
domo:vñ nõ inſaniuit.qꝛ aq̃ illa eũ non tengit.
Cũ aũt exurrexiſſet ⁊ videret hoies illiꝰ terre nu

dos currere ⁊ alla puerilia facere:admiratꝰaſpi

ciebat. Illi vo putates eũ eẽ ſtultũ ceperũt oẽs
poſt eũ currere manꝰ collidẽtes ⁊ eũ inſanũ vo/⸗

cantes.Quapꝛopt cũ ille int᷑ eos pacifice viue/

re nõ poſſet inueſtigauit vñ illa ſtulticia eoꝝ ꝓ
ceſſiſſet.et intelleca cã:qſiuit ſi ð illa aq̃ aliq̃ poꝛ
tio iueniri poſſʒ.⁊ in q̃dã fouea modicũ illiꝰaq̃
inueniẽs ſe cũ ea balneauit et caput ſuũ lauit.et

ſic cũ alijs inſaniuit. Hec aũt ꝑabola ſiue face⸗

tia põtad młta ſpũalia applicari:et poſtea alle⸗

gari illð apłi.j. ad Coꝝ.iij. Si qͥs vult ſapiẽs eẽ

in h̊ ſecło ſtultꝰ fiat vt ſitſapies. M

dDd Ecimaqta ſpẽs ſtulticie ðꝛ opinionis.

Stultꝰem ſe putat ſapiẽtioꝛẽ alijs.et iõ
ðꝛ ꝙ ẽ pᷣmũ capłm libꝛi ſtultoꝝ ſe reputare ſa⸗
piẽtẽ.de q̃ ſpecie inqᷣ t Salomõ Pꝛouer.xij. Uia
ſtulti recca in oculis eius.et eiuſdem libꝛi ca.iij.

Bermo

Sapientioꝛ ſibi videt᷑ ſtultus ſeptẽ virj loqnti
bus ſentẽtias. In cõmuni aut ꝓuerbio ðꝛ. Dis

fatuꝰ in ſuo coꝛ de eſt ſapiẽs.Et patuit de q̃daʒ
viro magne reputatiõis q effect ſtultus ibat ꝑ
lutũ in medio viaꝝ.Cũ aut tandẽ eſſet ſanatus

cũ interrogaret᷑ q̃re ꝑ lutũ pergebat:rñdebat ꝙ

tũc in illa ſtulticia ſua vere credebat ſe eſſe paps

et videbat᷑ ſibi ꝙ oẽs vie eſſent tapetijs cooꝑte.

et ꝙ ipᷣe ſup illa incederet cũ ꝑ lutũ ꝑgebat.et vi
debat᷑ ei ꝙ ꝓpłi ⁊ turbe que eum deridebãt ſibi
honoꝛẽ vt ſũmo põtific impẽderẽt.Alius autẽ
ſtultus qᷣ qtidie per plateas currebat ⁊ ſaltabat
mult puen ſociatꝰ ⁊ eũ irritantibo:ſemel in tali
furia fuit a q̊dam cũ baculo ꝑcuſſus in capite:
q̊ͥ fracto ſtatim expirauit qdã vapoꝛ ad mo duʒ
fumi:et ille ſubito ſanatꝰ eſt. Hoc em̃ eſt bonũ
remediũ ad curationẽ ſtulticie facere euapoꝛa/⸗
re caput:iuxta illð poeticũ.O medici medis ca/
picis ꝑtundite venã ⁊c̃. Uidẽs aũtille ſic ſanat⸗
ſe eſſeĩ medio pueroꝝ:erubuit.Etintrogat qͥd
cogitabat in illa dementia Rñdit ꝙ; putabat ſe
eſſe imꝑatoꝛẽ mũdi ⁊ młta bella faceres pugre

valentiꝰ qᷓ; fecerit ceſar vł Alexãder magnꝰ:⁊ ꝙ

—

credebatillos pueros eẽ armigeros ſuos. N

Ecimaqnta ſpẽs ſtulticie ðꝛ refutatiõis

d Deqᷓ Salomõ inqͥt Pꝛouer. xviij. Nõ
reapit ſtultꝰ vᷣba pꝛudentie niſi dixeris
ca q̊ verſank in coꝛde eiꝰ. Uñ Facetꝰpoeta canit
dicẽs. Nemo placet ſtulto niſi dicat qð placet il
li. Et malus effici᷑ qui ſocat᷑ ei. Sextadecima
ſpecies ðꝛ increditiois. Stult em nõ credit de
alia vita qᷓ ꝛ in ſcptur ſacris:iuxta illud ꝗꝓphe⸗
tep̃ᷣſ.xiij. Dixit inſipiẽs in coꝛde ſuo nõ eſt deus
Etideo Lu.xxiiij.inqͥt ſaluatoꝛ.O ſtulti ⁊ tardi
coꝛde ad credẽdũ in oibe q̃ locuti ſunt ꝓphete.
Decimaſeptima ſpẽs ðꝛ iratiõis.De q̃ Salo⸗
mõ Ecces.vij.inqͥt. Ira ĩ ſinu ſtului requieſcit.et
Pꝛouer. xij. Fatuꝰſtatim indicatirã ſus.?⁊ Job
v.öðꝛ. Uirũ ſtultũ interficit iracũdia. DDO
Eeidimaoctaua ſpecies ðꝛ intimoꝛatiõis
d Deqᷓ Areſto. inqᷣcli.j. magnoꝝ moꝛaliũ
ca. xxxxij. Stultiſſimꝰ ille eſt qui nõ timet
terribilia qᷓ ſupꝛa hoĩem ſunt:hec aũt ſunt diui
na flagella ⁊ dãnatio etna. Ex q̊ oſtendit᷑ demẽ
tia pctõꝝ. Cũ em̃ ois ſcriptura cõminet᷑ pcõꝛi⸗
bus mala: iuxta illud p̃ᷣſ.xxxj. Multa flagella
pcõꝛis.⁊ pſalmi.cxxviij.Dñs iuſtꝰ cõcidet cer/⸗
uices pctõꝝ. apparet eos eſſe ſtultos: eoq non
cimẽt eterna toꝛmenta.

Ecimanona ſpẽs 8 deſt pectionis.ſ. vbi

d dei. De qᷓ ſcbtü eſt Pꝛouer.j. Sapiẽtiaʒ
Atq; doctrinã ſtulti deſpiciunt. Uigeſi
ma vo vꝛ electiõis.ſ.male vie.ODemẽtesem̃ po⸗
tiꝰ vadũt ꝑ lutũ q; ꝑ viã pulcrã ⁊ nitidã. et ideo
ſtultꝰ ꝓfecto reputandus eſt pctõꝛ:qͥ valens ire
viã bonaã vᷣtutũ ducentẽ ad patriã celeſteʒ: va
dit ꝑ viã malã ⁊ fallacẽ vicioꝝ qᷓ ducitad moꝛ⸗
tẽ ecnaʒ.Et de hoc ſcptũ eſt Ecces.vj.Quid ha⸗

bet amplius ſtulto ſapiẽs:niſi vt ꝑgat illuc vbi

eſt vita. Ad hoc etiã facit glo.inſti.qð cũ eo..ce
terũ.di.Nota quẽ eſſe ſtultũ ſi eligat malũ cum
poſſit eligere bonũ.vt in auten.qͥ.mo.na.effi.ſui
S.j. Uigeſimap ma ſpecies ſtulcicie ðꝛ curano
nis.Nã pctoꝛ ſtult? eſt qͥ maioꝛẽ curã gerit dere
viliſſima coꝛ ruptibili et vana:q; de unpᷣciabili

theſauro ꝑadiſi. Itẽ ſtultꝰ eſt qͥ ꝓ ꝑuiſſima dele
ctatione coꝛꝑis ſe pᷣuat et᷑nis celoꝝ gaudijs:et
ꝑpetuis ſe deputat toꝛmẽ. Uñ Gꝛego.in q̃dã
omel.inqᷣt.Quid inſanius qᷓ; ꝓ modica deleca

tione carnis et᷑nis ſe obligare ſupplicijs. Ui⸗
geſimaſecũda ðꝛ illaqatiòis. Pctõoꝛ em ſtulcꝰ ẽ

qꝛ ſeipᷣm ligat:⁊ ſponte ſe illaqatin manibo ſui
inimici diaboli:iuxta illud Job.xviij.Miſitin

rete pedem ſuũ. Uigeſimaterda ðꝛ adheſiõis.

ſq; maligno dño:relico optimo.Etideo pecca⸗/

toꝛ ſtult? eſt.qꝛ relico deo ꝗ eſt ſummũ bonũ ⁊
remũeratoꝛ magnificꝰ ſibi ſeruientiũ:ſeruit dia

bolo q de tali ſeruitio eũ cruciabit in eternũ.De
hoc Bꝛeg.in q̃dam omelia inqͥt. Stultũ eſt of/
fenſo deo:ſeruire diabolo qͥ nullo placat᷑ obſe⸗
quio:qui quanto plus ei ſeruierit:tanto ampli

us eum toꝛq bit.

Igeſima quarta ſpecies dicitur filiatio⸗

v nis. Stultus em̃ eſſet filius regis qͥ vel
let efficifilius hois viliſſimi ⁊ abomia⸗
bulis.Et ideo multo ſtultioꝛ eſt pccõꝛ qͥ cũ ſit fi⸗

lius dei ⁊ cõſequenter celeſtis imꝑatoꝛis ꝑ cre⸗/

ationẽ᷑:iuxta illud Deut.xxxij.Ipſe em̃ eſt pater

tuꝰq poſſedit ⁊ fecit ⁊ creauit te.vult effici filius

diaboli:dicẽte ipſo dño pctõꝛibo. Uos ex patre
diabolo eſtis. Nam pater veſter diabolus eſt
Joh.viij. Uigeſimaquinta ſpedies ſtulticie di
ct᷑ deuoꝛationis. Stultus naqʒ eſſet qui ſpon

te ſe beſtijs deuoꝛadũ exponeret.ſed ſtulcioꝛ eſt

peccatoꝛ qui ſe in cebum demonibus pꝛebet ꝑ
peccatũ.Dictũ qͥppe fuit diabolo Geñ.iij. Ter⸗
rã omni die maducabis.i.peccatoꝛes terrenis
intentos. R

Igeſimaſerta ſ pecies dicẽ deificatiõis.

v Stultus em̃ eſſet qui poſſet effici deus

et vellet effic diabolus.Sed homo vir

tuoſe viuens ðꝛ effid deus:dicente nobig Pg⸗
Ego diri dij eſtis ⁊c. Ergo qñ per pam̃ ſe facit
diab olum ſtultiſſimꝰ eſt. Sicutfuit iudas de
quo inquit dominus apoſtolis ſuis Joh.vj.
Nonne duodecim vos elegi:et vnus ex vobis

diabolus eſt.

vX ionis.Stultꝰ em̃ eſſ qͥ poſſet in domo

ſua hoſpitari papã vel imꝑatoꝛẽ mũdi

qᷣ ꝓꝙ tali hoſpitio ei centũmille aureos qͥtidie ſol

ueret:⁊ potius vellet hoſpitari vnũ carnificem

hominũ qͥ eum per gulam ſuſpenderet.Etideo

ſtultiſſimus eſt homo qui cũ in grania ⁊ chari⸗

tate viuẽs poſſit deũ in ſe hoſpitari qui ei ꝓ ta⸗

li hoſpitio eternos ⁊ ĩfinitos reddettheſauros

tlBe
Ce

gennn
Plicaarip
ſpiepn
piriftlſ
lLor

Iſunßi
. 4

14.. (

nin

zatifi

mGn
(ſccome

W
Snn
ſhat

Peie ni

rn mendi

Doderii in
ckummidni.

mmnniſaned
rin amnüde
ni. Saulücke⸗
lnuloiakoh
nntd l
6

es dicurfling
Eilngns i
ſimit abonnin
ckco⸗ qciſt ſi⸗
Simonoris par,
lcnckpann
Axultchafilus
l Dosa ant
eka duadolnsct
peucs ſtulagedi
igcſaqui ſhon
mladſtulaorck
onidus Rchan
dolo Hahii⸗ Te
ccwres MMNi
nar daſnoͦs.
olltcfin dens
Gelbomo vir
mte e
gerpenm ſeſnc;
ufuit iucs d
is ſuis hſ⸗
rwmusa ſos
9

es dict hoſgin
4poſſaindonm
unos nceſt
iynũ aa
endent lt
pitanqnic /
eddathc;

2

Folium

potius vult ꝑ peœm̃ hoſpitari diabolũ qui cru/
delis carnifex eũ e᷑na moꝛte mulctabit De quo
Augꝰ.in qͥdaʒ ſermone ait. Diabolus ita amat

pcòꝛeʒ vt puniat:ſicut gluto poꝛcellũ vt come/
dat. De aia aũt peccatrice ðꝛ Apoc.xviij. Facta
eſt hitatio demonioꝝ ⁊ oĩis ſpũs imũdi. Uige

ſimaoctaua ſpẽs ðꝛ deglutitiõis.ſtultꝰnãq; eẽt
q̃ ſpõte deglutiret ⁊ in vẽtrẽ traijceret ſcoꝛpionẽ
vel aſpidẽ aut aliũ ſerpẽtẽ qͥ euʒ int᷑imeret.Sed
młto ſtultioꝛ eſt qͥ ꝑ pem̃ in ania ſua deglutit
diabolũ qͥ eũ et᷑naliter ꝑemptũ in ifernũ ꝓijciet
Sicut oſtẽſũ fuit i figura in grege poꝛcoꝝ quẽ
intrãs pᷣapitauit ĩi mare:vt h ar.vx. TCX
Igeſimanona ſpecies ðꝛ deguſtatõis.
Vy Stultꝰ em̃ eſſet cui mag ſapida ⁊ odo⸗

nffera viderent᷑ putrida ⁊ iſipida ac fetẽ⸗
tia cibaria qᷓ; ſapoꝛoſa ⁊ aromatica. Sed ſtulti

oꝛ eſt pctõꝛ cui pcã amariſſima vident᷑ dulcia:
et vicia fetẽtia apparent odoꝛifera. Econtra vo
virtutes melle dulcioꝛes ⁊ oibo aromatibs fra/
grantioꝛes apparẽt amare ⁊ fetẽtes.Et ad h̊ ap

plicari põt illud Eſopi.Tu gallo ſtolidũ:tu ia⸗
ſpide pulcra ſophie Dona notes:ſtolido nil ſa /
pit iſta ſeges.De hac etiõ deguſtatione ait apls

j.ad Coꝝ.ij.Anialis.i.beſtialis hõ nõ ꝑcipit ea
q̃ ſunt ſpũs dei.

ARiigeſima ſpẽs ðꝛ ſuꝑbitiõis.Quia em̃
t ſcia mũdana inflat:vt ait apłs.jad Co
rinth̊.viij.ideo hoĩi tali ſcia inflato dici

am cõuerterũt. Merito em̃ ille ſtultus apparet
q eidẽ ſcie totaliter inheret⁊ ↄſeq̃nt᷑ ꝑ ſuꝑbiã tu
met.Stultꝰ nãq; ab oĩb putaret᷑ qͥ aliqͥd ſtudi
oſe comederet qͥ vẽtrẽ ſuũ hydropici moꝛe intu⸗

meſcere faceret. Et ideo ꝓpter hoc Hiere.lj. dicit
Stultus factꝰẽ ois hõ aſcia ſua.Et.j.ad Coꝝ.

ii.ait Paulus. Sapiẽtia huiꝰ mũdi ſtulticia ẽ

apud deũ.Et ad Ro.j.Dicẽtes ſe eſſe ſapientes
ſtulti faci ſunt. Et in h̊ ſenſu põt allegari illud
Senece ĩ li.de tranqᷣllitate ani qͥ ait. ĩullũ ma/
gnũ ingeniũ ſine mixtura demẽtie fut. X
Rigeſimapma ſpẽs ðꝛ luxuriatõis.Lu
t xuria em̃ tollit homi intellectũ.Et iõ in⸗
qt Dauid pᷣſ.xxxj. Nolite fieri ſicut equꝰ

et mulus qᷣba nõ eſt intellectꝰ.ſ.ꝑ luxuria.Equꝰ
em ⁊ mulus eſt valde luxurioſus. Zrnigeſima

ſecunda ſpẽs ðꝛ iudicationis.De q̃ ait Zulliꝰ ĩ

tuſculanis qſtiõibo li.ij. Pꝛopꝛiũ ſtulcice ẽ ali/
oꝛũ vida cernere:ſuoꝝ obliuiſe. Trigeſima⸗
tercia ðꝛ indiſcretionis. Stulci em̃ ſunt in oib

indiſcreti.Etiõ ðꝛ in cõi Pꝛouer.Qui viit᷑i me/

tu ꝑtiò poſtea illũ pellit pertij. Trigeſimaq̃r
ꝛa ſpẽs ðꝛ ſecũdationis.ſ.pſꝑitatũ huiꝰ mundi
Deq ſtulniaa ait Seneca i ꝓuerbijs ſuis. Foꝛ⸗

9 8

tuna quẽ nimis fouet ſtultũ fact. v.

Rigeſimaqnta ſpecies ðꝛ recollectiõis.

t Siem qs noller ſ. emiare ⁊ crederet col⸗
ligere frucũ agri nõ ſeminaci: diceretur

XLIMI

ſtultus.qꝛ cauſa natu raliter pᷣcedit effemũ ſuũ:
vtðꝛ in li.de cauſis.⁊ ex nihilo nihil fit.iij. ⁊. viij
Phiſi.Pctõꝛ igit᷑ eſt ſtultus qͥ nõ vult ſemiare
ſemĩia vᷣtutũ ⁊ oꝑa bona⁊ credit recolligere fru
clu vite eterne:cũ dicat ap łs.ij.ad Coꝝ.ix.Que
em ſeminauerit hõ hec ⁊ metet.⁊ qͥ parce ſemiat
parce ⁊ metet. Inſanꝰetiã eſt ipſe pctõꝛ qͥ de ſpi⸗
nis ⁊ tribulis pctõꝝ credit recolligere fructũ ſu
ꝑnaꝝ deliciaꝝ:cum dicat dñs Matth.vij. Nũ
quid colligũt de ſpinis vuas:aut detribulis fi/
cus. Lrigeſimaſexta ſpẽs ðꝛ vacatiõis. Stul

tus em̃ eſt qͥ vult odo vacare:et ſic ad magnapᷣ

mia putat puenire:cum vt ait Gꝛego.in q̃dam
omelia.ad magna pᷣmia ꝑueniri npoſſit niſi ꝑ

magnos laboꝛes. Uñ metrice ðꝛ. Abſq; laboꝛe

graui non poſſunt magna parari.Et ꝓpter hoc
inqt Salomon Pꝛouer.xij. Qui ſectat᷑ ocium
ſtultiſſimus eſt. 222
Rigeſimaſeptima ſpẽs ðꝛ edificatiõis.
t ã ſtultus eſſet ille qͥ edificaret domuʒ
fuupꝑ arenam: quia a vent ⁊ pluuijs deij
ceret᷑.vt ait ſaluatoꝛ atthᷣ.vij. Sed ſtultioꝛ ẽ
pctõꝛ qͥ domũ ſuã edificat ſuper rebus tranſito
rijs ⁊ vanis huiꝰmũdi:qͥ non habet aliquã ſta
bilitatẽ: dicente Salomone Ecces.j. Uanitas
vanitatũ ⁊ oia vanitas: ⁊ nihil ſtabile ſub ſole.
XTrigeſimaoctaua ſpedes dicit᷑ dilectiõis. de
qua Ehꝛyſoſtomꝰſuꝑ Mattheuʒ inquit. Ois
qui diligit ꝑiculum ⁊ ruinam ſtultus eſt. Ex q̊̃
apparet dementia peccatoꝛis qͥ ꝓpter peccatum
continue ſtat in periculo cadendi in infernum.
Vngde dicere poteſt cum ꝓpheta pſalmo.cxiiij.
Pericula inferni inuenerunt me.ettamen non
vult diſcedere ab ipſo peccato:ſed delectat᷑ ſtare
in lo. J
Rigeſimanona ſpeciee diot᷑ fatigatõis
tStultus em̃ eſt ille qui fatigat᷑ in vanũ
et ſine aliq̃ remuneratione laboꝛat.ſed
ſtultioꝛ eſt qͥ fatigat᷑ ⁊ laboꝛat in oꝑe pꝛo qͥ rece
pturus eſt maximã punitionẽ.Et ideo ſtultiſſi⸗
mus eſt pctõꝛ qͥ in oꝑibo peccatoꝝ fatigat᷑ ꝓ qͥ/
bus eternam recipiet damnationẽ. Undeilli di
cere poſſumus illud Exo.xviij. Stulto laboꝛe
cõſumeris. Quadrageſima ſpedes ðꝛ deſpe⸗
ctionis ſq; ſapientũ ⁊ bonoꝝ.Stulti em deſpi⸗
dunt ſapiẽtes. VUñ Job.xix.ca.ſui libꝛi dicebat
Stulti quoq; deſpexerũt me. Etinter alios fu⸗
it vxoꝛ eius:cui ipᷣe dixit eiuſde libꝛi.ij.ca. Qua⸗
ſi vna de ſtultis mulieribo locuta es. Ipa em eũ
irridebat ⁊ deſpiciebat vᷣbis ſuis. Quadrage/
ſimapᷣma ſpecies dici᷑ inoꝛationis.ſ.eoꝛũ q̃ ne
ceſſaria ſunt ad ſalutem.iuxta ülud Ps.UVirin
ſipiens non cognoſcet et ſtultus non intelliget
hec.Et Hiere.v. Stulti ſunt ignoꝛates viã do/
mini. Quadrageſimaſecunda ſpecies inſecu/
tionis. Stultus em̃ eſſet qui ſpõte ſequeret᷑ ali/
quẽ eum ducentẽ ad moꝛtẽ.Et ideo demens eſt
pcõꝛ qui ſequit᷑ ſenſualicatẽ et libidineʒ ipſum

Bermo

ducentẽ ad ꝑpetuũ interitũ.iuxta illõ Pꝛouer.

vij. Sequit᷑ eã q̃ſi bos duaꝰ ad victimaʒ et q̃ſi
agilaſeiutel 7 igꝛas: ?2 neſe cit ꝙ ad vicla ſtult⸗
trahat᷑: donec traifigat iecur eiꝰ ſagitta:velut ſi
auis feſtinet ad laqueũ et neſcit qꝛ de ꝑicło aie
illiꝰ agit᷑. Quadrageſimatercia ſpẽs ðꝛ imatu

rationis Nihil em̃ agitſtult?mature vel ſenſa/⸗
te. Un Pꝛouer.x. ð. Quaſi ꝑ riſum ſtultꝰoꝑat᷑
Quadrageſimaqna ðꝛ ſubieciõis.de q̃ Pꝛo
uer.xj.ſcptũ eſt. Qui ſtultꝰẽ ſᷣuiet ſapiẽti. Qua
drageſimadqnta ðꝛ rſionis.de qᷓ Pꝛouer.xviij
ait alomõ.Qui pus reſpõdet q; audiat:ſtul
tũ ſe eẽ demõſtrat. Quadrageſimaſexta ðꝛ de/
tentiõis.de q̃ ðꝛ Pꝛouer.xviij. Qui tenet adul/
terã ſtultus eſt ⁊ inſipiens.De qͥbo multi hodie
inueniunt᷑ qͥ retinẽt in domo vxoꝛes adulteras
fadiẽtes eis coꝛnua ceruis longioꝛa.vñ ab oĩb
digito demoſtrant᷑ ⁊ hirci appellant᷑. Deqͥbo di
ci põt illud.ij.Eſdre.iiij Demẽtes faci ꝓpt᷑ vxo⸗
res ſuas.
in tenebꝛis ambulat. Ex qͥ apparet ſtulti
cia pctõꝛis ꝗͥ in vicioꝝ tenebꝛoſitate delecat᷑ ha
bitare et ambulare. Quadrageſimaoctaua ðꝛ
extimatiõis.De q̃ ðꝛ Ecces.x.Stultꝰ in via ſua
ambulẽãs cũ ipſe ſit inſipiens oẽs ſtultos erxiſti
mat.Et Seneca in li.de moꝛibo ait Hoc habet
oĩs affecxꝰ vt in qͥ 4 e inſanit:ceteros putet inſa
nire. Quadrageſimanona ðr auſcultationis.
De qᷓ inqͥt ſapiẽs Ecci.xxj. Stultitia homis au

ſcultare ꝑ oſtiũ. Rlnaorſ ima ðꝛ reſpectiõis.

de q̃ in pdicto ca.ſcptũ eſt. Stultꝰ a feneſtra re/⸗
ſpicti domũ.ſ.ꝓximi ſui vt eiꝰ facta ⁊ ſecreta co
gnoſcat. Quinq̃geſimapᷣma ðꝛ indiſapliatio/
nis. de q̃ ſcòtũ eſt Ecci.xy. Hoĩes ſtulti nõ appᷣ
hendent illã.ſ.ſapientiã.Et.xxj.ca. Coꝛ fatui q̃ſi
vas ↄfracũ oẽm ſapiam nõ tenebit.Et ibidem
Cõpedes in pedib ſtulto doctrina:⁊ q̃ſi vincłla
manuũ ſuꝑ manũ dextrã. Et in ſeq̃nti ca.ðꝛ.Cũ
doꝛmiẽte loquit q narrat ſtulto ſapiẽtiã.⁊ ĩ fine
narratiõis dicet. Quis eſt hic. Quinq̃geſima/
ſecũda ðꝛ litigatiõis ſiue cõtentiõis. Stulti em̃
hñt caput obſtinatũ in ſuis opinionibs ⁊ cũ oĩ⸗
bus volũt cõtẽdere.Etiðo apłs.ij.ad Thim.ij
inqᷣt. Stultas ⁊ ſine diſciplina q̃ſtiões deuita:
ſciẽs qꝛ generãt lites.Et ad Titũ.iij.iterum ait.
Stultas q̃ſtiões ⁊ cõtentiões leg deuita:ſunt
em̃ inutiles ⁊ vane. Quinq geſimaterdia ðꝛ de
ceptiõis.Stulti em̃ ab oib decipi pñt.iuxta il⸗
lud Pꝛouer.v. In multitudie ſtultitie ſue deci/
piet᷑.et eiuſdẽ libꝛi ca.xxx. Stultitia homis ſup
plãtat greſſus eius. .
UVlinq̃geſimaqrta ðꝛ apertiõis.De qua
ꝗq Pꝛouer. xiij. ait Salomõ. Qui fatuꝰ ẽ
gdiet ſtulticiã ſuã. Dulnageſ⸗ imaqᷣnta
8ꝛ cõfidatiõis.de qᷓ Pꝛouer.xvij.idẽ

. is. d̃ Salomõ
inqᷣt. Erpedit mag vꝛſe ocourrere rapt fetibo q;

tui qᷓſi ſarcina in via.Et

Uadrageſimaſeptima ſpẽs ſtuticie öꝛ

fatuo cõfidenti ſibi in ſtulticda ſua. Quinq̃ge/
ſumaſexta ðꝛ cõſiliationis.Nullũ em bonũ coſi
liũ dare pñt ſtulti.Etideo ait ſapiens Ecci.viij.

Luũ fatuis ↄſiliũ nõ habeas.Nõ em̃ poterũt di⸗

ligere niſi qᷓ ipſis placct. Quinq̃ geſimaſeptia
ðꝛ aggrauatiõis.de qᷓ Ecle.xxj.ðꝛ. Narratio fa
ſi ſarcinai. ꝛouer.xvj. ODoctrina
ſtulti fatuitas.Et eiuſdẽ luca.xxvj.ait Salomõ
Quõ pulcras fruſtra habet daudus tibias: ſic

—

indeces eſt in oꝛe ſtultoꝝ ꝑabola. nnagen

maoctaua ðꝛ diſcurſiõis.de q̃ ſapiẽs inqᷣt
xxj. Pes fatui facilis in domo ꝓximi. Quinq̊
geſimanona ðꝛ reuolutiõis.de q̃ idẽ ſapies ait
eiuſdeʒ libꝛi.ca.xxxiij. Pꝛecoꝛdia fatui qᷓſi rota
carri:⁊ q̃ſi axis vᷣſatilis cogitatꝰ illiꝰ Sexage
ſima ſpecies ſtulticie dꝛ machinatiõis. De qua
Pꝛouer.xvj.ait Salomõ. UVir inſipiens fodit
malũ:⁊ in labijs eius ignis ardeſcit. Sexage
ſimapᷣma ðꝛ ꝑditiõis.ſ.amicoꝝ.De ꝗᷓ Ecci.x.ðꝛ
Rerx inſipies ꝑdet ppłm ſuũ. Et eiuſdẽ libꝛica.
xx.ſcptũ eſt Fatuo nõ erit amicꝰ. Sexageſima

ſcdᷣa ðꝛ impꝛoꝑatõis.De q̃ eiuſdẽlibꝛi ca.xx.in
q́tidẽ ſapiẽs.Datum inſipieni nõ erit vtiletibi.
Ochli em̃ eius ſeptẽplices ſunt:exigua dabit⁊
multa impꝛoꝑabit:⁊ aꝑtio oꝛis illiꝰ ĩiflämatio
eſt. Sexageſimatercia ðꝛ vigilatiõis. Stulti

em̃ ex vacuitate cerebꝛi multũ vigilãt in fantaſ⸗
matib ſuis.iuxta illð Sap.xiiij. Uigilias ple⸗
nas inſanie habẽetes ⁊c̃.Et ꝑ hoc oſtedit᷑ demẽ⸗

tia pctõꝝ qͥ multũ vigilãt in mũdi vanitatiby.
Sexageſimaqrta ſpẽs ðꝛ oditõis.de qᷓ Pꝛo⸗
uer. xij. dꝛ.Qui odit increpatiões inſipiens eſt.

Serxageſimaqͥnta ðꝛ turbationis.Stulti em̃

faciẽ habẽtturbatã:ſicut etiã hñt turbatiõeʒ coꝛ

dis.iuxta illud Ps.lxxv.Turbati ſunt oẽs in⸗

ſipiẽtes coꝛde.⁊ ſign
teriatã hñt cõſcientiã.

Frageſimaſexta 8ꝛ obſt curatiois.ſ. itelle

8 qus. Uñ ſtulti in mul errãtes ꝑ deuia

pꝑgunt:⁊ qͥd agere debeaãt neſciũt.Ettalẽ

„ ——

obſcuritatẽ intellectus facc pem in aia.iuxta il

lud ad Rom̃.j.Errauerũt in cogitatiõib ſuis:
et obſcuratũ eſt inſipiẽs coꝛ eoꝝ.Et iõ ꝓpha in
q̃tpᷣſ.xqj. Neſcierũt neq; itellexerũt In tenebꝛis

ambulãt. In qbo vᷣbis tangit duplicẽ ignoꝛan

tiã.ſ. Pꝛio naturalẽ ⁊ generalẽ.ibi.neſcierunt.ſ.
ec natura:neq; itellexerũt.ſ.ex gr̃a.Scðo crimi
nalẽ.ibi.in tenebꝛis ambulant.ſ.erroꝝ ⁊ pctõꝝ
Ethec duo myſtice deſignant᷑ Luẽ.xviij.vbi ðꝛ
ꝙ cecus ſedebat ſecus viã.ſ.huiꝰ mũdi.in q̊ no
tat᷑ ignoꝛ atia naturalis ⁊ generalis.⁊ poſtmo/

dũ ſubdit᷑:mẽdicãs ⁊c.ex qͥ notat᷑ ignoꝛãtia cri⸗

minalis. Per illũ em̃ cecũ vt ait Gꝛeg.intelligũ
genꝰhũanũ.Uñ notandũ ꝙ iſta ignoꝛantia ꝓ/⸗
uenit ex pctõ pᷣmoꝝ parentũ in cũcᷓ hoibo.iðo
de pᷣmo homine inquit ideʒ Ps. Homo cum
in honoꝛe eſſet nõ ĩtellexit ⁊c.Et Job.iij.ðꝛ. Eir
cũdedit eum dñs tenebꝛis.ſ.ignoꝛantica q̃ cũ

gnificãt ſtulticiã pccõꝝ qͥ cau

vosbit e
fancspeh
ſonnolint
pterpcnn
nnſt
mon M
ſabuen
heclon.
ſinb⸗
clitg K
oporcken
ſefucurnf⸗
i Eless
co. Etc
lcsponn
magnubo
leuucdll.
ſer ſaan⸗
Güfacanue
ocrunn
ſopoen
galtnm⸗
csenl
Ccföllsr
Etdood
gumeone
ſigonbe⸗
Pclmbics
ſon Ouen⸗
lonir voin
jwhnode
1md
ſihoſooe
fiucä
Gisamni
Wd
mſe
dedeo
ume9
jinaen
loboren
Corota
Moiswl
Urge
ſvol⸗
Crepdf
itsi
chlca⸗
wurle
X
hoͤnnne
plusla
erheel
demer
cerepo

deigeſni
s 5

Urnſipinsſec⸗
lar. Sng
¹Sauſcelb
anſilideiani
nöcheſulech.
n nan er:
ouis l iſinn⸗
anãs Oali
iniglitinſannuc,
m Dglus
ocoſteclt dan
müh vanan
ocs nſipic c̃
nomis, Omnli,
hüturdanig
haaſuntois
d
brndis /l
mias ,de
i ais unall
grmͤſbſuis:
,bi Phein
id ncns
uolce o
—
1. Schhm
or: n⸗
luiij win
5midtinqjn
arlung
kigno:anag
Gieguntlg
ignor/
ich boic
Grunnesl

Folium

nos habeamus oꝛiginẽ:naturaliter ſumꝰigno

rantes:pᷣapue circa ſeptẽ. Unñ Job.xxxvij.in ꝑ⸗
ſona oim ðꝛ Nos qpe inuoluimurtenebꝛis.ſ.
ꝓpter pctm̃ oꝛiginale. Pꝛimo em ignoꝛat hõ pp/
tcrita.ſ.qͥd fuerit añ ſe. Uun Ecces.viij.ait Salo
mon Multa eſt hoĩs affliccio qꝛ ignoꝛat pᷣteri
ta. Et ca.x.iteꝝ inqͥt. Ignoꝛat hõ qͥd an ſe fuerit
Et hec ignoꝛantia maxime eſt nobis damnoſa.
Nã ſᷣm Salomonẽ Ecces.j.futura ſũt ſicut pᷣ⸗

terita. Et ideo ſi qͥs pᷣterita noſceret: mita bona

opꝑaret᷑ ⁊ multa mala caueret.qꝛ pᷣteriti ratio ſci/
re futura fadt. Scdo ignoꝛat ho q futura ſunt

Vn Ecces.viij.ðꝛ.Futura nullo põt ſarenun⸗

cio.Et ca.x.eiuſdẽ libꝛi ðꝛ. Qð poſt futuꝝ eſt il/
li qͥs poterit indicare.q.d.nullus.Ex q̊ apparet
magna hois miſcria. Uñ Jac.iiij.ait aplłls.Ec/
ce nũc dicit: hodie aut cras ibimꝰin illã cuita/
tẽ:⁊ facemꝰqdem ibi annũ:⁊ mercabimur⁊ lu
crũ faciemus:qͥ ignoꝛatis qͥd ſit in craſtinũ. Et
ꝛouer.xxix.inqͥt Salomõ Nõ głier ignoꝛas
d ſuꝑuentura pariat dies. Tercio ignoꝛat hõ
qd ſit intra ſe.lã ſepe in coꝛꝑe habet infirmita⸗
tes q̃s neſcit:⁊ in ania multas paſſiões ſub ſpe
cie rònis:⁊ multos defectus ſub coloꝛe vᷣtutis.
Et ideo dicebat deo Ps. Ab occultis meis mũ
da me dne.Et Job.ix.ðꝛ.Si iuſtꝰfuero:hocip⸗
ſũ ignoꝛabit aia mea.Et.j.ad Coꝛ.iiij.ait apłs

Mihil mihi cõſaus ſum:tñ in hoc iuſtificatꝰ nõ

ſum. Quarto ignoꝛat bõ q̃ ſunciuxta ſe.i.inten/
tionẽ ⁊ volũtatẽ ꝓximi ſui:ſᷣm apłm.j.ad Coꝝ.
ij.vñ nõ põt cauere a ꝓditionibꝰ ⁊ adulatiõib
⁊ hmõi.Etideo ðꝛ Hiere.ix. Unuſqᷣſq; ſe a ꝓ⸗
ximo ſuo cuſtodiat ⁊ in oi fratre ſuo nõ habeat
fiduciã.qꝛ oĩs frater ſuꝓplaneãs ſupplãtabit:⁊
oĩs amicus fraudulent᷑ incedet:⁊ vir fratrẽ ſu⸗
um deridebit ⁊ veritatẽ nõ loquet᷑. Quito igno
rat q̃ ſunt ſupꝛa ſe.ſ.celeſtia.vt deũ celos ⁊c.UVñ
de deo inqᷣt Ps. Poſuit tenebꝛas latibulũ ſu⸗
um. ⁊ Sap.ix.ait Salomõ Difficile ertimamꝰ
q̃ in terra ſunt:⁊ qͥ in ꝓſpectu ſuntinuenimꝰcuʒ

laboꝛe:q̃ aũt in ceł ſunt qͥs inueſtigabit.Sexto
ignoꝛat q;̃ infra ſe ſunt.Nã cũ deꝰ oia creata ad

hois vtilitatẽ ſubiecerit ſub pedib eius vtteſta
tur ꝓpha pᷣſ.viij.tñ hõ ꝓpter pcim̃ oꝛigiale ꝑcuſ
ſus ignoꝛantia:nõ põt eoꝝ vltimas pꝛietates
et reꝝ differẽtias indagare aut explicare. Unde
Ecces j.ðꝛ.Cũcte res difficiles:non põt eos hõ
explicare ſermone. Septimo ignoꝛat homo na
turaliter omnia. Uñ Salomon inquit Ecces
viij. Intellexi ꝙ omniũ operũ dei nullaʒ poſſit
hõ inuenire rõnem eoꝝ q̃ fiunt ſub ſole:⁊ q̃nto
plus laboꝛ auerit ad qrendũ:tãto minꝰ inueni⸗
et.hec ille. Omalediaũ pcm tu es illud qð ita
demẽtes ⁊ intellectu obſcuros fac hoies:vt di⸗
cere poſſint illud.j. Paralł.ix. Ignoꝛamus qͥd
agere debaeaammus. E
9 Ecunda ignoꝛantia ðꝛ criminalis qᷓ p⸗
cedit partim ab oꝛiginali pccõ ⁊ ꝑtim ab

xLIVY

aquali.Oe q̃ Berñ.in epla ad magiſtrũ Cincẽ
niũ ait. Multa ſaenda neſaunt᷑:aut ſaendi icu
ria:aut diſcendi deſidia:⁊ verecũdia inqrẽdi.Et
qdem hecignoꝛãtia nõ habet excuſanõeʒ. Et Ce

ſarius in qͥdã ſermone inqᷣt Quãauis ſit melius

facere qᷓ; noſcere:pus tñ ẽ noſcere qᷓ; facere.Au⸗

di ſcripturã dicentẽ. Ois qͥ nõ didicerit iuſtica
ſuꝑ terra: veritatẽ nõ faciet. Etiteꝝ. Zelus app⸗
hendet płum eruditũ. Hecille. Areſto. aũt.iij.
Eth.dicit.ꝙ ois ignoꝛãs eſt malus.⁊ intelligi
de ignoꝛantia ꝓcedente ex culpa:marie de igno
rantia craſſa ⁊ ſupina:q ſic vocat᷑ ꝑ jndam me/
thaphoꝛã.quia ſicut homo multuʒ craſſus vel
ſupinus iacẽs nõ videt ea q̃ añ pedes haberp/
peditꝰpinguedine:ita hõ beſtialis ?⁊35 mũdanus
ſtultioejs ac vanitacibo deditꝰ:nõ curat q̃ ſare te
net᷑ intelligere. De qͥ Põ.ait. Noluit intelligere
vt bñ ageret.Et hecẽ ſtulticia maxia. Si quis
em optãs ꝑuenire ad aliquã ciuitatẽ nollet ad/
diſcere viã ꝑ quã ꝑpuenit᷑ ad eã ⁊ ſine qᷓ nõ põtꝑ

Uenire: ꝓfecto ſtultꝰreputaret᷑. Et ideo ſtuliꝰ eſt

pcõꝛ qͥ eùm naturali deſiderio aꝓpetit puenire
ad eterne patrie felicitatẽ:non curat cognoſcere
viam mandatoꝝ dei ⁊ vᷣtutũ ſine qua ad ilam
nõ põt ꝑueniri.De iſtis aũt ſtulcis loquit Job
ſui libꝛi ca.xxj.dicẽs.Qui dixerunt deo:recedea
nobis:viã ſaentiaꝝ maꝝ nolumꝰ. Hecaũt ma
ledicta ignoꝛatia eſt mr cunctoꝝ erroꝝ.c.igno⸗
rantia.xxxviij.diſt. Uñnñ Iſidoꝛꝰ inqᷣt.ihil ſtul⸗
ticda peiꝰ.nihil inſipicẽtia deterius.nihil ignoꝛã⸗
tia turpius ⁊ ignominioſiꝰq eſt mater ⁊ nutrix
oim vicoꝝ.Quid ſit malũ culpe neſcit inſipiẽs
qidie peccat ⁊ ignoꝛat Hecille.Et ad pᷣdicaam
ſtulticiã põt applicani illud qð inqͥt Ps.dicens
deo. Poſuiſti tenebꝛas ⁊ facta eſt nox:in lpᷣa ꝑ/
tranſibũt oẽs beſtie ſilue. Peccatoꝛes em̃ obte/
nebꝛani vicijs trãſeũt beſtialiter depctõ in pec/
catũ:⁊ pterignoꝛantiã tanqᷓ; amentes non ſen
tiunt mala ſua.iuxta illud Pꝛouer.xxiij. Erit ſi
cut doꝛmiens in medio man.i.in magnis ꝑicu
lis:⁊ q̃ſiſopitꝰgubernatoꝛ amiſſo clauo. Et iõ
ipſi pœõꝛes ſic demẽtan facilit᷑ capiunt᷑ in oĩ ꝑi/
culo.iuxtauũllud Eſa.v. Captiuus ductꝰeſt ꝓls
meus qꝛ non habuit ſciam. De hoc etiã loquit᷑
aplłs ad Ephᷣ.uij. Ambulãtin vanitate ſenſus
ſui:tenebꝛis obſcuratũ habẽtes intelleaũ.alie⸗
nati a via dei ꝑ ignoꝛantiã que eſt in illis pt᷑ ce
citatẽ coꝛdis eoꝝ. Hec ile.
X qbo infert᷑ ſexageſimaſeptima ſpecies
ę ſtulticie que ðꝛ excecatonis Stultꝰem
eſſet qui ſibi erui vtrũq; oculũ ꝑmitteret
Et ideo ſtultꝰeſt pctõꝛ qui ſe per iniqᷣtatem per/
mittit excecari a demonibo ⁊ ita oꝛbari vt in eter
num nõ videat lumẽ gratie nec głie.De pctõꝛi⸗
bus em̃ ðꝛ Sopho.j.Ambulabũt vt cec quia
domino peccauerũt.et Sap̃.ij.ſcriptũ eſt. Exce⸗
cauit eos malicia eoꝝ.Et de quolibet pcõꝛe di

cunt demones illud PsS. Uſq; in etemnum non

669

Bermo

videbitlumen. Quilibet ergo peccatoꝛ dict᷑ ce/
cus ⁊ pꝛiuatus vtroq; oculo.qa per peccatum
pꝛiuatꝰlumie co gnitionis iacet in tenebꝛis cul/⸗

pe ⁊ ignoꝛantie:vt inqͥt Hugo cardinalis ſu-

Lucã.Eecitas autẽ pcti oꝛiginalis figurat᷑ ꝑ ce/

cum a natiuitate. De qͥ h̃ Johis.ix.Quia oẽs
naſcimur filij ire.ad Eph̊ᷣ.ij.⁊ ↄſequent᷑ ceci.De

ceco aũt ꝑ pctm̃̃ actuale inqt deꝰ Eſa.xlij. Quis
cecus niſi ſeruus meus.et Matcth.xv.ait ſalua

coꝛ. Sinite illos:ceci ſũt ⁊ duces cecoꝝ.et Apo/

ca.iij. Neſcis quia tu miſer es ⁊ miſerabilis:nu
dus pauꝑ ⁊ cecus.Sicut em̃ cec neſciunt diri⸗
ere greſſus ſuos:iuxta illud Ps.Errauerũti

olitudine:viam ciuitat habitaculi nõ inuene/

runt:imo ſepe vadunt ꝑ viã malã.ita ⁊ p ccõꝛes
Uñ danati dicũt illud Sap̃.v. Ambulaumm⸗
vias difficiles ⁊c. Et de ipᷣis dici potilð Sap̃.

xij. In erroꝛis via diutius errauerũt. et ideo ipi

pctõoꝛ es ꝓpter hoc cognoſcunt᷑ eſſe ſtulti.Nã de
ſtultis ðꝛ Ecces.x. Laboꝛ ſtultoꝝ affliget eos:
qula neſciunt in vꝛbem ꝑgere.Sicutetiam ceci
noõ cauẽt ab offendiculis vel pcipitijs: ſta pecca
troꝛes nõ pᷣcauent offendicula criminũ:que ſi vi
gerent:ab eis aufugerent.iuxta illud Naum.iij
Omnis q viderit te reſiliet a te.Ceci etiam offen
dunt pedes in via plana:et ſimiłr pctõꝛes in cre

atura.iuxta illud Sap.xiiij. Creature dei in laq
um facte ſunt. Itẽ cecus ducẽs cecũ eum ſecum

Ducit in foueã.ſicut ðꝛ Matthᷣ.xv.Si cecus ce/⸗
co ducatũ pꝛeſtet ⁊c̃. Et idem hjr in c.cum ſit.de

etate ⁊ qᷓ.⁊ in c.que ipſis.xxxviij.diſt. Et ſimilit

vnus pctõꝛ ab alto trahit᷑ in ꝓundum inferni:
ęt de pctõ in pcm.iuxta illud Eſa.v. Ue quitra
hitis iniqͥcateʒ in funiculis vanitatis:⁊ q̃ſi vin⸗
culum plauſtri pcmm. Item ceci volentes ꝑeute
re poꝛcum:ſepe ꝑcutiũt hoiem.vt fecit LCamech
Beñ.iiij.Et ſicut videt᷑ in poꝛco quẽ om̃i anno

donatq dam cõmunitas Italie ceò: q ligat᷑ ad

columnã ꝑ funes:⁊ poſtea dat᷑ baculus in ma⸗
nu chiuſſibet ceci:vt qui euʒ occaideritillius ſit.
Nã illo poꝛco hucillucq; diſcurrẽte:ceci multo

tciens ꝑcutiunt ſe inuicem cũ volunt interficere

ipᷣm poꝛcum. Et figurant philocaptos. Sunt
em̃ ceci ⁊ ſepe vnꝰalcerũ interficit. Etideo amoꝛ
depingit᷑ cecus. Unð Ouidius in epiſtolis ait.
Qulid deceat nõ videt vllus amãs. Cecus etiã
ſi velit cibare aliquẽ: quod debet ponere in oꝛe
ponit multotiẽs in aure. Et ſic faciũt multi pᷣdi
catoꝛes ceci ⁊ mali qͥ debentpᷣdicare ad paſtum
coꝛdiũ ⁊ pᷣdicant ad pꝛuritũ auriũ etad fauoꝛẽ
a populis ꝑcipiendũ:qͥ dicũt illud Eſa.xxx.Lo/⸗

quimini nobis placẽtia.De qͥbo ait apłus.ij.ad

„— „ , „„

Thim.iiij.Ad ſua deſideria coaceruabunt ſibi

magiſtros pꝛuriẽtes aurib: eta veritate qdem
auditũ auertẽt: ad fabulas aũt cõuertent᷑. Sed

Elſa.iiij.ðꝛ.Loqͥmini ad coꝛ hieruſalẽ.q̃ſi dicat᷑

nõ ad aures.Et ideo dicit Hugo cardialis vbi

ſupᷣ. Sicut ridiculũ eſt ponere cibum inaure⁊

nõ in oꝛe:ita ridiculũ eſt ad fauoꝛẽ pᷣdicare ⁊ nõ
ad vtilitatẽ.De talibo aũt pᷣdicatoꝛib ðꝛ Eſa.lvj
Speculatoꝛes eius cec oẽs. Poſſunttn ꝑ ſpe
culatoꝛes hos intelligi pᷣlati ignoꝛantes ⁊ mali
quos ſibi eligunt diſſoluti ⁊ ad ſuã cuſtodiam
ponũt vtnõ arguant᷑ ab eis. Etideo.ij. Reg.v.
dicit. Non ingrediaris huc niſi abſtulerj cecos
et daudos. 5B5B5B
Ebhac aũt cecitate pcti q̃ttuoꝛ poſſũt vi⸗
d geri.ſ.eiꝰcauſalitas:grauitas:ſanitas ſi
ue curabilitas: et eius ſanabilitas. Cir⸗
ca pᷣmũ aũt dico ꝙ ſunt decẽ cauſatiua et indu/
centia coꝛpoꝛalẽ ceatatẽ:⁊ ſimilit ſpũalẽ. Pꝛi⸗
mũ eſt magni lumis inſpectio:vt patet ſi qͥs in/⸗
ſpiciat rota ſoł q̃ diſſoluit ocłos ⁊ excecat.Ecci.

xliij. Sol refulgẽs radijs ſuis obcecat oculos

Etrõ eſt.qꝛ vt ait phᷣus in li.de ſenſu ⁊ ſenſato.
excellẽtie ſenſibiliũ coꝛrũpuntſenſum.Etiðo il/

li qͥ tranſeunt mõtes vbiſunt ↄtinue niues defe

runt in manu ramũ oliue:ne vidẽdo ſolum ni⸗

ues excecent᷑. Spũaliter autẽ pam̃ pᷣſumptiõis

et curioſitatis excecat aniam. Pꝛeſumptuoſus

cxm̃ ⁊ curioſus dũ vult figere oculũ ſui itellectꝰ

in rotam diuinitatis ⁊ eterne maieſtatis diuine
et eam inueſtigare ⁊ cõpꝛebẽdere nitit᷑: heretica

cecitate oppmit᷑ ⁊ excecat᷑.iuxta illud Pꝛouerb.

xxv. Scrutatoꝛ maieſtat oppᷣmet᷑ a głia.Et ad
Roma.j.ait Paulus. Euanuerũt in cogicatio
nib ſuis ⁊c.et Eſa.xxxviij.diot᷑. Attenuati ſunt
oculi mei ſuſpiciẽtes in excelſo. Et ꝓpterea inqͥt
Paulus ad Ro.xij. Non plus ſapere qᷓ; opoꝛ⸗
tet ſaꝑe:ſed ſaꝑe ad ſobꝛietatem.et Ecci.iij.dic᷑
Altioꝛa te ne queſieris:et foꝛtioꝛa te ne fueris ꝑ
ſcrutatus. Secundũ inducens cecitatè eſt lon

ga in tenebꝛis habitatio. quia vt ait pᷣus.opꝰ

nature eſt opus intelligentie.Et ideo natura nõ

mittit vtuteʒ ſuã ad mebꝛũ qð nõ oꝑat᷑ ſicutad

illud qð oꝑat᷑:ſᷣm eundẽ phᷣum in li.de ſenſu ?⁊
ſenſato.Et ꝓpter hoc virtꝰ viſiua in oculo dau⸗
ſo manente ſeu in aſpiciendo nõ ſe exercente de ⸗
ficit:ſʒ ad mẽbꝛũ qð oꝑat᷑ multã vᷣtutẽ ipᷣa nat᷑a
tranſmittit. Un ph̊us dicit ꝙ ſcriptoꝛes habẽt
oculos melioꝛes.et fabꝛi habent bꝛachia alijs
foꝛtioꝛa.⁊ curſoꝛes crura alijs durioꝛa ⁊ foꝛti/
oꝛa.Et ad idem vadit ꝙ homo aliquãdo ꝓpter

ſeniuz amittit viſum.ſicut dici᷑ de Jſaac Geñ.

xxvij. Senuit Iſaac ⁊ caligauerũt oculi eius:⁊

videre ñ poterat.qꝛ oꝛganũ viſus ſ.oculꝰſenio

debilitat᷑ ⁊ non poteſt recipere lumen viſus.Et
ideo natura ad eũ nõ trãſmitut ſiue nõ trãſmit/
tere poteſt virtutẽ videndi.qꝛ actus aciuoꝝ ſũt
in patiente bene diſpoſito.ij.de ania. hocaũt fi/

gurat pem conſuetudinis. Unde PS.ait.Cõ/
pꝛehenderunt me iniqtates mee:⁊ non potui vt

viderem. Quando em homo inueterat᷑ in tene/

bꝛis pcœõꝝ:omnino excecat᷑.qꝛ ſupꝛema intelli⸗
gentia aufert ei gratiam ꝑ quam poſſet videre.
exqͥ ipſa non vti? iuxta illud Luixix Aufene ab

7

.omna
gont
auino
gücſtn
cotront
1fum.
itfun/
alcuzetn
rcbul

gus u
foriot
venc

aſcenoi
Llu
feroun
nöſolun
fliosn
Wsi
n
Can
Nlen
unir⸗
nte
be
undia
ducctto⸗
Pico
Dulucre
cdens
ſuobus
Puͤck
gſccnds
QAuoc
güͤtcd
eche⸗
ꝛſcki
ſumm
uerüte
mminid
ſtud̃
loꝛqui
wumor
liscto
hüonii
Wince
ſohar
ſieg
nacſi
Paſe

acneſn,
nnf.
nſanuntti,

Nunrita
Nimiurſnn.

talum Cdo⸗
Muemdad:
ncchoſciun 1

onfunens

Pummin
rnnkheng
1ilg gvat.
ag S
WINCNn
Zumnanſun
„Spemuint⸗
len o
inannoloce
tifmuiunul
wrcz hubit
rbrachis Ais
durioꝛa fnn
Aliqwad e
de Jn
us ſoakſan⸗
ummen niius.
ſvenogiini
Ns nuorſi
min boctif
Pae
znonpoaln
amaiin M
prenainn/
hoſſe M
e St

* ae 3 .

Folium

co mnam:et date illi qui decẽ mnas acquiſiuit
qꝛ omni habẽti dabi᷑ ⁊ abundabit: ab eo autẽ
quinõ habet etiam quod habet auferet᷑. Ter⸗

tũ eſt multi fumi ꝑceptio que multum oculis

cõtrariatur. Pꝛouer.x. Sicut acetum dentibo:
⁊ fumꝰoculis:ſic piger his qui nutriunt illum.

⁊ ſignificat peccatũ ire.iuxta ullud.ps.xvij. Aſcẽ

dit fumꝰ in ira eius.qꝛ ſicut fumus aſcenditin
altuʒ:ita ira ad coꝛ. Scõm em Damaſcenũ ira
eſt ebullitio ſanguinis circa coꝛ. Unde GBoffre

dus in poetria ait.Ira genꝰ flame: materq; fu⸗
roꝛis ab ipſo Felle trahens oꝛtũ:coꝛ ⁊ interio⸗

ra venenat. Exilla do ebullicione fumoſitatis
aſcendũt que oculos mentis obnubilant. Unñ

Coto inquit. Impeditira anim ne poſſit cerne

re verum.Sicut aũt cecus ita ⁊ iratus percutit
nõ ſolum inimicũ ſed etiam amicũ:parentes et

filios:⁊ quandoq; ſeipſum occidit. Sicut fecit
Achitofel:vt habet᷑.ij. Regum.xvij. Et hoc fi⸗

rat᷑ etiam per CLamech qui occidit caim cũ eſ
et cecus. Lamech enim interpꝛetatur ꝑcutiens
vel ꝑcuſſus:quia iratꝰ ſepe alios ꝑcutit:⁊ per⸗

cutit᷑ ab eis. Quartũ ẽ pulueris in oculis iſuf

flatio:⁊ ſignificat peccatũ vane gloꝛie:⁊ ſuꝑbie
Nam habens in oculis mẽtis puluerẽ honoꝝ
mundialiũ ⁊ ambitionũ:nõ poteſt videre viaʒ
ducẽtẽ ad regnũ celoꝝ que eſt via humilitatis.

Et ideo dñs ait diſapulis Math.x. Erxcutite
puluerem de pedibns veſtris. Sicut autẽ cecꝰ

credens aſcẽdere ſepe cadit:ita vane głioſus et
ſuꝑbus.de q̊ͥ habemꝰexemplũ luferi qͥ vt ſcri

ptũ eſt Eſa.xiiij.dicebat in coꝛde ſuo. In cclum
aſcendã ⁊ ero ſimilis altiſſimo.Unõð ibi ſubdit

Quõ cecidiſti lucifer qͥ mane oꝛiebaris. De hac
aũt excecatione ðꝛ ps.xlviij. Homo cũ in hono
re eſſet nõ intellexit:cõꝑatꝰ eſt iumẽt inſipiẽnb⸗
⁊ ſilis factꝰeſt illis.Et talis cecꝰ figurat᷑ ꝑ Heli

ſummũ põtificẽ.de quo ðꝛ.j. Regũ.iij. Caliga/

uerũt oculi eius nec poterat videre lucernã do
mini donec extingueret᷑. Poſſumꝰ q̊ʒ dicere ꝙ;
iſtud q̃rtũ inducẽs cecitatem eſt tumoꝛis infla
tio:quãdo ſq; oculiinflant᷑ ⁊ tumẽt.⁊ ſignificat
tumoꝛẽ ſuꝑbie.De qͥ̊ Gꝛego.inqᷣt. TCumoꝛ mẽ⸗
tis eſt obſtaculũ veritatis. Etiſte tumoꝛ totum

hũanũ genꝰ occupauit. Pꝛimo em babuit oꝛ⸗
tũ in celo:qñ lucifer cõtra deũ intumuit.etideo
ſuperbia dici᷑ nature celeſtis. Unde viros cele
ſtes qñq; inuadit.Deinde de celo veniẽs in pa/
radiſum iuit ⁊ ibi pᷣmos parentes inuaſit:q ſu
pꝛa ſeipſos ſe eleuauerunt ⁊ contra deum intu

muerũt.Deinde de paradiſo in mũdũ ⁊ vndiq;
ſe diffudit. Suꝑbire em̃ ðꝛ quaſi ſuꝑ alios ire.
Luclfer ergo ſuꝑbiuit.qꝛ ſupꝛa deũ ire voluit.
Adã ſuꝑbiuit quia ſuꝑ ſeipᷣm iuit dum ſdientiã
dei appetijt. Hoies vo ſupꝑbiũt quia ſuꝑ alios
ire volunt.Deꝰ aũt ſuꝑbire nõ pot qui ſuꝑ aliũ
ire non valet:ceoꝙ ſuꝑ ſe nullũ habeat.ꝛid pᷣdi⸗

aa eti adduc põt qð inqᷣt phᷣus in lide aniqli

tionem deuoꝛas.

bus q; ꝙ oculus pᷣeminens eſt debilis vius,.
ꝓfundus vo eſt boni viſus ⁊ foꝛtis: et ſubtilia
ac diſtantia meliꝰ videt.Et ſimiliter hules me⸗

lius ⁊ dariꝰ vident diuia q; ſuperbi:iuxta illud

Pꝛouer.xj. Ubi hũilitas ibi ſapia. Dicit enam

,

ppᷣus ꝙ homo eriſtens in puteo pfundo videt

ſtellas in die:ꝑ quod dat᷑ intelligi ꝙ bomo bu⸗

idoneus: dicẽte dño Matth. xj. Confiteoꝛ nibi
pater dñne celi ⁊ terre:qꝛ abſcõdiſti hec a ſapien⸗
nibo ⁊ pꝛudẽtibo ⁊ reuelaſti ea puulis.
Uintũ inducẽs cecitatẽ eſt nimia ad lu/
q mẽ vigilãtia ex q̃ oculi conturbant᷑.⁊ ſi⸗
gAnificat nimiã ſolliatudinẽ quã hõ ha/
bet in tꝑalib admiſtrandis ⁊ conſeruãdis. De

militate pᷣditus ad diuia ſuſcpiẽda eſt magis

qua diat᷑ Ecci.v. Saturitas diui nõ ſinit ißm

doꝛmire. Ettalis figurat᷑ ꝑ Sedechiã regẽ iu⸗
da qui vt hr.iiij. Reg.vlti.excecatꝰ fuit in rebla,⸗

tha:qð interpᷣtat᷑ multũ hic:vel multũ iſte cõmi
ſit. Sextũ vo eſt ſimile pᷣdicto.ſq; oculoꝝ im⸗/
pletio ſeue depᷣſſio.⁊ ſignificat auaricie depſſio⸗
nẽ.Adeo em̃ oculos hois auaricia depꝛimit vt
ceos ad celũ leuare nõ poſſit. Etideo de auaris
inqt Ps.Oculos ſuos ſtatuerunt declinarein
terra. Auarus em̃ ſꝑ poꝛtatterram in oculis.⁊
ideo eſt ſtultꝰ.iuxta illud Pꝛouerb.xvij. Oculi
ſtultoꝝ in finibo terre. Auarus em̃ adeo eſt exce
catus ⁊ ſtultꝰ ꝙ vẽdit aiam ſuã diabolo: iurta
illud Ecci.x. Auaro nihil eſt ſceleſtiꝰ?: hic em ani
mã ſuã venalẽ habet. Et talis cecus figurat per
Thobiã qͥ vt hr̃ ſui libꝛi ca.ij.ſtercoꝛibo hirũdi⸗
nũ fuit excecatus. Stercoꝛa em ſunt oia bona
tꝑalia:iuxta illud ad Phil.iij. Oia arbitratꝰ ſũ
vt ſtercoꝛa.Et.j. Machab.ij. Ois gloꝛia eiꝰſter
cus ⁊ vermis.Excecat ergo aniam nimia fertili

tas ⁊ craſſitudo terrene ſubſtãtie:iuxta illð Job
xv. Opuit fadem eius craſſitudo.Et hinceſt ꝙ

Effraim et Manaſſes fuerũt fratres. Effraim
interpꝛetat᷑ fertilitas.? Manaſſes obluuoſus
qꝛ nimia fertilitas ſeculi inducit obliuionẽ dei.
Sicut em̃ piſces aliqñ ex nimia pinguedine ex/
cecant᷑.⁊ ſicut anſeribo oculi cõſuun᷑ ne ex mul⸗
titudine rerum viſarũ ab impinguatione retra
hant᷑:ſic homies ex nimia abunqantia reruʒ in
ania excecant᷑. Et ſicut madefactio ⁊ nimia pin/
guedo impediũt ne cãdela accẽdat᷑:ſic nimie de

licie terrene impediũt ne gratia dei in ipſa ania

recipiat᷑:iuxta illud.j. Coꝝ.ij. Aialis homo nõ
ꝑcipit ea que ſunt ſpũs dei. Septimũ iducẽs
cecitatem eſt humoꝛ calidus in oculos deſ. cen⸗
dens.ſiue nimiꝰcaloꝛ ignis aut alteriꝰcalefaciẽ/

tis.Et ideo in Ethiopia multi ꝓpter caloꝛem K8Ee7%½7

dunt viſum.Et hoc ſignificathumoꝛeʒ luxurie

et ignẽ libidinis ac camalis concupiſcẽtie excee;

cantis animam:iuxca illud Ps. Supercecidit
ignis ⁊ non viderunt ſolem. De lururia em̃ did
põt illud J eon eſt vſq; ad ↄſumma/
icut ergo vꝛſus excecat᷑ ad

56 2

Bermo

peluim candentẽ:ita libidinoſus ad cõcupiſcẽ/
tiam ardentẽ. Sicut autẽ cecus nõ diſcernit int
pulcrũ ⁊ turpe.qꝛ cecus nõ iudicat de coloꝛib.
j. Phiſi.ita luxurioſus habes oculos infecos

hüoꝛe calido camalis cõcupiſcentie:ſepe dimit/
tit vxroꝛẽ nobilẽ pulcrã ⁊ ſapiẽtẽ ꝓ meretrice tur/

pi viliſſima ⁊ inſipicte. Occauũ inducẽs cecita
tem eſt oꝛgani deuaſtatio:vt qñ oculus ꝑfoꝛa/⸗

cur vel eruit᷑.ſicut fecerunt Philiſtim Saſoni
De qͥ dict᷑ Judi.xvj.Eruerut oculos eiꝰ.Et ta⸗

lis excecatio figurat eos qͥ habentinuidiã.Ecci
xiiij.Nequã eſt oculus iuidi. Itẽ figurat eos qͥ

habẽt odiũ ↄtra ꝓximũ.de qͥ paõ dꝛ.j. Joh.iij.

Qui nõ diligit in moꝛte manet.Talis aũt pᷣua⸗
tus charitate dict᷑ eſſe ſine oculo dextro q̊ ania
videt deuz.Et ideo diabolus ſemꝑ querit hos
oculos eruere:dicẽs partialibo ⁊ inimicitias te⸗
nentib illud.j. Reg.xj. Eruam oim veſtrũ ocu
los dextros ⁊c. Nonũ eſt lucis cooꝑtio qñ qͥ/
dam pelliculus ſuꝑ lumẽ oculi generat᷑: ita ꝙ;
lux eſt cooꝑta ⁊ intus abſcõdita:nec videri po⸗

teſt.⁊ ſignir᷑icat p ctm̃ accidie vel pigrice:quàdo

quis abſcondittalentũ a deo acceptũ:nec oꝑat
in eo:iuxta illud Pꝛouer.xj.Qui abſcondit fru

menta maledicet᷑ in ppłis. Diabolus aũtlumẽ
feruoꝛis qrens occultare ⁊ ſuffocare nube toꝛ⸗
poꝛis:inqͥtillud Ezech̊.xxxij. Solẽ nube tega.

Decimo qͥs excecat᷑ ex ſanguine in ocłos deſcẽ

dente vel de coꝛpoꝛeiu magna copia exeũte. Et

per hocfigurant᷑ illi qui excecant᷑ ⁊ ſuperbiunt
ex nobilitate ſui generis ⁊ ſanguinis.etiſti vt di
cit Hugo cardinalis ſuꝑ Johannẽ figurant᷑ ꝑ
cecum a natiuitate:de quo habet᷑ Joh. ix. J
q co ꝙ grauioꝛ eſt cecitas mẽt qᷓ; coꝛꝑis.
MMNam qnto res eſt nobilioꝛ tato eiꝰ coꝛ⸗
ruptio eſt peioꝛ.ij. Lopi.Anima vo eſt nobili⸗
oꝛ omni coꝛꝑe.c.Si habes.xxiiij.q.iij.⁊ c.cũ in⸗
firmitas.de peni.⁊ re.et ꝑ cõſequẽs eius poten/
tie ſũt nobilioꝛes potẽtijs coꝛꝑalibb. Pꝛeterea
cecus coꝛꝑalit᷑ cõtinue conat᷑ habere ducem vel
ſaltem baculũ in manu ſineq̊ nõ vadit.Sed ce
cus ſpũaliter de duce nõ curat. Unde Seneca
ad Ludillũ ait.Ceci ducem querũt:nos ſine du
ce erramus.Et Treñ.iiij.dici Errauerũt ceci in
plateis.ĩmo talis cecus expellit ducem.ſ.deum
ducentẽ ad paradiſuʒ.iuxta illud Job.xxj. Qui
direrunt deo recede a nobis ⁊c̃. Etillud Luc.v.
Exi a me dñe quia homo peccatoꝛ ſum. Scqͥ⸗
tur vo diabolũ ducentẽ ad moꝛtẽ.Et ſi vult du
cem:ſequit᷑ aliũ cecum. id eſt mala exempla ali⸗

oꝛũ. Item totaliter cecꝰ coꝛꝑaliter nõ poteſt am//
plius peioꝛare. Peccatoꝛ autẽ qtidie in cecitate
creſcit. Item cecus coꝛꝑaliter cognoſcit cecitateʒ
ſuam:et confitet᷑ ſe eſſe ceccum:ac querit lumẽ re

cipere ⁊ illuminari.ſicut faciebat ille cecus de q̊

dlcit᷑ LQu. xviij. ꝙ interro gatus a chꝛiſto qͥd vel⸗

let Reſpondit.Oomine vt videam lumẽ. Sde

Vo ad ſecundũ de grauitate cecita di⸗

NII

bat em̃ ꝙ dulce eſt lumẽ ? delectabile oculis vi

gere ſolem Ecces.xj. Reputat etiam cecus ſe in

felicẽ:dicens illud Thobᷣ.v.Quale poteſt mihi

eſſe gaudiũ qui in tenebꝛis ſedeo ⁊ lumẽ celinõ

video.Cecus vo ſpũalis nõ cognoſcit ſuam ce

citatẽ:iuxta illud Eſa.xliij. Educ foꝛas populũ

cecum oculos habentẽ:ſurdum ⁊ aures ei ſunt
Lalibo etiam ſurdis ⁊ cecis dici᷑ Eſa.vj.Audi/
te audientes ⁊ nolite intelligere: videte viſioneʒ
et nolite cognoſcere.Etibidem etiã dici᷑ Exceca

coꝛ populihuius:⁊ aures eiꝰ aggraua:et ocu/
lo s eius claude ne foꝛte videat oculis ⁊ aurib

ſuis audiat:⁊ coꝛde ſuo intelligat.ſ.ſe eſſe cecuʒ.

Immo talis cecus enuarſe genter alge ſa⸗

pientioꝛc.⁊ ideo magis peccat.UVñ ðꝛ Jobis.ix

S i ced eſſetis nõ habereq pem.nũc vo qꝛ dic

tis videmꝰ:pem veſtrũ manet.Et ad Roma.j.
ait Paulus.Dicentes ſe eſſe ſapientes ſtulti fa/
cti ſunt.Lales etiã ced non curantilluminariꝑ.
pᷣdicationem.De qua pᷣſ.cxviij.dicitur deo. Lu⸗
cerna pedibus meis verbũ tuum:et lumen ſe⸗
mitis meis.Et in ꝑſona pᷣdicatoꝛis iteruʒ idem
PsS.ait peccatoꝛibus.Accedite ad me ⁊ illumi⸗

namini ⁊c̃. Immo ſiſte cec deſpicit ⁊ deridet vi/

dentes:iuxta illud Pꝛouerb.xxix. Abominant᷑
impij eos qui recta gradiunt᷑ via. Pꝛeterea ce/⸗
cus coꝛpoꝛaliter quod videre nõ poteſt palpat
ſicut facdebat Iſaac dicens filio ſuo Jacob Ge
neſis.xxvij. Accede huc vttangã te ⁊ ꝓbem vtꝝ
ſis filius meus an non. Etideo vulgariter dic
tur ꝙ qui non videt palpare debet. Cecus vo

ſpiritualis penas futuras quas ocło fidei nõ

videt nec credit: necetiam oculo cogitatiõis di⸗
ſcutit aut penſat:nec vulc hic aliquam penam
exꝑiri per penitentiam:vt ꝓbet ſi penas eternas
ſuſtinere valebit.iuxta illud Eſa.xxxiij. Quis ex
vobis habitare poterit cum igue deuoꝛante et
cum ardoꝛibus ſempiternis.on ſic aũt facie⸗
bat üle heremita qui vt habet᷑ in vitaſpatꝝ tem
ptatus a quadaʒ meretrice comburebat ſibi di
gitos:vt videret ſi poſſet ſuſtinere infernale in⸗
cendium quod ꝓ peccato lurxurie erat ſuſtinen/
dum.et ſic a temptatione fuit libatus. K
Uo ad teraum ſq; de curatõe cecitaſj eſt
q ſciendum ꝙ ſaluatoꝛ noſter ſanãdo in
hoꝛrominib ſenſus coꝛꝑales:ſanauit etiã
ſpirituales. Unde ipſe ait iudeis Joß.vij. To⸗

tum hominẽ ſanſi fec. Nam quando reddidie

ſurdo auditũ coꝛꝑis:reddidit etiam ei audituʒ
mentis:illũ.ſ.de quo dicit Ps.Audiam qͥd lo⸗
quat᷑ in me dñs deus. Quãdo etiã ſanauit mu
tum dans oꝛi coꝛꝑis vt ꝓferret verbum: dedit
etiam coꝛdi vt dei dulcedinẽ pᷣguſtaret.De qua
pᷣſ.xxxiij.dicit᷑. Guſtate et videte qm̃ ſuauis eſt
dominus.Quãaãdo vo illuminauit cecos vt vi/
derent coꝛꝑaliter:illuminauit etiam eos vt vide
rent ſpũaliter. Cria aũt colliria ſunt curanua ce
citans. Pꝛimũ eſt amarũ ſimpliater:et fit de fel

Aa
mn
orn
Hciſa
i
vliſn
fuon
banrtiß
gocen
lonwn
ward⸗
uon
llüae
cremp
ꝛmcne
liſdee
dcbitüt
eeo
Plnnn
uncß⸗
amann
n
et
Umne
non
eſſe
ſtref
ten⸗
iſt
colli
lapic

mene
Lollt

ronrlllunun
ii dianrde
wun aunat
Owesln
irudnerinn
5
mr Monnm
u Peumn a,
tnöhorktoahr.
io o nh
Nirr dan

deha. Lust
was odofta
locogiris⸗
aliqan n
Gedaunmt
mounbar idid
r NNi

neaneſuſtnng

moe ln 6
oſterſnin
legſanten
Pnh
Vando Mr
Zudonncel
miſanauun⸗
nſtara denn
qĩ ue⸗
untos

Folium

le. Unde Thob. j. Thobias cecus illuminat?
eſt felle piſas.⁊ ſigniticat amaniudinẽ cõtritio/

nis ꝑ quẽ cectas mentis illuminat᷑.iuxta illud
Job.xvij. In amaritudinibo moꝛat᷑ odlus me⸗
ũs.Libera me dñne ⁊c. Niere.xxxj.dici᷑. Poneti
bi amaritudinẽ:dirige coꝛ tuũ in viã recta.Se⸗
cundũ colliriũ eſt totũ dulce ⁊ fit de melle:quo

ſanata eſt cectas Jonathe. De qᷓ dicit᷑.j. Regũ

xiiij.ꝙ ipſe ait. Uidiſtis ipſi quia illuminati ſũt
oculi mei eoq guſtauerim paululum de melle
iſto.Et ꝑ hoc collirium figurat᷑ charitas et dile
cio dei ac ꝓximi.De quo remedio ðꝛ Apoc̃.iij.
Collirio vnge oculos tuos vt videas. Lerciuʒ
colliriũ eſt mixtũ ex terra ⁊ ſaliua:et ↄſeq̃nter eſt
parum amarũ ⁊ ꝑtim dulce.nã ſaliua eſt dulqꝗ

terra vo amara. Et hoc fec dñs ceco nato Johᷣ.

ix. Sicut em̃ ſolo vbo iũlluminauit cecũ illũ de
quo habet᷑ Luc.xviij.vt oſtenderetſe eſſe illum
qui dixit ⁊ facta ſunt:mãdauit ⁊ creata ſunt.pᷣſ.

antepenul.ita luto voluit iłꝑiinare cecũ a natiui
tate:vt declararetſe eſſe lũ qui de luto plaſma

uit pᷣmũ hoiem.Geñ.ij.Et hoc ait Chꝛyõ.ſuper
ſoh. Per lutũ aũt figurat᷑ fragilitas et vilitas
umana quã cecꝰ pcõꝛ cõſiderare debet.iuxta
illud Geñ.iij. Memẽto ꝙ puluis es ⁊ ĩ pulue⸗
rem reuerter. Per ſaliuã vo que fluit de oꝛe fi/
gurat᷑ cõfeſſio ꝑ quã pctõꝛ eijcit cauſam cecta⸗
tis ſue.ſ.peccatũ. Et ideo ſi vult illũinari debet

in cõfeſſione lauari aqua lachꝛymaꝝ:iuxta illð

Eſa.j.Lauamini:mundi eſtote.Dicit᷑ aũt Luce
xviij.ꝙ damũte ccco ad dñm vcilluminaret eũ:
illi qui im dñm pᷣibant ⁊ qͥ ſequebant᷑ increpa

bant ipᷣm cecum vctaceret. Ipſe vo multo ma⸗

gis clamabat.Suꝑ quo Gꝛeg.ait.Quãto ma/⸗
loꝛi tumultu carnaliũ cogitationũ pᷣmimur:ta/⸗
to ardentiꝰ oꝛationi inſiſtere debemus.Dicitur
quoq; in pᷣdico euãgelio ꝙ ſtans Jeſus iuſſit
illũ adduci ad ſe.qð fecit ᷣm Hieronp. vt daret
exemplũ magnatis audiendi benigne pauꝑes

⁊ mendicos:licut erat ille cecus.iuxa illð Ecci.
uiij. Declina pauꝑi aurẽtuõ ſinetriſticia ⁊redde
debitũ tuũ:⁊ reſpõdeulli paufice in maſuetudi/

ne. Poſſumꝰ quoq; dicere ꝙ colliriũ fellis re/
pᷣſentat chꝛiſtũ ꝓut fuitin crucis patibulo:vbi
tanq; piſcis fuit aſſatus ⁊ felle potatus.Etiſta
amaritudo paſſiois chꝛiſti debetſanare cecita⸗
tem cauſatã ex carnali voluptate.quia ſeruꝰnõ
debet delecationes q̃rere quãdo videt dñm ſu
um amaritudinib repletum. Ut em̃ ait Augꝰ.
non decet ſub ſpinato capue delicatũ mẽbꝛum
eſſe. Iſtud etiã colliriũ debet frãgere dunitis no
ſtre mentis. In paſſiõe em̃ chꝛiſti petre ſaiſſe ſũt
terra mota eſt et monumẽta aꝑta ſunt:ac moꝛ/
tui ſurrexerũt.Et ideo illi qui ñ mollificant᷑ iſto
collirio ſò recoꝛdatiõis amaritudinis xpᷣi ſunt

lapidib durioꝛes:terra inſenſibilioꝛes:monu⸗

mentis fetidioꝛes:ac moꝛtuis miſerabilioꝛes.
Colliriũ vᷣo ex fauo mellis ſignificat chꝛiſtum

XLVI

put eſt in celo acregno ſuo: vbi eſt totus dulch
iuxta illð Ecci.xxiiij.Spũs meus ſuꝑ mel dul⸗

is ⁊ hereditas mea ſuꝑ mel ⁊ fauũ. Mel qᷣdeʒ

in ſuꝑficie eſt dulce:in medio duleus:in ꝓfun/

do aũuũt dulciſſimuz. Et ſignificatchꝛiſtũ in quo

eſt triplex ſubſtantia.ſ.caro que eſt q̃ſi ſuꝑficia /
lis:anima que eſt q̃ſi media:et deitas que eſt p/

funda. Mel igit᷑ eſt dulce in ſuꝑficie. qꝛ ſanci

ex viſione coꝛꝑis chꝛiſti habent conſolationes
dulces ⁊ ſuaues.eſt dulaus in medio.quia ex
viſione anie eius haunũt conſolationes ⁊ deie
ctatiões dulcioꝛes acſuauioꝛes.eſt dulcſſimãa
in ꝓfundo.quia ex contẽplationedeitatis eiius
hauriunt delecationes dulciſſimas ⁊ ſuauiſſi/
mas.Ettalis dulcedo omnẽ dulcedinẽ huma⸗
nã facit inſipidã:dicẽte Chꝛyſoſtomo. Vere nõ
habet qð ſuꝑ terrã amet qui donũ celeſte in ve⸗
ritate guſtauerit. Itẽ expellit cecitatẽ cauſataʒ ex
tempoꝛaliũ cupiditate et affectione.qꝛ ᷣm Au⸗
guſti. omnes diuitie deberẽt cõtemni vt ſaltem
vna hosa poſſet videri facies dei. Colliriũ vᷣo
partim amarũ ⁊ ꝑtim dulce ſignificat chꝛiſtum
ꝓut erit in iudicio:vbi eritamarus repꝛobis:et
dulcis elecis acbonis. Etiſtud colliriuʒ debet
expellere cecitatẽ inductã ex tumoꝛe ſuꝑbie⁊ ela
tionis.quia tunc ſuꝑbi bummlabeank⸗ depmẽ
tur.Eſa.ij. Dies dñi exeratuũ ſuꝑ omnẽ ſuper⸗
bum ⁊ excelſum ⁊ ſuꝑ omnẽ arrogantẽ ⁊ humi
liabit᷑. Eſt aũt ſciendu ꝙ quia peccatoꝛ erat inſi⸗
pidus.ideo ad curationẽ eius chꝛiſtus in terrã
expuit.Per ſaliuã autẽ que eſt ſapida intelligit
dei ſapiẽtia que ſpũalia facit dulceſcere. Sicut
em̃ ſaliua ex oꝛe fluit.ita diuina ſapia ex oꝛe al⸗
tiſſimi ꝓceſſit:vt ipſa ait Ecci.xxiiij. Tunc ergo
chꝛiſtus ſaliuã in terra expuit qñ diuinã ſapiẽ⸗
tiam homi terreno infundit.Quia vo peccatoꝛ
erat ſuꝑbus:ideo lutũ ſuper oculos ceci liniuit

Lutũ em linire eſt vilitat¶ẽ humanã homini ad

memoꝛiã reducere.ettalis reductio eſt hoĩ cau⸗
ſa humilitatis.iuxta illud Michee.vj. Humi⸗
liatio tua in medio tui. Mediũ em̃ pᷣſupponit
vtrũqʒ extremũ.q̃ſi dicat. Cauſam habes hũili
tatis ſi reſpicias tuã natiuicatẽ vitam ac moꝛtẽ.
Vnde qͥdam interrogauit quenda ph̊m dicẽs.
Qulid fui.quid ſum.⁊ quid ero. Etille reſpon⸗
dit. Sperma fetidum:ſaccus ſtercoꝝ:⁊ cbus
vermiu.Quia aũt peccatoꝛ erat mmũdus:iðo
pᷣcepit ipſi ceco vt ſe lauaret ⁊ mũdaret per peni
tentiã.iuxta illð Hiere.iiij. Laua a malicia coꝛ
tuum vt ſalueris. 2
Vo ad quartũ de cognoſcibilitate cura
tionis iſtius cecitatcᷓ eſt notandũ qð di⸗
cxt᷑ Jobᷣ.ix. de ceco illũinato.Abijt ergo
et lauit ⁊ venit videns. In qͥb verbis innuun?⸗“ß
tria ſigna ad cognoſcendũ quando peccatoꝛ ſit
ſpũaliter illuminatus.Unũ eſt quãdo recte vꝰ
dit ⁊ incedit.ſ.ꝑ viam madatoꝝ dei:iuxta illud
Eſa.xxvj. Semita iuſti rean eſt:⁊ retus callis
9g9 5*

eus ad ambulandũ. Quãdo vᷣo aliqs diſtoꝛte
incedit ꝑ viã pcõ ꝝ.vel in via errat:nõ eſt ꝑfecte
illuminatus. Et ideo admonet aplus ad Ro.
xiij.di. Rectos greſſus facite pedibo veſtris: vt
nõ daudicãs quis erret:magis aũt ſanet᷑. Se⸗
tundũ aũt ſignũ ꝙ qͥs illuminatus ſit eſt qᷓndo
oẽs maculas etiã minimas in ſe aduertit et eas
abluit. Pꝛopter pᷣmũ aũt ſignũ ðꝛ in pᷣdicij ver
bis. Abijt ergo.ſ.recte incedendo. ꝓter ſecũduzʒ
o ſubdit᷑etlauit.Quãto em̃ quis magis illu/
minatus ⁊ ſctũs fuerit:tanto magis oẽs macu
las etiã minimas depᷣhendit. Quod oſtẽdi põt
erctin exempla. Pꝛimũ eſt ſᷣm Chꝛy.quia in
loco pulcro ⁊ mũdo modice imundide ſtatim
apparent. In lo co aũt imundo etiã magne imũ
dicie nõ multũ apparent. Secundũ ꝓuct ponit
idẽ Chꝛyſ.qa in veſte alba modica macula ſta/
tim videt᷑. In veſte aũt nigra etiÄs magne macu
le parũ vident᷑ ⁊ ſepe nõ apparẽt. Tercũ eſt.qᷣa
in aere radio ſolari ꝑfuſo minuti pulueres con
Pannr n aere vo nõ radiato nõ conepiciunt᷑
Ded qꝛ parũ ꝓdeſt maculas aſpicere ⁊ cogno

ſcere ⁊ eas non lauare:ideo ſignanter ðꝛ. Abijt

vt lauit. Terciũ ſignũ ꝙ pctõꝛ ſit illuminatꝰ eſt
qñ oia clare videt ⁊ cognoſcit.Et ideo in verbis
ꝓdictis ſubdit᷑.Et venit videns. Iſta aũt cogni
tio pᷣnapaliter in duobo coſiſtit. ſq in cognoſcẽ
do deũ ⁊ ſeipſum.quam cognitioneʒ deſidera⸗
bat hr̃e btũs Augꝰ.qᷣ in li.ſoliloqᷣoꝝ oꝛabat di/
cens.Deꝰ fac vt ſꝑ nouerim te⁊ me. T
EFErtrageſimaoctaua ſpecies ſtulticie dicit
8 acceptiõis. Si qͥs em̃ in manu ſua ſpõ⸗
tte accipet ferrũ cadens ⁊ ignitũ vel ignẽ:
aut in ardẽtẽ foꝛnacẽ ſe pijceret:ſtultꝰ ab omni/
bus putaret᷑. Sed ſtultioꝛ eſt pctõꝛ qͥ ſe in ignẽ
pci ſponte ꝓijcit. Scriptũ eſt em Eſa.ix. Succẽ
ſa eſt q̃ſi ignis impietas:et vepꝛes ipſos ac ſpi⸗
nas voꝛabit.i.peccatoꝛes. Unde ſubdit᷑.Et erit
ꝓplus quaſi eſca ignis.De pctõꝛib etiã ipſis in
quit PS.Exarſerut ſicut ignis ĩ ſpinis. Sexa
geſimanona dicit᷑ tranſitionis. Stultꝰ em̃ eſſet
qui vellet tranſire vlcra pontẽ ſubtiliſſimũ ⁊ lu/
bꝛicoſum cum onere magno in doꝛſo: potens
tranſire leuis ac ſine aliqͥ onere.vel qui crederet
intrare ſiue trãſire ꝑ paruulũ foꝛamen poſſe cũ
coꝛꝑe valde groſſo ac pingui.vł cum coꝛꝑe gra
ui ⁊ oneroſo per ſpacũ.xxv.bꝛachioꝝ in altum
ſe eleuare ſaltãdo. Sed ſtultioꝛ eſt pctõꝛ qͥ one⸗
ratus pcis grauiſſimis vult tranſire per pontẽ
ſubiiliſſimũ aclubꝛicoſum pᷣſentis vite:cũ poſ/
ſit ſi vult leuis tranſire ea deponendo ꝑ cõfeſſi/
onẽ:ſicut hoꝛtat᷑ dñs ꝑ ꝓphᷣ am Eſa.lij.di.Sol/
ue vincka colli tui ⁊c. Et eiuſdẽ libꝛi ca.lviij.Diſ
ſolue colligatiões impietatis: ſolue faſcculos
Dep mentes. Uult etiã ſtultꝰpeccatoꝛ ſiue credit
poſſe tranſire ſiue intrare ꝑ poꝛtam artiſſimã ⁊
unguſtiſſimã ſalu. De q̃ inqᷣt ſaluatoꝛ Mat.

vij. Intrate puonguſtam poꝛtaʒ. arta eſt em̃ via

VI

que ducit ad vitꝗ.cũ habeat coꝛpus pinguiſſi/
mũ ⁊ groſſiſſimũ.De quo inqᷣt PS. Incraſſatꝰ
eſt dilectus ⁊ recalcitrauit:incraſſatus dilatatꝰ
impinguatus.Dereliquit deum factoꝛẽ ſuuʒ:et
receſſit a deo ſalutari ſuo. Item cũ ſit valde põ⸗
deroſus diuerſis iniqᷣtatibꝰ que ſicut onus gra
ue grauate ſunt ſuꝑ eũ:ſᷣm ꝓphᷣ am pᷣſ.xxxvij.tñ
putat ꝙ poterit ad celũ ſalire ac volare:atq; di⸗
cere cũ eodem ꝓpheta in moꝛte.Quis dabit mi⸗/
hi pennas ſicut columbe⁊ volabo ⁊ reqͥeſcam
ſ. liiij. Septuageſima ſtulticie ſpecies dicit p
paratisnis.Stultus em̃ eſſet qui habens mo/
rari in aliqua via ſolum per ſpaciũ vnius hoꝛe
vł ꝑ tantũ tꝑis quo reapiat vnã refectionẽ:vel⸗
le ibi edificare vnũ maximũ palatiuʒ q̃ſi nunqᷓ;
alas eſſet habitaturus. Ettñ habens ſtare per
mille annos in aliq̃ auitate nollet in ea ſibi ali⸗
quod hoſpitiũ ſiue habitaculuʒ pᷣparare. Sed
ſtultioꝛ eſt pccõꝛ qͥ cũ habeat in hoc mundo ſta
re ꝑ momentũ tꝑis in comꝑatione ad eternita/
tem alterius ſeculi:tũ omne ſtudiũ ſuum occu
pat in pᷣparando ſibi in hac valle miſerie habi/
taculũ.et in illa celeſti patria in q̃ ſi bene vixeritĩ
ꝑpetuũ hbabitabit:nullũ ſatagit dignũ hoſpiti⸗
um bonis operibus ſibi fabꝛicare.imo edificat
ſibi palatiũ in ciuitate infernali per pam̃:et ad
illam inhabitandã ſe pᷣparat.iuxta illð Abacuc
ij. Ue qͥ edificatis auitateʒ in ſanguinibo ⁊ ppa
ratis vrbem in iniqtate. n
D pᷣdicta aũt poteſt adduci exemplũ qð
a legit᷑ de quodam rege potente qui edifi
cauit duas ciuitates Unã in montanis

ad quã erat via ſtricta ⁊ lapidoſa ⁊ tria cetrami
na. Pꝛimũ per deſertũ in abſtinentia. Secũdũ

ꝑ rupes veſtimentoꝝ laceratione.Teraum vᷣo
per aquam macłaꝝ ablutiõe.Sed vincẽs iſta
certamina optime recipiebat᷑ in ciuitate ad oĩa

ſolacia ⁊ gaudia inenarrabilia.Secunda ciui/

tas in vallibo erat ſituata:ad quaʒ ducebat via
delectabilis habens tria hoſpitia.in pᷣmo opti/
me recreabat᷑ hoſpes.in ſecũdo veſtib hono⸗
ribus exaltabat᷑.in tercio vo diuitijs ⁊ lapidib⸗
pᷣcioſis ditabat᷑.ſed cuʒ ad ciuitatẽ veniebat in

carcere imꝑatoꝛis crudabat᷑ ⁊poſtea ocedebat᷑

Conſpiratis aũt duob ſocijs quoꝝ vnus pꝛu
dens ⁊ ſapiẽs erat.⁊ alter ſtultus:cum ad biui⸗
um veniſſent ſtatua in medio ſtans continebat
vtrarũq; ciuitatũ cõditionẽ:dirigẽs in viam re/
ccam licet artam ad ciuitatẽ gaudij ⁊ honoꝛis.⁊
ſapiens ait. Hec eſt via recca ꝑ quã incedere de
bemus.Fatuus aũt ait. Non:ſed melioꝛ ẽ pla/

na ⁊ delectabilis in qua bñ traccabimur. Pꝛu/

dens igit᷑ ꝓpter ſocetatẽ ſecutus eſt fatuuʒ. Uñ
poſt bꝛeuem illius vie delectationẽ ad auitatẽ
ꝑuenientes: ambo capti ſunt a iudice ciuitatis
⁊ ad ſuſpendiũ duci.Excuſante aũtſe ſapiente
de fatuo ꝙ ꝓpter ſocietatẽ fuerat eũ ſecutꝰ Re⸗

ſpondit iudex.Tu aeim ſapiens ſis ſequinõ de

Eaninhe
aauidabenn

wleinaſhi
pan
ndocmmntek
twaiüſunmn oen
Ae mimeh
mäſibanenmmi
rdg hohe
rioclſin
Aocpeß d.
umills zaan

unguinddrid
38

caamngis
Tpoenegli tſn
Cinmonmns
is n
tinenda. Saii
one Tawont
Sed indsi⸗

au doccheteſu

uoͦno in
vhro thono/
ninis tlgiclb⸗
evenicharin
oſten ocddt
gor N
1s:un Mhu
tans connche
ngien une
noijt bonons
nmdoiſ⸗
mbinur
onias l

Folium

bueras fatuũ ſed ipᷣete. etſicambo ſuſpẽſi ſunt.
ſti at duo ſocij ſunt ſpũs ⁊ caro inuicẽ confe

erati.Spũs eſt naturaliter ſapiẽs.coꝛpus fa⸗
tuum.due ciuitates ſunt regnũ celoꝝ ⁊ infernꝰ
Sed ana eſt via q duaet ad regnũ.in q̃ opoꝛtet
pugnare ꝑ abſtinẽtiã cbi ⁊ potus:ꝑ depoſitio/⸗
nẽ pcioſaꝝ veſtiũ ⁊ purgationẽ pccõꝝ.Alia aũt

eſt lata ⁊ delecabilis: in 3 hõ in pꝛincdpio opti
n medio ditat᷑:? ꝓpe finem honoꝛa
cur.ſcd poſtq; ad cuitatẽ ꝑuenerit eternalit cru

me recreat᷑:in medio dita

ciat᷑. Statua aũt in biuio poſita eſt ſacra ſcptu/⸗
ra:que ðꝛ ſtatua a ſtãdo quia ſtabu firma in ꝑ⸗

petuum: dicente dño Mattch.xxiiij. Celũ et ter/

ra tranſibũt:vᷣba aũt mea nõ pꝛeteribũt. q̃ qui⸗
dem ſcriptura cõtinet cõditionem vtriuſq; ciui⸗
tatis ⁊ viam ꝑueniẽdi ad eas.Ticet aũt ſpũs cũ

ſit naturaliter pꝛudẽs cognoſcat ꝙ potiꝰ eſt eũ/

dum ꝑ viam aſperã que dudit ad eternã felicita
tem.tñ tãta amicicia eſt cõfederatꝰ carni ꝙ eius

amoꝛe dementatꝰ eam ſequit᷑ ad eternũ interitũ

Multe qͥʒ alie ſũt ſpecies ſtulticie quas qͥdaʒ

phi ſtoid deſceribebant in qͥdaʒ arboꝛe magno
habente ramos q; plurimos:dicẽtes ꝙ ſinguli

rami vnã ſpeciẽ ſtulticie continebant:⁊ ꝙ vnuſ
quiſq; ad aliquẽ ipſoꝝ ramoꝝ ſe appendit.ſed

tm nõ appellant᷑ ſtulti niſi illi q amplecunt᷑ trun

ceum ipſius arboꝛis vel ramos groſſioꝛes.Sʒ

de hijs ſpeciebo pꝛo nunc bꝛeuitatis cauſa per⸗

tranſeo.Et ideo ðꝛ in cõmuni ꝓuerbio.O qͥt fa

tuos panis nutrit.De q̊libet em̃ pctõꝛe dici põt
illud.j. Reg.xxv. Stulticia eſt cũ eo. Etiõ o hõ
audi qͥd dicat ſapiẽs Ecci.vij.Noli eſſe ſtultꝰne
moꝛiar in tꝑe nõ tuo.Ego aũt dico vobis pec/

catoꝛibo illud Judicũ.xix. Ceſſate ab hac ſtulti⸗

ca veſtra. Etillud pſalmi.xcij. Intelligite ĩſipi⸗
entes in ꝓpło:⁊ ſtulti aliqñ ſapue. O

ldecima pci malignitas dict᷑ vulne⸗
v irationis.ſ.anie ⁊ ↄſcẽtie. Sicut em̃ pla
ga nõ purgata oppmit coꝛpus qͥtidia/
na moleſtia:ita pcem cõſcientiã aſſidue pungit.
Etideo Augꝰ.in q̊daʒ ſermone inqͥt. Sicut ma
li cruciabunt᷑ in die iudicij in manifeſto:ita nũc
crudiant᷑ in occulto.Et in ſermone de innocenti/
bus de pctõ loquẽs iteꝝ ait. Lucrum in archa:

damnũ in ↄſcia. Et in.j.cõfeſ.etiã dicit. Juſſiſti
dDdñe ⁊ ita eſt vt ois animꝰ inoꝛdinatꝰſit pena ſi⸗

bijpſi.Et in li.de vera inno cẽtia inqͥt Nulleſunt
auioꝛes cruces in vita iſta qᷓ; mala cõſcientia

Zdeo Eſa.lvij.ſcriptum eſt.Coꝛ impij q̃ſi mare
feruẽs qð quieſcere nõ põt. Eapꝛopter Augꝰ.iĩ
q̊dam ſermone ait. Melioꝛ eſt modica amari/
tudo in faucibo qᷓ; eternũ toꝛmentũ in viſceribo.
et Hiere.ij. dict. Uide qᷓ; malũ ⁊ amaꝝ eſt te de
reliqſſe dũm deũ tuũ. Et Boe.iij. ð ↄſoł. pſa.vij

inquit.Triſtes eſſe voluptatũ exitꝰ ſi qͥ remini

ſci libidinũ ſuaꝝ volet intelliget. Et Ecces.ij.de
pꝓcõꝛe dicit. Cuncii dies eius pleni ſunt doloꝛi
bus ⁊ erũnis.Sicut em̃ mulier contra naturã

paniens monſtrũ valde contriſtat᷑: ita a foꝛtio/

ni ania pariens pem̃ contra naturã ⁊ gram ne⸗
ceſſario cruciat᷑ et ſicut viſio ipſiꝰ mõſtri ↄtinue
renouattriſtiaã mulieri q̃ illud peꝑit:ita recoꝛ/
datio pcti cõmiſſi nouo cruciatu affligit aniam
q ilud ꝑpetrauit. 5KuꝛK
Uodecima pci malignitas ðꝛ pᷣuatõis
d Pꝛiuat em aiam oib virtunbo ac oib

—

bonis. Quũ em̃ vtinqͥt Plato in thimeo

nihil ſit deo ſimiliꝰ qᷓ; vir innocẽs. Hãc bonita
tẽ pꝛedat᷑ pam qð facit hoĩem ſimilẽ diabolo ꝑ
maliai. Itẽ vulnerat aiam plaga hoꝛribili: de
qua ſcptum eſt Hiere.iij. Inſanabilis eſt pla⸗
ga tua.Et de hoc in figura habet᷑ Lu.x.deillo qᷣ
deſcendebat ab hieruſalem in hiericho ⁊ inadit
in latrones q deſpoliauerũt eũ:⁊ plagis impo/
ſitis abierũt:eo ſemiuiuo relico. Hieruſalẽ em̃

interpᷣtat᷑ domus pacis:⁊ ſignificat pacificã cõ⸗

ſclentiã. Hiericho interptat᷑ dom⸗ lune.i. verti⸗
bilitatis ⁊ ſignificatpci ſtulticã.qꝛ ſtultꝰ vt lu/
na mutabit᷑ Ecci.xvj. Ex qua figura patet ꝙ de
ſcendens ad pã ab hoſtibb demonijs vulne/
rat᷑:qui eum etiã expoliant oibus bonis.qꝛ per
pem homo ſpoliat᷑ omnib meri. Sicut em̃
remoto vel coꝛrupto pꝛioꝛi:remouent᷑ ⁊ coꝛru⸗
punt᷑ oĩa poſterioꝛa.viij. Phiſi. Nã vt per exꝑi
entiã videt᷑ remota vel coꝛrupta radice:remouẽ
tur ⁊ coꝛrũpunt᷑ fructus ⁊c̃. Ita ꝑ pcetm̃ coꝛru⸗
pta vel remota chantate q̃ eſt radix oĩm vᷣtutũ
et meritoꝝ: ſᷣm Gꝛego.coꝛrũpunt᷑ ⁊ remouent᷑
oẽs vᷣtutes ⁊ merita.Et ſicut moꝛs coꝛꝑalis p⸗
uat hoiem oĩbus bonis tꝑalib Job. xxvij. ita
moꝛs ſpũᷣalis.ſ.pci:ſpoliat animã oib bonis
ſpũalib.i.vtutibo ⁊ menitis.Et ideo ðꝛ Ecẽs.ix
Quli offendenit in vno multa bona ꝑdet.Ois

em̃ virtus detrimentũ pant᷑ ab vno pcõ.et qui

offenderit in vno factus eſt oim reus.c.defleat.
de reg.iu.Et Jac.ij.ca.⁊ Eʒech.xviij.ſcptum eſt
Siauerterit ſe iuſtꝰ a iu ſticia ſua ⁊ feceritiniq
tatẽ:oẽs iuſticie eius qᷓs feceratnõ recoꝛdabun
tur. Itẽ expoliãt eũ gra dei ⁊ pᷣuant ſpũſctõ qui
diſcedit ꝓpter pcm̃. Sap.j.Spũſſctuũs diſcipli
ne effugiet fictũ:⁊ auferetſe a cogitatõibo q̃ ſunt
ſine intellectu. Pom etiã pꝛiuat hoiem aſpectu
dei. iuxta illud pſalmi.v.vbi inqͥt deo ꝓph̊a.Ne
qᷓ; habitabit iuxta te malignꝰ:neq; pꝑmanebunt
iniuſti añ oculos tuos. Pꝛiuat qͥʒ eũ vita et᷑na
qꝛ impoſſibile eſt aliquẽ in celũ aſcendere cum
aliqᷓ macula pci. Scriptũ eſt em̃ Apoc.penul.
Nihil coinqͥnatũ intrabit in illud.Quapꝛopter
debes o pctõꝛ ad pniam ↄuerti ⁊ mũdare aiam
tuã ab oĩ pcõ. Bti em̃ mũdo coꝛde.qꝛ ipſi deũ
Erciadecima pci malignitas dict᷑ offe⸗
t ſiõis. Scire em̃ debes o pcõꝛ ꝙ peccã⸗
do ſeptẽ offendis. Pꝛimo em̃ grauiſſi
me offendis deũ: cuius volũtati cõtrauenis:et
eiꝰ ꝓditoꝛ ac rebellis efficeris.que offenſio pua-⸗

9 4

Bermo

let offenſioni oĩm creaturarũ ſimul. ꝓut ðꝛ in e.
vergend.. de here. Ubi ðꝛ. BGꝛauiꝰeſt eternã q; tẽ
poꝛalẽ ledere maieſtateʒ. Et ꝓpterea inqᷣt Anſel.
Foꝛſitan paruũ putas aliqð petm.O vtind di⸗/
ſtricꝰ iudex paruũ exiſtimaret petm̃ tuũ.Nõne

— —— —

omne petm̃ deũ ꝑ pᷣuaricationẽ ethonoꝛat.deũ

aüt exhonoꝛare qͥ oĩ pᷣualet dignitati quõ ꝑpuuʒ
eſt. Hecülle. Scðo ex pcõ coͤtriſtari dicit et of
fendi totꝰ paradiſus:vtputa oẽs angeli et ſan⸗
cti. Sicut em̃ frater carnalis plangit moꝛtẽ fra/
tris vel ſoꝛoꝛis:ſic oẽs angeli ⁊ ſancii dicuntur

ſpũaliter plãgere moꝛtẽ ſpũalẽ peccand.iuxta il
lud Hicre. xxxiij. Angelipag amare flebãt. In
boc etiã damnificari dicunt᷑:qꝛ pᷣuant᷑ pꝛemio
accidentali qð eis accreuiſſet ex ſalute illiꝰ ſi nõ

peccaſſet. Tanto em̃ maioꝛ erit cõſolatio accidẽ

talis oĩm btõꝝ:q̃nto maio: eritnũerus electoꝝn
ex mutuo ↄſoꝛtio ⁊ amicicia. Tercio grauiter

offendit᷑ pximus ꝑ pem̃ quẽ peccãs ſuo malo

exẽplo ⁊ cõſilio ſepiꝰ ducit ad infernũ. Uñ Au/⸗

guſt. in li.de paſtoꝛibo inqᷣt. Ois qui male viuit

qntum in ipio eſt oẽs a qͥb attẽdit᷑ letaliter occi
dlt. Quarto ſeipᷣm grauiter offenditpeccans.
qꝛ cum pccõ q̃ſi c quodã gragio ſe ſpualit᷑ oc/⸗
cddit. Scptum eſt em Eʒech.xviij. Ania q̃ pecca
uerit ipſa moꝛiet᷑. Et PS.ꝓpter hocinqͥt Qui di
ligit iniqᷣtatẽ oditaiam ſuã. Et de ſeipᷣo iteꝝ ait.
Peam̃ meũ contra me eſt ſꝑ.Et ideo ſi crudelis
eſt qui ſe coꝛꝑaliter interimit:młto crudelioꝛ eſt
qui animã ſuã occidit. Quinto grauiter offen
dit᷑ totũ purgatoꝛiũ:ꝓ eo ꝙ tales peccãtes eos

ſic efficacit᷑iuuare nõ poſſunt ſuis oꝛationib ⁊

clemoſynis ſicut feciſſent ſi in gratia ſtetiſſent.

Serxto grauiter offendit᷑ infernus.qᷣa ſi talis J timentiũ 1
ſtodientium madata tua. Sic ecõtrario exiſtẽs

per pœm̃ damnat᷑ auget᷑ accidentalit᷑ pena oĩm
däãnatoꝝ: ſᷣm Auguſt. in c.multi.in fine.ij.q.j.
Et ob hanc cãʒ diues damnatꝰ rogabat Abꝛa/
ham vt Laʒzarũ mitteret ad monẽdos ſuos fra
tres viuẽtes:ne ⁊ ipſi irẽt ad illũ locũ toꝛmẽtoꝝ
QLu.xvj.Nõ em̃ hoc dicebat ex charitate qᷓ pua/
tus erat. ſed ne ſibi accreſceret accidẽtalis pena
ſi damnarent. Septimo grauiter offendit᷑ to⸗/
tus mũdus.i.oẽs creature tã rõnales qᷓ; irrõna
les.Et rõ eſt pᷣm Gꝛeg. quia ſicut offenſo capite
offendunt᷑ oia mẽbꝛa:ſic o ffẽſo creatoꝛe ex pec/⸗
cato:intelligit᷑ offenſa oĩs creatura.Etideo pec
catoꝛ in moꝛte ſua habebit ocẽs angelos ⁊ ſan⸗

ccos ⁊ oẽs creaturas cõtra ſe damãaãtes.iuxta il/

lud Sap.v. Pugnabit ꝓ illo ſq deo oꝛbis ter/⸗
rarũ ↄtra inſenſatos.Et ibidẽ ðꝛ de ipᷣo deo.Ar
mabit oẽm creaturã ad vltionẽ inimicoꝝ. R
NMaledictũ pem̃ tu es illud qð trãſgre
o deris pᷣceptũ celeſtj ipatoꝛis: dicẽte Am
ieoſio. Petm̃ eſt puaricatio legis diuie
celeſtiũ inobedientia mãdatoꝝ.Et ideo abo⸗
minabile es nõ ſolũ celeſtibo ſed etiã oĩb inferi

oꝛibo creatur. ã cũ oĩs creatura habeat ſpec/

ch

cente Auguſtino in li.ð natura boni. Pem̃ eſt
coꝛruptio ſpeciei modi ⁊ oꝛdinis.Et ideo meri⸗
to ab oibo impugnaberis.

Eiñcimaqrta malignitas pci diot᷑ falſifi⸗
d catiõis.Cũ em̃ aia ſit ad dei imaginẽ et
ſilitudinẽ facta et adeo pulcra et decoꝛa
etiã in ſuis naturalibo bonis ꝙ ſᷣm Gꝛego.ſuꝑ
Eʒechielẽ.ſi poſſibile eſſetꝙ hoĩes ipᷣam aſpice/
rent:eã q̃ſi deũ adoꝛarẽt.nec qͥdãmodo arbitra

ri poſſent deũ ipſa aia eſſe pulcrioꝛẽ. Iſta ſilitu

qinẽ ac pulcritudinetotaʒ maculat:coꝛrũpit ac
falſificat pcem:adeo ꝙ de ſilitudie dei faut pec⸗

cantẽ trãſire ad ſilitudinẽ diaboli:⁊ oẽm eiꝰ foꝛ

moſitatẽ aufert. Uñ ðꝛ Eʒech.xvj. Receſſit oĩs
decoꝛ a filia ſion. Si igi᷑ magnã penaʒ merent᷑

illi qͥ falſificant ſigillũ alicuiꝰ pncipis vł põtifi⸗

cis.De qua hr in c.ad falſarioꝝ.extra de cri.fal.

multo maioꝛẽ ꝓfecto meret᷑ qͥ falſificat ſgiuuz

totius trinitatis. X
Eñcimaqnta malignitas ðꝛ irrecuꝑatio⸗
d nis. Qui em̃ pctm̃ cõmittit inno cẽtiã ꝑ⸗
dit quã nunq; recuꝑabit. Sicut em̃ coꝛ⸗
rupta mulier de ceto nunq; erit vgo.c.ſi paulłꝰ.
xxxij.q.v.ita ſemel peccans nunq; ſe nõ peccaſſe
gaudebit. Sicut etiã ſemel vulnerat? ſꝑ dici pᷣt
fuiſſe vulncratꝰ. et qͥ ſemel furat᷑ ſꝑ ðꝛ fur.ita et
qͥ ſemel peccauit ſꝑ pctõꝛ dici põt.ſicut Simon
quẽ dñs a lepꝛa curauit ſꝑ poſtea lepꝛoſus di/
ctus eſt. et mulier q̃ ſemel in adulterio depᷣhẽſa
fuit ſꝑ adultera vo cata eſt. UT
Ecimaſexta malignitas ðꝛ imparticpa

d tionis. Sicut em̃ in gr̃a exiſtẽs pꝑticipat

de oib) bonis ecckie militad: dicẽte Ps.
deo. Particeps ego ſum oĩm timentiũ te:⁊ cu⸗

in pctõ moꝛtali nõ põt participare de aliqͥ mer/
to vł bono eccłie militãtis vel triüphantis:nec
de merito paſſiõis xpᷣi. Undein c.quẽadmodũ.
xxiij.q.vij.ðꝛ.Quẽadmodũ mẽbꝛũ cũ pᷣciditur

ab hois viui coꝛꝑe nõ põt hf̃e ſpũm vite:ſic q ſe

paratus eſt a coꝛꝑe eccleſie nõ poteſt habere ſpi

ritũ influentie eius ac gratie.

Ecimaſeptima malignitas ðꝛ ſatiſfacti/
d onis. Nã licet pem cõmiſſum poſtea ꝑ
cõtritionẽ de moꝛtali fiat veniale:tñ niſi
doloꝛ ↄtritõis ſiteqͥualẽs:remũoet obligatio ad

penã tꝑalẽ. Sicut etiã ꝓximũ vulnerãs ſeu iiu/
ſte ſua auferẽs licet ab eo iniurie remiſſiõeʒ acci

piat:tñ tenet᷑ de dãno ſatiſfacere.Etſiłr ẽ ð pec/⸗
catoꝛe penitẽte.iuxta illð Matth̊.xviij. Nõ exi⸗

bit donec reddat vniuerſum debitũ vſq; ad mi

nimũ quadrantẽ.Et Augꝰ. de peni.di.j.iĩ.c.nul/

lus.inqͥt. Nullus debite g uioꝛis culpe accipit

veniã niſi q̃lemcũq; ⁊ ſi lõge minoꝛẽ ſoluerit pe
nã.et Lu.xiij. ðꝛ.Niſi pniam egerit oẽs ſił ꝑibi/
tis.Ex qͥbo patetꝙ ille qͥ peccauit q;uis ſit male
cõtentꝰ⁊ ſic moꝛiat᷑:cñ nõ ita cito ĩtrabit in celuʒ

ſicut feciſſet ſi nõ peccaſſet. Et de b hĩ figura ij·

4
⸗

trune
pe
no

cinocen
me

rtcſhu
M ſenia
j
nic iur iut
dieſar Ginen
Kalcroſus d
Amno dehbi

182 mere
Fnanſktioht
nlrin deirdi
amemnärte,
cöonoel
ar detliſmnn
dmüpbansn
tincgnd

Nett rjl

urnidnal
nunmisdi
Eil iit
mi ſis
bei ſat⸗
idiſi

1s ulpetaN

noriſol

n ois

tqhuist⸗

ℳ

Pbii

£

Folium

Reg. xxv. de Abſalone filio reg Dauid:qͥ poſt⸗
; patri ſuo fuit recõciliatꝰ:ſtetit tñ ꝑ duos an⸗
nos anteq; fa cẽ ipiꝰpfr̃is ſui poſſʒ videre.et ſiłr
talis pctõꝛ ſtabit per aliqð tpᷣs ⁊ foꝛte multũ in
purgatoꝛio anteq; ad videndam faciẽ deitranſ

—

feratur in celũ. g9g—

Ecimaoctaua malignitas ðꝛ irreuoca⸗

d tionis vdelicet tꝑis amiſſi.Nã tpᷣs cõſũ/

ptũ eo tpꝑe qͥ qs peccauit et qͥ in pcõ ſte/
tit cũ ſit annihilatũ:nunq; ampliꝰ reuocariſeu

recuꝑari põt:necin eo aliqͥd mereri. Uñn Hiere.
vij. ðꝛ. Qui vendidit.ſ.tempꝰ diabolo:ad id qð
vsẽdidit nõ ampliꝰ reuertet᷑.et Berñ.inqͥt. Euo⸗
lat amiſſum irrecuꝑabile tpᷣs.et Apoc̃.x.ðꝛ. Ju
rauit angelus ꝑ viuentẽ in ſecula ſecłoꝝ ꝙ tpᷣs
ampliꝰnõ erit. Decimanona malignitas ðᷣ fa

ſtiditõis.Nã poſt cõmiſſionẽ pcti vtꝰ que pᷣmo

ſumme placebat fit ei abominabilis ⁊ faſtidio/

ſa. Uñ de pcõꝛib inqͥt Ps. Oẽm eſcã abomia
ta eſt aia eoꝝ.Tales em̃ dicũt illud Nume.xxj.

YZia nfa naſeat ſuꝑ cibo iſto leuiſſimo. Plꝰ emm

eis placet grauitas pcti qᷓ; leuitas vtutis.De q̃
inqᷣt ſaluatoꝛ Mattõ̊.xj. Jugũ meũ ſuaue eſt ⁊

onus meum leue. ZP.—

Igeſima malignitas ðꝛ inſuſceptionis.

vV Durante em̃ pctõ in aia nõ põt deꝰcũ oĩ

ſua oꝛdinata potẽtia et ſapia infundere

gram ſuã in ei: eoq pem ⁊ gra cũ ſint cõtrana
nõ pñt ſimł ſtare in eodẽ ſubieco. Etiõ Sap.)
ðꝛ de ſpũ̃ſctõ:ꝙ nõ habitabit in coꝛꝑe ſubdito

pctis.et Matth̊.vij.ait ſaluatoꝛ.Nõ eſt bonuʒ

dare ſetm̃ canib:nec margaritas mitt᷑e añ poꝛ
cos.Et hãc malignitatẽ tangẽs btũs Stepha⸗/
nus inqᷣt iudeis Act.vij. Dura ceruice ⁊ ĩcircũci
ſi coꝛde:vos ſpꝑ reſtitiſtꝭ ſpũiſccõ. Scriptũ q̊ʒ ẽ
ad ↄfirmationẽ pᷣdictoꝝ in c.nõ poteſt. de cõſe.

diſt. iij. Nõ põt qͥs gr̃e celeſtis gliam acciꝑe ni⸗
ſi purgatus fuerit ab oĩ labe pcti.et Berñ. ſuꝑ
Cant᷑.ait.Gꝛ atia dei balſamuʒ puriſſimũ eſt.et
ideo puꝝ:ſolidũ ⁊ ꝓfundũ vag reqrit. A
Igeſimap ma malignitas ðꝛ inexaudi⸗

v tionis.Qulia em̃ vt diximꝰ qñ qͥs peccat

efficit᷑ inimicꝰ dei:idcirco pᷣces eiꝰ nõ ſũt
exaudibiles in cõſpectu ipſiꝰ dei. Uñ Treñn.iij.
ðꝛ pcõꝛi.Oꝓpoſuiſti tibi nubẽ vt ñ trãſiret oꝛa
tio. Sicut em̃ pᷣncipes terreni minime ſolẽt pꝛe

ces inimicoꝝ ſuoꝝ exaudire:ita ⁊ deꝰ.iuxta illð
Joh.ix. vbi cecꝰ illũinatꝰ ait iudeis. Scimꝰ qᷣa
pctõꝛes deus nõ exaudit.

Igeſimaſecũda malignitas ðꝛ diminu

vy tionis.ſaʒ peœm cõmiſſum dato ꝙ qᷣs

poſtea peniteat:tñ diminuit in peccante

feruoꝛẽ charitatis et amoꝛis dei. Sicut etiã ex
ceclipſi ſolis terra reddit᷑ infirmioꝛ ⁊ ðbilioꝛ ob

radioꝝ ſolariũ ſubtractiõe;. Pꝛoinde.iij. Reg.
j.figuratiue habet᷑:q Dauid ſenuerat:⁊ cũ ope

niret veſtibus nõ calefiebat. Uigeſimatercia
malignitas ðꝛ mꝗledictionis. Quia em̃ peccaę⸗

.

xLIE

toꝛ vt dictũ eſt facus eſt pꝛoditoꝛ dei et hoſtis

eius:ideo a tota celeſti curia maledict᷑. Dicunt
em omnes angeli ⁊ beati illud Eſa.xxvj. In ter

ra ſancoꝝ iniqua geſſit:tollatur impiꝰne vide/

at gloꝛia dei. Eccłia q̊ʒ militans eũ qͥtidie male
dicit dum in qͥtidiano officio de pcctõꝛibo dicit
deo illud Ps. Maledici qui declinant a mã⸗
datis tuis dñe. H“M
Igeſimaqꝗjrta malignitas ðꝛ coꝛruptio/
v nis. Pam em̃ coꝛrupit ⁊ alterat oẽs po
tentias ⁊ vᷣtutes aie.ſ.intelligentiã: me/
moꝛis:voluntatẽ:affecionẽ ⁊c. Uñ de pctõꝛib
dicit Dauid pᷣſ.xiij. Coꝛrupti ſunt et abomiabi
les facti ſunt in ſtudijs ſuis. Et Michee.ij. de
anima ꝑ pem̃ maculata ðꝛ. Pꝛopterimũdicã
eius coꝛrũpet᷑ putredine peſſima.Tãta autẽ eſt
coꝛruptio peccati ꝙ; dicit᷑ facere animã febꝛicita
re.Et ꝓpterea ꝑ febꝛem ſignificat᷑ pctm̃ moꝛtale
ſicut dicunt doctoꝛes ſuꝑ illð Lu.iiij. Socrus
aut Simonis tenebat᷑ magnis febꝛib.⁊ Joh̊.
uij. Hoꝛa ſeptima reliqͥt eum febꝛis. Inter cete)
ra em̃ incõmoda q patit᷑ febꝛicitãs eſt:q; habet
palatũ inoꝛdinatũ: ꝓter qð dulcia ſibi vident᷑
amara ⁊ iſipida.⁊ ecòuerſo. Et ſiłr pcõꝛ habet
inoꝛdinatũ palatũ aie:ita ꝙ oĩa ſpũalia ſibi vi⸗
dent᷑ amara ⁊ inſipida.Et hoc oſtendit Chꝛyß.
ſuꝑ Mattõ.ꝑ tria exempla. Pꝛimũ eſt.quia ſi
leoni oſtendat᷑ pꝛatũ virens nõ excitat᷑eius ap/
petitꝰ.quia de natura ſua nõ eſt comedere her⸗

bas virentes ſed carnes.Et ſimiliter ſi lururio⸗
ſo ac voluptuoſo pcõꝛi oſtendant᷑ herbe viren
tes.i.ſi pᷣdicant᷑ ei amenitates celeſtes:nõ excita⸗

tur eius voluntas ad eas deſiderandũ.qꝛ non
eſt moꝛis ſui ðſiderare ſpiritualia ⁊ celeſtia.ſed
carnalia ⁊ voluptuoſa. Utem̃ ðꝛ.j.ad Coꝛ. ij.
anialis hõ nõ ꝑcipit ea q̃ ſunt ſpũs dei.et Ecci

xxj. Audiet luxurio ſus.ſ.vᷣbuʒ caſtitacᷓ ⁊ diſpli⸗

cebit ei:⁊ ꝓijdetillð poſt doꝛſum ſuuʒ.⁊ Eſopꝰ
ait. Stolido nil fapitiſta ſeges. Secundũ exẽ
plũ eſt ꝙ ſi pluuia cadit ſuꝑ lapidẽ:lapis qͥdes
foꝛis balneat᷑:intus aũt ſiccus manet.Et ſimili
ter pctõꝛes indurati ⁊ obſtinati hñt coꝛ lapide⸗
um:ita ꝙ ſi deꝰ pluuiã gr̃e ſue vel inſpiratiõis
int᷑ne ĩmiſerit eis:coꝛ eoꝝ exteriꝰ qͥdẽtagit ſed i⸗

terius nõ intrat.⁊ ideo remanent aridi ⁊ ſica ab

oĩ hũoꝛe gre.iuxta illud Job.xij.Coꝛ eius indu

rabit᷑ q̃ſi lapis. Magna aũteſt gr̃a qñ deus ex

miſericoꝛdia ſua tale coꝛ induratũ mollificat vt
gratia eiꝰ intrare valeat.iuxta illud Eʒech.xxxvj
Auferã coꝛ lapideũ de carne vr̃a:⁊ dabo vobis
coꝛ carneũ:⁊ ſpũm meũ ponã in medio veſtri.
Terciũ exemplũ eſt ꝙ ſi in ali̊ vaſe pleno ace
to aut felle gutta mellis infundit᷑:mel perdit᷑: et
acetũ ſiue fel nõ dulcoꝛat᷑.Et ſilr pctõꝛes terre⸗

nis dediti habent coꝛ acetoſum ⁊ felleũ ⁊ mul-⸗

tis amaritudib repletũ.ſ.amaritudie laboꝛisi
acqrẽdo:cioꝛis in cuſtodiẽdo:⁊ doloꝛis ĩi amit
tẽdo.Etideo diuitie dicunt᷑ ſpine Lu.viij:exeg

2

Bermo

coꝛ eas poſſidentiũ pungunt.Si igit mel.i.
verbũ celeſte vel inſpiratio diuina in taliũ coꝛ⸗
da ĩmitut᷑:?⁊ verbum ꝑdit᷑: ⁊ coꝛ eoꝝ nõ mutat᷑.
VIñ talibo pᷣdicanti dici põtillud Ouidij in epi

ſtolis. Quid fad oenone:qͥd ſemia madas are/
ne. nõ ꝓfectur littoꝛa bobus aras. tem did
mmur Ecci.xtj. Nõ eſt ſenſus vbi eſt amaritudo.ſ.
pci. Et ideo facẽdũ eſt qð diot Augꝰ.q ait.Oi⸗
fſcenõ diligere mundũ vt diligas deum:diffun

de vt implearis:auerte vt couertar. Alia qʒ ex
cauſa ꝑ febꝛẽ ſignificat᷑ pem.qꝛ ſicut febꝛiatãs
mõ patit᷑ frigus ⁊ mõ eſtũ:ſic pctõꝛ mõ patit᷑ ti

moꝛẽ qͥᷣ eſt frigꝰanie:mõ cupiditateʒ q eſt caloꝛ
aie. Unde Augꝰ. ſuꝑ illud Ps. Incenſa igni⁊
ſuffoſſa:ait.Oia petã due res faciunt.ſ.timoꝛ ⁊

cupiditas.timoꝛ facit fugere oĩa que ſunt car⸗

ni moleſta. cupiditas vo facit appetere oĩa que
ſunt carni ſuauia. 7. g

Icut aüt diuerſe ſuntſt pecies febꝛiũ: ita

8 diuerle ſunt ſpẽs pcõꝝ. Sed bꝛeuitat

aã nõ enũerabo oes ſpecies ipſgꝝ febꝛi

um de qᷣby tractat Auicẽna pᷣma qre.crac.j. ij.lij
2⁊.iiij.? Galienꝰ.j.⁊.ij. ð differẽtijs febꝛiũ. Sola
aũt ſeptẽ ſpẽs febꝛiũ ð clarabo ⁊ ponã remedia
ad curãdũ eas:q̃ꝝ Pꝛima ðꝛ qͥtidiana.⁊ſigni

ficat pœm̃ gule ꝓpt᷑ qtidianã exactionc᷑. iuxta il/

lud Eſa.lvj. Uenite ſumamꝰ vinuʒ ⁊ ipleamur
cbꝛietate ⁊ erit ſicut hodie ſic ⁊ cras ⁊ młto am/
plius, Et ſunt vᷣba guloſi lo qᷓntꝭ cũ ſocijs ſuis.

Etideo comꝑat᷑ ſanguiſuge:iuxca illud Pꝛo⸗
uer.xxx. Sãguiſuge due ſunt filie dicẽtes Affer
affer.qꝛ guloſus poſt vnũ ferculũ dicit gffer ali
ud. Etſicut febꝛis q̃tidiana de facili mutat᷑ in

aliã:ſic ⁊ gula cito traſit in luxuriã. Uñ Hiero.

ait. Uenter mero eſtuans cito deſpumat in libi

dinẽ. UVel febꝛis q̊tidiana aie ſuntpctã venialia
què q̊tidie agimꝰ.iuxta illud/ Pꝛouer.xxiij. Se

pties in die cadit iuſtꝰ.Lraſſũptiue in c.ſepties

de peni. diſt. iij. Et aſſimilant᷑ ᷣm Auguſt. i li.l.
Omeliaꝝ:guti aq̃ ⁊ arene ac ſcabiei.guttis aq
qꝛ feruoꝛẽ charitaꝶ remittũt.arene:qꝛ ſepe a bo

nis oꝑibo animã ſterilẽ faciũt.ſcabiei:qꝛ decoꝛẽ

anie diminuũt. Et dicit Aug ibidẽ ꝙ ſicut mul⸗
te gutte implẽt fluuiũ ⁊ naui faciũt naufragiũ.
et multa grana arene faciũtonus põderoſuʒ.et

multitudo ſcabiei coꝛpꝰreddit coꝛruptũ:ſic etiã

venialia pctã qñ ↄtinuant᷑:ſepe ſua młtitudine

bandera ſitate: ac defoꝛmitate ad pom moꝛta/

ediſponũt. Hec aũt febꝛis curanda eſt medici
na Petri apłi dicẽt ſue pᷣme cano.ca.v.Fratres
ſobꝛij eſtote ↄtra gulã ⁊ vigilate.ſ.cauẽdo q̃ntũ
poteſtis etiã a venialibo pccis. Secũda febꝛis
ðꝛ effimera:q̃ ſic ðꝛ ab effimero piſce marino qͥ

codẽ dieqͥ naſc᷑ moꝛit᷑.⁊ ſignificat ſubitũ mo⸗
tũ ire qᷣ debetfiniri añ ſolis occaſum. iuxta illð
ad Eph.üij. Sol nõ occidat ſuꝑ iracundiã ve/

ſtrã. vbi glo.exponit.iira nõ duret. Subitꝰ em
ire motꝰ qᷓſi naturalis eſt. Etideo dicit Hiero.

N . de

Qui nulla animi ꝑturbatione mouet᷑ lapis eſt.
Huius aũt medicinam ponit Dauid pᷣſ.iiij.di⸗
cẽs. Jraſcimini ⁊ nolite peccare. Tercia febꝛis
eſt erratica q̃ nõ accidit determina hoꝛis.⁊ ſi/

gnificat inuidiã que qñ qͥs iaudat᷑ accedit:⁊ cũ
vituꝑat᷑ recedit. õ em habet hoꝛã determiatã

ſed qncunq; renouant᷑ laudatões:renouantur

etiã acceſſiões.Qð patuit.j. Regũ.xviij.de ſauł

q inuidebat Dauid.nã qñ audiebat młieres ca

nentes in laudẽ dauid ⁊ dicẽtes. Saul ꝑcuſſit

mille:⁊ Dauid decẽ milia.tũc patiebat᷑ magnaʒ

accenſionẽ.⁊ q̊tẽs audiebat de ſua ꝓbitate:toti

ens laboꝛabatilla acceſiõe.Qñ aũt Dauid pu/
licẽ ⁊ canẽ moꝛtuũ ſe noĩabat:tũc illa accẽſio re/
cedebat. Iſta em̃ febꝛis nõ naſcit᷑ niſi de felicita
te ſiue bono alteriꝰ.qꝛ ſola miſeria caret iuidia.
Vnñ dirxit qͥdaʒ.Oibus inuideas:inuidetnemo
tibi.Etideo inuidus ſignificat᷑ ꝑ Heli ſacerdo
tẽ.de q̊ ðꝛ.j. Regũ.iij.ꝙ nõ poterat videre lucer⸗

nã dñi anteq; extingueret᷑. Lucerna accẽſa lucet

extincta vo fetet. Lucerna aũt accẽſa ſũt viri ſan
cti ⁊ vᷣtuoſi. Uñ de Johanne baptiſta ait ſalua

toꝛ Joh. v. Ille erat lucerna ardẽes ⁊ lucẽs. Lu

cerna vᷣo extincta ſũt pcõꝛes fetidi. Inuidus ꝗ̊
nõ põt ſine magna afflictione ſuſtinere vł vide
re viros vᷣtuoſos.libent᷑ aũt videt miſeros ⁊ at
flictos.et iſta febꝛis multũ affligit eum qͥ ipſaʒ
habet. Uñ metrice ðꝛ. Inuidus inuidia cõbu/
ri᷑ intꝰ⁊ extra.Etiðo dicebat Socrates. Utinã
inuidi in oibo cuitatibo ocłos ⁊ aures haberẽt

vt de cũctoꝝ felicitatib toꝛqrent᷑. Hec ãt febꝛis

curãda eſt medicina Pauli apli ad Roma. xij.
GBaudere cũ gaudentib ⁊ flere cum flentib.qð
eſt ꝓpꝛie cõtra inuidiã que triſtat᷑ de alienis bo⸗

nis:⁊ gaudet de malis. Quanta febꝛis eſt ter⸗

ciana:que vno die venit ⁊ altero nõ.⁊ ſignificat
inſtabiles qͥ vno die ꝓponũt multa bona facere
et altero mutant᷑.Etiõ apłus.j.ad Coꝝ.xv.ap⸗
ponens eiꝰ medicinã ait.Fratres ſtabiles eſtote
⁊ imobiles. Uel poſſumꝰ dicere ꝙ febꝛe tercla/
na laboꝛãt illi qͥ de pcis ſuis nolũt deo ſatiſfa⸗
cere ꝑ tres ꝑtes pnie.ſ.ꝑ ↄtricionẽ: cõfeſſionẽ: et
ſatiſfactõeʒ. VUñ cũ qͥdã demoniacꝰadduccꝰeſſʒ
ad q̃ndã ſcem̃ viꝝ:ille int᷑rogauit demonẽ ð no
mine ſuo.Cui rñdit. Nos ſumꝰtres ſocij qrum
vnꝰ vocat᷑ laudẽs coꝛ.aliꝰ vᷣo claudẽs os.⁊ ter
cius claudẽs marſupiũ.offioũ meũ eſt daude/

re coꝛ pctõꝛis ne cõterat᷑.qð ſi conterat᷑: laboꝛat

alius yt a cõfeſſiõe impediat᷑. Si vo conterat⁊
ↄfiteat᷑:laboꝛat aliꝰſociꝰ vt eũ a ſatiſfactõe retra

hat.⁊ pꝑ hũc modũ młtos lucramur. Teraꝰ tñ

impediẽs ſatiſfactionẽ plures oibo lucrat᷑. Hec
aũt febꝛis curada eſt medicia chꝛiſti Mat.iiij.
dicẽtis. Pniam agite:appꝛopinq̃ bit em̃ regnuʒ
celoꝝ. In penitẽtia em includit᷑ cõtritio:ↄfeſſio
et ſatiſfactio.c.ꝑfecta.de peni. diſt.ii,j. Quinta
febꝛis eſt continua. et iſta febꝛe laboꝛant auari

et maxime vſurarij. Ceteri em̃ pctõꝛes intervoꝛ

. “
— 4 s

dtl
Pae
diein
ſun
osd⸗
Hrel
ſinar.
lrſ⸗

oope
bae
ſan
ſuo
poteſt
Onad
Kart
dhos
ſpee
ficu

nrdaifi
. NW
dnn
ngde Nſ

*
iu.
UWV.

e⸗ 7

acirrni
Adtnſi
1m: lus
ulier tnit
o ewora
ſiganſß
s mnidia d
181 Mei
nt Daiſhes
Pliad Pomri
ramantd
kat de iansht
ufehroci
Wlasbonufun
3 0 o
mos luhlluche
pKren,
vurdſaſii/
e ciſcſona
urdanonid
mo ſocj in
SfoMW:
ſanffacien
mur. Loi
ſbucn

„„
ömnne

Foliunm

lationẽ faciunt in pctis. Uſurarius vo ↄtinue
peccat.ſ.quolibet die ⁊ q̃libet noce ⁊ q̃libet bo/
ra ac momẽto ⁊ qͥlibet feſto.et ideo videtur eſſe
deterioꝛ qᷓ; iudas.ille em tmmodo vẽdiditchꝛi
ſtü. ipſe vo vendit xpᷣm:beatam virginẽ:et oẽs
ſancos acſaãs ⁊ angelos.quia eoꝝ feſtiuita⸗
tes cõputat in vſuris.Et ideo qꝛ ſimilis fuitiu
de in culpa:ſimilis etiaʒ ernit illi in pena. Judas
em̃ in aere qui eſt medius int celum ⁊ terrã inte
rijt.ad innuẽdũ ꝙ neq; in celo debet ſtare cum
hoibo.ſed in aere cũ demonibo. Et ſimiłr vſura
rius nõ habitabit in celo.qꝛ deum ⁊ btam vgi
nem ⁊ ſancos oẽs offendit.necin mũdo qꝛ ho
mines cõturbauit.ſed in inferno cum demonli/⸗

bus quos per auaricã adoꝛauit. Auanicia em̃
eſt idoloꝝ ſeruitus:ad Col.iij.et appellat᷑idola

tria.in c.idolatria.xxviij.q.j.Iſta aũt febꝛis cõ⸗
tinua.ſ.auaricia o ccidit hoĩem.qꝛ tollit tria que
ſunt cã vitc.ſ.cbũ:ſomnũ ⁊ quietẽ. Auarus em
nõ audet comedere:iuxta illud Ecci.xiiij. Nõ ſa
tiabit᷑ pane:⁊ in triſticia erit ſuꝑ menſam ſuam.
Necpõt doꝛmire:iuxta illud Ecci.ij. Cũci dies
eius pleni ſunt laboꝛib ⁊ erũnis:nec ꝑ noccem
mens eius qᷣeſcit:iuxta ulud Pꝛouerbᷣ.iiij. Nõ
em̃ doꝛmiũt niſi malefecerint:⁊ nõ rapit᷑ ab eis
ſomnus niſi ſupplãtauerint:nec põt quietẽ ha⸗
bere:ſed die ac nocte eſt in laboꝛe ⁊ fatigatione.
iuxtaillud Pie . Breſ ollicitudine qͥeſcere
nõ poterũt. Et Ecci.xj. Saturitas diuid non ſi/
nit ipᷣm doꝛmire.Auari ̊ parũ viuunt:ſed fru/
gales ⁊ liberales multũ. Nam Pꝛouer.xxviij.
dicit᷑. Qui odit auaridam longi fient dies eius
Hec aũt febꝛis curanda eſt medicia Pſalmiſte
dicẽtis.Diuitie ſi affluant nolite coꝛ apponere.
Serta febꝛis ẽ q̃rtana quã patiunt᷑ leones.et
ſignificat ſuꝑbiã pter q̃ttuoꝛ eiꝰ ſpecies. De qͥ/
bus dicit Gꝛego.Quattuoꝛ ſpẽs tumoꝛis ſunt
CLCũ vel aliqs bonũ qð habet:a ſe habere ſe exi⸗
ſtimat.vel ꝓ ſuis meritis datũ ſibi putat.vel cũ
liactat ſe habere qð nõ habet.vel cũ deſpeci cete
ris appetitſingularit videri habere quod nõ ha
bet. Uel põt ſignificare luxuriã qͥ ꝑ coꝛpꝰ explet

45 ex q̃ttuoꝛ elementis componit᷑.De q̃ Amb.

uꝑ Lucã ait. Febꝛe flagrantioꝛ eſt libido. Uel

poteſt ſignificare cõſuetudinẽ longã peccãdi.vt

ma dies ſit mala cogitatio ſiue cogitatiõis de
lectatio.ſecũda malus cõſenſus.tercia malum

opus.qrta vo mala ↄſuetudo. Iſta aũt triplex

ſpecies q̃rtane difficult᷑ curat᷑. Suꝑbia em̃ dit⸗
ficulter curat᷑ qꝛ ſꝑ eſt in aſcẽſu:dicẽte Ps.deo.
Bubbia eoꝝ q te oderũt aſcẽdic ſꝑ. Nec miꝝ ſi
aſcẽdit qꝛ in celo oꝛta fuit.Eius aũt curationis
medicinã ponit ſaluatoꝛ Lu.xviij.Ois qͥ ſe exal
tat hũiliabit᷑:⁊ oĩs qͥ ſe humiliat exaltabit᷑. Alia
etiã ſpẽs ſò luxuria difficulter curat᷑.qꝛ in ania
⁊ in carnenimis radicat᷑. Ipa em radicat᷑ in aia
id eſt in memoꝛia ꝑ turpiũ imaginationẽ.in in⸗

telleciua ꝑ turpiũ meditationẽ. et in volũtate ꝑ

turpiũ affectionẽ. Radicat᷑ etiã in coꝛꝑe.qꝛ ipᷣm

totu inflãmat:iuxra illð Job. xxrj. Ignis eſt vl/

q; ad ↄſummationẽ deuoꝛãs et oia eradicans
enimia. Itẽ ipᷣm totũ conuulnerat:iuxta illud
gobern, Cõuulnerauit lũbos meos. Itẽ ipᷣm
totũ coꝛrũpit et fedat:iuxta illud Joeł.j.Cõpu⸗
truerũt iumẽta in ſtercoꝛe ſuo.vbĩ Gꝛeg.ait. Ju
mẽta in ſtercoꝛe putreſcere eſt carnales hoĩes ĩ
fetoꝛe luxurie vitã finire.Cuiꝰ medicinaʒ ponit
apłs ad Ephᷣ.v.di.Foꝛ nicatio et oĩis imũdicia
nõ nominet᷑ in vobis. Mala etis ↄſuetudo dif
ficult᷑ curat᷑.qð ſignificatũ eſt Johᷣ.xj. Laʒaro
qᷓdriduano quẽ dñns cũ q̃dã difficultate oſten⸗
dit ſe reſuſcitare.ſ.cum oꝛatione ⁊ cĩ damoꝛe ⁊
cũ ſui cõturbatione:ac cũ lachꝛymaꝝ effuſione.
Uñ dicit phᷣus.ix.Eth.Nõ facile eſt hoĩ ab an⸗

lq;ᷓ cõſuetudine trãſmutari. Ratio aũt q̃re hec

febꝛis cõſuetudinis ſit difficilis curatiomis eſt
illa quã ponit Iſidoꝛus in.j.ſoliloqᷣoꝝ.c.ix. di⸗
cens.Aſſidua cõſuetudo iĩ naturã vertit᷑ ⁊c̃. Na
turalia gũt dicunt᷑ imutabilia.S.ſed naturalia.

inſti. de iu.na.gẽ.⁊ c.Cuiꝰ medicinã ponẽs ſa⸗

piens Ecci.xij.di.Nõ erit ei bñ qͥ aſſiduus eſt in
malo.Et ſaluatoꝛ vbi S. exclamat.Laʒare veni
foꝛas.i.exi de mala ↄſuetudie. Septia febꝛis
eſt ethica q̃ eſt radicata in medullis ⁊ naturaleʒ⸗
humiditatẽ oſumit:ſiue bũidũ radicale.⁊ ſigni
ficat accidiã ⁊ triſtiaã.?⁊ maxime illaʒ de q̃ dict᷑
ij. ad Coꝝ.vij. Triſticia ſeculi moꝛtẽ oꝑat᷑.Ta/⸗
lis etiã triſtica exiccat oſſa.i.vᷣtutes aie.iuxta il⸗
lud Pꝛouer.xvij.Spũs triſtꝭ exiccat oſſa.Etiõ
ðꝛ Ecci.xxxviij. Ne deden in triſticia coꝛ tuũ:ſʒ
repelle eã a te.qꝛ a triſticia feſtinat moꝛs ⁊ coo⸗
perit vᷣtutẽ:⁊ triſticia coꝛdis flectit ceruicem ⁊c.
Cuiꝰ medicinã ponit apłs ad Rom̃.xiij.dicẽs
Spũ feruẽtes:dno ſeruiẽtes. Hugo aũt cardi
nalis ſuꝑ Joh̊.dicit.ꝙ ꝑ febꝛẽ intelligit᷑ cupidi⸗
tas.Nã ſicut in acceſſu febꝛili caloꝛ eſt imodera
tus interiꝰ circa coꝛ.ſed tñ febꝛicitãs ſentit frigꝰ
exteriꝰ.interiꝰ aũt caloꝛẽ nõ ſentit. Ita cupidus
intra ſe ardet igne cupidita:nectñ ſentitilum
ardoꝛc.qꝛ nõ intelligit ſuã auariciã.ſed bñ ſen⸗
tit frigꝰ excerius.qꝛ ſꝑ credit fame moꝛi ⁊ ſꝑ cre⸗
dit parũ hr̃e.et ea qͥ habet timet amittere. Uñ et

manus habec adeo frigidas ⁊ q̃ſi cõtractas ꝙ;
ecas ñ põt ꝑ elemoſ nã excẽdere ad pauꝑes. Itẽ
pedes adeo habet fiigidos ⁊ oia alia mẽbꝛa q;

ea nõ põt extẽdere ad bona opera. rouerer
Pꝛopt frigus piger arare noluit. Et de tali fri⸗
gido ⁊ tioꝛe pleno dicipõt illð Job.xv. Sonitꝰ
terroꝛis ſꝑ ĩ aunbo illiꝰ.⁊ cũ pax ſit:ille ſꝑ iſidi/⸗
as ſuſpicat᷑.habectñ iteriꝰ caliditatẽ nimiã aua
ricie.qꝛ cupiditas eſt ſic ignis qͥ nunq; ðt ſuffi ⸗/
cit Pꝛouer.xxx. Uñ Ecci.xxiij.ðꝛ Aia calida q̃ſi
ignis ardẽs nõ extiguet᷑ donec aliqd glutiat. et
Apoc̃.xvj.ſcptũ ẽ.Eſtuauerũt hoies eſtu magᷓ.
Cotra ãt oẽs febꝛes ⁊ alias ſfirmitates genera⸗
le remediũ eſt euitare ↄꝛia ſanitati ⁊ pꝛocuraxe

BGermo

ac faccre ↄſeruatiua eius.Quod ſpũaliter oſtẽ/
ditfaciendum ꝓphᷣa Dauid p̃ᷣſ.xxxiij. di. Declia
a malo ? facbonuum. 9O9
Xrygidis aũt oĩb põt inferri ↄduſ io ve
æ niſſima.ſq ꝙ; ꝓpter tãtas pc malignita
tes nullus debet moꝛtalit peccare pꝛo
qcunq; cõmodo vel bono habendo: necpꝛo ᷓ
cunq; malo ſeu dãno euitãdo: vt indqt ſanaus
Bonauen. in. iiij. Uñ norandũ eſt ꝙ; triplerx re⸗
perit᷑ bonũ.i.coꝛpꝑale:tpale:⁊ ſpũale.et ſ imiliter
dicere poſſumus de malo.qꝛ ſi repi᷑ vnũ oppo
ſitoꝝ in natura repit᷑ ? reliquũ.ij. de celo ⁊ muũ/
do. et. v. Metha. Bonũ aũt coꝛpale diuidit᷑ in
q̃tuoꝛ differẽtias.ſq; eſſentialita: vitalitatis:
ſenſibilitatis: ⁊ rénabilitatis. In pᷣma differen⸗
tia que dicit᷑ eſſentialitatis co mphendunt᷑ oĩa
bona creata coꝛꝑalia que habẽt ſimpłr purum
eſſe ſine aliq̃ vita ⁊ ania: put ſuntlapides pᷣcio⸗
ſi:aurũ:argẽtũ:acalia metalla:domus:poſſeſ/
ſiones:q̃ttuoꝛ elemẽta:ſtelle: ⁊ oĩa coꝛpoꝛa cele
ſtia vna cum celo empireo. Nã licet altqͥ annqꝗ
phiinter quos fuit Auicẽna.ix. Mecha. c.ij. di⸗
rerint. ꝙ celi habent aias ⁊ ꝙ celum eſt magnũ
anĩal:⁊ ꝙ mouet᷑ a ꝓpꝛia foꝛma ꝑfectiua.i.aia.
tñ theologi inter qͥs eſt Richar. noſter in. iij.
diſt. xiiij. etſcůs Bonauẽ. ibidẽ ar.iij. q. ij. tenet
contrariũ:ſequẽtes dictũ Damaſceni q ait. Celi
oĩno ſunt inaniati ⁊ inſenſibiles. In ſecũda dif
ferentia boni coꝛꝑalis que dicit᷑ vitalitad com/
p̃hendunt᷑ oĩa vegetabilia: vt herbe:floꝛes: ar/
koꝛes: plãte ꝓducẽtes zʒucarũ:balſamũ: cina/
momũ:⁊ alia aromata acfructus varios. Ha/
bent em̃ aiam vegerabilẽ qua viuũt ⁊ ceſcunt.
Etq;tum ad hocſunt nobilioꝛes oĩ lapide pᷣci⸗
oſo ⁊ auro. In tercia differẽtia qᷓ ðꝛ ſenſibilitat
compᷣhendunt᷑ oĩa anialia: piſces: aues:⁊ cete/
ra quadrupedia:vtboues: eqͥ ⁊c.⁊ reptilia oĩa.
Et iſta q̃ habent animã ſenſitiuã ſunt ceterꝭ cre/
aturis inſenſibilibꝰ dignioꝛa. Uñ Aug.inquit.
Quodlibet viuẽs digna rõnis eqᷣtate pualet oĩ
non viuẽti.Et Ecces.ix.ðꝛ. Melioꝛ eſt canis vi
uus leone moꝛtuo. Et. xvj. de anialibo ait phᷣs.
Anima melioꝛ eſt omni coꝛꝑe:⁊ aniatũ inania⸗
to:ac viuum moꝛtuo:⁊ ens nõ ente. In quarta
differentia que dici rationabilitacis continent
omnia coꝛpa humana animata ania rationali
quep̃ᷣualent oibus alijs coꝛpalibi.⁊ ſũt inern⸗
mabilia. vt habet᷑ in.l.penul.ff.ſi quadru. pau.
fe. di. l. uber homo. ff. ð vbo. obli. l. et liberi· ff. oõ
tra emp.l.ſcientiã. ff. ad.l.aqł. ⁊.l. ij.ff. ad.l.rod.
de iac. Poſito ergo caſu ꝙ ſi qͥs cõmittat vnuʒ
peccatũ moꝛtale poſſit acqͥrere omnes cheſau⸗
ros mũdi:et non ſolũeos qui ſunt: fuerunt: et
erunt.ſed infinitos alios. Item ꝙ poſſet habe⸗
re omnia pᷣdica bona coꝛꝑalia ⁊ fieri dñs toti⸗
us mundl:et omniũ celoꝝ.etnõ ſolũ mũdi bu/
ius ⁊ celoꝝ qui ſunt.ſed alioꝝ infinitoꝝ ⁊ mul
to pulcrioꝝ ⁊ dignioꝝ. Dico ꝙ nullatenus de⸗

bet conſentire pctõ quo ꝑderet animã ſua; auge
eſt incomꝑabiliter melioꝛ ⁊ nobilioꝛ omnib p
dictis.iuxta illud Ouidij in.iij.methamoꝛ. Ce⸗
loq; animus pꝛeſtantioꝛ omni. Unde ſaluatoꝛ
Match̊.xvj.ait. Quid ꝓdeſt homini ſi vniuer-

ſum mundũ lucret᷑:anie vo ſue detrimentũ pa/

tiat᷑:aut quam dabit bomo cõmutationeʒ po
anima ſua.Item ponamus ꝙ quis ſi nõ coſen
tiat peccato debeat occidi.Dico ꝙ potius debett
moꝛtẽ ſuſtinere et omnia alia mala ⁊ penas ac

ſupplicia ⁊ amiſſionẽ omniũ rerũ coꝛꝑalum qᷓ;

peccato cõſentire.c.ita ne.xxxij.q.v.et c.Sacris.

extra qð me.cau. Immo ſi quis cũ s ſuis oĩ
bus: parentib ac cognatis:omnibu
tinentibo deberet occaidi ſi non ↄſentiat peccato:
potius debet ſuſtinere ſuam ⁊ ceteroꝝ moꝛtem
imo omniũ hoim mundi etiã ſi eſſent in infini/
tum multiplicati:q; conſentire peccato. Ait em̃
Augꝰ.ſuꝑ Johannẽ.Magis eligendũ eſt deo

dilecto moꝛi qᷓ; eo offenſo viuere Etiõ in cum
infirmitas.de peni.⁊ remiſ.pcipu ecdeſia medi⸗

cis ne ꝓ ſanitate coꝛꝑali infirmoꝝ dent eis vel

faciãt aut fieri cõcedat aliqᷣd quod ventat᷑ in de/

trimentũ anime. Moꝛs em̃ vnius anie ꝑ pec⸗
catũ eſt maioꝛis damni qᷓ; innũerabiliuʒ moꝛs
coꝛpoꝝ.c.ſi habes.xxiiij.q.iij.Et ideo dicũt the/

ologi ꝙꝙ ſi daret᷑ caſus pꝛo poſſibili ꝙ btã vir⸗

go vel chꝛiſtus deberet occidi vel a ꝑadiſo exu/
lari niſi tu peccares moꝛtaliter: nullatenꝰ debe⸗
res ipſi peccato ↄſentie. Ef
Ecundũ bonum pꝛo quo conſequẽdo

s vel oppoſito vitando nõ debet qͥs pecca

rre moꝛtaliter ðꝛ tpale. In quo continet᷑
amicicia.libertas.ſanitas.ſapientia.pſperitas.
bona fama.no bilitas et dignitas.ac cetera hu⸗

iuſmodi. Si em̃ qͥs ꝑpetrãdo vnũ peccatũ poeoſ

ſet contrahere amicici cũ omnibo homibo mů /

di qui ſunt fuerũt ⁊ erũt:ſi om̃es viuerent:imo

cũ infinitis alijs:⁊ cum oibo angelis et ſancq ſi
poſſibile eſſet hoc fieri:nõ deberet illud cõmitte
re.ĩmo potius ſubire deberet inimidcã oim pᷣ⸗
dictoꝝ q; offendere deum. Ait em̃ pᷣus.j.Ethᷣ.
Pꝛo amoꝛe vtutis neceſſe eſt oẽm amicicã de

ſerere.Et ſaluatoꝛ Luc.xiiij.inqᷣt. Qui amatpa/

trẽ aut matrẽ ſuꝑ me:nõ eſt me dignus.Item ſi
qͥs poſſet cõmittẽdo vnũ peccatũ moꝛtale ſubij
cere ſue ſeruituti omnes hoies mundi ⁊ totum
mundũ:qð ſi nõ cõmittat deberet incarcerari ⁊
ſeruituti ſubijci cum omnibo filijs ⁊ amicis ſu⸗/

is vſq; ad diem iudicij:nõ deberet illud ꝑperrag

re.qꝛ detenioꝛ eſt ſeruitꝰ paĩ qᷓ; oim hoim. Uñn
inqͥt Tullius in paradoxis ꝙ impꝛobo ⁊vico⸗
ſus eſt nephandiſſunus ſeruus:etiã ſi ſit deno

biliſſima ac digniſſima familia oꝛtus.Si etiaz

q̃s peccãdo poſſ1Ue acqrere vł ↄᷣuare oẽm ſanita

tẽ ⁊ foꝛtitudieʒ atq; pulcritudieʒ ſuã vſq; ad diẽ

iudicij:ĩmo ꝑ ĩfinita tꝑa.qð ſi nõ cõ mittat debe

atſubire oẽm infirmitatẽ imaginari poſſibilez·

q; ſibi at,/

u Cönden
Wraalun
me dee
gosantnn
vmns mier N
Cithe
ſdiig ba vir
Awda dio

. Wlares e

ogvo nichin
oni debais ier
qno
icnaa. hen
4o vnüc
om urin
Coridi
añ,os
an amidd d
e Olana,
ednus zu
üneni
SENd:
ans Ma
ljs: nen
horilvo
Foinhoin
s:C ſiſe

orus G .

D
ſune
Iun N
zunß

Folium

omnẽq; debilitatẽ ac defoꝛmitatẽ atq; turpitu/

dinẽ:nullatenus deberet cõſentire pctõ. Deteri/

oꝛ em̃ incõꝑabiliter eſt infirmitas: turpitudo ?
debilitas vn anime peccatri q; ſimł oim coꝛ

poꝝ. Itẽ ſi q peccãdo poſſet acqrcre oẽm ſapi/⸗
entiã:ſcientia:elo quennã:ingenioſitatẽ:⁊ omnẽ
induſtriã:oẽſq; artes liberales: philoſophiam

aſtrologiã:ius canonicũ ⁊ eiuile:⁊ theologiaʒ.
et nõ peccãdo oẽs pᷣdicas ſcias ꝑditurus eſſet.
Dico ꝙ peccare nõ deberet.qꝛ vt ðꝛ Ecci.xix.me
lioꝛ eſt inſipiẽtia cũ timoꝛe dñi qᷓ; apparẽs ſapi
entia ⁊ ſtulticia.Sietiã qͥs poſſet pctm̃ ꝑpetrã⸗
do acqͥrere omnẽ ꝓſperitatẽ haberi poſſibilẽ: vt
familie:ſubſtãtie tꝑalis:filioꝝ:et ceteroꝛũ oim.
et ecõtrario ſi nõ peccaret deberet oibo pᷣdici pᷣ/

uari ⁊ in omni aduerſitate cõſtitui vſq; ad dieʒ

iudicij.Dico ꝙ nullatenus deberet peccare. Ait
em̃ ps. Melius eſt modicũ iuſto ſuꝑ diuitias
pctõꝝ multas.Et Salomõ inqͥt Pꝛouerb.xiij.
Eſt quaſi diues cũ nihil habeat: et eſt q̃ſi pauꝑ
cum in mul diuitijs ſit. Itẽ multo melius eſt
acqͥrere regnum celoꝝ ꝑ tribulationes:iuxta il⸗
lud Acc.xuij. Per multas tribulationes opoꝛ⸗
tet nos intrare in gnu celoꝛũ.qᷓ; ſe ſubdere et/
nis toꝛmẽtis peccãdo ⁊ acqᷣrẽdo ꝓſꝑirates. Itẽ
ſi q; oẽm famã ꝑ vniuerſum mundũ: omnẽq;
dignitatẽ tam eccłiaſticã qᷓ; talem omnẽq; no/

dilitatẽ acqrere poſſetpeccãdo:et ecõtra nõ pec/
cando deberet effici infamis in toto oꝛbe terra/

rũ:⁊ ab oĩbo cõtemni reijcſi et abominari:nullo

modo deberet ↄſentire pcõ. Et ratio eſt.qꝛ icur
reret maioꝛẽ in infinitũ vilitatẽ:infamiã:etigno
bilitatẽ atq; ignominiã ꝑ peccatũ.vt patet ex pᷣ⸗

cedentibus.
Erciũ bonũ pꝛo quo habendo vel non
t amittẽdo nõ debet qͥs moꝛtalit᷑ peccare
eſt ſpũᷣale:in q̊ continent᷑ oẽs virtutes ⁊

cetera bona ſpũalia:vt innocentia:puritas:pie

tas ⁊ bhmõi.Poſito g̊ caſu ꝙ quis poſſet acqᷣre
re oẽm innocentiã puritatẽ et virtutẽ oĩm ſctoꝝ
ac ſanctarũ:cũctoꝛũq; ſpirituũ beatoꝝ cõmittẽ
do vnũ pam moꝛtale:et ecõtra nõ ꝑpetrãdo il⸗

lud pᷣuaret᷑ oibo pꝛedic iam habit:nõ deberet

peccare.qꝛ maius malũ eſſet cõmiſſio pceti con
tra deũ qᷓ; acqſitio oĩm pᷣdicooꝝ. Iteʒ poſito ꝙ
qͥs poſſet cõmittẽdo pctm̃ cõuertere anias oim

pctõꝝ ad pniam ⁊ ad ſalutem eternã:⁊ liberare

de dãnatione oẽs dãnatos taʒ hoĩes qᷓ; demo/
nes:⁊ illos iuſtificatos ꝑducere ad głiaʒ:⁊ oẽs
anias educere de purgatoꝛio:atq; oẽs ifideles
ac hereticos reducere ad verã fidẽ.Dico ꝙ nul⸗

latenus peccare deberet moꝛtalit᷑:imo potiꝰde/

bere ꝑmittere ꝙ oẽs angeli ⁊ bti eijcerent᷑ de pa
radiſo:⁊ ꝙ oẽs creature annihilarent᷑ qᷓ; pecca⸗
re. Uñ ait Anſel.in li.de ſiłitudinibp.Mag pe⸗
ligenda eſt moꝛs ⁊ annihilatio oĩm creaturaꝝ

ta celeſtiũ qᷓ; terrenaꝝ:qᷓ; offenſio vitac. Et ideʒ
in li.. Cur de? hõ. iten inqᷣt. YFateoꝛ? ꝙ ꝓ cõſeruã

da tota creatura nihil facere licet contra volũta/

tem dei creatoꝛis noſtri.

Regicta aũt veritas ſq; ꝙ ꝓ nullo com/
p modo habẽdo vel incõmodo vitando
peccare licet moꝛtalit᷑ Pꝛobari põt roni
bus:autoꝛitatibo:ac exemplis. Pꝛima rõ dict᷑
bonificatõis. Quinq; em leges indicant ma/
ius bonũ eſſe mag diligendũ ⁊ eligendũ mino
n bono. Pꝛima eſt lex naturalis.de q̃ phᷣs.ij.
de generatiõe ⁊ coꝛru.ait.Natura ſꝑ eligit ⁊ de⸗
ſiderat q̊d meliꝰeſt. Ec.iij. Lopi.etia ðt. Maxie

bonũ marime oẽs appetũt.⁊ tanto malũ eſt ma
gis euitãdũ qᷓnto peſſimũ. Scda lex eſt moꝛa

lis q imitat᷑ naturalẽ.De q̃ phᷣus vbi S.pxie in/
quit.Eligendũ eſt de duob oĩno ſimilib id ex/
q̊ maius bonũ ſequit᷑ Et.v.Eth.ait.Duoꝝ bo⸗
noꝝ appoſitoꝝ melius eſt ſꝑ eligedũu. Terca
lex eſt canonica.de q̃ de cõſe.diſt.v.in cnõ medi
ocriter. Hiero.inqͥt. Non mediocrit erratqͥ ma
gno bono pfert minꝰ bonũ.Et ſilis ſnia poni᷑
in c.ducmala. xiij.dii.⁊. xxij.q.iiij.c.iurauit.⁊ c.
non ſoluʒ.Et facit c.ſic viue.xvj.q.j.vbłdicit᷑:
de bonis debemus ſecari melioꝛes. Quarta
lex eſt euãgelica.in qua oñdit᷑ meliꝰeſſe qᷓrenduũun
dũ ait ſaluatoꝛ Matth̊.vj.Nõne ania plus eſt
qᷓ; eſca:⁊ coꝛpꝰ qᷓ; veſtimentũ. Querite ꝙ̊ regnua
dei ⁊c̃.? Lu.x.cõmendauit Magdalena:q ma
ius bonũ elegerat:dũ dixit. Mania optima pꝑtẽ
elegit q̃ nõ auferet᷑ ab ea. Quinta lex eſt diuia
q̃ melioꝛa iuxta ſe mag locat. UVñ Dio ni. in li.
de angelica hierar. dicit ꝙ excellentioꝛes angeli
magis luxta deü reſident:⁊ quo ad miniſteria:
etq̊ ad głiam. Cõcoꝛdat etiã lex ciuilis cum ſu⸗
pꝛadictis.⁊ ſimiłr lex theologia. H
Accto igũ hoc fundamẽto ponat᷑ nunc
f wꝙ ex vno latere ſit ois bonitas reꝑ crea
taꝝ taʒ celeſtiũ qᷓ; terreſtriũ. Ab alio vo
latere ſit ſimplicit᷑ ſola bonitas diuia.et darum
eſt ꝙ bonitas dei eſt incõꝑabiliter maioꝛ omni
bonitate creata.qꝛ ipſe deꝰ dedit reb creatis bo
nitatẽ quã hñt Gen.j.Qõð aũt eſt cauſa alioꝛuzʒ
vt ſinttalia:illud eſt ma rie tale.ij. Metcha. Iteʒ
oĩs creata bonitas eſt finita. Nã vt ðꝛ Sap.xj.
deus fecit omnia in numero põdere ⁊ mẽſura.
Ecõtra vo bonitas dei eſt infinita. Vnñ Plato
in Thumeo ait. Oeus eſt ſummũ bonũ ſuꝑ oẽʒ
ſubam oẽmq; naturõ:cũ ſit infinite ꝑfectionis.
Finiti aũt ad infinitũ nulla eſt cõꝑatio.j.ð celo
et mũdo.iij.⁊.viij. Phiſi.⁊.j.Mecha. Sed qð
plus eſt:dico ꝙ nulla eſt bonitas oĩm creatura
rũ reſpectu dei.Na ſaluatoꝛ nr̃ vt hr̃ Lu.viij.di
xit. Nemo bonꝰ niſi ſolus deꝰ.et Matth.ᷣxix. ite

rũ ait. Unus eſt bonꝰ deus.Deqͥ loquẽs ug.

in libꝛo q̃ſti.noui ⁊vete.teſta.dicit.Oeꝰeſt bonũ

q́ddam qð nulla aningit opinio: nulla amingit

ratio:nullus capit intellec?: ⁊ qͥd a nulla quis
creatura capi põt.plłꝰ em̃ eſt qᷓ; qcqͥd dici vel co⸗

gitari põt. Et idem in li.deſpecło.cxviij.inquit.

Bermo

Deus eſt lſummũ bonuz ſup qð nihil: ertra qðð

nihil:ſine qͥ nihil:ſub qͥ totũ.:cũ quo totũ:a quo
oĩa:cũ q̊ oia:⁊ ꝑ quẽ oia.Et Anaxagoꝛas dixit.
Deus elſt bonitas incogitabił: mẽs imoꝛtalis:

incotẽplabilis celſitudo: foꝛma ñ foꝛmata: ſed

foꝛma oim foꝛmaꝝ:impoſſibilis inqſt itio:inſo

pitus oculis:lux indeficiẽs:ens optimũ atq; ꝑ

feaũ:ad cuiꝰ narrationẽ deficiũt om̃es lingue.
Hec ille.Cũ igi deus ſit bonitas in infinitũ ex/
cedẽs oẽm aliã bonitateʒ:ſequit᷑ nemo debet
peccare ⁊ ↄſeqnt᷑ ipᷣm relinqre ⁊ pdere ꝓpt conſe
quendũ qdcũq; aliud bonũ vel cõmodũ. Etꝑ
cæandẽ rationẽ nõ debet peccare ꝓpter euitanduʒ
qͥdcunq; aliud malũ vel incõmo dũ.quia ſi oĩa

mala ⁊ incõmoda ſi imul ponant᷑: nullũ eſt tale
ſicut amittere deũ ⁊ exulari a ꝑadiſo:ac eternali

ter damnari in inferno.qð qͥdẽ malũ acqͥri᷑ per

pam. Ait em̃ pᷣs.viij.Topi.ꝙ maximo bono

maximũ malũ oꝓponi᷑. Cũ ̊ deus ſit ſummuʒz
bonũ:ſequit᷑ ꝙ qͥ ꝑdit eũ incurrit malũ ei eõtra/
riũ qð eſt maximũ. ,. T7
ExEFEreccnnda rõ ðᷣꝛ dilecionis.ſᷣm em̃ om̃es
s cheologos in.iij.diſ.xxviij.vnuſqͥq; de/
bet pponere ſalutẽ aie ſue ſaluti omniũ
aliaꝝ aiaꝝ. Uñ phᷣs.ix.Ech.dict. Unuſquiſq;
ſibijpſi magꝭ q; alijs naturaliter eſt amicus.qꝛ
amicabilia ꝗᷓ ſunt ad alteꝝ veniũt ex amicabili⸗
bus q̃ ſunt ad ſeipᷣm. et Augꝰ.in.ij.de doctrina
chꝛiſtiana ait. Regulã diligendi ꝓxios a ſeipᷣo
pmũ dilectoꝛ accepit.⁊ ideo nulli licet ꝓ charita
te alioꝝ peccare:ꝓ eo ꝙ ipſe peccãdo offenderet
charitatẽ ꝓpꝛiã quã mag tenet᷑ hre qᷓ; ad pꝛoxi⸗
mũ.Et btũs Tho.ij.ij.q.xxvij.ar.iũij.inqᷣt. Hõ
ex charitate magis debet diligere ſeipᷣm q;; pxi⸗
mũ.Cuiꝰſignũ eſt.qꝛ hõ nõ debet ſubire aliq̊d
malũ pcti qð cõtrariat᷑ participationi ſue btitu
dinis vt ꝓximũ libereta pctõ Hecille.Scotus
etiã in.iij.diſt.ix.dicit.ꝙ ꝓ eſſe nullius creati ſal
uando eſt peccãdũ moꝛtalit᷑. Et cõfirmant᷑ pᷣdi/
cta ꝑ illud qð ait apłlus ad Ro.iij.ſ.ꝙ nõ ſunt
facienda mala vt eueniãt bona. Itẽ ꝑ dictũ glo/
ſe in c apoſtolicã.extra de ſimo.vbi ait.ꝙ ſub pᷣ⸗
textu pietatꝭ nõ eſt impietas cõmittẽda.Arg.i c.
nõ eſt putãda.j.q.j.Uñ nõ licet facere vſuras et
furta vel rapinas vt fiãt elemoſine.c.neq; em̃.⁊
c.foꝛte.xiiij.q.v.Nec ſimiłr licet adulterari cau⸗
ſa generãdi filios ad cultum dei.xxxij.q.iiij.c.ſic

nõ ſunt.⁊.xxij.q.iiij.c.nter cctera. Pꝛo nullo ꝗ

cõmodo vel icòmodo licet cõmittere pcm̃ qͥ ꝑ/⸗

dit᷑ aia q̃ pualet omnibo bonis.Ait em̃ Dantes

Solũ pom eſt qð liberũ facit.Faciens ſegrega

ria ſummo bono.De ſuo videreparũ dealbat᷑

Nõ replet vbi aulpa voti cõtra malum Delecta
mentuũ cum iuſta paan. R8

EeErcia rõ ð: eleciõis. Teſte em̃ Pho. ij

1 Echi. 7. iij. Topi. Duobo malis appoſit
gguoꝝ vnũ eſt maius altero:minꝰ ſp eſt
cligendũ.vt etiã hr in e duo mala.xiij. di. 2. xiiij.

diſt. cij. et notat in lj. S. penul. ff de peri. : c. rei

ven. ? in.l.qᷣtiens.la.iiij.ff. de reg.iurj.⁊ in.l.j.OõO.

j.ff. de ven. in poſ. mit.? in.S.cũ igit.in auten. de
nõ eli.ſe.nu.col.j.⁊ in c.nõ ſoliũ.xxij.q.iiij. Etpa⸗

tet hoc exẽplo naturali.Nam hõ vt ſaluet caput

exponit bꝛachia ⁊ alia mẽbꝛa diſcrimini. Exem
plo ſerpeni:q vt ſaluet caputtotũ coꝛpꝰꝑcutiẽ/
ti exponit.Dicit gᷓ Augꝰ.in li.de doctrina xpᷣia/

na:ꝙ ꝓ capite noſtro qᷣ eſt chꝛiſtꝰ inſtate neceſſi

tate debet qſq; chꝛiſtianꝰ moꝛti exponere coꝛpꝰ
ſuũ.Et ſic patet poſitũ.qꝛ ꝓ ↄſeruãda vita coꝛ
poꝛali nõ debet qͥs moꝛtalit᷑ peccare negando

chꝛiſtũ:vel aliã moꝛtalẽ culpã ꝑpetrãdo.Oebet
em potiꝰ eligi moꝛs coꝛꝑalis que eſt minꝰ ma⸗

la q; moꝛs ſpũalis. Uñ dicit Augꝰ.in omelł.ſu

per Johanneʒ q̃ poni?᷑ in officoo ſci Laurentij.
Cũ aũt cauſe articulus venerit vt hec cõditio
ponat᷑:aut faciendũ eſſe ↄtra dei pᷣceptuʒ:aut ex

hac vita migrãdũ:qͥꝝ duoꝝ hõ cogat᷑ alteꝝ eli

gere:cõminate moꝛtẽ ꝑſecutoꝛe:ibi eligat pouꝰ
deo dilecto moꝛi q; offenſo viuere.ibi oderitin

hoc mũdo aĩiam ſuã:vt in vitã eternã cuſtodiat
eã. Hec ille.Cũ ̊ minꝰſit malũ ꝑdere coꝛpus ⁊
oia tꝑalia qᷓ; ꝑdere aiam.ſequit᷑ ꝙ ꝓ ↄſeruatõe
ipſiꝰ anie debemꝰipᷣm coꝛpꝰ ⁊ oĩa q hocin mũ⸗

do haberi pnñt exponere.Unð Job.ij.ðꝛ. Pellẽ

ꝓ pelle ⁊ cũcta q poſſidet dabit hõ pꝛo aia ſua.

Itẽ cũ pcm̃ moꝛtale ſit maiꝰ malũ q; qlibet pe⸗

na tꝑalis et qᷓ; qᷓuis pena purgatoꝛij et inferni:

ſᷣm Fran.de maronis in ſermone de gra dei. q

ait. ꝙ magis eligerent anie brõrꝝ eſſe in inferno
ſine pctõ q; in ꝑadiſo cũ vna moꝛtali culpa. Et
idẽ facerẽt oẽs angeli:ſᷣm eundẽ doctoꝛẽ ibidẽ.
qꝛ pena in ſenõ eſt ſimpłr mala.ſed ipᷣm pemẽ
ſimpłr malũ:imo eſt peſſimũ qͥ̊ nihil eſt hoꝛri/
bilius:deteſtabilius:ac maligniꝰ.Ideo diẽ be⸗
atus Tho.in q̊dlibeto.ꝙ oĩs vere cõtritꝰ tenet᷑
mag velle eſſe in inferno qᷓ; deum offendere. Et

Richar.in.iiij.diſt.l.ar. uij.q.ij. determiac ; däah /
nati magꝭ debent velle nõ eſſe qᷓ; eſſe in pcõ. Et

ibidẽ aſſignat int᷑ alia rõnem q̃re beati ⁊ danati
mag debeãt velle eſſe in inferno ſine pcõ qᷓ; in

paradiſo cum offenſa dei: dicẽs. ꝙ ex eo ꝙ ſq

damnat vyel beatus tenet᷑ mag diligere de q;
ſeipᷣm:cũ ſit in infinitũ maioꝛis bonitad.p cõſe
quẽs etiã magis tenet᷑ velle malũ ꝓpꝛiũ qᷓ; diui

nã offenſam. Quapꝛopter ↄdudit᷑ ꝙ ⁊ nos idæꝰ
velle debemus. Etideo Anſel.in li.de ſiłitudini

bus.⁊ Augꝰ.in ſᷣmonibo cõibo.ſer.j.inqͥt. Mal

lẽ purus ⁊ innocẽs gehẽnã intrare q; ſoꝛde pol

lutꝰ celeſtia regna tenere:cũ cõſtet ſolos malos

in inferno toꝛqri:⁊ ſolos bonos in celeſti beati

tudine foueri. 24
Ec etiam veritas ꝓbat᷑ autoꝛitatib.Ait

h em̃ Auguſt. in ſermone de vno manpre

Duo ſunt q; hoies ad paã aut ducunt:

autiĩpellũt:voluptas ⁊ doloꝛ.voluptas allicit:

doloꝛ ĩpellic. Uei babeãt hboies voluptatẽ ⁊ ũ

”U

Kacorrrn
minügo⸗
ſalutiniſip
metnohfe
incſics
6sdlenſ
teliberorin

ltoiom

Fpauinſc
Hccibi.a
paincſun
bentpale
bibecusr
voꝛagine

c adeo

ait Vien

limos.⸗
echlopfin
ſlir il
icöme
iOnsn⸗
toanong
itasange
Genegnen
Pohnepnr
Gfumnn
ſntünen
Cnmnrede
iuirn
oroluri
ühain
0n iGn
Cloinfani
gedennn
Alisſois,
Ganvoln
Noree
Ningol
nöan
Cnibn.
Kathen
retotqn
ſpoed
ſtrü Er
uyede
nlo. db⸗
lo. Bñ.
nlis⸗

WmnnE.

c. bRdeee

„ AAxd

mdaßan
rdölogir
de diclhe⸗
onparbotn
Vrouqbocinni
cane Pali
Ahöo auͤſn.
müihälbege
ernmaimmn.
cein en nin
nala KNinni
müqnblickhen
gn. Nadi
ois Mli
e; Rinpoi
nir ben: dino
n inegiihli
e ring⸗

alü rucz in

ldik gensl
Unlideiltien
bſarſiin
nſig
terſolos ſnas
vencdchi⸗

devnoſ
giar ur
oluger

/

Foliunm

patiant᷑ doloꝛẽ peccãt.Etideo deus contra iſta
duo q̊ꝝ vnũ eſt in blanda ꝓmiſſione ⁊ alteꝝ in
terribili cõminatione ⁊ ꝓmittere dignatus eſt ?
terrere. Pꝛomittere regnũ celo Fkatertere de ſup⸗
plicijs infernoꝝ. Dulcis eſt vol

uptas. ſed dul/
cioꝛ eſt deus. Malus eſt doloꝛ tꝑalis.ſed pe/⸗

loꝛ eſt ignis eternus. Habes qð ames ꝓ müdi

amoꝛibo:imo ꝓ imũdis amoꝛibi.habes qð ti⸗
meas ꝓ mũdi terroꝛibs. Hec iülle.Qui etiaʒ in c.

Facdat.xxij.q.ij.ait. Faciat hõ ꝓ tꝑali ſalute ho/
minũ qð põt.Cũ aũt ad hoc ventũ fuerit vt tali

ſalun niſi peccando ↄſulere nõ poſſit:is ſe eriſti
met nõ hr̃e qͥd fadiat.Et idẽ habet᷑ in c.ſeq̃nti.et

in c.ſi qͥs ad te cõfugerit.eadẽ.q.⁊ cã. vbi ðꝛ. Si
qͥs ad te ↄfugerit qͥ ð mẽdacio tuo poſſita moꝛ

te liberari:no es mẽtiturꝰ.Os em̃ qð mẽtit᷑ occi
dit aĩam. Cũ ̊ mẽtiẽdo vita etna amittat᷑: nun/

q; ꝓ cuiuſq; vita coꝛꝑali ⁊ tꝑali mentiendũ eſt.
NPec ibi.Facit etiã ad hocillud qð ait Alexã.pa

pa in c.ſuꝑ eo.de vſu.d. Cũ ſacra ſcriptura ꝓhi

beat ꝓ altenꝰ vita mentiri:multo mag eſt bõ ꝓ
hibẽdus ne pꝛo redimẽda vita captiui vſurarũ

voꝛagine inuoluat᷑.O nephandiſſimũ pctm̃ tu
es adeo hoꝛribile ꝙ ꝑ te demones coluntur:vt
ait Hiero.in c.in eo.xxxij.q.iiij.Qui etiã in c.cõ⸗

uertimini. de pe. diſt. j. ait. Solo pctõ diaboli fi

„

i ſumus. Et ideo debemꝰ illð ſuꝑ oia euitare.
Exẽ

Eplo priachaꝝ:ꝓphᷣaꝝ:aplłoꝝ:martyꝝ:⁊ ali /
oꝝ ſctõꝝ:qͥ potiꝰ voluerũt amittere vita q; pec⸗
catũ cõmittere.in qͥꝝ ꝑſona inqᷣt Paułꝰad Ro.
viij. Quis nos ſeꝑabit a charitate xpᷣi. Tribula
tio:an anguſtia:an perſecutio:an fames:an nu

ditas:an ꝑiculũ:an gladiꝰ.Et ſubdit.Cercꝰ ſuʒ

qꝛ neq; moꝛs:neq; vita:neq; angeli:neq; pna⸗

patꝰ:neq; ptãtes:neq; vᷣtutes:neq; inſtatia:ne⸗
q; futura:neq; foꝛtitudo:neq; altitudo:neq; ꝓ/

fundũ:neq; creatura aliqᷓ poterit nos ſeꝑarea
charitate dei q̃ eſt in chꝛiſto Jeſu dño nr̃o. Exẽ

plü aũt de hoc habemꝰ pticularit᷑ de Abꝛahã qͥ

ponꝰ voluit ĩmolare filiũ ſuũ q́; facere ỹ dei pᷣ⸗
ceptũ Gen.xxij. De q hr. xxij.q.ij.S. qñq;.et c.nõ
em. Itẽ Suſanne q potiꝰvoluit ſe exponere ꝑi⸗/

culo infamie ⁊ lapidatiõis qᷓ; adulteriũ cõmit⸗

tere Dañ.xiij. Et ſimiłr poſſumꝰ exeplificare de
alijs ſctis. Uñ ſi petes. O Stephane cur lapi⸗

dari voluiſti.O Laurẽti cur cremari te ꝑmiliſti
O Petre:o Andrea qre crucifigi voluiſtꝭ. et ſic
de ſingulis. Oẽs rñdebũt. Ne creatoꝛẽnr̃m of/⸗
fenderemꝰ.Siłr qͥʒ exẽplificare poſſumꝰ de vir
ginibo. Uñ ſi interroges.O Luda.o Agactha.o

Ractherina.o Agnes. o Urſula. et ſic ð alijs:q/
re tot cruciatꝰ ⁊ moꝛtẽ ſic acerba ſuſtinuiſtꝭ Re

ſpõdebũt ꝓfeco.Ne peccaremꝰin dñm deũ no
ſtrũ.Exẽplũ etis habemꝰreligioſoꝝ ⁊ heremita

rũ.vt de Paulo pmo heremita.de ſccõ Ancho⸗
nio. ð btõ uarise⸗ Jem de Auguſtino. Baſi
lio. Bñdicto. Franciſco t
viglilijs:ac alijs auſteritatib carnẽ ſuã macera

co et Dnico. q tot ieiunijs

B .
. . 4. .

nerũt ⁊ ab oib carnalibo deleccauõibo abſtinu/
erũt ne deũ offenderet.Quid dicã de brõ Johã/
ne baptiſta:qͥ in qͥnto anno ꝑrexitad heremũ ꝓ
pter eandẽ cãam. Unñ de ipſo canit eccłia. Antra

deſerti tenen ſub annis ciuiũ turmas fugiens

petiſti:ne leui ſaltẽ maculare vitã famie poſſes.
Exẽplũ qͥʒ habemꝰ ſaluatoꝛis nr̃i q igintatri/
bus annis voluit ꝑegrinari ac ſufferre famẽ:ſi/
nim:frigꝰ ⁊ caloꝛẽ.et tandẽ ſuſtinere vituꝑioſaʒ
ac crudeliſſimã moꝛtẽ cruò:ne pfis ſui o bediẽ/

tni offenderet. De qͥ apłus ad Phil. ij. ait. Chꝛi

ſtus hũiliauit ſemetipm: factꝰ obediẽs vſq; ad

moꝛtẽ:moꝛtẽ aũt cruò. Sed dimiſſis exeplis
fideliũ veniamus ad phᷣos moꝛales:paganos

ac gẽtiles.qͥ licet nõ habuerint cognitionem de
xpi natiuitate:nec ſpem de futura reſurrectione

tn dixerũt ꝙ qͥſq; debet eſſe tãte foꝛtitudis ac cõ

ſtantie vt potiꝰ moꝛtẽ eligat qᷓ; virtutẽ offendat.
et ꝙ maiꝰ malũ eſt pctm qᷓ; ſeruitus ⁊ qᷓ; ꝑditio
oĩs dignita:amicicie ⁊ diuitiaꝝ:⁊ qᷓ; ifa moꝛs
VUñ Lulpꝰ in.ij.de officijs ait. Nemo bonꝰ:ne/
mo iuſtꝰ eſſe põt qͥ exiliũ qͥ egeſtatẽ ⁊ qͥ moꝛtẽ n⸗
met:et qͥ ea q̃ ſunt hijs io luſticie anponit.Et
p B;s.j.Eth.ðt.Meliꝰeſt moꝛi qᷓ; agere õ vᷣtutẽ.

et /ꝓ ſalute vita neceſſe eſt oẽm amiciciã deſere

re. Int ceteros aũtphᷣos moꝛales laudat᷑ So/
crates qͥ vt refert Ualeriꝰ li.viij.⁊ Boetiꝰ ĩ.j.de

2ſo. ⁊ Aug.i li.ð vera religiõe:potiꝰvoluit moꝛ

tẽ ſuſtinere q; idola adoꝛare. Laudat q̊ʒ Zulliꝰ

in.j. offi.? Aug.i.j.ð ciui.dei. Marcũ atiliũ re

gulũ romanũ ↄſulẽ:qͥ potiꝰ voluit hoꝛribiliſſi⸗

mã moꝛtẽ pati qᷓ; fidẽ datã Acheniẽſibo violare

O igit᷑ ꝑditi xpiani qͥ ꝓ vno aureo vł ſolido fal
ſũ iurat:⁊ ꝓ q̃libet vł modico ſolacio vł cõmo
do ↄſeqᷓndo vł incõmodo euitãdo deũ offendi

tis ⁊ moꝛtalit᷑ peccadj.ſcitote ꝙ in iferno crude/
liꝰ puniemi qᷓ; gẽtiles ⁊ pagani.Et iðᷣo vllatenꝰ

noliteↄſentire pctõ.Ait em dñs Exo.xxx.Si qͥs
peccauerit añ me:delebo eũ ð libꝛo vite in qͥ ſeri
ptus c. Seruate igit᷑ ↄſiliũ qð vob dat᷑ Leui.xj
vbi ðꝛ.Nolite ↄtaminare anias vfr̃as.ſ.ꝑ pcmm.
Scriptũ eſt em Ecci.xij. Ue vob impijs ꝗ reliqᷣ

ſtis legẽ dñi altiſſimi.Nã ſi moꝛtui fuerit:i ma

ledictiòe erit ꝑs vr̃a.Et dñs ait Oſee.vij. Ue ilł

q receſſerũta me. Scriptuʒ eſt enaʒ j. Mach. ij
Nõ eſt nob bonũ relinqre legẽ ⁊ iuſticiã ði. Ipe

cm̃ ait Pꝛouer.viij.Qui in me peccauerit lẽdet

aiam ſuã. De malignitate aut peccati ðꝛ Treñ.
j. Pcm̃ peccauit hieruſalem:ꝓpterea inſtabilis

facaa eſt. et Pꝛouer.xxix. Peccantẽ virũ iniquũ

inuoluet laqueꝰ.et Ecci.xvj. In ſinagoga peccã
tiũ exardeſcetignis.et Thob.xij.Qui faciũt pec
catũ ⁊ iniquitateʒ hoſtes ſunt anie ſue. Et ideo
Thobias admonebat filiũ ſuũ eiuſdẽ libꝛi.iiij.
ca. dicẽs.Caue ne vnq; conſentias pctõ. Scri/⸗
ptũ eſt em Pꝛouer.xiiij. Miſeros facit ppłos

pctm̃.Et ideo dict᷑ Ecci.xxj. Quaſi a facie colu⸗

bꝛi fuge peccatũ. S cr. iptum noq; eſt Niere. v ⸗

Bermo

Peccata veſtra phibuerũt bonum a vobis. Et

Pꝛouer.xiij. Pctõꝛes ꝑſequit᷑ malũ.et Ecc.ij
Peccatoꝛi dedit deus affuicione ⁊ cura ſuꝑflu
am. ⁊ Amos.ix.ait dñs. In gladio moꝛientur
omnces pctõꝛes ꝓpłi mei. et Eſa.j.iterũ inqt. Ue
geti peccatrid ꝓplo graui iniqᷣtate:ſemini nequa
filijs ſceleratis. ? Dap̃. xj. Per ꝗ peccat qͥs: per

7

hec ⁊ toꝛ quet᷑ Et ideo ait ſapiẽs Ecci.xx.Fili pec
caſti: ne adijcias iteꝝ peccare. ſed de pſtinis de/
pcare vt iibi dimittant᷑. Et eluſdẽ libꝛi ca. xvij. ite
rũ inqᷣt.Co nuertere ad duũm ⁊? relinq̃ paã tua ?
minue offendicula. Scriptũ ẽ em in pᷣſ.cxl. Ca⸗
dent in retiaculo eius pctoꝛes.ecpᷣſ.cxliiij.et oẽs
pcõꝛes diſpꝑdet. et Eʒech. xxxtij. Juſticia iuſtiñ
liberabit eu in qᷓcunq; die peccauerit. Non ſolũ
aũt ſcptura ſacra deteſtat᷑ pam:ſed etiam paga
noꝝ que oẽs malos dict eſſe ſtultos ⁊ ſtulticie
filios. Un Zullius in li.ij.artis noue.ca.vj.ait.

Oim maloꝛũ ſtultida eſt mater atq; materies.

pac aũt ſtulticia nihil eſt deteriꝰ. Un idẽ Tulli⸗
us in tuſculanis qſtionibo li.iij ait. Inſipientia
nullũ maiꝰ malũ eſt. Adeo aũt eſt pcim deteſta/
bile vt oino illicitũ ſit oibo legibo. vnde in.l. filiꝰ
ff. de condi. inſti. inqͥt iuriſcõſuleꝰ. Ea q̃ ledũt pi
ctatẽ: extimationẽ aut verecundiã: et vt generali
ter dixerim:qᷓ ↄtra bonos moꝛes ſunt:nec face/
re nos poſſe credendũ eſt. Ad euitatoneʒ etiam
pcni hoꝛtat᷑ dñs dicẽs paralytico curato Johᷣ.v
Ecce ſanus fac es:iam amplius nolipeccare.
Trãſſumptiue de peni.diſt. ij. ca. .⁊ diſt. lij. c.ad
puc inſtat.et de peni.⁊ re.c.oũ infirmitas. Itẽ in
adulterio depheſe mulleri dirxit. Uade ⁊ ampli⸗
us noli peccare. Joh.viij. Tranſſũptiue in c.põ

. 717

deret.l.diſt.et.xxxij.q.j.S.qð aũt.et de peni.di.iij
c.ſi apłus.⁊.S.hac autoꝛitate.Aplus qͥʒ hoꝛta⸗
tur dicẽs Nõ regnet pcemm in vr̃o moꝛtali coꝛꝑe
ad Roma. vj. Et.l. diſt. c. põderet. et de cõſe. diſ.
uij.c.nõ exq̊.⁊ Jac.iiij.ðꝛ. Muũdate pctõꝛes ma
nus vr̃as ⁊ purificate coꝛda vr̃a duplices anio

Et.j. Pe.iij. Satagite ĩmaculati inueniri in pa /

ce. Dicamus ergo oẽs cum beato Thobia⁊ ro

.

gemus dim dicẽtes. Müdã ſerua animã me⸗
am ab omni cõ cupiſcẽtia. Thob.iij. vt poſſim⸗
dicere cum btõ Job. Nõ rephendit me coꝛ me⸗
um in oi vita mea Job. xvij. Solus em ille in⸗
grediet᷑ amena celi tabernacula qui repiet᷑ ſine
pei macula: vtteſtat᷑ Dauid pᷣſ.xiiij.et inno cẽs
manibo ⁊ mũdo coꝛde.pᷣſ.xxiij.Et idem ꝓphᷣa in
quitp̃ᷣſ.xxxvj. Nouit dñs dies ĩmaculatoꝝ.Et
pᷣſ.cxviij.iteꝝ ait. Gti immackati in via.et Pꝛo/⸗
uer.xxj.dicit Salomõ.Qui diligitcoꝛdis mun
diciã habebit amicũ regẽ.ſ.celeſtem. et Lacan.i
li.de ira dei.ca.xxvij.ait.Nõ faciũt btm̃ moꝛtuife⸗
re ac vicioſe voluptates:nõ opulentia libidinũ
incitatrix: nõ inanis ambitio:nõ caduci hono⸗
res:qͥ b illaq atꝰ animꝰhũanꝰ⁊ coꝛ:mãcipatus
cterna moꝛte danat᷑.ſed ſola inocẽtia:ſola iuſti/
cia cuius leguima ⁊ digna merces eſt imoꝛtali

viuere mecum.

tas quã ſtatuit a pncipio deus ſanctis ⁊ incoꝛ⸗

ruptis mẽtib que ſe a vicijs ac ab oĩ labe terre⸗

na integras inuiolataſq; ↄſeruãt. Pꝛoinde vni

uerſos opoꝛtet ſapiẽtes qͥ hoĩes merito dia vo

lunt fragilia ↄtemnere ⁊ terrena calcare:vt poſ/⸗
ſint cum deo beatiſſimo neceſſitudine copulari
Lecille.

Pars ſecunda huius ſermonis de diuerſis
vocibus inuitantibus peccatoꝛes ad peniten/
Evptem ſunt voces ad pniam inuita/
8 tes quemlibet peccatoꝛẽ. Pꝛima eſt
dei: qui qͥntupliciter iuitat. Pꝛimo
voce ſcbiuraꝝ. Uñ pᷣſ.ij.inqͥt ꝑ os da
uid. Appᷣhẽdite diſaplinas neqñ iraſcat᷑ dñs:et

perea de via iuſta. ct Mat.iij. Facite dignos
fruc pnie.et Match̊.iiij. Pniam agite appꝛo

pinquabit em̃ regnum celoꝝ.et Lu.xj.Cõtẽdite
intrare ꝑ anguſtaʒ poꝛtã.et Mat.xj. Uenite ad
me oẽs qui laboꝛatis ⁊ onerati eſtis ⁊ ego refi⸗
ciã vos.et Apoc.ij. Memẽto vñ exciden etage
pniam:⁊ pᷣma oꝑa fac. Secũdo vocat de in⸗
ſpiratione:iuxta illud qoh̊.iij.Spũs vbi vult
ſpirat.et ad Eph̊.v. Surge qͥ doꝛmis ⁊ exurge
a moꝛtuis ⁊ illũinabitte chꝛiſtus.ſ.ꝑ intrinſecã

inſpiranonẽ. Uñ ipſe dñs inqͥt Apoca.iij. Ego

ſto ad oſtiũ ⁊ pulſo. Clamat illud qð ſebtum

eſt Cañ.vj. Reuertere reuertere ſunamid: reuer

tere reuertere vt intuaamurte. 3.
Ercio vo cat pᷣdicanoe:iuxta illð pſalmi
t cclvij. Emittet vᷣbũ ſuuʒ ⁊ liquefaciet ea
flabit ſpũs eius ⁊ fluẽt aque. Pꝛedica⸗
toꝛes em ſunt nuncij ⁊ apli dei:q̊s muttit deus
vt ꝑ verbũ pꝛedicationis faciant pctõꝛes plan/

gere pcã ſua et venire ad nuptias eterni reg p⸗

us ania purificata ꝑ pniam.Et hoc eſt quod in

figura ſcptum eſt Luc.xiiij.ꝙ qͥdam hõ fecit ce⸗

nam magnã:⁊ miſit ſeruos ſuos hoꝛa cene di/
cere inuitaꝶ vt venirẽt:qꝛ parata ſũt cia n iſta
aũt cena debet pctõꝛ poneretria fercula.ſ.contri
tionẽ:confeſſionẽ:⁊ ſatiitaccionẽ.q ſunt ꝑtes pe
nitẽtie.De qͥbo hr̃ in c ꝑfecta.de peni.diſt.iij.De/⸗
us aũt ponit tria alia.ſ.remiſſionẽ culpe: colla⸗
tionẽ gratie:⁊ ꝓmiſſionẽ głie.Et ꝓpter hoc inqᷣt
Apoc.iij.Si quis mihi aꝑuerit intrabo ad illũ
⁊ cenabo cũ eo ⁊ ipſe mecũ.ſ.vt ipſe Jonan ſuo
ſi vult comedere de meo:iuxta illud quod nota
tant doctoꝛes in c.qm ſunoniaca.extra ð ſimo.
maxime Hoſtien.⁊ Ber. ſ. Poꝛta cmn i vis
Varto vocat deus pctõꝛes ad pniaʒ be
q neficioꝝ collatiõe. Vñ inqᷣt Augꝰ.in li.
de verbis dñi.ſer.iij. O magna bonitas
dei:cui cũ ꝓ ↄditione reddere debeamus obſe⸗
quia:vtpote ſerui dno:mancpia redẽptoꝛi:fa⸗

muli deo:amicicaꝝ pꝛemia nobis repꝛomittit

vta nobis obſequia debite ſeruitutis extoꝛqat

vt q̊s nolle ſeruire ↄſpiat:ſpõte bnfidoꝝ ſuoꝝ

— — ʒ--

6 l
d
bot Pol
nles icſi.
lieiunalluu
raultinoꝛb
ſunterptel
ſecövenri⸗
ſtiaerae
Ouofityt
Pniampc
tiaz augen
Purima
eramn:
tatores
viij. Uos
myli di⸗
bꝛüeſſcon⸗
Kirſocijan
ſoonepao⸗
videntgian
bolicaſag
atönm
lodtöne
Wian⸗
angdä
rolan!
lige id
repand
clonib
toꝛ Lu.

nſaz

catoꝛis
unt ga

bei

18..
enaſ.

e Riſene
s c giln.
06 Werohe
A
anen .
1 e
Khii „„
Deernesn. 8—

Nnegn.: . D
anraſcat iee

*1 7
V D

Peim „
reeagm,
B m

namcſts tt
wp aadeen
i Spis wir
rgE
WaNSG N

———RèꝗỹM 7 14 7
! WMN I

—„

mijſnoroht
pen. diſt ii e
ſoniulgc ln
millud a

771 un
Por⸗ NN
e.

öres 0 Mi
inge Sugn,
ngub
rdehennel
npi⸗ recetonn,
vobis Mu
miuns l
Hifonz ;

2

Folium

par emiſſtonib inuitare.Oia igit᷑ bo na que

babes cõtinue in aurib tuis mentalibo cama/

re debẽt vt diligas deü ⁊ ei ſeruias.vñ Bꝛego.
in q̃dam omel.inqᷣt. LZãto ergo eſſe hũilioꝛ at⸗
q; ad ſeruiendũ deo ꝓmptioꝛ qſq; debet ex mu
nere:q̃nto obligatioꝛẽ ſe eſſe cõſpicit in redden/
da ratione.

Uinto vo cat pcuſſione. poſtq; em dul/

cib vbis inuitauit pccõꝛes ad pniam:
clamans illud qð ſcriptum eſt Joel.ij.
Cõuertimĩi ad me ĩ toto coꝛde veſtro:in leiunio
et fletu ac planau:⁊ ſcindite coꝛda veſtra ⁊ non
veſtimẽta vra.et Hiere.xxxj.dicit aie peccatrici.
Reuertere retro vᷣgo iſrael vſq;q̊ diuitijs diſ⸗
ſolu en. Videns illos obſtinatos in pceis nol⸗
le ad eü blãdicijs reuerti:eos flagellis ⁊ ꝑcuſſi⸗

onibo aſtringit. Sicut bonus paſtoꝛ qͥ poſtq;

ouẽ ſuam ſepe vocauit:videns eã ꝑ deuia cur⸗
rentẽ:cum baculo veniẽs ad ſemitã ducit. Jðo

de hac vocatione inqͥt Dauid pᷣſ.xy. Multipli⸗

cate ſunt ifirmitates eoꝝ:poſtea accelerauerũt
ſq ad pniam. Oà
Ecũda vox inuitans ad pniam eſt ange
S8 li.Uñ ſciendũ eſt ꝙ illi qͥ bñ agunt⁊ fa⸗
luüt pniam ſunt milites chꝛiſti. Ideo di
cebat Paulus.ij.ad Thim̃.ij. Laboꝛa vt bonꝰ
miles leſu xpᷣi. Pcõꝛes aũt ſunt milites diabo
li:iuxta illud Sap.ij. Inuidia diaboli moꝛs ĩ⸗
trauit in oꝛbem terraꝝ. Imitant᷑ aũtillum qui
ſunt ex ꝑte illius.Qn aũt qͥs de pctõ ad pniam
ſe cõuertit:idẽ eſt ac ſi de diaboli grege ad chꝛi⸗
ſti exercitũ cõfugeret ⁊ diuine militie aſcriberet᷑
Quo fit vt angeli videntes diabolicũ exercitũ ꝑ
pniam paõꝝ diminui atq; debilitari ⁊ dei mili
tiaʒ augeri atq; roboꝛari tanq; optimi milites
plurimũ letant᷑ de multiplicato imꝑatoꝛis ſui
cxercitu:⁊ diminuto hoſtiũ ſuoꝝ grege.qꝛ pec⸗
catoꝛes qͥ erant mẽbꝛa diaboli(uxta illð ſob
viij. Uos ex patre diabolo eſtis.et in c.nullus.
xxxviij.diſt. ðꝛ.Qui rebellit᷑ viuit diaboli mem⸗
bꝛũ eſſe oſtendit) ꝑ pniam efficiunt᷑ mẽbꝛa chꝛi
ſti ⁊ ſocij angeloꝝ. Item lerant᷑ angeli de cõuer
ſione pctõꝝ vtinqͥt Augꝰ.in li.ſoliloqoꝝ.q̃ndo
vident aiam noſtrã cuiꝰ curã habẽt:ſpꝛeta dia/⸗
bolica ſuggeſtione:ad pniam cõuerti.quia eis
creſcitpᷣmiũ accidentale de multiplicato nume/
ro btõꝝ:⁊ maxime illoꝝ qͥ ſuis exhoꝛtationib⸗
ad pniam cõuerſi ſunt. Quelibet em̃ aia habet
angelũ ad ſui cuſtodiã deputatuʒ:vt inqͥt Hie⸗
ro.ſuꝑ Match.xviij.ca. Lercio gaudent ange/
li qꝛ vident de pctõꝛibo cõuerſis angelicã ruinã
reꝑari.iuxta illud ꝓphete pᷣſ.cixx. Judicabit in na
ctonibo implebit ruinas. Pꝛopterea inqͥt ſalua
toꝛ Lu.xv. Gaudiũ eſt angelis ſuꝑ vno pctõꝛe
pniaʒ agente.Ex qͥ aparet q; ſit pcioſa pnia pec
catoꝛis de q̃ angeli faciũttantũ feſtũ.lõ em̃ di
cunt᷑ gaudere de tã głioſa dei viſione:de q̃ ðꝛ.j.
Pe.j. In quẽ deſiderãt angeli ꝓſpicere.lec de

ſua tam iocũda iubilatione:de qᷓ inqͥt ipſe dñs
Job. xxxviij.Cũ me laudarent aſtra matutina:
et iubilarent oẽs fiulij dei. Nec de ſua tam dulcai
epulatiõe:de q̃ inqͥt angelus Raphael Chobie
xij.Ego cibo inuiſibili et potu qͥ ab hoib vide/
ri non põt vtoꝛ.Sed cõmemoꝛant᷑ gaudere de
pcrõꝛis cõuerſione.õ ſolũ aũt gaudẽt ecexul/
tant oẽs angeli ⁊ ſcti ⁊ tota cuna celeſtꝭ:ſed etiã
tota trinitas.ſ.pater ⁊ filiꝰ ⁊ ſpũſſcũs. Et ppᷣmo
deus pr. Multũ em̃ gaudetrex terrenꝰ qn filiꝰ
ei cõapit᷑ſicut letatꝰeſt Abꝛaha qñ vxoꝛ eiꝰ Sa
ra cõ cepit ſibi Iſaac.Geñ.xxj. Item multũ gau
det qñ ſibi filiꝰ naſet᷑.ſicut gauiſi ſunt Zachari
as ⁊ Eliſabech i oꝛtu pᷣcurſoꝛis Johᷣis. Luce.j.
Multũ etiã gaudet qñ filiꝰablaccat᷑. vñ Abꝛa⸗/
ha fecit magnũ cõuiuiũ in ablactatiõe Iſaacfi/⸗
lij ſui.Geñ.xxj. Multũ q̊ʒ gaudet qñ grãdis ef
fecus ad mẽſam ſuã recipit᷑. Pater igit᷑ celeſtꝭ
de filio ſibi ſpũaliter cõcepto:nato:ablaccato:⁊
ad mẽſam recepto multũ gaudet.Lõceptio aũt
attẽdit᷑ in ↄtrinone ſiue in boni ꝓpoſiti ↄceptioe
Natiuitʒs vo in ↄfeſſiõe vł bonoꝝ operũ oſtẽ
ſione.Et ita intelligit᷑ illud Eſa.xxvj.A facie tua
cõcepimus ⁊ parturiuimꝰ ſpũm ſaluns. Sed
de mulg dici põtillud Eſa.xxxvij. Uenerũt filij
vſq; ad ꝑtũ:⁊ virtꝰpariẽdi nõ eſt. Ablaccatio ãt
attendit᷑ in vite ꝑfectione:qñ.ſ.hõ intantũ in vir
tutibo ꝓficit ꝙ iam nõ indiget lace paruuloꝛũ:
ſed cibo ſolido ꝑfectoꝝ.de qͥ ðꝛ ad Heb.v. Per
fectoꝝ eſt ſolidus cibb. Ad menſaʒ vo receptio
attendit᷑ in celeſti refectione:iuxta illð Luc. xxij.
Vt edatis ⁊ bibatis ſuꝑ menſam meã in regno
meo. Scðo de ↄuerſione pcõꝛis gaudet filius
triplici de cauſa. Pꝛimo qꝛ ex hoc videt effectũ
ſue paſſiõis.Et hoc notat᷑ in ꝑabola ð oue ꝑdi/
ta ⁊ inuẽta. Lu.xv.De q̃ Gꝛeg.ait.Una ouis pe
rijt qñ hõ peccãdo vite paſcua dereliqᷣt. In hũe
ro aũt ſuo eam chꝛiſtꝰ poſuit.qꝛ pctã noſtra in
coꝛꝑe ſuo ipſe poꝛtauit. Secũdo gaudet.quia
in pctõꝛe cõuerſo videt refoꝛmationẽ ſue imagi

nis Et hoc notat᷑ in ꝑabola de dꝛagma ꝑdita ⁊

inuẽta Lu.xv.in q̃ dꝛagma imago regis reful⸗
get.Decẽ em̃ dꝛagme ſunt nouẽ oꝛdines ange⸗
loꝝ ⁊ decimꝰhoim:qͥ ad dei imaginẽ ſunt cea/
ti. Sed decima dꝛagma ꝑdita fuit qñ hõ pecca
uit.ſed chꝛiſtꝰeã q̃ſiuit ⁊ ſuã imaginẽ reparauit
Tercio gaudet ex eo ꝙ videt reſuſcitationeʒ ſui
fratris.Qð notat᷑ in ꝑabola de filio ꝓdigo Lu
ce.xv.de q̊ ðꝛ. Epulari ⁊ gaudere opoꝛtebat qͥa
frater tuꝰperierat ⁊ reuixit. Tercio bᷣnapaliter
de cõuerſione pctõꝛis gaudet ſpũſſeũs triplici
de cauſa. Pꝛimo qꝛ recuꝑat templũ ſuũ qð de
bet inhabitare.iuxta illud.j.ad Coꝝ.iij. Neſcidq⸗
qꝛ tẽpluʒ dei eſtis:⁊ ſpũs dei habitat in vobis.
Habitare aũt nõ poſſet niſi bus malignꝰ rece.i

deret:iuxta illud.ij.ad Coꝝ.vj.Que aũt cöouen?ꝰz

tio xp̃ᷣi ad belial.Quis aũt cõſenſus templo dei
cum idolo. Secundo gaudet quia recunaeme

bꝛum ſuum qð debet viuificare: luxta ill.j. ad
Cox.vj. An neſcitis qm̃ mẽbꝛa veſtra teplũ ſũt
ſpũſſancti qͥ in vobis eſt:quem habet a deo:et
nsõ eſtis veſtri. Uidemus aũt ꝙ mẽbꝛũ pᷣcſum
vel putridũ vł paralyticũ nõ viuificat᷑ a ſpũ hu/⸗
mano.Et eodẽ mõ nec pctõꝛ a ſpũ diuino.tũ qꝛ
diuiſus eſt ab eo.iuxta illud Eſa.lix. Jniquita⸗
tes veſtre diuiſerũt inter vos ⁊ deũ.Et.j.ad Co
rinth.vj.Omne pcmm extra coꝛpꝰ eſt.ſ.myſticũ.

qꝛ fact peccantẽ nõ eſſe de coꝛꝑe eccłie qð viui⸗

ficat᷑ ſpuſancto.tum qꝛ putrefacꝰ eſt in peccato
iuxta illud Jocł.j.Computruerũt iumẽeta ĩ ſter
coꝛe ſuo.tũ qꝛ paralyticus eſt ex motu inoꝛdia
to.non em̃ habet ſenſum amoꝛis.De quo dicit
Saßp.·j. Sentite de dño in bonitate. Nec hʒ mo
tũ oꝛdinatũ boni oꝑis:ſed ioꝛdinatũ oꝑis ma/
li:uuxta illud PsS.LZurbati ſunt ⁊ moti ſunt ſic
ebꝛius. Tercio gaudet.qꝛ recuꝑat vas ſuum
qð debet iplere.Opoꝛtet aũt ꝙ iſtud vas ſit va/
cuum ab amoꝛe mundi ſi debet impleri amoꝛe
del. vñ Augꝰ.ſuꝑ Johᷣ.inqᷣt. Uas es:ſjplenus
es:funde qð habes vt recipias qð noñ habes:
funde amoꝛẽ ſeculi vt implearis amoꝛe dei. Et
hoc ſignatũ eſt.iiij. Reg.iiij.in Heliſeo qui va/⸗
cua vaſa fecit impleri.De iſto auteʒ feſto ⁊ gau/
dio qð facit deus inqᷣt Oꝛigenes ſuꝑ libꝛũ Nu
meri. Habet ſua feſta deus. Eſt em magna fe/
ſtiuitas ſalus humana: puta ꝑ ſingulos fide⸗
les qͥ cõuertunt᷑ ad deũ ⁊ in fide ꝓfiaunt.Feſti⸗
uitas oꝛit᷑ qñ letificat eũ impudicꝰ ſi fit caſtus:
et iniuſtꝰ qn iuſticiam q̃rit.
Ed notandũ qð inquit ſaluatoꝛ Lu.xv.
BSBaudiũ eritin celo ſuꝑ vno pctõꝛe peni
tentiã agente magis q; ſu᷑ nonagitano
uem iuſtis qͥ non indigent pnia.Etideo querit᷑
Nunqͥd deus mag gaudeat de pcõꝛe peniten
te qᷓ; de iuſto ſꝑ bñ oꝑante:et ſimilit᷑ angeli.Et
ſpmo videt᷑ ꝙ ſic:ꝑ dicca vba. Itẽ qꝛ ibidẽ ðꝛ ꝙ;
filius ſenioꝛ ꝑ quẽ ſignificat᷑ iuſtus bonus la⸗
boꝛatoꝛ eccłie non tatũ gaudiũ fecit patri ſiẽ iu
nioꝛ penitẽs.Ad hãc aũt q̃ſtionẽ reſpõdere poſ
ſumus:qꝙ autloqͥmur de iuſtis tepidis:aut de
feruẽtib. Si ppmo mõ.veꝝ eſt qð ſupᷣ ðꝛ. Et ſu
per hoc ponit Gꝛego.duo exempla dicẽs.Ma
ius de pctõꝛe cõuerſo qᷓ; de ſtante iuſto gaudiũ
fit in celo.qꝛ ⁊ dux in pᷣlio plus illum militẽ dili
git qͥ poſt fugã reuerſus hoſteʒ foꝛtiter pᷣmit qᷓ;
ulũ qͥ nunqᷓ; terga vertit ⁊ nunq; aliqͥd foꝛtit᷑ fe/
cat. Sic agricola illam terrã mag amat q poſt
ſmnas vberes fruges ꝓfert:q; eam que nunqᷓ;
pinas habuit:ſed nunq; fertilẽ meſſem ꝓducit
De hoc etiã ſic dicit Augꝰ. in li. cõtra Fauſtum.
IEgricole plus placẽt agni q ſpinis magnis era
dicat ccteſimũ fructũ ꝓferũt:qᷓ; qui nullas ſpi⸗
nas vnq; habuerunt⁊ vix ad trigeſimũ ꝑuene/
runt. Dico igit᷑ e frequẽtius accdit ꝙ illi qͥ ſur
gunt de maximis peccatis ꝑ pniam: poſtea cõ⸗

parato etacqᷣſico habitu oppoſito fiunt feruen /

tioꝛes in virtutib et diuino amoꝛe:qᷓ; illi qui 85
paruis autnullis ſurrexerũt:ſed ſemꝑ ſteterũt.
ſicut patet naturalit᷑ in ferro frigido ⁊ duro.ã
qᷓnto materia ⁊ ſubſtãtia eſt mag frigida ⁊ cõ⸗

traria igni:ſi igne accẽdit᷑ ⁊ ignit᷑ tato calidioꝛ ⁊
feruentioꝛ effici᷑ ⁊ caloꝛẽ diutiꝰ cõſeruat.Ferrũ
nãq; ignitũ feruentiꝰeſt ligno.Eteodẽ mò ſepe

fit de peccatoꝛe cõuerſo ⁊ charitate incẽſo.ſicut

acciditin Magdalena ⁊ muli alijs.Si aũtlo
q̃mur de iuſtis feruentibo:dico ꝙ datis parib⸗
deus plus amat iuſtũ nunq; cadentẽ qᷓ; pecca⸗
toꝛẽ penitentẽ.et maiꝰ Saudi eſt in celo de ino
centia iuſti feruẽns cõſe
nitentia.Nullus em̃ pctõꝛ eſt de cuius cõuerſi⸗
one tantũ gaudeat deꝰ ⁊ angeli in celo:q̃ntũ de
innocẽtia btẽ vᷣginis q̃ nunq; cecidit.vel de Jo
hanne baptiſta qͥ ſanccificatꝰin vtero fuit.Cete/⸗
ris ̊ paribo feruentioꝛ plꝰ diligit᷑ a deo. Poſſʒ
aũt penitẽs eſſe tã feruens in dilectiõe ⁊ in oꝑi⸗/

bus vᷣtuoſis ꝙ excederet nonagintanouem iu

ſtos qͥ nunq; ceciderunt. Et de talibo loquit᷑ ſal

uatoꝛ. Poſſumus qͥʒ diſtinguere inter affeauʒ

et effectuʒ.nam melioꝛi maioꝛ tribuẽdus eſt ef/
fectus:ſᷣm Berñ.ſed magis indigẽti maioꝛ tri⸗
bui ſolet affecus. Uidemus em̃ ꝙ ſi aliq̃ mat᷑
habeat decem filios:ſi vnꝰinfirmat᷑ ⁊ poſt
nat᷑:maiꝰ gaudiũ oſtendit de ſanitate iſtiꝰrecu⸗

ꝑata qᷓ; de ſanitate in alijs ↄſeruata.Suꝑ boc

etiã Augꝰ in li.cõfeſſionũ ponittria exempla di
cens.Triũphat iꝑatoꝛ ⁊ vincit:ſed niſi pugnaſ/
ſet nõ viciſſet.⁊ qᷓnto maius periculũ fueritin pᷣ
lio:tãto maius eſt gaudiũ in trũũpho. Jactactẽ
peſtas nauigantes:minaturq; naufragiũ:oẽs

futura moꝛte palleſcũt:tranqᷣllat᷑ celũ ⁊ mare ?

exultãt nimis qͥ timuerũt nimis. Charus aliqᷣs
infirmat᷑:oẽs animo egrotant cũ eo.poſtqᷓ; vo

cõualuerit fit ei ⁊ oĩbo tale gaudiũ recte q̃le ante
non fuerat. Hec ille. Notandũ eſt etiã ꝙ inquit

eu angeliũ hoc gaudiũ fierinõ de paoꝛe penitẽ
tiam cogitante qꝗ eſt pnia ꝓcraſtinantiũ: contra
ullud Pꝛouer.iij. Ne dicas amico.i.chꝛiſto:va⸗

de ⁊ cras dabo tibi:cum ſtatiʒz poſſis dare. Nec

etiã dicit: pniam docente:q̃ eſt pnia vboſoꝝ pᷣ⸗/

dicatoꝝ.iuxta ilud Matth̊.xxiij.Dicunt em̃ et

nõ faciũt ⁊c̃. Nec dixit:pniam oſtendente: ſicut
hypocrite ⁊ ſimulatoꝛes.De qbus ſaluatoꝛ ait
Mat.vij.Ueniũt ad vos in veſtimẽtꝭ ouiũ ⁊c̃.
Sed dixit:pniam agente que eſt pnia deuoto/

rũ.De qͥb ðꝛ Lu.iij.Facite dignos fruct pnie.

Tũc aũt fiunt digni frueꝰ pnie qñ ſeruat᷑ illud
Deute.xxv. Pꝛo mẽſura delicti erit ⁊ plagaruʒ
modus.Quia em̃ pœm̃ moꝛtale cõmiſſum eſt

grauiſſimũ:ideo grauis ⁊ amara debet eſſepe⸗

nitentia.qꝛ melius curat pctã qᷓ; leuis.qð oſten
dit Chꝛyſ.ſuꝑ Matthᷣ.ꝑ tria exempla dicẽs:ꝙ
medicina aſpera melius curat malos humo⸗/
res qᷓ; leuis.et roſtrum ferreum meliꝰ eradicat

malas herbas q; ligneum ec maloe nodos la

ruata:qᷓ; de pctõꝛis pe/

ea ſa

gümd
beus⸗

1

cöͤuon.
nvnd
no⸗⸗
ſemoꝛde
TDoh
hrcoſaie
na vipe⸗
vopof

=

faad

nimus:

Nosn⸗
Meiur
ſtimet
ip
don
flom
j
ſus Ge
recli.
berſcha
.
WR
Zuisin
bus o
bolcl
eor

9

fonoi
Crfel
coq bon
gittar
adpfun
lmſur⸗
Kinll
Nruwi

plins
pect
dupl
goa
ſunge
Qule
ſr
o doc

ucni M
ickinchri⸗
depchg)
Thects n
Anghöni
Paue ide)
umreſt H

gkade h

1Aemier,
Moneanocn
denliplocnti
Mucrimaraſen
Sndginuorn
Gn ſiali
mmake obu
ſanireiſftßſta,
man Ougdot
emagenpbed
Crſcdniipugu⸗
ganaläfuann;
müpbo.Jrt
. naufrugids
ut cdüꝛnu:
ito. ofit⸗
maiüreariean
Aückaniginn
Hi Npciteanii
nimnni w.
mmicdikora,
wlisdann ſic
Nin hoſch
ni diamtna
otemdanr ia⸗
Pusſtuumg
ckpnindoah⸗
oflc i
rcömiſin
un dchac
Flaus ,
nalos

—

„

=

Folium

pidũ melius pᷣſcindit malleus ferreus qᷓ; plum
beus. l
Ercia vox ad pniam inuitãs eſt paradi
t ſi. Ex cuiꝰ cõſideratione debent p ccõꝛes
ſpꝛetis oĩbo mũdi voluptatibo ad dñm
cõuerti.Ut em̃ inqͥt Gꝛeg.in qᷓdam omeł.omia
mundi bona viliſſima ſunt in cõꝑatione ſuper
noꝝ. Quana vox ðꝛ ſtimuli.ſ.oſcie q̃ cõtinue

remoꝛdetaiam pctõꝛis vt ad pniam conuertat᷑

Vnñ Hiero.in q̊dã ſermone inqͥt.Cum de pctis
hr cõſcia:toꝛquẽt hoiem ⁊ coꝛrodũt vt genimi⸗
na viꝑaꝝ matrẽ ſuã. Heculle.Naʒ viꝑa fülijs in
vto poſiò lacerata ꝑimit᷑. Etita noſ pũgũt pcã
nr̃a ad pniaʒ incitãtia ⁊ lacerãt:miſi pniam ege⸗
rimus:ad et᷑nã dãnationẽ ↄducẽtes. 5
Vinta vox eſt mũdi.Ait em Berñ.in q̊/
q dã ſᷣmone Bona q; facere negligimꝰno
bis deꝰ ab alijs fieri demõſtrat:vt qͥ pᷣce
ptis nõ attẽdimꝰ ſaltẽ exẽplis icitemur atq; i ap
petitu rectitudis.nipil ſibi mẽs ipſa diffiale exi/⸗
ſtimet quod ꝑfecte ab alijs fieri videt. Hec ille.
Exẽplo igi totꝰmũdi ad pniam iducimur.Ui
demꝰ em ſᷣm ſniam Salomonis Ecc̃s.j.ꝙ oia
flumia ad vnũ locũ vñ veniũt reuertunt᷑. Silr
aq̃ quãto cadẽdo deſcendit:tãto ex ꝑte oppoſi⸗
ta aſcẽdit:vt iuxta mẽſurã caſus ſit mẽſura aſcẽ
ſus.Sol et ſi ĩ occaſuʒ tẽdit:ad oꝛientẽ tũ mox
redit.Sic hõ in occaſu.i.in pccõ remanere ñ de
bet:ſed ad oꝛientẽ gr̃e debet feſtinare. Z
Gnis q̃ntũcunq; pᷣmat᷑ ad ima:tñ ſemꝑ
i ſe erigit ad ſupᷣma. Arboꝛ vẽto agitata
aut alit᷑ depꝛeſſa:ſe poſtea adhuc erigit.
Auis ĩ reti ↄduſa ſtatiʒ exire laboꝛat. Ex qᷣb oĩ
bus colligere poſſumꝰ ꝙ ſi aia in manib dia⸗
boli illaqata libari ꝑ pniam nõ curat eſt beſtijs
peioꝛ:⁊ inſenſibilib creatur vilioꝛ. ½
Erta vox inuitãs ad pniam ðꝛ vox viri.
s Pꝛimo ꝑpegrinã ⁊ curſoꝛis qͥ attẽdunt
lõgitudinẽ vie ⁊ aſꝑitatẽ:et tpᷣs ad itine⸗
randũ valde bꝛeue.Etideo mane ſurgũt añ lu⸗
cẽ ⁊ feſtinãt q;cinꝰad locũ ad quẽ ꝑguũt ꝑuenire
eoqꝙ bono hoſpitio ſꝑ caret ⁊ cena q ad illð ac/
cedittarda hoꝛa. Et ita pctõꝛ qͥ eſt viatoꝛ tẽdẽs
ad prfiam ſuꝑnã:nõ debet moꝛari in pccõ ſʒ ſta
tim ſurgere ad pniam ⁊ incedere ꝑ viã vtutum
vt in illo verificet᷑ illud Ps. Ibunt de vᷣtute in
virtutẽ:videbit᷑ deus deoꝝ in ſion. XxX
Tem vox viri agricole ad pnĩam iuitat
i Quis em̃ eſt agricola cui ſi fuerint vno
anno fructꝰ auulſi:agrũ ðſerat ⁊ eũ am/
plius ñ excolat. Sepe accidit ꝙ ar boꝛ caſu im/
pedita vno anno fructꝰnõ affert.ſed in ſequenti
duplicatos repoꝛtat.Sic ⁊ hõ aliqñ reſurgen/
do a pctis:in plures ⁊ melioꝛes fructꝰ vᷣtutũ re
ſurget. Uox etiã viri bellanò ad pniam inducit
Quis em̃ pnceps ſemel deuidꝰ arma mox abij
cit. Vera eſt em̃ illa ſnia quam ponit Cato ĩ ſu⸗
is documẽtis ca.iij. Uicoꝛẽ a vico ſuꝑari ſepe

videmus.Et Ouidiꝰ li.j.ſine titulo. Mars du

bius:nec certa venus:viciq; reſurgũt.Quoſq
neges vnq; poſſe iacere cadunt. Ideo ðꝛ in vul
gari ꝓuerbio. Qui durat vincit.Ocauianꝰ emĩ
imꝑatoꝛ ſepe deuicꝰ nunq; arma ꝓiecit:ſed ſoↄ
poſt caſuʒ reſurgere ſtuduit.vñ in fine totũ miu

dũ ſuo iꝑio ſubiugauit. Quis in terraʒ cadit et

non ſtaum reſurgere molit᷑. Reſurgamꝰergo ·/

nos a caſu pcii ꝑ pniam. L

Eptima vox inuitans pctõꝛes ad ↄuer⸗

s ſionẽ eſt ignis inferni.Cogitare em̃ de⸗
bent pctõꝛes ꝙ ſi nõ fecerint in pñti pe⸗
nitentiaʒ:in ꝓfundo poſtea inferni plãgent ſua
pcã ſine fructu.iuxtaillud Sap.v. Pniaʒ agẽ

tes ⁊ p anguſtia ſpũs gemẽtes. Un Augꝰ.in li.

de fide ad Petrũ ait.Qui in bᷣ ſecło pniaʒ nõ fe
ceri:habebit illã in futuro ſeculo.ſed indulgen
tiã in cõſpectu dei ſui non inueniet. Et ſi em̃ erit
ibi ſtimulus penitudinis:nulla tñ ibi erit coꝛre

ccio volũtad.A talibo nãq; ita culpabit᷑ iniq tas

ſua:vt nullatenꝰ poſſit vel diligi vel deſiderari

iuſtida. Uoluntas em̃ eoꝝ ita erit ⁊ talis vt ha
beat in ſe ſꝑ malignitatis ſue ſupplicũ:⁊ nunqᷓ;
iñ poſſit reciꝑe bonita affecũ. Eapꝛopt᷑ ðꝛ ĩ.S
uis.de pe.diſt.vij. SBtudeat ̊ qᷣſq; ſie deliqa

ua coꝛrigere:vt poſt moꝛtẽ non opoꝛteat eum
penã tolerare.lamat etiã qͥſq; damnatꝰin illo
igne terribili ⁊ ðt cuilibet pcõꝛi illð Ecci.xxxviij
Memẽto iudicij mei:ſic em̃ erit⁊ tuũ.Appᷣhen
dite ̊o põꝛes medicinã pnie ſine q̃ ſaluari ñ

poteſtis.Figurat᷑ em̃ pnia ꝑ archam Noe vt di

cunt doctoꝛes.qꝛ illi qͥ in eã intrauerũt fuerunt
ſaluati.Et ecõtrario illi qͥ in eã nõ intrauerũt fu⸗
erunt ſubmerſi.In hᷣ t diſtat illa archa ab iſta
ſᷣm Chꝛyß.in li.de laudibꝰ Pauli. qꝛ in illã ar/
chã lupꝰintrauit ⁊ lupꝰ exiuit.coꝛuus intrauit
et coꝛuꝰexiuit.homies intrauerũt et hoĩes exie⸗
runt.Uñ illa archa neclupo potuit auferre ſuã
rapacitatẽ:nec leoni ſuã ferodtatẽ:nec coꝛuo ſu⸗
am voꝛacitatẽ.nec hoibo ſuã hũanitatẽ. Sed qͥ
cunq; intrat in hac archã pnie ſᷣm eundẽ Chꝛy⸗
ſoſt.ſi eratlupꝰ mutat᷑ in agnũ.qꝛ ſi erat raptoꝛ
vel auarꝰ:dimittit rapinã ⁊ induitinnocentiaʒ.
qꝛ nulli nocet ſed oĩib ꝓdeſt. Si erat leo.i.ſuꝑ⸗
bus mutat᷑ in ouẽ:qꝛ effict᷑ mãſuetꝰ ꝑ hũilitatẽ
Si erat coꝛuus appetẽs carnes.i.carnales vo⸗
luptates mutat᷑ in columbã ⁊ appetit grana pu
ra.i.ſpũales refecciões.Si inſtar coꝛui differe⸗
bat ſuã ↄuerſionẽ ꝓcraſtinãdo:iuxta illud So
pho.ij.Uox cãtand in feneſtra coꝛuꝰin ſuꝑlimi
nari.modo facit eam gemitibo ad deum clama
re.iuxta illud Eſa.lix. Quaſi colũbe meditãtes
gememus. Uñ Augꝰ.ait. Iſta res ẽ qͥ multos
occidit dũ dicũt ſꝑ cras ⁊ cras.⁊ claudit᷑ oſtiuʒ
et manẽt foꝛis cũ voce coꝛuina.qꝛ noluerũt hr̃e
gemitũ colũbinũ. Itẽ hoĩes ſᷣm eundẽ Chꝛy.ĩ
iſta archa pnie mutant᷑ in angelos.Angeli eniʒ
ex natura hñt excellentẽ puritatẽ.et uti nniegtez

Bermo

mentis et coꝛꝑis ſeruantes habentꝑ gr̃am qð
hñt angeli ꝑ naturã. Sciendũ qͥʒ ꝙ pnia ðꝛ na
uis q̃druplicei rõne. Pꝛimo rõne materie. Na/⸗
uis em cõſtruit᷑ extabulis cũ dauis firmatis et
bitumine linitis. Et ſiłr nauis hec ſpũalis pnie
triba tabulis pᷣncipalibo cõſtruit᷑.ſ.cõtritiõe: cõ⸗
feſſione ⁊ ſatiſfactione.Clauꝰ aũt eſt nimoꝛ dñni
Fm illud Ps. Cõfige nimoꝛe tuo carnes meas.
Niſi em̃ penitens iſto dauo firmet᷑:nauis pnie
cito diſſoluet᷑.iuxta illud Ecci.xxvij. Si nõ in ti
moꝛe dñi tenuerj te iſtãter:cito ſubuertet᷑ domꝰ

tua. Bitumẽ vo eſt charitas q̃ aniam cõiungit

deo:coꝛdi ſuo:⁊ ꝓxio.Qui em̃ nõ habet vincu⸗
lũ charita eſt diuiſus a deo:a coꝛde ſuo: ⁊ a ꝓ
ximo.ſed charitas iſta oĩa cõiũgit:iuxta illð ad
Cołl.iij. Suꝑ oia habete charitatẽ que eſt vicu/
lũ ꝑfeccionis.Scðo ðꝛ nauis rõne foꝛme. Na/
uis em̃ in pᷣndpio ⁊ in fine eſt ſtricta et ĩ medio

Iata.eſt etia ſuꝑius aꝑta ⁊ inferius clauſa. Pe

nitentia em̃ in pncipio ↄuerſionis videt᷑ eſſe an
guſta ꝗpter exꝑiẽta ⁊ tẽptationũ freqnti.iuxta
illud Ecci.ij.Fili accedes ad ſeruitutẽ dei ſta in
auſticia ⁊ timoꝛe:et pᷣpara aiam tuã ad tẽptatio
nes. In fine ſiłr ðꝛ ſtricta ꝓpter diſtrictã rõonem
geddẽedã.iuxta illud.ij.ad Coꝝ.v. Oẽs nos ma
nifeſtari opoꝛtet ante tribunal chꝛiſti: vt referat
ymnuſqᷣſq; ꝓut geſſit ſiue bonũ ſiue malum. In
medio aũt eſt lata ꝓpter chariratem dirfuſã.iux/⸗
ta illud ad Rom.v. Charitas dei diffuſa eſt in
coꝛdib veſtris ⁊c̃.et PS.ait.Uiã mãdatoꝝ tu/⸗
oꝛũ cucurri:cũ dilataſti coꝛ meũ.Debet etia pe⸗
nitẽs hr̃e coꝛ aꝑtuʒ a ſuꝑioꝛi vt diligat celeſtia:

t clauſum ab inferioꝛi:vt non ametterrena.Et

ideo coꝛ hoĩs ſuꝑius eſt latũ ⁊ infenꝰſtricum:
ad innuẽdũ ꝙ debet eſſe latũ ad ſuꝑioꝛa et ſtri⸗

cctũ ad inferioꝛa.Sed multi dicere pñcillð Tre

noꝝ.j.Submerſũ ẽ coꝛ meũ i memetipſo.Ter/⸗
cio ðꝛ nauis rõne finis. Nauis em̃ ꝓpt iſtũ finẽ
fit vt hoĩem ꝑ pelagꝰ ad poꝛtũ deducat. Et ſur
ꝓnia data eſt homi vt ꝑ pelagꝰ mũdi ad poꝛtũ
padiſi ipſa deducente ꝑueni at.Cũ em̃ deꝰ ppᷣmũ
Hoiĩem creaſſet atq; eũ in naui innocẽtie poſuiſ⸗
ſet:fracta ab ipſo hoĩe naui innocẽtie:deus illi
ꝓuidit de alia naui.ſ.pnie:vt qͥcunq; in eã aſcen
derit ad poꝛtũ ſalu ꝑtingat.et qᷣcũq; extra ipᷣaʒ
inuẽtus fuerit ab vndis infernalib abſoꝛbeat᷑.
Sicut aũt hõ in naui exiſtẽs:doꝛmiẽdo:come/
dendo:⁊ qͥeſcẽdo ſꝑ vadit ad poꝛtũ:ſic ⁊ verus
penitẽès ⁊ doꝛmiẽdo ⁊ qcqͥd aliud agẽdo vadit
ad celũ Nã ſᷣm Bꝛeg.ſomnꝰſctõꝝ ñ vacata me
rito. Ideo em̃ doꝛmiũt vt ad laudãdũ deũ foꝛ⸗

tius aſſurgant.imo etipſa ſaõꝝ ſomnia aliqñ

ſunt meritoꝛia.iuxta illud Ps. Reliqe cogita⸗
tionũ diẽ feſtũ agenctibi. Reliqᷣe em cogitatio⸗
nũ ſunt ſomnia q̃ viris ſccis acadunt ex bonis

meditationib q́s vigilado habuerũt:q̃ deo fa

ciunt magnũ feſtũ. Siłr comedẽdo vadunt in
celũ. Ideo em̃ comedũt vtfoꝛtioꝛes ſintad ſer⸗

uiendũ deo ⁊ bñ oꝑãdũ.iuxta illud.j.ad Coꝛ.
x. Siue mãaducatis ſiue bibit oĩa in głiam dei
facite. Silr qeſcẽdo vadũt in celu. Ideo em qe

ſcunt vt foꝛtioꝛes ſint ad laboꝛãdũ.Sicut em
mali vtunt᷑ ſua foꝛtitudie ad malũ iuxta ulud

Eſa.v.Ue q potetes eſtꝭ ad bibendũ vinũ:⁊ vi,
ri foꝛtes ad miſcẽdã ebꝛietatẽ.ſic ⁊ boni ea vtu/

ad bonũ.Etideo dicebat PsS.deo.vFoꝛtitudieʒ

meã ad te cuſtodiã.Quarto ðꝛ nauis rõneregg
minis.Nauẽ em̃ regitnauclerꝰ a poſterioꝛi.ꝑs

aũt poſterioꝛ hois eſt moꝛs.Nauclerꝰg.i.medi
tatio moꝛtis clamat ad auaros ne amet diuitci⸗
as.qꝛ nõ poꝛtabuntinde niſi vnũ viliſſimũ ſac
cũ.iuxta illud Job.xvj. Saccũ conſui ſuꝑ cutẽ
meã.Clamat ad voluptuoſos vt dimittat delli⸗
cias.qꝛ eoꝝ caro cito erit cb vᷣmiũ.iuxta illud

Job.xcxij. Sil in puluere doꝛmiẽt ⁊ oꝑient eos

vᷣmes.Clamat eciã ad ſuꝑbos vt dimittãt am/

bitiões ſuas.qꝛ illi q volũt eleuari ſuꝑ alios ꝑ

elationẽ:ato beſtie ſuꝑ eos aſcẽdẽt ꝑ ↄculcatio⸗

nem.iurta illð Ecci. x. Cũ moꝛit᷑ hõ hereditabit

ſerpentes ⁊ beſtias ac vmes.

Pars tercia huius ſermonis de ĩmenſa fru
ccificatione pnie.

Eptem int alias oſequit᷑ vtilitates qͥ
9 pniam facit. Pꝛima ðꝛ meritationis.

Hõ em̃ exiſtes in pccõ moꝛtalinõ po

teſt mereri vitã et᷑naʒ.qꝛ cũ gr̃a dei ſit
radix oĩm meritoꝝ:deficiẽte ipſa radice in ania
deficiet fructꝰ:ꝑ illã regulã que hr in.ij. Phiſic.
⁊ in c.cũ infirmitas.de pe.⁊re.Ceſſante cã ceſſat
effectus. Etideo dicit btrũs Tho.in.iiij.di xiiij.
ar.iij.q.ij.ꝙ illa oꝑa dicunt᷑ ꝓpꝛie moꝛtua q̃ fit
in pctõ moꝛtali.Qui ergo vult facere oꝑa viua:
opoꝛtet ꝙ pᷣus deſtruat pam ꝑ pniam.qꝛ vt ðꝛ

ij. Phiſi. Nõ põt introduci foꝛma noua niſib/

us deſtruat᷑ antiq̃. Uñ inqͥt Augꝰ. in li.de pnia
Nemo ſue volũta arbiter cõſtitutꝰ põt nouaʒ
vitã inchoare niſi eũ veteris vite peniteat. Etiõ
dico vobis o pctõꝛes vt poſſit in oib oꝑib ve
ſtris mereri:ſeruate ũlud apłi ad Rom̃.xiij. Ab

ijciamꝰg̊ oꝑa tenebꝛaꝝ ⁊ induamur armaluj.

Ecũda vtilitas pnie ðꝛ reſtitutioę/ A

8 nis. Ut em dicut cheologi in.iiij.di.xiiij.

ſtatim cũ pctõꝛ cõuertit᷑ ad pniaʒ:deꝰre⸗
ſtituit oĩa merita bonoꝝ opeꝝ q̃ fecerat añ pec⸗
catũ moꝛtale. Ideo glo.ſuꝑ illud Eſa.lij.Sol⸗
ue vincula colli tui ⁊c.inqͥt.vt gui onere libera/⸗

ta recpias oꝛnamẽta pᷣſtina. Eapꝛopt᷑ Augꝰ.i

li.de pnia ait. Pnia eſt res optia omnẽ defeaũ
reuocãs ad ꝑfectũ.et rõ eſt.qꝛ acceſſoꝛiũ ſuũ de
bet ſeqͥ pᷣnapale.c.acceſſoꝛiũ.ð re.iu.li.vj.⁊.l.cũ
pncipalis.fr.de reg.iu.Cũ igi ꝑ pniam recpiat
hõ graʒ dei q̃ eſt cà oim meritoꝝ vts.ſequit᷑ ꝙ
etiã merita debẽtilli reſtitui.Facit ad ̊ q̊d didt
glo.in.l.ex hijs.ff.de legi.⁊ in.lʒ.ſeruus effecꝰ.ff.
de acti.⁊ obli.ſ.ꝙ moꝛtuo qͥ reſuſctat᷑ ad vitam
fit reſtitutio oim bonoꝝ ſuoꝝ q̃ dus habuerat

luncn
Puius
ſot
gnühn
aaie
pfene

4

hoſirt
geoß
Glolie
ſen
laͤbli⸗
Gonon
Etſan
ita

aablle

gusa
T
pond
le
caor
orn⸗
nia
Mo

Aog

no9
Cna
goobol

inigi

Bemn.
ſnsf

nee
p
hulcy
miin
ſtion 0
Cemln
b
gauct
Luij.

nevol

d
deſ
Pe
tlij

1

Nmiär gre

s Ndimci W
uun ſigun
aidö bantuit

onis deien

2
Mimlz

oenan ons.
Nci norl niho
waagindaſ
pancnanir
wehiini dali
1(Rtdſ
Do.niii oi
eiemoꝛmaqi

efucrogtun.

BAprimer
formanoranig
S
ſtax ung
8ninr Mn
ſir ninipey
vntinn 3
AAd
mignin
iſeuni,e,
a Sali Sol
ioncr dan,
ope uu
uomnidei
acſoriüſnit
xiul. 1

ümne,

1 ö⸗ N
ai,
–
ſctun
ſhus

QAum ergo pniam hõ reſtituat᷑ ad vitã ſpũalẽ
qpꝛius moꝛtuꝰ erat per pcm̃:reſtituta ei vua ⁊

gra:debent reſtitui ⁊ merita ⁊ alia bona.Eti ſi⸗
gnũ huiꝰ inqᷣͥt ſaluatoꝛ Luce.xv. ꝙ filio ꝓdigo

ad pfeʒ reuerſo:pᷣcepit ſᷣuis ſuis pr̃ dicẽs.ito

pferte illi ſtolã pᷣma.i.gr̃am ⁊ merita.

Ercia vtilitas ↄ delectatiõis.Eſt ein pe

t nitẽtia miro mõ anie deleccatiua Cũ em̃
fFm cheologos aia nr̃a de ſui natura nõ

poſſit ſtare ſine aliqua delectatiõe in hac vita:et

agẽs pniaʒ pᷣuet᷑ oi gaudio tpali carnali ⁊ mũ/⸗
diali.ſequit᷑ ipᷣaʒ repleri gaudio ſpũali.vñ Bꝛe/⸗

go. xj. moꝛal.inqᷣt. Spũs deficit vbi caro reqe/⸗
ſIcit.vt em̃ caro mollib:ſic aia aſperꝭ nutrit᷑. Il⸗
lꝗᷓ blãda refouẽt: hanc aſꝑa exercent. Illa dele⸗
ationib paſcit᷑:hec amaritudinibo vegetatur.

Et ſicut carnẽ dura ſaudant:ſic mollia ſpm̃ ne⸗
Ccãt.et ſicut illã laboꝛioſa interimunt:ſic iſtã dele

cabilia extinguũt. Ei idẽ i.xxxj.moꝛal.ait.Quo

plus caro pᷣmit᷑ eo de celeſti ſpe animꝰſecunꝰ le
tat᷑.Tato em̃ meliꝰ mẽs ad ſuꝑna appetes cõ/
ponit᷑ qnto ab illiciq coꝛpꝰarti edomat᷑̃ Hecil

le. Eſt igit᷑ pnia ſicut hoꝛtꝰ oibo delicijs plenus
eęt arboꝛibo delectabilibo cõſitꝰ:roſis ⁊ floꝛibus

oꝛnatꝰ.ſed foꝛis pũgentib ſpinis ſeptꝰ. Nã pe
nitentia videt᷑ exteriꝰ ſpinis plena:⁊ viris mũda
nis videt᷑ amara.ſed intꝰ in aia eſt dulcſſſima ⁊

aqͥs gfaꝝ irrigua ⁊ magnis cõſolationib ple⸗

na. Aſſimilat᷑ eni pnia amigdale qͥ habet radi⸗
cẽ amarã ⁊ fructũ dulceʒ. Sic em̃ pnia in pnci/

pio habetamaritudinc doloꝛis.⁊ in fine dulce⸗
dinẽ gr̃e ⁊ vᷣtu. Idco ĩ ꝑſona penitẽtiũ inquit

Berñ.in q̊ͥdã ſermone. olti vider auccg no

ſtras ſed nõ vident vnctiones.

VUarta vtilitas ðꝛ pacificatiõis.Hõ em̃

ꝗq in pccõ exiſtẽs eſt in mitiplici bello:nec

habet pacẽ aut reqem cũ deo vł ꝓximo

nec cũ ſeipſo. Scptũ eſt em Eſa.lvj.Nõ eſt pax
impijs.vn Augꝰ.inqͥt in c.paratus.xxiij.q.j.Ni
hil eſt infeliciꝰ infelicitate peccantiũ q̃ penal nu

tri᷑ iunitas:⁊ mala volũtas velut interioꝛ ho
ſtis roboꝛat᷑.Ecõtra vᷣo facẽs pniaʒ acqritpa⸗

cẽ młciplicẽ:maxie ↄſcie ſue:q q̃nte ſit ↄſolatõis

hr Ecci.xxx.ca.vbi ðꝛ.Nõ ẽ ↄſolatio ſupᷣ coꝛdis

gaudiũ. Jðo ĩ natiuitate dñi canebãt ãgeli ũlð
Lu.ij. Glia in excelſis deo ⁊ i fra pax hoibo bo⸗
ne volũtad. Dauid q̊ͥʒ qͥ de adult᷑io Berſabee?
homicidio UVrie cthei fecerat pniaʒ:canebatp̃ᷣſ.
uiij.di. In pace i idipᷣm doꝛmiã ⁊ reqeſca. D

Uinta vtilitas pnie ðꝛ ꝑticipatõis. Hõ
q em ↄtriꝰ de pctis ſuis ⁊ fadens pniam

Ptticipat de oibo bonis oꝑibo q̃ fiũt in ec

dleſia militãte. Uñ dicere põt cũ ꝓpbᷣa pᷣſ.cxviij.
Particeps ego ſum oĩm timẽtiũ te ⁊ cuſtodien
tiũ mãdata tua. HW

Erta vtilitas ðꝛ ſatiſfactiõis. Vt em̃ di⸗

8 cunt theologi in.iiij. diſt. xiij. Pnia eſt

oim pcõꝝ purgatiua ⁊ oĩm penamũ ſa⸗

1

tiffactiua. Et öt Rich. nr.in pᷣdicra diſt. ꝙ tanta
poſſet eſſe pnia interioꝛ ⁊ ext᷑ioꝛ ꝙ remitteret᷑ to

a pena pctõꝛi debita ꝓ pctõ:ita ꝙ audire mere⸗

ret᷑ cũ meretrice: de q̃ hr in euangelio hodierno
cui dixit dñs illud Lu.vij. Remictunt᷑ tibi pctã
tua. Ubi em abũdauit delictuʒ ſuꝑabũdauit ⁊
gra.vt ðꝛ ad Rom.v. Hecaũt peccatrix ideo in

pniti euãgelio nõ noiat᷑ ꝑticulari noic ad deno/

tandũ ſᷣm moꝛẽ ſacre ſcpture ꝙ in ſtatu pcti nõ
erat deo cognita ꝑ apꝛobationẽ:ſicut nec vᷣgi/

nes fatue qᷣbo dicet. eſcio vos. Mat. xxv. Sic

2 Lu. xvj.expmitnomẽ Laʒari iuſti ⁊ tacet᷑ no⸗
mẽ diuid repꝛobati.licet aũt aliqͥ docoꝛes gre⸗
ci tenuerint ꝙ hec peccatrix non fuit mana ma⸗

ggalena:dicẽtes incõueniẽs videri credere ꝙ tã
nobilis mulier q̃lis fuit Magdalena ad tataz

infamiã turpiſſimãq; vitã deuenerit. Inter qᷣs

docctoꝛes fuit Oꝛigenes dicens ꝙ tres fuerunt
mulieres q̃ vnxerũt xpᷣm. de quaꝝ vna hr in pᷣ⸗
ſenti euãgelio ſepto Luc.vij.De alia vo Mat.
xxvj. ?⁊ Mar.xiiij. De tercia aũt Joh̊.xij. LZñ do

ctoꝛes atini cõiter tenẽt ꝙ ſꝑ fuerit eadẽ mulier

ſq; maria magdalena ſoꝛoꝛ Lazari ?z⁊ Marche.

Et argumẽt in cõtrariũ adducᷓ rñdentclariſſi
me:maxie Petrꝰ Johãnis ſuꝑ Matth̊.ca.xxvj
Et idẽ ðt Augꝰ.in li.de ↄſenſu euãgeliſtaꝝ.Si⸗/
cut em̃ nemo negat Petꝝ pncipẽ apłloꝝ quem
tñ ſcimꝰ xpᷣm ter etiã cum iuramento negaſſe.et

Paulũ doctoꝛẽ gentiũ ⁊ fidei lumen ⁊ vas ele/
ccionis quẽ ſcimꝰfuiſſe maximũ ꝑſecutoꝛẽ xpᷣia
noꝝ.et Dauid ſũmũ ꝓphaꝝ quẽ legimꝰ adulte
rũ:homicidã:pditoꝛẽ:acſuꝑbũ qnq; fuiſſe.ita

Maniã magdalena laudib efferimꝰ:cuiꝰ q̃n⸗
to iniqtas fuit abũdãtioꝛ:tãto ſatiſfactio ac pe⸗
nitẽtia vtuſq; fuit copioſioꝛ. Trib aũt reſpecti
bus bonũ eſt pᷣdicare de pqis marie magdale⸗

ne. Pꝛimo ad releuãdũ coꝛda pctõꝝ:ne pollu⸗

ti in deſꝑatiõis laqueũ incidãt:ſed magdalene
exẽplo veniã ſperẽt.Scðo vtqͥ foꝛnicanteʒ ſunt
ſecuti:imitent᷑ ⁊ penitentẽ.Lercio vt homies co
gnoſcãt diuinã bonitatẽ que tã abũdant᷑ in coꝛ
da penitẽtiũ ſe effundit.NMagdalenã igit᷑ fuiſſe
peccatricẽ magnã tenet Augꝰ.ſuꝑ Joh.⁊ Ceſa⸗
rius ſermone.vij. Tenet q̊ʒ hoc ſaã mr eccleſia
q in feſto eiꝰ legit euãgeliu huiꝰ peccatrid.Exq
ſignificat ꝙ fuit ipᷣa peccatrix de q̃ in ipᷣo euãge

lio fit mẽtio. In hbyſtoꝛia eni ipᷣiꝰ marnie magda

lene hr ꝙ ipſa reuelauit cuida ſacerdoti qͥ ea in
heremo inuenit:ſe fuiſſe ilã famoſam peccatri⸗
cẽ de q̃ in euãgelio recitat᷑. Nicolaꝰ qͥʒ de Ty/
ra ex textu euãgelioꝝ declarat Magdalenã fù/
iſſe iſtã peccatricẽ.ſlã Johᷣ.xj.ðꝛ.Maria erat qᷓ
vnxit dnm vnguẽto ⁊ exterſitpedes eius capilł
ſuis:cuiꝰfrat᷑ Lazarꝰinfirmabat᷑. Marciãt vl.
ðꝛ. Surgẽs ieſus mane pᷣma ſabbati apparuit

pᷣmo marie magdalene a qᷓ eiecerat ſeptẽ demo

mia. Et iõ Bꝛeg.i omel.hodierna ait. Hãc quã
Lucas peccatricẽ mulierẽ: Johones mariã no⸗/

Bermo

minat: illã aũt eſſe mariã credimus de qᷓ Mar
cus ſeptẽ demonia eiecta fuiſſe teſtat᷑. Et qͥd per
ſeptẽ demonia niſi vniuerſa vicia ðᷣſignt᷑. Quia
em̃ ſeptẽ diebo oẽ tpᷣs cõpꝛehendit᷑:recte ſeptena
rio nüero vniuerſuas figurat᷑. Septẽ g̊ demo⸗
nla Maria habuit que vniuerſis vicijs plena

tuit. Habuit ̊ Magdalena pᷣmũ demoniũ in
facie illã pilando ⁊ fucãdo:qð eſt gue petin:vt
ðᷣꝛ in c.fucare.de ↄſecra.diſt.v. Dic de illa vana

muliere q̃ poſt ſepulturã ſuã exhumata inuẽta
eſt hr̃e caput plenũ argẽto viuo qð in vnccioni
bus fuerat q̃s qͥtidie i facie ſua faciebat vtpul⸗
crioꝛ appareret. Ipſa aũt magdalena ex hac ſua
fucatione cũ pulcritudine naturali młtos inci/

tabat ad luxuniã. Scptũ eſt em Ecci.ix. Pꝛopt
ſpeciẽ mulierꝭ młti ꝑierũt. Secundũ diaboluz

habuit in oꝛe cãtando luxunoſe cãtilenas ⁊ in⸗
citãdo ad amoꝛẽ vicioſuʒ:qð eſt graue pem̃ ex

q̊ multa mala oꝛiunt᷑. IJdeo Pꝛouerb.v. ðꝛ. Fa

uus diſtillans labia meretriò: etlingua eiꝰ q̃ſi
gladiꝰacutus:nouiſſima aũtilliꝰ amara q̃ſi ab
ſinchiũ.Terciũ diabolũ habuit in crini ⁊ ca⸗
pillis dealba ⁊ artificiat:qð eſt moꝛtale pem
vᷣm Alex.de ales.in.iiij.ꝑte ſũme.i trac.ð eucha⸗
nſtia. Quanũ diabolũ habuit in oculł: multo/

tiẽs iuuenes aſpecibo ad ↄcupiſcẽtiã autraben/

do. Et h̊ ꝓpꝛie eſt officium meretriò. Uñ Ecci.
xxvj Foznicgelo mlie⸗ in extollẽtia odloꝝ et
in palpebꝛis illiꝰ cognoſcet᷑. Quintũ diaboluʒ
habuiti veſtibo:põpatice veſtiẽdo ⁊ nouas ad/
inuentiones veſtiũ deferẽdo. Deq̊ͥ inqͥt Johes
Apoc.xvij.Uidi młierẽ ſedẽtẽ plenã noibo blaſ/
phemie.Sextũ diabolũ habnic in manibo ⁊ pe
dibo choꝛeiſando ⁊ ad luxunã ꝓuocãdo:qð eſt
gue pctm̃ ⁊ młcoꝝ cã maloꝝ. Ideo Ecci.ix.ðꝛ.
Cũ ſaltatrice nõ ſis aſſiduꝰ:nec audias vᷣba il⸗
le. Septimũ diabolũ habuiti pectoꝛe⁊ collo
ipᷣm nudũ oſtendẽdo.Et hᷣ eſt etiã officiũ mere/⸗

tricis. De q̊ Pꝛouer. vij. ðꝛ. Ecce mulier occur/

rit illi ĩ oꝛnatu meretricio:pᷣꝑata ad capiendas
aias:garrula et vaga:qͥ eq ipatiẽs:nec valẽs in
domo cõſiſtere pedibo ſuis.De hijs q̊ʒ magda
lene vicijs loqᷓns Berñ.in ſᷣmõe de gra xpᷣl in⸗
qͥt. Mania magdalena cũ ſoꝛoꝛe ſua Marcha
loqͥ dedignabat᷑:in ocuł erat vagabũda: in cri⸗/
nibo:in veſtibo:in gula ⁊ in coꝛꝑe nihil alið erat
q; luxuna. Ex qͥb patet nõ eſſe verã ſniaʒ illoꝝ
dixerũt ꝙ Magdalena nõ peccauit carnalit᷑

acuu ſed ſolũ volutate ⁊ coꝛde.Que etiã opinio

repꝛobat᷑ autoꝛitate eccłie:q̃ in feſto eiꝰ nõ facit
officiũ vᷣginũ:cũ tñ ſᷣm oẽs doctoꝛes mẽtał vir
ginitas recupet᷑ ꝑ pniam. Si g̊ vt iſti dicũt ma
gdalena fuiſſet vᷣgo coꝛꝑe ⁊ carne:licetꝑdidiſſʒ

mentalẽ vᷣginitatẽ.poſtea ea recuꝑata ꝑ pniam
debuiſſet honoꝛari officio vginũ. Na ſᷣm deter

minationẽ theolł.in.iiij.diſt.xlix.vbi Rich.ar.v.

A.iiij. Integra coꝛꝑe ſed coꝛrupta mente ſipeni
teat recipiet aureolã vᷣginũ.Cotra iſtos eciã fa⸗

ret.
et pulcritudo. Erat em̃ pulcra atq; foꝛmoſa na

VI

ait ꝙ ecckia nõ iudicat de occulcis.ſed de mani⸗
feſtis.c.erubeſcant.xxxij.di.⁊.xxxij.q.v.c.chꝛiſti⸗
ana.⁊ c.a nobᷣ.el.ij.de ſen.excõ.⁊ c.ſicut.in fi.⁊ c.

tua nos.de ſimo. Cũ g̊ euãgeliſta eã noĩet pec⸗/

catricẽ ⁊ in cuitate noto: ſequit᷑ de manikeſtj
eius pcis ⁊ nõ im̃ de ſecreiꝭ ſcpſerit.Licet aũt qᷣ
dã tenuerint ꝙ Magdaiena eſſet publica me⸗
retrix ꝑ dicũ Chꝛyſoſtomi ſuꝑ Matcheũ. qᷣ ait
de ea. Lũcilla ꝓſtituta lupanar exiuit an diſa/
pulus gehẽenã intrauit.Et Hiero.ad Funiã dòᷣt.
Meretrix illa i euãgelio qᷓ pedeſ dñi lachꝛymis

lauit ⁊ crine deterſit ⁊ cõfeſſiõis ſue honoꝛauit

vnguẽto: manitfeſte depingit eccliaʒ de getibus
cõgregatã.Etideʒ i ꝓlogo Oſee ꝓphe inqᷣt Hec
eſt ila młier meretrix ⁊ adulta de q̃ loqui᷑ dñs

ad iudeos di. Meretrices ⁊ publicani pᷣcedent
vos in regno celoꝝ Mat.xxj.Tñ videt᷑ verioꝛ

opinio ꝙ ipſa nõ ihabitaret in lupanari publi/
co.qꝛ nõ eſt veriſũe nobiliſſimã atq; potentẽ ac
diuſſimã dñam loca ſpurciſſima ꝓ qſtu ac pꝛe/
cio inhabitaſſe.Sed ꝓ eo a doctoꝛibo ðꝛ fuiſſe
publica meretrix.qꝛ in domo ꝓpꝛia taʒ laſciua
erat atq; diſſoluta:⁊ oibo libidinibo ſic inuerecũ
de dedita:vt ab oibo tanqᷓ; publica meretrix re⸗/
putaret᷑:⁊ digito tanq; infamis mõſtraret᷑. Si
aũt q̃rat᷑ q̃ fuerint cauſe vt in tan pais coꝛrue
Aäaco ꝙ fuerũt młte. Pꝛima foꝛmoſitas

turalit᷑:et pulcritudinẽ illa ampliabat cũ oꝛna/

tu vano atq; inho neſto ⁊ geſtibo ipudid.Etiõ
verificata fuit ſnia Lheophꝛaſti qͥ ait. Mulier

pulcra cito adamat᷑.⁊ difficile ẽ cuſtodire quaʒ
multi amãt.Et Pꝛouer.vl.ðꝛ.Fallax ſpes ⁊ va
na eſt pulcritudo. Pꝛopt᷑ qð Hiero.in epła ad
Furiã taliũ młieꝝ oꝛnatuʒ repᷣhẽdit di.Oꝛnatꝰ
iſte nõ dñi eſt velamè ſʒ antichꝛiſti:lingua ꝑſo⸗
nat caſtitatẽ ⁊ totũ coꝛpꝰpᷣfert ipudiciciã.Etidẽ
ad ſacras vᷣgines ð ↄtinetia vginaliinqᷣt. Pꝛo
phetic' ſᷣmo ñ ꝓferat᷑ de vob Filie eoꝝ cõpoſite
crcũoꝛnate vt ſiłitudo tẽpli:⁊? ðalbate ab excra
vt monumẽta q̃ auro relucẽt:intꝰ vᷣo plena ſũt

oſſibo moꝛtuoꝝ. He nõ filie regis xpᷣi:ſed regꝭ

thiri.he ſꝑ in muneribo vultꝰipudicicia diuites

plebis ⁊ capiũt ⁊ capiunt᷑. Impudiciſſimꝰ mu/
lieꝝ affectꝰ ſꝑ in auro:ſꝑ in gẽmis:ſꝑ ĩ oꝛnamẽ

tis extrinſec głiam ponit.Nõ ſuffict eis libido

innata nature ſed occaſionẽ q̃runt explẽde libi⸗

dinis. Affectãt ꝓculdubio vt oculi viroꝝ aurũ
cõtẽplãtes ⁊ gemas:tandẽ figant᷑ in fadẽ ⁊ fur/
tiuis oculoꝝ ſuoꝝ nutibo faciliꝰincitent᷑ ad libi
dinoſum incẽdiũ. Hec ille.De hac etiã cã libidi
nis loquit᷑ Frãciſe petrarcha ĩ ſuis triũphis d.
Rara eſt ↄcoꝛdia in mundo cũ ſũma pudicicia

2 alma pulcritudie.Et Juuenal idẽ cait di. Ra

ra eſt ↄcoꝛdia foꝛme atq; pudicicie. Ouidiꝰ vo

in epłis ait.Lis eſt cũ foꝛma magna pudicide.

Et Pꝛouer.xj. ðꝛ.Circulus aureꝰ in naribo ſuia

mulier pulcra ⁊ fatua. lã ſicut ſus habens in

,, .
N . ee
— deca

777 H B
Ailegan⸗
„.

— A

„—W
W n

aw.na
vbictdi Or
drikrlingn
niguclaci bi
lecr cigoſ
mrei
Hucdaaa diuis
Ciaſſinb n⸗
ns: ioeman:
nſfar csllich
Clivi A
mtinficirfr
hac nicilbi⸗
ſvismübbn
ſünu ucn
Nidicard
dae Ouiß ,
nna

Folium

naribus ſuis circulũ aureũ ĩmergitſe in lutum

ct fedat:ſic mulier pulcra ⁊ fatua ſeipam macu/
lat ꝑ imundicias ſuas. Sca cã fuit nobilitas

Apter quã nemo illã increpare audebat. Iteʒ qꝛ

vt nobilis ⁊ potẽs de dictis inferioꝝ nihil cura
bat.Ait em̃ phᷣus.vj.Polit᷑. Pꝛceminentes ni
hil ourant.Terca caã fuit ꝓſpitas ⁊ vbertas at/
q; abũdãtia bonoꝝ tꝑaliũ qͥb in oibo volupta
tibo vtebat᷑:ſumptuoſe comedẽdo ac potando:
ſuꝑflue doꝛmiendo atq; odo vacando.Ait em
Frana petrarcha vbiS. Gula ſomnꝰ ⁊ ocio⸗
eplume mũdo oẽm vᷣtutẽ ſubbãniauerunt.Et
Ezech.xvj.ðꝛ. Hec fuit iniquitas ſodome ſoꝛo
ris tue:ſaturitas panis:abũdantia ⁊ ocũ.Et.j.
ad Thim̃.v.ait Paulus. Uidua q̃ in delicijs
eſt viuẽs moꝛtua eſt. Quana fuit libertas.ſᷣm
em̃ Aug.in li.de decem choꝛdis.q̃ttuoꝛ ſunt cu
ſtodie mulieris qͥbo adiuuat᷑ vt honeſte viuat.
Pꝛima eſt timoꝛ dei.Pꝛouerb.vlt.Mulier ti⸗
mens deũ ipſa laudabit᷑. Scða eſt timoꝛ leguʒ
adultas punientiũ.Tercia ſocietas viri.Quar
ta verecũdia viri. Hiero.aũt ad Furiã ait.Tene
ra res eſt i femis fama pudicicie:⁊ q̃ſi flos pul
cerrimus cito ad leuẽ marceſcit aurã:maxie vbi
etas ↄſentit adviciũ ⁊maritalis deeſt autoꝛitas
cuiꝰvmbꝛa tutamẽ eſt vxoꝛis.Magdalena igi
tur nec deũ nec leges timẽs atq; in libertate ſua
exiſtens acſine viro:oi impudicicie operam da

bat.erat em̃ nemini ſubiecta. Nam Laʒarꝰeius

frater militie vacabat. Marcha vo Bethanie
moꝛabat᷑.⁊ ipſa in Magdalo oppido qð eius
dñio ſubiecũ erat.a q̊ agdalena appellata
eſt. Quinta cauſa fuit mala ⁊ ihoneſta ſocetas
Ait em Berñ. Cũ mulierib inhoneſtis ⁊ cũ iu
uenibo impudiq cõuerſari ⁊ nõ peccare:maius
miraculũ eſt qᷓ; moꝛtuos ſuſcitare. Et Hiero.iĩ
tranſitu ſuo inqͥt. Ego iudico ꝙ ſi cũ viris femi
ne habitauerint:viſcariũ diaboli non deerit. Et
Pꝛouer.vj. ðꝛ. Nunqͥd põt qͥs abſcõdere igneʒ
in ſinu ſuo vt veſtimeta eius nõ ardeãt aut am
bulare ſuꝑ pꝛunas vt nõ cõburant᷑ plãte eius.
Sextã cãm addũt alij dicẽtes ꝙ Magdalena
erat ſpõſ. BBon euãgeliſte quẽ xpᷣs denuptijs
ad apoſtolatũ vocauit.De qbo nuptijs hr̃ Jo⸗
hãnis /ij. Etiõ Magdalena licettũceſſet bona:
tñ indignata ʒ chꝛiſtũ eoꝙ ſibi abſtuliſſet ſpõ⸗
ſum ſuũ:poſtea qᷣcqͥd potuit ↄtra doctrinaʒ eiꝰ
fecit:⁊ tanq; deſꝑata oibo voluptatib ſe imerſit
Ait em Ceciliꝰfirmanus li.iiij.de btã vita.TLria
ſunt q̃ hoĩes in oia faanoꝛa pᷣapites agunt:ira
cupiditas:⁊ libido.Sed nõ eſt veriſiłe ꝙ chꝛi⸗
ſtus fuerit cauſa ſue ruine. Item nõ eſt veriſile
ꝙ Maggalena nobiliſſima vtpote q̃ erat ð re/
gali ſtirpe ⁊ filia ducis atq; poteẽs ac diues:ac⸗
cepiſſet in ſpõſum Johannẽ pauperẽ ⁊ filiũ pi/
ſcatoꝛis:ſi ipſa fuiſſet honeſta ⁊ bona. Poſito

ergo ſinepᷣiudicio veri ꝙ ipa Magdalena fuit

ſponſa Jobis:poteſt dici ꝙ euʒ accepit.qꝛ erat

pulcer iuuenis:nec cõparẽ ſibi in nobilitate ac
diuitijs ſponſum inuenire potuiſſet:cũ eſſetifa⸗
mis tanq; meretrix publica vt pᷣdiximꝰ. Et foꝛ⸗
te deꝰ pcepat brõ Johanni dicens illud Oſee.j.
Sume tibi vxoꝛẽ foꝛnicariã. Johanes qͥʒ licee
eſſet pauꝑ:tñ erat de ſtirpe regali er ꝑte matris
ſue.Oñs aũtin ipſis nuptijs er miraculo aq̃ in
vinũ cõuerſe cũ ſponſum eiꝰcõuertiſſet ad vgi/
nitatẽ cõſeruanda:etiã ipſam Magdalenã ali⸗
qualit᷑ cõmouit.et ſic poſtea ad ipᷣm alia vice cu
curnit ⁊ pniaʒ fect. Et ad hanc opiniõeʒ facit qð
legit᷑ de ↄuerſione eiꝰ.ſ.ꝙ poſtq; DHagdalena

mulʒ tpib pᷣdic voluptatibo oꝑam dedit:vo/

lens eã chꝛiſtꝰex ſua miſcðia cõuertere:hãc ei fe

cact habere viſionẽ. Doꝛmiẽs em mulierẽ quãdã
pulcerrimã viditq ei filiũ ſuũ pulcernimũ oſten
dit dicẽs. Uis filiũ men pulcerrimũ:ditiſſimũ:
acpotentiſſimũ hr̃ein ſponſum. Magdalena
aũt eum ſtudioſe intuens:in eiꝰmox amoꝛẽ ſuc
cẽſa rũdit.Uolo.Et dña ſubiũxit. Nõ habebis
eũ niſivitã quã nũc habes relinqᷓs: ⁊ vitã ſeq̃r⸗
quã Jeſus pᷣdicat.Que euigilata ſuꝑ hac viſio/
ne cogitare cepit.Etideo poſtea adueniente tꝑe
nuptiaꝝ:videnſq; brãm vᷣginẽ in ilł nuptijs cũ
filio ſuo ⁊ eoꝝ effigies recogſcẽs q̃s in ſomnis
viderat:poſtea etiam viſo miraculo ⁊ ipſa vitã
mutaunuit. EE
Eñardus qͥʒ in ſermone de gra chꝛiſti
b dicit ꝙ pᷣdicãte Jeſu in hieruſalẽ:ar
tcha ad eiꝰ pdicationẽ qͥtidie ꝑgebat⁊ de
uote ſtabat:ſollictabatq; ſoꝛoꝛẽ ſuãõ Magda/
lenã vt ⁊ ipſa venire vellet:q ſuꝑba reſpõſione
eã increpabat.At Martha nullo laboꝛefeſſa a
pᷣdicatioe rediens ſepe illã in lecto reꝑiebat: di⸗
cebatq; ei de docrina Jeſu melliflua.⁊ int᷑ alia
dixit eũ eſſe pulcerrimũ pꝛe filijs hoĩm. Tandẽ
aũt Magdalena ſoꝛoꝛis impoꝛtuna ſollicitu⸗
dine actedio deuicta:ad pᷣdicationem abijttota
vanitatibo oꝛnata: Mancha ipᷣam ſeqnte tanqᷓ;
pediſfeq̃:ſedenſq; vba ſaluatoꝛis q̃ſi nolẽs au
diebat atq; iuuenes in circũitu eriſtẽtes aſpicie⸗

bat. Saluatoꝛ aũtipᷣam cõuertit multipliciter.

Pꝛimo ſue ſctitat attracnone.Et ꝑ h̊ figuratꝰẽ

p panchera:de qͥ ðt Iſido.xij.li.ethimoł.ꝙ oĩm

aialiũ eſt amicus excepto dꝛacone quem valde
odit ꝓpter venenũ ⁊ dꝛaco ipᷣm fugit.Oeq̊ etiaʒ
inqͥt Pliniꝰ li.viij.ca.xviij.q maxia coloꝝ vari

— 7

etate decoꝛat᷑:⁊ qñ emittit vocẽ exit ab oꝛe eius

odoꝛ aromaticꝰ valde ſuauis: ꝓpter cuius ſua⸗

ulitatẽ oia aĩialia ipᷣm ſequunt᷑. Ipᷣe em̃ ſaluatoꝛ
varietate oim vtutũ decoꝛatꝰ ⁊ oim hoĩm ami
cus:⁊ dꝛaconis.i.diaboli aduerſaniꝰ:ex oꝛe ſuo
mellifluo emittebat vocẽ ſuꝑ oia aromata odo
riferã:cuiꝰ virtute ad ſe coꝛda hoim atcrahebat
Vnñ ipe dixit Joh. xij. Oia traha ad meipᷣm.Se
cundo cõuertit eã ⁊ ad ſe traxit ſua amabili vi⸗

ſione. In elꝰ em facie ſplẽdoꝛ diuinitatis reluce
batqꝗᷣ ad ſe pctõꝛes trahebat. Vñ Hiero.inq uit

4

Certe fulgoꝛ ⁊ maieſtas diuinitatᷣ occulta etis
in huana facie relucebat:ex q̊ ad ſe videntes tra
here poterat aſpecu. Etideo qlibet eũ vidẽs di/
cere ulli poterat. Ualde admirabilis es tu dñe ?
facies tua plena eſt graꝝ Heſter. xv. Tercio cõ/

HMiero.ſubdit.Si in magnete lapide hec vtus
eſſe dicit᷑ vt anulos etfeſtucas ſibi copulet:q̃n/
to magis dñs oim ceaturaꝝ ad ſe trahere po/
terat qͥs volebat. Sicut enã magnes qᷓdam oc
culta vᷣtute ferrũ ad ſe trahit:ſic deꝰ occulta vᷣtu
te bonitat ſue affectũ mẽt humane ad ſeredu⸗
cit. Quarto traxit eã intema inſpiratione. Unde

Bꝛeg.in omeł.hodierna ait.Quid mirami fra⸗

tres mariã venientẽ:an dñm ſuſcipientẽ dicam

an trahentẽ. Meliꝰ dicã ſuſcipientẽ ⁊ trabentẽ.

qꝛ nimirũ ipſe eã ꝑ pniam naxitintꝰ qͥ ꝑ miſeri⸗
coꝛdiã ſuſcepit foꝛis.Quinto traxit ea ſua odo/

rifera cõueriatiõe.Vñ ipſa Magdalena illi di

cere poterat illð Cant.j.Lrabhe me poſt tei odo
rẽ curremꝰ vnguentoꝝ ⁊c̃. Sexto cõuerit eam
ſua benigna reſpectiõe. Sicut em̃ vt ðꝛ in li.de
Apꝛietatibo reꝝ: anial q̊d dici᷑ lint radio ſuoꝛũ

oculoꝝ coꝛꝑa opaca penetrat.⁊ radiꝰ ſolarj ter⸗

rã penetrans aurũ generat.⁊ colũba in aquã re
ſpicẽs vmbꝛã accipitrꝭ cõſiderat:et eiꝰ inſidias
vitat. Ita chꝛiſtꝰcoꝛ magdalene ſuo reſpectu fũ
ditus penetrauit:⁊ tali reſpecu in coꝛdeilliꝰ au
rũ ſue gre generauit:⁊ aquã ſuaꝝ lachꝛymaruʒ
cõſiderãs demones ab ea eiecit.Septimo eam

cõuertit ſua feruẽti pᷣdicatiõe.Eiꝰ em vᷣba erant

ignita ⁊ medullas coꝛdis penetrantia. Sermo
em̃ dei eſt viuꝰ ⁊ efficax ac penetrabilioꝛ oĩ gla⸗
dio ancipiti:ad Heb.iiij.Oicũt aũt doc. ꝙ chꝛi⸗

ſtus ſer ſagitꝭ vſus eſt in pᷣdicatõe iſta. Pꝛima

ðꝛ dulcoꝛatiua. Pctõꝛes em̃ vᷣbis dulab me ⸗
lius a pctõ retrahbunt᷑ qᷓ; aſperꝭ. Et ideo cepit pᷣ⸗

dicare de miſcðia diuia:allegãs illud Hiere.iij

Vulgo ðꝛ.Si dimiſerit vir vxoꝛem ſua:⁊ rece⸗
dens ab eo duxerit virũ alterũ: nunqͥd reuertet᷑
ad eã vltra. Nunqͥd nõ polluta et ↄtamiata erit
mulierilla. Lu aũt foꝛnicata es cuʒ amatoꝛibo
mulo:tñ reuertere ad me⁊ ego ſuſcipiã te.Leua
oculos tuos in directũ ⁊ vide vbi nunc ꝓſtrata
ir An vijs ſedebas expectãs eos q̃ſi latro ĩ ſo/
litudine. Polluiſtiterrã in foꝛnicatiõibo tuis et
in malicijs tuis. Quãobꝛem ꝓhibite ſunt ſtille
pluuiarũ ⁊ imber ſerotinꝰ nõ fuit. Frons muli
eris meretricis facta eſt tibi:noluiſti erubeſcere.
Ergo ſaltẽ amodo voca me:pater meꝰ: dux vir

ginitad mee tu es ⁊c̃. Item dicebatillud Eʒech.

xviij. Quacũq; hoꝛa ingemueritpctõꝛ oĩm ini⸗

qtatũ eiꝰ q̃s oꝑatꝰ fuerat nõ recoꝛdaboꝛ.ſolo

em moꝛtẽ pcoꝛis:ſed vt magꝗꝭ cõuertat᷑ ⁊ viuat
Et bꝛeuiter dixit paſſioneʒ quã laturꝰ erat ꝓpter
pctõꝛes. Exclamabat aũt dñs Jeſus dicẽs.O

aia mea ꝓ cuius amoꝛe deꝰ hõ facus ſum:cur

me ꝑſeq̃r:cur creatoꝛẽtuũ ita cõtemnis Reuer

uertit ⁊ traxit eã ad ſe ſua potenti dignatõe.Unñ

tere fuertere ſunamii reuertere reuerterevtitne

amur te. Cant᷑.vj. Reuertere ad meq te patiẽter

expecto:dulciſſime inuito:⁊ clementiſſime ſuſc

piã. UVeni ad me ſecura.veni dilecta mea:⁊ re/
mittã tibi oia pccã tua. Non em̃ veni vocare iu⸗
ſtos ſed pctõꝛes ad pniam Matchᷣ.ix. Ad hec
gũt vᷣba cõmota ſunt oĩia Magdalene viſcera.
et dixit intra ſe. Aia mea liq̃facta eſt vt dilectꝰlo

cutꝰeſt Cant᷑.v. Statim aũt ad pdicta vᷣba ſal⸗

uatoꝛis cepit Magdalena lachꝛymas effude/
re ⁊ vanitatẽ criniũ deſtruere ⁊ pecꝰ ſuũ tunde/

re. Ipſe aũt dñs videns eã ↄtrito: ſagitrauit eaz
ſecũda ſagitta amaricatiua:declarãs ei maligni

tatẽ pcti ⁊ eiꝰ hoꝛribilitatẽ:ac ſeueritatẽ vniuer/
ſalis iudicij:⁊ eternas penas inferni pcoꝛiba pᷣ

paratas.vnde ipſa mag flere cepit.cuiꝰ lachꝛy⸗

mas chꝛiſtꝰlaudauit dicens.O bone lachꝛyme
q̃ imundã aiam lauãat ⁊c.Tertiã qͥʒ ſagittã con

foꝛtatiuã ſubiũxit dicẽs. O pauꝑcula ania que

pccis tuis letificaſti demones qͥ ad te deuoꝛan⸗
dã erãt pᷣꝑati:et valde ↄtriſtaſti angelos de tua
dãnatiõe dolẽtes:cõfoꝛtare.qꝛ hac ↄtritiõe tua
demones ipſos cõfudiſti ⁊ totã celeſtẽ curiã iu/
bilare fecſti.quia gaudiũ eſt ãgelis dei ⁊c̃. Lu.
xv. Quartã inſuꝑ ſagittã vibꝛauit q̃ ðꝛ deſpecti⸗
ua:eã nãq; animauit ad mundanas vanitates

cõtẽnendas: oſtẽdẽs ꝙ amicica huiꝰ mũdiini⸗
micicia eſt dei. Jac.iiij. Et vt Gꝛeg.ait.Quicũq;
imimicꝰeſt dei:inimicꝰ eſt tonꝰceleſtꝭ curie.Qui⸗

ta aũt ſagitta ðꝛ recoꝛdatiua.Ad memoꝛiaʒ em

ei reduxit gaudia et᷑na padiſi qᷓ dabit deꝰ agen/

tib pniaʒ Matth.iiij.Et ꝙ ſolo põ etlã veni⸗
ali detentꝰ nunq; poterit in ũlã patriã celeſtẽ in⸗

trare:niſi ab eo fuerit purgatꝰ.de conſe.diſt.iiij.

c.nõ poteſt. Sexta ſagitta ðꝛ electiõis.Ait em̃ il⸗
lud Ecci.xv. Añ hoĩeʒ vita et moꝛs:bonũ ⁊ ma⸗/
lũ:qð maluerit dabit᷑ ei. Ecce tibi aꝑta eſt poꝛ⸗
ta inferni ſi in tãt abomiatiõibo ꝑſeueres: ⁊ ia/
nua ꝑadiſi ſi inceptã pniam ꝑficies ⁊ ad me ſal
uatoꝛẽ tuũ reuertan.Elige g̊ aia mea potiꝰ pati

cõfuſionẽ in terra qᷓ; e᷑naliter cõfundi in iferno

potiꝰ carere trãſitoꝛijs vanitatib ſeculi qᷓ; infi⸗

nitis gaudijs ꝑadiſi.Finita aũt pᷣdicatione ecce

qꝙ; Maggdalena tota lachꝛymis madefacta ca⸗
pillis ꝑ ſpatulas ſparſis:⁊ ab imo peccoꝛe ſin⸗
gultus ac ſuſpiria trahẽs ꝑgebat vᷣſus domũ:
et diſſolutos iuuenes ꝑ viã reꝑiens qͥ foꝛte eaʒ
moꝛe ſolito infeſtabãt ⁊ ad malũ inuitabãt:ipᷣa

ab eis veniã poſtulabat:ꝓ eo ꝙ fuerat cã eoꝛũ

dãnatiõis ꝓpter ſuas vanitates:⁊ eos ad pniaʒ
inuitabat di. Nõne audiſtis bonũ magiſtrũ de
penis inferni vobᷣ pᷣpara tã terribilia:et ecõtra
de triũphis ꝑadiſi pniam agẽtibo dandis pᷣdi⸗
cantẽ.O fratres mei nolite ꝑdere anias veſtras
ſed ite ad eũ ⁊ veniam poſtulate. Ad domũigi

tur ſuã rediẽs ſtatiʒ vt cognouit ꝙ Jeſus aceu

buiſſet in domo phariſei.ſ. Simonis lepꝛo ſi:
tulit alabaſtꝝ vnguẽti vt ðꝛ in euãgelio hodier

ur
humisl.
cfuſsan
vmUñ
lcklach⸗
fuctogue
(Kiſpaal
warhade
Undein

des dil⸗

Meancde

nite U
tum. J
no a
cheems
tactuteni
faewnt.
topvena
Npaurn
deci die
Rocum
wand
nused
pedese
mareh⸗
(htoon⸗
monel
reatet
ris ma
Gſalt
Obon
g mee

men ih

rag

Mijſagri
6Andan
l
Wde
wicckinin
tigeis ati
uurie ehen
Ccs duy nidinn;
Zamenore
iq dadtden
lopcoä
deconſe ditin
lemos. Zuai
nons:doni:in
miagack
as 16
mupwn/u
ndRONα
ſluf/
tdicnnondte
8nadcfnn
mopecrel
A ſus .
icns qinch
lüinurkieſn
fumcuin
: k05 0 ,
nüͦnuglnd
bli dun
v dandis
1nias n

Folium

no:⁊ ſtans retro ſecus pedes dñi lachꝛymis ce
pit rigare pedes eius ⁊ capillis capit ſui terge⸗
bat ⁊ oſculabat᷑ pedes eius et vnguento vnge⸗

bat. Ex qͥbo patet qᷓ; bñ Magdalena ſatiſfecerit

ꝓ pqis ſuis. Uñ Bꝛeg.in omel.hodierna inqᷣt
Sed iam terũ ſeiĩ euagelij ꝑcurrẽtes ipᷣm qͥq;
oꝛdinẽ qͥ venerat ſananda videamꝰ.Liquet em
ꝙ illiciꝭ acib pᷣus mulier intẽta vnguentüũ ſi⸗
bi ꝓ odoꝛe ſue carnis adhibuit.qð &̊ ſibi turpi/
ter exhibuerat:hoc iam dño laudabiliter offere
bat. Oculis terrena ↄcupierat:ſed hos iam per
pniam cõterens flebat.Capillos ad compoſiti/
onẽ vultus exhibuerat:ſed iam capillis lachꝛp⸗
mas tergebat.Oꝛe ſuꝑba dixerat:ſed pedes do
mini oſculans hoc in redẽptoꝛis ſui veſtigia fi/⸗
gebat. Quot g̊ in ſe habuit oblectamẽta vicioꝝ
tot de ſe inuenit holocauſta vᷣtutũ.Cõuerrit ad
vᷣtute s numeꝝ criminũ vt totũ ſeruiret in pnia
quicqͥd ex ſe deum cõtempſeratin culpa. Hecil
le.Qui etiã ait. Quia turpitudinis ſue maclas

aſpexit:lauãda ad fontẽ miſcðie cucurrit.conui
uantes nõ erubuit. Nã qꝛ ſemetipᷣam grauiter
erubeſcebat intꝰ:nihil eſſe credidit qð verecun⸗

dabat᷑ foꝛis.O btiſſima magdalena ꝓfecto cuʒ
eſſes imũda:in fonte lachꝛymaꝝ tota es purifi

cata ⁊ mũdata. Ait em̃ Chꝛyſ. Sicut poſtq; ve

hemẽs imber erũpit fit ſerenitas:ſic lachꝛymis
effuſis apparettranqᷣllitas ⁊ perit caligo reatu/
um.Uñ Beñ.j.ðꝛ. Spũs dñi fereb ał᷑ ſuꝑ aq̃s
id eſt lachꝛymas.et PS.ait.YFlabit ſpũs eius ⁊
fluẽtaque.i.lachꝛymaꝝ.O Magdalena tu fe⸗
ciſti ſpũale lixiuiũ:in quo ꝓ aq̃ poſuiſti lachꝛy⸗
marũ abundantiã:ꝓ cinere humilitatẽ pꝓfundã
Unde in euãgelio dicit᷑. Stans retro ſecus pe/
des dñi.Non em̃ te reputabas dignam ſtarea

te anterioꝛi. Pꝛo igne aũt poſuiſti amoꝛẽ fer⸗

uẽtẽ. Uñ dete ait dñs phariſeo:qm̃ dilexit mul
tum. Item ꝓ ipſo igne poſuiſti doloꝛẽ vehemẽ/
tem.Ait em̃ Augꝰ.ꝙ lachꝛyme ſuntteſtes dolo
ris. O ergo in coꝛde tuo eſſet maximꝰ doloꝛ la
chꝛymis tã abundãter fuſis oſtendiſti:q̃ in tan/
ta extiterũt copia ꝙ ad lauãdos dñi pedes ſuf/

fecerunt. Ut em̃ chꝛiſtꝰ tibi donarettuoꝝ pecca

toꝝ veniã:oia ei liberalitatis mũera impendiſti
vt patet ex euãgelio pᷣſenti. Pꝛimo munꝰ a coꝛ⸗
de:cũ dicit᷑ dete.Dilexit multũ.Scðo munꝰab
oꝛe:cum ðꝛ.Oſculabat⁊᷑ pedes eiꝰ.Tertio munꝰ
a manu:cũ ðꝛ.Unguẽto vngebat.Quarto mu/
nus ab obſeqo: cũ ðꝛ. Lachꝛymis cepit rigare
pedes eiꝰ.Es aũt appellata Maria q̃ſi magnũ
mare lachꝛymaꝝ.vel q̃ſi amaꝝ mare:ex amari

catione cõtritionis.vt ait Fran.de maro.in ſer⸗

mone hodierno.Licet aũt o Magdalena nihil
recitet in euãgelio qð vbo expꝛeſſer.qꝛ pᷣ dolo/
ris magnitudie foꝛte loqͥ non poteras:puto tñ
ꝙ ſaltẽ in coꝛde tuo ipᷣm dñm alloqbar dicẽs.
O bone Jeſu.o paſtoꝛ aiaꝝ.o ſpes vnica ſalu/⸗
tis mee:miſerere mei.Ego em̃ ſum uũlla infelix⁊

LVI

ingrata peccatrix q̃ tantũ offendi maieſtatẽ tuãẽ:
que laſciuo geſtu:vano aſpectu:⁊ meretricio oꝛ
natu multoꝝ anias illaq aui ⁊ ꝑdidi.Ego ſum
illa miſera qᷓ popas mundi et diaboli pluſqᷓ; te
deũ creatoꝛẽ meuʒz dilexi. Heu mihi qꝛ dereliꝗ
fontẽ aq̃ꝝ viuentiũ te dũm ſaluatoꝛẽ meũ.Ego
ſum illa que infernalẽ gehennã ꝓmerui.qꝛ ini⸗
qſſime egi ⁊ peccaui. Sed tu dne qᷣa pius ⁊ mi
ſericoꝛs es:indulge mihi. Ecce pedes tuos te⸗
neo qui me ꝑpegrinando queſierunt.Tu ergo qͥ
ad conuertẽdos pctõꝛes veniſti:qͥ non deſ pid D
coꝛ cõtritũ ⁊ humiliatũ O Jeſu dulas.o Jeſu
clemẽtiſſime.o fili dei bñdicti:ſana aniam meã
ſuſcipe penitentẽ:cõſolare lachꝛymãtẽ. Ad te ve
ni:ad te cõfugi:ad te tot viſcerib camo:miſere
re mihi peccatrici qᷓ ꝑata ſum de cetero obtepa⸗
retue volũtati. Jeſus aũt iocũda facie ad eã cõ
uerſus ait illi. Remittunt᷑ tibi pctã tua: vade in
pace.O vᷣbũ Magdalene iocũdiſſimuʒ.o vox
ſuauiſſima.o allocutio melliflua:coꝛ ipſiꝰ dul/
coꝛãs qʒ pᷣus erat amaritudie plenũ. Illa aucẽ
vt credit᷑ capite inclinato ⁊ manibo cãcellad:bñ
dictionẽ chꝛiſti accpiens:gaudio plena eſt ad
domũ reuerſa.O admirabilis pnie virtꝰ q̃ntuʒ
diuie maieſtati es accepta. O pcõꝛes ↄſiderate
qᷓntũ pniadeũ delectat: quãtũq; dño nr̃o Jeſu
chꝛiſto grata eſt. Hec em̃ tam famoſa meretrix
ad deũ ꝑ pniam cõuerſa adeo illi placuit ꝙ eiꝰ
excuſacoꝛ facꝰ eſt ↄ phariſeũ de ipßa murmurã⸗
tem.vt patʒ in euãgelio hodierno qð hr̃ Lu.vij
cui de Magdalena loquens ait. Remittunt᷑ ei
pctã multa. Item defenſauit es qñ Marcha ð
ea conqrebat᷑:quia eã nõ adiuuaret Lu.x. Iha
vᷣ Magdalena que ad pedes Jeſu omne bo
nũ inuenerat dicebat. Reglła certa dat᷑: qui ſtat
bene nõ moueat᷑. Chꝛiſtus aũt eã excuſauit di/
cẽs. Martha martha ⁊c̃. Itẽ defendit eã a mur
murationibo diſcipuloꝝ q̃ndo vnxit caputieſu
Matthᷣ.xxvj.Fecit qͥʒ ea ſo ciã matris ſue:⁊ ſuã
hoſpitẽ:in cuius domo babitabat.pꝛimo etiaʒ
illi apparuit poſt reſurrectionẽ qᷓ; alicui apłoꝛũ
Mar.vl. Poſt paſſionẽ vᷣo dñi ãno.xiiij.cuʒ
iam iudei Stephanũ ꝓthomarcyrẽ occidiſſent
et mater dei in celũ eſſet aſſumpta:diuerſas gẽ/
tiũ diſcipuli ſubierũt natiões vᷣbum dñi pᷣdicã
tes.Erat aũttunc tꝑis cũ apłlis btũs Marximi
nus vnus de ſeptuagintaduob diſciplłis dñi:
cui a btõ Petro maria magdalena fuerat cõmẽ
data In hac igit᷑ diſꝑſione btũs Maximinus
Maggdalena:Martha:Laʒaruſq; eaꝝ frater:
atq; marcellina ſiue maximilla marthe pediſſe⸗
qua:que dixerat chꝛiſto Btüus vẽter quite poꝛ/
tauit ⁊ c. Luc̃.xj. Necnõ btũs Cedonius qui ce⸗
cus a natiuitate extiterat ſed a dno fuerat illũ i
natus:⁊ cum ipſis plures alij chꝛiſtiani ab infi/
deliba in man vt ſubmergerent᷑ ſine aliq̊ guber/
naculo poſiti ſunt.ſed diuino adiutoꝛio Mar
ſiliã aduenerũt. Ubi cum nulluʒ qui vellec

Bermo

recipe inueniſſentſub q̃dam poꝛticn qᷓ phano
gent illiꝰ perat moꝛabant᷑. Sed pᷣdicãte Ma/

gdalena: marſilienſes cũ ſuo pnape ad fidẽ xpᷣi
cõuerſi ſunt deſtruci idolis:⁊ eccleſijs edifica/

cis ad honoꝛẽ dei ⁊ ſccõꝝ. Etibi Laʒarus eius

frater de cõi oĩm cõſenſu eſt ep̃s oꝛdinatꝰ. Non
eſt aut mirũ ſi Magdalena pꝛedicãdo cõuerte
bat ꝓpłos ⁊ melliflua verba erucabatillis la⸗
bijs qᷣby bñdici Jeſu pedes ñ tm̃ viui:ſed etiaʒ
moꝛtui tã deuotè oſculata fuerat:et qᷓ pᷣdicandi
noꝛmã ⁊ doctrinã ad ipſiꝰ pedes ſedens didice
rat.Dic de ꝑegrinatiõe ducis marſilie cũ vxoꝛe
ſua q̃ ↄceꝑat filiũ impetratũ pᷣcb magdalene:

er de moꝛte ipſiꝰ vxoꝛis ⁊c̃. Uide in legeda ſctõ⸗

rũ in vita magdalene.Fundata aũt fide in vꝛbe
marſilie:poſtmodũ ad Aquenſem ciuitatẽ ꝓfe
cci ſunt.et ſiłribi cõuerſo ad fidẽ xpᷣi ꝓło:⁊ bea⸗

to Marximino ibidẽ epo oꝛdiato: Maria ma⸗

alena affectãs vitã cõtẽplatiuã ducere: aſcẽ⸗
ditin montẽ in q̊ͥ necaq̃ꝝ fluẽta: nec arboꝝ nec
herbaꝝ erãt ſolacia.⁊ ibi ſtetittrigintaunnis ꝑ
angelos enutrita. Et hec oĩa habent᷑ in legenda
btẽ Marthe. Et vt ðꝛ in legẽda eiꝰ ꝑ illos trigi⸗
ta annos ſuis capillis miraculoſe creſcentibꝰ ⁊
denſatis eſt cooꝑta. Septieſq; in die ĩ hoꝛis ca

nonicis ab angelis in ethera eleuabat᷑. Audie/⸗

batq; coꝛpoꝛeis auribꝰ celeſtiuʒ agminũ melli⸗
fluos cantꝰ:tantaq; erat Magdalene ↄſolatio

yt dicere poſſet cum Dauid ꝓpha in pᷣſ. Scom

młtitudinẽ doloꝝ meoꝝ ĩ coꝛde meo cõſolatio

nes tue letificauerũt aiað meã. Sciẽs aut Ma
gdalena hoꝛã traſitꝰſ ui:miſit ad btm̃ Maximi

nũ quendã pᷣ biteꝝ a q̊ inuẽta fuerat: rogas vt
in die reſurrectiõis dñi ſolus oꝛatoꝛiũ e ingre
deret᷑.Qð ⁊ fecit. Inuenitq; in oꝛatoꝛio magda
lenã ſpacio duoꝝ cubitoꝝ eleuatã a tra ſtanteʒ
in medio ãgeloꝝ.O q̃ntũ fuit magdalene gau/
diũ qñ poſtremo conuocato vniuerſo clero ab
ipo epo ſctiſſimũ coꝛpꝰ dñi cũ młta lachꝛymaxꝝ
inundatõe ſuſcepit:⁊ añ altare ſciſſimã animã
effudit.O ſi qͥs audiſſet dñũm Jeſum qͥ ei cũ ma

tre ſua ⁊ młq angeloꝝ ac ſcõꝝ agmibo apparu

it:melliflua voce illi dicẽtẽ. Ueni apoſtola mea:

veni ſponſa mea chariſſima:veni hoſpita mea.

pꝓfecto huiꝰ peccatriꝗ exemplo ad pniaʒ cõuer/

teret᷑:q̃ a dño Jeſu cũ maris iubilis ⁊ cãtu ſua/

ulſſimo in enis poloꝝ gaudijs eſt recepta. F

EFEptima ⁊ vlcima vtilitas pnie ðꝛ glifi/
8 ctiõis. De q̃ Aug.i li.ð pnia inqͥt. Hec

exeett q̃ boies ad ãgelos ducit: creataʒ red/
dit qeatoꝛi. Iſta ouẽ ꝑditã mõſtrauit qrẽti:hec
Ddiſſipatoꝛẽ filiũ ad pr̃em reduxit:⁊ vulneratũ a

latronib cuſtodi curadũ tradidit. In hac om̃e
bonũ ſuenit᷑:ꝑ hãc oẽ bonũ ↄſeruat᷑:fugat tene/
bꝛas:iducit lucẽ. Ipᷣa ẽ ignis pct ↄſumẽs. G

Añmplexanda gaudẽti anio pnia Zu es

o illa ſine q̃ nullus qui peccauit põt ianu

am regni celeſt intrare. ſicut ſcptũ eſt in

v

c.nõ põt. de pe.di.j. Tu es ꝑ illã ſcalã figurata

quã vt legit᷑ Gen.xxviij.vidit Jacob pr̃iarcha

vſq; ad celũ ꝑtingebat:atq; ꝑ illã angeli deſcen
debãt:vt.ſ.in cõſpectu dei penitentiũ oꝛatiões pᷣ
ſentarẽt. Lu es illa q̃ letabundã pctõꝛis aiaʒ fa
cis.iuxta illð Ecci.iij. Nihil ẽ meliꝰ qᷓ; letari ⁊ fa⸗
cere bonũ.Etiõ dico tibi o penitẽs ilð q̊d Deu
tero.xxxiij.ſcptũ eſt.Letare in exilio tuo.ſ.de hac
miſerabili coꝛꝑis ſeruitute qͥa ad e᷑nam ꝑueni/
es vit. ”M
Pars q̃rta huiꝰſermonis de cõtinua habili
tatiõe quã habet pctõꝛ ad pniaʒ facienda. H
AUlllus eſt adeo ſceleratꝰ ⁊ inueteratꝰ
n pccõꝛ qᷣ ſi velit ad pniam cõuerti etiaʒ
in vltio vite articulo nõ poſſit.Quod
veꝝ eſſe ꝓbat᷑ rõnibo: autoꝛitatibo:et
exẽplis.Pꝛima rõ ðꝛ miſeratiois.pᷣcepit em̃m do
minus vt qᷣlibet faciat miſcðiam ꝓxio ſuo:oẽs
iniurias ei remittens. Uñ Match.xviij.ðt.Di⸗
mitte vſq; ſeptuagieſſepties. Ubi ſᷣm Hiero. et
Nicolaũ de Lyra ponit᷑ nũerꝰ finitꝰ ꝓ infinito.
Cũ q̊ infinita ſit dei miſcðia ⁊ ipᷣe faciat maioꝛẽ
miſcð iam homi qᷓ; ei pᷣapiat:qꝛ miſeratiões eiꝰ
ſuꝑ oĩa oꝑa eiꝰ.pᷣſ.cxiiij.ſequit᷑ ꝙ ſi iĩfinities hõ
peccaſſeta benigno deo veniã impetrare peni⸗
tendo valerrer.
Ecunda rõ ðꝛ pᷣceptionis. Pꝛecepit em̃
8s8 deidiſtincte oibo pctõꝛibo vt pniaʒ age/
rẽt. Uñ Leui.xxiij.ſcriptũ eſt.Ois ania.ſ.
peccatrix q̃ afflicca non fuerit ꝑibit de popuł ſu
is. Et Act.iij.ðꝛ. Penitemini ⁊ cõuertimi vt de/
leant᷑ pcã vra.Cu igit᷑ vt Augꝰ.inqͥt in q̊dã ſer⸗
mone:ſeruũ pigrũ dñs non dãnaretſi ea q̃ fieri
nullo mõ poterãt ĩꝑaret.cõcludit᷑ quẽlibet etiã
maximũ põꝛem poſſe ad pniam cõuerti. R
Erca ratio ðꝛ dileciõis. Ut em̃ dicunt
t cheolo.in.iij.di.xxvij.oẽs ex charitate te⸗
nent᷑ diligere ꝓpxios ſuos ſiue ſint boni:

ſiue ſint mali.qꝛ qlibet hõ dũ eſt in hac vita eſt

habilis ad ꝑticipandã bonitatẽ diuins.Sed il
li qͥ ſunt mali qᷓ;diu ſuntin pctõ nõ pñt ꝑticipa

re.ergo cũ tñ ſint diligedi.ſignũ eſt ꝙ poſſt unta

pctõ reſurgeer. ͤ+x+e
VUarta ratio ðꝛ adiuuationis.ſ.diuine.
4 ꝛo cuius declaratione ſcendum ſᷣm

tentiaꝝ.diſt.xxviij.ar.j.Et ſᷣm Bonauen. ea. di.

172

qꝙ nullus poteſt bene operari niſi ſit
adiutus gratia diuina. Fundamentũ cuius ve
ritatis ponit Areſt.iij.de ania.di. In omniũ re⸗

rum natura ſemꝑ eſt aliquid quod poteſt face/

re omnia illius generis. Suꝑ que verba dicit
Tho. In quolibet genere rerum eſt venire ad
vnum pꝛimũ a quo omnia illius gener deſcẽ⸗
dunt. Patet exemplũ de motu. Nam omis mo
tus cauſatur a motu pꝛimi mobilis:vt ait Are/
ſtoteles.j. Mechaphiſice. Similiter dicẽdum
eſt de motoꝛe. Unde inquit Philoſophus.vij

ftep

gſohht
iniſchn
nu Glin
cſlaroh
Di
mo ſeet
atafnno
anG
ebi
ogharen⸗
Cütank
o etqo
Pob.w

cxre Bug

lus coꝛen
ſiameluſt
adiuuckn
Noperar
4
8
mordn
foꝛiod
gipot
pdin
ſe Guu
ſachu
ſuonpl
ſoſucthe
idetal
nmedon
o
mußfi
ſedihot⸗
elbend
onorn
ſconal
Mishn
iinllo
ſob
Qbamicra

„

ſönocdd

Eſumite

miſtünun
ctrian
Hezve
Ghont
Madsd⸗
Wriede
hanmmt
ſedas⸗
Aüig
ghlao⸗
gea⸗
deſe
Erceca

ENcöannuhe
Nifadnii
bnihoſir

ine

dum noſd di
Umd gind
ifn Dant
in oufmn
ureſtannan
egſinna
nimrn

ns Pechtiñ
ehninzag
wüͤck Dismnan
nerdepentin
110 uannitde
Gncrindiſ⸗
dinamaſicſin
dit gucle
ninnchn 3
s. Uran M
ois achannn
ſvos imciinder.
kubaenud
aiuuil
cini ir grue
ichenpſun⸗

tonis.⸗ olt⸗
dneſamunſt
aumng
Bonmoad⸗
meopamninn
A Nommut

nckranm⸗
ſuamone⸗
R

E

=

Folium

Phiſi. In mouẽtib ⁊ mo nõ eſt ꝓceſſus in in

nitũ:ſed neceſſe eſt venire ad aliquẽ motoꝛẽ p/
mũ.Siłiter ̊ dicendũ eſt de bonis oꝑibo q̃ ne/
ceſſario hñt ꝓcedere ab influẽtia bonita pᷣme.
Vñ Plato in Thimeo ðᷣt. Sicut oẽ eſſe eſt a p
mo eſſe:⁊ oẽ verũ eſt a pᷣmo vero:ſic oẽ bonum
eſt a ᷣmo bono.Et Areſto.in.j.de regimie pᷣnci⸗
pũ ait. Sine deo nihil eſt poſſi ibile. Pꝛotea in⸗
qt Paulus.ij.ad Coꝝ.iij. Nõ ſumꝰ ſufficẽtes

cogitare aliqd a nob qᷓſi ex nobis:ſed oĩs ſuffi⸗
ciẽtia nr̃a ex deo eſt.Et ad Pbil.ij.iteꝝ dicit.De

us eſt qͥ oꝑat᷑ in nob velle et ꝑficere. Dñs q̊ʒ nr
Joh.xv.ait. Sine me nihil poteſtꝭ facerc. Qua

ex re Aug'.in li.ð naturali gra inqt. Sicutocu/
lus coꝛꝑis pleniſſime ſanus niſi cãdoꝛe lud ſi

adiutꝰ nõ põt aliqᷣd cernere.ſic hõ etiam ꝑfectiſ/
ſime iuſtificatꝰ niſi eterne iuſticie luce diuinitus
adiuuet᷑ non poteſt recte viuere nec aliquid be/

ne operari. — W
LCai.i.iendũ qͥʒ eſt ſ̃m ſniaʒ cheologoꝝ:ma⸗

s xime Bonauẽ.in.ij.diſt.xxviij.ar.j.q.j.⁊
btũs Lho.j.ij.q.cix.ar.vij.ꝙ hõ in pctõ
moꝛtali exiſtẽs nõ põtab eo reſurgere ſine adiu

toꝛio diuine gre.Et hoc ꝑ q̃ttuoꝛ exẽpla oſten/

di põt.Pꝛimũ eſt Anſelmi qͥ dicit ꝙ hõ ĩ foueã
vel in puteũ ꝑ ſe põt pᷣcipitari.ſed nõ põt ꝑ ſe exi
re. Secundũ exemplũ eſt Chꝛyſoſtomi qͥ ait ꝙ
ſicut nauis fracto gubernaculo illuc vbi tempe
ſtas impulerit ducit᷑.ſichõ ꝑdito auxilio gr̃e ði
nõ fadt qð ipᷣe vult ſed qð diabolica temptano
Vnñ de tali ðꝛ Pꝛouer.xxiij.Eris ſicut doꝛmiẽs

in medio man:⁊ q̃ſi ſopitꝰ gubernatoꝛ amiſſo
clauo. Terciũ exemplũ eſt ſiłr Chꝛyſ.qͥ dict ꝙ

anteq; hõ peccet liber eſt.ſed ſi ſemel oꝑibꝰ mał
ſe diabolo obligauerit:iã nõ poterit ꝓpꝛia vᷣtu⸗
te liberari. Stc em̃ ꝓplus facit regẽ:ſed iã facũ

deponere nõ põt.qꝛ in ſua ptãte fuit eum facere

ſed iam in ſua ptãte non eſt expellere. ſic poſtqᷓ;
hoies thꝛonũ diaboli in ſuis coꝛdibo poſuerũt
iã nullus põt euʒ eijcere niſi deus. De diabolo
em̃ ðꝛ Job.xlj. Ipſe ẽ rex ſuꝑ oẽs filios ſuꝑbie.
Quanuũ exemplũ ponit Augꝰ.dicens ꝙ hõ põt
ſeipᷣm occidere.ſed poſtea nõ põtſe reſuſcitare.
et ſimilit᷑ hõ ꝑ pcti põt interimere ſpũalit᷑ ani⸗
mã ſuã:iuxta illud Sap.xvj.Hõ ꝑ maliciã oc⸗
cidit aiam ſuã. Sed poſtea nõ põt eã viuificare
Hec q̊ʒ veritas ꝓbari põt rõne. undamẽtum
cuiꝰ ponit Areſt.in poſtpᷣdicamẽt:di.Apᷣuati⸗
one ad habitũ impoſſibilis eſt regreſſus perna
turã. Patet hoc exꝑientia.qꝛ lumẽ coꝛꝑis ñ põt
naturalit᷑ recuꝑari a ceco ꝑ vtutẽ totius nature

ſed ad eiꝰ illüinationẽ reqͥri᷑ virtꝰſuꝑnaturalis

ũ igit᷑ ꝑ pam̃ aia fiat ceca dũ pᷣuat᷑ lumie ⁊ co
gnitione vᷣitad:dicẽte Auguſtino in li.ð nat᷑a ⁊
Sis. Prcuanicatoꝛ? diuia leg lurx deſerit vᷣitat
q deſertꝰ vtiq; fit cecc.et Sap.ij. depcõꝛib ðꝛ

Ercecauit eos malicia eoꝛũ. Cuũq; talis cecitas
A ficꝑ pam ſit maioꝛ ⁊ peioꝛ cecicate coꝛꝑall:cõ

cludit᷑ ad illũinãdũ talẽ cecũ.i. pcõꝛeʒ reqnt᷑
a foꝛtioꝛi virtꝰ ſuꝑnatural diuie gr̃eꝑ quã nſo
lũ ũlũinat᷑ ſed enia reſuſcttat᷑ a moꝛtuis.Et ideo
ſcũs Bonauẽ.in.ij.di.xxvj.in q̃ ſtiõib circa lit⸗
tera diffiniẽs gr̃am inqͥt. Gfa ẽ ꝑfecta iuſtifica⸗
tio ⁊ remiſſio pctõꝝ. Hoc aũt.ſ.iuſtificare pec,

catoꝛẽ eſt arduũ opꝰ:ſᷣm ꝙ inqᷣt Augꝰ.i li.de li⸗
bero arbitrio. Maiꝰ opus eſt vt ex unpio iuſtꝰ

fiat qᷓ; creare celum ⁊ terram. 1
aũuta me qras o pctõꝛ Ucrũ deꝰ ꝑatꝰ
s ſit te ſua gra adiuuare ad bñfaciendi -
ag reſurgendũ a pctis. Dico nibi illõ Di
oniſij in li.de diuis noĩbo.Sicut ſol nr̃ nõ rõci⸗
nãs neq; eligẽs eq̃lit᷑ diffundit radios ſuos in
coꝛꝑa inferioꝛa:ſic ſoliuſticie diffũdit in oẽs ra
dios bonitad ſue. Ideo Eſa.lv.oẽs pctõꝛes ad
gram vocant᷑ a dno dicẽte.Oẽs ſitientes venite
ad aq̃s.ſ.gre.et Ecci.xxiiij.iteꝝ inqͥt. Trãſite ad
me oẽs qͥ cõcupiſaᷓ me ⁊ a generationibo meis
adiplemini.Scias ̊ o pcõꝛ pſᷣm ſniaʒ theoł.in

uij.di. xiiij. ꝙ miſcðia dei ſe extẽditad oẽ genus

pcii ⁊ ex &dit oim peõꝝ malignitatẽ. Et ideo ſi
vnꝰ feciſſettot milia pœõꝝ qᷣt ſici celo ſtelle:vel
gutte aq̃ꝝ in mari:ſeu frondes in arboꝛibo.et ſi
poſſibile eſſʒ ꝙ aliqs hr̃etannos mathuſalem
q fuerũt. õ.vt hr̃ Geñ.v.et ſꝑ in illis annis of
fendiſſet deu ⁊ infinita pcã cõmiſiſſet et nunqᷓ;
feciſſet aliqd boni. Itẽ ſi qͥs cõmiſiſſet oiĩia paã
in ſpm̃ſam:q vt ait ſaluatoꝛ nr̃ Match. xij. di⸗
cunt᷑ irremiſſibilia in pñti ſeculo ⁊ in fut᷑o ꝓpter
eoꝝ maximã grauitatẽ:dñ ſi coꝛde cõtrito vellet
ad pniam reuerti:deꝰ ꝑatꝰeſt illi gram ſuã elar⸗
giri ⁊ eũ adiuuare.Scptũ eſt em.ij. Pe.ij.ſlon
vult deꝰ aliq̊s gire.ſed oẽs ad pniaʒ reuerti. Cc
Paulus.j.ad Theb.iiij.inqͥt. Hec eſt volũtas

deil ſcificatio veſtra.

Uinta rõ ðꝛ cõditiõis.ſ.hũane.Ex q̃ qᷣli
q berpõt ad pniam ↄuerti. Uñ ſciendũ eſt
fm theol.i.ij.di. xxv.maxie ſam Bona.
ibidẽ ar.ij.q.iij.et bim̃ Tho.i ſũma ʒ gẽtiles li.
liij. ca.xj. Et iteꝝ in qſtionibo diſputatis ð malo.
qᷓſtione Utꝝ pam̃ diminuat bonũ nature.Etĩ
j. ꝑte ſũme.q er lie kez, elreigarj. p
licet aia ſpõte cõmittat grauiſſima ⁊ q̃ſi infinita
pctã:tñ deꝰñ ꝑmittit ꝙ libᷣtas liberi arbitrij ita
coꝛrũpat᷑ ⁊ puertat᷑ qͥn ſꝑ poſſit de malo ad bo
nũ redire in hacvita.Füdamtũ cuiꝰ veritaꝶᷣ po
nit cõmentatoꝛ ſuꝑ.ix. Mechaphi.⁊ b. Tho.in
ij. di. xxv.di. Manẽete ſꝑ natura rei:neceſſe ẽ na⸗
turalia ñ moueri.patet. Nam ſi natura lapidis

duraret in et᷑nũ:etiam eius grauitas q̃ illiꝰ ẽ ꝓ⸗
pꝛietas naturalis durationẽ haberet etnã.ꝙ ſi
talis ꝓpꝛietas naturalis a lapide auferet᷑: neq̃/
qs lapis amplius vocaret᷑:dicente eodẽ cõmeu

tatoꝛe vbi S. Qui tollit a reb ꝓpꝛietatẽ ſuaʒ:tol/
litab eis ſuam eſſentiã.Cum igit᷑ aia hominis
ſit immoꝛtalis ⁊ incoꝛruptibilis vt inquit Are⸗

ſto. in.ij. iij. de anima.ergo ⁊ eius pꝛopꝛietas

„

Bermo

naturalis.Naturalis aũt ꝓpꝛietas aie itellecua

lis eſt libertas arbitrij. Ait em Hiero. in qſtio/
nib ad Elbidiã. Deꝰ eq̃ti cundos ſoꝛte generꝗ
ult ⁊ dedit ſingulis vſq; in finẽ arbitrij libertate
vt faciat vnuſqſq; qð vult ſiue bonũ ſiue malü
Siãꝗ̊ manente ſuba rei manet eiꝰ ꝓpꝛlelas natu⸗
mMHalis vt etiã inqᷣt Areſto. ij. Phiſt l.?. ixr. Metha.
go vera eſt ſnia Bemardlin li. de gfa er libe/
ro arbitrio qͥ inqt. Humana aia in lbero arbil⸗/
nio cõſtituta q̊ꝗ ſemel accepit nulla vnq; iniq/
tate ꝑdere põt. Quãuis aũt ania nunq; ſit futu
ra ſine libero arbitrio:tñ ſi exeat a coꝛꝑei moꝛta
li pcõ: eiꝰ libeꝝ arbitriũ ligat᷑.ſicut eſt in demo⸗
nib ꝗͥ hñtlibeꝝ arbitriũ in malo obſtinatũ ? li
gatũ:vt dicuttheologi in. ij. diſ. vij. Et ibi beat⸗

Bona. ar. .q. j. Lgata em ẽ aia pctõꝛis vincuł

dãnatõis etne:eius qͥ̊; naturalis Apꝛietas eſt li
gata.⁊ ideo eiꝰ libeꝝ arbitriũ ſilłiter eſt ligatum

—s

tas ipij nõ nocebit ei in q̃cũq; die cõuerſus fue/
rit ab impietate ſua.Et in li.de pnia Augꝰ. dicit
Videmꝰ qͥtidie in eccłia ſepe febꝛictantes: ſepe

lãguidos:ſepe paſſiõibus captos ſepe liberari:

vt appareattotiens opꝰliberan vel miſerantis
q̃tiens confeſſio fit penitẽꝭ. Quõ em coꝛpꝰ qð
vilius eſt ſepe ſanaret ⁊ aiam dignioꝛẽ ac redẽ/
ptã nõ totiẽs liberaret: medicũ ſe vocat⁊ nõ ſa/
nis ſed male habẽtibb oppoꝛtunũ. Qualis eſſet
medic qͥ malũ iteratũ neſciret curare. Medico
rũ em̃ eſt centies infirmatũ centies curare.Hec

ille.Lraſſũptiue in c.adhuc inſtat.de peni.diſt.

iij. Et Cypꝛianꝰ in epła.ij.ad Demetnianũ inqᷣt.
In iſto mũdo manẽti pnia nulla ſera eſt.patet
ad indulgentiã dei aditus:⁊ q̃rentibo atq; intel
ligentib veritatẽ faalis eſt acceſſus. Et in li.de
vlta chꝛiſtiana Augꝰ.dicit. Nõnullos ſcimꝰ⁊ le
gimus q antea aut ignoꝛãtie cecitate:aut cã ꝑfi
die:aut adoleſcentie vanitate decepti: mulapli⸗

Sed dũ eſt in coꝛꝑe rõne humane fragilitatis ql
desex miſcðia ſua ũlli reſeruat habilitatẽ ad bo / ⁊ vanio petõꝝ genere tenebant᷑ o bnoxij:ſed ꝑ
nũ. Et hoc eſt qð ait Areſt.iij. ð regimie pᷣncipũ ſuſtinentẽ dei clementiã ad pniam poſtmoduʒ
di. Lberi ſumꝰ oẽs vſq; ĩ finẽ:ad hoce ad illð. ab erroꝛe cõuerſi:maioꝛa adhuc oꝑa fecere iu⸗
viq; ad bonũ ? qd maluz: ad vicia ⁊ vtutcs.hec ſtide qᷓ; an peccata cõ miſerãt. Paret hec vitas
Ule. Et ſic intelligit᷑ glo.ſuꝑ illud pᷣſ.cxviij. Ania etna ꝑ exempla.Legit᷑ em in legenda ſei Andree
mea in manib meis ſꝑ:qᷓ ait. Licet volũtas ho de q̊dã ſene noie licolao qͥ ꝑ.xx.annos luxu⸗
minis obliquet᷑ ꝑ pctõò.· tñ ſalus ſua ſpꝑ eſt i ma/ ne deſeruierat:qͥ adeo erat in pcõ inueteratꝰ et gran
nibo libertatis ſue.Ex qͥbo apparet ꝙ qlibet etiaʒ mala cõcupiſcẽtia inflãmatꝰ ꝙ licet aliqñ ꝓpo⸗ lilna
marximꝰ pctoꝛ poteſt a pctis reſurgere rõne lbe neret amplius nõ peccare:ſtatim m reuertebat mbonmni
n arbitrij:adiuuãte tñ illũ diuia gra qua habe / ad opus ſolitũ. Quitandẽ oꝛõnibo ſcti Andree dligbiis
re põt ſi ad deũ ↄuerſus fuerit.vt ſupꝛa patulit. ſe recõmendans ⁊ ſeipᷣm ieiunijs affligẽs ꝑ vir ppecknen
qð ſinõ faciat hoc ꝓcedit qꝛ libeꝝ arbitrium in tutẽpnie eſt ſaluatꝰ. Aliud exemplũ habemꝰ in lteckdell
malo erercuit. Et de hoc eremplu habemꝰ de ſu latrone de q̊ Hiero. in epla ad Paula de doꝛ/ ru
perbiſſimo Nabuchodonoſoꝛ 25 Phargone miuse blexille ait. Nunch eſt ſera cõuerſio. vox Piboſfi⸗
de qᷣb inqᷣt Augꝰ. xxiij.q.uiij.c. Nabuchodono hecpᷣmũ in latrone dedicata eſt. Amẽ dico. ibi der ucn
ſoꝛ. dicẽs. Nabuchodonoſoꝛ pniaʒ meruit. da bodie mecũ eris in ꝑadiſo.Etidẽad Damaſuz nimertann
poſt inũeras ĩpietates flagellatus penituit:⁊ re papã.et ponũ de pe. di j.c.ĩpoꝛtuna.Chꝛiſtꝰ in⸗ boniczn
gnũ qð ꝑdiderat rurſus accepit. Pharao auté qulit 5 cruce: in ꝑadiſum latronẽ tulit. Etne qͥs gbib in
ipſis flagellis durioꝛ eſt effectꝰ ⁊ perijt. Hic mi aliqñ ſerã ↄuerſionẽ putaretfecit homicidijpe/ i⸗ en
pi röõnem reddat qͥ diuinũ cõſiuliũ nimiũ alte ſa nã martynu. Juliꝰ q; papa in c. ſipſ biter. xxvj. cawc⸗
pientiq; coꝛde dijudicat:cur medicamentũ vni q.vj. diclt. Uera cõ feſſio in vltio tꝑe põt eſſe.qᷣa poſinſin
us medici manu confectũ alij ad interuũ ⁊ alij dñs nõ ſolũ tꝑis ſed etiam coꝛdis inſpectoꝛ eſt. nummini
valueritad ſalutẽ:niſi qꝛ xpᷣi bonus odoꝛ alis Sicut latro in vni? momenticꝑe meruit eſſe in diniſipi
eſt odoꝛ vite in vitõ:alijs eſt odoꝛ moꝛtꝭ ĩi moꝛ/ padiſo in hoꝛa vltie cõfeſſionis.Etpapa Mele/⸗ lnan
tẽ. Quantũ ad naturã ambo hoies erãt.q;tum ſtin⸗ in c.cognouimꝰ. ea.q.⁊ cã alt. Perdidiſſet agc
ad dignitatẽ ambo reges: q;tum ad cnuſaʒ am latrro in cruce pᷣmiũ ad rpᷣi derrero pedens: ſtil/ Derſec
bo captiuũ dei populũ poſſidebant:qtũ ad pe lũ hoꝛe vniꝰpnie nõ iuuiſſet.Cũ eſſet in pena pe enis
nã ambo flagellis clemẽter admo niti. Quid g nituit⁊ ꝓ vniꝰcõfeſt lone ſe ermonis hab litaculũ Cannen
fines eoꝝ fedt eſſe diuerſos: niſi ꝙ vnꝰ manuʒ padiſi eo penitete ꝓmeruit. Uera em ad deũ cõ winſ
dei ſentiens in recoꝛdatiõe ꝓpꝛie iniqrad igemu uerſio in vltimis poſitoꝝ mẽte potiꝰeſt exumã⸗ n
it. alter libero cõtra dei miſericoꝛdiſſima pietatẽ da q; te. ꝓpheta hoc talit aſſerente.Cum cõuer nöhade
pugnauit arbitrio Hecuüle.Autoꝛitatibus q̊q; ſus fuen ? ingemuer:tũc ſaluus eris. Hecille Spt
bee veritas declarat. Uñ Augꝰ. li.j. retractatio⸗ Pꝛoptea Dantes in. lij. cpur gatoꝛi iducitq̃n⸗ nic
nũ ca. xrviij inqt. De qcũq; peſſimo ĩ bac vita co dã pcoꝛeʒ loqntẽ⁊ dicentẽ. Hoꝛnibili in fumo leche
ſtituto nõ eſt deſpandũ. Etidẽ hr̃ in c. Nemo. ð pctã mea:ſʒ bonitas diuia hʒ tã gndia bꝛachia enage
pe. di. vij. Et in li.de vᷣbis dñi iterũ ait. Coꝛ ipe/ qꝗͥ amplecit᷑ atq; ad ſe reuoluet.O ampliſſima opein⸗
nitẽs qᷓ;diu in hac vita viuit iudicari nõ põt.de del miſcdia. o largiſſima charitas ſũmi creato/ nc
nmnullo em eſt deſperãdũ q;diu patlentia dei ad nis qꝗᷓ tanta eſt: ꝙ ſi hõ oia pcrã cõmiſiſſet qᷓ ocs ⸗
pniam illũ inducit. Et Ezech.xxxiij.ð:. Impie/ boies mũdi ⁊ oẽs demones ſimlł in die iudicij nief
K ante e nir⸗

⸗
nc

*
dig C Nee 4

4

de n
bankodie
Parhain
96l mosin
n AN—
mnis füigion
140 Pmläde
kſen conale
. Zmidnd
vortuna. ok
goniclie ns
gnc ſöfbiam
ntie rpütcen
mi helgeſt
(idſcnp
nonis hiul

—

Ueracadii
ſma Ani⸗
Muscis N
Honnbilin te

——
tigdlann

. amnii,
nusſün ,

inuenient᷑ cõmiſiſſe: tñ eũ benigne recꝑetpeni⸗
tentẽ:eũq; libent᷑ amplexabit᷑: enã ſi ad ſummũ

ꝑueniſſet maloꝝ:atq; illũ ad ſtatũ pꝛiſtinuʒ re/
uocabit.vt inqͥt Chꝛy.in c.talis.de peni.diſ.iij.
Redite ergo puaricatoꝛes ad coꝛ ⁊ conueruimi
ad dñm q nõ tm̃ ſemel ſed millies millies ⁊ to/⸗

niẽs qͥtiẽs ad eũ ꝑ pniaʒ ↄuerſi fueriq vob graʒ

ſuã pᷣſtabit in pnti ⁊ głiaʒ in futuro ſecłlo Amẽ᷑.

Feria ſerta de ſpe et deſperatione Sermo ſe/

ptimus. P

Pes mea tu in

s die afflictiõis. Niere. xvij.eti epiſto
la occurrent ferie. Ut inqᷣt Fraciſc
nr̃ de maro.doctoꝛ illũinatꝰ in tra⸗

ctatu de charitate:hõ nõ debet tanqᷓ; mercẽnari

us deo ſeruire nec illũ amoꝛe mercenario dili⸗
gere.Sed ſciẽdũ eſt ſᷣm doctrinã ſeraphici Bo
nauenture in.iij.di.xxvij.ar.ij.q.ij.ꝙ duplec eſt
mercẽnanꝰ.ſ.malus ⁊ bonus.De malo loquit᷑
on. vbigeeſt ille qͥ pᷣncipalit᷑ deo ſeruit ⁊ il/
ũ amat amoꝛe ⁊ expectatiõe retributõis tꝑalis
De qͥ ſaluatoꝛ naͤr Joh.x. Mercennariꝰ aũt fu
git qꝛ mecẽnariꝰeſt. Mercẽnariꝰ vᷣo bonꝰ eſt il⸗
le qͥ ſeruit deo ⁊ illũ diligit nõ pᷣncipalit᷑ rõne re/
tnibutionis ſed ꝓpter ſeipᷣm. qͥa eſt ſũme bonꝰ et
diligibilis.Et ſcð o ꝓpter retributionẽ eternã.qᷣa
ipſe eſt merces nr̃a magna nimis GBeñ.xv.ca.et
iſte eſt de llis mercẽnarijs de qͥbo ꝑabolice dici
tur Lu.xv.ꝙ in domo patris celeſtꝭ abũdãt pa

nibo.ſ.fidei:ſpei:⁊ charitatis. Vñ inqͥt Amb.ſu

per Lu.exponẽdo pᷣdicta vba.Multi ſunt bo⸗
ni mercẽnarij qͥ ſpe eternoꝝ deo ſeruiũt.Oẽs g̊
boni xpᷣiani hoc reſpectu pñt dici mercẽnarij.de
quib inqͥt Augꝰ.in li.de vᷣbis dñi ſermone.iij.
Ois chꝛiſtianoꝝ ſpes in futuꝝ tpᷣs excẽditur:vt
qꝛ ſeruimꝰ hic deo:alibi ſᷣuiſſe letemur Hic em̃
ꝓpoſita ſunt nobᷣ certamia: ſed in futuro ſeculo
certaminũ pᷣmia reſeruata. Juſte ſiqͥdẽ ⁊ ꝓuide

diuĩia ſapia parauittpᷣs laboꝛis ⁊ pᷣmij. Hic er

o laboꝛemꝰ:hic ſeruiamus deo:et madata eiꝰ
eruemꝰ:vt in futuro ſecło et᷑na pᷣmia capiamꝰ.
Hec ille. Bonum ů̊ eſt hf̃e ſpem future retribu
tionis. Uñ Quintilianꝰin li.declamationũ:de/
clamatõe.vij.ait.ihil mag intereſſe hoim pu
to qᷓ; vt ſpes in homiĩe tã lõga qᷓ; vita ſit. Ut em
idẽ inqͥt declamatõe.v. Inculta cura eſt q̃ ſpem
nõ habet.At cõtra de ſpe Lucanus in.j.li.canit.
Spes ſaltẽ trepidas mentes leuat. Et Ouidiꝰ
in eplłis.Spes bona dat vires.Et Zibullus li
bꝛo.ij.Spes mouetĩ meliꝰ.⁊ Gualterꝰ ĩ alexã⸗
dniade li,.vij/inqͥt. Eſt ſpes in dubijs ſꝑ comes
optima rebo.Eapꝛopter inqͥt Catho in ſuis do/
cumẽt.ca.iij. Spem retine:ſpes vna hoiĩeʒ nec

in moꝛte relinqᷣt.Et c.v.iteꝝ ait. Rebo in aduer
meliꝰ ſperare memẽto.De q̃ ſpei vᷣtute tres in ᷣ
ſenti ſᷣmone oↄſideratões faciemꝰ. Pꝛima dicet

diſtinciolus. Scða fructificatiõ is.Tercia op

poſitionis.

Pars pma huius ſermonis de ſpei diſtin
ctione.

eſt nomẽ vᷣutis ⁊ affectiõis. Pꝛimo
mõ diffinit᷑ a mgr̃o in pᷣdica di.in cõ
paratiõe ad ſolũ obiectũ ſic. Spes eſt virtus q̃
ſpũalia ⁊ eterna bona ſperant᷑. Scðo diffinit a

Haymone gloſatoꝛe Pauli ad Ro.v.in cõꝑa

α

tione ad obiectũ ⁊ pᷣncipiũ h̊ mõ.Spes eſt cer⸗

ta expeccatio future btitudis ex dei gra ⁊ meridᷣ
ꝓueniẽs.Tercio diffinit᷑ ab Auguſtio in cõꝑa⸗
tione ad obiectũ ⁊ habitũ pambulũ ſic. Spes ẽ
virtꝰ q̃ qͥs ad id qð credit ſe ꝑuenire pᷣſumit. In

q;tum vᷣo ſpes eſt nomen affectiõis diffinit᷑ lb
Areſto.i.ij.rhetoꝛice b mõ.Spes eſt futuri bo-
ni memoꝛia ⁊ expectatio.Ex qͥb diffinitõibo col
ligi põt ꝙ eſt q̃dam ſpes bona:q̃dam vᷣo vana
et mala. Gona ſpes eſt uũlla q̃ eſt vtus ⁊ in deo

ponit᷑:vel rõne gfe.qꝛ in oĩ neceſſitate ſperat bõ

fam a deo inuenire.vł rõne venie.qꝛ ſperat cõ

eqͥ veniã deliccoꝝ ſuoꝝ.vel rõne glłie.qꝛ ſperat
oẽm gliam ſuã a deo reape. Et de hac dulciſſi⸗
ma ſpe ðꝛ Ecci.ij. Reſpicite filij natões hoĩm ⁊

No ad pmꝗ partẽ ſciẽdũ eſt ſᷣm ꝙ ait
q ſcuũs Bonauẽé.in.iij.diſt.xxvj. Spes

ſcitote qꝛ nullus ſperauit in dño ⁊ cõfuſus ee.

Hẽsc aũt ſpem hẽbat Juſtinianꝰiꝑatoꝛ qᷣ aiti.l.

j. C. de ve. iu. enuc. Oẽm ſpem nf̃am ad ſolã re/
ferre debemꝰ ſũme ꝓuidentiã trinita:a q̃ mun

di elemẽta ꝓceſſerũt.ſine q̃ nõ eſt armis vel ige/
nio cõfidendũ.Hecille. Sciebat nanq; ꝙ Sa
lomõ ait Pꝛouer.xvj.Qui ſꝑat in dño btũs eſt
Etpᷣſ.xxiij.inqͥt Dauid.Nõ erubeſcã qm̃ ſꝑaui
in te.⁊.xxv. In dño ſꝑans ñ ifirmaboꝛ.⁊ pᷣſ.xxxj
Spantes i dño mia circũdabit.⁊.xxxiij.Guſta
te ⁊ videte qm̃ ſuauis eſt dñs:btũs vir qͥ ſperat
in eo.⁊.xxxvj.Spera ĩ eo ⁊ ipᷣe faciet.⁊.xxxix.Be
atus vir cuiꝰ ẽ nomẽ dñi ſpes ebꝰ.et.lvj. In vm

bꝛa alaꝝ tuaꝝ ſperabis.⁊ lxj. Sperate ĩ eo oĩis

cõgregatio ꝓpłi:⁊ effundite coꝛã illo coꝛda vr̃a.
et. lxx. Ego aũt ſꝑ ſperabo et adijcio ſuꝑ oq; lau
dẽ tuõ.⁊.lxxxiij. Beatꝰ hõ qͥ ſperatĩ te.et.xc.Qm̃

tu es dñe ſpes mea:altiſſimũ poſuiſti refugiuʒ

tuũ.et.cxliiij.Oclłi oim in te ſperãt dñe:⁊ tu das

eſcã illoꝝ in tꝑe oppoꝛtuno.et Nꝛoueb vi.

ðꝛ. Qui ſperat in dno ſaluabit᷑. Et.j. Macha

ij. Oẽs qͥ ſperãt in euʒ nõ infirmant᷑.et.ij. Regũ

xxij. Scutũ eſt omniũ ſperantiũ in ſe.et Judith

xiij.Non deſeruit ſperãtes in ſe.et Danielis.xiij

Qui ſaluat ſperãtes in ſe.et ad Rom.viij.Spe

cõſolationẽ ſcbturaꝝ ſpem habeamꝰ.ec.j.
.Sperate in eam que offert᷑ vobis gram. et.ij.
ad Coꝝ.xv.Scimꝰ em̃ qm̃ ſi terreſtt nr̃a habi
tatio diſſoluat᷑ ꝙ edificationẽ a deo habemus
nõ manufactã etnã in celis.Ad hãc aũt iocũdiſ

em̃ ſalui facti ſumꝰ.⁊.xv.ca.eiuſdem enge Pe
er.

ſimã ſpem inducmur exẽplo ſaõꝝ qͥ nunq; ſi

Germo

mundũ ſpꝛeuiſſent: neceius voluptates fugiſ⸗
ſent niſi ſpem dulcedinis vite eterne habuiſſent
De qᷣbo ait Paulus ad Heb.xj. Secti ſunt: tem

ptati ſunt:in occiſione gladij moꝛtui ſũt ⁊c.Cer

te ſi interrogares eos.O gloꝛioſi ſcii qᷓre tocad

uerſa paſſi eſtis: rñderent ꝓfecto nõ ꝗpter aliö

niſi ob guſtum ſpei de vita eterna. Et hoceſt qð
inqᷣt ſaus Marim in ſermone pluri martp/
rũ dicẽs.Nunq; em hãc vitã ſicoſtant᷑ expende
rent:niſi etiã aliã incomꝑabilit᷑ beatioꝛẽ pfecta
diffinitione ſentiret. Quid dicemꝰ de dño nro
Jeſu xpᷣo qͥ ſꝑ oſtendit in hac vita nõ eſſe btitu/
dinẽ dũ ꝑ viã tribulationũ icedere voluit:vt de
monſtraret ĩ alia patria felicitatẽ a nob eſſe ſpe⸗
randã. Et iõ Lactan.in.iij.diui.inſti.circa fineʒ
ait. Pater em̃ nr̃ ac dñs qͥ condidit foꝛmauitq;

celũ:qͥ ſolẽ cũ ceteris ſyderib⸗ induxit:qͥ liberatã
magnitudine ſua terrã vallauit:moniib mare
circadedit amnibuſq; diſtinrxit. Et qᷣcqͥd in boc

mũdi oꝑe cõflauit atq; ꝑfecit er nihilo: ꝑſpectꝭ
erroꝛib hoim: ducẽ miſit qͥ nobis iuſttie iura
pãderet. Hũc ſeq̃mur oẽs:huncaudiamꝰ:hu/
ic deuotione pareamꝰ: qm ſolus vt ait Lucr.
Ueridicis hoĩm purgauitpectoꝛa dictis.
Et finem ſtatuittoꝛpedinis atq; timoꝛis.
Erpoſuitq; ſummũ bonũ quo tendimꝰ oẽs
Quid foꝛet:atq; viã mõſtrauit limite paruo
Quo poſſemus ad id recto conſcendere curſu.
Necnõ mõſtrauit tm̃ ſed etiã pᷣceſſit:ne qͥs diffi/
cultat gra iter vᷣtut hoꝛreret. Hecille.
Eq hic q̃ripoſſet Nunqͥd i btis ſit ſpes

g Ecrñdet᷑ ſᷣm Richar.in.iij.di.xxvj.ar.v.

g. j. et ſcm̃ Bona. ea. diſt. in qſtiõibo cir

ca l̃am. et Petꝝ aur̃.ĩ ea. di.? Tho.ij ij.q.xviij
ar. ij. ꝙ ſpes ꝓpꝛie ſumpta nõ eſt in btis.qꝛ iam
hñt qͥᷣcqͥd volũt de eſſentiali btitudine. Adueni

ente em ſperato ⁊ exp ectato:ceſſat ſpes ⁊ expecta

tio.Cũ em̃ bti habeãt ⁊ aꝑte cõtẽplent᷑ ilud qð
deſiderabãt:nõ põti eis eſſe ſp es.ſed hñt habi⸗
tũ nobilioꝛẽ.ſ.ſecuritatẽ ꝑfecta.Et hoc eſt qð ait
Augꝰ. x. de ciui. dei. cxxxv. dicẽs. Tata eſt in ipß
certitudo btitudis qꝛ nullã ſpem hr̃e co gut᷑. Et
hãc vᷣitatẽ affirmat Paułꝰ ad Ro.viij.qꝗ inqt.
Spes q̃ videt᷑ nõ eſt ſpes.Qð em̃ videt qs qͥd
ſperat. Poteſt tñ dici ꝙ licet in eis nõ ſit ſpes ꝓ
pꝛie dicta ᷣm ꝙ eſt expectatio pᷣmij eſſentialis:
eſt tñ in eis ſpes largo modo ſumpta ꝓ q̃cũqʒ

—

expectatione. Expectat em̃ głificationẽ coꝛpis qᷓ
ð ſecũda ſtola ⁊ qddã pᷣmiũ accidentale ex con
ſoꝛtio btificandoꝝ ⁊ hmõi:vt ait glo. Apoc̃.vj.
Illi vo qui ſunt in purgatoꝛio hab ent ſpem ꝑ
neniẽdi ad głiam ppetuam. vt declarat Rich. ?
ſcũs Bonauẽ.⁊ Petrꝰ aure.in pᷣdicta diſt.ccij
Et tãto firmioꝛẽ quãto ſũt certi ac ſecuri ꝙ eter/⸗
nã ↄſeq̃nt᷑ felictatẽ.Et ſiłr habebãt eã illi qͥ ante
xpᷣi aduentũ erãt in limbo.de qͥb inqͥt magr̃ in

ianue celeſtis expectabant.

ilij. diſt..dicẽs. Sancti pfes felici ſpeingeſn uz

ſpes eiꝰ fruſtrabit᷑ eũ:rñdet Rich̊.? Tho. vbis
et Augꝰ.viij.de clui.dei.⁊ Gꝛeg.xxxiij.moꝛalł.ꝙ
ita debet intelligi de diabolo vt referri etiam ad

coꝛpus eiꝰpoſſit.Si aũt ð eo exponat᷑:debetac

cipi ꝓ ſpe reſpectu victoꝛie quã ſperat habere ð

ſccis viatoꝛibo vel ꝓ expectatione dilatõis iudi/

cij:qð nõ tantũ ꝓlõgabit᷑ quantũ ſperat.CX au
tẽ in danatꝭ nõ ſit ſpes etiã ꝓbat᷑ ꝑ illð Pꝛouer.

xj. Moꝛtuo hoie ipio nulla erit vltra ſpes. Et

xiiij. Non hnñtfuturoꝝ ſpem mali.Si aut q̃rat

vtrũ mali in pciis obſtinati hñtes intentionẽ ꝑ⸗

ſeuerãdi poſſint hr̃e in tali ſtatu ſpem ꝑueniẽdi
ad vitã et᷑nã. Sũt em̃ młti ſcelerati qͥ dicuntꝙ
lta credũt ⁊ ſperãtſaluari ſicut alij qͥlibet etiã re/⸗

ligioſi.De qͥb ðꝛ Ecces.viij. Sũtimpij qͥ ita ſe/

curi ſunt q̃ſi iuſtoꝝ facta habeãt. Sed hᷣ vaniſ⸗
ſimũ iudico. Hec lbi. Rñdec mgr in.iij.di. xx vij
dicẽs. Sine merit aliqd ſperare:nõ ſpes ſed pᷣ⸗

ſumptio dici põt. Et Gꝛeg.in qᷓdam omel.inqt.
Qui veſtigia xpᷣi dedignant᷑ ſequi q̃ temeritcate

ſperãt ad eiꝰbtitudinis gaudia puenire. Inue⸗

nient g tales ſea ſua expectatõe ⁊ opiniõe frau⸗
datos.iuxta illð Job.viij. Spes hypocnte pe⸗
ribit.et Pꝛouer.t᷑.Expectatio iuſtoꝛum leticia:

ſpes impioꝝ ꝑibit. Et Sap̃.v. Spes impij qſi
lanugo eſt q a vẽto rap it: ⁊ q̃ſi ſpuma gracilis
a ꝓcella diſpergit. Et eiuſdẽ libꝛi ca.iij.iterum
2. Uana eſt ſpes illoꝛuʒ ⁊ laboꝛes ſine frucu.

Ecõtra vo de bono xpᷣiano dicit᷑ Pꝛouerb. xiiij
Sperat aũtiuſtus in moꝛte ſua. Hancſpẽ ha⸗
bebat Paulus qᷣ.ij.ad Thim̃.iiij.dicebat.Bo⸗/
nũ certamen certaui:curſum cõſummaui.in re⸗/
liquo repoſita eſt mihi coꝛona iuſticie. Illi er⸗
go ꝓpꝛie dicunt᷑ habere bonam ſpem qui bñ vi
uunt.iuxta illud.j. Jo h.iij.Ois qͥ habet ſpeʒ in
eo ſctificabit ſe. Et ad hoc applicari põt illð Oui
dij in epiſtolis. Quecunq; ex merito ſpes venit

equa venit.

St aũt⁊ alia ſpes vana ⁊ mala.Echec
Pꝛima eſt eius qᷣ i diuitijs

e Emltiplex.
ſuis vel in aljs mũdialib: ꝓſꝑitatibus

ponitſpem ſuã. De q inqt Dauid pᷣſ.l)j. Spera/
uit in multitudiue diuitiaꝝ ſuarũ:⁊ pᷣualuit in

vanitatibo ſuis. Ideo dicebat Paulꝰ.j.ad Thi
mo.vj. Diuitibꝰ huiꝰ ſeculi pᷣcipe ſuꝑba ñ ſaꝑe
nec ſperare in incerto diuitiaꝑ ſuaꝝ:ſed in deo
viuo.Diuitie em̃ non pñt hoiem a moꝛte maxie
et᷑na liberare. Vñ legit᷑ ꝙ qͥdã valde diues aliũ
neſciebat deũ niſi pecuniã ⁊ in ea oẽm ſpem ſuã

poſuerat.Cum auũt infirmat? ad moꝛte videret᷑

J vo qrat᷑ vNux damnati habeãt aliqu?⸗
8 Tas Pngenrdeefaetdecro vbi⸗ e⸗
Lho. ij.ij.q.xviij.ar.iij.ꝙ in inferno nü⸗
qᷓ; fuit nec erit ſpes.qꝛ damnat ad cumulũ ſue
dãnatiõis ſunt cerni de ꝑpetuitate ſupplicij ſu?z
impoſſibilitate ſalutẽ cõſequẽdi.Et hoc eſt qð
ðꝛ Job. xv. Nõ credit ꝙ reuerti poſſit ð tenebn
ad lucẽ.Et ad illud vbum qðoð hr Job.xl.ſ.Ecce

voqe
ſtaq
man
in
eAUt
teliben
nuhili
luuorep
sctic
Nozni
an
ſcruia
us

.

nec.
oꝑ
oplno
tehus
lͤmiſc
ſued
banes.
ſcitr⸗
mos
nat⸗
mabe

ſen
am
ges!
lani
gruf
minn
Maf

†
n het
0 e
*
dog Ae .
. Amns⸗
1O
Wai,
re⸗ 8 .
unig,
Enes c.. R
on J 4 g
Bee ek
e- .
annne)

7
4

KAe d

nennlee:

7 12 1
Ucres ℳM

wen,
nmnat

tnßenni
ichatun
Engalii
kianänmantn
Sesdſhocd
„Spes inpii
eldeicaiian
dorcs ine in
dict Pꝛovaini
maLi
ahan qulbin
gababa ſpon
icanpotilo
nanto ſr

urmauN
kaus ginun
l Gn
auß ,40
ſuar ni
ma nonn,
atedin⸗
mN
dνα
Nmmin

p ipſe diuitie eum liberare non poterant: fecit
eas añ ſe poꝛtari:illaſq; allocutus eſt di.O fal/
ſe ⁊ fallaces diuitie:ego vos ſemꝑ ardentiſſime
amaui:vos cõfidentia mea:vos refugiũ meuʒ
et ſpes ac ↄſolatio mea ſꝑ fuiſtꝭ:⁊ nũc me in tan

ta neceſſitate iuuare ñ poteſtꝭ. Nõ igit᷑ vos poſt

me dimittã.ſed vos mihi extra hãc vitã vis ſaci
etis.nec ampliꝰ in vobis ſpem ponã ſed in deo
ſolo. Ipſe erit ſpes mea:ipſe ſolus amodo erit
cõfidentia mea. oxq; chꝛiſti pauꝑibo aduo⸗
catis oĩa eis diſtribuit.et ſic in dño feliciter ob/
doꝛmiuit. Secũda ſpes vana eſt illiꝰ qͥ ponit
fiduciã ſuã in ali̊ͥ homine.De q̊ ðꝛ Hiere.xvij
Maledicꝰ hõ qͥ confidit in hoĩe:⁊ ponit carne
bꝛachiũ ſuuʒ. Que vᷣba exponẽs Augꝰ.in eplłla

ſecunda ad macedoniũ ait.Si maledioꝰhõ eſt

qͥ cõfidit in homie.ergo nec in ſeipſo qͥſqᷓ; debet
ponere ſpem.qꝛ et ipſe hõ eſt. Signũ eſt aũt ꝙ
ille nõ habet ſpem in deo q ponit eã in hoie vel
in reb mũdialibꝰ:dicẽte Ambꝛoſio ſuꝑ Mar.
Incũbit vᷣtuti ſecłi q deſperat de adiutoꝛio dei
Ad hocaũt facit exemplũ qð legit᷑ de q̊dam ſer/

uo qͥ oẽm ſpẽ ſuaʒz ⁊ amoꝛẽ poſueratĩ dño ſuo:

ita ꝙ deũ creatoꝛẽ ſuũ penitꝰ ignoꝛabat. Infir⸗
matus vᷣo ad moꝛtẽ dixit dño ſuo.Quid ẽ dñe
mi ꝙ me q vob̃ ſic fidelis fui nõ liberaqè a moꝛ⸗
te.Cul ille ait.Ego multa libenter expenderẽ vt
te liberare poſſem:ſed in hoc caſu mea potentia
nihil valet. Cui ſeruꝰ dixit.Eſt ne aliqs qui me
iuuare poſſit.Et ille.Golus deꝰ.Cui ſeruꝰ.Et
qͥs eſt iſte deꝰ. At ille ait. Noſter eſt creatoꝛ ⁊ to/
tius mũdi dñs.Tũc ſeruꝰ dixit.Iſti deo quem
vſ. 8 nũcignoꝛaui metotũ cõmitto:eiq; ꝓmitto
ꝙ ſi me potẽtia ſua liberauerit:ipᷣi ſoli de cetero
ſeruiam. Quo dicto ab infirmitate liberatus fa
ctus eſt ſeruus deii. U
Erca ſpes vana eſt illius qui nõ credit
t elfſe alia vitãsqͥ dicit. Quis vidit paradi⸗
ſuqm. quid poſſumꝰ ſare de alia btitudi
ne:cũ nihil videamꝰ niſi tꝑalia. Hic g̊ fadamꝰ
ꝑadiſum.hic cõſtituamꝰ finẽ noſtrũ.Sed hãc
opinionẽ eſſe falſam ꝓbaui ſupꝛa in wa par⸗
te huiꝰ oꝑis ſermone.vij.oſtendẽs poſt hãc vi⸗
tã miſerabilẽ eſſe aliã btam. Etcideo ſolũ ad pꝛe
ſens dico ꝙ hãc ſpez vanã eſſe oſtẽdit btũs Jo
hanes.j.canonice ſue ca.ij.dicẽs. Mũdus trã⸗
ſibit ⁊ ↄ cupiſcẽtia eiꝰ. Et Salomõ Ecces.ij.in⸗
qt. Magnificaui oꝑa mea:edificaui mihi do/⸗
mos:plataui mihi vineas:feci hoꝛtos ⁊ pome
ria ⁊ cõſeui ea cũctis generib arboꝝ:⁊ cõſtruxi
mihi piſcinas aquax vt irrigarẽ ſiluã lignoꝛuʒ
erminantiũ:poſſedi ſeruos ⁊ ancillas:młtãq;
amiliã habui.armẽta q̊ʒ ⁊ agnos ac ouiũ gre/⸗

ges vltra oẽs qͥ fuerãt añ me in hierm. Coacer

uaui mihi argetũ ⁊ auꝝ ⁊ ſubaʒ regũ et ꝓuinc/
arũ.feci mihi cãtoꝛes ⁊ cãtatrices:⁊ delicias ho
minũ babui.cyphos ⁊ vrceolos in miſteria ad
vina fundẽda.Et ſuꝑgreſſus ſum opib oẽs qᷣ

LX

fuerant añ me in hiertm. Sapiẽtia às pſeuera⸗

uit mecũ.⁊ oĩa qͥ deſiderauerũt oculi mei nõ ne
gaui eis:nec ꝓhibui coꝛ meuʒ qͥn oi voluptate

frueret᷑ ⁊ oblecaret ſe in hijs q pparauerã.Cũ⸗
qgqʒ;z ſↄueruiiſſem me ad vniuerſa oꝑa q; fecerãt ma

nus mee:⁊ ad laboꝛes in qͥb fruſtra ſudauerã
vidi in oibo vanitatẽ ⁊ affliccionẽ animi ⁊ nihil
ꝑmanere ſub ſole.Hec ille. X
Uanta ſpes vana eſt illiꝰ qͥ nunq; ſe co⸗
q gitat moꝛituꝝ:ſed credit ſaltẽ mulq tpi⸗/
bus viuere. De q̃ ſtultida inqt Hiero.ĩ
q̃dam epła. Nemo eſt tã fracꝭ viribb ⁊ decrepi/
te etat:vt nõ ſe putet adbuc annũ ſuꝑeſſe vicu
rũ.Etcidẽ dicit Lulliꝰ ĩ li.de ſenectute. Sed hec
ſpes vaniſſima apparet:dũ repẽtina moꝛte ſepe
ubtrahit᷑.ita ꝙꝙ verificat᷑ illa Ouidij ſnia in epi/
ſtolis. Fallitt auguni ſpes bona ſepe ſuo. Jðo
hoꝛtat᷑ Salomoò Pꝛouer. xxvij.di. Ne glier in
craſtinũ:ignoꝛas em̃ qͥd ſuꝑuentura pariat di/
es.Debemꝰ g̊ dimiſſa ſpe vana et ſtulta veram
ſpem anplecti q̃ in ſolo deo eſt.De q̃ Dauid in
pᷣſ.cxvij.ait. Bonũ eſt ↄfidere ĩ dño qᷓ; ofidere ĩ
homie.Bonũ eſt ſperare in dño qᷓ; ſꝑare in pn/
cipibus.
Uod autẽ vnuſquiſq; noſtrũ bene ope/
q rans poſſit ꝓ certo ſperare ꝙ ad eternax
ꝑueniet vitam:vltra ea q̃ copioſe dicã i⸗
fra in ſermone qrte ferie poſt paſca. Idem ꝓbo
vnico fundamento qð dici᷑ ſucceſſionis. Pꝛo
cuius melioꝛi dedaratõe pᷣſuppono ꝙ licetoẽs
homies mũdi poſſint did filij dei rõne creatio⸗
nis ⁊ gubernationis:iuxta illð Deut.xxxij. Ipᷣe
em̃ pater tuꝰ qui poſſedit ⁊ fecit et creauit te.tñ
particularit᷑ chꝛiſtiani ſunt veri filij dei adopti⸗
ui et cõfratres Jeſu chꝛiſti:quibo dictPaulus
ad Roma.viij.Non em̃ accepiſtis ſpũm ſerui⸗
tutis iteꝝ in timoꝛe:ſed accepiſtis ſpirituʒ ado⸗
ptionis filioꝛũ in quo damamus abba pater.
Et ibidẽ dict᷑. Quos pᷣſcuit hos ⁊ pᷣdeſtinauit
cõfoꝛmes fieri imagini filij ſui:vt ſit ipſe pᷣmo⸗
genitus in mulc fratribo. Et.j. Joh̃̊.iij.etiam in
quit apłs. Uidete qualẽ charitatẽ deditnobis

deus pater vt filij ði noiemur ⁊ ſimꝰ. Facto igi

tur hoc fundamento dico ꝙ ad ſucceſſionem ⁊
hereditatẽ patris noſtri celeſt debemus q̃dru/

plici iure ꝑuenire.ſq; diuio:naturali:canonico:

et ciuili. Pꝛimo iure diuino. Deus em̃ vt ait
Konlns ad Hebꝛe.j.filium ſuũ vnigenitũ cõ/
tuit heredlem vniuerſoꝝ. Ipᷣe vᷣo dominꝰ Je
ſus deus ⁊ homo cui per baptiſmi ſacramen⸗
tum fratres faci ſumus:coheredes ſuos nos

fecit ⁊ ſucceſſoꝛes oꝛdinauit bonoꝝ ſuoꝝ dum

de hac vita tranſire deberet.Cuiꝰ oꝛdinationis
ſiue teſtamẽti notariꝰ fuit Lucas euangeliſta qͥ
ſcripſit.xxij.ca.ſui euãgelij vba ipſiꝰ ſaluatoꝛis

noſtri dicẽtj. Ego diſpono vobis ſicut diſpoſu

it mihi pr̃ regnũ vt edaᷣ ⁊ bibaᷣ ſuꝑ mẽſã meã
in regno meo, Cũ ̊ᷓ vlcima voluntas defuncq

17

Bermo

modis omnibo ſeruari debeat. c. vltimo.xiij.q.
ij. Cunq; deus nec fallere poſſit nec velit:ſequit
ꝙ ſi erimus eius boni filij: abſq; dubio ad eiꝰ
Pereditatẽ pꝑueniemus. vtinqᷣt Caulus ad Ro
ma. viij. Etideo dicebat chꝛiſtus apkis Lu. xij.
Nolite timere puſillus grex:qm̃ complacuitpa
tri veſtro dare vobis regnũ.Condudo ergo ꝙ
cñ filij adoptiui ſuccedant adoptanti.l. penulti.
E. de adopti.l.ſi pater.ff. e.⁊ inſti.de hered. q̃ ab
inteſt. de. S. irẽ adoptiuos. ꝓfecto dei hereditatẽ

cõſeqmur. Et hoc eſt qð dict Paulus ad Gab.

liij. Si fuij ⁊ beredes ꝑ deum.Secundo debet᷑
nobis hereditas regni celeſtꝭ iure naturali.Rõ
em̃ naturalis dictat ꝙ ſicut filius ſuccedit in lo
cum ꝑſone patns:ſic ſuccedat in bonis eius.qꝛ
plus ẽ ꝑpſona qᷓ; bona.Qñ em par relinqt filiuʒ
poſt moꝛtẽ ſuam videt᷑ adhuc pater viuere in fi
lio:eoqꝙ filius repᷣſcntat ꝑſonã patijiĩmo eadeʒ
pſona eſſe cẽſet᷑.l.fi.C.de impube.⁊ ali.ſub. VUn
Ecẽci. xxx.ðꝛ. Moꝛtuus eſt pater eius ⁊ qᷓſi non
eſt moꝛtuus:ſimilẽ em̃ reliqͥtſibi poſtoe. Eadẽ
quoq; videt᷑ eſſe vox patris ⁊ filij..ei qui.inſti.
de inuti. ſti. A foꝛtioꝛi ̊ videt᷑ ꝙ multo magis
agd bona ſuccedere debeat ex vi naturalis rõnis
qᷓ ad ſucceſſionẽ parentũ filios oꝛdiauit. Uñ in
l. ſcripto.ff.vnde liberi.ðꝛ. Nõ ſic parentib⸗ libe
roꝛũ vt liberis parentũ debet᷑ hereditas. Parẽ⸗
tes em̃ ad bona liberoꝝ ratio miſerationis ad/
ducit:liberos vo nature ſimulꝰ⁊ parentũ cõmu
ne votũ Hecibi. Qñ & fuiꝰ pᷣmoꝛit᷑ patri ex miſe
ratõe ſuccedit pater in bonis filij pᷣus defũcii ſi
ne filijs:ne addat᷑ afflicio affuco. cõtra.l.diuꝰ.
ff. offi.pſi.ſed vt qͥ in vno aggrauat᷑:in alio ſub⸗
leuet᷑.l.eũ qui.ff.de iureiur.lõ aũt ſuccedit pat᷑
filio ex natura.qꝛ naturali curſu deberet ipᷣe pa
terpᷣmoꝛi.et nõ ecõtra. Unde.ij.ad Coꝝ.xij. in⸗
quit Paulus.ſlõ debent filij parentibo theſau
riſare:ſed parẽtes filijs. Qua ex re cum pat᷑ ſuc⸗
cedit filio dict᷑ turbari oꝛdo naturalis: vt inqᷣt
tex.in.l.nam ⁊ ſi parẽtibi.ff.de inoffi.ceſt. Etiðo
qdã bulgarꝰ legũ doctoꝛ cũ ſucceſſiſſet filio ſuo
pᷣmoꝛtuo:dixit. Oꝛdie turbato ſuccedis bulga/
re nato.vt recitat gloſa in pᷣdicta lege Nlam et ſi
parentibo. Ex qua rõne patetꝙ de iure naturali
ad nos pꝑtinet hereditas celeſtꝭ patrie. 2
Erco de iure canonico idẽ deberi ꝓbat᷑
t pc. Rainutiꝰ. de teſta.⁊ c.ſi pater.eo.tit᷑.
li. vj. Un non debet pater exheredato fi/
lio elemoſynas facere:vel pauꝑes heredes reli⸗
quere.ideo Augꝰ. in li.de vita clericoꝝ.et habet᷑
iin c.quicũq;.el.ij. xvij.q.iiij.ait. Quicũq; exhere/
ato filio heredẽ facit eccdleſiaʒ: qrat alium qui
ſuſcipiat:nõ Auguſtinũ. A
Uanto idem oſtendit᷑ deberi de iure ci/
q ulli:quod diſponit añ oẽs alios voca⸗
ntfilios ad hereditatẽ patr.auten.ĩ ſuc⸗
ceſſione. C. de ſuis ⁊ legi.⁊ inſtitu. de heredi.q̃.
⁊ dif. S. ſed ſui. Et intantũ debent᷑ bona paren/

tum fülijs ꝙ in. l. in ſuis. ff. de libe. poſt. inquir
iuriſconſultus. In ſuis heredibo euidẽtius ap⸗

paret ↄtinuationẽ dominij eoꝝ ꝑdurare:vtnui

la videat᷑ hereditas fuiſſe:q̃ſi oliʒ dni hij eſſent
qui etiam viuo patre qͥdamodo dñi eximant᷑.
vnde etiã filiuſfamilias appellat᷑ ſicut patfami
lias:ſola nota hac adiecta:ꝑ qua diſtinguit᷑ ge/
nitoꝛ ab eo qͥ genicꝰſit. Itaq; poſt moꝛtẽ patris
ꝑapere bereditatẽ nõ videt᷑ſed magꝗ liberã ad/
miniſtrationẽ cõſequit᷑. Hecibi.Ubi etiaʒ dicit
Angelus ꝙ ſtatutũ artans ꝓ hereditate ꝑcepta
ſoluere gabellã:nõ trahit᷑ ad fuliũ qͥ ſucceſſit pa
tri.qꝛ nõ eſt ꝓpꝛie hereditas. ₰£,,
Atet ergo oĩ iure ꝙ fulius ſuccedit in bo
p nis patris.Ex q̃ cõcluſione infero coꝛre
lariũ:ꝙ ius ciuile vel ſtatutũ municpa
lenõ poteſt pᷣuare filiũ totaliter paterna heredi
tate:vel legitima ſibi debita:q dicat᷑ debituz bo⸗
noꝝ ſubſidiũ.l.ſi totus.C.de inoffi.dona.Pu/
ta ſtatuẽdo ꝙ bmogenitꝰſuccedat in totum:ex⸗
dluſis alijs filijs qͥ nõ merent᷑ exheredani ꝑ ali⸗
quã ex illis cauſis q̃ ponunt᷑ in.S.cauſas.in au
ten. vt cum de appella. cogno.coł.viij.et recitat

gloſa in c.qͥntauallis.de iureiurã.Eſt aũt legiti

ma pars tercda oim bonoꝝ ſi ſũt q̃ttuoꝛ vl pau
cioꝛes filij. Si vᷣo ſunt qͥnq; vel plures eſt me/

dia pars.auten. nouiſſima. C. de ioff. teſta. Ra/

tio aũt quare pater nõ poſſit filiũ pꝛiuare legiti
ma eſt.quia cũ de iure naturali ⁊ diuino debea
tur hereditas patris filio:nõ poterit ꝑ ius ſcri⸗
ptum tolli.quia ciuilis qͥdem ratio ciuilia iura
perimere põt:naturalia vᷣo nõ vtiq;.inſti.de le/⸗
git. agna.tu. S. fi. ⁊.ff. de re.iurꝭ.l.iura ſanguĩs.

Etideo neccõtraria ↄſuetudo hocpoterit.c.fru

ſtra.viij.diſt.et c.fi.de cõſue.⁊ c.rainutiꝰ.de teſt.
Et hoctenet Dinus in c.indultũ.de reg.iu.li.vj.
et Albꝛicus in.l.qm̃ in bᷣoꝛibo.C. de inoff. teſta.
et Cinus in.il.ſancimus.Cde nupt et Bal.in. l.
cũ lege leoniana.C. de epiſ.⁊ cle. Facit ad 5 au⸗
ten.pᷣſ biteros. C. eodem ei. An aũt valeat ſtatu⸗
tũ diſponẽs ꝙ excluſis filiabus femis: maſcu⸗
li tm̃ ſuccedãt:dotat ipſis filiabo ſᷣm cõditionẽ
et facultatẽ parentũ ac cõſuetudinẽ patrie:dubi

tan põt.qꝛ Bal.in dicca.l.cũ lege.tenet ꝙ valet.

Dinus vo vbi S.cõtrariũ tenet. Hec aũt mate/

ria habet᷑ meliꝰ in.l.fi.C.de libe.pꝛe.vł exhe.vbi

imꝑatoꝛ dicit accuſatoꝛes eſſe nature eos qᷣ fa/
eiunt differentiã int᷑ maſculũ ⁊ feminã.Sed tñ

cõmunis opinio eſt ꝙ talia ſtatuta valeãt.⁊ ſic

cõiter ſuſtinet᷑in ſtatutis Italie.qꝛ fundant᷑ ſu
per ratione cõſeruandi bona in familia ⁊ agna

tione. Per maſculos em̃ conſeruat᷑ agnatio.l.j

§. penul. ff. de ventre inſpi.⁊.l.ſunt aũt.ff.delegi
ti.tu. Deus aũt pater non facit differentiaʒ inter
maſculũ ⁊ feminã.ſed equaliter eis dat ſuã he⸗
reditatẽ. S. hinc aũt nobis.in autẽ.de mona.coł.
j. Ad cõfirmationẽ q̊q; pᷣdictoꝝ.ſ.ꝙ hereditas

patris ðᷣ bet᷑ filio:poteſt addud illud qð babet᷑

Sirnqhlb

larga/7
eus fuen
trio acdln⸗
notot
vrlnctoe
nla

cccheinr4
nocenin⸗
peralorff
us ſoeſt
akloco fll
ruoatleg
Baroal
dona dic⸗
Ccunſſimi.
nofadaft

onscr

adideze
wr.

habchan

ſerbidi
nuunnn
fniflor.

föneſipon

ſaporſtfi
fioſup qn
Coſutm
nendeine
wan
wentii
ruptoq
iareßt⸗
ptams
dopt
bengi

bob oib
lud Po.
lurbarch
fimns.
lu vniuen
hhllaliu
ſchlemis
orfii
geſpoil
patino
nonlice⸗
ninoſ
genera⸗
Jeſuch
llem?
laming
nab age
ſono ſa

Pgpoſtnore
Dedicldiann

*

4 ſtaaui c
Z

Meinofi da dy
ſurirammn,
mkin aalſige
o.i en
umuuni Ckailg
ien
waurs
ſriiriuare legtl
ml: dunno debh

1i want gius ſachk

mmmno audiaur
noig inſt deln
un lxurn ſangui⸗
4o bocpottch
z Cnu dent
uni denguli
ni Cdenofein
dNenupta Ban
Frairralar ſag
t imccnoſe
uunipamedod
Ngetenatg
. Decair nu
beghe lcheſti
. nanuntns if
i: fmini Gbi
aes ralei.
dugfmiu
zinfamili
anut agnnd
unraut ſild,
er as dai

Radaliie ⸗
. SS

Folium

in.liſi vnqᷓ. C. de reuo.dona. vbi ait imperatoꝛ:.

Si vnqᷓ; liberꝭ patronꝰ filios nõ habes:bona

ſua vel partẽ aliquã facultatũ fuerit donatione

larguꝰ ⁊ poſtea ſuſceꝑit liberos:totũ qͥcqͥd lar⸗
gitus fuerat reuertat᷑ in eiuſdẽ donatoꝛis arbi
trio ac ditiõe maſuꝝ.Hcecibi.Et ſic reuocat᷑ do
natio.Etidẽ eſſet ſi s donaſſet alteri extraneo.

vt inqͥt glo.ibidẽ.et archi.in c.qͥcunq;. el.ij.xvij.
q. vl. et Bal. in. l.j. C. de inoffi. dona.⁊ in.l. ſi to/
tas.codẽ ti.⁊ in auten.ſi qᷓ mulier.cC. de ſacroſã.
eccł.⁊ in.l.cũ acutiſſimi.C. de fideicõmiſſ.⁊ In⸗

nocen.in c.fi.de dona.?⁊ Barcho.in.l.cica.S.im

peratoꝛ. ff. de legat.ij.et ibi cõiter do ccoꝛes. Se
cus vᷣo eſſet ſi donaſſet filijs vł loco pio qͥ repʒu
tæt loco fulij vt inqᷣt Archið.vbi S.qꝛ tunc ſoluʒ
reuo cat᷑ legitima filij poſtea nati.ſᷣm Archið. et

Barcho.ac Bal.vbiS.ꝑ.l.ſi totas.C. de inoffi.

dona. ⁊ dic.c.qcunq;.Ad pᷣdica etiã facit.l.cum

acutiſſimi.C.de fideicõmiſ.vbi irritat᷑ ſubſtitu/

tio facta filio poſt moꝛtẽ elꝰ ꝓpter natiuitatẽ ne/

potis ex eodẽ filio:quẽ ipſe fuliꝰreliqͥt poſt ſe.Et

ad ideʒ etiã facit qð hr in c.fi.xvij.q.uij.vbi Au⸗

guſtinꝰreddidit bona donata eccłie ab eo qͥ nõ
habebat filios tꝑe donatiõis ſed poſtea habu/⸗

it.vbi dicit textꝰ.ꝙ licet Auguſtinꝰ poſſetilla bo
na retinere iure foꝛi:nõ tñ iure poli.ſ.q̊ ad legiti

mã filioꝝ.vt ait ibi glo.⁊ doctoꝛes.Eadẽ etiam

roõne ſi pater exheredaſſet filiũ ſine rõnabili cau

ſa:poteſt filiꝰ patrꝭ rũge teſtamentũ ꝑ q̃relã iof
ficioſi:ꝑ quã nõ ðꝛ teſtamentũ nullũ ſed inoffi⸗

cioſum.i.cõtra officũ pietatis factũ.l.hoc colo
re.ff. de inoffi. teſt. Si vo ipᷣm pᷣterit in teſtamẽe/
to.i.nullã mẽtionẽ de eo facit:poteſt dicere teſta

mentũ ipᷣm nullũ de iure ciuili.l.j.ff. de iniuſto
ruptoq; teſta.vel reſcindere ꝑ cõtratabulas de
iure pᷣtoꝛio.l.vt liberis.C.de colla.xiliꝰ qͥ̊ʒ ado/
ptatus habet q̃relã inofficioſi teſtamẽti.vtin.S
adoptiui.inſti.de exhe.libe.vbi ðꝛ. Adoptiui li/
beri qᷓ;diu ſunt in ptãte patris adoptiui eiuſdẽ
iur habent᷑ cuiꝰſunt iuſtꝭ nuptijs acqᷣſiti.Ex qͥ
bus oibo patet ꝙ nobis q̃ͥ ſumꝰdei filij:iuxca ũ/

lud Ps. Ego dirxi dij eſt ⁊ filij excelſi oẽs:debe
tur hereditas regni celeſtꝭ oĩ iure ſi boni ꝑmãſe
rimus.Eſt aũt hereditas nihil alið qᷓ; ſucceſſio

in vniuerſum ius qð ille cui ſuccedit᷑ habuit.:.
nihil aliud.ff.ð vb.ſig.O igit᷑ felix hereditas.o

ſublimis poſſeſſio.o digniſſima ſucceſſio Gau

dete filij tatoꝝ heredes theſauroꝝ:ꝑ vtutẽ ſan⸗
cte ſpei illos cõſequẽtes.Etideo debemꝰſꝑ deo
patri noſtro gr̃as referre cũ Petro apło.j.ſue ca

nonice ca.dicentes. Bñdictus deus ⁊ pr domi

ninoſtri ieſu xpᷣi qͥſᷣm magnã miſcðiam ſuã re⸗
enerauit nos in ſpem viuam:ꝑ reſurrectione;

Jelſu chꝛiſti ex moꝛtuis ĩ hereditatẽ incoꝛrupti⸗/

ilem ⁊ incontaminatã et ĩmarceſſibilẽ cõſerua
tam in celis.Et cũ Paulo ad Col.j.qͥ ait. Gꝛa⸗

tias agentes deo patri qͥ dignos nos fecit ĩ ꝑtẽ

ſoꝛtis ſanctoꝝ in lumine qui eripuitnos de po

1*

teſtate tenebꝛaꝝ et tranſtulit in regnum filij di⸗

lecionis ſue.Etad Ephᷣ.j.idem apłs inqͥr. Bñ

dictus deus ⁊ pr̃ dni noſtri Jeſu chꝛiſti qͥ bene

dixit nos in oĩ benedictione ſpũali in celeſtibo ĩ
chꝛiſto:qͥ pdeſtinauit nos in adeptionẽ filioꝛũ
et gloꝛificauit nos in dilecto filio ſuo:in q̊ etiaʒ
ſoꝛte vocati ſumꝰ vt ſimus in laudẽ glłie eiꝰ qͥa
ſperauimus in ipᷣo. Illam felicẽ heredicatem
expectamus de ꝗᷓ Dauid p̃ſ.cxxvj.inqᷣt. Cũ de⸗
derit dilec ſuis ſomnũ:ecce hereditas dñi filij
merces fructꝰ ventris. Pꝛedicta aũt ↄſiderans
Bemardus inqͥt ſuꝑ Pater noſter.O ineffabi
lis ⁊ incompꝛehẽſibilis bonitas.o mira ſuaui/
tas.o altitudo:latitudo:ſublimitas:et pfundũ

charitatis diuine.viliſſimũ lutũ ſum et deteſta⸗

bilis ſanies:⁊ tñ rex regũ ⁊ dñe dñantiũ dicit ſe

patrẽ meũ.Cum oꝛatis inquit dicite. Pater no

ſter q es in celis ⁊c.Exqͥ ergo ipſa veritas bᷣ di⸗
cit:firmiter credo.De tanto ̊ patre eleuabit᷑ coꝛ

meũ vtaqla:et iam heres celi inferioꝛa contẽnã

Quid vlga mihi de terrenis diuitijs qᷓ; filio im
peratoꝛis in fimo equoꝝ ſuoꝝ.Quia mihi de

terrenis delectatiõibo qͥ eternaꝝ deliciaꝝ hercs

ſum. Deteſtabilius eſt mihi in qᷓntũ cũq; allecti
ua creatura affici:qᷓ; filio imꝑatoꝛis in fetidiſſi/

ma ſanie. Quid vltra mihi deterrenis honoꝛi⸗

bus q celeſtꝭ głie heres ſum.Turpius eſt mibi
qniũcũq; marios appetere honoꝛes:qᷓ; filio im

peratoꝛis officiũ latrine.Hec ille.

Pars ſecunda de ſpei fructificatione. E
Ulte ſunt que ex vᷣtute ſpei ꝓueniunt
m vtilitates. Pꝛima ðꝛ oꝑationis. Fa
at em hoĩem delecari in oꝑe bono:⁊
llllluũ cõtinue incitat ad bene oꝑpanduʒ.
Uñ inqᷣt Oꝛigenes ſuꝑ Exoð.Spes futuroꝛũ
laboꝛibo requiẽ parit.am ſi vna ſpe bonoꝛuʒ
tꝑaliũ tot grauia ⁊ onera ardua moꝛtales tole/
rant infelices:quõ laboꝛare vſq; ad moꝛtẽ dif⸗
ficile videri põt hijs qͥ expeccant regnũ celoꝛum
Quare dieb ac noctib varijs curj hoies mun
di indefeſſe inſudant: niſi qꝛ ſperant aliqd adi⸗
piſci. Laboꝛant nãq; ſperãtes magnifice dñari
Laboꝛãt milites ſperantes gloꝛiã acquirere tẽ/
poꝛalem. Laboꝛant mercatoꝛes ſperates diui⸗
tias adipiſci. Laboꝛãt artifices ⁊ agricole vicũ
veſtitũq; ſperantes recipe.Sed multo foꝛtiꝰ la
boꝛibo inſiſterent ſi finalit᷑ vitam eternam ſpera

rent. Hec ille. Cuiꝰ ſimilẽ ſniam ponit Gꝛeg.in
moꝛalł.et hr traſſumptiue in c.omnes.xlvij. diſ.
Secuũda ſpei vtilitas ðꝛ introductionis. Per

ipſam em aia introduor᷑ qͥqãmodo antetpᷣs in
poſſeſſionẽ regni celeſtis. Uñ glo.ſuꝑ illud ad
Hebꝛe.vj. Spe incedentẽ vſq; ad interioꝛa: ſic
dicit. Per ſpem intrat᷑ ad videndũ qð creditur.
Nam ſpei fit ꝓmiſſio illa Eſa.lviij. Suſtollã te
ſuꝑ altitudinẽterre:⁊ ababo te hereditate iacob
patris tuiid eſt celeſti conſolatioe, Ilam Iſaac

Bermo

pater Jacob interpᷣtatur gaudium. O
Erca vtilitas ðꝛ cõtritionis cuius ipſa
t eſt fundamentũ. Nã ſicut frumentũ bñ
coöterit in moledino int᷑ duas molas:ſic
coꝛ hoĩs inter molã ſpei ⁊ timoꝛis.Eſt em̃ ſpes
inferioꝛ mola q̃ coꝛ eleuat⁊ ſuſtinet. Timoꝛ au
tẽ eſt mola ſuꝑioꝛ q̃ totũ cõterit coꝛ:vt ſpũm cõ/⸗
tritũ ⁊ hũiliatũ deus nõ deſpiciat.pᷣſ.l. Hijs du
abus molis cõterebat᷑ Dauid dicens in pᷣſ.Ab
altitudie diei timebo:ego vo in te ſperabo.De
ipſis etiã ðꝛ Deute.xxiiij. Non accipies loco pi⸗

gnoꝛis ĩferioꝛẽ ⁊ ſuꝑioꝛẽ molã.i.nõ ſubtrabas

timoꝛẽ relicta ſpe. nececõtra. Quarta vtilitas
ð8ꝛ foꝛtificatiõis. Nam ꝓpter foꝛtuitos caſus et

diuerſas affliciones mundi:carnis:⁊ diaboli

ſepe tribulamur.ſed ſpes nos cõfoꝛtat ⁊ tolera
re facit cum recoꝛdamur de alia vita oibo io cũ⸗
ditatibo plena:ad quã tolerãdo tꝑales aduerſi/
cates ꝑuenire ſperamus. Et ideo Eneas in flu/
ctiba manis anxiatꝰ cõfoꝛtabat ſocios ſuos ſpe
future cõſolatõis:licet eſſet tpalis.vt gfert Uir
gilius in.j.Eneydos di.Per varios caſus: per
tot diſcrimia reꝝ Tendimꝰi latiũ:ſedes vbi fa⸗
ta quietas Oſtendunctillic fas regna reſurgere

troie.Durate ⁊ voſmet rebus ſeruate ſecundis.

Sed Thobias tribulatꝰ cõfoꝛtabat ſe ⁊ fami⸗

liã ſuã ſpe eterne felicitatis:dicens ſui libꝛi caij
Vitã illã expeccamꝰ quã dñs deꝰ daturꝰ eſt his

qᷣ fidẽ ſuã nunq; mutãt abeo. E
Uiinta vtilitas ö: exauditionis.Deꝰ em̃
qꝗq eraudit oꝛationes in ſe ſperantiuʒ:iuxta
lllud Trenoꝝ.iij. Bonꝰ eſt dñs ſperati/
bus in eũ.Ideo Ouidiꝰ (lcetinfidelis)dicebat
in li.de põto.Quãuis ſit meri ſꝑ indebita no/⸗
ſtris. Magna tñ ſpes eſt i bonitate dei. Heſter

q́ʒ.iiij.dicit᷑. Exaudi dñe voces eoꝝ qͥ nullã ſpezʒ

hñtcniſi in te. Sexta vtilitas ðꝛ liberatõis. De

us em liberat in ſe ſperãtes ab inimicis eoꝝ:iu⸗

xta illud pᷣſ.xxj. In te ſperauerũt ⁊ liberaſti eos.
ad te clamauerũt ⁊ nõ ſunt confuſi.Et ideo Da
uid q erat firmꝰin ſpe dicebat pᷣſ.xxvij.de ſeipſo
In ipſo ſperauit coꝛ meũ ⁊ adiutꝰ ſum.Et iteꝝ
dicebat deo pᷣſ. xxx. In te dñe ſperaui:nõ cõfun⸗
dar in eternũ.Et dñs de ſperãate in ſe inqͥt pᷣſ.xc.
Am̃ in me ſperauit liberabo eum:ꝓtegam euʒ
qm̃ cognouit nomẽ meuʒ. Septima vtilitas
ðꝛ lucrifactionis.Sicut em̃ fiſc' lucrat᷑ de alio
rũ amiſſione ⁊ dãno:vtputa de homicidio:fur

tis ⁊ hmõi.vt hr.C.de iure fiſci.⁊.ff.eo.ꝑ totum

ta bonus hõ ꝑ virtutẽ ſpei de oiĩb malis ſibi
llatis lucat᷑. qꝛ ð ꝑſecutione aciniuſticijs ſibi

factis: alijſq; dãnis:expectat magnã ſibi głiaʒ

dari. et ideo gaudet ⁊ lucrat᷑: dicente Gꝛegoꝛio
in moꝛal.li.x. Bonoꝝ mens quo durioꝛa pꝛo
veritate tolerat:eo felicitaꝭ pᷣmia certius ſperat.

Ideo dicebat Paulus.j.ad Coꝝ.ij.Nos pati⸗
mur vt ſpes noſtra ſitfirma. Etad Roma.xij.

nos hoꝛtat᷑ di. Spe gaudentes:in tribulatio⸗

nibus patientes.

CLtaua vtilitas ðꝛ letificatiõis. Spes ei

o eſt conſolatio chꝛiſtiani dũ hic viuit. qꝛ
ſicut ille qͥ non poſſidetin re niſi vnã do
munculã ꝑuũ:ſperãs habere maioꝛẽ ⁊ pulcrio

remag gauget deilla in ſpe q;; deiſta ĩ re. Sic
us qͥcqͥd in hoc ſeculo poſſidet:paꝝ eſti

virtuo in h
mat reſpectu eoꝝ q̃ ſperat:de qͥb cõtinuã cõſo⸗

lationẽ habet.Et ad hoc applican põt ũlð Oui⸗
dij in.x.methamoꝛ.di. Spes eſt q̃ capiat:ſpes
eſt q̃ paſcit amantẽ. Ideo dicebat Paulus ad
Rom.v.Gloꝛiamur in ſpe gloꝛie filioꝝ dei.Dde
hac quoq; cõſolatione ſancte ſpei did põtillud
Pꝛouerxuij. In gaudio eius ñ miſcebit᷑ extra/

neus.

tutam ac firmm.

timent ſed deſiderãt moꝛi:firmiter credentes ꝙ;

ad ſuꝑnã felicitatẽ puenient.Sicut Paulus qͥ
dicebat ad Phitł.j. Cupio diſſolui ⁊ eſſe cũ chꝛi
ſto. Eapꝛopter aia nr̃a põt comꝑari matri bñti
tres puellas qᷓs ad maritũ mittit veſtitas de ſe⸗
rico:vt ab ipſo ĩduant᷑ auro. Aia em̃ nrf̃a habet
tres potentias q̃s neceſſe eſt in b mundo veſti⸗

ri tribi veſtib theologiqꝗ.ſ.fide:ſpe:ac charita⸗
te:vt in ꝑadiſo induant᷑ a ſuo celeſti ſponſo tri

bus dotib⸗ gkicicanalto. Intelligẽtiã ꝗ̊ debemꝰ
re firma fide:vt in ꝑadiſo induat᷑ cla/
ra dei viſione.voluntatẽ vᷣo charitate:vt in vita
eterna induat᷑ ꝑfecta dei fruitione. Memoꝛiaʒ
aũt ſpe:vt in celo induat᷑ irrefragabili ſue felic/
tatis certitudine ⁊ tentione.
Oni mñ viri etiaʒ in hoc ſeculo habentꝑ
b ᷣtutẽ ſpei quandã de ſua butudine cer⸗

hicinduere

iIittudinẽ:⁊ ideo leti moꝛiũtur. Sicut ſle
potianꝰ de qͥ ad Heliodoꝝ ſcribit Hierony.d.
ꝙ cũ eſtuaret febꝛibo ⁊ moꝛti vicnus eſſi letus

erat:⁊ vniuerſis circa ipᷣm ploꝛantibo ſolus ipᷣe
ridebat.videbat em̃ qð alij nõ videbãt.⁊ q̃ſi in

occurſum adueniẽtiũ ſe erigebat:ita vt nõ vide
ret᷑ moꝛi ſed migrare:⁊ mutare amicos ñ relin/

Ona vtilitas ðᷣꝛ ſuſtentationis. Spes
n cm eſt q̃ſi baculus ſuſtẽtãs nos ambu⸗/
lantes in iſta gegrinatione⁊ ad patriaz
tendentes:q̊ ſuſtẽtati ad illa tandẽ ꝑueniemꝰ v-
q; in finẽ in bonis oꝑibo ꝑſeuerantes. Ideo öꝛ
Eſa.xl.Qui ſperãt in dño mutabũt foꝛtitudinẽ:
aſſumẽt pẽnas vt aqͥle volabũt ⁊ non deficient.
Paulus q̊ͥʒ ad Heb.vj. inqͥt. Foꝛtiſſimũ ſolacd
um habemꝰnos qͥ confugimus ad tenenda p/
poſitam ſpem:quã ſicut anchoꝛã anie habemꝰ

Exima vtilitas ðꝛ głificatiõis. Securꝰ
d em eſt hõ ꝑ vᷣtutẽ ſpei ꝙ ad głiam ꝑue⸗/
milet ſempiternam: iuxta illud Sap̃.iij.
Spes illoꝝ ĩmoꝛtalitate plena eſt.Et· Pꝛouer.
xxix.Qui ſperat in deo ſubleuabit᷑.ſ.ad vitã eter
nã.Deꝰ em̃ ſaluatillos qͥ ſpem verã in eo habẽt
De q̊ inqͥt dauid in pᷣſ.xvj.Qui ſaluos facit ſo-
rantes in ſe. Illi ̊ qui veracit᷑ in dño ſperãt nõ

Uuredall

aniniaut
anie nf
(us V 7
guocinn
lene b⸗/
celipo⸗
7 alimi
lvpus
aſftll
iuinin
ſumiin
bantmlue

ſentes decl

Crnlict
valedin
Carfinien
Ficttyenit
tardi
Node
baion
bitaran
coꝛdiae
locamun
amnnt⸗
mutu
imnnũn
oluomte
iftuipb
iſctog mo
orhige
cunile⸗
acſ⸗
Vonftum
Mluns
Aeadrn
untdefer
cuuldohe
nodvol
Whaclale
dehacgiaq
Neckoaudtt
ſhmoral
linns we
Cepeam
WeGrmn
aamͤc
nased

,

iitoaſe
rn
otlche
egent
miſeni
nopi
nereren⸗
mo cae
ſſerenn.
luanter,

9

Sne
Mnunns ar
onndütfancr
NGndssn

tanchgineltn
„

egimis Sn
. 4 4 2 .
ſpag Aan
run ui⸗

ben veräine
Ouiſalnosien
at in duo ein
alou: uc

NeNN

fümmin A

icrertmna

quere.hecille. Moꝛiunt᷑ ergo boni cũ magna
animi exultatiõe.mali vo cum maria anxietate

anie ⁊ coꝛꝑis.UVñ legit᷑ in vitaſpatꝝ ꝙ qͥdã ſan
ctus vir ⁊ bonus heremita deſiderabat videre

quõ aia pcõꝛis ⁊ iuſti exeat de coꝛꝑe.quem vo
lens deus ↄſolari:miſit vnũ lupũ qͥ intrans eiꝰ

cellã appᷣhendit eiꝰ veſtes dentibo et extraxit euʒ
de cella:oſtẽdens ꝑ ᷣ ꝙ debebat eũ ſeqͥ. Cũ gil
le lupus ꝑdurxiſſet eũ vſq; ad auitatẽ ꝓpinqoꝛẽ

xeceſſit.ille vo intrauit q̊ddã monaſteriuʒ extra

ciuitatẽ:in qͥ inuenit q̃ndã ſolitariũ valde famo

ſum infirmũ ad moꝛtẽ:ꝓ cuiꝰ funeralibo para⸗

bant᷑ młti cerei:erãtq; aues illiꝰvrbis valde do

lentes de eiꝰ moꝛte:q̃ſi peripᷣm deꝰ oẽs nutriret

Et videbat᷑ eis ꝙ ꝓpter illiꝰ moꝛtẽ oẽs deberent
valde dõnificari. Iſte ̊ bonus heremita expe/
ccat finẽ eius vite.Cũ igit᷑ ſpᷣs eiꝰ moꝛi veniſſet
vidit venire maximã demonũ młtitudinẽ mul

tũ terribilẽ cũ vncinis igneis.Audiuitq; vocem

de celo dicentẽ demoni qͥ habebat vncinũ terni/
bilioꝛẽ.Sicut iſta aia nunq; ꝑmiſit me ĩ ea ba/⸗

bitare etiã ꝑ hoꝛõ:ita tu illã de coꝛpꝑe ſine miſeri
coꝛdia extrahas. Poſt quã vocẽ ſtatiz demõ di

lacerauit illiꝰcoꝛ cũ vncino:⁊ cũ maxis toꝛmẽtꝭ
extraxit aiam. Qua re terribili viſa:ille heremita
intrauit ciuitatẽ ⁊ in platea iuenit qᷓndã paugeʒ
ꝑegrinũ infirmũ:quem nullus hoſpitio reciꝑe
voluerat:⁊ pietate motꝰſtetit cũ illo per vnũ diẽ
cõfoꝛtãdo illũ ⁊ illi ſeruiẽs.Cũ ̊ᷓ ille ꝑegrinꝰ ve

niſſet ad moꝛtẽ:vidit ipᷣe heremita ſem̃ micbae
lem archãgelũ ⁊ ſaem̃ gabꝛielẽ ꝓ ania illiꝰ veni⸗

re:ac vnũ illoꝝ ad caput infirmi:alteruʒ vᷣo ad
pedes eiꝰſe ponere.videbaturq; illi heremite ꝙ;
rogarẽt aiam illiꝰ ꝑegrini vt ſecure de coꝛꝑe exi
ret.ſed illa nõ videbat᷑ velle exire. Lũc dixit an⸗

gelus Babꝛiel ſaõ Michaeli. Apphẽde hanc
aiam ⁊ deferamꝰ eã in celũ.Cui rñdit ſcũs mi⸗

chael. Deꝰ pᷣcepit vt ſine doloꝛe extrahamꝰ eã:et

iõ nõ dʒ vio lẽter extrahi. Poſtmodũ archãgel⸗

Michael alta voce dixit.O dñe de qd vis fiat

de hac aia q̃ nõ vult de coꝛꝑe exire. Et vna vox

de celo audita eſt dicẽs Ego mitto Dauid cum
pſalterio ⁊ alijs cãtoꝛibo vtilla aia audiẽs dul/
ciſſimas melodias plenas dulcedine exeat de

coꝛꝑe:attracta cantꝰ ac ſoni ſuauiſſimi iocundi/⸗
tate. Statimq; veniẽs dauid cũ cantoꝛibo mul
tis cantãſq; circa illũ ꝑegrinũ dulciſſimos hy/⸗

mnos:aia illa cũ indicbili iocũditate de coꝛpe
exijt.et a ſccõ Michaele ac alijs ſccis cũ mirabi⸗

libo cantiꝗ in celũ eſt delata.Gaudete igit᷑ o de⸗

uoti chꝛiſtiani ⁊ firmit᷑ ſperate ꝙ et vos ſi bene
egerid ad infinita poloꝝ gaudia poſt huiꝰ vite

miſeriã aſcende.O ſi qͥs videre poſſet aias bo

noꝝ rp̃ᷣicolaꝝꝑ de hac vita migrãtes: pfecto cer⸗
neret eas ita letant᷑ exire ſicut qui de tenebꝛoſiſſi

mo carcere in qͥ muli annis ligatꝰ⁊ iduſus fu⸗
iſſet exiret. Ita gaudent᷑ videret illas ꝓficiſci ſicẽ

letanter ſolẽt hij qͥ diu in mar naufragio ꝑicli⸗

tarũt ad poꝛtũ aſpplicare. Audit em̃ in moꝛte aia
iuſti vocẽ ſui ſponſi celeſt illã inuitãt et dicent

ulud Cant᷑.ij. Ja hyems trãſijt:imber abijt⁊ re
ceſſit:ſurge amica mea:columba mea:foꝛmoſa
mea ⁊ veni.Uidet q̊ʒ talis aia dũm Jeſum ſole
millies ſplẽdidioꝛẽ c celeſtin agminũ multitu
dine ad ſe venientẽ. Ideò qdã bonꝰ religioſus i
trſitu ſuo exultãs iocũdabat᷑ ſicq; dicebat
Jam appꝛopinquat auroꝛa. MMUW
Uideo lueferum qui flmigar
Cum ſuis radijs quos emititt
Et grandem illum planetam qui luce
Lumen alioꝛum in ſe reſtringit
Quare oꝛiens meus iam candidatir
Claritas ſua depingit r
Confines vite me
Tenebꝛas plane plane ſoluendo pelli
Jaeaunenbiaboent deſiderium

ſam contemplaboꝛ illum nobilem ſponſum

Agnum immaculatum magnum deum
Seatundunuram coꝛpus tenebꝛoſum
Quod ſue matri antique dabitur
Et veſtiam me pallio gloꝛioſo

Exgo benedico diei in quo fui naus
Ego bñdico ſacerdoti ⁊ ſacro foni
Diel et hoꝛe qua fui baptiſatus

Criſmati quo frons mea inſignita

Edgo quoq; oleo ſancto benedico

Quo cum membꝛa mea vnca
Ego benedico tempoꝛi quo fleui
Paſſionem chꝛiſti ⁊ mea peccata
Alteri tempoꝛi ſepe ettotaliter
Ego benedico:quod mihi conſulerit
Ingredi hanc ſancam religionen

Quog de eterno igne me redemit

Ego benedico ſancuis lectionibus
Miſſis ſanctis ⁊ officio diuno
Bonis cogitationibo in oꝛatione factis

Uigilijs veſpertinis ⁊ matutinis

Contemptui patientie ⁊ humilitati
Felici hoꝛa fadam meum iter
Benedicua ſit ſtrica pʒauꝑtas
Quam ſeruaui ⁊ ſeruo omni hoꝛa
Sancta obedientia ⁊ caſtitas
Benedicum ſit ſilentium ⁊ magnus ferudꝛ
Tanti ieiunij:diſapline tante
Charitas et alij mei ſudoꝛes
Mee deuotiones ſecrete ⁊ ſancte

Cum tanta genuflexione et tanta coꝛona

Ego benedico omnibus
Ecce autumnus ⁊ tempus meſſis
Statim recolligam centuplicatum
Fructum de bonis meis operationibns
Statim ſtatim mihi remuneratio fiet
Copioſiſſime de omni meo laboꝛe
Et cum chꝛiſto ero gloꝛificatus
Rumpe illum filum o moꝛs chare amice
Que debilem viram meam adhuc retine
1 2

Diſſolue dimitte ⁊ rumpe laqueum
CLCito deſiderata iam ven
Ouia ſine medio tuo non poſſum habere
Illam palmam bhuius infiniti bonn
Et vos patres qui ſtatis me videre
Pꝛopter me oꝛo ne triſtari veliiis
LCum mecum gaudere debeatis
Oꝛo iam ne diutius retardetis
Meum felix atq; optatum ter
Aliam refectionem amplius non mihi date
n me ſentio ignem illum diuunũ
ideo ꝙ ero gloꝛificatus
Saintillulari de incenſo criſtallino
Ego contemploꝛ coꝛda beatoꝛum
Et video hieruſalem aperire poꝛtam
Et angelos cum omni ſono hilares
Ecce Mariam:ecce meam amaſiam
Ecce roſam:ecce candidum lilium
Angelus bonus ire me confoꝛtat
Ecce dulcem ſuum ⁊ benedicum filium
Ecce Jeſum:ecce meum deſiderium ⸗
Qui dulci mente facit me celeſtem
Dulces patres mei vos bene valete.
Quibo exple feliciter migrauit ad dñm.Et iðo
dico cuilibet veſtrũ illud Ps.xxxvj. Spera in
dñno ⁊ fac bonitatem ⁊ inhabita terrã:et paſcer
in delicijs eius. ð?
Pars tercia huius ſermonis de oppoſitione
ſpei ſò deſperatone. FP
Anctiſſime ſpei direce opponit᷑ deſpe
8 ratio ꝓpꝛie dicta ᷣm ſniam theologo /
ruũ in.ij.diſt. xliij. et Alexan. de ales ĩi.ij
prte ſũ me in tractatu de pctõ deſpera⸗
tionis.Et idẽ tenet Areſt.in.iiij.Ethᷣ.De q̃ deſpe
ratione tres bꝛeues cõſiderationes faciemꝰ.qꝝ
Pꝛima dicet᷑ demõſtratio.ſ.eius grauitatis et
malignita. Pꝛo cuiꝰ expeditiõe ſcendũ eſt ꝙ;
vt inqͥ t mgr in.ij.diſ.xliij.Oeſperatio eſt qᷓ quis
betd diffigi de dei bonitate criſtimad ſn⸗ ma
i

iciã diuine bonitad magnitudineʒ excedere. Et
idẽ ait Alex.de ales vbis.⁊ Tho.ij.ij.q.xx.Etta
lis deſperatio ðꝛ pctm̃ in ſpũmſctm.vt ðt mꝗr ĩ

pᷣdicca diſt.ſcði.et btũs Bonauẽ.ibideʒ;. Uñ ait

glo. ſuꝑ Leui.x.ca. Pctm̃ in ſpũmſem̃ eſt ĩ ſce/

ſua deſꝑare.Eapꝛopter hoceſt guiſſimũ ⁊ val/

de ꝑiculoſum pctm̃:ita ꝙ rõne difficił curatõis

ðꝛ icurabile. Ideo ðꝛ deſꝑato Hiere.xxx. Inſa/⸗
nabił fractura tua:peſſima plaga tua.Et.ij. Re
gu.ij. dixit Abner pꝛinceps militie ꝓpli iſrael ad
Joab pᷣncipẽ ꝓplłi iuda. An neſcis ꝙ ꝑickoſa ſit
deſpatio.et Pꝛouer.xviij.ſcptũ eſt. Impiꝰ cum

in ꝓfundũ cogitationũ ſuaꝝ venerit veniõ con
temnit:⁊ ſequi᷑ eũ ignominia ⁊ obpꝛobꝛiuʒ. et
Hier. xviij.dicebãt deſperati.Deſpauimꝰ:poſt

co gitationes noſtras ibimꝰ:⁊pꝛauitatẽ coꝛdis

7

noſtrifaciemꝰ. Et Iſið.in li.ij.de ſũmo bo.inqᷣt
Perpetrare flagitiũ moꝛs anie eſt.ſed deſpꝑare

ð

lerib vſq; in fineʒ vite ſue ꝑſeuerare:⁊ de ſalute

eſt deſcengere in infernu Et Leo papa de peni.
di.iij. in c. ſceleratioꝛ.ait. Sceleratioꝛ oib o iu/⸗

da ⁊ infelicioꝛ extitiſti: quẽ pnia non reuocauit

dad dñm ſed deſpꝑatio traxit ad laqueũ. O male/

dicta deſꝑatio:ſicut ſpes eſt ca innũerabiliũ bo/
noꝝ:ſictu es c oim maloꝝ.UVñ ſuꝑ illa verba

Pꝛouer. xiiij. Si deſperauen de venia i die an/

guſtie ĩminuet᷑ foꝛtitudo tua:dic̃ glo.Sic ſpes

eſt illa qᷓ oia mala iminentia ↄſtanter ⁊ libenter
ſuſtinent᷑:ita nullũ pcm tãtũ minuit foꝛtitudi/

nẽ meni q; deſperatio. Uñ nihil eſt exec abiliꝰ
deſpatione:qua qͥ habueritin laboꝛibo huiꝰ vi/
te ſuccũbit.Et qð peiꝰeſt:in fidei certamie ↄſta/⸗

tiam ꝑdit. Hecibi. Sed de hoc ꝑicło deſpatio
nis ac de eiꝰ grauitate bꝛeuiꝰ ꝑtrãſeo.qꝛ aliq̃ di /

xi ſupꝛa in pᷣma ꝑte huius oꝑis ſermòe.vij. ꝑte
vltima. +
Eicũda cõſideratio ðꝛ cauſatiois.ſ.vnde
s ipſa deſꝑatio cauſet᷑. Et rñdet Tho.ij.ij
ꝗX.xx.ar.iiij.ꝙ oꝛit᷑ ex trib.ſ.luxuria:triſti
cia:⁊ accidia. Pꝛimo ex luxuria.qꝛ homi dedi⸗
to carnalitatibo apparẽt bona ſpũalia valde ar/
dua ⁊ q̃ſi ipoſſibilia adipiſci:et ex ᷣ in deſꝑatio

nem venit. Ideo ſuꝑ illa vba apłi ad Eph. iiij.

Deſꝑantes ſemetipſos tradiderũt ipudicide:in
qͥt glo. UVt nihil qͥd ĩmundũ ſit pᷣtermiſerint: qᷣa

nunq; luxuriãdo ſatiant᷑ qͥꝝ voluptates termi⸗
no carẽt. Scðo oꝛit᷑ deſꝑatio extriſticia.Sicut

em̃ hoĩes in gaudio eriſtẽtes efficiunt᷑ maioꝛis

ſpei:ita in triſticia exiſtẽtes in deſpationẽ labũ/

tur.vt inqͥt Areſt.ij. Rheto. IJdeo Apłus.ij.ad
Coꝝ.ij.alt.Cõſolamiĩ ne foꝛte abũdãtioꝛi triſti⸗/
cia abſoꝛbeat᷑ qͥ huiuſmodi ẽ. Ubi glo.Ambꝛo
ſij inqͥt. Ne nimia triſticia.ſ.deſperatiõis faciat
eum cõuerti ad cmittẽda pcc. W
Ercio cauſat᷑ ex accidia.Cuʒ em̃ accidia
t ſit tediũ interni boni:vt Aug.diffinit ſu/

per PsS. De qᷓ etiã Gꝛeg.in q dam omeł.

ait. Accidia eſt de vᷣtutũ laudabili exercicio vtri/
uſq; hoĩs lãguida deiectio.Et Berñ. in qdam
epła dicit. Accidia eſt qdam animi lãguoꝛ qͥ le/

gere nõ libet:oꝛare nõ delectat:meditatiões ſol /

licite nõ ſentiunt᷑. Ideo ralis accidioſus facilit᷑
prũpit in deſꝑationẽ.qꝛ oĩia bona ſpũalia ei ve⸗
niũtin abominationẽ ⁊ faſtidiũ. Eapꝛopter de
accidioſo dici pᷣt illud pᷣſ.cvj.Oẽm eſcã abomi⸗
nata eſt aĩa eoꝝ:tranſierũt vſq; ad poꝛtas moꝛ
tis.ſ.ꝑ deſpꝑationem. n
Ercia ⁊ vltima ↄſideratio ðꝛ remediatio
t nis. Quia em̃ vt inqͥt Augꝰ in c.coꝛripi
ant᷑.xxij.q.iij. Nõ eſt de aliq̃ deſperãduʒ
donec eſt in hoc coꝛꝑe ↄſtitutꝰ.vt etiã hr in c.an
gnat ronem di. Quia nonnunq; qð diffidentia
etatis differt᷑ cõſilio maturioꝛe ꝑficit᷑. Quia etiã
inqͥt Augꝰ.in li.de vera innocẽtia.ſNõ eſt deſpe

randũ de malis:ſed ꝓ ipſis vt boni fiant ſtudi⸗

oſius ſupplicandũ.qꝛ numer⸗ ſccõꝝ ſꝑ auc ẽ.

oaug
amnſitu

ret Wa
Att
Mea
alcamen
ne
nopdi
nöͤlgn⸗
loine
ſino
tos fee
Vlan
fegati
bis de

dermng

moden

4 . . “
mmnt ſone

ve „
nee l

mob⸗ .

aane
Soslamöeri “
e

Jeo Zotusid
ni Dbigo e
6i i
Andioſus ſncl
vona pülue,

Eadeee
duü. e

. ,

Gagen

B'NCN
go difie
tboni fi/

ſooseN

Folium

de nũero impioꝝ.et in eodẽ libꝛo etiam ðᷣt.Pꝛi
ma ſalus eſt declinare pctm̃.Secũda nõ deſpe

rare de venia. Naã ipſe ſe in eternũ ꝑimit qͥ apud

miſericoꝛdẽ iudicẽ ad penitentie lamenta nõ re/

currit. Ideo pctõꝛibovolo tradere tria contra de
ſperationẽ remedia. Pꝛimũ eſt redẽptõis nr̃e
meditatio.Ut em̃ ait Alex.ð ales in.ij.ꝑte ſũme
in trac.de pctõ deſperatiõis.ar.vl.remediũ pᷣn⸗

cipale cõtra deſperationẽ eſt cõfidentia de chꝛi/

ſto paſſo ꝓ hũano genere qð erat in pctõ. Vnð
ſuꝑ illud ad Rom̃.v. Pꝛo ipijs moꝛtuꝰeſt:in⸗
quit glo.ſle deſperes de eius potẽtia cuiꝰ axpa

„ .

ret talis in moꝛte beniuolentia:a qͥ tales arras

accepimus qͥ donauit impijs moꝛtẽ ſuã: qͥ ſer⸗

uat iuſt vitã ſuã.Et ideo Augꝰ.in li.de cõtẽpla
tione Jeſu xpᷣi.c.xxx.dicit. Quãato potentioꝛ ẽ de
us ad ſaluandũ:tãto ſecurioꝛ ego ſum. Pecca/⸗

ui grãdepm̃:multoꝝ ſum mihi cõſcꝰ delicto/
rũ:nec ſic tũ deſpero:qm̃ vbi abundauerũt de⸗

lica:ibi abũdabit ⁊ gra.Qui deſperat de venia

pctõꝝ:negat deũ eſſe miſericoꝛdẽ. Magnã g̊ in

iuriã deo facit qͥ de eiꝰ miſcðia diffidit:q̃ntũ ĩ ſe

eſt negat eũ habere charitatẽ:veritatẽ:et ptätem:

in qͥb conſiſtittota ſpes mea.ſ.in charitate ado
ptionis:in veritate ꝓmiſſiõis:⁊ in ptãte redem⸗

ptionis.Et in eodẽ libꝛo ⁊ c.etiã inqᷣt. Nullũ taʒ

potẽs tãq; efficax eſt medicamentũ g̊ impetũ de
ſperatiõis qᷓ; moꝛs dei redẽptoꝛis.Extendit em̃
bꝛachia ſua in cruce paratꝰin amplexꝰoĩm pec/
catoꝝ. Berñ.q̃̊ in qdam ſermone ie Peckaut
pcem̃ grande:cõſcientia mea turbat᷑ ſed non ꝑ⸗
turbabit᷑.ſ.vſq; ad deſperationẽ.qꝛ vulneꝝ do
mini recoꝛdaboꝛ. O
Eecundũ cõtra deſperationẽ remediũ eſt
8S ſcpturaꝝ admonitio. Nã admonemur
in ſacra ſceptura ne deſpare öbeamꝰ. vñ

Ecci.xxij.ðꝛ.Ad amicũ etiã ſi ꝓduxeris gladiuz

ne deſperes reuerti.qꝛ eſt regreſſus ad amicum
ſq; chꝛiſtũ abſq; cõuicio ⁊ impꝛoꝑio.Oẽs etiaʒ
ſancti ad ſpandum de venia nos hoꝛtant᷑.intra
q̃s Augꝰ.in ſermone.j.de pnĩa ait. Iniqͥtatẽ tu⸗
am ſitu agnoſò:deꝰ recognoſcit.nemo gꝗ̊ᷓ deſpe
ret. Male aũt deſꝑat qͥ credit ꝙ etiam ſi pniam
agat ꝓ pciis ſuis:diuina miſcðia nõ indulgeat

ale etiã ſperat qͥ ſe poſt młta tpa ad pnie me
dicamẽta reieruat.Et idẽ in li.ł.omeliaꝝ.omeł.

xrj.ðt. Pcm̃ cum deſꝑatiõe certa moꝛs eſt. le/⸗

mo g̊ dicat. Ego damnatꝰſũ.Talibo malis deꝰ

nõ ignoſcit.Cur nõ addo pccã pcis.fruar ſecu
lo in voluptate laſciua:in cupiditate nephanda
iã ꝑdita ſpe reꝑatiõis.Uel:hic habeã qð video
ſi nõ poſſum hr̃e qð cedo.Deꝰ em̃ nr̃ ſicut cau
tos fecit eos qͥ nõ ceciderũt:ſic deſꝑatos eſſe nõ
vlcra illos qͥ ceceiderũt Hecille.Et Chꝛyß.in li. ð
reꝑatiõe lapſi inqͥt. Illiꝰet᷑ne ciuitat ianuas no

bis deſꝑatio claudit:ſpes aꝑit:fiducia latuzʒ p/
bet ingreſſum.et Iſið.in.ij.de ſũmo bo.ait.Ne⸗

mo deſperare debet de venia:etiã ſi crca finẽ vi

L.XIDH

te ad pniam cõuertat᷑vnumquẽq; em̃ deus de

ſuo fine:nõ de vua pᷣterita iudicat. Etibideʒ ad,
dit. In vita hoĩs finis qrendus eſt:qm deꝰ? nõ

7

reſpicit q̃es antea vixerimꝰ:ſed q̃les circa fineʒ

vite erimꝰ. Augꝰ.etiã in c. agnouimꝰ.xxvj.q.vſ.
rephendit deſperates di. Hoꝛremus tãte impi/

etatis aliquẽ re iri vt de dei pietate deſperet qſi

nõ poſſit ad ſe quis tꝑe cõcurrenti ſucurrerez

piclitantẽ ſub onere p cõꝝ hominem redimere.
QAuid hoc aliud eſt ler⸗

uitet ad pniam ⁊ ꝓmittat cõuerſo pcõꝛi veniã

qᷓcunq; hoꝛa ĩ

hoc aliud eſt q́; moꝛienn moꝛtẽ addere
eiuſq; aiam ſua crudelitate ne abſoluta eſſe poſ
ſit occidere:cũ dñs ad ſubueniẽdũ gꝑatiſſimꝰ in /

igemuerit.nec velit moꝛtẽ pctõꝛis
ſed mag vt couertat᷑ ⁊ viuat. Et idẽ hr. xxvj.q.)

de hijs.⁊ c.alligãt.⁊ in muid alijs locis q cau

ſa bꝛeuitat omitto.

Erciũ cõtra deſpꝑationẽ remediũ eſt exi⸗
t ploꝝ cõſideratio. Habet᷑ em exẽpluʒ.jij.
KKeg. rj. de Dauid. Uñ ibidẽ inqᷣt gio. 95
ſtatu ſup. Dauid cadente nemo ſuperbiat: de la
nemo deſpet. ira⸗

.

pſu etiã reſurgẽte Dauid

–

biliter ſebtura ⁊ ſuꝑbos pᷣmit:⁊ humiles leuat.

Hec ibi.Exemplũ q̊ʒ habemꝰ de Raab mereri

ce et de latrone. De qbo Chꝛy.vbi S. ait.· Raab

meretrix erat:ſed ſaluata ẽ. Latro homicida fu/

it: ſed ꝑadiſi ciuis facus eſt. DHec ᷓ conſidera x
nunq; deſperes. Hecille. Ad p̃dica etiã addu⸗

ci põt illud qð legit᷑ in croniq minoꝝ fratꝝ:vbi

hr ꝙ cũ btũs Franciſc ꝑ reuelationẽ intellexiſ
ſet fratrẽ Heliam eſſe damnandũ:tantũ erinde

ipᷣm abhoꝛrebat ꝙ eũ euitabat ⁊ cũ illo nõ loqᷓ/

bat.qð aduertẽs frat᷑ Helias hũili ĩpoꝛtunita⸗
tea ſcõ cãm qſiuit.⁊ ille oẽm reuelationẽ exrpo⸗

ſuit.Quo audito frat᷑ Helias tritꝰlachꝛymiſqʒ

ouẽ ꝑditã derelinqᷓs:ſed moꝛe pij paſtoꝛis eaʒ

collige:qꝛ nouit deꝰ mutare ſniam:ſi pœõꝛ no/
uerit mutare delictũ.Et ego tantã fidẽ habeo in

te ꝙ ſi in inferno eſſem ⁊ ꝓ me oꝛares:aliqð re⸗

frigeriũ ſentirẽ.vnð obſecro roga ꝓ me.Mot⸗ꝰ

igit pietate bũs Fran.ꝓ reuocàda ſnia damna
tionis eius feruẽter oꝛauit:⁊ a deo ipetrauit ꝓ
damnat?nõ eſſet. ſed tñ voluit deus ꝙ in puni/

tionẽ ſuoꝝ delicoꝝ extra oꝛdinẽ moꝛeret᷑. et ſic

factũ eſt. Nã coꝛtone moꝛtuꝰeſt cũ eſſet extra oꝛ

—

dinẽ.ſed tñ in ipᷣa moꝛte penituit.⁊ ſic dãnatꝰ ñ

fuit. Refert 8; Jacobo de vitriaco ꝙ qͥdam pᷣn⸗
ceps latronũ

ptus q̃ſiuit ab eo qͥd vellet.Et ille dixit Equum

veſtrum ⁊ veſtes. Rñdit ahbas. Bona dei ſũt

cõmunia. Jazʒ annis plunb hijs reb vſus ſũ:

deſpat? de ſua ſalute in q̃dã ↄtra⸗
ta moꝛabat᷑:atq; totã illam regionẽ depᷣdabat᷑.·
nunc hos ſpoliãs:nũc illos iugulãs.Að audi
ens qdam ſeũs abbas prexitad eum:quẽ ipſe
latro ſtatiʒ cepit cũ ſocijs ſuis. Abbas vo ſic c

iuſtum eſt vt⁊ vos eis nũc vtamini. Tũc dixit

ipſe pꝛinceps latronũ Hec oĩa hodie vendemꝰ*

ii 3

Bermo

etneceſſaria nobis ememus ad vicnʒ. Cui ab

bas dixit. Quare tantũ laboꝛas fili ⁊ te ꝑiculis

erponis tã magnis ꝓ victu tuo. Ueni mecũ ad
monaſteriũ ⁊ ego tibi de vicu ꝓuidebo. Cuiil

le. Ego nõ poſſem comedere fabas vfras et ole/
ra:nec bibere ceruiſiã veſtraʒ. Abbas vo rñdit.
Ego dabo tibi piſces bonos ⁊ carnes et vinuʒ
bonũ. Uix tande tot bonis ꝓmiſſis acqeuit ire

ad mõaſteriũ ad ꝓbãdũ q;d ei abbas faceret. At
ille fecit ſibi ꝑari vnã pulcrã camerã et bonũ le/

ciũ:⁊ aſſignauit ſibi vnũ bonũ monachũ qui ei
ſeruiret ⁊ oia q̃ vellet ſibi ꝑaret.Oi aũt die poſt /
qᷓ; latro comederat:ille monachꝰ coꝛã eo come⸗
debat panẽ mmodo ⁊ aquã bibebat.quod cũ

piurib diebo feciſſet:latro ſemel euʒ introgauit

qre tã artã pniam faciebat:⁊ vtꝝ hoĩes interfe/⸗

ciſſet:vel foꝛnicatiõeʒ feciſſet:aut adulteriũ ſiue

ſacrilegiũ. Monachꝰ aũtpᷣ admiratiõe cepit ſe
ſignare dicẽs. Dñe qͥd diꝗ. Ego a puericia hoc

monaſterium intraui ⁊ nunq; młierẽ tenigi:nec

aliquẽ hoĩem vnq; cõtriſtaui:nec aliqd moꝝ qᷓ
dic feci. Cui latro.Quare ̊ tatuʒ te afſ flig.Quli
ait. Ut deũ ꝓpiciũ mihi habeã.Lũc latro cõpũ⸗

aus intra ſe dixit. Quare miſer ⁊ ĩfelix ego qᷣ tot
mala feci.ſ.furtũ:adulteriũ:homicidiũ:rapias:

ſacrilegia:⁊ oĩa pctã:nõ ieiuno ⁊ ꝑ pniaʒ me nõ
affligo. Et ſtati vocato abbate cecidit ad pedes
eius ⁊ pniam accipiẽs:monachus facus eſt.ac
poſtea tantã pniam fecit in relgianeg. oẽs ali⸗
os de monaſterio ſnꝑauit. Multa alia exem/
pla ponã infra in ſermone qᷓrte ferie poſt paſca:

in qᷣbo oſtedã qualit᷑ deꝰ oẽm pctõꝛem ad ſe cõ⸗

uerſum recipit ⁊ ei indulget:qꝛ piꝰ⁊ miſericoꝛs

eſt. vt patet.l.diſt.c.qꝛ tua.etc.ſi qͥs.et.j.q.vij.c.ſi

àa

qs.et.ij.qj. mulci.et.vij.q.j.c qͥ negãt.et.xxij.q.
ilij.c.vnuſqͥſq;.etc.incõmutabił.ecc.nõ ſꝑ.et c.

omne.et.xxiij.q.iiij.c.hec aũt vita.et c.ipᷣa pietas

et c. ſi illic. ecc.duo iſta.et.xxiij.q.v.c.ſi nõ liq.et c.
ad fidẽ.et c.relegentes.et.xxvj.q.vj.c.is qͥ.et.xxiij
q.j.c.apud miſericoꝛdẽ. et.xxxiij.q.ij.c.admone⸗
re.Et de pe.di.j.c.libẽter.et c.multiplex.et c.ipoꝛ
tuna.etc.nouit.et c. quãobꝛẽ.et c.qa diuinitat.
et c.pᷣdixerat.et c.medicina.et c.quẽ penitet.Et ð
peni.diſt.iij.c.minuite.et c.ille res.et e.tcalis.et c.
adhuc iſtat. In qͥbo capitulis oſtẽdit᷑ q́; magna
ſit erga pctõꝛes cõuerſos dei miſcðia. Etiðo re

pᷣhendendi ſuntilli qͥ dicũtillð Job.vij. Deſpe⸗

raui:nequaq; vltra viuã.ſ.vita gre.et ꝑ ↄſeq̃ns

nec vita glie.Etillud Hiere.xv. Plaga mea re⸗

nuit curari.ſ.ꝑ deſperationẽ.Alij aũt aut nimiũ

—

mẽedo:⁊ deſcẽdũt vſq; ad abyſſos.ſ.deſpando.

Sicut fecit qͥdam in ciuitate Noꝛbicẽſi qͥ mulj

malis implicatꝰ:cũ a qͥdaʒ ſuo ſocio bono viro

hoꝛtaret᷑ ad pniam faciendã ⁊ coꝛrigẽdã vitaam
ſuã:ipᷣe illũ deridebat ⁊ tatã dicebat eẽ dei miſe/
ricoꝛdiã ꝙ ſibi ſufficeretin fine vite ſue in moꝛqᷣ

ſumunt:autin baratrũ deſꝑatiõis ruũt.ODeqͥ/
us inqᷣt ꝓphᷣa. Aſcẽdunt vſq; ad celos.ſ.pꝛeſu

VI

aniculo penitere. Tandẽiſte miſer infirmat? elfk

Socꝰ aũt eius vidẽs eum moꝛti ꝓximũ hoꝛta
bat᷑ ipᷣm ad cõfeſſionẽ:rogans vt dei miſcdie re

coꝛdaret᷑.de q̃ ſanus multũ pᷣſumebat.ſed ipſe

diabolo deſpationem ſuadeti mag attẽdebat.

Nocte vo moꝛi ipſiꝰ viſio talis ſoco eius mo⸗
ſtrata eſt. Uidit em dñm Jeſum indutũ cami⸗

de coccinea:capite ſpinis coꝛonatũ:manibo pe⸗
dibuſq; vulneratũ:actotũ ſanguie madcfaqũ:
et in ſiniſtra manu crucẽ tenentẽ: rubꝛo vulnere

laterꝭ cũ hũero denudato coꝛaʒ lecoo ſocij infir⸗/

mantis aſtare:⁊ hec ſibi blãdis vᷣbis dicere.Ec
ce q̃lẽ ꝓ tui amoꝛe ꝑtuli paſſioneʒ. Cerne caput
meũ ſpinoſũ:vide coꝛpꝰmeũ totũ ſanguine cru
entatũ:⁊ later aꝑturã:pete igi miſcdðiam meaʒ
magnã. Naʒ licerm graoteſ is ⁊ eã nõ meruer:tñ
tibi cõcedã veniã deliccoꝝ.Ad hec ille demoni/
bus plenꝰrñdit. Scio dñe miſcðiam tuam eſſe
magnã:et nihilominꝰ ſcio ꝙ iuſticia tua nõ eſt
fruſtra.vñ licet ad me ſaluãadũ foꝛtaſſis tua mi
ſericoꝛdia te incliet:nequaq; iuſticia tua h̊ ꝑmit
teret. Et ideo meri meis nullis exiſtentiv: ſᷣm
iuſticiã tuã ſaluari nõ poſſũ.Fons aũt miſcðie
chꝛiſtꝰ adiũxit. Immo petere debes miſcðᷣiam

meã.qꝛ licet iuſtꝰſim:⁊ obſtinatos in petis pu/
niã :eñ penitẽtibo miſcviam ſꝑ imparuri ꝑatſũ.
Ille ant miſer inceꝑpit denuo diſputare ↄtra der

miſcdðiam:aſſerẽs ſe dei iuſticia cõdemnatũ nõ

velle vllo mõ miſcðiam poſtulare. Recipiẽs ꝗ
ſaluatoꝛ ſue pietaꝭ repulſam:volẽti dãnari iu/
ſte vᷣſus eſt in ſeuitia. Uñ accepta manu dextra
in vulnere later imerſam ⁊ cruoꝛe repletãextra⸗
xit:piectoq; ſanguie in faciẽ moꝛiẽt: dixit. Ecce

miſerrime:ſanguis meus in die vltionis enit ſi⸗

gnũ ↄtra te monſtrandũ ꝙ br̃e potueras miſe⸗

ricoꝛdia: ⁊ illã repuliſti. Sooꝰ igi ex hac hoꝛri
bili viſiõe ſtupefacꝰ⁊ territꝰ:currẽs ad ſo cium

illũ infirmũ vt ei narraretipᷣam viſionẽ᷑:inuenit
cũ moꝛtuũ:faciẽ vſã ad parietẽ tenẽte:⁊ totũ eiꝰ
coꝛpus frigidũ ⁊ extẽſum.vultũq; ipſiꝰ vndiq;

recenti ſanguie cruentatũ:quẽ nec aqua frigida

nec calida abluere vnq; potuit:ĩ ſignũ ſue dana
tionis.Quo ꝓdigio xpᷣs mõſtrauit qntũ ſibi di
ſpliceat ꝙ pctõꝛ qᷓntũcunq; marimꝰ de venia ac

miſcðia ſua deſperet:et a pcõ ſe vnq; reſurgere
poſſe diffidat.Liq; ̊ qñq; qͥs a vicijs ſuꝑet᷑:nõ
debet tñ ſpem reſurgeẽdi amitrere. Ait em Sene
ca ad Ludil. Tolle ſpem nemo victꝰtẽptabit ar/

ma.ſed debemus ſperare ꝙ a peccatis reſurge/
mꝰ. Ait em̃ Salomõ Pꝛouer. viij. Sapia v in

cit maliciã.Et ñ ſolũ gras ⁊ dona dei ꝑ pem̃ ꝑ⸗
dita nob deꝰ reſtituet ſi ad eũ ↄuerſi fuerimꝰ.ſʒ

etiã maioꝛa donabit:vtinqͥt Amb.ſuꝑ Lu. Q&
Zergo nõ ceſſauerimꝰ a bonis oꝑibo ve
s fſificabit᷑ i nob illð OQuidij i epłis. Gꝛa
taa ſuꝑueniet q̃ nõ ſperabit᷑ hoꝛa. Qn ei
videbit᷑ nob ꝙ ſimꝰ in mailoꝛi ꝑicło cadẽdi:ũc
de nob dabit victoꝛiã de boſte nro diabolo ꝗ

vlaedeb

lentestt
mones dr
niſcan⸗
in vodis
loſennan
pntinn⸗
pommerut

ngii
diakbari
ſpanbo.
heſten
fa prwil
Sgante
tiſtime:
terraig
Cae
nerüt
ſpemin
rmucſ
lmruren.
dare⸗
peegs
figalre
f deadr
ſe Dico:
udcbea
o on
icedin
deben
timol
coſilii
nemo
reüten
vidi.g
erclam
gehu⸗
glier⸗
munr p.

arim
enidn,
rhamnlttr
nchat ſ⸗
Slocotisn
Nnnuiten

uimane

Emdꝛo Mr
lad ſonit,

*

ummancſe
imnſſisna
tcaabgni
ls emacef
Fons aüt nic
dhes miſcdian
uws Moais i
mpamn earſi.
Hhrrarr n dei
1cödannari no
n Reapiisz
lan dinan in/
umann dem
oreneplcn
oriit: dint. S
evltonis aniſ⸗
tonucnns i
Pigtabacdon
aunis 0ſocun
m mioriaN
rimar: wiie
liz gl'mug
muftid
iinüſuedans
urämſbidi
m' deveniaae
nq iupar
fieis ycnd
Bten Gan⸗
icr titbltd/
Cans tcund
iij. Gapiayn
ndeiepong,
gaſi fuenm
n ſun 1u
—
aiichlu⸗
bit bon. M

Nec temptare ⁊ affligere Job niſi del
Job.j.Ideo debemus ĩ deo ſpare ⁊ eiꝰ adiuto/

Folium

valde debil eſt: c nõ poſſitnos ſuꝑare niſi vo⸗
lentes:vt ait Hiero.in q̃dam epla.Ipſi em̃ de/⸗

mones dicunt hoib illud Eſa.ij. Incumuare vt
trãſeamꝰ.q.d. Nõ poſſumꝰ trãſire ad hitanduʒ
in vobis ꝑ pcmm̃ niſi volũtarie inclined vos ad
cõſentiendũ nob. Pꝛeterea ſine ꝑmiſſie dei nõ
pñt in nobᷣ hr̃e ptãtem.vñ nec in gregẽ poꝛcoꝛũ
potuerũt intrare:niſi ꝑmiſſione Macth. viij
iſi de licẽtia dei

riũ firmiter expectare. Hãc autẽ ſpem hẽbat ille
inditꝰ dux Judas machabeꝰ: dicẽs.j. Mach.
iij. Nõ eſt difficile deo ſaluare in pauds ſicut in

muld.Etiõ cũ pauò ſocijs multos ſuꝑauit.vt

ibi hr. Sunilia q̊q; vᷣba dixit Jonachas filius
Saul.j. Reg.xiiij.? Aſa rex iuda.ij. Parał.xiiij
Et Joſaphat etiã rex iuda.ij. Paral.xx.Dauid
q̊ʒ magnã ſpem in deo habuit vadẽs q philiſte
um cũ baculo in noie dñi.j. Reg.xvij.et ideo il/
lũ ſugauit.Sic ̊ ⁊ nos diaboluʒ ſuꝑabimus

ſi ̊ eũ viriliter ⁊ cũ ſpe reſitemus.Unñn ad Eph.

iiij.inqͥt apłs. Reſiſtite diabolo ⁊ fugieta vobᷣ.
Daniel q̊ʒ cũ ſocijs ſuis qꝛ ſperauit in deo libe
ratus eſt ab ardoꝛe ignis Dañ.iij.et a leonibo ĩ
lacu.Dañ.vj.Et Suſanna ꝑ vᷣtuteʒ ſpei libᷣata
eſt a moꝛte.Dañ.xiij.Magnã etiã ſpem habuit
Eſdras mag cõfidẽs in oꝛõne qᷓ; in conducetu
regũ.j.Eſdre.viij. Job q̊ʒ qͥ in ſuis tribulatõib
dicebat ſui libꝛi ca.xiij. Etiã ſi me occideriti ipᷣo
ſperabo.At cõtra ꝓpłus iſrł egreſſus de egypto

cuũ exiſtens in deſerto nõ ſꝑaret poſſe ingredi ter

rã ꝓmiſſionis nec eã acqͥrere poſſe:qꝛ in ea erãt

gigantes ⁊ hoĩes robuſtiſſimi:ac ciuitates foꝛ/

tiſſime: pter defectũ ſpei nõ meruit intrare ipᷣa⸗
terrã:ꝑ quã figurabat᷑ vita et᷑na.ſed ſoli Joſue
et Caleph de oib qͥ egreſſi ſunt de egypto intra/
uerũt dictã ꝓmiſſionis terraʒ.qꝛ ipſi habebant

ſpem in deo ꝙ illã eis ſubijceret. Pꝛopter quaʒ

vᷣtutẽ ſpei deꝰ dixit Nũeri.xiiij.ꝙ ipſi ſoli ipſam
intrarent.et ſic facũ eſt.Quãuis g̊ deꝰ ſepe diffe
rat dare qð ſperamꝰ:nõ debemus tñ deficere a
ſpe.qꝛ qð differt᷑ nõ aufert᷑.inſti.de ſingu.re.per

fidei re.S.itaq;.v.ꝙ ſi dñs.vbi glo.hocnotat.?
ff.de arbi.l.q;uis. Cõcludẽdo igit᷑ hũc ſermo⸗ä?
nẽ Dico:ꝙ licetſꝑ dum ſumꝰin hac ꝑiculoſa vi
ta debeamꝰ ſtare in timoꝛe.qꝛ vt dicit Hiero.ſu
per Johelẽ.nunq; tuta eſt hũana fragilitas.Et
ideo q̃nto vᷣtutibo creſcimꝰ tanto magis timere

debemꝰ ne de ſublimibo coꝛruamus. Lñ ſemꝑ

timoꝛi debemus ſpem imiſcere:ſeruãdo Eſopi

cõſiliũ fabula.xxix.di.Sictimeat qͥcunq; timet
ne mole timoꝛis Spe careat:grauis eſt ſpe pe/
reũte timoꝛ.Speret qͥ metuit:moꝛientes viuere
vidi. Spe duce victuros:ſpe moꝛiẽte moꝛi. Jõ

exclamat Augꝰ.in q̊dã ſer.ad heremitas in lau⸗
dẽ huiꝰ ſacrauiſſime vtu ſpei.di.O ſpes celeſtj
glie: pter te patriarche patienter mala ſuſtinue
runt:pter te ꝓphete cũga mala ſuppoꝛtauerüt:

LXIII

Aꝓpter te apłi gaudentes ad moꝛtẽ ꝑrexerunt:pt᷑
te martyres afflicti ſunt:pter te virgines cobu/
ſte ſunt: pter te cõfeſſoꝛes vituꝑia tolerauerũt:
ꝓpter te vidue caſtitatẽ aſtringunt: ꝓpter te mari
tate lũbos reſtringũt:per te pupilli: languẽtes:
⁊ oꝛphani ſperãt redire:ꝑ te pauꝑes confidunt
gaudere:ꝑ te ꝑegrini ſperãt ad terminũ laboꝛis
puenire.O ſpes tu oia facis dulcier ⁊ ſuauiter
Epa &̊ fratres mei:hanc amate:bhãc tenete:nõ tñ
ſine timoꝛe.qꝛ qͥ ſperat ⁊ nõ timet negligens eſt.
qui aũt timet ⁊ non ſperat depᷣſſus eſt et deſcen⸗
dit in ꝓfundũ quaſi lapis Quod a nobis auer
tat deus noſter Amen. MVMd
Sabbato de iuſticia:foꝛtitudie:temꝑancia:

et pꝛudentia Sermo odauus.

„ „ „%
Axerunt impii
d ad inuicẽ. Cogitemus cõtra iuſtũ co/
gitationes. NHiere. xviij. ⁊ in epla oc⸗
currẽti. Ut inqͥt Areſt.in.v.Ethᷣ. Juſtida largo
modo ſumpta cõpꝛehẽditoẽs vᷣtutes:⁊ accipit
ꝓ oĩ bono opꝑe. Etidẽ ðt Rich. in.iij. diſt. xxxiij.
et btũs Tho.ij.ij. q. lviij.⁊.j.ij.q.exij.Et iſto mõ
accipit᷑ ab ipſo Areſto.in.j. Polit᷑.ca.j.vbi ait.
Sicut hõ ꝑfectꝰ eſt oĩm aialiũ optimus:ita ſe
parat? a lege ⁊ iuſticia ẽ peſſimꝰoĩm. Hocetiaʒ
mõ accepit ſaluatoꝛ dũ dixit Mat.v. Niſi abũ/
dauerit iuſticia veſtra pluſq; ſcribaꝝ ⁊ phariſe
oꝛũ nõ ſtrabi in regnũ celoꝛũ.⁊ Matth.iij. ac
Luce.lij.di. Decet nos implere omnẽ iuſticiã.et
Deut.xxiiij.cũ ðᷣt. Habeas iuſticiã coꝛam dño
deo tuo. Hãc iuſtici ſꝑ ꝑſequunt᷑ mali.vt pat⸗

er vᷣbis ꝓpoſit. Uñ in c.foꝛꝰ.in fi.de vᷣ.ſig.diat᷑

Juſticia cũ ſcelerato nõ põt habere cõmertium
Deq̃ luſtida generaliter ſumpta q̃ttuoꝛ in pꝛe⸗
ſenti ᷣmone myſteria cõtẽplabimur.Pꝛimũ ðꝛ
ſpecificatiõis. Secundũ foꝛtificatiõis. Terciũ
moderationis.Quartũ vo diſcretionis.
Pars pᷣma de iuſticia ꝓpꝛie dica. S
Eiuſticia ſpecialiter ⁊ ꝓpꝛie dicta tres
dDd (oõſideranões in hac ꝑte faciemꝰ. Pꝛi
ma appellabit᷑ cõmẽdatõis.Scðᷣa ꝑti
tionis.Tercia ꝛiatiõis. Quo ad pꝛi
mã ↄſiderationẽ qᷓ̃ntũ ſit cõmẽdabił iuſticia:pa
tet rõnibo:autoꝛitatib:⁊ exẽplis. Pꝛio rõnib
qꝝ Pꝛima ðꝛ ſuꝑatõis.vt ei declarat b. Tho.ij
ij.q.lviij.ar.vlti. Juſticia ꝓpᷣe dida eſt nobilioꝛ
oĩm vᷣtutũ moꝛaliũ. Jõ inqᷣt Areſt.ð ea.v. Eth.
Pꝛedariſſima oim vᷣtutũ videt᷑ eẽ iuſtida ⁊ ne
q; heſperꝰneq; lucifer ita admirabilł.et addit.iu
ſticia vtꝰeſt maxie ꝑfecta:qm̃ ꝑfecte vᷣtuſ vſus
eſt:⁊ ĩ ipa ſił oĩs vintꝰ.hecille.? Tulliꝰi.j.ð offi.

ait. Juſticie ſplẽdoꝛ ẽ maximꝰ ex qͥ boni virino

minant᷑.Et idẽ in.iij.eiuſdẽ oꝑis ðt. Juſticia eſt
vna oĩm dña regiaq; vᷣtutũ.⁊ i aut᷑.vt oẽs obe
diãt iudicibi.i pn.coł.v.ðꝛ Unã qͥdẽ eẽ oim ꝑfe

ctiſſimã vᷣtuteʒ arbitrãdũ eſt hoibb: que iura oi
bus diſtribuit. et hac cauſa cognoiata ẽ iuſtice

Bermo

Eſt igk ulſticia vtinq tiuriſcõſultus in.l.iuſti⸗
cia.ff. de iuſt.⁊ iu.cõſtans ac ꝑpetcua voluntas

animi:ius ſuũ vnicuiq; tribuẽs. Etidẽ ait im/
peratoꝛ inſti.co.in pᷣncl.et Tulliꝰ in.ij.rhetoꝛice

dicẽs. Juſticia eſt habitꝰ animi ſus cuiq; tribu

ens dignitatẽ. Cum g cetere vᷣtutes moꝛales vt

plurimũ ſint ſolũ hñu vtiles:iuſticia vᷣo ſibi et

. — .

alijs:imo oib in mundo exiſtẽtib eſt vtilis.qa

vt ðꝛ in. . iuſticia.S.j·ff. de iuſt.⁊ iu.⁊ in.S.iuris

pᷣcepta.inſti.eo.iun pᷣcepta ſunt hec. Honeſte vi

uere: ecce vtilitas ad ſeipᷣm. Alterũ non ledere et
ſua vnicuiq; tribuere: ecce vtilitas ad omes: ſe/

quit᷑ ꝙ alias vtutes excedit: ⁊ nulla eam: ita

obtinet pᷣncipalẽ gradũ bonitad:iuxta determi
nata in ſili in.l.vbi aũt.ff. de vbo.ob. Cũ em̃ bo
nũ cõe ꝑticłari pponat᷑:vt ait Areſt.j.Eth.et idẽ
hr. C. de cadu.tol.l.vnica.⁊.ff.de reg.iu.l.ſi cõue
nit manifeſte apparet iuſticio eſſe alijs virtutib⸗

moꝛaliba pponedã:ꝑ quã bonoꝝ ſalꝰ ⁊ cõmu⸗

nitas pcurat᷑l. pinde.C. ð ferijs. Un Amb.ili.

de offl. de illa inqt. Juſtica q vnicuiqjd ſuuʒ
eſt tribuit alienã nõ vendicat vtilitatẽ: ꝓpꝛiaz ne/

gligit vt cõem vtilitatẽ cuſtodiat. Hec ille. Are/
ſto. qʒ.j.rheto.loqns de foꝛtitudie ⁊ iuſticia: ait

oꝛtitudo tm̃ eſt vtilis in bello:iuſticia vᷣo ĩbel

Ecunda rõ qua iuſticia cõmẽdat᷑ ðꝛ cõ/

s ſeruationis.qꝛ reſpublica abſq; iuſticia
cõſeruari nõ põt. Uñ Augꝰ.vij. de ci. ði

cxix. ſapientiũ ſnĩas recitãs cõcludit hoc veriſſi
mũ eſſe.videlicʒ ſine iuſticia republicẽ regi non
poſſe.Nã Leliꝰ dicit. Nihil ſicinimicũ qᷓ; iniuſti

cia ciuitati: necoĩno niſi magiſtra iuſticia regi

aut ſtare poſſe rẽpublicã. Et Macrobi i.j.li. ð
ſomno ſcipionis ait. Sine iuſticia nõ ſolũ reſ/

publica:ſed nec exiguꝰ hoim cetus:nec qᷣdẽpar
ua domꝰ cõſtabit. Et Saluſtiꝰ in cathilinario
diat. Laboꝛe aciuſticia reſpublica excreſcit. Et

Cypanꝰ in li.de. xij abuſiõibo ait. Juſticia ẽ pax

ꝓpłoꝝ:tutamẽ patrnie:immunitas plebis:muni

mentũ gẽs: ⁊ gaudiũ boim. Et merito. Nã reſ⸗
publica ꝑ iuſticiã tpꝑe pa ac belli optie gubna/
tur:vt hr̃ in ꝓhemio inſtitutionũ. Per iuſticiaʒ

nãq; mali terrent᷑ ⁊ boni ↄſeruant᷑.ff. ð penis.l.
capitaliũ.S. famoſos.⁊.laut facta.S.fi. Nã per
ipſam cũ punit᷑ vnꝰmalus:reliqͥs incutit᷑ metꝰ.

et iſto mõ pax ⁊ tranqᷣllitas cõſeruat᷑.C.ad.l.iu⸗

liã.re.l.j.⁊.ff.de cuſto.⁊ ex.re.l.diuus. ¶I

Ercdaa rõ oſtendens iuſticiã cõmẽdabilẽ
t 82 oppoſitiõis.Cũ em iniuſticia ſit ma /
rvrimũ pam̃ qꝛ deꝰ eã in mag abomiatõe

habet. iuxta illð Deut.xxv.De aduerſat᷑ oẽm in
iuſticiã.Et pᷣſ.v.inqͥt dauid deo. Nõ ꝑmanebũt
iniuſti añ oculos tuos.et Ecci.x.ðꝛ ꝙ regnũ de
gente in gentẽtrãſferet ꝓpt᷑ iniuſticias. Ergo ar⸗
guẽdo ex oppoſiᷣ qð argumẽtũ eſt validũ ⁊ eo

vtit᷑ eccłia:vt patet in c.ſcendũ.viij.q.j.vbi dici

Ex aduerſo meliꝰoñdit᷑ qͥd de eꝰ laude ſentiat᷑

ſequit᷑ ꝙ iuſticia tanto eſt virtus excellẽtioꝛ:qnꝝ
to eius contrarium vicium eſt detertꝰ.
Utoꝛitatibo qͥʒ iuſticia cõmendat᷑ Pꝛio
a ſacre ſcpture.Nam pᷣſ.xxxiij.inqͥt Hauid

Ocli dni ſuꝑ iuſtos:⁊ aures eiꝰ in pᷣees

eoꝝ.et.xxxvj.Meliꝰeſt modicũ iuſto ſupꝑ diu. /
tias pctõꝝ młtas.et ibidẽ. Juſti at hereditabüt
terra:⁊ inhabitabũtin ſeculũ ſecłi ſuꝑ eã.eti eo/

dẽpᷣſ.Salus aũtiuſtoꝝ a dno:⁊ ꝓtectoꝛ eoꝛuʒ

eſt in tꝑe tribulatiõis.et.lxiij. Letabit᷑ iuſtꝰi dño
et ſꝑabit in eo:⁊ laudabunt᷑ omes recti coꝛde.et

lxvij. Juſti epulent᷑⁊ exultẽt in cõſpecu dei ⁊ de
lectent᷑ in leticia.Et.xqj. Juſtꝰ vt palma floꝛebit:

ſicut cedrꝰ libani młuplicabit᷑ct. cv. Bti qͥ cuſto
diũt iudicũ ⁊ facunt iuſticiã in oĩ tꝑe.et.cxj. In
memoꝛia et᷑na eritiuſtꝰ:ab auditiõe mala no ti

mebit.et. cxvij. Hec eſt poꝛta dñi:⁊ iuſti itrabũt

in eã.et ibidẽ.Uox exultatiõis ⁊ ſalutis in taber
naculis iuſtoꝝ. Pꝛouer.q̊ʒ.x.ait Salomõ. Ju
ſticia liberabit a moꝛte.et ibidẽ. Juſticia ſimpli
cis diriget viã eius.ct iteꝝ. Juſticia reccoꝝ libe/

rabit eos:⁊ in inſidijs ſuis capient᷑ iniqᷣ. Et.xiiij
eiuſdẽ libꝛi. Juſticia eleuat egentẽ.⁊.xv. In abũ

danti iuſticia virtꝰmaxia eſt. etibidẽ.Qui ſequi

tur iuſticiã diliget᷑ a deo.et.xvj. Meliꝰ eſt parũ

cũ iuſticia qᷓ; multi fructꝰcũ iniqᷣtate.⁊.xx. Juſtꝰ
qͥ ambulati ſimplicitate ſua btõs poſt ſe filios
relinquet.et Sap.j.Juſticia ꝑpetua eſt ⁊ imoꝛ⸗

talis.et.iij.eiuſdẽ libꝛi. Juſtoꝝꝛ anie in manu ði

ſunt:⁊ nõ tãget illos toꝛmẽtũ moꝛ.et.iiij.c. u
ſtus ſi moꝛte pᷣo ccupatꝰ fuerit in refrigerio erit
Etibidẽ.Fulgebũtiuſti ⁊ tanq; ſceintille in arun
dineto diſcurrẽt. Etibidẽ.x.inqt. Juſtũ deduxit
dñs ꝑ vias redas ⁊ oñditilli regnũ dei.et Da/
uid pᷣſ.xvij. Retribuet mihi dominꝰſᷣm iuſticã
meã:⁊ ſᷣm puritatem manuũ meaꝝ in cõſpecu

ocłoꝝ eiꝰ.et.cxlv.Dñs erigit eliſos: dñs diligit

iuſtos. Salomõ etiã Pꝛouex.x.ait. Juſtꝰinetc/
nũ nõ cõmouebit᷑.et.xj.eiuſdẽ libꝛi. Juſtꝰde an⸗/
guſtia liberatꝰ eſt:⁊ tradet᷑ mpiꝰ ꝓ eo.et.xij.Do⸗
mus iuſtoꝝ ꝑmanebit.et ibidẽ Nõ contriſtabit
iuſtũ qͥcqͥd ei acciderit.et.xiij. Juſtis recribuẽtur
bona. Et.xxviij. Juſtꝰ q̃ſi leo cõfidẽs abſq; ter⸗

roꝛe erit.et ibidẽ. In exaltatõe iuſtoꝝ młta głia

eſt. et. xxix. Rex iuſtꝰ erigetterrã.et Ecci.j.ðꝛ. Fili
cõcupiſcẽs ſapiam ſerua iuſticiã:⁊ deꝰ pᷣbebitil
lã tibi.et.iiij.eiuſdẽ libꝛi ca. Pꝛo iuſticia agoni⸗
ſare ꝓ ania tua:⁊ vſq; ad moꝛtẽ certa ꝓ iuſticia:

et deꝰ erpugnabit pꝛo te inimicos tuos.et.xxxv.
Sacritficiũ iuſti acceptũ eſt:? memoꝛiã eiꝰñ ob

liuiſcet᷑ dñs.et.xxvij.Si ſeq̃ris iuſticiã ꝓteget te

in ſempiternũ.et Matth̊.v.ðt dñs. Bii qͥ eſuni
unt ⁊ ſitiunt iuſticiam:qniã ipſi ſaturabuntt᷑.et
ibidem. Beati qui ꝑſecutionem patiunt᷑ ꝓpter
iuſticiam:qͥniam ipſoꝝ eſt regnum celoꝛum.et

xlij. Juſti fulgebũt ſicut ſol in regno pat mei.

Et.xxv. IJbunt iuſti in vitã eternaʒ. Et.j. Joh. ij.
ſcriptũ eſt. Ois qͥ facit iuſticiã ex deo natus eſt.

0 UN

ßſtrd

henktl
luſto⸗
culaloſte
gictio din
noꝛakde⸗
gibit

neparan

i
cücolere

itategun
motaluſt

nia U
mntantſp
auareſen
nclainc⸗
Goeuge
maggnag

eoſiue

feolias
duückn
parune
gutiuſti

Mclin

Oijs an
lefungut
ulüiſu⸗
duopalte
orautmin
Ganeail
ſticanti

Quiſquie
ns ama

9 mno

i

(ctaorobon

gotpellos
lci fiten
llictodiſc
Nröenäpe
lechpietes:

feias⸗

lzage
chinl.
ſtrogtuk
ſtigan
Hſin u
atmarore
M
imn

criplig
do. dere

tgnir n
anbcde Niſen
. Mabckoni
nc: n u
boos oltſe flios
euackrimor,
miennd
morr aiit
mtin ngnoa
ni; ſonalenem
ge Juſtü daunn
inrgnü de,)
vomin'mutri
ümerzinin
taͤiſos dis dig
ntat f,
ilent te
aiatj0e
ſionmmkih
utsarba
zfis abſchn
ukon minge
ECai d fi
ir deſbchtl
iuſtainngen
ina gſtcu
vs osn
namorüchie
iuſtiai ghen
dis. Baiden
ilaumdnmn⸗
mpanmd N
nunalum
Goſmn /
ni; Ki
ado

Folium

Etpᷣſ.xxxvj.ait Dauid. Junioꝛ fui etem̃ ſenui:?2

nõ vidi iuſtũ derelictũ:nec ſemen eius q̃rẽs pa/

nem. Et.luij. Nõ dabit in eternũ flucuationem
iuſto.Et iteꝝ Pꝛouer.iij.ðt Salomõ. Habita
cula iuſtoꝝ bndicent᷑. Et.x.eiuſdẽ libꝛi ca. Bñ/⸗
dictio dñi ſuꝑ caput iuſti. Per iuſticiaʒ em̃ ho⸗

noꝛat᷑ deꝰ ſicut ꝑ ſacrificiũ miſſe. Unð cõiter ðꝛ

ꝙ ita bñ ſtat latro ſuꝑ furcas:ſicut ſacerdos be
ne paratus ad altare.

Ecundo cõmẽdat᷑ iuſticia autoꝛitate ca

8 nonica. Scptu eſt em. xij. q. ij. c. cũ deuo

tiſſims. Summũ in reb bonũ eſt iuſti⸗/
ciã colere:⁊ ſua vnicuiq; iura tribuere. Itẽ auto
ritate autẽtica.Ait em Aug.iiij.ð ci.dei.c.iiij. Re
mota iuſticia qͥd ſunt regna niſi magna latroci

nia. Un Alexadro magno qͥdam appheſus pi⸗

rata reſpõdit.s cũ idẽ rex hoiem interrogaſſʒ:
quare ſic mare haberet infeſtũ:ille libera contu
melia inqᷣt. Quare tu oꝛbem terraruʒ. Quia em
ego exiguo nauigio pᷣdoꝛ:latro vocoꝛ.Et qꝛ tu

magna claſſe:dicerꝭ imꝑatoꝛ. Hec Augꝰ. Am⸗
beẽꝛoſius q̊ͥʒ in examerõ oſtendẽs iuſticiã excelle
re alias vᷣtutes inqͥᷣt. Ubi eſt pꝛudæẽtia ibi inter⸗
Qũ eſt malicia:vbi foꝛtitudo ibi iracũdia:vbi tẽ

perantia ibi impatiẽtia:plerũq; ⁊ alia vicia.vbi

aũt iuſticig ibi ceteraꝝ vᷣtutũ cõcoꝛdia.Autoꝛi⸗
tate etiã ph̊ica cõmendat᷑. Uñ Tullius in.iij.de
officijs ait. Qui verã głiam adipiſci vult:iuſti⸗
cie fungat᷑ officijs. Et Plato in li.ð legibo dicit

Nullũ ſuppliciũ lege factuʒ ad malum tẽdit:ſed

duoꝝ alten ſp fere ſolet efficere. nam aut meli⸗

oꝛ aut minꝰ pꝛauus qͥ penas edidit facꝰ eſt.Et
Seneca ĩ li.de q̃ttuoꝛ vᷣtutibo inqt.Quid eſt iu
ſticia niſi diuina lex ⁊ vinculũ ſodetat humane

Quiſquis hanc ſectari deſideras:time deũ pꝛi⸗
us ⁊ ama vt amenr a deo.

VUtoꝛitate qͥʒ politica iuris ciuilis com/
a mendat iuſticia. Ait nãq; Culpianꝰ i.l.
j. circa pᷣncipiũ.ff.de iuſt.⁊ iure. Jus aũt
eſt ars boni ⁊ eqͥ: cuiꝰ merito qͥs nos ſacerdo⸗

tes appellat. Juſticiã nãq; colimꝰ:boni ⁊ eqͥ no/

ticiã ꝓfitemur: equũ ab iniqͥ ſeꝑantes:licitũ ab
ulliato diſcernẽtes:bonos nõ ſolũ metu penaꝝ

verũetiã pꝛemioꝝ exoꝛbitatione melioꝛes face⸗

re cupiẽtes: verã niſi falloꝛ pᷣiam nõ ſimulatã

affectãtes. Hecille. Imꝑatoꝛ etiã ĩ auten. vt iu/⸗

di.ſi.q̊quo ſuffra.S.itaq;.colł.ij.et.C.ð cuſto.et

exhi.re.l.j.exhoꝛtat᷑ oẽs ad iuſticiã:maxie mini⸗
ſtros iuſticie:vt innocẽtes adiuuẽt maloſq; ca⸗/
ſtigent. Et in auten. de nõ eligẽ.ſe.nubẽ.coł.j.in

5§.ſin aũt.idẽ ait. Eqlitatis em ⁊ iuſticie ſumus

amatoꝛes:quã in oibb volumꝰ obtinere. A

Ulcis inſuꝑ exẽplis poteſt iuſticia con/

m medari:ita ꝙ dicere poſſum illud Oui⸗/

dij i.ij.ð remedio amoꝛis.Quid moꝛoꝛ

erxẽplis qͥꝝ meturba fatigat. Pꝛio exẽplo diui⸗
no. De em iuſtus eſt ⁊ iuſticiam diligit:vt inqt

Dauid pᷣl.x.vñ Quidi.xiij.methamoꝛ.ait.Aſpi/

dict?a ſt

ciũt oculis ſuꝑi moꝛtalia iuſtꝭ. Scðo exeplo gẽ

tili ?ẽ pagano. Refert ei Helinãqꝰi geſt: roma,

noꝝ ꝙ cũ Traianꝰ imꝑatoꝛ equũ aſcẽdiſſetad

bellũ ꝓfecturꝰ:vidua qda appᷣſenſo pede eius
fles iuſticiã ſibi admiſtrari petijt ð filo ſuo in/

nNocente occſo. Qui ipatoꝛ dixit. Cũ rediero tibi
ſatiſfaciã.Cui illa.Quid ſi ñ redier.et ille. Suc

ceſſoꝛ meꝰ tibi ſatiſfaciet. Illa vo inqͥt. Quid ti /
bi ꝓderit ſi aliꝰ mihi iuſticiã mõſtrauerit. Ad q̃
vᷣba motꝰ ipatoꝛ deſcẽdit de eqͥ:⁊ inueniẽs filiũ
ſuũ occidiſſe filiũ illiꝰvidue:dedit eũ ipſi vidue

loco filij ſui amiſſi: eãqʒ młtis donis ↄteẽtã red/

didit.Quapꝛopf in ipᷣiꝰ iꝑatoꝛis honoꝛẽ roma

ni in foꝛo ſtatuã erexerũt in huiꝰrei memoꝛiam

Et in ſenatu clamatũ fuit.Nõ alt᷑ felicio: Augu
ſto:nec melioꝛ Traiano. Alið habemꝰ exepluʒ
de ro manis q ꝓpt ʒelũ ⁊ affeccõeʒ quã habebat
iuſticie edificauerũt pulcerrimũ tẽplũ in hono/
rẽ ipſiꝰ vᷣtu:⁊ tanq; ſciiſſimũ ⁊ ↄſecratũ ũlð ve
nerabant᷑.vt ðꝛ i.l.j.S.cũq;.C.de ve.iu.enu. Re⸗
fert etiã calerꝰ maximꝰli.vj.qndaʒ iudicẽ coꝛ⸗
ruptũ pecunia iniuſte iudicaſſe:quẽ rex Cambi
ſes decoꝛiari fecit ⁊ occdi.et ſuꝑ ſedeʒ in q̃ iudi /
cabat fecit coꝛiũ illiꝰponi.Deinde filiũ ipᷣiꝰ iudi
cis loco patr ſui ſubſtituit ⁊ ſuꝑ illã ſedẽ iudi⸗
care iuſſit:vt ſic exẽplum miſtrãde iuſticie caꝑet
Refert qͥ; Tulliꝰliuiꝰ li.ij.ab vꝛbe cõdita.q ex⸗
pulſo Tarqno rege a romanis: qͥdaʒ iuuenes
inter qͥs erant filij Bꝛuti qͥ luxurioſe cum fulijs
Tarqni ſoliti erãt viuere:tractabãt de reductõe
reg.Sed cũ fuiſſent a qͥdã ſeruo ðtecti: Bꝛutꝰ
cõſulpꝛios filios ad palũ ligatos in cõſpectu
ſuo occidi fecit:nullũ doloꝛis ſi ignũ oñdẽes. De
q̊ exẽplo ſic Ualenꝰ li.v.inqᷣt. Bꝛutꝰ⸗ exuit patrẽ
vt conſulem ageret:oꝛ buſq; viuere et filijs pꝛi⸗
uatus qᷓ; publice vindicte deeſſe voluit.De hoc
etiã Uirgiliꝰ in.vj.Eneyð.ait.Natoſq; pr, noua
bella monẽtes. Ad penã pulcra ꝓ libtate voca⸗
bat.Et ſubdit. Uincit amoꝛ prie laudũq; imen
ſa cupido. Recitat etiã Aug.i.v.ð ci.ðᷣi.de a
nilio toꝛqᷓto qͥ filiũ ſuũ occidi fec.qꝛ cũ ipᷣe ĩꝑaſ⸗
ſet ne aliqs bellũ cum hoſtibo iniret:ille licet ab
vno hoſtiũ ꝓuocatꝰeſſet ⁊ ſꝑaret de hoſtib vi⸗

ccoꝛiã repoꝛtare decertauit. Uñ q;uis ð hoſtib-

iũphauerit:fec tñ eũ pr itimi qꝛ iobediẽs fuit.
Xẽplis etiã irronaliũ aialiũ ad iuſti B
ę dsã aniamur.vn Albt?magn“ in trac.de
vtutib poliniꝗ ca. de iuſticia inqͥt.ꝙ rex
apũ iuxta ſe tenet q̃ſda apes foꝛtiſſimũ aculeuʒ
habẽtes dl puniat ðlinqᷓntes. Stellio iſuꝑ ſie
ella qꝛ lucet ſicut ſtella qͥ tenet ſuꝑioꝛis
ꝑſonã:tũ qꝛ hitat ĩ domiba regũ:tũ qꝛ hʒ q̃ndã
vtutẽ ſuꝑnã ſibi diuinuꝰ datã q̃ videt᷑ facere mi
rabilia:dũ in ſua rima qeſcit ſi accpitrẽ pᷣdonẽ
ger ſuꝑ ſe volare conſpexerit:q̃dã occulta vi eũ
ad ſetrahit:⁊ ipᷣm dilaniãs auib ðuoꝛãduʒ ex⸗
ponit.qᷓſi diceret ipᷣo facto.ecce qͥ alios pᷣdabar
exigẽte iuſtida alioꝝeffectꝰes pᷣda.hecille. E

Bermo

xecunda cõſideratio de iuſtica ðꝛ par⸗
sS iunuonis. Licet em Areſt. dicat in. v. Eth.
ꝓ due ſüt ptes iuſticie.ſ.cõmutatiua:q
habet lo cũ in cõmutationibo. Et diſtributiua q

habet locũ in diſtributionibo. Licet etia a Wa

crobio in li.de ſomno Sapionis: ⁊ a Lullio iĩ
li. de officijs: ⁊ ab Alberto vbi 8. diuerſe partes

iuſticie aſſignent᷑:nos tñ detribo im onapalib

dicemꝰ. Pꝛima quaꝝ ðᷣꝛ innocẽtia.de q̃ Lacta
nus li.iij. diui.inſti.ait. Int᷑ ſummas hoĩs vtu
tes innocẽtia nũerat᷑. Et Tulliꝰ in tuſcu. q̃ſtiõi.
dicit. Inno cẽtia eſt affectio talis animi q nemi/
ni noceat. Et idem br. xxij.q.iiij.c. Innocẽs.Ad
hãcinnocẽtiã ſpectat odio hr̃epea. Uñ.lxxxvj.
diſt. c.culpã.ðꝛ. Pꝛimus gradus innocẽtie eſt

odiſſe nephãda.Ad ipſam etiã ꝑninet loco ⁊ tꝑe

defendere bonos ⁊ cohibere malos. Ideo Am

bꝛo. in.ij. de offi.inqᷣt. Juſtꝰ vt ſis nõ ſolũ nõ no

cebis:ſed etiã nocentẽ ꝓhibebis. Quapꝛopt᷑ nõ

fuit iuſtꝰnec innocẽs pilatus:qᷓ;uis dixerit In/
nocens ego ſum a ſanguie iuſti huius Macth.
xxvij.qꝛ poterat xpᷣm a moꝛte liberare:vt ipſe di
xit Jobpᷣ.xix.et nõ liberauit.Oe hacinnocẽtis in/
qt Augꝰ. in epigrãmatibs Pꝛoſperi. epigrama⸗
te. xvv. Darũ eſt nemi nocere niſi ſtudeas mitis
ꝓdeſſe. Berñ.q̊ʒ in li.de impꝛobatõe vicioꝝ c.
lij. ait. Uir ſapiẽs ꝓdeſſe cupit:nõ ledere quẽq;.
Hec em̃ innocentie iuſticia multum placet deo
UVñ Dauid dicebat deo pᷣſ.xl. Me aut ꝓpter in⸗
nocẽtiã ſuſcepiſti:⁊ cõfirmaſti me i ↄſpectu tuo
iĩeternũ.Et p̃ᷣſ.lxxxiij.iteꝝ ð eo inqᷣt. Non buabit
bonis eos qͥ ambulãt in innocẽtia. Tales ino⸗
centes intrabũtregnũ celoꝝ:iuxta illud pᷣſ.xiiij.
Dñe qͥs habitabitin tabernacło tuo:aur qᷣs re/⸗
qeſcet ĩi mõte ſcõ tuo.et ſequit᷑ pᷣi.xxiij. Innocẽs
manibus ⁊ mũdo coꝛde. D

.

EFEcuũda pars iuſticie ðꝛ fidelita.de qua
S Tulliꝰin.j. de officijs. ca. r. inqᷣt. Funda⸗
mentũ iuſticie eſt fides.i.cõuentoꝝ con/
ſtantia. Etin.ij.eiuſdẽ oꝑis iteꝝ dicit. Nulla res
vehementiꝰ rempublicaà ↄtinet q; fides. Jðo in
qt Ouidiꝰin.j.ð arte amadi. Reddite depo ſitũ
pietas ſua federa ſeruet. Sed de hac fidelitatis
luſticia hodie parũ reꝑit᷑. Uera eſt em ſnia Ju⸗
uenalis li.j.ſatira.iij. dicentis.Quantũ qſq; ſua

numoꝝ ſeruat in archa Tãtũ habet ⁊ fidei. De
bac vᷣtute cõmendat᷑ Craſſus romanus cuis

a UValerio in.vj.li.ti.ð iuſticia:qͥ ſcriniũ Carbo/
nis inimiaſſimi ſui ſibi ab eiꝰ ſeruo delatũ in q̊
plura cõtinebant᷑ qb dictꝰinimic ſuꝰ facile op
bmi poſſet ita vt erat ſignatũ cũ ſeruo catenato
agd eu remiſit. Hec vtus fidelita neceſſaria eſt

int᷑ oẽs hoĩes cuiuſcũq; cõditiõis exiſtãt. Sed

heu qꝛ ð hoĩbo nr̃i tꝑis dici põtillð Deut.xxxij.
BGeneratio peruerſa eſt:⁊ infideles filij.Et illud

Eſa.j. Pꝛincipes tui ffideles ſocij furu:
ligũt mũera:ſequunt᷑ retributões: pupillo non

iudicãt:⁊ cauſa vidue nõ ingredit᷑ ad ilos. E

fideles ſocij furũ:oẽs di⸗

VIII

EFEraa pars iuſticie ðꝛ ſeueritat. Duplici
t ter aũt accpit᷑ ſeueritas. Pꝛio in malaʒ

ptẽ.ſ.ꝓ crudelitate.et ſic accipit᷑ cuʒ ðꝛ ꝙ.

pius claudiꝰ in ſenatu de pirrhi captiuis ſeue⸗

riſſimã tulit ſniam.i.crudeliſſimã.vt ſcribit᷑.ff.öõ

poſtu.l.j.S.q;uis aũt. Scðo accipi i bon ꝑtẽ
ſq; ꝓ debita punitõe delictoꝝ. Et ſic acapit᷑.C. ðᷣ
vete.iu.enuc.l.ij.S.ſeptimꝰ.et.C. de ſepul. vio.l.
ſepulchꝛa. Et hec eſt vtus debito ſupplicio coer

cẽs maleficia.Et ðꝛ ſeueritas a ſeuicia ⁊ verita⸗

te. Vn ſeuerꝰq̃ſi ſeuꝰ ⁊ verus.vt ait Iſido.in li.
ethimoł. Debẽt ꝗ illi qͥ ex officio hñt facere iuſti
ciã illa executõi demãdare ⁊ delinqntes punire
l.ſi lõgiꝰ.ff.de iudi.l.ita vulneratꝰ.ff.ad.l.adqli.et

C. ð penis.l.ſi oꝑis. ⁊.lł.ſtichũ aut pophilũ.ſf.ö

ſolu. Timoꝛe em̃ penarũ refrenant᷑ mali a mul
tis flagitijs.Et ob hãc cauſam fade ſuntleges.

crimẽc. Pctã em̃ impunita ſũt ca deſtructionis
terraꝝ ⁊ ꝓuinciaꝝ.qꝛ ex hoc multiplicant᷑ mali
incoꝛrecti.⁊ ideo debẽt puniri.xxij.q.viij.c.legi.

Nã pœa impunita audaciã pꝛeſtat.c/ſi audieri/
tis. xxiij. q.iiij. Ferro igit᷑ abſcindẽda ſunt vulne
ra q fomẽtoꝝ nõ ſentiũt diſciplinõ.lxxxij.diſt.c.

qa aliq̃nti.⁊ de offi.oꝛð.c.irrefragabili.qꝛ vt ait

Gꝛeg. xlv. diſt. c.ſed illud.Oũ vni parcũt vniuer
ſe eccłie moliunt᷑ interitũ. Queẽ g iſta bonitas

et miſcðia vni ꝑcere ⁊ oẽs in detrimẽtũ deduce⸗
re. Polluit᷑ em ex vno pctõꝛe ꝓpłus ſicut ex oue
moꝛbida vniuerſus grex infirmat᷑ Hecille.Fa
cit c.reſecãde.xxiiij.q.iſiij.et ceſt iiuſta.xxiij.q.iiij.
Ebettñ ille qͥ aliquẽ vultpunire F
d hfe qͥnq; cõditiões. Pꝛima ðꝛ obſerua
tiõis. Debet em̃ obſeruare leges q̃s ab
alijs vultobſᷣuari:⁊ q̊ꝛũ tranſgreſſoꝛes intẽdit
punire. Scptũ nãq; eſt ĩ c.cũ illoꝝ. de ſen.excõ.
Alijs legẽ imponere nõ debẽt quã ipᷣi negligũt
obſeruare. Ideo inqͥt Caſſioð.ii.vj.eplłlaꝝ.epła
xrj. Pꝛima eqᷣtas eſt a ſe pᷣſules inchoare:vt en
minoſi neq̃antillos ſiłes eis reꝑire Nullas em̃
in fe culpas timet reꝰ q̃s hr̃e cõſpexerit cognito/
rẽ.ſuos em acꝰ nullꝰ dãnat in altero.qꝛ natura
eſt hũani animi vt nitat᷑ partiꝰ vindicare qð ſe
coguit admiſiſſe.Eapꝛopt᷑ Augꝰ.in.v.de (l.dei
xvj.ca.laudat romanos qͥ viuebãt ſub legibus
q̃s alijs gẽtibo obſeruãdas tradebãt. Jðo inqͥt

imꝑatoꝛ in.l.ex impfecto.C. de teſta. Nihil tã p⸗

pꝛiũ imꝑij ẽ qᷓ; legib⸗ viuere.Facit.l.digna vox.
C. de legibo. Eõcludo g er pᷣdic ꝙ iudex tranſ⸗
greſſoꝛ leg recte alios iudicare no põt.iij.q.vij.
c. ſacerdos. vbi ðꝛ. Crimioſus crimis alteriꝰiu/
dex eſſe nõ põt.Nã ſeipᷣm dãnat dũ in alteriꝰ cri
mẽ ſniam pꝛofert.Et inc.iudicet.ea.q.⁊ cã.dicit
Amb. Judicetille de alterꝰ erroꝛe qͥ non habet
qð in ſcipo ↄdẽnet. Judicetille qͥ nõ agit eadem

*

que putat in alio puniẽda:ne cũ de alio iudicaet

in ſe ferat ſniam. Hec ille. Facit ad idẽ c.iniquũ.

c.facte. iiij. diſt. Ut em inqt Moõtananꝰ in luna
celeri.ca.lxxvij. Ome freqntari fadt impunitio

5
)
4

diuunt.
ans? ſ⸗
gis deqoͤ
Fuiſusni
domonang
Nöckapeet
NWargt
cäneru
Hermonsex
lſciqni
Pcneran
Nfung
Mhonnnt
Non bis
lnſirocant
Npiren
Cbeyaumn
Wpiknudn
nocaſime⸗
Woomedit
ſhunrnin
mnd
Calſac⸗
malosge
paſtones
lrrniſd
gliatlan
hijs am
es/ ull

umſackſinies
Dienryigun

aüädchnnns

Dandäts ſannu
cglnile d.

Därmpmümor
elus ſaneen
cküuſta mi⸗
irultponin
Peuna drehe
ſawarelegesſi
jtit
ndd
gͤin NN
Cerh ſblu

S
H

Folium

xxxij.q.vj.O q̃t inueniunt᷑ iudices hodiernis tẽ
poꝛibo qͥ mag merent᷑ laqo ſuſpẽdi vel decapi/
tari qᷓ; illi q̊s ad ſuppliciũ iudicãt ⁊ cõdemnant
ꝗꝛ rone dignitas ⁊ officij eoꝛũ culpa eſt guioꝛ:

iuxta illud Juuenalis li.iij.ſatira.ij.Omne ani

mi viſum tato cõſpecciꝰ in ſe Crimẽ habet:q̃ᷓnto
qͥ peccat maioꝛ habet᷑.Et idẽ hr̃ in c.qͥa tua.l.di.
etc.nulli fas.xxv.qj.⁊.c.pᷣcipue.xj.q.ilij.O ebet ꝗᷓ
ille qͥ aliũ vultiudicare:pus pctã ſua punire et
vitã ſuã emendare.exẽplo galli:qͥ anteq; vo cem

cantus emittat pᷣus alis ſeipᷣm verberat.qð exẽ

plũ ponit Albertus magnus in tractatu de vir
tutibo politicss. ☚

cEcunda cõditio ðꝛ indiſtinctõis. Debet
8 ẽ facere iuſticiã oibb:⁊ nõ ſoluʒ aliqᷣbo
in ꝑpticulari. qꝛ ꝑiclitat᷑ reſpublica etnõ
bñ regit᷑ qn iuſticia fit vni ⁊ nõ alteri.hic em̃ nõ

eſt aaus vere iuſticie.Nã ſᷣm phᷣum.v.Eth.Ju

ſticia eſt virtꝰ ꝑ quã ſinguli hnt q̃ͥ ſua ſunt:non
acceptans ꝑſonas hoĩm:ſed eq̃liter oẽs dijudi
cans:pauꝑem ſicut diuitẽ:⁊ ciuẽ intraneũ ſicut
extraneũ. Sicut em̃ ſol eq̃liter ſtat in medio pla
netaꝝ ⁊ lumen ſuũ eq̃liter diffundit int᷑ eos:ſic
etiã iudex debet eſſe media ꝑſona int᷑ reũ ⁊ aco
rẽ:amicũ ⁊ inimicũ:paruũ ⁊ magnũ:pauꝑiem?
diuitẽ.inter qͥs eq̃liter debet diuidere lumẽ veri
tatis ⁊ luſtide.Et non facere ſicut iaſpis qͥ eſt la
pis de q̊ ðꝛ in lapidario.ca.iiij.ꝙ nõ bñ exercet
vᷣtutẽ ſuã niſi inuoluat᷑ auro vel argento. Mo

dernis nanq; tꝑibo licet cauſa pauꝑis ſit dara:

nõ tñ expedit᷑ niſi manꝰ ꝓcuratoꝝ ⁊ iudicũ au⸗/

ro vel argẽto bene inungat᷑.De qͥ inqͥt Gꝛeg.in

c.qͥ recte.xj.q.iij.Qui recte iudicat ⁊ pᷣmiũ remu
nerationis expectat:fraudẽ in deum ꝑpetrat.qꝛ
iuſticiã quã gratis impartiri debuit acceptione

pecunie vendidit.Et ideo o iudices ſeruate illð

Deute.ij. Ita paruũ audieᷣ vt magnũ:nec acci⸗
pie culuſqᷓ; pſonã:qꝛ dei iudiciũ eſt. Sed hec
cõditio in mł pᷣla hodie nõ reꝑi?:qͥ vt inquit

Albertꝰ vbi S.faciũt ſicut aues viuẽtes de rapi
na Nã nocẽtib ſepe parcũt ⁊ innocẽtes occidũt
Accipiter em̃ parcit aui pᷣdatoꝛi:ſed ñ parcit co⸗
lũbe vel turturi innocẽti. Item lupꝰ ſepe parcit
vulpi fraudulẽtiſſimo aiali:nunq; tñ parcit in/

nocẽtiſſime oui. Uñ in cõi ꝓuerbio ðꝛ. Lupus
nõ comeditlupũ. Hodie iuſticiaʒ obtinere non
poſſunt niſi diuites ⁊ potẽtes: pauꝑib reiectis

Juxta illð OQuidij li.iij.amoꝛũ. Curia pauꝑib⸗
clauſa eſt. Hodieiudices ⁊ pꝛelati ſuppoꝛtaãtes
malos gaudẽt ꝙ ab eis laudantur:tanqᷓ; boni
paſtoꝛes: de qͥbo inqͥt Anacletꝰ papa in c.nihil.

lxxxiij.di.Nihil illo paſtoꝛe miſerius qͥ lupoꝛuʒ
gliat᷑ laudib: quibo ſi placere voluerit atq; ab

hijs amani diligit:erit hic ouibo magna pernia
es.Nullus igit paſtoꝛ placere lupis et gregib⸗
ouium poteſt. D
t Ercia cõditio ðᷣꝛ recificatiõis.ſ.vt omni
proſtpoſito hũano reſpectu:ſed in omni

batr᷑ ꝑ c.ſemꝑ.⁊ c deus nr.ij.q.j.

bus bñs deuz p oculis: pferatiudex punitiösis

/

Qanrta cõditio ðꝛ inqͥſitiõis.vt.ſ.magna

ꝗq maturitate inqrat de veritate anteq; ali/

gquẽ puniat:⁊ nõ leuitate autfuroꝛe du⸗
aus ſniaʒ pᷣcipitet.c.ſũmo pꝑe.xj.q.iij.Et ideo nõ
debet eſſe nimis faolis ad crededũ.qꝛ qͥ cito cre

dit leuis eſt coꝛde.vt ðꝛ Ecci.xix. Naʒ deꝰ duas

dedit aures homi: vt cũ audierit vnã ꝑtẽ audi/
gt ex altera aliã. Ait em Seneca in li.tragediax.·

in medea.ca.iiij. Qui ſtatuit aliqͥd ꝑte altera in?
audita:equuʒ licet ſtatuerit haud equꝰ fuit.Nõ

ergo debet punitiõis ꝓferre ſniam ↄtra aliquẽ

niſi pᷣus de eius delico apte cognouerit.: vt Pp%½

Uinta cõditio ðꝛ diſcretionis. Licet em̃
q debeat eſſe ſeuerꝰ 2 punire delicta. qꝛ vt
S8S in c.j. lxxxiij. diſt. Moꝛtẽ lãguẽtibo p/
bat᷑ infligere qͥ hãc cũ põt nõ excludit.Etiðo de

bet q; citu põt delicta refrenare:iuxta ilud Oꝛa

cij. Cõtinuo culpã ferro cõpeſce pꝛiuſqᷓ; Dira

incautũ ſerpat cõtagia vulnꝰ.Et iõ non eſt diſffſe

rẽda coꝛrectio ſine legitima cauſa:ne ira dei cõ⸗
citet.xxiij.q.iiij.c.ſi ea. LCñ cũ diſcretiõe talis pu⸗

nitio eſt fienda. Qnq; em̃ eſt aliqd detrahendu .

ſeueritati ꝓpt᷑ multitudineʒ delinqᷓntiũ.ix.qj.(.
oꝛdinatiões.vbi Augꝰ.inqᷣt. Ubi multoꝝ ſtraz
ges iacet ibi ſubtraheduʒ eſt aliqͥd ſeueritati. Ect
ad idẽ eſt qð hr in c.fi.de trãſac.⁊ ĩ c.cõſtituere᷑.·
l. diſt. Et notat᷑ ꝑ glo.in.l.aut facta.S.fi.ff.de pe⸗
nis.Et ad idem eſt tertꝰ in c.comeſationes.rxliii
diſt. ⁊ in c.plerũq;.xj.q.iij.⁊ in c.noli.in fine.xxii
q.j.Qñq; rõne etatis vel alijs ex cauſis ſeuerita
ti iuſticie detrahit᷑ ſᷣm leges ciuiles:vt ĩ.l.et ſi ſe-
uerioꝛ.C.ex qͥb cau.ifa.irro.⁊ i.l.qͥd ergo.S.pe/
na grauioꝛ.ff. eo.ti. Aliquãdo vo ecõtra auge
ipſa ſeueritas:⁊ iuſte:vt ꝓpter freq̃ntiã delictoꝝ
vt in dicta.l.aut facta.S.fi.ff. de penis. Cõiter &
lo quendo ſꝑ debet miſcðia cũ iuſticia cõmiſce⸗
ri. Quia vt ait Hiero.in trãſitu ſuo.iuſticia ſine
miſcðia crudelitas eſt. Faciat ergo miſter iuſti/
ce ſicut docet Seneca in li.de penarũ varietate
dicens. Ita rectoꝛẽ ꝓcedere decet vt pᷣmo molli/
bus verbis cõliet anios:deinde penas leuio⸗
res decernat:ad vlcimuʒ ſcelera vltimis ſuppli/

cijs puniat. Etad h̊ fact docum̃tũ qð dedit An

chiſes pater Enee:vt recitat Virgiliꝰ i. vj. Eney⸗
dos dicẽs. Hetibi erũt artes pad iponere mo⸗
rẽ. Parcere ſubiecq ⁊ debellare ſuꝑbos. Nõ er
go ſꝑ eſt vtendũ ſeueritate.iuxta illud Lucani.ĩ
viij. Facere oĩa ſeue nõ impune licet. Nam vt in
quit Gꝛegoꝛius in c vera.xlv.diſtin.vera iuſti⸗
cia compaſſionem habet:falſa ðo dedignaado⸗

e miſe Sa en Fenrchg mn⸗ dicens
AY ſi caſtanea ñ intaſa ponat᷑ iĩ igne ſine

ſniaz: ſicut pᷣcipit᷑ in c.cum eterni de ſenten. ert

ſpiraculo:mox cepãdo ⁊ ſonitũ nõ modicũ fa⸗
aendo ab igne ſilit ? ſepetotũ coꝛticem a ſe pel/⸗
lit. Muſtũ etiã ſi abſe ⸗ ſpiraculo in vaſe pont
vas licet nouũ fuerit frangit. Alud eximn
nit Gꝛ ego.in.xx.moꝛal.et hr in c.diſcplina. xlx.
di. vbi ait. ꝙ io in archa tabernacli erat virga et
mãna.qꝛ platꝰ debet hr̃e virgam diſtnictiõis cũ
mäãna dulcedinis. vñ dicebat Dauid in pᷣſ. Uir
ga tua ⁊ baculus tuꝰ.ipſa me ↄſolata ſunt. Per
virrgã em̃ intelligit᷑ punitio iuſticie. ꝑ baculü ſu
ſtentantẽ cõſolatio miſcdoote.

angit. Aliud exmplũ po

Uando tñ nõ eſt ſpes coꝛrectiõis per le

gj,a uia remedia:debet ſeueritas officio ſuo
fungi. vt ðꝛ in c.legi.xxiij.q.viij. Nam ni
mia mãſuetudo crudelitas eſt. xxiij. q.ilij. c. ipſa
pietas. Ute em̃ ait Seneca ĩli.ð moꝛib. Bonis

noq; qͥ mal pat. Debet gᷣ ille ꝗᷣ aliquẽ vult pũire
fuare illð Quidijĩ.ij..ð remedio amoꝛis qͥ inqc
Sed qm̃ variant animi: variabimus artes.
Muille mali ſpecies mille ſalutis erunt
oꝛpoꝛa vix ferro quedam ſanant᷑ ano.
Auxilium multis ſucus ⁊ herba fuit.
UNerũ qꝛ de hac punitione ⁊ coꝛrectiõe intendo

72

tractare infra: ſer. xxv. ꝑte.ij. ⁊ ſer. xxvj.pte.v. ⁊ .
rxrix.ꝑpte.ij. ad pᷣſens ſolũ dico ꝙ ſᷣm qᷓitatem ei
minis ⁊ cõditionẽ ꝑſone offendentis debet fieri
coꝛrecio punitõis.c.qᷣa tua.l.diſt. ?.l.põponiꝰ.
ff. de nego. geſt. . c. ſicut dignů ð homici.vbi ðꝛ
In erceſſib ſinguloꝝ nõ ſolum quantas ⁊ qli
ias delici:ſed etas:ſceia:ſexꝰ:atq; conditio delin
quẽtis ſuntattẽdẽda:cum idẽ exceſſus ſit qñq;
mag in vno q; in alio puniẽdꝰ. Hec ibi. Unul
qſq; igit᷑ pꝓ crimie in q fuerit dephẽſus moduʒ
coõgrue ſeueritat accipiat.vt ðꝛ in.l.ne qͥs.C. de
penis.⁊ in auten.de nõ alie.aut ꝑmu.re.eccle.S.
gquia vo.

Ercia cõſideratio de iuſticia ðꝛ ↄtraria⸗

1 tnonis. Süut em iuſticie mita Zꝛla. ſed pᷣ

pue q̃ttuoꝛ.viq; Amoꝛ:odiũ:cimoꝛ:ac

, cupiditas De qb⸗ inqͥt Gꝛego.xj.q.iij.c.q̃ttuoꝛ.

dicẽs. Quattuoꝛ modis humanũ iudicũ ꝑuer

cit᷑. Zimoꝛe: dũ metu poteſtatꝭ alicuiꝰ ventateʒ

loq ꝑtimeſcmꝰ. Cupiditate: dum pᷣmio animũ
alicuiꝰ coꝛrũpimꝰ.Odio:dũ contra quẽlibet ad
uerſariũ molimur. Amoꝛe:dũ amico vł ꝓpinj
pſtare cõtendimꝰ Hec ille.Oetimoꝛeinqͥt Aug.
in c qcũq;. ea. q.? ca. Quicunq; metu auuſlibet
poteſtat vitatẽ occultat: ir deiſuꝑ ſe ꝓuocat.
qꝛ magis hoĩem qᷓ; deũ timet.Etiõ ðꝛ Ecci.vij.

Niolli qrere fieri inder niſi valeas virtute irrũpe

iniqᷣtates: ne foꝛte extimeſcas faciem potẽd. De⸗

betigit᷑ qͥs potius moꝛtẽ ſubire qᷓ; timoꝛe alien
ius ſupplicij iniq̃ aliquẽ damnare.c.nemo.xj.q.

iij. Ideo inqᷣt Caſſiodoꝛꝰli.x.epłaꝝ.eplła.xix.Il

la ſũt vera iudicia vbi neminẽ compmit vlla ti⸗

miditas. De cupiditate vo quõ ↄtrariet᷑ iuſticie

et reco iudicio qꝛ ĩfra tracare intẽdo in ſermõe

xxix in ca.de documẽg datis iudiaby:ad pᷣſens

ſolum referam qd Iſidoꝛꝰ in j.ſollloqoy.caq.
dicat. Ait em̃. Pereut leges auaricia iudicante.

Nam pᷣmia ⁊ dona legibus vires tollunt:pecꝝ·

maq; venale iudiciũ facit. Hec ille.et Augꝰ. UK

qʒ adeo cupidita inoleuit malũ vt iã ex conſue
cudine vendant᷑ leges:coꝛrũpant᷑ iura:⁊ ſenten
tia ipſa venalis ſit:⁊ nulla ia cauſa poſſit eſſe ſi⸗
ne cauſa.Odiũ aũt ⁊ inimicicia ꝙ recũ impedi

at iudiciũ:demõſtrat Cato in ſuis documentis
di. Ira impedit animũ nepoſſit cernere verum.
inqͥt aſſio.li.xij. eplaꝝ.epła.j.qᷓ; ꝑiculo⸗

um eſt pati iudicẽè iratũ ⁊ illũ de foꝛtunis tuis
decernere quẽte cõſtat guiter irritaſſe.Oe amo⸗
re aũt inqͥt Lulliꝰ in.iij.de officijs. Neq; ) rem⸗
publicã:neq; ↄtraiuſiurandũ:aut fidem:amici

ſui cã vir bonfaciat. Nã ſi oĩa faciẽda ſunt que
amici velint:nõ amicidetales ſed cõiurationes
putãaãde ſunt. Hecille.De iſtꝭ duabo vltimis iu⸗

ſticie ↄꝛijs dicit Chꝛyſ. Pꝛiuatꝰ amoꝛ et puatũ

odiũ rectũ iudiciũ nõ cognoſcũt. Inqᷣt q; Pto/
lomeꝰin cẽtiloqᷣo ca.xij. Beniuolẽtia ⁊ maliuo
lentia hoĩem in iudicijs errare faciũt.De qbus

etiã ait Augꝰ.in c.qͥcunq;.xj.q.iij.Quicũ q; con
ſanguiĩtate aut amicicia vel hoſtui odio autini⸗
micicijs in iudicãdo duct᷑ puertit iudiciũ chꝛi/
ſti qui eſt iuſticia:⁊ frucũ illius vtitin damna
tionis amaritudinẽ. Ideo Ualeriꝰmaximꝰ lib.
vj.laudat Zalẽtũ qͥ in vꝛbe lucrentiũ cũ ſaluber
rimas leges dediſſet popło ſᷣm q̃s adulłt᷑ vro⸗

q; ocło eratbuãdus:dephẽſo filio eius ĩ adul⸗

terio:volebart ꝙ ei ocłi eruerent᷑. Sed rogante
ꝓpło vt penã ill adoleſcenci remitteret:aliq;diu
repugnauit.ad vltimũ ꝓpłi pᷣabo deuicꝰ:ſuo p

us:deinde filij ocło eruto:vſũ vidẽdi vtriq; reli

qt. Et ſic nec ꝓpt᷑ filij affeccionẽ: aut ſuijpſi ſen⸗
ſualitatẽ:a iuſticie recitudine decliare voluit ſi⸗
ne q̃ oĩa regna cito ad nihilũ veniũt. UInñ Mon

tanariꝰ in luna celeri.ca.xxiij.inqᷣt. Gens ſine iu⸗

ſticia:ſine remige nauis in vndis,
Pars ſecũda de vtute foꝛtitudinis.

Arc tulliꝰ i.ij rhetoꝛice diffiniẽs foꝛ⸗

m titudinẽ ait. Foꝛtitudo eſt cõſiderata
ꝑpiculoꝝ ſuſceptio ⁊ laboꝝ perpeſſio
Phs vo.iij.Ech.ðt Foꝛuitudo eſtag
greſſio fribiliũ cã boni.Augꝰ.ãtĩ li.de moꝛibꝰ
eccłie inqͥt. oꝛcitudo ẽ amoꝛ facile oĩa tolerãs
ꝓpter illud qð amat᷑.De qua vᷣtute tres conſide
rationes faciemus. Pꝛima dicet᷑ exhoꝛtatiõis.
Scða ꝑtitiõis.Tercia vo fructificatõis.Quo

ad pᷣmã conſiderationẽ dico ꝙ ad foꝛtitudineʒ

exhoꝛtamur autoꝛitate diuina autentica:phiſi⸗
ca ⁊ poetica.Diuina autoꝛitate Joſue.j.vbi di⸗
cit. Confoꝛtare ⁊ eſto robuſtus ⁊ noli timere.et
ij. Paralł.xv. Eõfoꝛtamini ⁊ nõ diſſoluant᷑ma
nus vf̃e:erit em merces oꝑi vr̃o. Et.xix.eiuſdes

li.ca. Confoꝛtami ⁊ agite diligent ⁊ deꝰ erit vo⸗
biſcum in bonis.Et Lhobie.v.Foꝛii anio eto

in pximo em̃ eſt vta deo cureris.⁊ Pꝛoueraj

gnust
rmafon
6 copet⸗
cultterl
Uitfoniwe
cusarid
ſui mite
ſoncitdo
ris inforr
fſaieſ.
loquckmne
ſprertſo
manei
Nwann
ſemmes:
diefon
fugme
mea le
7 ſeem
veſtra
domer
ſus ni
it Eich
fonmimoln
rtee/ N.
aglemnlege
Gornson
ſunroiace
Pawwocre
lpogent
Cor⸗
1 mdl
Voff
ſurntoq̃l
linicuſto⸗
ſpopniavi
ehopis die
ungiwuſc
nulsſlcch⸗

(hrardamn

Ghlaohi⸗
Vun
Galop o
d
Gnden
titacoco
corpors
liumdic
Ppuenige⸗
fobuſtn
Iniquita
lem non

boſt 0o a

0
94 J
lon

h
HHMl
a age
ddottiiodon
kouanrudri

insſunn

tloammiäiihe
doſiloaninl
ſünididivngt
nedacir hu⸗
n
meutaifnisſhi/
vrbg Klſi⸗
ain n
ufmumun
SS
R
e oſuc ſ
ns ?nollanm
no diſſolon

Foliũ

Manus foꝛtiũ diuitias parat.Et. xij. eiuſdẽ li.
c. Manus foꝛtiũ dñabit᷑.⁊.xyv.Domꝰ iuſti plu⸗
rima foꝛtitudo.⁊.xx.Exultatio iuuenũ foꝛtitu/⸗

do eoꝝ.⁊.xxxj. Mulierẽ foꝛtẽ quis inueniet: ꝓ⸗
cul ⁊ de vltimis finibo pᷣcũ eius.⁊ ibidẽ.Accin/⸗
xit foꝛtitudine lũbos ſuos:⁊ roboꝛauit bꝛachi⸗
um ſuũ.⁊ iterũ.Foꝛtitudo ⁊ decoꝛ indumentuʒ
eius:⁊ ridebit in die nouiſſimo:⁊ ibidẽ.¶ Hanũ

ſuã miſit ad foꝛtia.?⁊ Sapiẽtie pꝛimo dicit᷑. Sit

foꝛtitudo veſtra lex iuſticie.⁊ Eccłi.v. Ne ſequa
ris in foꝛtitudine tua ↄcupiſcentiã coꝛdis tui.⁊
Eſaie.j.Erit foꝛtitudo veſtra vt fauilla ſtupe.Et
loquit᷑ malis ⁊ diſſolutis.⁊.xxx.In ſilentio ⁊ in
ſpe erit foꝛtitudo veſtra.⁊ ibidẽ. Vlulate naues
maris:qꝛ deuaſtata eſt foꝛtitudo veſtra. ⁊.xlix.
In vacuũ laboꝛaui ſine cauſa ⁊ vane foꝛtitudi
nem meã ↄſumpſi.⁊ Dauid ps.xvij.Diligaʒ te
dñe foꝛtitudo mea:dñs firmamentũ meũ:⁊ re⸗
fugiũ meũ:⁊ liberatoꝛ meus.⁊.cxvij.Foꝛtitudo
mea ⁊ laus mea dñs:⁊ factus eſt mihi in ſalutẽ
⁊ Neemie.viij.Gaudiuʒ etem̃ dñi eſt foꝛtitudo

veſtra:⁊ Job.vj.Nec foꝛtitudo lapidũ foꝛtitu⸗
do mea:nec caro mea enea eſt.⁊.xvij. Tenebit iu

ſtus viã ſuã:⁊ mũdis manib addet foꝛtitudi⸗
nẽ.⁊ Eccłs.ix.Ego dicebã melioꝛẽ eſſe ſapientiã
foꝛtitudine.? Amos.iij.Detrahit᷑ foꝛtitudo tua
ex te.⁊.j. Machab.ij. Fllij ↄfoꝛtamini: ⁊ virilit
agite in lege ⁊ gloꝛioſi eritis.⁊ Luc.xj.inqͥt dñs

XAũ foꝛtis armatus cuſtodit atriũ ſuum in pace

ſunt oĩa que poſſidet.?⁊ Accᷓ.vj.Stephanꝰautẽ
plenus gra ⁊ foꝛtitudine faciebat ſigna magna

et ꝓdigia in populo.

/

Ucctoꝛitate etiã autentica doctoꝝ ad foꝛ

a titudinẽ aiamur.vnde Ambꝛo. in lib.j.
de offichs ait. Non mediocris animi eſt

foꝛtitudo q̃ ſola defendit oꝛnamentũ virtutũ:⁊
iuſticiã cuſtodit:que iexpugnabili pᷣlio aduer⸗
ſus omnia vicia decertat iuicta.Et idẽ li.v.eiuſi
dem opis dicit. Reuera iure ea foꝛtitudo voca/
tur:qñ vnuſquiſq; ſeipᷣm vincit:iram continet
nullis illecebꝛis emollit᷑:nec flectitur:nõ aduer
ſis ꝑturbatur:nec extollit᷑ ſecũdis. Et Augu.in

epła ad Hierony.ait.Qui vera virtute foꝛt eſt:
nec temere audet nec incõſulte timet. Hieronp.

etiã ſuꝑ Johelẽ inquit. Juſti ⁊ foꝛtis viri eſt:nec
aduerſis frangi:nec ꝓſperꝭ ſubleuari:ſʒ in vtro
q; moderate cõoſeruari.⁊ idẽ ſuꝑ Amos ait.Foꝛ

titudo coꝛꝑis im becillitas ẽ aie:⁊ imbecillitas
coꝛpoꝛis foꝛtitudo eſt aĩe.Et Gꝛego.in.v.moꝛa

lium dicit. Lãto ſe vnuſquiſq; ad foꝛtitudinem
pueniſſe verius demõſtrat: quãto aliena mala
robuſtius tolerat.Nã minꝰin ſe cõualuit queʒ
iniquitas ↄſumit:qui in eo ꝙ ferre contrarieta/
tem non valet puſillanimitatis ſue gladio con
foſſus iace QQ

UVcoꝛitate etiã phiſica idẽ oſtendit᷑. Nã
AIreſto.in.iij.Ethicoꝝ dic.Foꝛtitudo eſt
laudabilioꝛ qᷓ; tẽperantia:qꝛ laus virtu

tis eſt in hocqꝙ aliquis bene opꝑetur circa diffici

lia. Difficilius aũt eſt ſuſtinere triſtia qð eſt foꝛ⸗
titudinis:qᷓ; abſtinere a delectatiõiby qð eſt tem
peritie.hec ille.Et Tulliꝰin.j.de officijs ait.Foꝛ
tis oanimi eſt nõ turbari in reb aſper:nec a gra
du deijci.⁊ idẽ li.v.rethoꝛice veteris dicit. El nõ
multũ põt obeſſe foꝛtuna qui ſibi firmius i vir

tute q; in caſu pᷣſidiũ collocauit.⁊ in.ij. Luſcu.
queſtio.idẽ inqt.Qui id qð vitari nõ põt metu⸗

it:is viuere aio quieto nullo mõ põt:qͥ aut moꝛ

tem nõ timet magnũ pᷣſidiũ ad beatã vitã com
parat:nunqᷓ; ingemiſcit vir foꝛtis ⁊ ſapiens niſi

foꝛte vt ſe intẽdat ad firmitatẽ.Et Seneca in li.

Trage.in hercule furẽte dicit. Quẽcũq; foꝛtem

videris miſerũ neges.Et in Medea.c. iij. Foꝛ⸗

tuna foꝛimetuit:ignauos pᷣmit.Foꝛtuna opes

auferre:nõ animũ poteſt. Idẽ in lib.xiij.epłarũ

epła.vij.Sapiẽs vincit virtute foꝛtunã.⁊ li.xuiij
epła.ij. Nõ affligi ſapiens liberoꝝ amiſſiõe vł
amicoꝛ Codẽ em̃ animo fert illoꝝ moꝛtẽ quo

ſuã expectat.Et ratõ huiꝰpoteſt aſſigri ula quã

idem ponit.li.xv.epła.iiij. di. Iniquũ eſt queri
de eo qð vni acciditc:⁊ omnibo reſtat. In li.quo
q; de ꝓuidentia idẽ ait. Ignis auꝝ ꝓbat:miſe⸗

ria foꝛtes viros. .

Oetica etiã auctoꝛitate ad foꝛtitudineʒ
p exhoꝛtamur. Unde Oꝛatiꝰ in ſermoni⸗
bus li.xx.ſermõe.ij.inqͥt. Uiuite foꝛtes.
Foꝛtia diuerſis oꝓponite pectoꝛa rebus. Et O
uidius in.j.de faſtis.

O me ſolũ foꝛti patria eſt vt piſcib equoꝛ.

Ut volucri vacuo qᷣcquid in oꝛbe patet.Et Lu

canus lib. vij.

Foꝛtiſſimus ille eſt

OQui ꝓmptꝰmetuẽda pati:ſi q̃minꝰinſtent:
Et differre põt.Et Juuenałlib.iiij.

Foꝛtẽ paſce aim moꝛt terroꝛe carentẽ. Et Mar

tialis li.vndiq; ſuſcepto.c.ij.

Sub quocũq; onere:ſtrepitu omniue laboꝛe.

Rectũ ſtare lica głlia nõ modica eſt. Pꝛoſper q̊ʒ
li.epigrãmatũ epigrãmate.xxxv. ”ß
Rectoꝝ eſt aduerſa pati:⁊ tolerare modeſte.

Nec q̃rula in quenq; voce mouere deũ. Et epi⸗
grãmate.xlix. ä
MNãq; bonos nõ blãda inflãt:nec aſꝑa frãgũt.
Et epigrãmate vltimo. ̃

—

Nõ metuo exiliũ:mũdus domꝰoib vna eſt.

Et LCato.c.iij.

Reby ĩ aduerſis aĩm ſubmittere noli.Et Bern/
hardus in lib. de im ꝓbatiõe vicioꝝ.c.vſ.

Nõ turbãt aduerſa pios:nec ꝓſpera tollunt.et
Gualteriꝰde caſtilione.l..
Eſt animi foꝛtis ſtantẽ ↄtẽnere moꝛtẽ.

Degeneres animi:pectuſq; ignobile ſummũ

Credũt eſſe bonũ diuturna viuere vita.?⁊ Ma⸗

172

theus poeta in hiſtoꝛijs Tobie.c.ij.

Aubꝛica foꝛtune nõ te pᷣmoet alea:viuas.
Maioꝛ eſt in aduerſis:ꝓſꝑitate mnlhoꝛj⸗ 7 nden

ricus ſamarienſis li.ij. SUVBG
Cõtra foꝛtunã ſis ↄſtans:ſis patiens:ſis
Ferreꝰin aduerſis:te neq; frãgat hyems.
Uo ad ſcdam ↄſiderationẽ de foꝛtitudi
ne eſt ſciendũ ꝙ foꝛtitudo ſᷣm Richar.
in.iij.di.xxxiij.? Lho.ij.ij.q.cxxviij.⁊ Al
bertũ ſuꝑ.iij.Ethico.diuidit᷑ in qᷓttuoꝛ ꝑtes pᷣn⸗
cipales:ſq; in fiduciã:ſeu ſecuritatẽ:magnificen

tiã:cõſtantiã ſiue ꝑſeuerantiã:que paꝝ differũt

.

.

ſᷣm Tho.ij.ij.q.cxxxviij.⁊ patiẽtiã. Fiducia aũt
ſiue ſecuritas dici᷑ ꝑ remotionẽ timoꝛis: vt in⸗
quit Tho.ij.ij.q.cxxx.arti.vij. Unde Areſto.iij.
Ethico.ait. Foꝛtis eſt intimidus mali.Et in h̊
aſſimilat᷑ leoni.iuxta illud Pꝛouer.xxviij. Ju⸗

ſtus vt leo ↄfidẽs abſq; timoꝛe erit. Et.xxx.eiuſ

dem lib.c.Leo foꝛtiſſimus beſtiaꝝ ad nullius
pauebit occurſum.Sciẽdũ cñ ꝙ ſᷣm Tho. vbi
ſupꝛa.quedã eſt ſecuritas cõmendabilis: que⸗
dam vo vituperabilis. Laudabilis eſt illa que
ꝓuenit ex bona cõſcientia:⁊ que nõ timet nõ ti⸗
menda.de qua Pꝛouer.xxv.dicit᷑. Secura mẽs
quaſi iuge ↄuiuiũ.De hac etiã Gꝛego.in moꝛa/
libo dicit. Quiſquis ad ſecure vite pcepta ſe di⸗

rigit pꝛiuſq; vite eterne pᷣmia ꝑapiat hic iam in

itia ſecuture in perpetuum felicitatis deguſtat.
Quaſi em̃ ↄtinuatio eſt refecciõis ſecuritas troõ⸗
quillitatis. Bona ergo eſt ſecuritas virtuoſe vi

te.de qua Bꝛego. vbi ſupᷣ ait. Dũ virtutes men

ti leticiã pariunt:quandã etiã ſecuritatẽ gignũt
Securitas vo rephenſibilis eſt eoꝝ qui ſic ſũt
ſecuri in hoc ꝓcelloſo mari: quaſi iam eſſent in
poꝛtu.De tali ſecuritate inquit Gꝛego.vbi ſupᷣ.
Sepe quẽ certamẽ tẽptationis ſuꝑare nõ valu
it:ſua deterius ſecuritas deijcit. Jðᷣo Hierony.
in quadã epla dicit.Nulla ſecuritas eſt vicino
ſerpente doꝛmire.Qui habet hãc ſecuritatẽ faci⸗
le a diabolo ſuperatur.Ex hac ſecuritate pᷣſum⸗
ptuoſa fit homo negligẽs.vnde Gꝛego.in qua
dam omelia inquit.Duũ mens ſecura reddit᷑ in
toꝛpoꝛem laxat᷑: ideoq; mater negligentie ſolet
eſſe ſecuritas. Repꝛehẽſibilis quoq; eſt illoꝝ ſe⸗
curitas qui futura pericula no pꝛouidẽt.Deqͥ/
bus dicit᷑ Job. xxj. Domus eoꝛũ ſecure ſunt et
pacate:⁊ ita ducũt in bonis dies ſuos:⁊ in pũ⸗
cto ad inferna deſcendũt.Illa etiã eſt repꝛoban
da ſecuritas de qua Areſto.in.j.magnoꝝ mo/
raliũ.c.iiij.inquit.Si quis adeo ſit impauidus
ꝙ deñ nõ timeat:nõ foꝛtis ſed inſanꝰ eſt.Et ite⸗
rum eiuſdẽ libꝛi.c.xxxij.dicit. Si quis nõ timet
ea que ſupꝛa hoiĩes ſunt:nõ foꝛtis eſt ſed inſanꝰ
Illoꝛuʒ etiã eſt vituperanda ſecuritas qui ſine
legitima cauſa periculis moꝛtis ſe audacter ex⸗
ponunt.hec enim temeritas appellatur.De qua
ullius lib.v.artis noue.c.xxj.ait. Temeritas
eſt animi inconſiderata doloꝝ perpeſſione gla⸗
diatoꝛia periculoꝛum ſuſceptio. Et Seneca in
libꝛo tragediarũ dicit. Temeritas eſt que petit
caſum ducem. 22=2=2V2

VII

Excũda pars foꝛtitudinis dicit᷑ magnifi
8 centia:quã deſcribit Tullius in pꝛima
rethoꝛica dicẽs. Magnitficentia eſt reꝝ

cet excelſaꝝ cum animi ampla q̃dã ⁊ ſplendidi⸗
ſima ꝓpoſitione inchoatio atq; adminiſtratio.

Et Macro bius in li.de ſomno ſcipionis dicit:
ꝙ; magnificẽtia eſt negocioꝝ difficiliũ ⁊ pꝛecla⸗
roꝛum cõſũmatio. Hec tamẽ magnificentie foꝛ
titudo que eſt aggreſſio reꝝ difficiliũ debet eſſe
diſcretiõe regulata:quia vt ait Albertus in tra⸗
ctaàtu de virtutibo politicis. Uir audax quãdo
pꝛudenter nõ attẽdit ad ardua: dũ credit aſcen
dere magis ruit ad ima. Unð coꝛnicula lʒ mul
ta vigeat audacia:ita vt aues de pᷣda multũ in⸗
feſtet:tamẽ quia temerario auſu etiã aggredit
aquilam:accidit ꝙ ipſa aquila occidit eam.Fal

co vo auis regia magne eſt foꝛtitudinis:⁊ ma⸗/

ghnifici coꝛdis:tante tamẽ pꝛudentie extitit vt ea
die qua aquilã in aere ſentit:ſuam foꝛtitudineʒ
temperet a pᷣdando:ne foꝛte dũ pᷣdatur alia alte
rius fieret ipᷣe pꝛeda.Dꝛaco autẽ de ſua foꝛtitu/
dine dum cõfidit elephantẽ inuadit:ſed accidit

vt dũ elephantẽ vexat ipſe pereat:⁊ quãdo eum
occidit:ipᷣe cũ occiſo intereat.Elephas em̃ dum

cadit ſuũ occiſoꝛem occidit:quẽ ſub ſe cadendo
cõminuit.hec Albertꝰ vbi ſupᷣ.Debemꝰ ergo ita
eſſe audaces et magnanimi vt tamẽ timẽda foꝛ
midemus.iuxta ilud Pꝛouerb.xiiij. Sapiens

cimet ⁊ declinat a malo:ſtultus trãſilit⁊ cofidit.

Si quis autẽ timeret vbi nõ eſt timendũ:hic eſ
ſet puſillanimitatis peccato infectꝰ: qð foꝛtitu⸗
dini cõtrariatur vt ðdlarat beatus Tho.ij.ij.q.
cxxxiij.de quo peccato inquit Dauid in ps.De⸗
um nõ inuocauert.illictrepidauerũt timoꝛevbi
nõ erat timoꝛ.Tales puſillanimes dicit Alber

tus vbi ſupᷣ eſſe ſimiles lepoꝛibo ⁊ cuniculis:qͥ

in omnib de ſola fuga confidũt. Item ſimiles

ſunt cuidã generationi miluoꝝ:qui in pꝛinci⸗

pio capiũt auiculas:ſed tempoꝛe ꝓcedẽte timo/⸗

re creſcente adeo puſillanimes fiunt vt vix mu/

ſcas inuadãt:et ſic penitus omnẽ animoſitateʒ

deponũt ita ꝙ fame moꝛiunt᷑.hec ille.Eſt ̊ pu/

ſillanimitas directe oppoſita magnanimitati.
vt ait Areſto.iiij. Ethicoꝝ Sed qꝛ de magnimi

tate et audacia deo dãte infra aliqua dicam ſer
mone.xxix.ꝑte.j.ideo hic ꝑträſoZ . U
Ercia foꝛtitudinis pars eſt ↄſtantia.vt
t autẽ colligit᷑ ex dictis philoſophi in.iiij.
Ethico ꝝ.Conſtãtia eſt ſtabilitaſ animi

firma:et in bono ꝓpoſito ꝑſeuerans.que atten⸗
ditur circa res terribiles et ad ſuſtinendũ diffi/
ciles.vt ſunt ille ð quibo loquit᷑ Gꝛeg.vij.Mo

rali.dicens. Juſtoꝝ foꝛtitudo eſt carnẽ vincere:
pꝛopꝛijs voluptatibo cõtraire: dileccionẽ pᷣſen/
tis vite extinguere ⁊c̃. Sicut enim bona loꝛica
militẽ facit ſecurũ ad aggrediendũ ardua et ſu/

ſtinendũ iacula:ſic foꝛtitudo militũ chꝛiſti ſecu
ros et audaces atq; cõſtantes reddit eos in ſpi

Utweleb⸗
guiinp⸗

tum pel

cſt. ECht

inmont
Cemtus
amnok
monet
oog
Dirulre
Tlis

Gcheca

löſtaten
betilleg
ſtg rorg
zWar
Corad
Lorti
Sign
Qns
Pocl
Dinp
on
Geun./
1
WMa
ſöben
Pecww
Ouial
bierol
loude
litent
liien
ſoluun
Löſio
n Hi
guleuit
dicebat
les g
operide
gontde
nerri

oliqo⸗
duas
dlcck
adpꝛ
auco⸗

lr Pa

Dauic

oraru
laa meg

Verbert

Nie 4
Dlins
„Wlam

..
rc aannh

umgliinif

ez
dſaliä RK
lbengee,
a des

ndennn

ſoß damenn
Ulus gäinin
nöckamaänt
winſec: goen
beacus Tho
ur Dauid npeN
pidaucrütnnart
lanimes dard
nmcie nin
lvor i in
—
s une r uirmo⸗
mmi minoſtag
becile. Ra
1magnandun,
d r denmfun
maliquedante
ſo.
ns ck Nun
pbioſohn
tabllal m
vamns,len
d iuſtncmtinn
utrh n
vcaninn
r denmn /
rnunbiu,

Foliũ

ritualibo pᷣlijs. Haãc autẽ ſtabilitatẽ nõ habent
qui in pctõ ſunt. Scriptũ eſt em̃ Treñ.j.Pecca
tum peccauit hieruſale:ꝓpterea inſtabũis facta
eſt. Ecõtra vᷣo eſt de habete ↄſcientiã bonam et
mundã.iðo Job.xj.dicit᷑.Si iniquitatẽ que eſt
in manu tua abſtuleris a te tũcleuare poter fa
ciem tuã:⁊ eris ſtabilis. Hanc quoq; conſtanti
am nõ habet ille qui nunq; in eodẽ ꝓpoſito per
manet.de quo metrice dicit᷑.
Quod petijt ſpernit:repetit qð nuꝑ emiſit.
Diruit edificat mutat quadrata rotundis.

Talis nõ imerito põt ſtultus appellari.Ait em̃

Seneca lib.vij.epłaꝝ epła.iiij. Stulticie nihil
cõſtat:nihil diu placet. Hãc etiã ↄſtantiã nõ ha
bet ille qui diu in aliquo loco ↄſiſtere nõ valet:
ita vt argẽtũ viuũ videat᷑ ſub pedibo habere.De
q̊ Martiał li.vndiq; ſuſcepto.c.v.ait.
Cur adeo gaudes motu Jouiane locali.
ur tã ſepe ſalis.an qm̃ leuis es.
Signat em̃ mentis motus mutatio tãta
EX nõ cõcoꝛdes:nectibi ↄuenias.
Poõdus hʒ ſtabile:cũ põdere gleba quieta eſt.
Diripit᷑ puluis ꝓ leuitate ſua.
ec natura loci tibi recte viuere donat.
Sed mẽs diſcreta ꝓpoſitũq; tenax.
Vantũ aũt noceat talis mutatio locoꝛũ
q oñdit Seneca lib.j.epłaꝝ epła.ij.dicẽs.
. Nõ cõualeſcit plãta que ſepe tranffertur
Et Martialis li.pꝛedicto.c.iiij.
Nõ bene firmat᷑ radix que ſepe mouet᷑
Nec multa hoſpitia pignus amoꝛis habẽt.
Quia igit᷑ inquit Hierony.in quadã epła.Nõ
hieroſolimis fuiſſe ſed hieroſolimis bñ vixiſſe
laudabile eſt: ideo dico vobis illud Luc.x.No
lite trãſire de domo in domũ. Ut em̃ ait aäreſto.
li.ij. magnoꝝ moꝛaliũ.c.xxix. Uita neq;ᷓ eſt ho/
ſpitari de domo in domũ. Ideo dicit Eccli.xj.
Cõfide in deo ⁊ mane in loco tuo.Scniptuʒ eſt
em̃ Miere.xiiij.Dilexit mouere pedes ſuos ⁊ nõ

quieuit ⁊ dño non placuit. Ideo.j.ad Coꝝ.xv.

dicebat Paulꝰ. Fratres ſtabiles eſtote ⁊ imo bi
les.⁊.j.ad The.iiij. Rogamus vos fratres vt
operã detis vt qᷣeti ſitis.Et hec de ↄſtantia ſuffi
ciant.De ꝑſeuerãtia aũt tractabimꝰinfra ſermo
ne.xxxiiij.parte vltima. v
Varta pars foꝛtitudiniiſ eſt patiẽtia.De
ꝗq qua quia ſupᷣ tractaui in ſermõe.xxxviij
pꝛime partis huiꝰoperis: ⁊ etiã intendo
aliqua dicere infra ſermone.xij.ideo ad pꝛeſens
duas tm̃ de ea contẽplationes faciemꝰ. Pꝛima
dicet᷑ inductiõis. Secũda remediatiõis. Quo
ad pꝛimã inducunt nos ad patientiaʒ Pꝛimo
auctoꝛitates ſacre ſcripture.Scriptũ eſt em̃ ps.
ix. Patientia paupeꝝ non peribit in finẽ. Ideo

Dauid ps.xxxvij.dicebat.Ego autẽ in flagella
paratus ſum.⁊ ps.lxj.Quoniã ab ipſo patien⸗
tia mea.⁊.lxx.Tu es patientia mea dñe.⁊ Pꝛo/⸗

uerb.xiiij.inquit Salomõ.Qui patiẽs eſt mul

LXVII

ta gubernat᷑ ſapientia.⁊?.xv. Uir iracũdus pꝛo⸗
uocat rixas:qui aũt patiens eſt mitigat ſuſcita⸗

tas. ⁊.xix. Doctrina viri ꝑ patientiam noſcit᷑et

Eccłs.vij. Melioꝛ eſt patiens:arrogante.⁊ Ec/⸗

cleſiaſtici.j.ſcriptũ eſt. Uſq; ad tempuoa ſuſtine⸗

bit patiens ⁊ poſtea erit reditio iocũditatis illi⸗
us.⁊.ij.eiuſdẽ li.c. In humilitate tua patientiaʒ
habe.⁊.j.ad Theſ.v. Patiẽtes eſtote ad omes.
2.j. Petri.ij. Hec eſt em gratia ſi ꝓpter den? uſei⸗
net quis triſticias patiens iniuſte.⁊ ad α

vlij. Nõ ſunt cõdigne paſſiones huiꝰ tẽpo: ad

72

futurã gloꝛiam que reuelabit᷑ in nobis. ⁊.ij.ad

CLCoꝝ.j.Sicut abundãt paſſiones chꝛiſti in no⸗

bis:ita ⁊ per xpᷣm abundat cõſolatio noſtra.Et
ibidẽ. Scientes quoniã ſicut ſocij paſſionũ eſtꝭ

ſic eritis ⁊ cõſolationis.ad Roma.v. Tribula/

tio patiẽtiã operat᷑:patientia autẽ pꝛobationẽ.⁊
ad Ephe.iiij.Cũ patientia ſuppoꝛtantes inuicẽ
in charitate.⁊ ad Hebꝛeos.x. Patientia nobis
neceſſata eſt.?⁊ Jacobi.j. Patientia opus perfe
ctum habet. Sed heu quia multis dici pot illð
5 ob.iiij. Ubi eſt patientia tua.pauci em̃ ſunt qͥ
habcant eã in effectu:licet multi in verbis illam
oſtendant. Unde equiperat᷑ patiẽtia inule:que

tẽpoꝛe eſtatis quãdo non eſt neceſſaria ꝓpter ni⸗

miam ſuã caliditatẽ dilatat. folia ⁊ extendit:tẽ⸗
poꝛe aũt hyemis quãdo eſſet valde vtilis abſcõ
dit ſe ſub terra.Sic quoq; faciũt młti qui pꝛo
quacũq; tribulatiõe cũ ſint impatiẽtiſſimi tẽpo
re ꝓſperitatis de patiẽtia gloꝛiant᷑:⁊ dilatãt phi
lateria alioſq; afſliccos ↄſolant᷑. Uera em̃ eſt il⸗
la ſententia tulliana.Facile oẽs cũ valemꝰ recta
cõſilia egrotis damu. A
NJ autẽ querat᷑ quid ſit patientia: vltra
89 diffinitionẽ Lactantij poſitã ſupᷣ in di⸗
cto ſermone.xxxviij.j.partis diffinit eam
Gꝛego.ſuꝑ Lucã di. Patientia eſt aliena mala
equanimiter perpeti:?⁊ nullo malo animo in ali
quẽ ad vindiccã moueri.⁊ Tullius in.j.Rheto
rica dicit. Patientia eſt vtilitatis ſiue honeſtat
cauſa:rerũ arduarũ ac difficiliũ voluntaria per
peſſio. Augu.vo in lib.de patientia inquit. Pa
tientia eſt virtus qua mala equo animo tolera
mus.Ad quã virtutẽ exhoꝛtamur etiã auctoꝛi⸗
tate autẽtica. vnde Cipꝛianꝰ in epła ad fratres
de bono patientie ait. Patientia eſt que nos ðo
cõmendat ⁊ ſeruat.ipᷣa eſt que irã temperat lin⸗
guam refrenat:mentẽ gubernat pacẽ cuſtodit:
diſciplinã regit:libidinis impetũ frangit:timo
ris violentiã compꝛimit:incendiũ ſimulatis ex
tinguit:cohercet potentiã diuitũ: inopiam pau
perũ refouet:tuet᷑ in virginibo beatã integritatẽ:
in viduis laboꝛioſam caſtitatẽ:in maritatis in
diuiduã charitatẽ.facit humiles inꝓſperis:iĩ ad
uerſis foꝛtes:cõtra iniurias ⁊ contumelias mi⸗
tes:docet delinquentib cito ignoſcere:tẽptatio
nes expugnat:ꝑſecutiones tolerat:paſſiones et

martyria cõſũmat. Ipſa eſt que Helnoſteeſun
Kk 2

V

êð

Bermo

4

damenta firmiter ponit:que incemẽta ſpei ſub

limiter ꝓuchit. Ipa efficit vt efficiamur filij dei

dum chꝛiſti tolerantis imitamur. Et Hierony.
in tractatu de fide inquit. Eſt ergo patiẽtia om

niũ iniuriaꝝ ⁊ paſſionũ tolerantia.quã ſi quis
habuerit bona omnia in ſe cõtinet.Et Aug.vbi

ſupᷣ dicit. Uirtus animi que patiẽtia dic᷑ tam

magnũ donũ dei eſt vt ⁊ ipſius qui eam nobis
largit᷑ patientia pᷣdicet᷑. Si quis auteʒ querat
quare deus ſanctos ꝑmittit in hoc mũdo tribu
lari.reſpõdeo ꝙ multis de cauſis: maxie quin⸗
q;. Pꝛimo vt mũdus ipᷣe cuʒ delectatiõib ſuis
ſit eis tedio:⁊ ex hoc feruẽtius deũ diligant. Se
cũdo vt venialia eoꝝ peccata in bac vita purgẽ/
tur ne purgatoꝛij penis grauioꝛibo crudint᷑.qꝛ
qð lima ferro facit auferendo rubiginẽ hoc ani
me facit tribulatio. Tercio vt nullꝰ murmuret
contra deũ ſi in mũdo affligit᷑ cũ amicos ipᷣius
dei videat diuerſimode tribulari:ſciẽg ꝙ tribu
latio patienter poꝛtata ſine fructu nõ ełit.Quar
to vt cognoſcantur quales ſunt et excitenturad
melius operandũ.Et ad hoc poteſt applicari il⸗
lud qð fit Placentie in quibuſdã nundinis:in
quibus vendunt᷑ multi ſues.vẽditoꝛ autẽ lau⸗
dat eos dicens.hic habet tantũ lardũ ⁊ tam al⸗
tam pinguedinẽ:⁊ tantã ſongiã:et tantã carnẽ.
emptoꝛ vo ait.Nõ credo ꝙ habeat tantũ lardũ
vt dicis.Et mercatoꝛ dicit ad pbam. Habet au
tem ſub coꝛrigia ſugulã quandã quã infigit in
illo ſue. Durante vo illo lardo ſus nõ ſentit:ſed
cũ tangit carnes tunc damat:et ſic habet᷑ men⸗
ſura de lardo. Per ſuem autẽ intelligit᷑ ſenſua⸗
litas quã naturaliter quiſq; etiã ſanctus habet
dum eſt in hac vita. Lũc ergo deus cognoſcere
facit quantũ quilibet habet de lardo ac ſongia
id eſt de patientia quando eum tangit in viuo.
Dus quãdoq; qᷓ;diu nõ tangit᷑ in viuo cũ illa
ſugula ſemꝑ tenet vultuʒ verſando in terrã:ſed
dum tangit᷑ ſuꝑ viuũ eleuat caput.⁊ ſimilit᷑ fa/
cit homo qui dũ nulla tribulatiõe pungitur:in

terrenis delectat᷑. Dum autẽ affligitur ad cele-

ſtia erigitur ⁊ ad eoꝛũ deſideriũ inflãmatus ele
uatur. Quinto deus ſanctos tribulari ꝑmittit
vt ex afflictionũ tolerantia gloꝛioſius eos coꝛo⸗
nare poſſit.Nã vt Hierony.in lib.de vindicta ⁊
iuramẽto inquit.Future vite gloꝛia pᷣſentis vi⸗
te incõmodis cõparatur.Et ideo nõ debet quis
deſperare de tribulationibo mũdi que multum
ſunt vtiles. Unð Gꝛego.in moꝛal.dicit.Fugiẽ⸗
dus eſt mundus ſi ꝓſperis nos demulcet. Qui
ergo tot calamitatibo pulſat quid aliud qᷓ; vt de
ſerat᷑ clamat.Et idẽ in.j.lib.eiuſdẽ oꝑis ait.Nõ/

nunq; quis nec ꝓ pꝛeterica nec ꝓ futura culpa

percutitur:ſed vt ſola diuine virtutis potentia
ex amputata ꝑcuſſiõe monſtret᷑. In qua mani⸗
feſtatiõe quid agitur niſi vt ex flagello meritoꝝ
virtus augeat᷑ ⁊ vbi nulla pᷣterita iniquitas ter

gitur:magnua de patietia virtus generat᷑.Et ite⸗

rum idẽ Gꝛego. ait. Aduerſitas que bonis vo-
tis obijct ꝓbatio virtutis eſt:nõ indiciũ repꝛo⸗

bationis.Ferrũ quippe noſtre mẽtis ad acumẽ
nõ poteſt ꝑuenire veritatis niſi hoc exarſerit al⸗
terius lima pꝛauitatis.⁊ Augu.in.iij.de trinit.

inquit. Mala que ab iniquis fideles ꝑferunt
ipᷣis vtiq; pꝛoſunt:vel ad demenda peccata:vel
ad exercitandã ꝓbandaãq; iuſticis:vel ad demõ

ſtrandã huius vite miſeriã. Ideo Hierony.ſu/

per ps.dicit. Ueniant plage:veniãt omnia gene

ra maloꝝ:dũmodo poſt plagas chꝛiſtus adue

niat.Et ad Marcũ pᷣſbyterũ ſcnbit.Apud chꝛi

ſtianos nõ miſer eſt qui patit᷑ ↄtumelia:ſed qui

facit iniuriã.Et Chꝛyſo.ſuꝑ epła ad Hebꝛeos

alit. Nihil ita ↄfuſaʒ facit iniuriã agẽtis ſicut foꝛ

tis ⁊ mitis patiẽtia tolerantis.⁊ neq; in oꝑe ne⸗
qᷓ; in lingua ſe vindicantis.

Ucoꝛitate quoq; politica ad patientiã
a incitamur. Unde Lactãtiꝰin.v.diuina⸗

mi.inſti.inquit. Magna nãq; ⁊ pcipua
virtus eſt patientia:quã pariter vulgi publice
voces ⁊ philoſophi ⁊ oꝛatoꝛes ſũmis laudib⸗

celebꝛãt.ꝙ ſi negari nõ põt quin ſumma ſit vir⸗

tus neceſſe eſt iuſtũ ⁊ ſapientẽ virũ in poceſtat

eſſe hominis iniuſti vt capiat patientia. Lulliꝰ
etiã in.j.Retho.dicit. Patientia eſt virtus ↄtu⸗
meliarũ omniũ aduerſitatũq; impetus equani

miter poꝛtãs.⁊ Plato in ſuis ſentẽtijs inquit.

Totius philoſophie robur eſt patiẽtia. Socra
tes aũt ĩ ſuis ſentẽtijs ait. Uiri boni ẽ ſcire pati

nec facere iniuriã. Tictoꝛia em̃ ſine aduerſario
X

bꝛeuis eſt laus.
Xemplis inſuꝑ ad patiẽtiã exhoꝛtamur
eSed dimiſſis exemplis ſanctoꝝ de qui
bus in pᷣdicto ſermone.xxxviij.diximus
maxime beati obie ⁊ Job.de quib dicit To/

bie.ij. Hãc aũt tẽptationẽ ideo ꝑmiſit deus eue

nire illi vt poſteris daret᷑ exemplũ patiẽtie eius

ſicut ⁊ beati Job. Et loquit᷑ de Tobia. Cenia⸗

mus ad exempla. Pꝛimo rerũ naturaliuʒ que
ad patientiã nos ꝓuocant.vnde inqͥt Albertus
magnꝰ vbi ſupꝛa:ꝙ quãto vir patiens patitur
plura mala tato amplius eius virtus redolere

ꝓbat᷑.Sicut ſpecies aromatice quãto foꝛtiꝰcõ/⸗

terunt᷑:tãto ex eis maioꝛ odoꝛ ſentit᷑vnde necre
dolẽt nõ contrite:necſunt bene odoꝛifere:niſi cũ

fuerint pilo attrite. Item exemplũ habemus de

amigdala que ſi ſterilis ſit fecunda fit ſi dauuſ
in radice ꝑfoꝛet᷑. Sunt em̃ pene młtoꝝ merito⸗
rum accumulatiue ſi fuerint patiẽter poꝛtate:q̃

et ſi aliquãdo videant᷑ amare pᷣdulces fiuntpa
tientie igne decocte. am ⁊ poma imatura ma

turant᷑ ⁊ dulcoꝛan᷑ ſi in igne coquant᷑. Ignis qͥ

qʒ a vento nõ extinguit᷑:ſed foꝛtius inflamatur
Et incus quanto magis malleis tundit᷑:tanto

amplius ſolidat᷑. Adamas flãmis excoo? foꝛ⸗

tioꝛ reddit᷑. Lapis lateris in foꝛnace poſitus nõ
conſumit᷑:ſed quãto diutius ibi tenet᷑ tcãto am /⸗

Musſol
omino
haberal
cagtn

ſtannüin
uaſinn
ſolmag

tloria q;

ͤrhon
bus ſope
nis nilp
numcol

mrlnte

cob hocd
fnellter,
tasoſten

c(tia

gvado
quendi
o can
ſupert
nibde
Puliaan
baruu
trplan
homunlbn
temoeno
ſtis. Kle
Paticntii
kefer Br
pbicuiol
aunisſik
entiame
gthenas
lllacio.
frorerola
ponenes
Impoten
incignos
Gtumcli⸗
Garermul
heneait
Wliauen
mnise
nucpo
ſeneeg
tat quor
konisn
ſuüan
les voe
tums
Eremp
llus oit
aliquo⸗
lcioci.

0

2
geinn nti
i nrn
rons ins luth
Nieminni inpnt⸗
iri Lu;
Mennucknins
ögnre
ſis tznn
urckennlden
Undboniingi
an ſnr odunnn
pmäniahonan
Plis ſangor dll
ne rvii dams
odequt dictl
mmnii wcit als
x Lha Monu⸗
mi uunlujue
umnqt dems
rpanens M
s finnus tellin
gvu inli/
zſnct,Nruckt
odonſtnnlic
Pglühebennsn
undatrſicunn
memlop mang
Prünrhon
rßoblas fung
omaimnumn
ovmnt
Nnusinlinn
lis unin

Foliũ

plius ſolidat᷑. Aurum in igne poſitũ in valoꝛe
nõ minoꝛat᷑ ſed puchꝛius ⁊ pᷣcioſius reddit᷑.⁊ ſi
habet aliquid imixtũ impuritatis dũ ignis in
co agit ab illo ſolam ſcoꝛiã tollit:eius vo ſub⸗
ſtantiã nõ coꝛrumpit.Sic patientie virtus ad,/

uerſitatiby nõ deijcit᷑ ſed foꝛtioꝛ reddit᷑. Sicut
ſol magis calet in mari vbi eſt aqua caloꝛi con⸗

traria q; in terra. Alia quoq; naturalia addu
ci poſſunt exempla.ã frumentũ pulchꝛũ nũ/

qᷓ; reponi poteſt in hoꝛreis niſi pꝛius młtis icti
bus ſeparet᷑ a paleis.Nec ex grano conficit᷑ pa⸗
nis niſi pꝛius foꝛtiter conterat᷑ in molis.Nec vi
num collocat᷑ in dolijs niſi pꝛius vue conculcẽ

tur in toꝛcularibo. Illa vero caſſia apud medi⸗

cos nõ cõmendat᷑:que faciliter rumpit᷑ ſed q̃ͥ nõ
faciliter frangi᷑. Quo exemplo impatiẽtis vili⸗
tas oſtendit᷑ virtuſq; patiẽtis demõſtrat᷑. Nux

etiã quãto foꝛtius vno anno perticaverberatur

quãdo fructus eius excutiunt᷑:tãto in anno ſe⸗
quenti amplius fructificare mõſtrat᷑. Sicut er
go camelus genua in terra ponit quãdo onera
ſuper ſe accipit:ſic patiẽs de illatꝭ ſibi grauami⸗
nibo deo gratias agit:quia ex eis non modicas
vtilitates repoꝛtare intẽdit. Sciens ꝙ (vt dice/⸗
bat quidã facetus pᷣdicatoꝛ) in celũ nõ itur niſi
triplici via.ſq; aut ꝑ terram que eſt plena malis
hominib.aut ꝑ aquã vbi ſunt magni fluctus

tcemptationũ.aut ꝑ aerem qui eſt plenus demo

nijs.Et ideo opoꝛtet nos vbiq; ſubiacere mole
ſtijs. Exempla etiã gentiliũ multa habemꝰad
patientiã inducentia.Unde recitat Hiero.queʒ
refert Albertꝰvbi ſupꝛa:ꝙ quidã filius philoſo
phi cuiuſdã a ſuo pᷣceptoꝛe hoꝛtatus eſt vt trib
annis ſibi iniuriantibo pꝛemiũ daret vt ſic pati

entiam aſſueſcere poſſet.Elapſo igitur triennio

athenas ad philoſophandũ perrexit:in cuiꝰ ci⸗
uitatis poꝛta quidã ſenex ſedebat qui om̃es in⸗
trarevolẽtes magnis iniurijs impetebat.Et q̊s
patientes eſſe cernebat libere intrare ꝑmittehat.
Impatientes vᷣo tanq; philoſophoꝝ cõſoꝛtio
indignos repellabat. Cũ igitur ſenex ille multꝭ

cõtumelijs iuuenẽ pꝛedictũ impetiſſet ⁊ ipſe ri⸗

deret multũq; gauderet.admiratꝰ ſenex ad iu⸗
uenẽ ait.Quid habes ꝙ in tãtis iniurijs rides
Kui iuuenis reſpõdit.Quare nõ rideõ qui trib
annis pꝛeciũ dedi vt iniurias poſſem audire:et
nũc nullo pᷣcio dato a te audio qð exopto. Tũc
ſenex agit. Ingredere fili quia dignꝰes. Reci⸗
tat quoq; Albertꝰ vbi ſupᷣ exemplũ patiẽtie Ca⸗
tonis romani ſapientiſſimi:qui moꝛtuũ filium
ſuũ audiens nõ ploꝛauit:nec vllas lamentabi⸗
les voces dedit:ſed tm̃ hoc ait. Reddidit tribu
tum qð ex neceſſitate nature reddere tenebatur.
Exemplũ etiã habemꝰ Socratis.De quo Laer
tius ait:ꝙ ſeł ictu calcis a qͥdã ꝑcuſſus:nec in
aliquo cõmotus:de eius patientia mirãtibo di
xit.Si aſinus me ꝑcuſſiſſet calce nüũquid in iu⸗

dicio eũ conuenirẽ. Cur ergo nõ ſuſtineã ſic ictꝰ

.ℳ77
.
317.

ho minũ ſicut beſtiaꝝ. Cuidã etiaz alceri ſibi di⸗
centi. talis maledixittibi. Reſpõdit. Ideo male
dixit qꝛ bene loqui nõ didit.

EAriſtipo quoq; philoſopho legit᷑ q
d cuidã dicenti ei:homines te ↄtemnunt
reſpõdit.Et ülos aſini.ſed ſicut illi de a/
ſinoꝝ contẽptu nõ curant nec ego de illoꝝ. De
patientia etiã Diogenis philoſophi refert Se/
neca lib.iij.de ira qui ſemel cõuicijs dehoneſta

tus cũ nihil iniurianti ſibi reſponderet.interro⸗
ganti de cauſa dixit. Nõ poſſem ego illi tantam
dehoneſtatẽ inferre reſpodendo quantõ ipe ſibi
intulit loquẽdo.Et alteni dicenti ſibi:q omnes

eũ vituꝑabant:reſpõdit.Oꝑtet ſapientiã ab in⸗

ſipientibo impugnani.Eſſe em melioꝛeʒ indicat
mala lingua quẽ carpit. Magna ergo elt chꝛi⸗

ſtianoꝝ cõfuſio ſi patientiã nõ habẽt expectatio

ne eterne glie:quã gẽtũes habuerũt oſteſiõe vir

tutis ⁊ acquiſitiõe laudis humane. E
Ecuũda ↄtemplatio de patientia dicit᷑ re
s mediationis. Quia em̃ difficilis eſt ad/
erſitatũ tolerantia tria vobis trado re/

media cõgrua Pꝛimũ dicit᷑ oꝛatiõis. Cuʒ em̃
patiẽtia ſit donũ deivt ſupᷣ patuit:a deo ꝑ oꝛati

onẽ eſt impetrãda.Nã ⁊ dns Jeſus appꝛopin⸗
quãte paſſiõis tẽpoꝛe ad oꝛationẽ acceſſit:⁊ di⸗

ſcipulos ad oꝛandũ inuitauit: vt habet᷑ Mat⸗
chei.xxvj.c. Scriptũ eſt em Eſa.xix. lamabunt
ad dominũ a facie tribulãtis ⁊ mittet eis ſalua

toꝛcẽ. Ideo.iij.q.j.c.nulli dubiũ.dicit᷑. Nulli du/
bium eſt quin boni a malis ſemꝑ ꝑſequant᷑.p⸗
pter q ð nos oꝑtet hũiliari ſub potẽti manu dei
vt nos liberet a tribulatiõibo. —T
EkEcundũ remediũ dicit᷑ meditatõis.De⸗
8 bemus em̃ meditari quid patiant᷑ mul
tIi mũdani vt bonũ aliqð tẽpoꝛale conſe

quant᷑.Uñ Jacobi.v.ſcriptũ eſt. Ecce agricola

expectat fructũ terre patiẽter ferẽs donec accipi/
at cẽpoꝛaneũ ⁊ ſerotinũ.Et ideo multo magis
nos debemꝰ patiẽter ferre aduerſa vt adipiſca⸗
mur bona eterna.Debemꝰ etiã meditari exẽpla
ſanctoꝝ:qui deſiderabãt ꝓ chꝛiſto pati ⁊ affligi
ſciẽtes ꝙ ꝑſecutoꝛes ſũt tanqᷓ; apes. Nã licʒ pũ

gant ꝑ penõ:tamẽ mellificãt pparãdo dulcedi/
nem eternã. Unde ps.ait. Circũdederunt me ſi⸗
cut apes. Sũt etiã ſicut fabꝛi:quia licet feriant

tamẽ coꝛonã eternã nobis fabꝛicãt.Unde idem
ps.iterũ inquit.Supꝛa doꝛſuʒ meũ fabꝛicaue
rũt peccatoꝛes ⁊c̃. Sũt etiã ſicut ↄflatoꝛes: qa
licet argentũ ponãt ad flãmoã tñ illud purgant
ab omni imũdicia.iuxta illð Malach.iij. Se⸗
debit cõflans ⁊ emundãs filios leui. Bonũ er⸗
go eſt remediũ recoꝛdari de tolerãtia ſanctoꝛuzʒ
Ad qð hoꝛtat᷑ Gꝛego.in quadã omelia di.Fa⸗
cta pᷣcedentiũ patrũ ↄſideremus:⁊ nõ erũt gra⸗
uia que coleramꝰ.⁊ Hierony.ĩ quadã eplła ait.
Quis ſancoꝝ ſine patientia coꝛonatꝰ eſt. Acu
nabulis em̃ eccłie nõ defuit iniduitae peeines
3

mus a dno flagellari. dicentes illud Geñ. xlij.
Merito hec patimur qꝛ peccauimꝰ ⁊c.Et illð
Michee. vij. Jram dñi poꝛtabo: quonia pecca
o Biego. in moꝛalibo dicit. Tuncilla⸗/

.* . .
2 .
. * . 4.
. . — „ ꝑ⸗ „. . .

⁊ iuſticia patiẽs. Uera eſt em̃ ſentẽna Pauli.ij.
ad Thi.iij. Omnes qui pie viuere volut in chꝛi
ſto Jeſu ꝑſecutiões patient᷑. Oebemus etiã con

ſiderare noſtros defectus ꝓpter quos digniſu/

2

ul ei. Ide diclt.
ta ↄuicia bene toleramus:quãdo in ſecreto mè⸗

tis ad male ppetrata recurrimꝰ. Lãtoq; patien
tius quis ferrũ medici tolerat quato vucrigs

eſſe cõſpicit qð ſecat.

—

Erciũ remediũ dici᷑ pꝛemiationis recoꝛ

x datio. Et hec eſt tercia oſideratio pꝛina⸗
Falie quã de foꝛtitudine ꝓpoſuimꝰ que
? fructificatiõis. Per tolerantiã em̃ paſ/⸗

appell
ſionũ huius vite euitat᷑ crudatus terribiliſſimꝰ
future. vnde Gꝛego.v.moꝛaliũ ait. Boniſi qua
deliquerũt:hic punitionẽ recpiũt: vt a eterna

plenius damnatiõe liberent᷑. O tribulati gau⸗/

dete:quia ſignũ eſt ꝙ deus vos diligit cũ pec/

cantes punit. Scriptũ eſt em̃ Pꝛouer.iij. QOuẽ
diligit dñs coꝛripit:⁊ quaſi pater in filio cõpla⸗
cct ſibi. Letare etiã tu qui benefaciẽs perſecutio
nes toleras:quia in hoc ſimilis dei filio cõpꝛo⸗
baris:qui Johᷣ.xv.inquit.Si me ꝑſecuti ſunt?

vyos pſequentur. De foꝛtitudinis autẽ ⁊ potien
cie virtute ac de eius vtilitatibo loquẽs Albertꝰ
vbi ſupꝛa dicit.ꝙ pꝛimo eſt rerũ arduarũ tole⸗
ratiua ⁊ appetitiua.Quis em̃ generoſus miles
eſt ⁊ pꝛobus qui nõ querat certamina vt elꝰ ap
pareat potentia clareſcat ⁊ fama. Iaʒ de Julio
ceſare a quo alij imperatoꝛes poſtea ceſares ap
pellati ſunt:vt dicunt doctoꝛes in rubꝛica ꝓhe⸗
mij digeſtoꝝ legit᷑ il dum Põpeium ſuũ ad⸗/
uerſarium moꝛtuũ audiſſet doluit:ac ſuſpirãs
alit. Doleo quia nõ habeo de cetero cũ quo bellẽ

Dicit᷑ enim ꝙ cupiebat ſemper noua bella inue
nire:vt eius virtus poſſet clareſcere. De iſto lo⸗

quens Lucanus in.ij.inqut.
Ceeſar in arma furẽs nullas niſi ſanguine fuſo
BGaudet habere vias:qꝙ nõ terat hoſte vacates.
Heſperie fines:vacuoſq; irrũpat in agros.
Atq; ipᷣm nõ ꝑdat iter ↄſertaq; bellis.
Bella gerat:nõ tã poꝛtas intrare patẽtes.
Qus feciſſe iuuat:nec tã patiẽte colono.
Arua pᷣmi q; ſi ferro populet᷑ ⁊ igi
Cõceſſa pudet ire via ciuẽq; videri. Si gtã ge⸗

nerxroſus ac foꝛt reperi᷑ animꝰamoꝛetpalium?ꝛ
trãſeũtis głie:quãato foꝛtioꝛ debet eſſe animus

chꝛiſtianoꝛum pꝛo acquiſitione felicitatis infi⸗
nite. 25
Ecundo dicit Aalbertꝰ vbi ſupᷣ.ꝙ foꝛti⸗

8 tudo ſiue patiẽtia eſt aliaꝝ virtutũ ꝓba
IlIiua ⁊ examinatiua. Ait em Seneca in
lib. de ꝓuidẽtia.Tũc apparet quõta ſit hois vir

tus quantũ q; polleat cũ qͥd poſſit patiẽtia oſtẽ
dit. Tercio eſt peccatoꝝ purgatiua.vñ ſimilis

„ *
„. D ——

eſt arene cuiꝰ virtus eſt collocatiua:? aque ſalle
2 amare purgatiua ⁊ dulcoꝛatiua. Aqua enim
que ꝑ arenã colat᷑ purioꝛ ⁊ dulcioꝛ reddit᷑. Si⸗

milis etiã eſt igni:qui dũ materiã alliquã infla⸗
mat. ab omnibo ſoꝛdib eã purgat. Jdðo dicitur

Ecchi.ij. In igne ꝓbat᷑ auꝝ ⁊ argentũ:hoĩes vᷣo

receptibuũes in camio humiliatiõis. Quarto ẽ
hoſtilis ꝑfidie expulſiua.vñ Ceciliꝰ firmanꝰ in
li.de btã vita.c.iiij ait. Maloꝝ victrix eſt foꝛti ,/
tudo. Jõ dicit Alber. vbi.S. ꝙ patientia eſt ſimi

lis gẽme q̃ dicit᷑ aletoꝛia.cuiꝰ virtꝰ eſſe dici᷑ con
ſtantẽ hoĩem facere:⁊ inuictũ reddere i certami/
ne. Econtra vo eſt de impatientia. Jdo Alber.
ibidẽ dic̃:ꝙ ĩpatiẽtes ſũt vitro ſimiles qð ꝑcuſ⸗
ſum ſtatim ↄfringit᷑timo ſũt vitro fragilioꝛes:
qꝛ vitrũ nõ niſi tactũ frangit᷑:ſed hõ impatiens
ad ſolũ verbũ diſrumpit᷑. Sũt etiã ſimiles ſali
qð in igne poſitũ ſtatim ſtridet:in aqua vo ſta⸗
tim fluit ⁊ euaneſcit. Lignũ etiã caſtanee ſi po/

nat᷑ in igne acriter damat ⁊ ſemꝑ clamãdo ſcin⸗
tillat.Quibo exẽplis figurant᷑ impatiẽtes qͥ vel
vnũ verbũ ſuſtinere nò poſſunt:ſed vᷣbo vno cẽ
tum reſpõdent verba:⁊ addũt facta ſi poſſunt.

Sũt tñ aliqͥ ꝗͥ dũ potẽtia ſevindicare nõ poſſũt

ad aſtutiã ſe ↄuertũt. Uñ vulpeo q̃ cũ taxo coon
tinuũ bellũ gerit:cũ illũ dente ledere nõ poſſit ꝓ

pter duriciẽ pellis:diligẽter ↄſiderat quãdo ta⸗
xus ſuã cauernã exeat:⁊ eã intrãs vꝛina ⁊ ſterco
ribo totã fedat:qð cũ taxus rediẽs cernit:cauer⸗
nam ipᷣam derelinqᷣt eo ꝙ fetoꝛẽ ſuſtinere non

poſſit. Hec Albertꝰ vbi.S. Qui etiã addit ꝙ leo

pardus quẽ mirabiliter leo odit: eo ꝙ de vxoꝛe
adultera natus eſt:leonẽ vbiq; fugit:co qꝙ; cuz
illo viribi bellare nõ poſſit:ſed qð potẽtia effice
re nõ poteſt aſtutia obtinet. Parat em̃ ſibi ca⸗

ueruã oꝛificũ duplex habentẽ:vnũ ꝑ qð intrat

⁊ aliud ꝑ qð exeat.Et hec fouea in vtroq; oꝛifi/

—„,

cio eſt valde lata:ſed in medio valde ſtrnicta.Le/

- .

one igit᷑ veniẽte q groſſioꝛ eſt leopardo:leopar⸗

dus ad foueã fugit.quẽ ꝑſequẽs leo foues cur

ſim intrat:ſed ad mediũ veniens ꝓpter ſtricurã
fouee vltra trãſire nõ valet:nec retro beneſe ver
tere põt. Leopardus vᷣo ꝑ aliud oꝛificiũ exiens
2 poſt eũ veniẽs a tergo eum pungic ⁊ moꝛdet.
Eſt etiã quedã ſpecies vnicoꝛnis q̃ oẽm rubeũ
coloꝛẽ mira biliter odit. Uñvenatoꝛ ſe rubeis in
duit ⁊ ad beſtie locũ accedit:quẽ dũ beſtia cer/

nit in impetu ſui furoꝛis vt eũ occidat occurrit:

ſed dũ poſt arboꝛẽ ſe abſcõdit illa coꝛnu ſuo tã
foꝛtiter in arboꝛẽ ferit:ꝙ vltra trabere coꝛnu ne
quit.Accidit ̊ vt dũ ꝑ impatiẽtiã alteri moꝛtẽ

Hquerit:in illius manꝰ incidat qᷣ eiꝰ vite non par
cit. Sepe igit᷑ accidit homini impatiẽti qð eue⸗

nit leoni ⁊ vnicoꝛni:qꝛ dũ vindictã ſuꝑ alteruz
querit ipe vulnꝰ⁊ moꝛtẽ incurrit:⁊ in laqueum

cadit quẽ alteri ipe parauit. Hec Alben. Et ſic

„ — ,„

verſficat᷑ illud. ps.vij. Lacũ aperuit ⁊ effodit eũ
⁊ incidit in foues quã fecit.Etc.lvj.Foderũt an/

efncnt⸗
rri Ou
umalten
de prin⸗
emmitnria⸗
repati
Peutera⸗
arst
geratoont

hobckint
depecat
Giendi
niens cem
tonisint
Gniwmifin
mned
Urasar
mitinr
coꝛum
faliic⸗
ſoncs:
ſnthoii
ppterqus
Hohrl.
e Mon
Wrucbe
Mewckintn
(ackt
porurocn
Uunithen
uba⸗
lebend
ſcrctimet
Nj
ltlbc
Gponpnt.G
Acgrürm
rn
ſoaeleim
Pucnesd
donepde
Wren⸗
Gckiye
nentaco
nendd
mitasfe
tieyimm
nchn
animan
Etiteri
ſtis fre⸗
nes ſane
Uriſcan

Al nd
hn. ide
geüdirf
nis. Im

8
X
1

Wrweſetn

Wolnlesge

4 2 MoN
rmi momnäzi

„

citin ppſin
hwii an
tolt,
idergicon
iingismutla
sdis
or? aſtiam m
Qucnisddrb
dodit cσde
diqz fuget oi,
ai gheiuc
deremi C
thmmumßen
torrte
ganisblat
naNN
Audtdi
ornis qrüli
irge dühatnd
drla rnuſ⸗
manbenrunm⸗
ti mn .
erichirt

ch.
7*. * 11 õ

Foliũ

te faciem meã foueã ⁊ inciderũt in eam. ⁊ Eccłi.
xxvij. Qui fodit foueã incidit in eã:⁊ qui laque
um alteri ponit peribit in illo:⁊ qui ſtatuit lapi
dẽ ꝓximo offendet in eo.Et Pꝛouer.xxvj. Qui
emittit lapidẽ reuertet᷑ ad eũ.deo dicit vulga/⸗
re ꝓuerbiũ.Multi bene excipiũt ũlũ qᷣ exiuit vt
ꝑcuteret ⁊ fuit ꝑcuſſus. H
Pars tertia de virtute temperantie ſiue mo/⸗
derationis. rðMM

ꝗq mMmulta dixi in laudẽ abſtinetie ⁊ vitu

perationẽ guloſitatis:que poſſũt ap⸗

plicari ad pꝛeſentẽ materiã: de quibꝰ
habet᷑ in ſermõe.iiij.⁊.v.Et etiã ſermõe.vj.in.c.
de peccato gule.Ideo hic bꝛeuiꝰ me expediam.
Sciendũ ergo ꝙ; Tullius in.ij.rethoꝛice diffl/

niens temperantiã inquit. Temperantia eſt ra

tionis in libidinẽ atq; in alios nõ rectos motꝰ
animi firma ⁊ moderata dñatio.hec ille.Sicut
enim equꝰ ꝑ frenũ dirigit᷑ ⁊ refrenat᷑:ita ſenſua⸗
litas a ratione ꝑ temperantiã moderat᷑ ⁊ repꝛi/

mit᷑iuxta illud ps. In chamo ⁊ freno maxillas

eoꝛum cõſtringe ⁊c̃.Areſt.aũt li..imagnoꝝ mo

raliũ.c.xxxix.dicit.Cemperãtia eſt circa delecta⸗
tiones ⁊ triſticias in guſtu ⁊ tactu factas.Et in

j.rethoꝛice.c.xiij.idẽ ait. emperantia eſt virtus
ꝓpter quã ad delectationẽ coꝛpoꝛis ita ſe homo

habet vt lex pcepit:incõtinẽtia vero ↄtrariõ.hec
ille. erũ quia Albertꝰ magnus in tractatu de
virtutibo politicis.c.de temperãtia.diuidit hãc

virtutẽ in tres partes di.ꝙ eſt temperãtia qͥ ad

guſtũ:⁊ eſt temperãtia quo ad tactũ:⁊ alia tem
perantia quo ad mundũ:volens oſtendere q̃ᷓn

tum ſit hec virtus cõmendabilis a temperãtia

guſtus incipia.Ad quã hoꝛta?᷑ Salomõ Pꝛo/

uerb. xxv. di. Mel inueniſti:comede quãtuũ ſuf⸗
ficit tibi:ne foꝛte ſaturatꝰeuomas illð.Et Eccli.

xxix.dicit᷑. Initiũ vite hoĩs aq̃ ⁊ panis.Et.xxxj.

eiuſdẽ libꝛi. Utere quaſi hbomo frugib quetibi
apponunt. Et.j. Macha.j. Multi de polo iſlra⸗
el elegerũt magis moꝛi qᷓ; cibis coinquinari.Et

j.ad Thimo.v.inquit apłs. Noli adhucaquã

ibere:ſed modico vtere vino ꝓpter ſtomachuz

⁊ frequẽtes infirmitates tuas.Etad Thimo.ij
Juuenes hoꝛtare vt ſobꝛij ſint.? Lulliꝰ in oꝛa⸗
tione ꝓ deiotaro rege.Frugalitatẽ id eſt mode⸗
ſtiã ⁊ temperantiã virtutẽ maximã iudico.Au⸗
guſti.vero in ſermone.iij.q̃drageſime ait.Abſti
nentia coꝛpus macerat:ſed coꝛ impinguat: car
nem debilitat:ſed animã ↄfoꝛtat.Et idẽ ad here
mitas ſcribit.O magna ⁊ admirabilis abſtinẽ
tie virtus:ꝑ quã hoies filij dei efficiunt᷑: ꝑ qua,ʒ
vicia expellunt᷑ ⁊ demones:ꝑ quã nõ ſolũ ſalus
animaꝝ agit᷑:ſed etiã coꝛpoꝝ ſanitas poſſidet᷑.
Et iterũ ad eoſdẽ de ieiunio loquens ait. Audi
ſtis frequẽter fratres chariſſimi: ꝙ ieiuniuʒ eſt
res ſancta:opus celeſte:ianua regni:foꝛma fu⸗
turi ſeculi:qð ſi quis iuſte ꝑſecerit:dei ſociꝰ exti

Ulia ſupꝛa in parte pꝛima hulꝰ oper

mabit᷑:quia dũ ſibi ↄiungit celeſtis effici. Per
ieiuniũ fratres mei ꝓſtemunt᷑ vicia augmeran
tur virtutes:humiliat᷑ coꝛ:diabolice vincuntur

poteſtates.O ſacrũ ieiuniũ:tu coꝛpus refrenas
ne inſurgat:tu virtutes incitas vt reſurgant:tu

coꝛpus ſanas vt viuat.O ieiuniũ:tu ſuaue es
bonis:ſed odibile malis:tu delectabile es ſan⸗
ctis:ſed deteſtabile pꝛauis.O ſacrũ ieiuniũ:tu

myſteria diuina pãdis:q̃ ſapiẽtie ⁊ pꝛudẽtie ſũt

agnoſcis:recoꝛdari pᷣterita facis:oꝛdinare pᷣſen
tia nõ negligis:pꝓuidere futura feſtinas.hec ib⸗

le. Sed heu qꝛ verificata eſt ſententia eiuſdem

Augu.in pᷣdicto ſermõe dicẽtis.Oqᷓ; plures ſũt
ex vobis q pꝛiꝰtabernã viſitãt:qᷓ; templũ:pꝛius
coꝛpus reficiũt q; aiam:pꝛius demonẽ ſequun
tur qᷓ; deuʒ. Lales vacantes comeſationibo: et

ebꝛietatibo ⁊ luxurijs deberẽt lapidari iuxta le⸗

gem poſitã.Deut.xxj. Ideo dict᷑ Pꝛouer. xxiij.
Nolieſſe in cõuiuijs peccatoꝛũ: nec in comeſa⸗

tionibo eoꝝ qui carnes ad veſcendũ ꝓferũt. Ie
ra eſt em̃ ſentẽtia Salomõis pᷣdicti lib.c. xxvij.
Anima ſaturata calcabit fauũ id eſt ſpiritũſan
ctũ.Et Deut᷑.xxxij.dicit᷑. Incraſſatus eſt dilecꝰ
⁊ recalcitrauit.⁊ Oſee.xiij.dicit dũs. Adimple⸗
ti ſunt ⁊ ſaturati ſunt ⁊ leuauerũt coꝛ ſuũ ⁊ ob/⸗
liti ſunt mei. Pꝛopterea abſtinere a guloſitate
nos hoꝛtat᷑ eccłia.in.c.ſexto die.⁊.c.luxurioſa.
xxxv.di. ⁊.c.delitie.⁊.c.quiſquis.xlj.di.⁊.c.nõ li⸗
ceat.xliiij.di.⁊ de ↄſe.di.v.c.nihil.Et de vi.⁊ ho.

cle.c.a crapula.que bꝛeuitatis cauſa ꝑtranſeo.

Sed o guloſi audite qͥd Ambꝛo.in ſermone de
ieiunio dicat. Male dñe ſeruit᷑ gule q̃ ſemꝑ ex/

petit:nunqᷓ; explet᷑.Quid em̃ inſatiabilius ven
tre. Hodie ſuſcipit cras exiget.Etidẽ in ſermoe
q̃drageſime ait. Fames amica eſt vᷣgitatis:ini⸗

mica laſciuie:ſaturitas vero caſtitatẽ ꝑdit:nu⸗

trit illecebꝛã. Jõ pᷣcipit Augu.in regula ſua di⸗
cens.Carnẽ veſtrã domate ieiunijs ⁊ abſtinen⸗

tia eſce ⁊ potus quãtũ valitudo ꝑmittit.Abſti⸗

nentiã quoq; cõmendabilèe reddit nobis ſalua

toꝛis exemplũ:qui.xl.dieb ⁊.xl.noccibꝛ ab om
ni cibo ⁊ potu in deſerto abſtinuit. Mattch.iiij
Et ſancti Nicolai qui etis puerulꝰ q̃rta .ſezen .

feria a lacte abſtinuit.

Huloſophoꝝquoq; gentiliũ habemus
p exempla marxie Platonis qui valde fu
it abſtinẽtia decoꝛatus.Uñ ait Tuluꝰi
tuſcu.queſtio.li.j.q cũ Timotheus atchenis cla

rus:⁊ pꝛinceps ciuitatis cenaſſet apud Plaro⸗
nem:poſt triduũ ait illi. Tenue cene nõ ſolũ in

pꝛima ſed etiã poſtera die iocũde ſũt. Refert q̃ʒ

Hierony.q; Epicurꝰlicet totius voluptatis el/⸗

ſet aſſertoꝛ oẽs libꝛos ſuos repleuitpomis ⁊ vi
libus cibis:aſſerẽs eis eſſe vtendũ.quia carnes
et exquiſite epule ingẽti nimiũ cura ⁊ ſollicitu⸗.
dine pparant᷑:⁊ maioꝛẽ habẽt penã in acquiren
do:qᷓ; voluptatẽ eis abutendo. Addens ꝙ ſapi
entie operã dare nõ poſſumus ade mele dbunn⸗

. ẽ

dantia cogitamus. 2424
Egd dimiſſis exemplis hoim veniamus
8 aag exempla beſtiaꝝy que magis gulam

refrenãt q; homines. Unde inquit Al/
bertus vbi.S.qꝙ licet leo guloſũ ſit aĩal:tñ quã⸗

do vna die bene ſe paſcit: ꝑ tres dies ſequentes
a cibo quieſcit:?⁊ quãdo venatoꝛes adeſſe pᷣſen⸗
tit ſi abo grauatũ ſe percipit vt currere bene nõ
poſſit:cibum quẽ comedit ad fauces reducit:et
cũ bꝛancha omne ſuꝑfluũ foꝛas trahit:⁊ ſic le⸗
uis ad bellũ accedit. Itẽ pꝛedictus leo rex qua⸗
drupedũ beſtiarũ adeo liberalis eſt ꝙ nunq; pᷣ
dam ſolus comedit:ſed de ea ſemper animali⸗

bus cũ ſequentibo derelinquit.Et idẽ facit aqͥla

auiũ regina.Sed guloſi ſunt ſimiles cani: cui
ſi aliquid cibi ſuꝑfſuit:ſollicite illud in aliquo
loco reponit:⁊ qᷓ; diu aliquẽ ſentit: nunqᷓ; illud

derelinquit:ſed cõtra omnes appꝛopinquãtes
inſurgit. Item canis in tantũ guloſus exiſtitq;

etiã fecidiſſima comedit. Similis etiã et gulo⸗
ſus poꝛcis:qui paſcunt᷑ de ſtercoꝛiba ⁊ imundi
cijs. Ideo inquit Alberꝰ vbi.S. ꝙ gula eſt res

feda ⁊ vnctuoſa. Unde refert ꝙ rex quidãvalde

pinguis Philoſophũ quendã ad cenã inuita⸗
uit:quẽ ad menſam iuxta ſe ſedere fecit. Cunq;
rex ſicut poꝛcus comederet:⁊ barbã totã vnctaʒ

haberet:⁊ Philoſophꝰſpuere vellet: oẽmq; lo⸗

cum ſericis oꝛnatũ videret ſuꝑ barbã regis ſpu

tum fecit.Cũq; oẽs ocdidere eũ vellẽt:rex ꝓhibu
it:⁊ cauſam huiꝰrei ab eo queſiuit.Cui Philo/

ſophus nihil timẽs ait.Cũ ſpuere neceſſe habe⸗

rem:nec loca honeſta inficere vellẽ:cũ nullũ lo⸗
cum turpioꝛẽ tua barba viderẽ:in ea ſtatui iure
eſſe ſpuendũ.Qð rex dũ audiuit in melius vitã
mutauit.Et hec de tẽperantia quo ad uſta r

cta ſufficiant. “ „7
Etemperantia vero quo ad tactũ:quia

d multa dicere intendo infra ſermonevi⸗

gelſimooctauo vbi de virginitate ⁊ caſti
tate traccabi. Ideo hic ſolum aliqua in cõmen
dationẽ continentie maxime virginalis addu⸗
cam.Hec eſt enim illa virtus cui maximũ retri
buit deus pꝛemiũ. Juxta illud Sapientie ter⸗
cio.Felix ſterilis ⁊ incoinquinata:que neſciuit
thoꝛũ in delicto habebit fructũ in reſpectione
animaꝝ ſanctaꝝ. Hec eſt illa que facit animaʒ
ſponſam dei. Ideo in figura dicitur.iij. Reg.j.
Queramus domio noſtro regi adoleſcentulaʒ
virginem ⁊ ſtet coꝛam rege. Hec eſt illa que fa/⸗
at eam habentes ſocias virginis Marie.PS.

xliiij. Adducent᷑ regi virgines poſt eaʒ. Hec eſt

que reſeruatur ab iteritu damnationis eterne
Unde in figura pᷣcepit deus Numeri.xxxj.Et
Judicũ.xxj.dicẽs. Mulieres que cognouerũt

viros ĩterficite:virgines aũt reſeruate. Hec eſt

illa pᷣcioſa Margarita cuius valoꝛem ſoli eaz

pabentes bene intelligunt. Unde Miero.ad fi⸗

liam Mauritij in epiſtola inquit. Quiſqᷣs pu⸗

2
R⸗0—
—

dicitiã aut nulliꝰpᷣmij aut parui exiſtimat:cer⸗
tum eſt illum aut ignoꝛare aut nõ voluncariu⸗
eius ferre laboꝛẽ.lam illi ſemꝑ caſtitati dero⸗
gant qui eam aut nõ habent aut habere cogun
tur inuiti.Hec eſt illa que ſe habenteʒ facit eſſe
hoꝛtũ delitiarum in quo habicat deus. Unde

ipſe ait ſponſe ſue virgini Cãtico.iiij. Hoꝛtus

cõduſus fons ſignatus:emiſſiones tue para⸗

diſus. Surge aquilo ⁊ veni auſter. perfla hoꝛ/
tum meuzʒ ⁊ fluent aromata illius. Hec eſt que

ſe habentes oꝛnat mirabiliter maxime mlłieres
vt habetur in auten.quomõ opoꝛtet ad epil. F.
opoꝛtet enim.colł.ij. Hec eſt quã leges auiles
ſemꝑ colendã pꝛeceperũt.l.ſi qua illuſtris mu⸗
lier.C. ad ſenatuſconſul.oꝛfi. Unde inquit im/
peratoꝛ in auten.quibus modis nati efficiant᷑
legitimi.S.illud.ver.nouimus enim. Nos em̃
caſtitatis ſumus amatoꝛes. Hec eſt illa virtus
que facit beatamvirginẽ cum ſanctis:imo etiã
dominũ Jeſum de celo deſcendere ad introdu
cendaʒ aĩam ipſa oꝛnatam in eternis poloꝛum
tripudijs. Unde inquit Hiero.ad Euſtochiũ.
Qualis erit illa dies cũ tibi Maria mater dñi

choꝛis occurret comitata virgineis.Cum poſt

rubꝛũ mare cum ſuo exercitu Pharaone ſub⸗
merſo timpanũ tiniens pꝛecinerit. Canremus

domino:gloꝛioſe enim magnificatus eſt equũn

7 aſcenſoꝛẽ pꝛoiecit in mare.Tunctedla in tuos
leta volabit amplexꝰ.Tunc⁊ ipſe ſponſus oc⸗
curret ⁊ dicet Surge ſpecioſa mea colũba mea
⁊ veni.hec ille. Hec eſt illavirtus excellẽtiſſima
cui in regno celoꝝ nullꝰeſt clauſus locus.In⸗
de idem Hierony.ad filiaz Mauritij inquit.
Magnus eſt pudicitie laboꝛ ſʒ maius eſt pꝛe⸗
miũ:tepoꝛalis cuſtodia ſʒ remuneratio eterna.
De his etiã Johãnes apoſtolus loquit᷑ dicẽs.
ꝙ ſequunt᷑ agnũ quocunq; ierit. Qð ita intelli
gendũ puto. Nullũ ſciliq; eis locũ in celeſti cu⸗
ria claudendũ:⁊ cuncta illis diuinarũ manſio⸗

nũ habitacula reſerata. Hec Hieronp. Hec eſt

illa pꝛeclariſſima virtus quã ſemꝑ chꝛiſtus mi
rabiliter exaltauit:dũ nõ de coꝛrupta:ſed de vir

gine naſci voluit:dũ Johannẽvirginẽ ſuꝑ cete,/

ros diſcipulos amautt:⁊ ei fluẽta euãgelij reue
lauit:⁊ cui matrẽ virginẽ virgini cõmendauit.

Zohan. xix. Paulũ inſuꝑ ſingulari electiõe pꝛo
pter virginitatẽ vocauit:licʒ eſſet eccleſie perſecu

toꝛ:de qͥ dixit.Uas electiõis eſt mihi iſte.A ccuũ

ix. Johannẽ quoq; baptiſtã virginẽ: ſuũ pcur⸗
ſoꝛem eſſe voluit:de quo dixit. Inter natos mu

lierũ nõ ſurrexit maioꝛ Johãnẽe baptiſta.⁊ Dat
thei.xj. Ideo Gꝛego.in moꝛalib oſtendens di⸗
gnitatẽ virginitatis inqͥt. Gaudeat magis puel
la nobilis genere:ſed nobilioꝛ ſanctitate: ſitꝑ

diuinũ conſoꝛtiũ pꝛecipuã in celis conſecutura

ſublimitatẽ:qᷓ; ſi eſſet ꝑ. humanũ cõnubiũ pꝛo⸗

lem in terra genitura ſublimẽ. Beatus quoq;
Augu in ſermoe ad beremitas de caſtitace lox

guetet
biliu:er⸗
pulchrit

liumcol
anumtref
lociü. h.
quenos
tollichhec
epiſcopu⸗
ſtichiop
chꝛiſtipee
nesacnu
goſef
ord Rdi
ſome
quadie
ctiazin
oculun
ſacerae
gbomn
anain.
bannnuibe
ſcconreni
bonr Ogt
ganl doco
mheretrices
Bugaſtin
C
n de
c
ſermoͤen
mundi/
cvmaode
biccauſah
omneo ſ⸗
Reſto nj
Erſupabun⸗
chlanpepike
lone moe
miimalar
Wit
aR—
l
to vſuno⸗
clo depun
tuae
in vulga
Reomor
Oul men
Quitotij
Outnimiu
Aunmii

mdn inen
Mch.
Wru nuri
nas ſun t
Poronrſob,
mmm Cmmms
Wamsckegni
Doncnmos
rieihenisoe,
uuſs gas
ſzmnausckn
monerapam.
olus loqui ii
zimnt Craiel
s uinaickia
aunminunſo/
mngaeide
Hirpniſincen
anchigein
ini cemmu.
nlan denien
ſcdcſeien
tmibilkean
rne⸗ ſüpan
Tumnawo
Eupeltn WM
Hokenachn
Geumugoi
nanaer
is nſenn
Remna 4
5N,

clo deputat᷑. Et Heinricus ſamarienſis lib. ij.

Qui nimiũ amplectit᷑ parũ

Foliũ

quens erdamat di. O caſtitas oꝛnamentũ no/

biliũ:exaltatio humiliũ:nobilitas igno bilium

pulchꝛitudo viliũ:ſolamen merentiuũ:augmẽtũ
pulchꝛitudinis:decus ſancte religionis:mino⸗
ratio criminũ:multiplicatio meritoꝝ:dei ami⸗
ca.angeloꝝ cognata:patriarchaꝝ vita: ꝓPheta/
rum coꝛona:apoſtoloꝝ cngulũ:martyrũ auxi⸗
lium:confeſſoꝝ vehiculũ:virginũ ſ peculũ vidu
arum refugiũ:⁊ cunctoꝝ bonoꝝ gaudiũ ac ſi oÿ/
laciũ.Hec eſt illa vircus que nos deo cõmẽdat
que nos angelos facit: que nos ſuper ſ ydera ex
tollit.hecille.qui etia ibidẽ addit. Ecce ego iam
epiſcopus hipponẽſis cũ quibuſdã ſeruis chꝛi⸗
ſti ethiopiam perrerxi:vt ibi ſanctũ euangelium
chꝛiſti pꝛedicarẽ:⁊ vidimus ibi multos homi/
nes ac mulieres nõ habẽtes capita:ſed oculos
groſſos fixos in pectoꝛe. Int᷑ quos ſi acerdotes

eoꝛũ vidimus vxoꝛatos:tãte tamẽ abſtinẽtie: ꝓ

niſi ſemel in anno vxoꝛes ſuas tangere volebat

qua die ab omni ſacrificio abſtinebãt. Uidimꝰ2

etiaʒ in inferioꝛibo partibus ethiopie homines
oculum vnum tm̃ habentes in fronte: quoꝛuʒz
ſacerdotes cõuerſationes hominũ fugiebant:⁊
ab omni libidine carnis abſtinebant.:⁊ inſ. epti⸗
mana in qua dijs ſuis thura offerre delibera⸗
bant:nihil ſumebant niſi metã aque per diem ⁊
ſic contenti manẽtes: ſacrificiũ dijs ſuis offere/
bant.O grandis chꝛiſtianoꝝ miſeria. Ecce pa/⸗
gani doctoꝛes fideliũ facti ſunt:⁊ peccatoꝛes ac
meretrices pᷣceſſerunt fideles in regno dei. Hec
Auguſtinus. H 5771—
VUrnc de tẽperantia quo ad mundũ eſſet
n dicendũ. Cerũ quia intendo multa di⸗
cere que ad ipᷣaʒ applicari poſſunt infra
ſermõe.xxvij.parte.ij.vbi tractabit᷑ de ↄtemptu
mundi.Et etiam ſermone.xxx.vbi loquar de no
cumẽto diuitiaꝝ:⁊ de laudib paupertatis. J6
bic cauſa bꝛeuitatis ſolũ dico ꝙ debetis euita⸗/
re omnes ſupꝑfluitates ⁊ exceſſus.Quia vt inqᷣt
Areſto.ij.Ethico.c.iij.Coꝛrumpitur tẽperantia
ex ſupabundantia.Quapꝛopt᷑ Caſſiodo.lib.ix.
epłaꝝ epiſtola.xv.inquit.O mnia decet ſub ra⸗
tione moderari. Nõ em̃ poſſunt dici iuſta que
minima ſunt. Et epła.xxv. eiuſdẽ libꝛi iterũ di⸗
cit. Indubitata gloꝛia moꝛũ ẽ cuſtodire menſu
ram.Et Iſido.li.ij.ſoliloquioꝝ.c.xlvj.ait.Etiã

in bonis imoderatꝰ eſſe nõ debes. Omnia emim

in ſuo modo pfecta ſunt. Bona vero imodera⸗
to vſu noxia efficiunt᷑:? nimietas omnis in vi/
canit. Pꝛeualet in cũctis modeſta diſcretio re⸗/
bus. Qua ſine virtutũ grande peribit opꝰ. Jðo
in vulgari ꝓuerbio diaec=k.
Qui menſurã ꝓ amica hʒ:cauebit ab oĩ iimici⸗
Quli totũ vult totũ ꝑʒntlit. (tia.

Res moderata durat ⁊ oẽ ſupuacaneũ nocet.

Qui nimiũ loquit᷑ ſepiuſcule menti.

conſequ ᷓçkßz

Qui altiꝰ ſcandit qᷓ; debet: ciciꝰ cadit qᷓ; credit.
Tanti eſt nimiũ quanti nihll·
Qui nimiũ menſurat parũ laboꝛat.

Qui nimiũ piperis habet rapis cõmiſceat .
Qui nimiũ trahit.rumpit . r
Eapꝛopter inquit Jacob beneuentanꝰ ſui li.c.
xxij. Hoc decet omnes actibo in cunccis ſemper
habere modn. èẽü
Pars quarta huiꝰſermonis de virtute pꝛu⸗
dentee. OO0.
Icit᷑ ꝙ quidã ſummus pontifex con
gregato conſiſtoꝛio pꝛopoſuit vnum
dubium. l. que eſſet melioꝛ via perue⸗
niendi ad vitam eternã. am in vno

quoq; genere ẽ aliquid pꝛecipuũ quod omnia
alia excedit:ſᷣm philoſophũ.x. WMWechaphiſice.
Sicut inter metalla aurũ:inter lapides pꝛecio⸗
ſos onichinus ſiue topaſius: vel carbunculus
ſᷣm quosdam:interſi ericas cremeſitus:int᷑ pan⸗
nos purpura ſiue ſcarlata. Ec ideo inter omnes
vias ad celũ perducẽtes debet eſſe vna alijs om
nibus ſingularioꝛ ac pꝛecioſioꝛ. Dixit autẽ pꝛe⸗
dictus Pontifex cardinalib 7 dericis ac reli⸗
gloſis:ceteriſqʒ fidelibo chꝛiſticolis inſimul cõ⸗

gregatis. Quia nos ſuſcep imus curã paſcendi
gregem dñi:vt in.c.niſi cum pꝛidẽ.v.ꝓpter ma⸗
liciam.de renũ.Et nõ tm̃ clericoꝛũ:ſ- ed etiaʒ lai⸗
coꝛum vtilitatib ſubuenire ðᷣbemus.vt in.c.qꝛ
pꝛeſulatus.j.q.iiij. Et nobis incumbit puidere
ſaluti omniũ fidelium.c:cuncta per mundũ.ix.
q.iij.? in pꝛohemio ſexti. Ideo ad pꝛofectũ om
nium fideliũ volumus per ſ apientes diligẽter
inquiri ⁊ diſcuti que ſit rectioꝛ ſemita ad eter⸗
nam felicitatẽ perueniendi. Quia vero veritas

quo magis fuenit exagitata amplius eluceſcit.

Cfi.cxxv.q.ix. Ideo vt melius aꝓpareat:volumꝰ
vt vnuſquiſq; dicat opinionẽ ſuam. Pꝛimo
autẽ locutus eſt quidã canoniſta dicens ſibi vi
deri oꝛdinẽ ſacrum eſſe viam per quã recciꝰ ad
deum inceditur ꝓpter cuius adminiſtrationez
et executionẽ dignitas ſacerdotalis omnibꝰ ali
is eſt ſublimioꝛ:ita ꝙ quãdoq; appellant᷑ dij et
aliquãdo angeli ipſi ſacerdotes.vt in.c.ſacerdo⸗/
tibus.xj.q.iij.Et equiperant᷑ſ. oli.c. ſolite. de ma
io.? obe.Unde Augu.in.lib.de eccleſt laſtic do/
gmatibo ait. Nulla maioꝛ dignitas eſt ſub celo
q; ſacerdotis qui eſt ad celeſtia ſacramenta per
tractanda cõſecratus ⁊c. Ad oꝛdinẽ quippe ſa⸗
crum pertinet pꝛedicare ⁊ deo ſacrificdia offerre:
que ſunt maxime neceſſaria humane ſ⸗ aluti:vt i
c.inter cetera.de offi.oꝛdi.et in cle.ſi dominũ:de
reli.et ve.ſan.⁊ in.c.inter opera.de ſpon. Iteʒ ad
ipſum pertinet miniſtrare ſacramẽeta ecclie ho⸗
minibo que ſunt ad eoꝝ ſalutẽ inſtituta: vt ptz
per theologos in.iiij. di. j. Secũdo locutꝰ eſt
legiſta dices. Mihi videt᷑ꝙ hec via ſit pax:pso

pter quaʒ leges ſunt emanate defendentes in⸗

nocentiam.vt in.c.facte, uij.di. et in Roheinid

luuntarios laboꝛes appeti

Bermo

decretaliũ. Et ideo imperatoꝛ in autẽ. vt iudi.ſi

ne quoquo ſuf.in pncipio.col.ij.dicit ſe noctes

ducere inſones vt ſubditi in omni quiere conſi
ſtant: ⁊ ĩ autẽ.vt diui.iuſſi.col.viij.etiã ait. ¶o/⸗

* 7

mꝰvt alijs quietẽ pꝛe

paramꝰ. Et ideo ſi ᷣm canoniſtã ſacerdotium

cũctis eſt pferendũ: via legalis ꝑ quã pax cõſer

uat᷑ vt patet in ꝓhemio inſti. ꝓfecto eſt digniſſi⸗/
ma cuius adminiſtratoꝛes appellant᷑ ſacerdo
tes: vt in.l.j.ff. de iuſti.⁊ iu. Uñ iſta eſt via regia
ad quã inſtruendaʒ venit filius dei.vt in. c. niſi
bella. xxiij.q.j.Et ipᷣe appellatꝰeſt rex pacificus
⁊ diſpoſuit ſuos ſubditos etiam eſſe pacificos:
vt in ꝓhemio decretaliũ:⁊ ipam pace ſuis fide
libus in teſtamẽto reliquit Johᷣ.xiiij. Tercio

rat myſteria ſcriptura

locutꝰeſt medicus dicens.Mih videt᷑ ꝙ cura

tio infirmoꝝ ſit melioꝛ via.ſlam altiſſim? crea
uit medicinã vt ðꝛ Eccłi.xxxviij.Et a deo c ois

medela:vt ibidẽ dict᷑.Et ideo ibidẽ ait.ſapiẽs.

Honoꝛa medicũ: ꝓpter neceſſitatẽ em̃ iũ crea⸗

—

uit altiſſimus. Itẽ xpᷣs ſe verũ medicũ demon⸗

ſtrauit ſanando ifirmos a diuerſis lãguoꝛibꝰ

Item qñ vonoꝛat aliquẽ ſanctũ facit miracula
per eum in ſanandis infirmis. ꝙ vero ars me
dicine ſit via ꝑducens ad ſalutẽ ꝓpter exercitiuʒ

pietatis apparet:qꝛ qᷓ; plures ex medicis ſunt
ab eccłia canonizati:vt ſanctus Lucas euange
liſta Johãnes Chꝛiſoſtomꝰ qui etiã ðꝛ Johan
nes meſue:ſancti Coſmas ⁊ Damianꝰfratres:

cum multis alijs. Item becars eſt magis vni

uVerſaliter neceſſaria hoĩbꝰ qᷓ; alie. Et ideo quã/⸗

to bonũ eius eſt cõmun tanto eriã eſt diuiniꝰ
j.Ethico.⁊ quãto aliquis in bonis ſuis eſt cõ⸗

munioꝛ ⁊ vniuerſalioꝛ:tanto eſt deo ſimilioꝛ:

„„

vt ait Plato in Thimeo. Quarto phus di⸗

xit. Mihi videt᷑ ꝙ contẽptus diuitiaruz ſit hec

via quia ſicut auaritia eſt radix omnium ma⸗/

loꝝ.c.bonoꝝ.xlvij.di.⁊ de peni.di.ij..quia ra⸗

dix.⁊ in autẽ.vt iudi.ſine quoquo ſuf.S.cogita .
tio. Ita a cõtrario qð eſt foꝛtiſſimũ argumetuʒ

l. .S. huiꝰrei.ff.de offi.eius cui man.eſt iuriſ.Et

— 12

c.ſciendũ.viij

thagoꝛas audiẽs oĩa bona ſua diſſipata eſſe di

.q.j. .c. hoſ pitiolũ xxxij. di. Contẽ
ptus ipᷣius cauſabit omne bonn. Et ideo Pi⸗

xit. Jubet me foꝛtuna expeditiꝰ philoſophari.
Auinto fratres Baſiij: Auguſtini ? Domi

nici dixerũt ſcientiã eſſe illam ſemitã rectiſſimã

qua ad ſupernã ſapienti ptingimꝰ:quia ſicut
ignoꝛantia eſt mater omniũ maloꝝ.c.j.xxxviij.

di.ita ecõtrario ſciencia eſt mater oiuz bo noꝛũ.
Vnde in cõſtitutionib oꝛdinis noſtri factis ꝑ
Jo hannẽ cardinalẽ auctoꝛitate Martini pape

quinti ðꝛ.Cum ſcientia donũ dei ſit: armatura
ad defenſandã ſanctã fidem catholicas:coꝛona
oꝛdinis:lumẽ veritatis ⁊via in tenebꝛis ambu

lantiuʒ populoꝝ ⁊c.
cti dixerunt contẽplationẽ eſſe illam ꝑ quã deo

Serto fratres Benedi nian
da ſunt vobis:tranſſumptiue in.c.medicamen

cõlungimur. Undetextus in. cniſi cum odem.

de renũ. dicit. ꝙ contẽplatio eſt pulchꝛioꝛ ⁊ ſecux
rioꝛ vita.Et glo.in autẽ.de mona.in pꝛin.col.j.

dicit. ꝙ, vita contẽplatiua ẽ latioꝛ ⁊ celſioꝛ omni
bus.Et ideo dñs de Magdalena cõtemplati⸗

ua ĩquit Luce.x. Maria optimã partẽ elegit q

nõ auferet᷑ ab ea. Septimo. Fratres minoꝛes
dixerũt ꝙ eſt humilitas.quia Gꝛego.in omelia

iiij. dominice de aduẽtu ait. Qui ceteras vinu⸗
tes ſine humilitate cõgregat:quaſi puluerem in

manu ante faciẽ venti poꝛtat.⁊ vnde aliquid fer
re cernit᷑:inde deterius excecat᷑. Ecõtra vo ð hu
miliante ſe dici᷑ Pꝛouerbi.xxj.Sapiẽtia humi
liati exalrabit caput eius.Et Ambꝛo.ait:ꝙ bu⸗

militas eſt dauis que aperit regnũ celoꝝ:? reſe/
1. Itẽ ſdentia que ꝑ con/

ſanguineos noſtros eſt cmendata nihil valet

ſine humilitate. Unde Jacoponꝰ noſter canit.

Scentia a moꝛtalibo acquiſita feritſi humlita

te nõ ſit veſtita.? Bern. in li.de gra hbumilitatis.
⁊ ponit glo.fi.in de.j.de reli.domi.dicit. Sloꝛio

ſa res eſt humilitas qua ipa quoq; ſuꝑbia pal

liari appetit ne vileſcat.Legit᷑ etiã i

—

las ⁊ ego nun

nis attingere. Octauo.Fratres cartuſiẽſes di

xerũt ꝙ eſt ſilentiũ:qꝛ dict᷑ Pꝛonerb.xiij. Bea⸗
tus qᷣ cuſtodit linguã in omni rꝑe. Et ideo di

tur Jacobi.j.Sit aũt oĩs hõ velox ad audiẽdun
tardus vo ad loquendũ. Nã ex lingua ꝓrum/
pit vniuerſitas iniqᷣtatis. Jaco bi.iij. Ecõtra vVoᷣo
de taciturnitate dicit᷑. Eſa.xxxij. Cultꝰiuſticie ſi
lẽtiũ ⁊ ſecuritas vſq; in ſempiternũ.⁊ Pꝛouer.
xviij. Moꝛs ⁊ vita i manu lingue. Et Treñ.iij.
c ſcriptũ eſt. Bonũ eſt pᷣſtolari cum ſilentio ſa⸗/
lutare dei. Sedebit ſolitarius ⁊ tacebit:⁊ leua /

*

bit ſe ſuꝑ ſe. Nono heremi

ſancti viri oꝛando efficiũt ita pᷣdeſtinata ſũt vt

pꝛecibo obtineantur ⁊c.Et libi dicit glo. ꝙ chꝛi⸗
ſtus quartum moꝛtuũ non reſuſcitauit:qꝛ non

fuit de hoc rogatus:de quo eſt textus.in.S.chꝛi
ſtus. de peni.di.j.De oꝛatiõe autẽ inquit Aug?.
2 recitat Johan.an.in fine gloſe magne in cle.
ſi dñm. de reliqui.⁊ ve.ſan.qꝙ eſt oꝛanti pꝛeſidi/

um:aduerſario ĩcendium:angelis ſolaciũ ani

—

mo gaudiũ:⁊ deo gratũ ſacrificũ. Decimo di

„ „

uites dixerũt ꝙ eſt elemoſyna. Ait enim domi⸗

nus Luce.xj. Date elemoſynã:⁊ ecce omnia mũ

tum. de peni.di. ·Et Lobie iij dicitur/ Elemo⸗/

n vitaſpatrũ
ꝙ diabolus dixit ſancto Machario. Lu vigi/
3 doꝛmio:tu abſtines ⁊ ego nũ⸗
qᷓ; comedo. Sola hũilitas tua me vincit. Hõc
virtutẽ chꝛiſtus verbo docuit ⁊ exemplo:vt di⸗
cit textꝰ.in.c.dñs.xciij.di.vbi dicit᷑. Humilitatẽ
nos humilis docuit.⁊ in.c.cõtra moꝛẽ.c di. ſcri⸗
ptũ eſt. Nihil magꝭ fulget in epiſcopo q; humi/⸗
litas. Beda quo q; ſuꝑ Lucã ait.õ niſi ꝑ vir/
tutẽ humilitatis quis ad ſoꝛtẽ poteſt redẽptio⸗

. ſe. Nono beremita dixit ꝙ eſt oꝛatio
ſine qua nihil pot obtineri etiã de his q deſti⸗
nata ſũt. c.obtineri. xxiij.q.iiij. vbi dicit᷑. a que

S

bust n

lus fode

coffolu
fmuö⸗

Vendde
1egore
Foh
puiden
lnquit
mag
aigt

ſe np

Sicuan
gloſainß
f.rcint

Perdiritl

inguin
ſabſti
Vj diett

v.alt .

curnto⸗

cigereal

nats his
ſteſlami

Ciudican

fequicqu

leſase
(Colrw
Ronon

Eigt

logs⸗
quidie
bone
in vi⸗
patree

diſcut
ſmeliu
lerad
c erata

nbus:
ckoona

uctlclin.
Nmäpanittg
fnans n
uGebignt
Aipul

1

Wecbano Tung
5e ennc: Y
c n⁵6

nagllppvo bn

ianr ſonligvir
ms antuſiſenn
ouerb uin
nnite Sridprr
daWANdn
in rbidilb

ddiatgoe

rndr
dcktenwsld ,
eminglibi
oemmrl
Fckorunn,
ngliͤ ſinn

Foliũ

ſyna nõ patiet᷑ ire in tenebꝛaſ.tranſſumptiuein
c.q;obꝛem. de pe.di.j.Econtra vero dicit᷑ nega⸗
rexpm qui non facit elemoſynaʒ.c.oĩs.vij.q.j.
Ungdecio mercatoꝛ dixit. 2 Dihi videt᷑ ꝙ hec
via ſit coꝛpoꝛalis exercitatio:⁊ in laboꝛibꝛ viune
re:qꝛ de non laboꝛantib inquit pſalmiſta. In
laboꝛe hoim nõ ſunt ⁊c.Et ſubdit. Ideo tenuit

eos ſuꝑbia:operti ſunt iniqͥtate ⁊ ĩpietate ſua.

72

Et ideo.ij.ad Thet.iij.dicitur.Qui nõ laboꝛat
nõ maducet.⁊ notat᷑ in.l.ſi ex duobi.ff.ð noxa.
⁊.j.q.ij.c.fi.⁊ ð peni.di.iiij.c.ſi ĩpiꝰ.Et alibi ðꝛ
qᷓ minꝰlaboꝛat minꝰ meret᷑:vt ĩ autẽ.cõtra qui
ꝓpꝛiam.C.de nõ nume.pe. Itẽ dicit᷑ eÿ vigilãti ⸗/
bus ⁊ nõ doꝛmiẽtibus iura ſubueniũt.l.pupil/
lus.ff. de his que in frau.cre.⁊.j.ad Co..iij.ait
apoſtolus. Unuſquiſq; ꝓpꝛiã mercedẽ accipiet
fᷣm ſuũ laboꝛẽ.Et ſaluatoꝛ inquit Matth.xj.
UVenite ad me oẽs qui laboꝛatiſ ⁊ onerati eſtis
⁊ ego reficiã vos. Ecõtra vero dicit᷑:ꝙ ocium ?
voluptas ſunt arma hoſtis antiqui.c.niſi cuʒ
pꝛidem.in pꝛin.de renun. Devita autem aciua

72

inquit glo.in.c.ſancta quippe ruſticitas.ij.q.j.
qꝙ licet ſit magis laboꝛioſa qᷓ; cõtemplatiua tñ
eſt magis fructuoſa.d.c.niſi cuʒ pꝛidẽ.in fi.vbi
dicit᷑ figurat᷑ in Lia que erat fecunda licet nõ
eſſet ita pulchꝛa ſicut Rachel ſteriliſ:⁊ reſpectu
iſtiꝰfructuoſitatis pᷣfertur cõtemplatiue vt ait
gloſa in pᷣdicco.c.ſancta. Et allegat.c.ſcias.vij.
q.j.⁊.c.in ſcripturꝭ.viij.q.j. Duodecio.Pau⸗
per dixit ſibi videri ꝙ abſtinentia ſit hec via re/

gia:quia ſicut gula de paradiſo deiecit hoiem

ita abſtinentia ad paradiſuʒ ipᷣm reuocauit.c.
vj· die. xxxv.di.? Hiero.in.c.ſint tibi.de cõſe.di.
v. ait. Jeiunium curat vulnera delinquentis:

curatoſq; ſanctificet.
Is aic oibus auditis in tanta opinio⸗
h nü diuerſitate ait papa. Incertioꝛes fa⸗

cti ſumus q; pᷣus.ſʒ bonũ nobis videt᷑

eligere aliqueʒ ſapientẽ theologum qui exami⸗

natis his opinionibo determinet quid tenẽduʒ
ſit. Nam iudicanteʒ opoꝛtet cuncta rimari ⁊c̃.
C.iudicantẽ.xxx.q.v.⁊ opoꝛtet ꝙ ſciat cognoſce⸗
re quicquid debet iudicare. Judiciaria em̃ po⸗/

teſtas expoſtulat vt qð vult iudicare diſcernat

c.qui vult. Et.c.caueat.de peni.di.vj.⁊.xxxviij.
di. c.nulli.⁊.c.ſequẽti.Lunc ceteri oẽs dixerũt.
Fiat. Electus igitur fuit quidam ſũmus theo⸗/
logus qui accepta bñdictione Pape incepit lo

qui dicens. Licet omnes pᷣdicte opiniones ſint

bone:tamen melioꝛ eſt opinio illa de qua legit᷑
in vitaſpatrum: vbi dici᷑: ꝙ congregati ſancti
patres coꝛã ſancto Antonio ceperunt inſimul
dDiſcutere que eſſet virtus qua mediante homo
melius euaderet inſidias diaboli:⁊ citius veni
ret ad ſtatuʒ ꝑfectionis:⁊ quibuſdã dicentibꝰ
wꝙ erat caſtitas ⁊ alijs diuerſas virtutes pᷣferen
tibus:ipᷣe Antonius cõduſit ꝙ erat diſcretio q̃
eſt condimentũ ⁊ cuſtodia omniũ virtutuʒ. Et

TILxxT

hec ðterminatio ↄfirmat᷑ ꝑ parabolam ſaluato

ris Matchei.xxv.de decẽ virginib:de quibus
quinq; ingreſſe ſunt cũ ſpõſo:⁊ alie foꝛis remãa
ſerũt.Licet em̃ oẽs eſſent virgines:⁊ omnes ha
berẽt lampades:tamẽ ſole virgines pꝛudentes
que ex pꝛudẽtia ſua acceperũt oleum in läapadi⸗
bus ſuis acceptate ſunt fatuis virginibo exclu⸗

ſis. Ex quo cõcludit᷑ pꝛudentiã eſſe viã regula/
tricẽ oim virtutũ.Unñ Berñ.ſuper Canti.dicit.

Diſcretio nõ tam virtus eſt q; queda modera /
trix vᷣtutũ ⁊ angaria:moderatrix ⁊ doctrix mo
rũ.Hec aũt vitas clarius patebit diſcurrendo
oẽs pᷣdictas opiniões. Pꝛimo em̃ qð dixit ca
noniſta viſſimũ eſt officũ ſacerdot⁊ pᷣdicatoꝛꝭ
eſſe digniſſimũ:ſce tñ ſine diſcretione nihil valer.
Vnde ait Augu.in.c.ante oĩa.xl.di.Epiſcopi:p
ſbyteri:aut diaconi officio nihil eſt apð deũ mi
ſerabilius:triſtius:ac dãnabilius:ſi ꝑfunctoꝛie
atq; adia atoꝛie res agit᷑. Et ideo dicit᷑.in.S.ecce
el.iij.j.q.j.q; maioꝛi diſcretioni indiget ſacramæ
tum oꝛdinis qᷓ; cecera. Similiter officiũ pꝛedi⸗/
cationis indiget diſcretionis ſale. Unð diſcipu
lis ſuis ait ſaluatoꝛ Matthei.v. Uos eſtis ſal
terre.ꝙ ſi ſal euanuerit in quo ſaliet᷑ ⁊c.Et ideo
inquit Gꝛeg.in paſtoꝛali.vt habet᷑ in.c.ſi reccoꝛ
xliij.di.Sit rectoꝛ in ſilẽtio diſcretus:⁊ vtilis in
verbo:ne aut tacẽda ꝓferat:aut ꝓferẽda retice/
ſcat.Nã ſicut incauta locutio meroꝛẽ pꝛotrahit:
ita indiſcretum ſilentium hos qui erudiri pote
rant in erroꝛe derelinquit.Debet ergo pꝛedica⸗/
toꝛ eſſe diſcretus:ita vt accomodet ſermonẽ ſu⸗

um ſᷣm qualitatem audientium.c.opoꝛtet.vii

q.j.⁊.c.in mandatis.xliij. di. Sacerdos quoq;
debet eſſe diſcretus in diſpenſando iuxta meri⸗
ta et contritionem delinquentium. c.j.⁊.ij.extra
qui cle.vel vo.Et ibi per Panoꝛ.⁊ alios:et non
paſſim diſpenſare:vt in.c.ſi quis pꝛepoſtera.et
in.c.tua.et in.c.ſtudeat.⁊.c.hi qui.il.diſtin. Item
in confeſſionibus quas audlit debet eſſe dili⸗
gens inquiſitoꝛ:⁊ ſubtilis inueſtigatoꝛ:vt pꝛu⸗
denter ⁊ aſtute interroget a peccatoꝛe quod foꝛ/⸗
ſitan ignoꝛat:vel ex verecundia vellet occultare
c.qui vult.de peni.di.vj. Secundũvero quod
ait Legiſta de pace eſt verum:qꝛ ſine ea nõ poſ⸗/⸗
ſumus ſcandere regnũ pacis.Sed tamẽ pax ſi

ne diſcretione nihil valet: quia cum omnibo nõ

eſt pax habenda. Unde dicit Bal. de pace oſtã.

in vſi. feu.ꝙ pax nõ eſt cũ his qui in dolo ſunt.

Et Iſido.in lib.de ſummo bono ait: concoꝛ⸗
dia maloꝛum contraria eſt bonoꝛum:⁊ ideo ſi⸗
cut optandũ eſt ꝙ boni adinuicẽ pacẽ habeant
ita optandũ eſt ꝙ mali ad inuicem ſint diſcoꝛ⸗
des. Item nõ debet haberi a patre cũ filio indi/
gente coꝛrectione.c.nõ oſculatur.v.q.v. ⁊.c.licet

heli.de ſimo.⁊.c.legant.xxxvij.di. Item non de⸗
bet haberi a pꝛelato cum ſubdito delinquente:

qꝛ diſciplina⁊ miſericoꝛdia multũ ð ſtituitur ſi
vna ſine altera teneacur. c.diſciplina.xlv. di. Et

9

c.j. de collu. dete. Cum malis etiam pacem hfe
nõ debemus quãdo ex ea ſequitur iniuria dei:
ſz eoꝝ peccata debemus odio habere exemplo
pſalmiſte qui ait deo. Nõne qui oderũt te dñe
oderam:⁊ ſuꝑ inimicos tuos tabeſcebã. Per⸗
fecto odio oderam illos:⁊ inimic facti ſunt mi
hi. Terciũ quoq; qð ait medicꝰ de pietate cir
ca infirmos eſt bonũ. Sed ſciendũ eſt ꝙ medi
cina ſine diſcretiõe nihil valet qꝛ vnũ remediũ
nõ debet omnibo infirmitatibo adhiberi:ſʒ ᷣm
diuerſitatẽ infirmitatũ debẽt eſſe diuerſa gene⸗

ra medianaꝝ.l.j.ff.ðᷣ ven.inſpi.⁊.c.neceſſe.xxix.

di. .c. vt conſtitueretur.l.di. Item medicus de
bet cõſiderare cauſam moꝛbi:quã ſi ignoꝛat ſa
nare nõ poteſt. Sicut dicit Galienus.Et etiaʒ
Joh.an.in.c.j.de cle.egro.li.vj.⁊ ſpecuen.ti.de
aduo.S.iij.circa pᷣn. Item debet abſcindere vul
nera que fomẽta medicine nõ ſ. entiunt:⁊ ſic nõ
debet mederi incurabilia. xxxij.di.c. qꝛ aliq̃nti.
2. xvj.q.j.c.in canonibus. Item pꝛudẽter debet
inducere infirmũ ad cõfeſſionẽ.c.Cum infirmi
tas.de peni.⁊ remiſ. Nõ debet etiaʒ facere diffe⸗
rentiã in hominibus:quia etiam pauperes de
bet gratis curare.c.pꝛouidendũ.lxxxiij.di. Iteʒ
debet mederi vbi eſt firum vulnus.j.q.j.c.ven⸗
tum. Et quando dubitatur de medicina ꝙ de/
beat ſibi nocere potius debet infirmũ relinque
re in manu creatoꝛis:qᷓ; eius vitaʒ committere
incertitudini.l. ꝙ ſi nolit.S culpam. ff. de edi.

egdic. Item nõ debet infirmo facere aliquod re⸗

mediũ quod vertatur in detrimentũ ſalutis.d.
c.cum ifirmitas.⁊.c.illud.xxvj.q.ij.nec ſemper

debet conſiderare pꝛecepta medicine que cõmu

niter ſunt cõtraria vite ſi pirituali.c. cõtraria. de
cõſe. di. v. Quartum eciam quod ait phs de
contemptu diuitiarum eſt bonũ:ſed ſine diſcre

tione nihil valet. Et ideo oẽs phᷣi pagani ⁊ infi

deles licet oia cõtẽpſerint ſunt dãnati:qꝛ nõ fe⸗
cerũt hoc diſcrete ⁊ debito fine. Unde dixit ſan⸗
ctus Johannes euãgeliſta vt legit᷑ in vita eius
cuidã phᷣo qui appellabat᷑ Cratõ:qui faciebat
diſcipulos ſuos mundũ contẽnere ad acqᷣren⸗
dam głiaʒ tempoꝛalẽ. Stultus eſt iſte mundi
contemptus qui hominũ oꝛe laudat᷑:ſed diui⸗
no iudicio repꝛobat. Quintũ vero qð dixe⸗
runt fratres Baſilij ⁊ alij de ſcdentia eſt ſimiłr
bonũ ſed tñ ſine diſcretione nihil valet:qꝛ non
paſſim omia opoꝛtet legere:ſʒ illa que ſunt aie
vtilioꝛa.Unde pꝛohibetur ſtudiũ legum ⁊ me
dicine dericis:vt in.c.magnopere.⁊ in.c.ſuper
ſpecula.extra ne dle.vł mo.Et ideo Hiero.fuit
verberatus quia licet poſt multas lachꝛymas
ſtudebatin libꝛiſ Platonis ⁊ Ciceronis ⁊c.vt
habetur in.c.legimus.xxxvij.di. Eapꝛopter ꝓ⸗

hibentur epiſcopi libꝛos gentilium legere inc.

ideo dicitur ꝙ iuſti ſolẽt recte peccatoꝛibus in⸗
dignari. capło. vera iuſticia eadeʒ di. Item pax
ꝑ colluſionẽ facta eum aduerſario repꝛobatur 9

pmo. eadem di. Et ſimiliter repꝛehendunturſa
cerdotes qui omiſſis euãgelijs ⁊ pꝛophetis le/⸗

unt comedias:et amatoꝛia:⁊ ſimilia.vt habet᷑
in. c. ſacerdotes.⁊ in.c. nonne. eadẽ di. Poſſunt
tamẽ legi cum diſcretõne hac libꝛi paganoꝝ:vt

ſi quid in eis bonũ fuerittanq; a deo datum in
noſtrũ aſſumamus ſeruitiũ.vt in.c.turbat.⁊ in
c.ſi quid veri.⁊ in.c.qui de menſa.xxxvij.di. Itẽ
vt repudiemus ⁊ cõfutemus mala coꝛũ dicta.

vt in.c.legimꝰ.eadẽ di. Sextũ quoq; qð dixe

runt fratres Benedicti de contemplatõe eſt bo

num:iʒ ſi in ea nõ eſt diſcretio nihil valet: quia
ſepe diabolus ſe trãſfigurat in angelũ lucis.ij.
ad Coꝝ. xj. ⁊ tranſſumptiuein. c licet. de regla.
⁊ multos cõtẽplatiuos decipit. Sicut fecit cui⸗

dam religioſo nouitio cui apparẽs i foꝛmacru/

cifixi:hoꝛtatus eſt eũ vt ſeipſum interſiceret:qð

⁊ fecit.⁊ alteri fimiliter apparẽs fecit vt ſeipſum

in coꝛde cum gladio vulneraret.Alterũ vᷣo fecit
ſeipſum ſuſpendere ꝑ gulã. Item vt legit in v/⸗
taſpatrũ apparente ipſo diabolo cuidaʒ ſancto
patri in foꝛma chꝛiſti:ipſe ei credendo in tantũ

ſuꝑbiuit ꝙ poſtea nolebat cõmunicare. Sola
ergo conteplatio parũ pꝛodeſt.vt in.S.ex quib⸗

⁊ in.c.ſi quis vult.xxxvj.di.⁊ in.c.niſi cum pꝛidẽ
in fine. de renun. Itẽ contẽplatoꝛ debet ſequi in

ſtinctũ ſpirituſſancti:⁊ nõ ſenſum ꝓpꝛium.vtin

dicto. c.ſi quis vult. Et idẽ ait ſanctus Bonauẽ
tura in li.de ſtimulo amoꝛis:addens ꝙ quan⸗
do ſpirituſſanctus aliter nõ ſuggerit debet ha⸗
bere pꝛefixas regulas contemplandi. Septi⸗
mũ vero quod dixerunt fratres minoꝛes de bu
militate eſt veriſſimũ:ſed opoꝛtet ꝙ ſit diſcreta:

quia pꝛelati nõ debẽt habere humilitatẽ nimiã
cũ ſubditis ne ↄtemnan:.vt in.l.obſeruandum
ff. de offi. pꝛeſi. tem humilitas nõ debz eſſe mi
xta cũ hypocriſi.c.taciturnitas.de peni.di.j. Itẽ

per humilitatẽ nõ debet quis mentiri.c. cũ hu⸗
militatis. xxij. q· ij. vbi dicit. Cü humilicatis eait
ſa mentiris:ſi nõ eras peccatoꝛ anteqᷓ; mentirerꝭ

mentiendo efficieris qð euitaueras. Ocauuʒ
etiam qð dixerunt Carthuſienſes de ſilentio eſt

verum:ſed tamen ſine diſcretiõe nihil valet.Nã

ille qui tenet᷑ increpare ⁊ coꝛrigere delinquenteʒ

ſi tacet:particeps erroꝛis fit.vt in.c.erroꝛ.⁊ in. c.

quid enim. ? in.c. conſentire.lxxxiij. di. ⁊ in. c.fa⸗
cientis. xxxvj. di. ? in. c.ſi rectoꝛ. xliij.di. Et ideo
ꝛeceptũ eſt Matthei.xviij.trãſſumptiuein.c.

ipeccauerit.ij.q.j. Si peccauerit in te frat tuus

vade et coꝛripe eũ ⁊c. Quapꝛopter vt habet᷑ in
c. epheſijs. xliij. di. dicebat Paulus. Muge ſũr
manus mee a ſanguine omniũ veſtrũ.Nõ eniʒ

ſubterfugi quominus annunciarẽ vobis om/
ne conſiliũ dei. 2 in. c. diſpenſatio. eadem di. dici⸗
tur. Diſpẽſatio celeſtis ſeminis nobis eſt iniun

cta. Ue ſi nõ ſparſerimuo:id eſt ſitacuenimus.
Nonũ vero qð ait heremita de oꝛatiõe uece⸗/
lum penetrat:⁊ ad deũ volat eſt verum. ec ta⸗

ſenined
debetſeo
rec gun⸗
ſoſtonmue
nodeume
richman
upeime
ecim
ſmnaſimt
noone? de
bus bobe
partetere
Gidiſtr
tatebs me⸗
bergelan
di xbldic
beneieß
is.V⸗
omind
Gecimma
Poame
geniu
llone n
gucoe
eoin
garonli
diſmen
uveul
donnlKtre
nat pon
Woſcha
Mnin
beheghbn
daencn
duten
Mnncken
llcuene
Auage
Womeſin
lnkalaop
mediogige.
Cthittrfun
d Roma
Koncudo
GNom
tesdign
omnese
ſpei⸗
ſpben
Pdlcane

p
ſhico⸗
ſpenitt
ſenterg
Mequan

ci⸗
unſlign
ümnen

umig din

ghog

XnIgltin

n.n en

Gn.
iatſonns del
ds
nplondl.
ms minorcsd
Gtbumditai
umn D
—
ven rn
rlang Ninin
wr. Mijl
i aiſunmnun⸗
ropeer . en

Foliũ

men ſine diſcretione nihil penitus valet. Et iðᷣo

debet ſe a peccato mũdare:qui vult deum oꝛa⸗

re et graciam ab eo impetrare. Ait enim Chꝛy⸗
ſoſtomus ſuper Mattheũ. Qui oꝛat ⁊ peccat
nõ deum oꝛat ſed deludit. Itẽ oꝛatio debet fie/⸗
ri cum circunſtantijs de quibus dictum fuit
in pꝛima parte huius operis ſermone.xj.⁊.xij.

Decimũ aũt quod dixerũt diuites de elemo

ſyna ſimilit eſt verũ:ſed tamen ſi fiat ſine diſcre
tione ⁊ debitis conditionibo nihilvalet.De qui

bus habet᷑ in ſermone tertio huius voluminis
parte tercia. Unde.j.ad Coꝛj.xiij.ait Paulus.
Di diſtribuero in cibos paupeꝝ omnes facul
tates meas ⁊c.Et ſequit᷑.nihil mihi ꝓdeſt.De
bet ̊ elemoſyna eſſe oꝛdinata.c.nõ ſatis.lxxxvj.

di. vbi dicitur:q nõ ſufficit bonũ facere niſi fiat

bene.ideſt cum diſcretione ⁊ debitis circũſtan⸗

tijs. Unde dicitur:ꝙ deus nõ eſt remuneratoꝛ

nominũ ſed aduerbioꝝ.c.j.ð collu. dete. Un
decimũ etiã qð ait mercatoꝛ de exercitio eſtveꝝ.
Nam eſt humane vite conſeruatiuũ ⁊c.ſᷣm ful
gentium.⁊ pꝛoximis eſt vtile:tamen ſine diſcre
tione nihil valet.Nam ſi agricola non ſeminat
quãdo debet nunqᷓ; colliget. Item mercatoꝛ ſi/
ne diſcretione:quod eſt vile emeret carũ:⁊ ven⸗
deretvili pꝛecio pꝛecioſum. Item foꝛtitudo ſine

diſcretõe nihil valet. Unde Tullius inquit:

pꝛaue vtilitatis ſunt foꝛis arma niſi ſit cõſiliũ
domi.Et vegetius in exoꝛdio libꝛi de re milita⸗

ri ait. In omni pꝛelio nõ tam multitudo ⁊ vir⸗/

tus:qᷓ; ars ⁊ exercitium ſolet pꝛeſtare victoꝛiã.
Inſuper ſine pꝛudentia nullus pacerfamilias
bene gubernaret ſuam familiã:⁊ nullus iudex
bene iudicaret:nulluſq; officialis bene pꝛeeſſet

Duodecimũ vero quod ait pauper de abſti

nentia eſt etiam verum:quia ꝑ illam tot ſancti
celeſtia emerũt.ſʒ ſine pꝛudẽtia ⁊ diſcretione ni
hil valet:qꝛ opoꝛtet vt ieiunia ſint moderata et
diſcreta.c.ſint tibi.de cõſe.di.v. Itẽ ꝙ nõ dimitc⸗
tant᷑ alia opera melioꝛa ꝓpter abſtinentiã.c.nõ
mediocriter.eadẽ di.vbi dicit᷑iꝙ talis ieiunãs
cõmittit furtũ de rapina.Et ideo ait apoſtolus

ad Roma.xij. Rationabile obſequiũ veſtrum.

Koncludo igit᷑ fſum Gregoꝛio in.c.hinc eteniʒ.
xlix.di.qui ait.Per naſum quo odoꝛes fetoꝛeſ/⸗
q; diſcernimus diſcretio expꝛimit᷑:ꝑ quã virtu
tes eligimꝰ⁊ ðᷣlica repꝛobamꝰ.His aũt dictis
omnes aſſenſerũt.Et inſuꝑ eum rogauerũt vt
ipe qui oibus ſapientioꝛ eſt inuentꝰaliquid de
ipᷣꝰpꝛudẽtie ꝗqditate ⁊ excellẽtia ac vtilitate eis
pᷣdicaret.qui iuocata gra ſpũſſei ſicicepit. P
NRusentiã diſffinit Tullius in.ij.rheto

p iice di. Pꝛudentia eſt rey bonaꝝ ⁊ ma/

laruʒ verarũq; ſcientia Areſto.vero.vj.
Etchicoꝝ dicit. Uirtutes oẽs inerũt ſi pꝛudẽtia
inerit.Quare nulla ericvirtus pꝛudentia nõ exi
ſtente:quia pꝛudentia eſt recta ratio agibiliũ:ſi

ne qua nulla vitus recte operat. Hug cetiam in

libꝛo.lxxxiij.qſtionũ inquit.Pꝛudentia eſt co⸗
gnitio rerum appetendaꝝ ⁊ fugiendaꝝ. Et in
pmo ð libero arbitrio.capitulo.xiiij.dicic. Pꝛu

dentia eſt appetendarũ ⁊ vitandarũ rerũ ſcen?

tia.Et ibideʒ. Pꝛudentia eſt affectio anime vel
motus quo intelligit eterna ſuꝑioꝛa eſſe et ma/
gis appetenda qᷓ; tempoꝛalia:que nouit eſſe in//
ferioꝛa.Et idem in libro de moꝛibus ecdleſie ait
Pꝛudẽtia eſt amoꝛ circa ea quibus adiuuatur
bomo:ab eis quibus impeditur ſagaciter eli⸗
gens.Et iterum ibidẽ dicit. Pꝛudẽtia eſt amoꝛ
bene diſcernens ea quibus adiuuatur ad tenꝰ
dendum in deum ab his quibus impediri po⸗
teſt. Juriſte autem diffiniunt pꝛudentiam dicẽ

tes. Pꝛudentia eſt diuinarum humanarum1G

rerum noticia:iuſti atq; iniuſti ſcientia.vt habe
tur in.l.iuſticia.S.iuris pꝛudentia.ff.de iuſti.et
iur.Et inſti.eodem.S.j.Areſto.inſuper li.j. ma/⸗

gnoꝛũ noꝛaliũ.c.xlj.dicit. Pꝛudentia eſt crca

operabilia:in quibus eſt electio⁊ fuga.Et in.ij.
lib.c.vij.ait.Neq; abſq; pꝛudentia alie virtutes
fiunt:neq; pꝛudẽtia perfecta eſt abſq; alijs vir/
tutibus:ſeꝗ cooperancur quodãmodo ad ſe in
uicem conſequentes pꝛudentiã.Et in.j. Rheto
rice.c.xiij.dicit. Pꝛudentia eſt virtus intellectus
ſᷣm quãõ bene coſiliari poteſt ð bonis?⁊ optunis
dictis ad felicitatem. De qua virtute tres cõſi⸗
deratiões faciemus. Pꝛima quarũ aſpellatur
cõmendatiõis.Ait enim Areſto.in lib.j.magno
rum moꝛaliũ.c.lxxxj. Pꝛudentia ſicut archite⸗
ccoꝛ virtutũ eſt.Et Tullius in tuſcu.queſtioni
bus lib.j.ihil eſt homini pꝛudentia dulcius.
Et Caſſiodo.lib.vj.eplaꝝ epłla.x. Sola eſt pꝛu
dentia que rebus omnib pꝛeponitur quando
in homine felicicer inuenit᷑. Et idem.li.xij.epiſto
la.iij. Ubiq; ꝓbatur neceſſaria eſſe pꝛudentia:
uoniã rebus omnib videtur adhibere cõmo/⸗
a. Unde Pꝛouerbio.ij.inqᷣt Salomon. Pꝛu.
dentia ſeruabit te vt eruaris a via mala.Et eiuſ
dem lib.ix.c. Ambulate per vias pꝛudẽtie. Ho

mo enim caute et pꝛudenter ſolet incedere ĩ via

lubꝛica:foſſata et illaqueata. Uia auteʒ hbuius
mundi eſt lubꝛica per luxuriam. Unde de luxu

rioſis dici Hiere. xxiij. Uia illoꝛum erit quaſſi
lubꝛicum in tenebꝛis. Item eſt foſſata per aua⸗

riciam.iuxta illud ps. Foderunt ante facẽ meẽz

foueam ⁊c̃. Item eſt illaqueata per ſuperbiam

Vnde ps.ait. In via hac qua ambulabam ab⸗

ſconderunt ſuperbi laqueum mihi:et funes e.

tenderũt in laqueum: ⁊ iuxta iter ſcandalũ po.⸗
ſuerunt mihi. Et ideo hoꝛtatur apoſtolus ad
Epheſi.v.di.Uidete fratres quomõ caute am2/
buletis:nõ quaſi inſipientes ſed vt ſapietes ⁊c̃.
Ille autẽ eſt ſapiens qui eſt pꝛudens.Un Sa⸗

lomon inqt.Pꝛouerb.xiiij. In coꝛde pꝛudeẽtis

requieſcit ſapientia.Et.xvj. Qui ſapiens coꝛde

eſt appellabitur pꝛudens. Et ibidem etiam hoꝛ
tatur dicens. Icquire pꝛudentiam quia pꝛecç

Bermo

olioꝛ eſt argẽto. Et. xix. Cuſtoſ pꝛudẽtie iueniet

bona. Et.xxuij. Sapiẽtia edificabit᷑domꝰ⁊ pꝛu

dentia roboꝛabit᷑Et.xxviij.Oux indigens pꝛu
dentia młcos oꝓpꝛimet ꝑ calũniaʒ. Et Sap.v.
Melioꝛ eſt ſapientia qᷓ; vires ⁊vir pꝛudens q;
foꝛtis. Et Eccł x. ðꝛ.Ciuitates inhabitabunt᷑ ꝑ
ſenſum pꝛudentiũ.Et.xx.c. Homo pꝛudẽs pla
cebit magnati. Hec pꝛudeẽtia eſt illa que ſemꝑ
hoĩem regere debet ne in aliquo labat᷑. Uñ me
trice ðꝛ.lõ de ponte cadit qui cum pꝛudentia
vadit. Licet aũt in omnib hoib eſſe debeat: qꝛ
vt ait Areſt. in. ij. de aia. Homo eſt pꝛudentiſſi
mũ aĩaliũ:tamẽ magis reperit᷑ invno qᷓ; in alio
Inquit em̃ Areſt.in libꝛo ꝓbleumatuʒ ꝑte.xxx.
Parui capitis pꝛudentioꝛes ſunt eis qui ſunt
magni capitis. Magis etiaʒ eſt in ſenibus qᷓ;
in iuuenibo. Unde Areſt.in.vj.Ethicoꝝ ait. Ju
uenis exꝑtus nõ eſt:⁊ ideo iuuenes nõ vident᷑
eſſe pꝛudentes. Multitudo aũt tempoꝛis facit
experientiã ⁊ pꝛudentiam.
Ecunda cõſideratio de pꝛudẽtia ðꝛ di⸗
s ſtinctiõis. Duplex ein iuenit᷑ pꝛudentia
ffſſcʒ ꝓPpꝛie dicta ⁊ ipꝛopꝛie. Pꝛudẽtia pꝛo
pꝛie dicta eſt virtuſ cardinalis:vt ꝓbant theo.
in. iij. di. xxxiij. Et iſta ſoluʒ in bonis reperit᷑.vñ
ait Areſto.vj.Ethico. Impoſſibile eſt aliquem
pꝛudentẽ eſſe nõ bonũ.Et ideo beatus Tho.ij.
ij. q. xlvij.ar. xiij. pbat triplici rõne ꝙ ꝑfecta pꝛu
dentia in pctõꝛibo nõ eſt. Dicit quoqʒ pᷣdictus
doctoꝛ in pdicta queſtiõe ꝙ eſt alia pꝛudentia
impꝛopꝛie dicta queĩ pctõꝛib reperit᷑:nõ tñ eſt
virtuoſa nec meritoꝛia. Et hec eſt triplex. Pꝛi⸗
ma falſa ⁊ mala.ſicut eſt aſtutia illiꝰqͥ ꝓpter ob
tinendũ malũ finẽ ſcit oꝛdinare aliqua media
illi fini. Sicut ↄſueuit dici. Ille ẽ pꝛudẽs lacro
qꝛ ſcit cõueniẽtes vias iuenire ad furandũ. Et
de hac calliditate ⁊verſutia ðꝛ Hiere.liij. Sapi
entes ſunt vt faciãt mala.Et loquit᷑ de ſapiẽtia
2 pꝛudẽtia mala quã habẽt auari in acqᷣrendo
diuitias:luxurioſi in acqͥ rendo delicias:⁊ ſuꝑ⸗
bi in acquirendo bonoꝛes:⁊ alij maligni in de
cipiẽdo ꝓximos.De qua etiã dicit Jacobi.iij.
Tlõ eſt iſta ſapia de ſurſuʒ deſcẽdẽs ſʒ terrena:
⁊ hoc quo ad auaros.Aialis q̊ ad luxurioſos:
2 dyabolica quo ad ſuꝑbos ⁊ ꝓximos decipiẽ
tes. Tales pꝛudentes ad malũ dicit Albertus
in tractatu devirtutibo politicis.c.de ĩpꝛudẽtia
eſſe ſies lupo.qui vt canẽ aliquẽ capiat lupos
plurimos aduocat ⁊ inſidias illi parat.Alijſq;
in ĩſidijs collocatis ipᷣe ſolus ad locũ vbi eſt ca
nis va dit:quaſi cũ eo ſolus bellare velit. Cũqʒ
canis nihil cogitans deiſidijs eum iuadit ille
ſimulans tam diu fugit doneceum ad inſidi⸗
as traxerit:et ſic fallaciter eum lupis comedẽ⸗
dum exponit. Sunt etiã ſimiles vulpi que eſt

animal fraudulentũ cuius iter ſemper eſt toꝛ⸗/

tuoſum ⁊ nunq; rectum. Hec dum multuʒ fa

meſcit in terra rubea ſe inuoluit ⁊ q̃ſi moꝛtua ⁊

aues aſpiciũt ad eã ſecure cõueniũt:ſed dũ illaʒ

depilare roſtris incipiunt fraudulentãvulpem

moꝛſibo moꝛtiferis eſſe pᷣſentiũt.Sũt etiã ſimi/
les ceraſte ſerpẽti fallaci:qͥ vt deciꝑe poſſit aui⸗
culas totuʒ coꝛpꝰ ſub arena occultat:⁊ coꝛnua
ſua vermibo ſimilia auibo mõſtrat. Ad que dũ
tanqᷓ; comeſturi vermes aues veniũt nõ cibuʒ
optatũ ſʒ anguẽ deceptoꝛẽ inueniũt.
Iglt etiã Albertus vbi ſup ꝙ bona pꝛu⸗/
d gentia ⁊ mala ſemꝑ inter ſe pugnãt:ſed
bone pꝛudẽtie cedit in fine victoꝛia: qᷓ;/
uis mala pꝛudẽtia multa ingerat ei ꝑicula. Et
ad hoc inducit exẽplũ de tigri q̃ eſt ad modum
ſagitte in curſu velociſſima:varijſq; macuł ſupꝑ
picta:ſignificãs hãc malã pꝛudentiã ad curſuʒ
malũ ꝓmptiſſimã:⁊ maculis maliciaꝝ plenaʒ.
Huistamẽ fraus ⁊ malicia ꝑ hois pꝛudẽtiam

vinci.Dũ em̃ ab hoiĩe ſui catuli rapiunturodo

re raptoꝛẽ ꝑſequit᷑:qͥ equo velociſſimo traſpoꝛ
tat᷑.Qui dũ audit ſtrepitũ beſtie ſequentis vnũ
de catulis ſibi pijcit. Quẽ illa in via inueniẽs ra
pit ⁊ ad nidũ reducit.Et interim raptoꝛ nauem
aſcẽdit:⁊ in altũ mare ſe trahit:ad quẽ locũ be⸗
ſtia nõ accedit. Si aũt venatoꝛ oẽs catulos ve/⸗
lit habere:in via ſpecula poſt ſe abijcit. Que illa
intuẽs dũ ſuã imaginẽ ibi cernit filios eſſe cre⸗
dit. Et dũ ꝓ accipiẽdis filijs moꝛam trahit pꝛu
dẽs venatoꝛ euadit.hec ille. R
St ſcðo alia pꝛudẽtia impꝛopꝛie dicta
eq̃ apellat᷑ induſtrioſa:⁊ eſt illoꝝ qui in
agibilibo mũdi ſũt ſagaces.De qb⸗ inqᷣt
ſaluatoꝛ Luce.xvj.Filij huiꝰſeculi.id eſt pecca⸗
toꝛes pꝛudẽtioꝛes ſùt filijs lucis.id eſt iuſt ĩ ge
neratiõe ſua.id eſt in negocijs ſecularibd. S
Ercia pꝛudẽtia dicit᷑ vana.⁊ eſt illoꝝqui

t de ptinentiby ad vitã coꝛpoꝛalẽ bene ſci
unt cõſiliari ⁊ pꝛouidere:ſed nõ de perti

nentibo ad ſalutẽ. vt inqͥt Aug.in li.vxxxiij.qõnũ
Et iſta appellatur pꝛudentia carnis:de qua ait
Paulꝰad Roma.viij. Pꝛudẽtia carnis moꝛs
eſt. Poſſumꝰquoq; quarts pꝛudentis fatuam
adiungere:que eſt illoꝝ qui bene alijs cõſulere
ſciunt:ſibijpſis autẽ minime.Tales dicit Alber
tus vbi ſupꝛa eſſe ſimiles cãpane vel cithare q
dum alijs pulchꝛũ ſonum reddit ſeipam cõſu/
mit. Sunt etiã ſimiles oculo cuncta videnti et
alijs oſtendẽti:ſed ſeipᷣm nõ aſpicienti. Itẽ can⸗
dele alios illuminãti:ſeipam vero conſumenti.
et aque alios lauanti:ſeq; ipſaʒ inficẽti. Dicit
ergo pᷣdictus doctoꝛ ꝙ turpe eſt vt q ſibi cecus
eſt:alijs de coloꝛibo velit iudicare.
Ercia ↄſideratio ð pꝛudẽtia ðꝛ oꝑatõis
t ßm em Augu.in ſᷣmõe ad here.vt etiam
inqͥt Tulliꝰ in. ij. Rheto. Ad pꝛudẽtiã ꝑ

tinet tria e Prlv pᷣterita ad memoꝛiã re⸗

ducere. Scdo pᷣſentia oꝛdinare. Tercio futura

pꝓuidere.iuxta illð Deut.xxxij. Gens abſq; con⸗

ſlioeſtt
rent.Ert
capiti
2 gllero
cſtteuoc
glarck
ſoctq
belloch
bebot
in pben
pls we
bat. oes
viaoꝛtu
oꝛnoriſ
ꝛſicaun
honorih

s H
Nhatken
ohnef
nunſa
onnbens
edolun
ſodi
Nirdomi
Gctage
Lolgrecpe
tepoteſtd
uudlq
Gincuit⸗
ioſe
aflloſu
fncn
elſſenolt
domus
cxempll
bitione
Teruat
pulonb⸗
oꝛße
quare ſia

Piiuatu
fuhlin⸗

w; 3
Wlepalt
meſey, 1
erdege M
m⸗
nanlternn

, „ VV

deeen 6,6 .

imaari ani,
moroꝛ ois anie,
hoſtſeabindul
Uisnounnn
le.
dana improgede
nole ꝛckt ilor
tſagacrs. deene
1slncsidcku,
nriamull
aansedeglul
õ
nbenealis i
1e Lalesdudl
cigane n
ndarſihnin
–
p nd
necknihe,
. “
hoͤ dbnn,

Nk
DG

D

Foliũ

ſilio eſt ⁊ pꝛudẽtia.vtinã ſaperẽt ſallicet pᷣterita:

⁊ itelligerẽt ſcilicet pᷣſentia.ac nouiſſima puide⸗
rent.Et ideo pꝛudęetia depingi ſolet cuʒ tribus
capitibo quoꝝ vno reſpicit ante ſe:alio ſurſum:
⁊ alcero poſt ſe. Pꝛimũ igit᷑ officiũ pꝛudẽtie
eſt reuocare ad memoꝛiã pᷣterita:qð nobis tri⸗
plicit eſt vcile. Pꝛimo ne ſuꝑbiamꝰ. Et ad hoc
facit qð refert Hiero.ſ. romanis pᷣnapib de

bello cũ victoꝛia redeuntibꝛ magnꝰhonoꝛ exhi

bebat᷑ quitriũphus dicebat᷑.De quo fit mẽtio

in ꝓhemio inſtitutionũ in pᷣncipio. Totus em̃

pls victoꝛi redeunti cũ leticia magna occurre⸗
bat. oẽs qͥʒ capciui ligati currũ ſequebãt᷑:⁊ ipe

victoꝛ tunica Jouis idutus ſedebat ſuꝑ currũ

oꝛnatiſſimũ: quẽtrabebãt quattuoꝛ equi albi:
⁊ ſic cum głia ducebat᷑ ad capitoliũ.Sʒ ne his

honoꝛibo ſuꝑbiret quidã viliſſi imus homo col
laphizabat eum di. Cognoſce teipᷣm ⁊ noli ſu/
pꝑbire de tato honoꝛe. Reſpice ad eos qui ante

te fuerũt:⁊ hoĩem te eſſe memẽto:ſq; moꝛiturũ.
Scdðᷣo ꝓgeſt reminiſci pꝛeteritoꝝ vt pᷣſentia
meliꝰitelligamꝰ. Uñ iuriſte dicunt pter hoc ꝙ
qui in pᷣterito fuit malꝰetia in pᷣſenti talis pᷣſu⸗/
mit᷑.l.ſi cui.S.hiſdẽ.ff.de accu.Et ecõtra.Qui in

—

pᷣterito fuit bonꝰeciã i pᷣſ. enti talis pᷣſumit᷑.l.nõ
oẽs.S.a barbaris.ff.de re mili. Jõ Greg.volẽs

cõmẽdare Maximũ epiſcopuʒ dicit in. c. man⸗

data.extra de pᷣſum.Ex tranſactavita tua didi⸗
cimꝰ qͥ˖d de ſequẽti tua cõuerſatiõe ſentiamus.
Tercio ꝓeſt talis mẽoꝛia vt futuris puidea

mus. Facta em̃ in pᷣterito poſſunt excimari etiã
debere fieni ĩ futuro.c.ſcribã.extra de pᷣſum.vñ

Eſopus fabula.l.inquit. Pꝛeteriti rõ ſcire fu⸗
tura fadt. Immo etia aialia irrationabilia ex p
teritis acis pᷣſumunt᷑ ſimilia debere agere ĩ fu
turo.Inſti.de reꝝ diui.S.ceruos.⁊.ff. de acqui.

re.do.l.naturalẽ.S.ceruos.vbi habet᷑ ꝙceruus

q ex cõſuetudine ſolitꝰeſt ire ad ſiluas:⁊ poſtea
redire domũ:pᷣſumit᷑ ꝙ ita faciet in futuꝝ. Re/
coꝛdent᷑ ergo filij quid in parentes egeruntvicẽ
oia recepturi:vt inquit Hyero.in li.de hono⸗
randis parentibo. Et certe de filio ꝑcutiente pa
trẽ poteſt dici illud qð hr in.l.nemo.C. de epiſ.
audi.qð ſemꝑ fecit ſemper expectet. Unde legit̃

ꝙ in ciuitate Dediolani quidã patrẽ ĩterfecit:

qui poſtea a ꝓpꝛio filio eſt ĩterfectꝰ:⁊ ille poſtea
a filio ſuo:et ſic in multos gradus ꝑuenit hoc

facrũ. andẽ vltimus videns ſe patrẽ interfe⸗
ciſſe noluic vxoꝛẽ ducere ne ⁊ ipᷣe ĩterficeret᷑:⁊ ſic

domus illa ad nihilũ deuenit. Contrariũ vero

exemplũ de recoꝛdatiõe bonoꝝ pᷣteritoꝛũ ⁊ exhi

bitione ſimiliũ habet᷑ in annalib ro manox de

Nerua imperatoꝛe:qui cum omnibus etiã po/

pularibo adeo ſe familiarẽ exhiberet:vt nõ ipe/

ratoꝛ ſʒ amicus cũ amico videret᷑interrogatus
quare ſic faceret reſpõdit:qꝛ aliquando homo

pꝛiuatus fui tunc optabam mihi imꝑatoꝛes

LXXIIII

lo talis eſſe ſubiecis quales ego exiſtens ſubie

qus optabã erga me eſſe impatoꝛes.De hac qʒ

recoꝛdatiõe pᷣteritoꝛũ loqᷓns Areſto.in.vj.Ethi
coꝝ diclt. Neceſſe eſt plurimoꝝ pᷣteritoꝝ habe⸗
re memoꝛiã:⁊ videre quid in eis acciderit vt in
plunibo. Et ex his cõuinci poterita pꝛudente qð
accidere debeat in futuro. Qua ex re Matathi
as machabeus confoꝛtabat filios dicens. Filij

eſtote emulatoꝛes legis: et memẽtote operũ po/
trum noſtroꝝ que fecerũt in generationibo ſuus

„

et accipietis gloꝛiã et nomen eternũ.j. Macha.
ij. Similiteriudas machabeꝰ vidẽs valida ca⸗
ſtra inimicoꝝ cõtra quos pugnare debebat: pa
trum vicoꝛias ad memoꝛiã ſocijs reduxit di⸗
cens. Mementote quomõ ſalui facti ſunt pa⸗
tres noſtri in mari rubꝛo cũ ſequeret᷑ eos Pha
rao cũ exercitu multo.Et ſic aiauit eos. 1.2,Da/
chabeoꝝ.iiij. HM — U
FEcundũ officiũ pꝛudentie ſᷣm Tulliuz
89 vvbi ſupꝛa eſt oꝛdinare pᷣſentia ⁊ diſcer⸗
nere:et ſic habet diſcretioneʒ que eſt ma
ter omniũ virtutũ.c.j.de officio cuſto.et.c.pᷣſen⸗
tium.j.q.v.⁊ in Cle.ij.S.verũ qꝛ.de ſen.et re iud.
Per dilcretionẽ aute ſeparat homo et diſcernict
iuſtũ ab iniuſto:et licitũ ab illicito.ff. de iuſti. et
iu.l. j. Per hãc diſcernit inter bonũ et malũ: bo
nũ tenedo et malũ fugiendo.j.ad Thi.iiij. Per
hanc diſcernit inter maius bonũ et minꝰ:vt ma
ius eligat᷑ et pꝛeferat᷑ minoꝛi:et publicũ pꝛiua⸗
to. C. de ꝓcu.l.exigendi. Et.ff.de furtis.l.ſi ſeruꝰ
cõmunis.S.qꝙ vero. Item per hanc diſcernit in
ter maius ⁊ minꝰmalũ.vt de duobꝛ malis mi⸗
nus incurrat᷑l.abſentẽ.j.reſponſo.ff.de pe.et.l.
ſta vulneratꝰ.in fine.ff.ad legẽ aqui.et.xxij.q.iiij
c.nõ ſolũ.et.c.j.xiij.di.et.l.j.S. j.ff. de ven. in poſ.
mitten.et.l.quotiens.la.iiij.ff.de regu.iur. Per
hãc inſuꝑ diſcernit quid ſequendũ et quid fugi
endũ ſit. Unde Aug.in ſermòe ad here.ait. Pꝛu
dentia tibi eſt neceſſaria:qꝛ docet quid fugien⸗
dũ ſit et quid ſequendũ.Docet em̃ vt nõ ſuꝑbi⸗
as de reb tranſitoꝛijs cũ ſint caduce:ſed ea que
poſſides tanqᷓ; aliena poſſidere aduertas. Do⸗
cet etiã vt ea que nõ potes perpetuo retinere:fru
ctuoſe permittas abire.Docet quoq; vt in cũcq
idem ſis tã in ꝓſperis qᷓ; in aduerſis ſicut ma⸗
nus que eadẽ eſt cũ in palma excendit᷑ et cuʒ in
pugnũ reſtringit᷑. Pꝛudentia etiã docet te quõ
repꝛehenſibilis ſit nimia laudatio:et imodera⸗
ta vitupꝑeratio:illã quidẽ adulationem: et iſtaʒ
ſuſpecta malignitatem. Pꝛudentia q̊ʒ teſtimo⸗
niũ veritati nò amicitie reddit.Pꝛudentia cum
diſcretiõe ꝓmittit:pmiſſum accelerat: ⁊ ampliꝰ
q; pꝛomiſerat pꝛeſtat.O beatus et felix qui pꝛu
dens in omnib inuenitur. Nam ſi cuncta que
habet amittit clamat.Omnia mea mecũ ſũt ſcq;
virtutes.Cũ enim pꝛudens in ſeipſo contentus
ſit:somnia ſecũ habens in omnibus ſufficiens
eſt. hec ille, Per pꝛudentiam quoq; diſcernit bo

ð . .

Bermo

mo inter verũ ⁊ falſuʒ:dũ pꝛudẽs cognoſcit na

7„

turã cauillatiõis:de qua.in.l.natura cauillatio
nis.ff. de regu. iur. pꝑ hãc etiã diſcernit inter recti/⸗
tudinẽ ⁊ ſimłationẽ ac deceptionẽ:ita vt nõ poſ
ſit fraudari. Unde inqͥt auctoꝛ libꝛi de foꝛmula
honeſte vite. c. ij. Pꝛudẽs fallere nõ vult: ⁊ falli
nõ poteſt. Debet em̃ quiſq; facere ꝓ poſſe ne fal

lat alium:nec ipᷣe fallat᷑.l.fi.C.de ponderatione

auri. li. x. Ha beat ergo pꝛudẽs aſtutiã ſerpenti⸗
nam ne decipiat᷑ ⁊ ſimplicitatẽ colũbinã ne deci
piat. c.ſi cupis. xvj.q.j.ſicut pᷣcepit domi⸗ Mat
chei. x. dicẽs. Eſtote pꝛudẽtes ſicut ſerpentes et
ſimplices ſicut colũbe.Ut em̃ ait Aug.in ſermo
ne ad here.Simplicitas ſine pꝛudẽtia ſtulticia
reputat᷑ Aſtutia vo ſine ſimplicitate ſuꝑbia ap
pellat᷑:⁊ ideo nec ſimplicitas debet eſſeſine pꝛu/⸗
dentia:nec pꝛudẽtia ſine ſimplicitate. Albertus
vo vbi. S. in.c.de pꝛudẽtia dicit:ꝙ ſicut ſerpens
ꝓ ↄſeruatione capitis totũ coꝛpus expoĩt:⁊ dũ
incãtari vult vnã aurẽterre infigit:⁊ aliã caude
ĩmiſſione claudit ⁊ ſic vocẽ incantantis effugit.
Sic nos ꝓ capite nr̃o xpᷣo debemꝰ vitã expone/⸗
re:⁊ ꝓ ſalute aĩe coꝛpus.Et ne audiamꝰ vocem
diaboli incãtãt ⁊ mala ſi noger aurẽ terre de/
bemus infigere.id eſt noſtra miſeriã cõſiderare
iuxta illud Geñ.iij. Memẽto hõ ꝙ cinis es: ⁊ ĩ
cinerẽ reuerteris. Hoc aũt faciebat Archalada
rex ſicilie:qui natꝰfuerat ex patre figulo paupe⸗
re:vnde ſemꝑ vtebat᷑ vaſis fictilibo: ⁊ nõ aureis
vel argẽteis:vt in humilitate ꝑſiſteret ſue pꝛime
ↄditioòis nõ oblitus.Aliã vᷣo aurẽ ðbemꝰcauda
ↄcludere.Quia em̃ cauda eſt ꝑs vltima coꝛpo⸗
ris:ꝑ eam ſignificat᷑ moꝛs q̃ eſt finis hoĩs: quã

debemus pᷣmeditan? ſemꝑ ante ocłos coꝛdis

habere. Dicebat em̃ Plato omniũ ſapientum
vitã meditationẽ eſſe moꝛtis.hec ille. los vero
aliã ſerpentis aſtutiã ſiue pꝛudẽtiã addere po ſy⸗
ſumus ſq; ꝙ qñ ſeneſcit ⁊ pꝛurigine coꝛpꝰſuum
grauari ſentit:ad anguſtũ foꝛamẽ alicuiꝰ petre
vadẽs ꝑ illud trãſit:⁊ ibi pellẽ veterẽ oĩno relin/⸗
quit ⁊ ſic renouat᷑ ⁊ ſanat᷑. Petra aũt eſt chꝛiſtꝰ
cuius foꝛamina ſunt ipſius plurima vulnera.
Cũ ergo veterẽ pellẽ id eſt noſtra pꝛeteritã ↄuer
ſationẽ coꝛruptã ⁊ abominabilẽ deponere volu
mus:deuota ↄtemplatiõe ⁊ recoꝛdatiõe paſſio⸗
nis chꝛiſti ꝑ illa foꝛamia trãſeamus. Ipſe enim
ait illud Exo.xxxiij. Ponã te in foꝛamine petre
⁊ ꝓtegã te dextera mea. X
EFErciũ pꝛudẽtie officiũ eſt futura ꝓuide⸗
t re ſᷣm Tulliũ vbi.õ.De quibo omnibo in
q quit Seneca in lib. de quattuoꝛ virtuti⸗
bus.Si pꝛudẽs eſt animꝰ tuus tribo tẽpoꝛibo
diſpenſet᷑: pterita recoꝛdare:pᷣſentia oꝛdina: fu⸗
tura ꝓuide. Sciendũ tamẽ ꝙ ꝓuidere futura ꝑ
viam ſciẽtie nõ poſſumus.ff.de iudi.lj.ſed ⁊ ſi re
ſtituat᷑.S.fi. Futura em̃ pᷣſcire ſolius dei eſt. xxvj
q.v.in pꝛin. Pꝛouidere aũt futura ꝑ viã pꝛudẽ
tie ſũma virtus eſt:q habet᷑ ex memoꝛia pᷣterito

rum ⁊ intelligentia pꝛeſentiũ.De qua Terentiꝰ

in adelphis.c.xj.ait. Illud eſt ſapere nõ qð an⸗
te pedes modo eſt videre:ſed illa que futura ſũt

pꝓſpicere.Et Tullius in arte veterl.li.ij.inquit.

Pꝛouidẽtia eſt ꝑ quã futuroꝝ aliquid videt᷑

anteq; fiat.Et Seneca epłaꝝ li.xv.epła.iiij.diẽ
Nihil nobis impꝛouiſi eſſe dʒ. ⁊ idẽ li. xvij. epla
iij. ait. Qðcũq; leſurũ eſt multo anteq; accidat

ſpeculare ⁊ aduerte. Ut em dicebat ſerapiõ.Ua
num eſt ↄſiliũ ↄſũmata lite.Goetius quoq; li.

ij. de ↄſolatione inquit. Neq; em̃ qð ante oclos

ſitũ eſt ſufficit intueri:reꝝ exitus pꝛudẽtia meti
tur. Et Gꝛego.in paſtoꝛali.c.lvij.dicit. Dum cõ
tra ietũ quũq; paratioꝛ reddit᷑:hoſtis quiſe in⸗
opinatũ credit eo ipſo pꝛeuiſus eſt eneruatur
hec ille.Sicut aũt galea militis caput defendit
ab ictibo:ſic pꝛudẽtia rationẽ qᷓ caput eſt aĩe bñ
dirigit ⁊ cauet ne a malica vulnere᷑.
Ebemꝰergo facere ſicut leo qͥ dũ ꝑviam
d incedit:ne a venatoꝛib inueniri poſſit
ſua veſtigia cauda deſtruit. Qð expo⸗
nens Albertꝰvbi ſupᷣ ait.Qui ſũt venatoꝛes ni⸗
ſi demones: quid eſt cauda veſtigia tranſacta

delere niſi factis poſterioꝛibo pꝛioꝛa deſtruere.

Ericij q̊ʒ aſtutiã imitandã pꝛedictus doctoꝛ ad
ducit:qui dũ quicqᷓ; ↄtrariũ ſibiſentit:ſe in glo
bum ↄuertit ⁊ tãta ſe foꝛtitudie ↄſtringit vt ſal/
uo coꝛio aꝑiri vix poſſit:ipſiſq; aduerſarijs ſu⸗
as ſpinas opponit. Itẽ ponit exemplũ de colum
ba q̃ reſidetiuxta aquas ⁊ ſempꝑ eſt ſuſpecta:nec
vnq; ſecura niſi i foꝛaminibo petre.Sic vir pꝛu

dens vbiq; timere dʒ:⁊ iuxta aq̃s lachꝛymaruʒ

reſidere:xpᷣiq; auxiliũ imploꝛare ac in eius vul/⸗
neribo verſari ⁊ de eis meditari:iuxta illð Can⸗
ticoꝝ.ij.vbi iuitat dñs di. Ueni colũba mea in
foꝛaminibe petre:in cauerna macerie.
Iclit etiã Albertus vbi ſup̃ ꝙ officiũ pꝛu
d gentie eſt nõ ſolũ ſibi:ſed etiã alijs pᷣca⸗
uere ⁊ ꝓdeſſe: iuxta illud Pꝛouer. xiiij.
Pꝛudẽs ĩdoctos qͥſq; erudiet.Uñ dat exẽpluʒz
aquile:q̃ vt poſſit ab oibs venenoſi is defendere
filios:pꝛecioſum quẽdã lapidẽ inuenit: quẽ in
nido cũ fulijs ponit:oẽmq; venenoſitatẽ ab eis
exdudit. Sic ergo quilibet pꝛudẽs paterfamili
as debet lapidẽ charitatis int᷑ filios ponere:qͥs
ſi viderit a via veritatis declinare ⁊ a virtutib⸗
degenerare:debet a ſe remouere.ã ⁊ aquila cu
ius nature eſt ſolẽ in eius rota reſpicere:⁊ in eo
viſu plurimũ delectari:volẽs filios cognoſcere
vtꝝ ſint nobiles vł foꝛte degeneres:eos vngue
capit ⁊ ↄtra ſolẽ exponit ⁊ vt in ſolẽ reſpiciãt ro⸗

ſtro cogit. Quẽ ergo abſq; lachꝛymatiõe ſolẽ re⸗

ſpicere viderit:ipᷣm tanqᷓ; ſue nature partiapem
in nido reponit ⁊ ſollicite eũ paſcit:ſed cuiꝰocu⸗
lũ lachꝛymari ↄſpexerit: illũ tanq; degenerẽ eta
ſua natura extraneũ abijcit ⁊ nõ paſct. Referr
etiã ibidẽ de aſtutia Ericij in paſcendis filijs qꝗ
vitẽ ſiue pomũ aſcẽdit:vuaſq; ſeu poma deijat:

90
hobebartq
maarſere.
giancceſi⸗
(reobe
tidarerſta
inmurrt
quaſtin
peſcere⸗
qgconi
narbai
aodlet
Cnoxpnu
omumwl
olnicdus
litſolcbit
slcva
ſimaaes⸗
lon imcuſn
Plonmübe
Nnattri
ſoüdorg
Noogpo
nllsl.
racvluo
elitcri⸗
Ccgibckiol
wunheenrq
Derccuin
nenitloců
ſtenqid
ugoculs
Gzars
mecſonu
ſupppfrod
riaſtblo⸗
dequann
foꝛmmlcze
chtlä:gu
Pelnape⸗
ſegd com
nopoper
fedebem⸗
Mlius ſps⸗

gengöm,
Samsdn
ulne.
meſiariccdini
ckit
s dowt
mmae tnngeni
mtaanplüdeon
macs lacnn
gorartacincei,
. Omnicolühmun
ne.
mia Uñdarerh⸗
, moſss del
idi nuchin
wenoſti /
tendis niin
mntflios inß
Nalinarrt mnn
ovcnr. ſit n
wruſrhicnein
ſerid
1 n N⸗

HZ

9
4

Foliũ

ſuꝑ quibo poſtea ſe inuoluit:vt ſuis piniculis ĩ

figant᷑ ⁊ ſic eſcã defert filijs.Eſt quoq; pꝛuden⸗

ne officiũ noxia pᷣcauere.Debẽt em̃ pꝛudẽtes eſ⸗
ſe ſicut illi de quib gloſa in.l.papinia.S.ſʒ nec

ff. de inoffi.te.ait ꝙ habẽt mantellũ ad oẽm ven

tum.De hac aũt pꝛudẽtia pᷣcauẽdi noxia datAl

bertus vbi.S.exemplũ dicẽs de mugine pilce:q;

dũu rhetia piſcatoꝝ pᷣſentit:mox retro redijt:⁊ ſu

pꝛa aquã vtute magna ſe eleuãs rhetia trãſilijt
q̃ſi volãs.Quid eſt g̊ o hõ ꝙ tu diabolica rhe/

tia effugere neſcis: qui omnib piſabo dñaris.

hec llle. H 312
Ddẽs ꝙ ad pꝛudentiã etiam ſpectat ad/

a uerſarij potetiã aſtute ſuꝑare. Uñ refert
. ꝙ; quidã miles vltramontanꝰ dextrerin
habebat quẽ maxie diligebat. Cũq; cerneret eũ
macreſcere:⁊ a ſcutifero didiciſſet ꝙᷓ annonaʒ et

oĩa neceſſaria quotidie illi daret:voluit intelli⸗
gere vñ hoc pcederet. Cũqʒ in ſero in ſtabulo la

tlitaret ſtatim poſt annona datã mureſ maximi
in multitudine grãdi ad pᷣſepiũ deſcenderũt: et
quaſi in momẽto annona comederũt equo ſtu

peſcẽte:⁊ ſe quãtũ poterat a pᷣſepio elõgãte.Cũ/⸗

q; cattũ illucattuliſſet:illi ſupꝑ murilegũ ſe vol
Uæétes eũ atrociter vulnerauerũt. cattus igit᷑ per
octo dies nõ cõparuit. Tandẽ cũ multitudine

cattcoꝝ redijt:ſtabulũq; miratibocũctis ante no

ctem introiuit:⁊ moꝛe humano in diuerſis lo/
cis inſidias oꝛdinauit.Cũq; latẽtibo cattis mu⸗/

ri vt ſolebãt deſcẽdiſſent catti ð inſidijs exeũtes
cos ſic valide inuaſerũt ꝙ oẽs perimerũt ⁊ ma⸗

ximũ ex eis aceruũ fecerũt.Si ergo tãta eſt bꝛu
toꝝ induſtria ad ſua vitãda pericula:arguitur

plurimũ humana pꝛudeẽtia ſi ſua nõ ſe tuet᷑ ab

aduerſarijs demonibo ſapiẽtia.hec Alber. Qui
iterũ dicit:ꝙ ad pꝛudentiã ꝑtinet ↄtra egritudi⸗
nes querere remedia. Is eſt quedã ſpecies la⸗

ctuce:cuius ſuccũ accipitres ſcalpãdo extrahũt

⁊ ex eo ſucco ſibi oculos liniũt:⁊ ſic a ſe cecitateʒ
expellũt quã ſeneſcẽtes ĩcurrũt. Stellio quoq;
quedã beſtiola tergo depicta lucẽs quaſi ſtella

tota hyeme q̃ſi doꝛmit ⁊ in obſcuro quieſcit: ꝓ⸗
pter qð cecicatẽ incurrit.Sed dũ tẽpus cõgruũ
aduenit locũ querit vñ ſolẽ oꝛientẽ reſpicere poſ
ſit. In quẽ dũ reſpicit deſiccat᷑ humoꝛ qui creue
rat in oculis:⁊ ſic lumẽ pꝛiſtinũ recipit. Serpẽſ
q̃ʒ ⁊ viſus dũ ex longo ſomno ebetant᷑ in viſu
medicinã ſciũt querere qua ſanãt᷑. Subdit in⸗

ſuꝑ pᷣfatꝰ doctoꝛ ꝙ officiũ pꝛudentie eſt neceſſa
ria ſibi ꝓ futuro tẽpoꝛe puidere exẽplo foꝛmice

de qua inquit Salomõ Pꝛouer. vj. Uade ad
foꝛmicã o piger ⁊ ↄſidera vias eius ⁊ diſce ſapi
entiã:que cũ nõ habeat ducẽ nec pꝛeceptoꝛẽ:nec
pꝛincipẽ:parat eſtate cibũ ſibi:⁊ cõgregat ĩ meſ⸗
ſe qð comedat ĩ hyeme.hec ille.Sic ̊ ⁊ nos bo
noꝝ operũ fructꝰin eſtate vite pᷣſentis cõgrega⸗

re debemꝰ:quibo in hyeme future vite in qᷓ am/
plius tpᷣs metẽdi nõ erit viuere valeamꝰ.Ex pᷣ⸗

LxxV

dictis aũt omnibo põt colligi ꝙ pꝛudẽtia bene
oꝛdinat hoĩem quo ad ſeipᷣm:⁊ quo ad deũ:ac
quo ad ꝓximũ:cuiꝰ virtutis deſectu:vt legit᷑ in
vitaſpatrũ q;ᷓ plures qͥ erãt de numero ſanctoꝝ
patrũ:⁊ multis virtutibo floꝛerevidebant᷑ a ſan
ccitat tramite deuiauerũt ⁊ male finiert. Pꝛo

coduſione aũt huiꝰſermonis vltra ea q̃ ad pꝛu⸗
dentiã nos incitãt ex documẽto nature:dico

debemus eã arte acquirere.Ait em Areſto.in li.

de alalibo ꝙ natura q̃ cũctis aialibo arma cõtu

lit:homini illa negauit vt ſibi ꝑ artem acqreret
tanqᷓ; aial pꝛudẽs qð natura nõ daret. Et ideo

demoſthenes ph̊s vſq; ad canos pꝛudentiam
queſiuit. Et cũ iã centũ ⁊ ſeptẽ annoꝝ eſſetꝛ mo
reret᷑:ſe ſolũ de hoc dolere dixit: qꝛ tũc addiſce⸗

re incpiebat. Plato quoq; octuagita ⁊ vno an
no viuẽs:nec ab inquirẽdo nec a ſcribẽdo ceſſa

uit. Socrates etiã nonagintanouẽ annis qui⸗

bus vixit ſemꝑ ſcripſit ⁊ docuit:ita ꝙ nec in car
cere a diſputatiõe ceſſauit.Cato cenſoꝛinꝰ vir ſa

piẽs:in ſẽnectute litteras grecas diſcere nõ eru⸗

buit:que oĩia teſtat᷑ Albertꝰ vbi ſupꝛa:⁊ ad hoc
ꝓpoſitũ adducit.Quibo exemplis pᷣtʒq; quilibʒ

ad acqrendã pꝛudentiam debʒ inſiſtere. ad qð
hoꝛtat᷑ nos Salomõ Pꝛouer.ij. dicens. Incli⸗
na coꝛ tuũ ad cognoſcendã pꝛudẽtiã:⁊ dñs da⸗

bit tibi ſapientia:qᷓ.ſ.eius gratiã ↄſequeris in pᷣ
ſenti ſeculo ⁊ gloꝛiã in futuro. KAmen.
Dominica in ramis palmaꝝ de ſuꝑbie dete⸗
ſtatiõe:filiatiõe.⁊ de eius o ꝓppoſitiõe.ſ.humilita

te. Sermo nonus.

ES „ ⸗* .
MWamiliauit ſe
bh metipm. ad Philip.ij. ⁊ in epła
occurrẽtis dnice. Sicut ſuꝑbia
facit hoĩem deo rebellẽ. vt ſcribi⸗
ttttuur Eccli.x. vbi dicit. Initiũ ſu⸗
erbie hoĩs apoſtatare a deo:qm̃ ab eo qꝗ fecit il
H receſſit coꝛ eius. Ita hũilitas facit hoĩem deo
ſubditũ ⁊ obedientẽ:ac querentẽ in omnibs nõ
gloꝛiã ꝓpꝛiam ſed diuinũ honoꝛem.iuxta illud
Eccłi.iij.Magna potẽtia dei ſoliꝰ ⁊ ab humili

bus honoꝛat᷑.Cũ ergo hũilitas honeret deumꝛ

merito bonoꝛat᷑ a deo:vñ inquit dñs.j. Reg.ij.
Quicũq; honoꝛificauerit me głificabo eũ:q au
tem ↄtẽnũt me erũt ignobiles. Sicut g̊ ſuper⸗
bia deo ⁊ hoibo odibilis eſt:vt dicit᷑ Eccli.x.ita

hũtlitas eſt grata.Ait em̃ Hierony.in quedam
epła. Nihil ẽ qð hoibo nos ita gratos ac deo fa
ciat:qᷓ; ſi vite merito magni humilitate ſimꝰin⸗

fimi. Pꝛoptea in põ.cxxxvij.dicit᷑. Excelſus do
minus humilia reſpicit ⁊ alta a longe cognoſcit
Reſpicere aũt ᷣm huguitionẽ ⁊ alios grãmati

cos eſt retro vel iterũ aſpicere.Et qꝛ rem multũ

dilectã ſolemus iterũ ⁊ frequẽter inſpicere: hinc
eſt ꝙ in ſacra ſcriptura ſolet dici ꝙ deus reſpicit

cũ multũ diligit. Uñ Geñ.iiij.ðꝛ. Reſpexit deꝰ

ad Abel ⁊ ad munera eiꝰ:ad Chaim ante ke ad

BGermo

mũera eiꝰnõ reſpexit. A longe vero cognoſcere
in ſacra ſcriptura idẽẽ qð repꝛobare. Solem⸗
em rez nobis deſpectã a nobis elõgare. Hinc?

ꝙ aliqͥd ðꝛ elõgari a deo cũ illud repꝛobat ⁊ cõ6
dẽenat. Uñn ps.ixxij.iqͥt Dauid loqns deo. Ecce

qͥ elõgãt ſe a te pibũüt. Et Pꝛouer.xv.ait Salo
mon. Loge eſt dñs ab ipijs. Hũilia g dñs re⸗
ſpicit.i. amat:appꝛobat ⁊ magnificat. Alta vo
ideſt ſuꝑba a lõge cognoſcit.i.repꝛobat ⁊ ↄdẽ/⸗
nat.lã qð hoibo eſt altũ aboiatio eſt apð deũ:
vt inqͥt ſaluatoꝛ Luc.xvj.qͥ etiã ait ⁊ Patc.xxiij.⁊
Luce viij.Oiĩis qͥ ſe exaltat hũiliabit᷑:⁊ ois qᷣ ſe
hũiliat exaltabit. Btã q̊ʒ vgo Maria Luce.j.
cecinit di. Depoſuit potetes de ſede et exaltauit
humiles. Quapꝛopter vt ad fugiendã ſuꝑbiaʒ
⁊ ſeq̃ndaʒ hũilitatẽ dninr̃i Jeſu xpᷣi ⁊ mr̃is eiꝰ
aiemur:tres in pñti ſᷣmõe ↄſideratões faciemꝰ.
DPꝛima diceĩ deteſtatiõis.ſcðᷣa filiatiõis.ter
cia vero oppoſitionis.
Pꝛima pars de ſuperbie deteſtatiöss.
UUpbiã diffinit Aug.iiij. ð ciui.dei.c. xv.
8 di. Supbia ẽ puerſe celſitudis appeti⸗

tus. Et idẽ li.ij. cõtra manicheũ inquit.

Quid eſt ſuꝑbia niſi deſerto ſecreto cõſciẽtie fo⸗
ris velle videri qð nõ eſt.Et i li.de inocẽtia iteꝝ

dicit. Supꝑbia eſt ioꝛdinatꝰ amoꝛ ꝓpꝛie excellen

tie.Que diffinitio trãſſũptiue ponita magiſtro

in.ij.ſen.di.xlij.Cui ↄcoꝛdat Berñ.in qͥda ſᷣmo

ne di. Suꝑ bia ẽ ꝓpꝛie excellẽtie appetitꝰ. Btũs
vo Tho.ij.ij.q.cxxiiij.eã diffinit di. Suꝑbia ẽ
Qdã excelletia ꝑ quã qs ſe extollit ſupᷣ id qð ẽ ei
pfixuʒ a diuina regula. Cõtra ülud qð ðꝛ.ij.ad
Coꝛ.x.Nos em̃ in imenſũ gliamur:ſʒ ſᷣm men
ſurã regule quã menſus eſt nobis deꝰ. Alij aũt
ſic eã diffiniũt. Suꝑbia eſt ꝓpꝛie cõditiõis pꝛe/
ſũptuoſa excimatio:vt refert btũs frat᷑ Micha
el de carchane in.j.q̃drageſimali de pccõ pᷣmõe

xxxvj.pte ſcõᷣa.Eſt aũt ſciẽdũ ꝙ ſuꝑbia ẽ qͥddã

triuiũ:eo ꝙ hʒ tres vias.pᷣma ẽ in affectu:ſcða

in itellectu:⁊ tercia in actu. Pꝛima q̃ eſt i affe/
ctu cõſiſtit in appetitu excellentie:⁊ iſta oꝛtũ ha

buit in celo:qñ Lucifer voluit dñari:⁊ vſq; ad
celi altitudinẽ exaltari dicẽs illud Eſa.xiiij. In
celũ ↄſcendã ⁊ ſuꝑ aſtra celi exalcabo ſoliũ meũ
⁊c̃.Et qꝛ ſuꝑbia ẽ oꝛta ĩ celo iõ ſepe viros ſpũa⸗

les ⁊ celeſtes iuadit ſicut iuaſit apłlos Luce.ix.

vbi ðꝛ. Intrauit aũt cogitatio in eos quis eoꝝ
eſſer maioꝛ.Itẽ qñ Jacob ⁊ Johones q̃rebãt
ſedere vnꝰad derterã ⁊ aliꝰad ſiniſtrã xpᷣi in re/
gno ei? Matth.xx.? Mar. x. Scda ſuꝑbiaẽ
in iĩitellectu:⁊ ↄſiſtit in appetitu vane ⁊ mũüdane

ſcie:⁊ iſta oꝛtũ habuit in paradiſo terreſtri:qñ

pmi parẽtes voluerũt hr̃e ſciaʒ dei Geñ.iij. vbi
dDixit eis dyabolꝰ. Eritis ſicut dij ſcẽtes bonũ ⁊
malũ. Iſta aũt ſuperbia młtos iuadit:qꝛ młti
ſunt ſuperbi in ſuo ſenſu.Et iõ ðꝛ Eſa.iiij. VUe qͥ
ſapientes eſtis in oculis vꝛis:⁊ coꝛã vobiſmet⸗
ipᷣis pꝛudentes ⁊c̃. Tercia ſuꝑbia eſt in actu

que cõſiſtit in irrogatione iniurie.⁊ iſta eſt ſpar

ſa ꝑ totũ mundũ:qꝛ ſuꝑbi ⁊ potẽtes oppꝛimũt

⁊ ſequunt᷑ bonos ⁊ hũiles.iuxta illud Abacuc

j. Impius pᷣualet aduerſus iuſtũ ⁊c. Uñ Sa⸗
pietie.ij. dicũt ſuꝑbi peccatoꝛes. Oppꝛimamus
pauꝑem iuſtũ ⁊c. Sʒ nũc videamꝰad qͥ̊s fines
iſte vie pducũt. Pꝛima via ſupbie pducit ad p
funditatẽ infima.vñ dictũ fuit Lucifero. Ad in
fernũ detraheris in pfundũ laci.eſa.xiiij.Scða
vero ducit ad eterna ignoꝛatiã.iuxta illð Eccłi.
ix. Nec ratio nec ſapiẽtia erit apud inferos quo

tu ꝓperas.Tercia vo ducit ad eternã cruciatio⸗

nem. Maliem̃ ꝑſequũt᷑ bonos aliqñ in ꝑſona
vſq; ad ſanguinẽ:⁊ iſti ſanguine ire dei inebꝛia
bunt᷑.iuxta illud Apoc.viij.Sanguinẽ ſancto

rũ ⁊ ꝓphetaꝝ effuderũt:⁊ ſanguinẽ dediſti eis

bibere vt digni ſũt:⁊.xiiij.eiuſdẽ libꝛi.( ðꝛ. Hic
bibet de ſanguie ire dei. Legi Thamaris re⸗

gina caput Kiri regis in vtrẽ ſanguinẽ plenum
miſit di. Satiare ſanguine quẽ ſitiſti.Aliquan/
do vo ꝑſequunt᷑ bonos in terrena ſubſtãtia:et

iſti in vẽtreſcindent᷑:⁊ in auro liqᷓfacto ↄcrema⸗

bunt᷑.iuxta illud Job.xx.Diuitias q̃s deuoꝛa⸗
uit euomet:⁊ de vẽtre illius extrahet eas deus.

Legit᷑ Nero imꝑatoꝛ qͥ fuit alienaꝝ reruʒ ra⸗

ptoꝛ vilus eſt apud inferos balneare ſe in auro
liq̃facto:⁊ cũ vidiſſet cuneos aduocatoꝝ dixit

eis. UVenite ad me venale genꝰhoĩm:⁊ mecũ bal
neamini qꝛ voh̊ optimã ꝑtẽ reſeruaui.Aliquo⸗
do aũt ꝑſequunt᷑ bonos in fama: eis falſa cri⸗

mina imponẽdo:⁊ talib oĩa ſua crimia in col⸗

lo ponent᷑ ⁊ ab oibo cognoſcent᷑.iuxta illð Tre⸗
no.j.UVigilauit iugũ iniqᷣtatũ meaꝝ:⁊ in manu

dñi ↄuolute ſũt:⁊ ipoſite collo meo.⁊ Naum.iij

ait deꝰfuꝑbo. Reuelabo pudẽda tua ĩ facie tua

⁊ oſtenda cũctis gẽtib nuditatẽ tuã:⁊ cũctis re
gnis nuditatẽ tuã ⁊c̃. Quãtũ vo ſit deteſtabile

pᷣ maledicũ ſuꝑbie viciũ ðclarat᷑ roib:auctoꝛi
tatib ⁊ exẽplis. Pꝛima rõ ðꝛ auerſiõis.Tanto
em̃ pctm̃ eſt grauiꝰ⁊ magis deteſtabile: quãto

magis hoĩem auertit a deo:ſᷣm ſniam Augu.in

lib. de libero arbitrio. Sed pccm̃ ſuꝑbie magis

auertit a deo.qꝛ in alijs pctis hõ auertit a deo:

vel ꝓpter ignoꝛantiã:vel ꝓpter infirmitatẽ:ſeu
pter fragilitatẽ aliquã:vel ꝓpter ↄcupiſcentiã al

terius boni:ꝑ ſuꝑbiã aũt auertit᷑ a deo: ex eo
nõ vult ſubijci deo nec eius pᷣceptis:vt dedarat

Alexan.de ales.in.ij.pte ſũme in tractatu de ſu
perbia.Et btũs Lho.vbi.S. Ergo ſuꝑbia ẽ gra

uiſſimũ pem̃. Ideo ſuꝑ illud ps. Emundaboꝛ

a delicco maximo inquit glo.hoc eſt a peccato

ſuperbie.

Ecũda rõ dicitoꝑatõis.Illð em̃ qð om
s nibo pctis grauitatẽ iponit eſt grauiꝰ:.
illã regulã poſitã in.j. Poſterioꝝ. ⁊.lij.
Topicoꝝ. pter vnũqð q; tale ⁊ illð mag. Si
em pꝑticipãtia cũ igne ſũt calida: ignis maxie

calidus erit. Sed ſuꝑbia aggrauot peccatũ:qa

—-

Qaie

uutſelli

luericui

Geñ. tj.
rabeo
(deopug

diucrſtne
Krr
Nlasſupt
Ndob
ananrr

ſooccr

Qulgai

Poacificn
pacemh

.
8 1
ꝛhulli ſ
Zugan/

ſnequo⸗
ßgqu

4

. 9
11orres 8

vi⸗ N
ve N
. 4
MaMie

aohiäfnee
uraln.
5balnexrſele
vs aduoc
nſeua. Zle
1ma: as falt:
uſus aiminu⸗
ſnk iumalh!
ditatitwiuan
chiiN
omſopbanne
winfnnen/
ventnelN
me wmÜN

„

6
4
0

52* 5 %
0IS.) 4
„ eE.
ipondi,
D*
1. 2

0 /,
10. 9 „2 4

Folii’n

tanto vnũqðq; petm̃ eſt grauiꝰq̃ᷓnto factũ fue⸗
rit cũ maioꝛi ſuꝑbia ⁊ cõtẽptu.ergo ⁊7. E

Ercia rõ ðꝛ oꝛigiatõis. Illð eĩ qð ẽ oꝛi⸗

t go oim pctõꝝ ⁊ cꝗ eoꝝ ẽ maximũ oiuʒ:
ꝑ illã regulã phᷣi in.ij. Mecha. Qõð ẽ cã

alioꝝ vt ſit talia illð ẽ maxie tale:ſʒ ſuꝑbia ẽ oꝛi
go oium pcõꝝ.Scriptũ eſt em̃ Eccłi.x. Inici’ũn
ois pcti eſt ſuꝑbia.q tenuerit eaʒ replebi᷑ male
dictis:⁊ ſubuertet eũ i finẽ. Ergo ẽ grauiſſimũ
pccm.Et b̊ eſt qð inqͥt glo.ſuꝑ illð ps. Suꝑbi
iniq̃ agebãt vſq;q̃ q; di. Maximũ pctm̃ ĩ hoĩe

eſt ſuꝑbia.qꝛ ide manauit nfr̃i ðlicci oꝛigo. Ea

Apter ſanctꝰ Tob. dicebat filio ſuo ſui li.ciiij.
Suꝑbiã nũqᷓ; i tuo ſenſu autĩ tuo vᷣbo dñari

ꝑmicttas:qꝛ in ipᷣa initiũ ſũpſit oim ꝑditio.. F
VUarta rõ ðꝛ ꝑmiſſiõiſ ſic arguẽdo Apð
q decũ ⁊ mũdũ ꝑmittit᷑ minꝰmalũ vt eui⸗
tet᷑ ⁊ excirpe᷑ maximũ:vt colligi põt ex
ſnia Areſt.in.iij.Lopico. Uñ ſapiẽs medicꝰin

remediũ maioꝛis moꝛbi patit᷑ ifirmũ icidere in
minoꝛẽ ⁊ leuioꝛẽ moꝛbũ.Deꝰq̊ʒ iveteri teſtamẽ
to ꝑmiſit libellũ repudij dari vt euitaret᷑ vxoꝛi⸗
cidiũ:⁊ leges hũane ſuppoꝛtant pꝛoſtibulũ vt
euitet᷑ adulteriũ.Quia pctã pᷣdicta guioꝛa ſunt

Sʒ in remediũ pci ſuꝑbie ꝑmittit deꝰhoiĩeʒ ir⸗
ruere i pctã guia ⁊ turpia:vt inqͥt Greg.in mo⸗

ralibo. vñ Aug.xiiij.de ciui.dei.c xiij.dicit. Au⸗
deo dicere ſuꝑbis eẽ vtile cadere ĩ aliqð aꝑtum
manifeſtũq; pctm̃ vũ ſibi diſpliceãt qͥ iam ſibi

placẽdo ceciderãt.Et Iſydo.i li.de ſũmo bono

alt. Qui ðtinet᷑ ſuꝑbia ⁊ nõ ſentit labit᷑i carnis

luxuriã vt ꝑ hãc hũiliatꝰↄfuſiõe exurgat.Ergo

ↄdudendũ eſt ſuꝑbie viciũ eẽ quiſſimũu. GO
Vita rõ ðꝛ o poſitõis. Illð ẽ guiſſimũ
q pccm̃ qð marxie ſe opponit deo. Sʒ ſu,

bia eſt hmoi: dicẽte Greg. in moꝛaliby.
cũ oĩa vicia fugiãt a deo:ſola ſuꝑbia oppo

nit ſe illi. Siẽ fecerüt ex Noe deſcẽdentes ꝗ vo

luerũt turriʒ erigere ꝑtingẽtẽ vſq; ad celũ:vt ðꝛ

Geñ.xj.vt ſi foꝛte iteꝝ ðꝰ mitteret diluuiũ poſ⸗

ſent ab eo ſe defendere:⁊ nõ ſubmergi:ac poſſẽt

i deo pugnare. Sz dezillon ſunbis cofucit h

diuerſitatẽ linguaꝝ:ita vt ſe mutuo nõ ĩtellige⸗
rẽt:⁊ ſic ab edificãda turri ceſſarẽt.Ex qͥb ptʒ g

uitas ſuꝑbie q̃ cõtra deũ inſurgit.Et iõ de ſuꝑ⸗
bo ðꝛ Job. xv. Tetẽdit aduerſus deũ manũ ſu

am:⁊ ↄtra oĩpotẽtẽ roboꝛatꝰeſt:cucurrit aduer

ſus cũ extento collo ⁊ pingui ceruice armatꝰeſt

Quia aũt ſuꝑb eſt deo ↄtrariꝰnõ pᷣt eẽ ſibijpſi

pacificus. iuxca illud Job.ix. Quis reſiſtit ei ⁊
pacem habuit.quaſi dicat: nullus. D 8

Exta rõ ðꝛ offeſiõis.Nullũ ẽ eĩ pccm̃ q
8 ita offẽdat diuinã maieſtatẽ ſic ſuꝑbia:
„ quoᷓ vulc hõ eq̃ri deo dũ affectat pᷣeẽ:
2⁊ nulli ſubeſſe:qð eſt ꝓpꝛiũ dei.De quo inquit

Aug.in ſpeculo.c.xviij. Deus eſt ſupᷣ quẽ nihil:

ſine quo nihil:ſub quo totũ:cuʒ quo totũ:in q̊

totũ:a quo oĩa:ꝑ quẽ oia:⁊ in quo oĩia.Suꝑbo

tum

tur:ſublimia me ſe non patit̃
molit᷑:ſubditis oneroſus: oib ifeſtus:pᷣceps:

aũt hãc pᷣeminẽtiã deſiderat:affectãs oẽs alios

pire.Et ideo maxie deo iniuriat᷑ vſurpare vo⸗

lẽs eiꝰ ꝓpꝛietatẽ. Et hoc eſt qð ſcriptũ eſt ſecũde

ad Theb.ij. Qui extollit᷑ ſuꝑ ome qð dicit᷑ deꝰ

Nuod licʒ pncipalit᷑ intelligat᷑ de antixpᷣo põt

etiã intelligi de q̊libet ſuꝑbo.vñ ſuꝑ illa vᷣba in
quit Ber.Ois ſuꝑbo extollit᷑ ſupᷣ deũ.vult em̃
deꝰ fieri volũtatẽ ſuã:vult ⁊ ſuperbo ſuam fieri.

Jã videt᷑ equalicas:ſed vide male cõgruã ꝓpoꝛ

tiõeʒ.deꝰ em̃ in his que ratio appꝛobat ſuã vult

fieri voluntateʒ:ſuperbo vero cũ rõne⁊? contra
rõnem. hec ille. J

E ptima rõ ðꝛ ſubiectionis.ſ.diabolice
98 Supꝑbia em̃ hoiĩeʒ ſpeciali ſeruitute dia⸗
bolo ſubditũ facit:quia vt ðꝛ Job.xlj. c.
Ipſe eſt rex ſuꝑ oẽs filios ſuꝑbie.Ocaua rõ ðꝛ

deſtructiõis.ſ.om̃iuʒ virtutũ ⁊ gr̃aꝝ.vnde Gꝛe

go.in quodã ſᷣmo.ait.Sicut hũilitas oĩa vicia
extirpat:om̃ſq; vᷣtutes colligit ⁊ roborat.ſic ſu

perbia oẽs virtutes deſtruit ⁊ eneruat.hec ulle

Sicut ̊ quedã aues nõ valẽtes comedere nu⸗
cleũ nucũ donec eſt iduſum coꝛtice:necoſtreas

marinas q;diu ĩ cõchis ⁊ teſtis ſuis latẽt:ĩ alto
eas eleuãt:⁊ deijciẽtes ad ima ſuꝑ duꝝ lapideʒ
frangũt ⁊ poſtea deuoꝛãt. Sic demões nõ va⸗

—

lerss gras ac vᷣtutes homis deuoꝛare donec la
citãt ſu

ib coꝛtice ac teſta hũilitat: in altũ euʒ per
ſuꝑbiã eleuare cõtendũt:vt in ꝓfundũ inferni
ꝓijciãt ⁊ frägant. Jõ dicebat Job in ꝑſona ſuꝑ

box ſui li.c.xxx. Eleuaſti me ⁊ q̃ſi ſupᷣ ventũ po

nẽs alliſiſti me valide. Hanc aũt rõneʒs tãgens

Iſido.in li.de vᷣtutibo dicit.Sicut ſuꝑbia ẽ oꝛi

go ⁊ radix oĩuʒ criminũ:ita ẽ ruina oiuʒ Mrus
Ona rõ ðꝛ ĩiuriatiõis. Supbia em̃ no⸗
n cet ⁊ iiuriat᷑ ꝓximo: iuxta illud ps.xix.
Dũ ſuꝑbit ĩpiꝰ icẽdit᷑ pauꝑ.Uñn inquit

Dauid ps.cxviij.Cõfũdant᷑ ſuꝑbi qꝛ iiuſte ini⸗

q̃tatẽ fecerũt in me.Solẽt em̃ ſuꝑgbi ꝓximos cõ
tẽnere ⁊ coanguſtare.Scriptũ eſt em̃ Pꝛouer.
xj. Ubi fuerit ſuꝑbia ibi erit ⁊ ↄtũelia. Et. xxij.
eiuſdẽ li.c.ðꝛ.Arma ⁊ gladij in via ſuperbi. Et.

xxiiij.c.Qui ſe iactat ⁊ dilatat iurgia ↄcitat. Jõ
inqͥt Innocẽ.i li.de vilitate ↄditiõis hũane.Am
bitioſus ſtatim vt eſt ad honoꝛẽ ꝓmotꝰ in ſuꝑ⸗

biã ex tollit᷑:in iactãtiã effrenat᷑.lõ curat ꝓdeſ⸗

ſe:ſz gloriat᷑ pᷣeſſe:pᷣſumit ſe melioꝛes:qꝛ cernit
ſe ſuꝑioꝛẽ.boꝛes dedignat᷑ amicos:notos igno
rat:externos comites cõtẽnit antiquos: vultuʒ

auertit:ceruicẽ grigi faſtũ oñdit:grãdia loqui
itat᷑:ſubeſſe non patit᷑: pᷣeſſe

moleſtꝰ:arrogãs:grauis ⁊ ipoꝛtunꝰ.hec ille.

Multipłr ergo moleſtat ſuꝑbꝰ ꝓximũ ſuum:
maxime vᷣbis ↄtũelioſis.ſcriptũ eſt em Eccle.
xj. Sicut eructãt pᷣcoꝛdia fetẽtiũ:ſic ⁊ coꝛ ſuper
boꝝ.aʒ ſicut ſtomachꝰ vẽtoſitate inflatꝰ eru/
ccare ſolet:ſic ⁊ homo ſuꝑbia plenus Bieroſa v⸗
2

Bermo

ba emittit ⁊ cũ ꝓximis litigat. Scriptũ eſt em̃
Pꝛouer.xiij. Int᷑ ſuꝑbos ſemꝑ iurgia ſũt. Jõ
xiiij. moꝛaliũ Gꝛego.inqͥt. Cũctis naq; ſuꝑba
apud ſe cogitatõe tumẽtib ineſt camoꝛ in lo⸗
cutiõe:amaritudo in ſilẽtio:diſſolutio in hilari

tate:furoꝛ in triſtitia:inhoneſtas in actiõe: ere⸗/

ctio in inceſſu:rancoꝛ in rñſione.hoꝝ mẽs ſem
per eſt ad irrogãdas ↄtumelias valida:ad to/

lerãduʒ ifirma:ad obediedũ pigra:ad laceſcen

di alios ipoꝛtuna.hec ille. Sic ́̊ fumꝰ ſupꝛa

domuz ẽ ſignũ ĩterioꝛis fumi ⁊ ignis.Et ſicut

ſignũ vini vel alterꝰ rei venalis facit bonã iurꝭ
pᷣũptionẽ ꝙ talia ſint venalia.C. de emp.⁊ vẽ.
lI.necemere.vbi lex pᷣſumit ꝙ vbi eſt ſignuz ibi
ſit ⁊ ſignatũ.Ita ſigna ſuꝑbie exterioꝛis iĩdicãt
eſſe in hoĩe ſuꝑbiã interioꝛẽ:que non faciłr põt

occulcani ſed ad exterioꝛa ſigna ꝓrupit.vñ ine
ſona ſuꝑbi ðꝛ Job.xxxij. Plenꝰ ſuʒ ſᷣmonibo ?

coartat me ſpuũs vẽtris mei:vẽter meꝰ q̃ſi mu/⸗
ſtũ abſq; ſpiraculo:qpð lagunculas nouas diſ⸗

Ecima rõ demõſtrans deteſtatiõeʒ ſuꝑ

dD bie ðꝛ abominationis. Ualde enim ab
ovrpmiat᷑ eam deꝰ tanq; rem fetidiſſimaʒ.
Vñ Joelis.ij.ſcriptũ eſt.Aſcendet fetoꝛ eiꝰ: aſcẽ
det putredo eiꝰ qꝛ ſuꝑbe egit.⁊ Amos vj. inqᷣt
dñs. Deteſtoꝛ ego ſuꝑbiã Jacob ⁊ domũ eius
odi.⁊ Judich.ix.ðꝛ deo Suꝑbi nõ placuef̃t ti⸗
bi ab initio.? Pꝛouer.viij.Arrogãtiaʒ ⁊ ſuper

biã ego deteſtoꝛ ait dñs.⁊.xvj.eiuſdẽ li.c. Abo⸗

minatio dñi eſt omnis arrogans.
MNadecima rõ appellat᷑ expulſiõis.ſ.a reg/
v no eceleſti. Inqͥt em̃ deꝰ ꝑ ps. Non habi⸗
tabit in medio domꝰ mee qͥ fac ſuꝑbiaʒ
Et ideo beata vᷣgo cecinit Lu.j.Diſꝑſic ſuꝑbos
mente coꝛdis ſui. 11
Uooogecima rõ ðᷣ pũitiõis:valde em̃ pu
d nit deꝰ ſuꝑbos. vñ Deut. xvij.ðꝛ. Qui
ſupbierit nolẽs o bedire ſacerdo impe
rio moꝛiet᷑.? Numeri.xv.Aia q̃ ↄmiit aliquid
per ſuꝑbiã:ꝑibit de ꝓpło ſuo.Et ps.xxx.inquit

Dauid. Retribuet abũdãter fadẽtibo ſuꝑbiã.et

ꝛouer.xv.Domos ſuꝑboꝝ demolietur dñs
Eccli.x. Sedes ducũ ſuꝑboꝝ deſtruxit deus.
⁊radices gẽtiũ ſuꝑbaꝝ arefecit ⁊ ꝑdidit memo
riã eo ꝝ.⁊.xxj.eiuſdẽ li.c. Subſtãtia ſuꝑbi era⸗
dicabit᷑.? Malachie.iij. Erũt oẽs ſuꝑbi ſicut
ſtipula:⁊ inflammabit eos dies veniens dicit
diñs exercituu:⁊ nõ relinquet eis radicẽ nec ger
LCLoõo ꝓbat᷑ deteſtãdã eẽ ſuꝑbiã auctati
8 b.. Et pᷣmo ſacre ſcripture.lã ps.xvij.ĩ
gquit Dauid deo. Oculos ſuꝑboꝝ hũᷣi
liabis.⁊ lxxxviij. Tu hnmiliaſti ſicut vulnera⸗
tũ ſuꝑbũ.⁊ xciij. Redde retributiõcʒ ſuꝑbis.et
Job.xx.Si aſcẽderit vſq; ad celos ſuꝑbia eius
⁊ caput eiꝰ nubes tetigerit q̃ſi ſterqliniũ in fine

ꝑdet᷑ ⁊.xxxv.eiuſdẽ li.c.lamabũt ⁊ ñ exaudiet

-

1XX

Ipter ſupbiã malignoꝝ.ꝛ.iiij.c. ðꝛ Diſperdeſu
pbia malignoꝝ ⁊. xl. ðꝛ.Diſꝑge ſuꝑbos in fu
roꝛetuo:⁊ reſpicẽs oẽm arrogantẽ hũilia reſpi
ce cuctos ſuꝑbos ⁊ ↄfũde eos.Et Pꝛouer. xvj.

Melideſt huiliari cũ mitibi:q; diuidere ſpolia
cũ ſuꝑbis.Et Eccłi.iij. Sinagoge ſuꝑboꝛũ nõ

—

erit ſanitaſ ⁊.xj. Sic capꝛa ĩ laqueũ:ſic ⁊ coꝛſu
ꝑboꝝ.⁊. xxvij. Effuſio ſanguinis ĩ rixa ſubox
⁊ maledicio eoꝛũ auditꝰgrauis.Et Põs.lviij.
XCõpꝛehẽdant᷑ in ſuꝑbia ſua.⁊.lxxxij. Suꝑbia
o te oderũt aſcẽdit ſꝑ.Et.c. Suꝑbo oculob
⁊ iſatiabili coꝛde cũ h̊ nõ edebã.⁊ iteꝝ Pꝛouer.
xiiijait Salomon. In oꝛe ſtulti iurgia ſuꝑbie.
⁊.xxj.eiuſdẽ li.c.Supꝑbo ⁊ arrogãs vocat᷑indo

auſ:q; i ira oꝑat᷑ ſupꝑbiã. Et Sapie.v. dicũt dã
nati.Quid nobᷣ ꝓfuit ſuꝑbia:aut diuitiaꝝ ia⸗

ccantia qͥd ↄtulit nob.Et iteꝝ Eſa.ij.ſcriptu eſt.
Dies dñi exercituũ ſuꝑ oẽm ſuꝑbũ ⁊ excelſuʒ:?
ſuꝑ oẽm arrogãtẽ ⁊ hũiliabit᷑:⁊ oculi ſublimiũ

debmen?.⁊.x.eiuſdẽ li.c.Excelſi ſtatura ſuccidẽt

⁊ ſublimes hũiliabũt᷑x.xiij. Redq eſcere faciãẽ ſu/
ꝑbiã ĩfideliũ:⁊ arrogantiã foꝛtiũ humiliabo. ?

xxiij.Oñs exercituũ cogitauit vt detraheret ſuꝑ
biã oĩs głie:⁊ ad ignominiã duceret oẽs inclp⸗

tos terre ⁊.xxviij. Ue coꝛone ſuꝑbie:qꝛ pedibdbdb

ↄculcabit᷑⁊.xxxvij.Suꝑbia tua aſcẽdit iaures

meas.ponã ꝗ̊ circulũ in naribo tuis ⁊ frenũ ila

bijs tuis.⁊ Eʒechie.xxxj. Eleuatũ ẽ coꝛ eiꝰin al/

citudine ſua:⁊ tũctradidi eũ ĩ manꝰfoꝛtiſſimi.
⁊ A bdie.j.Si exaltatꝰſueris vt aqᷣla ⁊ iter ſyde
ra poſueris nidũ tuũ:ide detrahã te dicit dũĩs.
⁊.ij. Macha.vij.Tu vero iuſtas penas dei iu⸗

dicio ſuperbietue exolues.? DHatch.xviij. iſi
cõuerſi fuerid ⁊ efficiamini ſicut ꝑuuii no iĩtra⸗
bitis ĩ regnũ celoꝛũ.⁊ Jacobi.iiij. Suꝑbis deꝰ

reſiſtit huilibꝰ aũt dat graʒ ſuã. Unde dicebat
btũs frat᷑ nr tergidiꝰſociꝰbeati Frãcſci: ſicut
rex magnꝰvolẽs mittere dilectã filiã ſuã ad ma
ricũ nõ ponit eã ſuꝑ equũ indomitũ ⁊ calciro
ſum:ſʒ ſuꝑ mãſuetũ:ira deꝰnõ ponit gram ſuũ
ſuꝑ ſuꝑbũ ⁊ arrogantẽ ſʒ ſuꝑ hũilẽ.õ eſt a=t
mirũ ſi deꝰita ipugnat ſuꝑbia:qꝛ ipᷣe eã nõ fecie
ſʒ dyabolꝰeã adinuenit.VUVñ ðꝛ Eccli.x. Nõ ẽ cõ

creata hoĩb ſuꝑbia.Et iõ ſicẽ demones abomi/

nat᷑ ꝓpter ſuꝑbiam:ita ſuꝑbos hoĩes abhoꝛret
deꝰ. iuxta illð Eccłi.xvj.Execratꝰeſt illos pter
ſuperbiameoꝛunm. †☚
Ucroꝛitate q̊ʒ ſccõꝝ doctoꝝ deteſtat᷑ ſu
a bia. Inqͥt em̃ Gieg xxxj.moꝛa. Radix
(Ciũ cti mali ⁊ regina oiumvicoꝝ ſuꝑbia
eſt. Et Aug.in epła ad quẽdã comitẽ dic. SGub
ꝓbia ex angelis demões facit.⁊ vt euident᷑ oſtẽ

dat᷑:ipᷣa eſt pctõꝝ oim initiũ:finis ⁊ cꝗ:qm̃ non
ſolũ eſt pctm̃ ipᷣa ſuꝑbia ſʒ nullũ pctm̃ eſſe po⸗

tuit aut potit ſine illa.hec Aug. Aucoꝛitate q̊3
canonica ðᷣteſtat᷑ ſuꝑbia. Scriptũ eſt em i.c.ſie
is.j.q.vj.Qui nitit᷑ ad altioꝛa ↄſcẽdere qͥd aliðõ
agit niſivt creſcedo decreſcat:⁊ aſcẽdẽdo exteriꝰ

Inuſſch
guo oibd
inbonon.
1
m
datobe
ogana
glubin
glt Ktiann
ei
l Picen
hbap
loaur⸗n
cthoͤpor.
Cnrymnaio
oeeci
erpnn
negtic⸗
ütifiat
Dilceſt
Inepee
Peruu
G).
Etcuul
bia moꝛes.
faſtAuri
Uccainlitr
weisd

fadoswon

paucſe
regnoge
ſugbäht
beugene
Junenal
Plena ſup
ahoblb he
llalell rn
r ſupbigtol
ſopbialnct
ſupbo. Jur⸗
Oualtenvd
lciolew
noꝛes
Oracenr
ſcinfiatde
gereiupbi⸗
Puerbio.
lis deqlitn
di
a l
„ ſo
lurin..
⁹° Köl

nedb... n.
(Wlknmn iune
nund wis: i
niſicnegoulu
vi. Oedi:
inumiit an
Miwrcin ii
urbüii ſͤckan
bugrihetinoͤftn
i Sackia ſii⸗
idemosn
vos boics tt
mcktn

door Mcki⸗
oumtico: e
l
äce

interiꝰ in ꝓfundũ deſcendat᷑. Et.xl.di.c.młti ðꝛ

Unuſqᷣſq; qrat nõ qũo alijo maioꝛ apareat:ſʒ
qũo oĩb inferioꝛvideat᷑:qm̃ nõ qͥ maioꝛ fuerit
in honoꝛeille eſt iuſtioꝛ:ſʒ qui fuerit iuſtioꝛ ille

eſt malio. H O
IJuili etiã auctoꝛitate idẽ dedarat᷑. Naʒ

cXA. de puatis carce.l.j.inqᷣt iꝑatoꝛ. Jube
mꝰ viris clariſſimis ꝓuiciaꝝ rectoꝛibꝰ

dare operã ſemꝑ vt nephandiſſimoꝝ hoiuʒ ar/

rogãtia modis oĩbo cõpꝛimat᷑. Philoſophi q̊/

qʒ; ſuꝑ biaʒ deteſtant᷑.vñ Tulliꝰ in j. de officijs
ait Etiã in reb ꝓſperis ⁊ ad volũtatẽ nr̃aʒ fluẽ
tibo:ſuꝑbia magnoꝑe atq; arrogãtia fugiẽda.
eſt. Pictagoꝛas aũt dicebat:vt legitur in vitis
ph̊ᷣoꝝ.Liber nõ eſt quẽ ſuꝑb inflat animꝰ. Et

Plautꝰin aularia inqͥt. Res nimiũ ſingłaris

eſt hõ parẽ ferre nõ valẽs:minoꝛes nãq; deſpi⸗

cimꝰmaioꝛib iuidemꝰ:ab eq̃libo diſſentimus

oete etiã ſuꝑbiã deteſtandã oñdũt.vñ. Pꝛu
entiꝰin li.de ↄflictu vicioꝝ ⁊ vᷣtutũ dicit.Deſi
ne grãde loqͥ frãgit deꝰoẽm ſi uabe WMHagna ca
dũt:iflata crepãt tumefacta pᷣmunt᷑.
Diſce ſuꝑcilium deponere diſce cauere
Ante pedes foueã quiſqͥs ſublime minaris.
Peruulgata viget noſtri ſententia xpᷣi.

Scandere celſa bũiles ⁊ ad ima redire feroces.
Ectclaudianꝰli.j. Juqnat egregioſ adiũcta ſuꝑ

bia moꝛes.Et Ouidiꝰli.ij.de arte amãdi.Erue
faſtꝰ.Curã mãſuri qͥſqͥs amoꝛiſ habes.Et Se
neca in li.tragediaꝝ.Uos qͥb rectoꝛ man atq;
terre ius dedit magnũ necis atq; vite:ponite i⸗

flatos tumidoſq; vultꝰ. Quicqͥd a vob minoꝛ

expaueſcit maioꝛ h̊ vobis dñs minat᷑.Oẽ ſub/⸗

regno grauioꝛe regnũ eſt:quẽ dies vidit veniẽs

ſuꝑbũ hũc dies vidit fugiẽs iacẽtẽ.hec ille. Sʒ
heu qꝛ nõ ſolũ dñi:ſʒ etia ſᷣui ſunt ſuꝑbi. AKit eĩ
Juuenał li.j.ſatira.v. Maxia q̃ q; domꝰſᷣuiſ ẽ
plena ſuꝑbis. O maledicta ſuꝑ bia tu es illa q̃

a nobis pacẽ ac trãqᷣllitatẽ aufers:dicẽte Mar

tiale li.vndiq; ſuſcepto.c.ij. Ethereã pacẽ ventꝰ
⁊ ſuꝑbia tollunt.Auccoꝛ q̊ͥʒ Aſtrolabij contra
ſuꝑbiã inqᷣt. In ſua fit pꝛeceps diſcrimina qͥſq;
ſuꝑb. Intolerabiliꝰnihil eſt qᷓ; vita ſuꝑbi. Jõ

Bualteriꝰde caſtellione li.j.ait. Parcite moꝛta

les aĩoſ extollere faſtu.Collad opibo aſꝑnariq;

£ 72

minoꝛes.Et auctoꝛ libꝛi qͥ ðꝛ facetꝰ.c.ij.inquit

Ut placeat cũctis nullũ decet eſſe ſuꝑbuʒ.Qui
ſic inflat᷑ deſinit eẽ bonuſ.Debemꝰg̊ ſũmoꝑe fu
gere ſuꝑbiaʒ ⁊ hũilitatẽ ſeqͥ:qꝛ vt ðꝛ in vulgari

Pꝓuerbio.Qui nõ ſe plicat rumpit᷑.Agnellꝰhũi⸗

lis dedit matrẽ ſuã alteri.
O bẽt faciẽdũ hoꝛtamur exẽpliſ.⁊ pꝛio
a luciferi ⁊ alioꝝ angeloꝝ ſuꝑbiẽtiũ:q̃̊s
ſtatim de celo ðᷣiecit deꝰ.vt ſcribit᷑ Eſa.
xiiij.Et Apo.xij.Et iõ timẽdũ ẽ nob:qꝛ vt ſcribi
tur in.l.j.C.ad.l.iuliã.repe. Pena vnius debet
eſſe metus multoꝛum. S
8 Kõðm exẽplũ hrĩ de Saul rege iſrael:qui

cum eſſet hũilis in oculis eiꝰelectꝰeſt rex. Sed
poſtq; ſuꝑbiuit adeo deieꝰeſt:vt ſcriptũ eſt.ſ.
Reg.xv. Terciũ exẽplũ ẽ de Dauid pter cuiꝰ
ſuꝑ biã deꝰ peſtilẽtia moꝛi fecit ſeptuagita milia
viroꝝ bellantiuʒ.ij. Reg.vlti.Et.j.Paral.xxj.
Quartũ exẽplũ ẽ de Sẽnacherib rege aſſirioꝝ:
ꝓpter cuiꝰſuꝑbiã occidit angelꝰdñi cẽtũ octua⸗
ginta qͥnq; miliaviroꝝ.Et ipe rex ſuꝑb poſtea
a ſuis filijs occiſus ẽ.iiij. Reg.xix.X Quitũ exẽ

plũ ẽ de Nabuchodonoſoꝛ q ꝓpter ſuꝑbiã de re

gno deieaꝰẽ:⁊ cũ beſtijs fenũ vt bos ſeptẽ ãnis
comedit Dañ.iiij. Sextũ exẽplũ de Amã ſuꝑ
bo qͥ indignabat᷑ qꝛ mardocheꝰſibi nõ aſſurge
ret ⁊ reueretiã exhiberet:qͥ tandẽ ſuſpẽſus ẽ i pa
tibulo:quẽ ipᷣe parauerat mardocheo.Heſter.
iij. Septimũ exẽplũ ẽ de Anciocho rege ſuꝑ⸗
biſſimo ↄtra deũ ⁊ ꝓplłm iſrael ſuꝑbiẽte:qͥ adeo
ꝑcuſſꝰ ẽ ita hoꝛribili plaga:vt ex eicarne viuẽ⸗
tes vᷣmes ſcaturirent:⁊ fetoꝛe ſuo eiꝰexercitꝰag
grauaret᷑ talit᷑ ꝙ nemo eiꝰputredinẽ poteratto
lerare.Et ſic miſerabilłr defũctꝰẽ.ij. Macha.ix.
Octauũ exẽpluʒ hr̃ de magno põpeio qͥ adeo
ſuꝑbo erat vt nullũ parẽvellet. Ut Lucanus re
fert li.j.Audiẽs aũt venire Ceſarẽ cõtra ſe:ex ar⸗

rogãtia ait.Si terrã pede ↄcuſſero totũ oꝛdbdem

ad arma ꝓuocabo:vt recitat Plutarchꝰi hiſto
ria illꝰ.Sʒ poſtmodũ miſᷣ̃abiłra Ptolomeo
rege egypti ĩterfectꝰ⁊ decapitatꝰẽ:cuiꝰcaput ini
mico ſuo Ceſari pᷣdictꝰrex pñtari fecit. Nonũ
exẽplũ hr̃ ĩ officio exaltatiois ſccẽ crucis de Coſ
droe rege ꝑſaꝝ qͥ ſe adoꝛari faciebatvt deũ:atq;
appellari regẽ regũ ⁊ dñʒ dñantiũ.Moꝛabati⸗
q; in turri argentea:in q̃ erat ſol:⁊ luna:ac ſtelle
ex auro puriſſio reſidebatq; ĩ thꝛono aureo gẽ
mis lucẽtibo oꝛnato.Cũq; dicta turrꝭ artificio⸗
ſe moueret᷑ tonitruũ facere videbat᷑:⁊ ꝑ occul⸗
tas fiſtulas aquã trahẽs q̃ſi deꝰpluerevidebat᷑
Quẽ ſuꝑbũ regẽ hũilis ĩpatoꝛ romanoꝝ Era/
diꝰiterfecit ⁊ oia abſtulit. Decimũ exẽplũ eſt ðᷣ
Saboꝛ rege ꝑſaꝝ:de qͥ legit᷑ in hiſtoꝛia triparti
ta li.iiij. cũ romanos ſuꝑaſſet ipatoꝛẽ roma
nũ Ualeriũ captũ qñ equũ aſcẽd ere volebat ſi
bi ſub pediba ꝓſterni factebat atq; ꝑ ſuꝑpiam
aſcendeẽdo equũ eum cõculcabat. Pꝛopter cu⸗
ius ſuꝑbiã in eius exercitu miſit deus culices ⁊

cinifices.qui itrantes in nares equoꝝ ⁊ eleyhᷣ

tum:⁊ in aures ⁊ nares hominũ totũ illũ ſu
bũ exercitũ fugauerunt ⁊ diſſipauerunt.
Pars ſcða de ſuꝑbie filiatione.
Iurjmwiſſis quattuoꝛ ſpeciebus ſuꝑbie
d de quibus tractauimuſ ſupꝛa in ꝑte
ſſ.ſermone.vij.dico pᷣm ſniam Alexã.
de ales in.ij.ꝑte ſumme in tractatu ðᷣ
ſuperbia ⁊ btm̃ Tho.ij.ij.q.clxij.q duodeam
ſunt filie ſuꝑbie. Pꝛia quaꝝ eſt extollentia.qñ

ſcʒ aliqͥs ꝓpter dona nature ſpiritualia:aut coꝛ

poꝛalia:aut tempoꝛalia:vputa ꝓpter diuitias

generis nobilicatẽ: coꝛpoꝛiſ ſoꝛmoſitan robur

5

Bermo

2 foꝛtitudinẽ:elegantiam ſubtilitatẽ ingenij:fe
cunditatem: capacitatẽ memoꝛie:⁊ ſimilia deifi

cat ſeipᷣm ⁊ deuʒ cognoſcere negligit. Sicut fa⸗

ciebat ille rex tiri cui dictũ eſt Eechie.xxviij.Ele

uatũ eſt coꝛ tuũ:dixiſti deꝰego ſuʒ. Jõ inqᷣt deꝰ

Miere.ix.c.Nõ głiet᷑ ſapiẽs ĩ ſapia ſua:nec foꝛtʒ

in foꝛtitudie ſua:nec diues ĩ diuitijs ſuis:ſʒ in

hoc głiet᷑ ſcire ⁊ noſſe me. In hac exxollẽtia pec⸗
cabat Atreꝰqͥ ſuꝑbia elatꝰ dicebat. Eqlis aſtris
gradioꝛ ⁊ cunctos ſuꝑo:altũ ſuꝑbo vtice attin
ges celũ. Talis fuit ſuꝑbia romanoꝝ.ð qͥbus
Aug.in.j.de ciui.dei.c.j.inqᷣt:ꝙ ad tãtã extollen
tiã ðuenerãt vt ſe in nuero deoꝝ extimari vellet
optarẽtq; ĩ ſuis laudibo dic. Parcere ſubiectis

debellare ſupbos.Talis etiã fuit ſupbia Do
mitiani iꝑatoꝛ qͥ vt refert Hoꝛoſius li.vij.deũ

ac dñm ſe iuſſit appellari:⁊ in cũctis pᷣmoꝛdijs
ſuaꝝ larũ ſcribebat. Dñs ⁊ deꝰ Domitianus
ĩꝑatoꝛ ita madat:qͥ tãdẽ a cubicularijs ſuis in
terfectꝰeſt. Ad hãc qͥʒ extollẽtiã aſcẽcderat Hero
des agrippa:de quo refert Joſephꝰ. xix.li.anti⸗
quitatũ:ꝙ cũ ceſareã adueniſſet:⁊ ad eũ totius
ꝓuincie viri vnanimit᷑ cõueniſſent:ille veſte ful

gẽti ex auro ⁊ argẽto mirabilrotexta idutꝰ:ici⸗

piente die ꝓceſſit ad theatrũ.vbi cũ pᷣmos ſolis
radios veſtis argẽtea ſuſcepiſſet:reꝑcuſſo ſplẽ⸗
doꝛe duplicatã ſpectãtibo lucẽ fulgoꝛ metalli vi

bꝛãtis effudit vt ituẽtibo ꝑſtringeret aciẽ ⁊ terre
igi cõcrepat vo⸗

ret aſpectꝰ. Ilico t adulãc vulgie 7
ces dicẽt:vſq; nũctevt hoĩeʒ timuimꝰ:ſʒ ex h iã

ſupᷣ hũanã naturã te eẽ fatemur.Et dũ ab adu/
latoꝛibo ðᷣmlłceret᷑ honoꝛib:⁊ oblatos ſibi di⸗

uinos honoꝛes nõ reſpueret:repẽte moꝛtifero
viſcerũ doloꝛe coꝛripit᷑:⁊ dũ ꝑ manꝰſuoꝝ ðpoꝛ
taret᷑ dicebat. En ego veſter deꝰducoꝛ ad moꝛtẽ
Sicq; ifra qͥnq; dies vᷣmiby eiꝰviſcera coꝛrodẽ

tib expirauit. Et vᷣificata fuit ſnia Senece ĩli.
tragediaꝝ dicẽtis. Suꝑbos ſequit᷑ victoꝛ a ter

go dey. ſ. niſi peniteant.ſic fecit Rimotꝰ rex:qͥ cũ
floreret maxia potẽtia iperij ſui iuſſit collocari

ſedile ſuũ i litoꝛe maris:⁊ alloqns mare dixit.
Impo tibi ne aſcẽdas terrã meã:nec veſtes aut

mẽbꝛa dñi tui madefacere pᷣſumas:ſj tñ mare
aſcẽdit terrã ⁊ pedes eiꝰ madefecit.Quo fcõ reſi⸗

liẽs rex de ſedili ait.Sciãt oẽs hitatoꝛes terre ?

oꝛbis:vanũ ⁊ friuolũ eẽ oẽ regnũ:⁊ vanã regũ
potẽtiã:nec regiſ noie quẽpis dignũ pᷣter eũ ad
cuiꝰnutũ celũ ⁊ terra ac mare obediũt.Et depo
nẽs coꝛonã aureã de capite ipoſuit capiti ſalua
toꝛis dei dicẽs. Lua eſt potẽtia:tuũ regnũ dñe
Nec vnq; poſtea capiti ſuo coꝛonã iĩpoſuit cuʒ

tñ rex eẽt noꝛmãdie:datie:⁊ anglie.Ad illã excol
lẽtiã etiã ꝑtinet qdẽ gradꝰſuꝑbie qͥ ðꝛ ſingulari
tas:q̃ ẽ vt inqͥt Bernar.i qͥdã ſᷣmõe qñ hõ facit

aliqͥd vltra coia ⁊ cõſueta vt pᷣ ceterꝭ reputet᷑ ⁊ ex
celletioꝛ apꝑeat. In b aũt vicio erat Juli ceſar
q vt refert Plutarchꝰcum eẽt cũ alio ſocio ↄſut
romanꝰnõ ꝑmittebat ſociũ exixre de domo: ſed

—

ipᷣe faciebat ⁊vſurpabat totũ officiũ:⁊ ſolꝰvole
bat tenere vicẽ duo ꝝ. Uñ in litteris ſuis ſeibe

bat. Juliꝰ⁊? ceſar cõſules. —⏑
Ecuũ da filia ſuꝑbie eſt arrogãtia ꝑ quã
98 hoõ ꝑuipẽdit ꝓximos et in cũctis dictis
llſuis:geſtis:ac motib ſuꝑbe ſe hʒ.Arro
gãs em̃ ſuꝑbe icedit:ſuꝑbe loquit᷑:ſuꝑbe come

dit:ſuꝑbe oĩa facit:⁊ cũ clamoꝛeac ſtrepitu:ac

minis ⁊ cõtumelijs. Lalis oĩbo fit exoſus.Ait

em̃ Tulius li.j.artis veteris.c.xij.Ex arrogãtia

odiũ ſolet euenire.Et Boetiꝰli.iij.topi.Ex arro

gãtia fit qͥſq; odioſus. Jõ inqͥ t Sapiẽs Eccłi.

iij. Quãto maioꝛ es:tato magis te hũilia ĩ oib
⁊ coꝛã deo iuenies gram.Et Ouidiꝰin.iij.de ar

te amãdi ait.õ natet in vultu dãnoſa ſupbia
vꝛo.Et Caſſiodoꝛꝰĩ epłis.Oꝛnamẽtũ oiĩm bo⸗

noꝝ eſt ſincera benignitas. Igitur ſi tu gradu:
aut dignitate:aut vᷣtute ſuperas reliquos:noli
illos pedibi cõculcare:ſis amabilis:affabilis

vultu facieq; placidꝰ.Tuliꝰqͥʒ in quadã oꝛone

ad Ceſarẽ ait. Crede mihi ceſar nihil eſt ta po⸗

pulare qᷓ; bonitas.Et Seneca ad lucillũ. Sic

cũ inferioꝛe viuas quẽadmodũ tecũ ſuꝑioꝛẽ vĩ
uere velles. Sʒ cõtrariũ huiꝰfaciũt arrogãtes:

quib ĩquit dñs Eʒechi.xxxviij. Uos cũ auſte⸗
ritate ĩpabatis eis ⁊ cũ potcẽtia. Hoc aũt viciuʒ

in magiſtris ⁊ pᷣceptoꝛibo ſuꝑbis maxie iueni.

De quib Greg.xxiiij.moꝛa.Et hr.xlvj.di. in. c.
hoc hʒ.inquit. Hoc hʒ ꝓpꝛiũ doctrina arrogan
tiũ:vt humiliter neſciãt iferre q̃ docẽt:⁊ reca q̊

ſapiũt recte miniſtrare nõ poſſint. In vᷣbio em

eoꝝ ꝓdit᷑.Nã cũ docẽt q̃ſi in quoda ſibi viden
ſublimitatis culmine reſidere: eoſq; q̊s docẽct
vt lõge ĩfra ſe poſitos:velut in imo reſpiaũtqͥ/
bus nõ cõſolẽdo loqͥ:ſed vix dñando ð dignãt᷑.
hec ille.Et iõ ĩquit auctoꝛ libꝛi ð foꝛmula hone

ſte vite.c.ij. Nõ eris arrogãs ſʒ q noſti ſine arro
gantia pꝛeſtolanti imparties. X
Ercia ſuꝑbie filia eſtvanaglia.Sʒ quo
t modo vanaglia dicatur pleriq; audire

cuplunt. Nã ſi loqᷓmur ð glia celeſti de
qua in ps penul.ðꝛ.Exnitabũt ſei in głia:cer⸗
te vana nõ eſt:quã cũcti deſiderare tenent᷑. Te⸗

palis aũt glłia vana nõ videt᷑ cũ vᷣtuti faueat:⁊
eũ creſere ſaciat vt inquit Ouidiꝰin li.de põto.

¶VInde dicit Tuliꝰin tuſcu.qſtiõibus. Honos

alit artes. Itẽ głia tꝑalis naturali idinatiõeap

petit᷑:vt ait audianꝰli.j.⁊ a vᷣtuoſis maxime

deſiderat᷑. Uñ Seneca ad Lucillũ ſcribit. ut

la eſt tã excelſa vᷣtus q dulcedine głie nõ tãgat᷑
⁊ Tuliꝰĩ orone ꝓ archia poeta dic. Lrahimur
oẽs ſtudio laudis atq; optimꝰ quiſq; maxime
głia ducit᷑. Ex quib nõ videt᷑ reppendendꝰqui
gliam appetit maxie cũ ex his qͥ a natura iſunt
nemo debeat vituperari. ij. Ethico. Pꝛeterea
głia ⁊ fama aiuz roborat ⁊ foꝛtẽ facit ad qᷣcũq;
ardua ⁊ difficilia: vt iquit Ouidiꝰ in.v.de triſti
bus. Unde Aug.i.v./de clui,/del/ cxviij git. DHex

W

ſuntdus

gad fac
rio aut
auctortn
ponor,
ſodicr⸗
cq pae
ſch
haoieſel
t vig
lerteri⸗
üäomi
pte⸗
feputane
gullibel
mianl
alberßt
nede
flzi⸗
ao
lcüde
cfica⸗
gdei
dec
ctp
lnode
inil.
Wbarua
luo ſoil
r 0s
Nggr
deu
al
umnuanz
hedbon
ltcaun
bodiceban
Poncvt
6 ie
ſnepenin
nüſuüd⸗

oläa

donoriS
sSi
domnon
hoegia
dnoge
dang
adqöͤt
böanſ
Loꝛx.
placeo.
neceſſa⸗
Gcoß

duptrp

Rtö h.

diii
üniiigei
mmn Dosciank
mn Docuitnien;
müdrm
mdocnrj
1 vodi ſbi
tinimo Mi

däando nn⸗

dridoenN
hwiiien
ainqdo
s gn chd
birſciin gluc
aaretenan
kü ttun u
nidoinlin⸗
1 ts
N Tune
gulcnn⸗
. 94
Siabum
Nelifu 4
Gn n
NN

Foliũ

ſunt duo illa:libtas ⁊ cupiditas laudis hũane

q̃ᷓ ad facca cõpulere mirãda romanos. Ecõtra⸗
rio aũt infamia hoiem deijcit ⁊ ꝓſternit.vñ ait
auctoꝛ rudiũ li.ij.eglectoꝛ fame fiet neglectoꝛ
honoꝛis:et merito cũct ille neglectus erit. Et
iõ dicit Ric.i.iiij.di.xix.ar.iij.q.j.q fama nõ eſt
qcqᷓ; pcioſiꝰiter tꝑalia.⁊ młtũ ẽ vtił ad ſpũalia
qꝛ mlłti a pctõ retrahunt᷑ timoꝛe ifamie. Sʒ qñ
hoiĩies ſe ĩfamatos ↄſiderãt mag ſine freno pec
cãt.vñ glo.ſuꝑ illð Matth̊.xviij.Coꝛripe eũ in
ter te ⁊ ipᷣm ſolũ.ait.e publice coꝛrectꝰverecũ
diã amittat:qua ꝑdita ĩ pctõ remaneat.hec ille.

Ea ꝓpter ðꝛ ꝙ oĩbo licitũ eſt ðfẽdere dignitatẽ ⁊

reputationẽ ſuã.ff.de poſtu.l.j.in pᷣncipio. Iteʒ
quilibet debet ꝑcere pudoꝛi ſuo ⁊ honeſtati.ff.
mãdati.l.qntꝰ mutiꝰ.Et de pꝛocu.l.q oia. Naʒ

q libet pᷣſumit᷑ talł pᷣ ma facie q̃lis ẽ ĩ cõi opiniõe

C. ne de ſtatu. defu. l. ſi mr. ?. ff. ð qſti.l. diuꝰpiꝰ.

S. fi.vñ q̊tiẽs de aliquo negocio dubitat᷑ recur/⸗
rẽdũ eſt ad cõmunẽ opinionẽ. ff. de füdo iſtruc.
l.cũ delaniõis.S.aſinã.⁊ de flumi.l.j.ĩmo tam

efficax ẽ cõis opinio:vt qñq; plus valere dicat᷑
qð ẽ in cõi opiniõe:qᷓ; qð ĩ vᷣitate.lłiſ q putat.ff.
de acqrẽ.here.⁊.l.barbariꝰ.ff.ð offici.pto. Ideo
inqͥt pᷣ̊s.vij.Echi.Fama quã milti famãt non

oino deꝑdit᷑. Solẽnis etiã fama facit fidẽ.S.in

crimiĩali.iiij.q.iij.ona iſuꝑ fama vtilis videt᷑

ad bcitudinẽ ↄſeqᷓndã. Ait em Jacob bñuẽta⸗

nus ſui libꝛi.c.ij. Ille btũs erit cui bona fama

viget. Oẽs chara hr̃e debẽt famã ſuã Qui em̃
eã negligit crudelis ẽ.xj.q.iij.c.nõ ſũt.Et homi⸗/
cida reputat᷑.c.nolo.xij.q.j.Ait etiaʒ Oꝛatiꝰin

epła ad Quitũ.Falſus honoꝛ iuuat ⁊ mendax
itamia terrzʒ. Et iõ ſapiẽs Eccłi.xlj.inquit. Curã
habe ð bono noie.qꝛ magis tibi ꝓderit qᷓ; mil
le theſauri pᷣcioſi ?ẽ magni.Qð ↄſiderãs Pau⸗
lus dicebat.j.ad Coꝛin.ix.Expedit mihi magiſ
moꝛi:qᷓ; vt głiam meã quis euacuet.
Ed ꝓ pᷣdictoꝝ declaratiõe eſt ſciẽdũ ſᷣm
83 AÄAlexã. de ales vbi. S. btm̃ Tho.ij.ij.q.
cxxxij.ꝙ; głia tꝑalis pᷣt appeti oꝛdiate ⁊

ſine pceõ iĩmo cũ merito.Pꝛio cũ qͥs cogitat bo

nũ ſuũ dignũ laude ⁊ appꝛo bat illð tanq; vir⸗
tuoſũ cupiẽs illð laudari ab alijs ꝓpter diuinũ
honoꝛẽ.Et ĩ adimplet pᷣceptũ dñi Mat.v.di
cẽtis.Sic luceat lux vr̃a coꝛã hoib:vt videant
bona o pa vr̃a ⁊ glificẽt pꝛeʒ vrjm qͥ ĩ celis ẽ.De
hac gliatione ait apłs.ij.ad Coꝛ.x.Qui głiat᷑ in
dño gliek. Scdðo pᷣt qͥs deſiderare opꝰſuũ lau

dari ꝓpter ꝓximi vtilitatcẽ. Et bᷣ ẽ etiã meritoꝛiuʒ

ad qð hoꝛtat᷑ apłs ad Ro.xij.di. Pꝛouidẽtes
bõa ñ ſolũ coꝛã ðᷣo ſʒ ẽt coꝛa oibo hoibo.Et.j.ad
Coꝛ.x. Placete oiboꝑ oĩa ſicut ⁊ ego oib ꝑ oĩa
placeo.vñ ðꝛ.xij.q.j.c.nolo.ꝙ bona ↄſcia ẽ nob
neceſſaria qͥ ad deũ:⁊ bona fama qͥ ad ꝓximũ.
Scðo põt qs deſiderare laudẽ ioꝛdinate.Et h̊ᷣ

dubpflr. pmo cũ pctõ veniali:vt cũ qͥs laudari ap

petit ð his q nõ ſũt laude digna:vt de diuitijs

potiꝰitermittendũ q; ꝑficiendũ:hoc e

LXXVIII

pulchꝛitudine:honoꝛibꝰ:⁊ alijs tꝑalibo:nolẽs
tñ ꝓpter h offendere deũ vel ꝓximũ.Talis eniz
peccat ꝑvanã głiã:qꝛ oia tꝑaliavana ſt᷑ Eccłs.
j.Et iõ ĩ eis laus q̃ri nõ ð bet.Eſt etiã vana głia
pctm̃ veniale qñ nõ deliberate aꝓpetit᷑:ſʒ ſolũ ex
ſubreptiõe.Et ſignificat᷑ ꝑ puluerẽ.de q̊ dñs di

xit apł's Mac. x. Excutite puluerẽ de pedibo ve

ſtris.vbi Greg.dic. Pꝛedicatio vix ſine aliqua
pulueris imixtiõe traſit.Ns pᷣdicãs aut ad idi⸗/

gnacionẽ trahit᷑ ſi vtemnat᷑.aut ad qᷓntulãcun/⸗

q; glłliam ſi ab auditoꝛibb honoꝛat᷑.ſi aũt qͥs de
vᷣtutibo vl de grijs q̃s nõ hʒ:vł mag q; hʒ lau
dari appetat:liq; dicãt aliqͥ eũ moꝛtalr peccare:
tñ ſic diſtinguit pᷣdicatoꝛ qdã oꝛdis nri:ꝙ ſi h̊ᷣ
affectat citra ↄtẽptũ ðᷣi ⁊ ꝓxi:nec ĩ tali lauð po⸗
nit finẽ ſuũ peccatveniałr ſʒ guiꝰqᷓ; i pᷣdiccis ca
ſibo. Si vo h̊ appetat vt alijs mag vᷣtuoſis pᷣ⸗
ferat᷑ ⁊ exaltet᷑:peccat moꝛtałr. Un glo.ſuperil⸗
lud Joh̊.v. Gliaʒ ab iuicẽ expectãtes.ait. Ma
gnũ viciũeſt hũane laudis ambitio q̃ vult ð ſe

extimari qð non hʒ:⁊ ſuꝑ alios efferri.hec illa.

Scvõo peccat hõ moꝛtalr ꝑvanãglłiam.Et B
triplr. Pꝛio qñ qrit gliam de eo qð eſt pctm̃
moꝛtale.Siẽ̃ luxurioſꝰde carnalitate:iracũdꝰ
de vidicta ⁊ hmõi.Quẽ repᷣhẽdit PS.di.Quid
głiarj i malicia qͥ potẽs es in iniqtate. Scðo
qñ appetit laudari i ↄtemptũ ꝓximi vł dei:ſuã
mag gliaʒ affeccãs qᷓ; diuinõ. De vanegłioſis
ðꝛ Joh̃.xij.Dilexerũt gliaz hoim magis q; dei
⁊ iſti ſũt fures:⁊ raptoꝛes ꝓpꝛietatis dei cui cõ⸗
petit honoꝛ ⁊ głia.qui inqt Eſa.xlij. Gliaʒ meã
alteri nõ dabo. de q̊ ẽt inqᷣt płs.j.ad Thiumnd.

7

j.Soli deo honoꝛ ⁊ gloꝛia.
ErFrcio peccat moꝛtłr qñ quis eſt paraiꝰ
t peccare moꝛtałr vt aliqua laudẽevł głiã
acqᷣrat aut ne eõ amittat:vl i tali laude finẽ ſuũ
cõſtituit vt inquit Henricꝰde gãdauo in.j.ſuo
q̊dlibet. Et inqͥt ſaluatoꝛ Mat.vj. Attẽdite ne
iuſticiã vr̃am faciadᷣ coꝛã hoibo vt videami ab
eis. Jõ em̃ fatue vᷣgines nõ potuerũt itrare ad
nuptias eterni regis (at.xxv.qꝛ oia opa ſua
ꝓpter hũanã laudẽ faciebãt.vt iqͥt Greg.in q̃dã
omelia.Dic̃ aũt Chꝛyſ.ſuꝑ Mat.qꝙ vana głia
põt accidere aut i pncipio aut in medio aut i fi⸗
ne.Lũc aũt venit in pncipio:qñ quis aliquid

opꝰbonũ ex ſua vana głia facere incipit:⁊ iſtud

opꝰðꝛ vicioſuʒ qꝛ ex vicioſa radice ꝓceſſit:⁊ eſt
m opp/
hibet dñs i verbis pᷣallegatis. Aliqñũ vo vana
glia eſt in medio oꝑis.Sicut qn qͥs ex recta in
tẽtione aliqðᷣ bonũ opꝰicepit:⁊ in ꝓſecutiõe ali
quis motꝰvane glie ſe igerit:⁊ tale opꝰnõ eſt in/
termittẽdũ ſʒ ꝑficiendũ: maxie cũ ſit ſepe potiꝰ
iimici tẽptatio:qᷓ; alicuiꝰvane glie paſſio.vñ le⸗
git᷑ de ſccõ Bernardo ꝙcũ ſemel groſe pᷣdicaret
7 ex hoc aliquis motꝰvane glie ſe igereret:tẽpta
tioni rñdit:nec ꝑ te icepi nec ꝑ te dimittã.Aliqũ
aũt in fine oꝑis accidit bomini zdda; Sandig

Bermo

mentis ⁊ cõplacẽtia coꝛdis ꝓ eo qð tale opꝰbñ

cõpleuit.⁊ talis cõplacẽtia opꝰpcedens viciare

nõ põt:qꝛ naturale eſt ꝙ qlibet delectat᷑ in oꝑi⸗
bus ⁊ ſ monibus ſuis.iuxta ilud Pꝛouer.xv.
Letat᷑ hõ in ſententia oꝛis ſui. Imo etiã ſci viri
habẽt magnũ gaudiũ de bonis oꝑib que faci
unt pter deu. vñ ſuꝑ illud PsS. In cuſtodien⸗/
dis illiſ retributio młca:dic gloſa.Nõ tm ꝓ eis

in futuro reddit᷑ pᷣmiũ ſʒ eti biceis magnũ eſt

„

gaudiũ ſ uire illi cui ſeruire regnare eft. ½
Jar i idẽ Chꝛyß.ꝙ vana glia difficult᷑
d vincit᷑ triplici de cö. Pꝛio qꝛ de bono
naſcit᷑. Sicut em̃ ex veſtimẽto tinea na⸗

ſcit᷑ que veſtimentũ rodit: ⁊ ex ligno vᷣmis.⁊ ex

oleriby eruca exterminãs ⁊ coꝛrupens illud ex
quo naſcit᷑. Sic ex bonis oꝑibꝰ aliqñ vana glo
ria naſcit᷑:que ipᷣa bona inficit ⁊ maculat.Se⸗
cũdo qꝛ cũ oĩa alia vicia habeãt bona cõtraria
que vincunt᷑:ſicut foꝛnicatio vincit᷑ ꝑ caſtita⸗
tẽ. ſuꝑbia ꝑ hũilitatẽ.⁊ iracũdia ꝑ maſuetudi⸗
nẽ. ſolavana głia nõ hʒ aliqð bonũ ꝑ qð ſ upet.
Tertio qꝛ qᷓnro plus cõpeſei᷑ tato ampliꝰ au

get. ⁊ rõ eſt ᷣm eundẽ ¶hꝛyß.qꝛ oẽ malũ ex ma⸗

lo naſcit᷑:ſola autẽ vana głia de bono ꝓcedit:⁊
ideo nõ extinguit ꝑ bonũ ſʒ magis nutrit᷑.Di⸗
cit etiã ibidẽ ipe Chꝛyſ.Nullũ remediũ põt eſſe
ↄtra vanã głiaʒ niſi oꝛo ſola:⁊ adhuc ipa vani
tatẽ habebit niſi caute effuſa fuerit. Hoc nõq;
ianis głie viciũ adeo ẽ ſubtile:vt etiã in viris/ꝓ
bis ſaltẽ qñ ſoluʒ eſt veniale pccm̃ ſepe itret.vñ
Hiero.ad Sabinianũ ait.Naturali ducimur
malo.adulatoꝛibo nr̃is libẽter fauemꝰ:⁊ qᷓ;uis
nos rñũdeamꝰindignos:⁊ calidus ruboꝛ oꝛa ꝑ
fundat tñ ad laudẽ ſui ĩtrinſecꝰanima letat᷑.Et
Xbꝛyſ.ſuper Matth̊.inquit.Cum cetera vicia
locũ habeãt in ſᷣuis dyaboli inanis gloꝛia locũ
etiã hʒ in ᷣuis xpᷣi.Et iõ inquit Paułꝰad Gabł.
vj. Nõ efficiamur inanis głie cupidi. Ut ãt fal
ſis laudibo quis nõ extollat᷑ debet ſᷣuare ↄſiliũ
Catonis dicẽtꝭ.c.ij. Eum te aliquis laudat tuꝰ
iudex eſſe memento. Plus alijs de te qᷓ; tu tibi
credere noli. Item debet reſpicere ad vitã ſuam

ſuam pᷣteritam inueniet ſe multa cõmiſiſſe:de
quibo debet erubeſcere.iuxta illud ad Roma.
vfj. Quez ergo fructũ tunc habuiſtis in illis:in
quib nũc erubeſcitis. Si vero reſpicit ad vitã
pñteʒ iueniet ſe eſſe in loco exilij.?⁊ in magno pe
riculo:qꝛ habitat iter malos. Uñn de hoc debet
multũ dolere ⁊ dicere cum pſalmiſta. Heu mi⸗
hi qꝛ incolatꝰmeus ꝓlongatuseſt:babitaui cũ

habitãtibo cedar ⁊c. Si ãt reſpicit ad vitã futu
ram iueniet ſuꝑ ſe dei iudicia de quibus debet

multũ timere.Sicut faciebat põ.dicens deo. A

iudicijs em̃ tuis timui.Nullus g̊ in hacvita de

bet velle laudari poſtqᷓ; habet cauſam tanti ru⸗

boꝛis:doloꝛis ⁊ timoꝛis. B

ꝗq Uarta ſuꝑbie filia eſt iacantia.de qua

pteritã pñtem ⁊ futurã.Si em̃ reſpicit ad vitaʒ

duo videnda ſunt. Pꝛimũ ẽ diffininõis. Dif⸗

finit᷑ aũt a phᷣo.ij.⁊.iiij. Ethi.qui ait. Jactantia
eſt oſtentatio ꝓpꝛie laudis cum veritas nõ ſua⸗
det.Et fᷣm Aſteſanũ noſtrũ in.ij.li.ſue ſumme.
hac rõne dicit᷑ iactantia qꝛ ſicut cum quios a lo/⸗
ge vult aliquid iactare manũ in altũ eleuat:ita
qui cupit ſe laudare:verbis in altuʒ ſe excollit.

Et vt ait Alexan.de ales in.ij.parte ſumme. Ja
ctantia ꝓcedit ex ſuꝑbia ⁊ inani gloꝛia.Notan⸗
dũ tñ ſᷣm Alexandri ſniamvbi.S.ꝙ aliquis po
teſt ſe laudare tripliciter.ſ.meritoꝛievenialiter ⁊

moꝛtaliter. Meritoꝛie etiã tripliciter. Pꝛimo
cum laudat ſe quis ꝓpter charitatẽ dei acillius

gloꝛiã gratias ſibi a deo conceſſas nõ ad ſe ſed

ad dei honoꝛẽ referedo.De bocinquit Cypꝛia⸗
nus in epiſtola ad donatũ.Odioſa iadatio nõ

eſt:qᷓ;uis nõ iactatũ eſſe poſſit ſʒ gratũ quicqͥᷣd
nõ hominis virtuti aſſcribit᷑ ſed de dei munere

pꝛedicatur. Sic fecit gloꝛioſa virgo que ceccinit
Luce.j.Magnificat aia mea dñm ⁊c.Sequi
Quia reſpexit humilitatẽ ancille ſue:ecce em ex
hoc beat me dicẽt omnes generatiões. Se⸗
cundo põt quis cũ merito ſe laudare ꝓpter cha
ritatẽ ꝓximi:vtputa:ne ſcandalizet᷑ ꝓpter verba

detrabentiũ. Nã vt dicit. vj.q. .c.ſunt plurimi.
Sũt plurimi qui vitã moꝛeſq; bonoꝝ ampli

qᷓ; debent laudant. Ideo ꝑmittit deꝰmalos in
obtrectatiõem ⁊ obiurgatiõem ꝓrumpere:vt ſi
qua elatio ab oꝛe laudantiũ in coꝛde naſcitur:
ab oꝛevituperantiũ ſuffocetur.hec ibi.Qua de
re:quia ſepenumero de bonis viris ⁊ iuſtꝭ pu⸗
ſilli maloꝝ diffamationibo ſi candalizantur:lici
tuʒ eſt qñq; ꝓpꝛias virtutes aperire. Sicut fect
beatus Auguſtinus qui in ſermone qui legit
in feſto eius dixit.Charitati veſtre de nobiſip/

ſis hodie ſermo reddendus eſt. Quia enim vt

ait apoſtolus. Spectaculũ facti ſumus mun /

do angelis ⁊ hominibus qui nos amant:que⸗

runt quid laudẽt in nobis.Qui vero nos ode/

runt querunt quid detrahant nobis. Nos aũt

in vtro q; medio ↄſtituti adiuuãte deo viam?
famã noſtram ſic cuſtodire debemꝰ:vt nõ eru⸗/
beſcant de detractoꝛibo laudatoꝛes.hecille.cu
ius doctrinã ſequi volentes debẽt ſᷣuare ↄſiliũu

qð ponit auctoꝛ rudiũ li.ij.dicens.

— „

At quiſquis famã cupiat retinere celebꝛem.

Hmnibus hic ſtudeat:gratus adeſſe bonis
Sit mitis cunctis:tractabilis atq; benignus.
Subleuet vt nomẽ pꝛoſpera fama ſuum.

Et ſi diſpliceat pꝛauis non ſollicitetur
Quis niſi ſit pꝛauus nemo placere poteſft.
Uerũ ꝓfiteoꝛ ſimul omnibus opto placero
Si nequeo:ſaltem gliſco placere bonis.

. —

Nõ eſt etiã pctm̃ ſe cõmendare ꝓ edificatiõe ꝓ/

ximi.vñ ſi qͥs alijſ hñs pꝛedicare aliqua nanat

de ſe laudabilia vt audiẽtes i
ac efficacius eius doctrina recipiat᷑:vel vt ma⸗

loꝛũ pᷣdicatoꝝ ab audienabo dogmata reſpu⸗

lter vtee
XI

nciten?:⁊ deuotiꝰ

antnohe
iad o
n Au:
ßm ſio⸗
elygl
Ge uerſi
pat
pdicanoe⸗
Perhit

.

Cortecoge
tonaon
fallto ben
gcus ſer
fuicco⸗
goodi
flaense
percl
qylſee
dinii
on,.

3
ſſ
ſtrüen
finunigt
wontodt⸗
guis ſei
Mlornin
keocnon
davyde
Cbcheper⸗
Gniunm
epnnis
lc Loe
Aulhoſpr
katbeden
D
go

„R
areſe
Qan
deahi
ne
busſui
lii Ethi
glie vl
fingit d
lr vanit
atgen.
müpenf
lnqbo co
chabipe

flſein
anm d,

—

tomridanl R R

e 17

R

deben ie onet,
nneur

Wanetene

ſelnde e
g aut
munt de'nd
ün oꝛde wler
mur. decidi⸗ Ou!
nis vins 1int ,
mivckn de woi⸗

st Dndnee

itminsn
Au nw .0α
ur whs ſovn
uier deo Man:
cn Nr
unes heel⸗
dehtfa
dicens.
nnarld
us 40ſebn?.
nanz dain
m bma on
ſAc
gumne l
bandods
nh uſe⸗
ntnlgn
,
noputn

—RZ

„

Foliũ

ant᷑:nõ peccat ſed meret᷑. Sic em̃ fecit Paulꝰ

ij.ad Coꝛ.xj.⁊.xij.vbi ſcribit ſe raptũ vſq; ad ter

tiũ celũ ⁊ audiſſe archana qͥ nõ liq; hoi loqͥ Et
multa alia in ſui cõmẽdationeʒ pfert.Qð fecit
ſm Mico.de lyra poſt beatũ Hiero.ſuꝑ dictaʒ

epłaʒ:qꝛ Coꝛithi qͥ ſũt Achaij a Paulo ad fi⸗

dẽ ↄuerſi poſt receſſuʒ eius a q buſdaʒ pſeudo

ꝓpbetis ſeducti erãt qͥ Paulo detraxerat:vt eiꝰ

Pdicatiõeʒ ↄtẽni facerent.Et iõ ipſe Paulus ʒe

o ⁊ charitate ſalutis eoꝝ ductꝰ mirabilia de ſe

refert vt eos ad fidem verã reuocaret C

Ercio põt qͥs ſe laudare meritoꝛie ꝓpter

t charitatẽ ſui.ſ.qñ tribulatioib ẽ oppᷣſſuſ
vel calũniatꝰ:⁊ ne in deſperationẽ inci⸗

dat recogitat ac remẽorat ſua bñfacta ad ſuam
ↄfoꝛtationẽ.Et ob hãc cãmvt inqͥt Greg.in mo

ralibo beatꝰ Job tribulatꝰ⁊ ab amicis calũni⸗
atus ſe laudauit ſui libꝛi.c.xxix.dicẽs.Oculus
fui ceco:pes claudo:manꝰ debili:et pater eram
quõdã pauperũ.Si qͥs etiã ſe laudaret non de

fidendo a vᷣitate:nõ tñ ꝓpter iactãtiã ſʒ vt aliqᷣd

periculũ vel malũ euitaret. Sicut fecit Paulłꝰ

qui ſe ciuem romanũ eſſe dixit pꝛopter qð fuit

dimiſſus liber qui tenebatur captiuus vt ha⸗

betur Actuũ.xxv.laudabiliter faceret. D

Eeicũdo p̃ᷣt qs ſe laudare cũ veniali pcõ
ſ ö6m AKlexa.vbi.S.⁊ Tho.ij.ij.q.cxij.ar.ij.
cyuũ.ſ.aliqͥ d dicit in ſui cõmendationẽ qð
eſt verũ:⁊ nõ iniuriat᷑ deo vel ꝓximo cũ aliqua
tñ inani głia.Et ab hoc pctõ pauci iueniunt i⸗
munes:vt ait Greg.in.xxxj.moꝛa. Tertio põt
quis ſe iacare cum moꝛtali pœõ ⁊ hoc mulci/
Pliciter ſᷣm pᷣdictos doctoꝛes. Pꝛimo cũ quis
ſe iactat contra honoꝛẽ dei.ſicut Sennacherib
dicens:ꝙ deus non poſſet liberare ppłm iſrael
ab eius potentia.iiij. Reg.xix.Scðo cũ qs ſe ia

ccat in ↄtumeliã ꝓximi: ſicut phariſeꝰſe laudãs

⁊ vituperãs publicanũ.Luce.xviij. Et Golias
dicẽs. Ego expꝛobꝛaui agminib iſrael hodie.
Qui ſuo pꝛio gladio a Dauid capite truncatꝰ
eſt.vt habetur.ſ. Regum. xvij. E
Ercio cũ qͥs ſe iactat de pctõ moꝛtali de
t quibo reꝑiunt᷑ miłti facientes:ſicut dicit
HBalomõ ij
cũ malefecerint:⁊ exultãt iĩ reb peſſimis.⁊ Eſa.
iij.ðꝛ. Peccatũ ſuũ quaſi ſodoma pᷣdicauerũt.
Quarto cũ quis ſe iactat ⁊ laudat vt aliquẽ

decpiat: vtputa dices ſe eẽ medicũ vł aduo ca/
tũ:⁊ magna feciſſe:vt ſic ſe ponãt hoĩes ĩ mani⸗

bus ſuis cũ dano ⁊ ꝑicło eoꝝ.De tali iqᷣt Areſ.
iiij.Echi.Turpioꝛ ẽ qͥ cã lucri ſe iactat:q; qui cã

glie vł honoꝛis.Et ibidem dicit phᷣs. Jactatoꝛ
fingit de ſe maioꝛa exiſtentibo qnq; meliꝰgra.i.
ex vanitate:qñq; gra honoꝛis ⁊ glie:qñq; gra

argẽti.Si qͥs tñ narraret ſolẽnes curas ĩfirmo

rũ ꝑ eũ faccas:⁊ doctas diſputatões:⁊ lecturaſ
in qͥbo cõmẽdatꝰfuit ð ſcia ſua.Et artifex artifi⸗

cia ab ipo fccq vt lucret᷑ dicẽdo vᷣitatẽ ⁊ nõ dero

dicunt pꝛefati doctoꝛes.

Pꝛouer.ij.c.dicẽs.Qui glłliat᷑

gãdo alijs eiuſdẽ ↄdirõis:i ſe nullũ perm videt᷑
ſm pᷣdctõs doctoꝛes.Et ĩ h vificari põt illa vul

garis ſnia dicẽſ:ꝙ licitũ ẽ laudare ſe apð eos qᷣ
bus qſeſt ignotꝰ. veꝝ tales ſe mõ laudantes

cõiter excedũt plꝰdicetes q; ſit vitas. Uñ phᷣs
vbi.S.ait. Jactatoꝛ ſimłat ſibi ieſſe aliq̃ q n fũt
vł ſi iſũt ſimulat eẽ maioꝛa q; ſi int. Si ergo hoc

facit cum alioꝝ damno eſt peccatuʒ moꝛtale vr
Uiciactãtie vicio aſſociat᷑ vnũ pccm̃ ei
h ſibe qͥ ad finẽ.ſ.yronia q ſᷣm Tho.ij.ij.q.
cCcriij.ẽ qñn aliqͥs dicit de ſe aliq̊s defectꝰ:
q̊s tñ in ſe ñ recognoſcit vt hũilis reputet᷑ ⁊ ab

alijs laudet᷑. Cõtra hoſ ðfectꝰiqͥt Caro i ſuis do

cumẽd.c.iij. Necte collaudes nec te culpaueris

ipᷣe.Hoc faciũt ſtulti qͥs głia vexat ianis. GB

Ecũdũ pᷣncipale de iactãtia videndũ ðꝛ
s abomiatio. Inqᷣt em̃ Areſt.iuij. Ethico.
Jactatoꝛ maxie vituꝑãdꝰeſt.Et ĩ cõi ꝓ⸗
uerbio ðꝛ.Laus in ꝓpꝛio oꝛe ſoꝛdeſcit. Paulꝰ
qͥʒ de ſeipos laudantibo ait ad Roma.j. Dicen
tes ſe eẽ ſapiẽtes ſtulti facti ſunt.Et Cicero in.j.
de officijs ait. Turpeẽ de ſeipᷣo pᷣdicare.? Qui⸗
cilianꝰ li.viij.de oꝛatoꝛia iſtitutiõe. Vicioſa ẽ ia
ccatio ifertq; audiẽtibꝰ nõ mõ faſtidiũ:ſʒ etiam
plerũq; odiũ.Jõ ðꝛ ꝙ iactatoꝛ nocet ñ ſolũ ſibi
ſʒ etiã alijs.j.q.ij.c.ſi qs. Iſti iactatoꝛcs dicũt ſe
hr̃e malos vicinos:qͥ cũ eos nõ laudẽt volunt
ſeipᷣos laudare:⁊ mirãda ſe iaccãt facturos. Et
po ſtea vᷣificat᷑ illð qð inqt Oꝛatius in poetria
Parturient mõtes naſcit᷑riduculꝰmus.Tales
oſtenduntſe eſſe vanitate plenos.Ait em̃ Ber.
in li.de ĩpꝛobatione vicioꝝ.c.ij. Uana ſuꝑboꝝ
vacuat iactãtia mẽtẽ.Ea ꝓpter inqͥt Seneca li.
ij. de bũficijs. Retrahenda eſt inanis iactatio.
Res loqᷓntur nobis tacẽtibo ðꝛ em̃ in vulgari
ꝓuerbio.Opus laudat magiſtruʒ.? Paulꝰ.ij.
ad Coꝛ.x.ait.õ em̃ qͥ ſeiſm cõmendat ulle ꝑ⸗
batꝰẽ ſʒ quẽ deꝰ cõmẽdat.Debʒ gvnuſqͥſq; ifra
ſe dicere llð qð ðꝛ Joh̊.v. Si ꝗ̊ᷓ teſtimoniũ ꝑhi
beo de meipᷣo teſtimoniũ meũ nõ eſt ven. Iteʒ
ſeqͥ dʒ ↄſiliũ Ambꝛoſij i.c.imitare.vj.q.j.dicẽt⸗
Nemo dʒ ſe iactare.ſlã ſi Petrꝰlapſꝰẽ qͥ dixit.
Et ſi oẽs ſcãdaliʒati fuerit i teſʒ nõ ego.qͥs aliꝰ
iure de ſe pᷣſumat.Deniq; ⁊ dauid qui dixerat.
Ego dixii abũdãtia mea nõ moueboꝛ ĩ eternũ

eã fuiſſe iactãtiã oↄfitet᷑ dicẽs. Auerciſti faciẽ tuã

a me:⁊ fact?ſum ↄturbatꝰ.hec ille. Jõ hoꝛtatur
nos ſapiẽs Pꝛouer.xxvj.dicẽſ.Laudet te allꝰ⁊
non os tuũ:aliena labia ⁊ nõ lingua tua.Et.j.
Reg.ij.ðꝛ. Nolite multiplicare loqui ſublimia
gloꝛiãtes.Gualfredꝰq̊ʒ i poetria ait.Cũ fueris
maioꝛ: alijs te finge minoꝛẽc̃.Et de te mentire ti /
bi ne ſic i abyſſũ Deijcias alios vt te ſuꝑ ethera
tollas. Uincat opꝰ vᷣ bũ minuit iacãtia fama.
Notanduʒz eſt aũt ꝙ nõ ſolũ in rebus magnis:
ſed etiam in vilibus ⁊ abiectis poteſt eſſe iactã⸗
cia.vnde Aug.in li.de verbis do mini at. Non

Bermo

in ſolo rerũ coꝛꝑeaꝝ nitoꝛe atq; pompa:ſʒ etiã .

in ipſis rebo lutoſis poõt eſſe iactantia:⁊ eo peri⸗
culoſioꝛ q̊ ſub noĩe ſᷣuitut dei decipit. D

—

VUVinta filia ſuꝑbie ẽ ambitio:ð q̃ loqns

auctoꝛ libꝛi de vita ⁊ moꝛibo phoꝛũ ait.
Auvjmbitio ẽ ioꝛdinatꝰ appecitꝰ honoꝛis
terreni ⁊ amplitudis dignitatʒ.Et ĩ c.miramur
ĩ fine.lxj.di.ðꝛ ambitio ẽ ad honoꝛes mũdi
ſine ſuffragio tẽpoꝛis:ac ſine merito laboꝛis vł
le ꝓmoueri.Et iõ ẽ pctm̃ ſᷣm Tho.jij. ij.q. cxxxj.
ar. j.? Alex. de ales in. ij. pte ſũme in tractatu de
ambitõe. Oꝛ cũ honoꝛ ſit pᷣmiũ vtutj.uij. Echi.
Ambitioſus ðᷣſiderat pᷣſidẽtiã ⁊ regimẽ qð ñ ð
bet᷑ niſi vᷣtuoſis.et ꝑ ↄñs nõ ſibi. Imo etiam ſi
eẽt ſcũs ex ãbitõe fit idignꝰ.j .q.j.c.pncipatꝰ. In
ſignũ aũt ꝙ ſoli vᷣtuoſi debẽt ad dignitates ꝓ⸗/⸗
moueri:antiqͥ romani vt refert Augu.iiij.de ci⸗
ui.dei: duo ↄſtruere tẽpla ↄtigua in vrbe:vnuʒ
dee vᷣtuc: aliud dee honoꝛis.ita tñ vt ad tẽplũ

dee honoꝛis nõ eẽt aſcẽſus niſi ꝑ tẽplũ dee vᷣtu
tis. Ex h̊ oſtẽdẽtes ꝙ ad honoꝛes nõ recte ꝑue/

nit᷑ niſi ꝑ oꝑa vtud. Uñ dicit in li.ↄtra publicã
E. de re mili.li.xij. Ad honoꝛis augmentũ nõ

ambitõe ſʒ laboꝛe vnũquẽq; conuenit euenire.

Sine laboꝛe aũt ex vtute ad honoꝛes ꝑuenien

tes ſũt infecti maledicta ambitõe:q̃ ẽ cathedra

peſtilẽtie: de qᷓ inqͥt dauid ꝑs.j. Geatꝰ vir qᷣ ĩ ca
thedra peſtiletie nõ ſedit. Suꝑ q vᷣba ait Aug.
Nõ eſt vere qͥ̃ſq; qͥ careat amoꝛe dñandi:⁊ hũa
nã nõ appetat głiaʒ. Hec aũt ambitio:vt idem
Aug. dicit i. li. de vera religiõe: pcedit ex ſupbia
⁊ cupiditate:⁊ ẽ ↄtra charitatẽ q̃ nõ c ambitioſa

nulla delectãt:quos nulla potuit mouere luxu
ria:nullaq; auaritia facit ambitio curioſos J
Ed tales ſe defẽdũt ꝑ dictum apłi.j.ad
S Thbimo.iij.dicẽtis.Qui epᷣatũ deſiderat
bonũ opꝰ deſiderat. Quibo rñdʒ Tho.
ij.ij.q.dxxxv.ar.j.ꝙ in epᷣatu tria pñt deſidera
ri. Pꝛimũ eſt pncipale ⁊ finale.ſ.epalis oꝑatio:
ꝑ quã vtilitati ꝓxioꝝ ĩtẽdit᷑.ſʒ ilð Joh.vltimo
Paſce oues meas.Et h̊ ſᷣm ſeẽ laudabile ⁊ me
ritoꝛiũ.veꝝ qꝛ talis actꝰ epalis bʒ õnexã celſitu

—

dinẽ gdꝰ:hodie pᷣſũptuoſũ viðꝛ ꝙ aliqs pᷣeſſe

appetat ad b̊ vt ſubdit ꝓſit:niſi maifeſta neceſl⸗
ſitate vrgẽte:qꝛ locꝰ ſuꝑioꝛ ſine qͥ popuł regiñ

põt:⁊ ſi lta adminiſtret᷑ vt decʒ:tñ idecẽter appe
tit᷑.viij.q.j.c.qͥ eᷣatũ.Antiqͥtꝰ vᷣo vtinqͥt Tho.
vbi. S. qꝛ epᷣi erat pauperes ⁊ pᷣmi ducebant᷑ ad
toꝛmẽta ⁊ pᷣmii laboribo affligebãt᷑ erat licituʒ

appetere bᷣ fine:vt ꝓ xpᷣo ⁊ ſalute ꝓximi pateren

tur: vñ dicit Oꝛego.i paſtoꝛali.Tũclaudabile
erat epᷣatũ qᷓrere: quãdo ꝑ hũc quẽq; non erat
dubiũu ad ſupplicia guioꝛa ꝑuenire.Alia auteʒ

duo ↄoſiderãda ĩ epatu ſũt excellẽtia ꝗdꝰ:q̃ epi
ſcopꝰ ſuꝑ alios ↄſtituit᷑ ⁊ reuerẽtia ac honoꝛ ei
exhibitꝰ. Et iſta appetere ẽ pᷣſumptuoſũ.Uñ in

j.ad Cox. xiij. In qͥ qdẽ vico mitiiueniunt᷑ iuo
luti.Ait em̃ Ambꝛo.ſuꝑ Lucã. Sepe qͥ̊s vicia

qͥt Chꝛiſo. ſup Mat.Opꝰ qͥdeʒ deſiderare bo/⸗
nũ:bonũ eſt.pᷣmatũ aũt honoꝛis ↄcupiſcereva
nitas eſt. Pꝛimatus enim fugientem ſe deſide⸗
rat:deſiderantẽ ſe hoꝛret. Jõ dñs ↄtra ambitio
nẽ phariſeoꝛũ inquit Matth.ᷣxxij. Amant pꝛi⸗

mos accubitꝰi cenis:⁊ pᷣmas cathedras ĩ ſina⸗

gogi:⁊ ſalutari ĩ foꝛo:⁊ vocari ab hoĩb rabbi.

Cotrariũ vero hoꝛtat᷑ facere diſcipulos:dũ ait
Mat.xx.Si qͥs voluerit maioꝛ fieri inter vos:

ſit vñ miniſter. Ad auctoꝛitatẽ &̊ apłi ↄriã:etia⸗
rñdet Aug.in dicto.c.qui epᷣatũ.viij.q.j.ꝙ apo
ſtolus voluit ꝑ illa vᷣba exponere qͥd ſit eps:qꝛ
nomẽ eſt oꝑis nõ honoꝛiſ.Interpꝛetat᷑ em epᷣs
ſuꝑintẽdens.ſ.ſaluti ꝓximoꝝ. aũt pecm̃ ſit

appetere dignitatẽ vel pꝛelatione oñdit Chꝛyb.

xl. di. c. multi. dicens. Quicun; deſiderauerit
pꝛimatũ in terra:inueniet confuſionem in celo:

nec inter ſeruos xpᷣi computat᷑ qui de pꝛimatu
tracrauerit. ⁊ in.c. pᷣncipatus.j.q.j.inquit eo

papa. Pꝛincipatꝰ quẽ metꝰ extoꝛſit aut ambitꝰ
occupauit:⁊ ſi actib ſuis vł moꝛib nõ offẽdat

ipiꝰtñ initij ſui eſt ꝑnitioſus exẽplo.⁊ in.c ſicut

is.j.q.vj.ait Greg.Sicut qui inuitatuſ renuit:
q̃ſitus refugit eſt ſacris altaribꝰ admittẽdꝰſic qꝗ
vltro ambit vel ipoꝛtunũ ſe iĩgerit ꝓculdubio ẽ
repellẽdꝰ. Et idẽ habet᷑ in.c.in ſcripturis.viij.q.
j. Debet ergo homo ſeruare cõſiliũ apoſtoli ad
Hebꝛe. v. di. Nlemo ſibi aſſumat bonoꝛem:ſed

qui vocatur a deo tanqᷓ; aaron. Solum ergo

debet pꝛelatio aſſumi per obedientiam dei vel

plati ſuꝑioꝛis:m illð qð dicit᷑ in.c.niſi cũ pᷣdeʒ
de renũ. vbi ſcriptũ ent. Tuc in te verã hüilitatẽ
cuſtodies:cuzʒ ꝑ eam locũ ſublimem effugies ⁊

ꝑ obediẽtiã nõ dimittes. Dicit em̃ Greg. in. c.
ſcripturis. viij.q.j.ꝙ is qͥ valet oĩpotẽtis dei re⸗

nult paſcere oues ondit ſe ſũmũ nõ amare pa⸗
ſtoꝛẽ. Lalis aũt ſuſcipiẽs pᷣlationẽ debet alios

in virtute ac ſcientia et bonis moꝛibo ſuꝑare.c.

viliſſimus.j.q.j.⁊.c.cum in cunctis.de elec.⁊.c.
non opoꝛtet.j.q.viij. KR
Ed heu qꝛ totũ oppoſituʒ fit:⁊ imo hec
s imanis beſtia ãbitiõis totũ fere mũdũ
ↄturbat: deniq; eccłiã ðſtruit. vñ ðꝛ ĩ.c.
nihil.de elec. Nihil eſt qð eccłie ði magis noceat
qᷓ; ꝙ indigni aſſumunt᷑ pᷣlati ad regimen aiaꝝ.
Tiõ ſolũ aũt iſti ãbitioſi dãnificãt ⁊ vituperant
eccłiam dei:ſʒ etiã ſeipos ꝓpter ĩſufficiẽtiã ſus:
qꝛ ad altitudinẽ pᷣlatiõis aſcẽdẽtes ꝓfundiꝰ qᷓ;
alij ruunt:⁊ ſunt tanq; ſimie poſite ſupꝑ pticꝗ:q
poſterioꝛa ðpilata ꝗqᷓ añ nõ ita bñ videbant᷑ cũ
ctis oñdũt. Dagnũq; ẽ dedecꝰecclie dei tales
in cathedra paſtoꝛali reſidere. Undevulgariter
dicitur. Non decet lupum eſſe paſtoꝛem. ſlec
aſinũ in cathedra ſedere. Et iõ ad fugiẽdas pꝛe⸗

latiões tãqᷓ; piculoſas hoꝛtamur Eccli.vij. vbi

ðꝛ. Noli q̃rere ab hoieducatũ:nec a rege cache⸗

drã honoꝛiſ ⁊ ratio poteſt aſſignan illa que bf L

Saß.v. vbi dicit. Judiciuʒ duriſſimũ bis qui

tſuntfi
lrenode
admontt
coſtitunt
gaommit
fmumine
Planone
lanto ma
nunt
cebat. 1
attigielu
Plſchlu
gccepin

ns minen
antipe
cam l⸗
Aannn⸗
ſobcob
cgoſon
Hiao⸗
taſſepe
Grge
byoſtdnn
gie rh
es alj i
plicsas⸗

ſiea doa

Pllo zoi⸗
rocain
rlegain
Ufiübos
liomoe
gurfimn
ſneiquo
Cunntſan
tbini.
Apiur
chataur
lnanarut
Neohumut
.Gän
ſünucüd
hläodno⸗
Wdo
boewit⸗
ſhuciͤn
Pꝛdan
reträͤffe
ch aliis
oleüt
autaͤbi
cagiti
hot ſibl
egln po
fubillij
inonel

—= .
ichlori

ernn

EH⸗
ſ Nor
„ 2 S

Dehede
V

e .

m Aun
Sõ
mntendepen
ginr,
Wamrd
uwn. Son
obedtcnnnde
diat incioſ⸗
iodlinemefi
diar n Hinl

wicnzfrrinod
is mi nniii
oſwit i hi⸗
Nadngnunz.
nicitt men
epwlriig
bi oct
Culet
1Dnd,

ſe otom,

pꝛeſunt fiet.Et ideo honoꝛes ⁊ pᷣlationes appe

tere nõ debemꝰ. vñ dicebat btũs Francſcus in
admonitionibo ſuis:ꝙ illi qui ſunt ſuꝑ alios
cõ ſtituti tantũ de illa platione debent gloꝛiari:

quantũ ſi eſſent ðputati officio abluẽdi pedes
fratrũ:⁊ quãto magis turbarent᷑ de ablata eis
platione qᷓ; de ablato officio abluendi pedes:

tanto magis loculos ad periculũ aie ſibi cõpo

nunt. Icẽ vt habet᷑ in legenda maioꝛi ꝑte.vj. di⸗
cebat. In pᷣlatione caſus in laude pᷣcipitiũ:ſub
diti aie lucruʒ eſt in hũilitate. Cur ergo ꝑiculis

pluſq; lucris attendimꝰ:cuʒ tpᷣs ad lucrandũ
accepimꝰ.Ea/ꝓpter debemꝰfugere pᷣlationes ex

emplo xpᷣi qui cum iudei vellent eum facere re⸗
gem fugit Jobᷣ.vj. Moyſes etiã cũ eũ vellet de
us mittere vt eẽt dux ꝓpłi ſui excuſauit ſe dicẽs:
ꝙ erat ipeditioꝛis lingue Exo.iiij.Et Hiere.cũ
eum vellet deus cõſtituere ſuper reges ⁊ regna
ad annũciandũ verbũ dei dixit:per hũilitatẽ ſe
ſubtrahens.A.a.a.dñe deꝰ:neſcio loqͥ:qꝛ puer
ego ſum Hiere.j.Marcus etiã euangeliſta vt

Hiero.refert in ꝓlogo euangelij eiꝰſibi ampu
taſſe polliceʒ ðꝛ.vt ſacerdotio repꝛobo haberet
Greg.etiã magnus electꝰin paps.Et ſiłr Am⸗

bꝛoſiꝰ in archieᷣm Mediolani a toto ꝓplło fu
git:vt pᷣlationẽ euitare poſſet.Et idẽ fecerũt plu
res alij ſctiſſimi viri.Ecõtrario vo Choꝛe ⁊ cõ⸗
plices eiꝰãbiẽtes regimẽ ꝓpli detraxerũt Moy

ſi:⁊ a dño crudelr iterfecti ſunt. Nũeri.xvj. Iteʒ

Abſalõ ãbitioſus patrẽ eregno fugauit ſʒ hoꝛ/

ribilr occiſus ẽ.ij. Reg.xviij. Abimelech q̊ʒ cuʒ

eẽt illegitimꝰ vt ſibi ducatũ vſurparet ſeptuagi

ta frẽs ſuos legitimos occidit:ſʒ tãdẽ mibabiur

fuit iteremptꝰ Judicũ.ix. Romulꝰetia vt ſolꝰre
gnaret frem ſuũ Remũ occidi fecit ſuꝑ muros

rome:ð quo Lucanꝰin.j.ait.Fraterno pᷣmi ma

duerunt ſanguine muri. Reciat qͥʒ fabuloſe

Ouidiꝰin.ij.Methamoꝛ.q; Pheton filiꝰſolis

ↄcupiuit ⁊ ãbiuit regere q̃dnigã ipᷣiꝰſolis quã

videbat auro ⁊ argẽto ac ſmaragdis ⁊ gẽmis

oꝛnats ⁊ rutilatẽ:qð tãdẽ ipoꝛtunitate ſua a pa
tre obtinuit:vñ ſolareſ radios capiti ſuo ĩpoſu
it. Sʒ cũ currũ ⁊ eqͥs regere neſciret:q̃ſi vniuer⸗

ſũ mũdũ deſtruxit.Quapꝛopter ipᷣe ãbitioſus
⁊ pᷣſũptuoſus iĩ mari pcipitatꝰiterijt. Que qdez
fabula poſſet moꝛalłr exponi de abitioſis qrẽti

—— — „ —— *

bus br̃e pᷣſidẽtias ⁊ regimina alioꝝ qͥ ſũt cã de

ſtrucciõis ſue ⁊ eoꝝ zgnbematige; ſuſcipiũt.

Pꝛelatio em̃ ẽ abitioſis ſic gladiꝰqͥ ĩ ſuo pecto
retrãſfigant᷑ ⁊ alij vulnerent᷑ ⁊ ſic venenũ q̊ ipᷣi
cũ alijs occidant᷑:⁊ ſic laqueꝰq̊ ſuſpẽdant᷑:⁊ ſe⸗
oleũ i qͥ dũ ſuauit᷑ natare credũt demergãt᷑.Qñ
aũt ãbitioſꝰadepto aliq̊ honoꝛe diu ðſiderato

canit:Gaude ⁊ letare:qꝛ qð queſiſti inueniſti:

põt ſibi dici.plange miſer ⁊ cõtriſtare:qꝛ datꝰ

esin poſſeſſiõeʒ inimici.Eſt gᷣ ambitio inume/
rabiliũ ir̃ vicioꝝ:ð qua Bernardꝰ in quodã
ſͦmone inqᷣt. Ambitio ſubuile malũ:ſecretũ vi⸗

ms:peſtis occulta:doli artiferꝛmr̃ hypocriſis

liuoꝛis parẽs:vicioꝛũ oꝛigo:tinea ſanctitat:ex

cecatrix coꝛdiũ.Et idẽ li.iij.de ↄſideratione ad
Eugeniũ ait.Oambitio ambientiũ crux tu oẽs
toꝛques ⁊ omnibo places:nihil tñ acrius cru⸗
ciat:nihil moleſtiꝰ inquietat:nihilq; apud mi⸗
ſeros moꝛtales crebꝛiꝰ eſt:hec ille. Sed ſciant
ambitioſi ꝙ male ↄſolati remanebũt de pᷣlatio
nib ſuis qꝛ difficile eſt vt bono peragatur exi⸗

tu que malo ſũt inchoata ambitiõis pᷣncipio.

j.q.j/c.pncipatꝰ. ille em̃ caſuʒ q̃rit qui ꝑ ambi⸗
tiõeʒ ad honoꝛis faſtigia ꝑ abrupta ↄſcẽdit.c.ſi
cut.xliij.di.⁊.j.q.vj.c.ſicut.lectaleʒ impetrata
obedientia excuſat:qꝛ vt ait Gꝛegoꝛiꝰ in.c.ſciẽ⸗
dũ.viij.q.j.O bediẽtie meritũ nõ ꝑcipit qͥ ĩ hoc
obedit ad qð libido ambitiõis trahit.
Exta filia ſuperbie ẽ hypochꝛiſis.ſᷣm au
s tẽ Iſidoꝝ in li.ethimologiaꝝ. Hypocri
Iag geece:ideʒ eſt qð ſimulatoꝛ latine. Et
ðꝛ ab hypo.qð eſt falſũ ⁊ criſim qð eſt indiciuʒ
qꝛ cũ ſit intus malus:ſe bonũ hoibo indicat et
oſtendit. Nicolaus aũt de lyra ſuꝑ Mach. vj.
ait.ꝙ ðꝛ ab hypos quod eſt ſub:⁊ criſim qð eſt
aurũ:q̃ſi ſub auro ſanctitatis tenẽs plũbuʒ fal
ſitatis palliatum. Hypocrita em̃ in exterioꝛib
operibo conat᷑ ſe oſtẽdere ſãctuʒ:ſed intus in cõ
ſcientia plenus eſt iniqtate.Diuerſa aũt ſũt hy⸗
pocritaꝝ genera. Pꝛimi ſunt demões ſe tranſ⸗
figurãtes in angelos ludis.ij.ad Coꝛ.xj.⁊ c.epᷣi.
7 c.nec mirũ.xxvj.q.Unde apparẽt ĩ foꝛma xpᷣi
ac btẽ vᷣginis ⁊ angeloꝝ:vt ſimplices decipiãt.
Sci ſũt pctã q̃ ſe ſub ſpecie vtutũ oñdũt.Naʒ
vt ait Gꝛego.in qͥdã ſᷣmõe.Tenacitas ſe oñdit
eẽ parſimoniã:ꝓdigalitas libᷣalitatẽ:furoꝛ ʒelũ
remiſſio miſicoꝛdiã:⁊ ĩdiſcretio abſtinẽtiã.De
iſto hypocrita dicit xpᷣs Lu.xij. Partẽ eiꝰ cũ hy
pocri ponet:id eſt peccata ſequẽtẽ dãna bit cůũ
demõib. Terciꝰ hypocrita ẽ caro nr̃a q̃ ſimłlat
ſe ifirmã ac debilẽ ⁊ nõ poſſe ieiunare ⁊c. Item
oñdit ſe nõ habere ſtimulũ ↄcupiſcẽtie:vt ſecu⸗
rũ hoĩeʒ faciliꝰðcipiat ꝑiculis expoſitũ.Et ſic ſẽ
per ſuis fraudibi ⁊ ſimilatiõib aduerſatur ſpi
ritui. ad Galathas.v. Etideo ẽ magna bypocri
ta.Alij vo hypocrite ſunt illi qͥ ſãctitatẽ ſimulã
do ꝓximos decipiũt.etiõ ↄ eos excamat duis
Mat.xxiij.di. Ue vobᷣ ſcribe et phariſei hypo⸗
crite qͥ ſiłes eſtis ſepulchris dealbatis que fo⸗
ris apparent hominibus ſpecioſa.intuſ vo pie
na ſũt oſſibꝛ moꝛtuoꝛuʒ et oĩ ſpurcicia. Taliũ
hypocritaruʒ fallacias lic; oñderit dñs ↄoſce⸗
re dicẽcs Mat.vij.Ex operib eoꝝ cognoſcetis
eos:vt em̃ inquit Aug.in.li.deↄflictu vicioꝝ.c.

iij. Uerba ſanctoꝛũ habet hypocrita ſed vitam

nõ habet.Tamen quia ſunt dolo pleni nõ faci
liter noſcere valemꝰ.vnde ait Henricus ſama

77

rienſis libꝛo.j.parte.ij.Quã grauis hic laboꝛ:

qᷓ; magna induſtria mentis.
Noſcere veraci cognitione bonos.

Bermo

Sepe bonos mẽdax mẽtit opinio pꝛauos.
Atq; ecõtrario pꝛouehit ipa malos:·
Ois que niueo volucris plumeſcit amictu.
Nõ eſt ſi ſimulet vera columba tamen.
Sepe ſub agnina latet intus pelle licaõ.
Subq; catone pio ꝑſidus ille neo.
Multa vides igitur falſis circunda figuris.
Que ſe longe aliter qᷓ; videant᷑ habent.

Et iõ inqͥt dũs Match.vij. Attẽdite vob a fal⸗
ſis ꝓphetis qͥ veniũt ad vos inveſtimẽtis ouiũ

intrinſecus aũt ſunt lupi rapaces.

Ro q̊ꝝ verboꝝ declaratiõe eſt ſciendũ

ꝙ triplex iuenit᷑ ꝓphetia. Una eſt de pᷣte

rito:ſicut illa Gen.j. In Pncipio creauit
de celũ ⁊ terrã. Alia eſt ð futuro:ſicut ulla Eſa.
vij. Ecce virgo cõcipiet ⁊c̃. Alia vero eſt de pñti

occulto.ſicut illa Joh̊.j.Ecce agnꝰdei:⁊ ſᷣm pᷣdi
ccos modoſ ꝓphẽtãdi accipit᷑ młciplicit᷑ falſus

ꝓpheta.qrũ maloꝝ ꝓphetaꝝ ſolũmõ ſeptẽ enu⸗

merabimꝰ cã bꝛeuitatis. Pꝛimꝰfalſus ꝓpheta

eſt dyabolꝰ qui ꝓphetat de pᷣterito. Suadect em

hoĩ ſtare ĩ pœõ ſuꝑbie luxurie ⁊ auaritie addu/
cens in exẽplũ quoſdã pᷣteritos ꝗͥ peccauerũt:?

tñ multũ a deo exaltati fuerunt. Sicut paulꝰqᷓ
peccauit pctõ ſuꝑbie:⁊ tñ facł eſt apłts Dauid

„

q̊; qui peccaui

gna celoꝝ głia.? Mattheꝰ qui peccauit pecca⸗

to auaritie: ⁊ tñ facꝰeſt dei euangeliſta electus.
Et ex his arguit dyabolꝰꝙ iſta pcœã ſũt leuia ?⁊

a ðo leuit᷑ puniunt᷑:⁊ ꝙ ꝓpter aliqð pem̃ hoĩeſ

nõ moꝛient᷑ eterna moꝛte:dicẽſ illð Geñ.iij. Ne

q̃qᷓ; moꝛiemini.Sʒ iſta ꝓphetia ↄtinet qᷓ̃ttuoꝛ
falſa. Unũ eſt qꝛ pᷣdicti viri nõ ſunt nob dati in
exẽplũ vt peccemꝰ:ſʒ vt ſi peccauerimꝰde dei mi

pᷣicoꝛdia ↄfidamꝰ. UVñ legit᷑ in hiſtoꝛia triparti

ta:q cũ Theodoſiꝰimꝑatoꝛ quẽdã exceſſuʒ cõ

miſiſſet:⁊ in ſui excuſatõeʒ Dauid qͥ peccauerat
addu xiſſet:dixit ei Ambꝛo.Qui ſecutꝰ es errãtẽ
ſequere ⁊ penitentẽ. Refert q̊ʒ Aug.in epła ad
Hieronymũ ꝙ cum quidã in quendã puteuʒ

cecidiſſet:⁊ aliꝰſuꝑueniẽs euʒ ĩterrogaret quõ

illuc ceciderat:ait. Nõ queſo queraſ qualit᷑ hic

ceciderim: ſed inquire diligenter qualr me poſ

ſis liberare.Nullus ergo debet iterrogare qua

licer ceciderit talis:ſed quałr reſurrexerit. Se⸗
cundũ ſimiłr eſt falſuʒ:qꝛ pctã nõ ſunt leuia ſʒ
grauiſſima ⁊ põderoſa.iuxta illud Hiere.xlvj.

Braue malũ cõtra aias nr̃as.⁊ Job.vj.Quaſi
arena mar hec grauioꝛ apꝑet.Que vᷣba expo/
ni poſſũt de grauedine culpe moꝛtalis peccati.
Tercium q̊ʒ eſt falſuʒ.ſ.ꝙ talia pcœã deꝰleuiter
puniat.ã ſuꝑbiã in ãgelis puniuit ĩfernali in

carceratiõe Eſa.xiiij.vbi ſuꝑbiẽti angelo dictuʒ

eſt. Ad ifernũ detraheris in ꝓfundũ laci:pctij·
aũt auaritie puniuic ꝑpetua mẽdicatiõe ſiẽ ptʒ
LZuce.xvj.In diuite qͥ guttã aq̃ mẽdicauit ⁊ ha

bere ñ potuit. Pcm̃ luxurie puniuit fecẽti odo

peccauit peccato luxurie:⁊ tñ facxꝰeſt ꝓ⸗
phetaꝝ eximiꝰ.? Magdalena:que tñ eſt in ma

re:ſicut patuit Geñ.xix.in ſodomitis Quartũ
ctiã falſuʒ. Nam Eʒze.xviij.ðꝛ.Aiĩia qᷓ peccauerit

ipᷣa moꝛiet᷑.ſ.eterna moꝛte. Scðs falſus ꝓphe⸗
ta eſt caro ⁊ ſenſualitas:q eſt ꝓphetia de futuro
Suadet em̃ hoi vt i carnalib delitijs cõq eſcat

⁊ alio tꝑe poterit penitere:⁊ ĩ ſua ſenectute deo

fᷣuire. Sʒ iſta ꝓp hetia ↄtinet tria falſa.vnũ q;
q̃eſcat in delitijs cũ in eis nõ ſit qes.qꝛ pũgunt
aiam nimia amaritudine. Pꝛouer.v. Nouiſſi

ma illiꝰ amara q̃ſi abſinthiũ.Necĩ diuitijs:qꝛ

pungũt nimia ſollicitudine.⁊ ideo Matt.xiij.

appellant᷑ ſpine:nec in bonoꝛibo qꝛ pũgũt mul,⸗

tiplici anxietate ⁊ timoꝛe. Job.xv.Sonitꝰ terro

ris in aures eiꝰ.⁊c.vñ refert Lulliꝰ in tuſcula⸗

nis q̃ſtionibo.ꝙ dũ qͥdaʒ Dioniſiuʒ in tot deli

tijs:diuitijs ⁊ honoꝛib ↄſtitutũ videret ⁊ dic
ret eſſe btũʒ.ille ipᷣuʒ in thꝛono aureo iuſſit ele.
uari ⁊ mẽſaʒ cũ oib delicijs añ eũ ponicũ ſõis
⁊ cãticis circũcirca:gladiũ aũt aocutiſſimũ cuim
ſeta eqͥna ſuꝑ caput eiꝰ appẽdi.Cũ vo ille nõ co

mederet:ſed ĩ timoꝛe maximo eſſet.dixit ei Dio
niſiꝰ.Talis eſt vita mea quã tu beatã putabas
Secũdũ ſimitłr eſt falſuʒ ꝙ . ſ.qalio tꝑe penitebit
homo em̃ ꝑ ſe põt in peccatũ ire:ſed non redire
vt ſupᷣ ꝓbauimꝰ ſᷣmone vj.parte.iiij. N¶

Ertiũ quoq; eſt falſuʒ ꝙ. ſ.ſufficat dare
t doeo ſenectutẽ ſuã.Eſt em̃ iuuẽtus ſicut
vinum puꝝ.ſenectus vero ſicut vinum

mixtũ:qꝛ ſenectꝰ multas miſerias habʒ admix
tas.Qui ergo deo ſuã iuuẽtutcẽ dant:vinũ pu

rũ ſibi ꝓpinat:qͥ vero ſenectutẽ vinuʒ mixtum.
rarorfe aũt in ſuis fecibo reqͥ eſcũt. Hiere.
x

xlviij. Reqᷣeuitĩ fecbo ſuis.Et iõ ĩ petris manẽ⸗
tes dãt ðᷣo feces vicioꝝ. Et ſiłr deꝰ habet tres
calices in pᷣſenti vita:⁊ tres in alia qͥb diuerſi⸗
mode potat. Pꝛimꝰ calix eſt plenꝰ balſamo.ſ.
gẽe ⁊ inocẽtie:de q̊ bibit xpᷣs:⁊ btã vᷣgo qui fue
rũt pleni ĩnocẽtia ⁊ ſpũſſceti gr̃a.biberũt etiam
apki in die pẽthecoſtes:qn ſpũmſcũʒ receperũt
De ipᷣo etiã bibunt oẽs iuſti qͥ habent gfaʒ dei.
Sũt aũt tria ſigna per que cognoſci᷑ qñ quis
bibit de hoc calice. Pꝛimũ eſt mũ dane ſitis ex
tĩctio:iuxta illud Johãnis.iiij. Qui biberit ex
aqua hac ſitiet iterũ:qͥ aũt biberit ex aqua quã
ei dabo nõ ſitiet in eternum.⁊ Chꝛyſto.ait. Uere
nõ habet qð ſuꝑ terrã amet qui donũ celeſte in
veritate deguſtauerit.⁊ Aug.dicit.Qui biberit
de fluuio paradiſi cuiꝰ gutta maioꝛ eſt occea⸗

.

no:reſtat vt in eo ſitis mudi huiꝰ penitꝰ extin/

ca ſit. Uocat aũt Aug.fluuiũ paradiſi amoꝛe,-
ſpũſſancti. Occeanũ vo collectionẽ oinʒ amoꝛ
mũdanoꝝ.Onñ igit᷑ vna gutta amoꝛis ſpũſſci

in coꝛ hoĩs venit:totã collectiõeʒ amoꝝ mũda
noꝝ extinguit. Scðm ſignũ eſt mẽte ĩ celeſtibo
habitatio:qui em̃ calicem ſpirituſſancti bibit:
frequenter in celum per deſideriũ ſalit Johan
nis.iiij. Aqua quam ego dabo fiet in eo fons
aque ſalientis ſalire facientis in vitam eternaʒ

(lleib

Sttalieti
ſoſtro
metis n
n:inftun⸗
top lich
1iocidin
ſctturdt
jſochdtrart
Cfiatcord
lugecouiu
poniſl2
ſümitathy
giamobſa

g bib
1.

iceraſch
(cad
tofuerit
Mnſol
bosqh
chuzelt
peccoti
ſalutana
repeni.
riewnſi
nucntiam
loii. Dicen
Elenus
wamn de
fliszebe
aralenz
Canmamn
eing⸗h
Ullrierla
Oetueca
Aram vi
ſlosed
Coontsrin
icclciigign
briarcunc

potäinenn

ſopharle⸗
Apenltenri⸗

. ſ
ſpobſpi
Nallsͤ
toꝛreni
desporng
Bibiteg
vero ſcos
loꝛlo in q̃

aexeunt

alir vint⸗
Neciſegt

Dmidrtd
drm mſta
ndii i
ea tolin
aindain
Cürridwen
en rii.
;g ſäüfu:
ws vawſann
äncidaneſi
ute vn na.
ad Ngeſche
1 Köipcin
irchhla un
tis hiſn
eig, Nen
ut en ,n
nicknidheſtst
naii Dudinn
det

1

nicknatie,
hunſn
miln
Nhofi n
sN.

Foliũ

Et taliter ſaliebat paulꝰqᷓ dicebat ad Phili ij.

Noſtra aũt cõuerſatio in celis eſt. Tercium eſt
mẽtis exultatio. Sicut em̃ ſupꝛa nubes ẽ ſere⸗
nũ:infravero nubes ẽ turbuletia ⁊ impetꝰven⸗

toꝝ.ſic ĩ coꝛdibo ſanctoꝝ viroꝝ ſp eſt ſerenitas:
⁊ iocũditas coꝛdis. In coꝛdibo vero terrenoꝝ
ſe eſt turbulẽtia cogicatõis.Deſ’ erenitate aũt ?-
iocũditate bonoꝝ pᷣt exponi illud ps. Uinũ le⸗

cificat coꝛ hois.? Pꝛouer.xv. Secura mẽs q̃ſi
luge couluiij. Deturbuletia vo terrenoꝝ põt ex
poniillð NHiere. xxv. Turbo magnꝰegrediet᷑ a

ſũmitatib terre.⁊ illud Job.iij.octẽ illã ideſt
aiam obſcura tenebꝛoſus turbo poſſideat. O
LCõs calix dei ẽ plenꝰ abſinthio.de quo

8 bibunt illi qͥ faciũt cõdignã pniaʒ ſicut
Magdalena ⁊ alij vere penitentes. Si
em̃ ille qͥ biberat de calice balſami diuine gfeꝑ
diderit iſßam gr̃am accedere ð bet ad hũc ſcoᷣm
calicẽ:⁊ bibere de abſinthio amare pnie:q̃ qn⸗
to fuerit amaꝛioꝛ tanto eritvirtuoſioꝛ.ã inqᷣt

Chꝛyſoſtomꝰꝙ aſpa medicina meliꝰcurat moꝛ

bos qᷓ; lenis. Item ſicut abſinthiũ aptat ſtoma
chuʒ: ita contritio anima ⁊ eam ſanata moꝛbo
peccati:⁊ ideo dicebat Dauid Ps.cxv. Calicez

ſalutaris accipiã ⁊c. Iſtud tñ abſinthiu ama⸗

re penitẽtie debet dulcoꝛari ꝑ ſpem celeſtis glo
rie:conſiderando ꝙ dicit᷑ Matchᷣ.iij. Agite pe⸗
nitentiam appꝛopinquabit enim regnum ce⸗
loꝛũ. Dicere quoq; poſſumus ꝙ iſte ſcðs calix
eſt plenus ſanguine:⁊ iſte eſt calix paſſionis ⁊

martyrij. de quo ipᷣe Chꝛiſtus bibit ſicut pᷣdixe

rat filijs zʒebedei atth.ᷣxx.dicẽs. Poteſtis bi

»

bere caliceʒ quẽ ego bibiturus ſum. Biberunt
etiam marcyres de iſto calice:de qᷣbus dicitur
Apoc.vij. Hij ſunt qui venerunt ex magna tri⸗

bulatiõe ⁊ lauerũt ſtolas ſuas in ſanguie agni

De hocetiã calice bibũtilli qui carnẽ ſuã crucifi
gunt cum vicijs ⁊ cõcupiſcẽtijs:vt hoꝛtat᷑ apo
ſtolus ad Gala.v. Terciꝰvero calix eſt male⸗
diccionis ⁊ ire dei.de quo dici᷑ Apoc.xvj.Date

ei calicẽ idignatiõis ire dei.⁊ Hiere.xlviij. Ine⸗

bꝛiate eum calice ire del. ⁊ de hoc calice dat deꝰ
potũ impenitẽtibo pctõꝛibo qui credũt huic fal⸗

ſo ꝓphete.l.carni ⁊ ſenſualitati ↄſulenti nõ age⸗

re penitentiam. .
Abet quoq; deꝰ tres alios calices poſt
bõac vitã.q̊ꝝ pꝛimꝰeſt plenꝰvino mero:⁊
iſte eſt celũ in q̊ eſt pura glia btõꝝ. ⁊ de
ipᷣo bibũt aie ſanctoꝝ q celeſti głi

a iebꝛiant᷑.iu/

xta illð Ps. Inebꝛiabũt᷑ ab vbertate domꝰtue
⁊ coꝛrente voluptatis tue potabis eos. Quib

deꝰ poꝛrigẽs hũc calicẽ mere głie ait illð Can.v.
Bibite amici mei ⁊ inebꝛiami chariſſimi. Calix
vero ſcðs eſt plenꝰvino mixto:⁊ potat᷑ i purga⸗
toꝛio in q̊ bibũt iũli qui habẽt aliqͥd purgandũ
cũ exeunt de hac vita. Locus em̃ purgatoꝛij ðꝛ
calix vini mixti:qꝛ ibi eſt cõſolatio de ſecuritate

7

glie cõſequẽde:⁊ de viſitatiõe angeloꝝ.ſʒ eſt de⸗

tate:⁊ anxietas de ipᷣu 8 latio
pena mixta cũ gra.vñ illi qᷣ eſt ĩ purgatoꝛio di ⸗/

LXXXI

ſolatio de pene acerbitate? de demonũ vieni

pius glie dilatiõe. Itẽ ibi eſft
ci põt illud Eſa.j. Uinũ tuũ mixtũ eſt aqua.?⁊ ö
ipo ait aplus.j.ad Coꝛin.iij. Ipe ſaluus erit.ſic
tamen quaſi perigngngnenm.—
Erclꝰ vero calix eſt plenꝰfece:⁊ iſte eſt in?
t fernin qͥ bibẽt aie in pcœtõ moꝛtali dece⸗

Aentes que credẽtes ipi falſo ꝓphere no

luerũt facere penitẽtiam. In cloacã em inferna,
lẽ plenã putredine ꝓijcient᷑ poſt iudiciũ vniuer
ſale omnes feces elementoꝝ. Item oẽs alie im
mũdicie ⁊ feces.Sunt aũt ſex q in hac vita ap⸗/
petunt᷑ ab boib:⁊ habẽt feces ſuas ſq; pulchꝛi ⸗
tudo ſanitas:gaudium: vita: lux:⁊ diuitie. Fex
auteʒ pulchꝛitudinis eſt feditas:⁊ defoꝛmitas
acturpitudo fex ſanitatis eſt ifirmitas.fex gau
dij eſt doloꝛ ⁊ triſticia.fexvite eſt moꝛs.fex lu
eſt tenebꝛa. fex vero diuitiarũ eſt pauꝑtas.De
igit᷑ poſt reſurrectiõeʒ leuabit vinũ de fece:⁊ to⸗
tum vinuʒ purum ſq; pulchꝛitudinẽ ſanitatem
gaudiũ:vita:lucẽ ⁊ diuicias:et oia bona ponet
in calice bõꝝ:ð quo ipᷣe ait ps.xxij.Et calix me
us inebꝛiãs qᷓ; pclarus eſt. Feces aũt ideſt tur⸗
pitudinẽ:infirmitatẽ doloꝛem moꝛtẽ tenebꝛas
⁊ pauptatẽ in cloacam pꝛoijciet ifernaleʒ. Et de
iſto calice potabit igbos qui fidẽ dederunt huic
falſo pꝛophete:⁊ tunc poterit dici vnicuiq; dã⸗
nato illud Hiere.l. Bibiſti de manu dñi calicẽc
ire eius:⁊ vſq; ad pꝛofundũ calicis ſ. opoꝛis bi

biſti: ⁊ potaſti vſq; ad feces. De iſtis autcẽ tribdb
calicibo ait ꝓpheta ps. xxiiij. Calix in mann do

minivini meri plenꝰmixto.Et inclinauit ex hoc
in hoc.qꝛ in ſcðᷣo calice penalitatis penitentie
vel martyrij atq; auſteritatis vite:⁊ purgatoꝛij
immiſcuit cõſolationẽ ſue gratie.vnde bibẽtes
de ipo calice poſſunt dicere deo cũ pẽ. Scom
multitudinẽ doloꝝ meoꝝ in coꝛde meo cõſola
tiones tue letificauerũt aiam meõ. Sequit᷑ Da
uid in pꝛedicto PS.lxxiiij. Neruntamẽ fex eiꝰ
non eſt exinanita:bibent omnes peccatoꝛes ter
re.⁊ hoc quo ad tercium calicceom. „
Ercius aũt falſus ꝓpheta eſt mundus
cq ꝓphetat de pñti. Cũ ei in ſe hẽat tria.ſ.
ↄcupiſcẽtiã carnis ⁊ cõcupiſcentiã ocu
loꝝ ac ſuꝑbiam vite:vt ðꝛ.j. Joh.ij.ſuadet hoĩ
vt iſta diligat q;diu viuit. Sed eſt falſa ſuaſio:
quia ipſe mundꝰcito deficit homini quãtũ ad

oia pᷣdicta. Pꝛopter qðᷣ hoꝛtat᷑ apłs.j. Joh.ij.

di. Nolite diligere mundum:neq; ea que in o
ſunt:quia mundus tranſit ⁊ cõcupiſcentia eiꝰ-.
7.].ad Koꝛ. vij. Tempus bꝛeue eſt. Pꝛeterit em̃
figura mundi huius.qð oſtenditur Naum.ij.

vbi ſuperbis moꝛiẽtibo deriſoꝛie dicitur. Sta ⸗

te ſtate:ideſt vos qui cõſueuiſtis tam potenter
ſtare modo ſtate:ideſt flatũ ⁊ ſpũm ↄtinete ⁊ in

mũdo remanete ſi poteſtiſ:? ſubdit᷑iam nõ eſt

qui reuertat᷑:ideſt qui ad vitã poſſit redire poſt

Bermo

moꝛtẽ.Deinde pheta ibidẽ alloqᷣt uaros mo
nẽtes di. Diripite argentũ:diripite auꝝ:q̃ſi di⸗
ceret. Ad regionẽ ignotaʒ ꝑgitis de veſtro auro
⁊ argẽto poꝛtate vobiſcũ ſi poteſtis.Et poſtea
ſubdit. Mõ eſt finis diuitiaꝝ ex oib vaſis deſi⸗
derabilibo.i.moꝛs q; eſt finis hois:nõ eſt depu/
tata ad diuitias deferẽdas:nec ad vaſa argetea
⁊ aurea aſpoꝛtãda.Quid aũt fiet de ipᷣo auaro
ſubdit. Diſſipata eſt.ſ.eiꝰſubſtãtia a parentibo:
ſciſſa eſt.ſ.eiꝰaia a demonibo.dilacerata eſt.ſ.eiꝰ
caro a vermibo. Deinde alloquit᷑ delitioſos di.
Coꝛ tabeſcẽs ⁊ diſſolutio geniculoꝝ:⁊ defectio
in cũctis renibo. Hoc eſt:vos delitioſi qui ha⸗

buiſtis coꝛ tã letũ:habebitꝭ uũlð acerbitate pe⸗/

naꝝ plenũ:a qͥb erit tabeſceſ ⁊ ſtupidũ.Et qui
babuiſtis genua nõ ĩfirmata a ieiunio ſʒ ipin⸗
ſuana pᷣ nimio cibo:habebitis ea laſſa ⁊ diſſo⸗
luta pᷣ nimia fame ⁊ eſurie ĩ iferno.Et qͥ habui⸗
ſtis renes inflãmatos igne male cõcupiſcentie
habebitis eos ↄſumptos igne gehẽne. Deinde
ponit qͥd fiet de oĩb caʒ ſuꝑbis qᷓ; auaris:⁊ de
litioſis di.Facies eoꝝ quaſi nigredo olle.Oẽs
em̃ habebũut facies nigras pᷣ nimia ignis adu⸗
ſtione:nigrioꝛes pᷣ nimia famis attenuatiõe:et
nigerrimas pꝛe nimia ifernalis fumi obfuſca⸗
tiõe. Quartꝰ ꝓpheta falſus eſt malꝰpᷣdiccatoꝛ
adulterãs verbũ dei:demulcẽs aures populi⁊
ci adulãs ⁊ eũ nõ repᷣhbẽdẽs Hiere.v. Stupoꝛ
2 mirabilia facta ſunt in terra ꝓphete ꝓphetaue
runt mendaciũ:⁊ ſacerdotes applaudebãt ma
nib ſuis:⁊ ppłs meuſ dilexit talia. Pꝛopterea
admonet deꝰ dicẽs Eſa.iij. Popule meꝰqui te
btm̃ dicunt:ipᷣi te decipiũt.Et Hiere.xxvij. ait.
Nolite audire verba ꝓphetarũ dicentiũ vobis.
MHõ ſᷣuietis regi babylonis:qꝛ mendaciũ ipᷣi lo
quunt᷑ vobis Eʒechie.xiij. Quaſi vulpes in de
ſerto ꝓphete tui hieruſalẽ.Et Hiere.xxiij.iteruz

ait. In ꝓphetis hieruſalẽ vidi ſiłitudinẽ adulte

ratiũ:⁊ iter mẽdacij:⁊ cõ foꝛtauerũt man?ꝰpeſſi⸗
moꝝvt nõ cõuerteretvnuſqᷣſq; a malitia. ſua fa
cti funt mihi oẽs vt ſodoma:et habitatoꝛes eiꝰ

q̃ſi gomoꝛra:⁊ ab eis egreſſa ẽ pollutio ſuꝑ oẽʒ

terra. Nolite ò audire vba ꝓphetaꝝ qͥ ꝓpherant
vobis ⁊ decipiũt vos.Uiſionẽ de coꝛde ſuo lo⸗

quunt᷑ nõ deoꝛe dñi.Dicũt his qui blaſvypbema
bæãt:pax erit vobis:⁊ oibus qui abulãt in pꝛa⸗
unitate coꝛdis ſui:nõ veniet ſuꝑ vos malũ ⁊ ecce

turbo dñice ĩdignatiõis egrediet᷑:⁊ tempeſtas
erũpẽs ſuꝑ caput impioꝝ. hec ibi. Oẽs igit᷑ iſti

ꝓphete ſunt falſi ⁊ ſtulti ð qᷣbꝰ ðꝛ Treñ.ij. Pꝛo

phete tui viderũt tibi falſa ⁊ ſtulta:nec aperie⸗

baãt iniqᷣtatẽ tuã vtte ad pniaʒ ꝓuocarẽt. Uide⸗
bʒãt aũt tibi aſſũptiões falſas.Et Eʒechie.xxij.

5p:. Pꝛophete eisliniebãt euʒ abſq; tepamento
videntes vana: ⁊ diuinãtes ei mẽdacu’ũ. S

Uintꝰ ppheta falſus ẽ qͥlibet malꝰxpᷣia
nus. Oẽs em̃ mali xpᷣiani ſũt falſi ꝓphe⸗
te. veſtimẽta aũt ouiũ qᷣb ſe induũt ſũt

deo ac angelis multũ placent.

opa qᷓ de gĩe bonoꝝ facũt:qᷓ qꝛ i moꝛtali pœs
faciũt nihil eiſ ꝓſũt ad ſalutẽ. Sũt em̃ reſpectu
opꝑuʒ q̃ fit i charitate ſicut hõ pictꝰ vel moꝛtuꝰ

reſpectu veni ⁊ viui.Et ſicut lignũ putridumin
nocte lucidũ reſpecuu vere lucis q̃ tñ oꝑa in die
iudicij putrida apꝑebũt.iuxta illud.j.ad Coꝛj.

iiij. AKluminabit abſcondita tenebꝛaꝝ. Itẽ ſunt

ſicut auricalcũ ⁊ plumbũ reſpectu veri auri.vñ
Berñ.ait.Meliꝰeſt pallẽs auꝝ qᷓ; fulgens au⸗

ricalcũ. Itẽ ſunt ſicut floꝛes reſpecu frucuum
Et ſic̃ hoò ð oĩbo floꝛibo vniꝰviridarij nõ poſſet

refici ſemel:ſic de qͥ buſcunq; talibo oꝑibus nõ
poſſet ad momentũ paradiſi dulcedine ſatian
Sicut aũt floꝛes fructꝰ ꝓducũt ſic talia oꝑa ſe

pe ad gram diſponũt.Et ſic floꝛes vineaꝝ bu⸗

fones fugãt:⁊ dñm vinee recreãt:ſic talia oꝑai

quãtũ diſponũt ad gram dyabolo diſplicent ⁊
Ertꝰfalſus ꝓpheta eſt oĩs hereticꝰvt in
s quit Oꝛigenes ſuꝑ Matth. Heretici eĩ
ſunt falſarij lr̃faꝝ regaliũ:nã lr̃as ſũmi

regis.i.ſacrã ſcripturã falſificãt ⁊ male exponũt

quã dei filius ꝑ qnq; bullas.i.ꝑ qͥnq; vulnera

ro boꝛauit q̃̊s bullas ipᷣi falſificant dũ xpᷣm nõ

vere paſſuʒ ſʒ fantaſtice fuiſſe affirmãt.De qͥb
falſis ꝓphetis ſaluatoꝛ tria tãgit in vbis pᷣalle⸗

gatʒ. Pꝛio eoꝝ fraudulẽtiã cũ ait. Ueniũt ad

vos iveſtim̃q ouiũ.Iſta ãt veſtꝭ ouina ẽ triplex
Pꝛia eſt ſimulata locutio.lupꝰem̃vt ðꝛ in li.de
gialibo aliqñ fingit vocẽ canis:vt nõ lupꝰ ſij ca
nis eſſe credat᷑. Canes vero dei ſunt pᷣdicatoꝛes
q hñt linguã medicinalẽ.iuxta illð ps.dicentis
do. Lingua canũ tuoꝝ ⁊c̃. Heretid ãt aliqñ fin
gũt ſe hr̃e vᷣba pᷣdicatoꝝ dicẽtes aliq̃ vera:vt ſic
trahant ad falſa. iuxta illud ad Ro. xvj. Per
dulces ᷣmões ⁊ bñdictiões ſeducũt coꝛda ino
cctiũ.Et iõ Apoc̃.ix.aſſimilant᷑ ſcoꝛpiõibi:qꝛ in
facie.i.in pᷣncipio dicũt vᷣba blanda ſʒ in cauda
pũgunt:qꝛ ĩ fine dicũt vᷣba venenata:vñ Aug.
ait. Ueſtimẽta ouiũ ſũt vᷣba blãda. Gloſa vero
ſuꝑ Mat. dicit. Heretici q̃daʒ pietatis veſte te
cti venenato aio ſunt rapaces vt lupi. U
Ecũdaveſt ẽ ſimulata ↄuerſatio:qꝛ pᷣtẽ

s dut magna maſuetudinẽ.Dr at in li.de

aialibo:ꝙ lupꝰaliqñ emittit voces hũa

nas:vt nõ lupꝰſʒ hõ videat᷑.Et ſilr heretici pᷣten

dũt ſe hr̃e ꝓuerſationẽ hũanõ.i.humilẽ ⁊ man⸗
ſuetã.hõ em̃ naturałr eſt aial mãſuetũ:rõnale⁊
moꝛtale.hereticivero mãſuetã diſcretionẽ ⁊ de

ſideriũ moꝛiendi ꝓ xpᷣo ſimulant:⁊ ideo aſſimi

lantur ſepulchꝛis exteriꝰ depictis ⁊ iĩtus fetenti

bus ⁊ turpibus Matth.xxij.

Ercia veſtis eſt ſimulata oꝑatio:qꝛ per
t ieiunia oꝛationes:⁊ elemoſynas:ſuam
malitiaʒ tegunt. Legitur autẽ in libꝛo
de aĩalibo:ꝙ lupus ſubtus folia virentia ſe ab
ſcondit vt oues venientes ad ea carpendũ rapi
at ⁊ occidat.folia aũt virentia ſunt ſccõꝝ viroꝝ

(ontüt dii

8
. 1

open ſichnm⸗
Cglantiun

u
gomſpehi,

Ttipnſin
fenitndlcin

aihn⸗
4 dcl
(po
ſihoſtnramn

b,llloiul
urareͤlnt
aanigts

ncßinenbürt

ectti inn
o lanateszdn

dbllgyranmn

eohenonh
(odisd⸗
drdenoſ
Daſtorc.

ſecanes da
fealſſer doꝛ
hiti decuie
gaanui.
uſe i
nih mlarol
hoiteflaudob./
ſockinane i,

usfuckune

opon
1 Ifuann
goſaun
ftunpans:
otugedic
itchlüͤ mie
ſindhosd
nscſſe mẽ
ni seſt
litllg que
Cmninanöifage
utſauare )
cglonngage⸗
uangunen
Klli krinsd⸗
egguetus
Minen
6 (dam
aſack
Ppakkmüpen
ſediludrit,
Uncerenoi
Vh Etlöni
Dbirtsckten
gltacauſe⸗fe
angon
Mtapacenan
Nficesſr,

*

Folin LxxXNXII

nd operg in charitate faca: ſub quibo heretid ſe ab M[Mirrha ⁊ gutta ⁊ caſſia a veſtimentis tuis ⁊c.
☛ fſcondit. dum hec cadẽ faciunt vt ſimplices de/· Ab iſtis em veſtimẽtis fluit gutta id eſt lachꝛy⸗
hii N lpiant.iuxta illud.ij. Chimo.iij. Habẽtes qui / ma cõpũctiõis:gutta em eſt ſpecies aromatica
lume dem ſpec pietatis: vᷣtutẽ aũt eius abnegates. que lachꝛymas ſtillat.Fluit etiã caſſia.i.pudoꝛ

Et ideo aſſimilant᷑ veneficis qui dũ venena of / ↄfeſſiõis.Caſſia em habet folia purpurea: ⁊ ſi⸗

h ferũt melle iuoluũt. vgnitficat pudoꝛẽ ↄfeſſiõis.Fuit quoq; mirrha.
ir Ecuũdo ponit ſaluatoꝛ eoꝝ ſeuitiã dum id eſt laboꝛ ſ atiſfactiõis:vbi multiplex amaritu
runnmn 8 dicit. Intrinſecꝰ aũt ſũt lupi rapaceſ:qð do notat᷑ Et qꝛ hypocrite fingũt ſe aliqũ lachꝛy
fin erpdponit glo. vl ſpualr coꝛrumpẽdo:vel mas fundere:⁊ ofeſn ionẽ pmere:ac ſatiſfactionẽ
enßan ſi poſſunt coꝛpaliter ꝑſeqᷓndo vt patuit in arrio facere:iõ difficiliter cognoſcunk. B
ami ſe uuiiꝰↄſilio oẽs epᷣi catholic in exiliũ fuerũt miſi·· Iclit tñ Chꝛib.ſuꝑ Mattheũ: ꝙ lupus
Gu 1 vt vix tres iuenirent᷑ qui fidẽ defenderẽt:de quo d tectus pelle ouina ꝑ tria cognoſci᷑. Pꝛi
4iading dixerat apłs. Ac. xx. di. Scio ꝙ poſt diſceſſuſ) mo . actũ qꝛ ardẽtibo moꝛdet:ouis vo
ricnlgon meuũ intrabũt in vos lupi rapaces nõ parcẽtes neminẽ moꝛſib ledit. Scðo ꝑ vlulatũ: qꝛ ver⸗
iesſiend gregi ⁊c. Cõtra tales aũt lupos neceſſarij ſũt ca ſus celũ vlulat:ouis vero verſus terrã.Lercio
Wirſe lron nes latrãtes:vñ refert Pecrꝰcomeſtoꝛ: dum paſtũ qꝛ carnib delectat᷑:ouis vo herbis pa
bdihlanr Pbilippꝰrex macedonũ obſideret athenas: di/ ſcit᷑. Uñ hedus aliquo iſtoꝝ modoꝝ cognouit
2 xlt athenienſibo. Date mihi decẽ oꝛatoꝛes quos lupũ:dicẽs vt refert Eſop us. Rimula q̃ video
ickdis danedn erx vobis elegero:⁊ ↄfederatꝰ recedã. Cui reſpon te doceteſſe lupũ.Et eodẽ mõ ipſi hypocrite co/
Dndcherdi dit Demoſthenes pꝑitiſſimꝰoꝛatoꝛ. Lupi dixert gnoſcunt᷑. Pꝛimo ꝑ actũ qꝛ bonos moꝛdent et
Ngüni iufn paſtoꝛibo. Tota cauſa diſcoꝛdie int᷑ nos ⁊ vos els detrahũt: de quibo ait Paulus ad Gala.v.
iicietnaeche ſt canes. Date nob canes ⁊ amicerimꝰ Qð cũ ꝙ ſi iuicẽ moꝛdet ⁊ comeditis:videtene abiui⸗
RM feciſſẽt:doꝛmiẽtibo paſtoꝛibo lupi in gregẽ ad li / cẽↄſũmami. Ille em̃ qͥ moꝛdet ꝑtẽ ſubtrabit et
lifaant dnt, bitũ deſeuierũt. Ex qͥ ptʒ magnũ periculũ eſt ꝑtẽ relinqᷣt:⁊ ſiliter aliqũ detractoꝛ ĩ ꝑte laudat
Kacimmirde qñ canes:id eſt pᷣdicatoꝛes gregẽ deſerũt vł la⸗ ⁊ in ꝑte vitupat.Ille vo qͥ comedit obũ maſti/
iein tbs⸗ trare negligũt:de qͥb dici᷑ Eſa.lvj.Canes mu/⸗ cat ipᷣm ⁊ ſibi incoꝛpoꝛat. Et ſiliter multi cõtra
iiait Uani⸗ Inõ valetes latrare. Sicut em manſuerudo in alioꝝ vicia murmurãt: ⁊ tamẽ eadẽ faciendo ſi⸗
wouins ini Hoie eſt laudabilis:⁊ ira vituꝑabilis:ſic ecouer bi incoꝛpoꝛãt. Ille aũt qͥ ↄſumit:nec ð pelle nec
— ſo eſt in cane. vñ Dyoniſiꝰ ait. Maſuetꝰ in om⸗/ de carne:nec dẽ oſſe aliqͥd dimittit:⁊ ſiliter ple⸗
tantöͤlyf nibus facꝰcanis iꝗ nõ eſt canis. Z niq; ſunt qui ↄdenat vitã:fam:⁊ ↄſcientiã alio
irdlin Erco ponit ſaluatoꝛ eoꝝ notidã cũ ait. rum. Scdo cognoſcunt᷑ ꝑ voces. vnde Chꝛyf.
tuilö pdin fructibo coꝝ cognoſcetis eos. õ em̃/ vbi ſupᷣ ait. Qui vocẽ humilitat ⁊ vere cõfeſſio⸗
–— cognoſcunt᷑ a veſtunẽtis ſimulatis ſed nis emittit ouis eſt. Qui vo ↄ veritatẽ blaſphe
amdardnt a fructib apertis:qͥ ſunt tres. Pꝛimꝰeſt doccri mãs vlulat ↄtra deũ:lupus eſt.iuxta illud ps.
irdl dan na peſtifera:qꝛ dicũt diabolũ eſſe creatoꝛẽ om/ Iniqtatẽ in excelſo locuti ſũt. Tercio co gnoſcũ
4 Non niũ viſibiliũ:⁊ młta alia talia diabolica ⁊ ꝑuer tfurꝑ cibũ:qꝛ boni paſcunt᷑ herbis virẽtibo.i.cc⸗
ſiugcitninj ſa. Kõtra quos dicit᷑. Job.xiij. Oſtendã vos fa leſtibo amenitatibo:mali aũt carnalib volupta
mnlſuniihu bꝛicatoꝛes eſſe mẽdacij ⁊ cultoꝛes puerſoꝛũ do tibus.iuxta illud ad Roma. viij. Qui in carne
tunilail gmatũ.Scðs eſt ſimulata vita. Multũ em̃ in ſunt q carnis ſunt ſapiÄit. S
mmnnn 3 tendũt illis ꝑ que poſſunt reputari ſancti:ſiuut Sſimilat᷑ ;̊ᷓ hypocrita lupo ꝓpter rapa⸗
ua Gol⸗ exterminatiõi faciei ⁊ ꝓlixitati oꝛationum:ſicut a ctatẽ.vñ Pꝛudẽtiꝰinqᷣt. Latitatlupus
3 gams eſt teſtat᷑ ſaluatoꝛ Matchei.vj.⁊.xxiij. Cercus o oeꝛe cruẽto Lacteolã mẽetiꝰouẽ:ſub velle
rlud. eſt ꝓles impia:qꝛ oẽs credẽtes ab eis geniti ſüt re moli:⁊ Gꝛego.in moꝛa.ait. Hypocrita iuſtꝰ
1ueranggn vſurarij:piun:⁊ mulcis ſceleribo pleni. Sapiẽ⸗ elſſe nõ appetit ſed videri.Et iccirco raptoꝛ eſt:qꝛ
nni Drine tie.iiij.Ex iniqͥs oẽs qͥ naſcunt᷑ filij teſtes ſüt ne cũ iniq̃ agat de ſctitate deſiderat venerari:⁊ lau
mittit Mnniꝗd quicie aduerſus pareétes. A dQẽ vite rapit aliene.Nõ ſolũ aũt appellati ſũr lu⸗
Sfirberaßen FEeyptimꝰfalſuſ ꝓpheta eſt hypocrita ⁊ iſte pi hypocrite qꝛ rapiut ſunłatioib ſuis laudes
ibonmleinin s eccliam piculoſe impugnat. Olim enim quas nõ merent᷑:ſed etia ꝓpter rapinã elemoſy⸗
mivairim paſſa eſt bellũ tirannoꝝ: ſed illud viceot naꝝ q̃s oñſiõe ſanctitatꝭ a ſimplicib extoꝛquẽt
z diarnonen batienciã.patit᷑ etiã quotidie bellũ hereticoꝛũn: Et ideo excamat Saluatoꝛ Matchei.xxiij. Ue
anr.rGee ſed illud viot ꝑ ſapiẽtiã. Bella aũt hypocritaꝝ vob ſcribe ⁊ phariſei:qͥ comedi domos vidua
Gs :ls in vincere nõ põt qꝛ eſt occultũ domeſticũ ⁊ inteſti rũ oꝛones lõgas oꝛstes. „ O
. nũ.Et iõ pᷣmiſit dñs.attẽdite.Suꝑqͥᷣ ait Chꝛiß. Sſimilant ctiã ſimie de qᷓ dicũt phi na⸗
mopre Vbi res eſt certa reſpicit᷑:vbi aũt eſt incerta atte a turgles ꝙ licqʒ nullũ aial ſit magꝭ fimle
moſutl qit᷑iſ.caute ↄſiderat᷑ Induũt em ſe hypocrite voe, homi in exterioꝛibo:tñ intꝰ eſt mag dil/
ur in/ ſtu ẽtis ouiũ.ioꝑibo vᷣtuoſ. oꝝ:intꝰ aũtc ſunt lu ſimile.Sic hypocrita exterꝰangelus viget: in/
lunm pi rapacen:qꝛ malo nio hec faciũt. Cel põt dia terius vo eſt diabolo ſimilis. Ie aſſilant ſtru⸗
aſen fideles ſũt veſtimẽta xpᷣi dicẽte/p ha ps.xliiij tiõi de q̊ dicit᷑ Job.xxxix. Penna ſtrutõis ſumi⸗

ub

*

Bermo

lis Eberodij? accipitrj. Suꝑ q̃ vba iqt Greg.

ꝙ accipiter ⁊ herodiꝰ reliq̃s aues ſui velocitate
traſcendit. Strutiõis aũt pẽne eoꝝ ſimilitudi
nẽ bʒ ſedvolatꝰ eoꝝ ſiłitudinẽ nõ habet.ꝗ terra

em eleuari non valet:⁊ alas quaſi ad volandũ
erigit:ſʒ tñ nũqᷓ; a terra ſe volõãdo ſuſpẽdit. Ita
ſunt oẽs hyocrite:qui dũ bonũ ſimulãt:apꝑen
tiã qͥdẽ ſctitatis habẽt ⁊ q̃ſi alas excẽdũt.ſʒ veri
tatẽ ſctẽ actiõis nõ habẽt:⁊ vicioꝝ pondere gra
uati nullatenꝰa terra ſubleuant᷑.hec ille.Aſſuni
lant᷑ etiã vulpi.vñ Alexã.de ales ſuꝑ Ps.lxij.
ponit decẽ ⁊ octo cõꝑatiões hypocrite advulpẽ

ſupꝑ illa vba.ꝑtes vulpiũ erũt.Sʒ dimiſſis mł

tis cauſa bꝛeuitat dico hypocritã aſſiłari vul⸗
pi:qꝛ ſicut vulpes foueas hñt Matchᷣ.viij.ita
hypocrite meretrices in occulto Pꝛouerb.xxiij.
Fouea ꝓfunda meretrix.Et ſicutvulpes nõ va
dũt via recta ſʒ ꝑ anfractꝰ:ita hypocrite:de qͥ b
ðꝛ Pꝛouer.ij. Quoꝝ vie ꝑuerſe ⁊ ifames greſ⸗
ſus eoꝝ. Et ſicvulpes hñt caudã magnã ⁊ pilo
ſaʒ:ita hypocrite pꝰſe trahũt magnã comitiuã

diuitũ huiꝰmũdi.iuxta illud Eſa.ix. Pꝛopheta

docẽs mẽdaciũ ipᷣe ẽ cauda.Et iõ ðꝛ Eʒe.xiij.c.
Quaſivulpes in depᷣto ꝓphete tui erãt. Siẽc etiã
caro vulpis mali ſapo: eſt:?⁊ comedi? p poda
gra quã patientes ifirmitatẽ iũcturaꝝ bñt. Ita
carentes charitate qᷓ eſt vinculũ aioꝝ.i.pctõꝛes

bypocriſi paſcunt᷑:q ẽ b a dyabolo iuent?: de
q̊ Ps.ait.Dediſti eũ eſcã ꝓplłlis ethiopũ. Lales

em̃ ſine charitate exiſtẽtes fauẽt ipᷣis hypocritis
⁊ eis ↄfitent᷑ q̃ſi ab eis podagra aie ſue debeat
ſanari.Et ſic̃ vulpeſ i taxi fouea ſtercoꝛa ꝓijcit:
qbo odoꝛat taxꝰab ea recedit.ſic hypocriſis cõ⸗
tamiatiõe aĩa ĩfeca ſpũſſctũs recedit ab illa.iu
xta illð Sapie.j. Spũſſanccꝰ diſciplie effugier
fictuʒ:⁊ ſic vulpes ſe in terrã ꝓſternit ⁊ moꝛtuã
eſſe ſimilat vt auiculas decipiat ⁊ comedat:ſic
hypocrita ſe auſteꝝ ⁊ moꝛtificatũ onditvt młi⸗
ercłas maxie ðuotas ac ðᷣmiſſas ſub ſpecie ſctĩ
tatis decipat:⁊ ad moꝛtifera facinoꝛa attrahat.
Jõ inqͥt Oꝛatiꝰin poetria.Nũqᷓ; te fallat aĩ ſub
vulpe latẽtes. Icẽvulpes eſt aial doloſũ.Et ſiłr
bypocrita.De q̃̊ Eccłi.xix.ðꝛ. Interioꝛa eiꝰple⸗

na ſunt dolo.Et iõ hypocrite inqͥt Perſiꝰ. Pel⸗

liculã veterẽ retines ſʒ frõte politꝰ Aſtutã rapi⸗

do ſᷣuas ſub pectoꝛe vulpẽ. Uulpes etiã valde

deſtruunt vineas. Jõ ðꝛ Cañ.ij. Capite nobis
vulpes paruulas:qᷓ demoliunt᷑ vineas. Et de
hoc hr̃ exemplũ. Judicũ.xv.ð trecẽtiſ vulpibo a
Sãſone ĩſimul ligatis que deſtruxerũt ſegetes
oliueta:⁊ vineas philiſtinoꝝ.Sic q̊ʒ hypocrite

ðſtruũt vineã dñi que eſt ecdleſia.Ait em Aug.
in.c.nemo.lxxxiij.di.Nemo nocet ampliꝰi ecdle

ſia dei:qᷓ; qui ꝑuerſe ages nomẽ vel oꝛdinẽ ſan⸗
citatis vel ſacerdotis habet.

Xcũ hac ſnia ↄſonat dictũ Tullij in. j.
ede officijs dicẽtis.Lotiꝰ iniuſtitie nulla
capltalioꝛ ẽ qᷓ; eoꝝ qͥ cũ maxie fallãt id

EuEuüue.¾+ꝰ
h

agũt vt boni viri eſſe videãt᷑. De talibo aũt mul

ti reperiunt᷑ de qͥb inqͥt pᷣs.j. Elencoꝝ. Qui⸗

buſdã eſt magis oꝑepᷣcium videri eſſe ſapiẽtes

qᷓ; eſſe ⁊ nõ videri. Ideo inqͥt Seneca ad Luaol
lũ.Qð loquimurſentiamus:ↄcoꝛdet ſermo cũ
vita.Et iterũ ad eundẽ. Multo magis ad rem
ꝑtinet qualis tibi:qᷓ; q̃lis alijs videaris.Et be⸗

atus Ambꝛo.in. ij. de officijs. c.ix.ait. Quales

haberi volumꝰtales ⁊ ſimus. Inqͥt em̃ Augu.

ſuꝑ ps.lxiij.Simulata eqᷣtas nõ eſt equitas:ſ-

duplex iniquitas:qꝛ ⁊ iniquitas eſt ⁊ ſimula⸗

tio.⁊ Chꝛyſ.ſuꝑ Matctheũ ait. Nulla res ſic ex/

terminat bonũ ſicut ſimulatio. Nam malũ ſub

ſpecie boni celatũ dũ nõ cognoſcit᷑ nõ cauet᷑. Et
in hoc ſenſu loquit᷑ glo.ſuꝑ Eſa.xvj.c.dicẽs.Le

uius eſt aꝑte peccare qᷓ; ſanctitatẽ ſimulare.Jõ

dicit᷑ Eccłi.j.Ne fuerꝭ hypocrita in ↄſpectu dni
vt em̃ ſcriptũ eſt Job.viij. Spes hypocrite pxri
bit. Et.xx.eiuſdẽ lib.c.dicit᷑. Gaudiuʒ hypocrite

ad inſtar punccti.Et ideo eſt ſemꝑ timidus ⁊ pa
uẽs maxĩe tꝑe moꝛtꝭ.iuxta illð Eſa.xxxiij. Poſ⸗
ſidet tremoꝛ hypocritas.Ois ̊ hypocrita eſt ne

qᷓ Eſa.ix.Et ↄgregatio hypoc:tte ſterił erit. Job

xv.Et in cõſpectu dei non veniet oĩs hypocrita.

Job.xiij.vt em̃ dicit᷑ in ꝓuerbijs ſapietũ. Ma
lus vbi bonũ ſe ſimulat peſſimꝰeſt.⁊ in.S.item

taciturnitas.de peni.di.j.ſcriptuʒ eſt. Species

ſuꝑbie eſt velleſe iuſtũ videri qui peccatoꝛ eſt:et

hic hypocrita eſſe cõuincit᷑.⁊ in.c.nolo.xij.q.j.in

quit Augu.Quicũq; hypocrita eſt: moꝛtuꝰ eſt:

ſcilicet q̊ ad deũ.Et idem in lib.Enchiridiõ ait.
Omne malũ oꝛdinat deus in bonũ: bypocrita
aũt bonũ opus ꝑ malã intentionẽ defoꝛmat: et

quaſi ↄuertit in viciũ.Ab hoc aũt hypocriſis vi
cio tãto diligẽtius cauere debemꝰ q;to eſt caue⸗

—

re difficilius:⁊ cõmittit᷑ frequentiꝰ. Ait em̃ Hie

rony.lib.ij.ↄtra pelagianos.Quãuis alijs vici⸗

is carere valeamꝰ:hypocriſis maculã nõ habe⸗

re aut nulloꝝ aut paucoꝝ eſt.

Eptima ſupbie filia eſt ptinacla ⁊ obſti
8 natio q̃ a ſuꝑbia ꝓcedit vt ait Gꝛego.in

paſtoꝛali.Eſt aũt ꝑtinax ille qui ita ſuo
ſenſui firmiter heret:vt nemini valet acquieſce⸗

re:ſed ſequaturꝓpꝛias opiniones⁊ ludicia ſpꝛe/
tis cõſilijs ſapientũ ⁊ amico ꝝ.e igit qͥs ſit ꝑti

nax debet tria pꝛincipalr obſeruare. Pꝛimũ ẽ il

lud qð ſcribit᷑.in.c.ne innitaris.ð cõſti.vbi dici᷑

Ne initaris pꝛudẽtie tue.pꝛudẽtie aũt ſue inni/
tit᷑:qui ea q̃ agẽda vel dicẽda vident᷑ patrũ ſen⸗

tentijs anteponit. Scðm eſt vt ab his q̃ ceꝑat
credes eſſe bona ſi poſtmodũ cognoſcat eẽ ma⸗
la ſe ſubtrahat.Scpᷣtũ eſt em̃ ĩ.c.diffinitio.xxij.

q.iiij.Diffinitio ĩcauta laudabiłr ẽ ſoluẽda:nec
eſt pᷣuaricatio ſed temeritat emendatio:hecibi.
Terciũ eſtvt q̃ntũcũq; hõ ſit ſapiẽs:in ꝑagẽdis
tñ rebo maxie arduis vtat᷑ matun ↄſilijs.Que
em̃ cũ ↄſilio fiũt:fructu nõ carebũt.l.humanu.

.de legt.l. dubiũ nõ eſt. C,de repu. Ecõtra vᷣo

.

vohetpeiin
Nlierhioin

Pſagll⸗

4 ſco.Hlllß
leitrftſr
ntqbinmge
Fa gre Lhe
retdln
Garterprten
epoſtfuatl ui

ofloregiti
gia dcoratti
ſonciſollionm
lononcuſchl
ſlu grroboi
alnilc hiec⸗
bitin polan
tazcrſcnici
appelaui
apeladan⸗
agcbat. Ve
ſa awerirc⸗
maloꝛiguua
ſporen
lsmarimnd
loronlly iul⸗
ſllacqob his
Vul
dinlid⸗
nohoiet
Codlveli lii
lbitifciüre
ag tgat aa
hrraaſtq nor
leberallfuiril
Aſtiſapteriſſim
but todiollſſi
Mirolio obaꝛ
fijs voda die
Cus magſter. K
bivtnotiſini⸗
futmagnüßlacn
Ademmefucnes
Oerregeridee
hornonodi
müͤbfrniro⸗
mltos cunfi
marimimin
ad loci ebn
minabantd
dmithiceſtdi
noꝛlfice lliſt
nltnre verſus
ie llepege

unch⸗

.
,
N

orin

⸗
KCir. a. U

Noſcknini⸗

Aanjcda
rgriſinln
muinghhuß
esbfhonn

õ

sdrnc

ertekan

dns ni M
naerncke
nucknonck
d Scbnld.

monidctonne

Nüthoglisi

a gockan
6

„

nu egaun
Gineno
narienn
un Pini
dͦdifen
raituin
uninmi
5 i ch
oſar ein
riſolin
mdanob
isinge,
n ,e,
dinlen

Foliũ

Pꝛonuer. xv. öꝛ. Diſſipãt᷑ cogitatiões vbi nõ eſt

ↄſiliũ:vbi aũt fuerint plures ↄſiliarij ↄfirmant᷑

õ ſuꝑ illð Eſa.iij.Coſiliariꝰnõ eſt tibi.inquit

Hiero.Greci poete laudabił ſapie:dixerũt pꝛi
mũ eẽ bem̃ q ꝑ ſe ſapiat:ſᷣm vo qͥ ſapiẽtẽ audi⸗
at qͥ aũtvtroq; caret hũc iutilẽ eẽ tã ſibi qᷓ; alijs
Ea ꝓpter Tobie.iiij.ðꝛ.Cõſiliũ a ſapiẽte ſꝑ req/
re.⁊ Eccłi.xxvij.An oẽm actũ ſta bile ↄſiliũ pᷣce⸗
dat te.⁊.xxxij.eiuſdẽ li.c.Sine ↄſilio nihil facias
⁊ poſt factũ non penitebis:? Pꝛouer.xj.Salo
mon. Erit ſalꝰvbi młta ↄſilia:⁊.xij.eiuſdẽ li.c.qͥ

ſapiẽs eſt audit ↄſiliũ:⁊.xiij.Qui agũt oĩa cum

cõſilio regũt᷑ ſapia.⁊.xxvij. Bonis amic ↄſilijs
aia dlłcoꝛat᷑.⁊ i.aut᷑.hita.C.ne filiꝰꝓ pꝛe.ðꝛ Sa
ientũ ↄſilio mũdꝰillũinat᷑. Qua/ꝓpter lic; Sa
omon eẽt ſapiẽtiſſimꝰↄſiliarios tñ hũit:q̃̊ꝝ cõ
ſiliũ qꝛ roboã filiꝰeiꝰreliqᷣt magnã ꝑtem regni

amilit.vt hr̃.ij. Para.iiij.c.De romaniſ etiã ſcri

bit᷑ in policrato:ꝙ romulꝰcondita roma cen⸗

tuʒ ex ſenioꝛibo ſapiẽtioꝛibꝰ elegit qͥs ſenatoꝛes

appellauit:quoꝝ noĩa lf̃is aureis cõſcribi fecit
appellabant᷑q; pꝛes cõſcripti:quoꝝ cõſilio oĩa
agebat. Heſter q̊ʒ.j.ſcribi:q; ſeptem ſapientes
ſp aderãt cũ rege Aſſuero:ſciẽtes leges ac iura
maioꝛũ:quoꝝ cõſilio cũcta agebat.At cõtra de
Yerſe potẽtiſſimo rege ſʒ ſuꝑbiſſimo refert Ua
leriꝰmaximꝰꝙ bellaturꝰↄtra grecos ↄuocatis
baronib ſuis ait.vos parate obedire ⁊ nõ cõ⸗
ſulere:qͥ ab ipᷣis grecis victꝰ⁊ ↄfuſus eſt. G
CLCLlraua ſupꝑbie filia eſt igratitudo.de q̃
o ðꝛ in li. de moꝛiba medicoꝝ.c.xij. Ingra
tos hoiĩes iflata ſuꝑbia reddit.? Sene/
ca ad ludilũ li.xiij.epłaꝝ:epla.vj.inqͥt. Ingra⸗
tus ẽ qͥ bñficiũ reddit ſine vſura.igratꝰeſt qͥ bñ
ficiuʒ negat qð accepit:ingratꝰeſt qͥ diſſimulat
ingratꝰeſt qͥ nõ reddit.igratꝰeſt qͥ oblitꝰeſt.hec
ille Et raliſ fuit ille ſcolarꝭ diſcipulꝰcuiuſdã ma

giſtri ſapiẽtiſſimi quẽ ipe magiſter ſũme dilige

bat ⁊ ſtudioſiſſime inſtruxerat atq; enutrierat.
Quẽ volẽs ꝓbare vt⁊ eſſet gratꝰde receptis bñ
ficijs quada die dũ ſimul ꝑgerent dixit ei pᷣdi⸗
ctus maglſter. Ecce chariſſime młta bona feci
tibi vt noſti ſi nũc eẽt dei volũtas vt in papã vł
in magnũ pᷣlatum eccłie te tua ſcia ſublimaret
qͥd de me faceres.Ille aũt diſcipulꝰrñdit.¶ DHa
giſter reuerẽde:ego vos nũqᷓ; dimitterẽ ſed illũ
honoꝛẽ vobis reſignarẽ:⁊ ſꝑ vobis ſᷣuirẽ:vł ad
minꝰfacerẽ vos dũm ⁊ magr̃m curie mee. LZũc

ille magiſter ꝑ artẽ magicã fecit venire equites

młtos cum fiſtulis ⁊ tubis:ac auriga aurea ?
maximiſ triũphis.q̊s cũ iterrogaſſet q̊ ꝑgerent

rñderũt.Epᷣs ratiſponenſis defunctꝰeſt:⁊ alter

ad locũ eiꝰſublimatꝰ eſt:⁊ electꝰnoĩe talis:⁊ no
minabant diſcipulũ eiꝰ.qᷣbo rñdit magiſter.O
dñi hic eſt diſcipulus meꝰiſte. Quẽ glioſe ⁊ ho

noꝛifice illi ſuſcipiẽtes in auriga cũ magna ſolẽ

nitate verſus ratiſponã deducebãt. Magiſter

aut ille pedeſter euʒ ꝑ lutũ ſeqᷓns iuocabat di.

LXXXIII

O dñe epiſcope memẽto mei. Ipe aũt ingratꝰ?
obliiꝰoim bñficioꝝ nõ exaudiebat ſuũ magi⸗

ſtru. ꝓpter qð cuʒ calibo honoꝛib deditꝰexulta
ret pᷣdicta illuſio ceſſauit:⁊ ille diſcipulꝰſe in lu

to repꝑit:⁊ ſic de ĩigratitudis vicio ofuſus fuit
Sclendũ ẽ auteʒ ꝙ ille ingratiſſimꝰeſt:qui
mala ꝓ boniſ reddit ð quo ait ſapiẽs Pꝛouer.

xvij. Qui reddit mala ꝓ bonis nõ recedet ma⸗/

lũ de domo ei.⁊ Eſopꝰfabula.viij. Nil ꝓdeſt
ꝓdeſſe malis mens pꝛaua maloꝝ. Immemoꝛ
accepti nõ timet eſſe boni.Et fabula.x. Redde⸗/
re gaudet homo neq; ꝓ melle venenũ. Pꝛo fru
ctu penã ꝓ pietate dolũ. Sicut fecit quidã ſer⸗
pens de qͥ fabuloſe recitat᷑ in geſtis romanoꝛũ:
ꝙ cũ quidã imꝑatoꝛ poſt meridiẽ ad venandũ
equitaret iuenit eũ a paſtoꝛibo captũ ⁊ ad arbo

rem ligatũ. Ipᷣe aũt ſerpens hoꝛribiliter dama

bat.vñ imꝑatoꝛ pietate motꝰſoluit eũ:⁊ in ſinu
ſuo poſuit vt illum calefaceret.ſerpẽs aũt cum
eſſet calefactꝰ icepit moꝛdere imperatoꝛẽ:⁊ ↄtra
euʒ ꝓijcere venenũ ſuũ.Cui ait imꝑatoꝛ. Quid
facis ⁊ cur mihi malũ pꝛo bono reddis.Data
aũt voce ſerpenti ipᷣe rñdit.Qð natura dedit ne
mo tollere põt.Tu feciſti qð in te fuit.ego vero
ſᷣm naturã meã feci:ſꝑ em̃ ero inimicꝰhomini
qꝛ ꝓpter eũ punitꝰſum.illis aũt cõtẽdentibo vo
catꝰfuit qͥdã ph̊s vt iter eos eſſet iudex.Qui ait
De hac cõtẽtione nolo iudicare niſi pus ſerpẽs
liget᷑ vt erat pᷣus:⁊ dñs imꝑatoꝛ ſit liber:et tũc
iudicabo ꝓ vtraq; ꝑte. Ligato igit᷑ ſerpente ad
arboꝛem ait ei Philolophus. Jam es ligatus
ſoluaſ teipᷣm ſi potes ⁊ recedas.reſpõdit aũt ſer
pẽs.Nõ poſſum.Et pv̊s dixiti. Moꝛieris ergo
qꝛ ingratus ſꝑ hoi fuiſti.Et ait imꝑatoꝛi.Dñe
iaʒ liber es:venenũ de ſinu tuo excutcias:⁊ amo
do de tali fatultate nõ te itromittas:qꝛ ſerpens
nihil alið poterit facere niſi qð cõſueuit.⁊ Dul/⸗
ti aũt hoĩes reꝑiunt᷑ ingrati vt ſerpẽtes:cum tñ
pbs dicat:qꝙ iter aliaviciũ ingratitudinis peſſi
mũ eſt. Nã cito obliuiõi tradut bñficia recepta:
vñ ſimonides ph̊s ĩterrogatꝰquid inter hoĩes
facile cõſeneſceret:rñdit.Bñficiũ.⁊ Seneca in

li. de beneficijs ait. Demoꝛia bñficioꝝ labilis

iniuriaꝝ vero tenax eſt. De talib ̊ igratis põt

dici illud pſamiſte. O bliti ſunt bnfactoꝝ eiꝰ ꝛc.

Tales etiã ingrati nõ referũt grates de benefi⸗
cijs:cuʒ tñ dicat Seneca vbi ſupꝛa.Nõ referre
gras de bñficijs turpe eſt. Uñ recitat glo.in.c.
pꝛudẽtis.de dona.verba Martialis poete reß/
hendẽtis q̃ndã ingratũ ⁊ dicentis. Sceuola tu
comedis apud oẽs nullꝰapud te.Alceriꝰſiccas
pocula nemo tuũ.Aut tu redde vices:aut deſi⸗
ne velle vocari.Dedecus eſt ſꝑ ſumere:nolle da

re. Multi etiã nõ ſolũ nõ referũt gras bñfacto/
ri ſuo:ſʒ ei impꝛoperãt ⁊ eũ exaſperat.vñ de illo

dici põt illud Eccłi.xxix. Hoſpitabit᷑: paſcetac
potabit ĩigratos:⁊ adhuc amara audiet ab eis
⁊ tales igrati ſunt ſiles mulo qͥ poſtq; ei dñs ſu
mm

9

Bermo

us dedit bladũ:ſoluit ⁊ remunerat eũ calce So
let aũt dici ꝙ magnũ bñficiũ remunerat᷑ magᷓ
ingratitudine. Sicut faciũt qñq; aliqͥ pᷣncipes
q ſuos ᷣuitoꝛes poſt mult a illoꝝ ſeruitia ex ali
qua indignatiõe iubent ſuſpẽdi ꝑ gulam vl de⸗
capitari.Eſt ̊pſuetudo ſuꝑbe mẽtis ⁊ ingrate
vt qᷓ;to ei qͥs plura ↄfert bñnficia:tãco illum ſibi
magis obligatũ putet. Jðo dici᷑ in vulgari ꝓ⸗
uerbio.Qui aſino caput lauit ſaponẽ ꝑdic Qui
ſeruit regi dno:rex ei debet dare dona. Qui diſ⸗
nectit furẽ ſuſpẽdit illũ. ales ingrati merent᷑
puan accepto bñficio ꝓpter ingtitudinẽ qua re
uocari põt bñficiũ.c.fi.de dona.l.fi. C.de reuo.
dona. ?. S. ſancimꝰinſti.de dona. Uñ ſᷣm leges
fᷣuꝰ a ſᷣuicute liberatꝰ ꝑ patronũ pter ingrati⸗
tudinẽ reuocat᷑in ſᷣuitutẽ.l.ſi manumiſſoꝛi tuo
C. de obſequijs patro.pꝛe.Et in autẽ. vt liberti
de cetero.S.qꝛ etiã.⁊.xij.q.ij.c. epᷣs qͥ manumiſ⸗
ſum.⁊.c.libertũ eccłie.⁊.c.ſequenti.⁊ in autẽ.de
nupꝭ.S.ingratitudinẽ.coł.iiij.⁊.ff.de inoffi.teſ.
l.papirianꝰ. S. meminiſſe. 2.ff. qͥ ⁊ a qᷣbo.l.non fi
unt. 2.C. de liber. ⁊ eo ꝝ libe.l.ſi maumiſſus.vbi
ðꝛ. Si manumiſſus ingratꝰ extiterit circa pꝛo⸗
num ſuũ:⁊ q̃dã iactãtia vel cõtumacia ceruices
aduerſus eũ erexerit:aut leuis offenſe culpã cõ⸗
traxerit a patrono rurſus ſub imꝑio ditioneq;
mittat᷑:filijs etiã qͥ poſtea nati ſunt ſᷣuiturj. In/
gratitudo ̊ legũ ⁊ canonuʒ auctoꝛitate danat᷑
c.octaua.xij.q.ij.Qua ꝓpt inqᷣ t Cato.c.ij.Officiũ
alteriꝰ młtis narrare memẽto.Atq; alijs cũ tu
bñfecerꝭ ipᷣe ſileto.Et iteꝝ.Exiguũ munꝰ cũ dat
tibi pauꝑ amicꝰ.Accipito placite ⁊ plene lauda

re memẽto.Qui em̃ ſunt ingrati:irõnabilibus

beſtijs peioꝛes eẽ noſcunt᷑ q ſuis ſunt gte bñfa
ctoꝛibo.Sicut recitat Eſopus de illo leone a q
qdã paſtoꝛ extraxit ſpinã quã habebat in pede.
q poſtea captꝰ:⁊ cũ alijs multis beſtijs in q̊dã
theatro miſſus.Cũ q̃dã die paſtoꝛ ille ↄdẽnatꝰ
ad moꝛtẽ int᷑ pᷣdicta aialia eet expoſitꝰ:vt ab eis
deuoꝛaret᷑:ſtatim leo eũ agnoſcens:pꝛotexit eũ
ab alijs aialibo.Et ſica moꝛte ꝓpter h̊ mirabile
factũ liberatꝰ fuit.Sile quoq; eſt exempluʒ de
leone ſanci Hieronymi qͥ ꝓpter curationẽ ma⸗
li pedis ex ſpina extracta:toto tꝑe vite ſue in ſer
uitio fratrũ ⁊ bci Hiero.remũſit. 20
Lephas etiã vt refert Albertꝰ in tracta/
eę lu de vᷣtutibo politicis in.c.de gtitudie
ſlſuuo bñfactoꝛi ẽ gratꝰ.ſlã venatoꝛes faci
unt foueã in qua cadẽte elephãte:⁊ exire nõ va/
lente:vnꝰ eoꝝ baculo eũ foꝛtiter ꝑcutit. Quo da
mante aliꝰ venatoꝛ currẽs illũ vᷣberantẽ ꝑcutic
⁊ fugat.Deinde elephãti cibũ tribuit ⁊ a fouea
illum excrahit. Qui gratꝰ exiſtes eũ poſtmodũ
tanq; dñm ſuũ diligit ⁊ tanqᷓ; agnꝰ poſt eũ va
dit.Legit᷑ quoq; de qdã leena in vitaſpatrum:
que cecos hñs filios ad ſemm̃ Machariũ illos
adduxit:ſigno innuens ⁊ rogans modo q̊ po⸗/
terat: vt eis lumen daret. Qð vidẽs ſanctꝰ vir:

eos crud ſignaculo ad lumẽ redurit. Atilla cuʒ
filijs ad ſpeluncãa reuerſa:om̃es pelles ouiũ q̃ſ

fuerat ab antiq̃ pᷣdata: accepit ⁊ ei detulit in ſi /

nu gratitudinis.Quib exeplis debent hoies
uis bñnfactoꝛibo grati eẽ: vt em inqͥt Eſopꝰ fa⸗
bula.xlij. Accepti memoꝛes nos decet eẽ boni.
Ona filia ſuꝑbie ẽ ino bediẽtia .
n ꝑ½ quo filij paretibi:ſubditi pᷣlac:⁊ infe
noꝛes ſuꝑioꝛibo obedire ↄtẽnũt: marxie
cũ ſe bonos reputates eoꝝ mala vitã oſpiciũt.
Cõtra qͥs inqͥt Alex.de ales in.iij.pte ſüme.in q̃
ſtione vtrũ boni ſubijci teneant᷑ malis:ꝙ ſubeẽ
tenent᷑:nec debẽt rebellare ↄ eos.Ait em Amb.
ſuꝑ epłam ad Ro. Si bonꝰ ẽ pꝛinceps bñ ope
rantẽ nõ punit:ſed diligit. Si malꝰ ẽ nõ nocet
bono:ſʒ purgat eum. Et iðo ðꝛ.j. Pet᷑.ij. Serui
ſubditi eſtote in omitimoꝛe dñis:nõ tm̃ bonis
7 modeſtis:ſed etiã diſcolis ⁊ malis.Et ad ideʒ
eſt textꝰ.xj.q.iij.c.iulianꝰ.⁊.c.qͥ reſidet.⁊.c.ſi ei.et
c.ſi bonũ.⁊.c.imꝑatoꝛes.⁊.c.qͥd g̊. Uñ in licitis
⁊ honeſtis eis ẽ o bediendũ:dicẽte dño Math.
xxiij. Suꝑ cathedrã Moypſi ſederf̃t ſcribe ⁊ pha
riſei. Om̃ia &̊ que dixerint vob facite et ſeruate
ſm vᷣo oꝑa eoꝛũ nolite facere.Om̃is em̃ ptãs a

domio deo ẽ: ⁊ q ptãti reſiſtit:dei oꝛdinatiõi reſi

ſtit.ad Ro.xiij. Ideo inqͥt GBrego.in c.ſiqͥ ſunt
pᷣſbyteri.lxxxj.di.pctm̃ ariolandi ẽ nõ obedire:⁊

ſcelus idolatrie nõ acquieſcere. Pam igit᷑ pa/

ganitatis incurrit qͥſqͥs dũ ſe chꝛiſtianũ eẽ aſſe⸗
rit. ſedi aplice o bedire ↄreẽnit. Et ideʒ babet᷑j.q.

liij. c. ecclla. v.viij.q.j.cſciendũ.⁊ de maio.⁊ obe.
cillud. Spernẽtes em̃ obedietiã ſuꝑioꝛũ:ſper /

nunt deũ:qui pᷣlatis dixit Luc.x.Qui vos ſper

nit me ſpernit.Ideęæo in c.abſi it. xj. q.iij. Eleutheri

us papa ait. In lege veteri habet᷑ ꝙ qᷣ cũq; ſacer
dotibo nõ obteperaſſet:aut extra caſtra poſitus
a ꝓplo lapidabat᷑:aut gladio ſbiecta ceruice con

temptũ expiabat cruoꝛe.Nunc vo inobediens
ſpuali aiaduerſione trũcat᷑i.eterne dãnationis
pena:aut eiectus de ecclłia rapido oꝛe demonũ
decerpit᷑:hec ibi. MGM

4 .

i nẽ:vt etiã habet᷑ di.xviij.c. decernimꝰ. et

xxxiiij.di.c.quoꝛundã.in fi.⁊.xj.q.iij.c.ſi

aũt. cũ trib⸗ caplis ſequẽtibo. Itẽ punit᷑ ꝑ depo⸗

ſitionẽ⁊ degdationẽ. xj.q.j.c.ſiqͥs ſacerdotum.
⁊.xxxiiij.di.c.quoꝛũdã.in fi.Itẽ ꝑ coꝛꝑalẽ affli⸗

ccionem.ij.q.j.c.deniq;.vbi poni᷑ exemplum ꝓ

phete qui ꝓpter ino bedientiã dei occiſus ẽ a leo

ne. Scom etia leges militares iobediẽs ſuo ca⸗
pitaneo in bello deber decapitari.l.iij. S. in bello

ff. de re mili. O igit᷑ ino bediẽtes paternis iuſſio
nib ſeueris debet puniri vindictis.c.iuſtũ eſt.
xxiij.q.iij.? contumacia eſt punienda.i.ſi plu⸗

4

res.in fi.ff.de ad mi.cuto.⁊.l.Si tutoꝛ.ff. de in li
tem iurs. Et ceſcente cõtumacia debet etiã cre⸗
ſcere pena.c.cũ nõ ab hoie.de iudi.⁊=.l relegati.i

fijff.de penis.Durũq; eſt cõtra ſtimulum calci⸗

Nobediẽtia ꝗ̊ qñqʒ punit᷑ ꝑ excõicatio⸗

Fure Schie
taſnn
ſupiop ob⸗
ſctndu
orſinegen
dalbein⸗
foadeo de

6ßdodortt

mwobeclu
loffdelen
tccliua

heßs Krane
Ncharkt
W d
Kodis⸗
ſiaecdie
cgo vob
tſcon
noobell
batee
olo ubn.
le Erio i
ſuk
usait B
idirce
ſoudst
eOd⸗
miſtomd
hĩ
choqui
liquitſto
qlut nũ
poſten inu
Pꝛouerb,
ſvo oꝛife⸗
claait e
tuzno pag
los viſien
ſereoligi
fundis
Nende
lunguuce

(quisclan

VI.Qnod
Dirgliu
letiparen

ccſiccie
Neirede
dhrdie n

.
1 . ,

1 wöſnrin
ſer nimin
Gegaclfr
longizi hi⸗
ſ, aiien
iſechaſmil
dürdenunet
täiſugtoi
ar Qulre
dadcke gigt
lioſbienanan
Marmni

nig ariian
mcdaemin4
niit,0
Jinunt o/
lisſaannm.
eig nni aft
Gat ngton,
Moclisit
vibenisl⸗
unlli
Neounsni
csenit
niendl/
iunti
N de⁵
S
GiunC,

Foliũ

trare.Actꝭ.ix.vñ in vulgari ꝓuerbio ðꝛ. Male

xtit᷑ aſino vt recalcitret. Jðo qᷣlibet debet ſᷣuare
ſupꝑioꝝ obedientiã.de qua inqᷣt Gre.viij.q.j.ca.
ſciendũ. Sola ẽ que fidei meritũ poſſidet obie⸗

ca:ſine qua infidelis quiſq; eẽ couincit᷑ etiaʒ ſi
fidelis eẽ videat᷑.Et in.c.nulla.xciij.di.ðꝛ. Poꝛ⸗

ro a deo donũ ſũmi muner ↄſequunt᷑.qui ſu/

is doctoꝛibo libẽter obediũt. DHagna em ẽ vir

tus obediẽtia:vt ait gloſa.in.l.deſertoꝛẽ.S.i bel⸗
lo.ff. de re mili.vñ ſcptũ c.j. Regꝭ.xv. Melioꝛ

obediẽtia qᷓ; victime ac ſacrificia.

Taüt ſit meritoꝛia: debet fieri Pꝛimo
v hilarlter ⁊ libẽter. hilarẽ em̃ datoꝛẽ dili⸗
git deꝰ. ij. ad Coꝝ.ix.Ait em̃ Augꝰ. in q̊/

dam ſermone. Incõpoſitio coꝛꝑis inequalitatẽ
indicat mẽtis.emo em̃ libẽterimꝑat homi tri

ſticiã effanti.Scð o celeriter ẽ obediendũ. Et iõ
btũs Franciſcus vt legit᷑ in legẽda eiꝰ antiqua:
dicebat fratribo ſuis.Fratres chariſſimi ad pꝛi
mũ vᷣbũ pᷣceptũ implete:nec expectetꝭ iterari qð
ðꝛ vobis.nihil etiã impoſſibilitatis cauſemini

ſiue iudicetis eẽ in pᷣcepto:qꝛ etiã ſi ſupꝛa vires
ego vob mandarẽ:obediẽtia viribo non careret.

Et ſcitote ꝙ ille qui pᷣcepto obediẽtie feſtinãter
nõ obedit:nec deũ timet nec hoĩes reueret᷑. Tan
tus añt ẽ obedientie frueꝰ: illi qͥ iugo ipſius
colla ſubmittit:nihil tꝑis ſine lucro trãſit.hec il
le.Et iðᷣo ſine tardatiõe mãdatũ ſuꝑioꝛis ẽ im/
lendũ. Uñ debet ſubditꝰdicere pᷣlato ſiẽ᷑ Pau
us ait Acj.ix.Oñe qͥd mevis facere.Et.j. Reg.
iij.dixit Samuel deo. Loquere domie qꝛ audit
ſeruus tuꝰ.Et Eſa.vj.ait ꝓpheta.Ecce ego:mit⸗
te me.Obediẽtem em̃ celeriter laudat deꝰ ꝑ pſal
miſtam dicentem. In auditu aur obediuit mi
hi.Qð qᷓ;tũ ſit ei gratum patuit in ulo mona⸗
cho qui cũ ſcriberet in cella vocatꝰ ab abbate re
liquit ſtatim ſcripturã vt ad eum ꝑgeret:⁊ reli⸗
quit vnũ o imꝑfecũ ꝓ dimidia ꝑte.Quã litterã
poſtea inuenit ꝑ angelũ ex auro complecã. Jðᷣo
Pꝛouerb.xxij.ðꝛ.Uidiſti hoiĩiem velocẽ in oꝑe

ſuo:coꝛã regibo ſtabit.Ea ꝓpter Berñ.in quadã

eplła ait. Uerus obediens neſcit moꝛã:manda⸗
tuʒ nõ ꝓcraſtinat.ſed parat aures auditui:ocu
los viſui:manus operi:pedes itineri:totumq;
ſe recolligit: vt ex toto mãdatum impleat impe

rantis. Ideo dixit dñs Lu.xix.Zachee feſtinãas

deſcende.At ille feſtinans deſcẽdit ⁊ ſuſcepit il/
lum gaudens. Mora em̃ eſt culpa ⁊ petm: cuʒ
quis aliquid facere tenet᷑.c.moꝛa.de regu.iu.lib.
vj. Quod viciũ nõ habebant illi de quibo inqͥt
Virgilius in.iij.Eneydos.Otius om̃es imꝑio
leti parent ac iuſſa faceſcunt. ID)
Ertio ẽ obediendũ patienter.i.ſine mur
t murationibo ⁊ lamẽtatione: aliter eſſet
obedlientia demonũ:de quib dicit᷑ Lu.
iiij. Exibãt demonia a multis clamãtia.ſcʒ ad
pꝛeceptum chꝛiſti. . ſſ

LXXXIIII

arto debʒz o bediri ſimptłr.i.ſine diſtin

ꝗq cciõe vlł inqᷣſitiõe cauſe pᷣcepti vł obediẽ⸗

tie:qꝛ inqͥt Greg.in q̊ͥdã ſᷣmõe. MNõ licet

ſubdid diſcernere:ſʒ debẽt ſtati ſimplr obedire
lõ em̃ debet ſubditꝰ dicere pᷣlato ſuo.Cur ma/

gis mihi b imponis q;ᷓ illi. Sicut nõ fadebant
Romani ð qᷣbo ðꝛ.j.acha.viij.Oẽs obediũt
vni ⁊ zelꝰ⁊ iuidia nõ eſt inter eos. Uñ Aug.ad

here. ait. Nõ placet deo diſceptatrix obedictia:
Irẽs cur:q̃re:? quãobꝛẽ pᷣcipiat᷑.Et iõ Hiero.

ad Ruſticũ monachũ ſcnbit:illũ ad obediedũ

ſimplr exhoꝛtãs ⁊ dicẽſ. Pꝛepoſitũ monaſterij

timeas vt dñm:diligas vt paretem:credas tibi
ſalutare qͥcqͥd ille pꝛeceꝑit:nec de maioꝛis ſnia
iudices:cuiꝰofficij eſt obedire:dicente Mopſe.
Audi iſrael ⁊ tace. Quinto dʒ obediri iuaria
biłr:vt ſi vnũ pᷣcipiat᷑ nõ fiat alið ſine pᷣcpiẽtis
volũtate expᷣſſa:vł veniſilr iterpᷣtata ab eo qͥ rõ⸗
nabiłr põt eam iĩterpᷣtari aliquo iopinato caſu
ſuꝑueniẽte.Aliter at faciẽs eti ſi bñ faciat dʒ
puniri:vñ ðꝛ in.l.iij.S.in bello.ff.de re mili.q qͥ
ↄtra pᷣceptũ imꝑatoꝛis pugnauerit decapitari
dz etis ſi vicerit. Jõ dicit deꝰ Deut. xij. Quod pᷣ⸗
cipio tibi h̊ tm̃ fadas:nec addas qᷣcqᷓ; nec mi⸗
nuas. Sexto dʒ obediri itegrałr. Nõ em̃ ſuf/
ficit aliquid fieri ſolũ ꝓ ꝑte nui totũ fiat cũ fieri
põt:qñ aliqs eſt obligatꝰillð facere.l.ĩ cauſe.ff.
de ꝓcura.l.cũ hi.S.ſi ptoꝛ.ff.de trãſac.⁊.l.in exe⸗
cutiõibo.S.plura.ff.de verbo.obli.⁊ excra de pe
nis.c.ſumma. OO
9 Epctimo ẽ obediẽdũ veracit᷑.ſ.vt qͥs nõ
impellat pᷣlatuʒ ad pᷣcipiendũ ſibi ꝓpter
ĩpoꝛtunitatẽ. Ait em Greg.in quodã ſᷣmõe.Si
qͥs aꝑte vł occulte ſatagit vt h̊ ei pᷣlatꝰpꝛecipiat
qð ſibi placet:nõ ipᷣe plato ſʒ pᷣlatꝰſibi obediẽs

eſt. Et hᷣ itelligit᷑ de obediẽtia reꝝ ſenſualiũ vel

honoꝛabiliũ.Nã licitũ eſt:imo valde meritoꝛiũ
eſt iĩpetrare obediẽtias laboꝛioſas:vł ex qͥb ſe⸗
quitur impetranti abiectio:vt ait Greg.viij.q.
j.c.ſciendum.
o CLCtauo dʒz obediri feruẽter ⁊ nõ deſidio/
ſe ac negligẽt᷑:ſeu cũ toꝛpoꝛe:qꝛ ſcriptũ ẽ
Hiere.xlviij.c.Maledictꝰqͥ facit opꝰ dñi frau⸗
dulẽter ⁊ ðſidioſe. Nono ↄſtãter:vt nõ turbet
ꝓpter aſꝑitatẽ obedientie:ſʒ dicat cũ pſalmiſta.
Paratꝰſum ⁊ nõ turbatꝰvt cuſtodiã mandata

tua. Uñ Berñ.iĩ ſᷣmõe de obediẽtia ait. Manũ

tuã miſiſti ad foꝛtia.Agendũ eſt tibi viriłr ⁊ cõ
ſtãter o bediẽdũ:nec iter aſꝑitatẽ vboꝝ tã regał
eſt ſemita relinqnda. Decimo hũiliter de quo
Hiero.ſuꝑ Hiere.dicit.Cũ mag pᷣcipit obedię
entis indiciũ eſt:ſi demiſſo vᷣſus eũ audiat ca⸗
pite:ſi aũt terga vᷣtat:ſignũ eſt contẽnẽtis. Un
decimo ſinceriter:vt nõ ſuꝑficietenꝰſoluʒ ĩpleat
vᷣbũ obediẽtie faciẽs aliq̃ malitia ↄtra volũta⸗
tẽ imperãt. Hoc em̃ eẽt agere ̊ obediẽtiã.l.nõ
dubiũ. C. de legi. Itẽ debet hfe ſinceritatẽ ĩ obe
diẽdo:vt nõ velit ꝓpter illa qͥ faat in boc mũdo

Bermo

remũerari:nec meliꝰalijs tractari:ne ſit de illis
de qᷣb dixit dñs Matth. vj. Amen dico vobll
receperũt mercedè ſuã.õ qrat a pꝛelato mer
cedẽe:nec credat illũ ꝓpter facta obedietiã ei obli

gatũ:ſʒ ſuet dñi ↄſiliũ Luce.xvij. dicetis. Lü fe

ceritis omnia que pꝛecepta ſunt vobis dicite:
ſerui inutiles ſumus. A
d Uodecimo debet obediri ꝑſeuerãter.ſ.
vſq; in finẽ. Nõ em̃ ſufficit obedire decẽ
vł viginti annis niſi obediatvſq; ad moꝛtẽ.nec
inciꝑe obedire niſi vſq; in finem ꝑſeueret᷑:qꝛ in

caſſuʒ currit qͥ anteq; puenerit ad metã curſus

deficit. de peni. di. iij. c. incaſſuz. extra de renu.
c.j. Ideo inquit apoſtolus.j.ad Coꝛin.ix. S ic

currite vt cõpꝛehendatis.
a D obediẽtiã vero hoꝛtamur nõ ſolũ exẽ
Plo xpi:qui ſue matri⁊ arn utcatiuo
parebat Luce.ij. Et pᷣcepta pꝛis ſui celeſtis fᷣua
bat Job. vj. ſed etiã exemplo ſanctoꝝ maxime
beati Frãciſci qui dicebat:ꝙ iter alias gratias
hanc illi dñs ↄceſſerat:ꝙ ita libẽter ⁊ ſunplicit
obediret vni nouicio vniꝰboꝛe ſi ei pꝛelatus da
ret᷑:ſicut antiquiſſimo ⁊ diſcretiſſimo pꝛi. Iteʒ
dicebat ꝙ ſubditꝰpꝛelatũ ſuũ nõ hoĩem cõſide/
rare debet:ſʒ illũ ꝓ cuius amoꝛe ſubiectus eſt.

Item dicebat. Lolle coꝛpꝰ exanime ⁊ illud vbi

placuerit pone:⁊ videbis nõ repugnare motũ:
nõ murmurare ſitum:nõ redamare dimiſſum
ꝙ ſi cõſtituatur in cathedra nõ alta ſʒ ima reſpi
ciet. Si collocetur in purpura in duplo palle⸗
ſcit. Et ſimiliter verus obediẽs cur moueat᷑ nõ
düuiudicat:vbi collocet᷑ nõ curat:vt trãſmutetur
nõ inſtat. Euectus ad officia ſolitam tenet hu⸗
miltitatẽ: plus honoꝛatus plus ſe reputat indi

gnũ.hecile. Exemplo qͥʒ ania liũ irrõnaliũ ad

obediendũ pꝛelatis aiamur: que ſuos duces
⁊ pꝛincipes ſequũtur:vt ait Hiero.vij.q.j.c.in
apibo. Et dicit Albertus in tractatu de vᷣtutib)
politicis.in.c.de obediẽtia. cũ leo rex aialiũ
rugit:ome morx aĩal greſſuʒ ſigit:⁊ expectat ti⸗
midꝰ:qͥd ſuus rex velit.Licet aũt in pctis nõ ſit
vlli obediendũ.c.nõ em̃ ſꝑ.cũ multis capitulis
ſeq ntib.xj.q.iij.qꝛ obedire oꝑtet deo magis qᷓ;
hoĩbus Actuũ.v.⁊.c.cuʒ in eccleſijs.de maio.⁊
obe.⁊ illud mandatũ nõ obligat qð eſt ↄtra bo
nos moꝛes:inſti.de manda.pꝛin.S.illud qͥʒ.cñ
in dubijs debet obedire pᷣlatis:⁊ bonũ obediẽ/
tie excuſat.c.qͥd culpatur.xxiij.q.j.⁊ bonũ opus
ðbet ꝓpter obediẽtis iĩtermitti.c.qͥd ̊.xj.q.iij.de
cuiꝰmerito ait Aug.in li.de oꝑe monachoꝝ.Ci
tius exaudiet᷑ a deo vna oꝛo obediẽtis:qᷓ; decẽ
milia cõtẽpto⸗. Quã qͥ dẽ vᷣtutẽ laudat Aug.ĩ
Fſ̃mõe ad here.dicẽs. Hecẽ illa obediẽtia q̃ ↄcoꝛ
diã ſᷣuat i angelis:pacẽ nutrit ĩ monachis:trã⸗
q llicatẽ generat in ciuib:ſine q̃ reſpublica ſtare
non põt:nec aliqua familia regi.O qᷓ; enoꝛme
viciũ qð o bediẽtie otrariũ fuit. Per pᷣ em̃ dya/
bolꝰcelũ ꝑdidit:ꝑ b hõ ꝑadiſuʒ amiſit:?⁊ Saul

regnũ:ac Salomon amoꝛẽ diuinũ.O ſctã dei
ſponſa obedientia.Lu ꝑfeca ſcala qua celum
aſcendit᷑:tu quadriga qua Helias ductꝰ eſt in

paradiſum:tu poꝛta paradiſi fidelium:⁊ dau⸗
ſura inferni.O ſancta obediẽtia tu bumilitatez
nutris:tu patientiã ꝓbas:tu maſuetudinẽ exai,⸗
minas.Ela g̊ fratres mei qui iugo dei ſubmiſſi

eſtis:⁊ ſublata licẽtia peccandi cathena obediẽ
tie in ꝓpoſito bono retineri poſſitis:eſtote in oĩ
bus obediẽtes vt deũ placare poſſitis de pctis

cõmiſſis.Lanto em̃ citiꝰ hõ placat deũ:q;to re/
pᷣhenſa ſui arbitrij ſuꝑbia gladio pᷣcepti ſe imo

lat. Maioꝛ em̃ eſt obediẽtia q; viccime:qꝛ in vi

ctimis aliena imolat᷑ caro:ſed in obediẽtia vo⸗/
luntas ꝓpꝛia ⁊ caro mactat᷑: hec ille in diuerſis

ſermonibus. Sm
Etcima filia ſuꝑbie ẽ curioſitas.Dic aũt

d Augꝰ. in lib.de vtilitate credẽdi. Curio

ſus eſt qᷣ ea reqͥrit que nihil ad ſe ꝑcinẽt.

Multiplicit᷑ vo aliqͥs dicit᷑ curioſus ſm bo.
ij.ij.q.cxvij. Pꝛimo cũ querit ſcire ꝙ ſupᷣ vires

eius ẽ:de quo ſufficiẽter diximus ſupꝛa in pma
ꝑte huiꝰ oꝑis.ſᷣ mõe.xiij.ꝑte vltima.Curioſitas

ergo ſuꝑba ẽ de rebo diuinis archaniſq; ↄſiliss

velle ꝓfunda rimari.de qͥbo Lactãtiꝰ.in.j.diui.

inſti.dicit. Ueritas ⁊ archanũ ſummi dei qui fe

cit om̃ia:ingenio ac ꝗꝓpꝛijs ſenſibo nõ põt com/

pꝛehendi.Alioqͥn nihil inter deũ hoĩemq; diſta
ret ſi cõſilia ⁊ diſpoſitiões illiꝰ maieſtat eterne
cogitatio aſſequeret᷑ humana:hec ille. Ideo qͥ/
buſdã curioſe q̃rẽtibo in quo loco babitabat de
us qñ celũ ⁊ terra ac alia elemẽta nõdũ erant.?
qͥs eũ amabat.cognoſcebat ⁊ honoꝛabat.ſeruie

batq; ei qñ nõdũ erãt angeli vel hoies aut aliq̃

rõnales creature.⁊ qͥd faciebat anteq; munduzʒ

crearet. Rñdet Augꝰ.in quodã ſᷣmòe.qꝙ; cterna
damnationẽ curioſis pᷣparabat.Et ideo vnuſ/

quiſq; debet fugere curioſitatẽ⁊ ſᷣuare illð apłi
ad Roma. xj. oli alta ſaꝑe ſed time.excellens
em̃ ſenſibile deſtruit ſenſum.ij.de aia.Et ſimili᷑
excellentia diuinoꝝ curioſe inueſtigata deſtru

it lumẽ intellectꝰ.⁊ excecat curioſos tenebꝛoſis
bereſibo.Talibo aũt curioſis interrogãtibo ð di
uinis facultatẽ ingenij humani excedẽtib deb
dari rñſio quã dedit chꝛiſtus curioſis phariſe

is ipᷣm interrogãcibo Mat.xxij. vbi ait. Interro

abo ⁊ ego vos vnũ ſᷣmonẽ.Eſt em̃ curioſis q̃
ſtio ꝓ queſtiõe reddenda. vt qͥ nõ pnñt rũdere ad
minima ⁊ manifeſta deſinãt inueſtigare ꝓfun
da ſicut dicit Albertꝰ in tractatu de vᷣtutibo po/
licicis in fi.De his aũt minimis ⁊ manitfeſt ali⸗
qua exẽpli gra ꝓponamꝰ que Augꝰ.in.xxj.li. de
clui.dei ducit in mediũ. Pꝛimo em̃ qrit vñ ꝓce
dit ꝙ cũ tria ſint lucidiſſima.ſ.oleũ.argentuʒ ⁊
ignis.⁊ nihil habẽt in ſe nigredinis.tñ dãt alijo
qð nõ bñt.nã oleũ lucidũ maculas nigras in⸗

fundit.argentũ candidũ lineas nigras tingit.?

ignis fulgid ligna ⁊ paleas nigras fadit.? oia

froriut did

avelamber!
ypaltii
turitertinft
nöͤrnefu

Lano qul

matinoquon

glarchlut
to guent deah

poturelitrg
ſlqsou

nareineit⸗
lingor Oun

fungkulo

Guinefong
gvchiglun
1icäclact
Morchel.
WWi

ſa ro

wötasto

figgcus⸗

onu
otdu

inaocn
binndi
uius connpe
ielabototde

ſrelceuod
ſuntmocial

agcpecrl

mentisos

(ionch ad

ſtulcfuir⸗
Piendum
domücdl
lilaboꝛ⸗
puls n ſen

quiei,

Gentwlop
tuslocenn
Prinspoli

ſolldao car

Ccäpglere
Derbaä⸗

Mauiehl
s ſolis

dadekian
natureſen
musado

lle ſopiit

ait. Auna

. ſe bmone
qyuoõ pote

ik deci⸗
defiaunt⸗

ſtigellee

nſan

„
Im bunt
b daſchni
plindi
SNamnegn,

dacknd,

reii
farwiſd
mg
meſcurin
Gitiin
deü boianen
nsmaickr
loco babtec
nannodien
bonotobalen
adoies
anreiß in
däfmoegen
der

Nirfurll

ananlas
ucliul
Nu
—
rtdathc
moſis me
ar Nd
chansi⸗
hirtüin
denunn,,
tmontict,
ngn
ia
nstinin⸗
Ngwug

Foliũ

quelamberitteterrima reddit. Scdᷣo qrit quid
Eqꝙ palee tate ſunt caliditat ꝙ poma crudama

turat:⁊ tãte frigiditatᷣ ꝙ niues in media eſtate
ↄᷣuãt ne fluãt.Cũ tñ calidũ ⁊ frigidũ ſint con⸗
traria:⁊ duo gria in eodẽ ſubiecto eẽ nõ poſſint

Tertio querit de quadã ficu egyptiaca q ſi po⸗

nat᷑ in aqua mox fundũ petit vbi madefacta et
aqua repleta ad ſuꝑficiẽ redit ⁊ ibi ↄſiſtit.Quar
to querit de calce in quo ignis latẽs ↄtinet᷑:⁊ cũ
naturaliter aqua ignẽ extinguat ⁊ oleũ nutriat

tfß̃ ſi qͥs aquã in calcẽ infundat:mox ignis latẽs

vꝛere incipit: ⁊ ſi oleũ adhibeat᷑ mox ulũ ignẽ ex
tinguit. Quinto querit de adamãte qͥ ferro non

frangit᷑ nulloq; igne ↄſumit᷑:⁊ tñ hircino ſan⸗

guine frangi ꝑhibet᷑. Dicit᷑ etiã ꝙ in ethiopia ẽ
quedã calamita que ferrũ nõ attrahit ſʒ repellit

2⁊ qdã alia que in vno angulo ferrũ attrabit ⁊ ĩ

alio repellit. Sexto q̃rit de duob fontib:quo⸗

rũ vnꝰ ẽ in Epiro:in quo faces extinguunt᷑ accẽ
ſe:⁊ reaccendunt᷑ extincte.Et aliꝰ eſt apud gare
mtas tã calidꝰ in nocte vt tãgi nõ poſſit: ⁊ taʒ
frigidus vt in die bibi nequeatc:hec Augꝰ.que
omia etiã refert albertꝰ vbi ſupꝛa:⁊ multa alia

addit dicẽs.Lu qͥ rimaris altiſſima⁊ ſcrutaris
diuina actibi quer aꝑiri ſecreta celeſtia.pᷣus ti
bi videndũ ẽ ſi intelligis minima ⁊ terrena q̃ di
uinis comꝑata ſunt quaſi nulla. Stultus em̃
ẽ ⁊ laboꝛat demẽtia qͥ querit maxima:ſi deficiat
intellectu ad ima. Pꝛius em̃ pueri qꝛ intellectꝰ
ſunt modici laboꝛãt diſcere grãmatice elemẽta:

ea que er fis cõponunt᷑:vt ſit pceſſus ab ele

mentis ad ſulabas:a ſillabis ad dictiões:⁊ a di
ctionibo ad oꝛones.Et nullus hoĩm adeo vnqᷓ;
ſtultꝰfuit:qui ppoꝛibo relictis a poſterioꝛibo inci
piendum eẽ docuerit. Nunqͥd nõ ſtultꝰ eſſet qͥ
domũ edificare vo lẽs a tecto iciꝑet. Nõne amẽ⸗
tia laboꝛaret qui frumẽta recolligere vellet:que
her⸗ nõ ſemin aſſet.Et vineã ꝓducere vuas vel/
et quã pꝛius nõ plantaſſet. Ulteriꝰ ſtultꝰ eẽt qͥ
edentulo panẽ comedendũ tribueret:qui pᷣmi⸗
tus lacte nutriẽdꝰ ect.vñ aquila docẽte natura
pꝛius pullis ſuis ſanguinẽ tribuit:qͥ b adultis
ſolidas carnes apponit.Nã qͥ ferre nõ põt mo⸗
dicũ palee:quõ ferre poterit multũ plumbum.
Vlceriꝰ cũ phᷣus dicat: intellectꝰ nr̃ ſe hʒ ad

manifeſtiſſima nature:ſicut oculꝰ noctue ad ra

dios ſolis.ſi ad manifeſtiſſima nature intelligẽ
da deficimꝰ ⁊ quaſi ceci ſumꝰ:quales ſumꝰ ad
nature ſecretiſſima creat:qauales vo eẽ poſſu⸗
mus ad occultiſſima increata. Uñ Z⁊ Salomõ
ule ſapiẽtiſſimꝰ hoĩm:⁊ oim phoꝝ doctiſſimꝰ
ait.Cuncte res difficiles:nõ põt hõ eas explica⸗
re ſᷣmone.Si q̊ ᷣmõe nõ pñt explicari terrena:

quõ poterunt enarrari diuina. Maxime cũ di⸗

cat᷑ de cã pꝛima ꝙ eſt ſuꝑioꝛ om̃i narratiõe:⁊ ꝙ;
deficiunt lingue a narratiõe ipᷣiꝰ. Itẽ addit ſapi
entiſſimꝰ rex ille ſe de om̃ibo reby ſubtiliter inue
ſtigaſſe:⁊ bᷣ ſolũ inueniſſe ꝙ omnium opeꝝ dei

nullã poſſet hõ inuenire rõnẽ eoꝝ que ſub ſole

ſunt. Quãto aũt minꝰ eoꝝ que ſuꝑ folẽ ſunt ab
ſcondita. Si g̊ ſic omino deficimꝰ circa terrena
creata in numero:pondere ⁊ menſura:qͥd fade⸗
mus dũ qrimꝰ increata que ſunt ſimpliciter in/

finita:⁊ ſic intellectu nullo pñnt eſſe cõcluſa. Nõ

ne oim iudicio ſtultꝰ eẽt:qͥ tota terrã ſuo pugil⸗
lo ↄdludere vellet.Quid ſi de mari:⁊ de toto ge
re:⁊ igne ac celo:⁊ toto mũdo hoc facere vellet:

Nõne ſtultiſſimꝰ eẽt.Cũ totus hic mũdꝰ pu⸗
illũ hoĩs in infinitũ nõ excedat:cũ vterqʒ i mẽ
ſura creatꝰ ſit. Cõſtat illũ eẽ ſtultiſſimũ q ſuo in

tellectu tã ꝑuo.⁊ ſicad hec minima defecciuo:i⸗

finitũ bonũ ⁊ dei magnalia cõdudere q̃rit Cu

igit᷑ qͥ qris diuina:⁊ rimaris illa pnapia qᷓ ſunt
imẽſiſſima:⁊ ibi querꝭ cãm vbi nulla ẽ omino
cã:cũ teſte philoſophia ſit ſtare in cã pᷣma que ſi

cãm hr̃et vtiq; pꝛima nõ eẽt:pꝛiꝰ ſi potes atten⸗
de meis q̃ſtiõòibo rñdere ad quas ſi defecerꝭ:de⸗
ſinas de cetero ſcrutari de ſũmis:nec q̃rere au⸗
deas de balena ſi rũdere nõ poter de foꝛmica:⁊
q nõ potes vincere pulicẽ timeas ↄtẽdere cũ le/
one. Attẽde &̊ ꝙ cũ ignis ſit elementũ oĩm alio⸗
rũ actiõe foꝛtiſſimũ:rerũq; oim cõſumptiuum
tñ cũ in aurũ agit ipᷣm vtiq; liquefacit:ſed nihil
ex eo ↄſumit nec in pondere minuit.Eſt quoq;

quedã ſpecies rubi qͥ ignẽ quẽ ſuſcipit nõ dimit

tit nec ex eo tñ vllam ↄſumptionẽ acaipit:ſed in
ſua omino viriditate ꝑſiſtit. Itẽ de taxo arboꝛe
inqͥt Diaſcoꝛus ꝙ ſi ignẽ arripiat: inextingui⸗
bile abſq; ſui ↄſumptiõe ↄᷣuat.Dic ̊ qͥd ibi ig
nem nucnat cũ nihil ↄſumat᷑.Itẽtima ſunt que

dam ligna pᷣcioſiſſima:candida valde ⁊ fulgen
tia:⁊ ad ſpeculi inſtar polita:ita vt ſint imagi/
num repnitatiua:ſʒ nõ cõburunt᷑ in igne poſita:

nec reſoluũt᷑ in aqua:que oĩa vident᷑ ipoſſibi⸗

lia. Aial quoq; qð ðꝛ ſalmãdra viuit in igne:ex

cuiꝰ pelle fiunt ad vſus regũ cincture:que facte
vecuſte ſi pꝛoijciant᷑ in ignẽ nõ ſolũ nõ exurunt᷑
ſed ad ſtatũ pᷣſtinũ renouant᷑.Ex pelle etiam ſal
mandre ſi linia fiantin lampadib nullo vn⸗
qᷓ; incendio cõſumunt᷑:ſed in eis ignis ꝑpetuo
ↄbpᷣuat᷑.Albeſton etiã lapis ferrei coloꝛis ſemel
accenſus nunqᷓ; extinguit᷑:nec tñ ab igne conſu
mitur.Itẽzelatia gẽma cãdida tãte frigiditatis
exiſtit:vt calefieri ab igne nõ poſſit. Itẽ dicit᷑ de
adamãte ꝙ nõ calefit ab igne. Itẽ ethna ẽ mõs
in ſicilia ſemꝑ ardens:⁊ flãmas emittẽs:ſed ad

cõſumptiõeʒ nunq; veniẽs nec diminutionem

accipiens:quõ ̊ ignis ardet vbi nullũ pabulũ
habet. Pꝛeterea nullꝰ ignoꝛat ꝙ aqua igneʒ ex
tinguit ⁊ oleum ipᷣm fouet ⁊ nutrit.Quid eſt q̊

ꝙ gagates lapis pᷣcioſus ſi ponat᷑ in aqua accẽ
dit᷑:ſi vᷣo accẽſus in oleo ponat᷑ extinguit᷑. Item

etritopia eſt viridis gẽma que poſita in aqua⁊
radijs ſolis expoſita ebulire facit aquẽ in vaſe

poſitã:⁊ eã reſoluit in nebulã:⁊ tãdẽ in pluuiã.

Itẽ hec gẽma iĩ peluim poſita in aqua calida ra

Bermo

dios ſolis mutare ⁊ obũbꝛare videt᷑ eoꝝ dari/⸗

tatẽe:⁊ quẽdã inducere i aere ſanguineũ coloꝛẽ:

vt ſicut iterpoſitõe alicuiꝰ coꝛꝑis ad ſolẽ:ſol q̃ſi
eclipſim pati videat᷑. Itẽ ꝓnites aliꝰlapis ↄtra

naturã ois lapidis moꝛe aialis ſuo moꝛe cõci⸗
pir ⁊ ſuo tꝑe ↄſimilẽ ſibi lapidẽ parit.Dic ergo
quõ hoc eſſe poſſit. Itẽ in hibernia eſt qͥdã lacꝰ

in quẽ ſi palũ imerſeris:ꝑs q̃ terra cooꝑitur in
durũ ferrũ ↄuertit᷑.qcqͥ d aũt latet ſub aquis in

lapidũ durũ trãſit:qð aũt ex eo ſuꝑ aq̃s exiſtit
naturã ꝓpꝛiã nõ amittit. Itẽ volo vt mihi rñde
as de oꝑib fulminis.Quid ẽ ꝙ eiꝰſagitta ali⸗

qñ manũ hois ferit:⁊ tñ cirotecã ĩ qᷓ̃ manꝰerat

nõ ledit. Itẽ argentũ i marſupio liqfacit ⁊ mar
ſupiũ ipᷣm nõ vrit. Itẽ aliqñ vinũ ex vegete flue
re facit:ſed doliũ in nullo confringit. Itẽ aliqñ
vas ꝑcutit ⁊ cõfringit:⁊ tñ vinũ qð nature liqͥ/
dioꝛ exiſtit ꝑ tres dies fracto vaſe nõ fluit. Itẽ
qñq; veſtimẽtũ hoĩs:⁊ bꝛachas icendit ⁊ cõſu⸗
mit:⁊ tñ carnẽ hoĩs in nullo ↄtingit:necvllũ eiꝰ

pilũ adurit. Itẽ ſcriniũ clauſuʒ aliqñ ĩtrat:⁊ c/⸗

phos argẽteos ĩ eo exiſtẽteſ liqfacit:⁊ tñ vñ itra
uerit vł vñ exierit nullꝰeſt qͥ cognoſcat. Icẽ au⸗
di alia mirabilia. Cũ em̃ hũana coꝛꝑa ſint na⸗

tura moꝛtalia ⁊ coꝛruptibilia:qͥd eſt ꝙ in hiber

nia eſt quedã modica inſula:in q̃ hoies nunqᷓ;
moꝛiunt᷑:ſed qñ ſenio vł ifirmitate pᷣmunt᷑:vt
moꝛi poſſint extra ĩſulã trãſferũt᷑. Et ibi etiã ſũt
quedã loca vbi nũqᷓ; coꝛpoꝛa moꝛtuoꝝ putre⸗
ſcũt:ſʒ abſq; oĩ coꝛruptione ſᷣuant᷑.Itẽ in india
ſunt homines quinq; cubitoꝝ qui nũq; expu/

unt:nunq; doloꝛẽ in capite vel in dentibo ſenti⸗

unt:nullũ oĩno languoꝛẽ incurrũt ⁊ ab immo⸗

derato caloꝛe ſolis eoꝝ coꝛꝑa nõ ledunt᷑:ſʒ tm̃/

modo idurant᷑. Itẽ in fine indie ſũt hoĩes ſine
oꝛe:ex ſolo odoꝛe herbaꝝ viuẽtes:⁊ nihil penitꝰ

comedentes. Itẽ in ethiopia ſunt hoĩes qui ca.

Puen hñt ſʒ ocłos fixos in pecoꝛe in quo etiã

abẽt vnũ foꝛamẽ a quo vitalẽ hauriunt aerẽ.
Itẽ ibidẽ ſunt hoĩes vnũ pedẽ tantũ habentes:

qui ſũt adeo veloces vt in curſu canibo adeq̃nt᷑
Iteʒ ibidẽ ſunt arboꝛes bis in anno fructꝰfa⸗
cẽtes.Itẽ arũdines ſunt ibi tam magnexvt fiãt
ex ſingulis nodis nauicule que poſſũt ſingule
tres hoies ſimul ferre. Item ſunt ibidẽ foꝛmice
ad canũ magnitudinẽ que auꝝ cuſtodiũt tãta

auiditate vt ab eis vix valeat auferri ſine moꝛte

Itẽ ibi ſunt mõtes aurei quos leones ⁊ grifo⸗
nes ſic auide ſeruant vt nõ niſi cum ꝑiculo inde
quicq; auferrivaleat. Reddant ergo rationem

de his minimis ⁊ terrenis:qui ſũma et diuina

requirũt:⁊ cũ ſuꝑari ſevideant ab hũanis:gau
deant ſi vincant᷑ a diuinis. Si em̃ deficit hũa⸗

na ĩtelligentia ad terrena:quid mirũ ſi deficiat

ad diuina que ſunt ſimpliciter infinita:cuʒ illa
ſint certis limitibo coartata.Abſit ergo vt ille ð
us eſſe credat᷑ qui humano intellectu cõcludit᷑
cum oẽ cõtinens maiꝰ cõtento eſſe ꝓbet᷑.hec Al/

bertus.Deſinãt ̊ cunioſi inqͥrere magnalia di/
uine maieſtatꝭ:cũ humana cognitio ſit adeo de
bilis ꝙ nullꝰ phᷣus vnqᷓ; potuit naturã vnius
muſce ꝑfecte cognoſceer.

Ecũdo qͥs ẽ curioſus qñ alioꝝ Scta 4

ſ a ipʒʒ nõ ptinẽt ſcire q̃rit. Ait.n. Berñ.

in quoqdã ſᷣmõe.Qui ſui negligẽs ẽ ali/
os curioſe circũſpicit.De qͥ inqᷣt Zuliꝰ ĩ tuſcu.
q̃ſtiõib. Pꝛopꝛiũ ſtulticie ẽ aliena vicia cerne⸗

re:ſuoꝝ obliuiſci.Tertio eſt curioſus: qñ vult
addiſcere vana ⁊ inutilia:⁊ multũ tꝑis in ilł cõ

ſumit.vt ait Hiero.in.c.ita ne.xxxvij.di.Quar

to qñ ꝗrit diſcere ꝓpter vanãgloꝛiã:⁊ humanaʒ
laudẽ hñdã.vt ait Aug.i li.de moꝛibo eccłie. ¶

Uinto qñ ꝑ ſtudiũ minꝰ vtile retrahit

ꝗq a magis vtili ac neceſſario:vt ſi hñs cu
ram aiaꝝ neſciẽs qͥd ſpectet ad tale offi⸗

ciũ:inſtet ſtudio pbᷣie vel legũ ciuiliũ:vel oꝛato⸗

rie artis ſeu poetice.De quo Hiero.i.c.ſacerdo

tes.xxxv.di.inqᷣt. Sacerdotes dei omiſſis eus⸗
gelijs ⁊ ꝓphetijs videmꝰ comedias legere:ama

toꝛia bucolicoꝝ vᷣſuũ vᷣba cantare:tenere vᷣgili
um in manib:⁊ id qð in puer ẽ cã neceſſitatis:

crimẽ in ſe facere voluptatis.hec ille.Lalia eniz

metra multũ incitant mẽtẽ ad libidinem.vt ait
Iſido.in lib.ſentẽ.⁊ habet᷑ in.c.ideo.eadẽ di.pꝛo
pterea Hieronymꝰ ad Euſtochiũ ſcribẽs refert
ꝙ grauiter fuit vᷣberatꝰ cuʒ eẽt añ tribunal dei
adducꝰ.Et int᷑ vbera audiuit vocẽ dicentẽ ſibi

cũ dixiſſet chꝛiſtianꝰ ſum. Mentirꝭ:qꝛ cceroni
anus es.ã delectabat᷑ ſtudio oꝛatoꝝ ⁊ poeta

rũ.⁊ ſibi boꝛrebat ſᷣmo incultꝰ ꝓp haꝝ.vt etiam
habet in.c.legimꝰ.xxxvij.di.Quapꝛopter religi
oſis ⁊ clericis in ſacerdotio ac dignitate ↄſtitu⸗

tis ꝓhibet᷑ ſub pena excõicatiõis ſtudiũ legum
ac p hᷣie ⁊ medicine:vt magis poſſintvacare ſtu

dio theologie ⁊ canonũ.c.vltimo.extra ne cle.vł

mo.Illi etiã peccãt ⁊ dicunt᷑ curioſi:q ſuos filiꝝy

os eccłiaſtiq ſumptibo potiꝰ ſeculanbo ſaẽtijs
qᷓ; ſalutarib erudiunt.c.legãt.xxxvij.di.

Exrto qͥs ẽ curioſus cũ ſcire qrit qð addi

ſcere ẽ pctm̃.vt artẽ notoꝛiã:arteſq; ma⸗

gicas.vt declarat btũs Bona.i.ij. di. vi)
Hoc em ꝓhibitũ ẽ ꝑ legẽ diuinã.Teui.xx.⁊ hu /

manã.vt habet᷑.xxvj.q.v.c.ſi qs.⁊.c.qͥ diuinatio
nes.⁊.c.nõ liceat.

„

Eptimo cũ querit aliqͥd ſare ab eoa q̊ñ

ſ debet: vtputa a demonibo vel maleficis

ac diuinis:qð ẽphibitũ.Leui.xix.Deut᷑.
xviij. IJIdeo Augꝰ.in lib.de vᷣa reli.ait. Neſcio qᷓ

demẽtia impediunt᷑ aliqᷣͥ a fide vicio curioſit

PPꝛopcerea em̃ chꝛiſtꝰ demones ↄfitẽtes ipſum
deũ increpabat vt tacerẽt.vt nos doceret nõ eſſe
querendũ a demonibo etiã ꝓ cognitiõe vitatis.
Jðo em̃ aliq̃ va dicũt vt hoies allecti eis cedãct

⁊ tandẽ ad aliqð malũ illos deducãt.De diuia⸗
tionibo aũt ⁊ maleficijs q̃ fiũt iuocatõibodemo
nũ.ait iqẽ Augꝰ.in.o.nec mirũ.xxvj.q.v. Nis

Giorl
nüzflnin
ficentcglt
ſüſettlis,

rgiaqurt

dilhoͤopoꝛt
i06Tii
Gci:e
dcreav
rioreſordi

ta MMoG

Ouig
ſupboꝛu.
lumrlnl
loti p
hoicporir.
ni ihoſe
noliannoen/
um manme
ebi hoieli
lleg Tenecch
Ulrſapieo ſil
gengenrnoin
gii Os ſtuln
lci diuite
lenefoꝛe⸗
ammico. Uñ
gvo clbigrn
nus.cr
igtiri Prol
Qeiudll we
Neculſepecunt
ſolcunur.
Daſe
4 odäin
n
Merünge
is duin
ry. Lüde
ſunroneſcn
literſuben
ReWn
„ermme
diſcoꝛdig⸗
Inltarion
rngenae
Gceceſſce⸗
alinifnſo

agnot
Wrnm

. . 1
alein
gnr Irr e

negiegi
lüt ⸗
üenn

dedardel
RZZ
RRZ
10 Dorie
sdgniſst
icännii
s berlle ug
tochiüſrt
cctañ nbnut
nit voci enii
Mcnarce
oorator:
wbap ne
R
Adignie
niis tilen
spolmunt
meer
lamijivst
Mounn li⸗
jinntthit
zs iiN
ni uti
in
oirton⸗
Niv ts
ndian ſei
encd in⸗
vdaun,
los,
—
—

Foliũ

poꝛtẽt ꝑ demonũ fallaci illudit? curioſitas bu
mana:qñ id ↄuenient appetcit ſcire:qð mala eis
rõne cõuenit inueſtigare.

Mldecima filia ſuꝑbie ẽ ↄtentio.Suꝑbi
v em̃ ſunt cõtentioſi:atq; ad oĩa parati ʒ
dicere:ſuaſq; opiniões ꝑ phas⁊ nephaſ
etiã )ᷣ vᷣtatẽ defendere conãtes:ac cũ oib litem
facientes.iuxta illud Pꝛouer.xvj. Hõ ꝑuerſus
ſuſcitat lites.Et.xvij eiuſdẽ libꝛi.c.ðꝛ. Semper

iurgia querit malꝰ: angelꝰ aũt crudelis mitte
3 euũ. Ut em̃ inqͥt Augꝰ.in quodã ſᷣmõe. Nihil
ita ſiłe ẽ actibb demonũ:ſicut litigare.Et iðo liti
gioſi vel cõtentioſi ꝓhibent᷑ oꝛdinari epᷣi vł dle/

rici.xlvj.di.S.ecce.⁊.c.ſeditiõarios.Seruũ eteni

ODñni nõ opoꝛtet litigare:ſʒ mãſuetũ eẽ ad om̃es.
ij. ad Thi.ij. Licet at ↄtẽtio ſit generalit᷑ vitãda

cũ oib:qꝛ inqᷣt Seneca lib.ij.de ira.Cũ pari cõ
tendere anceps ẽ:cũ ſuꝑioꝛe furioſum:cum infe
rioꝛe ſoꝛdiduʒ: tñ ſuꝑ oĩa vitãda ẽ cũ malis:iu
xta illud Pꝛouer.xiij.Ne ↄtẽdas cũ peſſimis.

NQulia vt ðꝛ Ecci.xxvij.Effuſio ſanguinis i rixa
ſuꝑboꝛũ.⁊ Pꝛouerb.xvj. Uir impiꝰ fodit ma⸗
lum:⁊ in labijs eiꝰ ignis ardeſcit. Itẽ nõ debet
coõtẽdi cũ potentioꝛibo Ecci.viij. Nõ litiges eum
hoie pocæete:ne foꝛte incidas in manꝰ illiꝰ. Non

etiã cũ hoĩe vᷣboſo.vñ Cato.c.ij.Cõtra vᷣboſos

noli ↄtendere verbis. Lis minimis vᷣbis:inter

dum marima creſcit.Et Ecci.viij.ðꝛ.Non liti⸗

ges cũ hoie linguato:⁊ nõ ſtruas ignẽ in ligua

illiꝰ. Itẽ nec cũ ſtultis. Pꝛouer.em̃.xxix.ſcptũ ẽ.
Vir ſapiẽs ſi cũ ſtulto ↄtenderit ſiue iraſcat᷑ ſi⸗
ue rideat:nõ inueniet requiẽ.vt em̃ ðꝛ Pꝛouer.
xviij.Os ſtulti iurgia ꝓpuocat.Nõ etiã dʒ litiga
ri cũ diuite.Ecci.viij.õ ↄtendas cũ viro locu

p lete:ne foꝛte ecõtra ↄſtituattibi litem. Itẽ nec

cũ amico. Uñ Cato.c.iiij. Litẽ inferre caue cum

quo cibi grã iuncta ẽ. Ut em̃ ait Jacobꝰbñuen
tanus.c.xix.Queſtio res minuit:odiũ creat:in⸗
cicat irã. Pꝛo lucro dãnuʒ ducere ſepe ſolet. Et
C. de iudi.l.ꝓperandũ.in pncipio ſcriptũ ẽ. Se⸗

pe cauſe pecuniarie crimialibo materiam creare

noſcuntur.

Uia vo erotentionib accenditur ignis
ꝗq ooij:ire ⁊ furoꝛis:quo ebullit animꝰ ad
nocendũ ꝓximo:debemꝰ pꝛudẽter ignẽ

dis Pꝛimo em̃ extingui valet ignis.⁊ aq̃ bulli
ens frigefieri ꝑ ſubtractionẽ lignoꝛũ. Pꝛouer.

xxvj.Cũ defecerint ligna extinguet᷑ ignis.⁊ ſu⸗

ſurrone ſubtracto iurgia cõquieſcent.Et ſimi⸗
liter ſubtractis vᷣbis cõtumelioſis ⁊ ↄtentioſis

que ꝓuocãt ⁊ accendũtignẽ diſcoꝛdie.Pꝛouer.
xv. Sermo durus ſuſcitat furoꝛẽ:ceſſabit ipſa

diſcoꝛdia:⁊ erit hoi h faoẽti glłia.dicẽte Grego.

Imitatione chꝛiſti glłioſus ẽ irã tacẽdo fugere:

qᷓ; ridendo ſuꝑare.Scðo ꝑ appoſitionẽ aꝗ fri
gide ceſſat ebullitio ⁊ feruoꝛ ignis.Et ſicꝑ dul
cedinẽ rñſiõis hũane excinguit᷑ furia indignati⸗

IXNXVI

onis. inxca il. Pꝛo. xv. Rñſio mollis frangit

irã.Et Ecci.xviij.Nõne ardoꝛẽ refrigerabit ros

ſic ⁊ vᷣbũ meliꝰqᷓ; datũ.Tertio frigelcit aq̃ bulli

ens ꝑ ſubtractionẽ vaſis in q̊ͥ ẽ ab igne.Sic ꝑ
diſceſſũ hoĩs a loco ↄtentiõis:⁊ a pntia ↄtende

re volẽtis:frigeſcit iracũdia.De qͥ nob dedit exrkę
plü chꝛiſtus. Un Gre.ait. Excplo nob dñs loqͥᷣ
tur vt irã ſuꝑ bientiũ dedinemꝰ. Et h̊ facientes

laudẽ merent᷑.vñ Pꝛouer.xx.ðꝛ.Glia ẽ homini
qͥ ſeꝑat ſe a ↄtẽtiõib. Jðᷣo Ouidiꝰ lib.ij. de arte
amãdi inqͥt.Eſto ꝓcul lites.? amare pꝛelia vy,·
tes.Et Ecci.xxviij.ait ſapiẽs.Abſtine te a lite:et
minues pctã.Et Cato.ij.c. Rumoꝛes fugeneĩ⸗

apias nouꝰ auctoꝛ hr̃i.vt em̃ ſcriptũ eſt Ecci.xj

.

Ab vna ſcintilla auget᷑ ignis:⁊ a doloſo auget

ſanguis. Et. xxviij.eiuſdẽ libꝛi.c.ðꝛ.Lis feſtinãſ
effundit ſanguunem. B

NVUogecima ſupbie filia ẽ pᷣumptio.q̃ cõ
d mittit᷑ qñ qͥs aggredit᷑ vel exequit᷑ ea qᷓ
ſunt ſupꝛa facultatẽ ⁊ ↄ ditionẽ ſuam.vt

ait Arj.iiij.ethi. Et btũs Tho.ij.ij.q.cxxx.EtSᷓe
neca in li.de qᷓttuoꝛ vᷣtutibo.De tali aut pᷣſump
tuoſo ðꝛ Miere.xliiij. Quia plꝰfecit qᷓ; potuit id
circo perijt.Et Quidiꝰ lib.j.de triſtibo epla.j.ait
Du petit infirmis nimiũ ſublimia penis. Hica
rus equoꝛeis noia fecit aqͥs. Tales aũt pᷣſump

tuoſi ſunt ſimiles ſimie:q̃ qcqᷣd videt fien ab ho
mine vult etiã ipᷣa facere. Uñ q̃dã ſimia videns

bar bitonſoꝛẽ ſibijpſi barbã radentẽ:⁊ ſub gut⸗
ture pꝛio pilũ incidẽtẽ voluit etiã ipᷣa ſiłr age⸗
re. Sʒz ſibi guttur pᷣcidit ⁊ moꝛtua ẽ. Pꝛeſũptu

oſũ ̊ ẽ ⁊ miſeꝝ ei fieri mgr̃m:qͥ nunq; fuit diſci
pulꝰ.c.miſeꝝ.xvj.di.ðꝛ em̃ i.c.oꝛdinadꝰ. lix.di.

ꝙ dz añ eẽ diſcipulꝰ qͥ magr fieri deſiderat.⁊ ſic

docere põt qð didicit Et.xvj.q.j.c.ſicxiue.ſeptũ ẽ

NMulto tꝑe diſce q̃ͥ poſtmodũ doceas.Et ĩ.c.ſi
clericatꝰ. e.q.⁊ cꝗ ðꝛ.lõ añ ſis miles qᷓ; tiro:nec
pꝛiꝰ mꝗr qᷓ; diſcipulꝰ.Et in.c.cũ in cũctj.ð elec.

habet᷑. In mgrm aſſumi nõ debʒ:qͥ foꝛmã diſci
puli nõ aſſũpſit:pᷣſũptuoſus E q alios regere
vuit:cũ ſeipᷣʒ regere nõ poſſit.l.fi.C.ð legi.tuto.
Itẽ pᷣſũptuoſus ẽ qͥ de ſua iuſticia ⁊ ſccitate ita
ↄfidit:vt ſe ꝑiculis peccãdi exponat:vt ait Hie⸗
ro.iĩ q̊dã ſᷣmõe.Jõ inqͥt Leo papa ĩ ſᷣmõe.xl.ſe

. mo de ſui coꝛdis puntate ofidat:qꝛ ꝑuigil ille
ipim extinguere.Qð maxime effici põt trib mo

hoſtꝭ acrioꝛibo pulſat inſidijs:q̊s maxie nouit
abſtinere pctis. Pꝛeſũptuoſus q̊ʒ ẽ qͥ cũ ſit ma
lus:ad vitã et᷑na ꝑuenire ſe credit:qð ſignum ẽ
magne ſuꝑbie. Jõ Ecci.xxxvij.ðꝛ.O pᷣſũptio ne
quiſſima vñ creata es.Et rñdet glo. De ſuꝑbia
Et Hiero.ad Euſtochiũ ait.De nulla re ita ira
ſcit᷑ deꝰ:quõ ſi pcõꝛ pᷣſumptuoſus ſuꝑbiat.Di
cit quo q; mgjr in.iij.ſen.di.xxvij. Sine meritis

aliqd ſperare nõ ſpes:ſʒ pᷣſũptio dici põt. Pꝛeſũ
ptuoſus etiã eſt qͥ ſe ponit ad faciendũ exercitiũ

vel artẽ quaʒ facere neſcit.Culpa em̃ eſt ĩmiſce⸗
re ſe rei ad ſe nõ ꝑtinẽti.l.culpa.ff. de regu.iun.
⁊. C.nõ eſt ſine culpa,eo.ti.li vj.Jõ inqͥt balbo.c.
äs

Bermo

xix. Nõ vltra vires diſcãt .
Eſopꝰfabula.xxxvj.Qui plus poſſe putat ſua
q́ᷓ; natura miſtrat. Poſſe ſuuʒ ſuꝑans ſe minꝰ

ipe põt. Idcirco hoꝛtat᷑ Gualfredꝰin poetria.c.

xxxj. dicẽs. Et vires metiretuas:ſi foꝛtis es au
de Brãdia:ſi fragilis hũeris ĩpone mioꝛa.Si

mediocris: ama mediocria. Et auctoꝛ libꝛi de

72

foꝛmła honeſte vite.c.ij.ait.Nõ altioꝛi rei teim/

ponas:in qua ſtatim tibi aſcendenti timẽdus
deſcendendi caſus eft.
Pars.iij. ð ſuꝑbie oppoſitiõe.ſ.hũilitate.
Ulopbie oppoſita ẽ hũilitas:quã diffi
s nmnit Bern.i li.ð duodeci gradib hũi
litatꝭ di. Huilitas eſtvirtꝰq̃ hõ viſſi⸗
ma ſul cognitione ſibijpſi vileſcit. Et
idẽ in q̃dã epła ait. Hũilitas eſt cõtẽptꝰ ꝓpꝛie ex
cellẽtie.De qᷓ virtute tres ↄſideratiões faciemꝰ.
Pꝛia q̃ꝝ ðꝛ cõmẽdatiõis.Cõmẽdat᷑ em̃ tnb⸗
rõnibi. q̃ꝝ pᷣma ðꝛ libatiõis.ſ.ab oibo pctis:ſic
arguẽdo.Duo ꝑfecte oria nõ pñt ĩ eodẽ inſtãti
concurrere in eodẽ ſubiecto.vt ðꝛ.ij. Lopi.⁊.ij.
ꝛouer.ĩ vltimis vᷣbis.Et ĩ li.pᷣdicamẽtoꝝ in

pdicamẽto q̃ntitatis. Et notat᷑ i.l.ſi.ãcilla.ff.de

vſuca.ꝓ ſuo.vñ admiſſo vno ex orijs:neceſſe eſt
alið excludi.ij. Lopi.⁊.l.cũ pᷣtoꝛ.i.pn.ff.ð iudi.
Et.l.hec vᷣba.ff.ð v.ſig.Cũ g̊ vtutes ⁊ pctã ſint
Zria.iiij.Lopi.nõ pñt ſimul bitare ĩ hoie.ð pe.
di. ij. S. ex p miſſis.Quãobꝛẽ ſtati vt ĩtrauit vtꝰ
neceſſe ẽ vt exeant vicia. Et ecõtra.c.cũ renũciat᷑.

xxij.q.j. Intrãte &̊ ĩ hoĩe vᷣtute hũilitatꝭ:q̃ ẽ fun/

damẽtũ ↄbᷣuatiuũ oĩm vᷣtutũ.vt ait Alex.de al.
in.iij.ꝑte ſũme:ĩ tractatu ð fide iĩfoꝛmi.q.j.q̃ ẽt ẽ
vicioꝝ fugatrix:ð pe.di.ij.c.ſi qͥ.⁊ q̃ ẽ ↄria ſuꝑ
bie cauſatrici oĩm vicioꝛũ Eccłi.x.⁊ cui oĩa vi⸗
cia famulant᷑.vt ait Aug.ix.de ciui.dei.c.vj.Cũ
Iria rijs curent᷑.ij.Ethi.neceſſe ẽ dicere hoiĩem
q verã hũilitatẽ ſuſcepit ab oĩ pctõꝝ ſoꝛde libe⸗
rari. Jõ Dauid PS.cxiiij.ait. Cuſtodiẽs ꝑuu/⸗
los dñs:hũiliatꝰſuʒ ⁊ libauit me.Exẽplũ hẽmꝰ
de publicano:qͥ qꝛ ſe hũiliauit:fuit iuſtifſicatus
Luce.xviij.Legit᷑ q̊ʒ.iiij. Reg.vlci. Nabucho
donoſoꝛ potẽtes.i.ſuꝑboſ traxit in captiuitatẽ

pauperibo ideſt humilibus dimiſſis. D

Ecunda rõ ðᷣꝛ gratificatiõis.ſ.diuine.
8 Sicut em̃ q̃nto puteꝰ eſt ꝓfũdioꝛ:tãto
eiꝰaq̃ ẽ ſuauioꝛ:ita qᷓnto qͥs ẽ hũilioꝛ:tã
to deo ẽ gratioꝛ ⁊ amabilioꝛ.Siłitudo em̃ ẽ cã
dilectiõis. viij. Ethi. Et om̃e ſiłe diligit ſuũ ſile
Ecckłi.xiij.Facit lex.veꝝ.ff.ꝓ ſocio.vbi ðꝛ ꝙ ſo⸗
cietas hʒ ius frnitatꝭ.Et ſubdit glo.ꝙ ſocij reꝝ

tꝑaliũ diligũt ſe vt frẽs.Ergo tãto magis ſocij

vtutũ ſpũaliũ:qꝛ ſpũalia ſunt tꝑalibꝰ efficacio
ra.l.ſancimꝰ. C. de ſacroſanc.eccle.Cuʒ igit᷑ xpᷣs
ſit hũilis:qͥ inqͥt Matth.xj. Diſcite a me qꝛ mi
tis ſum ⁊ hũilis coꝛde.Ergo diliget hũiles ſibi
ſiles ⁊ ſocios. Jõ dicebat Matth.xviij. Sini⸗
te ꝑuulos venire ad me.⁊ Judich.ix.ðꝛ. Hũili
um ⁊ mãſuetoꝝ ſemꝑ tibi placuit depᷣcatio.Et

tpᷣſumere viles. Ait emrm̃

IX

ps.qᷓ.ait Dauid. Reſpexit in oꝛonẽ hũilis ⁊ nõ
ſpꝛeuit pᷣces eoꝝ.Et in huiꝰ figurã Heliſeus.i.
deus: vaſcula vacua.i.humilia coꝛda pᷣcepitim
pleri oleo.i.gr.iiij. Reg.iiij. Ad ↄfirmationẽ
aũt pᷣdicoꝝ ẽ ſciendũ:ꝙ qͥlibet bonꝰ magr ſe⸗
pius replicat diſcipulis ſuis illã lectiõeʒ qͥ ſibi?
grata ⁊ ipis diſcipulis fructifera:vt eã citiꝰ? te⸗

nads addiſct: na clauꝰ qͥ freqᷓnt malleo pcutit

aſſeri ꝓfundiꝰ infigit. Ex actu em multotiẽs ite
rato fit habitꝰ.ij.ethi.Et iõ dñs ieſus ſepiꝰ diſci

pulis ſuis replicauit lectionẽ de ſctã hũilitate q̃

ei Geail ima ⁊ nob vtiliſſima.ac diabolo ad⸗
uerſario nr̃o orijſſima.De ipᷣa em̃ legtẽ Mat.
xxiij.? Luc.xiiij.⁊.xviij.vñ ðꝛ in.c.dñs.xciij.di.
Hũüilitatẽ nos chꝛiſtꝰ hũilis docuit. Pꝛio em
deo multũ placet:qꝛ eũ honoꝛat vt ðꝛ Ecci.iij.

Itẽ qꝛ eiꝰ irã ⁊ indignatiõeʒ ſedat ⁊ ſuppoꝛtat:
⁊ ẽ ſicut ꝑue plãtule ⁊ arũdines tenere qͥ a ven⸗

tis etiã validiſſimis nõ frangunt᷑ nec eradican/⸗
tur qñ arboꝛes alte ⁊ foꝛtes atq; frondoſe excir
pant᷑ ab ipᷣis ventis.⁊ rõ ẽ qꝛ ipᷣe arundines ce⸗

dunt vent ⁊ inclinãt ſe ad quacũq; ꝑtem flaue

rint:⁊ ſignificãt hũiles qͥ ad oẽm dei inſpiratio
nem ſe fſectũt.Alte vo quercus duricia:⁊ infle⸗
xibilitate ſua reſiſtentes vent foꝛtiſſimis nec ſi⸗
nentes eos ꝑtrãſire:violenter eradicant᷑ ⁊ ꝓſter
nunt᷑:⁊ ſignificãt ſuꝑbos qͥ diuine inſpirationi

cedere nolũt.De hac aũt vtilitate hũilitatis ait

Hiero.O felix humilitas que gladiũ diuini fu
roꝛis mittit in vaginã. Scdo eſt hoĩ vtiliſſima.
Nam pᷣmo ei meret᷑ gratie impletionẽ.Deus in
hũilibo infundit graãm ſuã Jaco.iiij.vñ inqͥt ps
Qui emittit fontes in cõuallib.i.grãm ſuam pᷣ

ſtat hũilibo. Inter mediũ montiũ ꝑtrãſibũt aq.

Duo aũt moͤtes ſunt due ſpecies ſuꝑbie.quaꝝ
vna naſcit᷑ ex retꝑali:⁊ alia ex re ſpũali: int᷑ qͥs
duos montes ẽ vallis humilitatis nõ declinaſ

ad aliquã ſpeciẽ ſuꝑbie:⁊ in iſto medio pertran
ſibunt aque gratiaꝝ. Scðo humilitac grẽ im⸗

plete augmentationẽ:⁊ ̊ oñdi põt ꝑ tria exẽpla
Pꝛimo ꝑ exemplũ pupille:qꝛ ſᷣm Grego. qᷓ;to
pupilla eſt nigrioꝛ ⁊ minoꝛ:tanto eſt lucidioꝛ:⁊

ſiliter hõ qto eſt deſpectioꝛ ſeipo:tanto eſt ma/
ioꝛ coꝛã deo.Cant᷑.j. Nigra ſum.ſ.reputatione

mei:ſed foꝛmoſa.ſ.in conſpeqau dei. Scðo per
exemplũ candele:que q;to plus indinat᷑.tanto

magis inflãmat᷑ Et ſiłiter hõ q;dto magis coꝛaʒ
ſe inclinat᷑ ꝑ humiliationem tato magis in dei
charitate accendit᷑ ꝑ amoꝛẽ.Tertio ꝑ exempluʒ
aque q̃ q;to plus deſcendit.tanto etiã plꝰ aſcen
dit.vñ Augꝰ ait.Deſcendite vt aſcẽdatis ad de

um. cecidiſtis em̃ aſcendendo contra eum. Etſi
militer homo q;to plus deſcendit ſe humilian
do tanto magis aſcendit gratiam dei recipien/
do. Tertio humilitas meretur gratie augmen⸗
tationẽ:et h̊ etiã oñdit᷑ ꝑ tria exepla.Pꝛio ꝑ exe⸗
plũ cineris. Sicut em̃ cinis ↄpᷣuat ignẽ:ſic hũi⸗
licas grõm ſpiritualem: ? taliter ↄusdo docet

leresq roli
ſekes rane deg
beremoltinpe

ſcret ſianbe

tihetesloe

es deqhyi

mos acaubi⸗
onpluptluc⸗
ſepuluehe
ſlon n
eutes ſmed
arnono⸗
entatege
cnplae
gitas wog
Camatoco
ſcee
funtoma
pla/ h.
peenoorthin
ligrboꝛis
oolaiinhum
Clunms entn
frndlceln
Ckbetrac⸗
Cigifueritd
rboerftn
niBenn.n
ſehhenpn⸗
liftmagns
Mrnglio.
lofrarbo⸗
Gigidlgenen
Phsſgoſpecn
ſliſce⸗
lochpatfac⸗
Wi rgadn
Mhodla
Migdcniſc
on Sen
dedatſhhl
tniſuoßo⸗
plennbe
milibo e
Videnralt
grü.lhun
feligtqi
lurellean:

batyg
ſleo

isiſi e

14

ideſcii

nisni
doct Niii,
ſr:e
cin
inaaten
pt
PMeNNn

kdgI.

l
“

4nnhinn
u:ni
orſinsuſ
vmdantrote
dunnengeron
luar hältns
egludiduri
ck boimliin
glcnoni dan
ii vung
nigrimiun,
ü grüſbin
esſigdeck⸗
tchinl:i⸗
lensniclid
u
uniex gen/
Hegmnthl

zne ihn

mckbc:
e
Unl ggn
da. eN
snaini
Fnmpuli
S
nop M
mwani'n
vonass
Areti⸗
n dan/

5 /
u

Foliũ

Ecci.x.vbi ðꝛ.Quid ſuꝑbis tra⁊ anis:⁊ ta liter
ↄſᷣuabat gram Abꝛahã qͥ dicebat Geñ.xviij. o
quar ad dñm meũ cũ ſim puluis ⁊ ciniſ.Scoðo

ꝑ exẽplũ arboꝛis. Rami em arboꝛis qͥ ſũt ĩ imo
poſiti ſunt ſecuri:ſʒ qͥ ſunt in alto ſepe frangun

tur a violẽtia vẽti.Et ideo lucifer coꝛruit: qꝛ in
imo ſtare noluit. qð ẽ ð ſuꝑbos q in ecdleſijs et

in cõuiuijs rixant᷑ de loco ſuꝑioꝛi:maxime mu

riſeis de qͥᷣbo inqͥt ſaluatoꝛ Lu.xiiij.ꝙ amãt pꝛi⸗

mos accubitꝰ in cenis ⁊c.Tertio idẽ oñdi᷑ ꝑ ex

emplũ puluer. Uirtutes em̃ ſine hũilitate ſunt
ſic puluis:ſʒ cũ hũilicate ſunt ſic terra firma et
ſolida.Unñn Gregꝰ.xxij.moꝛal.ait.Qui ceteras
vᷣtutes ſine hũilitate ↄgregat:q̃ſi puluerẽ ↄ̊ ven
tum poꝛtat. Quarto hũilitas meret᷑ gre aug/
mentate gloꝛificationẽ. Et h̊ oñdit᷑ etiã ꝑ tria ex
empla. Pꝛio ꝑ exẽplũ turrꝭ.Ait eĩ Berñ. Co⸗

gitas magnã fabꝛicã oſtruere in alcitudie:de fũ

damẽto cogita hũilitac. Qui em vult turrẽ con
ſtruere ꝑ quã aſcẽdat ad celi celſitudinẽ: ponat
ꝓ fundamẽto hũilitatẽ.qð fundamentũ ponit
apls.j.ad Coꝝ.iij.di.Dei edificatio eſtis:vt ſa⸗
piens architectꝰ fundamẽtũ poſui.Scðo ꝑ exẽ
plũ arboꝛis.vñ Berñ.ait.Arboꝛẽ attende:figit
radicẽ in humili:vticẽ tẽdit ad celũ.Sine radi⸗

cęæ auras petit:ruina ẽ nõ incrementũ. Qui igit

figit radicẽ in imo humilitat faciet fructũ ſurſũ
celeſt) ſotietat.iuxta illð.iiij. Regꝭ.xix. Qð cũq;
reliquũ fuerit de domo iuda mittet radicẽ deoꝛ

ſum ⁊ faciet frucũ ſurſum.Tertio ꝑ exẽplũ eta

tcis.vñ Berñ.inqᷣc. Uis magnꝰ eẽ: a minimo in
ape:hõ em̃ pꝛiꝰ ẽ paruꝰ ⁊ poſtmodũ ꝑ etatẽ cre
ſcit:⁊ fi magnꝰ. Ut em̃ dicit phs in lib.de ſom

no ⁊ vigilia.pᷣncipia oĩa ꝑua ſũt.Ex ꝑuo enim

grano fit arboꝛ maxima:⁊ de ꝑua materia ma⸗
gnũ aĩial generat᷑.Et ſiłiter ex hũili coꝛde bõ ma

nus in ↄſpectu dei efficit᷑.⁊ ideo inqͥt ipe deus

ſauli.j. Regj.xv. Nõne cũ ꝑuulꝰ eẽs in ocłis tu
is:caput factꝰ es in tribubo iſrael.vñ ⁊ Math̊.
xviij.ðꝛ.ꝙ aduocãs chꝛiſtꝰ ꝑuulũ ſtatuit eũ in
medio diſcipuloꝝ ſuoꝝ ⁊ ait illis.Quicũq; hu
miliauerit ſe ſiẽ ꝑuulłꝰ iſte:hic maioꝛ ẽi regno
celo ꝝ.Eſt etiã vtilis hũilitas hoi:qꝛ ꝓpter ipam
der dat ſibi ſecretoꝝ ſuoꝝ cognitionẽ: dicẽte pa
tri ſuo ipo dño. Math.xj.Abſcondiſti hec a ſa
pientibo ⁊ pꝛudẽtibo:⁊ reuelaſti ea ꝑuulis.i.hu⸗

milibo.vt em dicit Gregꝰ.Sicut pupilla nigra

videt:⁊ albuginẽ tolerãs non videt:ſic hõ ſe ni⸗
grũ.i.humilẽ ⁊ abiectũ recognoſcẽs diuina in⸗
telligit qᷓ ſuꝑb co gᷣſcere neqͥt:qꝛ vt inqͥt ps.Deꝰ
intellecũ dat ꝑpuulis.vñ Ptholome? pvᷣus di
cebat: qᷓ; int᷑ ſapiẽtes hũilioꝛ ẽ:ſapiẽtioꝛ exiſtit
ſic lacꝰ ꝓfundioꝛ ceterj ẽaqua copioſioꝛ.Ait em̃

LxXXXVII

Salomon Pꝛo.xj. Ubi hũilitas:ibi ſapia.Ecõ

tra vo Didimꝰ ad lex.ſcpſit.Deꝰ pᷣſto ẽ largiri

tibi ſapiẽtiã:ſʒ nõ hẽs vbi eam recipias:qð dice
bat qꝛ Alexader erat ſuꝑb.qꝛ vo Salomõ hu
milit petijt ſapiam a deo:impetranit eã.iij. Re.
iij. Oꝛo em̃ huũiliat ſe nubes penetrat.? ꝓ exau
ditiõis ſuffragio deũ adit.⁊ nõ diſcedit donec

altiſſimꝰ aſpiciat.Ecci.xxxv. Humilitas etiam
lieres qᷓ volũt alias pᷣcederevel ſaltẽ eq̃re.q ſunt
ſiles rane de q̃ fabuloſe legit᷑:ꝙ vidẽs bouẽ bi
bere multũ:voluit ⁊ ipᷣa tãtũ potare vt groſſa ef
ficeret᷑ ſicut bos:⁊ ſic pocarevolẽdo crepuit.Iſti
ↄtẽdẽtes ð loco eminẽtioꝛi ſũt ſiles ſuꝑbis pha

hoiem pᷣuata pctis: ⁊ pt ſ figurat᷑ p balſamũn

Siẽ em balſamũ fundũ petit ⁊ a coꝛruptiõe cau

ſtodit:ſic hũilitas aiam ad vᷣtutes inclinat:⁊ a

pcõꝝ coꝛruptiõe cuſtodit.Et iðᷣo iſto balſama
hũilitat; debemꝰ inungere oẽs oꝑatiões nfas.

Ait em̃ Greg. Perit ome qð agit᷑ ſi nõ ſollicite
in huilitate cuſtodit᷑. Itẽ hũilitas facit nos hr̃e
ius in regno celoꝝ.vñn aic Berñ.Apud deũ fra
tres ius hr̃e nõ poſſumꝰ:qm̃ in multᷓ offendi⸗
mus oẽs.Sʒ nec fallere eũ qͥs põt:qͥ nouic ab⸗

ſcondita cordis:nec reſiſtere viribb:qꝛ oiĩpotẽs

ẽ.Quid &̊ reſtat niſi ad humilita remedia tota
mẽte ↄfugere:vt qͥᷣcqͥd in alijs minꝰ habemus
de ea ſuppleamꝰ.Tertio dico ꝙ huũilitas ẽ dia⸗
bolo cõtrarijſſima:qꝛ eius caput ↄterit.Geñn.iij
Ipſa cõteret caput tuũ.Caput em̃ diaboli ẽ ſu⸗

perbia. Itẽ humilitas diaboli laqueos euadit.

Vñ vt legit᷑ in vitaſpatrũ.cũ btũs Anthoniꝰ to
tum mũdũ laqueis plenũ vidiſſet ⁊ interrogaſ⸗
ſet ꝗs eos euadere poſſet:audiuit ꝙ ſola humi
litas.Sic̃ em̃ aper hoiem iacentẽ in terra nõ le⸗
dit:ſic nec diabolꝰ aper iferni humilitate ꝓſtra
tũ ledere põt.Et ſicut piſcis ꝑuulꝰ nõ tenet᷑: nec
capit᷑ reti:ſic nec humilis reti diabolice decepti⸗
onis poteſt apꝛebendi. EFkf
Ommẽdat᷑ etiã hũilitas tertia rõne pᷣn/
c cipali:q;̃ ðꝛ exaltatiõis.ſ.et᷑ne głie. Quic
qͥd em ſtatuit de pᷣncipali ſtatuit᷑ etiã de
acceſſoꝛio:vbi ẽ eadẽ rõ ſtatuẽdi.l.j.ff.ð peculio

lega.l.cũ pᷣncipalis.ff.de regu.iu.c.acceſſoꝛium

eodẽ.ti.lib.vj.vbi ðꝛ.Acceſſoꝛiũ naturã ſeqͥ con

gruit pncipalis. Sʒ chꝛiſtꝰ dux ⁊ pncipalis nr

pter humilitatẽ ẽ exaltatꝰ.ad Phil.ij.vbi öꝛ.
Chꝛiſtꝰ exinaniuit ſemetipᷣm factꝰobediẽs vſqʒ
ad moꝛtẽ:ꝓpter qð deꝰ exaltauit illũ ⁊c. Ergo et
de nob idẽ fiet ſi humiles fuerimꝰ.Qũ em̃ coꝛpꝰ
ſequat᷑ naturã ſui capitis.l.cũ in diuerſis.ff.de
reli.⁊ ſum.fu.ſequit᷑ ſi caput nr̃m chꝛiſtus ꝓꝑ⸗
pter hũilitatẽ exaltatꝰ ẽ:⁊ nos qͥ ſumꝰ mẽbꝛa eiꝰ
exaltabimur:ſi eũ in humilitate imicabimur: 4
Johã.xij.ait.Ubi ſum ego ullic ⁊ miniſter meꝰ
erit:cui etiã dixit Dauid ps.xvij. Populũ hu⸗
milẽ ſaluũ facies. Job q̊ʒ.v.ðꝛ.Deꝰ huiles poic
ĩſublime.Et.xxij.eiuſdẽ li.c.Qui hũiliatꝰ fuerit
erit ĩ głia.Pꝛouer.v.ait Salomõ.Głiaʒ pᷣcedic
hũilitas ⁊ eiuſdẽ lib.cxix. Hũiles ſpũ ſuſcipiet.
glia.⁊.j.Pe.v.ðꝛ. Hũiliamini ſub potẽti mau.
del:vt exaltet vos in die viſitatiöis.
Ucoꝛitatibo quoq; cõmẽdat᷑ hũilitas.
a vnñ Beñ.xxix. dixit Lia Uidit deus bu.

4 .“

Bermo

militatem meam:nunc amabit me vir meus.

Et ð achab rege iſrael ðꝛ.iij. Regꝭ.xxj.Quia hu

miliatus ẽ nõ inducã malum in dieb erꝰ. Et. ij.
Para. xij. dixit deꝰ de filijs iſracl. Quia huũilia
ti ſunt nõ diſꝑdã eos.⁊.pS.xxxv.dic Dauid. In
bumilitate noſtra memoꝛ fuit nr̃i.Caſſiodoꝛuſ
aũt lib.iiij.eplłaꝝ epła.iiij.ait. Humilitas tã ra
ra qᷓ; chara c.Et Berñ.in ub.de impꝛobatione
vicioꝝ.c.lij. canit. Mitibo ⁊ gra nemo nocere
põt.⁊.c.iiij. Mitia pacificã pariũt pcoꝛdia vitã
Amb.quoq; quẽ refert glo.in clemẽ.j.de religi.
do. alt. Humilitas ẽ clauis q̃ aꝑit regnũ celoꝛũ
reſerat myſteria ſcripturaꝝ. Et Gre. xxvij.mo
ral.Ego dauid plꝰ ſaltantẽ ſtupeo qᷓ; pugnãtẽ.
Pugnãdo em̃ hoſtes ſubdidit:ſaltado aũt co⸗
ram dñno ſeipᷣm vicit:Qui ait.Ludã vt fiã vili⸗
oꝛ q; facꝰ ſim:eroq; bumilis in oculis meis:

hec ille.Et Augꝰ.in epła ad Dioſcoꝝ dicit. Nul

la alia ad capeſſendam vitatẽ ẽ via qᷓ; humili/
tas:⁊ qͥtiẽs interrogares bᷣ̊ dicerẽ:qꝛ niſi humi⸗/
licas omia qcũq; bn facimꝰ⁊ pᷣceſſcrit ⁊ comita
ta ac ↄſecuta fuerit:iã nos de aliqͥ bñfacto gau
dentibo totũ excoꝛquet de manu ſuꝑbia. Uicia
q ꝓpe cetera in pctis:ſuꝑbia vᷣo ⁊ in recte factis
timẽda ẽ:ne illa que laudabiliter facca ſunt ipᷣiꝰ
laudis cupiditate amittant᷑. Sicut g̊ rethoꝛ ille
nobiliſſimꝰ Demoſthenes cũ interrogatus qͥd
eẽ ei in eloquẽtie pᷣceptꝭ videret᷑ pᷣcipuu:ꝓnũcia/
tionẽ ðꝛ rñdiſſe.Et cũ q̃reret᷑ q d. Scdõo eandeʒ
ꝓnũciationẽ ðꝛ rñdiſſe.Et cũ q̃reret᷑ qͥd. Lertio
nihil niſi ꝓnũciationẽ dixit. Ita ſi tu interroga⸗
res de pᷣceptis chꝛiſtiane religiõis:nihil me alið
rñdere niſi humilitatẽ liberet.Et idẽ in libᷣ.de ſa
lutaribo documẽt ait. Humilitas vᷣtutũ ſubli
mitas cẽ.Acceptꝰ em̃ ẽ ðᷣo vir humilis:⁊ in ſe de
um geſtat.Et licet habitu vilis ſit:głioſus tñ ẽ
apud deũ.Scriptũ quoq; ẽ in.l.ſi.C. de do. in⸗
ter vi.⁊vxo.Nihil ẽ ta peculiare imꝑiali maieſta
ti qᷓ; humilitas ꝑ qua ſola dei ſeruat᷑ imitatio.
Et ideo btũs Leo ſociꝰ beati Franciſci erat con
tentus amboꝝ amittere lumẽ oculoꝝ:vt humi
litatem reciꝑe mereret᷑.Legit᷑ quoq; in vitaſpa⸗
trũ:qꝙ diabolus dixit ſctõ Machario.Tu iein
nas interdũ:⁊ ego nullovnq; cibo reficioꝛ:tu ſe
pe vigilas me nũq; ſopoꝛ oppꝛeſſit. humilitas
tua ſola me vincit.Albertꝰ aüt magnꝰ vbi S.in
c.de humilitate ait.Sic̃ oẽs aque naturalit᷑ flu
unt ad valles ⁊ ad loca humilia nec illa ꝑtrãſe⸗
unt niſi pus fuerint repleta:ſic diuina gratia il⸗
luc ingredit᷑ vbi humilitatꝭ vallis ⁊ ↄcauũ iue⸗
ni.vn Augꝰ.in lib.de vᷣbis dñi ait.Quãto hu
miliꝰ ſedebat Maria:tãto ampliꝰcapiebat.Cõ
fluit em̃ aqua ad humilitatẽ vallis de ſuꝑcilio
montis.Siẽ etiã arboꝛ qᷓ;to plłꝰ radices in ter⸗
ra infigit:cãto de humoꝛe plꝰ trahit:⁊ in altum
magis aſcẽdit.Sic qᷓ;to qͥs ꝑ hũilicatẽ deſcẽdit
inferiꝰ:cãto maioꝛẽ dei grãm recipiẽs ꝑ vᷣtuteʒ
aſcẽditſublimiꝰ. Jõ inqᷣt dñs Lu.xiiij.Cũ inui

IX

tatꝰ fuerꝭ ad nuptias:recũbe in nouiſſimo loco

vt cũ venerit qͥ te inuitauit dicat tibi. Amice a/
ſcẽde ſuꝑiꝰ ⁊ erit tibi głia coꝛã diſcũbẽtiby. G
ALAXſubdit idẽ Albertꝰ di. Humilitas eſt

e bonoꝝ oĩmoſ uatiua:eo ꝙ eoꝝ ẽ occul

tatiua.Spẽs em̃ trite multü ſunt odo/
rifere ſʒ euaneſcũt citiſſime:niſi teneant᷑ icluſevt
neq ant reſpirare.ullũ etiã ẽ vinũ adeo pᷣcioſũ
qð nõ fiat vanũ:niſi in vaſe teneat incinch:vnd
conſueuerũt dauſoꝛia a vegete remoueri qñ hõ
vultvinũ in acetũ ↄuerti. Ignis q̊ʒ extinguit᷑:ni

ſi diligent ſub cinere reponat᷑. Nonne mercatoꝛ
depᷣdani deſiderat qui theſaurũ publice coꝛã la
tronib poꝛtat. Radix etiã q;diu ſub tra latitat

toti arboꝛi vitã donat ⁊ ↄſᷣuat:quã ſi ſupꝛa trã
extraxerjipᷣa pᷣma oĩm perit:⁊ qͥcqͥd erat pulcbꝝ
in arboꝛe euaneſcit. Hũilitas aũt ẽ radici ſimil
lima:eo ꝙ hẽat vilitatẽ in ſitu:turpitudinem in

aſpectu:aſꝑitatẽ in tacu:ſi direcionẽ in motu:
⁊ vᷣtutẽ maximã in effectu.Dũ em̃ arboꝛẽ ĩ altũ

directã:floꝛib adoꝛnatã:folijs vñq̃q; veſtitã:⁊
fructibo plenã attẽdis:płimũ admirar.Cũ tñ i
tãta pulchꝛitudine nihil exiſtat qð de radiqbu⸗
militate nõ ꝓcedat: nobilł ̊ ẽ hũilitas:liq; exte⸗
riꝰ vilis ⁊ q̃ſi nihil appareat.Nã ⁊ piper ẽ mole

modicũ ſʒ vᷣtute ꝑmaximũ:ẽ exteriꝰ defoꝛme et

nigrũ ſʒ interiꝰalbũ.Eſt tacu frigidũ:ſʒ aau ac
potẽtia calidiſſimum:ſapoꝛe acutũ:odoꝛe aro⸗
maticũ:cuiꝰvᷣtꝰnõ ſentit᷑ dũ ẽ itegrũ:ſʒ dũ ẽ attri
tũ ⁊ dẽtib maſticatũ.Adamas q̊ʒ ẽ lapis par⸗
uus et indecoꝛꝰ coloꝛe ferrigeneꝰ:ſʒ vᷣtute ẽ ma
ximꝰ:⁊ ðꝛ gẽma recõciliatiõis ⁊ amoꝛis. VH
Ranũ etiã ſinapis qᷓ;titate ẽ modicũ ſʒ
g ðvtute ꝑmaximũ.vñ Pictagoꝛas dicit
ꝙ int᷑ oẽs herbas tenet pncipatũ.qꝛ bu⸗
moꝛes groſſos extenuat:ſᷣpẽtes fugat: demoni

acoꝝ ictꝰ ſanat:fũgoꝝ venena ſuꝑat:dẽtiũ do⸗

loꝛẽ mitigat:cerebꝛũ valde pungaclanice in re⸗
nibo diſſipat:apetitũ ꝓuocat:ſtomachũ ↄfoꝛ⸗
tat:epilẽticos iuuat:atq; idropicos curat. Sic
etiã hũilis:lʒ exteriꝰ videat᷑ vilł:ẽ tñ iteriꝰmagne
Xẽplis q̊ʒ ad hũui (vtutʒ:hecille. J
e tatẽ aiamur.Sʒ cã bꝛeuicatꝭ omiſſis ex

emplis gẽtiliũ ⁊ paganoꝝ qͥ ſuꝑbi tot

virib effugerũt:⁊ ſe ꝓfũde bũilitati dederũt:ð
qͥ bo diffuſe tractat Maleriꝰ maximꝰ:vt patet de

U-alerio publicola.li.iiij.ti.j.c.j.?⁊ de Manilio

li.vj.ti.iiij.c.iij.?⁊ de Pitacho mileteno eodẽ lib.
ti.v.c.xij.⁊ de Marco rutilio cẽſoꝛino.li.iiij.ti.j

c.v.⁊ de Fabio maxio ibidẽ.⁊ ð Scipiõe aphꝛi

cano eodẽ ti.c.vj.⁊ eiuſdẽ li.ti.iij.c.viij.⁊ de Epi⸗
manũda thebano li.iij.ti.vij.c.xxiiij.?⁊ de Plato
ne.li.viij.ti.xiij.c.iij.?⁊ de Genitio pico.li.v.tci.vj.
c.v.⁊ de Attilio regło.li.iiij.ti.iiij.c.viij.⁊ de mul
tis alijs ad ↄfuſionẽ chꝛiſtianoꝝ:acapiamꝰ exẽ
plum dñi nr̃i ieſu chꝛiſti:qͥ humilicatꝭ cã noluit
naſci de regina vel imꝑatrice:ſʒ de pauꝑcula vꝰ
gine.ec voluit naſci in atrio regio:ſʒ in diuex

publionri⸗
oneeß ti
donectelo
latesocho
abiecoeſin
ſiderauin
achülonn
wonochi,.
Cchumdi
Tta dar
Ouodis
i⸗
en
Qulai
inar
hummil
Rtuͤͦ
latsdoau
mnlon. F
hamchint
ſcfee
crde
isarge
aurans
Zacha⸗
dehien
ſeruiun
o iv⸗
llan
ſtowtt
nuſtialab
Cicobeg
ſchedem
neeſup
nomſ
Gtöſee
genshee
Wen
kathepa
Eri
ait. Qus
die ino⸗
noꝛatia⸗
apto. ſ
bolinih
legime
ogis r

—
W.

mitst . N-

inannin
Bdne
düchi
mniddnm ö
nkkarqöent
gibälinsige
ſlärphris
iinen den

eacti odor

iigig diin
nas qzilape

ncſß dnnn
16 70moni,

Gmtatt e en.
Picngop

nadnaatig
es fger
ms ſugendaid
orrgin

artumocbi

npiws
tinim'ne
ts beclle
mint oni⸗

nopq ioltin

ilrannii
arim'murd
ciede Dnd
müamowti?
(orol
Gahirnn
jen/
opinbe
icnien,
de

—RK

Foliũ

ſoꝛio. Nõ in lecco aureo vel eburneo reclinari:
ſz in pſepio. Nõ inuolui ſeric vel purpureis ac
biſſinis indumẽtis:aut pᷣcioſis lintheaminibo:

ſz vilibo paniculis.nõ hĩ̃e milcitudinẽ ſᷣuoꝛũ mi
niſtrantiũ:ſʒ bouẽ ⁊ aſinũ ſuis afflatibo eũ cale/

facienciũ.Luc.ij. Itẽ voluit ſuis parẽtibeẽ ſub

lectus:vt ibidẽ ðꝛ.Et in magna pauꝑtate viue⸗

renõ hñs vbi caput ſuum reclinarer. Luẽc.ix.et
Mat. viij. Itẽ ad euitadã iacãtiã ſua miracula
publicari ꝓhibebat. Mat.ix.? Mar. vij. Uiſi

onẽ qͥ̊q; traſfiguratiõis ſue maniteſtari vetuit

donec reſurgeret a moꝛtuis.Mat.xvij.⁊ digni
tates ac honoꝛes fugit. Joh̊.vj. Iteʒ in maxia
abiectõe ſui moꝛi voluit:qð ð ipo ðꝛ Eſa.liij.Cõ
ſiderauimꝰeũ nouiſſimũ viro u:⁊ ꝑcuſſuʒ a ðᷣo
ac hũiliatũ.Jõ exclamat Berñ.in epłla ad Adã

monachũ.Erubeſce ſuꝑbe puluis⁊ cinis:deus

ſe humiliat:⁊ tu te exaltas:deꝰ ſe hoĩbo ſubdit:
⁊ tu dnari hoib geſtiẽs:tuo te pᷣponis auctoꝛi.
Quotiẽs em̃ hoibo peſſe deſidero:totiẽs deum
meũ p̃ire cõtẽdo.Et Augꝰ.ſuꝑ illa vba apłi ad
Phil. ij. Chꝛiſtꝰ hũiliauit ſemetipʒʒ ⁊c.ait. Ecce
hẽs humilitatᷓ exẽplũ ⁊ ſuꝑbie medicamẽtum.
Quid ig itumeſcis hõ.O pellis moꝛticina qͥd
tẽderj. O ſanies fetida qͥd inflarj. Pꝛinceps tuꝰ
humilis ẽ ⁊ tu ſuꝑbo:caput humile ⁊ mebꝛũ ſu
erbũ. Exqͥ igit᷑ ille qᷓ ſic erat magnꝰ ſicẽ humi⸗
latꝰ: docuit hoies q;tũcũq; magnoſ debere hu
miliari. Ipᷣe etiã dñs nr̃ humillimꝰſedit ſi upꝑ aſi
nam cũ intrauit hierm in die palmaꝝ.Mat.
xxj.qð fecit pᷣmovt ſuꝑbiã pᷣlatoꝝ mltcoꝝofũde
ret:q delectant᷑ in mulis ⁊ in magnis eqᷣs:i fre/⸗
nis argenteis:in ſellis depictis: ⁊ calcaribo de/⸗
auratis ac alijs pompis. Et iðo inquit ipᷣe dñs

Zacha. ix. Diſꝑgã q̃drigã de ephꝛaim ⁊ equum
de hierłm. vñ Berñn. ait. Miniſtri chꝛiſti ſunt?

ſeruiunt zmacteiſto n ipis em̃ viget meretrici
us nitoꝛ:hiſtrionatꝰ habitꝰ acregiꝰ aparatus:
plꝰ calcaria qᷓ; altaria fulgẽt:habitu ſũt milites

q̃ſtu ruſtici:⁊ tñ nec vt milites pugnant:nec vt

ruſtici laboꝛãt:nec vt clerici euageliʒãt.⁊c. Se
cũdo ſᷣ egit vt ſuꝑ mãſuetos ⁊ humiles ſe req̃e⸗
ſcere demõſtraret ⁊ nõ ſuꝑ dextrerios.i.ſi upbos

nec ſuꝑ palafredos.i.vanegloꝛioſo 8:ſʒ ſuꝑ aſi/

nam.i.ſuꝑ aiam humilẽ ⁊ mãſuetã.vñ Chꝛyß.

alt. Nõ ſedet in curru aureo pᷣcoſa purpura ful
gens:nec aſcẽdit ſuꝑ feruidũ equum diſcoꝛdie

amatoꝛẽ ⁊ litis:ſʒ ſuꝑ aſinã:hũilicat ac trãqᷣlli
tatꝭ ⁊ pacis amicã.Fugiamꝰ g̊ ſuꝑbiã:ſic facie⸗
bat btũs Hiero.qͥ ad Abigauũ hiſ panũ ſcribẽs
ait.Quãq; młtoꝝ mihi ſim ↄſ. aꝰpcõꝝ ⁊ quoti
die in oꝛonibo loquar:delicta iuuẽtut mee ⁊ ig

noꝛãtias meas ne meminer:tñ ſciens dictũ ab

apło.Ne inflatꝰ in ſuꝑbiã icidat in iudiciũ dia⸗

boli nihil ita a puericiavitare conatꝰſũ:qᷓ; tumẽę

tẽ aim⁊ erectã ceruicẽ:dei ↄ ſe odia ꝓuocãtẽ:hec

ille. Greg.q̊ʒ.xxij.moꝛa.hoꝛtat᷑ dicẽs. In cüctis

q agis radicẽ boni oꝑis huũilitatẽ tene. laʒ ⁊ ſi

”

LXXXVIII

ꝗlibet adſintopa nulla eñ ſunt niſi er bumili⸗

tate condiantur.

8 Excu do de hũilitate vidẽda ẽ eiꝰgradua

o:vt ein inqt Berñ. ili. de gradiby hüi
litatꝭ duodeci ſũt ei gradꝰ:q̃s ponit ſcũs B n
dictꝰi ſua regula. Pꝛimꝰeſt i oculoꝝ moꝛtifi⸗

catiõe:tenendo eos dep̃ᷣſſos in terra.iuxta illud

Job. xxij.c.Qui icdlinauerit oculos ſuos ipᷣe ſal

uabit᷑. Sic aũt demiſſio oculoꝝ ẽ ſignũ hũilita

tis:ita ecõtrario eleuatio eoꝛũ eſt ſignũ ſuꝑbie.
De q̃ ſupba gnatiõe ðꝛ Eccli.xxx.Eſt gñatio cu
ius excelſi ſũt ocłi ⁊ palpebꝛe eiꝰi alto ſubrepte.
Scõðs gradꝰ⁊ ſignũ hũilitatis:ẽ coꝛpalis cõ
poſitio ⁊ moꝛigeratio.i.in iceſſu locutioe:in ge⸗
ſtu:⁊ amictu coꝛꝑis:oẽm oſtẽtatiõeʒ deuitãdo.

Nã vt diẽ glo.i.c.cũ in cũctis.de elec. Cõpoſitio

coꝛpꝑis ꝗlitatẽ indicat mẽtis.xlj.di.c.clericus.⁊=
Eccłi.ix.ðꝛ.Ex viſu cognoſcit᷑ vir:⁊ ab occurſu

faciei cognoſcit᷑ ſenſatꝰ. Teraꝰgradꝰeſt ꝓxi/

moꝛũ bonoꝛatio.ſ.eooꝝ vᷣtutes laudando:eiſq;
ſᷣm eoꝝ exigẽtiã reuerẽtiã exhidẽdo.iuxta exhoꝛ
tationẽ apłi.j. Petri.ij.dicetis.Oẽs honoꝛate:
frnitatẽ diligite.⁊ ad Ro.xij. Honoꝛe iuicẽ pᷣCue
niẽtes. Quartꝰgdꝰẽ alioꝝ doctrinã ⁊ cõſilia
libẽter audire ⁊ nõ erubeſcere ab alijs diſ⸗ cere:q
qͥs ignoꝛat.iuxta ↄſiliũ Catonis.c.v.di.le pu
deat qꝗ neſcier te velle doceri. Scre aliqͥd laus
eſt:culpa nil diſcere velle. Ad qð facit.c.nullus
epᷣs.xxxviij.di.vbi ðꝛ.Nullus epᷣs ꝓpter oppꝛo
bꝛiũ ſenectutis:vł nobilitatẽ gnis:a ꝑuulis vł

minimis erudicis inqrere ⁊ diſcere negligat ⁊c.

Et hüc gdũ hũilicaꝭ hẽbat btũs Aug. ꝗ in. c. ſi
hẽs.xxiiij.q.iij.ait.Ego ſenex a iuuene:⁊ eps tot
annoꝝ a collega necdũ anicło paratꝰſũ doceri.
Et lõ auctoꝛ libꝛi ð foꝛmła honeſte vite. c. iiij. di.

Que neſcis ſine occultatione ignoꝛãtie cibi po⸗

ſtula impartiiir. :
ꝗq Uintꝰgdꝰ eſt ꝓpꝛias laudes tacere:nec .
AAliquid dicere vł facere ꝓ hũana laude
babẽda:ſicut humiliſ xpᷣs faciebat:qͥ Job.viij.
dixit. Ego gloꝛiã meã nõ queon. 9
Ertꝰ Gdaeſt reputare alios melioꝛes ?
8 dignioꝛes. iuxta illð ad Phil.ij. Supe
rioꝛes iuicẽ arbitrõtes. Septimꝰ gdꝰ
eſt ↄtumelias ⁊ oppꝛobꝛia patiẽter ſufferre: vt
em ait Oreg.in moꝛa.Qui laudes nõ q̃rit ↄtu⸗
melias nõ ſentit. Octauꝰ eſt vilibo exercitijs ſe
libenter occupare ⁊ offerre. Sicut fecit abigail:
q cũ Dauid eã vellet ducere in vxoꝛẽ ait. Ecce fa
mula tua ſit tibii ancilla:vt lauet pedes bᷣuoꝛũ
dñi mel.j. Reg.xxv. Qð quideʒ faciebat humi⸗
lis Fraciſcꝰqui vt refert brũs Bonauẽtura i le

gẽda eiꝰlepꝛoſoꝝ obſequijſ ſe emãcipauit:illoxꝝ·

pedes lauãdo:vlcera:ligado ⁊ cetera hũilitatis
officia fauẽdo.De iſto aũt gradu ð: in. eſi qs.
de pe. di. ij. Exercitia humilitatis ſunt ſi ſe vilio

rib⸗ officijs ſubdat: 7 miniſterijs indignioꝛibo
tradat.Sicut fecit bt̊ vᷣgo aria:q tnib mẽę

Bermo

ſibyßuiuit ſue cognate eliʒabeth. ¶uc.j.De ꝗ ait
Hiero.in pᷣmõe ad Paulã ⁊ Euſtochiũ. Bea⸗

cit celos fabꝛi/

13 .

ta dei genitrix a filio ſuo nõ didi

care:angelos creare:mira deitat iſignia opari:

6 tĩ bhumilian: ceteraq; vᷣtutũ documẽta ſub
pumilitatis cuſtodia aggregare. Legit᷑ quoꝗʒ;
in ãtiq̃ legẽda beati Fraciſci in capło de ꝑfectiõe
pumilita: ꝙ ipᷣe ſancetꝰ Franciſc? dicebat ꝙ ꝓp⸗
pter pᷣlatiois officiũ ⁊ ſ. oliatudinẽ pᷣdicandi fra

tres nõ debẽt dimittere ire ꝓ elemoſyna:opera/

ri aliqñ manibo ſuis:⁊ alia humilitatꝭ oꝑa face
re:ſicut ⁊ alij frẽs ꝓpter bonũ exemplũ ⁊ lucruʒ
aiaꝝ ſuaꝝ ⁊ aliox. Nonꝰ gradꝰẽ honoꝛes ac
dignicates fugere. capko. niſi cũ pꝛidẽ.de renũ.
Vn legit᷑ in vitaſpatrũ:ꝙ cũ qͥda ſanctheremi
ta iret ad quãdã terrã:multoſq; hoĩes ſibi ob⸗
uiam aduenire ad honoꝛãdũ eũ ex inſtigatione
ſui diſcipuli intellexit:finxit ſe eſſe ſtultũ ⁊ expo
lians veſtimẽta ſua in flumẽ deſcẽdit.Et ſtans
nudus lauabat ea:de quo ille diſcipulus eru⸗
beſcens dixit ppło. Reuertimini:qꝛ iſte ſenex ĩ⸗
fatuatus c. Deinde rediẽs ad ſenẽ interrogauit
eum di. Quare ſic feciſti:qꝛ oẽs dicũt.Demo niũ
babet ſenex. Qui rñdit.Et ego volebã hoc audi
re magis qᷓ; honoꝛẽ quẽ facere volebant reciꝑe.
Btũs quoq; frater nr̃ Junipus de quo ſctũs
Franciſcꝰ ſepe dicebat. Utinã multi eẽnt tales

iuniperi in hoꝛtis nr̃is: cũ ſemel iret omamꝰ

multi ei obuiã venirẽt ꝓpter famã ſanctitat ſue
cos declinare volẽs:iunxit ſe ad ludendũ cum
vno puero ad vnã tabulã:que duʒ leuabat᷑ ab
vno capite:depᷣmebat᷑ in alio. Oð illi videntes
reputauerũt eũ leuem ⁊ fatuũ: ipſe vᷣo ſub üla
ſpecie vanã gloꝛiã euitauut. D
E)ñcimus gradꝰ ẽ ſe vilẽ ⁊ abiectũ reputa
d re:ſicut fadebat Dauid di.p.xxj.Ego
aũt ſuʒ vᷣmis ⁊ nõ hõ:oppꝛobꝛiũ hoim

⁊ abiectio plebis.Gedeon quo q; cũ vellet deus

eum iudicẽ populi cõſtituere dixit. Ecce fami
lia mea minima eſt. Judicũ.vj. Maximũ autẽ
pumilitatis ſignũ ẽ:cũ qͥs exiſtẽs bonꝰacſctũs
reputat ſe pctõ?ẽ. Sicut facebat Paul⸗ qui p⸗
mead Zbimo.j.dicit. Dñs nir̃ ieſus chꝛiſtꝰ ve/⸗

nit in hũc mũdũ ſaluos facere pctõꝛes: quoꝛuʒ

pmꝰ ego ſum. De btõ inſuꝑ Franciſco diẽ ſan⸗
ctus Bonauẽtura vbi.S. Oim vturũ cuſtos ?
decoꝛ humilitas copioſa virũ dei vbertate re/
pleuerat. In ꝓpꝛia quidẽ reputatione nibil erat

niſipetõꝛicũ in vitate ſpeculũ eẽt oimode ſan /
ctitatis. De ipᷣo etiã ve humilitatis ſpeculo btõ

Franciſco legit: c cũ ſemel ſe dicerer eẽ latrone
vilioꝛẽ:interrogatꝰ quare ſic putaret:reſpõdit.

Quia ſi deꝰ latroni tantã cõtuliſſet grãm q;ẽtaz

mihi:foꝛte magis laboꝛaret in eiꝰ ſeruitio: ⁊ ei
gratioꝛ eẽt de recepto bñficio qᷓ; ego. Frater ᷣqʒ
Egidiꝰ eiꝰſociꝰ de ᷣ gradu loquẽs dicebat.Si
ꝗs ect ſanctioꝛ bõ mudi:⁊ ſe putaret vilioꝛẽ de
mũdo:in bᷣ eẽt vera bumilitas. n

v ⁊ nõ excuſare.Scriptũ ẽ em in co.iiuſtũ

xj.q.iij. Melioꝛ ẽ in malefactꝭ humilis

cõfeſſio:qᷓ; in bonis ſuꝑba gloꝛiatio. Jðo dicĩt᷑

Ecci.iiij. Pꝛeſbytero humilia aiam tus. O

lIodecimꝰ gradꝰ ẽ alioꝝ volũtati ⁊ im
d perio ſe ſubdere:acillis ſtudioſe parere
iuxta illud Ecci.iiij.Magnato.i.plato

tuo humilia caputtuũ.Gloſa vo in demẽe.j.de

reli.domi.dicit tres eẽ humulitatgradꝰ. Pꝛimꝰ
eſt ſe ſubdere maioꝛi:⁊ nõ pᷣferre ſe equali.Facit
xxij. di. ca.cõ ſtantinopolitana.in fi.Scðs ſub⸗
dere ſe equali:nec pᷣferre ſe minoꝛi. Tertiꝰ ſub/
dere ſe minoꝛi.Facit de pe.di.ij.c.j. Pꝛima hu⸗
militas ðꝛ ſufficiẽs ⁊ neceſſaria.ſcðᷣa abundãs.
tertia ſuꝑabundans.hec illa.Que etiã referens

Bernardꝰ in lib.de gradibꝰ humilitat dicit.

Gloꝛioſa res ẽ humilitas:qua ipᷣa quoq; ſuꝑ⸗
bia palliari ſe appetit ne vileſcat. Faceit.viij.q.j.

ca.in ſcpturis.in fi. Sʒ de talibo ðꝛ ꝙ ſub agni

ſpege lupũ gerunt abſconditũ de here. ca. vt of
ficiũ.li.vj. Supꝛadictos aũt gradꝰ humilitat

habebat btũs Franciſcꝰ de q̊ ſctũs Bona. vbi

ſupꝛa ait. Studebat qͥdẽ ſumoꝑe in oculis ſu/⸗

is alioꝛũq; vileſcere:⁊ defectꝰ in ſe latẽtes publi

ca cõfeſſione detegere:donaq; datoꝛis pectoꝛis
archano celare:vt nequaq; pateret glie qð occa
ſio poterat eẽ ruine. Sane vt ꝑfecte humilitatis

oẽm impleret iuſticiã:ſeipᷣm adeo ſtuduit non

ſolum ſupioꝛibo: verũetiã inferioꝛibo ſubdere:
ꝙ ⁊ ſocio itinerꝭ qᷓ;tũlibet ſimplici obedientiam

ꝑmittere ſolitus erat:vt nõ tanq; platꝰ ex auco

ritate pᷣciꝑet:ſʒ tanq; miniſter ⁊ ſᷣuꝰ etiã ſubdi⸗
tis ex humilitate pareret.hec ille. Uñ ſᷣuauit be
atus Franciſcꝰ illud Ecci.iij.Quãto maioꝛ es:
canto te humilia in oibbo. Sicut arboꝛ fecunda
qᷓ;to magis abũdat fructibo:tãto indinat ſe ad
terram pꝛofunduus. “
Ertiũ qð de humilitate videndũ ẽ ðꝛin
t ducctio.Ad humilicatẽ nãq; inducimur
cxlg ↄſideratiõctnipliò miſerie nr̃e. Pꝛia ẽ
ſpũalis. Inhabiles em̃ ſumꝰ q;tũ i no b e ad oẽ
opꝰ bonũ:vt dꝛ.ij.ad Coꝝ.iij.Et ideo humilia⸗
ri ſumoꝑe debemus.Lanta ẽ em̃ obligatio no
ſtra ad deum etiã ex vno ſolo bñficio:ꝙ nunqᷓ;
ad minimã ptẽ ſatiffacere ei valemꝰ .multo mi
nus equalẽs reddere ſm Phᷣm. viij. ethi. um
ergo oẽs grãs ⁊ vᷣtutes habeamꝰ a ðo. debemꝰ
mag hũiliari ⁊ nõ ſuꝑbire.vñ ait Apłus.j.ad.
Coꝝuiij. Quid hẽs qð nõ accepiſti. Si ãt acce⸗

piſti:qͥd głiar:q̃ſinõ acceꝑis qᷓſi dicat. Imo de
bes plꝰ hũiliari:qꝛ vt ait Gre.in q̃ds omek. Qñ

creſcũt dona rõnes etiã creſcũt donoꝝ. Tanto
ergo eẽ hũilioꝛ atq; ad ᷣuiẽdũ ðoꝓmptioꝛ⸗ aſq;
dz ex munere:q;to obligatioꝛẽ ſe eẽ ↄſp icit ĩ red
dẽda rõe Pꝛerea młta pccã cõmiſimꝰ⁊ qᷣtidie cõ
mittimꝰ: vñ ðꝛ ĩ c. licz. xlv. di. Sine pcto nullꝰ vi
uit. Itẽ in oĩ momẽto tꝑis poſſi um?i guiblabi

ſaleita
ſtatu ſan
nlunann
birecob
Gegkcogil
dicn Augin
muleabome
inrenoruige
inct Brgo⸗
Dusemman
Ecid
(M
ol⸗
ſtdentemeg
höͤckindiun
Mictent oalte
ieck cas
o.
here
mücnado⸗
cviceme
hoiende
pliͤtafte
gulanü⸗
delajo in
ſulchu
Enc
t oſoe
Gidiigeter
Gse

WiGil

rarechone⸗
Cupllcirs
ggoſhev
Iminia, Et
feniiſac
Inle nerm
nohoiemy
tregeyfuin
erodeinch
cgto poſteg:
lo,Analup
clpanaſaf

ondas,

karuriſunti
bonisopin
hecilledn
nö häͤliabe
Pcepirpcie
gruotate
ſiden lopfe
lammltis
leimoꝛiby
uleſuſpi
pſam pchl

nrſeeguleag

17

ddunltut
ari debnant
irgnc nin
xſcis Bonf
ſumopenoals
w'inſeheitsne
66 datons en
poragltci
Tefencbum
1adeo ſtuduen
nfmoꝛibo ſt
molobedt
miplaan
ſtar fw ai
cille Ui uur
yrtüniunitl

turnintiiſi
mnig nn
Fuinobtitt
Etidcobuni,
am oblign
baficof m⸗
alems alnſ
nricin
um⸗ 4 do pn
ſat Yinsſi
Zidan n
nitione
doror
doynnn
ſm

diic. Ping
maſchs ce

in ſepulchꝛo.

Foliũ

ſceleribꝰ:nec ſcire p certo valemꝰ vtrũ ſimus in
ſtatu ſaluꝭ.vt habet᷑ Eccs.ix.Et ideo valde hu⸗

ſuꝑbire eos nobis inferioꝛes reputãdo.ſicut fa

ciũt quidã ita de ſuis virtutibo pſumẽtes vt vi⸗
deat᷑ eis ꝙ ſol nõ luceat niſi in domibo ſuis.Ccũ
dicat Aug.in lib. de v ginitate:ꝙ ſepe aliqͥ habẽt
multa bona exterioꝛa:ſed alij habẽt alia bona

interioꝛa:que pᷣualẽt oibus illis.Et ideo ſᷣm /
inqͥt Gꝛego.in moꝛałl.Sempꝑ debet homo mi⸗

nus extimare dona ſua q; dona alteriꝰ. Q
Ecũdo nos ad huilitatẽ inducere debet
ſ ſideratio miſerietꝑalis. Nã tꝑalia ma

gno laboꝛe acquirunt᷑:młto timoꝛe poſ
ſident᷑:?⁊ magno doloꝛe relinqunt᷑. Quapꝛopt᷑
nõ eſt in diuitijs cauſa ſuꝑbiẽdi que ĩ bꝛeui di⸗
mittent᷑ ſaltẽ ꝑ moꝛtẽ:iuxta illð Ecci.x. Rex ho
die eſt ⁊ cras moꝛit᷑. Ideo ðt Paulꝰ.ij.ad Thi

mo. vj. Pꝛecipe diuitib huiꝰ ſeculi ſuꝑbe non
ſapere. Que cõſiderãs Innocẽtiꝰ tertiꝰ in lib.de
mileria bumana inqͥt. Quid ꝓſunt frẽs diuitie
quidvana głia:qͥd mũdi ſolatia:cũ nõ liberent

hoiem de moꝛte:nec defendãat a crimine:nec eri

piãt a fetoꝛe.Ecce em̃ qͥ ſedebat heri głioſus in

aula:nũc iacet deſpectꝰ ĩ tumba.⁊ qui veſ. cebat
delicijs in cenaculo:modo cõſi: nmt Nerib⸗

Ertio ad humilitatẽ nos inducere debʒ
t ſideratio mißie coꝛpalis ⁊ vilitatis.de
qua Berñ.in ſuis meditatiõibo inquit.

Si diligẽter cõſideres qͥd ꝑ os ⁊ nares ceteroſ⸗

q; coꝛpis meatꝰ egredit᷑:vilius ſterqliniũ nũqᷓ;
vidiſti.Si ſingulas eiꝰ miſerias velis conſide
rare:q;onerata pctis irretitaq;vitijs pꝛuriẽs cõ
cupiſcẽtijs:occupata paſſiõib:pna ſꝑ admalũ
ad om̃e vitiũ ꝓcliuis:plena om̃ioↄfuſiõe ⁊ igno
minia.Et infra. Nihil eſt aliud hõ niſi ſperma
fetidũ:ſaccꝰ ſtercoꝛũ:cibꝰ ⁊ eſca vermiũ.poſt ho
minẽ vermis:poſt vermẽ fetoꝛ ⁊ hoꝛroꝛ.⁊ ſic in
nõ hoiem vertit᷑ oĩs hõ.Quid ̊ ſuꝑbis homo.
attẽde ꝙ fuiſti vile ſemẽ ⁊ ſanguis coagulatꝰin
vtero:deinde miſerijs huiꝰmũdi expoſitꝰ ⁊ pec
cato.poſtea vᷣmis ⁊ cibꝰ vermiũ futurꝰ ĩ tumu
lo.Quid ſuꝑbis hõ puluis ⁊ cinis:cuiꝰ ↄceptꝰ
culpa:naſci miſeria:viuere pena:⁊ moꝛi eſt an⸗

guſtia. Cur carnẽ tuã pᷣcioſis rebb impinguas
⁊ adoꝛnas:quã poſt paucos dies vᷣmes deuo/
raturi ſunt ĩ ſepulchꝛo.Aiam vo tuã nõ oꝛnas
bonis oꝑib:q deo ⁊ ãgelis ẽ pñtanda in celis.
hec ille. Qui etiã ſuꝑ Cañ.ſᷣmo.xxxviij.ait. Quõ
nõ hũᷣiliabit᷑ aia in vera cognitione ſuijpᷣiꝰcũ ſe

ceꝑit pctis o

neratã:mole moꝛtalis coꝛꝑis ag⸗

grauato:terrenis curis circũdata:carnaliũ de/
ſiderio ꝝ fece infectã:cecã:curuã infirmã: iplica

tam młtis erroꝛibo:mille ꝑiculis expoſitã:mil⸗
le timoꝛibo trepida:mille difficultatibꝛ anxiam:
mille ſuſpiciõibo obnoxiã:mille necitatibo erũ⸗
noſam:ꝓcliuã ad vicia:⁊ inualidã advirtutes/

LxXXIX

Idem q; Bermardꝰait. Uide vñ veneris ? eru

u/ beſce: vbi ſis ⁊ ingemiſce:quo vadis ⁊ cõtremi
miliari ⁊ timere ſemꝑ debemꝰ:nec contra alios

ſce:⁊ iterũ ad Eugeniũ ſcribit. Salubꝛis fit co⸗

pulatio vt cogitãs te ſũmuʒ pontificẽ attẽdas

te pariterviliſſimũ cinerẽ no fuiſſe ſʒ eſſe. Unde

erſes potetiſſimꝰrex:cũ infinitã mulcitudinẽ
ſui exercitꝰex alto ↄſpiceret:fleuiſſe dicit᷑ eo qpin

fra centũ annos illa młcitudo in cinerẽ eſſet cõ
uertenda dicẽs. Regẽ mevocant exercitus tam
potentis.Ego aũt fateoꝛ me eſſe regẽ pulueris.
Ad iſtaʒ ant humiliationẽ inducit nos ꝓpheta
dicens. Michee. vj. Humiliatio tua in medio
tui. Legit᷑ quoq; ꝙ Areſt.moꝛti apt ꝛopinq̃ns
rogatꝰa diſcipulis vt aliqð verbũ ſencchti ſuz
eis ꝓ teſtamento relinqret:ingemiſcẽs ait. Hu
miliatꝰin hũc mundũ itraui anxius virxi:⁊ con
turbatꝰegredioꝛ:inſcius ⁊ ignarꝰ. Ad humili⸗
tatẽ etiã iducimur exeplo pauonis de quo Bl⸗
bertꝰ vbi ſup̃ in.c.de ſuꝑbia ait. Pauo eſt auis

admirabilis venuſtatis in pẽnis ⁊ inde valde
gloꝛioſus icedit: maxime dũ caudã erigẽs rotã

facit. Tunc em̃ in giro ſe voluit rotãq; circũſpi
cit quaʒ erexit:⁊ quaſi głians alijs ſe oſtendit.
Sʒ mirũ valde exiſtit:quia mox vt oculos ad
ſuoꝝ turpitudinẽ pedũ vertit caudã victꝰhũili
tate deponit glie oblitꝰoĩno pᷣoꝛis. Hoc idẽ hõ
faceret ſi ſepe apud ſe ruminaret de qᷓ; vili mate
ria ſit generatꝰ q̃li ſit cibo inventre nutritꝰ:cum
qua vili veſte ſit natꝰ:qͥ bo in oĩ vita ſit curis ex⸗
poſitꝰ⁊ ad quẽ fineʒ vltimo ſit venturꝰ.hec ille:
Sũmis g̊ ſtudijs hũiliemur qꝛ ſine hũᷣilitate
nemini p̃t eẽ ſalꝰ.de peni.di.j.S.itẽ taci turnitaſ
vñ ait Bernardꝰ ſuꝑ Miſſuſẽ.Aud eo dicere
ꝙ ſine hũilitate nec vginitas Marie deo pla⸗
cuiſſet. Ideo ðꝛ Eccłi.xiij. Hũiliare deo ⁊ expe⸗
cta manꝰeiꝰ.ſ.vt det tibi gr̃aʒ ſuã in pᷣſenti głiaʒ
q; in futuro ſeculo. Amen. M

Eadeʒ die poſt pꝛandiũ de nobilicate anime
Sermo decimus. S8S

Eñnite audite
vy oẽs q timetis deuʒ ⁊ narrabo q̃n⸗

ta fect aie mee Ps.lxv. Et ſi ſcietie
oẽs ſint digniſſime vt inqᷣt Areſt.

1. de aia:tñ ĩter oẽs naturales ſciẽtias nobilioꝛ

eſt ſclentia de aia.vnde Phs.ix.Ethicoꝝ dicit.
Optimũ bonũ ĩ hoie eſt tellectꝰ⁊ cognitio ſui:

⁊ in.j.de aĩa inqᷣt. Ualde vtilis ẽ ſcia de aia:etiqᷣ

ad oẽʒ aliã vᷣitatẽ.vñ ſᷣm Ric.nrʒ ĩ ſuo q̃dlibeto
necania eſt hec ſcia. tũ ꝓpter vicioꝝ ceſſationẽ:qꝛ
vt ait Ber. ſuꝑ Cañ.Quãto mag cognoſcet hõ

oꝛiginẽ aĩe ſue tãto magis verebit aiam hfe de

generẽ:tũ / pter dilectionẽ:qꝛ vt ait Areſto.j.de
regi.pn.Cognitio alicuiꝰboni ẽ cauſa amoꝛis
illiꝰ Idcirco quãto maioꝛẽ hʒ aĩa ſui cognitio⸗
nẽ tato maioꝛẽ hʒ ad ſeipam dilectionẽ:⁊ iõ ma
gis eſt ſolicita ĩ bonis oꝑib que necaria videt
nn

4 W
D

Bermo

ad ſuã ſalutẽ. Quapꝛopt᷑ inqᷣt Berñ.in lib.ð cõ
ſideratõe ad Eugeniũ. Noueris łʒ oia myſteria
lara terre:alta celi:pfunda maris:ſi te neſcieris
ſilis eris edificãti ſine fundamento:ruins non
ſtructurã facies. Ides Aug.x.lib. ↄfeſſionũ ait.
Eunt hoĩes mirari alta motiũ:⁊ ingetes fluctꝰ
maris: ⁊ altiſſimos lapſus fluminu ⁊ occeani
ambitũ:⁊ giros ſiderũ:⁊ relinquũt ſeipſos nec
mirant᷑.q̃ſi di.Et ideo ſunt pigri in bonis oꝑa⸗
tiõibo. Hugo etiã lib.j.de aia dicit. Melioꝛ es
ſi teipʒ cognoſcas qᷓ; ſite neglecco cognoſceres
curſus ſiderũ:vires herbaꝝ: cõplexiões hoim:
nat᷑as aialiũ:celeſtiũq; ⁊ terreſtriũ ſciẽtiã habe⸗
res. Multi em̃ multa ſciũt ⁊ ſeipᷣos neſciunt.
Qua ex re Berñ.in qͥ̊dã ſᷣmõe inqͥt. Stude hõ
añ oia teipᷣm cognoſcere. Ait em̃ Macrobiꝰ li.
de ſomno Scipiõis.Deifici vox hec fuit oꝛacu⸗
liↄſulẽti ad btitudinẽ quo itinere puenire poſſz
ſi te inqͥt noueris. Ad hac cognitionẽ ⁊ ſcetiam

nos hoꝛtat᷑ Dauid i vbis ꝓpoſit di. Uenite 76.
Suꝑ quib vbis tres conſideratiões faciemꝰ.

Pꝛima dicet᷑ creatiõis. Scða conditiõis. Ter
tia vo dilectiõis:

Pars pꝛima hu ſᷣmonis de gie rationalis

creatione.

c ⁊a quo aia ſit creata:ac quot modis
noĩet᷑. Scðo qñ ⁊ vbi ſit creata:⁊ qͥd
eſt ip̃a aima. Tertio q̃liter ⁊ ad qͥd ſit
creata. Quo ad pᷣmã ꝑticulã pme ꝑtis dixerũt
qdã heretici int᷑ qͥs fuerũt manichei: ꝙ aia nr̃a

eſt de ſubſtatia diuia facta. Sʒ hec opinio ẽ fal

ſiſſima:qꝛ ponit deũ cẽ eiuſdẽ nature cũ creata:
qð eſt ipoſſibile.Unñ Aug.de fide ad Petrũ ait.

Nõ vniꝰ nature pñt eſſe qꝗͥ fecit ⁊ qdð factũ c.Di⸗

co ̊ ſᷣm ſentẽtiã oĩim theol.maxie Bona.i.ij. di.

xvij.ar.ij.q.j.⁊ Alex.in.ij.ꝑte ſũme in tract.ð aia

⁊ Tho.in ſũma ʒ gentiles lib.ij. c. lxxxiiij. ꝙ aia
nõ eſt de ſubſtãtia dei:nec de terravel alia mate
ria:ſed de nihilo creata.

U
Irca ſecũdã pticulãviq; a quo ſit facta ſi

c ue creata aia nr̃a:dixerunt qͥdã ph̊i aias
eſſe ꝓductas a deo mediãte intelligẽtia.
Et huiꝰ opiniõis videt᷑ fuiſſe autoꝛ de cauſis:⁊
Plato cũ ſuis ſeq̃cib:q opinati ſunt ꝙ deꝰſim
pliciſſimꝰ cuiꝰ actus eſt intelligere: ꝓduxit ſolũ
int elligẽtiã pᷣmã ⁊vnicã.Illa vᷣo/ꝓter diſtare a
pᷣmo itellexit ſe ⁊ pᷣmũ.et ita aliquo modo fuit

cõpoſita.Et ſic ꝓduxit oꝛbẽ ſuũ ⁊ intelligẽtiam

ſcòði oꝛbis.⁊ ſic deinceps vſq; ad oꝛbẽ lune⁊ in⸗
telligẽtiã decimã:q̃ pᷣm eos irradiat ſuꝑ aimas
rõnales. Sʒ hec opinio eſt falſa? repꝛobatura
theoł.in.ij.di.j.maxime a Bona.ibidẽ ar.ij.q.ij
Quia quãto aliqͥd eſt ſimpliciꝰ tãto eſt potẽtiꝰ:

7 quãto potẽtiꝰ tãto poteſt plura.Ergo deꝰ ſim
pliciſſimus ⁊ cõſequenter potentiſſimꝰ potuit
creare om̃s intelligentias ⁊ om̃ia creata quod

Irca pmã ꝑtẽ pᷣmo videbimꝰ de quo

Ecũ da opinio fuit aliqꝝ hereticoꝝ dicẽ
ſ tiũ ꝙ aie ꝓductio eſt ꝑ traducuõeʒ vt aia
traducat᷑ ex aia ſicut caro ex carne.Sed

hãc opinionẽ danat canõiſte in.c.ꝙ vᷣo.vbi glo

ſa.⁊ in.c.moyſes.vbi de bᷣ eſt textꝰ.xxxij.q.ij. p

ſam qͥʒ ipꝛobãt theoł.i.ij.di.xviij.maxie Bona.
ibidẽ dicens. Si aĩa traduat᷑ ex aia:aut ex tota
aut ex ꝑte.nõ ex ꝑte:qꝛ aia eſt ſimplex.ſi ex tota?:
ergo cũ qͥs aliũ generat ſi totam anim datipe
aiam deſinit habere:qð eſt erroneũ. Dico gm
oẽs theoł.maxie Bona. in.ij.di. xviij. ar.ij. q. iij.

⁊ Rich.ᷣibidẽ.q.ij. Alex.vbi S.⁊ in.iij.pte ſume
in tract.de pᷣceptis:pᷣcepto.iij.mẽbꝛo.iij.ar.lij.et
Tho.ij.ꝑte.ſũme.q.xc.ar.iij.⁊ in ſũma ↄ gẽtiles

lib.ij. c. lxxxvſ.qꝙ aia nõ eſt ex traduce:ſed a ſolo
deo creat᷑ ſine alio medio.Et iõ dicebat illa ſcca
Machabea filijs ſuis.ij. Machab. vij. Neq;
em̃ ego ſpm ⁊ animã donaui vobis:ſed mũdi
creator ⁊c.De quo inqᷣt Ps.Qui finxit ſigilati
coꝛda eoꝝ.i.aias creauit.vt expo nit glo.vn ipſe
deꝰ inqͥt Eſa.lvij. Omnẽ flatũ ego feci.Ex his ꝗ
apꝑet q;excellens ſit aĩa cũ ſit creata a nobiliſſi
mo agete. Cauſa em̃ nobilioꝛ ſemꝑ nobilioꝛẽ ꝓ

ducit effectũ.j.de aĩa.⁊ in lib.de cauſis.Et ideo

vr oſtẽderet deꝰ excellẽtiſſimã dignitatẽ gie: vo/⸗
luit eã ꝑ ſeipᷣm creare.vñ GBeñ.ij.ðꝛ. Foꝛmauit

deus hoĩem de limo terre ⁊ inſpirauit in faciem

eiꝰ ſpiraculũ vite.i.aĩaʒ.De q̃ inqͥt Aug.in li.de

ſpũ ⁊ aia.Anima ſᷣm ſui coꝛꝑis effecus varijs

nũcupat᷑ noibo. dicit em̃ aia dü vegetat: ſpiritꝰ
dũ cõtẽplat᷑:ſenſus dũ ſentit:animus dũ ſapit:
mens dũ intelligit:ratio dũ diſcernit:dũ reco./

dat᷑ mẽoꝛia:dũ cõſentit volũtas.

Ecũdo bpncipalit᷑ in hac cõſideratõe qᷓrit᷑
ſquãdo ⁊ vbi creat᷑ aia.Circa qð fuit pꝛi/

ma opinio Platonis ⁊ ſequaciũ:maxie
Macrobij in lib.de ſomno ſcipionis:ꝙ aie fue

runt ſil create cũ ſtellis:⁊ poſt foꝛmatcꝭ coꝛpibꝰ
ſibi idoneis:ad hec coꝛꝑa viuificãda deſcẽdũiꝑ
lacceũ ⁊ alios oꝛbes planetaꝝ.et poſtmodum

ruptis coꝛꝑibo illuc reuertunt᷑.Dei

loꝛũ q̃ in coꝛꝑe babuef̃t. Sʒ hec opinio ſm Bo

na.potiꝰ fuit ſomniũ quoddã qᷓ; dictũ autẽcicũ
qꝛ abſurdũ eſt talẽ circũlationẽ aiaꝝ ponere.et
hãcopinionẽ dãnat glo.in.cꝙ vo.pxxxij.qij. ig
ſuꝑ tollit btitudinẽ.de cuiꝰrõneẽ ꝑpetuitas ſßᷣm

cheobl. in. itij. dil. xlvj. Uñ dicit᷑ pſal. xxxiij. Juſti

aũt in ꝑpetuũ viuet. Ex quo ptʒ falſam eẽq̃ ad
hoc opinionẽ Ouidij dicẽtis in.xv Mecham.
Moꝛte carẽt anime ſemꝑ pꝛioꝛe relicta

Sede:nouis domib viuũt habitãtq; recepte
Omia mutant᷑ nihil interit errat ⁊ illin-
Huc venit hinc illuc ⁊ quoſlibet occupat arꝰ
Spũs eque feris humana in coꝛꝑa trãſit
Inq; feras noſter nec tẽpoꝛe deperit vllo

Vtq; nouis fadlis ſignat᷑ terra figuiuis

d

ennro l
nnmh
AAkſteponne

ptie k. Deinð ſuo loco
tꝑe iterũ deſcẽdũt:ſʒ cũ deſcẽdunt oĩm pꝛiꝰ co
gnitoꝝ obliuiſcunt᷑:⁊ cũ aſcẽdũt obliuiſcũt ma

— —

Memone

Lan
ſesin
leſe

(und

get

Ham ſiͤt

bnlarnlet

Nepſincee
tlbiecuſ
gationess

fanancree

Curaregöcl
niſcäränn
s
1Wr.

2Bon.

pusſes
oduc
ne⸗
n
coſlin
uuloſl
dtmneini
tagno
lbei diffi.
tacom
Wiäbabe
Püͤvegets
nedi Te
ſimoded
refer Zl
oͤmoina
foꝛme ſot
lycopano.
ei gugin
däronis
Terton
wlc Ziae
Mhaſuicor
Afuäfin⸗
ondlis
Qito
duffnte
Ziacktn
ſeinmna
rofmg
Zug.vb
leo qbye
ſtigeriſ
menſibt
huop ſen
pintel
Akinidin

geatte dee.
6 Wedma

raen
DU

ricg n
D ,

ens .
Wagangn
i

-
Men 3
R

sOuifinnts
naoltgun
rrinipetnin

ain dänae
lütgs.
r und ſuohol
uroinot
obluiſätm
Nopiniofnh
ië dicituu
nein e
g fo mnel,/
migpeltßf
halmn
gzſalamae/
eftica
ablcjtg ß
nutilin
bco
1corgem
depene
naf.

—
☛ =

=

Foliũ

mMec manet vt fuerat nec foꝛmas ſeruat eaſdem

Sed tamẽ eſt eadẽ animã ſic ſemꝑ eandẽ

Eſſe:ſed in varias doceo migrare figuras. Z
Eñcuũda opinio fuit quoꝛũdã hereticoꝛũ:

ſ marxie manicheoꝝ ꝙ aime hũane ſũt ſił

create ĩ celo cũ ãgelis:⁊ ibi peccauerũtet
merito illiꝰ pcti ſũt detruſe i hbis coꝛꝑibi tãq; in

carceribo vt ſic purgent᷑.⁊ cũ purgate fuerint ad

celeſtẽ patriã reuocent᷑. Sʒ hec opinio eſt cõtra

phᷣiam.ã ſᷣm Areſ.i.ij.de aia. Aia nr̃a eſt cãqᷓ;
tabula raſa in qua nibil eſt depiaũ.Qðõ nõ eſſʒ
veꝝ ſi in celo aie nf̃e fuiſſent ãteqᷓ; itrarẽt coꝛpꝰ:
⁊ ibi peccaſſent. Itẽ nulla aĩia naturalẽ hr̃et idi⸗

nationẽ ad coꝛpꝰ ſicut ad ſuũ ſodalẽ:ĩmo ĩ illo

remanere recuſaret:⁊ egredi ꝑquireret tanqᷓ; de
carcere.qð eſt mãifeſte falſũ. Itẽ ſᷣm hãc opinio
nẽ ſeq̃ret᷑ nullã aiam debere danari:qð eſt here

ticũ.Dico ̊ ſᷣm oẽs theołl.maxie bem̃ Tho.j.p⸗

te ſũme.q.xc.ar.iiij.? Ric.in.ij.di.xviij.ar.ij.qiij
⁊ Bona.ibidẽ.q.ij.ꝙ aĩe nõ ſunt create on coꝛ⸗
pus ſed ſił cũ coꝛꝑe creant᷑ ⁊ creãdo infũdunt᷑.
Cõcludit᷑ ̊ ᷣm Aug.in.c.mopſes.xxxij.q.ij.⁊ in
lib. de ccclfaſticis dogma.ꝙ aiĩa tũc creat᷑ qñ in
vẽtre matris oꝛganizatũ eſt coꝛpꝰ ꝓlis ⁊ crean⸗
do ſił infundit᷑ a deo.Et ſic patz.ij.ꝑticula pᷣna

palis.j.ꝑtis.ſ.qñ ⁊ vbi creat᷑ aia. Liq; aũt pᷣs
dixerit in.j.de aĩa.ꝙ oĩno ⁊ penitꝰ difficllimoꝝ

eſt cognoſcere qͥd ſit aia:tñ poſtea in.ij.eiuſdeʒ
lib.eã diffinit dupłr. Pꝛimo mat᷑ialiter di.Aia
eſt actꝰðmus coꝛꝑis phiſici oꝛganici in potẽtia
vitã habẽtis. Scðo foꝛmalr ſic.Aia eſt pꝛinci⸗
piũ vegetãdi:ſentiẽdi:intelligẽdi:⁊ ſᷣm locũ mo
uẽdi.Theoł.vᷣo ſᷣm diuerſas cõꝑatiões diuer⸗
ſimode diffiniũt ſiue deſcribunt ipᷣam aĩaʒ ꝓut
refert Alex.de ał.in.ij.ꝑte ſũme.in tract᷑.de aia.⁊
pᷣmo in cõꝑatõe ad cauſẽ efficiẽtẽ ſic. Aĩa eſt dei
foꝛme ſpiraculũ vite.⁊ accipit᷑ ex eoo qð ðꝛ Geñ.

ij.ꝙ deꝰ iſpirauit ĩ Adã ſpiraculũ vite. Scðo

in cõꝑatiõe ad coꝛpꝰqð ipᷣam ſuſcipit:⁊ diffinit
eã Augꝰ.in li.de ſpũ ⁊ aĩa ſic.Aĩa eſt ſubſtantia
q̃dã ronis ꝑticeps regẽdo coꝛꝑi accõmodata.
ZTLCKertio reſpectu vtriuſq; diffinit᷑ a Caſſiodo
ro ſic.Aia eſt ſubſtãtia ſpũalis a deo creata:p⸗
pꝛia ſui coꝛꝑis viuificatrix. Quarto ĩ cõꝑatõe
ad ſuũ finẽ diffinit᷑ a Sene.ſic.Aĩa eſt ſpũs ĩitel
lectualis ad btitudinẽ in ſe ⁊ in coꝛꝑe oꝛdinatꝰ.
Quito in cõꝑatiõe ad vires qͥb agit in coꝛꝑe

diffinũ a Damaſceno.⁊ etiã ab Augꝰ.vbi S.ſic.

Aia eſt ſpũs intellectuał:rõnalis:ſemꝑ viuẽs:

ſop in motu: bone maleq;volũtatꝭ capax. Se⸗

xto ſᷣm quãdã ↄuenuẽtiã eius ad oĩa diffinit᷑ ab
Aug.vbi S ſic.Aia eſt oĩm ſiłlitudo:habet em̃ vi
res qͥ b omia cõpꝛehẽdit ⁊ inueſtigat:⁊ om̃ib
ſiłis exiſtit.ſ.celis ⁊ elemẽtis ac alijs inaĩatis et
inſenſibilibꝰ ꝑ eſſentiã:vegetabilibo ꝑ vitã:aiali
bus ꝑ ſenſũ ⁊ imaginatiõʒ:hoĩb ꝑ rationẽ:ãge
lis ꝑ intelleaũ:⁊ deo ꝑ intelligẽtiã. Septimo
diffinit᷑ inq;tũ ẽ ſeꝑabilis a coꝛꝑe ſic. Aia ẽ ſub⸗

xXC

ſtantia ſpũalis: ſimpler ? idiſſolubulis ĩcoꝛpea

paſſibilis atq; mutabilis:⁊ a coꝛꝑe ſeꝑabilis.
Quia vero vniꝰrei vna ſola dʒ eſſe/ꝓpꝛia diffini

tio.vj.Lopi. Jõ videt᷑ ꝙ ipᷣa aia ſic poſſit gene⸗

raliter diffiniri. Aia eſt ſubſtãtia ſpualis incoꝛ/
poꝛea:rõnalis:ĩtellectualis:ſimplex:imoꝛtalis

paſſibilis atq; mutabilis:oĩm ſilitudo:ad vi⸗
uificationẽ ⁊ regulationẽ ſui ꝓpꝛij coꝛꝑis hũa⸗

ni oꝛganiʒati:a deo creata ⁊ creando in ipᷣo coꝛ
poꝛe infuſa tanqᷓ; eius foꝛma ꝑfectibilis a quo
eſt ꝑ moꝛtẽ ſeꝑabilis.Que eſt ad finẽ btitudis
in ſe ⁊ in coꝛꝑe oꝛdinata ⁊ ſᷣm merita vel deme
rita eternałr glłiſicanda vł dãnãda. Pꝛimo in
ſe:deinde poſt reſurrectionẽ cum ſuo coꝛꝑe.Et

hec diffinitio diſtinguit aiam ab angelis et ab

omni alia re:⁊ omnes ſupꝛadictas diffinitiões
ſeu deſcriptiões compꝛehendit. Z
Jaũt qrat᷑ q̃re deꝰaiam in coꝛꝑe collo⸗
8 cat. Rñndeo ꝙ mltiplici ex cauſa:quarũ
duas aſſignat Greg.naʒãzenꝰ. Pꝛia
eſt vt ipᷣa aĩa in carne ⁊ ꝑ carnẽ merita młta cõ⸗
qrat. Plura em̃ ſunt ĩ quib aia ꝑ carnẽ meret
in qͥb ſine carne meren nõ poſſet:ſicut eſt cõtra
camales cõcupiſcẽtias decertare:ieiunare:vigi
lare:peregrinari:⁊ martyriũ ſuſtinere. In alijs
aũt in quibo ſine coꝛꝑe põt mereri ſicut in dili⸗
gẽdo deũ:⁊ in cognoſcendo ⁊ cõmẽoꝛãdo ipᷣm:
ac meditando de illo:iteꝝ eſt vtile aĩe eẽ cõiũctã
coꝛꝑi rõne glioſioꝛ triũphi ⁊ pᷣmij:qꝛ cũ coꝛpꝰ
ipᷣm qð coꝛrũpit᷑ aggrauet aiam:⁊ depᷣmat ter⸗
rena inhitatio ſenſuʒ multa ogionte Saß.ix.
per hoc ipᷣa aĩa in pᷣdict ſe viriłr exercens glio⸗
ſioꝛ erit:q̃nto em̃ aliqð bonũ eſt difficiliꝰtanto
eſt virtuoſiꝰ.ij. Ethico. Scða cã eſt vt aia car
nẽ ipᷣam tãqᷓ; fidelis cuſtos deo ↄᷣuet ⁊ cuſto⸗
diat:⁊ eã ad ſuꝑnas ſedes ꝑuenire faciat. Caro
em̃ ꝑ ſe nõ eſt ſuſceptiua btitudinis:niſi mediã
te aia ſtolã ĩmoꝛtalitaᷓ ĩduat.Eſt ̊ aia cõiũcta
coꝛꝑivt hõ maioꝛẽ głaʒ ꝑcipiat.Si em̃ aia fuiſ
fet a coꝛꝑe ſeꝑata tm̃ głificari poſſet in cõtem⸗
platiõe diuinitatis:nüc aũt hõ głificat᷑ in aia ꝑ
eterne maieſtatis diuine ſpeculationẽ ⁊ ĩ coꝛꝑe
in viſiõe głioſe hũanitat xpᷣi. Tercia cauſa eſt
vt nobis oñderet q̃nta erit ↄſolatio aĩe cũ erit ĩ
celo ↄiũcta ipᷣi creatoꝛi ſuo ꝑ inſeꝑabilẽ charita
tẽ.que cũ coꝛꝑe ex luto oꝛiginẽ hñte:atq; coꝛru⸗
ptibili ⁊ viliſſimo:hʒ tam gratã ſocietatẽ ꝓpter
mutuã vnionẽ.Tũc em̃ cũ ipᷣo coꝛꝑe btificata
cãtabit cũ ꝓpheta PS.xxxix.Eduxit me de lacu
miie ⁊ de luto fecis. Quarta cã eſt vt oꝑa ſua
de ꝑficeret. Oꝑa em̃ diuina ſunt ꝑfecta Deur.
xxxij.Et iõ cũ feciſſet naturã pure ſpũalẽ vt an⸗
geluʒ:⁊ naturã pure coꝛꝑalè vt lapidẽ:lignũ ⁊
hmõi:ↄgruũ fuit(vt ifra etiã dicet) ꝙ facerʒ na
turã mixtã exvtraq;:⁊ iõi pᷣam aiam ſpũalẽ coꝛ
ꝑi ↄiũxit:vt ad decoꝛẽ vniuerſi eẽt creatura ſpũ
⁊ carne cõpoſita.vñ Ber.ſilueſter in microcoſ⸗

mo imnqt de hoie. Mentẽ de celo coꝛpꝰtrabit ex

nun £△

clemẽtis. Ut fras bitet coꝛꝑe:mẽte polũ Mẽs

coꝛp? diuerſa lʒ iungunt in vnũ: Ot ſacra coom

placitu nexio reddat opus. Diuus erit:terrenꝰ

erit:curabit vtrũq; Cõſilijs mũdũ:religiõe deũ

Naturis poterit ſic reſpodere duab: Et ſic pᷣn/

cipijs cõgruꝰ eſſe ſuis Cũ ſuperis comũe bonũ
ratiõis habebit. Diſtraheta ſuper linea parua
hoiem.hec ille.Licet aũt pter petin generata ſit
diſcoꝛdia inter carnem⁊ ſom̃ ̃m ſniam apłiad
Gal.v.tamẽ deꝰ cõiunxit carnẽ ſpũi:⁊ ecõtra vt
vtriq; eoꝛũ bene eſſet ꝓpter alteru:⁊ ſił deo ſerui

rent:⁊ caro eſſet tãq; bona vxoꝛ ſpũs ac ei ſub/

iecta obediret: ? cũ eo głiam eternã cõſequeret᷑:
Oꝛ vxoꝛes debẽt choꝛuſcare radijs manitoꝛu. l.
feie. ff. de ſena. ⁊.l.filij.S.j.ff.ad munici.⁊.l.mlłie⸗

res. C. de digni. lib. xij. ⁊ in aut.de cõſuł.S.ſivo.

⁊ als allegat᷑.S.hec itaq;.vnð dicit᷑ in.l.fi.C. de

nup.UVxoꝛ marito cõcreſcat ⁊ ſentiat eiꝰ fulgo/⸗

rem.qð põt moꝛaliter exponi de carne ĩ quo re⸗
dundabit fulgoꝛ ſwus.
eo ad tertiã ꝑticulã buiꝰ pᷣme ꝑtis q̃rit
qqliter ⁊ ad qͥd ſit creata aia.Et rñdet᷑ad
bqmũ ꝙ creata eſt ad imaginẽ ⁊ ſiłicudi⸗
nem dei. vñ Geñ. jj. dixit deꝰ. Faclamꝰ hoieʒ ad

imaginẽ ⁊ ſiłlitudinẽ nrãm. Qualit aũt hoc itel

ligat᷑ habet᷑ ab Alex.de ales in.ij.parte ſũme in

tract᷑.de aia.⁊ a btõ Lho.in.j.ꝑte ſũme.q.xciij.
⁊ a ſccõ Bona.in.ij.di.xvj.ar.j.q.j.⁊ a Nico.de
lyra ſuꝑ Geñ.j.qͥ inqᷣt. Imago dei cõſiſtit in aia
q;tũ ad ꝓpꝛietates naturales.ſ.mẽoꝛis:intelligẽ
tia:⁊ volũtatẽ.Ex quo patʒ ꝙ nõ tm̃ vir ſed etiã
mulier creata eſt ad imaginè dei.vnð Geñ.j.ait
Moypſes.Creauit deꝰ hoiem ad imaginẽ⁊ ſili⸗

tudinẽ ſuã.ad imaginẽ dei creauit illũ maſculũ

2 feminã creauit eos. ec huic obſtat quod ait
apłus.j.ad Chor.xj.di. Uir nõ debet velare ca⸗
put ſuũ:qꝛ imago ⁊ głia dei eſt.mulier aũt głia

virtl eſt. Et in.c.hec imago.xxxiij.q.v.inqͥt Aug.

Mulier ad imaginẽ dei nõ eſt facta ⁊c̃. Qꝛ re⸗
ſpondet Allex. de ales vbi S.q.lv.mẽbꝛo.v.di. ;
ↄditio imaginis nõ eſt ꝓpꝛia maſculi ſʒvtriuſq;
⁊ ad dictũ apłi ðt: ſᷣm gloſam oꝛdinariã acci

pit ibi apłus imagineʒ ꝓpter boc ꝙ homo fuit

quodãmõ pꝛincipiũ oim hoim:⁊ etiaʒ Eua eſt

foꝛmata de latere eius:et ita quãd imaginem 9
oꝛganizat᷑ ſᷣm phiſicos.De quo etiã notat᷑ in. l.

tenet dei qui eſt ncipiũ omis creature. Uõ ſic
aũt fuit de muliere:⁊ ideo non dicit᷑ imago.hec

ille.Sanctꝰ q̊ʒ Bona.in.ij.di.xvj.art.ij.q.ij.ðt:

lier facta ad imaginẽ dei ſicut vir. Que imago

cõſiſtit in aĩa in qua nõ eſt diſtinctio ſexus. Sʒ
q;tũ ad bene eſſe dicit᷑ eẽ maioꝛ repᷣſentatio ima
ginis in viro qᷓ; in femina.ſiue qᷓ;dtũ ad rationẽ

pꝛeſidẽdi.ſiue q;tũ ad rationẽ pᷣncipij:qꝛ vt ait

*
. *
*

hoie: vt vnus fact ſit dñs ex quo ceteri oꝛistur
habẽs imperiũ dei quaſi vicariꝰ eius ⁊c.Conj
dudẽdum eſt ergo ſᷣm pᷣdictos doctoꝛes: q in

om̃i aĩa rationali eſt imago dei qᷓ;tũ ad natura

les Apꝛietates ipius aie. Slłitudo aũt eſt in gra
tulitis. Et ideo ſiłitudo eſt quedã ꝑfectio imagi
nis:quia gra perficit naturã. Judei vo gloſato

res quos refert idẽ Nicolaꝰ vbi s ſuꝑ illõ pſal/⸗

mi.iiij. Signatũ eſt ſuꝑ nos lumẽ vultꝰ tui do
mine.ponũt quaſdã ſiłitudies aĩe ad deũ:qui⸗

bus quedã alie a xpᷣianis addite ſunt:⁊ ſũt iſte
vicʒ ꝙ ſicut deus habet cõueniẽtiã cum oibus

Apter quod dicit᷑ mũdarchitipus.i.maioꝛ.viij

phiſicoꝝ:vnð Boecꝰilli inqͥt. Lu cũcta ſuper⸗

no ducis ab exeplo pulchꝛũ pulcherrimus ße
Muidũ mente gerẽs ſimiliq; imagine foꝛmas
Sic aĩia habet ſiłitudinẽ cuʒ om̃ibo. Item ſicut

deus eſt ſpũs Joh.iiij. ita ⁊ aia.vt ait Aug. in

lib.de ſpũ ⁊ aĩa.Danieł.iij. Bñdicite ſpũs ⁊ aie

iuſtoꝛũ dño. Itẽ ſicut deus eſt ĩmoꝛtalis.j.ad

Thimo.j. Regi ſeculoꝝ ĩmoꝛtali ⁊ inuiſibiliſo
li deo ⁊c.ita ⁊ anima.vt in ſequẽti partepbabit᷑

Sicut etiã deus eſt impalpabilis:quiavt dici᷑

S b. xx.Spũs carnẽ ⁊ oſſa non habet.ſ.palpa

ilia. ita anima rõnalis palpari nõ poteſt cũ ſit

incoꝛpoꝛea.lã mediũ in tactu eſt caro: vt die
ij. de aia. Etiſte ſunt aſſimilatiões fideliũ.Ju⸗
dei aũt addũt dicẽtes:ꝙ ſicut deus nõ inquina
tur ſoꝛdibo oꝛbis:ita nec anima ſoꝛdib coꝛeſtis

Et ſicut deꝰ om̃ia videt ⁊ non videt᷑:iuxta illud
qð ipᷣe inquit Exo.xxxiij.Nõ videbit me bomo
⁊ viuet.ſic aĩla videt exterioꝛa ⁊ ipᷣa nõ videt᷑. Et
ſicut deus vnicꝰ eſt in vniuerſo mũdo ꝑ ipſum

recto:ita aia ratiõalis vnica eſt in ſuo coꝛꝑe q
ipᷣa regit.Nõ eſt em̃ vera opinio dicetium: ꝙ in

coꝛꝑe humano ſunt tres aie.j vegetatiua ſenſi⸗
tiua:⁊ intellectiua:lʒ em̃ verũ ſit qð ait Phus

xvj. de aialibus.ꝙ embꝛio pmo viuit vita plan
te.ſ.vegetatiua: deinde vita aialis.ſ.ſenſitiua:?-
deinde vita hoĩs.i.aĩa ĩtellecciua.lã illa maſſa
generata pᷣmo habet foꝛmã ⁊ ſiłitudinẽ lactis

aliquot dieb: deinð ſiłitudinẽ ſanguinis:deiñ

aſſumit foꝛmã opis humani⁊ paulatim foꝛ⸗
mat ⁊ oꝛganiʒat᷑:ita ꝙ ſi eſt maſcub infra q̃dra

ginta dies: ſi vᷣo eſt femina in octuaginta dieb⸗

gallꝰ. ff. de libe. ⁊ poſthu. ⁊.v. di.in pᷣn. tñ ſtatiʒ

intrante aia rõnali deſinit ibi eſſe aia ſenſitiua:

ꝙ q;tũ ad illð qð eſt de eſſe imaginis:ita ẽ mu⸗ ſicut intrate ſenſitiua ceſſat vegetatiua. vt ꝓpbart

Tho. in. j.pꝑte ſũme.q lxxvj. ⁊.cxviij.affirmas ꝙ;

cũ generatio vniꝰ foꝛme ſit coꝛruptio alter pieꝛ
exiſtẽtis neceſſe eſt dicere:ꝙ tam in homie q; in
alijs aimalibo qñ perfectioꝛ foꝛma aduenit:fit
coꝛruptio pꝛioꝛis.ita tamẽ ꝙ ſequẽs foꝛma ba
apłs vbi ſupꝛa.Caput mulieris eſt vir:⁊ vir nõ bet quicquid habebat pma:⁊ adhuc amplius.
eſt ex muliere ſed mulier exviro.⁊ nõ eſt craatus
vir ꝓpter mulierẽ ſed mulier ꝓpter virũ. Et ideo
inquit Auguſ,vbi ſupꝛa. Hecimago dei eſt in

Quapꝛopt᷑ cũ aĩa intellectiua creat᷑ ⁊ infundi

ſimul eſt ſenſitiua ? vegetatiua coꝛruptis foꝛ⸗
mis pꝛcexiſtenciby becile/ Ex quiby patet ꝓpo⸗

mlit

golße
nntcs
Neina
Fabid

wc

Nreröt
wroo
ſonge
Gpi⸗
goine
porit⸗
yoroi
o
blliotne
direrüre⸗
portcor
Regnn
Woen
dd
Mae
ſitpke⸗
ertyn
(:pis
dermi⸗

(tn,

tüſue
ledanie
cielykenn
ſecoꝛrto
clorution
ſſdetrin
näd
RNT
batee
ſiäge
ceredrn
ctiaſen
viger⸗
tie. Et
Pltis:
niblfia
luaine

*
natn
nanain
docne
— do e Ee

1

.
9os „ IIN
Wlmewen.
Wosumeen

s deſur

nenini ne

atain Nu
oſſanon eee
intacuckann
ſinr dansi
cmimaſtin
on nidis!
ſlndchtn
nont öeni

40

vinurna,u
iuts nlciu
6: rudnies

HiſanginsN.

nirpaulnnin
nalb imita.
ocnngnnin
goo gälneih
dinöntit
icheais lle⸗

Foliũ

ſitũ. Iteſicut deꝰ replet torũ mũdũ.iuxra illud
Hiere.xxiij. Celum ⁊ terrã ego impleo ðᷣt dñs.
ita anima replet totũ coꝛpꝰ.

Otandũ eſt aũt ꝙ de ſede pᷣncipali aime

n Ittuoꝛ pcipue fuerũt opiniões. Quidaã

em dixerũt ea eſſe in capite.⁊ hoc oſtẽde/⸗

re voluerũt auctoꝛitate Geñ.ij. Inſpirauit deꝰ
in faciẽ eius ſpiraculũ vite.i.aiam.⁊ Johᷣis.xix.

Inclinato capite tradidit ſpm̃. Item ꝑ rationẽ

Quia oẽs ſenſus vigẽt in capite.nã aia in capi⸗

te videt audit odoꝛat ſentit ⁊ guſtat. Alij vo
dixerũt eã eſſe in coꝛde.⁊ hoc voluerũt oſtẽdere
ꝑ auctoꝛitatẽ Matth̊.xv.De coꝛde exeunt male

cogitatiões ⁊c.Cũ em̃ cogitatiões exeãt ab aia:

ergo ipᷣa aia eſt in coꝛde a quo dicunt᷑ exire cogi
tatiões. Itẽ ꝑ rationẽ.Qꝛ coꝛ eſt fons vite.nã in
coꝛde incipit ac radicat᷑ ⁊ finit᷑ vita.vñ Hieroñ.
ad abiolã ait.Queris vbi pncipale ſit aie:pla⸗
to in cerebꝛo:xpᷣus mõſtrat in coꝛde. Alij aũt

dixerũt ipam eſſe in ſanguine.qð ꝓbare volue⸗/

rũt autoꝛitate Teuit᷑.xvij. Anima oiĩs carnis in
ſanguine eſt.⁊ in.c.moyſes.in fi.xxxij.q.ij.dicit᷑.
Spũs in ſicco habitare nõ poteſt. ideo in ſan⸗
guine fertur habitare. Itẽ ratiõe. Quia ſi quis
perdit ſãguinẽ ꝑdit vitãa. Plato vᷣo vt habet᷑ in

j.de aia.poſuit animã diuiſibilẽ eẽ ſᷣm ſubiectũ

ita ꝙ virtꝰintellectualis ſit in cerebꝛo:cõcupiſci
bilis in coꝛde:nutritiua in epate ⁊c. Alij aũt
dixerũt eã eſſe totã in toto coꝛꝑe:⁊ totã in q̃libʒ
parte coꝛꝑis.qð ꝓbarevoluerunt autoꝛitate.ij.
Regũ.j.vbi ait Saul.Adhuctota aia mea eſt ĩ
memetipᷣo.Nõ em̃ dixit adhucẽ tota in cerebꝛo
meo vel in ſanguine vel in coꝛde:ſed tota in me⸗
metipᷣo.i.in coꝛꝑe meo.Itẽ ratiõe. Quia cũ aĩa
ſit ꝑfectio coꝛꝑis oꝛganico:vt ſupᷣ dixcimus:non
erit vniꝰ mẽbꝛitm̃ ſed oĩm:⁊ còſequẽter totius
coꝛꝑis. Ad hanc aũt dubitationẽ rñdeo ſᷣm qð
detminat btũs Tho.in ſũma cõtra getiles.li.ij
c.lxxj.⁊.j.ꝑte ſũ.q.viij.ar.ij.ꝙ aia qᷓ;tũ ad eſſen⸗
tiã ſuã eſt tota in q̃libet ꝑte coꝛꝑis.Et ad hoc ſo
let dari exẽplũ de albedine:q̃ ſᷣm totã rõnẽ ſpe⸗
ciei vł eſſentie albedinis eſt tota in toto ſuo ſub
iecto:⁊ tota in q̃libet parte eius.Et ſᷣm hanc de
darationẽ de eſſentia aĩe intelligit᷑ dictũ Kug.in
vj.de trini.qͥ inqͥt.Aia eſt tota in toro coꝛꝑe ⁊ to
ta in q̃libʒ ꝑte coꝛꝑis.Quãtũ vᷣo ad potẽtias ſu
as ðt Tho.vbi S.qꝙ aĩa nõ dicit᷑ eſſe tota in q̃li⸗

bet ꝑte coꝛꝑis.Nõ em̃ potẽtia mẽoꝛatiua ðꝛ re-

ſidere in manu vel in pede:iR-in poſterioꝛi parte

cerebꝛi. Quelibet ̊ potẽtia aie nõ tm̃ rõnalis ſʒ

etiã ſenſitiua ðꝛ cõſiſtere in illa ꝑte coꝛꝑis i qua
viget:⁊ q poꝛcionata eſt ad oꝑationẽ ipᷣiꝰpotẽ⸗
tie.Et ſic potẽtia intellectiua ꝑ quã aia diſcernit
ſpẽs ĩtelligibiles ðꝛ reſidere in media cellula ca/
pitis:que ðꝛ logiſtica ſiue rõnalis. Potẽtia vo
viuificata reſidet in coꝛde.auditiua in aure.⁊vi

ſiua in oculo.⁊ ſic ð alijs.Et ad hocadduci põt
cxẽplũ de rege qᷣ ðꝛ eſſe in toto regno ſuo ꝑ do⸗

miniũ 2 gubermatioem:lic; ſit in aliqua parte
regni ꝑ actualẽ reſidẽtia.Deꝰ quoq; liq; ſit vbi⸗
q; ꝑ eſſentiã:pncipalit᷑ tamẽ dicit᷑ eſſe i celo per

głie redũdãtiã.iuxta illud pſalmi.x.Dñs in c

lo ſedes eiꝰ. Ex quibo oibo patʒ ꝙ aia bominis

creata eſt ad ſimilitudinẽ diei.
Uaantũ vero ad imaginẽ:ſciẽduʒ eſt ſᷣm
q Tho.i.j.ꝑte ſũme.q.cxiij.ar.j.q duplex
reꝑit᷑ imogo. Pꝛiaſẽ nate ⁊ idẽtitatj:vt
eſt imago regis in filio eiꝰ qui eſt eiuſdẽ nature
cũ pr̃e.Et ſᷣm hãc imaginẽ ſolus chꝛiſtꝰ ðꝛ ima
go dei:qꝛ ꝓpt᷑ idẽtitatẽ nature cũ pf̃e perfecte re
pꝛeſentat illuʒ cuiꝰ eſt mago.Ideo de ipſo do/

mino nr̃o Jeſu xpᷣo ait apłs ad Colo.j.c. Qui

eſt imago dei inuiſibilis.Secũda eſt imago fi

gure ⁊ ſimilitudinis:ſicut eſt imago regis in ſi⸗

gillo ipꝛeſſa vel ĩ numo:que ipſuʒ regẽ repꝛeſen
tat.Et tali modo ðꝛ aĩa creata ad imaginẽ dei:
nõ ꝓpter idẽtitatẽ nature:ſʒ ꝓpt᷑ quãdaʒ ꝓpoꝛtio/
nẽ ⁊ ſimilitudinẽ quã habet ad deũ.Et hoc po
nit Aug.in li.de decẽ choꝛdis: vbi etiaʒ dicitiq;
aĩa rõnalis ita eſt ſimilis deo eteũ repꝛeſentat
tanq; eiꝰ imago:ſicut repᷣſentat regẽ imago ſluꝰ
que relucet in ſpeculo.Sicut em̃ i vna dei ſub/
ſtãtia ſũt tres ꝑſone vt teſtatur Johãnes apłs.
ſue.j.canonice.v.c.Ita in vna eſſẽtia aĩe ſũt tres
potẽtie rõnales.ſ.memoꝛia:intelligẽtia ⁊ volun

tas:vt ait Areſto.iij.de aia.Et q̃libʒ haꝝ poten
tiaꝝ ſᷣm Scotũ ĩ.ij.ſentẽtiaꝝ.di.xv.q.ij.dicit to
tã ſubſtantiã aĩe:liq; ſᷣm aliũ ⁊ aliũ moduʒ.Ex
quo apparet ꝙ aia noſtra ẽ creata ad imaginẽ
ſactiſſime trinitat ⁊ vnitatis diuine.Maxime
qꝛ ſicut ex patre generatꝰ eſt filiꝰ:⁊ ex patre ⁊ fi⸗
lio ꝓceſſit ſpũſſanctꝰ: Ita ex mẽoꝛia q attribui
tur patri oꝛit᷑ intelligẽtia que attrib uit᷑ filio:et
ex vtraq; ꝓcedit amoꝛ:qui attribuit᷑ ſpirituiſã⸗
cto:vt declarat b. Tho.in.j.ꝑte ſũme.q.xciij.ar.
v. Itẽ alia rõne ðꝛ aia eſſe creata ad imaginem
del:qꝛ ſicut deꝰ ſeipſũ intelligit ?⁊ amat ⁊ eſt ple
nꝰ om̃i bonitate ac felicitate.ita aia rõnalis põt

deñ diligere ⁊ amare:ac de eiꝰ felictate ꝑticpa

re.Et hanc rõnẽ tangens Aug.xiiij.de trini.ait.
Anima ðꝛad imaginẽ dei creata ⁊ quia põt me
miniſſe:intelligere ⁊ amare deũ.Et iterũ ibidẽ
dicit. Eo qͥppe imago erꝰ eſt:q̃̊ capax illiꝰ eſt eiuſ
q; ꝑticeps eſſe põt.Ideo idẽ Aug.in li.de diffi⸗
nitiõe aie ait. Anima eſt ſubſtatia creata inuiſi⸗
buis ⁊ imoꝛtalis deo ſimillima:imaginẽ nullã
habẽs niſi creatoꝛis ſui. Dicit aũt ꝙ in domo
aĩe ſũt tres camere.i.tres potẽtie in qbo tota tri⸗
nitas habitat. Nã ĩ memoꝛia habitat pr:ĩ intel
ligẽtia filius:in volũtate aũt ſpũſſanctꝰ Et iſta
eſt vna rõ ꝓpter quã trinitas beatiſſima creauit
aiaʒ nr̃aʒ ad imaginẽ ſuã:vt ipſaʒ in nobis reci
piamꝰ ⁊ illi hoſpitiũ pꝛeparemꝰ.de quo dicitur
ps.xcij.Domũ tuã dñe decet ſctitudo in lõgitu
dineʒ dieꝝ. Secũda ratio eſt vt patrẽ noſtrũ ce
leſtẽ teneriꝰ amemꝰ.Nã liq; naturalis amoꝛ:ſit
nunn 3

int᷑ patrẽ? filiũ.vij.ethic. tñ tenerioꝛ ſoleteſſe cũ

filiꝰ eſt ſiłis patri.Qꝛ ſilitudo eſt cauſa dilectio

nis. viij.ethi.Et ideo Augait. Amãaãdꝰ eſt geni⸗
toꝛ ſed pponendus eſt creatoꝛ. Aia igit᷑ nfa que
roõne creatiois eſt filia dei eiꝰ habẽs ſilitudineʒ
debet ipm tenerrime diligere. Terrcia ratio eſt
vt cognito tãto bñficio gratias ei ꝓ illo refera⸗
mus. Qui em̃ nõ recognoſcũt magnitudinem
huliꝰ beneficij ſunt ſiles beſtijs:dicete Ps. Hõ

cũ in honoꝛe eſſʒ nõ intellexit:cõꝑatus eſt iumæę

tis inſipiẽtiby ⁊ ſiłis facꝰ eſt illis.vñ Berñ.ait.
Humane nature iſta cõditio eſt:vt tũc tiñ cete⸗

nis rebus excellat cũ ſe cognoſcit Cũ aũtſe noſci

Ddeſierit irrõnabiliũ gregib incipiat aggregari.

AQuarta rõ eſt vt imagini dei in nobis debi⸗

tam reueretiã exhibeamꝰ:iuxta illud Ecẽi.x.In
mãſuetudine ſerua aiaʒ tua:⁊ da ei honoꝛẽ ᷣm

meritũ ſuuʒ.i.dignitatẽ ſuã. Indignũ eſt em̃ vt

creatura ronalis in b deũ inhonoꝛet in quo deꝰ
ipᷣam pꝛe ceteris honoꝛauit.Et ſi nephas ẽ ima
ginẽ crucifixi deuaſtare:multo magis eſt nefas
imaginẽ trinitatis imũdicia pcti inqnare.vnde

Aug.ſuꝑ illud pſal. In ciuitate tua imaginem
ipoꝛũ ad nihilũ rediges.ait. Merito imaginez

ipſoꝛum ad nihil rediget dñs in ciuitate celeſti
ꝗqꝛ ſpi in terreſtri ſua ciuitate imaginẽ eiꝰ ad ni⸗
hilũ redegerũt. Quinta rõ eſt vt de pulchꝛitu

dine iterioꝛi magis q; de extioꝛi curaremꝰ. Nõ

eſt em̃ valde cõmẽdabilis ila pulchꝛitudo que

neceſſe habet pellibo muricũ ⁊ ſtercoꝛibꝛ vᷣmiuʒ

adiuuari.Sed nõ ſic eſt de pulchꝛitudine aime

qm̃ oĩs głia eius abintꝰ in fimbꝛijs aureis cir

cuũamicta varietate.ſ.virtutũ.pſal.xliijd. Se⸗
xta ratio eſt vt ei cui ſiłes ſumꝰ natura:ſiłes effi
ciamur gr̃a ⁊ glia ĩ q̃ ꝑfectio nature cõſiſtit. Unñ
glo.ſuꝑ illud pſal.Signatũ eſt ſuꝑ nos lumẽ

vultꝰ tui dñe.exponit.Lumẽ vultꝰcui.i.gr̃a illu
minatiua rõnis q̃ᷓ eſt q̃ſi vultꝰſeu facies in no⸗

bis diuine ſiłlitudinis.⁊ hoc lumẽ eſt totũ⁊ veꝝ
hois bonũ quo ſignatvt denariꝰ imagine reg'.
vñ dñs in euãgelio inqͥt. Reddite q̃ ſunt ceſar
ceſari:⁊ q̃ ſunt dei deo.ſ.ſuã imaginẽ:aĩam vicꝭ

luie vultus eiꝰ illuſtratã ⁊ ſignatã.iuxta illð ad

Eypheß.j. Signati eſtis ſpũ ꝓmiſſiõis ſctõ.hec
gloſa. Quia 5 aĩa nr̃a eſt ad diuinã imaginẽ cre
gta:iõ nõ traſi
ta. Btũs em̃ Berñ.in ſentẽtijs ſuis ðt.Ad ima
ginẽ qᷣ ppe dei facta eſt aia rõnalis:cefis omni⸗
bus occupari põt:repleri oino nõ põt: capax eĩ
dei eſt:⁊ qᷣcqͥd deo minꝰ eſt eã nõ iplebit.O igit

gia digniſſima:o aia excellẽtiſſima:o aia eminẽ

tiſſima ad imaginẽ ⁊ ſiłitudinẽ dei creata noli
te pctis vilificare:noli pulchꝛitudinẽ tuã fedare

ne de te dici poſſit illð Treñ.iiij. Denigrata ẽ ſu
per carbões facies eoꝝ:⁊ nõ ſunt cogniti in pla

tteeis.ſ.ſuperne ciuitaltits.

ꝗ Uo ad ſcom queſitũ in hac ꝑticula.ſ.ad
qd ſit aia creata:rñdeo ꝙ der illa creauilt

2*

ijj. diſtinctiõe. j. c. ij.

itoꝛijs rebꝰ ſʒ diuinis dʒz eſſe inten

„.
.„

⸗
2„ — .
. .
5”

pꝛimo ad maniteſtatiõeʒ ſue głe:vt ait Alexi. 95

gales in ij. pte ſũ.tractatu ð aia. Scðo ad repa
tionẽ nature angelice vt dicit magj ſentẽtian ĩ

EAd hic queri põt.nũquid ſi angeli non
8 peccaſſent deꝰ hoſem creaſſet:⁊ ꝑ conſe⸗
gqués aiaʒ rõnaleʒ. Et rideo ꝙ ſic. vnde
magfj ſentẽtiaꝝ in.ij.di.j.c.de hoie.ait De hoiĩe
ſepe in ſcriptura inuenit᷑ ꝙ factꝰ ſit ꝓpter repara

tiõeʒ angelice ruine.qð nõ ita intelligẽdum eſt

q̃ſi nõ fuiſſet hõ factꝰ ſi nõ peccaſſet angelꝰ: ſed
qꝛ iter alias cãs pꝛecipuas:hec etiã nõnulla cã
extitit.hec ille.Dico igit deꝰ etiã nõ peccante
angelo creaſſet hoĩeʒ ꝓpter ſex reſpectꝰ. Pꝛimꝰ
ðᷣꝛ letificatõis quẽ tangit Anſelmꝰ in li.cur deꝰ
hõ. ⁊ in li.de cau diaboli di. Si pꝛeciſa rõ q̃re
hõ eſt creatꝰ eſſet ruina angeloꝝ ſicut hõ non
poſſz ñ letari de ſua creatiõe⁊ btificatiõe ⁊ acqᷣſi
tiõe felicitatis illoꝝ ita nõ poſſet nõ letari ð rui
na ipſoꝝ angeloꝝ. Qua ꝓpter etia ſi angelꝰ nõ

peccaſſet: hõ vtiq; eſſet creatꝰ ⁊ btĩficatꝰ fuiſſet.
hec ille. Scðᷣo hoc feciſſet reſpectu ꝑfectiõis.Cuũ
em̃ deꝰ vt dicit Plato in thimeo ſit ꝑfectũ ⁊ in

finitũ bonũ ⁊ illud ſimpłr ſit ꝑfectuz cui nulla

ſuaꝝ partiũ deeſt. lij. Phib. Exquo deꝰ cuiꝰ ꝑ⸗
fecta ſũt opa.Deut᷑.xxxij.creauerat pᷣma die crea

turã pure ſpũalẽ ⁊ itellectualẽ.ſ.angelicos ſpũs
⁊ ſiłr creatura pure coꝛpoꝛalẽ:ſ.celos ⁊ terram.
BGBen.j.⁊ ſiłr alia inferioꝛa materialia:reſtabat
ad ꝑfectiõeʒ vniuerſi vt etiã crearet creaturam
mixtã.ſ.hũanã q ↄponit᷑ ex ſuba ſpũali.ſ.aĩa et

coꝛꝑali.ſ.coꝛꝑe.Qua creata cũ eſſet capax btitu

dinis: ſeqᷣtur ꝙ deꝰ eaʒ btĩficaſſet etiaʒ ſi ange⸗
lus nũqᷓ; peccaſſʒ.Et hoc ↄfirmat ſcũs Bona.

in ij. di. ix. ar. j.q.vij.di.Si angelꝰ nũq; peccaſ⸗

ſet adhuc hõ faœꝰ fuiſſʒ:et ad btitudinẽ pueirer
Tertio hoc feciſſet reſpeetu gratificatõnis.Si⸗

cut enim habet᷑ xlv.diſt.c.de iudeis. Coacta ſer

uitia nõ placẽt deo.⁊ rõ eſt:qꝛ vt ðꝛ.ij. Ethi.vᷣtꝰ

eſt habitꝰ electiuꝰ.cũ ̊ necitas tollat elecciõem

⁊ ꝑ ↄñs nomẽ vᷣtuꝭ:ſeqͥtur ꝙ nibil coactũ deo

placet Pꝛoinde phũs ij. Ethi. dicit. Neceſſitas

nõ meret᷑ laudẽ nec vituꝑatiõeʒ. Si de⸗ nõ fe
ciſſet hoĩeʒ nõ peccãte angelo ↄnr eũ nõ btĩficaſ

ſet: ſed illũ ſolũmõ creaſſet vt ruinã angelicam
reſtauraret:videret᷑ quodãmõ ex q̃daʒ neceſſita

te eũ creaſſe ⁊ btificaſſe:⁊ ſic talis creatio ⁊ btiſi
catio nõ haberet plene nomẽ vᷣtutis.Quia ĩ ne⸗
ceſſitatibo nemo liberalis exiſtit.l.rẽ legata. ff. ð
adimẽ.lega.Ob quaʒ cãz poſſet hõ dicere deo.

D de oipotẽs:o creatoꝛ eterne:exquo nec gra

tis nec liberalr me creaſti ſʒ potiꝰ ex q̃dã qͥda⸗
mõ neceſſitate:vt reſtaurares ſeu reꝑares tuuʒ

celũ empireũ:nõ teneoꝛ tibi tãtũ amoꝛẽ impẽde
re:qᷓ;tũ debuiſſeʒ ſi me gtis creaſſes ⁊ btiſical⸗

ſes. Sed qm̃ vt ait Anſelmꝰ in li.cur deus hõ.
Optimi eſt optia facere: iõ deus optimꝰ ex ſua

liberalitate ⁊ infinira demẽcia boies creaſſer ¶

Ovl
vo diec⸗
minas
doae
1ſerl
toꝛcl
piſai
ſecihi
ioicl
qruuitd
rüſa
llkanoa
Pehoien
wosfing
dwſe
deodeh
Garde
manu
Lbouee
celiꝛpi
Uiei
loolnn
clliebeſtn

ligsmon

hoſemti,
Codireſint

Mähois

and
arurtedel
ſa pter⸗

ppeluz⸗
xx. dict

noͤ eges.
ni ꝛ dor
lloe gcten
Ctlo ? b
ſgioꝛae
diaijeſt⸗

ün
1 Wſi Dl

D

titin

„NN

laSiei,
iadefimtieh
hoſſernölent
nthimeo ſegfein
Nr ſegfeonaint
aliſcostm
1nuremulint
ügean am
rſuba ſpügiſi
naätſſaraguf
ancaſſa ainlim
‚rmar üs
nge nüi
audetncni

us in /
rmio
Gon ſuſeh
Prig
ſitulsn .
ni g
kteltilgti
vlrhidenn
nmeagnouf
6pob dtiit
5Cos
ciciamotil⸗
61 ti
uuſas 4 e

/

Pinliarth

Foliũ

beattficaſſet: dato ꝙ ãgeli nũq;ᷓ coꝛrulſſent: ſpt

qð ex tali liberalitate valde cõmẽdãdus ⁊ dili/

gẽdꝰ eſt.iuxta illð qð ait Kug.xxviij.q.j.c.iã nũc
dicẽs. Multa fiũt nõ iubẽte lege vel necitate:ſʒ
libera ⁊ ſpõtanea volũtate. Ea aũt in nr̃is offi⸗
cijs ſunt gratioſioꝛa que cũ liceret nõ impende
re:gra tamẽ dilectiõis impẽdimꝰ. F
Uarto hoc feciſſet reſpectu oꝛdinatiõis
q ſeu maifeſtatiõis ſue głie⁊ ſapiẽtie.Te⸗
ſte em̃ phᷣo.ij.phiſic.Om̃e agẽs ſᷣm rõnẽ
agit ꝓpter fint᷑.⁊ vt ait idẽ phᷣs.ij.metheo. Nullũ
agẽs ſiue nat᷑ale ſiue artificiale ſiue moꝛale ſiue
ſuꝑnat᷑ale abſoluit᷑ ab intẽtõe finis.⁊in.ij.phiſi.
⁊.j.de celo ⁊ mũ.ac.iij.de aia.ðꝛ.Deus ⁊ natura
nihil agũt fruſtra.Quo ↄceſſo clarũ eſt ᷑ᷣm Be
dã ⁊ theol.in.ij.ſen.di.j.ꝙ pᷣma die deꝰ creauit
ſil qᷓttuoꝛ de nihilo.ſ.ã gelos:celũ empireũ: ma⸗
teriã reꝝ.ſ.celoꝛũ ⁊ q̃ttuoꝛ elemẽtoꝛũ.Ecci.xviij.
Qui viuit in eternũ creauit oĩa ſil ⁊ tꝑs. Sexto
vo die cõpletis oĩbꝰ⁊ creatis fecit ⁊ creauit ho⸗
minẽ ad imaginẽ⁊ ſiłitudinẽ ſuã Peto igit᷑ cur
deʒꝰ creauit celos cũ ſole luna ac ceteris planet
⁊ ſideribo ac ĩfluẽtijs eoꝝ.Itẽ cur creauit quat⸗
tuoꝛ elementa:tot ſpẽs arboꝝ ⁊ fructuũ:auiuʒ

piſciũ:aĩaliũ ⁊ theſauroꝝ terre.⁊ clarũ ẽ ꝙ nõp

ſe cũ his nõ indigeret ſicut nec añq; crearet ea
bis idigebat nec vtebat᷑.nec etiã ꝓpt᷑ ãgelos illa
creauit cũ ſint ſubſtãtie itellectuales ⁊ ſpũales:
ᷓ carẽt ſenſibo aptis nat advtẽdũ ſilibo bõis.qꝙ;
4 iſta nõ creauit ꝓ ſe necꝓ angelis.jq̊ᷓ ea creauit
ꝓpf᷑ hoiem.qð cõfirmat ph̊s.ij.ethi.di.Nos ſu⸗
mus finis q̊dãmõ oĩm ⁊ vtimur tãq; ꝓpt᷑ nos
oibo q̃ ſunt.Et ꝓptea inqͥt ꝓha.pſal.viij.loqᷓns
deo de hoĩe. Minuiſti eũ paulominꝰ ab angeł
glła⁊ honoꝛe coꝛõaſti eũ⁊ cõſtituiſti eũ ſuꝑ oꝑa
manuũ tuaꝝ.Oia ſbiieciſti ſub pedibeiꝰ:oues

⁊ boues vniuerſas ĩſuꝑ⁊ pecoꝛa cãpi.UVolucreſ

celi ⁊ piſces maris qͥ ꝑpambulãt ſemitas maris
Vñ Geñ.j.ait.Faciamꝰ hoĩeʒ ad imaginẽ ⁊ ſiłi
tudinẽ nr̃am:vt pᷣſit piſcibd maris: ⁊ volatilibꝰ
celi ⁊beſtijs terre:vniuerſeq; creature:oiq; repti
li qðᷣ mouet᷑ in terra.Et ibidẽ ſeqͥ ᷑. Creauit deꝰ

hoiem ⁊c.Eapꝛopt᷑ ſcũs Bona.in.ij.di.j.ꝑte.ij
gr.ij.q.ij.ðt.Cũ q̃rit᷑:vtꝝ creature oẽs iferioꝛes

cõdite ſint ꝓpter diuinã głiam:vel ꝓt vtilitacez

Apꝛiã hoĩs. Rñdeo ꝙ finis cõditõis oĩm reruʒ

creataꝝ pᷣncipalr eſttã dei gla ſiue bõitas qᷓ; cre
ature vtilicas. Sicut em̃ ð: ꝓuerb.xvj.Uniuer
ſa ꝓpter ſemetipᷣm creauit ⁊ oꝑatꝰ eſt dñs: ſʒ nõ

Apr ſuã vtilitatẽ vel idigẽtiã:cũ ꝓphᷣa dicat pſal.
xxv.Dixi dño de meus es tu qm bonoꝝ meoꝝ

nõ eges.Ergo ꝓpter manifeſtadã ⁊ cõicãdã glo

niãã ⁊ bonitatẽ ſuã in cuiꝰmanifeſtatõe ⁊ ꝑticipa

tiõe attendit᷑ ſũmavtilitas creature viqʒ eiꝰ glifi
catio ⁊ btificatio.hecille.Qui etiã in eodẽ lib.di.
xv.ar.ij.q.j.poſtqᷓ; cõcluſit ꝙ oĩa ſenſibilia ⁊ in⸗
ferioꝛa facta ſunt ꝓpter hoiem eo modo qͥ ſupꝛa
dicũ eſt:addidit di.Notãdũ ẽ aũt ꝙ alr aialia

XxCII

oꝛdinant᷑ ad hoſeʒ ſᷣm ſtatũ iĩnocẽtie:⁊ alibm
ſtatũ nature lapſe.Scðm em̃ ſtatũ inocẽtie oꝛ/
dinant᷑ ad illũ ſᷣm rõnẽ quadrupliceʒ. Pꝛima
ratio ẽ ad manitfeſtãdũ eiꝰ imperiũ:qð manitfe
ſtabat᷑ dum ei oĩa obediebãt. Secũda rõ eſt ad
decoꝛãdũ hois habitaculum:qð debuit aialiũ
multiplicatiõe:⁊ nõ ſolũ arboꝝ decoꝛari.Ter/⸗
tia rõ eſt ad excitandũ hoĩs ſenſuʒ:vt ipſ. oꝝ aia

liũ naturis diuerſis cõtẽplaret᷑ hõ multifoꝛmi

tatẽ ſapie ↄditoꝛis.Quarta rõ eſt ad mo uẽduʒ
eius affectũ:vt duʒ hõ videret aĩalia ſᷣm rectitu
dinẽ ſue nature currere ⁊ amare id ad qð facta
ſunt:ex hoc exataret᷑ ad amãduʒ deũ. Et ꝓpter
has rõnes nõ ſolũmõ deus fecit iumenta ⁊ be⸗/
ſtias ⁊ pecoꝛa:ſed etiã cuncta alia inferioꝛa que
oia facũt ad hois vcilitatẽ ̃m rõnes pᷣdictas.
Secũduʒ vo ſtatũ nature lapſe oꝛdinãtur ad
releuandã hoĩs indigẽntiã:quãtum ad cibum

⁊ veſtitũ ac obſequm:ſicut ſũt oues:boues:eqᷣ:

aſini:⁊ huiuſm odi:⁊ quãtũ ad ſolaciũ.ſicut ſũt
quedam aues ⁊ catuli ⁊ ſimilia.Similit᷑ beſtie
⁊ alia aĩalia oꝛdinãt᷑ ad hoieʒ ſᷣm q̃druplicẽ rõ⸗
nẽ ⁊ vtilicateʒ:quã ponit Aug.ſuꝑ Geñ.ad lit⸗

terã vbi ait:ꝙ aut penalit᷑ ledunt:aut ſalubꝛit᷑

exercent:aut vtiliter ꝓbant:autignoꝛãt᷑ docẽt.
⁊ ſic patet ꝙ beſtie:reptilia:frucꝰ:⁊ iumẽta fa⸗
cta ſũt oĩa pter hoĩeʒ:ſiue in ſtatu ĩnocẽtie:ſiue
in ſtatu nature lapſe.hec ſanctꝰ Bonauẽ. Ex q̃
diſticõe patʒ:ꝙ deꝰ oĩa inferioꝛa creauit ꝓpter
finem hois:hoieʒ vᷣo creauit ꝓpt᷑ ſe vt tã in hoĩe
qᷓ; in reb creat maniteſtaret᷑ diuina bonitas:
charitas ⁊ ſapiẽtia.Ergo nõ ꝓpter reſtauratio⸗
nẽ angeloꝝ pᷣncipaliter:ſʒ ↄſequẽter ipᷣm creaſ⸗
et ⁊ beatificaſſet:etiam ſi angelus non Erccal⸗ 47
ſet. H
Uintus reſpectꝰ ðꝛ pᷣuiſionis. Scõm
q eñm̃ Berñ. ques recitat Alexan.de ales ĩ
iiſj. pte ſũme:in tractatu de incarnatõne
xp̃ᷣi.Lucifer imediate poſt creatõeʒ ſuã ex diuia
irradiatione cognouit filiũ dei incarnandũ de
hoie pſalmãdo ſexta die:cũ tñ ipſe fuiſſʒ creatꝰ
pᷣma die:quãdo dixit deꝰ Geñ.j.Fiat lux. Quã
do ergo ipſe lucifer hoc cognout nõduʒ pecca⸗
uerat ⁊ tamẽ homo creandꝰ erat ⁊ ipſuʒ crean⸗
dũ co gnouerat deificãdũ: vnde inuidia motꝰ
fuit cõtra eũ:ergo ⁊c̃.Pꝛeterea ſᷣm opinionẽ re
ctius ſẽtienciũ:de qua diffuſe tractabo in.v.pꝑte
pncipali marialis ſᷣmõe iiij. ꝑte.j.ꝑ totã:⁊ 5.v.
ꝑte j.Q. R.A.⁊ B. ⁊ ſi hõ nõ peccaſſet dei filiꝰ ĩ
carnatus fuiſſet:nõ vt redẽptoꝛ:ſʒ vt amatoꝛ ⁊
btificatoꝛ. Rationes aũt ibi ad hoc allegande
militant etiaʒ ſi angelus nõ peccaſſet:ergo non
tm ꝓpter ruinã angelicam reſtaurãdaʒ hõ fa⸗
ctꝰ eſt:⁊ cõſequẽter etiã illo nõ peccãte creatus
eſſet 5n5
Extꝰ reſpeccus ðᷣꝛ ſuperatiõis.Clarum
eſt em̃ ꝙ multi hoies ſai exceſſerũt ⁊ ex⸗
cedũt ac exceſſuri ſũt in merito ⁊ gloꝛia
D ann 4

multos choꝛos ãgeloꝝ. Illi em̃ qͥ habẽt equalẽ
charitatẽ cũ archa gelis excedũt in meritoꝛ glłia
oẽs angelos pᷣ mi choꝛi.⁊ ſic aſcededo poſſemꝰ
exẽplificare ⁊ ꝓbare ꝙ hõ nõ ſolũ põt excedere ĩ
merito⁊ glłia multos oꝛdines ãgelicos:ſed etiã

in.j.parte ſũme.q.cviij.ar.viij.in ſolutiõe.iij.ar⸗

gumẽti. Exquo ergo hũana natura eſt tante ca

pacitatis no eſt dubitãdũ ꝙ dey eã creaſſer: etia
ſi angelꝰ nõ peccaſſet.qꝛ ita eſt capax diuinitac

ſicut vgelicatmn inqͥt ſcũs Bona.in.ij.di.j.ar.iij

q.ij. ꝙ Iʒ natura ãgelica que eſt mere ſpũalis di
Saicgee nature excedat huanã q̃ eſt cõpoſita ex
ſpũali ⁊ coꝛꝑali:tñ qᷓ;tũ ad finem ſunt pares:qꝛ
ad eundẽ finẽ btitudinis oꝛdinant᷑.nec hõ q;tũ
ad hocꝓpter angelũ eſt factꝰ:nec angelꝰ ꝓpter ho
minẽ.Et iõ ↄdudẽdũ eſt ꝙ hõ etiã agelo nõ pec
cante creatꝰ⁊ beatificatꝰ eſſet. Reuertẽdo autes
ad ꝓpoſitũ dico ꝙ aĩaʒ deꝰ tertio creauit ad par

ticipãdũ Sandin felicitatis eterne.Et hocẽ qðᷣ
ib. Enchi.inqͥt:quẽ refert mętr ſen.vbi

Augꝰ. in lib.Enchi.inqt:quẽ refert mgr ſen.vbt
ſup̃.di. Fecit deꝰ rõnalẽ creaturã vt ſũmũ bonũ

intelligeret:intelligẽdo amaret:amõdo poſſide

ret:poſſidẽdo frueret᷑. Quare igit᷑ o infelix aiap
acquirẽdis celeſtibo triũphis creata:ad et᷑na pa
radiſi gaudia pᷣꝑpata:ab oibus ãgelis ⁊ ſetis cũ
magno deſiderio expectata:cãtũ in his momẽ⸗
taneis ac trãſitoꝛijs rebus delectaris.Cur moꝛ
tẽvite:carcerẽ ac ſᷣuitutẽ libertati:exiliũq; patrie

anñponis. Pꝛofecto eſt magna ſtulticia tua. Jõ

deꝰ hoꝛtat᷑ rationalẽ animã dicẽs.O aiĩma mea

imago creata capax celeſtis tbeſauri de ãgelica

ruina r̃ſtaurati:ad ĩfinitũ bonũ pᷣdeſtinata:nõ

cures coꝛruptibile auꝝ:alias em̃ diuitias tibi

cõparaui ad quas te iuito ĩ ciuitate beata:vt iu
bües in triũphãti choꝛo.
Pars ſcða huiꝰ ſᷣmonis de trib cõditiõib⸗
anime rõnalis. X
Eaĩa nf̃a tres declarabimꝰ cõditões
d digniſſimas. Pꝛima ðᷣꝛ ĩmoꝛtalita⸗
tis. Scða libertatis.Tertia vᷣo nobi
litatis. Quo ad pᷣmã cõditiõeʒ Qꝛ in
qͥt Lact.in.j.diui.ĩſti.aduer.gẽ.Dũ excimãt nõ⸗
nulli nos deo nõ eſſe cure:aut poſt moꝛtẽ nihil
eẽ futuros totos ſe libidinib adijciũt. Et dũ li
cere ſibi putãt hauriẽdis voluptatibo ſcient᷑ in⸗
cũbũt:ꝑ quas iĩpꝛudẽtes laqueos et᷑ne moꝛtis
incurrunt. Aug.q̊ʒ in lib.de fide ad Petrũ ait.
Oia ſiqͥdẽ huiꝰ mũdi mala ⁊ pctã iõ ꝓueniunt
qꝛ fides de eterna vita tãqᷓ; dubia ⁊ incerta ha⸗
bet᷑. Si em̃ hoĩes futurã vitã firmiter crederẽt:
nũqᷓ; peccarẽt.hecille.Eapꝛopt᷑ cũ dubiꝰ in fide

„

infidelis dicat᷑.extra de here.c.j.ne hoĩes ex hac

ignoꝛãtia vel vt ita loquar diabolica vᷣſutia in

pctis remaneãt:pbabimꝰ rõnibo:autoꝛitatibi ⁊
exẽplis aĩam nr̃am eſſe ĩmoꝛtalẽ:atq; poſt hãc
vitã vel in glia eternalr victuraz ſi bona fuerit:
vel ꝑpetuis cruciatibo toꝛquẽdam ſiin moꝛtali

pctõ ex hac vita trãſierit.Et hec cõduſio veriſſi⸗
ma ꝓbat᷑ ꝑ Rich.nrm in.ij.di.xix.ar.j.q.j.⁊ ſan
ctũ Bona.ac Lãdulphũ neopolitanũ eadẽ di.
⁊ btm̃ Tbo.in ſũma ) getiles lib.ij. c. lxxviij. ⁊ ĩ
j.ꝑte ſũme.q.lxxv.ax.v. Pꝛima rõ naturał indli
natiõis:fundamẽtũ cuiꝰponit Arel.iij.de aĩa.⁊

ij. phiſi.ac.j.de celo ⁊ mũ.dicẽs ꝙ deſideriũ na⸗

turale nõ põt eſſe fruſtra. Uñ cõmẽtatoꝛ.qj.me⸗
tha.ðt.Deſideriũ naturale nõ põt eſſe fruſtrato
riũ ſʒ oẽs hoies naturalr appetũt btitudinẽ.vt
declarat Aug.iij. de trini. c. viij. ⁊ Areſt. j. ethico.
Hec aũt btitudo nõ põt haberi in h mundo.qꝛ
vt ait Boeciꝰ in. iij. de cõſoł. Britudo eſt ſtatus
oĩm bonoꝝ aggregatõe ꝑfectꝰ.⁊ ſᷣm ſctm̃ Aug.
xxij.de ciui.del. Btitudo eſt vbi nihil adeſt ma⸗
li:nihilq; abeſt boni:⁊ eſt ſtatꝰ ꝑpetuꝰ ⁊ eternꝰ:
qͥ nõ inuenit᷑ in bᷣ ſecło.vt etiã in.x.ar.oñdet᷑ Er
go nece eſt cõcludere ꝙ bãc felicitatẽ ↄſeqmuriĩ
alio ſeculo ſi bñ vixerimꝰ.Et ſic moꝛtuo coꝛꝑeñ
moꝛit᷑ aia. Aliter deſideriũ nr̃m naturale eẽt fru
ſtratoꝛiuzʒ:qð eſt ipoſſibile vt ẽᷓ̊ pbatũ eſt. Etiõ
2cdudẽdũ eſt aĩaʒ eẽ imoꝛtalẽ vt eternã poſſit cõ
ſeqͥ felicitatẽ naturali deſiderio affectatã. A
Ecũda rõ ðꝛꝓpoꝛtiõis.ã cũ int᷑ poten⸗
ſ tis ⁊ obiectuʒ ſit neceſſaria ꝓpoꝛtio:vt ait
AKreſ.ij. de aia. Si obiectũ eſt coꝛruptibi
le potẽtia erit coꝛruptibilis.ſicut ptʒ de potẽtijs
ſenſitiuis. Sʒ ſi obiectũ eſt ĩcoꝛruptibile poten

tia erit ĩcoꝛruptibilis.Cũ igit᷑ intellectꝰ rõnalis

habeat vᷣitatẽ ꝓ obiecto q eſt icoꝛruptibil. ſicut
ꝓbat Augꝰ. in li.ſolił.cũ ſit talis nature ꝙ ipa
negatio vᷣitatis vitatẽ ponit:ſequit᷑ ꝙ ipᷣe intel⸗
lectẽ icoꝛruptibił.⁊ ꝑ ↄñs aia itellectiua. M

Ertia rõ ðꝛ ĩputatiõis.lã cũ ſᷣmvolũta

t tem dei teneat᷑ qͥſq; potiꝰ moꝛtẽ coꝛpalẽ
tolerare qᷓ; pctõoſentire.c.ita ne.xxxij.q.v

qð etiã eſt ſᷣm phᷣiam moꝛalẽ.vt ptʒ ꝑ Areſt. lij.
ethic.Sitalis amoꝛe vᷣtutis ⁊ p iuſticia coꝛpa⸗
lem necẽ ſuſtinẽs⁊ in aia moꝛeret᷑:videret᷑ diuie
bonitati ⁊ eqᷣtati poſſe ĩputare:q bene⁊ iuſte fſa
ctũ ꝑmitteret vergi in finẽ ⁊ exitũ infelicẽ. Item
ſctĩ martyres nõ ſe ſubieciſſent moꝛtiꝓpter den⸗
niſi in alio ſecko viuere credidiſſent in ꝑpetuuʒ.
Vñ btũs Maximꝰ in ſᷣmõe ð ipᷣis inqt.Nũqᷓ;
hãc vitã ſic ↄſtãter expẽderẽt niſi eſſe aliã beatio

rem pꝑfecta diffinitiõe ſentirent. Quarta rõ s
remoꝛſiõis.ſ.ſtimuli cõſcientie.Si em̃ moꝛtuo
coꝛꝑe moꝛeret᷑ aia ſupuacuũ videret᷑ ⁊ vanũ:vi
in bonis oꝑibo ſaltẽ occulqꝭ gauderemꝰ: ⁊ ĩ ma
lis cõſciẽtia grauarct᷑. Cũ igi ita ſit ̃ᷣm NHiero.

ad Demetriadẽ vginez:ꝙ in oĩ bono ope leti cõ

ſtateſq; ⁊ intrepidi ſumꝰ.ad om̃e aũt pem̃ eru⸗
beſcimus aut timem?:2 culps facti nũc ruboꝛe

vultꝰ:nũc palloꝛe mõſtramꝰ:ac trepidãte aimo

in delictis etiã mimis teſtẽ fugimꝰ: ? conſcia re
moꝛdemur: ſequit᷑ ex boc aian eſe ĩmoꝛtalem

qꝛ natura ſua mõſtrat ipam expectare ſempiter

nũ gaudiũ de bonis:⁊ etnã penã de malis. A

(lllces

mortuoc
hac vlta
los phocl

Naihn
1CNN
ſege
wura
wöͤer⸗
hacy
ſum⸗
nalt
lwen
pmimt⸗
4

ſi
löccrp
ncum in
ſeigoꝛei
7 bar
Mencorr
Mltat:
nüdefecru
ſpoſti 4
lson.e
ſchſortioꝛ⸗
üſnfirme
ſicäbdi⸗
Gnornü⸗
edisang
anittit⸗
Kaiman

„
6 „eni
cije dic
minbeng
Bäcee

S=

1†

6

ckrdindlin

t eren
Admoafa
s ſücinig
Sioberücken
iisliar g
ckicornnter
jſtmlisan
oninſeqgui in
1sniaitllecn!
nois. ſliciſne
porpmaig
mnin n
uin N.
numtn
nur Ml
mittci
rrorigud
lſnrin en,
cdisniie
nii ceai un
mi. Qumiſe
neGitinn
indeirn
gudemd:n
ulefne
noibolpo,
lom̃tuit 63
hiſnntict,
imtℳ,
4 linn
cgen .

7

14

S

8

N
D

ꝑmittit gaudere ⁊ ꝓſꝑari.ergo ⁊c̃.

Foliũ

Ulinta rõ ðꝛ retributõis. Cũ em̃ deus ſit

Aluuſtꝰ ⁊ iuſticiaʒ diligat. vt ðꝛ pſal.x.ideo

ipm decet retribuerevnicuiq; m ꝙ me⸗
retur.qꝛ hoc ad iuſticiã ꝑtinet.l.iuſticia.ff.de iu

„

ſti. ⁊ iure.⁊ inſti.eodẽ in pꝛin.⁊ ꝓptea mali debẽt

ab eo puniri de pccis q̃ nõ ↄuenit remanere im

punita.l.itavulneratꝰ.ff. ad.l.aqui.⁊.l.ſi longiꝰ

ff.de iudi.cũ ſiłibus.⁊ vᷣtutes debẽt pᷣmiari.l.et

vtutũ.C. de ſtatuis ⁊ ima.cũ ſuis cõcoꝛdãtijs.
OQꝛ aũt ꝓ mẽſura delicti dʒ eſſe plagarũ modꝰ
Deut. xxv.iõ offenſa dei q infinita cenſet᷑ reſpe⸗
au infinite maieſtatꝭ diuie offeſe.ar.in.S.atrox.
inſti.de iniu.dʒ puniri pena ĩfinita:⁊ ecõtra eiꝰ

pᷣuitiũ ðᷣ bet pᷣmiari remũeratiõe ifinita. Si aũt

moꝛtuo coꝛpoꝛe moꝛeret᷑ aia nõ haberet locũ in
bac vita iuſtida diuĩa cũ videamꝰ pleroſq; ma
los ꝓſperari ⁊ tempoꝛalr bene habere ⁊ bonos

ifelices eẽ. Ergo ſeqᷣt᷑ ꝙ oꝑtet eẽ aliã vitã in qua

pctã pꝛauoꝝ ᷣm ꝙ meruerũt eternalłr puniant᷑
⁊ ecõtra vtutes bonoꝛũ pennit remueretur.⁊ co
ſequẽter ꝙ aia ſit imoꝛtalis:alr cõtra iuſticiam

multa mala remanerẽt ĩpunita ⁊ młta bõa irre

mũerata.Et iõ inqͥt Paulꝰ.j.ad Choꝝ).xv. Siĩ
hac vita tm̃ ſperãtes ſumꝰin xpᷣo:miſᷣabilioꝛes
ſumꝰ oĩbus boibo.⁊ ꝑ ↄſequẽs deꝰeſſet iniuſtꝰ
meliꝰ tractãs peſſimos hoies qᷓ; ſccõs:quos in
hac vita diuerſas facit pati aãxietates: ⁊ malos
Exta ratio ðꝛ foꝛtificatiõis. Nã ſi aĩa rõ
ſnalis coꝛrũperet᷑ ꝑ coꝛruptionẽ coꝛpoꝛꝝꝭ
opnteret ꝙ eius eſſe debilitaret᷑ ꝑ ð bilita
tẽ ipᷣiꝰ coꝛꝑis.Et ſicut cũ tẽpoꝛe coꝛpus paula⸗
tim cum ſuis potẽtijs tẽdit ad interitũ ⁊ amit⸗
tit vigoꝛẽ:ita ⁊ aia cuʒ ſuis potẽtijs.ſ.intellectu
rreligs panlatim debilitaret᷑ cũ tẽpoꝛe.Cuiuſli

.

bet em̃ coꝛruptibilis ſubſtãtie oꝑatio duratiõe

debilitat᷑: ⁊ deficit vigoꝛ operandi vſq; ad vlti⸗

mũ defectũ qᷣ eſt coꝛruptio vel moꝛs.Sed totũ
oppoſitũ euenit.Nã vt experiẽtiavidet᷑ q;to ma

gis coꝛpꝰ attenuat᷑ ⁊ debilitat᷑:tãto plerũq; ſpi⸗

ritꝰ foꝛtioꝛ efficit᷑.dicẽte Paulo.ij.ad Chorj.xij
Eũ infirmoꝛ tunc foꝛtioꝛ ſum.trãſſũptiue in.c.
niſi cũ pᷣdẽ. S. alia vo cauſa.de renũc.vbi etiã ðꝛ
ꝙ nonnũqᷓ; coꝛpoꝛis infirmitas foꝛtitudinem
coꝛdis augmẽtat. Itẽ videmꝰ ꝙ ſeneſcẽte coꝛꝑe
⁊ amittẽtevigoꝛẽ ſuoꝛũ ſenſuũvtviſus⁊ auditꝰ

⁊c̃aĩma nõ amittit ſuas potẽtias:nec ipᷣe potẽ⸗
tie debilitant᷑ imo plerũq; foꝛtificant᷑.⁊ opatio
anime q̃ eſt intelligere? ſaꝑe:duratõe inualeſcit

ac ꝓficit etiã debilitato coꝛꝑe. Multi em̃ debi⸗

les coꝛpe⁊ infirmitatibocoꝛpoꝛeis attenuati ſũt
pꝑſpicatioꝛis ⁊ acutioꝛis ingenij qᷓ; eſſent ſani.

UVnñ Catho inqᷣt.Coꝛpꝑis exiguiviresotẽnere no
li.Cõſilio pollet cuivim nat᷑a negauit.Itẽ mul⸗

ti ſenes ĩmo cõiter om̃s qᷓ;uis ex ſenectute defi⸗

ciant eis vires coꝛpoꝛce tamẽ nõ amittũt intel⸗
lectũ ⁊ pꝛudẽtiã:ĩmo ſapientioꝛes ſunt q; eſſent
in iuuẽcute qñ erãt foꝛtes coꝛpoꝛe.dicẽte Job

XCIHI

xij.c.ſui libꝛi. In antiqͥs eſt ſapiẽtia:et in mul⸗
to tẽpoꝛe pꝛudẽtia.Et iõ Uirgiliꝰ canit.Nec tax
da ſenectꝰ debilitat vires animi:mutacq; vigo
rẽ. Vn inqͥt etiã Saluſtiꝰ loqns de regimie rei
publice.Deiecti qͥb coꝛpꝰannis ifiermuũ:igeniuʒ
ſapia validũ erat:reipublice ↄſulebãt.Et Tul⸗
liꝰ ĩ li.de ſenectute ait.Lemeritas floꝛeſcẽtis eſt

etad.pꝛudentia vo ſenectuꝭ.ã niſi cõſiliũ:rõ
⁊ ſccẽtia eſſent in ſenib:nõ ſũmuʒ cõſiliũ maio
res nr̃i appellaſſẽt ſenatũ. Apud lacedemonios
quidẽ hi qui ampliſſimũ magiſtratũ gerũt:ve

ſunt:ſic etiã appellãtur ſenes:ꝙ ſi legere ⁊ audi
re volueritis externa:maximas reſpublicas ꝑ
adoleſcẽtulos labefactas:a ſenibo vo ſuſtenta⸗
tas reperietis.hecille.Qui iterũ ibidẽ inqͥt. Nõ
virib aut celeritate coꝛpoꝝ res magno gerũ/
tur:ſed ↄſilio ⁊ auctoꝛitate ⁊ ſcia:quibo nõ mo⸗
do nõ oꝛbari:ſʒ etiã augeri ſenectꝰ ſolet.Ex qui⸗

bo oĩb ptʒ ꝙ cũ aia nõ debilitet᷑ cũ ſuis poten

tijs debilitato coꝛꝑe:imo plerũq; foꝛtificet᷑: ꝙ
nõ etiã coꝛrũpitur coꝛrupto coꝛpoꝛe Septia
rõ dicitur ꝑticipatiõis.ediuʒ em participat
naturã extremoꝛuzʒ ſᷣm phũm.iiij. Lopi. Sed

hõ eſt mediꝰ ĩter itelligẽtias ſpirituales.ſ.ange

los:⁊ pecoꝛa.ergo participat de naturis vtri⸗
uſq; hoꝝ duoꝝ extremoꝛuʒ.Quãtũ em̃ ad coꝛ/
pus habet qͥd cõmune cũ beluis:ſʒ quãtuʒ ad
aiam babet quid cõmune cũ intelligẽtijs. Uñ
Eriſpus Saluſtiꝰ in cathilimario inqᷣc. Sed
nr̃a oĩs vis in coꝛpoꝛe ⁊ in aio ſita eſt.Animi ĩ
perio coꝛpoꝛis ſeruitio magꝭ vtimur. Alceruʒ
nobis cũ dijs:alterũ cũ beluis cõmune eſt. hec
ule. Habet igit᷑ hõ coꝛruptibile coꝛpꝰ cũ beluiſ
animuʒ vero ſeu ſpirituʒ imoꝛtalẽ cũ intelligẽ⸗
tijs. Id eſt ſicut intelligentie ſunt immoꝛtales

rõnem tangit beatꝰ Gꝛego.in.iiij.dialogoꝝ di.
Homo ſicut in medio creatꝰeſt vt eſſet inferioꝛ
angelo:ſuperioꝛ iumento:ita aliqͥd habet cum
ſũmo cõmune:aliquid cõmune cũ ifimo. Im⸗
moꝛtalitatẽ.ſ.ſpiritus cũ angelo:moꝛtalitateʒ
vero coꝛpoꝛis cũ iumento.hec ille.P

omnipotẽs. Unuʒ qui nec carni vnit᷑ nec mo/
ritur:⁊ iſte eſt ſpiritꝰ angelicus.Aliũ qui carni
vnitur:⁊ cñ carne pariter extinguit᷑:⁊ iſte eſt ſpi
ritus iumentoꝝ. Ergo dat᷑ medium inter hec
duo. videlicet ſpiritus hominis: qui carni co⸗

pulatur nec tamẽ cũ carne moꝛitur. Inter extre

ma em̃ neceſſario datur medium ſᷣm phũm.v.
Metba.⁊.iiij. Phib.Et iſta eſt rõ Oꝛegoꝛijvbi
5S. Octaua rõ ðꝛ aſſimil atõnis:⁊ ẽ magiſtri ĩ ij.
di. xix.quã ibi cõmẽoꝛat ſcũs Bona.q eſt talis.
Aia rõnalis ẽ imago ⁊ ſimilitudo dei:vt deda
ratũ ẽ in pᷣcedẽti ꝑte hꝰ ſer. Ergo ipſi deo aſſilat

ſʒ naturã ſuã.̊ ẽ imoꝛtał Nõ ei eet imago dei ſi

moꝛt mio clauderet᷑.Oeꝰ.n.ẽ imoꝛtał⁊ T ulle⸗
”ßMMU nn †½

ita ⁊ aius nr̃ qui tenet infimũ gradũ in intelli⸗/
gentijs:ſᷣm cõmẽtatoꝛem eſt imoꝛtalis. Et hãc

er doꝛis me e. Põt quoq;ʒ
aliter foꝛmari hec rõ ſic.Tres ſpiritus creauit

4

*
4

Bermo

tempore defecurꝰ: dicẽte ei Pꝛopheta pſal. ej.
Tu aüt dñe in eternũ ꝑmanes ⁊c.⁊ iterũ ibidẽ.
Lu aũt dne idẽ ipſe es ⁊ ani tui nõ derficient.
Nona ratio ðꝛ melioꝛatiõis.vt em̃ ðᷣt phᷣus

ij. phiſic.⁊.iij.topi.Melioꝛ eſt finis omibo que

ſunt ad fine. Sed hõ eſt finis vniuerſi poſt deũ
iuxta illud p hi.ij.de aĩa.⁊.ij.phiſic. Finis q̊daã⸗
mõ oĩm eſt hõ.Cũ ergo q̃ttuoꝛ elementa ſint ſꝑ
duratura quo ad eoꝛũ ſubſtãtiã ᷑ᷣʒ theol.in.iiij
di.xlviij.⁊ ſiłiter coꝛꝑa celeſtia ſint incoꝛruptibi
lia.vt ꝓbat phᷣus in lib.de celo ⁊ mũdo.ſequit᷑
ꝙ aia hois que eſt nobilioꝛ ⁊ melioꝛ om̃i coꝛꝑe
c.ſi habes.xxiiij.q.iij.cũ ſiłibus.⁊ dignioꝛ omni
celo ᷣm ꝙ teſta᷑ Quidiꝰ in.iij.Methamoꝛ.eſt
imoꝛtalis.Nobilitas em⁊ bonitas rei attendi⸗
tur ſᷣm eiꝰ durationẽꝛ icoꝛruptibilitatẽ.Si aũt
moꝛiẽte coꝛꝑe hoĩs moꝛeret᷑ etiã eiꝰ anima:ſeꝗ
retur ꝙ famuli ⁊ miniſtri hois eſſẽet ſuo dño di
gnioꝛes ⁊ pᷣſtãtioꝛes hoĩe qͥ eſt digniſſima crea⸗
tura:vt dicitur in.l.iuſtiſſime.ff.de edi.edic.vbi
gloſa allegat ad boc Cirgiliũ ⁊ Ouidiũ.Qꝛvo
de boie dici᷑ deo ꝑ ꝓphetãa.pſal.viij. Glia ⁊ ho⸗
noꝛe coꝛonaſti eũ:⁊ cõſtituiſti eũ ſuꝑ opera ma
nuũ tuaꝝ.Omia ſubieciſti ſub pedibo eius ⁊c̃.

ſequit᷑ ꝙ eius anima eſt imoꝛtalis⁊ incoꝛrupti

bilis:⁊ cũ coꝛꝑe poſt moꝛtẽ reſurrecturo in eter
nũ victura.Quia ſᷣm płᷣm in lib.de regimi.bn.
nõ deber deterioꝛi conditiõe traccari dñs qᷓ; fa⸗
mul“.
nis.Nã darũ eſt ꝙ vltimus rõnalis creature fi/
nis ꝓꝓpter quẽ creata eſt a deo:eſt beatitudo per⸗
fecta ⁊ eterna felicitas:dicẽte Aug.in lib.Enchi.
ſicut etiã recitat mgꝗr ſen.in.ij.di.j.Fecit deus ra
tionalẽ creaturã vt ſũmũ bonũ ĩtelligeret:intel⸗

ligẽdo amaret:amãdo poſſideret:⁊ poſſidẽdo

frueret᷑.⁊ in.xxij.de ciuitate dei. Finis noſter eſt
puenire ad illud regnũ cuiꝰ nullus eſt finis.Et
ſic patet ꝙ felicitas ⁊ beatitudo eſt ſtatus ꝑpe⸗
tuus ⁊ eternꝰ nunq; habẽs finẽ.vt etiã oſtẽdit
phᷣus.x.ethic.Sed in vita iſta nõ põt homo ha
bere felicitatẽ iſtã nec ſtatũ ꝑpetuũ.qꝛ nihil ẽ ſta
bile fub ſole. Ecci.j.de quo pleniꝰ dicã in ᷣmo⸗
ne.xxxj.huiꝰ parc roſarij parte ſcᷣa. Et hoc etiã
ꝓbat Aug.xiij.de trini.c.viij.ſic. Moꝛientẽvita
iſta deſerit. Si beata:aut ergo voletẽ deſerit aut
nolentẽ aut neutrũ. Si volentẽ.Quõ eſt beata
vita que ſta eſt in volũtatevt nõ ſit in ptãte. Si
daiũt nolctẽ. Quõ vita btã erit quã noluit qͥ habe
bat. Si dicas neutrũ.ſ.nec nolle nec velle.Nõ ẽ
illa vita btã q̃ talis eſtvt quẽ beatũ faciat amo/⸗
re eiꝰindigna ſit.hec ille.Ergo nece eſt dicere ꝙ;
iſtã vitã beatã habebimꝰ in alio ſecło:⁊ cõſeq̃n
ter ꝙ aia nr̃a que eſt capax btitudinis.vt etiaʒ
tenuer̃t oẽs pene phᷣi greci latini babilonij aſſi⸗
rij chaldei ⁊ arabes ⁊ egyptij:poſt receſſũ a coꝛ⸗
pe recipiet ipam felicitatẽ.et cõſequẽter ꝙ; eſt im
moꝛtalis. Hec em̃ duo repugnãt moꝛtalitas ⁊
btitudo.Et ðᷣtſaũs HBõa.in.ij.di.xix.ꝙ bec rõ ẽ

Decima ratio ðꝛ cõſecutõis ſiue finitio

X

dᷣmõſtratio quedã.⁊ ſumit᷑ ex dictis Aug in. xij
de trini.vbi inqᷣt ꝙ potẽſſima rõ deueniediĩ cog⸗
gnitione imoꝛtalicatis aie ſumit᷑ ex ratiõe finis.

Quia finis ĩponit neceſſitatẽ his que ſuntad fi
nem.ij.phiſi. Su blato aũt fine vltimo oẽs hũa
ni actus vani ſunt:⁊ oẽs humane oꝑatões fri⸗
uole ſunt ⁊ vane.qꝛ vanũ eſt ome qð ſuum no
atcingit finẽ.iij. phiſic. Si ergo finis vltimꝰ ope
ratiõis humane q eſt ſtatus felix ⁊ btũs haberi
nõ poſſet:ſicut nõ haberetur ſi moꝛiẽte coꝛpoꝛe
etiã aia moꝛeret᷑: ꝓfecto q̃cunq; facit aia faceret
fruſtra:inaniterq; ⁊ incaſſuʒ laboꝛaret:⁊ om̃is
eiꝰ actio q;tũcunq; vᷣruoſa ⁊ ſcã eſſet ridiculo⸗
ſa⁊? inanis. Hoc aũt eſſetvalde indecẽs deo qui
ſm pſal.redditvnicuiq; ᷣm oꝑa ſua:⁊ cõſequẽ⸗
ter virtuoſis dabit pᷣmiũ ſuũ:qð eſt felicitas:di
cẽte Pho.j.ethi.qꝙ felicitas eſr pꝛemiũ virtutis
Et in.j.libꝛo magnoꝛũ moꝛał.Uiuẽtes ſᷣmvir⸗
tutes felices erimꝰ ⁊ habebimꝰ perfectũ bonuʒ

⁊ finẽ̃.Ergo tenẽdũ eſt indubitãter ꝙ deus vir⸗

tuoſis dabit finẽ ſuũ.ſ.felicitatẽ.vñ Anſelmꝰ in
liv.cur deus homo.inqᷣt.Nõ decet ſũmã firmi⸗
tatẽ ⁊ firmiſſimã ſtabilitatẽ ſuũ firmũ ꝓpoſituʒ
infirmare:nec decet ſũmã bonitatẽ ꝑmittere no
biliſſimas creaturas fraudari ſuo fine Ergo cõ

cludendũ eſt incõuincibilit᷑ꝙ aia noſtra eſt im

moꝛtalis:qꝛ aliter nõ poſſet eſſe brã. Vt em̃ di⸗
cit Aug.vbi S. Beat? eſſe non poteſt qͥ bonũ qð
babet põt amittere.quia hocipᷣo iam habet vnð
timeat ⁊ vnde etis doleat:⁊ itavnð miſer exiſtat
Si ergo aĩa nr̃a eſſet coꝛruptibilis ⁊ moꝛtalis:
neq; capax neq; ꝑticeps beatitudinis eſſe poſſʒ
q̃ eſt ſempit᷑na ꝑfectio:ſũmũq; ac indeficiẽs bo
num qð ille nõ põt habere:cui moꝛs aut coꝛru
ptio aliqua põt accidere.Eſt em̃ implicatio con
tradictionis ꝙ aliqͥd ſit ve beatũ:⁊ ꝙ bonũ qð
habec ꝓpter moꝛtẽ vel ꝓp᷑ aliaz quãuis cauſam
poſſit amittere. Hc aũt rõnẽ tangit Henricus

de gan. in ſuis q̊dlibet᷑.di. Palã eſt ꝙ tota ſpẽs

nõ caret ſuo fine cõiter qͥn illũ in aliquo indiui
duo cõſequat᷑.Sed notũ⁊ cõpertũ eſt natural
btitudinẽ eſſe fineʒ ſpeciei hũane. Ergo notũ eſt
hoĩem poſſe cõſequi illã ſaltẽin aliq̊ indiuiduo
Aliter ĩ vanũ creaſſet deꝰ hoĩem ad finẽ:ad quẽ
ptingere nõ poſſet:qð nõ ẽ verũ. Unde pſal.illi
inquit. Nunqͥd vane cõſtituiſti filios hoim.q̃ſi
dicat.nõ. Uane em̃ hoies deus cõſtituiſſet ſi ad
coꝛruptionẽ coꝛꝑis aima pariter coꝛrũperetur:
⁊ ſic ad finẽ ſuũ ꝓpter quẽ creata eſt pꝑuenire non
poſſet. Cũ ergo neceſſe ſit aliquã hũanã animã
⁊ↄſequi ſuũ finẽ quem in hac vita habere nõ põt
habebit illũ in alia.⁊ cõſeqᷓnter moꝛiẽte coꝛꝑe
nõ moꝛit᷑:ſʒ ẽ imoꝛtalis qꝛ ſine ĩimoꝛtalitate nõ
põt eternã felicitatẽ obtinere q̃ eſt eius finis.Si
aũt dicat᷑. Ergo ſaltẽ ille q̃ nõ ↄſeq̃nt᷑ iſtũ finem
erũt coꝛruptibiles.nõ ſequit᷑. Quia coꝛruptibi
le ⁊ incoꝛruptibile ſũt differẽtie entis:differẽtie
aũt ipᷣe ſpeciẽvariãt.Si ergo ille anime que ſuũ

— ʒ-

fnecnſ
fam ſunto

ſnt?luen
dicgreeko
illeonime.

cöſequeni
norwur

ſhiktsmni
iuſtiathe
ro mnio

fönalisdi
momiisn
toleronenn
impenuene
ſoocifuni
nuusbus
ranot

osſen
furniwn

nüöenos
lins wol
grourdr
vcclhii
nifinun
uan ni/
wormnleA

Mnonsl
(uebadin

tnonchz
olecice
Conhemer

rundetn
herncoy⸗

hobetnn
bys deft
Krguot

s del⸗

hlnler
beclle,

LeH

9 151
“
Emercse

otrckai
fbernton
gtacdans

domüger

hototno

hus:gian
Saß. ij
gerillost
pietiü mo
toemmeta .
it Johes

eedelgi⸗

Thrüsheden

ninn

aſe neicho

ons⸗
Mupmns
irtfhnin,
gfenüdonaz
dang
bnſa
nſänifmn
mmü oin⸗
Ntgmuxnn
ofine od
noſwckin
Uren
Kabonig
mbaberms
nirakr
tmonalis:
nis cſpoſßz
naͤcfices do
18 alt corn
nplicanoct
n bonic
inis bin
rDanas
g wauſpis
Mo MNCivi
nawratr
wonorick
indiuidvo
ineadovi
de al
hoinq
muiſaſtad
müpen
enitenen
nni ann
berenoe
Niite

alicaON

s fins
ſſtüſen
n⸗
8,
nepi

pecille.

finẽ conſequũturſunt incoꝛruptibiles ꝑ natu⸗

ram ſunt coꝛruptibiles:ſequeret᷑ ꝙ ſpecie differ
rent:⁊ ſic nõ oms hoies eiuſdẽ eſſent ſpeciei.qð
dicere eſt abſurdũ. Reſtat ergo vt dicamꝰ ꝙ ta
ille anime q;̃ finẽ ſun nõ cõſequent᷑ q; ille q̃ iðᷣm
cõſequent᷑ oẽs ſunt imoꝛtales ⁊ incoꝛruptibłes
naturãa:vt ⁊ in illis iuſticie diuine ſeueritas:⁊
in iſtis miicoꝛdie benignitas oſtẽdatur:dicẽte
Ps.Uniuerſe vie dñi miſ̃icoꝛdia ⁊ veritas.Et

iterũ. ivᷣicoꝛdia ⁊ veritcas obuiauerunt ſibi:

iuſticia ⁊ pax oſculate ſunt.hec ille.Legit᷑ aũt ꝙ
Lato maioꝛ cuidaã nõ credenti imoꝛtalitatẽ aie

rõnalis dixit.Aia nr̃a aut eſt moꝛtalis aut im⸗

moꝛtalis.ſi moꝛtalis eſt ⁊ credimꝰes eſſe imoꝛ⸗
talẽ non erũt poſt hãc vitã qui nos ignoꝛãtievł

imperitie redarguãt:aut qͥ de ↄtraria opinione

nos cõfundãt.Si vo ſit imoꝛtalis:nos qui ſu

mus huiꝰ opiniõis poterimꝰ eos cõfundere qͥ

cotrarie opinionis ſunt.ergo meli eſt vt tenea⸗
mus ipᷣam aiam eſſe imoꝛtalẽ.Quia nũq; ꝑicu
lum ĩminebit ꝙ aliqͥs poſt hãc vitã de hacopi⸗
niõe nos redarguat vel rephẽdat.hec ille.Lul⸗

lius vo in lib.de ſenectute ꝓ iĩmoꝛtalitate aie ſic
arguit dicẽs.Sic mihi perſuaſi:ſic ſentio:cũ tã⸗

ta celebꝛitas animoꝝ ſit:tãta memoꝛia pꝛeteri/
toꝛũ:futuroꝛũ pꝛuidẽtia:tot artes:tot ſcletie tot

inuẽta nõ poſſe eã naturã que res eas cõtinet eẽ

moꝛtalẽ.Cunq; animus ſemꝑ agitet᷑ nec pꝛince
piũ motus habeat:quia ipſe ſe mouet:nec finẽ

quidẽ habituꝝ motus.qꝛ nũqᷓ; ſe ipᷣe ſit reliau⸗

rus:⁊ cuʒ ſimplex animi natura ſi: nec habeat
in ſe quicq; admixtũ diſpar. Pꝛetea ſi moꝛtuo
coꝛꝑe moꝛtua eſſet anima:nõ haberet hõ timo⸗

rem de moꝛtuis q;uis peſſimis:nec iuxta cada

Uera eoꝝ denocte ſolꝰſtare trepidaret:ſicut non
habet timoꝛẽ de alijs aĩalib q;tũcũq; terribili⸗
bus defunctis:quoꝝ coꝛꝑe moꝛtuo moꝛit᷑ aia.
Ex quo timoꝛe naturali quẽ habet hõ de moꝛ⸗
tuis declarat᷑ imoꝛtalitas aie ratiõalis ſui atq;
diſſimile:nec poſſe euʒ diuidi:na poſſe interire.

Nttoꝛitatibo q̊ oſtẽdit imoꝛtalitas aime
a ⁊ pmo diuiĩis.Ait em̃ Dauid pſal.xxxiij.

Juſti aũt in ꝑpetuũ viuẽt ⁊ apud dñũm
eſt merces eoꝝ.qð eſſet falſum ſi moꝛtuo coꝛꝑe
moꝛeret᷑ aia. Salomõ qͥʒ Eccs.vlt.inqͥt.Donec
reuertat᷑ puluis in terrã ſuã vñ erat:⁊ ſpũs rede
ꝗat ad deũ q dedit illũ.⁊ ibidẽ ðᷣt. Ibit homo in
domũ eternitatis ſue.Et ideo ſaluatoꝛ Luce.xij
hoꝛtat᷑ nos di. Nolite timere eos qͥ occidũt coꝛ/
pvus:aiam aũt occidere nõ pñt. Scriptũ eſt em
Safß. lij. Juſtoꝝ aie in manu dei ſunt ⁊ nõ tan
get illos toꝛmẽtũ moꝛtis. Uiſi ſunt oculis inſi⸗
piẽtiũ moꝛi:illi aũt ſunt in pace.et ſi coꝛã hoibꝰ
toꝛmẽeta paſſi ſũt:ſpes illoꝝ imoꝛtalitate plena
eſt. Johes q̊ʒ aplus Apoc.vj.inqᷣt. Uidi ſub al
tare dei aias interfectoꝝ ꝓpter vᷣbũ dei:⁊ cama
bæt voce magna dicẽtes. Uſq; quo dñe ſancꝰ

XCHIII

verꝰ nõ vindicas ſanguinẽ nr̃m de his quin ũt

in terra. Et date ſunt ulis ſingule ſtole albe.? di
cctum eſt eis vt req eſcerẽt tpus adhuc modicũ
donecimpleat᷑ numer? fratrũ ſuoꝛũ qͥ interficiẽ

Ii ſunt ſicut ⁊ illi.

Mtoꝛitate etiã canõica imoꝛtalis eẽ aia
a demoſtrat᷑.vt in.c.ꝓ obeũtibo.⁊ in.c.aie
defunctoꝝ. ⁊ in.c.tepus.xiij.q.ij.vbi ðꝛ.
Tẽpus qð ĩter hoĩs moꝛtè ⁊ vltimã reſurrectio

nem intpoſitũ eſt aias abdictis receptaculis cõ

tinet:ſicut queq; digna eſt vel requie vel erũna:

ꝓ eo ꝙ ſoꝛtita eſt in carne dũ viueret. Sccõꝛ q̊ʒ
doctoꝛũ idẽ cõfirmat autoꝛitas.vñ Gꝛeg.in.iiij

moꝛal.ait. Tres vitales ſpũs creauit oipotens

Unũ q carne nõ tegit᷑ſ.angeloꝝ. Scðm q car⸗
ne tegit᷑ ⁊ cũ carne moꝛit᷑ſ.bꝛutoꝝ.Tertiũ qͥ car
ne tegit᷑ ⁊ cũ carnenõ moꝛit᷑ſ.hoim.hec ille.Et

Aug.in lib.ð quãtitate aie ðt.Aia ſiłis facca eſft

deo. qꝛ imoꝛtalẽ ⁊ indiſſolubilẽ fecit eaʒ deꝰ. Et
in lib.de ſpũ ⁊ aia idẽ ait. Immoꝛtalis eſt aima
ne a creatoꝛꝭ ſui ſilitudine diſcedere videat᷑. Nõ

em̃ poſſet eſſe imagoꝰ⁊ ſiłitudo dei ſi moꝛtis ter

mino dauderet᷑. Amb.aũt in lib.de bono moꝛ⸗

tis.c xiiij. ait. õ moꝛi aiam cũ coꝛꝑe mãifeſtũ
eſt.Et Hiero.ad Rumeriũ ⁊ Alexãdrũ mona⸗

chos ait. Aia que xpᷣi p cepta ſᷣuauerit:etiã ſi coꝛ
pus moꝛtuũ fueritviuet in eternũ.Et ideo con⸗
dudit Lacc.in.vij.diui.inſti.dicẽs.Unũ eſt igit

ſũmũ bonũ imoꝛtalitas:ad quã capiẽdã ⁊ foꝛ⸗

mati a pncipio ⁊ nati ſumꝰ:ad bãc tẽdimꝰ:hãc
expectat humana natura:ad hanc nos ꝓuehit
virtꝰ.hec ille. Autoꝛitatibo qͥʒ phᷣoꝛũ idẽpbat᷑
Et pmo mercurij termegiſti phᷣi:q ad ſclepiũ
ſcri bit.Aie poſt diſſolutionẽ coꝛꝑis cogent᷑ cre⸗
dere penis q̃ in hac vita noluerũt credere vᷣbis.

ctanaxagoꝛas in extremis laboꝛãs introgatꝰ
vbivellet tumulari:⁊ an ad patriã ſuã vellet coꝛ

pus ſuũ deferri.rñdit. Nihil intereſt. Eũdi em̃
ad inferos tãtũdẽ vbiq; eſt via.Archita q̊ʒ tarẽ
tinus vt refert Tulliꝰ in.ij.de ſenectute: dicebat
mentẽ nrãm eſſe quoddã diuinũ numẽꝛ ſic im

moꝛtalitatẽ ſoꝛtiri.Et Plato in phedrõe quẽ li⸗
bꝛũ de iĩmoꝛtalitate aĩe edidit:arguit dicẽs.Aia
ex ſe mouet᷑.qð ex ſe mouet᷑ pncipiuʒ motus eſt
qð pncipiũ motus eſt:natũ nõ eſt.qð natũ non
eſt:imoꝛtale eſt.̊ᷓ aia eſt imoꝛtalis.Et ibidẽ etiiꝰ

ðᷣt. Perfectꝰ ⁊ purgatꝰ hinc traſiẽs cũ deo habi
tabit.⁊ in Thimeo iterũ inqͥt. Aia nr̃a eſt imoꝛ⸗
talis:⁊ ſᷣm ꝙ vicerit paſſiões vel victa fuerit pꝛe

miabit᷑:vel puniet᷑ poſt hãc vita. Et Arel.xv.lib.
de aialib inqᷣt. Relinquit᷑ ̊ ĩtellectũ ſolũ de fo
ris aduẽire ⁊ diuinũ eẽ ſolũ.Uel vt alij codices
hnt. Solꝰ itellectꝰ ſtrat ab extrinſeco.⁊ in lib.de

ꝓpꝛie.elemen.iteꝝ ðt.In nato fit ſpũs vite iuſſu
dei. In qͥbo vᷣbis oſtẽdit ꝙ aĩa rõnalis ẽ ſubſtã
tia a ðᷣo creata ꝑ ſe ſubſiſtẽs hñs eẽ abſolutũ nõ
depẽdẽs a coꝛꝑe:⁊ cõſeqᷓnter nõ ẽ coꝛruptibilis

cuʒ coꝛꝑe.Et in libꝛo de moꝛte ⁊ pomo idẽ ait.

ðò

Ue aie peccatrici quenõ habet poſſe redeundi
ad locũ ſuũ.qꝛ turpia oꝑa delectatiõis coꝛpor
impediũt eiꝰaſcẽſum ſurſum. Idem qͥʒ Areſt.j.

de aia ait. Intellectꝰ videt᷑ eſſe quedã ſubſtatia

que nõ coꝛrumpit᷑. Et in.iij.eiuſldẽ operis. Se⸗

perat᷑ hoc ab hoc.i.aia a coꝛpoꝛe:tanqᷓ; ꝓpetuũ
a coꝛruptibili.⁊ ĩ eodẽ.iij.iterũ dicit.Aia ſeꝑata
habet aliũ modũ intelligẽdi qᷓ; cũ eſt coꝛꝑi con⸗
iuncta.⁊ in libꝛo de ſecretis ſecretoꝝ ad Alexan
drũ ait.O Alexãder noliillð appetere quod eſt
coꝛruptibile ⁊ trãſitoꝛiũ:⁊ quod te opoꝛtet cito
relinqre.ſed quere diuitias ĩmoꝛtales: regnuzʒ
eternũ:vitã q; imutabilẽ. Que omnia vera non
eſſent ſi aia eſſet moꝛtalis:⁊ moꝛtuo coꝛꝑe mo⸗

reret᷑. Empedocdles etiã phᷣus vt refert Areſt.in

libꝛo de vegetabilibo ⁊ plãtꝭ dicit future felicita
tis appetitu nihil eſſe feliciꝰ. Et Apuleius in li⸗
bio de deo Socratis ait. Hoies ſunt ratõe pol
lentes:imoꝛtalibo animis gaudẽtes.Et pitha⸗
goꝛas pᷣdicauitin grecia aimas eſſe ĩmoꝛtales:
vt refert Hiero.in libꝛo.ij.contra Jouinianũ.
GBalienꝰ q̊ʒ in libꝛo de ſpermate dicit:ꝙ anima
noſrra incoꝛruptibilis eſt. Socrates ſcripſit
animã eſſe imoꝛtalẽ:que ſũmo bono poteſt eſſe

beata.⁊ vt refert Tullius in lib.de ſenecute.to⸗

ta die vltimo vite ſue de aie imoꝛtalitate diſpu⸗
tauit.⁊ Seneca ad Lucillũ ait. DHoꝛs quẽ per
timelſcimꝰ ⁊ recuſamꝰ iter mutat vitã nõo eripit.
Et ideo idẽ in lib.de naturalib queſtiõibo dicit
qꝙ; quãdo ho mo venit ad moꝛtẽ ð bet animã cũ
oibus bonis.i.virtutib emittere ⁊ dicere:vade
ĩquã:vade foꝛtiter:vade feliciter nihil dubicãs:
fac qð quãdoq; faciẽdũ eſt.Ecce rerum natura
q te generauit expectat:⁊ locꝰ ille melioꝛ⁊ tutioꝛ
eſt. Et Tulliꝰ in.j.tuſcula.queſtio.inqͥt. Nõ eſt
lugẽda moꝛs quã ſequit᷑ imoꝛtalitas. Et iõ exe
amus e vita leti:ac grãs agẽtes peamꝰ: eripiq;
nos e cuſtodia ⁊ eleuari viculis arbitremur: vt
in eternũ⁊? plane in noſtrã domũ remigremus.
Nõ em̃ temere⁊ foꝛtuito facti ſumꝰ:poꝛtũ itaq;
nobis paratũ ⁊ ꝑfugiũ putemꝰquo ꝓuehi lice⸗
at. Et in libᷣ.de ſenectu.iterũ ðᷣt.Ex hacvita diſce
do taq; ex hoſpitio:nõ tãq; de domo.Cõmoꝛã⸗
di em̃ natura dedit diuerſoꝝ nõ habitãdi.O qᷓ;
pᷣclarũ illũ diẽ cũ ad ilud diuinoꝝ animoꝝ cõ⸗
ciliũ cetũq; ꝓficiſcar.Et ibidẽ.Ego pꝛẽs nr̃os vi
ros clariſſimos viuere arbitroꝛ:⁊ ea quidẽ vita
que eſt ſola vita noianda.ã dum ſumꝰ indu
ſi in his ꝓpaginibo coꝛꝑis munere quodã neceſ
ſitatis ⁊ graui opere ꝑfungimur.Eſt em̃ celeſtꝭ
animꝰ ex altiſſimo domicilio depꝛeſſus ⁊ qua⸗
ſi demerſus in tetrũ locũ diuie nature eternita⸗

tiq; cõtrariũ.Sed credo deos imoꝛtales ſpiraſ

ſe aias in hũana coꝛꝑa vt eſſent qͥ terra vterent
qꝗqq; celeſtiũ oꝛdinẽ cõtẽplãtes imitarent᷑ eũ vite
mMaerito atq; conſtõtia.hec ille. Q
æ? XZ Macrxo bius in libꝛo de ſomno Sci
pionis ait. Aia ipᷣa non deficit: qͥppe q̃

tiõis inter bonũ ⁊ ma

—
X 3

“
3

imoꝛtalis atq; perpetua eſt. Et iterũ ibidẽ dicr.

Sic habeto oĩbus qui patria ſeruauerũt certũ
eẽ in celo diffinitũ locũ vbi beati ſempitno euo
fruunt᷑.Juris etiã ciuilis auctoꝛitate imoꝛtali⸗
tas anime dedlarat᷑.vnð in aut.vt cũ de appet.

cogn.S.ſinautẽ.colł.vij.dicit᷑. Sinaũt ꝓ cauſis

coꝛpoꝛalibo cogitamꝰ:quãto magis ꝓ aimarũ
ſalute ꝓuidẽtia eſt nr̃e ſolicitudinis adhibẽda.
Et in.S.ſancimꝰ.i aut.de leno.ait imꝑatoꝛ. Sã
cumꝰ oẽs quidẽ ſᷣm ꝙ pñt agere caſtitatẽ:q ſola
poſſibilis eſt deo cũ fiducia hoim aias pᷣſenta⸗
re.⁊ inſti.de excu.tu.S.filij aũt.v.ſed ſi in bello.
idẽ dicit. Qui em̃ꝓ republica cecider̃t intelligũ⸗
tur viuere in perpetuũ per głiam. Plotinꝰ qͥq;
phᷣus vnus de magnis cõmẽtatoꝛibo AÄreſt. vt

refert Simpliciꝰ in cõmẽto pᷣdicamẽtoꝝ pſᷣm ꝙ;

Macrobiꝰ teſtat᷑:dixit. Quod videt᷑ in homie

moꝛtale eſt:aĩia vo ab omi cõditiõe moꝛtalitad

eſt aliena. Itẽ Poꝛphinꝰ diſcipulꝰ Platonis
inqͥt. Non eſt mirũ ſi aia que eſt ſubſtatia incoꝛ
poꝛea ſeparat᷑ a coꝛꝑe ſine coꝛruptiõe:quoniã et
ſol ſine coꝛruptiõe ab gere diſcedit.Et eãdẽ ſen⸗
tentiã poſuit Galienꝰ vbi S. Alpharabiꝰ vᷣo in

tract᷑.de intellectu ⁊ intellecto ait.Nia a coꝛpoꝛe

ſeparata intelligit res ꝑ ſuã eſſentiã ſicut alie in
telligẽtie abſtracte mouentes oꝛbes. Iſaac aũt
in livbᷣ.ſuarũ diffinitionũ dicit.Cũ tres ſint oꝛdi
nes animaꝝ.ſ.vegetatiua:ſenſitiua: ⁊ intellecti
ua:haꝝ excellẽtioꝛ eſt itellectiua quoniã a ſum/

ma intelligentia eſt creata ⁊ eſt ſimul nature ip⸗

ſius:⁊ ob hoc homo capax eſt doctrineꝛ diſcre⸗
nalũ vt ꝓpter hoc damnet᷑:et
⁊ ꝓpter illud ſaluet᷑. Et Algaʒel in ſuis cõmẽta⸗
rijs ſuꝑ libꝛos phiſicoꝝ ait. Cũ aima ſeparata
fuerit a coꝛpoꝛe durabit eiꝰ coherẽtia cũ intelli⸗

gẽtia agẽte:⁊ delectabit᷑ delectatiõe:cuiꝰ eẽ expli

cari nõ põt.⁊ idẽ ponit in ſuo tract᷑.de naturali⸗

bus. Et Genaldus phᷣus inquit. Sola aia itel

lecciua eſt per ſe ſtãs que exuta coꝛpoꝛe viuit:et
oẽs ſenſus ſuos ſecũ poꝛtat.Nõ em̃ cum carne
moꝛit᷑:quia cũ carne nõ ſemiat᷑. Et rabbiMoy
ſes hebꝛeꝰ dixit. Anima a coꝛꝑe ſeꝑata nõ mo⸗
ritur. Sed ſi paſſiões coꝛpoꝛis ſecuta nõ fuerit
ſpeculabit᷑ pꝛimũ ens:⁊ voluptates capiet inef
fabiles:quas nullus intellectꝰ capere nec moꝛ⸗
taliũ ligue poſſunt enarrare. Criſippꝰ aũt pvᷣs
cũ moꝛerct᷑ ſuo diſcipulo de moꝛte eius ſolicito
dixit. Sicut in hãc vitã nõ noſtra venimꝰ volũ
tate:ita rurſus ex hoc coꝛꝑis domicilio quo eũ⸗
dum nobis ſit aſſignatũ eſt. Nã eiuſdẽ iuſſu re
cedẽdũ eſt qui nos in hoc coꝛpoꝛe induxit:tam

diu habitaturos qᷓ; diu iubeat emitti.Atq; Pe
tragoꝛas etiã in.j.aſtrologie ſue narrat de qͥdã

phᷣo moꝛtuo qͥ ꝓductꝰ fuerat ad cõſoꝛtiũ intel⸗/
ligẽtiaꝝ.Narrat q̊ʒ Herodotus lib.v.ꝙ traces
circa natalia atq; obitus ſuoꝛum hoc factitare
ſolebãt. Edito in lucẽ puero ꝓpinqui eũ arcũſe⸗

dẽtes cõploꝛatiõe ꝓſequebatur:recenſentes ꝙ

4

ciingee
poiem
fe Nermd

felictartfi

golngunm
giinon/
lin debc
talalnte
ſmnonalis
Ragrlpe
Annin
uncogz⸗
gricile
volvorue⸗
wiſſepofti
aholoch
fodti
eons⸗
s M
Ouch
Chctis:n
tunnde
gus din
hort lal
bln iu⸗
cnanog
Mgnot
1i Kial⸗
rimon
Mosé
Bnis
Qucoen
Kborn
Egofaa
Wlc
penp
ſinis on
K gulci
litacope
fügiiprcl
alheirel
Crdehin
Na⸗
ncg.O
rpegida
moſoöm
alt. Mo⸗
v.Eng
patiunt
Ouictin
poſt ha
gan?g
mus rer
Pſit nin
nno⸗qᷣ

mgnä;

nöſumms

atrmiiſi
nulefſan
ſſdi

cnmg Hr

n Phnpe

wri IIn.

mavuf
hane
ie Noni
Puumnis
ubſinaince
Mröcgboni
darado fo,
uta
nnäſirlen
bes. Ji
imes ſinres
guoniägiun
Vulnamnt
annerdic
vocdamnte
nſuis cöni⸗
nima en
nitigdäll
c dint
Nun
Gauir

pur nuie

fawane
nbo Mor
Aanöno,
tn nöfoent
gapir
rnertror⸗
uirpbs

Cns ſolch
nin
Clioqo
Geun
ndore
n N⸗
in ,
eris
5

g

Foliũ

vitã ingreſſus ſit perpeti hũanas calamitates:
hoiem vo vita functũ per luſum atq; leticiã ter

re demãdabãat referẽtes ꝙ malis liberatꝰ in oi
felicitate futurꝰ ſit.Et idẽ recitat Claleriꝰ maxi⸗

mus li.ij.de inſtitutis ãtiqͥs.? Saluſtiꝰ inꝓlo⸗
go iugurtini ait Ingenij egregia facinoꝛa ſicut
agia imoꝛtalia ſunt. Joſephus qͥʒ hebꝛeꝰ inquit

li.vj.de bello iudaico.Coꝛꝑa quidẽ cũctis moꝛ

talia ſunt ex caduca matia facta. Anima vo ſꝑ

imoꝛtalis eſt. Lucanus aũt poeta cecinit dicẽs
Regit ſpũs anꝰoꝛbe alio.?⁊ Pꝛopertiꝰ li.iiij.ad
Cintbia ðᷣt.Sunt aliqͥ manes letũ nõ oĩa finit.
Luridaq; euictos effugit vmbꝛa rogos.Siliꝰ
aũt italicꝰ.li.xv.ð ſcðo bello punico introducit
voluptatẽ ⁊ vtutẽ Scipioni illi affricano appa
ruiſſe poſtq; locuta eſt voluptas vᷣtutẽ dediſſe
reſpõſum. Uñ ait.Lũc virtus. Quiſnã iuuenẽ

floꝛẽtibo inqͥt Pellicis in fraudes annis viteqʒ

tenebꝛas.Qui ratio⁊ magne celeſtia ſemina mẽ
tis Minerue ſunt conceſſa deũ:moꝛtalibo alci
Quãtũ celicole:tantũdẽ aĩalibo iſti Pꝛecellunt

cũctis:tribuit nãq; ipᷣa minoꝛes Hos terr na

tura deos:ſed federe certo Degeneres tenebꝛis
aias danauit auernis At qͥs etherei ſuat᷑ ſemis
hoꝛtꝰ Celi poꝛta patet. Martcialł eciã idẽ tenet di

cẽs in ſuis epigrãmatib.Si redeãt veteres in/

gẽtia noĩa patres Eliſiũ liceat ſi ſpoliare nemꝰ
Magnꝰ ab infernis reuocet᷑ TCullius vmbꝛis.
⁊c̃.Frãciſcꝰ aũt petrarcha in triumpho moꝛtis

laurã moꝛtuã his ſecũ vᷣbis loq̃ntẽ introducit.

Moꝛs eſt finis carceris obſcuri
Animis nobilibꝰ:alijs eſt nocumẽto
Que oẽm eoꝛũ curã luto infixerüt.
Et hoꝛa moꝛtis mee ſi tibi eſſet nocumẽto
Ego facerẽ te hilarẽ:ſi tu ſentires

Milleſimã partẽ gaudij mei.Auerrois etiã ſu

per.xj.Metha.ðt.Aia mãet poſt moꝛtẽ coꝛꝑis

2 finis ꝓſꝑitatis eiꝰ erit ſi iungat᷑ ᷣmo motoꝛi.
Et Auicẽna.v.ꝑte naturaliũ ait.ũ aia libera /

bit᷑ a coꝛꝑe ⁊ ab accidẽtibo coꝛꝑis tũc poterit cõ⸗
iũgi intelligẽtie agẽti:⁊ inueniet in ea pulchꝛitu
dqinẽ intelligibilẽ ⁊ delectationẽ ꝑhennẽ. Et vo/⸗
cat deũ intelligẽtiã agentẽ. Et in.vj.eiuſdẽ oꝑis
ðt.Aia a coꝛꝑe ſeꝑata clariꝰ videbit vitatẽ qᷓ; cõ
iuncta.Ouidiꝰ qͥʒ.iij.metham̃.inqͥt. Vltima ſꝑ
expectãada dies hoĩ:diciqʒ beatꝰ Ante obitũ ne⸗

mo ſupᷣmaqʒ funera ðbet.⁊.xv. ¶Hecham̃.etiã

ait. Moꝛte carẽt aĩe.Uirgiliꝰq̊ʒ idẽ teſtat᷑ dũ in

vj.Eney.ponit eternas penas quas aie dãnate

patiunt᷑ in ĩferno poſt pñtẽ vita. Et idem ponit
Ouidius.ix.metham̃.qñ teſtat᷑ excellẽtes viros

poſt hanc vitã fuiſſe deificatos. Reges etiã pa
gani ⁊ gẽtiles hãc veritatẽ crediderũt. Uñ Didi
mus rex bꝛagmanoꝝ ad Alexãdrũ magnũ ſcri

p ſit. Nimiũ vecoꝛdes vos ⁊ miſᷣabiles iudica⸗

mus:qꝗq oꝛiginẽ noſtrã eſſe celeſtẽ nõ ſuſcipitis:
magnãq; c deo hfe cognatiõez. Et iten. os
uõ ſumꝰ huiꝰmũdi ĩcole ſʒ aduene.nec ita in oꝛ

8 . 7 —
X 4

bẽ traꝑ venimꝰ vt ĩ eo libeat ↄſiſtere:ſʒ tranſire⸗

Pꝛoꝑamꝰad pꝛiã hilares nullis delicoꝝ po⸗⸗
denibo pᷣgrauati. Nuda qppe ↄſcie frõte ꝓgredi
mur:vt expediti ac faciles ſpaciũ pꝛopoſici cur
romus itineris. hec ille.. —
Tẽcirꝰmaioꝛ moꝛiẽs vt refert tulliꝰin

i libꝛo de ſenectute ↄuocat filijs ſuis ait

ſlolite arbitrari filij mei chariſſimiwi me
qũ a vobis diſceſſero nũq; aut nullũ foꝛe. ec
em qñ erã vobiſcũ aiuʒ meũ videbat ſʒ cũ eem
in bᷣ coꝛꝑe ex his reb q̃s apðvos gerebã adeſſe
itelligeba.Eũdẽ ãt eẽ arbitroꝛ:⁊ ſi eũ nõ vide?⸗æ„.

rid.bec ille.Et Tulliꝰin oꝛone ꝓ marco marcel
lo de illo loq̃ns ait.Quãqᷓ; iſte his ãguſtijs q̃ſ
natura nob ad viuẽdũ dedit:ↄtentꝰfuerit ſꝑ tñ
imoꝛtalitacᷓ amoꝛe flagrauit. Nec em̃ rutavita

dicẽda c:q coꝛꝑe ⁊ ſpũ ↄtinet᷑. Illa inq; illa vita

eſt que viget mẽoꝛia oim ſcłoꝝ:quã poſteritas
alet:quã ipᷣa et᷑nicas ſꝑ tuebit᷑.Et idẽ ĩ lelio ſuo
dic. Neq; em aſſentio his qͥ nuꝑ diſſerere ceꝑũt
cũ coꝛꝑibo ſił aĩos ĩterire:atq; oia moꝛte deleri.
Plem̃ apð me antiq̊ꝝ valet auctoꝛitas dicen

tiũ aios hoim eſſe diuinos:hiſq; cũ e coꝛꝑe ex/

ierint reditũ ad celũ patere opinio cuiq; ⁊ iuſtiſ

ſimo expeditiſſimũ. Valeriꝰetiã maximꝰi ſcõo

libꝛo titulo qͥnto dicit:qidoꝝ femie certrät mo
ni cũ maritis vt in alia vita cũ eis fruant᷑. Et ibi

dẽ ait. Immoꝛtales eẽ aias mos galloꝝ appꝛo

bat qui pecunias mutuatas apð iferos ſe rece

pturos ſperant. Pꝛeterea ĩmoꝛtalitatẽ aĩe fſate

bant᷑ etia gẽtiles qͥ in ſepulchꝛis ſuis facebant
reponi theſauros ſuos ſiue vt ĩ alia vita ſibi ꝓ⸗

uidere poſſent de necarijs ſiue vt i reſurrectiõe
coꝛꝑis iuenirẽt eos pᷣꝑatos ſuis obſeqdis S

.⸗ Redẽdũ ̊ firmiter aĩiaʒ nr̃am in alia

C yita beatificãdã ſi in gra dei a coꝛꝑe exie

iit.Et h̊ ẽ qdðᷣ Lucretiꝰpoeta:quẽ refert

Lactãtiꝰin.iij.diui.iĩſti.inqᷣt. edit idẽ retro de
terra qð fuit añ In terrã ſʒ qð miſſũ eſt ex ethe⸗

ris oꝛis Id ſurſuʒ celi fulgentia tecta receptt.

Et iõ qͥ alr credũt:tanqᷓ; heretici dõnabunt᷑de
qͥ bo Dates in.vij.cãtu.j.comedie inqt·.
Ciumiterium ſuum hac de parte habent.
Cum epicuro omnes ſui ſequaces. H

Qui animam cum coꝛpoꝛe moꝛtuꝗ faciunt.
Exẽplis q̊ͥʒ aie imoꝛtalitas dedarat᷑ ſʒ dimittẽ⸗

do recitare de moꝛtuis ĩ veteri ⁊ nouo teſtamẽj
to reſuſatatꝭ. Itẽ ꝙ xpᷣs nõ tolleraſſet ſic hoꝛri⸗

bilẽ moꝛtẽ ꝓ aiaꝝ ſalute niſi eẽnt imoꝛtales. Et

ꝙ martyres nõ ſubijſſent tã tribilia ſupplicia:

nec ſcti ſic ſe pnia maceraſſent ſi moꝛtuo coꝛpe

moꝛeret᷑ aia.Dicẽte btõ maximo in q̊dã ſᷣmòe.
Nũqᷓ; hãc vitã ſic ↄſtant᷑ ipẽderẽt:niſi eẽ aliã in
cõꝑabilr beacioꝛẽ ꝑfecta diffinitiõe ſentirẽt.Di⸗
miſſo etiã illo qð legit᷑ ĩ vita pauli pᷣmi heremi
te cuiꝰaiam vidit btũs Entoniꝰad celũ ab an⸗

H ==
4

gelis depoꝛtari. Et de młtis aiabo qͥ poſt tranfi
tũ a coꝛꝑe apparuerũt vel ad celu aſcẽdere vie

ſunt.Dic de illa moniali ſctẽ Clare Mediola/

ni. cui apparuit vna monialis q erat moꝛtua:?

*

cũ ea locuta eſt ⁊ ſtetit in cella ꝑ ſpaciũ multũ.et
ipa hoc mihi retulit:⁊ etiã alia monialis q̃ eas
colloqᷓntes audiuit. Itẽ exemplũ habemꝰ de
beatis apłis Petro ⁊ Paulo:q poſtqᷓ; fuerũt
martyriʒzati eodẽ die viſi ſunt intrare vrbẽ Ro⸗
mã głioſi.De qͥb ait Dionyſiꝰ in epła ad Thi⸗
motheũ dicẽs.Attende miraculũ:vide ꝓdigiũ
frater mi timochee pꝛeſto fui in tꝑe victimatio⸗
nis eoꝝ.poſt moꝛtẽ vo illoꝛũ vidi eos inuicem
manu ad manũ ĩtrãtes poꝛtas vrbis ⁊ idutos

veſte luminis ⁊ coꝛonis dlaritatis ⁊ lucs oꝛna

tos.hecille. Tegit᷑ q̊ in legẽda Pauli:ꝙ ipſe
apłs cũ duceret᷑ ad moꝛtẽ cuidã matrone noie
Plantille diſcipule ſue obuiauit:que flẽs oꝛa⸗

tiõibo illiꝰ ſe recomẽdauit.Cui Paulꝰait. Plã⸗
tilla accõmoda mihi velũ quo caput tuũ tegis:

⁊ cũ eo oculos meos ligabo:⁊ poſtmodũ illud
reſtituã tibi.Cũ ergo illa ſibivelũ capitis ſui de

diſſet: perueniens paulꝰ ad locũ paſſiõis pᷣmo

extenſis manibo vᷣſus celũ oꝛauit:deinð ĩpoſito

velo Plantille ad oculos ſuos extẽdit collũ ⁊
ſuſcepit coꝛonã martyrij.
ficeꝛ amputãte caput pauli ip̃e beatiſſimꝰapłs
in ipᷣo ictu explicauit velũ:⁊ collegit ſanguinẽ p
pꝛiũ invelo ⁊ obuolutũ tradidit femine. Reuer

ſo aũt carnifice cũ ſocio dixit ei plãtilla. Ubi di⸗

miſiſti magrm meũ paulũ. Rndit ille. Jacet ex
tra ciuitatẽ in valle pugilũ:⁊ velo tuo velata eſt

ſfacies eiꝰ. Illa aũt inqͥt.Ecce nũc intrauer̃t cui⸗

tatẽ Petrꝰ ⁊ Paulꝰ induti veſte pᷣdara ⁊ coꝛo⸗
nas fulgẽtes in capitibo ſuis babẽtes. Statiq;

ipᷣa plãtilla ꝓtulit velũ ſuũ ſanguine cruentatũ

qð ei reddiderat paulꝰ:ꝓpter qð multi ſunt cõ⸗
uerſi ad xpᷣm. Habemꝰ etiã exẽpla phᷣoꝝ gẽ⸗
tiliũ:ſed dimiſſo de Theobꝛoto dilcipulo Pla
tonis:de quo refert Aug.xxij.ð ciui.dei.ꝙ cũ le
giſſet libꝛũ platonis de imoꝛtalitate aie deſide⸗

rio illiꝰ vite ſeipᷣm intfecit.Et ſiłr fecit Marcus

Eẽcci.xv.di.Deus ab initio cõſtituit hoĩem ⁊ re⸗

cato romanꝰ:vt refert Lactã.in.iij.diui.inſtitu.
Dicit etiã Tulliꝰ in tuſcu.queſtio.ꝙ Diogenes
phᷣus cupiditate ĩmoꝛtalitatis ſeipᷣm occidit.
Et idẽ refert Sene.ad Lucillũ de Zenone pho.

Lleantes etiã ⁊ Criſipiꝰidẽ fecerũt vt recitat TLa

ctãtiꝰ aĩab iuſtꝭ vbi S. Quib exẽplis dimiſſis
qꝛ peccauerũt ſeipᷣos occidendo:audi qð refert

Theopbꝛaſtꝰpbᷣus diſcipulꝰ Areſtotelis dicẽs
ꝙ cũ ipe Areſtoteles eẽt in articulo moꝛtis ĩ hec

vᷣba ꝓrupit. Tu qͥ ſuſcipis aias oim phᷣoꝝ ſuſ
cipe animã iſta. Nos vo xpᷣiãi qñ moꝛimur de/

bemꝰ cũ ꝓpha dicere pſal.xxx. In manus tuas

dñe cõmẽdo ſpm̃ meXũ.

Ecũda conditio aie ðꝛ libertatis.ſ.liberi

ſarbitrij.de qua qꝛ tetigi aliq̃ ̊ ſᷣmõe.vj.
pPlte vlti.ideo hic bꝛeuiꝰme expediã. Hãc

aũt aĩe dignitatẽ ac excellẽtiã demõſtrat ſapiẽs

ercutiẽte aũt carni⸗

liquit eũ in manu cõſilij ſui.i ſm glo.in liberna⸗
te ſui arbitrij.ſequit᷑. Appoſuit tibi ignẽ ⁊ aquã

ad qð volueris poꝛrige manũ tus.Ante boiem
vita ⁊ moꝛs:bonũ⁊ malũ:qð placuerit dabit᷑ il

li.De hoc etiã inqͥt Aug.i.v.de ciui.dei.c.x.Sũt

nr̃e volũtates in nobis ⁊ ipᷣe faciũt quicqdvolẽ
do facmꝰ:qð nõ fieret ſi nollemꝰ. Et Hiero.in
q̃ſtiõibo ad Helbidiã inqt.Oẽs ſuo arbitrio de
relicti ſunt:neq; em̃ bonũ necitate faciũt ſedvo⸗
luntate.Et de pe.di.ij.c.ſi em̃.ðꝛ. Liberi arbitrij
nos cõdidit deꝰ:nec ad vᷣtutẽ nec ad vitia necita
te trahimur alioqͥn vbi necitas nec coꝛõa ẽ. Si
q̃rat᷑ qͥd ſit liberũ arbitriũ:rñdet Aug.in lib.de
gr̃a⁊ libero arb.quẽ recitat mgjr in.iiij.dil.xxiiij
dicẽs. Liberũ arbitriũ eſt facultas rõnis ⁊volũ
tatis:q̃ bonũ eligit᷑ gr̃a dei aſſiſtẽte:⁊ malũ gr̃a
deſiſtẽte. Si aũt argueret᷑ ꝙ ex hac diffinitõe ſe⸗
queret᷑ ꝙ in deo nõ eſſet liberũ arbitriũ:nec ſiłi⸗
ter in ãgelis.nã deꝰ ⁊ ãgeli boni nõ pñt eligere
malũ.ãgeli aũt mali nõ pñt eligere bonũ:qꝛ ha
bent libeꝝ arbitriũ in malo obſtinatũ.vt dici᷑
in.ij.ſen.di.vij.ſicut boni ãgeli habẽt illð ĩ bono
cõfirmatũ. Rñdet᷑ ꝙ in deo eſt liberũ arbitriuʒ
ꝑfeccius ⁊ nobiliꝰqᷓ; in aliqua creatura:ſᷣm oẽs
theoł.in.ij.di.xxv.vbi Tho.ar.j.⁊ in.j.ꝑte ſũme
q.xix.ar.x.⁊ Alexã.de ales in.ij.ꝑte ſũme in trac.
de libero arb.quia libeꝝ arbitriũ eſt eoꝝ q̃ non
ex neceſſitate vel naturali inſtinctu volumꝰ ſed
libere:quod maxime cõuenit deo.Et iõ Amb.

in li.de trini.inqᷣt de ſpũſctõ qͥ eſt deus. Spũſ⸗

ſanctꝰ diuidit ſingulis ꝓut vult.i.libere volun⸗

tatis arbitrio nõ necitatis obſequio. Pꝛeterea
aliqͥs dicit᷑ habere liberũ arbitriũ ꝑ hoc ꝙ ẽ do⸗

minꝰ ſuoꝝ actuũ:ſed hoc maxime cõpetit pᷣmo
agẽti. ſ. deo:cuiꝰ actꝰ ab alio nõ depẽdet. Itẽ vt
dicit᷑.j. Metha. Illud eſt libeꝝ qð ſui cauſa eſt
qð nulli cõpetit niſi pᷣme cauſe que eſt deꝰ.ergo
liberũ arbitriũ maxime ⁊ ꝑfecciſſime eſt in dco.
Sititer ⁊ in ãgelis beatis eſt liberũ arbitrium
ꝑfecciꝰ qᷓ; in boiĩbus.vt ꝓbat Alex.de ales vbiS
7 Tho.in.j.parte ſũme.q.lix.ar.iij.vñ Damaſce
nus li.ij.c.iij.inqͥᷣt. Angelꝰẽ ſubſtãtia intellectu⸗
alis ſemꝑ mobilis:arbitrio libera:incoꝛpoꝛea:
deo miſtrãs:gra non natura ĩmoꝛtalitatẽ ſuſci

piens. Dicit ant Tho.in q̃ſtiõibo diſputatis de

libe. arb.q.iij.ꝙ poſſe eligere malũvł poſſe pec⸗

care nõ eſt de ratiõe liberi arbitrij:nec pars eiꝰ.
vt inquit Anſelmꝰ.ſed tamẽ poſſe eligere malũ

⁊2 ſic peccare conſequit᷑ liberũ arbitriũ ſ̃ᷣm ꝙ eſt
in natura creata poſſibili ad defectũ. Cõcludit
ergo Thomas vbi ſupᷣ.⁊ in ſũma cõtra gẽtiles
libꝛo.j.c.vxxxviij.ꝙ ad rationẽ liberi arbitrij nõ
pertinetvt inderminate ſe habeat ad bonũ ⁊ ad
malũ:quia liberũ arbitriũ ꝑ ſe eſt oꝛdinatũ in
bonũ:cũ bonũ ſit obiecũ volũtatis:nec in ma⸗
lũ tendat niſi per aliquẽ defectũ qͥ appᷣhenditve

——

bonũ cum volũtas nõ ſit niſi boni vel apparẽ⸗
tis boni. Unde dicit beatꝰ Gona.in.ij.di.xxv.

Ceetobonlt
mifncdee
ſtowus Luccl
ſenteetnali
Vootoꝛesin
o Ou
loneer
i Krte
woetde.
Lijataaf
fmoͤem⸗
gieronel’⸗
ſaluotci d
cflaarni⸗
italai des
ſoleuge
tellbbanagsl
NMabdaß
d⸗Ro
Gi
ſoccemel
ni Jnl
loqneed
hinücoge
pbotler:
ſblieſoit
Ghornfica.
Alig lberan
Mpoteſtde
ctur Geße
rnami dediei
ſſecgert
kbrüus
Ponlauden
gs ſngre
ſcnepcdi
Plimübon
cuſchvelas
cby no ne
deſuntocn
aliſo ſen
ncepe?n
cgo ilin

ſnoene

U
AGnnnin

neccii

Finiin

kärrni
l
nöüi
Grhnign
tini nde

Mbäilidan

lbeni ndin
mumnfni
ein in
ſümeinan
ickeog
1 wlon ſe.
ü nb.
dens Suͤſ
lbarron
ulo. Pann
indocge
mecöatnr
chila n
göu aud
reck
mickinde
niahinun
eoles wbls
nidamaſe
naimtclem⸗
incorhgren
maltmiſi
ſornsd
iglpoſege
Nee an,
Aigne nu

4

Foliũ

parte.ij. ar.j.q.iij.ꝙ ſᷣm cõem rationẽ ſᷣm quã li

berũ arbitriũ reperit᷑ in creatoꝛe⁊ creatura o bie

ctum eiꝰ eſt bonũ ⁊ equũ. Malũ vo noõ eſt ob⸗
iectũ eius qð intẽdit liberũ arbitriũ ꝑ actũ pꝛo/⸗
pꝛiũ niſi inq;tũ illud reſpuit ⁊ deteſtat᷑. Ex qͥbꝰ

patet ꝙ liberũ arbitriũ eſt excellẽtiſſime in deo

⁊ in angelis magis q; in hoibus: qꝛ in ipᷣis eſt

ꝑfectioꝛ electio boni ⁊ deteſtatio mali. Accipien

do g̊ liberũ arbitriũ gñaliter ꝓut conuenit deo

ãgelis ⁊ hoĩb ſic diffinit᷑ ab Anſel.in lib.de libe
ro arbit᷑.Liberũ arbitriũ eſt poteſtas ſᷣuãdi re/
ctitudinẽ ꝓpter ſe.i.ꝓpter ipᷣam reccitudinẽ̃. Illa
aũt diffinitio Aug.ſᷣm Alex.vbi S.ꝓpꝛie eſt ꝓut

liberũ arbitriũ eſt in hoie in quo ꝓpꝛie remanet
electio boni ꝑ gram:⁊ mali ꝑ ſe ſine gra.põt ta⸗

mẽ ſᷣm eũdẽ ctiã referri ad ãgelos ratõe pᷣmarij
ſtatus. Lũc em̃ potuerũt eligere bonũ gr̃a aſſi⸗

ſtente:⁊ malũ gr̃a deſiſtẽte.ſicut mõ pñt hoies

viatoꝛes in quoꝝ arbitrio eſt adherere bono vł
malo.Quare aũt deꝰ nõ fecit hoĩiem impeccabi
lem:ſed reliqͥt eũ in libertate peccãdi ⁊ nõ peccã
di.Et q̃re creauit eos quos puidebat peccatu⸗
ros ⁊ de· los:declarabo ĩfra ſᷣmõe.xxiij.par⸗
te.ij.orca finẽ:⁊ aliqua dixi ð in ꝑte.j.huiꝰ oꝑis
ſᷣmõe.xxxvij.parte.j. Magna ergo eſt excellẽtia

gie rõnalis:ſine cuiꝰ volũtate ac cõſenſu deꝰ nõ

ſaluat eã.dicẽte Aug.vbi S.Qui fecit te ſine te.ſ.
effiaete:nõ ſaluabitte ſine te.ſ.cõſetiẽte.vt expo⸗
nit Alexã.de ales vbi S.Et in lib.de agone xpᷣia
no idẽ Aug.ait.Deus hoiem ext᷑minabilẽ fecit
⁊ ei libertatis liberũ arbitriũ dedit.Nõ em̃ eſſet
optimꝰ ſi dei pᷣceptũ neceſſitate nõ volũtate ſer⸗

7

uaret. Ideo inqͥt ſctũs Bona.in.ij.di.xxiiij.ar.j.
q.j.qꝙ ſi liberũ arbitriũ ita artaret᷑ ꝙ non poſſet
facere malũ nõ eſſet liberũ nec opus eiꝰ merito⸗
riũ. In tali ergo dignitate cõſtituta eſt aia růöna
lis.ꝙ nec deꝰ de potẽtia oꝛdinata liberũ eiꝰ ar⸗

bitriũ cogere põt:alr liberũ arbitriũ nõ eſſet.vt

ꝓ batallex.de ales in.ij.ꝑte ſũme in tract᷑.de lib.
arbit.⁊ ſctũs Bona.in.ij.di.xxv.ꝑte.ij.q.v.⁊ Ri
char.nr̃ i ea.di.⁊ btũs Tho.ibideẽ. Quãuis aũt
aliqͥ libero arbitrio male vtant᷑ tñ hoc nõ debet
vel poteſt deo iputari:qͥ fecit hoĩem rectũ.vt di⸗
citur Sap.vij.⁊ nemini mãdauit impie agere:
⁊ nemi dedit ſpaciũ peccãdi.vt ait ſapiẽs Ecci.

xv.Nec ꝓpter hoc nõ debuit deꝰ dare hoi liberũ

arbitriũ.Cuiꝰ rei exẽplũ ⁊ ſiłlitudinẽ poit Aug.
lib.ij. de libe. ar. di. Vides qᷓ;dtũ bonũ deſit coꝛ⸗
poꝛi cui deſunt manꝰ:⁊ tamẽ manibo malevtit
qͥ eis ſeua vel turpia oꝑat᷑. Si aſpiceres aliquẽ
ſine pedibo fatereris deeſſe integritati coꝛpoꝛis

płimũ bonũ:⁊ tamẽ qͥ eis vteretur ad nocẽduʒ
cuiqᷓ; vel ad dehoneſtadũ ſeipᷣm male eũ vti pe⸗
dibo nõ negares.Quãtũ bonũ deeſt in fadevbi

deſunt oculi ⁊ tamẽ oculis qͥs male vtit᷑. Et ſic
de alijs ſenſib.Quẽadmodũ ergo pꝛobas iſta

in coꝛꝑe ⁊ nõ intuẽs eos qui male vtunt᷑ in his

laudas illum q hec dedit bona. Sic liberã vo⸗

dos qui boc bono male vtunt᷑ q; eũ qui dedit

luntatẽ ſine qua nemo pᷣt recte viuere optet eſſe

dare nõ debuiſſe fatearis.hecille. Quãuis verra

nõ poſſit quis bñfacere:niſi adiutꝰdiuina gra

vt ſupꝛa ꝓbaui ſᷣmõe ſexto ꝑte vltima:qꝛ bona

oꝑatio nr̃a pᷣncipłr a dei adiutoꝛio dependet:qᷓ
nos ad bñfaciendũ ſuis inſpiratõibo attrahit.
iuxta illud ſaluatoꝛis dictũ Johᷣ.vj.lemo ve⸗
nit ad me niſi pater meꝰtraxerit illuʒ. Et iõ ſap.
viij.ait Salomon. Scio ꝙ aliter nõ poſſuʒ eẽ
cõtinens niſi deꝰ det. Tamẽad bonã oꝑationẽ
reqrit᷑ ſecũdario liberi arbitrij noſtri cõſenſus.
Jdeo inquit Aug.in li.de pᷣdeſtinatione. In oĩ

opꝑpe ſctõ pꝛioꝛ eſt voluntas dei poſterioꝛ libex

arbitriũ:qꝛ em̃ poꝛ oꝑatus eſt deꝰ:cooꝑat᷑ hö.
hec ille.Ex quibo apparet ꝙ ſi nõ bene facmus
ꝓuenit ex indiſpoſitione noſtri liberi arbitrij.
Quia ſemꝑ nos deus adiuuaret:ſi noſtra ma
licia eius gram nõ impediret.iuxta illud Aug.
xvj.q.j.c.decime.Benefacere ſemꝑ deꝰeſt para/
tus ſed hominũ malicia pꝛohibet᷑.
Laad ſbᷣ declarandũ pᷣt adduci tale exẽ⸗
ę pluũ. Homo ẽ cõpoſitꝰex materia ⁊ foꝛ⸗
ma ſᷣm ph̊m.ij.ð aia.i.ex coꝛpoꝛe ⁊ aia.
Aiĩa aũt infoꝛmat coꝛpus:⁊ eſt tota in toto coꝛ
poꝛe:⁊ tota in q̃libet parte eꝰ:vt ſupꝛa declara
tũ eſt. Ipᷣa ergo aia eſt illa que facit aurẽ audi⸗
re:oculũ videre:manũ palpare:os guſtare:⁊ꝛna
res odoꝛare.Eſt em̃ cã hoꝝ ſine q̃ nõ:qꝛ ſi tolla
tur aĩa:iſti ſenſus nõ habebũt oꝑatiões ſuas.
Quãuis autẽ in q̊ͥlibet ſenſu ſit aia:non tñ põt
oꝑari ſᷣm diſpoſitiõeʒ ſui oꝛgani. Et ſicaur nõ
põt habere oꝑationẽ oculi:nec ecõtra. Similr
oculus ceci:quãuis in eo ſit aia nõ pᷣttñ videre
qð non ꝓcedit ex defectu aie ſed indiſpoſitione
ipiꝰ ocki. Sic ergo ⁊ deꝰ qui eſt vita aie eã viui⸗
ficans:atq; illã viuificare cupiens ſi illã nõ vi⸗
uificat:non pꝛocedit ex eius defectu ſed ex indi
ſpoſitiõe liberi arbitrij. Cauſa em̃ pᷣma equali

ter diffundit bonitatẽ ſuaʒ in hec inferioꝛa pᷣm

eoꝛũ diſpoſitionẽ:vt ait auctoꝛ in libꝛo de cau⸗
ſis. Aliud qͥ̊ʒ poteſt dari exemplũ. Iam om̃ia
metalla ſunt egreſſioneſ terre:⁊ ibi generantur

per influentiam ſolis per radios perpendicula

res ibi fluentes:vt ait Areſt.iiij. .· DHecheoꝛoꝛũ.
Et tñ oĩa metalla nõ ſunt eq̃lia.ã alið eſt au⸗
rũ:aliud eſt argentũ alið auricalcũ:vel ferrũ:?
huiuſmodi qð nõ ꝓcedit ex defectu ſolis ſed ex
diſpoſitione illius terre ſeu montis in quo me
talla generant.Et ita ſpirituałr deꝰ eſt ſol lucẽs
oĩbo hoĩbo equaliter inquantũ oib offert ⁊ p⸗
parat gram ſuã:ſed ſᷣm diuerſas diſpoſitiões
coꝝ.Alios facit aureos.i.perfeccos:alios argẽ
teos ideſt minus ꝑfeccos.Et ſic quãlibet aiam
perficit ſᷣm liberi arbitrij ſui diſpoſitiõeʒ. Jdeo
Oſee. xiij.ipᷣe inquit.Ex te perditio tua iſrael:tã

tum in me auxilum tuum.

Bermo

o ad tertiã cõditionẽ aĩe que appellat᷑
q nobllitatis aĩme patet ex trib.ſ.qoꝛdine:
magnitudine ⁊ pulchꝛitudine. Pꝛimo
voꝛdine:qꝛ in ſupᷣmo loco oꝛdinata eſt.lã quia
bonũ vniuerſi cõſiſtit in oꝛdie.xj.Mecha. Pꝛi⸗
mo deꝰ in ifimo loco poſuit terra ⁊ terrena gra

uia.Scdðo loco ſuꝑioꝛi poſuit aquã:tertio aerẽ

quanrto ignẽ:quẽ ꝓpter calliditatẽ a nobis elon
gauit:poſt ignẽ poſuit luns: deinde mercuriũ:
poſt venerẽ:deinde ſolẽ:martẽ Jouẽ:ſaturnuʒ:

celũ ſtellatũ cũ duodecim ſignis⁊ q̃ſi ſeptuagi⸗

taduabo cõſtellatiõibo ⁊ innumerabilibo ſtellis

quo ad nos. Poſt firmamẽtũ ſiue celũ ſtellatũ

poſuit celũ criſtallinũ:⁊ vltimo celũ empireuʒ.
ad hũc aũt locũ deꝰ aiam noſtrã oꝛdinauit.Cũ
igit᷑ natura oꝛdinet ignobilioꝛa inferiꝰ:nobilio
ra vᷣo ſuꝑius:patet animã nrãm eſſe nobiliſſi⸗
mã ipo oꝛdine.qꝛ vt finaliter collocet᷑ ĩ nobiliſſi
mo loco oꝛdinata elt. „
Ecũdo magnitudine:qꝛ magna cẽterra.
ſ xt patet.vnð dixerũt Lheodoſiꝰ ⁊ Euri⸗
ſttenes phᷣi:ꝙ lõgitudo terre eſt triginta

⁊ vnum milia miliarioꝛũ:⁊ mille paſſus faciũt

vnũ miliare. Liq; aũt terra ſit täte magnitudis
tamẽ maioꝛ in decuplo eſt aqua.⁊ ſicſꝑ aſcẽdẽ⸗
do qdlibet elemẽtũ eſt maius altero i decuplo.
⁊ ſiłiter vnũ celũ altero.Et ideo celũ empireũ eſt
indicibilis altitudinis ⁊ magnitudinis. Unde
dicũt quida ꝙ ſi maſſa plũbea a celo empireo
deſcẽderet vix in qͥngẽtis aãnis vſq; ad terrã ve⸗
niret. Nã vt refert rabbi moyſes magnꝰ phus:
q̃dlibet celũ cuiuſlibet planete habet i ſpiſſitu⸗
dine viã qͥngentoꝝ annoꝝ.i.tãtũ ſpaciũ quãtũ
Iqjs poſſet ire de via plana in qͥngẽtis annis.Et
idẽ pbᷣus ðt ꝙ inter celũ⁊ celũ ſiłitereſt diſtãtia
vie qngentoꝝ annoꝝ.Uñ ſᷣm eum acẽtro terre
vſq; ad ↄcauũ celi ſaturniẽ via ſeptẽ miliũ ſepti
gęẽtoꝝ ãnoꝝ.i.tatũ ſpaciũ qᷓ;tũ de via plana ali⸗
qs iret in ſeptẽ milibo ⁊ ſeptingẽtis ãnis ſi tãtũ
vlueret:ita ꝙ qlibet ãnus cõponat᷑ ex.cœ.lxxxv.
dieb: ⁊ iter cuiſtibet diei ſit qᷓdraginta miliario
rũ ⁊ q̊dlibet miliare ſit duoꝛũ miliũ cubitoꝛũ.
SDi aũt tata ẽ diſtãtia a terra vſq; ad celũ ſatur⸗
ni qð ẽ ſeptimũ celũ:quata erit vſq; ad decimũ
ſq; empireũ.Utrũ aũt pᷣdicta in oibus vera ſint

deꝰ nouit:qͥ oĩa fecit in põdere nũero ⁊ mẽſura

Saß. xj. Indubitater tñ eſt tenẽdũ ꝙ celũ ipᷣm
empireũ eſt maximũ⁊ altiſſimũ in loco aũt illo

maximo collocabit᷑ aia nf̃a. vñ ipᷣa dicere põt il
lud Eſa.lxvj.Celũ ſedes mea. ⁊ illð Ecci.xxiiij.
Ego in altiſſimis habitaui.⁊ hoc eſt qð ðꝛ Ba⸗

ruch.iij.O iſrł qᷓ; magna eſt domꝰ dei: ⁊ ingẽs
locꝰ poſſeſſiõis eiꝰ:magnꝰ ⁊ nõ hñs ↄſũmatio

◻ .

nẽ excelſus ⁊ imẽſus.Ex q̊ apꝑet nobilitas aĩe

in tã excellẽtiſſimo loco collocäde.q

Ertio patet aie nobilitas ex eiꝰ pulchꝛi⸗

C tudine ⁊ pᷣcioſitate.de qua Aug. in eplłla

ad deodatũ inqᷣt. Aime natura necterra

— NR 2 “ “ .
*

nec mania nec ſidera necluna nec ſol nec quicqʒ

oino qð tangi aut videri põt:nõ deniq; ipſum

qð a nobis videri nõ põt celũ meliꝰeẽ credẽdũ ẽ
imo hec oĩa longe deterioꝛa eſſe qᷓ; eſt q̃libet aia

rõ certa cõuincit. hecille. Ex pᷣdictis ergo patʒ

nobilioꝛ eſt aia qᷓ; oẽs alie creature pᷣter angeli⸗
cam.qð etiã ſic ꝓbat᷑. No bilioꝛ eſt finis his que

ſunt ad finẽ.ij.phiſic. Sʒ finis quodãmõ oim

eſt hõ.ij.de aia.Quodamõ dixit: qꝛ vt habetur
Iechic.duplex eſt finis.ſ.pncipalis: ⁊ ſecũdariꝰ
ſiue finis ſub fine.Siloqmur de fine pncipali:
dicit dñs Bona.i.ij. di. v. ar.ij.q.j.? Rich.eiuſ⸗
dem lib.di.j.ar.v.q.iij.ꝙ deꝰ eſt finis oiĩm crea⸗
turaꝝ quas ad ſui gliaʒ creauit. Pꝛouerb.xvj.
Siaũt loqmur ð fine ſecũdario ſic hõ eſt finis

oim.vñ Beñ.ij.dixit dñs.Dñami volatilibo ce⸗

li piſeb manis beſtijs terre ⁊c. Si g̊ hõ ẽ finis
aliarũ creaturaꝝ:ergo eſt nobilioꝛ illis. Pars
aũt bois dignioꝛ eſt aia.vñ Aug.viij.de cluita.

del. ca. xv. dicit. Om̃i coꝛꝑi pᷣferunt᷑ aĩe.⁊ idẽlib.
ſolilo.ait.Quicqͥd celi ambitu cõtinet᷑ humana

aia inferiꝰ eſt.Et Ouidiꝰ.ij.metham̃.canit.Ce⸗
loq; animꝰ pꝛeſtãtioꝛ om̃i.Et ſic aia dignioꝛ ẽ

celo empireo in quo eſt collocãda. Na⁊ plerũq;

contentũ digniꝰeſt cõtinẽte.ſicut lapis pcioſus

ſuã capſell valoꝛe trãſcẽdit. Ideo de aĩa loq̃ns

in lib.de quãtitate aie Augꝰ.ait. Quẽadmodũ
fatendũ eſt aiam humanã nõ eſſe qð deus eſt.
ita pꝛeſumẽdũ eſt nihil inter oĩa que creauit ipᷣi
deo eſſe ꝓpinquiꝰ.hec ille. Itẽ Chꝛyß. in libꝛo de
lapſu mũdi dicit.Quãto celũ terra pulchꝛiꝰ:tã⸗
to anime pulchꝛitudo oẽm foꝛmo quãuis pul
cherrimã ſuperat.Et ibidẽ ait.Si fieri poſſet vt
coꝛꝑalibo oculis aĩie pulchꝛitudinẽ videremus
derideremꝰ oĩia hec que ex terrea ſubſtatia deco⸗

ra eſſe vidẽtur. CX aũt aĩa pꝛecioſioꝛ ſit om̃ibꝰ
alijs rebus⁊ coꝛpibo habet᷑ etiã de peñ.⁊ re.c.cũ
infirmitas.xij.q.j.c.pᷣcipimꝰ.⁊.xxiiij.q.iij.c.ſi hba

bes.⁊.c.ſedulo.xxxviij.diſt.⁊.c.ſolite.de maio.⁊
obediẽ.hoc idẽ.C. de ſacroſanc.ec.l.ſancimꝰ. Ec
ce ergo qᷓ; mirabiłr eſt aia nr̃a pᷣcioſa ⁊ digniſſi⸗
ma.imo etiã in qͥbuſdã pᷣuilegijs eſt magis no

bilitata qᷓ; natura ãgelica.qꝛ deus ⁊ creatoꝛ nõ

ſuſcepit naturã angelicaʒ in vnitate ꝑſone ſicut
animã humanã.Ita ꝙ verũ eſt dicere ꝙ deꝰ eſt

hõ ⁊ nõ angelꝰ rõne hũanitatis aſſũpte.O igit᷑
infelix aia que magis extimas aurũ qᷓ; teipam.
Agnoſce noblitatẽ tuã ⁊ ↄditionẽ.⁊ hocſcas p
certo ꝙ ſicut nũc in gra dei exiſtẽs es pulcherri⸗

ma ⁊ pꝛecioſiſſima:ſicecõtrario ſi pecõ moꝛtali

labefacta ex hac vita trãſieris:tãto turpioꝛ de/

ſpeccioꝛ atq; vituꝑabilioꝛ eris.iuxta illud Tre⸗
noꝝ.iiij.Quõ obſcuratũ eſt aurũ mutatꝰeſt co⸗
loꝛ optimꝰ,ꝛ ſicut ꝓpoſitũ in ꝓpoſito ita oppo⸗

Z ſitũ in oppoſito.iiij.topico.Sicut g̊ vinũ bonũ
q;to eſt dulciꝰ cãto cũ in acetũ vertit᷑ efficit᷑ acriꝰ
Et ſicut q;to aliqͥd eſt nobiliꝰ ⁊ magis delicate
coõplexiõis tãto cũ coꝛrũpit᷑ ⁊ putreſcit magj fe⸗

ni

pamn
nehzt
aanime.
on ngn
t med
znenedi
Cſtocinica
oſtendkon
Ctigent⸗
Aufotten
n (toel
uudttt
Glctianun
ſjtdaußt
ratſtogiit
ſocli on⸗
Wwad
Wange
mwsdig
ngni Joe
labicr⸗
hobekde
Vbun⸗
iemmchi⸗
airtiamn⸗
lefen,
poreasinl
Ouclbzout
Wr Jndnn
Gono
Upbine
dod Gin
ſyuüsin
lla vioe
iie heeg
chewbin
plena ſun
tur Inten
dilt eg
oagraqu
potens de
dſitoes
Agmming
Wedienas
Ounvo⸗
danis.
gquiihis
ſüblecie
aderpln
oerdock
liaint
ſuooꝛd
ſeſubie
ga hoi

neſtfins Ne
Subliie
t geniz⸗

rdeſtninn

Nunteie:ii
wcönnekhn
netufan
Si u di
Naͤchſirſiei
ſrlhezui⸗
an Niili
vͤcſle goe
udininuan
ſubkü
ccoſioſr ii
mnglid
MrNAM:
utoul/
vocknagsno
1s:utn
rgoone ſa
diang c
ſin bigt
w öraham
1805 Mchen
dipci nn
uowNen
unailud⸗
inuunt
oſed,

mim

er
„ 4 21

dalicrilis e

lica hierar.ꝙ nouẽ

Foliũ

tet. Ita tu quãto in maioꝛi es dignitate ⁊ boni⸗
tate creata:tãto hoꝛribilioꝛ atq; fetidioꝛ ꝑ moꝛ⸗

tale pctm̃ effecta in inferno toꝛqberis.
Ga animlmſ. Gnâé⁰eh
Riplici rõne cognoſcere valemꝰ deu ſũ⸗
t me diligere aĩas noſtras.ſ.uſtoditiõis
edẽptiõis ⁊ Glificatiõis. Quo ad pꝛi
mã rõnẽ dico:ꝙ res viles parua diligẽtia ſolẽt
cuſtodiri.ecõtrario aũt fit pᷣcioſis ⁊ multũ dile⸗
ctis.Quãtũ igit᷑ ſit pᷣcioſa aia nr̃a ⁊ a ðo dilecta
oſtendit᷑ ꝑ hoc ꝙ ipᷣe deꝰ de ipᷣa anima ſpecialeʒ
curã gerit eamq; cuſtodit.iuxta illud pſal.xcvj.
Cuſtodit dñs animas ſanctoꝝ ſuoꝛũ ⁊ de ma⸗
nu pctõꝛis liberabit eas.Et pſal.cxliiij.iterũ ait
Dauid. Cuſtodit dñs oẽs diligentes ſe.Cuſto⸗
dit etiã animã noſtrã ꝑ miniſteriũ ꝗ geloꝛũ. vnð
inqᷣt Dauid pſal.xc. Angelis ſuis mãdauit ð te

vt cuſtodiãt te in oĩbus vijs tuis.Cũ igĩ ad cu

ſtodiã ꝑſone vilis nõ deputet᷑ ꝑſona in excellẽ/⸗
tiſſima dignitate cõſtituta videamꝰ pᷣmo digni
tatẽ angeloꝛũ:vt ex cõſequẽti cognoſcere valea⸗
mus dignitatẽ animaꝝ ab ipᷣis agelis cuſtodi
tarũ. Ideo ſciẽdũ eſt m Dionyſiũ in lib.de age

—

„

habet᷑ de pe. di. ij. c. oĩis lapis.in pᷣn. Et idẽ dicit
Rabanꝰ in lib.de myſterio crudò.Sũt aũt tres
hierarchie ãgeloꝛũ:vt ait Dionyſius vbi S.Eſt
aũt hierarchia ſᷣm eũdẽ:vt etiã habet᷑ in.ij.li.de
ꝓpꝛie.rerũ.rerũ ſacrarũ⁊ rationabiliũ oꝛdinata
poteſtas in ſubditis debitũ recinẽs pᷣncipatũ.
Quelibʒ aũt hierarchia habet tres oꝛdines ãge
loꝝ. In pᷣmo oꝛdine ſunt ſeraphin.de qͥbo inqᷣt
Bꝛego. in omel.de diſtinctõe nouẽ oꝛdinũ.Se
raphin ardentes vel incedentes vocant᷑:que ita

deo cõiuncta ſunt vt inter bec ⁊ deum nulli alij

ſpũs interſint.⁊ tato magis ardẽt q;to vicinius
illũ vidẽt. In ſcðᷣo oꝛdine ſũt cherubin. De qͥᷣbꝰ
ait Gꝛeg.vbi S. Sublimioꝛa üla agmina ideo
cherubin vocata ſunt.quia tãto ꝑfectioꝛi ſciẽtia
plena ſunt quãto claritatẽ dei viciniꝰ cõtemplã
tur. In tertio aũt oꝛdine ſunt thꝛoni.de quibꝰ
dicit Gꝛego.ibidẽ.Thꝛoni q̊ͥʒ ila agmina ſunt
vocata quibo ad exercendũ iudiciũ ſemꝑ omni⸗
potens deus pꝛeſidet. In quarto vo oꝛdine ſũt
dñatões. De quibo vbi s ait Gꝛego.Ea ãgeloꝝ
agmina q; potius pꝛeeminẽt ꝓ eo ꝙ eis ceta ad
obediendũ ſubiecta ſunt dominatiões vocant᷑

Quintꝰoꝛdo eſt pꝛincipatuũ.Quoꝛũ gradũ de

darãs Gꝛego.ibidẽ dicit Pꝛincipatꝰvocantur
qui ipᷣis q̊ʒ bonis angeloꝛũ ſpiritibꝰ pᷣſunt:qͥ
ſubiectis alijs dũ que ſint agẽda diſponũt:eis
ad explenda diuina myſteria pncipant᷑. Sextꝰ
oꝛdo eſt poteſtatũ.De quib Gꝛeg.in eadẽ ome
lia inqͥt. Poteſtates vocant᷑ hi qͥ hoc potẽtiꝰ in
ſuo oꝛdine ꝑceper̃t:vt eoꝛũ ditiõi vᷣtutes aduer
ſe ſubiecte ſint:quoꝝ poteſtate refrenant᷑ ne coꝛ

da hoĩm tantũ temptare valeant quãtũ volũt

Pars tertia buiꝰ ᷣmonis de dilectiõe dei er/

ſunt ãgeloꝝ oꝛdines.vt etiã

5 SSß
5* ——B
HM
6*

Septimo in oꝛdine ſunt vᷣtutes. de quoꝝ di⸗
gnitate Gꝛego.vbi ſupᷣ ait. Uirtutes vocãtur
bi nimirũ ſpũs:pꝑ quos ſigna ⁊ miracula fiũt.

ONOcauus oꝛdo eſt archangeloꝝ de qᷣb ibidem

Gꝛego.ſcribit.Qui ſũma annüũciat archangeli

vocant᷑.Hinc eſt ꝙ ad mariã vᷣginẽ nõ quilibʒ
angelus ſed Gabꝛiel archangelus mittit᷑. No⸗

no ĩ oꝛdine ſũt angeli:de quib inquit Gꝛego.

vbi ſupᷣ. Hi qͥ minima ãnunciãt angelivocant᷑

Quãte aũt ſint dignitatꝭ angel oſtẽdit Aug.xj

de ciui.dei in. c.xiiij.di. Angelica natura cetera

oĩa que deꝰ cõdidit:nature dignitate pꝛecellit.
Quia igit᷑ oĩs artifex ĩ pᷣncipio magis conatur
ſuã ſapiẽtiam in effectib ſuis demonſtrare. ſic
deꝰ volẽs ſe oſtẽdere artificẽ digniſſimũ:ſpecia

liter ſe in creatõe angeloꝝ oſtẽdit.Quia vᷣo ſᷣm
ꝙ ait ph̊s.ij.ð celo ⁊ mðo:⁊.j.elẽ. O ppoſita iu⸗
xta ſe poſita mageluceſcũt.iõ ĩ pꝛicipio ꝓduxit
duo extrema.ſ.no biliſſmã creaturã:⁊ viliſſimã

ſ.naturã angelicã ⁊ materiã infoꝛmẽ.vñ Geñ.
j. ð?. In pᷣncipio creauit deꝰ celũ ⁊ terrã. Per ce
lũ eĩ deſignant᷑ angeli.ð peni.di.ij.S.ꝙ ãt. B
E nobilitate vo ⁊ natura angelica inqͥt
d Anſelmꝰin quodã ſᷣmone:ꝙ ſi vnꝰ an⸗
gelus ſtaret in celo ſtellato: ⁊ tot eſſeẽt ſo
les quot ſunt ſtelle:claritas iſtiꝰ ſoliꝰangeli ob
fuſcaret oẽs illos ſoles ſua claritate ſicut mo⸗
do claritas ſolis obfuſcat claritateʒ ſtellaꝝ. Et
iterũ ibidẽ dicit: ille angelus tantũ tranſcen

dere noſceret᷑ pulchꝛitudinem ſolis:quatũ ſol
trãſcẽdit pulchꝛitudinẽterre:ĩmo magis incõ⸗
parabiłr. Et iſta nobilitas eſt oib angelis cõ⸗
creata.Et ideo dicit Dyoniſiꝰ vbi ſupᷣi ꝙ demo
nes habẽt oꝛgana ſplẽdidiſſima:ſed ꝑ habitus
vicioſos depꝛeſſa ſũt.Sicut ſi ſol cũ caldari ni

gro eſſet detectꝰ In angelis aũt bonis tanq; in

ſpeculo daro ⁊ mũdo relucent oia inferioꝛa. Et
ideo Dyoniſiꝰ ĩ li.de diuinis noibus vocat an

gelũ ſpeculũ ſplendidiſſimũ.Ad iſtos oꝛdines
angeloꝝ vnaqueq; ſcã aĩa eſt ſublimãda: ſᷣm

qualitatẽ meritoꝝ.vñ Gꝛego.vbi ſupꝛa ait.Di⸗
ſticte cõuerſatões hoĩm ſinguloꝝ oꝛdinũ ange

loꝝ dignitatib cõgruũt:⁊ in eoꝝ ſoꝛtẽ vel oꝛdi
nẽ ꝑ cõuerſatiõis ſimilitudinẽ deputant᷑.Con⸗

dudit ergo Magiſter in.ij. ſentẽtiaꝝ di.ix. ꝙ qꝛ

de oĩb oꝛdinibo angelicis cũ lucifero multi ce⸗
ciderunt.ideo ille ſedes rnuinoſe de animabb iu

ſtis in xpᷣo credẽtibo cõplebunt᷑.vñ Augu.in li.

Enchiridion dicit. Suꝑna hieruſalẽ mater no
ſtra:dei cuitas:nulla cuiuʒ ſuoꝝ nũeroſitate
fraudabit᷑.Nã in locũ imũdoꝝ demonũ ſucce/
dẽtes filij catholice matris in ea pace de qua il⸗
li ceciderũt ſine vllo tempoꝛis termino perma⸗
nebũt. Oꝛigenes quoq; ſuꝑ li. Numeri.omelia
xix.dicit. Agunt angeli dieʒ feſtũ letantes ſuper
his que refugientes cõſoꝛtia demonũ per exer
citia virtutũ angelicis feſtinãt ſociari ↄſoꝛtijs.
Hos aũt angelos tam nobiles deꝰ hominuʒz
00

miniſterio deputauit De q̊ͥ angeloꝝ miniſte⸗

rnio habet᷑ Eccłi.xviij.vbi dicitur. In vnaquaq;

gente poſuit rectoꝛes.gloſa.i.angelos.vñ Iſi⸗

doꝛus in libꝛo de ſũmo bono ait. Boni ange/
li ad miniſteriũ ſalutis eterne deputati ſunt vt
cunc mũdi hoibo adminiſtrent: ⁊ regant oia
iuſſu dei. Et Bernardꝰ in ſermõe de angelis di

cit. Benign“ es dñe ꝗͥ nõ es ↄtẽtꝰ nr̃a fragilita⸗
te:ſed ipſis hoibo cuſtodiẽtibo angelicã cuſtodi

am ſuꝑponis. Idẽ quoq; Bernardꝰ ſup Cañ.
ſᷣmone.v.ait. Angelus curat ſatagitq; ĩ liberta
te ſpiritꝰ admiſtrare officiũ pietatis futuroꝛuʒ

bonoꝝ: ꝓmptuʒ moꝛtalibo:alacrẽq; ſeſe mini
ſtrũ exhibẽs:vtpote ſuis ĩ eternũ futuris cuib

⁊ coheredibo ſuꝑne io cũditatis.hec ille. C

Uogeam aũt ſut erga aias officia ange
d loꝝ. Pumo nãq; deputati ſũt ageli bo
ni ipſis aiabo ad militãdũ:qꝛ em vt di⸗

ci Job.vij. Militia ẽ vita hoĩs ſuꝑ terraʒ. Si

cut eũti tironi ad bellũ ð bono ꝓuidetur magi
ſtro:qͥ ſciat oĩia ad bellũ neceſſaria illi oſtẽdere:

viq; qua ex parte hoſtẽ aggredi debeat.qualit⸗

cũq; ictꝰ cauere poſſit:ſic miſericoꝛs deꝰ hũanã
fragilitatẽ cognoſcens eſſe inexpertã ⁊ ineptaʒ
ad bellãaduʒz.⁊ reſiſtẽdũ ꝑitie ⁊ aſtutie ſathane:

ne ab illo fallat᷑ ⁊ vincat᷑dedit hoĩ bonũ ange⸗

lũ magiſtrũ exꝑtũ:ſciẽtem oĩa neceſſaria ꝓ hu⸗

mana ſalute vt eũ defenderet ↄtra malũ ange⸗/

lũ tenebꝛaꝝ.iuxta illud Eccłi.xxriij. Cõtra ma⸗
lũ bonũ.De cuiꝰ demonis ptãte ſcriptũ ẽ Jo b

xij. Nõ eſt poteſtas ſuꝑ terram q cõparet᷑ ei qui

factꝰ eſt vt nullũ timerer. His aüt demonibus
foꝛtioꝛes ſũt boni angeli ⁊ eoꝝ audaciã ⁊ potẽ

tã poſſunt refrenare:vt ait Augu.iij.ð trini.vñ

Apoc.xx.dicit beatꝰ Johᷣ. Uide angelũ deſcen

dentẽ de celo ⁊ appꝛehẽdit dꝛaconẽ ſerpẽtẽ anti/

quũ q eſt diabolꝰ ⁊ ſathanas ⁊ ligauit eũ. D
Mdiabilis angelica foꝛtitudo. Naʒ

I vnꝰ angelus reuoluit totũ celũ ſtellatũ

⁊L ſinguli angeli alios oꝛbes. Cuʒ ergo
ſol excedatterrã in magnitudine ⁊ mlte etiã ſtel
le ſint ea maioꝛes apparet angelicã foꝛtitudinẽ
eſſe maximã. Uñ legit᷑ ꝙ vnꝰ angelꝰ vna nocte

interfecit ctum octuaginta quiq; milia hoimm

pugnatoꝝ in exercitu ſenacherib regis aſſirio/
rũ.quarti Reg.xix. In ſignũ aũt ꝙ angeli nos
defendũt ⁊ ꝓ nobis pugnãt habet᷑ in figura ſe

cũdi Macha.xj.vbi dici᷑ cũ Judas macha⸗

beꝰ vidiſſet foꝛciſſimũ exercitũ hoſtiũ:rogauit
dñm vt mitteret ei angelũ bonũ in adiutoꝛiuʒ.
Qui ſtatim venit:⁊ auxiliũ pꝛeſtãs ſuos aduer
ſarios iudas cũ paucis ſocijs pſtrauit. Debe

mꝰ ̊ nos deuote quotidie committere angelo

noſtro dicẽtes cũ auctoꝛe libꝛi rudiũ.Angele qͥ
meꝰ es cuſtos rõne ſuꝑna Metibi cõmiſſum

ſerua:defende guberna. Ut em̃ ait Hierony.in

omelia ſctĩ michaelis.nõ poſſettuta eſſe huma

na fragilicas inter tot ⁊ tati boſtis inſidias niſi

nos ſuffocarẽt ⁊ occiderẽt niſi angelꝰ nobis de
putatꝰ eos coherceret:ĩmo etiã in vẽtre matris
occidiſſet niſi ab ipo ãgelo ꝓhibitus eſſet.vt ait
Fran.de may.in ſᷣmõe de gelis. Scðo depu⸗

tati ſũt nobis ãgeli ad cuſtodiẽdũ.vñ.Hiero.

ſuꝑ illðꝰ Mat.xviij. Angeli eoꝝ ſꝑ vidẽt faciẽ pa
tris.ait. Magna ẽ dignitas aiaꝝ vt vnaqueqʒ

habeat ab oꝛtu ſue natiuitatis ãgelũ ad ſui cua/
ſtodiã deputatũ.hec ille.Et glo.ibideʒ ðᷣt. ſon

ſunt hoies ↄtẽnẽdiad quoꝝ cuſtodiã mittunt᷑

ageli.Sed ſciendũ ꝙ eit duplex natiuitas.ſ.in
vtero qñ creat᷑ ⁊ infundit᷑ aĩia in coꝛꝑe.⁊ natiui⸗
tas ex vtero qn hõ exit de ventre matris.vt inqt

ſctũs Bona. in. ij. di. xj. in q̃ſtiõib circa litterã.?
Alex.de al.in.ij.ꝑteſũme in tract᷑.ð aia. Angelꝰ

vo vt dicũt pᷣdicti doct.ibidẽ.deputat᷑ in pꝛima
natiuitate.nec dʒ differri.qꝛ extũcpõt aiam ad/
iuuare ⁊ defendere.Quidã tñ alij doct.opinati

ſunc ꝙ donec eſt in vẽtre matris cuſtodiat᷑ per
ãgelũ eiuſdẽ mr̃is cuſtodie ðputatũ tanqᷓ; vnũ

cũ ea.ſed pᷣma opinio ẽ verioꝛ.De hac cuſtodia

ðt dñs Exo.xxiij.Ecce ego mittã angelũ meũ qͥ
ꝑducat te ⁊ cuſtodiat in via. Ideo Judich ſui li
bꝛi.c. xiij.ait. Uiuit dñs qꝛ cuſtodiuit me ãgelꝰ
eiꝰ:⁊ hinc euntẽ ⁊ ibi cõmoꝛãtẽ ⁊ inde huc reuer

tentẽ.De hocãgeloꝝ bñficio ðᷣt dñs cuilibet aie

cũ eã mittit in coꝛpus illud Mala.iij.Ecce ego
mitto ãgelũ meũ qͥ pꝛeꝑabit viã ãte faciẽẽ tuam.
Et hoc eſt rõnabile.vñ inqt btũs Tho.in.j.ꝑte
ſũme.q.cxiij.ar.ix.Hõ in ſtatu vite iſtiꝰ ↄſtitutꝰ
eſt quaſi in q̃dã via qua tẽdere debet ad patriã.

In qua qdẽ via ꝑicula multa hoĩ ĩminẽt:tã ab
interioꝛi qꝙ; ab exterioꝛi.ſᷣm illð pſal.cxlj. In via
hac qua abulabã abſcõderũt ſuꝑbi laqueũ mi

hi.Et ideo ſicut hoĩbus ꝑ viã nõ tutã ambulã⸗
tibo dant᷑ cuſtodes ⁊ ductoꝛes:ita ⁊ cuilibʒ hoĩ

qᷓ;diu viatoꝛ eſt cuſtos ãgelus ðputat᷑ ⁊ ductoꝛ

Quãdo aũt iã ad terminũ vie puenerit iam nõ
habebit cuſtodẽ:ſʒ in regno habebit ãgelũ con

regnantẽ.in ĩferno aũt demonẽ puniẽtẽ.hec ille.

Dicit aũt Alex.de al.in.ij.ꝑte ſũme.q.xix.mẽbꝛo
iij.ar.ij.in fine.Angeli exiſtẽtes ĩ celo ſunt cuſto
des hoĩm qͥ ſunt habitatoꝛes terre.Diſtãtia em̃
localis hmõi non impedit qͥn poſſit cognoſcere
ea q̃ agunt᷑ in terra ſᷣm ꝙ accipiũta verbo et᷑no
vel ratiõe ꝑſpicacitatꝭ naturalis pñt etiã cogno
ſcere pñtia que tñ remota ſunt in loco.hec ille.

Et ita exponit᷑ illð ſaluatoꝛis Mat.xviij. Ange
li eoꝝ in celo ſemꝑ vidẽt faciẽ pris mei. Sed tñ

poſſumꝰetiã dicere ꝙ qꝛvbi eſt papa ibi ẽ roma

vt notat Arch.in.c.pñti.de pᷣbẽ.⁊ dig.⁊ in.c.ſcire
vij.q.j.⁊ Inno.in.c.ego em̃.de iureiu.⁊ in.c.qð⸗
cũq;.xxiiij.q.p. Ideo dicũt᷑ ãgeli aiarũ cuſtodes
in celo videre deũ:qꝛ ſemꝑ eũ vidẽt qͥ eſtvbiq;:?ͤ
vbi videt᷑ deꝰ ibi eſt ꝑadiſus.Areſ.q̊ʒ in li.de ſe⸗
cretis ſecretoꝝ ad Alexãdrũ inqͥᷣt. Neſcis ꝙ teſte
Hermogene egregio doctoꝛe duo ſunt ſpũs

.

ſeõꝛũ angeloꝝ muniret᷑ auxilio. Demones eim

autodit.
ſutia
sfactonlt,
do Blccic
ſle. Ouhi
vnuſcſeh
borduco
gliiprtoin
resitergve⸗
Zugigin
n clos chot
cſoiitme
galopidee
roo nobehla
liteztalſo
ſuiineifu⸗
Ncuatanne
gtidamat
Goſärdien
Nobivance
nodss
achabe⸗
iS
lat Aus
Anyclom
ſtolitri
dhor fl
neſca.
beniuolenat
NCdcriteor
ftden
Weghian
1Was
Shnr
zſcad
tes Bnge
fogieam
ſpenacie
larontigux
Mlto ni.
Aotminede
pontq;nfo
losdenc⸗
leſadehe
e Miche
Wßſong
odans
(chenlin
poploy⸗
coderr⸗
ſiquihor
takonge
lü culbe.
pctöͤe
cleuauer
oõ oñt
de ſo on

it tine
h deranin
attake
dhncidi
mänglüi
dihi
rindebnen
dedislri
üs Dug
vwreik
boiimur
ſal ai)
ſupbelocgrin
iar olhzbi
öornt: den
egvrune
Mehr ili
initll.
Aih
raut
1Dlkicucn
ſtogoſen
1 abo.
itci o
ohtll.
ni M
ma Sdni
wrbbiifomn
druci
mgutinc
iiakodn
kichn⸗
asge
ſurß⸗

Foliũ

te cuſtodiũt:quoꝝ vnꝰ ſtat ad dexterã ⁊ aliꝰ ad
ſiniſtrã:cuſtodiẽtes ⁊ ſcientes oꝑa tua ⁊ referẽ⸗
tes factoꝛituo qͥᷣcqͥd feceris. Hoc ſolũ ĩ veritate
dz o Alexãder te trahere ab oĩ ihoneſto oꝑe.hec
ille. Qui hec itellexit ð bono ⁊ malo ãgelo quẽ
vnuſqͥſq; bʒ.vel qꝛ Alexander erat pᷣlatꝰ habe⸗
bat duos angelos bonos cuſtodes.vnũ ꝓ ſe⁊
aliũ ꝓ regimine ſubditoꝛũ:vt dicũt qdaʒ doo
res.iter quos ẽ Fran.de mayro.in qͥdaʒ ſᷣmõe.
Aug. q̊q; in li.ſoliloqoꝛuʒ.c xxix.ait.Facis dñe
angelos tuos ſpũs ſuꝑ me:quibo mãd aſti vt
cuſtodiãt me in oib vijs meis:ne foꝛte offẽdã

ad lapidẽ pedẽ meũ. Hi ſũt cuſtodes ſup mu⸗

ros noue hieruſalẽ ⁊ mõtes in circũitu eiꝰ vigi
lãtes ⁊ cuſtodiẽtes vigilias noctis ſuꝑ gregeʒ
ſuũ:ne qñ rapiat vt leo aias nr̃as ille qtiquus

aduerſariꝰ noſter qͥ q̃ſi leo rugiẽs circũit qrẽés

quẽ deuoꝛet.hec Aug.Et ibidẽe iteꝝ dicit. Ma/⸗
gna ſũt dñe bñficia quibe nos honoꝛaſti:dãs
nobis angelos iĩ miniſteriũ noſtrũ. Deſideras
em̃ nobis qᷣcqͥd celi ambitu continet᷑:⁊ q̃ſi par/⸗
ua eſſẽt hec q ſub celo ſũt addis illa que ſũt ſuꝑ
celũ. Et Bernardꝰ inqͥt. Magna dileccio chari
tat. Quis:qbo:de q̊:?⁊ qd mãdauit.Siqͥdẽ deꝰ
angelis mãdauit.dete homie mãdauit:⁊ vt cu
ſtodiãt te ĩ oĩba vijs tuis mãdauit.Quãtaʒ tibi
dz hoc vᷣbũ ĩferre reuerẽtiã:afferre deuotiõeʒ:et
ↄferre fiduciaʒ: reuerentiã ꝓ pñtia:deuotiõʒ ꝓ
beniuolẽtia:fiduciã ꝓ cuſtodia.hecille.Etideo
ↄſiderãtes ꝙ angelica cuſtodia eſt nob neceſſa⸗
ria ⁊ valde vtilis:qꝛ ꝑ ipſã defẽdimur a malis
⁊ młtiplicamuri bonis.vñ dicere poſſumꝰillð
Tobie. xij.de angelo nos cuſtodiente. Bonis
oĩibo ꝑ eũ repleti ſumꝰ: debemꝰ ipſoꝝ angeloꝝ
pᷣſidia a deo efflagitare cũ ſctã mr̃e eccleſia canẽ
tes.Angelũ pacis michael ad iſtã celitus mitte

rogitamꝰ aulã:nob vt crebꝛo veniẽte creſcãt ꝓ⸗
ſpera cũcta.Angelꝰ foꝛtis gabꝛiel vt hoſtẽ pel⸗
lat antiquũ volitet ab alto ſepiꝰ tẽpluʒ veniẽs

ad iſtð viſere noſtrũ. Angelũ nob medicũ ſalu⸗

cis mitte de celis raphael vt oẽs ſanet egrotos
paritq; nr̃os dirigat actꝰ.Eſt aũt int᷑ alios an⸗
gelos beatꝰ Michael exoꝛãdꝰ cũ eadẽ ſctã mr̃e
ecccdeſia depᷣcãdo ⁊ dicẽdo. Pꝛiceps gloꝛioſiſſi⸗

me Michael archangele:eſto memoꝛ ni i hic et
vbiq;:ſemꝑ pᷣcare ꝓ nob filiũ dei. Ut em ĩ offi
cio eiꝰ can Hicẽ Michael archangelus on⸗

ceps militie angeloꝝ:cuiꝰ honoꝛ pᷣſtat bñficia

popłoꝝ:⁊ oꝛo ꝑducit ad regna celoꝝ.⁊ ibidẽ ð

co ðꝛ. Archangelus Michael pᷣpoſitꝰ paradi/
ſi quẽ ho noꝛificãt ãgeloꝝ ciues. Tertio depu

tat᷑ angelus hoĩ ad remouẽdũ.ſ.ne cadati ma/

lũ culpe.Et bᷣ facit triplicit᷑. Pꝛio increpãdo de

pctõ pᷣterito:vt ab eo hõ recedat.vt patet Judi/⸗
cũ.ij. Ubi cũ angelꝰ filios iſrael increpaſſet ipſi

eleuauerũt vocẽ cũ fletu ⁊c. Scðo eripiendo a

pctõ pñti:vt patet ĩ eductiõe loth ⁊ vxoꝛis eius

de ſodomis. i de pai coſuetudie. Geñ.xix. Ter⸗

xCVII

tio impediẽdo petm̃ futurũ ne fiat. vt patz Nu⸗
meri.xxij.in balaam qͥ ad maledicẽdũ iſrł ꝑgẽs

ab ãgelo ipeditꝰ eſt. Quanto deputat angelꝰ

nobis ad inducẽdũ.ſ.ad bonũ gfe. Et hoc facic

triplicit᷑. Pꝛimo oẽ ipedimentũ ad bonũ remo

uẽdo.vt ptʒ Exo.xij.vbi ãgelꝰ ꝑcuſſit pᷣmogeni⸗

ta egyptioꝝ:qͥ ꝓpłm dei retinebãt ne iret ad ter⸗
rã ꝓmiſſiõis.⁊ ſiceos abire ꝑmiſerunt.Scðo a
pigritia excitãdo.vt patʒ Zach.iiij.vbi ðt pha.
Angelus dñni excitauit me q̃ſi hoĩem qͥ excitat᷑a
ſono.⁊ ad laudãdũ deũ cõmouẽdo dicẽte pſal.
Pꝛeuenef̃t pᷣncipes.i.ãgeli ↄiũcti pſallẽtib.vñ
idẽ ꝓphᷣa inqͥt deo.In coſpectu ageloꝝ pſallã ti
bi:adoꝛabo ad tẽplũ ſctm̃ tuũ ⁊ confiteboꝛ noĩ

tuo.Tertio in via penitẽtie deducẽdo ⁊ reducc

do.vt ptʒ Tobie.v. ⁊.xj.vbi ãgelꝰ duxit Zobiã
Uinto deputant᷑ ãgeli ad iuſtificãadum
q ⁊5ᷓ triplicit. Pꝛimo mouẽdo ad cõtritõ
nẽ. vt pteʒ Judicũ.vj.vbi angelus eduxit
ignẽ de petra.la ſepe de hoĩb dicq angelꝰ edu
xit ignẽ cõtritiõis.⁊ Tobie.xj.vbiad documẽtũ
angeli de felle ꝑ qdð intelligit᷑ ↄtritio:liniuit To
bias patri oculos.ſ.coꝛdis. Scðo purgãdo la
bia ad cõfeſſionẽ.vt ptʒ Eſa.vj.vbi ꝑ angelũ la
bia Eſaie purgant᷑.Tertio gaudẽdo ad ſatiſfa⸗
ctionẽ.Lu.xv.Gaudiũ ẽ ãgelis ſuꝑ vno pccõꝛe
pniam agęẽte.qð etiã hr̃ in.c.qꝛ tua.l.diſ. Sciũt
em̃ hoĩem eſſe factũ ꝓ reꝑandis eoꝝ oꝛdinibꝰ.
de ↄſe. di.j.ꝑc.hi duo.Et iõ exultãt cũ facit pniazʒ:
ꝑ qua appꝛopinq̃t regno celoꝝ. Mat. uij. G
Evxrto deputat᷑ ãgelꝰ ad ꝓtegẽdũ nos.Et
ſ boctripłr. Pꝛimo ptãtẽ demonis refre⸗
nãdo.vt ptꝭ Lobie.viij.vbi ãgelꝰ religa
uit demonẽ in deſto ſuꝑioꝛi.Scðo ↄcupiſcẽtiã
debilitã do.vt ptʒ Geñ.xxxij.vbi angelus tetigit

neruũ femoꝛis Jacob⁊ emarcuit.Tertio mẽo⸗

riã paſſiõis xpᷣi nr̃is mẽtibo impᷣmẽdo:ꝑ quã li

beramur a ðmõio ꝑcutiẽte.vt ptʒ Eʒe.ix.ð ãge⸗

lo ſignãte Thau ſuꝑ frõtes viroꝝ gemẽtiũ.
Septimo deputant᷑ ãgeli ad liberãdũ nos a
tẽptatiõibo tribulatõibo ⁊ inimicis.vñ angelus
dñi Petrũ de carcere eduxit.Act᷑.xij. Ubi etiaʒ
ad còfirmationẽ pᷣdictoꝝ ðꝛ.Erat Petrꝰ in no⸗

cte doꝛmiẽs ĩter duos milites vinctꝰ cathenis
duaby. ⁊ ecce angelꝰ dñi aſtitit ⁊ lumẽ refulſit in
habitaculo carceris.ꝑcuſſoq; latere petri excita

uit eũ dicẽs.Surge velocit᷑.⁊ ceciderũt cathene
de manibo eiꝰ.vñ Petrꝰ liberatꝰ ab ãgelo dixit
Nũcſcio vᷣe qꝛ miſit dñs ãgelũ ſuũ ⁊ eripuit me
de manu herodis ⁊c̃.Et iõ Berñ.ſuꝑ Cañ.ðt.

Quotiẽs guiſſima cernit᷑ ſurgere tẽptatio: ⁊ tri

bulatio vehemẽs iminere:ãgelũ iuoca cuſtodẽ
tuũ adiutoꝛiũ tuũ in oĩbꝰ opoꝛtunitatibo tuis.
In tribulatõe eĩ ñ doꝛmitat ſʒ qñq; ad tꝑs diſ
Imłat.hec ille. In huius aũt ſignũ exdamabat
ãgelꝰ Apoc.vij. Nolite nocere terre ⁊ mari neq;
arboꝛibo. Lerra ſunt pueri nouit᷑ deterra nati:
0oO 2

mare ſüt adoleſcẽtes ⁊ iuuenes ĩ mareocupiſcẽ
ciaꝝ feruidi ⁊ inſtabiles.Arboꝛes ſunt ſenes ĩ
vita ꝓlongati.Oe hoc etiaʒ fructu angelico ait
pflalmiſta ps.xxxiij. Immittit dñs angelũ ĩ cir
cuũitu timẽtiũ eũ ⁊ eripiet eos. Patet hocꝑ exe/⸗
plũ qð ponit᷑ Dañ.vj.vbi ðꝛ ꝙ angelꝰ dñni cõ⸗
duſit oꝛa leonũ ne deuoꝛarẽt Danielẽ:⁊ ꝑ ilud
qð ſcriptũ eſt Gen.xxxij.vbi habet᷑:ꝙ cum Ja/⸗
cob valde timeret Eſau:ãgelos ſibi obuios ha
buit ipſuʒ adiuuare paratos:et ait.Caſtra dei

ſũthec. Heliſeꝰ quoq; ↄfoꝛtãs diſcipulũ ſuũ de

adiutoꝛio ãgeloꝝ ↄ ꝑſecutoꝛes ſuos dixit.No/⸗
li timere:qꝛ plures ſũt nobiſcũ qᷓ; cũ illis.q̃rti
Re. vj. ⁊ vidit diſcipulꝰ eiꝰ exercitũ angeloꝝ in
adiutoꝛiũ eis aſtare. Et ideo illi qͥ habʒ ãgelicũ
adiutoꝛiũ ait ꝓpheta.ps.xc.Suꝑ aſpidẽ ⁊ baſi
liſcũ ambulabis:⁊ ↄculcabis leonẽ ⁊ draconeʒ
Per aſpidẽ em̃ q aurẽ ĩ terrã figit itelligit᷑ aua⸗
ricia ſiue demõ teptãs ð ea.ꝑ baſiliſcũ qͥ habʒvi
ſuʒ venenoſuʒ itelligit᷑ luxuria q̃ aſpectibꝰ inflã
mat᷑ ꝑ leonẽ itelligi᷑ ſuꝑbia.ꝑ draconẽ vo qui
caudã iuoluit itelligit᷑ ↄſuetudo mala:liq; aũt
etiã alij angeli nobis auxiliũ pᷣſtẽt:tñ archãgelꝰ
Michael qͥ hũit ĩ celo viccoꝛiã de lucifero ⁊ ſeq̃
cibo eiꝰ:iuxta illud Apoc.xij.Factũ ẽ pᷣliũ mag⸗
nuũ in celo:Michael ⁊ angeli eiꝰ pᷣliabãtur cuʒ
dracone:⁊ ꝓiectꝰ eſt draco ille magnꝰ ſerpens
antiquꝰ qͥ vocat᷑ diabolꝰ ⁊ ſathanas in terrã:⁊
augeli eiꝰ cũ eo:audacius ſſurgit ð malignos
ſpũs:⁊ nobis victoꝛiã de illis exhibʒ. vñ ſic ab

co liberatꝰ qͥſq; põt dicere illð Dañ.x. Michael

vnꝰ de pᷣncipibo pᷣmis venit in adiutoꝛiũ meuʒ
Huiꝰ aut archangeli adiutoꝛiũ nobis ꝓmitctit
ĩtꝑetribulatõis ⁊ tẽptatõis diabolice Dañ.xij.
vbi ait deꝰ. In tte illo ↄ ſurget Michael pꝛin⸗
ceꝑps magnꝰ: qͥᷣ ſtat ꝓ filijs populi mei vt pᷣliet
cũ dracone.Eſt aũt ſciẽdũ ꝙ ſcũs Michael fu
it pnceps ſinagoge:Dañ.x. Nemo mihi adiu⸗

toꝛ eſt inqͥt angelꝰiudeis)niſi Michael pᷣncepſ

veſter. Sed poſtq; iudea dñm crudſixit:factuſ
eſt pꝛiceps eccleſie. Uñ refert Joſephus ꝙ au/
dite ſunt voces angeloꝛũ dieẽtiũ. Trãſeamꝰ ab
his ſedib. Et ideo ſctã mater eccłia canit. Col⸗
laudamꝰ venerantes oẽs celi milites.ſʒ pᷣcipue
pmatẽ celeſtis exercitus Michaelẽ i vᷣtute con
terẽtẽ zabulõ.Quo cuſtode ꝓcul pelle rex chri⸗

ſte pijſſime om̃e nephas inimici: mũdo coꝛde

⁊ coꝛꝑe:paradiſo reddetuo nos ſola clemẽtia.
Hic eſt eni ille de q̊ iteꝝ canit᷑ ĩ officio eiꝰ. Ma
gna magnalia de Michale archagelo qͥ foꝛtis
in pᷣlio fecit victoꝛiã. Et ĩ miſſa eiuſdẽ etiã roga
mus eũ dicẽtes. Sctẽ michael archãgele defen
de nos ĩ pᷣlio vt nõ ꝑeamus ĩ tremẽdo iudicio.
Alij tñ angelici ſpũs etiã debellãt ꝓ nobis ae⸗
reas ptãtes.Sũt enĩ milites dei de qᷣbo ðꝛ Job
xxv. Nunqͥd eſt numerꝰ militũ eiꝰ.q̃ſi dicat.nõ.
BSicut aũt videmꝰ ꝙ ĩ curia terreſtris regis ſũt

qda milites regẽ aſſociãtes ⁊ coꝛã illo decatan

2 ⸗ .
22
X
.

tes. Alij vo qͥ caſtra ⁊ ciuitates cuſtodiũt.⁊ alij

q hoſtes regis ⁊ amicoꝝ eiꝰ expugnãt.Sici cu
ria regꝭ celeſtis ſũt qͥdã ageli qͥ ipᷣʒʒ regẽ aſſociat

⁊ coꝛã eo decãtãt ſicut cherubin ⁊ ſeraphin.De

qb ðꝛ Eſa.vj.Clamabãt alter ad alterũ.ſctũs:
ſctũs:ſctũs dñs deꝰ ſabaoth.⁊ Jo b.xxxviij.ait
deꝰ. Cũ me laudarẽt ſił aſtra matutina ⁊ iubi⸗
laret oẽs filij dei.Alij vo cuſtodiũt puincias ſiẽ
pᷣncipatꝰ vł ciuicates ac loca ſpãlia:ſicut archã⸗
geli.vł ꝑſonas ſingłares:ſicut ãgeli.iuxta illud
Eſa.lxij.Suꝑ muros tuos hirłm ↄſtitui cuſto
des:tota die ac nocte ñ tacebũt.Alij aut ðᷣmo
nes hoſtes dei? hoĩm amicoꝝ eiꝰ decertat ⁊ pꝛe
liant᷑:atq; ipᷣis hoibo auxiliũ pbẽt. Uñ ad bᷣ ſi⸗
ghificãdũ ðꝛ Exo.xiiij.ꝙ ãgelꝰ dñi pᷣcedebat ca
ſtra filioꝝ iſrł. Pꝛopheta etiã inqͥt deo.plſal.ciij
Qui facis qgelos tuos ſpũs ⁊ miniſtros tuos
ignẽ vrẽtẽ.ſ.ad exurẽdũ ⁊ cruciãdũ ðmões. D
Ctauo deputãt᷑ ãgeli ad miſtrãdũ.iuxta
o illo ad Heb.j. Oẽs ſũt adminiſtratoꝛij
ſpũs in miſteriũ miſſi ꝓpt᷑ eos qͥ heredi⸗
tatẽ capiũt ſalut. Pꝛopt᷑ qð Berñ.in qͥdã ſᷣmo
ne ait.Oñe qͥd eſt hõ qꝛ innotuiſti ei:aut filius
hois qm̃ reputas eũ.Deniq; mitt eivnigenitũ
tuũ:imittis ſpm̃ tuũ:pꝓmitt vultũ tuũ: ⁊ neqͥd
vacet in celeſtib ab oꝑe ſolicitudinis illos etiaʒ
beatos ſpũs ꝓpt nos mittis ĩ miſteriũ nrm. hec
ille.Et iõ qꝛ ãgelꝰ cuilibet nrjm deputatꝰ ſemꝑẽ
nobiſcũ.Ait Berñ.ſuꝑ Cañ. In q̃uis diuerſo⸗

rio:in q̊uis angulo reuerẽtiã exhibe angelo iuo

ne audeas illo pñte qð me pñte nõ auderes.De
bemꝰ etiã diligent᷑ attẽdere ne angelũ nrjſm mał
oꝑibus ad indignatiõʒ ꝓuocemꝰ:ne poſtea ſit
g nos in die moꝛtis:⁊ dicat deo illud Hiere.lj.
Curauimꝰ babylonẽ ⁊ nõ eſt curata. Nibil em
dimittũt ãgeli qð ad nr̃am ptineat ſalutẽ. Se⸗
raphin cĩ oꝑant᷑ ad coꝛdiũ iflãmatiõʒ.vt ptʒ.iiij
Reg.ij.in ãgelis qͥ in curru igneo ⁊ eqͥs igneis

appuerunt Helie. Et Eſa.vj. ait ꝓpha. Uolauit

ad me vnꝰ de ſeraphin. Cherubi oꝑant᷑ ad ſcia⸗
rũ eruditiõeʒ.vt ptʒ Apoc.x.in ãgelo qͥ habebat

manũ ĩ manu.⁊.Apoc xxj.ðᷣt Joßes. Suſtulit
me angelꝰ in ſpũ in mõtẽ magnũ ⁊ altũ ⁊ oñdit

mihi cluitatẽ ſanctã hirm. Et Act.x.hr quõ oge
lus illũiauit ĩ fide coꝛneliũ cẽturionẽ.⁊ Apo.j.c.

pf: ꝙ deꝰ ꝑ angelũ ſuũ reuelauit Apocalipſim

bſᷣuo ſuo Jo hãni.⁊.xviij.c.etiã hr̃ de agelo a cuꝰ
daritate terra illuiata eſt. Angelꝰem ſᷣm diony
ſiũ hʒ vᷣtutẽ illuiatiuã purgatiuã ⁊ ꝑfectiuã.vñ

rõnẽi nobᷣ illuiat:affectõʒ purgat:⁊ mẽoꝛiã ꝑfi⸗
cit acↄfirmat. Apod.iiij.vbi miſit deꝰãgelũ ſuũa

oñdere pſᷣuis ſuis q̃ oꝑtet fieri cito. Lhꝛoni vo

opꝑant᷑ ad iudicij infoꝛmatõʒ. Infoꝛmãt em̃ iu⸗

dices vt leges intelligãt.Vñ ðꝛ Act᷑.viij. Acce⸗

piſtis legẽ in diſpoſitõe angeloꝛũ.⁊ ad Gal.iij.

Lex oꝛdinata fuit ꝑ ãgelũ in manu mediatoꝛis

Dñatões oꝑant᷑ ad ſenſum ſub dñio rõnis ſub

iugationẽ. Unñ Geñxvj.ãgelꝰ dixit Agar vrad

ſtſſuni
bietſdde
flücbade
angch
lebokodl⸗
geliſanoh⸗
Geontfoun
turas deme
o i tbl
Negning
tus ogant
dan r wbi
cpes ſpenu
funtoc mas
atchigene
Zncclopen.
nrioni Kpen
Diclobon
zochautint
Notcha
nicicd
Cplos
duboliat
niltmbite
„
Ach
buoboluori
Goudii toi

ſo Zonücan

ſabond dc
Göarraee
Dusipüigun
ſcocngi
MarNB
taregvet⸗
Gibrgvea
ulidoſinit
Nofuni rr.
ni dun ̃
Uenerdomin
nccbeiͤſeni⸗
litbiſpeid⸗

Peoctäc

rcäangc⸗
Mecoro⸗
igeitapie
nirage
resrekttis
Zungglien⸗
liebqs no
de Beñn
aſcegebij
Moßelnßbn
lntes o⸗⸗
ſicirgg

Vateti
z peze⸗
r Jodm
imanei⸗

wigdn
Mein,tnn ne
ingtden ia

Ninkvsa
dünie.
Wmihriüumn
kuinucnmi
Upinsedand
Beindüfn
Nriſtcaurſtu
Gnn angni
ulümä:n
Woins le
iiſteniinu
ndeputrn
TNbis un
abibeange⸗

enö audere

ungalüſint
m me i
olud e
Cran. ⸗
Atr n
niepmnlv ,
fauti
bes Sotl
i:airidt
i ige
one:B
Palhin
Neige
Panfndoon
itginn,
Ntnioni
ſteiglii
, Tnn
tumuni
674ℳ
digten

Foliũ

dñam ſuã rediretꝛ ſe ei huiliaret. Nirtutes nobᷣ

obſequunt᷑ ad miraculoꝝ oꝑatiõʒ.vt patʒ To⸗

bie.xj.de Raphaele ã gelo qͥ LZobiã illuiauit:et
nos:⁊ oꝛones filioꝝ offerat in ↄſpectu maieſta
tis tue.Et ibidẽ etia dicit.Diligũt nempe ange⸗

filiũ eiꝰa deglutiõe piſcis eripuit.Et Joh.v.ðꝛ
ꝙ angelꝰ dñi ᷣm tꝑs deſcẽdebat ĩ piſcinã ⁊ mo
uebat᷑ aqua ⁊ ſanabat᷑ vnꝰ.⁊ brũs Johes euan
geliſta rogabatꝑ manꝰ angeloꝛũ pcioſos lapi⸗
des reſtaurari.vt in eiꝰlegẽda hr̃. Ptãtes oꝑan

tur ad demonũ ⁊ tẽptationũ repᷣſſionẽ.vt patet

Exo.xiij.vbi ãgelꝰdñi int᷑poſuit ſe int᷑ egyptios

ꝑſequẽtes filios iſrł ⁊ ipᷣm ꝓplłm dei. Pꝛincipa
tus oꝑant᷑ pncipũ⁊ pᷣlatoꝝ inſtructiõʒ.vt patet⸗
Dañ. x.vbi habet᷑ quõ ãgelꝰ dñi iſtruxit tres bᷣn

cipes.ſ.perſaꝝ:grecoꝝ ⁊ iudeoꝝ.Archã geli ope
rant᷑ ad maioꝛũ ſecretoꝝ reuelatiõʒ.vñ GBabꝛiel
archãgelꝰ natiuitatẽ xpᷣivꝰᷣgini nunciauit.Lu.ſj.
Angeli oꝑant᷑ ad ſingulariũ ꝑſonarũ coꝛrobo⸗
rationẽ.vt patz.iij. Reg.xix.vbi angelꝰ poꝛtauit
Helie ſubcinericiũ panẽ ⁊ vas aque:⁊ cõedit et
ãbulauit in foꝛtitudine cibi illiꝰ vſq; ad montẽ
dei oꝛeb. ⁊ Dañ.xiiij.hr̃.ꝙ ãgelꝰminiſtrauit Da
nieli cibũ cũ eſſet in lacu leonũ tollẽs Abacucꝑ
capillos ⁊c̃. Matth.q̊ʒ.iiij.ðꝛ.ꝙ poſt tẽptarõeʒ
diaboli quã dederat xpo acceſſeruũt angeli⁊ mi⸗
niſtrabattiie.
Ono deputant᷑ nobis ãgeli ad ↄſolãdũ
n Iypi em̃ ſunt ↄſolatoꝛes tribulatoꝝ.vñ
Zach.ij.ðt ꝓphᷣa. Angelꝰ loq bat᷑ ĩ mever⸗
ba ↄſolatoꝛia ⁊ bona.Et Zobie.v.dixit angelꝰ.
Gaudiũ ſit tibi foꝛti aio eſto.inꝓximo ẽ vt cure
ris. Annũciauit q̊ʒ ãagelꝰ gaudiũ natiuitat xpᷣi
paſroꝛibo dicẽs Lu.ij.Annũcio vob gaudiũ ma
gnũ.qꝛ natꝰ eſt hodie ſaluatoꝛ mũdi.Et mlłieri⸗
bus anũciauit eiꝰ reſurrectiõʒ di.Nolite timere
ſcio em̃ ꝙ ieſum queritis:ſurrexit nõ eſt hic ⁊c̃.
Mar.vl. Btõ q̊ʒ Frãciſco cũ eẽt nimia infirmi
tate guatꝰ affuit angelꝰ dñi cũ cithara ⁊c.Dañ.
q̃ʒ.iij.hr̃ quõ ãgelꝰ dñi cũ tribus pueris in foꝛ⸗
nacẽ deſcẽdit ⁊ fecit mediũ foꝛnacis q̃ſivẽtũ ro⸗

ris flantẽ. Itẽ Judicũ.vj.angelꝰ cõfoꝛtauit Ge

deonẽ.Dañ.q̊ʒ.ix.hr̃ ꝙ angelꝰ cũ Daniel oꝛaſſʒ
dñmvt dimitteret ſibi ⁊ ꝓpło iſrł pctã apꝑuit ei

angelꝰ cõfoꝛtãs eũ ⁊ dicẽs.Ego veni vt indica⸗

rẽ tibi.ſ.pctã eẽ dimiſſa.qꝛ vir deſiderioꝝ tu es

In eo. ctiã.c.ðꝛ.q; cũ Daniel coꝛruiſſʒ in terrã te
tigit eũ angelꝰdicẽs.Noli timere:pax tibi: foꝛ⸗

tare ⁊ eſto robuſt**. Decimo nobis deputant᷑
ãgeli ad pñtãdũ.vñ Berñ.ſuꝑ Cañ.ðᷣt.Diſcur⸗

rit õgelꝰ mediꝰ inter dilectũ ⁊ dilectã vota offe⸗
rẽs:referẽs dona:excitat iſta:placat illũ.bec ille.
Angeli em̃ deſideria nr̃a offerũt deo.vñ Tobie

72

xij. dixit ãgelꝰ. Qñ oꝛabas cũ lachꝛymis ⁊ ſepe⸗

liebas moꝛtuos obtuli oꝛõeʒ tuã dño.Et ꝓptea

ð : Geñ.xxviij.ꝙ ꝑ ſcalã quãvidit Jacob angeli

aſcẽdebãt⁊ deſcẽdebãt. Quod exponit Fran.de

map. in ᷣmõe de ãgelis di. Angeli aſcẽdũt poꝛ⸗
tantes oꝛõnes nr̃as⁊ bona oꝑa coꝛã deo.⁊ de⸗
ſcẽdũt ad nos myſteria fidei⁊ gre q vidẽt in deo

nob reuelãdo. Ideo Aug.loquẽs deo li.ſolilo⸗
quioꝛũ.c.xxix.dicit. Hi ſunt ciues btẽ ciuitatis
ppetue hieruſalẽ a te miſſi:vt ↄfoꝛtẽt ⁊ moneat

li ciues ſuos:ꝑ quos ſue ruine ſciſſuras iſtau⸗

rari expectãt. Jõq; magna cura ⁊ vigilanti ſtu⸗

dio adſunt nob oibo hoꝛis ⁊ locis:ſuccurrẽtes
⁊ ꝓuidẽtes neceſſitatib noſtris ⁊ ſolicite diſcur
rẽtes iter nos ⁊ te dñe gemitus noſtros ⁊ ſuſpi
ria nr̃a referẽtes ad te:vt ĩpetrẽt nobis facilẽ tue
benignitatis ꝓpitiationẽ.⁊ referãt ad n os deſi⸗
deratã tue gre bñdictionẽ. Ambulãt nobiſcuʒ
in oib vijs nr̃isĩtrant ⁊ exeunt nobiſcum at⸗
tente ↄſiderãtes:qᷓ; pie qᷓ; honeſte ĩ medio pᷣua⸗
ricatiõis ↄuerſemur:quãto ſtudio quãtoq; de
ſiderio queramꝰregnũ tuũ ⁊ iuſticiã eiꝰq̃nto ti
moꝛe ⁊ tremoꝛe ſᷣuiamꝰtibi ⁊ exultemꝰ i leticia
coꝛd nr̃i. Adiuuãt laboꝛãtes:ꝓtegũt qͥ eſcẽtes:
hoꝛtant᷑ pugnãtes:coꝛonãt vincẽtes:cõgaudẽt
gaudẽtibo:ↄpatiunt᷑ patientibo.grandis ẽ eoꝝ
cura de nobis:⁊ magnꝰferuoꝛ dilectionis eoꝝ
erga nos.⁊ hᷣ totũ ꝓpter honoꝛẽ tue inextimabi
lis charitatis qua dilexiſti nos diligũt em̃ q̊s
tu diligꝭ cuſtodiũtq; qͥs tu cuſtodj.hecille. H
MMMdecimo deputant᷑ nobis angeli ad al
v legãdũ ꝓ nobis.iutxta illud Job.xxxiij.
Si fuerit ꝓ eo angelꝰloquẽs vnũ de ſ,
milib vt õnuciet hoĩs eqͥtatẽ miſerebit᷑ eiꝰ. Jõ
Zacha.j.dixit angelꝰ.Oñe exercituũvſq;quo tu
nõ miſereberis hieruſalẽ ⁊ vꝛbiũ iuda qͥb ira ,
tus es.Iſte iã annus ſeptuageſimꝰeſt. E
Vodecimo deputant᷑ nobis angeli ad
d depoꝛtãdũ.ſ.in celũ.iuxta illð Exo.xxiij.
Eeecce mitto angelũ meũ qͥ introducat te
in terrã quã ꝓmiſi pꝛib tuis.⁊ eiuſdẽ li.c.xxxiij.
h ꝙ de dixit. Mittã pᷣcurſoꝛẽ tui angelũ vt eij
ciat cananeũ:⁊ itres terrã fluẽtẽ lac ⁊ mel. Poꝛ
tãt aũt aias valde reuerẽter:vũ dicunt᷑ eas poꝛ
tare nõ ĩ hũeris ſʒ ĩ manib dicẽte ꝓpheta Ps.
xc. In manibo poꝛtabũt te ⁊c̃. Itẽ poꝛcãt diligẽ⸗
ter:qꝛ eas ab oĩib offendicłis cuſtodiũt:⁊ iõ ſe

qtur:ne foꝛte offendas ad lapidẽ ⁊c̃. Itẽ poꝛtãt

gaudenter cũ cãticis ⁊ iubilatiõibo.iuxta illud
Eſa.lv. In leticia egrediemĩ ⁊ ĩ pace deducemĩ:

⁊ mõtes ac colles.il.maioꝛes ⁊ minoꝛes angeli
catabũt coꝛã vob laudẽ. Poꝛtãt q̊ʒ hũiliter:qꝛ
paupꝑes ⁊ abiectoſ nõ ðſpiciũt.vñ Luce.xvj. ðꝛ

Factũ ẽvt moꝛeret᷑ mẽdicꝰ:⁊ poꝛtaret᷑ ab ãgelis
in ſinũ Abꝛahe. Pꝛedicta ãt oĩa ãgeloꝝ miſte/
ria cõpᷣhẽdẽſ Aug.ĩ ſᷣmõe ad heremitas ait. In
ſuꝑnis ſpiritib nõ ſolũ admirabilis dignitas

⁊ dignatio adamabilis ĩuenit᷑:ſʒ tãta glia ẽ:q;

ligua vł coꝛ hũanũ nullatenꝰdicere valet vl co/
gltare. Ipi em̃ deo ſꝑ aſſiſtũt:domeſtici dei ſũt:
celi ciues pncipeſ ꝑadiſi:ſcie magr̃i:doctoꝛes ſa
piẽtie:illũinatoꝛes aiaꝝ cuſtodeſq; oAlare 45
res coꝛpoꝝ.⁊ defenſoꝛes bonoꝝ. Ipᷣi ſũt puin⸗
90%° 3

„ 6

Bermo

ciaꝝ rectoꝛes dignitateſq; nr̃as tam ſpũales qᷓ;

tpales oĩ diligẽtia cuſtodiẽtes. Iẽ ſũtõ fomitẽ
imgates:⁊ ꝓ nob ↄ ö monẽ victoꝛiã obtinẽtes.
Ifßpi ſũt ꝑ qͥs ad fletũ cõtritiõis penitẽtie ⁊ oꝛo⸗/

nis iducimur.ꝑ q̊s ab impedimẽtis ⁊ tribula⸗
cionib liberamur. ꝑ q̊ſnr̃a factavł cogicata ad
celũ hilarit᷑ poꝛtant᷑. Ipᷣi ſũt fres nr̃i qui valde
nos diligũt:noſq; vbiq; iſtruũt:i cũcq nos ꝓte
gũt nr̃m aduẽtũ expectãtes ad celũ:⁊ ſedes pa⸗
radiſi ꝑ nos repleri affectates. Iſti ſũt ſcciſſimi
ſpũs qͥ nob doꝛmiẽtibb adſũt cuſtodes:adſũt
tripudiãteo oꝛãtibo.Quis ꝗ̊ frẽs angeloꝝ mẽo
riai mẽte carebit.qͥs eos nõ diliget:qͥs nõ vene

ret᷑. Iſti ſũt ꝑ q̊s ſuſtẽtamur ꝑ quoſ i mari ⁊ in

terra iuuamur:ꝑ quos freq̃nt᷑ ab ifirmitatibꝰ
libamur:ꝑ q̊s ⁊ a quibe ĩ extremis ĩ fide ſolida
mur:⁊ a maligno ſpũ defenſamur.Et obtenta
victoꝛia ad paradiſũ vł ad purgatoꝛiũ ꝑ eoſdẽ
depoꝛtamur. Et dũ purgamur ſepe nos viſita
re dignant᷑:pꝓmittẽteſ nos ad celeſtẽ ciuitatẽ hie
vuſalẽ igreſſuros:hec ille. Pꝛincipałr aũt arch⸗
angelꝰ Michael ẽ a deo oꝛdinatꝰad ſuſcipien⸗
das aias ð b;̊ ſcho migrãtes. UVñ vt canit ecdłia
dixit illi deꝰ. Archangele michael ↄſtituite pn⸗

cipẽ ſuꝑ oẽs aĩias ſuſcipiẽdas. Itẽ ipᷣe archãge⸗

lus Michael ſᷣm ecclie piccuras:hʒ officiũ põ⸗
derandi aias:de q̃ põderatiõe ðᷣꝛ Pꝛouer.xvj.
Põdꝰ⁊ ſtatera iudicia dei ſũt. Sʒ ve illi cui di
cet illð Dañ.v.Appẽſus es ĩ ſtatera ⁊ iuentꝰes
minꝰ hbñs.ve aũt maiꝰuũli cui dicet. Appẽſus es
⁊c.⁊ iuẽtꝰ es nihil hñs.ſ.meritigaudiũ aũt ma

gnũ erit illi cui dicet. Appẽſus es i ſtatera ⁊ iuẽ⸗

tus es ſac vł młtũ hñs. Miniſtrãt aũt ⁊ ſuiũt
ageli hoibo cũ magna diligẽtia:attẽdẽtes qꝙ di⸗
uina natura aſſociata ẽ hůane in eadẽ ꝑſona:⁊

is hõ eſt frater dei:⁊ honoꝛ qͥ echibet᷑ hoi:in xpʒ
frẽm refundit᷑. Sciunt qͥʒ ipi angeli:ꝙ licet ſint

dignioꝛes hoie ꝓpter nature ſimplicitatẽ:tñ hõ
eſt dignioꝛ ꝓpter aſſumptã a diuinitate bũani⸗
tatẽ:ꝓpter qð hõ magis attinet xpᷣo qᷓ; angelus
Pꝛimo qꝛ deꝰ nõ ſolũ fecit hoiem de ꝓgenie
ſua:qñ eũ ad imaginẽ ſuã creauit ſic ⁊ angelũ:
ſʒ inſuꝑ ſeipᷣm de ꝓgenie hũana fecit qñ verbũ
caro factũ fuit. Maxia qͥ dẽ eẽt homini cuilibet
dignitas ⁊ głia atq; nobilitas ſi ĩpatoꝛ mundi
vł papa de elſe faceret ꝓſapie ⁊ parẽtela. Mul
to aũt maioꝛ nob ẽ gliatio ꝙ de? ſe de nfa fecit

ꝓgenie ⁊ cognatione. Scðo qꝛ angelꝰtm̃ at⸗

cinet xpᷣo ex ꝑte pꝛis qͥ eſt pater xpᷣi ꝑ eternã gña
tionẽ:⁊ angeloꝝ ac hoĩiʒ ꝑ tꝑalẽ creationẽ:ſʒ hõ
attinet xpᷣo etiã ex ꝑte mr̃is:q nõ eſt angelice na
ture ſʒ hũane:ad Hebꝛe.ij.Nuſqᷓ; em̃ angelos
appꝛehẽdit ſʒ ſemẽ abꝛahe. Tercio qꝛ deꝰ cõ⸗

trarxit parentelã cũ angelo ſolũmõ dãdo. Qua⸗

do.ſ.filiã ſuã.i.imaginẽ ei dedit quã etiã hoĩ cõ
eeſſit:ſʒ cũ hoĩe ↄtraxit parẽtelã etiaʒ reſpiẽdo:
qꝛ ſoꝛoꝛẽ e.ſ.alaʒ ronalẽ: ⁊ matrẽ ipᷣꝰ..pũanã
noture

X

ſibi copulauit. Expdicis aut ocludere

poſſũꝰ ꝙ hoĩes dicũt᷑ ãageł maioꝛes inq;tũ hñt

deũ frẽm ſuũ:quẽ ãgeli hñt dñm ⁊ nõ cognatũ
Sʒ ⁊ alia ex cã eos excedũt:qꝛ btitudinẽ hñtin
viſiõe hũanitatis xpᷣi in quã deſiderãt angeliꝓ
ſpicere.j. Petri.ſ.⁊ in ↄtẽplatione diuitatis quã
ageli ſolũ hñt in ↄtẽplatòe diuinitatꝭ. Itẽ qꝛ hbu

mana natura ẽ deificata.nõ aũt ãgelica. Itẽ qꝛ

ipᷣa hũana natura ẽ ſuꝑ oẽs angeloꝝ choꝛos ex
altata.vt ptʒ in hũanitate xpᷣi ⁊ mr̃is eꝰ. Sunt
aũt qgeli maioꝛes hoibo donec ſũt in bac coꝛru

ptibili vita rõne ſue icoꝛruptibilitatꝭ. Uñ Aug.
alt. Quilibʒ ſpũs melioꝛ ẽ q; coꝛruptibile coꝛpꝰ

2 Matth. xj.de Johõne baptiſta inqͥt ſaluatoꝛ
Qui minoꝛ ẽ in regno celoꝝ maioꝛ eſt illo.Et iõ
de hoie loq̃ns Dauid pſal.viij.inqͥt. Minuiſti
eũ paulominꝰab ãgel:gla ⁊ honoꝛe corõaſti eũ
⁊ cõſtituiſti eũ ſuꝑ oꝑa manuũ tuaꝝ.Dicit᷑ em̃
hõã hac vita aliq;to minoꝛ angeł ꝓpt᷑ moꝛtalita

cæ: ſʒ poſt hãc vitã adepta ĩmoꝛtalitate erit com⸗

par ⁊ ſociꝰ ãgeloꝝ.iuxta illð Mat.xxij.c.Erunt
hoies ſicut ageli dei i celo.Et iõ cũ Johes apłs
vellet adoꝛare ã gelũ qͥ ſibi apꝑuerat:ullle ait. Ui

de ne feceris:ↄſeruꝰ em̃ tuꝰ ſum ⁊ fratrũ tuoꝛũ.

vt hr̃ Apoc.xxij.c.Ex qͥbo oĩbus apꝑet bumane
nature excellẽtia ⁊ nobilitas. Itẽ imẽſa dilectio
dei erga aiam rõnalẽ.qꝛ tã excellẽtes ac dignos
miniſtros ei dedit. 2
Ecuũdo oñdit᷑ dilectio dei erga aĩaʒ nraz

troõne redẽptõis.De ꝑditiõe em̃ rei vilis ñ

multũ dolemꝰ:nec ꝓ eiꝰ recuꝑatiõe mul

tũ laboꝛãꝰ. ocõtra aũt ẽ de re pᷣcioſa ⁊ chara.Oꝛ

igit᷑ ineffabilr diligebat deꝰ aiam nf̃am:eã ꝑdi/
ta młtis cruciatibo repauit. Tripłr aũt cogno
ſcitur qñ qͥs diligit rem ꝑditã.Pꝛio qñ nõ aliũ

micttit ſed ſoł ipᷣe eã reqͥ rit. Scðo qñ ad qrẽdũ

illã lõgũ iter facit.Lertio qñ ꝓ ea iueniẽda ⁊ re⸗
habẽda multos laboꝛes ſuſtinet ⁊ młta erogat
O bone ieſutu vidẽs aiam nr̃am ſponſã tus ꝑ
petm̃ ꝑditã ⁊ a regno celoꝝ expulſa:in his trib⸗
actibo amoꝛẽ tuũ erga illam ondiſti. õ em̃ ad
qᷓrendũ eã ãgelos vel archãgelos miſiſti:ſed tu
ipᷣe de celo deſcẽdẽs cũ młtis laboꝛibo ⁊ ſudoꝛi

bus eã q̃ſiſti.O igitur igrata aĩa q̃ creatoꝛi tuo

ſponſoq; tuo amoꝛis vicẽ nõ repẽdis.vade em̃

ad crucẽ ⁊vide redẽptoꝛẽ tuũ ĩ ea ſuſpẽſũ ⁊ toto

coꝛꝑe laniatũ⁊ introga eũ dicẽs.O amãtiſſime
atq; elegãtiſſime iuueis qͥd q̃ris:qͥd facis in h
hoꝛrẽdo patibulo:q̃re tot cruciatꝰ pateris: cur
ſic in altũ aſcẽdiſti.Et ipᷣe rñdebittibi.Ego q̃ro
te aĩa mea ſponſa mea dilecta qꝛ ꝑdita es?⁊ moꝛ
tali vulnere ſauciata. Ego expecto tevt reuertan
ad me creatoꝛẽ tuũ:faccoꝛẽ tuũ:amatoꝛẽ tuũ:et
ſaluatoꝛẽ tuũ.In altũ aſcẽdi vt oẽs me viderẽt
bꝛachia extẽdi vt oẽs ad me veniẽtes ſuauitam
plerarer. Reuertere ́̊ ad me⁊ ego ſuſcipiã te.Et

hocẽ qpd inqt Berñ.in q̊dã ſᷣmõe di. Aſcẽdit in
altũ vt longiꝰ audiret᷑:foꝛtit᷑ clamauit vt nullꝰ
excuſarer: clamoꝛi lachꝛymas addidit vt bõ e

thhſine
eſmii
lolorgetee
fscüͤft⸗
Hoaoben⸗
Much

H
dich
bet
lcte,
jagul

honaicle

Stppben⸗
Ubſczteq
t eb.
Ncde
erBen
wagne
nberart
Prernin
aoid⸗
loyou ſ
giynſan
Mopen
came⸗/
domſuae
Quidtbi
Quiman
Gpenei
eve
Onsno
noſter S

F
auenmn

ſogtäde
gſm

Natki⸗
e dine
ügtlan

ngcloen
WN

Nürnhan

eltr

nnuhln
Nukanctiun

Wlnce DHn
noteariti.
unn idh

gtgenamlen
engtian,
Drmehn
zid a
MarriAtar
dusdrdn
üinändin
lats

daiaiut,
nöcenui
Puuganien
colo ꝛchon
umnfamei
Tnolraüta
Prio gñti
0 adſin
paincnin,
inatmlutg
—
giafi ic̃tl
wiiki
bvnipt Cn
viumine
Nins ecn
uhiiüron
0 mirſine
Eiinsnb
s
Pecd. EG
edncern
weenN
mororinil
bis e n
ars ſoui⸗
oſoſchin
ed e,
mab 1

Ae

Foliũ

cõpateret᷑.hecille. Ut etiã oñderet pᷣcioſitatẽ aĩe

nr̃e:eã młto pᷣcio cõꝑauit.vñn inqᷣtr Paulꝰapls

j.ad Coꝛ.vj.Empti em̃ eſt pᷣcio magno:głifica
te ⁊ poꝛtate deũ in coꝛꝑe vr̃o.Et.j. Petri.j.dicit
Scliẽtes ꝙ nõ coꝛruptibilibo auro vł argẽto re
dẽpti eſtꝭ ſʒ pᷣcoſo ſanguie Jeſu xpᷣi.O inſenſi⸗
bilis aia:o igratiſſimũ genꝰhũanũ:o obſtinati
pctõꝛes::reſpicite ĩ cruce dñm veſtrũ ſanguine
madefactũ:⁊ a capite vſq; ad pedes vulnerib⸗
plenũ:clamatẽq; ⁊ dicentẽ.Sitio. Interroga g̊
illũ o aia deuota:o aĩa tãtũ a ðo dilecta:o aia p
cioſa:⁊ dic ei.Quid ſitꝭ dñe mi.Quid fleſo crea
toꝛ angeloꝝ.plaſmatoꝛ ſcłoꝛũ gaudiũ beatoꝝ.
Et ipᷣe tibi rñdebit.õ habeo ſiti aq̃ vel alteriꝰ
potꝰ:ſʒ ſitio ſalutꝭ tue deſiderio. Sitio te eriꝑe
de ĩiferni ſupplicio:⁊ głoſaʒ te facere ĩ ꝑadiſi pa
lacio:qꝛ te cõꝑaui pᷣcioſo ſãguie meo. Qð ↄſide
rãs qͥdã frater nr̃ vᷣſificatoꝛ i q̃dã ſua epła inqͥt
Heu heu q; ſacro redemit ſanguine xpᷣs.Noli
noli anime pꝛoditoꝛ eſſe tue.Et ideo curã illiuſ
habe Luce. x.
t Ercia rõ q̃ oñdit᷑ ſingularis erga aiam
nr̃am dei dilectio ðꝛ glificatiõis. Se/
cũdũ em̃ Greg.iĩ omelia paſcali. Pꝛobatio dile
ctiõis exhibitio ẽ oꝑis.Et ille qͥ aliquẽ coꝛdialr

diligit ei pᷣcioſa ⁊ magni valoꝛ dona largit᷑.Ex

q̃ cognoſcit̃ qᷓntũ deꝰ diligat aiaʒ:cui ĩeffabilia
bona i celeſti głia tribuit.De q̊ amoꝛ ĩdicio tã⸗
git ꝓpheta dicẽs Eſa.lxiiij. Oculꝰnon vidit deꝰ

abſq; te q̃ pᷣꝑaſti expecantibo te.Et.j.ad Coꝛ.ij.

ait Paulꝰ.Nec oculꝰvidit:nec auris audiuit:
nec ĩ coꝛ hoĩs aſcẽdit:q pᷣparauit deꝰdiligẽtib⸗
ſe.? Berñ.in qdã ſᷣmõe ait. Merces aiaꝝ tam
magna eſt ꝙ nõ pᷣt mẽſurari:tã młta ꝙ nõ põt
nũerari:tã copioſa ꝙnõ pᷣt finiri:tã pᷣcioſa ꝙ nõ
pᷣt extimari.Et iõ in li.ð gaudijs paradiſi excla
mãs idẽ ait.c.iij.O aia iſignita dei imagine:de
coꝛata ſiłitudine:deſpõſata fide:ſpe dotata:re⸗
dẽpta ſanguie:deputata cũ angelis:capax veri
tatis:heres bonitatis:rõnis ꝑticeps:quid tibi
cũ carne.Quidã etiã nr̃ frater vᷣſificatoꝛ in qua
dam ſua epiſtola inqut.
Quid tibi terrenis his cum pereuntib inquã.
Quẽ manet in ſuperis vita beata choꝛis.
Sperne igit᷑ fictos mundi fallacis honoꝛes.
Elige quas nũqᷓ; perdere poſſis opes.
Quas nobis elargiri dignetur miſericoꝛs deꝰ
noſter. Amen. M

Feria ſcðᷣa poſt dñicaʒ in ramis palmaꝝ de
aduentu antirßi ſermo vndecimus. OO

Wis eſt oalnu⸗
Emeus Eſa.l.
q ⁊ in epla occurrẽtis ferie. Quia ĩ
ſuꝑioꝛi ſᷣmone dedarauimꝰ quõ
aĩa quelibet hʒ angelũ ad ſui cu⸗
ſtodiã deputatũ:nõ imerito q̃ri pᷣt. Nunqd ad

uerſariꝰ rpᷣi antipᷣs hẽbit ⁊ ipᷣe angelũ bonũ ſui

C

cuſtodẽ. Ad quã dubitationẽ rñdet Alex.de ał
in.j.ꝑte ſũme ĩ tract᷑.de aia.⁊btũs Tho.in.ij.di.
xj.ar.iij.⁊ in.j.ꝑte ſũme.q.cxiij.ar.iiij.ꝙ etiã ipſe
neqᷣ ſſumꝰ antixpᷣs angelũ bonuʒ bhabebit.Cuiꝰ
rõ eſt. Quia lex cõis ꝓpter vnũ murari nõ debet.
⁊ in hoc eiꝰpena iuſtioꝛ apꝑebit.qꝛ beneficia to
ti hũane nature puiſa nõ accepit vt debuit. Nõ
tñ erit oĩno fruſtra ãgeli cuſtodia:qꝛ ⁊ ſi ad bo
nũ nõ cõuertet᷑:tñ a multis malis ceſſabit rerra
ctus ab ãgelo cuſtode. vt etiã ðt Tho.in ſũma
theologice vᷣitatis.Dicit tñ Petrꝰ aure.in.ij.dt.
xj.qꝙ qñ ita obſtinabit᷑ in malo ꝙ dicet ſe eẽ den
tũc deſeret eũ ã gelꝰ ⁊ ex toto nõ habebit eũ poſt
modũ ad cuſtodiã:ſed ad accuſatiõeʒ dicet ũlð
Eſa.lj.Curauimꝰbabylonẽ ⁊ nõ eſt ſanata.dere
linquamꝰ eã.Et in hoc ſenſu intelligi pot illud
Damaſceni in qͥdã ſᷣmone dicẽtis. Antixpᷣs ca⸗
rebit ãgelico pᷣſidio.De quo ãtixpᷣo qͥnq; cõſide
ratões in pñti ᷣmõe faciemꝰ. Pꝛima dicet᷑ pnũ
ciatiõis.Scða nomiatiõis. Lertia ſignatiõis.
Quarta ꝑſecutiõis.Quinta vᷣo appellabit᷑ fini
Pars pᷣma de pꝛenũciatiõe antixpᷣi.
Ic multa pꝛetmitto de quibo diffuſe
h tractauit mgr̃ Radulphꝰ oꝛdis nr̃i
in lib.queʒ edidit de antixpᷣo.⁊ frater
Miicolaꝰ rectoꝛ argẽtine oꝛdinis pᷣdi
catoꝛũ in tract᷑.de aduẽtu xpᷣi ⁊ antixpᷣi.et frater
Hugo caſtri noui in lib.de antixpᷣo qui incipit
Nõ ſum ꝓpba nec filiꝰꝓphe.O mitto etiã płima

q ſcripſit magr̃ Johes de viterbio oꝛdinis pᷣdi

catoꝝ in libᷣ.de futuris xpᷣianoꝝ triũphis:in q̊
nitit᷑ ꝓbare ꝙ ãtixpᷣs de quo locuti ſunt ſctĩ:iaʒ
venit ⁊ moꝛtuꝰ eſt:et ꝙ fuit machumech.CLuiꝰ
opinio nõ eſt vera in hac ꝑte.Oꝛ vt infravidebi
tur antixpᷣus negabit aliquẽ eſſe deũ pᷣter ſe:nec
volet aliquẽ aliũ adoꝛarip deo. Ipᷣe aũt machu
mech lʒ fuerit diabolicꝰ ⁊ ſceleratiſſimꝰ:tñ non
dixit ſe eſſe deũ ſed dei nũciũ nec ꝓhibuit deum
celi adoꝛari:imo ipᷣe euʒ adoꝛauit:⁊ in lege ſua
adoꝛari pᷣcepit ac oꝛões illi fieri qtidie. Itẽ lʒ di
xerit xpᷣm nõ eẽ deũ tñ ↄfeſſus eſt eũ fuiſſe hoĩeʒ
ſctm̃ ⁊ ſpũſſcti oꝑatõe ↄceptũ.vt ptʒꝭ in alchoꝛa⸗
no lege eiꝰ:in qua młtaotinent᷑ de eo q̃ nllo mõ
pñt cõpetere ãtixpᷣo.Huiꝰ etiã erroꝭ demõſtra

tur magnitudo ex eo ꝙ ſᷣm dictũ ſaluatoꝛis tẽ

pus ãtixpᷣi ꝑuo tꝑe durabit.vñ ait Mat.xxiiij.
Niſi bꝛeuiati fuiſſẽt dies illi:nõ fieret ſalua oĩs
caro:ſʒ ꝓpter electos bꝛeuiabunt᷑. Tẽpꝰ aũt ma
chumetice ſecte iã durauit ꝑ octingentos ãnos.
Pꝛedicte q̊q; opiniõis falſitas meliꝰ patebit ex
ifra dicẽdis. Pꝛo declaratiõe aũt pᷣme pꝑtis nr̃i
ſᷣmõis ẽ ſciẽdũ:q aduẽtꝰ antixpᷣi młtimode eſt
pᷣnũdatꝰ.Et pᷣmo in ſacra ſcötura: q̃ in aliquo
falſa eẽ nõ põt:⁊ de cuiꝰ dictis nullatenꝰeſt du⸗
bitãdũ.c.qͥs neſciat.ix.di.Unde Job.xxj.ðꝛ.In
die ꝑditiõis ſᷣuat᷑ malꝰ⁊ ad diẽ furoꝛis addu⸗

cet. Et loquit᷑ de ãtixpᷣo vt exponit Gꝛeg. in mo

00° ₰4

R

Bermo

ral. Itẽ Eſe a. xj. loquẽs ꝓPpba multa de xpᷣo ⁊ de

vtutibo eiꝰ.ſubdit.Et ſpũ labioꝛũ ſuoꝛũ interfi

ciet impiũ.i.antixpᷣm.vt exponit glo. Jõ Paulꝰ

ij. ad The.ij. ait. Reuelabit᷑ ule iniquꝰ quẽ do

minꝰ ieſus intficiet ſpũ oꝛis ſui:⁊ deſtruet illu⸗

ſtraciõe aduẽtꝰ ſui.Dañn.qͥ q;.vij.c.poſtqᷓ; deſcri⸗

pſit ꝓ haviſionẽ quã habuerat de diuerſis be⸗
ſtijs maxie de qᷓrta que habebat decẽ coꝛnua:ꝑ
quã ſignificat᷑ romanũ imꝑiũ:ſub q̊ ſunt deceʒ
pncipalia regna.ſubiungit.Et ecce coꝛnu aliud
ꝑuũ oꝛtũ eſt de medio eoꝛũ:⁊ tria de coꝛnibo pᷣ/⸗
mis euulſa ſunt a facie eiꝰ.Et ecce oculi q̃ſi ocłi
hoĩs erãt in coꝛnu iſto:⁊ os loquẽs ingẽtia.hec
ibi. Que vᷣba exponens męgr̃ alber.alemanꝰin
poſtilla ſuꝑ Dan.ait. In his vbis deſcribit᷑ ini⸗
qtas ãcixpᷣi:ibi.Et ecce coꝛnu alið Et bñ alið:qꝛ
adulterinũ.Bñ alið.ſ.ab oĩ bono.vbi glo.intł.
ðᷣt.Nõ putemꝰ ãtixpᷣm qͥ deſignat᷑ ꝑ coꝛnu ꝑuũ

demonẽ eſſe:ſed vnũ de hoĩibo in quo ſathanas

habitabit.⁊ ſubdit paruũ.ſ.ſimłatõe hũilitatis
MNicolaꝰ aũt de lyra ſuper Dañ.exponit dicẽs.
Et ecce coꝛnu aliud ꝑuũ oꝛtũ eſt.i.aãtixpᷣs: qͥ erit
ꝑuus q;tũ ad ptãtẽ in pᷣncipio:ſʒ poſtea creſcet
diaboli adiutoꝛio.Uel paruũ duratiõe:qꝛ ꝑuo
cꝑe durabit regnũ eiꝰ. Uel ʒ glo.coꝛnu paruuʒ
ðꝛ:qꝛ ſurget de gẽte qͥ tũc erit modica vilis ⁊ de
ſpecta.ſ.de tribu Dan. Nulla em̃ eſt gẽs magis
vilis ⁊ abiecta qᷓ; hebꝛea q̃ eſt puata decoꝛe re⸗
lo ⁊ ſacerdotio.vt teſta?᷑ Paulꝰ ad Heb.vij.et
F etiã in.c.trãſlato.de cõſti. Itẽ eſt vaga ⁊ inſta
bilis:qð ei euenit ꝓpt᷑ pctã. Lreñ.jſ. Pctm̃ pec⸗
cauit hirm:ꝓprea inſtabilis facta eſt. Et iõ hec
beſtia antixpᷣs ðꝛ Apod.xiij.aſcẽdere de mari.i.
de hebꝛea natiõe q̃ eſt iſtabilis q̃ſi mare.Et pᷣdi
cte expoſitiões ꝓbant᷑ ꝑ illud qð hr̃ Dañ.xj.vbi
ðꝛ.Et ſtabit in loco eiꝰ viliſſimꝰ ⁊ indignꝰ deco
re regio.veniet clã ⁊ obtinebit regnũ in fraudu⸗
læẽtia:⁊ in paucis diebꝰ ↄteret᷑. QD½

. „*

Eqͥtur/ ꝓphetia Dañ.vij

crxponit.⁊ Hiero.ibidẽ ðt.Qꝛ ãtixpᷣs tres
reges de decẽ pñtia ⁊ eminẽtia ſue ptãtis hũilia
bit.ſ.regẽ Affrice:Egypti:⁊ ethiopie.qͥ bꝛ int᷑fectꝭ⸗
ſeptẽ alij reges victoꝛi colla ſubmittẽt. Seqͥtur
ꝓphetia.Et ecce oculi q̃ſi oculi hoĩs erãt ĩ coꝛnu
iſto. Qð exponẽs Alb.vbi S ðt. Hi oculi ſignifi
cãt aſtutiã ⁊ puidẽtiã hũanã ac diabolicã q erit

in ãtixpᷣo.iuxta illð Ecci.xx. Oculi eiꝰ ſeptempli

ces ſunt.Qꝛ intẽtio ãtixpᷣi erit multiplex ⁊ varia
3 rxpᷣm ⁊ fideles eiꝰ.Nicolaꝰ vo de ly.vbi S.ait.
Et ecce oculi q̃ſi oculi hoĩs erãt ĩ coꝛnu iſto.q̃ſi
diceret.Lʒ ãtixpᷣs faciet tãta mirabilia vt ab ali⸗
quib credat᷑ deꝰ:tñ erit hõ purꝰ.Seqͥtur in ꝓ⸗
phetia.Et os loquẽs ingẽtia.QOð exponit alb.
vbi g dicẽs.i.ſuꝑbia ↄ deũ ⁊ ſctõs eiꝰ:cõtra illð
pſal.lxxiiij. Nolite extollere in altuʒ coꝛnu vrjm:

nolite loqͥ aduerſus deũ iniqͥtatẽ. CR aũt hec ꝓ⸗

phetia loq̃tur de ãtixpᷣo ptʒ.qꝛ ĩmediate poſt pᷣ⸗

dica vᷣba ſubdit ꝙ poſt bec vidit filiuʒ boĩs.i.

. vij. Ettria de coꝛni
bus pᷣmis euulſa ſũt a facie eiꝰ.Qð glo.

X

xpᷣmveniẽtẽ in nubib celi ad iudicãdũ oꝛbẽ.Ec
intfecta ẽ beſtia illa hoꝛribilis.ſ.ãtixpᷣs.De hac
aũt expoſitiõe nõ eſt dubitãdũ.Nã in eodẽ.c.ðt
Daniel ꝙ ð hac viſiõe hoꝛruit ſpũs eiꝰ: ⁊ territꝰ
introgauit vnũ de aſtãtiboſ.ãgelis:qͥd dicta vi
ſio ſignificaret. maxiĩe de q̃rta beſtia.⁊ de illo
coꝛnuvlcimo añ qð ceciderat tria coꝛnua:⁊ ba⸗
bebat os loqns grandia:⁊ maiꝰ erat oibꝰ:⁊ fa
ciebat bellũ aduerſus ſctõs:⁊ pᷣualebat eis do⸗
necveniret iudiciũ ꝑ qð ſcti obtinuerũt regnuʒ.
Et rñdit angelꝰ.Beſtia q̃rta erit regnũ quartũ
in tra qð maiꝰ erit oibus regnis. Et deuoꝛabit

vniuerſã terrã ⁊ cõculcabit ⁊ cõminuet eã.Que

vba expõit Nicolaꝰ de ly. vbi S.de regno roma
no:qð ab oĩbus regnũ qrtũ appellat: ⁊ vniuer
ſi oꝛbis imꝑiũ obtinuit.Seqͥtur aũt ãgelus in

pᷣdicta declaratõe. Poꝛro decẽ coꝛnua ipᷣius re
gni decẽ reges erũt. Qð exponit Nicolaꝰ de ly.
vbi S.dicẽs.qꝙ tꝑe quo veniet ãtixpᷣs nõ obtine
bit vnus ſolꝰimꝑiũ romanũ qð dñat᷑ toti oꝛbi
ſed decẽ reges pncipales ĩ oꝛbe dñatiõeʒ hñtes.

Seqtur qͥʒ angelꝰ in declaratiõe.Et aliꝰ cõſur⸗

get poſt eos:⁊ipᷣe potẽtioꝛ erit pꝛioꝛibo.i.ãtixps
vt exponit Nico.de ly.vbi g. Et tres reges humi
liabit. vbi idẽ Nicolaꝰ ait.Oꝛ rex affrice:egypti:
⁊ ethio pie ſubijcient᷑ ĩ pꝛimis ãtixpᷣo.vt etia e/

poſuit ſupᷣ btũs Hiero. Seqᷣtur inſuꝑ ãgelus
in declaratiõe. Et 'mões excelſum loquet.i.
deũ pᷣm glo. Et ſctõs altiſſi

Malachie vlt. Ecce ego mittã vo bis heliã phe
tã añqᷓ; veniat dies dni magnꝰ.Et cõuertet coꝛ
patꝝ ad filios:⁊ coꝛ filioꝛũ ad pꝛẽs coꝝ.De eiꝰ

g̊ʒ aduetu 7 ãtixp̃ʒʒ h Mat.xvij.vbi ðꝛ. Heliaſ
qdẽ vẽturꝰ eſt ⁊ reſtituet oĩa.⁊ idẽ etiã h Mar.
ix.De Enoch ãt hr̃ Ecci.xliiij.vbi ðꝛ.Enoch pla
cuit deo ⁊ trãſlatꝰeſt ĩ ꝑpadiſumvt det gentib ſa

piẽtiã. Eſt aũt hic notãdũ ꝙ lʒ ãtixpᷣs occidet ſã

ctos ⁊ tot mala faciet:tñ in aio ſuo cõfundet᷑ tri

plicit᷑. Pꝛimo ex ſctõꝝ patiẽtia? ſuppoꝛtatione
Ipᷣos em̃ deꝰ foꝛtit᷑ interiꝰↄfoꝛtabit.in qrũ ꝑſo
na ait Ps deo. Scðõm mltitudinẽ doloꝝ meo⸗
rũ in coꝛde meo ↄſolatões tue letificauerũt aiaʒ

meã. Scðdo enoch ⁊ helie pᷣdicatõe ⁊ diſputatõe
De quibo ðꝛ Apoc.xj.ꝙ habebunt ptãteʒ ſuper
aquas.i.ſcpturas diuinas itelligẽdas ⁊ decla⸗
rãdas. Uñ tãta ſubtilitate ⁊ ſapia pᷣdicabũt
ↄuertẽt płimos ad tolerãdũ martyriũ ꝓ xpᷣo:⁊

gtixpᷣm ita confutabũr ꝙ eis nõ poterit rñdere.

Alit em̃ dñs Lu.xxj.Dabovob os ⁊ ſapiam cui

nõ poter̃t rñdere oẽs aduerſarij vi. Tertio ↄfũ
deliboy reſurrectõe.Nã vt hr̃ Apoc.xj. Po ſtq;
ãtixpᷣs intfici fecerit Enoch ⁊ Heliã faciet ꝓijci
coꝛꝑa eoꝝ in platea ciuitatꝭ hirim ⁊ nõ ſinet ea

ſepeliri. QOð fiet deo ſic ꝑmnittẽte ad maioꝛẽ ipᷣiꝰ

ãtixpᷣi ↄfuſionẽ.qꝛ vt ibidẽ ðꝛ.Tertia die reſur⸗

gẽt a moꝛtuis ĩmoꝛtales ⁊ ĩpaſſibiles:⁊ vidẽti/

bns eos iimicis ipoꝝ aſcẽdet in celũ. Pꝛedios

. mi conteret. Glo. Oꝛ
electos dei maxie pſequet᷑. Et int᷑ alios intficiet
Enoch ⁊ Heliã.De cuiꝰ belie miſſiõe ait deus

unmgl
ſcai
Tiukt
ad dtna/
Lorrcuol⸗
Ericot
Hiduo/
Toroꝛlt
öfundel
Ftſinol
Bctupol
Etſvam
Atllijinn
Gurgere
E
(ain
t

taulrüdiun
igc An
rddan
üponen
Vaden
Pleonn
widlo⸗⸗
Gporid
oſenal
ſeochlbeh
uſacnfi
lltinge a
lcoluuse
morientat
Ommvoq;⸗
ſorideünith
ncicchd
nulſnom
iügeuer
tugpyiſt
ſttss
niucesfa
Fiqadoen
ſgogoſcns
Uurhscritca
Naholiarb
bonbitfonn
ſaſicclgte
Wlagein
ſchien
koore
tgüͤſtu
infidern
dolsin
?miraa
bit. Bio
mo. Se
Qberp
atudina
nap n
gaga
Göne

nacnnee

8
N

.
1

rihzeni an
iiman
Ndinibin
mie SA
giadläng

menge

miffum
Sinhe ui⸗
Nur nugis
ralſum bork,
icontaa0
int alios iir
emiſſtöeni
ivobis bein
. Etcders
Apis r e
xdide
norN
Hitis
Hircincin
nnperoe
Gendentile
unidr
mfaumii;
Getbipaud⸗
nt int he

u Ciabir

honnt ic
s ſahiunt
i Lm,
oen P,
Naiiſt/
1A nut/
la,i

i

re
uminri e
Nsdeſon
Pmraüirieleg
lonne önee
t ſicp N.

Foliũ

aũt tangit quidã frater noſter vſificatoꝛ dicẽs.

Lũc aũt plures xpᷣi ꝓ noĩe moꝛtẽ.

Et mala flagrabũt dãnaq; cũcta pati. gthocq̃

ad pmã ↄfuſionẽ. De duabo vo alijs ſubdit

Terreus interea paradiſus mittet Helis:

Exriet atq; enoch inclitꝰ ille comes.
Hi duo ↄuertẽt ſacci velamine tecti
Hatoꝛũ ad patres coꝛda benigna ſuos.
Cõfundẽt libero antichꝛiſti dogmata vulcu
Et ſimul inſanã quã dabit ille fidẽ
Beſtia poſt trinos hos perdi ĩimaniter änos
Et ſua mãdabit coꝛpoꝛa dãda feris
Aſt illũ innumeris ꝓpłis cernẽtibw ambo
Surgẽtes pariter regna beata pattt. R
Equit᷑ q̊ʒ ãgelꝰ i declaratõe viſiõis pᷣdi⸗
cte.⁊ putabit ꝙ poſſit mutare leges ⁊ tꝑa
id eſt ſᷣm Mico.de ly.vbi S.modũ viuẽdi
⁊ cultũ diuinũ quẽ ſibi q̃ret vſurpare. Seqͥtur
ãgelꝰ.Et tradẽtur ſcti in manu eiꝰ vſq; adtꝑs ⁊

tꝑa:⁊ dimidiũ tꝑis donec iudiciũ veniat ⁊ aufe

rat᷑ potẽtia eiꝰ ⁊ ↄterat᷑ ⁊ diſꝑeat. Qð exponens

Alb.alemanꝰ.vbi S.⁊ Nico.de ly.ibidẽ dicũt ꝙ

ꝑſecutio ãtixpᷣi durabit ſolũ ꝑ tres ãnos cũ di⸗

midio.Qui tñ ãni ſᷣm Nico.de ly.Dañ.xij.n ſũt
cõputãdi ab eo tꝑe q̊ ſe ð mõſtrare ĩcipiet ⁊ aliq̃̊i

ad ſe trahere.ſed a tꝑe q̊ iã adepta magna ptãte
ſe exhibebit adoꝛãdũ ꝓ deo:⁊ faciet ceſſare diui
na ſacrificia.qꝛ ðꝛ Dañ.xij.ꝙ a tꝑe q̊ ablatũ fue
rit iuge.ſacrificiũ:⁊ poſita fueritĩ tẽplo aboĩatõ
deſolatõis erũt dies. Mccxc ⁊c.Et pꝰipᷣiãtixpᷣi
moꝛtẽ erit cito vniuerſale iudicũ.vt ĩfravidebit᷑.
OQcauo q̊ʒ Dañ.c.Cũ vidiſſʒ ipᷣe Daniel aliã vi
ſionẽ de ãtixpᷣo:⁊ deſideraret ea ĩtelligere: appa

ruit ei ãgelꝰ di.Ego oñdã tibi q̃ futura ſunt in

nouiſſimo maledictiõis qñ habebit tꝑs finem

ſuũ cũ creuerit iniqͥtates.glo. Id ẽ:ivltimis die

bus in qͥb iſtabũt tꝑa ꝑiculoſa ⁊ hoĩes erũt ꝑ⸗
uerſioꝛes.vt ðᷣt apłus.j.ad Thimo.iij.cõſurget
rex ipudẽs facie.Ubi MNico.de ly.exponit.i.anti⸗
xpᷣs q ad oẽ malũ erit iuerecũdꝰ.Seqᷣt᷑. Et intel

ligẽs ꝓpoſitiões.Qð glo. Nicolai exponit di. ꝙ
ãtixpᷣs erit callidiſſimꝰingenio nat᷑ali ⁊ auxilio

diaboli:qꝛ hẽbit diabolũ pᷣncipẽ.Seqᷣt.Et ro⸗
boꝛabit᷑ foꝛtitudo eiꝰ:ſʒ nõ i virib ſuis.Qõð glo
ſa Nicolai exponit.Qꝛ nõ in vᷣtute ꝓpꝛia ſʒ dia⸗
bolica ptãte ⁊ arte mirabilia oꝑabit᷑.Seqͥt᷑. Et
ſupᷣ qᷓ; credi põtvniuerſa vaſtabit ⁊ pſperabit᷑⁊
faciet ⁊ int᷑ficiet robuſtos ⁊ ꝓplłʒ ſcõꝝ ſᷣm volũ
tatẽ ſuã. Glo.Qꝛ eos int᷑fici faciet qͥ erũt foꝛtes
in fide⁊ nolũt eũ adoꝛare.Sequit᷑.Et dirigetur
dolꝰ i manu eiꝰ.Glo.Qꝛ mltos falſis poꝛtẽtis
⁊ miracuł ſeducet.Seqͥt. Et coꝛ ſuũ magnifica
bit.Glo.dicẽs illud Eſa.xiiij. Siłis ero altiſſi⸗
mo.Seqᷣ?. Et in copia rerũ oĩʒ occidet plimos
Oðõ exponit Nico.de ly.Oꝛ ꝑ foꝛtitudinẽ ⁊ mul
titudinẽ militũ:⁊ abũdãtiã theſauroꝝ atq; di⸗
nitiaꝝ nat᷑aliũ ⁊ artificialiũ ad cultũ ſuũ mul⸗

—

tos adducet ⁊ ↄſeqnt᷑ ad eternã moꝛtẽ. Sequi

Etã pᷣncipẽ pᷣncipu coſurget. Gloſa. Ideſt deũ.

————— ð

Quia in tẽplo dei ſedebit tanqᷓ; deꝰeẽt ſe adoꝛa
ri faciẽs.Seqͥtur.Et ſine manu cõteret᷑. Gloſa.
Quia dñs Jeſus eum interficiet ſpiritu oꝛis
ſui:vt ſupꝛa dictum eeet. S
vV dedcimo etiã eiuſdẽ li.c.dic Daniel.ꝙ
appꝑuit ei angelꝰqͥ reuelauit ſibi vẽtura
in nouiſſimis diebo. Inter alia dicẽs infraſcri⸗
pta vᷣba q̃ exponunt᷑ a doctoꝛibo de antixpo di.
Et tũc eleuabit᷑ rex:⁊ faciet iuxtavolũtatẽ ſuam.

Et magnificabit᷑ aduerſus oẽm deũ ⁊ aduerſꝰ

deũ deoꝝ loquet᷑ magnifica:⁊ deũ patrũ ſuoꝝ
nõ reputabit.Gloſa. Ideſt deũ hebꝛeoꝛũ a qͥbꝰ
deſcẽdet. Seqͥᷣtur.Et eritin cõcupiſcẽtijs mulie
rũ. Ubi dicit Nico.de lira ꝙ antixpᷣs erit valde
luxurioſus licet ſimulabit ſe eẽ caſtũ. Seqᷣtur.
Nec q̃nq; deoꝝ curabit:ſʒ aduerſꝰvniuerſa cõ
ſurget.Deũ aũt maoʒim in loco ſuo venerabit᷑
auro ⁊ argẽto ⁊ lapide pᷣcioſo:vt muniat mao⸗

zim. vbi lico.de lira ait ꝙ licet antixpᷣs palã ſe

faciet adoꝛari ꝓ ðo:tñ in aliq̊ loco pᷣuato ado⸗
rabit ipᷣe demonẽ ſuũ cuiꝰpoteſtate ⁊ pᷣſidio at⸗
q; adiutoꝛio faciet ꝓdigia. Qui demon appel⸗
labit᷑ maoʒim. Maoʒ em̃ ĩterpᷣtat᷑ pᷣſidiũ vł ha
bitaculũ foꝛtitudinis.Et iĩ illo loco ponet anti⸗
xpᷣs theſauros ſuos:ac ibi cõſᷣuabit tãqᷓ; i foꝛti
pᷣſidio.Seqͥtur angelꝰ.Et młtiplicabit głiam:
⁊ dabit eis ptãtem in miłtis:⁊ terrã diuidet gra
tuito.ſ.antixpᷣs cultoꝛibo ſuis.De hac etiã peſſi
ma beſtia antixpᷣo loqͥᷣtur Jo h̊.apłs ſue.j.cano
nice.c.ij.di. Filioli nouiſſima hoꝛa eſt:⁊ ſic au⸗
diſtis anxpᷣs veniet.Sctũs q̊ʒ Methodiꝰquẽ
cõmẽdat Hiero.in ꝓlo.ſuꝑ Dañ.de qͥ etiã me⸗
minit mgjr hiſtoꝛie ſcolaſtice.c.iiij.ſup Geneſiʒ
de antixpᷣo ita dic ĩ li.de pᷣmis ⁊ nouiſſimis tẽ⸗
poꝛibo. Ueniert filiꝰꝑditõis qͥ ðᷣꝛ antixpᷣs.Et pu
tãs ꝙ ſit deꝰ exaltabit coꝛnua ſua nimis.Et Da
maſcenꝰli.iiij.ſen.ſuaꝝ ait.Decet ſcire qm̃ oꝑtet
antixpᷣmvenire.⁊ Aug.xx.ð ciui.dei.c.xix.iquit
Nõ veniet adviuos ⁊ moꝛtuos iudicãdoſxpᷣs:
niſi pᷣus venerit ad ſeducẽdos in aia moꝛtuos
aduerſariꝰeiꝰantixpᷣs.hec ille.Oicit autẽ Nico.
de lira ſuꝑ Dañ.xj.ꝙ oẽs qͥ ꝑſecuti ſunt ſinago
gã vłtẽplũ ði fuerũt figura antixpᷣi:ſicẽ Anthio
chus:de qͥ hr.j.¶ DHacha.j.Et ſiłr tiranni ꝑſeqn
tes eccłiaʒ.vt dicẽ Aug.xx.ð ciui.dei.ð Nerone.
2 oẽs heretici vt dicit Nico.de lira ſuper pᷣmaʒ
eplam Joh. c. ij. de ebione ⁊ cherincho:figura⸗
uerũt hanc beſtiam antixpᷣm:⁊ fuerunt queda
fauille ⁊ pꝛenuncij euiuus.
Pars.ij.huiꝰſᷣmõis ð ðnoiatõe antixpᷣi. C
Ecũdo ĩ h̊ ᷣmõe ð ipo maledico xpi
ſ daduerſario antixpᷣo vidẽda ẽ eiꝰdeno
miatio. Uñ ſciẽdũ ẽ multis noib
iiſacra pagina appellat᷑. s pᷣmo ap/
pellat᷑ malꝰvt ptʒ Job.xxj. Scðo ĩpiꝰ Eſa.xj.
Tercio vinculũ colligatũ Eſa.xxv.vbi dicit᷑.
ꝛecipitabit dominus in monte iſto ſcilicee
ſion vel oliueti:faciem vinculi colligati ſuper
omnes populos:et telam quam oꝛditus eſt ſu
00% †

—

Bermo

oẽ natiões. Quarto appellat cornu. Apocj.

xvij.⁊ Dañ.vij. Quito appellat᷑ beſtia.Apoc.xiij
Sexto pſeudo ꝓphᷣa ⁊ pſeudo xpᷣs.Mat.xxiiij.
Septio Gog ⁊ magog.Eʒech.xxxviij.⁊ Apod.
xr. Octauo iniquꝰ ⁊ miniſteriũ iniqᷣtatis.ij. ad

Tbes.ij. Nono maledictio.Dañ.viij. Decimo

rex aqlonis.Dañ.xi. Undecimo a ſuis diſcipuł
⁊ ſequacibo appellabit᷑ xpᷣus.vt innuit ſaluatoꝛ
Mat.xxiiij.Et miłtis alijs noibo appellabitur.
Vñ inqͥt ſcũs Uincẽtiꝰ oꝛdis pᷣdicatoꝝ in ſuis

Sᷣmonibo ꝙ aſſumet ſibi oĩa noĩa redẽptoꝛis fa

ciẽs ſe appellari ãgelũ ꝓhetã meſſiã ⁊c̃. Sʒ tñ
nomẽ ieſu nõ aſſumet:ſʒ illud ꝑſeq̃tur q;tũ po⸗
terit.Et dedignabit᷑ dici filiꝰdei ſʒ volet deꝰ deo
rum appellari.ſᷣʒ Ambᷣ.qͥ allegat illð qð ait ſal⸗
uatoꝛ Johᷣ.v. di. Ego veni in noĩe pꝛis mei ⁊ nõ
me recepiſtis:aliꝰ veniet in noĩe ſuo ⁊ illũ reci⸗
pietis. In quibb vᷣbis ſᷣm ipᷣm Amb.nos red/
dit cautos dñs ieſus vt nomẽ ſuũ libere ↄfitea
mur:marxie tꝑe antixpᷣi. Ipe em̃ ait Marci.viij
2 Lu. xij. Qui me ↄfeſſus fuerit coꝛã hoĩb ↄfite

boꝛ ⁊ ego eũ coꝛã patre meo q in celis eſt.Quat

tuoꝛ tñ ſunt alia bncipalia noĩia ãtixpᷣi in ipᷣa ſa

cra ſcptura expᷣſſa.Quoꝝ pᷣmũ et duodedmuʒ

ĩ oꝛdie ſupᷣpoſito eſt ꝙ appellat᷑ hõ pcti: qꝛ oĩb⸗
pctis plenꝰ erit.Nã ſicut xpᷣs fuit ⁊ eſt ſccus ſctõ
rũ.Dañ.ix.ita ipᷣe erit peſſimꝰ oĩm maloꝝ.Et ſi⸗
cut in xpᷣo fuit plẽitudo gr̃e. Job.j.ita ĩ ipᷣo erit
plenitudo malicie.Lertiodecimo vocat᷑ filiꝰꝑdi
tiõis.Et his duob noib appellat eũ Paulꝰ.ij
ad The.ij.Qꝛ eũ faciet diabolłlꝰgñari ad perdi
tionẽ hoĩʒ.⁊ ſuis malignitatibo nõ ſolũ ipᷣe per⸗
det᷑:ſʒ alios innũerabiles ꝑducet ad eternã ꝑdi
tionẽ. UVita em̃ ſua ita erit oĩ vitio deturpata ⁊
peſſima ꝙ nõ poterit reꝑiri peioꝛ.Et ſicut xpᷣus
vocatꝰ eſt ſaluatoꝛ Lu.ij.ita iſte hõ pcti ⁊ filius
ꝑditiõis deterioꝛ oi hoĩe:caputvitioꝛũ:⁊ deſtru
ctio totiꝰſctitatis.vñ figurat᷑ ꝑ ᷣpentẽ qͥ appella
tur ſalamãdra.Qꝛ alij ſᷣpentes ſuo vencnovnũ
inficiũt:ſʒ illa oẽs.nã qͥ de aqua putei in q̊ͥ ipſa
fuerit biberint:vel cõederint de fructu arboꝛis
cui illa iheſerit oẽs ſtati inficiunt᷑. Cuiꝰ eſt tãta
frigiditas vt ab igne nec coꝛiuʒ eius imutetur:
ſed illa omnẽ ignẽ extinguit.vt dicit Plinius ⁊
Iſið.Et ſimiliter iſte ſerpẽs antichꝛiſtus omnẽ

ignẽ ſpũſſcti extinguẽs ꝓpoꝛtiõabilłr oĩ hoĩ virꝰ

ſue malicie infundet. Quartodecimo appellat᷑

aboĩatio deſolatõis. Uñ Danieli reuelauit ãge
lus.ix.c.ſui li.dicẽs de tꝑe atixpᷣi.Et tũc deficiet

hoſtia ⁊ ſacrificiũ:⁊ erit in tplo aboĩatio deſo⸗
latiõis.i.ãtixpᷣus ſᷣm glo.qui ꝓhibebit ſacrificiũ
deo:⁊ in tẽplo diuino ſe faciet adoꝛariꝓ deo.De
quo inqͥt apłs.ij.ad The.ij.Qui aduerſat᷑ ⁊ ex
tollit᷑ ſuꝑ oẽ qð ðꝛ deꝰaut colit᷑.vt in tẽplo dei ſe
deat oſtedẽs ſe tãqᷓ; ipe ſit deꝰ.De hoc q̊ʒ tangit
pᷣdictꝰ frater nr̃ vᷣſificatoꝛ dicẽs de antixpᷣo.De⸗
ſtruet atq; om̃s diuini numĩs aras: Offerri vt
nequeat hoſtia ſacra deo.Et ſibi diuinos rapi⸗

et ſceleratꝰ honoꝛes. Blaffemãs ſũmi noia ſeats

dei. Et ð pᷣdia nos pᷣmonuit dñs n ieſus xpᷣe
Mat.xxiiij.di.Cũ videritis aboiationẽ deſola
tiõis q̃ dicta eſr a Daniele ꝓphᷣa.tunc qͥ in iudea
ſunt.i.in terra:fugiãt ad mõtes.i.ad ſctõs ⁊ ad

ſcpᷣturas ſacras:ne ſeducant᷑ ab ãtixpᷣo ꝑ diabo

licas illuſioes.Et qͥ legit itelligat vbi Amb.ait.

Qui legit ⁊ intelligit nõ ſeductvt accipiat falſa
ꝓ veris.Ait em̃ ðᷣo ꝓpha pſal.lxxxv. Iluminãs

tu mirabiłr a mõtibo eternis.Et iõ in illo tꝑe di

cet qͥlibet fidelis cũ eodẽ ꝓpha pſal.cxx. Leuaui

oculos meos in mõtes vnð veniet auxiliũ mihi
Poſſumꝰ etiã hic dicere:ꝙ cũ ſint tres ſtatꝰ ec⸗
leſie.ſ.ↄtinẽtiũ:pᷣlatoꝛũ:⁊ ↄiugatoꝝ.Chꝛiſtꝰ in

pᷣdic.c.xxiiij.Mat.dat oĩbus cõſiliũ ꝓ tpe anti⸗

xpᷣi.Cõtinẽtibo eĩ qͥ ſũt ĩ iudea (.i.ĩ laude deitat
Nã iudea ſᷣm Hiero.cõ feſſio vel głificatio dei
interpᷣtat)dat ↄſiliũ vt fugiãt ad ſolitudinẽ mõ
tiũ.iuxta illð Pſal.Ecce elõgaui fugiẽs ⁊ mãſi
in ſolitudine.Ait em̃ deus Job.xxix. Dedi ei in
ſolitudine domũ.Circũſpicit mõtes paſcue ſue

⁊ virẽtia qq; ꝑquirit. Lꝑe nãq; ãtixpᷣi cõfugiẽt
ſcti in arabia deſerta petẽtes.vt ðt Hiero.ſuper
Danielẽ.vnð ðꝛ Dañ.xj. He ſole ſaluabunt᷑ de

manu eiꝰ Edom ⁊ Moab:⁊ pᷣncipium filioꝝ
Amõ.Has em̃ tras ãtixpᷣs relinqᷓt itactas ſᷣm
q̊ſdã expoſitoꝛes. Uel dicẽdũ eſt ſᷣm Nicolaũ ð

lyra.ꝙ ꝑ Edõ q int᷑pꝛetat᷑ ſanguineꝰ: ſignificãt᷑

martyres.ꝑ Moab qͥ int᷑pꝛetat᷑ de patre:ſigni⸗
ficant᷑ ino cẽtes in fide parẽtũ baptiʒzati.ꝑ pꝛici⸗
piũ aũt filioꝝ Amon q intpꝛetat᷑ filiꝰ meroꝛis:
ſignificant᷑ penitẽtes qͥ ꝑſecutiõe ãtixpᷣi nõ peri⸗
buᷣt quo ad vitã eternã:ſed ſaluabunt᷑. Scðo
pᷣlatis qͥ ſunt in tecto ſuꝑioꝛitatis ⁊ regiminis

circũſpiciẽtes actꝰ ſubditoꝝ. Unñ Petrus eccłlie

rectoꝛ aſcẽdit i ſuꝑioꝛa domꝰ.Act᷑.iiij. Et Mat
thei.x.ait ſaluatoꝛ apłis. Pꝛedicate ſuꝑ tecta.⁊
Qu. xij.iteꝝ ait. Pꝛedicabit᷑ in tecᷓ.Antiqͥtꝰ em̃
pᷣdicabat᷑ ſuꝑ tectis qᷓ erãt plana.vt ðt Nicolaꝰ
de ly. Et vigilãs pᷣlatꝰ cũ pſal.ait.Uigilaui ⁊ fa⸗
ctus ſum ſiẽc paſſer ſolitariꝰ in tecco.Dat ↄſiliuʒ
vt nõ deſcẽdãt:ſʒ ꝑſiſtãt exeplo Abacuc dicẽtis.

ij.c.ſui li.Suꝑ cuſtodiã mes ſtabo:⁊ figã gra⸗
dũ ſuꝑ munitionẽ ⁊ cõtẽplaboꝛ vt videa qͥd di⸗

cat᷑ mihi⁊ qͥd rñdeã ad arguẽtẽ me.Cõtra iſtos

em̃ pᷣlatos q̃ſi lupꝰ rapax maxie armabit᷑ ſtixpᷣſ

ſciẽs ꝙ ꝑcuſſo paſtoꝛe diſpergẽtur oues greg:
vt ðꝛ Zach̊.xiij.? Mar.xiiij.O igit᷑ pᷣlate in illa
pſecutiõe noli deſcẽdere de tecto regimis:vt ali
qͥd tollas de domo tua⁊ fugias.ſed ſta foꝛd in
acie vt ꝓ ouib tibi recõmiſſis vitã ponas:ſicut
bonꝰ paſtoꝛ facit qͥ aiam ſuã dat ꝓ ouib ſuis.
Moercẽznariꝰ aũt ⁊ qͥ nõ eſt verus paſtoꝛ videt

lupũ venientẽ ⁊ dimittit oues ⁊ fugit: ⁊ lupꝰ ra

pit ⁊ diſogit oues. Joh.x. Tertio ↄiugatis qͥ
ſũt i agro.i.iĩ laboꝛe.ſ.vite pñtis.iuxta illð pſal.
Laboꝛes manuũ tuaꝝ qꝛ mãducabis ⁊c̃.dat

coſiliũ vt nõ deſerãt agrũ mrimonij necreuertrãäa

. ⸗ ⸗

wulſc

nnine Bn
gnasuba
Heepte
Adoiatot
cſtcohu
tamirerſc
uirnnt
tioneſphat
diat efl
ſnprurisd
ſio Mins
acuerusd
bit daſole
cedllytenm
pclokonng
ctcörn gl
gfulbe
iwagtnüd
Pwown
be Sic
meche
fiderei
ſauipn
Ptlolue
lim
iaißola
unſoin
rap ſ⸗
nideo n
nlnegog
Cütherics
chsdeate
eſultired
Kuluutt
begtſoc.
gackeſebe
itio ffian
mer M
Alclödiren
ſstholnse
fruconste
6dibrdi
Gumabp
Ppeden
Worior

appeſla
Theßi
gone

aliüipgtn

ilangedern
oilgtfero N
Ks ludneni
Aulfugis tſ
mr dhan

Eins ee

.t Dniu
Neelalahmi
rPnchiun il
linqtirani
ckfnii
nguine:ſgii
n deparin
bapriargnel
cat flis mans
nöcinitßinie
Auabunt. S
ars ? ginu
Ui Pemoctt
Sctii M
Adiarüpen:
nn Im
u reᷣſia⸗
lat Mgburtt,
nem dr ij
Paedans⸗
tdonſcign
denat
inlimntte
iemdlich

äüwroes e

Higtjunl
moginisn
1s ſad kuſct
ni pons i
p oui
us paſtor
rſugt t/
ano /
R
luchi
voni

ðä

Foliuũ

cur ad diſſolutõʒ ipᷣiꝰ:q̃ſivolẽtes tollerẽ tunicã
ↄtinẽtie.Antixpᷣs em⁊ diſcipuli eiꝰdãnabũt nu
ptias: iubẽtes diſſolui qð deꝰↄiunxit ↄð diuinu
pᷣceptũ Mat.xix.?⁊ Marci.x.Ad cõfirmation?
aũt pᷣdictoꝝ de noiĩe ãtixpᷣi ait Amb.ſuꝑ Lucꝗa. vo vl
triet᷑ in Bethſaida:⁊ regnabit in Capharnauʒ.
Et ꝑſuadet᷑ iſta opinio ꝑ illud dictũ cõminato
riũ ſaluatoꝛis Mat.xj.? Luc.x.vbi ait.Ue tibi

Aboiatio deſolatiõis execrabilis aduẽtꝰ ãtixpᷣi
eſt eo ꝙ ſacrilegijs infauſtis mẽtiũ interioꝛa cõ
taminet:ſedẽs iuxta hyſtoꝛiã in tẽplo vt ſibi di⸗
uine vendicet ſoliũ ptatis. Juxta aũt intpꝛeta⸗
tionẽ ſpũalẽ pulchꝛe ðꝛ ſtare eo ꝙ ĩ affectibo ſin
guloꝛũ veſtigiũ ꝑfidie ſue ↄfirmare deſideret ex

ſcripturis diſputãs ſe eſſe xpCᷣʒ.hecille. Et Aug.

ſuꝑ Matth̊.inqͥt. Antixpᷣs ideo aboĩatio ðꝛ: qꝛ

aduerſus deũ veniens honoꝛẽ ſibi deivendica⸗
bit.Deſolatõis aũt aboiatio appellat᷑.qꝛ bellis
⁊ cedib terrã deſolaturꝰeſt. Quitodecimo ap

pellat᷑ antixpᷣs ipᷣe chꝛiſti aduerſariꝰ:ab anti qð
eſt cõtra.qꝛ in oibo erit ipᷣi xpᷣo ↄrius. Dicit aute
mgr Guilhelmꝰvarilõ i.iiij.ſen.di.xlviij.Nõ eſt

imaginãdũ illũ ſic vocari noĩe ꝓpꝛio ſʒ ex effectu

H̊ nomẽ ſibi cõueniet.alið em̃ ꝓpꝛiũ nomẽ habe
bit. Si gvera eſt illa ſnia.Qui nõ eſt mecũ ↄtra

me eſt. l. celicolarũ.C.de iude.⁊ facit.l.qͥ nõ facit
ff. de re. iu. ꝛ.l.ſi eũ.S.peñ.ff.de fideicõmiſ.li.⁊.l.
ſi cui pure.S.j.ff.ad trebel.⁊ hr̃ Lu.xj.vbi hoc di
xit ſaluatoꝛ.⁊ illð Ecci.xxxiij. Cõtra bonũ malũ
7 cõtra vitã moꝛs:⁊ ↄ iuſtũ pctõꝛ.Quãto magꝭ

ãtixpᷣs ſceleratiſſimꝰ ⁊ oim vᷣtutũ iimicꝰ:erit cõ

cranꝰ ſctiſſimo dño nr̃o ieſu xpᷣo. Eapꝛopt᷑ apð
grecos ipᷣe ãtixrpᷣs vocat᷑ anthemos:qð intpꝛe⸗
tat᷑ deo ↄrius. Itẽ appellat᷑ arnoxome:qð inter

pᷣtat᷑ nego.qꝛ xpᷣm ⁊ fidẽ eius negabit.Appellat

etiã theytã:qð int᷑pꝛetat᷑ ſol vel gigas.qꝛ ipſe an

tixpᷣs dicet ſe eſſe ſolẽ iuſticie:⁊ ũlũ gigatẽ gemi⸗
ne ſubſtãtie diuie ⁊ hũane.De quo ðꝛ pſal.xviij
Exultauit vt gigas ad urrendã viã:a ſũmo ce
lo egreſſio eiꝰ. Et occurſus eiꝰ vſq; ad ſũmũ eiꝰ
nec eſt qͥ ſe abſcõdat a caloꝛe eius.De xpᷣo igi᷑ ⁊ꝛ
ãtixpᷣo vᷣificabit᷑ illud Phi.j.de celo ⁊ mũ.j. Pe
riher.⁊.x. Metha.ſ.Unũ vni griũ eſt:lʒ ipſe hoc

ad alið dixerit.Diabolꝰ em̃ ꝓ electis a deo miſ⸗

ſis ⁊ poſitis ad edificãdã eccłiaʒ ſuã poſuit de⸗

ſtructoꝛes.ſ.p Adã berodẽ:ꝓ loe neronẽ:ꝓ fi⸗
deli Abꝛahã cõſtantinũ arrianũ:p Moyſe ma

chumeth:ꝓ Dauid henricũ pmũ germanũ:pꝛo

Johãne baptiſta ſaladinũ:ꝓ ſaluatoꝛe aũt mũ
di dño nr̃o ieſu xpᷣo ponet ſubuerſoꝛẽ oꝛbis ad
uerſariũ eiꝰ antixpᷣʒʒ:qͥ in oĩbus ei orius erit.Et

pᷣmo in natiuitate.Qꝛ ipſe dñs ieſus natus eſt
apð Betthleẽ q̃ intpꝛetat᷑ domꝰ pãis qͥ viuit hõ

⁊ qͥ:vt ait PsS.coꝛ hoĩs ↄfirmat.qꝛ vpᷣs venit vi

uificare hoies:⁊ in diuina lege ↄfirmare. Anti⸗
xpᷣs aũt vt cõiter tenet᷑ naſcet᷑ in Babylone. Eſt
aũt duplex Babylon. vna in qᷓ regnauit nabu⸗

chodonoſoꝛ rex aſſirioꝝ.⁊ alia in egypto q̃ nũc
appellat᷑ Baldach.Dicit aũt glo.ſuꝑ illð.ij.ad
Theb.ij. Niſi reuelatꝰfnerit hõ pci naſcet᷑ i Ba
bylone ancichꝛiſtꝰ. Et idẽ aſſerit Hiero.ſuꝑ Da

CH1

nielẽ. A qdã dicãt ꝙ illa Babylon magna ceci
qit ⁊ facta eſt ihabitabilis. Et iõ ſᷣm eos nõ eſt
veriſiłe ꝙ ibi debeat naſci niſi intelligamꝰbaby

v̈ vbi S ðᷣt.ꝙ antixpᷣs naſcet᷑ ĩ Coꝛoʒaim⁊ nu⸗

coꝛoʒalm:ve tibi bethſaida.⁊ ifra.Ettu caphar
naũ nũqͥd vſq; ad celũ exaltaberis:ad infernuʒ

deſcẽdes ⁊c̃. Sʒ ſequẽdo opinionẽ Hiero.dico

in babylone q̃ cõfuſio vel cõfundẽs ſeu traſ⸗
ferẽs intpꝛetat᷑: ↄuenient᷑ naſcet᷑ ꝑditꝰ antixpᷣs.
qꝛ in toto oꝛbe cõfuſionẽ faciet:⁊ hoies a cultu

dei trãſlatos ad ſe colẽdũ ꝑducet. Poſſumꝰ q̊ʒ

ꝑ babyloniã ĩtelligere romã. Uñ ſuꝑ illð.j. Pe⸗
tri.v. Salutat vos eccłia q̃ in babylone collecta
ait glo. Romã appellat babyloniã ꝓpt᷑ ↄfuſiõeʒ
mltiplicis idolatrie.Et nos dicere poſſumꝰ p⸗
pter cõfuſiõeʒ multiplicis malicie.in qua foꝛte
naſcet᷑ ãtixpᷣus ex aliq̊ malo põtifice qͥ fuerit alł
euiꝰ ſctẽ religiõis pfeſſus:ſʒ inobſᷣuatoꝛ ⁊ pᷣua⸗
ricatoꝛ regule ſue.Et ipᷣe antixpᷣs poſtea ꝑ ope/
rã diaboli trãſferet᷑ ad ꝑtes vltramarinas. Ut
etiã ſalu atoꝛ nr̃ natꝰ eſt in oꝛiẽte:qꝛ bethleem ẽ
in partibo oꝛiẽtis. Et h̊ ad inſinuãdũ ꝙ cũ ipſo
naſcẽte oꝛta eſt ⁊ ichoata ſalꝰ nr̃a.vnð Zach.xj.
ðꝛ.Eccevir:oꝛiẽs nomẽ erꝰ.⁊ eiuſdẽ lib.c.viij.ait
deꝰ. Saluabo płm meũ de terra oꝛiẽtis.⁊ Eſa
ie.xlj.ðꝛ Suſcitauit ab oꝛiẽte iuſtũ. Ita ecõtra⸗
rio ſᷣm aliq̊s ãtixpᷣs naſcet᷑ in occidẽte:vt oñdat᷑
ꝙ veniet ad occidẽdas aĩas eternałr.Et ad hoc
exponi põt illð qð ait ſaluatoꝛ Lu.xij.Cũ vide⸗

ritis nubẽ oꝛiẽtẽ ab occidẽte ſtatim diciqᷣ. Nim⸗

bus venit. et ica fit. Et iſti dicũt ꝙ iõ xpᷣs cruci/
fixꝰ eſt ð occidẽtẽ vt oñderet ꝙ ille vẽturꝰ eſt de

occidẽte ð eũ.Alij aũt dicũt ꝙ antixpᷣs naſcet᷑ in

ꝑtibus aqͥlonis:vt oñdat᷑ ꝙ ſuis turbinibo cõ

turbabit totũ mũdũ.iuxta illð Hiere.j.Ab aqͥ

lone pandet᷑ oẽ malũ ſuꝑ oẽs habitatoꝛes terre

Et.iiij.c.eiuſdẽ li.ðt deꝰ. Malũ ego adduco ab.

aqᷣlõe.⁊.vj.c.ðꝛ. Malũ viſũ ẽ ab aqlone.⁊.xlvj.
c.Stimulatoꝛ ab aqᷣlone veniet.⁊.lj.etiã ðꝛ. Ab
aqᷣlone venient pᷣdones.Et Eʒzech.xxxviij.ei ðꝛ.
Ueies de loco tuo de lateribo aqlonis.Etĩ huiꝰ
figurã Nume.ij.ðꝛ.q; Dan caſtrametatꝰ eſt ad
aqᷣlone.qꝛ vt infra dicet᷑ ãtirᷣus naſcet᷑ detribu

Dan. Scðo erit rius xpᷣo ĩ effigie ⁊ ĩ coꝛꝑis

diſpoſitõe. Ut em̃ ſaluatoꝛ nr̃ fuit ſpecioſus foꝛ
ma p̃ filijs hoĩm.pſal.xliiij. Ita ecõtꝛario credit᷑
ꝙ ãtixpᷣs erit turpiſſimꝰ.⁊ iõ appellat᷑ aboiatio
qꝛ aboiabilis erit ad vidẽdũ viris iuſtꝭ ꝓuerb.
xxix.A boiant᷑ viri iuſti ipiũ. Malis aũt occul⸗
tabit diabolꝰilliꝰturpicudinẽ.Qui em̃ trãffigu
rat ſe in ãgelũ lucis lʒ ſit ãgelus tenebꝛaꝝ.ij.ad

,Xthhor. xj. ?.c.epi.⁊.c.nec mirũ.xxvj.q.v.etiã trãſ⸗
figurabit antixpᷣi fauẽ in oculis puerſoꝛũ: vt vi
deat᷑ pulchꝛa quis ſit valde defoꝛmis. Sactis

Bermo

aũt hoĩbo turpitudo eiꝰ nõ ↄteget puer. vj. ¶

EErtio erit ↄtrariꝰxpᷣo in ꝓgenie.Xpᷣs em̃
t deſcẽdit de tribu Juda regali ⁊ legitima
h diuino cultui pcipue ſꝑ fuit dedita. an
tixpᷣs vᷣo deſcẽdet de tribu Dan.q fuit filiꝰcõcu⸗
bine Jacob. ſ. Baal:q̃ erat ancilla Rachel. vt hr
Beñ.xxx. Hec aũt tribꝰ Dan fuita deo repꝛoba
ta ⁊ maledicta. Uñ ðt mgr in ſpeculo naturali
ð ꝓpꝛietatibo hũane nature.⁊ Petruſiohᷣes ſuꝑ
Apoc.qꝙ ideo tribꝰDan nõ numerat᷑ cum alijs
tribub.de quaꝝ ſingulis dicunt᷑ duodeci mi⸗
lia ſignati Apoc.vij.qꝛ ex ea naſcet᷑ ãtixps:qͥ oĩ⸗
no cũ ſuis ab hoc nũero ſignatoꝝ eſt excduſus.
Nõð cernẽs Jacob pꝛiarcha Geñ.xlix.pᷣnũcians
futura dixit.Fiat Dan coluber toꝛtuoſus iĩvia:
ceraſtes in ſemita. Sed iudei:vt refert Nicolaꝰ

de ly. ſuꝑ GBeñ.⁊ mgjr̃ ĩ hyſtoꝛia ſcolaſtica: dicũt
2

pᷣdixit de Sãſone qui fuit de tribu Dan.vt

8: Judicũ. xiij. Et decepit philiſteos ac eos ſepe

ꝓſtrauit.⁊ ideo ſubdit᷑ ibidẽ. Moꝛdẽs vngłas

equi vt cadat aſcẽſoꝛ eiꝰretro.Oꝛ ſicut moꝛdes

vnguls equi facit cadere equitẽ abſq; eo ꝙ tan⸗
gat eũ.Sic Sãſon aplexatꝰ colũnas atrij fecit
cadere domũ ſuꝑ philiſteos ⁊ occidit eos abſe 3
co ꝙ tãgeret illos.vt hr̃ Judicũ.xvj.Sed gloſa
oꝛdinaria ſuꝑ dicta ꝓphetia ðt:ꝙ ĩtelligit᷑ de an
tixpᷣo qͥ naſcet᷑ de tribu Dan.⁊ iõ appellat᷑ colu⸗
ber q̃ſi coles vmbꝛas.ſ.pctõꝛũ. Itẽ appellat᷑ ce⸗
raſtes qͥ eſt ſerpẽs coꝛnutꝰ.ꝑ qð antixpᷣi ſeuitia

deſignat᷑:qͥ ↄ ſccõs moꝛſu peſtifero ⁊ coꝛnu prãa

tis armabit᷑.Et ſicut ceraſtes hʒ q̃ttuoꝛ coꝛnua
arietinis ſiłia:ita ãtixpᷣs habebit qᷓttuoꝛ regna:
ſcʒ oꝛiẽtis:occidẽtis:ſeptẽtriõis:⁊ auſtri.lã vt
vt Hiero.ſuꝑ Dañ.Solus in toto oꝛbe regna
dic antixrpps. N
NRedicã q̊q; ꝓpbetiã de antixpᷣo exponit
p Aug.ili.de oꝛtu ãtixpᷣi dicẽs de illo. Cõ
Apiet᷑ plenꝰ diabolo ex tribu Dan. ſſicut ĩ
Beñ.legit᷑. Fiat Dan coluber in via. Et ita etiaʒ
exponit Gꝛe.in.iij.moꝛał.Et iõ Jacob ꝓphetãs
poſt pᷣdicta vᷣba ait. Salutaretuum expectabo
dñe.qᷓ̃ſi diceret ſᷣm glo.Lʒ iſte ſerpẽs toꝛtuoſus
gtixpᷣs multos ſeducet:⁊ a ꝓpło iſrł adoꝛabitur
q̃ſi deꝰ: ⁊ meſſias quẽ ipᷣi expectãt:ego tñ expe⸗

ctabo deũ ſaluatoꝛẽ dñm ieſũ ⁊ in ipᷣo ſperabo.

Sicut etiã inqͥta bacucꝓpha.c.iij.ſuiii.di.Ego
auũtĩ dño gaudebo ⁊ exultabo in deo ieſu meo.
Amb.q̊ʒ idẽ affirmãs in li.de bñdictione pꝛiar
chaꝝ ait.Antixpᷣs futurꝰ eſt de tribu Dan ſeuꝰ
ludex ⁊ tyrãnꝰ imanis qͥ ꝓpłlm iudicabit ⁊ tãqᷓ;
ſedẽs ĩ via ſerpẽs deijcere tẽptabit eos qͥviã am
bulaãr vitatis.hec ille. Sicut em̃ duodeci fuerũt
apki:de quoꝝ nu mero ceciditvnꝰ.ſ.indas:loco

cułſucceſſit Mathias.Act᷑.j.ſic in nüero duo⸗/

decim tribuũ filioꝝ iſrł vna trib ruit.ſ.Dan q̃ i
dStixpᷣo ꝑſequet᷑ xpᷣm:loco cuiꝰ Apoc.vij.in viſio
ne bt Johᷣis ſupplet᷑ trib Manaſſen qͥ fuit fi⸗
lius Joſepb.vt ptʒ Geñ.xxxviij. Sibilla eciã ti

ð
2 I . . .*

burtina inqᷣt. In illo tpe ſi urget pnceps iniq tatg

de tribu Dan qvocabit᷑ ancixpᷣs. Hic erit filius

pꝑditiõis:caput ſuꝑbie:magj̃ erroꝛis:⁊ plenitu
do malicie:qͥ ſubuertet oꝛbẽ ⁊ faciet ꝓdigia ⁊ ſi⸗
gna magna:ꝑflans ſimulatões:⁊ eludet ꝑ artẽ
magicã mlieres.hecilla. Quam ꝓphetiã recitat
Thelophoꝛꝰ pbꝛ ⁊ heremita in lib.de ſtatu vni
uer ſalis eccłie. Et pᷣdicta ꝓbant᷑ Hiere.iiij. vb i

ðꝛ. Uox annũciãtis a Dan:et notũ facẽtis ido⸗
lũ de mõte effraim.qꝛ antixpᷣs faciet ſe adoꝛari.
Et.viij.c. Hiere.etiã ðꝛ. A Dan auditꝰ ẽ fremitꝰ

ceq̊ ꝝ ey.a voce pugnatoꝛũ eiꝰ cõmota ẽ oĩs ter⸗

ra:⁊ venerũt ⁊ deuoꝛauerũt terrã ⁊ plenitudinẽ
eiꝰ.Abbas q̊ͥʒ Joachĩ in ſua ꝓphetia ðᷣt.Antixpᷣs

naſcet᷑ de ſemine iſrł detribu Dan.⁊ erit diabo⸗

lice ptãti traditꝰ:ac eiꝰ obſequijs dedicatꝰ.

Varto erit atixpᷣs ↄtrariꝰ xpᷣo in gñatõe
q cbꝛiſtꝰ em̃ generatꝰ fuit de ſctiſſimavir

gine⁊ ꝑ oꝑationẽ ſpũſſcti:antixpᷣs vo cõ

trario mõ gnabit᷑.ſ.intueniẽte diabolica opatio

ne.Lʒ em̃ tenẽtes ꝙ antixpᷣs naſcet᷑ ð adulterio

ſqʒ de ↄiugata:dicãt ꝙ ſicutxpᷣs voluit ſuũ ad/
uẽtũ ⁊ natiuitatẽ ex vᷣ gine celare ꝑ matrimoniũ

diabolo eiꝰ aduẽtũ cognoſcere ſatagẽti:ita dia⸗
bolꝰ occultare volet aduẽtũ antixpᷣi naſcituri ex

dãnato coitu:faciẽs eũ naſci ð ↄiugata ex adul

terio.Lñ alij dicũt ꝙ ſicut xpᷣs natꝰeſt ex deſpõ

ſata rõne pᷣdicta:ita orio modo naſcet᷑ antirpᷣs
ex indeſpoſabili.ſ.ex aliq̃ religioſa ſolẽniter pfeſ

ſa:⁊ ↄſeq̃nter inhabili ad ↄtrahẽdũ mr̃imomiũ.
clemeñ.cos.de ſen.excõ.et ſj vt totałr ſit ipᷣi xpᷣo
ↄtrariꝰ.Uñ ſciẽdũ eſt ſᷣm ſniam ſcci Bona.in.ij

di. vlij. ar.j.q.ij.ꝙ ta boni qᷓ; mali ãgeli deo per
mittente pñt ſibi foꝛmare coꝛꝑa qͥb vtunt᷑ ſicut
inſtrumẽtis ⁊ oꝛganis ad oꝑandũ. Sed vt ait
idẽ doctoꝛ in ea.diſ.ar.ij.q.ſ. Lalia coꝛꝑa ſũpta

ab ãgelis nõ hñt verã cõplexionẽ coꝛpoꝝ ſüſ ſolũ
effigiẽ.Et ðt idẽ doc.in eadẽ di.2⁊ ar.q.ij.ꝙ talia
coꝛꝑa foꝛmant᷑ de matia elemẽetali nõ ſimplici

nec plene mixta:ſʒ medio mõ.vtpote ex aere va⸗
poꝛali.Si aũt qrat᷑ an demões in tali coꝛꝑe aſ⸗

ſũpto poſſint gnare. Rñdet idẽ doc.i ea.diſ.ar.
iij.q.j.q; nõ.accipiẽdo gñationẽ ꝓpꝛie.qꝛ in tali
coꝛꝑe nõ hñt oꝑatiões ꝓpꝛias aĩime vegetatiue:
habent tñ aliq̊ mõ oꝑatiões his confoꝛmes:et
iõ pñt eſſe medij oꝑatoꝛes gñatõis ex trãffuſio

ne ſemĩs alieni.Accipiũt em qñq; foꝛmã młie⸗

ris ⁊ viro ſe pſtituũt.Et ꝓpt᷑ ̊ appellãt᷑ ſuccubi

Suſcipiẽteſq; lemẽvirile arte ⁊ ptate ſua illð cõ
Fuãt icoꝛruptũ:ac poſtmodũ aſſumũt foꝛmaʒ
viri ⁊ cũ młiere ſe cõmiſcẽtes ex trãſfuſiõe pᷣdiccii

ſemis gñare hoĩes pnt.vt ðtScotellꝰi pdic.di.
⁊ tali actu appellãt᷑ icubi.diabolꝰ g̊ aſſũpta foꝛ

ma mlier ſe ꝓſternetviro fligioſo ab obſᷣuatia
regłe ſue apoſtatato⁊ peſſimo:⁊ poſtea trãffoꝛ⸗
mãõs ſe ĩ foꝛmã illiꝰ religioſi foꝛnicabit᷑ cũ mõa

cha ⁊ ipᷣa ab obᷣuantia regule ſue apoſtatata ⁊

mala.Et de illo ſemie ab ipo religioſo ſuſcepto

tinllim
guoriib
mtcs din

ohatione⸗

fig gari
gütrelgen

bu unfi
goyicllan
Na.Oclen
llambue
pihe⸗
faröls ann
oCvitlctfl
lbiijan
ſuſapicot
ßmoedeanc
Conntnli
wis wien
edie
ſGrhipt
8T
Giofigt
nobis
Gtay
rktoe
ſefendt⸗
jimufti
alelepent
denamns t
Camcölarg
Woordis⸗
Wporerc
Puhn⸗
Gvamag
gepadnn
entontir
bopnzan
fenaci
Glledmd
gergnne
Cppebr de
agellaurl
daſges
mudi⸗
ſczad
fli dno
btanh
gliämen
feia. if
Qllliq
pio debe
bus noͤ
dicũtg
accſitu
ſguekde
Nlipee

9 .
Püömonie

rdeſeilſnant
Cumßsfol
dadalagge
nucidatime
PsMur ig
Anznmmi
Miſerggiin
nerßim
1 gnen
Ppsnurthr
dontmn
Goſeſtan ſt
rwwtekjſrii⸗
mſaiui
nallägeing
ndi Oori
Lalia coginn
:aig
nan noin
worr aen
nalpra/
Meia die
regn
meregancu⸗
Contorme
elr nifhſio
giominte,
palkfuen
pinſteliͤ⸗
ſunir in
nifiſocßli
Gelizttn
inſigen
ſorhobfi⸗
goſtuni,
niabton
thole
i

Rutei
Seee
mnta
Wrue
eoinie.

Foliũ

xin illã monachã trãſfuſo gñabit᷑ ãtixpᷣus ſᷣm

quoꝛũdũ opinionẽ.Etiõ appellabit᷑ filiꝰ mere⸗
tricis ⁊ diaboli natꝰde ſacrilegio ꝑ diabolicam

oꝑationẽ. Uñ glo.ſuꝑ illð.ij.ad Theb.ij. Dicek
fuiꝰ ꝑditiõis.ait.id eſt diaboli mõ pᷣdicto. Iſte
aüũt religioſus ⁊ etiã mõacha ipᷣa ab aliqͥ de tri⸗
bu Dan fadilłr poterit deſcẽdiſſe.puta ꝑ foꝛnica

tionẽ alicuiꝰ hebꝛei de illa tribu cũ młiere xpᷣia⸗
na. Uel etiã poter̃ttraxiſſe oꝛiginẽ ab aliquo de
illa tribu iã multis tẽpoꝛibo ad fidẽ xpᷣi couerſo
lʒ ipᷣi hoc foꝛſitã ignoꝛabũt.Et iſtũ modũ gene
ratiõis antixpᷣi.ſ.ꝑ operatiõʒ diaboli videt᷑ teti⸗
giſſe Paulꝰ.ij.ad he.ij.dicẽs de illo. Cuius

aduẽtꝰeſt pᷣm oꝑationẽ ſathane.Et Damaſcenꝰ

lib.iiij.ait.Ex foꝛnicatiõe generabit᷑ antichꝛiſtꝰ.
⁊ ſuſcipiet oẽm actũ ſathane.Fran.tñ de may.in

ſᷣmõe de antixpᷣo ðt:ꝙ naſcet᷑ de adulterioꝛ⁊ mo

do natali.Et idẽ tenet mgr̃ Guilhelmꝰ vanlon
vbi S.vbi etiã inqͥt ꝙ Aug.in.xx.de ciui.dei.di⸗
cere videt᷑ ꝙ antixpᷣus erit xpᷣianꝰ.i.baptiʒatꝰin
fide xpᷣi ꝑ ſuos parẽtes.exponẽs ad hoc ullð.ij.

ad Thes.ij. Qui tenet nunc teneat donec de me

dio fiat.Et ad idẽ põt adduci illud.j. Jobh.ij.Ex

nobis ꝓdierũt ſed nõ erãt ex nobis.ſ.pdeſtinatꝭ⸗

Sicut em̃vinũ q;to eſt meliꝰ:cãto cũ ĩ acetũ ver
titur fit acriꝰ.⁊ cibus delicatioꝛ cũ in ſtercꝰ vᷣtit
fit fetidiꝰ. Ita cũ qͥs xpᷣianꝰ apoſtatat a religiõe
xpᷣiana fit alijs peioꝛ.c.qᷓ;tũlibʒ.xlvij.di.Et ideo

antixps erit hebꝛeꝰ ⁊ xpᷣianꝰ apoſtata a lege ⁊ fi
de veteris ⁊ noui teſtamẽti:⁊ aduerſus oẽm ſe⸗

ccam cõſurgetvt ðᷣt pᷣdictus mgꝗr Guilhelmꝰ va
rilonvbi S. Qui etiã ibidẽ inqᷣt.ꝙ antixpᷣus erit
rex potẽtiſſimꝰ:⁊ monarcha fiet totius oꝛbis.

Pꝛeſuppoſitis aũt pᷣdictis poſſet opinari ꝙ ali
qua magna regina nõ habẽs filiũ a viro ſuo re

ge:ꝑ adulteriũ ſiue ſacrilegiũ concipiet filiũ qui
erit antixpᷣs.Quẽ rex credes eſſe ſuu filiũ faciet
baptiʒari:⁊ aliq̊ noĩe xpᷣiano appellari.Et iſta

regina cũ adultero ſiue ſacrilego poterũt deſcẽ/⸗

diſſe ð tribu Dan modo pᷣdicto. Uel foꝛte illi re
gi ⁊ regine nõ valẽtibo habere pꝛolẽ maſculinã
appebit diabolꝰ in foꝛma vᷣginis Marie: vel

ãgeli:aut in foꝛma alicuiꝰ ſcti dicẽs eis ex parte

dei ꝙ eis vult donare vnũ filiũ qꝗͥ erit imꝑatoꝛ
totiꝰmũdi.⁊imponet regine ꝙ oſtẽdat ſe graui
dãvſq; ad nonũ mẽſem.deinð fingat ſe ꝑturire
filiũ.Quo tꝑe adueniẽte diabolꝰ occulte poꝛta
bit antixpᷣm tũc natũ mõ Falieco de ſacrilego ex
aliq̃ moniali apoſtata:vlł ab alia ſceleratiſſima
feĩa.Et ſic põt cõcoꝛdari opinionũ diuerſitas.
NOꝛ illi qͥ dicũt ꝙ ãtixpᷣus erit ꝑue ptãtis a pnci
pio debẽt iutelligi q̊ ad eiꝰ oꝛiginẽ.qꝛ de parẽti⸗
bus nõ potẽtibo ⁊ viliſſimis gñe naſcet᷑.Sed dq
dicũt ꝙ erit rex potẽtiſſimꝰ intelligi debẽt ꝓpter
acq ſitũ regnũ ex tali ſuppoſitõe ⁊ fraude diabo
lica. Nõ em̃ erit rex verꝰ illiꝰ regni pᷣmi cuiꝰ con
ſequet᷑ dominiũ q̃ſi ex ſucceſſiõe pat᷑na.Nec erit
de ſtirpe ãtiquoꝛũ regũ. Pꝛimo aũt ſubiuga⸗

bit ſibi xrp̃ᷣianicatẽ vel magnã partẽ eiꝰ vi debel⸗
lãdo ⁊ occupãdo aliq̃s dnatioes. Multas o
faolit᷑ obtinebit:qꝛ poꝛtabũt ſibi claues ciuita
tu nõ tin metu crudelitatũ q̃s faciet fieri illis qͥ
ei ↄtradicere volẽt. Sed pᷣncipalr hoc fadẽt ꝓpt
tyranoꝛũ angarias:qͥb afflicti ꝓpłi vt eas eua⸗
dãt ſe ſubmittẽt ipᷣi ãtixpo. Et iõ ðꝛ Eʒe.xxxviij.

aꝙ aſcẽdet ad terra abſq; muro.Et ibidẽ ðꝛ de il

lis qͥ ei ſe ſubmittẽt. Hi oẽs habitãt ſine muro:
vectes ⁊ poꝛte nõ ſunt eis.vbi ðt Nicolaꝰ de ly⸗
ra:ꝙ ita facilit᷑ eoꝝ vrbes accipiet ac ſi eſſent ſi⸗
ne muro ⁊ munitiẽ/: Et hoc eodem modo dia
bolicꝰ machumeth fecit ſectã ſuã. vt refert epᷣus
burgenſis ſuꝑ Apoc.c.xiij.Nã Eradiꝰ imꝑatoꝛ
romanoꝛũ habita victoꝛia de perſis intãtũ ſu-
biuit ⁊ inſolẽs factꝰeſt:ꝙ illos ꝓpłos qͥ nũc ſũt
ſub lege machumetica vehementer affligebat ⁊
tirànizabat. Quapꝛoprf deſiderãtibo illis rebel/
lare ⁊ ſea ſᷣuitute ſũlla ᷓuiſſima liberare:ipᷣe ma⸗
chumecth doloſus ⁊ fraudulentꝰ ſe fecit eoꝝ du
cem.Et ſic illi vidẽtes eiꝰ animoſitatẽ:⁊ ſiłr oꝑa
mirada q̃ arte magica faciebat:ipᷣi ſe ſubmiſer̃t
⁊ eiꝰ legẽ receperũt ne iterũ ſub pᷣdicti imꝑatorꝭ
ptãte redigerent᷑. Subiugata aũt xpᷣianitatevel
maioꝛi ꝑte eiꝰ ipᷣe antixpᷣs bꝛachio xpᷣianoꝛũ de
bellabit infideles.Quib debellatis dicet ſe eſſe
meſſiã in lege ꝓmiſſũ ad mundũ renouãdũ.Et
ſic iudeos ſibi applicabit maioꝛi fidelitate Liq;
em ipᷣe erit de tribu Dan:tñ dicet ſe eſſe de tribu
iuda q;̃ eſt regalis cui ꝓmiſſus fuerat meſſias.
Et in hoc etia imitabit᷑ diabolicũ machumeth:
q cũ eſſet de ſtirpe agar ancille Abꝛahã denoĩa⸗
uit ſe ⁊ gentẽ ſus a noie ſare vxoꝛis ipᷣiꝰ abꝛahã
Vñ appellant᷑ ſaraceni qͥ deberẽt vocari agare⸗
ni.Uidẽtes aũt xpᷣiani deuoti ipᷣm c urgere 3 fi
dẽ xpᷣi volẽtes ei rebellare cui pᷣus ſe ſubderant
ſponte neſciẽtes illũ eſſe ãtixpᷣʒ. Sʒ ipᷣe bꝛachio
ipioꝛũ hebꝛeoꝛũ ⁊ alioꝛũ ꝑuerſoꝛũ hoĩm q eos
cõſurgẽs debellabit⁊ occidet eos.Et hoc modo
ãtixpᷣs bis veniet cõtra xpᷣianitatẽ.ſ.pᷣmo pacifi
ce quo ad młtos qͥ ei ſine aliq̃ Zↄdictiõe:imo vo⸗
lũtarie ſe ſubdẽt.⁊ ſcdᷣo violẽter.Et hec ꝓbari vi
dent᷑ ꝑ ea q̃ habent᷑ Dañ.xj.vbi dicvidet᷑ ꝙ ãti⸗
xpᷣus bis veniet:⁊ ĩ ſcdᷣa vice ↄſurget ↄ ſanctua⸗
riũ dei.⁊ romani eũ mouebunt᷑ in pᷣliũ:ſed
tãdẽ ab eo cõterent᷑. C aũt de dãnato coitu na
ſci debeat atixpᷣs oñdit᷑ ꝑ ilð qð dixerunt iudei
Job.vij.ſ.xpᷣs.i.meſſias a nob acceptãdꝰcũ ve
nerit neſcimꝰ vñ ſit.Et bñ.Nã ſᷣʒ iura ſpuriꝰnõ
ðᷣꝛ habere patrẽ.vt notat Hoſti.in ſũma in titu.

de ↄſan. ⁊ affi.⁊ facit textus in.l.hac ꝑte.⁊.in.l.ſi

ſpuriꝰ.ff. vñ cogna.⁊ i.S.vulgo q̃ſitos. vbi tex.

ad litterã.inſti.ðᷣ ſuc.cogna.⁊ facit etiã.l.qꝛ ſꝑ.ff.

de in ius vo.vbi ðꝛ.ꝙ paterẽ ille quẽ nuptie de

möſtrãt.⁊ in.l.vulgo cõcepti.ff. de ſta.ho.vbi ðꝛ

Uulgo concepti dicunt᷑ qui patrẽ demonſtrare

nõ poſſũt.vnde ðt gloſa in.S.ſi aduerſus.inſti.

de nup. Cui pater eſt populꝰ pater eſt ſibi null

Bermo

2oĩs Kutpatereſt płe no babet ille patr:. Et
ibi in textu dicit᷑ ꝙ vulgo cõcepti patrẽ nõ babe

re intelligunt᷑:qꝛ eſt incertꝰ. Pꝛedicta etiã pban

tur per textũ in.c.dicat aliqᷣs.xxxij.q.iiij.vbi ðꝛ.

ꝙ natus alicui ex dãnato coitu nec heres nec fi⸗

liꝰ eſt:qꝛ nõ eſt ſucceſſoꝛ hereditatis eiꝰnec ſan⸗

guinis.Dicit᷑ aũt ſpuriꝰ illeqͥ natus eſt de dam
nato coitu.ſicut de ſacrilegio vel inceſtu aut de

adulterio.vt ptʒ ꝑ.l.vulgo cõcepti.ff.de ſta.ho.
⁊ per.c.niſi cũ pꝛidẽ.S.perſone.de renũc.⁊.c.trãſ

miſiſſe.qui fi.ſint le. Quito antichꝛiſtꝰ erit cõ
trariꝰ xpᷣo in appetitõe.Nã dñs ieſus nõ appe⸗

tijt regna tẽpoꝛalia ſed ea cõtempſit.vt ptʒ Jo⸗

hãnis.vj.vbi dicit.ꝙ fugit qñ iudei voluerũt
eũ facere regẽ.⁊ Joh̊.xviij.dixit Pylato. Regnũ

meũ nõ eſt ð hoc mũdo.Siliter etiã fidelibus

ſuis trãſitoꝛia nõ eẽ appetẽda oſtẽdit Mat.xix

Sed antixpᷣs regnũ tꝑale ambiet:⁊ bona tem⸗

poꝛalia ſuis ſequacibo dabit.Danieł.xj. Z
Egd circa pᷣdicta quidã dubitãt nũqͥd an
ſtixpᷣus erit diabolꝰ incarnatꝰ ſicut xpᷣus
fulit ⁊ eſt deꝰ.Et qbuſdã videt᷑ ꝙ ſic:⁊ ſu
am opinionẽ roboꝛãt dicto ſcti Gꝛeg.in.vj.liᷣ.
moꝛal.vbi ait.Caput iniquoꝝ diabolꝰ eſt qͥ in
vltimis diebo illud vas pꝑditiõis antixpᷣs voca⸗
bit᷑ Sed tenẽda ẽ ſentẽtia Hiero.ſuꝑ Dañ.vij.
c.qͥ inquit ꝙ antixpᷣs nõ erit diabolꝰ incarnatꝰ:
ſed homo diabolicꝰ.qꝛ in eo coꝛꝑaliter habita⸗
bit diabolꝰ. ſ.nõ ꝑ aſſumptionẽ ⁊ vnionẽ ĩ ſup⸗
poſito:ſed ꝑ totalẽ illiꝰ hois poſſeſſionẽ.Et ad
hũc intellectũ trahẽda ſunt vᷣba Gꝛego. Johes

q̊ʒ damaſcenꝰ vbi S ðt. Pꝛeſciẽs deꝰ iniq tatem

future volũtatis eiꝰ:cõcedet in illo habitare ſa⸗
thanã.iuxta illud Job.xxxvij. Ingrediet᷑ beſtia
latibulũ ſuũ⁊ in antro ſuo moꝛabit᷑.Suꝑ quo
idẽ Gꝛego.ait.xxvij.moꝛal.c.xxiij. Antiquꝰho⸗
ſtis velut beſtia latibulũ ſuũ ingrediet᷑ cũ in fi⸗
ne mũdi damnatũ illũ hoĩem q antixpᷣs voca⸗
tur inuadet. Uas qppe iltud diaboli antrũ: ac
latibulũ beſtie eſt. hec ille. Ex quibo patʒ ꝙ anti
xps erit ſpelunca diaboli rõne ſimulatois. Qui
etiã erit diaboli cauda rõne vltime ꝑſecutiõis.
Cauda emvltimũ eſt aialis.De diabolo aũt ðꝛ
Job.xl.Stringit caudã ſuã q̃ſi cedrũ.Dicit᷑ qͥʒ
Eſa.ix. Pꝛopheta docẽs mẽdaciũ ipᷣe eſt cauda
ſcʒ diaboli. Itẽ Job.xlj.Sternutatio eius qua
ſi ignis ⁊c. Ubi Gꝛegoꝛius.xxxiij.moꝛalium.

c.xxxiiij.ait.Oꝛ ſternutatio maxĩe caput cõcutit

Ddiaboli ſternutatio vocat᷑ illa eiꝰ extrema cõmo
tio:qua dãnatũ hoĩeʒ ingredit᷑:⁊ ꝑ eũ repꝛobis
pndipat᷑.qꝛ tanta tũc ſe cmouebit vᷣtute vt mẽ⸗
bꝛa etiã ſi fieri põt electa ꝑturbet. Itẽ erit alitus

diaboli rõne peſtifere inſpiratõis. Job. xlj. Ali⸗
tus eiꝰpꝛunas ardere facit. Itẽ erit collũ diabo
li rõne inflexibuis obſtinatõois. Job.xlj.In col

lo eiꝰ moꝛabit᷑ foꝛtitudo.⁊ eiuſdẽ lib.xv.c. Letẽ
dit aduerſus deũ manũ ſuã:⁊ cõtra oĩpotẽtem
roboꝛatꝰeſt:cucurrit aduerſus deũ erecto collo

. 7 .

⁊ pingui ceruicè armatꝰ eſt. Itẽ ipᷣe antirps erte

diaboli gladiꝰ ratione ire ⁊ ꝑuerle ſuggeſtiõis.

Job.xlj.Cũ appᷣhẽdet gladiũ ſubſiſtere nõ po⸗

terit neq; haſta neq; toꝛax. Per haſtam autm

Gꝛego.pdicatõis iaculũ:ꝑ toꝛacẽ vo foꝛtitudi⸗
nem patiẽtie intelligimꝰ. Neutrũ nãq; iſtoꝝ po
terit ſubſiſtere ante hũc gladiũ.qꝛ vt ᷣt Gꝛego.
Diabolꝰ veniẽs in atixpᷣm tante vᷣtutis appare
bit vt ſi ſuꝑnũ deſit adiutoꝛiũ:⁊ pꝛedicantiũ lu
men obtũdat:⁊ lõganimitatẽ patiẽtiũ deſtruat
Ipe ipe atixpᷣs erit nox diaboli.de qua dici põt
illud Job.iij. Noctẽ illã tenebꝛoſus turbo poſ⸗

ſideat:⁊ obtenebꝛent᷑ ſtelle caligine eiꝰ. Iñ Am

bꝛo.ſuꝑ illud Luce.xvij.In nocte illa duo crüt
in lecto ⁊c̃.alt.GBene noctẽ dixit:qꝛ antixpᷣs ho⸗
ra tenebꝛaꝝ ẽ eo ꝙ pctõꝛibo hoiʒ tenebꝛas erro⸗

ris infundat.Et in ᷣmone de aduẽtu dñi ad iu

diciũ idẽ Amb.inqͥt.Freqᷓnter audiuimꝰ ſacris
litteris pᷣdicatũ:pꝛiuſq; dñs ieſus veniat anti⸗
xp[ʒʒ regnaturũ qͥ ita tenebꝛas hũano genen ſue
pꝛauitatis effundet vt lucẽ vᷣitatis nemo reſpi⸗
ciat:⁊ caligine/ꝓpꝛia oꝑiens mẽtes hoim:cecita
tem quãdã ſpũalibo oculis exhibebit. Nec miꝝ

ſi diabolꝰemittat iniqͥtatis tenebꝛas:cũ noxipe

ſit oim pctõꝛum.hec ille. Qui etiã ſuꝑ.ij.epłam
Pauli ad The.ij.c.ait:q ſicut filiꝰ dei diuini⸗
tatẽ ſuã demõſtrauit ſignis ⁊ miraculis in hũa
nitate quã aſſumpſit:ita diabolꝰ ipᷣm ãtixpʒ in
uadet ⁊ inhabitabit:vt per eũ ſigna mẽdacij fa⸗
ciat ac ſe deũ oſtẽdat. Pꝛo ↄduſiõe aũt iſtiꝰpar
tis dico ꝙ iſte ꝑditꝰ antixpᷣs ex cõſoꝛtio diabo⸗
li multa ſcire ⁊ facere poterit.Demones em̃ lʒ fa
cere nõ poſſint vera miracula:tñ pñt facere mi⸗
randa ⁊ pdigioſa excedẽtia facultatẽ humanã ⁊
ſenſus hoim deludẽtia:que ipᷣis hoibo apparẽt

-

miracula.vt ait Alexã.de ales in.ij.ꝑte ſũme in
tract.de miraculis.⁊ ſccũs Bona.in.ij. diſt.viij.
pte.ij.ar.j.q.iij.?⁊ btũs Lho.ij.ij.q.clxxix.ar.ij.et

in.j.ꝑte ſũme.q.cxiiij.⁊ ſctũs Aug.in lib.lxxxiij.
q̃ſtionũ.Et hoc modo videbit᷑ facere miracula
antixpᷣus.De quo Paułꝰ.ij.ad Thebß.ij. ait: w
faciet multa ꝑ oꝑationẽ ſathane in omi virtute

⁊ ſignis ⁊ ꝓdigijs mẽdacibo:⁊ in om̃i ſeductiõe
iniqtatis his q pereũt. Et Gꝛeg.xxix.moꝛal.ðᷣt.

Sicut cedrꝰ arbuſta ceta ĩ altũ creſcẽdo deſerit.
ita antixpᷣs mũdi głiam tꝑaliter obtinẽs meſu

ras hoĩʒ ⁊ hoĩes culmine⁊ ptãte trãſcẽdit.Spi

ritꝰ qͥ ppe in illo eſt qͥ in ſublimib poſitꝰ poten⸗
tiã nature ſue nõ ꝑdiditvł deiectꝰ.Cuiꝰ idcirco
vᷣtus nunc mime oſtẽdit᷑.qꝛ diſpẽſatiõe diuine
foꝛtitudinis ligat᷑.hec ille.

„

Pars tertia huiꝰ ſᷣmõis de ſignis qͥb cogno
A

ſci põt antixpᷣm in ꝓximo ventuꝝ.

NRibus modis ĩiter alios cognoſcere
c poſſumꝰ antixpᷣi aduentũ in ꝓximo
affuturũ:ſcq; ſcripturaꝝ admonitiõe:
oĩm ſcelerũ perpetratiõe:⁊ ſccõꝝ pᷣdi⸗

catiõe.Quo ad pᷣmũ ſciẽdũ eſt ꝙ ſex ſunt etates

vuickt
nenriͤ

Sccumn
ttod dura
iervſqz

futeſta
mo Ulty.
nongl
znos Cen
miylorin
ſoumitcate
uitab Ai
hiteni
nid kimel
lonis Oulta
glectnucd
gülogut)
Ntns O
ſopaganorn
Gvosfund.
Cucniam
ctasſchn
acnonucſi
tumd.D.
lutick⸗
zue⸗
l iaa
nunllun
Aoretor.
ſaulorüi deve
linoniſinal
Goptafiene
agorck
Mod
diudicß⸗
cüct dare
Giauzfuit
nuek dies
abltdñ⸗
Gianqjn
offoaſcil
amoꝛꝛ deſid
dor Lüzde
Waccp⸗
nponmoge
ſcrenſigla
Piins gtſi
Hüſnüinni
nin gſinit,
qunntücen
?allos ſeri
laritmͤci

Audui

Sepamͤt
ocfinion
nſgͤmopre

Ml. Nge
gnrcsn
ſnwor lgdr

örhnn

Nidhindiiddn
Mmainigdſis
usiumn;
Whümoenmſ
tns moch
nSas inan
chresäͤ
Ouiai ſnicte

ſatf,
8emimal

vbob ni
uſiöcairi
s crcöſormn
Demoncsa

fſaculeribntan

iishoininn
Ucsing Nnl
Bouni
oigdhie
i ulälmm.
am nmdt
Miit
mmenoñirinm
rmomiſedane
ggunmnd.
Gtäirdint.

Ameignisndd

nivnſfn⸗
—
dihänit e

Foliuũuũn

boĩs qui eſt microchoſmꝰ.i.minoꝛ mũdus fʒ

Pbbm. iij. philſic.vic infantia que durat vſq;
dad ſeptimũ anũ.il.ſi infati.C.de iure deli. Pue⸗

ritia qᷓ durat vſq; ad duodecimũ annũ in femi
nis:⁊vſq; ad quartũdecimũ i maſculis.il.q̃ eta⸗

te.ff.de teſta.iũcto.S.pᷣterea.inſti.quibo nõ eſt ꝑ.

fa.teſta.A doleſcẽtia ꝗᷓ durat vſq; ad anũ vigeſi
mũquitũ. Juuẽtus q durat vſq; ad qͥnq̃ginta
ãnos.Senecꝰ que durat vſq; ad ſeptuaginta
ãnos.Et etas decrepita que eſt aliarũ etatũ ter⸗
minꝰ.l.vt inter diuinũ.C.de ſa.ſanc.ec.Et pari⸗
foꝛmit᷑ etates mũdi ſunt ſex. uaꝝ pma dura⸗
uit ab Adã vſq; ad Noe.ſecũda vſq; ad Abꝛa⸗
hã.tertia vſq; ad Mopſen. Quarta vſq; ad Da
uid.vł ſ̃m aliq̊s vſq; ad traſmigrationẽ Baby
lonis.Quita vſq; ad aduẽtũ xpᷣi.ſexta ⁊ vltima
que eſt nũc:durabit vſq; ad finẽ ſeculi.De quo
etiã loquit᷑ Joh.an.in ꝓhemio ſexti:ſuꝑ verbo
ꝑfectus. aũt hec ſit vltima etas mũdi dimiſ
ſispaganoꝛũ ſentẽtijs qui etis hoc dixerũt.int᷑
quos fuit Uirgiliꝰ qͥ in bucholicis ait. Ulcima
cumei iam venit carminis etas ⁊c̃.Oſtẽdo ꝑ ſa
cras ſcpturas xpᷣm incarnatuʒ fuiſſe in vltima
ac nouiſſima etate mũdi.Nã inqͥt apłs ad Ti⸗
tum.j.UVerbũ abſconditũ.i.verbũ diuinũ reue

latũ eſt.ſ.per incarnationẽ iſtis nouiſſimis tꝑi⸗
bus.⁊.j. Petri.j.ðꝛ. Redẽpti pᷣcioſo ſanguĩe ie⸗

ſu xpᷣi pcogniti quidẽ ante mũdi cõſtitutionem
manitfeſtati autẽ nouiſſimis tempoꝛibꝰ. ⁊.j.ad
Chor.x.ait Paulłꝰ.Nos ſumꝰ in quos fines
ſeculoꝛũ deuenerũt.⁊.j. Jo h.ij.ait apłus.Filio⸗

li nouiſſima hoꝛa eſt.⁊ Apoq.j.dicit idẽ apłlus
ꝙ optet fieri cito ea q̃ ſcripta ſũt in ilo volumie

Inter que eſt viſio de aduẽtu ãtichꝛiſti ⁊ de fine
mũdi.EtApod.vlti.loquẽs xpᷣs de aduẽtu ſuo
ad iudiciũ ait.Eccevenio cito ⁊ merces mea me
cũ eſt dare vnicuiq; ſᷣm oꝑa ſua.Et de hoc pꝛe⸗
dictuʒ fuit Deut.xxxij.vbi ðꝛ de die iudicij. Ju⸗
rra eſt dies ꝑditõis:⁊ adeſſe feſtinãt tꝑa. Judi⸗
dicabit dñs ꝓpłm ſuũ ⁊ in ſeruis ſuis mivᷣebit᷑
Sẽcta qͥʒ mater eccłia idẽ affirmãs decãtat in
officio alcẽſiõis dñi dicẽs. Jeſu nr̃a redemptio
amoꝛ ⁊ deſideriũ deꝰcreatoꝛ oĩm hõ in fine tem

poꝝ.Cũ ꝗ̊ᷓ de hac etate nouiſſima iam pᷣterierit

Meccccxcv.patet ꝑſecutionẽ ãtixpᷣi ⁊ finẽ mũdi
in pꝛoximo adeſſe.Sicut em̃ ſynagoga habuit

ſeptem ſigilla.ita etiã pñs eccłia totidẽ habebit

Pꝛimũ aũt ſigillũ fuit apertũ qñ deus milſit fi

liũ ſuũ in mũdũ.ſcðᷣm qñ xpᷣus miſit apłos.ter

tiũ qñ miſit martyres.q̃rtũ qñ miſit doctoꝛes.
quintũ qñ miſit mõachos.ſ.GBaſiliũ:Bũñdictũ
⁊ alios.ſextũ qñ miſit Frãciſcũ ⁊ Dñicũ:vt ino⸗
uarẽt mũdũ ꝑ pniam pᷣdicãtes ⁊ dicẽtes ꝓpłis
illud Lu.xiij.liſi pniaʒ egeritis oẽs ſił ꝑibitis
Septimũ vo ſigillũ aperiet᷑ tꝑe ãtichꝛiſti⁊ iudi
cij ac finis mũdi.Eũ igit᷑ iam qͥnq; ſigilla in to
tum trãſierint: de ſexto aũt iã duceti ?⁊ nonagin
ta ſexlãni pꝛet᷑ierũt:ſequit pximũ eẽ tẽpꝰſeptimi

cnun

⁊vltimi ſigilli.ſ.aduẽtꝰãtixpᷣi.beatꝰem̃t Bernar
dinꝰnr̃ de ſenis putat᷑ fuiſſevltimꝰ ſctũs ſexti ſi
gilli quẽ deꝰ miſit ad ãnũciãdũ finẽ mũdi ⁊vlti
mũ repetitoꝛiũ vna cũ diſcipulis ſuis. Uñ in li.
q dici᷑ de mũdi fabꝛica in quo depicta ſunt mi
rabilia a pncipio ipᷣiꝰ mũdi vſq; nunc facta:⁊
vẽtura ſũt vſq; in finẽ ſᷣm ꝓphetias ſctõꝛũ vlti⸗
mus ſctũs depictꝰeſt ipᷣe ſceũs Bernardinꝰ.Et
poſt iſtũ ſũmuũ pontificẽ Alexãdrũ ſextũ relicta
ſũt tm̃mõ tria foliavacua depingẽda Et poſtea
depicta eſt ꝑſecutio ãtichꝛiſti:ſicut ĩ bꝛeuiſſimo
tꝑe futura.Ego tñ hoc⁊ alia q̃ inferiꝰ deſcribaʒ
que de ſacra ſcpᷣtura nõ hñt teſtimoniũ nõ affir
mo tãq; vera.ſed ſolũ ꝓut inueni cenſui eſſe de/
ſcribẽda ⁊ fidełr recitada:⁊ idẽ dico de pᷣcedẽti⸗
bus ſilibo. Uidi q̊ʒ libꝛũ quẽdã iã multis ãnis
ab vno excellẽtiſſimo aſtrologo factũ:ĩ quo tra

ccat de malignitatibo q̃ acciderũt ex ↄiũctiõe ſa⸗

turni⁊ iouis ad ſcoꝛpionẽ. Nã accedẽte tali con
iũctiõe poſt paucos qnos venit diluuiũ.Siłr
poſt ipᷣ̃am ↄiũctiõeʒ venit Machumech qͥ fidẽ
xpᷣi ꝓ magna pꝑte deleuit:⁊ xpᷣianis plima mala
intulit.Poſt ipᷣam etiã ↄiunctionẽ ðt debere ve
nire ãtixpᷣm.Quã qͥdẽ cõiunctiõʒ aſſerit icepiſſe
in. Mcccclxiiij.die.ix.apꝛił:ita ꝙ de illa iã trãſie
rũt xxxj.ãni.Dicit tũ ipam cõiũctionẽ durare ꝑ
aliq̊s anos.Uñ nõ põt ſciri an ãtixpᷣus debeat
naſci in pᷣncipio ipᷣiꝰ cõiũctiõis:an in medio:an
vo circa finẽ. Uñ ex pᷣdictis ſivera pᷣſupponaãt᷑:
aphet ãtixpᷣm in bꝛeui debere appꝑere. Tegit᷑ q̊ʒ
ĩ quadã ꝓphetia quã ðꝛ reuelaſſe ſctũs Frãciſcꝰ

ſuis ſocijs.quã frater Leovnꝰ ex pᷣdictis ſocijs

bti Franciſa ſcripſiſſe fert᷑ de verbo advᷣbũ ꝓut
dicebat ipᷣe ſctũs Frãciſcus a ſpũſctõ edoctus.
In q̃ int alia dixit.ꝙ hinc ad ãnũ.Mccccxcviij
cõpletũ quidã rex potẽs faciet creari vnũ pſeu⸗
do papã ⁊ miniſtrũ ãtixpᷣi:q ꝑuerſus põtifex fa
ciet vnã pꝛauã ⁊ doloſam expoſitõʒ ſuꝑ regulã
ipᷣiꝰbeati Frãciſci ⁊ acriter ꝑſequet᷑ oẽs qͥ ſue ele
cciõi nõ cõſentiẽt ⁊ ei nõ adherebũt. Maxie fna
tres mĩoꝛes eiꝰdeclaratõʒ ⁊obediẽtiã nõ ßfuãtes
Et erit tãta ꝑſecutio ⁊ ſcſma ĩ xpᷣianitate:q; ma
ioꝛ pars xpᷣiãicatꝭ recedet ab obediẽtia verivica
rij chꝛiſti.Sʒ tãdẽ deo auxiliãte eccłia dei refoꝛ
mabit᷑ ꝑ vnũ ſctm̃ papã ð oꝛdine minoꝛũ ſił cũ
imꝑatoꝛe chꝛiſtianiſſimo qͥ tũc erit eidẽ ſümo
põtifici adherẽs.⁊ poſtea veniet ãtixvs. B
St tñ ſclẽdũ ſᷣm qͥſdã doctoꝛes ꝙ ãteqᷓ;
e veniat ãtichꝛiſtꝰ recuꝑanda eſt terra ſan
cta a xpᷣianis.Et hoc ait abbas Joachiʒ

ſuꝑ Hiere. allegãs ſibillã eritheã. vbi etiã dicit

ꝙ deſtruẽt turcos:⁊ vſq; ad hiſmaelitas pene⸗/
trabũt abſq; reſiſtentia.⁊ cauſam huiꝰaſſignat
dicẽs. Futurũ eſt vt oꝛiẽtales exercitꝰ iter ſe diſci
deant ⁊ ſub romane reipublice veniant.ſ.ꝓpter
mutuã diſcoꝛdiã.Sanctꝰ quoq; Noꝛſeus pa,
triarcha antiochenꝰ de quo aiunt armeni ꝙ p⸗

phetauit fere circa itia machumech:ðt cariſſi⸗

meꝙ capta conſtantinopoli et grecia a⸗ turcis
poſtea adiutoꝛio ⁊ conſilio aliquoꝝ ex ipis tur

cis ſiue alijs infidelib:nõ ſolũ ipᷣa conſtatino⸗

polis ⁊ tora grecia recuꝑabit᷑ a xpᷣianis:ſed etiã

tota aſia ⁊ ſiria ⁊ multe alie ꝓuincie infidelium
Lbhꝛiſtiãi em̃ terra mariq; collecto exercitu pꝛe/⸗
dictas terras inuadet. Que oiĩia in bꝛeui tꝑe vi⸗

dent᷑ debere accidere:cũ int᷑ ipſos infideles ſinrt

diſcoꝛdie ⁊ bella magna.Itẽ qꝛ multi xpᷣiani re
ges ⁊ pᷣnapes ſunt ad recuꝑandã terrã ſanctaʒ
⁊ alias xpᷣianoꝝ terras animati. Scðo appa
ret tẽpus ãtichꝛiſti ⁊ finis mũdi ꝓximũ eſſe oiʒ
ſcelerũ ꝑpetratõe ⁊ mũdi ipᷣiꝰ cõturbatiõe.De q̊
ſigno:qꝛ ſatis dixi ĩ pᷣᷣma ꝑte pᷣncipali huiꝰope⸗
ris pᷣmone.x. ꝑte.j.oſtendẽs illð eſſe cõpletũ:ad
pñs ſolũ dico verificatũ eſſe qð pᷣdixit dominꝰ
Mat. xxiiij.vbi ait ꝙ tũc abũdabit iniqᷣtas⁊ re
frigeſcet charitas mitoꝝ. Jã em̃ incepit ille dia
bolic'aquilo inſufflare. Vn videmꝰ adipletã eẽ
bodiernis tꝑibus illã Berñ.ſentẽtiã:qͥ in diſci
plina ſcolaſtica ðᷣt. Receſſit lexa ſacerdotibo:di
ſciplina a ſcolaribo:iuſticia a pᷣncipibo: defenſio
a militibo:cõſiliũ a ſenibb:timoꝛ a iuuenibo: pa⸗
tiẽtia a pauꝑib:pietas a diuitibo: bonitas a ci⸗
uibus:vitas a mercaroꝛibo:religio a dericq: de
uotõ a religioſis:hũilitas a nobilibus:fides a
ꝓpło:charitas a mũdo:amoꝛ a parẽtibo:obediẽ
tia a filijs:cuſtodia a pᷣlatis:reuerẽtia a ſubdid
eqͥtas a iudicibo:legalitas a ↄſulibo:cõcoꝛdia a
fribo:famil iaritas a ſoꝛoꝛibo:fidelitas ab ope⸗
rarijs: mãſuetudo a potẽtibo:ſcis a doctoꝛibꝰ:
mogdeſtia a cõiugatis:pudicicia a viduis: inte⸗
gritas a vᷣginib:fiducia a cũc:nũcq; xpᷣs alie⸗
nus habet᷑ ab oĩb. hec ille. Sciẽdũ eſt aũt ꝙ
ſicut ſaluatoꝛ nr̃ venit tꝑe pacis ⁊ concoꝛdie.vt
ptz Lu.ij.ita ecõtrario ipe atixpᷣs veniet tẽpoꝛe
ſciſmat ⁊ diſcoꝛdie.Uñ ðt Paulꝰ.ij.ad Theſ.
ij.ꝙ ante aduẽtũ ãtixpᷣi fiet diſſenſio ĩ ecclłia dei
VUVbi ðt glo.ꝙ mulci nõ obediẽt pᷣceptis aplicis
etiã de ꝑſonis eccłiaſticis:ſed potiꝰ ſũmo põti⸗
fici rebellabũt atq; illũ ⁊ romanã ecchlam vexa
bunt atq; moleſtabũt.Et hoc videmꝰ umpletũ
in grecia: perſia: arabia:chaldea: ⁊ q̃ſi in oibus
partibo oꝛiẽtis. Unð de ipᷣa ecclia põt dici illud
Treñ.j.Dña gentiũ facta eſt ſub tributo. Itẽ.j.
ad Thimo.iiij.iterũ inqt Paulꝰapłus.In no
uiſſimis diebo diſcedẽt qͥdã a fide attẽdẽtes ſpi/⸗
ritibo erroꝛis ⁊ doctrinis demonioꝝ in hypocri
ſi loquẽtiũ mẽdaciũ:⁊ cauteriatã ↄſciam hñtiũ
Etõᷣt glo.ſuꝑ Apocalyp.⁊ Alber.magnꝰ in cõ⸗

pẽdio theologie lib.vij.c. vij. fiet diſceſſio ab

vtroq; imꝑio romano.ſ.ſpũali ⁊ tꝑali.Et idem

tenet Aug.ij.de ciui.dei.? Amb.ſuꝑ Lucã.Quęe

qdẽ in pnti q̃ſi cõpleta cõſpicimꝰ.ũvideamꝰ ĩ
xpᷣianitate młtas dñatiões:pncipeſq; ac reges
⁊cõitates ac ꝑticulares pſonas nõ obedire ſedi
aplice niſi in his q̃ eis placẽt. Quinimo excõi/
catões ⁊ intdicta ac alias cenſuras eccłiaſticss

„E1 „
:0*
2
7

guipidungimmoonter e habd obediarcdzad

nutũ:⁊ volũt in dñatiõibo ſuis eſſe velut papa:
⁊ eccłiaſtica quibo volũt diſtribuere beneficia:
ita ꝙ papa videt᷑ nüc eſſe ſicut circulꝰ ad taber⸗

nam. Multi q̊ʒ heretici ↄtra eccłliam catholicã

inſurgũt falſa dogmata diſſeminãtes.quoꝛuʒ
vnꝰ in partibo vltramõtanis habẽs multos di
ſcipulos nüc publice diſputat cõtra ſtatũ ecclie
romane.cuiꝰ erroꝛẽ multi ſequũtur.vt aũt ſuaʒ
perfidã doctrinã plures ſuſcipiat inceditveſtitꝰ
moꝛe apłico.ita ꝙ verificara e illa ſentetia quã
pᷣdixit dñs de tẽpoꝛe atichꝛiſti Mat.xxiiij.Lũc
ſurgẽt multi pſeudo ꝓphe ⁊ ſeducẽt multos.
Pertrãſeo hic de hereticis qͥ nunc ſunt in parti
bus pedemõtanis ſub ducatu ſubaudieſi:qui
q̃ſi innumeras hereſes ꝑtinaciter tenẽt cõtra ro
manã eccłiam:⁊ appellant᷑ valdeſes:⁊ ſunt cir⸗
ca q̃draginta milia hoim. Quid dicã de ſcolis

que ſunt in multis ciuitatib italie in quib do

cetur ꝙ moꝛtuo coꝛpoꝛe etiã moꝛit᷑ aia.⁊ ꝙ nõ
eſt aliavita pꝛeter iſtã:ita ꝙ cõdudũt nõ eſſe pa
radiſuʒ nec infernũ. Multi qͥ̊ʒ de pᷣlatis eccłia⸗
ſticis:ĩmo etiã de cardinalibo nõ obediũt ſũmo
pontifici niſi quãdo eis placet:imo ei cõtrariã/
tur q;tũ poſſunt. Impatoꝛi q̊; romano tẽpoꝛa

li pauci obedientiã pꝛeſtat.ita ꝙ videt᷑ poſſe di⸗

ci de eo e ſit ſicut poteſras ſinagalie ⁊c.Teges
etiã imꝑiales a paucis ſeruant᷑. Et ideo in bꝛeui
expectat᷑ debereverificari illð quod ait Amb.in
omelia quado.ſ.Ueniet ãtixpᷣus regno deficien
te romano:qͥ infficiet ſanctos reddita romanis

libertate: ſub ſuo tamẽ noĩe. Pꝛeterea iuenitur

ſcriptura q̃dã que ðꝛ ꝓphetia abbatꝭ Joachim
qͥ fuit iam elapſis ãnis q̃dringẽtis ⁊ plus:quã
ego vidi. In qua inter alia dicit᷑ ꝙ quidã potẽ/
tiſſimus rex xpᷣianitatis qͥ erit etẽpus atixpᷣi

inſurget cõtra eccłiaʒ romanã⁊ illi ingeret mul
tas tribulatões. ? illiꝰtẽpoꝛe erit ſcſſma in ecccia
dei in creatiõe pape:qꝛ plures creabunt᷑. Inter
quos erit vnꝰ qui eliget᷑ per operã pᷣdicti regis:

ſed nõ erit verus papa.perſequet᷑tamẽ verũ pa
pã ⁊ illi obediẽtes.⁊ plures obediẽt ipᷣi ãtipape
qᷓ; vero ſũmo põtifici.ſed tandẽ male finiet ipſe
falſus papa ⁊ verꝰ papa remanebit põtifex.Ec/
deſia q̊; romana deo fauẽte liberabit ð manib
ipᷣiꝰ reg ꝑ bꝛachiũ ⁊ potẽtiã alteriꝰ regis xpᷣia⸗
niſſimi qͥ veniet in adiutoꝛiũ ipᷣiꝰ ecclie romane
Nã lʒ ab exercitu pᷣdicti regis capiet᷑ ie bonus
rex ⁊ incarcerabit᷑ ab ipᷣo rege malo:aut ita obſi
debit᷑ in aliquo loco ꝙ tãq; incarceratꝰ erit:ta⸗
mẽ adiutoꝛio btẽ vᷣginis marie liberatꝰ:tandeʒ
poſt miłta ꝑicula ⁊ laboꝛes victoꝛiã repoꝛtabit.

Quẽ regẽ papa ãgelicꝰ.i.bonꝰ ⁊ ſctũs qͥ tũc erit

coꝛonabit imꝑiali coꝛona.Et ãbo ſimul refoꝛn/

mabũt eccłiam xpᷣi in ſtatu euãgelice pauꝑtat:

erigẽtes duodeci colũnas.i.duõdecim cardina
les pauptatis ʒelatoꝛes ⁊ pfeciſſimos hoies ꝗq
euãgelicã vita ſeruabũt ⁊ alijs pᷣdicabũt. Et t/

hoebuß
acde verd
Eriin
paupeni⸗
ſeagunn.
wnmle⸗
incanud
nitvnuſ,
guckt luß
corGabut:
mieſcper
gbominat
nis eus in
dünobit
angelcop
noleclen
linctäpon
acode
lomaheg
(hoodi
Vared
tolbos:
ſaune
lbleo⸗
usus
bmwꝛ
chimem
daißl
feuclorer.
ſborusi
de Dn
(das
terregſin
Cpanein
nus dun
buotabn
ſnemi
ſeoms lib
lbꝛos tmiſ
ginriulat
nocino nt
recolubellea
llichpa
ncincp
lelbnän
fichine
tioniian⸗
nus ſegn
turächen
pit Socl
nes gliox
aſceſtos.

tios Aim

burmneg
ltracrloe
luntabin
lſpoib⸗

1

SneNI
Antnicäig:in
m Cud ideic
nguwnin
rcas irgler⸗
sſanan Din
nsdanr genn⸗
Bwmnit lii
Prihmrbtlſiun
epunpniin

„

iiiii

e,

oniucani

rvatia in

vananebitholfil)
vüribanbitönmu
õl
ntß acenn⸗
gs ahiekiye de⸗
zß incarcera
Nes ictiiſcine,
lbor t ſci i/
nu. id imnn
mncliglleen,
–
S Gibt
talisW/

Foliũ

poꝛe huiꝰ regis ⁊ impatoꝛis veniet antixpᷣs.hec

ꝓphetia.De pdicto aũt malo rege ⁊ de ãtipapis

ac de vero papa pᷣdirxit ſibilla Samia dicẽs ſic.

Exiet in inſidijs ſponſe agni.i.eccłie ſᷣm glo.de⸗
pauperãs cultũ eiꝰ.ſ.ille rex malꝰ.Et erũt ſpon⸗
ſe agni tres adulteri ſił.i.ſᷣm glo.tres antipape:
vnuſq; legitimꝰ.i.verus papa canonice electus
in cantu debili.ſ.dũ adulteris reſiſtere nõ pote⸗
rit.vnuſqͥſq; adulter reliquos deuoꝛabit.i.ꝑſe⸗
quet᷑ ⁊ ſuperabit.vel quia alij adulteri ſecũ con
coꝛdabũt ⁊ ei cedẽt.Cui erũt tria noia blaſphe⸗
mie.ſ.hereſis:ãbitionis:⁊ ſimonie.⁊ cantꝰ eius
abo minatio aſcẽdẽs in conſpectũ altiſſimi:⁊ fi

nis eius interitꝰ:quia.ſ.male finiet:⁊ eternaliter

dãnabit᷑. Deinde cantabit gallꝰ optimꝰ.i.papa
angelicꝰ apłicã ſedẽ gubernabit.fietq;ʒ reſtaura
tio.i.eccłie renouatio.hec ſibilla. Cuiꝰ verba ad
litterã ponit Thelophoꝛꝰ pꝛeſbyter ⁊ heremita
in libꝛo de ſtatu vniuerſalis eccłie:⁊ ipᷣam ſibil
lam allegat. Iſte em̃ heremita vt ipᷣe refertĩ pᷣn⸗

cipio dicti libꝛi:cũ ſepius deũ rogaſſet vt ſibi re

uelare dignaret᷑ que futura ſunt in nouiſſimis
tꝑibus:tandẽ poſt multas lachꝛymas oꝛões ⁊

ieiunia apparuit ei angelꝰ qͥ dixit ſibi oꝛões ſu⸗

as eẽ a deo exauditas:⁊ ꝙ ea que ipᷣe querebat
deus pꝛiꝰ reuelaret ſeruis ſuis ꝓphetj.ſ. Cirillo

p̃ſbytero ⁊ heremite mõd carmeli:⁊ abbati Joa
chim:⁊ multis alijs.pᷣcepitq; illi angelꝰ ex par⸗
te dei:qꝙ pᷣdictoꝝ ſcripta perqreret ⁊ poſtea alijſ

reuelaret.Quapꝛopt᷑ diſcedẽte ãgelo ipᷣe Thelo
phoꝛus cũ ſocio ſuo Euſebio vercelleñ.ĩ ciuita⸗
te Thebarũ ⁊ cuſencia vñ oꝛiũdus erat pᷣ fatus

abbas Joachim:⁊ in alijs vicinis locis diligẽ⸗

ter reqͥſiuit oꝑa ipᷣiꝰ Joachim ⁊ alioꝛuʒ.Et deo
oꝑante inuenit libꝛũ irilli q incipit.Domuito

tius diuine.cuiꝰ libꝛiverba ogelus dñi in dua⸗
bus tabulis argẽteis continetia futuravſq; ad

finẽ mũdi ipᷣi Cirillo dedit. Itẽ dicit ſe repperiſ
ſe om̃s libꝛos dicti abbatis Joachim:maxime

libꝛos miſſos Henrico imꝑatoꝛi ſexto:⁊ libꝛũ

q̃ intitulat᷑ de floꝛe:de ſũmis põtificibo ab In/

nocæẽtio q̃ro vſq; ad antixpᷣm.qͥ incipit. Tepo⸗
re colubꝛi leene filij. Icẽ aliũ libꝛũ de ſũmis põ⸗

tificib a Nicolao tertio vſq; ad angelicũ paſto
rem.qͥ incipit.Om̃ipotẽs opifex. Itẽ ðᷣt ſe reppe
riſſe libꝛũ reuelationũ Merlini de ſũmis poti

ficibo.qͥ incipit.Glioſo patri.Itẽ libellũ reuela⸗

tionũ Rabani de ſũmis põtificibo.qͥ incipit.Ge

nus nequa. Itẽ quãdã reuelatõʒz de ſciſmate fu

turã circa finẽ mũdi factã btõ Franciſco.q̃ inci⸗
pit. Socij ſcti Fran. Itẽ alias ꝓphetias ⁊ viſio⸗
nes alioꝝ ſctõꝝ:quaruʒ vna incipit.In vigilia
aſcẽſiõis.⁊ alia incipit.Scitote qm̃. Itẽ ꝓpheti⸗

tias Ambꝛoſij ⁊ Merlini ac ſibille erithee ⁊ ti⸗
burtine ac eleſpõtine de pᷣſagijs futuroꝝ. Item

extractiões ꝓphetiarũ cõtinẽtes ea que ventura
ſunt ab ãno dni. Mcc.vſq; ad finẽ ãtixpi. Ex
quibo oĩbus ðt ſe fidelit extraxiſſe oĩa q poſuit

in ipo libꝛo:⁊ nihil deſuo adiunxiſſe. Int᷑ alia

ant ibi dicit: e ſicut habet᷑ in.vj.⁊.vij.c. libꝛi Ci⸗
rilli. ille qͥ erit verus põtifex tꝑe ſciſmatis appel
lat᷑ a ſpũſctõ Roboam.ꝓſeudo aũt põtifex ap⸗
pellat᷑ Jeroboam:dicẽs ꝙ verus potifex in oꝛ⸗
tu ſiue inceptiõe ſciſmatis habebit de duodeciʒ
partibo xpᷣianoꝝ ſolũ duas ꝑtes:⁊ pſeudo pon
tifex decẽ ꝑtes:ſicut Roboam ⁊ Jeroboam ha
buerũt ĩ ſciſmate ꝓpłi iſrł poſt moꝛtẽ Salomo
nis.vt habet᷑iij. Regũ.xij. Sed tñ oẽs veri cu⸗
bicularij.i.cardinales ⁊ cuſtodes romane eccle
ſie ſeᷓntur roboam. mali vo ieroboam.hec pꝛe
dictus Thelopho:ꝰ in dicto lib.de ſtatu vniuer
ſalis eccłie:quẽ cõpoſuit in. Mccclxxxvj.ĩ qus
etiã libꝛo dicit:q quidã rex francie noĩe Raro⸗
lus veniet romã ⁊ accipiet a vicario xpᷣi vero ſũ
mo põtifice coꝛonã nõ aureã ſed ſpineõ qua vo
let coꝛonari ob reuerẽtiã xpᷣi coꝛonati ſpinea co⸗
rona.Et iſtũ regẽ fecit depingi pᷣdictus Thelo⸗
phoꝛus in lib.pᷣdicto quẽ in ciuitate Mediola
ni ego vidi in charta ſcriptũ antiqtus:ita vt ap
pareat iam ab ãanis centũ fuiſſe ſcriptus.nã lit⸗
tere eiuſdẽ libꝛi ſunt in młtis locis ex vetuſtate
caduce:⁊ aliũ libꝛũ eiuſdẽ tenoꝛis ⁊ picturaru
vidit vnꝰ frater noſter in ciuitate Nouarie qͥ h
mihi retulit.Et aliũ ſimilẽ vidit reuerendiſſimꝰ
dñs Petrꝰ barociꝰ epᷣus paduanꝰ vt ipᷣe mihi

dixit. Eſt aũt pᷣdictus rex Rarolꝰ in ipᷣo libꝛo de

pictus in foꝛma iuuenis parui hñtis modicaʒ
barbã bifurcatã cũ veſtibꝰ lilioꝝ inſignibo redi
mitis.Et ibi ðt idẽ Thelophorus heremita.q;
iſte Rarolꝰ recuꝑabit terrã ſanctã:⁊ deponet co
ronã ſui regni ⁊ imꝑij ſuꝑ ſepulchꝛo dñi.Et de
ipᷣo rege exponit illð Apoc.vj.Ecce equus albꝰ

7 q ſedebat ſuꝑ illũ habebat arcũ:⁊ data ẽ ei co⸗
rona ⁊ exiuit vincẽs vt vinceret.Et ſubdit:ꝙ re

gnante iſto karolo venietvltimꝰ antixpᷣs. Item
ibidẽ dicit:q ſᷣm młtos theologos aſſerẽtes ſe
a dei ſpũ loqͥ:ĩ ãno a natiuitate dñi. Mccccxcv
Alemani:franci:⁊ hiſpani:⁊ itali erũt in bellis:
⁊ nomiat ibi ꝑticularit᷑ pᷣdictũ karolũ regẽ frã⸗
cie.Et dicit ꝙ nõ tm̃ fideles ſʒ etiã infideles cõ⸗
mouebunt᷑ in bellis. In eodẽ q̊ʒ libꝛo ðt ſᷣm ꝓ⸗
phetiã abbatis Joachim in libro cõcoꝛdie.⁊ in

lib. de vltimis tribulatõibo.ꝙ iſte tribulatõnes

eccłie qᷓ erũt añ tẽpꝰ antixpᷣi erũt ſiłes illi tribu/
latiõi q fuit tꝑe machabeoꝝ.in quoꝝ tribula⸗

tione ſũmũ ſacerdotiũ fuit occupatũ a Jaſone:

Moenelao:Liſimacho:⁊ Alchimo.Quibus tri
bulatiõibo finitis xpᷣs pᷣnceps pacis natus eſt:
⁊ Octauianꝰ a ꝓplło romano recepit mũdi mo⸗
narchiã.Et ſiłiter añ aduentũ antixpᷣi romanã
ſedẽ tenebũt iniqui ſũmi põtifices non ꝑ inſtin
ctũ ſpũſſcti eleci.Et poſt iſtas tribulatiões con
ſurget nouus ſũmꝰ põtifex angelicꝰ appellatꝰ.

quia ab ãgelis cuſrodiet᷑et nouus imꝑatoꝛ in

tꝑalibus in mũdo:qui ſimul ſedabũt om̃s tri
bulatiões vſq; ad aduentũ vltimi antixpᷣi: qui

accipiet monarchiã totius mũdi.Et ſicut ſum/
mũ ſacerdotiũ vacauit per moꝛtẽ Onietꝑe ma⸗
chabeoꝝ: ⁊ tũc fuerunt multi antiſũmi ſacerdo
tes.ſic infra hãc tribulationẽ.vt habet᷑.v.⁊.vj.c.
llib:ꝛi Eirilli pᷣibyteri ⁊ heremite montis carmeli
vacabit ſedes apłica circa annũ cum dimidio.
Quo tꝑe clerus intãtũ erit tribulatꝰ ⁊ afflictus
ꝙ tonſurã abſcõdet ⁊ ſe clex negabit.⁊ ſiliter fa
ciet q̃ſi om̃is eccłiaſtica ꝑpſona. Quãaãdo ꝗ vide/⸗
bimus venire pᷣdictas ꝑſecutiões eccłie ⁊ bella
ac ſciſmata que in ꝓximo vẽtura credunt᷑: expe⸗

ccare poterimꝰ in bꝛeui aduentũ antixpi. Poſt
longa em̃ aeris ſerenitatẽ cito expectat᷑ magna
pluuia:⁊ poſt longeuã ſanitatẽ grauis infirmi

tas: ⁊ poſt magnã abundãtiã ⁊ fertilitatẽ gran
dis penuria ⁊ ſterilitas:⁊ ſiłiter poſt pacẽ ecclie

que durauit multis tẽpoꝛibo cito aderic tribu⸗
. 7.

latio vltima tam diu expecata. E
IInc aũt citiſſime aderir antixpᷣs quãdo
t ſupꝑ crucifixi ſoliũ ſedebit draco ⁊ ſerpẽs
antiquꝰ humani generis inimicꝰ. In fi⸗
ne q̊ʒ mundi verificabit phetia eiuſdẽ abbatis
Joachim:quã recitat mgr Bartholomeꝰ piſa
nus in cõfoꝛmitatibo bti Frãciſci.fructu.j.⁊ cõ/

foꝛmitate.j.parte.ij.dicẽs de oꝛdine nro quẽ ap

pellat columbinũ ꝓpter habitũ ⁊ etiã ꝓpter eius

puritatẽ. Oꝛdo colubinꝰ vſq; ad nouiſſima té⸗
poꝛa duraturꝰ virilit᷑ ſe opponet cõtra angeluz

moꝛtis.i.antixpᷣm ſᷣm glo.⁊ cõtra eũ pᷣdicando
marxima multitudo de filijs ipiꝰ oꝛdinis mar⸗
tyrio ad dñm trãſibit.hec ille. Qui etiã ait. Hi⸗

rũdo turpuſſima ⁊venenoſiſſima clericoꝛũ inii

tas opponet ſe cõtra oꝛdinẽ colũbinũ ⁊ ipᷣʒ cal⸗
care ⁊ calcitrare tẽptabit.nec poterit.Oñs em vi

ſitat ipᷣm oꝛdinẽ ⁊ cõſeruat ac gubernac in neci /
tatibo ⁊ laboꝛib ſuis.Maãſio ipſius oꝛdinis ?⁊
habitatio ſolida eſt in angelo ſctitatis ⁊ ecerne

ſtabilitatis. Item oꝛdo coꝛuinꝰ opponet ſe con
tra oꝛdinẽ colũbinũ per inuidiã mãaifeſtã:⁊ cla⸗
mabit contra eundẽ oꝛdinẽ in impetu ⁊ furoꝛe.
rauce facte ſũt fauces eius moꝛe vtiq; coꝛuino.
Hi ſunt de quibo dictũ eſt in euãgelio. Cauete
vobis a falſis ꝓphetis.Oꝛdo vo coꝛuinꝰ tẽpo⸗
re pſeudo ꝓphete.i.antixpᷣi ãnihilabit᷑.quia tem
poꝛe ꝑſecutiõis elongabit᷑ a nauicula Petri du
riſſime fluctuãte.Lũc em ipᷣe oꝛdo coꝛuinꝰ erit

ei cõtumax ⁊ rebellis.hec ille. Ipᷣe em̃ oꝛdovt q/

dam opinant᷑ tenebit cũ antipapa. Quo regnã
te ⁊ verũ papam ꝑſequẽte:oꝛdinẽ colũbinũ vo

pape obedientẽ ꝑſequet᷑ tanq; ſciſmaticũ hereti
cũq; atq; excõicatũ. Ipſe em̃ antipapa habens

potẽtiã bꝛachij ſecularis⁊ multas diuitias:tra
het ad ſe multos hoĩes doctos ⁊ ſdentificos tã

ſeculares q; religioſos partim muneribꝰ ⁊ par
tim dignitatibo eis collatis:⁊ om̃s diſcolos ex
oibus religionibo quos ꝑmittet viuere in ſpũ
libertatis. Facietq; magnas pſecutiões contra
oꝛdinẽ colũbinũ:⁊ affligẽdo oibus modis qᷣbꝰ

. . —2„

poterit obpᷣuatoꝛes regule ipᷣꝰ:⁊ nõ ſolũ eijciet
eos de locis ſuis:ſʒ etiaʒ illos occidi madabit:

dabitq; ptãtem ſequacibo ſuis eos ĩterficiendi.

AUVnge noſter btũs Franciſcus de becharia pꝛo

uincie ſancti Franciſci:qui ſepius loquebatur

cum domino noſtro Jeſu chꝛiſto:⁊ ꝑ multos
annos quotidie locutus eſt cum beata virgine
Maria ſibi apparente:⁊ multa pꝛophetanddq

pᷣdixit que omnia euenerunt tempoꝛibus ſuis:

Inter alia dixit ſuo cõfeſſoꝛi fratri Joſeph:qui

nunc eſt valde antiquus:⁊ ſunt plus qᷓ; trigin⸗

ta anni ꝙ hoc dixit:ſcilicet ꝙ i refectoꝛio ſoncte

Marie de angelis apud Aſſiſium decapitabũ
tur duodecim fratres mi
dominum cum palma martyrij. Et ipſe frater
Joſeph erit vnus illoꝛum. Unde cum nunc ſit
decrepitus ſicut ego hocanno ipſuʒ vidi:opoꝛ
tet pᷣdicta in bꝛeui accidere:⁊ creditur fuiſſe lo⸗

chtus de perſecutione ipſius antipape:⁊ oꝛdi⸗
nis coꝛuini. Hic tñ oꝛdo coꝛuinus tandem ve⸗
ro pꝛeualente papa cum ipſo antipapa deficiet

a gremio ſancte matris eccleſie:vt dictum eſt:⁊

oꝛdo columbinus erit in floꝛe ſanctitatis. Ec
vt ꝓphetauit pꝛedictus abbas Joachim. regi⸗

na auſtri:ideſt virgo Maria defendet eum per

mare aquilonare tranſeuntem:ideſt per vari/⸗
as tribulationes:⁊ conſolabitur in amaritudi

nibus ſuis.De pꝛedictis autem mentionem fa

ciens pꝛedictus frater noſter verſificatoꝛ:atq;
ipᷣm regem alloquens:quẽ opinat᷑ debere cum
papa angelico refoꝛmare ecdleſiam chꝛiſti ait.
Te modo cũ noſtre ſit ſubruta noꝛma ſalutis

Frtulit in mundo iam pereunte deus.

Pꝛeſul vt angelicꝰrabidꝰ ꝓtectus ab hoſte:

Per te apoſtolicas tunc bene paſcat oues.
Sed ſathan bumani generis ſeductoꝛ amaro
Illi tẽptabit ⁊ tibi ferre necem. M
Inſuꝑ ⁊ ſanctos franciſci queret alumnos

Pergdere:ꝙ veri pꝛeſulis arma ferant.

Coꝛuus ⁊ inſontẽ roſtro moꝛdente columbaʒ
Percutiet:falſi ductus amoꝛe ducis.

Nam qui apoſtolicà rapiet ſine numineſedem

CLernet vt hos partes nolle tenere ſuas.
Otius immerite ꝓperabit tradere moꝛti:
Aitq; columbinum dilacerare gregem.
Hic tamen in petri ſic naufragante carina
Perſiſtet:rabidis non pauefactis aquis.

Tunc lupus obſequiũ xpᷣo cõferre putabit

Dentibus innocuam dum lugulabit ouez.
Pꝛoteget hos auſtri regina pijſſima fratres:
Buſtabunt quõuis pocula amara pꝛius.

Illoꝛum plures patris pia vota ſecuti:

Martyrij palmam pꝛo pietate ferent

Nectantũ fratres:quin ſũmi culminis almuʒ

Pontificem: rabido teq; furoꝛe petet.
Te tamẽ atq; illũ genitrix ſanctiſſima chꝛiſti
EFruet a cunctis hoſte dolente malis.

Tuqp meriis poſtt pio geſta ſupꝛemum

noꝛes:⁊ trãſibunt ad

Lcp
Ae
Oui
Luny-

q
Pbaun
fochah
ſcchpl
durabie
tes ſoccn
utusſn
porart

mga

iloꝛü
fimead⸗
ſahort
s
ne
Wac
big
ſnw.
m
llo,
nun
ſocur
dit uln
anlbern
rmvo
icnin1
Nauiboei
ſießor
ueme
ulncen
ler gter
nmegreria
Golnoibu
nintcori
lücbiͤft
wochamet
Monuncor
lisaſoli
lonsod
Gan
cſ⸗
ultdon
tmethfi
mminani
minace
Gaphe
natein
getogꝗ
ſſt gem
nelnene
ſcej:m.
noeraeſe

lueniid
nnstose
lins nn
crlſtonenn

6
dm dern

umng Sigefr
1Undeamnmd
mo ipſuz uicen
Wardimr fule
mus naepet
iſo mganndee
in kore mrins;
15dus ng
Mradceu
unrorte
Wen mnui
Ker roſifcre
iopinvi deberren
aalcſiam cheiſtii
deuranormalales
arun dans,
Neraus Pbokk
ncdeepalcrtns
nncen
ſaguenim

Nes

1 Wo:NNWS ,
cinennndin
olNRnXN
mreo/.
M en.
ufngunte nna
Muckaisadus,
öſen Uutbi
miugult
vpiſinufunn
laamara hin⸗
rors ſun
icure enme

j lmmnen,

ſanonſim

N

glcnte n
gtrefil

cũ illo ſacco ad viſitãdã terrã

Foliũ

ALccipies illo te coꝛonãte gradũ.
Tüc pius ⁊ xpᷣo ſimilis ſine crimine paſtoꝛ

Erxcupiẽs dñi pauperis acta ſequi.
Quã cito biſſenas in pauꝑtate colũnas
Eriget:⁊ deris eſſe vetabit opes.
Tunc velut in pᷣmo ſurgẽs eccłia cetu
Incipiet purã ſancta tenere fidẽ.?c.
Ichẽ q̊ʒ abbas Joachim ſuꝑ Hiere.vbi mulca
ꝓphetauit de btõ Franciſco ⁊ de eiꝰ oꝛdine futu
ro:etiã pꝛedixit ꝙ in fine mũdi veniet aliꝰ oꝛdo
ſaccũꝓ indumẽto poꝛtantiũ:qui oꝛdo ita parũ
durabit ſicut tẽpus antixpᷣi. Hos aũt poꝛtan⸗

tes ſaccuzʒ ꝓ indumẽto multi viderũt:et ego lo⸗

cutus ſum cũ illo qͥ pꝛimus cepit dictũ ſaccuʒ
poꝛtare:⁊ cognoui eũ ambulare in veritate ⁊ cũ

magna puritate ac feruoꝛe:⁊ aĩaduerti vitã ſuã

⁊ alloꝛũ ſocioꝛũ ſuoꝝ eſſe valde auſterã ac ma⸗
xime abſtinẽtie. Introgaui qͥʒ illũ quõ ſic cepiſ

ſet poꝛtare dictũ ſaccũ.Qui rogatus rñdit ꝙ ſe

pius viſum eſt ei ꝙ de celo tale indumẽtũ ſibi
oñderet᷑ ⁊ mitteret᷑:atq; diceret᷑ ꝙ illud aſſume

ret ac poꝛtaret.⁊ ideo ipᷣm ſuſcepit. Itẽ dixit mi/⸗
bi ꝙ fuit Rome ⁊ cubicularij papevoluerũt eũ
introducere añ papã:ac ei bullã aliquarũ gr̃aꝝ

ĩpetrare:ſed ipᷣe nalal Dun d quõ fuit płies
anctã. ⁊ ſemel iuit
ꝑ viã terreſtrẽ actranſiuit ꝑ multas regiões in⸗

fideliũ ⁊ ab eis captꝰ fuit:⁊ ſeruꝰmãſit cuiuſdã
dñi multis ãnis:ac ſemꝑ detulit ipᷣm ſaccũ.Tã
dem liberatꝰ a ſᷣuitute ꝑrexit hirlm:⁊ ibi eũ vi⸗

dit vnus frater nr̃ qui hoc mihi dixit. Pꝛimo

miñ fuit in Lamech vbi coꝛpꝰ machumeth erat.
Ad quẽ locũ lʒ nullꝰ xpᷣianꝰ accedere poſſit:⁊ ſi
aliqs xpᷣianꝰ ibi reperiat᷑:oꝑtet ipᷣm aut negare

xpᷣm aut moꝛtẽ ſubire:tamẽ ipᷣe exiſtẽs in comi

tatu ſaracenoꝝ inter qͥs młtis ãnis ſteterat ſer⸗
uus.:⁊ ꝓpter bonũ ſeruitiũ erat ab eis dilectꝰ:li⸗

bere pꝑrexit cũ illis ſeruiẽs ipᷣis ĩ via acadiuuãs
eos in oibus q̃ poterat:maxime in onerãdo iu⸗

mẽta ⁊ curã habẽdo ð ſarcinis. Introgaui aũt

illũ quõ fecit qñ oẽs genuflectebãt ante coꝛpus
machumeth.Qui rñdit ꝙ etiã ipᷣe gẽuflexit nõ
adoꝛando machumetũ ſed dñm ieſum xpᷣm fa
ciẽs ei ſolitas deuotiões ⁊ dicẽs oꝛões ſuas cõ⸗
ſuetas.obſecrãſq; ipᷣm dñm ieſum vt cadere fa⸗
ceret archã in qua erat coꝛpꝰ ipᷣiꝰ machumech:
atq; eiꝰ ſectã deſtrueret.Cuius oꝛationẽ exaudi
uit deꝰ.nãvt intellexi archa illa cũ coꝛpe machu
meth fulmie de celo adueniẽte poſtmodũ exter
minatõi ſubiacuit.Sectã vo ſuã in bꝛeui exter⸗
minãdã ipᷣi ſaraceni affirmãt ſe habere ex qᷣbuſ⸗
dã ꝓphetijs.et iam extminata eſt in partibo gra⸗
nate in q̃ regnauit ſecta machumethica ꝑ octin⸗
gẽtos ãnos. Pꝛedicꝰ qͥʒ pᷣmus ſacci delatoꝛ qᷣ
eſt cremonẽſis dioceſis iã annis ſeptẽ elapſis a
me introgatꝰ de tẽpoꝛe quo cepit deferre ipſuʒ
ſaccũ:rñdit:q; iam erãt vigintiduo ãni ꝙ indu
tus erat ſacco.Licet aũt quidã dicãt nõ eſſe illũ

oꝛdinẽ qui eſt vẽturus in fine mũdi:qꝛ nõ eſt

eccłiam appꝛobatꝰ. Et qꝛ inceptꝰ taãto tempoꝛe
noõò creuit in maioꝛi numero ⁊ fama:ego tñ reſer
uUando detminationẽ huiꝰ ſccẽ matri eccłie:opi

noꝛ hũc eſſe illũ oꝛdinẽ qꝛ nõ erit alijs oꝛdinib

ſilłis ſed diſſiłis. Cũ em̃ iſte oꝛdo debeat ita pa⸗
nʒ durare:ſicut nõ habebit loca ꝑticularia ad

habitã dũ:nec aliqd tꝑale ad viuẽdũ:ita neca ſe
de apłicavolet aliqð pꝛiuilegiuʒ. Et ideo iſti ſic

induti ſacco poꝛtates in manu crucẽ paruam li
gneãõ:habẽteſq; cingulũ ex viminibo:capite diſ⸗

cooꝑto ac nudis pedibo ambulãtes vadũt qͥti⸗
die ꝑ mũdũ tanq́; ꝑegrini ⁊ aduene oẽs eccłias
viſitãtes:⁊ p ſe ac ꝓꝓplło xpᷣiano oꝛãtes:ſemelq;
tm̃ in die cõedẽtes:a carnibo ſemꝑ abſtinẽtes: ⁊

vinũ nũqᷓ; bibẽtes:⁊ vbi ſe reperiũt in ſero doꝛ⸗

miẽtes. lec iſte eſt oꝛdo noue religiõis qͥ nõ po
teſt fieri ſine ſedis apłice licẽtia ſpeciali.vt in.c.

vnico. de reli.domi.lib.vj.qꝛ vt ibidẽ ait glo.itel

gitur illa phibitio de inueniẽtibo nouũ oꝛdineʒ
vel religionẽ vel deferẽtibꝛ nouũ habitũ qñvo⸗
lunt ſił viuere in cõgregatiõe ⁊ eſſe de eodẽ colle
gio ac facere aliquã ꝓfeſſionẽ. Iſti vo nõ viuũt
in cõgregatiõe:necaliq̊s veſtiũt tanqᷓ; in oꝛdine
vel religiõe:nec aliquã ꝓfeſſionẽ faciũt.Et ideo
ſolũ eſt oꝛdo habitꝰ penitẽtialis quẽ qͥlibet ꝑ ſe

acciꝑe poteſt ad faciendã pniam añ aduentũ ſe

ueri iudicis ad iudiciũ vniuerſale.Sicut fecer̃t
viri niniuite ad euitandã vrbis ſubuerſionẽ.vt

ðʒ Jone.iij. Ut etiã factũ fuit a centũ⁊ decẽ anis

citra tꝑe maxime peſtilẽtie quo hoĩes ĩduti lin⸗
theaminibo albis pergebãt clamando miᷣicoꝛ
diã.vñ etiã nũc diot᷑tepus alboꝝ. Ad deferen⸗
dum aũt talẽ habitũ ſaccinũ in expectatiõe vlti⸗
mi exterminij hoꝛtat᷑ deus.iij. Eſdre.xvj.dicẽs.
Pꝛecingite vos ſaccis ⁊ cilicijs ⁊ plangite: qm̃
appꝛopinquat cõtritio vr̃a.Et qꝛ iſte oꝛdo me⸗
lius loquẽdo oꝛdinatꝰa deo modꝰpenitẽtie du
rabit paruo tꝑe ſicut tꝑs antixpᷣi.ideo non miꝝ

ſi vſq; nũc non diuulgat᷑. Sicut em̃ dñs ieſus

ſtetit ꝑ triginta ãnos poſt ſuã natiuitatẽ ãteq;
eligeret diſcipulos:⁊ aꝑta miracula ſua hoĩbꝰ
demõſtraret.ſic etiã antixpᷣs faciet qͥ ꝑmanebit
vſq; ad tẽpus etatis tniginta oãnoꝛũ anteq; inci⸗
piat apertã ⁊ terribilẽ illã ꝑſecutionẽ ſuã contra
xpᷣm ac fidẽ catholicã.Unde ipᷣe antixpᷣs donec
peruenerit ad trigeſimũ etatis ſue annũ non co
gnoſcet᷑ eſſe filiꝰ perditiõis:nec hoies ſciẽtp cer⸗
to ipᷣm eſſe natũ:ſed bene erũt opiniões que nõ
credent᷑ dõec effectꝰ videbit᷑.i.cũ ipo i trigeſimo
ſõno incipiet mũdũ vniuerſum cõturbare.Qua
ꝓpter foꝛte nũc eſt natus ⁊ trigeſimo ãno ꝓpximꝰ

nobis tamẽ hoc neſciẽtibovel nõ credẽtib.So⸗
lum aũt tribus annis cũ dimidio ꝑdurabit eiꝰ

aperta perſecutio:vt ſupꝛa dictũ eſt ⁊ etiã ĩferiꝰ
videbit᷑. Et ſic erit de oꝛdine iſto poꝛtãtiũ ſaccuz-

qui lʒ inchoabit᷑ in illo anno in quo anticbꝛiſtꝰ

naſcetur:tamẽ nõ młtũ diuulgobit: nec habitꝰ
PP 2

eb aſſumer a magna multitudine niſi per tres
annos vltimos cum dimidio. In quibo veniet

Eñnoch cum Helia ⁊ pꝛedicabũt cõtra antixpᷣm

induti ſacco.vt expꝛeſſe patet Apod.xj.vbi xpᷣs

loquit᷑ de templo quod eſt in hieruſalẽ:⁊ de ci⸗

„

uitate ſccõ que debet cõculcari ⁊ violari ꝑ anti⸗
rrypm ⁊ gentes eũ ſequẽtes. Et ait Johãni apło.
ITle metiaris illö.ſ.cẽplũ:⁊ eius atriũ:qm̃ datũ
eſt gentibo:⁊ ciuitatẽ ſanctã cõculcabũt menſib⸗

q̃dragintaduob: qui ſunt tres ani cũ dimidio
Et ſequit᷑ Et dabo duob teſtib meis fidelibꝰ
vbi ðt glo. ſ. Enocb ⁊ Helie.⁊ ꝓphetabũt dieb·

mille ducẽtis quiquagita amicti ſaccis ⁊c̃. In

beſtia que aſcẽdit de abyſſo.i.antixpᷣus ſᷣm glo
ſam. faciet aduerſus eos bellum ⁊ occidet eos.
Aliqui etiã dicũt ꝙ de nouo teſtamẽto venient

quibo verbis còmẽdant᷑ pᷣmo in locutiõe cũ ðꝛ.
Dabo duob⸗ꝰ teſtibꝰ meis fidelibo ? ꝓphetabũt
Scðo in ꝑſeuerãtia dũ dict᷑. Diebꝰ.Mccl.Ter

tio quo adveſtitũ dũ dicit᷑. Amicti ſacò. Quar⸗

to quo ad effectũ dũ ſubdit᷑. Hi ſunt due oliue:
ſcʒ reſpeccu pietatis. Quinto quo ad charitatis

ardoꝛẽ.dũ ſequit᷑.Et duo candelabꝛa.Sexto

ad intẽtionẽ:dũ addit᷑. Lucẽtia añ dñm.Septi

mo quo ad foꝛtitudinẽ:dũ dicit᷑. Stãtes.ſ.con

tra antixpᷣm. Octauo quo ad feruidã pᷣdicatõeʒ

duz dici᷑. Si quis voluerit eis nocere ignis de

oꝛe eoꝛũ exiet.i.ignita pꝛedicatio detegẽs ãtixpᷣi

maliciã:⁊ verbũ deuote oꝛõis ad inimicos con
uertẽdũ. Nono quo ad miracula vera cõtra fal
ſa antixpᷣi.Et ideo ſequit. Hi habẽt ptãtẽ clau⸗
dendi celũ ne pluat.qꝛ tũc ſynagoga ãtixpᷣi que

videbat᷑ celũ ceſſabit a ſuis miraclis. Et habẽt

ptãtem ſupꝛa aquas.i.exponẽdi ſcripturas di⸗/
uinas.⁊ percutere terrã.i.ſenſus terrenos philo

ſophie antixpᷣi. Decimo quo ad głioſam reſur⸗

* —

rectõz poſt moꝛtẽ:duʒ ibidẽ dr.ꝙ poſt tresdies
⁊ dimidiũ ſpũs vite a deo intrauit in eos:⁊ ſte⸗
terũt ſuper pedes ſuos:⁊ audita ẽ vox magna
de celo dicẽs. Aſcẽdite buc:⁊ aſcendeꝛũt in celuʒ
I nube ⁊c̃.Ex pꝛedicta etiã ꝓphetia ptʒ ꝙ Enoch

2⁊ Helias nõ perdurabũt in pꝛedicatiõe contra

antixpᷣm per totũ trienniũ cũ dimidio:ſed inter

ficient᷑ ab ipᷣo antichꝛiſto per aliquod paruum

tẽpus ante expletionẽ illoꝝ q̃draginta duoꝛuʒ
menſiũ perſecutiõis eius. Unde de moꝛte eoꝛũ
ſequit᷑ in dicto.c.Et cũ finierint teſtimoniũ ſuũ

cuʒ Enoch ⁊ Helia duo alij teſtes quos domi⸗
nus viuos reſeruatvſq; ad illud tẽpus.Quoꝝ

vnũ aſſerũt eſſe Johannẽ euangeliſtã dicentes
ꝙ de ſe tacuit in Apocalipſi ex humilitate. ſicut
etiã fecit in euãgelij ſui.xxj.c.reticens nomẽ ſuũ

cum loqueret᷑ de diſcipulo a ieſu dilecto.Et opi

nionẽ ſuã iſti ꝓbant.quia deipᷣo ait dñs ieſus
Johis.xxij.Sic eum volo manere donec veniã

ſq ad iudiciũ:ſᷣm eos.Et Matth.xvj.iten inqᷣt
BSunt quidã de hic ſtantiba qui nõ guſtabunt

moꝛtẽ donec videãt filiũ hominis veniẽtẽ in re⸗

eccłiam ſuã. Ad cõfirmatiõem etiã pdicroꝝ. fa⸗
quottidie in
coꝛꝑis xpᷣi videbat duos angelos tenẽtes vnã

ſacramẽti:aut rapiebat᷑ ⁊ imobili

ge

4 „ 4 .-
.

gno ſuo ſq; ad iudicandum viuos ⁊ moꝛtuos.

Alij at iter quoſ fuit Franciſeus de mayro.in

ſermone de antixpo:dicũt ꝙ Enoch venlet pꝛo
illis qui fuerũt in tꝑe quo hoies erãt ſine lege⁊

gra ꝓ maioꝛi ꝑte. Helias aũtp illis qui fuerũt
tꝑe legis ſine gr̃a. Johanes vero ꝓ tꝑe legis gfe

Vnñn Apoc.x.dictũ eſt ei.Opoꝛtet te iteꝝ ꝓpheta

re gentibo multis.Quoꝝ ſctõꝝ vtinã cõcederet
mihi deseſſe famulũ ⁊ ſuũ ac ſociũ pᷣdicatiois
⁊ marcyrij.Nã ipᷣi pᷣdicabunt ↄtra antixpᷣm in⸗

duti ſaccis:⁊ ab co iterficient᷑. Sed pus ꝑ eoꝛũ

ↄfoꝛtationẽ xpᷣianoꝝ citubantiũ coꝛda ſolida⸗
bunt᷑.ã ſicut deus pᷣuidit mũdo huicq nũq;
ſit ſine aliquo luminari ↄtra tenebꝛas:dans ei
lunã ⁊ ſtellas vt illuminẽt noctẽ:⁊ ſolẽ vt cari

ficet diem. Sicin tne tenebꝛoſo antirpi puice/
bit de iſtis clariſſimis viris qui illuminabunt

cit viſio illi?pueri mantuani nepotis vnifris
no in qu puer a qnq; annis vſq; ad duodeciʒ
ie in miſſa:aut ſtatim poſt ↄſecrationẽ

coꝛonã in capite ſacerdotis vſq; ad receptionẽ
s ac inſenſibi
lis remanebat:⁊ terribilia dei iudicia ei oſtẽde/
bant᷑. Sʒ hẽbat dei pᷣceptũ ne alicui q̃ videbat
reuelaret. Anno vero.jA0ʒ.a natiuitate dñi:laʒ
ↄpletis annis duodecim fuit ſimiłr raptꝰ? ad
paradiſuʒ deductꝰ⁊ terribilia vidit q̃ vt reuela
ret in mãdatis habuit. Vñ ĩiter alia dixit ꝙ bie

ad.jyoo.moꝛiet᷑ maioꝛ ꝑs oĩm viroꝝ ⁊ mlien:

⁊ ꝙ in bꝛeuiſſimo tpꝑe veniet antixpᷣs. Quia nõ
mittet᷑ a deo aliꝰrenouatoꝛ mũdi.Sed Enoch

⁊ Helias in bꝛeui veniẽt.Et oꝛdo ſac.d erit cele⸗

bꝛis ꝑ mũdũ:ac cito erit finis mũdi. Cũ aũt pꝛ

ipᷣiꝰpueri his non crederet Ille ait.In ſignũ ꝙ

ego fui in paradiſo:dico vobis ꝙ ibi iueni ta⸗

lem qui fuit ſocius veſter:qui dixit mibi ꝙ vos

ſalutarẽ ex parte ſua ⁊ dicerẽ vobis ꝙ recoꝛde⸗

mini vos cuʒ ipᷣo ſemel ſicfeciſſe. Tunc ille bis

auditis credidit:qꝛ ille ſocius eius erat moꝛcu

us per multos annos ante natinitateʒ ipſius

7

ueri: 2 de illo pꝛedic
uerat noticiam. Et illud qð fecerant ſimulne
mo ſciebat niſi ipſi ⁊ deus. Quibus oibus cõ/

ſideratis apparet ꝙ nõ longe ſumus ab aduẽ⸗

tu antixpᷣi.Et hoc etiam pꝛobat᷑ ſanctoꝝ pꝛedi
catione. Nunqᷓ; eniʒ deus mittit ↄtra mundũ
ſua flagella:⁊ iudicia terribilia:ac vniuerſalia
niſi pᷣus onunciet ea ꝑ ſuos pᷣdicatoꝛes.iuxca

illud Amos.iij.Non faciet dñs verbũ qͥn ðus
loquatur ad ſeruos ſuos ⁊ ꝓpbetas. Sicut er/
go annunciauit diluuium per Noe centuman
nis ante vt ptʒ Geñ.vij.Et exterminiũ ſodome
7 Somorte g̊nunciauit Abꝛabe Geñ.xviij.⁊ fla
lum Pharaonis Mopſi: Exodi.vij.et.vij.
hierico excidiuʒ pꝛenunciauit Deut.vlcimo.ac
Joſue.j. Et amalechitaꝝ.j. Regxv. Et fiogellu.

ctus lusr nullum vnq; ha
qð fecerant ſimul ne

nnaret
ſucho
2 Matt

mücitr

(atoꝛes
nanbn
theilh/,
hoſtuck
Megv
icaueru
agiteopp
ſtrol
ſnultocs
panruſi
Kronom
lus dequs
Obabeds
ſance
Men
neanig
volem
mhone
aulen
loonn⸗
pthem
goii⸗/
litulũ
gells den
Cans deus
gigetes
Mdnd
GMud
cnze
icatio
dar
1 Muim
inun⸗
Nniia
a dnia⸗
In flaime
Pberas,
Joochim
clcipbe
Uetiporef
msimn
tpobti
tunn 0
laptori
Ktumin
litmibi
cainde
ſamcen
lichꝛiſte
Mhalro
gvegan⸗
leguein

nese
asded
ochn
dagerit ſn

pilliselin
Vndptcrinee

antt Bð
aſocihtig
Wini

Selzee
dami cntn
emüdo duegi
Wn Mnebens e

tnocerſolntn
doſo morhi
Scgbiillominin
l

ani eponsen

nnisrſchasdet

rinodlsnins
lu daindcfi

Ni e aiie

Ganaini
nfurimrg
Uüiſeaur
Soin
micamnia
r nüdi ubt
6 a
tins nis. Au
en ii
whos gblidgld

“l

iwosg
=
rumuuſhli
rulunnft
Ni ſnln
Ouischlech
innsthaldl
nm aſin
efunng⸗

phau n
ſucn

=
e

Pinin

Foliũ

ſamarie.liij. Regũ.vj.? Sennacberib. iiij. Re⸗
gum. xix.⁊ Eſa.xxxviij.et Niniue Jone.iij.⁊ Na

buchodonoſoꝛ Danieł.iiij.⁊ Hieruſalẽ Lu.ix.
⁊ Mattb.xxiij. Sic etiã pꝛenũciauit vltimum

mũdi exterminiũ nõ per vnũ tm̃:ſed per pꝛedi⸗

catoꝛes quaſi inumerabiles. Miſit em Johan
nem baptiſtã qui hoc pꝛenũciauit. TCu.? Mat
thei.iij.c.dicẽs. Jam ſecuris ad radicẽ arboꝛis
poſita eſt ⁊c. Miſit quoq; aplłos ⁊ doctoꝛes ec
cleſie qui de aduẽtu antixpi⁊ iudicij finalis pꝛe
dicauerũt dicẽtes illud Matthᷣͥ.iiij. Penitẽtiã
agite appꝛopinquabit em regnũ celoꝛũ. Milſit

poſtmodũ beatũ Franciſcuʒ ac Dominicũ qui
inuitatis ad eternas nuptias annũciarẽt:quia

parata ſunt om̃ia. Matth.xxij.? Lu.xiiij. Po⸗
ſtremo miſit ſanctũ Bernardinũ qͥ fuit ille ãge
lus de quo Apod.xiij.inquit beatꝰ Johãnes:
ꝙ habebat in manu euãgeliũ eternũ.ullꝰ em̃
ſanctꝰ fecit libꝛũ qui appellet᷑ euangeliũ eternũ

niſi ipᷣe ſanc Bernardinꝰ.De cuius pꝛedicatõ
ne ait ipſe ſanctꝰ Johes vbi ſupꝛa.ꝙ clamauit

voce magna dicẽs.Timete deũ ⁊ date illi gliaʒ
⁊ honoꝛẽ:quia venit hoꝛa iudicij eiꝰ. In ſignuʒ
autẽ ꝙ ipᷣe ſanctus Bernardinꝰ erat ille ange⸗
lus in pᷣmo ſuo ſᷣmõe quẽ populo fecit accepit
ꝓ themate illud Pſalmiſte. liſi cõuerſi fueric⸗
gladiũ ſuũ vibꝛabit:arcũ ſuum tetẽdit ⁊ para⸗
uit illũ.Super quibo verbis pꝛedicauit de fla⸗
gellis dei ⁊ de iudicio vniuerſali. Ultimate vi⸗
dens deus hoĩes inuitatos ad nuptias eſſe ne
gligẽtes:⁊nõ venire miſit quaſi innumerabiles
pꝛedicatoꝛes ad annüciãdum finẽ mũdi dicẽs
eis illud Luce.xiiij. Ite in vicos ⁊ plateas ⁊ qͥ̃ſ/

cunq; inueneritis cõpellite intrare.ſ.feruoꝛe pꝛe

dicatiõis.Nõ eſt em̃ quodãmõ terra in qua nõ
vadãt pꝛedicatoꝛes annũciãtes tẽpus antixpᷣi
⁊ vltimi iudicij in ꝓximo adeſſe. Quãto em̃ ꝓ⸗
pinquiꝰ eſt flagellũ:tanto plures mittũtur ad
annũciandũ.Quod figurat eccłia que antevlti
mã dñnicã aduẽtus ponit tm̃ vnum ꝓphetã:ſed

in vltima dñica quaſi in fine ponit duodecim

ꝓphetas.Et pꝛedicta confirmãẽtur:quia abbas
Joachim:vt habet᷑ in ↄfoꝛmitatibo beati Fran
ciſci:phetauit ꝙ multi fratres minoꝛes inſtã⸗
tetẽpoꝛe finis mũdi per mundũ diſcurrẽt pᷣdi⸗
cantes quotidie qð hodiernis tẽpoꝛibus vide⸗
mus impletũ. Pꝛeterea illð eſt credibile ð quo
eſt publica vox ⁊ fama ſᷣm gloſam in.l.at ſi na⸗
tura.S.cũ me abſente.ff.de negocijs geſtis. Sʒ
iã ꝑ totũ mundũ eſt publica vox ⁊ fama ãtichꝛi
ſtum in pꝛoximo venturũ.ergo ⁊c̃. Unde retu⸗
lit mihi qͥdã frater noſter ꝙ exiſtẽs in terra ſan⸗
ca interrogauit quẽdam fratrẽ noſtrũ qͥ fuerat
ſaracenꝰ:que opinio eſſet inter ſaracenos de an
tichꝛiſto.Et ipᷣe reſpõdit ꝙ in Hieruſalem ⁊ in
Chairo ⁊ in Lamech publice dicebat᷑ natũ eſſe

quẽdam puerũ qui ſuaʒ ſectã debebat deſtrue
re que in bꝛeuitẽpoꝛe ſᷣm ſuas pꝛophetias eſt fi

CvVn

nienda.Et pꝛopter hoc nõ plãtãt vineas aut v-

rnidaria:nec edificãt de nouo.Similit᷑ iudei di⸗

cunt natũ eſſe ſuũ meſſiã:⁊ ad partes vltrama⸗
rinas multi pergũt vt eum inueniãt. Hoc etiã
ano milleſimo q̃dringẽteſimo nonageſimoter
tio die tertio nouẽbꝛis in ciuitace Mediolani
quidã demon adiuratꝰan tẽpus antichꝛiſti eẽt

pꝓximũ: rñdit. Cito:cito:cito adueniet. Retulit

etiã mihi quidaʒ nobilis fidedignus ſe vidiſſe
quẽdã libꝛũ antiquiſſimũ factuʒ vltra montes
ante xpᷣi aduẽtũ per multos annos:in quo pꝛe
dicta ſu nt multa que fieri debebant vſq; ad fi⸗
nem mũdi:⁊ om̃ia que ibi dicta ſunt de chꝛiſto
⁊ de alijs:euenerũt.Et in ipᷣo libꝛo ſcriptũ eſt ꝙ
finis mũdi erit in milleſimo quingẽteſimo:niſi
deus aliter diſponat. A duobo q̊q; annis citra
moꝛtuꝰ eſt quida patruus meꝰ nomine magi⸗
ſter Mattheꝰ de buſti qui erat doctiſſimꝰ me⸗
dicus⁊ aſtrologꝰ:⁊ dicebat ꝙ infra paucos an
nos debet regnare quedã ↄſtellatio in qua aut
mũdus deſtruetur:aut vita hominũ ⁊ modus
viuẽdi mutabit᷑.Quidã quoq; aſtrologi dicũt
ꝙ in milleſimo qͥngenteſimo vel circa debet re⸗
gnare quedã cõſtellatio in qua om̃es leges da⸗
te ſunt.ſq; lex Mopſi:lex Chꝛiſti:: lex Machu
mecthica:⁊ alie.⁊ q tũc debet dari alia lex noua
Alia aũt lex noua nõ dabitur niſi lex antichꝛiſti
Anõ multis etiã annis citra quidã diſcurrẽs ꝑ

quãdam ciuitatẽ Italie in ſpiritu exdamãs di

cebat.Anno milleſimo qͥngenteſimo mũdus fi
niet tempꝰſuum.Huius qͥʒ opiniõis ſunt mul
ti qui illud dictũ ſaluatoꝛis Act᷑.j.Nõ eſt veſtꝝ
noſce tempoꝛa vel momẽta quspeter poſuit in
ſua poteſtate.exponũt.ſ.reuelãda in tẽpoꝛe op⸗
poꝛtuno. Nam dicũt nõ fuiſſe oppoꝛtunũ hoc
reuelare tẽpoꝛe apoſtoloꝛũ.quia cũ tot genera⸗
tiones hoiĩm adhuc deberẽt eſſe ante finẽ mun⸗
di nõ fuiſſʒ timoꝛ pꝛedicti exterminij niſi in vlti
ma generatione ⁊ in fine eius.quod non fuiſſet
vrile ipſis generatiõibp. Unde cõcludũt ꝙ ſicut

tempꝰ pꝛimi aduẽtꝰ chꝛiſti fuit reuelatũ.vt pa⸗

tet per numerũ hebdomadarũ que deſcribunt᷑

Daniel.ix.vnð repꝛehẽdit chꝛiſtus iudeos Lu⸗

ce.xij.dicens. Hypocrite:faciẽ celi ⁊ terre noſtis

ꝓbare:hoc autem tempus quõ nõ ꝓbatis. Ita

ctiã tempꝰ ſecũdi aduẽtus eius.ſ.ad iudicum

fuit ſᷣm eos reuelatũ tẽpoꝛe oppoꝛtuno. Unde

exponũt.Nõ eſt veſtrũ:ſed.ſ.alioꝛuʒ quibꝰ ipſe
pater poſtea reuelabit quãdo expediet:ſicut di⸗
cunt euʒ poſtea feciſſe.Et ad illð Matthᷣ.xxiiij.
⁊ Marci.xiſj.De die illa ⁊ hoꝛa nemo ſcit ⁊c̃.re
ſpondẽt:qꝙ intelligit᷑ de ſciẽtia pꝛopꝛie ſumpta.
Quia ſcire eſt rem ꝑ cauſam cognoſcere:⁊ quo⸗
niã ita eſt ⁊ nõ ↄtingit aliter ſe habere.vt dicit᷑j.
poſterioꝝ.Et exponũt etiã.Nemo ſai.ſ.reuelan
dum tũc tẽpoꝛis:⁊ dicũt ꝙ nõ dixit. Nemo ſcit
ex pꝛedicta cauſa.Uerũ quia vtrũ pᷣdicte reueta
tiones ſiue phetie fuerint a deo facte ⁊ inſpira⸗
PpbP S

Bermo

te nõ bence cõſtat nobis pꝛo certo:ego de anno

⁊ tẽpoꝛe ipᷣius antichꝛiſti ⁊ finis mudi nihil cer

titudialiter affirmo.De opinatõe ãt loquar qð

no bis eſt a deo cõceſſum. Nam ipᷣe dns ieſus

dedit nobis ſigna poſt que poſſumꝰ opinari ci

to eſſe futuꝝ finẽ mũdi dicẽs Mat. xxiiij.Cũ vi

deritis hec omia ſcitote quia ꝓpe eſt in ianuis.et
idẽ dixit Marci.xiij.Et ideo Dañ.xij.poſtq; an
gelus dixit ꝙ clauſi ſunt ſignatiq; ſermões.ad
didit.Nõ intelligẽt om̃s impij. Poꝛro docti in
telligẽt.vbi Nicolaꝰ de lyra ait:ꝙ multa futura
⁊ ſecreta que deꝰ occultat malis.iuxta illð Sa⸗
piẽtie.j. In maliuolã aĩaʒ nõ introibit ſapiẽtia.
reuelat bonis eum rogãtibo ⁊ in ſacra ſcriptu⸗
ra ſe exercẽtibus. Pꝛopter quod rogabat pſal.
dicẽs. Reuela dñe oculos meos:⁊ cõſiderabo
mirabilia de lege tua.Qua ex re perſcrutãdo ſa
cram ſcripturã:⁊ ſigna pꝛedicta aliaſqʒ cõiectu
ras dico:ꝙ opinoꝛ multos de his qui nuncvi⸗
uũtvicturoscoꝛꝑałrvſq; ad tẽpꝰ ꝑſecutiõis an
tichꝛiſti ⁊ finis mũdi.iuxta illð ſaluatorj Mat
chei.xxiiij. Nõ pꝛet᷑ibit generatio iſta donec om
nia fiant. Scriptũ nanq; eſt Apod.x.ꝙ beatus
Johãnes euãgeliſta vidit angelũ deſcendẽtem
de celo qui iurauit per viuentẽ in ſecula ſeculo⸗
rum:qꝙ tempus ampliꝰ nõ erit:⁊ cõſequẽter ꝙ
cito veniet finis mũdi.Et Apod.xiiij.dicitur.qꝙ
alius ãgelus exiuit de templo camãs voce ma
gna ad ſedẽtem ſuper nubẽ. Mitte falcem tuaʒ

⁊ mete:quia venit hoꝛa vt metat᷑: quonis aruit
meſſis terre.Et miſit qui ſedebat ſuꝑ nubẽ fal⸗/⸗

cem ſuã in terrã ⁊ meſſuiteã.Et alius angelłlꝰ ex
iuit de templo quod eſt in celo habẽs ⁊ ipᷣe fal⸗
cem acutã.Et alius angelꝰ exiuit de altari et cla
mauitvoce magna ad eũ qui habebat falcẽ acu
tam dicẽs. Mitte falcẽ tuaʒ acutã:⁊ vindemia
botros vinee terre:quoniã mature ſunt vue eiꝰ.
hecibi.Etideo armemꝰ nos iſto tẽpoꝛe ꝑiculo⸗

ſo armatura pnie.De qua ait apłus ad Epheſ.

vi. Induite vos armatura dei vt poſſitis ſtare
aduerſus inſidias diaboli:ſcʒ tẽpoꝛe ꝑſecutio⸗
nis antixpi.
Pars quarta huius ſermõis de ꝑſecutione
Icet quicũq; offendit xpᷣm ⁊ eius pꝛe
ceptis contrariat᷑ antichꝛiſtꝰ dici poſ
ſit ᷣm apłi ſentẽtiã.j. Johis.iiij.⁊.ij.
eeiluſdẽ apłi.j.c. Unð verũ eſt lud qð
idẽ Johẽs euãgeliſta pᷣme canonice ſue.ij.c.di⸗
cit.Et iam ãtichꝛiſti facti ſunt multi.Sicut em̃
aduẽtum magni pncipis ad aliquẽ locũ pꝛece⸗
dunt eiꝰ famuli:⁊ ſeruitoꝛes ei pꝛeparãtes ho⸗
ſpitiũ:ita aduentũ ãtichꝛiſti in mundũ pᷣcedũt
multi ſcelerati eiꝰ diſcipuli cõturbãtes ipᷣm mũ
dum:⁊ diſponẽtes eum ad recipiẽdã pꝛedictaʒ
legẽ ipᷣius ãtichꝛiſti. Uñ Iſidoꝛus in lib.j.de ſũ

mo bono.c.xxvj.ait.Anteq; veniat antichꝛiſtus

7,

multa iam eiꝰ mẽbꝛa pꝛeceſſerũt:⁊ pꝛaue actio⸗

nis merito caput pꝛopꝛiũ pꝛeuenerũt.Etiteruz

dicit. Om̃is qui ſᷣm ꝓfeſſionis ſue noꝛmò non
viuit aut aliter docet antixpᷣus eſt. Sed nos de
ꝓpꝛio ãatichꝛiſto nũc loquẽtes duo ðᷣclarabumꝰ

de eius ꝑſecutiõe. Pꝛimũ dicet᷑ ſeductiõis.Se⸗/⸗

cundũ vᷣo cruciatiõis.Que duo denotantur in
pᷣdicta ꝓphetia Jacob Geñ.xlix.ſ.pDan coluber
toꝛtuoſus ⁊c.vbi gloſa ait.ꝙ ãtixpᷣus erit vt co⸗
luber fallax blandicijs ⁊ deceptiõibo:⁊ erit vt ce
raſtes exterminãs toꝛmẽtis ⁊ terroꝛib. Cuius
ſerpẽtis coꝛnua ſunt ad modũ vermiculoꝛum.

Qui abſcondẽs ſe totũ ſub puluere mõſtrat ſo
lum coꝛnua que cedẽtes aues eſſe vᷣmes ⁊ ap/

pꝛopinquãtes vt comedãt ab eo occidunt᷑. Pꝛi
mo ergo ãtichꝛiſtꝰ ſeducet multos benignitate
ficta ⁊ pꝛedicatiõe callida. Pꝛedicabit em legeʒ
xpᷣi eſſe falſam:atq; illã deſtruere conabit᷑ mit/

tens ſuos pᷣdicatoꝛes per vniuerſum oꝛbẽ pꝛe⸗/

dicãtes cõtra chꝛiſtũ ⁊ fidẽ eius.ipᷣmq; ãtixpᷣm
verũ deum affirmãtes:⁊ chꝛiſtũ nõ eſſe natũ ex
virgine nec filiũ dei:ſed ſeduccoꝛẽ⁊ hypocritam
atq; ꝓ ſuis iniqͥ tatibo crucifixũ.Etverifica bit᷑ il
lud Eſaie.xxix.Coꝛruit in plateis veritas ⁊c.Et
ipᷣe ãtichꝛiſtꝰ dabit cultoꝛibo ſuis beſtialibolegẽ
nouã in perditionẽ eoꝛũ.Et hoc pꝛeuidit ſpiri⸗
tu ꝓphetico Dauid pſal.ix.cum dixit deo. Loſti

tue legiſlatoꝛẽ ſuper eos.ſ.antichꝛiſtũ.vt ſcane

gentes qm̃ homies ſunt.ſ.beſtiales ⁊ damnãdi
Auferet etiã ipᷣe perditus ãtichꝛiſtꝰ diuinũ offi⸗
cium ⁊ celebꝛationẽ miſſarũ.vt inquit Gꝛeg.in
moꝛalł.Et hoc ꝓphetauit Daniel ſui libꝛi.vij.ca.
dicẽs. Robur datũ eſt ei contra iuge ſacrificiũ
⁊ pꝛoſteꝛnet᷑ veritas in terram.⁊.viij.c.etiã dicit.
Egreſſum eſt coꝛnu modicũ ⁊ factũ eſt grande:
⁊ magnificatũ eſt contra foꝛtitudinẽ celi:⁊ deie

cit de ſtellis ⁊ cõculcauit eas:⁊ vſq; ad pᷣnapes

foꝛtitudinis magnificatꝰ eſt:⁊ ab eo tulit iuge

ſacrificiũ ⁊ deiecit locũ ſanctificationis eius.Et

Johebł.j.dicit᷑. Perijt ſacrificiũ ⁊ libatio de do⸗
mo dñi:⁊ luxerũt ſacerdotes miniſtri dñi.De⸗
populata eſt regio ⁊c̃.Oſtẽdet quoq; ãtichꝛiſtꝰ

ſe eẽverũ meſſiã a iudeis expectatũ.⁊ iõ incarna
tum eſſevt eos bonis tẽpoꝛalibo in hoc mundo

abũdare faciat. Unð ſuꝑ illud Danielł.viij. Ue
ritas in terrã pꝛoſternet ait Gꝛego.Quia tẽpo⸗
re antixp̃i fides celeſtiũ ad deſideriũ vite tẽpoꝛa

lis dedinabit᷑. Et hoc modo ipᷣe perfidus anti⸗

chꝛiſtꝰ ſeducet iudeos reedificãs templũ Salo
monis in hirłm:⁊ in eo ſe adoꝛari faciẽs vt deꝰ

⁊ meſſias. Pꝛecipietq; cerimonias iudeoꝝ ob⸗
ſeruari ⁊ hoĩes circũcidi:⁊ ipᷣe etiã in hieruſaleʒ

ſe faciet circũcidi.vt ait Albertꝰ magnꝰ in cõpẽ/
dio theologie libꝛo.vij.c.vij.Et pꝛedicabit liatũ
eſſe iudeis fenerari alienis. Itẽ iubebit coli ſab⸗

batũ.vt dicit᷑ in.c.ꝑuenit.de ↄſe.di.iij. De iſta ãt

ſeductiõe pꝛedictũ fuit Apod.xvj.vbi dicit apo

ſtolus. Cidi de oꝛe draconis:⁊ de oꝛe beſtie:ee

deorpſcvc
gd modüti
eſ diabo
gicadiroenn
aliicicof
ſtieguußt
lesocurnul
Aſeoheram
cobari⸗
ſancntacee
erdanicee
ſinkabieyte
Ghoraröein
fiuserrrihen
ſimſanettan
bvirüngvlu
falmerlubag
Poneinüxire
Paridle
. od
ſagnard.
MoN
orhocch
gvlſsa
udleco
uſploꝛi
muoꝛmnb
,Prooner
hoxx Ali
clner dol
Ecide
poarent
ſpſeo
nna⸗ſed en
dequlbyine
gntem pſen
Moglgiart
ſteriä clecn.
feverſticae
nltunda cphe
ug quoq
Cdueurſerde
Wwtemiroa
Moandl
uscusd
änalgnä
lnchmidcn
Chrohlfune
ſpeannchn
dicck. rde
dentesda
pertmidui
parebited
perillud;
quaſiocal
cponens
gulaſimul
ſullcabit

R
nsſue mz

ucke

Sduo a⸗

Nkſechaie

l.Dnee

Gölhenn

itmorh

scſſeingg

W
dedolani,
mus dn

Cecin

ungirig
ucdirden
olorcs ant:
Eboceacti⸗
dmdirtde
nicheiſt da⸗
i.xcinqu
aniel ſoilhei⸗
mera igelenn
m. Vii ci
t aick e
rntwanidi
.: N
Crowa
mimnns i
iliuud N
pgitt
i: ünun

Piboennnen

duntlni

an Oaniho B

ürrihon
ieids n
fumgi
tcindine
u nc
Eulahla
Ena
Ndili⸗⸗
entel

2
e

tcudine ⁊ dolo. =M
Ecũdo ſeducet multos miraculoꝛũ ap⸗
ſ. parentiũ lʒ falſoꝛũ oſtenſiõe.Et nõ ſoluʒ
ipſe operabit᷑ talia miracula ⁊ faciet mi⸗
randa:ſed etiã eius diſcipuli virtute diabolica.
De quibo inquit dominꝰ Matth.xxiiij. Sur⸗

Foliũ

deoꝛe pſeudo ꝓphete exiretres ſpiritꝰ imũdos
ad modũ ranarũ. Pꝛimus ſpũs eſt draconis

id eſt diaboli:qui ꝑ os ãtcichꝛiſti ⁊ ſequaciũ pꝛe⸗
dicabit oẽm ſubtilitatẽvltra humanũ intellectũ

falſificãdo ſcripturas. Secũdus ſpũs eſt be

ſtie:quia pᷣdicabit om̃ia ſcelera eẽ licita:⁊ beſtia
les ac carnales voluptates ⁊ deleccationes imo

eſſe opera meritoꝛia. Tertius ſpũs eſt pſeu⸗
do ꝓphete.i.hypocrite.quia ipᷣe ãtichꝛiſtꝰ finget
ſanctitatẽ ⁊ pudiciciã ac caſtitatẽ:bſᷣm Hiero.ſu
per Danielẽ qui etiã ibidẽ ait.ꝙ tantã ſanctitatẽ
ſimłabit vt eos quos cruciauerit martyres ſui
cõparatiõe iniquos faciat apparere. Et GBꝛego⸗
rius.xxxiij.moꝛalł.c.xxxvj.inquit. Per hypocri⸗
ſim ſanctitatis eaʒ quã ipᷣe dominꝰ veraciter ha
buit ſingularẽ ſibi ineſſe ſapiẽtiam mentiet᷑ ⁊ vi
tam:⁊ ſub agni ſpecie auditoꝛib repꝛobis ſer⸗
pentinũ virus infundet.Et de hoc pꝛedictũ fuit
Daniel.vij.vbi dicit᷑.ꝙ habebit os loquẽs ingẽ
tia.Et Job.xlj.ſcriptũ eſt. Non fugabit eum vir
ſagittariꝰ.Quod exponẽs Gꝛeg.xxxiiij.lib.mo⸗
rał.c.xj.inquit.Quid ſagittas niſi verba pᷣdica⸗
toꝛũ accipimꝰ:quibo nõ fugabit᷑ ãtichꝛiſtus.qꝛ
quiſqͥs ab illo appꝛehẽdit᷑: verba pꝛedicãtium
audire contẽnit.hec ille.Et iſta erit maxima pe⸗
na ipſoꝛũ pꝛedicatoꝛũ.vnde Oꝛigenes ait.Que

maioꝛ tribulatio qᷓ; videre fratres noſtros ſedu

ci. Pꝛopter pꝛedicta aũt dicit᷑ de antixpo Pſal
mo.ix.Cuius mal

gent em̃ pſeudo ꝓphete ⁊ dabnut ſigna magna

⁊ pꝛodigia:ita vt in erroꝛẽ inducant᷑ ſi fieri po⸗

teſt etiã electi.Et hoc etiã tãgit pꝛedictꝰfrater no
ſter verſificatoꝛ dicẽs. LZãtaq; tũc pſeudo faciẽt
miranda ꝓphete Electi vt timeãt iam titubarevi
ri.Aug.quoq;.xx.ð ciuitate dei.c.xviij.ait. Tũc
ſoluetur ſathanas qui per ipᷣm ãtichꝛiſtũ in oĩ

virtute miracula quidẽ ſed mẽdaciter o perabit᷑

Ipſi em̃ diſcipuli ãtichꝛiſti ad inuocationẽ no⸗
minis eius diuina ꝑmiſſiõe facient deſcendere
ſpm̃ malignũ in foꝛma ſpũſſancti ſuꝑ credẽtes
in ipᷣm ãtichꝛiſtũ:vt loquãtur varijs linguis ſi
cut apłi faciebãt poſt receptionẽ ſpũſſancti. Et
ipᷣe antichꝛiſtꝰ aſcẽdet in montẽ oliueti.vt infra
dicet᷑. Et dicet ſe velle aſcẽdere in celũ:⁊ ſibi cre⸗
dentes ducere ad eterna gaudia. Et abſcõdet ſe
pertriduũ ac moꝛtuũ ſe ſimulabit:⁊ poſtea ap/
parebit ⁊ dicet ſe reſuſcitatũ.Et hoc dicit glo.ſu
per illud Apod.xiij. Uidi vnũ de capitibo ſuis
quaſi occiſum in moꝛte:⁊ plaga eius curata eſt.

exponens ſic.Unũ.ſ.antichꝛiſtũ:quaſi occiſum

uia ſimulabit ſe moꝛtuũ.⁊ poſtea diſcipuli eiꝰ
Nedicabũt eius reſurrectionẽ futurã.Et tũcan

edictiõe os plenũ eſt ⁊ amari

tixpᷣus ſurget ac faciet ſe arte magica poꝛtari in
aera:ita vt videri nõ poſſit quaſi in celũ aſcẽdat
Et ideo ſequit᷑ ibideʒ.ſ.Apod.xiij. Et admirata
eſt vniuerſa terra poſt beſtiã.i.antichꝛiſtũ.⁊ ad⸗

oꝛauerũt draconẽ.i.diabolũ qui dedit talem po

teſtatẽ beſtie.ſ.reſurgẽdi.⁊ adoꝛauerũt beſtiam
dicẽtes. Quis ſimilis beſtie:⁊ qͥs pot᷑it pugna
re cum ea.Lüc ergo cũ oſtẽderit ãtichꝛiſtꝰ ſe in
celũ aſcẽdiſſe faciet deſcendere demonẽ in ſpecie
ignis tãqᷓ; ſpm̃ſcm̃ ſuꝑ oẽs diſcipulos ſuos in
cõſpectu populi.Et ideo pᷣdicatoꝛes antixpᷣi ia⸗
ctabũt ſe ⁊ dicent ꝙ melioꝛes ſunt ⁊ dignioꝛes
aplis chꝛiſti:qͥ receperñt ſpm̃ ſanctũ nõ in aper
to ſicut ipᷣi ſed in cõclaui.Faciet quoq; antixpᷣs
7 diſcipuli eius loqui infantes vniꝰ hoꝛe demo
nibus eoꝛũ linguã mouẽtibo.Dicit etiã gloſa ſu
per Apoqj.xiij.ꝙ antixpᷣs faciet magica arte ſta
tuã loqui ⁊ pꝛedicere futura.Et ideo ſpter pᷣdi⸗
dicta inquit Gꝛeg.xxxij.lib.moꝛał.c.xxvj.ec fi
deles noſtri mira faciũt cum peruerſa patiũtur
Sed ancixpᷣi ſatellites etiã tunc cuʒ peruerſa
inferẽt mira facturi ſunt. Pẽſemꝰ ergo que erit
humane mẽtis tẽptatio illa quãdo pius mar⸗
tyr coꝛpus toꝛmẽtis ſubijcit:⁊ tamẽ toꝛtoꝛ ante
eius oculos miracula facit.Cuiꝰ tunc virtꝰ nõ
ab ipſo cogitationũ fundamẽto quatiat᷑ quan
do is qui flagris cruciat ſignis coꝛuſcat.becil⸗
le. Qui etiã libꝛo.xxx.eiuſdẽ operis.c.xvij.iquit
ꝙ viſis tantis ſignis antixpᷣi ⁊ pꝛedicatoꝝ eius
electi ii quodda dubietatis nubilum patient᷑
ſicut dici Job.xlj.De nariba eius pcedit fumꝰ
Quia de miraculoꝛũ eius inſidis ad momen
tum caliginoſa dubietas etiã in electoꝛũ coꝛde
generabit᷑:ſed tñ coꝝ conſtãtia a rectitudine nõ
mouebit᷑.Dici᷑ tamen Matth.xxiiij ꝙ ſtelle ca
dent de celo.i.młti hoĩes docti ⁊ magiſtri theo⸗
logie atq; pꝛedicatoꝛes qͥ dicunt᷑ ſtelle.Dañ.xij
cadẽt de celeſti cõuerſatiõe ⁊ a vera fide. Vñ di⸗
citur Apoò.xij.Trahet ſecũ tertiã partẽ ſtellarũ
Et hoc deus ideo ꝑmittet ſᷣm ſanctũ Uincẽtiuʒ
in ſermoniby ſuis.vt ꝑ que quis peccauit ꝑ bec
7 puniat᷑.Sap.xj.⁊ c.poſtoꝛalis deiurepatro.
7.c.fi.de ĩmu.ec.Et notat᷑ in.l.heres.ff.de his qͥ.
vt indi.⁊.in.l.ex facto.S. Julianꝰ.ff.de vul.⁊ pu
pil.Qꝛ em̃ nõ curauerũt de ſacra ſcriptura ſʒ cõ
uerſi ſũt ad fabulas.ij.ad Thi.iiij.Et ſi vt puta
ðlectati ſũt in ſacra ſcptura ĩflati fũt ꝑ ſuꝑbiã ex
ſciẽtia.j.ad Chor. viij.⁊.c.niſi cũ pꝛidẽ.S.ꝓ defe
ctu.de renũ. Uel fuerũt adulterãtes verbũ dei:
⁊ mala vita ſua deſtruxerũt quod pᷣdicanerunt
Ideo ꝑmittet deus ꝙ ad pᷣdicationẽ ⁊ ꝓdigia
atixpᷣi decip iant᷑.Fides em̃ xpᷣi nõ eſt in ſapietia
hoĩm ſed in virtute dei.j.ad Chorꝭ.ij. Unde Da
nielis.xj.dicit᷑ plurimi de eruditis coꝛruent.
et Eʒech.xxxviij.ait dens. Cõmouebunt᷑ piſces
maris:⁊ volucres celi:⁊ beſtie agri:⁊ om̃e repti
le quod mouet᷑ ſuꝑ terrõ:cunctiq; hoĩes qͥ ſunt
ſuper faciẽ terre:? ſubuertent᷑ montes:⁊ cadent

—

Bermo

ſepes⁊ om̃is murus coꝛruet in terrã. Ubi dicit
Ticolaꝰ de lyra.ꝙ vacillabũt a fide de quolibet
ſtatu eccleſie militãtis. Per piſces em̃ maris ſi⸗/

gnificãtur lubꝛid in aquis voluptatũ.pervolu
cres celi ſignificãt᷑ ſuperbi.per beſtias agri ho

mines ſimplices. per reptilia ſuꝑ terrã cupidi.ꝑ
hoies vo ſignificant᷑ aſtuti ⁊ pꝛudẽtes in mun

danis negocijs.per mõtes aũt ſignificãtur pn

cipes ⁊ pꝛelati.⁊ per ſepes docoꝛes.per muros

vo religioſi.quoꝛũ plurimi tẽpoꝛe antixpᷣi com

mouebunt a fide chꝛiſti. Eſt aũt ſciendũ ꝙ ve

ra miracula nõ poſſunt fieri niſi virtute diuina

vt declarat Alex. de ales in.ij.parte ſũme in tra
cctatu de miraculis.⁊ beatꝰ homas.ij.ij.q.clix
Et ideo nec diſcipuli antixpᷣi nec ipſe antichꝛiſtꝰ

faciẽt vera miracula:ſed bene fadent ſigna ad/

mirãda per cooꝑationẽ diaboli. Que ideo di⸗

cuntur miracula.quia modo imꝑceptibili fiẽt.
ſicut quãdo magi Pharaonis fecerũt ſerpẽtes
arte magica.Exodi.vij.Demones em̃ talia poſ

ſunt modo impꝑceptibili facere.vt declaratſctũs

72

Bonauen. in.ij.diſt.vij.arti.ij.q.ij. Uel appella

bunt᷑ miracula ꝓpter eoꝛũ raritatẽvel nouitatẽ.
quia que raro fiunt miracula dicunt᷑.S.hec oĩa

in aut.de tonſu.collł.iiij.⁊ facit lex.ſi maioꝛ. C.ð

legi.here.Quãuis aũt multa ſigna fica ꝑ illu⸗
ſiões faciet ipᷣe antixpᷣs ⁊ diſcipuli eiꝰ.ſicut ſepe

faciũt demones qͥ ſuis artibb magicis illudũt
ſenſus hoĩm faciẽtes apparere que nõ ſunt.vt
habet᷑ per theologos in.ij.diſt.vij.tamẽ aliqua
vera ſigna ꝓdigioſa faciẽt que poſſũt facere de

mones.vt ait ſctũs Bona.vbi ſupᷣ.Sicut reali

ter fecit diabolus deſcẽdere ignem ſuper oues.
Job. vt babet᷑ Job.j.c.Erũt tamẽ ſigna nonve⸗

racia per reſpectũ ad finẽ malũ.quia illa ſigna

faciẽt vt perſuadeãt falſum ⁊ mẽdaciũ inducãt

Licet autẽ talibo falſis miraculis decipient᷑ ma
li ⁊ inſtabiles in fide.⁊ maxime hi qui vſi ſunt
arcibꝰ magicis ad cõſequẽda ſua deſideria:aut
ad inueniẽda ablata per furtuʒ:vel amiſſa:aut

ſcienduʒ futura:vel ad recuperandã ſanitatẽ ⁊
huiuſmodi:dimittẽtes deũ⁊ ad magos⁊ aſtro
logos recurrẽtes.Quos deus permittet ſeduci

incantatõibus⁊ artibo magicis ipᷣius antichꝛi⸗
ſti ⁊ diſapuloꝛuʒ eius vt per ea puniantur per
que peccauerunt. Lamẽ electi non decipiẽtur
quia eos chꝛiſtus pꝛeadmonuit Matth.xxiiij

dicẽs. Ecce pꝛedixi vobis ⁊c̃. Iſti em̃ q;uis tũc
ſol.id eſt chꝛiſtꝰ. Malachie.j.obſcurabit᷑.¶ Hat

thei.xxiiij.ſcilʒ in coꝛdibꝛ multoꝛuʒz. Et luna.id
eſt ecdeſia nõ dabit lumẽ miraculoꝝ:⁊antixpᷣia
ni faciẽt pꝛedicta ſigna: tamẽ ĩmobiles pꝑſiſtent
nec ſeducentur miraculis nec ĩmutabũtur toꝛ⸗
mentis dicẽtes cum Pꝛopheta pſal.xlv. Deus
noſter refugiũ ⁊ virtus adiutoꝛ in tribulationi
bus que inuenerũt nos nimis. Pꝛoptca non
timebimꝰ dũ turbabit᷑ terra ⁊ tranfferent᷑ mon
tes in coꝛ maris ſcilʒ per antixpᷣm ⁊ diſcipulos

— „*
.

eius:qui pꝛecipient montibus vt eleuent ſe ge
pꝛoijdant in mare:⁊ ſtatim opere dyabolico ſe
eleuabunt ⁊ pꝛoijcient in ipᷣm mare. Inter alia
autem admiranda ipſe ancixpᷣs ambulabit ſu/

pꝛa mare demonibo eum ſuſtinentibus. Ipſi

quoq; demones eius effigiem aſſumentes ap/
parebunt ian diuerſis mundi climatibus in eo/
dem tempoꝛe:⁊ itavidebitur ꝙ antichꝛiſtus ſit

verus deus qui in eodem inſtanti in diuerſis

locis ſe demonſtret:qð per naturã videtur im⸗
poſſibile.Oyabolus quoq; ꝑmiſſu dei deima

gine vel ſtatua petri vel beate virginis loquet᷑

multa mendacia contra chꝛiſtum ⁊ ipſam bea

tam. viiginem:ac fidem chꝛiſtianaʒ dicens chꝛi
ſtianis ꝙ ſunt decepti. Item hoc faciet latens

ſub imagine crucifixi:⁊ dicet.ego non ſum de⸗
us et homo ſicut creditis:et multa alia falſiſſi⸗
ma.Alia quoq; gloſa ſuper Apoc̃.xiij.inquit.
Arte magica aſcendet antichꝛiſtus in aera ferẽ⸗
tibus eum demonib:facietq; arboꝛes cito flo⸗
rere ⁊ areſcere:mare turbari et huiuſmodi.hec
illa.Et hec eſt cauſa quare in tam paruo tempo
re quaſi vniuerſum mundum conturbabit:qꝛ
per artem diabolicam nunc erit in oꝛiente:dein
de in occidente:⁊ in meridie:ac in ſeptẽtriõe. Et
hoc videbitur admirabile ac diuinum homint
bus ſimplicibus:ac ignaris.Alij etiam dicunt

ꝙ demones intrabunt coꝛpoꝛa moꝛtuoꝝ:⁊ ſic

videbitur ꝙ ad pꝛeceptum antichꝛiſti ⁊ diſcipu
loꝛum eius reſuſcitentur moꝛtui. Unde ſedu⸗
cent młtos maxie fuios eoꝛũ ⁊ vxoꝛes ac alios
eoꝝ ꝓpinquos:⁊ beniuolosvt dicit ſccũs Uin
centius in ſermõibus ſuis. Item demones fa⸗
cient aliquos videri moꝛtuos ex aliqua ĩfirmi⸗
tate:deinde ad ĩuocationẽ antichꝛiſti videbunt᷑
reſuſcitari:cum tamen in veritate nõ eſſent moꝛ
tui.Et ſimiliter ipſi demones ĩpedient arte ſua
viſum alicuiꝰ:ita vt ſibi ⁊ alijs appareat cccus
a natiuitate.⁊ poſtea ad pꝛeceptum antichꝛiſci
⁊ diſcipuloꝛũ eius remoto impedimento vide
bitur ũluminari.Et ideʒ fiet de daudis ⁊ alijs
infirmis diuerſis:qui ſimili modo videbunt᷑
ſanari.Facient quoq; demones iueniri ſcriptu
ras antiquiſſimas in modũ pꝛophetaꝝ:quas
ipſi compoſuerunt in quibb multa mendacia
erunt contra chꝛiſtum ⁊ beatam virginem. Et
in eis dice᷑e. quomodo antixpᷣs naſcetur tali an
no:qui erit verꝰmeſſias ⁊ ſaluatoꝛ mũdi.Et cũ
talib fallacijs ⁊ młtis alijs ðcpiẽt młtos. F
Erxrcio ſeducet multos muneꝝ largitiõe
t Nũq; em̃ aliqͥs habuit tot cheſauros ſi
cut ipᷣe inueniet theſauros abſconditos
ſub terra:⁊ oẽ aurũ ac res pᷣcioſas que ſunt in
mundo:⁊ q̃ ſubmerſe ſunt in mari:et hoc oꝑe
dyaboli.Uñ dicit᷑ Dañ.ix.Auro ⁊ argẽto abũ⸗
dabit.Ex quo colligit᷑: homines cõgregãtes
diuitias per auariciaʒ:?⁊ abſcondẽtes eas ſub
terra:ſunt miniſtri dyaboli ⁊ antixpᷣi Item au⸗

—

Eunl
lcgecicke
1daditens!
dͤſeoison
ſilesulni
niotnenue
molomogt
perebötontl
gneercten⸗

los acceptat
biſun
dluitbytno
Pusbußſec
lobie Ethocl!
(tdlvoſe
boiemdeade⸗

( d
. or
GCinarepe
tormetat
ſcmioton
ſuurdan
mMaoan
Murimaye
bonrdema
lobezolis
ſesdennüin
Gecenesl
Madcke
abck
tionimis
comedes
is öcplci
mollaon
Permare

e
qmo:
lammirredaa

ſames:rpel
Warthetri
tan:? ſegni
Magniploe
haſignan
tatepedic
no forcbit
pusoliar⸗
oullipean
bonunein
ttuorbel
ſialibyge
ſegucer.
hoies elen
bos ſeguce
hnonby⸗

„ .
Eeri⸗

ernnig
dikanigd
nbocſar

Aconi
Etultaaluſ
a Bpoc gin
icheiſtus nen
aq ardontscn,
ne dwiſt
ndum conmder
vucctinctaen
dicxin ini;
ns Dliane
weporanunt
mormui ,
vꝛür ani
6. Jemdarn
armtniden
oNesiermni
ris rn
winnun c⸗
irulsr is
nudh ſoheni
Nnaiumiiihn
i opbeng s
vmunnmtn
undN.
Uummnüti
imann
unmtn
min,
Gnints i⸗
NMon

“

Foliũ

feret oẽs diuitias ab illis qui nolũt in eũ crede/
re.iuxta illð Dañ.xj. A bũdãtes ⁊ vberes vrbes

ingrediet᷑:⁊ rapinas ac pꝛedas earũ diſſipabit:

⁊ dabit eas ſequacibo ſuis.Et hoc modo trabet
ad ſe oẽs auaros ⁊ cupidos pᷣncipes tyranos ⁊
ſiłes qui nunc periurat ꝓ modico: ⁊ ꝓpter pecu
niam etiã paruã magna pctã cõmittũt. Hi em̃

mulco magis ꝓ habẽdis magnis theſauris ad

herebũt antixpo:⁊ nõ expectabunt ꝙ eos expu⸗
gnet vel terras eoꝛũ inua dat:ſed in occurſuʒ ac

a longe mittẽt ei daues:imo eum rogabũt vtil
los acceptare dignet᷑ in numero ſeruitoꝝ ſuoꝝ
Vnñ ſuper illa verba pſal. Sedet in inſidijs cuʒ
diuitibo in occultis.ait glo.ſ.antixpᷣs cũ diuiti⸗
bus hułꝰſecłi quos ditabit ac muneribo cumu
labit.Et hoc modo q̃ſi inũerabiles ꝓpłos ſedu
cet ⁊ ad ſuã ſectã ĩdinabit. Job.xxj. Poſt ſe 93

boiem trahet:añ ſe inumerabiles.

Eñcũdũ pncipale qð eſt declarãdũ de ꝑſe

ſ cutiõe antixpi ðꝛ cruciatiõis. Quos em

nsõ poterit pᷣdicto modo deciꝑe ⁊ ad ſe in
dinare:per terribiliſſimas penas ac hoꝛribilia
toꝛmẽta trabere conabit᷑:vel ſaltẽ faciet crudelii
ſimis toꝛmẽtis int᷑fici. Pꝛedicta autẽ pᷣnũciata
ſunt Dañ.vij.vbi ait ꝓ ha.Uidebam in viſiõe
mea nocte:⁊ ecce q̃ttuoꝛ venti celi pugnabãt in
mari magno:⁊ q̃ttuoꝛ beſtie grandes aſcende⸗
bant de mari diuerſe iter ſe. Pꝛima quaſi leena
habẽs alas aquile:⁊ alia ſiłis vrſo: ⁊ tres oꝛdi⸗
nes dentiũ in oꝛe eius.⁊ dicebat.Surge:come⸗
de carnes plłimas.Et poſt hec aſpiciebaʒ: ⁊ ecce
alia beſtia quaſi pardus:⁊ poſt hec aſpiciebã:⁊
ecce beſtia quarta terribilis atq; mirabilis⁊ foꝛ
tis nimis que dẽtes ferreos habebat magnos:
comedẽs atq; cõminuẽs reliqua: pedib uſq; ſu
is cõculcãs.hec ſbrn quib verbis ponunt᷑ pᷣ⸗

mo ülla quevẽtura ſunt ante ꝑſecutionẽ antixpi
Per mare em̃ magnũ intelligi᷑ mũdus.ð quo

PS.ait. Hoc mare magnum ⁊ ſpacioſum ⁊c̃.
Per q̃ttuoꝛ vẽtos celi intelligunt᷑ q̃ttuoꝛ flagel
la mittẽda a deo in mundũ.ſ.bella:terremotus
fames:⁊ peſtilentie.De quibo habet᷑ Luce.xxj.⁊
Matth̊.xxiiij.vbi ait dñs.Cõſurget gens in gẽ
tem:⁊ regnũ aduerſus regnũ:⁊ erũt terremotꝰ
magni ꝑ loca ⁊ peſtilẽtie ⁊ fames:terroꝛeſq; de
celo:⁊ ſigna magna erũt.De cariſtia aũt ⁊ ſterili

tate pꝛedictũ fuit Abacuc vlti.vbi dici. Ficꝰ em̃

nõ floꝛebit:⁊ nõ erit germẽ in vineis:mentiet᷑ o⸗

pus oliue:⁊ arua nõ afferẽt cbũ.a bſcidetur de

ouili pecus:⁊ nõ erit iumẽtũ in pᷣſepib. Deinð

ponunt᷑ inductiões ⁊ ꝑſecutiões antixpᷣi que ꝑ

qᷓttuoꝛ beſtias deſignant᷑.Oꝛ q̃ttuoꝛ vitijs be⸗

ſtialibo aggrediet᷑ homies:⁊quaſi totũĩ mundũ

ſeducet. Per leenã alatã intelligit᷑ ſuperbia que
hoĩes eleuari facit in altuʒ.Antichꝛiſtꝰ em̃ mul

tos ſeducet dignitatibj:honoꝛib:põpis ⁊ am/
bitionibj. Pervrſum vo deſignaturvitiũ luru

rie.Et per tres oꝛdines dẽtiũ in oꝛe eius ſignitfi⸗

cantur tria pᷣncipaliavitia que tũc tẽpoꝛis mul
tiplicabunt᷑:ſcʒ ſodomia:adulterium:⁊ ſacrile/
gliũ.Et ſequit᷑. Surge:comede carnes płimas.
Quia quaſi om̃s generatiões his tribus luxu
rie abo minatiõibo maculabunt᷑. Per pardũ au
tem ſignificat᷑ vitiũ hypocriſis.Quia ſicut par⸗
dus eſt coloꝛũ varietate depictus:ita antixpᷣus
falſoꝛum miraculoꝛuʒ operatiõe ⁊ varijs dece⸗

ptionibo maxime ſctitatis ſimulatõe coloꝛatus
mltos decipiet. Et ideo vt habet᷑ Macth.xxiiij.

dicent diſcipuli eius. Ecce hic eſt xpᷣus:ecce illic:

ecce in deſertis:ecce in penetralibꝰ:quia dicẽt eii

eſſe ſolitariũ ⁊ continentẽ atq; abſtinẽtẽ.⁊ tamẽ

erit ecõtrario.Sed ita finget ſe eſſevt ppłos de⸗

cipiat.ſᷣm expoſitoꝛes euãgelij pꝛedicti. Per q̃r/

tam vo beſtiam terribileʒ ſignificant᷑ terribilia
eius toꝛmẽta quibb magnos.i.electos deuoꝛa⸗

bit.i.coꝛpoꝛaliter occidet:⁊ reliquos pedibꝰ cõ⸗

culcabit. Quod etiã vidẽs in ſpiritu Johanes
apoſtolꝰ ait Apod.xiij. Uidi beſtiã:id eſt anti⸗
chꝛiſtũ beſtialẽ per immũdiciã ⁊ voluptatẽ car
nalẽ atq; laſciuiã. Nam Philoſophꝰ.ij. politic.
vocat vitã voluptuoſam ⁊ carnalẽ:vitã beſtia⸗
lem. Aſcendẽtẽ de mari:id eſt de amara hebꝛeo⸗
rum pꝛogenie. Adeo em̃ ſunt cõtra chꝛiſticolas
amaricati ꝙ ſi poſſent om̃es exterminarẽt.Se⸗
quit᷑. Habẽtem capita ſeptẽ:id eſt omia ſeptem
peccata moꝛtalia.⁊ coꝛnua decẽ:id eſt trãſgreſ⸗
ſiones oĩm decẽ pꝛeceptoꝝ dei.Et ſuper coꝛnua
decem diademata.id eſt gloꝛiationẽ de pᷣdictis

decem trãſgreſſionibo.Et ſuper capita eius no⸗

mina blaſphemie:quia om̃e genꝰ blaſpbema⸗
tionis frequẽtabit ⁊ ab alijs ſequacibo ſuis fa⸗
ciet frequẽtari.Et beſtia quam vidi ſimilis erat
ardo.ſ.ꝓpter hypocriſim ⁊ ſimulationẽ ac ma
liciam. Et pedes eius ſicut pedes vrſi ſcʒ pter
luxuriã.nã vrſus eſt valde luxurioſus.Et anti⸗
chꝛiſtus plenus luxuria faciet homĩes luxuria
ri ac deſtruet matrimoniũ.Et os eius ſicut os
leonis:ſcilz pꝛopter ſuperbiã. Item quia pꝛedi
cabit ſuperbiã ⁊ ambitionẽ non eſſe peccatũ:ec
ſuis ſequacibo dabit dignitates ⁊ pꝛelatio netz:
ac in ſuperbiã eos eleuabit. Et draco.i.diabolꝰ
dedit ei virtutẽ ſuam ⁊ poteſtatẽ magnam. Et
datũ eſt ei os loquens magna ⁊ blaſphemias.
Et data eſt ei poteſtas facere mẽſes quadragin/
taduos.quia ſcʒ tribus ãnis cum dimidio fa,/
det perſecutionẽ ſuã. Et aperuit os ſuũ in blaſ⸗
phemias ad deũ: blaſphemare nomẽ eius ⁊ ta⸗
bernaculũ eiꝰ:⁊ eos qui in celis habitãt.Et da⸗
tum eſt illi facere bellũ cuzʒ ſanctis.id eſt bonis
viris.⁊ vincere illos ſcilʒ occidẽdo coꝛpoꝛaliter
Et data eſt ei poteſtas in tribũ ⁊ populũ:⁊ lin⸗
guam ⁊ gentẽ.Et adoꝛauerũt omes eã qui ba⸗
bitãt in terra quoꝛũ non ſunt ſcripta noia in li⸗
bꝛo vite agni qui occiſus eſt.hec ibi.Ex pꝛedicta
autẽ viſione apparet ꝙ antichꝛiſtꝰ erit plenꝰ oi⸗
bus peccatis:maxime ſuperbia.quaʒ babebit

Bermo

pmo in coꝛde ꝑ ppꝛiã reputationẽ. Uñ ſuꝑ illud

Dañ.vlij.Coꝛ ſuũ magnificabit.ait glo. Suꝑ⸗

bia magnꝰ erit in oculis ſuis. Lãta em̃ erit coꝛ⸗

Ais eiꝰ ſuꝑbia ꝙ vt ðꝛ Dañn.vij.putabit ꝙ poſ⸗
ſit mutare leges ⁊ tꝑa.Itẽ in vᷣbis erit ſuꝑbus
Uñ Dañ. vij. ðꝛ. ꝙ habebit os loq̃ns igentia.⁊
ibidẽ etiã ait ꝓphᷣa. Aſpiciebã ꝓpt᷑ vocẽ monuʒ
grandiũ q̊s coꝛnu illð loquebat᷑. Sed pᷣcipue
vt dictũ ẽ loquet᷑ blaſfemias ⁊ maledicta ð deũ
⁊ ſccõs.vt etiã hr̃ Dañ.vij. Itẽ in oꝑibo ⁊ in oĩb
actibo ſuis erit ſuꝑbiſſimꝰ.qꝛ nõ tm̃ queret ſibi
regnũ tꝑale vſurpare ⁊ effici dñs totius mũdi.
Dañ.vij. Subiugabit ſibi oẽs nationes: ⁊ ipſe
erit potẽtioꝛ oibus pꝛioꝛibo:⁊ tres reges hũilia
bit.i.pᷣm vnã glo.tres ſectas.ſ.iudeoꝝ:⁊ ſarace⸗

noꝝ:⁊ xpᷣianoꝝ.ſed etiã q̃ret regnũ ſpũale dũ fa

ciet bellũ j̊ ſccõs ⁊ debellabit eos.vt ðꝛ Dañ.xj.
⁊ ↄtra deu eleuabit᷑.vt ðꝛ.ij.ad The.ij.volẽs ei
eſſe ſuꝑioꝛ.Et ideo vt ait Aᷣmb.ſuꝑ Bti ĩmacu
lacti.ſuꝑ illð Increpaſti ſuꝑbos.erit peioꝛ ⁊ ſu⸗
perioꝛ diabolo:qͥ nõ deſiderauit eſſe ſuꝑioꝛ ðo:
ſed eq̃lis.vt habet᷑ Eſa. xiiij.dũ ait. Ponã ſedeʒ
meã ab aqlone ⁊ ero ſilis altiſſimo.De ſuꝑbia
auũt antixpᷣi ⁊ diſapuloꝝ erꝰ inquit Ps. Suꝑ⸗
bia eoꝛũ qͥ te oderũt aſcẽdit ſemꝑ.Merito ergo
dia bolꝰ ꝑticulari mõ habitabit in ſuꝑbiſſimo
antixpᷣo ⁊ poſſidebit eũ:qꝛ ipᷣe eſt rex ſuꝑ oẽs fi⸗
lios ſuꝑbie. Job.xlj.Erit qͥʒ diabolicꝰ antixpᷣs
plenꝰ luxuria.Et ꝓpt᷑ hoc ᷣm Amb.ðꝛ aboĩatio
Dañ.ix.Quãuis etiã ꝗpter ſuꝑbiã talr appellat᷑
qꝛ aboĩatio eſt deo omis arrogãs. ꝓuer.xvj. et
młto magis ipᷣe arrogãtifſimꝰ ãtixps.Nõ ſolũ
aũt ipᷣe antixpᷣs erit in cõcupiſcẽtijs mulierũ.vt

Dañ.xj. ſed etiã oẽs ſectatoꝛes ſuos ad luxu⸗/

riã hoꝛtabit᷑:pᷣdicans luxuriã eſſe ſp̃ᷣm naturã ⁊
ↄſequẽter nõ eſſe petm̃.Et idẽ affirmabit de gu
loſitate.Et quo ad luxurniã imitabit᷑ diabolicuʒ
machumetũ qͥ pſuaſit ſectatoꝛibo ſuis accipere
plures vxoꝛes:qͥb oĩbus ipᷣe vti ad libitũ poſ⸗
ſet. Pꝛopter hocaũt ſocietas ãtixpᷣi Apod.xvij.
dicit᷑ meretrix magna ſedẽs ſuꝑ aquas młtas.
cũ qua foꝛ nicati ſunt reges terre:⁊ qui habitãt
terrã inebꝛiati ſunt de vino ꝓſtitutiõis eius.Et
ibidẽ etiã ðꝛ.ꝙ ipᷣa hʒ ĩ manu ſua poculũ plenũ

aboiationũ ⁊ imũdiciã foꝛnicatiõis. n figura
aũt ðꝛ.ij.Machab.vj.ꝙ dei tẽplũ ꝑ regẽ Antio

chum:qui fuit figura antixpᷣi fuit ꝓphanatũ vt
eẽt plenũ luxuria ⁊ comeſatiõib ⁊ ſcoꝛtãtiũ eaʒ
meretricib.Uñ ſuꝑ illud Dañ.viij. Rex impu⸗
dẽs facie ⁊c.ait Nicolaꝰ de ly.ꝙ antixpᷣs nullaʒ
turpitudinẽ verebit᷑ facere etiã in loco ſccõ. Sʒ
heu qꝛ nũc ſunt multi diſcipuli antixpᷣi qui nõ
cru beſcũt etiã in eccłijs ⁊ ad pᷣdicationes facere

turpia ⁊c̃.Erit q̊ʒ antixpᷣs auaricia plenꝰ.vnde

Dañ. xj. ð:. ꝙ abundãtes ⁊ vberes vrbes ingre
diet᷑.ſ.vt dicit Nicolaus de lyra.expoliãdo eas.
Un ſequit᷑. Rapinas ⁊ pꝛedas ⁊ diuitias earũ
diſſipabit.Et Eʒech.xxxviij.dicit᷑ ei. Nunqͥd ad

ſumẽda ſpolia tu venis.Ecce ad dinipied pdẽ
cõgregaſti multitudinẽ bãc:vt tollas argentũ:

7 aurũ auferas ⁊ ſuppellectilẽ atq; ſubſràtiam.

hec ibi. in b̊ figuratꝰfuit ꝑ Antiochũ regem
qui expoliauit templũ dei.j. Macha.ſ. Itẽ ope

demonũ qret theſauros abſcõdicos:ſic diẽ glo
ſa ſuꝑ illud Dañ.xj. Oñnabit᷑theſauroꝛũ auri ?ö

argẽti:⁊ ĩ oĩbo pᷣcioſis egypti. Et ꝓpter auariciã

ponet officiales ſuꝑ oiavenalia:vt nemo poſſit

emere nec vendere niſi hẽat caracterẽ ſuũ:vt ðꝛ
Apoc.xiij. Et dicit gloſa ſuꝑ Eʒe.xxxviij.ꝙ illð
qð mouebit eũ a pᷣncipio ad iter faciẽdũ ꝑ mũ⸗

dũ:⁊ bella mouẽda ↄtra ꝓplłos erit auaricia.Et

vᷣificabit᷑ illud Dan.xj. Reuertet᷑ in terrã ſuaʒ
cũ opibo multis.Et ſimiłr faciet auaros ſequa
ces ſuos. Unde Apoc.xvij.ſocietas antixpᷣi de⸗
ſcribit᷑ plena diuitijs.Nã ibi dicit Job.apłs ꝙ
vidit mulierẽ ſedentẽ ſuꝑ beſtiam coccineã:⁊ q;

ipᷣa mulier erit crcũdata purpura et corxcino:⁊

oꝛnata auro ⁊ lapide pꝛecioſo ac margaritis.⁊
Apoc̃.xviij.ðꝛ Mercatoꝛes tui erant pndpes

terre:⁊ in beneficijs tuis errauerunt oẽs gẽtes.

Qulia vt dictum eſt multiſeducent᷑ ab antixpᷣo
Apter auaritiaʒs.vt.ſ.acqͥrant diuitias aut vt nõ
amittãt redditꝰſuos:ſʒ potiꝰmłciplicet.
Oſt ſupꝛadictã aũt viſionẽ ð illa beſtia
p hñßte ſeptẽ capita:ibidẽ ſubdit beatꝰ Jo
hannes aliã viſionẽ quã habuit de qͥdã

rege magno:xpᷣiano qᷣdẽ ſed ꝑfido ⁊ ſceleratiſſi

mo:quem vidit ſub foꝛma beſtie.qui antixpᷣm
coꝛonabit ⁊ ei auxiliũ pᷣbebit vt ab oib adoꝛet᷑.
Uelſᷣm alios loqͥtur de vno magno ponnęfice:
vłl ð aliqͥ antipapa qͥ tũc erit qñ veniet antixpᷣs
Vñ in papaliſta Abbas Joachizʒ fecit depingi
vnũ papã qͥ coꝛonã exhibʒ antixpᷣo.Dic g̊ apłs

vbi.S. Apoc.xiij.Et vidi aliã beſtiã aſcẽdẽtẽ de
terra:⁊ hẽbat coꝛnua duo ſimilia agni.ſ.q̊ ad
ſapiẽtie ⁊ ſctĩtatis oſtẽſionẽ:⁊ loq̃bat᷑ ſic draco
qͥ ptaãtẽ poꝛis beſtie eẽ faciebat i ↄſpectu eiꝰ:⁊ fe

cit terrã ⁊ inhabitãtes ĩ ea adoꝛare beſtiã pᷣmã.
Et fecit ſigna magna:vt etiã ignẽ faceret ð celo
deſcendere in terrã in ↄſpectu hoim. Et ſeduxit
hitãtes ĩ terra ꝓpter ſigna q̃ data ſunt ei facere ĩ
ↄſpectu beſtie:q̃ hʒ plagã gladij.Et datũ eſt illi

vt daret ſpũʒ imagini beſtie:⁊ vt loq̃ret᷑ imago

beſtie.Et faciet vt q cq; nõ adoꝛauerint imagi

nem beſtie occidant᷑ ⁊ faciet oẽs puſillos ⁊ ma
gnos ⁊ diuites ⁊ pauꝑes:⁊ libos ac ſᷣuos hĩr̃e

caracterẽ beſtie in dextera manu:aut ĩ frõtibo ſu

is.Et ne poſſit qͥs emere nec vẽdere:niſi qͥ hʒꝛ ta

racterẽ beſtie:aut nũeꝝ noĩs eiꝰ.hecibi.Et.xx.c.

eiuſdẽ ꝓphetie ðꝛ de tꝑe antixpᷣi.LZũc ſoluet᷑ ſas
thanas de carcere ſuo ⁊ exibit:ac ſeducet gentes

q̃ ſũt ſuꝑ q̃ttuoꝛ anglos terre gog ⁊ magog:⁊

2gregabit eos ĩ pliũ:qͥꝝ nũerꝰẽ ſic arena mar.

Et aſcẽdẽt ſuꝑ latitudinẽ terre:⁊ circũiẽt caſtra

ſanctoꝛum ⁊ auitatem dilectam.bec ibi. QOue

verba licet diuerſimode exponanuir:tamẽ me⸗

=

ſ icck
boꝛanart
honlangel
ſuntincſt
deus incs
Vtlooli
Etſuntpl
bus Kſen
crüdelloꝛn
nngnin
Plerolntpi
ſueürinch
opermiid
Tbibubta
nis. Pobg
Uitmeſtuset
gohrbunet
Cccon
nndadoc⸗
mistndcn
gdorite
rumwc
Wagnetn
nicnrchf
uaß⸗
luul
us eann
uſqinuta
nlics iovant
ſalvocllose
Mones chal

Ai pant⸗

Ckiapugnel
ſicſoteſtas
iſnlütimered
nin gue dan
Wonesinumm
onkas nill
Rdan r deäͤti
atcöteretacl
Podoſtosanrt
unrenponelte
ſdchügtdis
Wrbrlapr
mogrmu
hertpecn
lirpicai
denphoen
ſuß Denit
Entemntn
mücirſ
Gup quer
mna to:mit
lepaſſioes
Grenoual
inchhiav⸗

ididiar he⸗
bchamchetin
unungen
doſo chanri
destwignun e
anede
iſcinenteden
nunr dnasut
vonsMlaplcu
ir ſonizl
idiſobcer)
neqguä bahmn!
ſec gſico:ſeri
abeſtie gulni
derraboihin⸗
nomagno we
meqn venanni
mnairzo Di n
l deti lifii⸗
inlu n
mir hiulinn
uuni wert
hmrachini
iiber
nvin Glin
naß
dickhi
zrbiſkino
MNnomrimag
dis ilosinn
lbesarflef
nmmmtifiſß
vuhi,
ni⸗ T G/
heuleiuunen

ileaun
am .

—

3 P

Foliũ

lioꝛ videt᷑ eſſe expoſitio illa que dicit. ꝙ diabolꝰ

in hoꝛa natiuitatis antixpᷣi apparebit in foꝛma

boni angeli ũlis populis decẽ tribuũ iſrael qui
ſunt incluſi in montib caſpijs. Quos ibi fecit

deus includi poſt captiuitate:quia adoꝛauerft
vitulos aureos quos fecerat ieroboaʒ eoꝝ rex.
Et ſunt ꝓpli quaſi inumerabiles in ilis monti

bus.vt refert Joſephus in libꝛo antiqᷣtatuʒ.Et
etiã de illoꝛũ incluſiõe legit᷑ in geſtis Alexandri

magni.Et appellant᷑ Gog ⁊ magog.quod ᷣm

Hiero.incpꝛetat᷑ tectũ vel detecto.qꝛ ſtatim cũ

fuerũt induſi vidẽtes ꝙ nõ habebãt tectũ.i.co⸗

opertoꝛiũ ad habitãdũ ceperũt cogitare ð tecto
⁊ſibi habitatlões erigere in illis montibo alciſſi

mis. Ipos ꝗ̊ diabolꝰ decipiet oſtẽdẽs quõ ve⸗

nit meſſias ab eis expectatꝰ qͥ eos ðbet liberare

a captiuitate illa ⁊ itroducere in terrã pmiſſiõis
Vñ quãdo incipiẽda erit ꝑſecutio ãtixpᷣi ꝑ ope⸗
ra diaboli ipᷣe antixpᷣs totus ſplẽdidus eis ap/
parẽs faciet aperiri ilos mõtes.⁊ illi populi eũ
adoꝛãtes erũt ſui milites ⁊ ſequent᷑ eũ tanqᷓ; xe

rum meſſi. Uel gog ⁊ magog ſunt quidã ꝓpłi

magne multitudinis qͥ in nouiſſimis diebꝰ ve
nient cũ maximo impetu cõtra ꝓplłm dei. vt ha/

bet᷑ Eʒech.xxxviij.vbi ðꝛ antixpᷣo. Uenies tu et

ꝓpli cui tecũ.Aſcẽſoꝛes equoꝛũ vniuerſi cetma

gnus ⁊ exercitꝰ vehemẽs:⁊ aſcẽdes ſuper płm

meũ q̃ſi nubes vt operias terrã ⁊c.Et iſti erunt
milites ipᷣꝰ antixpᷣi atrociſſime pugnãtes cotra
fideles ac illos crudeliſſimo modo iterficiétes.
Demones qͥʒ aſſumẽtes foꝛmã armigeroꝛũ pu

gnabũt ꝓ ãtixpᷣo. Uñ oẽs ſuꝑabũt ⁊ ðbellabũt

caſtra ierpugnabilia.Qꝛ de diabolo ðꝛ Job. xl⸗
Nõ eſt poteſtas ſuꝑ terrã que cõparet᷑ ei qͥ factꝰ

ẽ vt nullũ timeret. Itẽ aperiẽt caſtra ⁊ loca clau
ſa ⁊ iᷣm ãtixpᷣm introducẽèt: ⁊ fidelibo xpᷣi faciẽt
toꝛmẽta que dãnatis iferũt in inferno. Et quia

demones inumerabiles aſſociabũt antirpᷣm cũ
alijs młtis militibo peſſimis q̃ſi infinits: ideo
ðꝛ Dañ.xj.de ãtixpᷣo. Ueniet in mulcitudie ma/
gna ⁊ cõteret ac intficiet plimos. Ubi ðt Geg.
Robuſtos antixpᷣs intficiet.⁊ qui mẽte inuicti
hac ſniam Lucas ulluſtrat.xxj.c.di. Attẽdite vo

ſunt coꝛpoꝛalitervincet.De hac qͥʒ tribulatione
fideliũ ait dñs Matth.xxiiij. TLũc tradent vos
in tribulatiõe ⁊ occidẽtvos:⁊ eritis odio oibus

gentibo ꝓpter nomẽ meũ.Et tũc ſcadaliʒabũtur

multi ⁊ inuicẽ tradẽt ⁊ odio babebũt adinuicẽ.
hec ibi. Que mala nõ ſolũ erũt tꝑe ꝑſecutõis an

tixpᷣi:ſʒ etiã aliq̃ tꝑe añ pᷣdictã pſecutiõʒ:ſicutvi
demꝰ hodierna dievificari. Sequit᷑ ãt dñs vbi

ſupᷣ. Ue aũt pꝛegnãtibo ⁊ nutriẽtibi iĩ diebo illis.
Erit em̃ tribulatio magna q̃lis nõ fuit ab iitio

mũdi vſq; mõ neq; fict.Et idẽ habe᷑ Mar.xiij
Sup que verba ait glo. Creberrima atq; acerri
ma toꝛmẽta lõge lateq; infligent᷑ fidelib. Inð

ille paſſiões quas ſuſtinuerũt antiqͥtus marty

res renouabunt᷑ hecilla. Erit atve pꝛegnãtibꝰ
Fm Hiero.qꝛ grauate vtero fugerenõ poterũt.

Ue etiã erit nutriẽtib:qꝛ amoꝛe pꝛolis detente

capient᷑:ſicut ſimia amoꝛe filioꝝ ligata ſit cum
eis capit᷑. Scðm aũt Aug.in lib.de vbis dni g

pꝛegnãtes ſignificant᷑ auari qͥ aliena ↄcupiſcũt

„ 7 —

⁊ſpem hñnjc adipiſcẽdi.ſic mulier pᷣgnans ſperat
pꝛolẽ. Nutriẽtes vᷣo dicunt᷑ illi qͥ poſſidẽt qᷓ¶ con
cupieraãt.nã ea nutriũt dum muniũt colũt ⁊ au
gent. Iſti aũt cõcipiũt ex diabolo: dicente Ps.
CLoõcepit doloꝛẽ ⁊ peperit iniqtatẽ.Et Eſa.lix. ðꝛ

Qua aſpidũ erumpũt:⁊ qð fotũ eſt ex eis erum

pet in regulũ. Pꝛegnãtib igit᷑ iſtis antixpᷣo ve⸗

niẽte erit ve culpe ⁊ pene:qꝛ eis tẽpoꝛalia dabit
ad nutuʒ:quibo male poſſeſſis ad ve perueniet
eternũ. Uel aliter. Semẽ eſt verbũ dei.Luc.viij
Quo ſuſcepto mẽetes auditoꝛum quaſi tumẽte

vtero impꝛegnant᷑.Eſa.xxvj.A facie tua cõcepi⸗/ Z
mus ⁊ parturiuimꝰ ſpm̃ ſalutis.Alij vt fetum

caſtitatis parturiãt:alij patientie:⁊ alij mibicoꝛ
die. Nutrientes vᷣo ſunt pᷣdicatoꝛes qui fouent
eas vᷣtutes quas in auditoꝛibo iaccoverbi ſemi
ne genuerũt.Et talis nutritoꝛ erat apłus qͥ dice
bat. j. ad Chorj.iij. Lãqᷓ; paruulis in xpᷣo lac de

di vobis potũ nõ eſcam.⁊.j.ad The.ij.Facti ſu

mus in medio veſtri tãq; ſi nutrix foueat filios
ſuos.Sed tꝑe antixpᷣi ꝓpoſitũ pꝛegnãtium erit

i1n multis aboꝛtiuũ:⁊ fetus nutrientiũ nõ pꝛo⸗
ficiet. Et ipis doctoꝛibo ve erit eternũ ſi nõ euan

gelizauerint:ſi vo docuerint ve erit illis tgꝑalis

paſſiõis ⁊ moꝛtis.Quoꝝ etiã auditoꝛibove eric
eternũ ſi nõ peregerint ⁊ peperint opere implen

do q audierint:⁊ rurſus ve tẽpoꝛale ſi pᷣcepta ip

ſoꝛum doctoꝛũ ſctõꝝ ſeruauerint. Sequit᷑ aũt
duns leſus vbi S. Oꝛate vt nõ fiat fuga vr̃a hye⸗

me vel ſabbato.i.oꝛate ne tempoꝛibo antixpᷣi ſit

refrigeratio charitatis tãq; hyems:qꝛ tũc fuga

nõ tolerabit᷑. Oia em amoꝛ: ſuſtinet.j.ad Chor.
xiij.Opoꝛtet etiã oꝛare ne ſit ſabbatũ.i.vacatio
a bonis operibo.Quia nullũ ex hac fuga habe⸗

ret᷑ pᷣmiũ ſi nõ adeſſet bonũ opus.Et pᷣdicta cõ⸗

firmat gloſa oꝛdinaria ſuꝑ Matthᷣ.di. Spũa⸗

liter pᷣapit᷑ vt nõ frigeſcat fides ĩ deũ ⁊ charitas

neq; ocioſiin oꝑe toꝛpeamꝰ vᷣtutũ ſabbato. Et

bis ne grauent᷑ coꝛda vr̃a crapula ⁊ ebꝛietateet

curis huiꝰ vite:⁊ ſuꝑueniat in vos dies illa re⸗/

pẽtina.Ad hyemẽ ꝑtinẽt cure que triſtes ſunt vt
byems Crapula⁊ ebꝛietas ad ſabbatũ:qꝛ in eo
delicijs affluere mos erat iudeis ignaris veri

ſabbati.hec illa. Aug.aũt in lib.q̃ſtionũ euäůge.

dicit. Hyeme vel ſabbato.i.in leticiavel triſtitia

rerũ tpaliuũ. DHylariꝰ vo ait. Id ẽ pctõꝛũ frigoꝛꝛ
vel in bonoꝝ operũ ocioſitate. Mgr vo Alber
tus de padua oꝛdinis heremitaꝝ ſuꝑ hoc euã⸗

geliũ ait. Per hyemẽ gẽtilitas:pꝑ ſabbatũ aũt le⸗

gal obſᷣuãtia itelligit᷑. Oꝛãdũ ẽ igi᷑ nobᷣ ne pua

lẽte idolatrie culcu vł legaliũ obſᷣuãtia ad fugã

prfp'iãi noĩs cõpellamur. vel hyeme fugit qͥ tiino
re coõguſtar? xpᷣm deſerit, Sabbato aut fugirt

Bermo

q deuotiõe mãdatoꝛũ legaliũ puocatꝰ fidẽ xpᷣi
relinqͥt.hec ille.Sed heu quia tẽpoꝛe ãtichꝛiſti

erit hyems oim vitioꝝ:⁊ vacatio ac ociũ ab exer

citijs oĩm bonoꝛũ operũ.iuxta illð pſal.Oms
declinauerũt ſił inutiles facti ſunt:non eſt qͥ fa
clat bonũ nõ eſt vſq; ad vnũ. 215 1½¼

4*.

Beꝛe.xxxiiij.moꝛalł.c.j.aſſignãs vnã cãam
⁊ di.Diabolꝰ extrema mũdi atrociꝰ tẽptaturus
aggredit᷑.qꝛ tãto fit feruẽtioꝛ ad ſeuitiã:qᷓ;to ſe
vicinioꝛẽ ſentit ad penã.Conſiderat qͥppe ꝙ iu⸗
xta ſit vt licentiã legitime libertatis amittat.Et

quãto bꝛeuitate tꝑis anguſtat᷑:tato mitiplicate

crudelitatis ſeuitia expadit᷑.hec ille. Sed quia
diabolus nõ habʒ ptãtẽ niſi deo permittẽte hoc

deꝰ fieri ꝑmittet multis ex cauſis. Pꝛimo quia

circa finẽ mũdi erit abundãtia malicie: ⁊ multi

plex oſtẽtatio ſctitatis.Ut igit᷑ diſcernat᷑ qͥ veri

ſint electi:⁊ qui non iſtiꝰ examinatiõis examen
deus euenire ꝑmittet. Nã vt dicit Gꝛego.xxxiiij
moꝛal.c.iij. Sepe aliqͥs multis vitijs clam im⸗

pꝓlicatur:⁊ tamẽ aliq̃ virtute cupit hoibo appere
ſed contingit dei iudicio vt tandẽ culpa latens

pateat:vt perdat hõ głiam quã ex apparẽti vir
tute captabat. Sed qð nũc fit in vnoquoq; ho

mine tꝑibus antixpᷣi generalit᷑ cõplebi᷑. Se⸗
cũdo hac ꝑſecutionẽ deus euenire ꝑmittet ad ce

clitatẽ ifideliũ.Di
veritatẽ cõtempſ

22

ũt. Uñ inqͥt Paułꝰ. ij. The.

ij.ꝙ antixpᷣs veniet in om̃i ſeductiõe iniqͥtatis

his qui pereũt:eo ꝙ charitatẽ vᷣitatis nõ recepe
runt vt ſalui fierẽt. Ideo mittet illis deꝰ opera⸗
tionẽ erroꝛis vt credãt mẽdacio:vt inducant᷑ in
erroꝛẽ oẽs qͥ nõ crediderũt veritati ſed ↄſenſer̃t
iniqͥtati. Tertio hoc deꝰ ꝑpmittet ad purgatõʒ
electoꝝ:vt purgent᷑ ſicut aurũ quod per ignem
trãſit. Jo b.xxiij.Et eiuſdẽ lib.xlj.c.ðꝛ.Cũ ſubla
tus fuerit.ſ.antixpᷣs de medio:timebũt ãgeli.i.

electi:⁊ territi purgabunt᷑. Quarto deꝰnõ da

bit auxiliũ xpᷣianis quo ad liberatiõeʒ a penis:
qꝛ magis cõfidẽt multi eoꝛũ tꝑe illo in armis ⁊
in bꝛachio humano q; in ipᷣo.Et ideo inqͥt PS

Nolite ↄfidere in pᷣncipibo in filijs hoim in qͥb

ns eſt ſalus.⁊ iteꝝ. Fallax equꝰ ad ſalutẽ. Dicit
dit ſctũs Uincẽtiꝰin monibo ſuis:ꝙ deus fa⸗
ciet ad modũ magni dni qͥ ciuitatẽ edificauit:⁊

ex eavxoꝛẽ accepit ac eã pᷣuilegijs ditauit:ſedẽqʒ

ſuã ibi cõſtituit. Sed ciues fracto iuramẽeto ſi⸗
cut xpᷣiani iuramẽtũ baptiſmi infringẽtes: fece/⸗
rũt parlamẽta cũ iimicis ipᷣiꝰ regis.ſ.cũ demo⸗

nibo: ⁊ ingti blaffemaner̃t dñʒ ſuũ.De qbo ipſe

git Eſa.liij. Nomẽ meum tota die blaſphemat᷑.
Reddituſq; decimaꝝ ⁊ pᷣmitiarũ ſibi negauer̃t

BSoponſam eccliam reginã aſtantẽ a dextris eiꝰ

DPlſal.xliiij.cũ iniuria ſpoliauerũt. Ita vt de po
pulo ſuo dicere poſſit illðᷣ Job.xix. Spoliauit

me glia mea. Fillas regis.i xpianas luponari

Jaũt querat᷑ q̃re tãtis aduerſitatibꝰ cõ
ſculcãda ſit eccłia dei per antixpᷣm.rñdet

gnn eſt em̃vt ꝑ eũ decipiant᷑ qͥ

2*
„

dederũt: ⁊ moniales deo ↄſecrataſ violauerũte
Malachie.ij. Abominatio facta eſt in iſrael.ſ.
in maritatis ⁊ alijs ſcłaribo młieriby ⁊ in hieru
ſalẽ.i.in religioſis.Uñ ſeqtur:qꝛ cõtamiauit iu

das ſctificationẽ dñi:⁊ habuit filiaʒ dei alieni.

Diſperdat dñs viruʒ qͥ fecerit hec Itẽ filios re⸗
gis hincinde ꝑ partialitates diuiſerũt Oſee.x.
Diuiſum eſt coꝛ eoꝝ:nunc ĩitenbũt. Hecem̃ eſt
peſſima diuiſio. Na diuiſis alijs mẽbꝛis pᷣthõ
viuere:nõ aũt diuiſo coꝛde. Itẽ ſᷣuos eiꝰꝑcuſſe
runt ↄtra pᷣceptũ eiꝰ pſalmo.ciiij.dicẽtis.Noli⸗
te tãgere xpos meoſ:⁊ i ꝓphetis meis nolite ma

lignari.Signa ipſiꝰregis ꝓiecerũt:⁊ ſigna ad⸗
uerſarioꝝ eꝰ ſuſceperũt:ita vt dicere poſſit ipſe

rex illud pſalmi.vxxiij. Signa nr̃a nõ vidimus
ſcʒ in eis:⁊ illð eiuſdẽ pſalmi. Poſuerũt ſigna
ſua ſigna.Aliqui em̃ poſuerũt ſigna mãmone

ꝑ auaritiã. Alij ſigna luciferi ꝑ ſuꝑbiaʒ. Alij aſ⸗

modei ꝑ luxuriã:⁊ alij beelphegoꝛ ꝑ guloſitatẽ

7 alij leuiathã ꝑ crudelitatẽ:⁊ alij beemoth ꝑſi

moniã:⁊ pᷣlationuʒ ãbitionẽ. Alij aſcharoth ꝑ
ocioſitatẽ:⁊ alij beelʒebub ꝑ vindictã:⁊ alij ba⸗/
alberith ꝑ inuidiã.Et iõ ipᷣe deꝰqͥ vt ðꝛ Eſa.xlv.
creat malũ ſq; qͥ ad inflictiõeʒ iuſte pene. Et ita
itelligit᷑ illð Amos.iij. Nõ eſt malũ in ciuitate

qð nõ fecerit dñs.vocatvnuʒ capitaneũ ſcilicet

gog:⁊ dat ei multos alios duces quos dirigit
cũ eo ꝑ mundũ ad faciẽdã vindica. Ut em̃ ait
haſmo ſuꝑ Apoc.Nõ ꝑtẽ mũdi:ſʒ totũ examia

bit. Unde dicit illi capitaneo Eʒe.xxxviij. Ecce
ego ad teo gog pᷣnceps capitis moſoch:⁊ crcũ

cingã te:⁊ ponã frenũ ĩ maxilliſ tuis:⁊ educã te

in oẽm exercitũ tuũ:equos ⁊ eqͥtes veſtitos loꝛi
cis vniuerſos. Multitudinẽ magnã haſtam ⁊
clipeum arripientiũ ⁊ gladiũ. Perſe:ethiopes
⁊ libies cũ eis:oẽs ſcutati ⁊ galiati.gomer ⁊vni
uerſa agmina eiꝰ.Domꝰtogoꝛma latera aqlo⸗
nis:⁊ totũ robur eiꝰ:populiq; mlti tecũ. Pꝛe⸗

pa ⁊ iſtrue te:⁊ oẽm młtitudinẽ tuã q coacerua

ta eſt ad te:⁊ eſto eio in pᷣceptũ.Aſcẽdẽs aũt q̃ſi

tẽpeſtas venies tu ⁊ agmina tua oia:⁊ ppliml/

ti tecũ.Et erit ĩ die illa i die aduentꝰgog:ſuꝑ ter
rã iſrael dic̃ dñs.Aſcẽdet ĩdignatio mea ĩ furo

re meo ⁊ ĩ ʒelo meo.In igne ire mee locutꝰſum
Aꝛ in die illa erit cõmotio magna ſuꝑ terrã ⁊c.⁊

Dañ. viij.ðꝛ ꝙ robur datũ eſt ei ꝓpter pctã hoiʒz

Aliäã q̊ʒ cauſaʒ aſſignat Aug.xx.de ciui.dei.ſ.vt

mlłti głioſioꝛi palma martyrij coꝛonent᷑ ĩ celo.
Vñ ait.Alligauit dñs Jeſus dyaboli potẽtiaʒ
ne quãtã poſſet exercẽdo malicia:innũerabiles

8 »

ĩfirmos ex qͥᷣbo eccłiaʒ młtiplicani ⁊ ipleri opte⸗

bat:alios credituros:alios iam credẽtes a fide

pietatj hos deterreret:hoſ frãgeret. Et ſoluet in
fine vt quõ foꝛtẽ aduerſariũ dei ciuitas ſupaue
rit cũ ingẽti głia ſui redeptoꝛꝭ adiutoꝛis ⁊ libe⸗

ratoꝛis aſpiciat᷑. In eoꝝ ſane qᷓ tũc futuni ſunt
ſcõꝝ cõpatiõe qͥd ſumꝰ. Quãdo qͥdẽ ad illos ꝓ

bandos tantſoluet᷑ iimicꝰcũ qͥ nos ligato toc

giulsdi

usaphe

ſcac fige
goſheri

oipolitshe

traondp
nrenfi
dimluuze
lcgedaueſn
nippho
ciorintin
ahlen
1ſdeone
iirli
nonepge
decudtdst
Gcnengon
ngfri⸗
iecen
ſapach⸗
ſsonn
Manb
fun on
Huutd
Arrt.
bißi
ni N⸗
Ecdlitli⸗
unrpfun
glate
Gidan
Wspn
bonsc
fuedeht
nise
Ciſai
terffim⸗
renficabi
arorenolt
palliü die⸗
gescopr
ſinraplrea
reſpücti
ſalnsois
ſuchtied
Zmnis
ſtfanan
npolae
dictrepe
grefag
lla ohje
kl
ſegrege
becille.

ptpepl.

nbenr

urdr i

m. Polheui
ngſugbin
Rr a dent
ond Diaihn
Hedeg rihi
caperiſit
duks ganr
nncii, Nuͦ
nidlwri
w Gemmiz
ins moſochet
mulwis:ti
1cäteseſftmet
mimagnihin
tngr
wenn a,
Gaucintlind
ntona ii
rmutnn

in!

mnlnmid
Gane wihe
rkal
mionmiid
1s Nrwi ge
Gicinint⸗

2

Foliũ

periculis dimicamꝰ. Si aũt nũq ſolueret᷑ mi⸗

nus apperet eiꝰmaligna potẽtia:⁊ minꝰ ſccẽ ci⸗

—

uitatis fideliſſima patiẽtia ꝓbaret᷑. Minꝰ deni

qʒ; ꝓſpiceret᷑ q; magno eiꝰmalo bñ fuerit vſus

oĩpotẽs.hecille.De iſtis aũt glioſis
ↄtra antixpᷣm pᷣdicantibo: ⁊ oia toꝛmẽtoꝝ gna⸗
ꝓ xpᷣo tolerãtib ðꝛ Dañ.xj. Populꝰaũt ſciens
dñm ſuuz obtinebit ⁊ faciet:ideſt ꝑfecte tenebit
legẽ dei: ⁊ multa faciet ↄtra aduerſarios.Et do
cci in ppło docebunt plurimos:⁊ ruent in gla⸗
dio:⁊ in flãma:⁊ in captiuitate:⁊ in ruina dieꝝ
Et cuʒ coꝛruerint ſubleuabunt᷑ auxilio ꝑuulo.
qꝛ.ſ.deus nõ ꝑmittet totã eccłiam perire. Pau
tñ erũt iſti viri pᷣfecti cõſtates in fide in cõꝑa⸗
tione eoꝝ qͥ coꝛruent. Uñ vbi ſupꝛa ſeqᷣtur.Et
de eruditis ruent plurimi ⁊c. Maxie aũt qͥnq;

genera pſonaꝝ coꝛruẽt. Unde eſt notandũ ſᷣm

magiſtrũ Jacobũ devoꝛagine ſuꝑ illud Luce
xxj. Areſcẽtibo hoĩbi pᷣ timoꝛe ⁊ expectatiõe que
ſuꝑueniet vniuerſo oꝛbi:ꝙ arboꝛ areſcit diuer
ſis ex cauſis.ſ.aut qꝛ nõ habet altitudinẽterre.
Matth.xiij. aut ꝓpter radicis vicioſitatẽ:vt pa
tuit Jone.iiij. de hedera.aut/ꝓpter ſterilitatẽ: vt

„

patuit de ficulnea cui ꝓpter ſterilitatẽ xpᷣs male

„

dixit:⁊ ſtatim aruit Matth.xxj.aut pter eſtuʒ

JZacobi pmo. Eroꝛtꝰeſt ſol cũ ardoꝛe ⁊ arefecit

fenũ.Aut ꝓpter frigidũ ventũ aqlonarẽ:vt pacʒ
Eccli.xliij.Et ſiłrtꝑe antixpᷣi areſcent illi qui nõ
erunt ꝓfundati in dei dilectione.ij.ad Theß. ij.
eo ꝙ vᷣitatẽ caritatis nõ acceperunt ⁊c̃. Itẽ illi qᷣ
erũt viciati in fide Luce.xvj. Cuʒ venerit filius
hoĩs putas iueniet fidẽ ſuꝑ terrã. Itẽ ſteriles I
bonis oꝑibi. Uñ in lege dicebat᷑. Maledicta
ſterił qᷓ nõ parit. xxxij.q.iiij.S.his ita. Itẽ luxu⸗
rie dediti:de qua ðꝛ Eccłi.ix. Cõcupiſcentia q̃ſi
ignis exardeſcit. Item frigidi in amoꝛe ꝓximi.
Vñ ſaluatoꝛ ait Matthᷣ.xxiiij.ꝙ tũc tradet fra

ter frẽm:ac pr filiũ ⁊ filiꝰpatrẽ ĩ moꝛtẽ. Lũc qͥʒ

verificabit᷑ illð Pꝛouer.xx. Pꝛopter frigꝰpiger
arare noluit ⁊ illud eiuſdeʒ libꝛi.xxv.c.Amittit
palliũ die frigoꝛis.Tunc em̃ ita erũt frigidi pe
des eoꝝ vt ñ poſſint ire ad eccłiaʒ ⁊ manꝰn poſ
ſint aꝑire ad elemoſynã:⁊ naſꝰvt nõ poſſit odo

rare ſpũalia.Et caput ac dentes obſtupeſcẽt: et

ſenſus oẽs a ꝓpꝛia vᷣtute alienabũt᷑. Uñ ſic are⸗
factꝰtũc dicere poterit antixpᷣo illð pſalmi.xxj.

Aruit taq; teſta vtus mea:⁊ lingua mea adbe⸗

ſit faucb meis:qꝛ nõ audebit xpm cõſfiteri. Et
in puluereʒ moꝛtis deduxiſti me ⁊c̃. Imo hoc
dicere poterit romana eccłia ſic in mẽbꝛis ſuis
arefacta. Tũc em̃ vificata erit illa ſnia Lactãtij

in. vij. diui.iſti. aduer. gen. vbi ait. Eo tꝑe iuſti⸗

cia pijciet᷑:inocẽtia odio erit:⁊ mali bonos ho⸗
ſtiliter pdabunt᷑.Lũc iuſti ⁊ ſectatoꝛes vᷣtatis
ſegregabũt ſea malis ⁊ fugient ad ſolitudines
hec ille. Uñ reuelauit dñs Jeſus btõ Frãciſco
ꝙ tꝑe ꝑſecutionis antixpᷣi aliqui exſuis fribus
fugient ad loca deſerta pter imanitatẽ penarũ

ioſis martyribꝰ

quas videbunt infligi fidelibus xpᷣianis: ſicut

etiam fect Paulus pꝛimꝰ heremita qͥ ad here/
mũ fugit metu toꝛmentoꝛũ que martyribo in

ferebant᷑ ab imꝑatoꝛibo romanis. Et hos frẽs

ipᷣe dñs ieſus paſcet ibi mãna de celo:ſicut pa⸗
uit ſanctos patres in deſerto.Alij vo nõ pauci

fratres audacter ſe o pponent antichꝛiſto ſic ꝓ⸗

phetauit abbas Joachim:⁊ terribilibo toꝛmen
tis ab antichꝛiſto ⁊ ſequacibo eiꝰ perimẽtur. Et
eo temꝑe tantꝰ erit feruoꝛ: ⁊ deſideriũ martyrij

in ipᷣis fratribo ꝙ ipᷣe dñs ieſus multis eoꝛũ do

nabit ſacra ſtigmata paſſiõis ſue ſicut fecit ipſi
beato Franciſco.O igit᷑ egregij milites xpᷣi pug
nate viriliter:⁊ ↄtra iſtũ ꝑditũ dñi noſtri aduer
ſariũ foꝛtiter decertate:⁊ amoꝛe illiꝰ q ꝓ nobis

moꝛtẽ ꝑtulit vitã veſtrã alacriter exponite Scri

ptũ eſt em̃ Apoc̃.xiij. Hic ẽ pariẽtia ⁊ fides ſan/⸗
ctoꝛũ.i.in hoc temꝑe apparebit patiẽtia:fides et
cõſtantia electoꝝ qui modo latẽt.Et ꝑ contrari

um cognoſcet᷑ malignitas ⁊ ꝑtidia repꝛoboꝛuʒ
qui modo boni aparẽt. Utem ðꝛ Ecci.xij. Nõ

agnoſcet᷑ in bonis amicus:⁊ non abſcondetur
in malis inimicus. “
Pars quinta buius ſermonis de antichꝛi⸗
Au0m terribilis erit perſecutio antichꝛi⸗

t ſti ꝙ inqᷣt dñs Mat.xxiiij. Niſi abbꝛe

uiati fuiſſent dieſ illi:nõ fieret ſalua om
nis caro:ſed ꝓpter electos bꝛeuiabunt᷑

Accipit᷑ aũt hic caro ꝓ hoiĩe ſicut Geñ.vj.Nõ ꝑ/

manebit ſpũs meꝰin hoĩe qꝛ caro ẽ:⁊ ps.ait Re
coꝛdatus eſt qꝛ caro ſunt.De qua tribulatione
inquit Chꝛyſ.ſuꝑ Mattheũ. Nouiſſimis die⸗
bus cũ damnatꝰ ille bõ aduerſus chꝛiſtuʒ ſur⸗

. „

rexit:tanta erit ꝑſecutio eccłie vt nunq; ſiłis fue

rit nec futura ſit.Et pᷣdictꝰ frat᷑ nr̃ vᷣſificatoꝛ ait.
Tũc mag hoꝛribiles ſparget ſeuiſſima penas
Belua:quos vllus vix tolerare quarr

Quin caro nõ poſſet queuis ſperare ſalutem

Sit niſi crudelis hec bꝛeuiata dies

Et idem verſificatoꝛ iterũ dict.
Interea moꝛtis ↄſurgens angelꝰ om‚ßes

Incipiet penis excruciare ſuis

Soluet᷑ ſathanas modico tũctemꝑe dirus

Eſt cuiꝰ rigida nũc religata manus

Tüc aũt xpᷣo poterũt mõſtrare fideles

Ei fidei ʒelum:ſi quid amoꝛis habent
Si data ꝑ veteres olim toꝛmẽta tirannos
Marcyribe tolerent ⁊ grauioꝛa magis

Nãq; diabolica antichꝛiſtꝰ pᷣditus arte

Suplicia infliget ſanguinolẽta nimis
Multaq; carnifices que neſciuere pꝛioꝛes

Zartareis tm̃ ſepe ꝓbata lolls
Grauioꝛ quoq;ʒ erit hec ꝑſecutio eccłie:om̃ibuſ

pſecutiõibo pᷣcedẽtib quia tꝑibo tiranoꝝ ecdeſi⸗
am ipᷣam ꝑſequẽtiũ aderant doctoꝛes ipᷣam cõ

firmãtes vᷣbo doctrine:aderat etiã miraciloꝛũ
grã: ſed veniẽte antichꝛiſto ſubtrabent ſigna er

Nam fidelib in illo certamine

Bermo

doctrina. Job. xlj. Faciẽ eiꝰ pᷣcedet egeſtas.Ubi
rego. xxxiiij. moꝛal.c.iiij.ait. Terribili oꝛdine
diſpoſitiõis occulte pꝛiuſq; diabolꝰ in illo da⸗
nato hoie quẽ aſſumet appareat: ſancte eccleſie
vtutũ ſigna ſubtrahent᷑.Nã ꝓphetia abſconde
tur:curationũ grã auferet᷑: plixioꝛis abſtinen⸗
tie vᷣtus minuet᷑.Doctrine vba ↄticeſcent. Mi

raculoꝛũ ꝓdigia tollent᷑. Que quideʒ nequaqᷓ;
diuina diſpẽſatio funditꝰ ſubtrahit:ſed nõ hic
ſicut pꝛioꝛibo tꝑib aꝑte ⁊ mul Elicuer oſtẽdit.
igna nõ deerũt
ſed tata erũt ſigna antichꝛiſti:vt nroꝝ aut pau/⸗
ca aut nulla videant᷑. Quoꝛũ nimirũ vᷣtus om̃i
bus ſignis ſit potioꝛ:cũ om̃e qð terribiliter ab

illo fieri cõſpicit ꝑ interne cõſtantie calcẽ pꝛemit
hec ille. Tam hoꝛribilia aũt erũt toꝛmẽta ab an
tichꝛiſto fidelib chꝛiſtianis illata ꝙ verificabit᷑

illud.ij. Reg. xvij.Foꝛtiſſimꝰqͥſq; cuiꝰ coꝛ ẽ qua
ſi leonis pauoꝛe ſoluet᷑.lã potetie ipᷣꝰanticbꝛi
ſti nullꝰpoterit reſiſtere. Ait em̃ Gre.xxxij.moꝛa.

c.xvj. In illo d nato hoie tota vtus diaboli cõ

geſta denſabit. De diabolo aut ðꝛ Job. xlſ.ꝙ ñ
eſt ptãs ſuꝑ terr q cõparet᷑ ei ⁊c. Utra ptãtem

vo diabolicã etiã habebit mũdana. Omes em̃

repꝛobi vnanimiter adherebũt antichꝛiſto ad

pſecutionẽ fideliũ.vt inqͥt Gregꝰ.xxxiiij.moꝛał.

c.ij.⁊.iiij. Uñ ſuꝑ illud Job.xlj.Ferueſcere faci

et quaſi ollam ꝓfundũ maris:ait ipe Greg.vbi
S.c.xvj. Antichꝛiſtꝰ extremo tꝑe cõtra eleccoꝛuz
vlitam ſtudebit animos repꝛoboꝝ ꝑ flãmã cru
gelitatis excitare:vt coꝛda que b̊ tꝑe pacis intra
ſuã maliciam clauſa latuerũt:tũc in eſtũ imanii
ſime pꝑſecutõis ebulliat:ac ꝑ abruptã crudelita
tis aꝑte licẽtiã:ea que diu pceſſerãt odia antiqͥ
liuoꝛis exalẽt. hec ille. Qui etiã dicit in.c.ſeq̃nti:

ꝙ ipᷣe diabolic antichꝛiſtꝰ ꝑſuadebit iniqᷣs ꝙ

pſecutio fideliũ ſit opꝰ pietatis ac valde merito
tumi:atq; ꝓ zelo religionis faciet exiſtimare vt

qᷓ;to atrocioꝛes fuerint ad crudelitatẽ tãto am⸗
plius pᷣmia mereant᷑ eterna. Ipᷣe quoq; male⸗
dictus antichꝛiſtꝰ pꝛudẽtes ⁊ ſapietes ſeculi ſi⸗
bi ſubijclet.iuxta illud Job. 11j. Gub ipᷣo erunt
radij ſolis.Qð exponẽs Gregꝰ.xxxiiij.moꝛa.c.

xv.ait.Quid ꝑ ſolis radios niſi cacumina ſapi⸗/

entũ demonſtrant᷑. Multi em qui intra ſanca
eccłiam ſapiẽtie luce reſplẽdere videbant᷑:tũcvł
ꝓꝑſuaſionib capti:vel minis territi:vel cruciati⸗

bus fracti.antichꝛiſti ſeductiõi ſubijcient᷑. Et iõ

recte nunc dicit᷑. Sub ipᷣo erũt radij ſolis.Sã/
cti em̃ doctoꝛes erũt ſicut ſplendoꝛ firmamenti
⁊ qui ad iuſticiã erudiũt multos fulgebũt qua
ſi ſtelle in ꝑpertuas eternitates. Dan.xij. Itẽ ſibi
ſubijciet plurimos hoies iuſtos. Uñ Job. xlj.

dicit᷑. Sternet ſibi aurũ quaſi lutuʒ: qꝛ vt dicit

Gre. Multos q intra ſanctã eccłiaʒ fulgoꝛe iu

ſticie auro reſpledere videbant᷑ tunc vel terrena
rũ rerũ cõcupiſcentia:vel carnalibo voluptatib⸗

ſibi ſubſternet. Aurũ em quaſilutũ ſternere eſt

„ 7
—

in qbuſdã vite mũdidiã p illictcta deſidena ocul

care. Nã ꝑ lutũ deſideriũ ſoꝛdide voluptat
mit᷑:ſicut ps.depᷣcans ait.Eripe me de luto. vt

nõ infingar. Luto qͥ pe inberere:ẽ ſoꝛdidis deſi

gerijs carnalis ↄcupiſcentie inquinan. Itẽ d,
ele⸗

dam qͥᷣ vite excellẽtia videbant᷑ eſſe de nüero
ccoꝛũ deijciet.ſicut ðᷣꝛ Apoc.xij. Cauda dꝛacõis
trahebat tertiã ꝑtem ſtellarũ celi:⁊ miſi it eas in
terrã:quia vt dicit Gre.xxxij.moꝛal. c.xvj. Illa
ſathane extremitas ꝑ audadiã aſſi umpti boĩis

erecta qͥſdã q̊s velut electos dei in ecclia innueni

et:obtinendo repꝛobos demõſtrabit. Stellas
icaq; de celo in terrã cadere:ẽ nõnullos relica
ſpe celeſtiũ illo duce ad ãbitũ ſ. ecularglie inhia
re.Lõuertet quoq; mundũ in ſui admirationẽ.

VUñ ſuꝑ illud o br ol euz lucebit ſemita
it c.xviij. Poſt ancixpᷣm
ſemita lucere ꝑhibet᷑.qꝛ quã qᷓ traſeat:admira⸗

alt Bregꝰ.xxxiiij.moꝛa

tionẽtñ nimis ex miracłoꝝ ſuo claritate dere
linquet ſiue ꝑ ſe ſiue ꝑ miniſtros ſuos quoſli⸗
bet ꝓdeat:mendacibo ſignis coꝛuſca ns. Faciet

etiã credi ipᷣe antichꝛiſtꝰꝙ in alia vita nuſla ſũt
repꝛobis ſupplicia pᷣparata:aut ꝙ ſunt leuia et
cito finitura:vt ait Gre.ſuꝑ illud Job. xlj. Exti⸗

mabit abyſſum quaſi ſeneſcentem.
NPlandũ c aũt ꝙ chꝛiſtꝰ adiuuabit eccle
u ſiam ſus in tatis tribulatiõibo miłtipli⸗
CAClCeter:ſic⁊ modo adiuuat. Pꝛomiſit em
fidelibi ſuis Math.vlt. Ego vobiſcũ ſum oi⸗/
bus dieb vſq; ad cõſũmationẽ ſeculi. Pꝛimo

gadiuuabit:pꝛẽm ſuũ oꝛãdo ꝓ ſtabilitate ecde

ſie. Uñ Luc.xxij.ipᷣe ait Petro. Simon:ecce ſa⸗
thanas expetiuit vos vt cribꝛaret ſicut triticum
ſed ego rogaui ꝓ te vt nõ deficiat fides tua.Se

cũdo adiuuat exemplũ patlẽtie no bis pᷣbendo.
4 2. Khꝛiſtꝰ? ꝓ nobis paſſus ẽ vob
pᷣbens exemplũ vt ſeqᷓmini veſtigia eiꝰ. Et eiuſ⸗

Vñ.j. Pet.ij.ðꝛ. Chꝛiſt
dem epbe.iiij.c.etiã hoꝛtat᷑ apłs di. Chꝛiſto igit

in carne paſſo:⁊ vos eadẽ cogitatiõe armamini

Ut em̃ ait Berñ. Miles ſua nõ reputat:cũ beni

gni duc vulnera intuet᷑.Cerno adiuuat ⁊ adiu
uabit nõ ꝑmittẽdo inferri tribulatiões q;tũ vel

lent inimici nr̃i:ſʒ faciẽs cũ temptatiõe ꝓuentuʒ

Et ſolũ ꝑmittẽs affliciões ſᷣm vires patienttũ.
vt teſtat᷑ apłs.j.ad Coꝝ.x. Quarto adiuuabit
abbꝛeuiando dies ipᷣiꝰ tribulatiõis tã terribił
vt dictũ ẽ. Erit ̊ bꝛeuetempꝰ dicte ꝑſecutionis

diabolice.UVñ Apoc̃.xx.ðꝛ ꝙ chꝛiſtus alligauit

diabolũ ꝑ anos mille.i.ꝑ totũ tempꝰregni xpᷣia
noꝛũ.⁊ ponit᷑ numerꝰ determinatꝰ ꝓ indetmi⸗

nato ſicut accipit᷑ in ps.dũ ðꝛ.Memoꝛ fuitĩ ſe

culũ teſtamẽti ſui:verbi qð madauit in mille ge

neratiões.Uel foꝛte ita ðꝛ:qꝛ nõ cõplebit᷑ ſecun

dus millenariꝰ: ⁊ ſᷣm aliqs nõ trãſibitvltra me

dietatẽ ſecũdi millenarij:qꝛ ſi trãſiret:tpᷣs illud

nõ a pᷣmo ſʒ a ſecũdo millenario denotaret. Et

ſequit᷑ ibidẽ. Opoꝛtet illũ.ſ.diabolũ ſolui modi
co the.ſ.in ꝑſecutiõe antichꝛiſti.Qð tpᷣs enttriũ

pchd
irmat
ſmahſea
nis ſer
atiſſimer
nffclenn⸗
bibteul
ſtenon
deſccto⸗
murtis.
Puturosr
(tandädi
cantnteſ
gluntyt
ſöinend⸗
zombuln
nnicunpi
ſer Bpocre
Pora Ker
asiocd

ewdh

wönumr
aſol
b r
ſymmiv.
icin.
aulerli
intimwn
Mnie
Centicpbr

Fo Fölin

lomage
clcl5.
idi Ou⸗
intnaloꝛ.
lut Un/
ſlocutꝰſu
up ſpheta
NiſPoſten:
tdencegſe
lmſöarn
Kunc
(e
. A
ucheren
mnclite
WMinde
tulitnich
t
..
büt Eriol
Relloni
ꝛagauda
poſſioees.
Peerenten
Dti
mol

uniſteds nong
Discnniani
Finalufen
neg i
lug lod gi⸗
Nſen.
Wiuusr Pei

monẽ ſcanl

dopſkabint.

Sinnr
nbaraſanm
Nicatfios
Pnodis ſttiſn
nirtgon
pba
Kiur:Nn
nnuiricii
yrric
n d,
um unoht
Arisüͤimb
nimtign
. Oennſu,
Pnihei,
o nin,
iniim/

4

Foliũ

ãqnoꝝ cũ dimidio:vt ſupꝛa ẽ oſtẽſum. Etidẽ af

firmat Augꝰ. xx.de ciui.dei.c xiij.di. Hec nouiſ
ſima ꝑſecutio q̃ vẽtura ẽ ab antichꝛiſto:tribban

nis ⁊ ſex mẽſib erit. Que qͥdẽ tribulatio vide

citiſſime affutura.qꝛ vt dixit btũs Bernardinꝰ
nr̃ feltrinꝰꝑuo tꝑe anñ moꝛtẽ ſuã vni fri nr̃o qͥ mi
hi bᷣ retulit de illis demõib q̊s xpᷣs alligauit i
iferno vſq; ad tpᷣs circa finẽ mũdi qñ pꝰ moꝛtẽ
deſcẽdit ad iferos:nũcſoluti ſũt mille milia cõ⸗
tra religioſos ⁊ dlericos alioſq; diuio cultui de
putatos:⁊ decies centena milia q̊ laicos:ad ex/
citandã diuiſionẽ ⁊ diſcoꝛdiã int᷑ eos ⁊ rũpẽdã

charitatẽ:ſicut videmꝰ ꝑ exꝑientiã in bellis⁊ ꝑti

alitatibo q̃ ſũt q̃ſi in tota xpianitate.UVñ timere
nõ imerito debemꝰ? ꝙ hec ſũt initia doloꝝ Hãc
v tribulationẽ vltimã ⁊ eiꝰ bꝛeuitatẽ vult deꝰ
qnũciari ꝓplis ꝓpt᷑tres cãs:vt ait Petrꝰ Joh̊.ſu
per Apoc̃.xiij.c. Pꝛimo vt pᷣmuniãt᷑ ð illã⁊ ſint

parati.vt em ait Gre.in omel.ſuꝑ Math. Mi
nus iacula feriũt q̃ pᷣuident᷑:⁊ nos tolerabiliuſ

mũdi mala ſuſcipimꝰ:ſi ðↄ hec ꝑ ꝓuidẽtie clipeũ
munimur.Et Eſopꝰ ait.Nã pᷣuiſa minꝰ ledere

tela ſolẽt. Et iõ inqͥt dñs Mat.xxiiij. Ecce pᷣdixi

vob. Et iteꝝ ibidẽ ait. Pꝛedicabit᷑ euãgelium
in vniuerſo mũdo:in teſtimoniũ oibo getibo:et
tũc ↄſũmatio fiet.hec ibi.Ex q̊ nõ potit aliqͥs ſe
excuſare ſi ꝑmittet ſe ab antixpᷣo ſeduci.cũ pᷣmo
fuerit pᷣmonitꝰ de eiꝰ ꝑfidia:⁊ de ipᷣiꝰ diabolica
ſeductiõe.Quia ̊ vbi maiꝰ ẽ ꝑiculũ:ibi cautiꝰẽ

agendũ.o vbi ꝑiculũ.de elec.i vj.⁊.c.quieſcamꝰ.
xlij.di. Jõ ſi in minoꝛibo adhibenda ẽ diſcretio:
multo magis in maioꝛiby. vij. q.ij. c. vlt. ⁊.ff. de
car.edic.l.j.S.ij.⁊.c.miramur.lxj.di.⁊.c.q;tũlibʒ
xlvij.di.Qua ꝓpt᷑ de tribulatiõe antixpᷣi que erit

oĩm maioꝛ. Mat. xxiiij.⁊ Mar. xiij.deꝰ ꝑ ꝓphaſ
pᷣdixit. Uñ Eʒech xxxviij.ðꝛ antixpo.Tu es ille
de q̊ͥ locutꝰ ſum a dieb antiqͥs in manu ſᷣuoꝛũ

meoꝝ ꝓphetaꝝ:qͥ ꝓphetauerũt in diebo tꝑoꝝ il⸗
loꝛũ. Poſtea vo oꝛe ꝓpꝛio de ipᷣa ꝑſecutiõe pdi⸗

xit.Deinde ꝑ ſuos apłos:ct oẽs fideles contra
illam ſe pᷣpararent. K4
Ecundo vult eã deꝰ ꝓplis diuulgari:vt
ſ lſiderata eiꝰ bꝛeuitate ſint conſtàtioꝛes
ad tolerãtiã illiꝰ:qꝛ cito trãſibit.vñ glo.

ſuꝑ Mat.c.xxiiij.ait Hectribulatio qᷓ;ðto Guioꝛ
tãto bꝛeuitate moderatioꝛ eſt. Et Gregꝰ.ſuper

Mat.inqᷣt.Dies q̊s vult ſingularit᷑ eẽ malos:ĩ

tulit miſcditer bꝛeuiatoſ:vt iſirmos ð bꝛeuitate
Ertio h̊ notificari vult (ↄfoꝛtet.

txt nullꝰ adhereat antixpᷣo ꝗꝓpt᷑ gliaʒ vel
diuitias ab eo recipiẽdas:qꝛ clto tranſi

buit. Et iõ inqᷣt Paulꝰ.j. ad Coꝝ.vij. Zpᷣs bꝛeue

ẽ. Reliquũ ẽ: vt q hñt vxoꝛes ſint taqᷓ; nõ hñtes
⁊ qͥ gaudẽt tãqᷓ; nõ gaudẽtes:⁊ qͥ emũt tãqᷓ; nõ
poſſidẽtes:⁊ qͥ vtunt᷑ ̊ mũdo tãqᷓ; nõ vtantur

Pꝛeterit em̃ figura huiꝰ mundi. W

Otãadũ ẽ aũt ꝙ ipᷣe ꝑditꝰ antixpᷣs ĩ tãtis
n malis ⁊ flag:tijs nõ emolliet᷑ ad aliquã

cõpũctionẽ vł remoꝛſũ ↄſcie:ſʒ iſtigãte diabolo
totalit᷑ alienabit᷑ a tramite rõnis.Et vᷣiticabit᷑ ĩ
eo illð Job.xlj.Coꝛ eius indurabit᷑ q̃ſi lapis:⁊
ſtringet᷑ qᷓſi malleatoꝝ incus. Itẽ nõ timebit di
uin vltionẽ. Uñ Gre. xxxiiij. moꝛa.c.xiij.inquit
Quid mirũ ſi hũanas vires deſpicit:qͥ ipᷣa etiazx
in ſe ſuꝑni iudicij toꝛmenta ↄtenit.de q̊ͥ ðꝛ Job
xij.Quaſi ſtipulã extimabit malleũ:⁊ deridebit
vibꝛãtẽ haſtã.Qð exponẽs Gre.vbi S.c.xiiij.ait
Quia em ꝑ malleũ deſuꝑ veniẽtẽ celeſtꝭ põdꝰ ꝑ
cuſſiõis expᷣmit᷑: Jõ iſte leuiathã malleũ ðſpicit
qꝛ ſuꝑne aiaduerſiõis ictꝰ foꝛmidare ↄtẽnit Ci
bꝛantẽ etiã deridet haſtã:qꝛ ex diſtriqo iudicio
qcqͥd gueꝛ qͥcqd hoꝛribile ſe pᷣuidet pati nõ me
tuit.Sʒ qͥ ſe etna toꝛmẽta euadere no poſſe con
ſpicit:eo in exercẽda neqᷣtia durioꝛ aſſurgit. Itẽ
ſic alienabit᷑ oꝑatiõe diabolica:vt in ſtupoꝛem
mẽtᷓ ↄuerſus inſenſibił quodãmõ efficiat᷑. Uñ
Gre.xxxiiij.moꝛa.c.xxj.inqͥt. Factꝰ ẽ leuiathã vt
nullũ timeret.Nullũ videliczꝭ:qꝛ nec deuʒ:ſʒ nec
ᷣ qð paſſurꝰ ẽ metuit.Cui nimirũ feliciꝰ fuerat
timẽdo vitare ſupplicia:qᷓ; nõ timẽdo tolerare.
Appetitũ nãq; celſitudinis vertit in rigoꝛẽ men
tis:vt iã ꝑ duritiã ſe male egiſſe nõ ſentiat:qͥ pᷣeẽ
ꝑ głiam qrebat.Nã qꝛ ius q̃ſite ptãtjnõ obtinu
it:q̃ſi qð dã ſuꝑbie ſue remediũ inſaniã inſenſi⸗
bilitatꝭ inuenit.hec ille.Que vᷣba lʒ pncipalit᷑ in
telligant᷑ de diabolo.tñ etiã itelligi pñt de anti⸗
xpᷣo.Eſt aũt ſciẽdũ ꝙ pꝰ iſtã ꝑſecutionẽ aſcẽdet
ipᷣe maledictꝰ antixpᷣs ſuꝑ mõtẽ oliueti:⁊ ibi di
abolica arte fultꝰ ſplẽdoꝛibo actãq; angeloꝛum
maloꝝ chor circũuallatꝰ ibi ſe adoꝛani faciet a
ꝓPplis:ſtans in illo loco aerꝭ vbi xpᷣs aſcẽdit ĩ ce/
lũ ⁊ deſijt videri a diſcipulis ſuis. Et oñdet ſe
velle in celũ ↄſcẽdere.Et tũc de celo deſcẽdet dñſ
ieſus qͥ eũ intficiet ſpũ oꝛis ſui.ij.ad The.ij.id
ẽ ſuo pᷣcepto faciet intfici.Nã ipᷣe antixpᷣs fulmi
nabit᷑ ab archagelo Michaele ad pceptũ xpᷣi di
cit Nico.de li.ſuꝑ pᷣdicta vba pauli ad Theß.

Et de pᷣdic habet᷑ Dañ.xj.vbi ðꝛ de ãtixpo. Fi⸗

gettabnaculũ ſolij ſui ſuꝑ mõtẽ inclitũ.ſ.oliueti

⁊ nẽo auxiliabit ei.ſ.cũ occidet᷑ mõ pᷣdicto.Qui/
dã tñ dicũt ꝙ exiſtẽte eo in mõte ſio:⁊ ibi ſe ado

rari facẽdo ꝓ deo:intficiet᷑. Quia de ipᷣo monte
ðꝛ Eſa.xxv. Pꝛecipitabit dñs in mõte iſto faciẽ
vinculi colligati.Et ibidẽ ſubdit᷑ de xpᷣo.Tritu
rabit᷑ moab.i.antixpᷣs (. Moab em̃ interpᷣtat᷑ ex

pꝛe:⁊ ipᷣe erit ex pꝛe diabolo ad eiꝰ generationeʒ

coo perante)ſub eo ſic̃ triturant᷑ palee in plau⸗
ſtro.Et extẽdet manꝰ ſuas ſub eo ſic̃ extẽdit na⸗
tans ad natãdũ. Uñ vulgarit᷑ ðꝛ.Extẽſus ẽ ra⸗
ne inſtar.Deſcẽdet q̊ʒ ignis de celo ⁊ deuoꝛabit
antixpᷣm ⁊ pncipes eiꝰ.iuxta illð Apoc̃.xx.Deſcẽ
det ignis de celoꝛ deuoꝛabit eos.Ex Dañ.vij.in
qt ꝓp ha Uidi ꝙ intfecta eẽt beſtia:⁊ perijſſet coꝛ
pus eiꝰ:actraditũ eẽt igni.Et Apoc.xix.ait bea

tus Jo. Appᷣhẽſa ẽ beſtia ⁊ cũ illa pſeudo ꝓphe⸗

ta:qͥ ſeducebat gẽtes vt adoꝛarẽt imaginẽ beſtie
aq 2

Vſ
. nes plus qᷓ; dies ꝑſecutiõis antichꝛiſti.Licʒ ꝗᷣ

Er miſſi ſunt bi duo in ſtagnũ ignis ardẽtꝭ ſul

phure:⁊ ceteri occiſi ſunt.ſ.fautoꝛes eiꝰ.Et.xx.c.

eiuſdẽ lib. ðꝛ. Et diabolus qͥ ſeducebat eos miſ

ſus ẽ in ſtagnũ ignis ⁊ ſulphuris vbi beſtia et

pfſeudo ꝗpe crudabunt᷑ die ac noctei ſecla ſecu

Oſt moꝛtẽ vᷣo antixpᷣi nõ loꝛũ. N
ſtatim veniet dies iudicij:ſʒ parũ tꝑis

1 reſtabit:q̊ eccłia dei habebit pacẽ ⁊ tran
quillitatẽ:atq; pᷣdicabit᷑ regnũ dei ⁊ fides Jeſu

xpᷣi.Liq; aũt qͥdã dixerint ꝙ a moꝛte antichꝛiſti
adhuc multis anis durabit mũdꝰ:qͥ tpe diſci⸗
puli antichꝛiſti relaxabunt᷑ ad peccandũ cũ ſe/

quacibo ſuis. Boniaũt et decepti ab ipo ãtixpᷣo

8 —

⁊ qͥ toꝛmẽtoꝝ acerbitate:ac penaꝝ timoꝛe eũ cõ

feſſi fuerãt:erroꝛẽ ſuũ emẽdates deo ſeruiẽt: at/⸗
qʒ ad iudiciũ vniuerſale ſuſcipiendũ ſepᷣpara⸗
bunt:⁊ poſtea veniet dñs ieſus ad iudicadum
viuos ⁊ moꝛtuos:omib ignoꝛãtibo diẽ ⁊ hoꝛã
aduẽtꝰ eiꝰ.Et cũ hac opiniõe videt᷑ tranſire Ni
co. de li.ſuꝑ Dañ.xij.c.Lñ alij doctoꝛes tenent
ꝙ poſt obitũ antixpi nõ durabit mũdꝰ niſiper
modicũ tpᷣs.Et de h̊ habet᷑ Apo.vij.vbi ðꝛ ꝙ cũ
angelus aperuiſſet ſeptimũ ſigillũ:in ͥ compꝛe
hendit᷑ ꝑſecutio ⁊ moꝛs ipᷣiꝰ antixpᷣi:factũ eſt ſi⸗
lentiũ.i.pax ⁊ trãquillicas in celo.i.in eccłia mi⸗
litante:q̃ſi media hoꝛa.i.puo tꝑe.Ubi diẽ glo.
ꝙꝙ dabunt qᷓ itra hi⸗
titubauerãt:vel ſeducci fuerãt ab antixpo ad fa
ciẽdã penitẽtiã.Et hec opinio videt pbari Dañ.

xij.vbi poſtqᷓ; dictũ ẽ de the antlxpiꝙ durabit

ꝑ dies. Meccxc.ſbᷣdit᷑. Btũs qͥ expectat ⁊ ꝑuenit
ad dies. Mcccxxxv.qͥ ſunt dies qᷓdraginta
dam dicãt ibi accipi diẽ ꝓ ãno. iuxta illð Eʒec.
liij. Diẽ ꝓ anno dedi cibi. Sit aũt quõcũq; eſt:
magis credendũ ꝙ pᷣdictũ tpᷣs poſt moꝛtẽ anti
xpᷣi erit bꝛeue:ſʒ incertũ nobis qͥ ad eiꝰ qᷓ;titateʒ:

atq; ſoli deo cognitũ.In hoc aũt ꝑuo tꝑe ↄuer

tent᷑ młti ad fidẽ pᷣdicatiõib ſanctoꝝ qͥ tũc erũt

maxime iudei ⁊ filij ifrael aliaꝝ tribuuʒ qͥ tunc

erũt. Juxta illud ſaluatoꝛis Joh.x.Fiet vnum
ouile⁊ vnꝰ paſtoꝛ. Et ita verificabit᷑ ilud quod
ſcptũ ẽ.iij.Eſdre.xiij.vbi ðꝛ ꝙ filius dei colliget

ad ſe młtitudinẽ decẽ tribuũ iſrael q̃ᷓs captiuas

duxit Salmanaſar rex aſſirioꝝ in babloniam
Qui trãſlati in terrã alienã:iierũt ↄſiliũ ꝓficiſcẽ
di in terrã vlterioꝛẽ:vbi nunq; habitauit genus
humanũ:vt ibi ſᷣuarẽt legitima ſua q̃ nõ ſᷣuaue

rant in regiõe ſua.Et traſierũt fluuiũ euphꝛatẽ

ꝑ anguſtos introitꝰ. Nã deꝰ fecit ſtare aquã ad
ptem donec traſirẽt:ſicut fecit traſeuntibo filijs
iſrael mare rubꝛũ ⁊ ioꝛdanẽ qñ venerũt in terrã
ꝓmiſſiõis.Et pᷣdicte decẽtribꝰ ierũt in regioneʒ
multe vie.ſ.itineris vniꝰ anni cũ dimidio: ⁊ ibi
ſtabũt vſq; ad tꝑa nouiſſima:⁊ tũc iterũ exſicca

bunt᷑ aque uũliꝰ fluuij:vel ad ꝑtem ibũt diuina

volũtate donec trãſeat:⁊ veniẽt ad filiũ dei cum

pace.hec ibi.Nec iſta ↄriant᷑ ſugioꝛibo:qꝛ poſt/

dragintaqnq; dies vł citra his q

XI

qᷓ; iſti ꝓpłi deliberãtes facere penitentiã de petõ
ſuo idolatrie vituloꝝ:vt dictũ ẽ ſupꝛa trãſierũt
eupbꝛatẽè:⁊ ꝑrexerũt in ill regionẽ longinquã:
ſcies deꝰ eoꝝ inſtabilitatẽ:ne reuerterent᷑ ad vo
mitũ ⁊ pꝛiſtina mala ⁊ pctã ſi redirẽt in babilo
niam vel ad patriã ſuã:induſit eos in mõtib⸗
illiꝰ regiõis qͥ dicunt᷑ caſpij:⁊ ſic habẽt duo im
pedimẽta.ſ.montiũ in qͥb ſunt induſi:⁊ flumi

nis qͥ euphꝛates aꝓpellat᷑:quẽ trãſire nequeunt

maxime qꝛ impediunt᷑ a regina amaʒonũ ⁊ po

pulo eiꝰ ſub cuiꝰ imꝑio ⁊ ditiõe viuũt:vt ðꝛ in
cõpendio theologie lib.vlcꝭ.Nõ obſtat etiã ſuꝑpi
oꝛib qð hic ðꝛ ꝙ veniẽt cũ pace:qꝛ bᷣ itelligttur
poſt deceptiõis cognitionẽ. Pꝛimo em̃ ſeducen

tur a diabolo ⁊ antixpᷣo qͥ ꝑmiſſione dei fadet
montes illos aꝑiri.⁊ flumẽ dare eis locũ itiner⸗
vel exſiccari.Et ſic ipᷣm antixpᷣm comitabũtur:
credentes eũ eſſe meſſiã in lege ſibi pꝛomiſſum.

Moꝛtuo vo antixpᷣo:⁊ cognita vitate venient

ad fidẽ dñi nr̃i ieſu xpᷣi:⁊ ad pacẽ atq; vnionem
eccłie catholice.Et in hierm adoꝛabũt dominũ
nr̃m ieſum vxpᷣm.Et ſalui erũt reſidui oẽs de po
pulo iſrael inuocãtes nomẽ dñi ſicut ꝓphetatũ
fuit Malachie vlt.? Johel.ij.Et vt ait CPaulꝰ

ad Roma. xj. Zunc intrabit ad fidẽ plenitudo
gentium. ⁊ oĩs iſrael ſaluꝰ fiet.Et pᷣdicta etiam
ↄfirmant᷑ ꝑ ea que haben᷑ Eʒech.xxxviij.vbi ait
deus. Adducã te ſuꝑ terrã meõo:vt ſcant gentes
multe cũ ſanctificatꝰ fuero in te in oculis eoꝛuʒ

o gog. Ticet aũt q̃ſi inumerabiles ꝓpli ad fideʒ
veniet.Lñ miniſtri antixpᷣi ⁊ multi ſcelerati ho
mines nõ credentes aliud exterminiũ ſibi debe

re euenire:in his pauò diebo qꝗͥ remanebũt poſt
moꝛtẽ antixpᷣi:in ſuis pctis ꝑſeuerabunt conui

uantes ⁊ luxuriates ac delitijs vacãtes:iuxta il

lud Miere.xlviij. Requieuit moab in fecibo ſu/⸗

is:necẽ trãſfuſus de vaſe in vas.i.de ſtatu pec⸗

candi ad ſtatũ penitẽtie.Dicẽt em̃ tales obſtina
ti. Ticet pnceps nr̃ moꝛtuꝰ ſit:tñ nos eiꝰ diuiti
as habemus qbo gaudere ⁊ in ↄoſolatiõiboviue

re valemꝰ.De qͥ bo dicit apłs.ij.ad Theſ.v. Cũ
dixerint pax ⁊ ſecuritas:tũc repẽtinꝰ eis ſuꝑue/⸗
niet interitꝰ Iſtis ̊ qͥ fuerũt de exercitu antixpᷣi
⁊ in malicia ſua ꝑſeuerabũt adueniet illð quod

eis minat᷑ dñs Exech.xxxviij dicẽs. Ignẽ et ſul⸗

phur pluã ſuꝑ eũ ⁊ ſuꝑ exercitũ eiꝰ:⁊ ſuꝑ ppłlos
multos qͥ ſunt cũ eo ⁊ magnificaboꝛ ⁊ ſanccifi⸗
caboꝛ:⁊ notus ero in oculis multaꝝ gentium
⁊ ſcient qꝛ ego dñs. Veniet em̃ cito filiꝰ dei ad
iudiciũũ poſt pᷣdicti antixpᷣi moꝛtẽ:licet de die p/
fixa non ſciat᷑ certitudinaliter. De q̊ iudidoo lo⸗
quens Jo.apłs oñdit qᷓ;tũ erit terribile:dũ de⸗
ſcribit quõ xpᷣs veniet ad iudicandũ dicẽs po
cał.xix.Oculi eiꝰ ſicut flãma ignis:⁊ ĩ capite eiꝰ
diademata multa. Et veſtitꝰ erat veſte aſperſa

ſanguine ⁊ exercitꝰ qᷣ ſunt in celo ſeq bant᷑ eum.

Et de oꝛe ipᷣiꝰ ꝓcedebat gladiꝰ ex vtraq; ꝑte acu
tus:vt in ipᷣo ꝑcutiat gẽtes. Et.xxæc.iteꝝ diẽ i

Sthronü
cuß aſpe
0 Mag
Anchnan
ſchtacti
Ggewn⸗
bro Meſe
ſbldebon
feinloncn
ogeooln
gudiul vo
banaclli⸗
Dllavsen
Ktobkee
fumme woꝛ
moꝛrheqz d⸗
dirrſſcech
SNWrn
Gitwicin
ahed
elcye
ſcchale

ſerpaſt
ausron
Glbteer
icmn cclo
rrj.xn
lderedel
icuſgel
Gunnnäin.
GSpiritua
nis Laroe
AWuetiusta
Nnogorn
Utſorroe
Gunmpn
Wszen
Wicker
cbriagte
ſthel
ſequent
debito;
Gieñ̃
ſpintu
ciqʒen
Boly.
Quecu
ſeminar
ſourſen
imi Qu

4
Tomiſſonedtie
Ndartasloain
nchm comtabi
llegeſdipont⸗
Nna dinrere
aäinen
witntitntün
odard

itnorouſh
Dar ñ tpokſi
iso
rin mih
i1D
iemhinp sſinn
girdcamonan
gii dis gibſn
mmicte
õ
m̃ onſi/
inonitandin
Ndnti
urn,
naloſejtn/

44

Permugen
a

7

ria ſuijpſi ius. Sermo. xij.

di thꝛonũ magnũ ⁊ candidũ ⁊ ſedentẽ ſuꝑ eum
a cuiꝰ aſpectu tremit terra ⁊ celũ.Et vidi moꝛtu

os magnosꝰ puſillos ſtãtes in cõſpectu thꝛoni

⁊ libꝛi aꝑti ſunt ⁊ moꝛtui iudicati ſunt ex his q
ſcpᷣta erat in libꝛo ſᷣm oꝑa eoꝛũ.Et dedit mare ?⁊
infernꝰ moꝛtuos ſuos.Et qͥ nõ ſunt inuẽti in li
bꝛo vite ſcripti:miſſi ſunt in ſtagnuʒ ignis.hec
ibi.De bonis aũt inqͥt.c.ſequẽti.Et vidi ciuita⸗

tem ſanctã Hieruſalẽ nouã deſcendentẽ de celo

adeo paratã ſicut ſponſam oꝛnatã viro ſuo.Et
audiui vocẽ magnã de chꝛono dicentẽ.Ecce ta⸗

bernaculũ dei cũ hoib:⁊ habitabit cũ eis:⁊ ipᷣi
łi eius erũt:⁊ ipᷣe deus cũ eis erit eoꝛũ deus.

Et abſterget deus om̃em lachꝛymã ab ocuł eo
rum:⁊ moꝛs vltra nõ erit:neq; luctꝰ: neq; cla⸗
moꝛ:neq; doloꝛ erit vltra que pᷣma abierunt.?
dixit qͥ ſedebat in thꝛono.Ecce no ua facio oia.
Et qͥ vicerit poſſidebit hec:⁊ ero illi deus:⁊ ipſe
erit mibi filꝰ. Quã gratiã vincẽdi vicia ⁊ pecca

ta ⁊ eſſe bonos ſeruos ⁊ filios dei cõcedat nob
ipᷣe ſaluatoꝛ noſter dñs ieſus:qui ẽ bñdictꝰ in
ſecala ſeculoꝛum. Amen.

Feria tertia in bebdomada ſe anca de victo/
Rucifige euz
c Mar. xv. ⁊ in euagelio occurrecꝭ
ferie. Quicũq; vult dei grãʒ ⁊ glo

riam eternã ꝓmereri neceſie eſt eũ
vincere paſſiones ſuas ac ſenſualitates ⁊ ſupo

nere eas roni.Ideo dixit deꝰ ad chain Geñ.iiij.
c. Sub te erit apetitꝰ tuꝰ:⁊ tu dñaber illiꝰ. Re

gnũ em celoꝝ vim patit᷑ ⁊ violenti rapiũt ilud

Mat.xj.vñ ſaluatoꝛ ait Apoc.ij. Uincenti da/
bo edere de ligno vite qð eſt in paradiſo dei mei
⁊.iij.eiuſdẽ lib.c.iterũ dicit.Qui vicerit faciã illũ
columnã in regno meo.Jdo dicit apł's ad Gal.

v. Opiritu ambulate ⁊ deſideria carnis nõ ꝑfi⸗

cietis.Caro em̃ ↄcupiſcit aduerſus ſpm̃ ⁊ ſpũs
aduerſus carnẽ.hec em̃ ſibi inuicẽ aduerſantur
vt nõ quecũ q; vultis illa faciatis. Manitfeſta
aũt ſunt oꝑa carnis que ſunt foꝛnicatio:imun⸗
dicia:impudicitia:luxuria:auaricia idoloꝝ ſer/⸗
uitus:veneficia inimicicie:o tentiões:emulatio⸗
nes:ire:rixe:diſſenſiões:ſecte inuidie:homicidia

ebꝛietates:comeſatiões:⁊ his ſilłia:q; pᷣdico vob

ſicut pᷣdixi:qm qui talia agunt regnũ dei nõ cõ
ſequent᷑.hec ille.Et ad Ro.viij.iteꝝ dic̃ Fratres
debitoꝛes ſumꝰ nõ carni vt ſᷣm carnẽ viuamus

Si em̃ ſᷣm carnẽ vixeritis moꝛiemini. Si autẽ

ſpiritu facta carnis moꝛtificauerid:viuetꝭ.Qui

cũq; em̃ ſpiritu dei agunt᷑ hi fülij dei ſunt.Et ad

BGBal.vj.dicit.Nolite errare:deus nõ irridetur.
Quecũq; em̃ ſeminauerit hõ hec ⁊ metet:qm̃ qͥ
ſeminat in carne ſua:de carne metet coꝛruptiõeʒꝭ

q aũt ſeminat in ſpiritu:de ſpiritu metet vitam
exnã.Quia g̊ᷓ diabolus ↄtinuenos inpugnat

CXIII

p ſenſualitates:opoꝛtet nos viriliter pugnareʒ
cas: ne moꝛs intret ꝑ feneſtras nr̃as que ſunt
Inq; ſenſus coꝛꝑis:vt ðꝛ.xvj.q.ij.c.viſis:⁊ ſũt
vba J

Joh̃. pape. Ideo dicit᷑ Ecci.xviij. Poſt cõ⸗
cupiſcẽtias tuas ñ eas:⁊ a voluptate tua auer

tere. Si em pᷣſtes aĩe tue cõcupiſcẽtias eiꝰ faciet

te in gaudiũ inimicis tuis.Gregꝰ.quoq; in.iij.
dlalogoꝝ.c.xix.ait.Sine laboꝛe certaminis nõ
eſt palma victoꝛie.vñ ergo victoꝛes ſunt niſi qꝛ
antiqͥ hoſtis inſidias debellauerũt. Malignꝰ

quiꝓpe ſpũs cogitatiõi:locutioni:atq; oꝑi nſro

ſemꝑ inſiſtit ſi foꝛtaſſe aliqͥd inueniat vñ apud
examen eterni iudicis accuſatoꝛ exiſtat.hec ille.
Et Hiero.ad Euſtochiũ dicit.Niſi vim facias
celoꝛũ regnũ nõ accipies.An nõ videt᷑ tibi gra,
dis violentia cũ caro cupit eſſe qð deus eſt:⁊ il⸗
lic vñ angeli coꝛruerũt angelos iudicatura cõ/
ſcendere.Egredere ̊ pauliſper e coꝛꝑe:⁊ ob pꝛe
ſentes laboꝛes ante oculos tuos depinge mer⸗

cedem quã nec oculus vidit:nec auris audmit

nec in coꝛ hoĩs aſcendit.hec ille. Ideo ſaluatoꝛ
Mat.xvj.nos hoꝛtat᷑ dicẽs.Qui vultvenire pꝰ

me abneget ſemetipᷣm:⁊ tollat crucẽ ſuam et ſe/

quat᷑ me.Ad qð poſſumꝰ applicare vba ꝓpoſi⸗
ta que dicunt.Crucifige eum.i.appetitũ ſenſua⸗
lem. Suꝑ quo verbo duas cõſideratiões facie
mus. Pꝛima dicit᷑ neceſſitatis.Scðᷣa vtilitacj.
Pars pma huiꝰ ſᷣmõis:in q̃ ꝓbat᷑ ꝙ qubet
tenet᷑ cũ rõne vincere om̃es ſuas ſenſualitates:
ſeu diabolicas ⁊ mũdanas tẽptationes. P
Uogd quilibet tenet᷑ ſubiugare ſen
ꝗq lualitates ſuas rõni ꝓbat᷑ pꝛimo
Inq; rõnibb. Pꝛima dicit᷑ oꝛdinati
onis.Fundamentũ cuiꝰ ponitx cõ⸗/
mentatoꝛ ſuꝑ.viij. Phiſi.⁊ in.ij.?etha.dicẽs
Ars ⁊ natura in ſuis oꝑationibo oꝛdinate agũc
q;tũ pñt. Patet hec regula pᷣmo in arte bellica.
Nã famulus ſiue ſaccomanꝰ ſᷣm oꝛdinem arq

bellice o bedit armigero:armiger vo ſquadre⸗

rio:ſquadreriꝰ aũt capitaneo generali.⁊ capita
neus dño ſuo vł imꝑatoꝛi. Hoc idẽ patʒ in ſta
tu eccłiaſtico diſcurrẽdo gradus eiꝰ. Patet eti⸗
am exẽplo naturali.Nam videmus ſᷣm oꝛdinẽ
nature:qꝙ argentũ pᷣualet ferro in valoꝛe:auruʒ
vero pᷣualet argento ⁊ ferro. Pꝛeſu ppoſito g̊ ꝙ
ſᷣm artẽ⁊ naturã maioꝛa ſpꝑ ſibi ſubijciũt mino
ra iferioꝛ ſꝑ debet ſeruire ſuꝑioꝛi:vt dicitur.ff.ð
aqua plu.ar.l.j.S.deniq;.Certũ eſt ꝙ deus cõ⸗
poſuit hoĩem ex materia ⁊ foꝛma.i.ex coꝛpoꝛe et
anima.vt habet᷑.ij.de ala.Sed dlarũ eſt ꝙ foꝛ/
ma ſimpliciter nobilioꝛ eſt ſua materia.dicente
pho.j. Phiſi.Foꝛma eſt quid diuinũ ⁊ appetibi
le a materia:materiã dignitate excedẽs. Quod

ſi ſicẽ:peto quo fine deus oꝛdinauit hoiem ex

ꝑte rationali ⁊ ex parte ſenſitiua.Et maniteſtuʒ
eſt ꝙ hoc ideo fecit vt pars rationalis que ẽ no
bilioꝛ regat ⁊ ſubijciat ſibi ꝑtem ſenſitiuaʒ que
eſt ſibi inferioꝛ:alias ſequeret᷑ vnum quod ẽ fal
qg 3—

5
1.

õä
SZ
4

Bermo

ſiſſimũ ⁊ impoſſibile: deꝰillas inoꝛdinate fe⸗

ciſſet:⁊ ars ⁊ natura eẽnt pꝑfectioꝛes ipᷣo deo
Kõpoſuit ̊ deꝰhoiem ex aia ⁊ coꝛꝑe:vt aia re⸗
gat coꝛpꝰ⁊ ſenſualitates:vt inqᷣt ſctũs Bona.
in.ij.di.xxxviij.ar.ij.q.ij.Et iõ debemꝰſubijcere
rõni oẽs motꝰſenſuales inoꝛdinatos:qꝛ inqͥt
Phs.j. Politicoꝝ.Debemus vti reb ſimplici
ter ad id ad qð oꝛdinate ſunt a ſapiẽtiſſimo da

toꝛe.Et iõ aia debet eẽ reges coꝛpꝰvero rectum.
hec ille.Domꝰ em̃ male regit᷑ cũ ancilla dñatur.

vñ Pꝛouer.xxx.ðꝛ. Per tria mouet᷑ terra:⁊ q̃r⸗

tũ qð ñ HM ſuſtinere/ꝑ ſᷣuũ cũ regnauerit:ꝑ ſtul
tum cũ ſaturatꝰfuerit cibo:ꝑ odioſam mulierẽ

cũ in matrimonio fuerit aſſumpta.⁊ ꝑ ancillaʒ
cũ heres fuerit dñe ſue. Pꝛedicta aũt patuerũt
in agar ancilla Sare que aſſũpta ĩ mrimoniũ
ab abꝛahã dño ſuo:cepit deſpicere ipam dñaz
ſuã Saram:vidẽs ꝙ cõceperat filiũ Geñ.xvj.
Per Sarã em̃ ĩtelligit᷑ rõ.ꝑ agar vero ſenſuali

tas:que ſivoluntatẽ quaſi virũ ad ſe allexerit:⁊
cõceperit appetitũ cõcupiſcẽtie deſpicit rõnẽ. Et
ideo inquit deus ipᷣi abꝛahe ideſt cuilibet hoiĩ
pᷣdicto.c.Eijce ancillã ⁊ filiũ eius.UVolũtas em̃
ipᷣiꝰdei eſt ꝙ agar ãcilla.i.caro ⁊ ſenſualitas ſit
ſubdita Sare.i.rõni. Poſuit nãq; deus in do
mo aie noſtre frẽm ⁊ ſoꝛoꝛẽ virũ ⁊ vxoꝛẽ:dñam
⁊ ancillam.i.rõnẽ ⁊ ſenſualitatẽ vt ſq ratio ſen⸗
ſualitatẽ inſtruat tanqᷓ; frater ſoꝛoꝛẽ:⁊ eam coꝛ/
rigat tanqᷓ; vir vxoꝛẽ ſuam:atq; eam ſibi ſubij⸗

ciat tanq; do mina ancillam ſuam:vt in oĩibus

ſibi obediat.vñ phᷣs.v. Thopi.ait.qꝙ Apꝛiũ rõ⸗
nalis ad cõcupiſcibile eſt ⁊ iraſcibile ꝙ ipᷣa im⸗
perat:illa vero miniſtrant. Quando aũt aliter

fit:tunc aia hois eſt ꝑuerſa.⁊ Plato in fedrone
introducit Socratẽ dicentẽ. Cum in eodẽ ſint

coꝛpus ⁊ animus:hoc quideʒ parere atq; ſer⸗
uire natura iubet:animũ vero imperare ⁊ dña⸗

ri.Diuinũ quidẽ ita natura inſtitutũ eſt vt ipe⸗/
ret ac dñet᷑. Moꝛtale ãt vt pareat atq; deuiat.
Qui ergo cõtrariũ faciunt ſq; ꝑmittẽtes paſſio

nes ⁊ ſenſualitates pꝛeualere rationi cum ꝑuer
tant oꝛdinem diuine ſapientie ⁊ oꝛdinationis:

magna digni ſunt pena ipſo domino atteſtãte:
qui Luce.xij.dicit. Seruus ſciens voluntatem

dñiſui ⁊ ñ fadẽs:plagis vapulabit mitis. Q
Ccundo idẽ pꝛobatur ratione conuer⸗

ſionis ſiue tranſmutationis. Quando
enim quis viuit ſᷣm ſenſualitates dici
effici beſtia. Fundamentũ cuius ponit phs.ij.
de aia ⁊ in.vij. Mecha.Et cõmẽtatoꝛ Auerroiſ

ibidẽ. Et Gilbertꝰpoꝛretanꝰi li.ſer pncipioꝝ di.
Foꝛmaẽ q dat eẽ rei:q̃ ablata res nõ eſt:ptʒ hec
regula.Nã tanto aliq̃ res dicit᷑ eccłlia vel domꝰ

quãto in ſe retinet foꝛmã ecclłie ſeu domꝰ.qð ſi

funditus deſtruat᷑ ꝑ ruinã:nequaq; amplius
eccleſia vel domus vocat᷑:ſʒ ſimpliciter dicitur

eſſe cementũ vel cumulus lapidum ⁊ lignoꝛũ.
Et rõ elt:qꝛ ꝑdidit foꝛmaʒ ecdeſie vel domus.

Quo pᷣſuppoſito peto quare hõ ſingulariterap
pellet homo:⁊ certũ eſt ꝙ ꝓpter vſum rationis.
dicente pho.ix. Ethi. Homo eſt maximeintelle⸗
ctus ⁊ ratio:quod ſi ſic eſt. claꝝ eſt ꝙ qñ homo
ſubmittit rationẽ inoꝛdinate cõcupiſ cẽtie: aut ʒ

rationẽ viuit:⁊ ꝑ ↄſequẽs eſt ac ſi ratiõe careret

ꝑdit nobilitatẽ ſui nois honoꝛis dignitat. vñ
tam in cõſpectu hoĩm q; cõſpectu celeſtis curie
nõ amplius homo ſed beſtia cenſendꝰ eſt. quia
mutata foꝛma: ?⁊ ſubſtãtia intelligit᷑ mutata.ff
ad exhi.l.iulianꝰ.S.ſed ⁊ ſi qͥs.Còfirmat᷑ etiam
hec rõ ꝑ ſniam phᷣi.vij. Metha. di. Ex genere et
differẽtia ſpecifica cõſtituit᷑ ſpecies:vñ nihil po
teſt poni in ſpecie aliqua niſi habeat differentiã
ſpecificã illiꝰ ſpei.Quo pᷣſuppoſito tũc ſic. Hec
eſt diffinitio hoĩs:homo ẽ aial rõnale:⁊ nõ de⸗
bet addi moꝛtale.ſᷣm Scotellũ ſuꝑ vniuerſali⸗
bus Poꝛphirij in tractatu de differẽtia. q. pe⸗

nulti.Et Joh.verſoꝛis in ſũma ſuꝑ dialeticam

in tractatu de ſpecie.capło vltimo:qꝛ ꝑ iſtã difk⸗
ferentiã.ſ.ratiõale differt homo ab omibo alijs
aialibo. Et nulla res eſt de qua poſſit dici ꝙ ſit
animal rõnale niſi homo.Auũ ergo ab alijs ani⸗
malibo differat homo ꝑ rationem:ergo cum di
mittit rõnẽ ꝑ pctm̃ ⁊ ſenſualitatẽ:nihil differt a
beſtijs:⁊ ſic efficit᷑ animal tãtũmodo ſenſuale?
nõ rõnale:quia cui nõ cõpetit diffinitio: nõ cõ/
petit etiam diffinitũ.l.omis diffinitio.ff. de re⸗
gulis iur..Unð inqͥt glo.in auten.de mona.in
bn.ꝙ nõ ſequẽs rõnẽ nõ debet dici hõ ſz beſtia.
Et h eſt qð inqͥt Dauid ps.xlviij. Homo cũ in

honoꝛe cſſet nõ intellexit:comꝑatus ẽiumentis

inſipientibo ⁊ ſimilis factus ẽ illis. R
Ro quoꝛũ melioꝛi declaratione ſciẽdũ
p ꝙ inquit phᷣus.j. Politicoꝝ:triplicẽ vi
tam poſitã fuiſſe a phᷣis.ſ.voluptuoſaʒ
politicã:⁊ cõtemplatiuã.Cõſiderabat em̃ hoie,
mediũ int᷑ ſuꝑioꝛa.i.angelos:⁊ inferioꝛa.i.bꝛu⸗
ta aialia. Et ideo attend ebat hoieʒ triplicit᷑ poſ
ſe conſiderari. Pꝛimo vt ꝑticipat cũ bꝛutis: et

cõuenit ei vitavoluptuoſa. Scðo inq;tũvtitur

rõne:⁊ ſic ↄuenit eivita politica.Tertiovt cõmu
nicat cũ angelis in ſpeculatiõe ⁊ cõtemplatione
⁊? ſic cõuenit ei vita cõtemplatiua.Qui ergo vi⸗
uit vita voluptuoſa dicit᷑ beſtia.Qui aũt viuit
vita politica.i.rõnali dicit᷑ homo.Qui aũtviuit
vita cõtemplatiua dici᷑ angelus.Ait em̃ Hie⸗
ro.ad Euſtochiũ. Pꝛofecto in carne pᷣter carnẽ
viuere nõ terrena ſed celeſtis vita eſt.Condudo

igit᷑ ad ꝓpoſitum noſtrũ ꝙ viuens vita bꝛutali

ac vicioſa merito bꝛutũ nuncupat᷑:⁊ nõ põtap
pellari homo niſi equiuoce:ſicut homo depiciꝰ

vel moꝛtuus dicit᷑ homo noie tm̃ ⁊ nõ re. Ideo

Salomon inquit Eccs.iij.Oſtendit deus ſili⸗

os hominũ ſimiles eſſe beſtijs:⁊ iterũ dicit. Ni⸗/

hil habet homo iumento amplius.Quia enim
homo ſamiſſa ratione ꝑdidit differentiam ſpeci
ficam hominis:⁊ remanſit ſolũmodo in gene⸗

vuniral
Gnruran
ne corente
nolium
–
nohom
cinngſ.
nrtone
busorin
lcgepeſini
Ultdicens⸗
beſtibrn
Cuni ſcutd
gute eaul
corgelin
nnbls.)
gisſeos!
ſopos

Mnas o

alca
evolun
Vantfid
unrmu
ſuliue,
Ner uatt
Pausckt⸗
hubererane
ſone decon⸗
Wupnrs
NN
Nenann
ſunr Bo⸗
dietden
N
guem
etlithare⸗
opum no
ſrotq;
ni cöpor.
ſeſtauclbu
leinpefans
aturaui
arcruoſ
Pocſtons
Perhutgen
dligglbi
lupturde
tatehonne
lonem n
Opſoſt
Gipecen
poſſum./
rthaum
knmarge
hemtuam
ntus: na
Pacncigs)

pencsrie
l daerdf

Poſiw tütſeh
un rnaler i
lüiſogmingt
nde Oißgiu .
umaſug dalen
Namdednſki
dond donh
gns doſirder
Vapoedelr
monanawran
lrari nbldir
titümodoſie
r diffinngii
8 diffininoi
naucen. de n
che diaboſd
Sillis.
pis Ni⸗

(dorran hn

srutnudbe⸗
hi rinnnlur
Nijrdios⸗c
SGißün
1aToNCN
itünnonan
u
enieni
N iid
srn i
vanejtn
nuick Nin
Uns niu hn
pnlr noi⸗
ubomno dye
tumtnön
kendtdu
BriiN/
=D

Foliũ

re animalium. Genus aũt nõ poteſt eſſe in rerũ
natura niſi ſit in aliqua ſpecie:ideo talem ratio

ne carentem cõſtituit in ſpecie animaliũ irratio⸗

nalium. Quapꝛopter Dauid poſt peccatuʒ be/⸗

ſtiale luxurie dixit ps.xxj.Ego aũt ſum v̈mis
⁊ nõ homo ⁊c̃.Ait em̃ phũs.j. Politico. In tim

quis eſt homo inq;tum habet in ſeipſo rectitu

dinem ꝑ ſubiecionem viriũ inferioꝛum ad ipᷣaʒ
rationẽ.Et ibidem dicit. Sicut ꝑfectus vᷣtuti/

bus optimũ animaliũ eſt homo:ita alienus a
lege peſſimũ eſt omnium. Et rationem ibidẽ po

nit dicens. Plura mala fauclet malus homo:qᷓ;

beſtia.Et in.vij.Echico.iterũ ait. Homines di⸗

cunt᷑ ſicut dij pter excellentiam virtutis:homo
autẽ pꝛauus deterioꝛ eſt omni beſtia.Eſt enim

peioꝛ gallinis poſt riram ad paſtum ſimul cur
rentibus. Item leonibus qui manſueſcunt cũ

quis ſe eis pꝛoſternit: ⁊ lupis nõ comedentibb

lupos:⁊ ſic de alijs feris. Item mulis equis et
aſinis qui nõ cadunt in eõdem loco in quo ſe⸗

mel ceciderũt:imo nec per eandem viam incede

re volunt. Item turtures et multe alie aues ſer
uant fidelicatem cõiugibus ſuis:quod non fa⸗
cunt multi homines.De hacaũt hominis be/
ſtialitate Chꝛyſoſtomꝰ in omelia aſcenſionis ſu
per illud:homo comparatus eſt iumeutis dic.

Peius eſt comparari qᷓ; naſci.Naturaliter non

habere rationem tolerabile eſt:hominẽ vero ra/

tione decoꝛatum irrationali nature comparari

voluntatis crimen eſt. GBeatus quoq; Thom̃.
j.ij.q.j.arxti.ij.inquit.Oꝑationes noſtre ſi ratio
ne carent nõ humane ſed beſtiales appellande
ſunt. Boetius etiã.iiij.de conſolatiõe:pꝛoſa.iij.

dicit de malis. Quare conuerſi in maliciam:hu
manam quoq; amilſere naturã. Euenit ergo vt
quem tranſfoꝛmatum vicijs videas:hominem
extimare nõ poſſis.Auaricia feruet alienarum

opum violentus ereptoꝛ:lupo ſimilem dixeris

ferox atq; inquietus linguam litigijs exercet:

cani cõparabis. Inſidiatoꝛ occultus ſubripuiſ
ſe fraudibus gaũdet:vulpeculis equet᷑.Ira in

temperans fremit:leonis animum geſtare cre⸗

datur.pauidus ac fugax nõ metuenda foꝛmi⸗

dat: ceruo ſimilis habeat᷑.ſegnis ac ſtupidꝰ toꝛ
pet:aſinus viuit.leuis atq; inconſtans ſtudia

permutat:nihil ab auibus differt.fedis immũ
diſq; libidinibus immergitur:ſoꝛdide ſuis vo

luptate detinetur. Ita fit vt qui deſerta pꝛobi⸗
tate homo eſſe deſierit: cum in diuinam condi⸗

nionem tranſire non poſſit vertatur in beluam
Ehꝛyſoſtomus quoq; ſuꝑ Mattheum inquit
Si peccatoꝛ es maniteſte homi nez te dicere nõ

poſſum.Lum enim calcitres vt aſinus: ſaltes

vt thaurus:fremas mulieribus vt equus: et ca

ſtrimargiam patiaris vt vꝛſi us:impingues car
nem tuam vt mulus:rememoꝛeris auteʒ vt ca⸗

melus: rapias vt lupus:iraſcaris vt ſ- erpens:

percutias vt ſcoꝛpio:doloſus ſis vt vulpes: ve

X

nenum malicioſe obſerues vt aſpis ⁊vipera: qᷓ
liter te potero cum hominib cõnumerare: qua
ſi dicat.nõ eſt cöuenienss. S “”
Sta auũt animalia ⁊ beſtias debet quili
ibet bonus pdicatoꝛ caperevel ſalce vul
nNerare.aut ad minus contra eas vocife

*

rare ſicut faciebat beatus Johãnes baptiſta di
cens Jo.j.c.Ego vox clamantis in delerto. ſ. iſti
us mundi:in quo habitant multe male beſtie.
Et ideo inquit mihi deꝰ. Geñ.xxvij. Sume ar⸗
ma tua pharetram ⁊ arcum:⁊ egredere foꝛas.
7 affer mihi de venatione tua:⁊ fac mihi cibos
vt co medam. Iſta aũt arma ſunt virtutes ⁊ ver
ba ignita boni pꝛedicatoꝛis:de quibo.ij.ad Co⸗
rinchi.x.ait Paulus.Arma noſtra nõ ſunt car⸗
nalia:ſed potiꝰ adeo ad deſtructionem muniti
onum dia boli.Ad que arma induenda hoꝛtat
idem Apoſtolus ad Epheſ. vj. dicens. Indui⸗
te vos armaturam dei vt poſſitis ſtare aduer⸗
ſus inſidias diaboli. Per arcum vero ſignifica
tur docrrina ſacre ſcripture quã habere debet 5
dicatoꝛ:vt ſicut per arcũ eijcitur ſagitta:ita ꝑ ſa
cram doctrinam eijciatur velox verbũ pꝛediea⸗
tionis quod currat ptranſiens interioꝛa homi
nis:iuxta illud ad Heb.iij. Uiuus eſt ſermo
del ⁊ efficax:ac penetrabilioꝛ omi gladio ancipi
ti.ODe hoc aũt arcu dici᷑ Job.xxix.Arcus meus
in manu mea inſtaurabi.Et Beñ.ix.ait deus.
KRrcum meũ ponã in nubibus celi.i.in pꝛedica
toꝛibus: de quibus Eſa.xl.dicit᷑. Qui ſunt iſti
qui vt nubes volant. Sicut em̃ nubes exeũtes
de mari.i.de amaritudine ⁊ turpi conuerſatiõe
huiꝰ mũdi eleuant᷑ ſuꝑ terram ꝑ co ntemplati⸗
onem:⁊ effundunt ſuꝑ terrenos ac camales ho
mines aquã ſalutaris pᷣdicatiõis. Iſti ̊ vena⸗
toꝛes ſic armati debent intrare ſilus mundanã
plenã feris ac beluis.i.hoĩbus beſtialiter viuẽ⸗
tibus:de qua inquit ps. Quaſi in ſilua ligno⸗
rũ ſecuribo exciderũt ianuas eius in idipſum.
Et de pctõꝛe dici᷑ Deut᷑.xxxij. Inuenit eũ in ter/⸗
ra deſerta:in loco hoꝛroꝛis ⁊ vaſte ſolitudinis.
Intrantes aũt hanc ſiluã venatoꝛes vt poſſint
beſt ias ſilueſtres appᷣhendere de qͥb libẽter co
medit deus:debent examinare diligẽter loca in
quibo habitãt:⁊ pꝛudẽter eas arcũdare.cauen⸗
tes nevenando deſtruãt campos plenos meſſe
7 dãnificent canibi.i.ſuis verbis turpib??ke„£u
Miſta aũt ſilua mũdana inueniunt᷑ di
iuerſa genera aialiũꝛ beſtiarũ:qᷓ ſolent
iueniri in nemoꝛibb. Pꝛimo em̃ iueniũ
tur lepoꝛes qͥb tremit caput:⁊ ſũt valde pauidi
ꝑ q̊s ſignificant᷑ illi qͥ timẽt aggredi viam peni⸗
tentie ne infirinent᷑:vel nõ poſſint ꝑſeuerare:q̊
rum quilibet inquit cum pſalmiſta. Timoꝛ et
tremoꝛ venerunt ſuper me.⁊c. Et iterum de il 5
lis dicit idem pꝛopheta. Trepidauerunt timo⸗
re vbi non erattimoꝛ.Talis autem timidꝰ ait
illud Pꝛouerbioꝛum.xxvj. Leo eſt in via leena
q44

Bermo

plebs iualida: collocat in petra cubile ſuũ. In

petra em cubile ſuuʒ collocat:qꝛ in duricia ſui
pcti ꝑdurat:vł ad lr̃am in petra iacet ſiue ſedet

in vicis ⁊ plateis:iĩ nullo bono oꝑe occupatus

extimoꝛe pᷣdicto. Laleſ aũttimoꝛoſi debẽt app
hẽdi:vł ſaltẽ ſagittari ſagitta ſaluatoꝛis Mat.

vlij.di. Quid timidi eſtis modice fidei. U

Ecũdo reꝑiunt᷑ capꝛioli qui bñ ſaltant
s vnñ.ij. Reg.ij.ðꝛ.Aſſael q̃ſi vnꝰde capꝛio

lies qͥ moꝛant᷑ ĩ ſilua curſoꝛ velociſſimꝰ
fuit.⁊ in iſtis capꝛiolis figurant᷑ illi qͥ coꝛeis de
lectant᷑ ⁊ tripudijs. De quibo coꝛeis exponi põt

illo Eſa.xiij. Requieſcẽt ibi beſtie:⁊ piloſi ſalta
bũt ibi. Ns mulieres vane ſedent ibi moꝛe be⸗

ſtiaꝝ laſciuiẽtes:⁊ expectãtes ꝙ laruati ⁊ pelli⸗
bus iduti ſicut fit in carniſpꝛiuio eas iuitẽtad
coꝛeizandũ cuʒ quibo ſaltant:tanqᷓ; belue. Iſti
dũt capꝛioli ſuntvulnerãdi ſagitta Eccłi.ix.vbi
ðꝛ.Cũ ſaltatrice nõ ſis aſſiduꝰ:⁊ nõ audias vᷣ⸗

ba illiꝰ:ne foꝛte pereas in efficacia eiꝰ. Itẽ ſagit

ta Amos.viij.vbi ait deꝰ. Cõuertã feſriuitates
vias in luctũ:⁊ oĩa cãtica via in planctũ. X
Ercio reꝑiunt᷑ ibi capꝛee q̃ vulgari noie

t vocant᷑ capꝛe ſaltãtes 2 iſte ꝓPter ſuaz B

leuitatẽ nunqᷓ; tenent firmũ locũ:ſʒ huc

illucq; diſcurrũt:de qbo ðꝛ.ij. Parali.xij. Uelo
ces quaſi capꝛee in mõtibo.⁊ iſtis figurant᷑ voa/⸗
gabũdi ⁊ iſtabiles ⁊ qͥ nõ ꝑſeuerãt in bono ice⸗

pto:vł in arte quã ceperũt:⁊ nunqᷓ; ꝑmanẽt in
vno bono ꝓpoſito. Qui feriẽdi ſũt ſagitta Sa/⸗
lomonis Eccłs.v.vbi ait. Ne vẽtiles te in oẽm
ventũ:⁊ nõ eas in oẽmviam:ſzuʒ eſto firmꝰin via

dñi. Itẽ iſte capꝛee aſcẽdũt cacumina montiũ:⁊

ſignificãt curnioſos qvolũt itelligere altitudinẽ
diuinoꝝ ſecretoꝛũ.quos vulnerat Eccleſiaſticꝰ

iij.ſui libꝛi.c.di.Altioꝛa te ne queſieris ⁊ꝛc.
Uarto reꝑiunt᷑ cerui de qb ait Iſido.
q xij.ethimo.qꝙ mirant᷑ fiſtulaꝝ ſibilum ⁊

in armonia delectant᷑: erectiſq; auribo
acute audiunt:⁊ ſica venatoꝛibo capiunt᷑:vñ fi
gurãt diſſolutos qui delectant᷑ canticis.Cõtra

quos dicit᷑ Job.xxj.Tenẽt timpanũ ⁊ citharaz
⁊ gaudẽt ad ſonitũ oꝛgani:ducũt i bonis dies
ſuos ⁊ in puncto ad inferna deſcendunt. JItem
Plinius li.viij.naturalis hiſtoꝛie dicit. Cerui

tante ſunt ſimplicitatis vt omnẽ mirent᷑ ⁊ ſtu⸗

peant nouitatẽ:vnde equo vel bubalo ad eos

accedẽte:ita in ipᷣm reſpiciunt ꝙ hominẽ iuxta
ſe venientẽ ⁊ ſagittis impetere volentẽ nõ atten
dunt.hec ille.Et ideo ſignificant fatuos qui ad
oẽs nouitates mirant᷑ ⁊ attendunt ⁊ faciłr deci

piunt᷑:vnde de illis dici põt illud Pꝛouer.xiiij.
Fatuitas ſtultoꝝ impꝛudẽtia.Gloꝛiant᷑ quoq;

cerui de coꝛnibo que tamẽ ſepe ſunt cauſa ꝙ ca

piant᷑ ⁊ moꝛiant᷑. Et ſignificant vanegloꝛioſos

in itinere:occidendꝰſum. Leo.i.diabolus.leena
ideſt cõcupiſcẽtia:qͥbo nõ ſperat poſſe reſiſtere
De ipo q̊ʒ timido ðꝛ Pꝛouer.xxx.Lepuſculus

HM

XII

de pulchꝛitudine: diuitijs ⁊ honoꝛibo:⁊ hmoõl.
Qui vulnerandi ſunt ſagitta pſalmiſte dicencj.
Nolite extollere in altũ coꝛnu veſtrũ ⁊c.Mui⸗

tas etiã alias cõditiones habet ceruꝰ quas boj/⸗
no reſpectu ꝑtranſeo. 22 “

Uiinto repiunt᷑ aſini:vt aũt ðꝛ lib. xviij.
de ꝓpꝛietatibo rerũ.Aſinꝰ eſt aial mela⸗

colicũ trigidũ ⁊ ſiccũ:maturaliter ponde
roſum:tardũ ac pigrũ:ſtolidũ ⁊ obliuioſũ. Et
iſti aſini figurãt negligẽtes in bono oꝑe:⁊ acci⸗

dioſos. Qui debẽt vulnerari ſagitta Paulli.ij.
ad Thimo.iij.dicẽtis.Qui nõ laboꝛat nõ man/
ducet:⁊ dñi ieſu dicẽtis Mat.xx.Quid hicſta⸗/
tis tota die ocioſi.Et Job.v.vbi dicit. Homo

ad laboꝛẽ naſcit᷑. Libenti quoq; comedũt aſi/
ni ſpinas ⁊ tribulos ac cardos:q; alias bonas
herbas:⁊ ſignificant laſciuos qͥ libẽtiꝰ audiũüt
in honeſta acturpia ⁊ fabuloſa q; bona acſan/
cta vba ⁊ vtilia. Juxta illud.ij.ad Thimo.iiij.
Erit em̃ tpᷣs cũ ſanã doctrinã nõ ſuſtinebunt:ſʒ
ad ſua deſideria coaceruabũt ſibi magros piu
rientes auribo:⁊ a vᷣitate quidẽ auditũ auertẽt.

ad fabulas aũt cõuertent᷑.Qui vulnerãdiſunt
ſagitta Pauli ad Coł.iij. dicentis.Deponite ſer

monem turpẽ de oꝛe vro:⁊ verbũ xpᷣi habitet in
vobis abundãter.Aſinus etiã nõ timet ſtimu⸗

lum ſʒ opoꝛtet eũ ꝑcutere cũ virga ⁊ baculo.Et
de iſtis aſinis multi reꝑiunt᷑ qͥ ſunt obſtinati⁊
bonis verbi dei ſtimulis nõ pñt induci:vt ꝑ vi
am mandatoꝛum dei ꝓgrediant᷑:ſed opoꝛtet ꝙ
eos deꝰ cogat ꝑ flagella ⁊ grauamina.⁊ ad hoc
exponi põtillð Ecci.xxiij. Uirga ⁊ palea aconꝰ
aſino ſicut faciebat ille floꝛẽtinꝰ qͥ cum tantum
oneraſſet aſinũ ꝙ videbat᷑ velle crepare ex pon⸗

dere:ꝑcutiẽs eũ vᷣga ↄfoꝛtabat dicẽs.Nõ crepes
aſine qꝛ floꝛet hoꝛdeũ. Dicitur q̊ʒ Pꝛouerb.x.
Virga in doꝛſo eiꝰ qui indiget coꝛde.⁊ eiuſdem
libꝛi.xxvj.c. Virga in doꝛſo impꝛudentiuʒ. Iſti
etiam aſini ſignificant ruſticanos de quib etiã

—

qᷓ;plures reꝑiunt᷑.vñ de hoie ruſticano dici ſo⸗
let vulgariter. Eſt aſinus auritus. Aſinus eniʒ
babet aures longas ⁊ largas:et ipᷣe ruſticitates
magnas ⁊ multas. Sed notandum ꝙ vt dici
in libꝛo de ꝓpꝛietatiby rerũ:contra aſinos pu⸗

gnat vꝛſus ⁊ eos comedit:⁊ ſimiliter iſtos aſi/
nos bipedes deuoꝛabit diabolus Dicit᷑ quoq;
in pᷣdicto libꝛo de/ꝓpꝛietatibo rerũ:ꝙ aſini q;ro
magisſeneſcunt tato magis efficiunt᷑ triſtes ce

defoꝛmes. hiſpidi ⁊ piloſi:⁊ figurãt eos qui q̃ti

die efficiunt᷑ mag tepidi ⁊ pigri in ſeruitio dei
ita ꝙ eis vita eſt in tedio. Quos vulnerare de/

ban ſagitta Salomonis Sapientie.j.dicẽ/⸗
tis. Tolite ʒelare moꝛtẽ ⁊c.⁊ Oꝛatij in epłis ca⸗

nentis. Gꝛatioꝛ ⁊ melioꝛ ſis accedẽte ſenecta Ali

ſenectus illoꝛum.

ter eueniet illud Sapieñ.iij. Sine honoꝛe erit
Exto reꝑiunt᷑ leones rugiẽtes:per quos

ſ ſusgbi ⁊ magnates deſignant᷑:qᷣ volunt

depolutp

9 dil
(
ꝛicorit l
Cörtadsr
indcr
Pooo
ürcos

0

immuri
Cli
laom
lvrlub⸗
ſen gnnn
llon ode
Gfoꝛmes
Poclias
cined
PJob. rii
nie⸗
On
Vr
ilüt ſtero⸗
funbpen
mmhütllil
fcͤrlumune
Urlumita
davitrc
roltecdi⸗
Weminauit
Mans
bipehes
nistſen
byolis
gorito
taliſen
delecnn
ollq̃⸗
peonid
ntqzip
olſe
tꝛge
Gbos

Foliũ cWxW

. nore „ „ - — =
— dilacerare paupes Pꝛouer. xxviij. Teo rugiẽs ſtitatis:laudãdo pudieitiõ.iuxta illud Sapie.
nnnſti ⁊ vꝛſus eſuriẽs pᷣnceps impiꝰſuꝑ płm paupe/ iiij.O quo pulchꝛa ẽ caſta gnatio cuʒ dlarltate.
RWKW H rẽ. Itẽ qrũt deuoꝛare ſ bam eoꝝ.iuxta illð pſ⸗ al/ Item ſagitta apli ad Heb. xiij. dicẽtis. Foꝛnica
N miſte. Suſceperũt me ſic leo paratꝰ ad pᷣda. Et toꝛes ⁊ adulteros iudicabit deus. E
rnötiß, iteꝝ. Inſidiat i abſcõdito q̃ſi leo in ſpeluca ſu. Exclmo iueniunt᷑ vꝛſi qui ſunt inuidioſi
PDR dun De iſt eriã ðꝛ. Sopho.iij. Pꝛincipes in medcio d Au em ad bꝛachia luduũ faciunt cũ ali
Rnnn * eiꝰq uaſi leones rugiẽtes. Minant᷑ enim pau/ ſi ab ipo vincunt᷑.ex inuidia eum vngu
irdtiii peribeoſq; moꝛdent ⁊ occidũt ac ſuppeditet. lis dilacerant.ꝛ ꝓpterea de inuidioſo ðꝛ Danie.
Bübonee. Cõtra quos ðꝛ Job.iiij. Rugitus leonũ ⁊ vor vij.Ecce alia beſtia ſimilis vꝛſo in parte ſtetit: ?x
mſane leene ⁊ dentes catuloꝛũ eius cõtriti ſunt. Iſtos tres oꝛdines dentium erat in oꝛe eius.pᷣmꝰ eim
ndani aũt ſuꝑbos vulnerare debemus ſagitra humi oꝛdo eſt dolere de bono pꝛoximi:ſecũdus ẽ gau
e nrun litatis quã emittit beata virgo dicens Luce.j. dere de malo eius.tertius eſt ipᷣiꝰ fama dilace /
‚ Nr. Duthe R Depoſuit potẽtes ð ſede ⁊ exaltauit hũiles. SB rare. Iſti aũt ſunt fe eriendi ſagitta charitatis:q̃ᷓ
enwidine Eptio iueniunt᷑ tigres iracũdi ⁊ furibũ facit gaudere de bonis pꝛoximi.vnde Augꝰ. in
Poq (ontii 8 di ſic ego oculis ꝓpꝛijs aſpexi in vno ad quodo ſermõe ait.Tolle inuidiã ⁊ tuũ ẽ quod
rtosihaluing ducto Mediolani:q cõtinue fremebat habes. Urſi etiã ſunt ſolatioſi:⁊ ſignificant lu⸗/
mos lidit 2 figurãt rixoſos ⁊ ↄtẽtioſos atq; vidicatiuos. ſoꝛes quos diabolus occidit:ſicut venatoꝛ vꝛ⸗
Moſac hant Cõtra q̊s mittẽda eſt ſagitta Eccłi.xxviij. QOui ſos Nam venatoꝛ facit foꝛmã hoĩs de palaa
ded D vindicari vult a dño inuenietvindictam ⁊c̃. Cct cum bꝛachijs apertis: quaſi inuitet vꝛſum ad
mnänöſutnan Pꝛouer. xvij. Sempꝑ iurgia qrit malꝰ. Angelꝰ ludendum ad bꝛachia. Ipſe autẽ venatoꝛ poſt

n Onmmite o oia aſſimilare ⁊ facere quicqͥd vidẽt ab ue imaginem hois volens ludere ad bꝛachia:
dicnns dont alijs fieri:⁊ figurãt pᷣſũptuoſos.Dic de ſtatim ex impꝛouiſo iugulat᷑a venatoꝛe.Et ſi⸗
ryetün de ſimiavidẽte barbitonſoꝛẽ ſeipᷣm radencẽ ad ſpe militer occidit diabolus luſoꝛes dum putat ſo
o riinönnt culũ:qð ⁊ ipᷣa voluit facere ⁊ ſibijpſi cuʒ noua⸗ laciari ⁊ ludere ⁊c. Urſi quoq; ſunt impatien⸗
Z cula amputauit caput icidẽdo collũ dũ radere tes:vnde alio modo capiunt᷑ ꝓpter impatientiã
Unkſonrte⸗ vellet ſub gula.Culpa aũt eſt imiſcere ſe read ſuam. ſam venatoꝛ ſcdens viam ꝑ quã incede
öpftincen ſe nõ ꝑtinẽti.l.culpa.ff.ð regu.iu.⁊.c.nõ eſt ſine re ſolet vꝛſus:tendit in ea choꝛdã cum ſagittis
dunkſih culpa.eodẽ ti.li.vj. Sunt qͥʒ ſimie exteriꝰhoĩbꝰ venenatis:ita ꝙ tacca choꝛda aliquãtulum foꝛ
auamminnen cõfoꝛmes ⁊ iterꝰ valde diſſimiles:⁊ figurãt hy/ titer ſtatim cũ impetu exit ſagitta:vꝛſus autem
i= 1 pocritas qͥ exteriꝰpñt apparentiã ſccõꝝ:⁊ ĩtenꝰ qui adeo eſt impatiẽs ꝙ ſi in itinere inuenit la⸗
emanm ſiłitudinẽ demonũ.Cõtra q̊s iaculãda eſt ſagit pidem eius vi inpedientem:pꝛotinus ipſum
—AAe ta Job.xiij.vbi dicitur. In cõſpectu dei non ve ¶( ira longe pꝛoijcit: ſimiliter cũ ad pꝛediccam
inc en niet omnis hypocrita. OD cchoꝛdam venit ⁊ ipᷣam in medio itinere reperit
.„ n Ono reperiunt᷑ poꝛci qͥ ſi vadũt in alich cum indignatiõe cum bꝛachijs illam appꝛehen
Narmr i un viridario:dimiſſis floꝛibus odoꝛiferis dens ac dilacerare volẽs ⁊ pꝛoijcere:foꝛtiter tra
unnhut q̃rũt ſtercoꝛa:⁊ figurãt detractoꝛes qͥ dimiſſis hit.vnde ſtatim cũ ingenti impetu ſagitta excs
Hnnminni/,7 vtutibo ꝓximi q̃rũt ⁊ iueſtigât vicia eoꝝ:vt de eum ferit.Ex qua magis indignatꝰvꝛſus:ſagit
imns vuh 8 trahãt illiſ. Itẽ libẽter ſe iuoluũt in luto:⁊ ſigni tam ipᷣam extrahit de vulnere ⁊ circũ circa aſpi
infund ficãt luxurioſos ð qͥbo ðꝛ Johelis.j.Cõputrue⸗/ cit quis eum vulnerauit vt ipſa ſagitta illuʒ fe
ms MMleſß rũt iumẽta in ſtercoꝛe ſuo.O quot bonas aias rire poſſit. Neminem aũt videns:atq; ſe ma⸗
pinntin fedauit ⁊ coꝛrupit iſte poꝛcꝰluxurie:⁊ q̃ntũ de/ defactum cernens ſanguinem devulnere exeun
murminEM ſtruit eccłiaʒ dei.De ipᷣa em̃ inqͥt pſalmiſta.Ex⸗ te cum indignatione pilos ſibi extrahit vt ſu-

“

guũt crudelis mittet᷑ cõtra enm.

Ctauo iueniunt᷑ ſimie ſic dicte:qꝛ volũt

terminauit eã aper de ſilua:⁊ ſingularis ferus
depaſtus eſt eaʒ.O quot ſues iueniunt᷑ hodie

illam foꝛmã ad arboꝛẽ a podiatam ſtat abſcõ
ſus.Dum aũt vꝛſus amplectit᷑ illam foꝛmã ſi⸗

vulnus ponat:⁊ pilos ipſos extrahendo etiaʒ
carnem ſuam rumpit:vnde ⁊ ab ipſa ruptura

bolnsdal bipedes:qꝗ delectant᷑ ſolũmõ in volutabꝛo car ſanguis fluit.Quapꝛopter ab alia parte alios
i iß, nis ⁊ ſenſualitatis.Sʒ nocandũ ꝙſic̃ macella/ pilos ſimiliter extrahit ⁊ vndiq; ſanguis fluit.
gcfuuntnie riꝰ volẽs ĩterficere ſuẽ ſiue apꝛũ ſilueſtrẽ:q vul/ vꝛſus vero ſtatim ad flumen currit vt in eo ſan
ſcurir voli⸗ garit ðꝛ poꝛcꝰ.Silueſtris ci fricat ventreʒ:⁊ ille guinem abſtergat. Sʒ ſanguis in aqua ma /
lcninſcruchi tali ſenſualitate delectatꝰiĩ terrã ſe extẽdit:vt illa gis fluit.vnde debilitatus vꝛſus cito perit: vel
vos vulnem! delectationẽ meliꝰꝑcipiat.: Hacellanꝰ vo poſt ſaltem manus venatoꝛum ex ipſa debilitate fu
Sptenit qᷓ; aliqᷓntulũ fricauit:gladio ad h̊ pᷣparato im gere nequit.Alio etiam modo appꝛehendit᷑ vꝛ⸗
Otoni nc/ pꝛouidẽte ipᷣo poꝛco illũ in gutture eiꝰtrãſfigit ſus qui eſt guloſus:⁊ libẽter comedit mel. N⸗
ctarinß⸗ atq; ipʒʒ occidit.Sic dyabolfricat ventrẽ luxu venatoꝛes cũ choꝛda appendũt malleũ gro ſſuʒ
Snrhen rioſi ſenſualitate carnali:in q̃ duʒ vt poꝛcꝰ dele/ ⁊t acutũ arboꝛi:in qua ſit fauꝰmellis:ita ꝙ dictꝰ
2R ccat᷑ ⁊ gaudet:ſtatiʒ eũ repẽtina moꝛte iterimit. malleꝰ ſit ꝓpe fauũ mellis ex ea parte qua vꝛ⸗
npit Sz hos poꝛcos ferire debet pᷣdicatoꝛ ſagitta cI ſus ad comedendum mel pergit. um autem

Bermo

vꝛſus bh̊ ipedimẽtũ inuenit:ſtatim cũ ĩpetu mal

leũ pꝛoijcit qͥ ꝓtinꝰ ad locũ ſuũ rediẽs caputvꝛ⸗
ſi pꝑcutit. At ille mag indignatꝰ foꝛtiꝰ ⁊ ipetuo⸗
ſiꝰillũ ꝓij cit. Malleꝰ vo alia vice ad locu ſuum
reuertes taliter vrſum in capite excutit:q de ar
boꝛe totus attonitus cadit. Quẽ venatoꝛ poſt

modum fadciliter capit. Et figurat impatientes

de aduerſitatibus. Qui vulnerandi ſunt ſagit /
ta apoſtoli.j.ad The.v.dicẽtis. Patiẽtes eſto/
te ad omnes. Qui enim patiens eſt multa gu⸗

—

ngecimo reꝑiunt᷑ vulpes q̃ nũq́; am⸗/
v bulant recto itinere:⁊ ſignificant dolo⸗

bernatur ſapiẽtia Pꝛouer. xiiij. .

ſſos ⁊ fraudulentos:de qbo ðꝛ Pꝛouer.
ij.quoꝝ vie peruerſe:⁊ ĩfames greſſus eoꝛum.

Eſt aũt conſiderandũ ꝙ vt ait Alexan.de ales
ſupꝑ ps.lxij. Sola pellis vulpiũ eſt chara vena⸗
toꝛibus ⁊ ſimilłr ſola exterioꝛ cõuerſatio taliuʒ

fraudulentiũ hominũ:q̃ᷓ eſt in carnis moꝛtifi⸗

catiõe debet a bonis aſſumi:⁊ cadauer pꝛoijci
qð ſub pelle abſcondit᷑:ideſt eoꝝ interioꝛ mali⸗
gnatio. Unde Matth.iij. dic᷑ de Johãne ba⸗/
ptiſta. Zona pellicea circa lumbos eius.Dicit

⁊2 Alexander ibidẽ ꝙ vulpes tenet lanã in oꝛe ?

paulautim ſe mergit in aqua a parte caude:do
nec pulices fugiãt ad lanã:⁊ tũc deſerit ⁊ ꝓijcit
ipam lanam in aqua:⁊ ſic pulices occidit.Et ſi
militer hoĩes doloſi oſtendunt ſe libenter acci⸗
pere repᷣhenſiones moꝛdaces:que ꝑ pulices ſi/
gnificant᷑. Sʒ poſtea ſtatim ꝓijciunt eas:⁊ repᷣ
henſoꝛes ſuos crudełr ꝑſequũt᷑. ulpes etiã ſe
inuoluũt i terra rubea:⁊ ondũt ſe moꝛtuas vt
capiãt aues:⁊ ſignitf᷑icãt ſimulatoꝛeſ qͥ decipiũt
ſimplices. Et iõ inqͥt Oꝛatiꝰin poetria. Nũqᷓ; te
fallãt animi ſub vulpe latẽtes. Pꝛopter ſimu⸗
latiõeʒ aũt ⁊ ꝓximoꝝ deceptiõeʒ dicebat ſalua⸗

toꝛ Luce.xiij.de herode.Dicite vulpi illi ⁊c̃. ITtezʒ

vulpes magis rapiũt aĩalia domeſtica qᷓ; ſuue
ſtria:⁊ ſignificãt deceptoꝛes ꝓximoꝝ ⁊vicinoꝝ
de qͥbo ðꝛ Abdie pᷣmo.Qui comedunt tecũ po⸗
nẽt tibi iſidias:vulpes etiã pullos deuoꝛãt:⁊ fi

gurat guloſos qͥ vellẽt oĩia delectabilia cibaria

deuoꝛare. Iſtas aũt vulpes capi pꝛecipit deus
Cañ.ij.di. Capite vobis vulpes ꝑuulas q;ᷓ de⸗
moliunt᷑ vineas.Lales aũt debẽt vulnerari ſa
gitta Dauid põ.lxij.vbi de ipſis ait. Introibũt
in iferioꝛa terre:tradent᷑ i manꝰgladij:ꝑtes vul
piũ erunt.Sicut em̃ cadauera vulpiũ pijciunt᷑
in ſterquilinio:ſic ipſi pꝛoijcientur ad eternas
penas in inferni pꝛofundo.

UVodecimo reperiunt᷑ lupi quoꝝ natu⸗

d rg eſt fugere cũ poſt eos clamatur. Uñ
ſemel qͥdã tubicina q̃dã dievolẽs ire ad
pulſandũ iĩ vna ciuitate:ꝑgeſq; cum tuba ꝑ qð

dã nemus:errauit ꝑ ſiluas taliter ꝙ nox ſuper
uenit. Ille aũt circunquaq; ꝑluſtrans vt iueni

ret vbiꝙ nocte illa doꝛmiret:tandẽ iuenit vnaʒ
caſſinulã in qua nemo erat:babebat tñ oſtium

.

quo daudi poterat. In quã itrans dauſit ipᷣm
oſtium:⁊ poſtea aſcendit ſuper quendã locum

ibi eminentioꝛẽ.Deinde ne alius aſcendere poſ

ſet traxit ſcalã ðſuꝑ.Cũ aũt doꝛmire icipet:ecce
młſtitudo magna lupoꝝ aduenit qᷣ ibi in nocte

doꝛmire ↄſueueraãt.Qui oſtiũ clauſum inueniẽ

tes atq; odoꝛẽ hũani coꝛpis ſentiẽtes: vlulare
foꝛtiter ceperũt capitibo ſunſum eleuat:vnð ille
euigilãs totꝰ territꝰ remãſit. Illi aũt lupi cuʒ ꝑ

oſtiũ intrare nequirẽt ſe inclinabãt ⁊ vnꝰ aſcen⸗
debat ſuꝑ aliũ:⁊ poſtea erigebant᷑ ⁊ ita faciebãt

q́ſi vnã ſcals:⁊ ſic ſupꝛa murũ aſcẽdebãt ⁊ ipaʒ
caſſinulã intrabãt.Aũ aũt q̃ſi oẽs intraſſent:et
ad illũ tubicinã aſcẽdere nõ poſſent:ceperũt ſilłr

aſcẽdere vnꝰ ſuꝑ aliũ vt q̃ſi vnã ſcalã facerẽt ſiẽ᷑

pus:vñ tubicina vidẽs ꝙ ab eis ſe defendereñ

poterat:tandẽ a deo inſpiratꝰ cepit foꝛtit᷑ ſona⸗

re cũ tuba in aures ipᷣoꝝ lupoꝝ.At illi exiſtimã
tes eũ vocare alios qͥ eent in inſidijs:ceperũt q̃
ſi rabidi circa oſtiũ pſallere vt eũ aꝑirent:⁊ vnꝰ
volebat citiꝰ altero exire:⁊ ſic int᷑ficerẽt ſe inuicẽ
⁊ tandẽ aꝑto oſtio adeo longe cucurrerũt ꝙ ab
illis ꝑtibo multũ elongati ſunt:pᷣdictꝰ em̃ tubi
cina ↄtinue ſonabat foꝛtiuſqᷓ; poterat:⁊ ſic illo

ſonitu ⁊ clangoꝛe lupos oẽs effugauit. Sʒ lu⸗
pi nr̃i ſunt domeſtici ⁊ bipedes⁊ adeo temerarij/

ꝙ nõ timẽt camoꝛes nec minas pᷣdicatoꝝ: nec
tubã diuini iudicij.Et iſti ſunt deterioꝛes lupiſ
ſilueſtribo.Nõ em̃ recedũt ſi qͥs clamitetdes lu
pis. Hos aũt appꝛehẽdere debemꝰ aut vulnera
reſ agitta Zacha.j.vbi ait ꝓpheta. e ſitꝭ ſiẽ pa⸗
tres vri ad q̊s clamabãt ꝓphete pᷣoꝛes ⁊ nõ au⸗
dierũt nec attẽderũt ⁊c̃. Sũt quoq; alij lupi qͥ

nõ ſolũ fugiũt ꝓpter camoꝛes magnos:ſʒ etiaʒ⸗

pter quẽcũq; vel ꝑuũ clamoꝛẽ:⁊ iſti figurãt eoſ
nõ ſolũ fugiũt a pᷣdicatiõe qñ acriter repᷣhẽdũ
tur:ſʒ ꝓ om̃i vᷣbo vel minimo qð videt᷑ eos
militare recedũt ⁊ ampliꝰ ad pᷣdicatiõem redire

noluũt: licet in ꝑticulari nõ noient᷑: cõtra q̊s ait.
Hiero.ad Nepotianũ. Neminẽ ſpecialiter ſmo

meꝰ pulſauit:generalit᷑ de vicijs diſputatio eſt
Quli igit᷑ mibi iraſei voluerit:pus ipe de ſe ꝙ ta
lis ſit ↄfitebit᷑.Alij etiã lupi aſſimilant᷑ ouibo in

coloꝛe:de qͥbꝰ Jacoponꝰ nr ait.Caueat a lupis

qͥ veſtibo incedũt pecoꝛinis.de ipᷣis q̊ʒ ait Pꝛu⸗
dentiꝰ poeta.Latitat lu pꝰ oꝛe cruẽto. Lacteolã
mẽtitꝰ ouẽ ſub vellere molli.Et ſaluatoꝛ Mat.
vij. Attẽdite a falſis ꝓphet qͥ veniũt ad vos ĩ ve
ſtimẽtꝭ ouiũ:intrinſecꝰ aũt ſunt lupi rapaces.
Et iſti ſunt vulnerãdi ſagitta Job.xxxvj.vbi ðꝛ
Simulatoꝛes ⁊ callidi ꝓuocãt irã dei. Lupus
etiã nõ diſcernit cuiꝰ ſit qð rapit.ſ.pauper vł di

uit. ⁊ eodẽ mõ faciũt vſurarij ⁊ raptoꝛes. Item
nõ curat vtrũ danũ ſit magnũvł ꝑuũ:⁊ figurat
eos qͥ faciũt ↄſciam ſuo mõ.⁊ nõ mag hñnt ſti/

mulũ de magno pctõ qᷓ; de mioꝛi.Ad pᷣdicta ãt
dari põt exemplũ qð fabuloſe recitat᷑ de lupo qᷣ
habẽs mandotũ a leone rege animalium:vt vl⸗

nneoſ.

ginas Vn

ditich n

gicaut
cius
ſimiguit
nes den

fppnoqn
mlterthe

Unrcaq
ſoororph
gogsſno⸗
deqhyann
ſſcuelupin.
ſumr t
nna auidi⸗
(ahoſuo
1hoſtend
rüſod
lr
nsdl
nrnii
veumt
rr
ſweun
uru
erabala
ſelunct
üfbrom
Nollumte

Wsſeca

Cdiarmi
yritane
Pllvenate
lpozſicad
m nnnt
lldeſpern
eglloſttar
oouleinen

Aütoniaint

glolocodt
oſemepen
Mellueg
Ntrfen
Mſear
(umſtde
honm
pene
mediüe
fabidus

ohbſ

?ſecuro

ſnuatgo⸗

eabuz
oſheger⸗
rboꝛẽ ci
inberpin
Nhpplen

N

hrdanktni
.
„é H

„ 2 1... NH
cmniſie
i
a. 7
0D „ d
Nirn,r

„
. uor di

leneüne,
dlongeani
iſunrzin
edes: de
tſiqschunr
rdeben
bara, ſrüin
Ppbae omi
Sitqboci
iuminin
mnniuniri
nusn
nsheNn
ſmnuntouinn
g ilns
Nhsh on
monin. Uuani
biium hr

wgürts oeit

mprlnnge ,
und.

Foliũ

cra tres ſe olidos nõ daret dãnũ:poſtea comedit

aſinaʒ vnã cum pullo ſuo.de quo accuſatꝰ:rñ⸗

dit:ꝙ nõ erat trãſgreſſus pᷣceptũ:qꝛ aſinam iu⸗

dicauit valere ſolum duos ſolidos:pullũ vero
eius vnũ ſolidũ.Et ſimiliter faciũt vſurarij peſ
ſimi qui iudicant ſibi licere oia:adducentes rõ
nes ꝙ denarij ſui debẽt aliqͥd lucrari ⁊c. IJtem

luupus quicqͥd capit dencibo nõ dimittit ſed fir
miter tenet. Et ſimiłr iſti raptoꝛes nũqᷓ; reſtitu⸗
unt ea q iniuſte abſtulerũt etiã a viduis:pupil
lis ⁊ oꝛphanis ⁊ alijs miſabilibo ꝑſonis:inter
quas moꝛant᷑ ſicut lupi rapaces ĩ medio ouiũ
de q bo etiã ðꝛ Eʒzech.xij.

ꝛincpes i medio eiꝰ
ſicut lupi rapiẽtes pᷣda.Eſt etiã lupꝰaial gulo⸗
ſum:⁊ ꝓpter guloſitatẽ ſuã appꝛehendit᷑.vñ ſe⸗

mel quidã fecerant foueam magnã ꝓfunds in
qua poſuerant pecudẽ ſeu aliud aial moꝛtuũ:

⁊ poſtea cooꝑuerũt ipᷣam fouesã ſtramentis pa
learũ:ſubter que poſuerant aliqua debilia vir⸗

gulta:quibo ipᷣa ſtramẽta ſuſtẽtari poſſent.Lu
pus aũt q dam magnꝰinde tranſiens ⁊ odoꝛeʒ

carniũ ſentiens ibi:q̃rebat vbi eſſent:⁊ ſic in fo
ucam ipᷣam cecidit:⁊ nũqᷓ; exire potuit. Accidit
vero vt quidã lebetes reficiẽs inde ante lucẽ trã
ſiret ⁊ in eadẽ fouea caderet:lupus aũt qui ibi

erat:ad partẽ vnam fouee ſe tranſtulit:⁊ ille fa⸗
ber ab alia cum martello ſuo in manu. Quib

ſic ſtantib venerunt venatoꝛes ⁊ ſubmiſerunt
illi fabꝛo vnam choꝛdã groſſam vt eam ligaret
ad collum lupi:qð ⁊ fedt. Naʒ lupus terriius
videns ſe captũ in illa fouea ⁊ habere hoĩes de

ſupꝑ cũ armis:⁊ illuʒ fabꝛũ cum malleo:ꝑmiſit
ſeligari tanq; ſi eſſet vna ouis. Poſtmodũ ve/

ro illi venatoꝛes ſurſuʒ traxerũt fabꝛũ:⁊ poſtea
lupuʒ ſic ad gulã ligatũ:quẽ adhuc in aere exi⸗
ſtente ꝓtinus interfecerunt. Eſt inſuper lupus
aial deſperatum:⁊ maxime quando nõ poteſt
ſue guloſitati ſatiſfacere.Solet aũt lupus quã

do ouile intrat quicq d põt comedere:reliquuʒ
gũt ouiũ interficere ⁊ ſub terra abſcõdere in ali

quo loco:vt poſtea illud comedere poſſit.vt ve
ro famẽ pꝛouocet arenã comedit:qua comeſta
huc illucq; diſcurrit:⁊ ſit abuʒ quo plenus eſt
digerit ⁊ fameſcit. Quadã autẽ die cũ cibo ple⸗
nus eſſet quidã lupus:quandã ouem interfe⸗

cam ſub terra abſcondit vidente factũ quod

homine:ipſo tñ lupo hoc nõ ꝑpendente:poſtea
aũt perrexit lupus ad comedendã arenaʒ:qua
mediãte ſe euacuauit ita ꝙ fame quodãmodo
rabidus erat.Interim aũt pᷣdictus homo ipᷣaʒ
ouẽ abſtulerat:⁊ poſtea in quodã loco eminẽti
⁊ ſecuro expectabat videre quid faceret lupꝰnõ
inuẽta oue.Accurrens ergo lupus ſic famelicꝰ

⁊ cibuʒ pᷣparatũ nõ iueniẽs:cum nõ hr̃et quid

comederet in tqta fame deſperatus cõtra vnaʒ
arboꝛẽ cunẽs ſic caput ſuũ in ea cõfregit ꝙ ꝓti/
nus expirauit.De iſtis aũt lupis rapacib ⁊ vo

racibo plena eſt terra.iuxta illud Eſopi dicẽtis.

NDi regnãt q̃libʒvꝛbe lupi.Sʒ eoꝝ ra pacitas ẽ
ferieda ſagitta Eſa. xxxiij.vbi ðꝛ. Cle qͥ pꝛedaris
qꝛ ⁊ue pᷣdaberꝭ.Cõtra voꝛacitatẽ vo illoꝝ eſt
mittẽda ſagitta Eſa.hj. Sic veſtimẽtũ ſic come⸗
dent eos vermes Illa em carnẽ ſuã quã impin
guant de rapinis paupeꝝ comedẽt vmes in ſe
pulchꝛo ⁊ demões cruciabũt in inferno. Dicẽte
dno de tali lupò rapace ⁊ voꝛace ill Apoc.xv
lij. Quãtũ in delitijs fuit tãtũ date ei toꝛmentũ
⁊ luctũ.Sũt etiã alij vt muli ⁊ equi pter luxu
riam:quibo ait ps. Nolite fieri ſicutequꝰ? mu
lus quibo non eſt intelleccus. 22
L.ias quoqʒ in ſpẽs aialiũ tranſfoꝛmat᷑
a h,õ qͥ viuit ſine rõne.vñ Hiero. ad He⸗
liodoꝝ inqᷣt. Abſq; noticia creatoꝛis ſui
oĩs bõ pecꝰ⁊c.Et Macro.in.ij.ſaturnaliuʒ ait.
In pecudũ ferarũq; nũero habet᷑ qͥſqͥs volup
tatibo vacat. De qͥbo ðꝛ ps xlviij. Sicut oues ĩ
inferno poſiti ſunt ⁊c̃. Et pecudes pñt intelligi
ignoꝛãtes.Nãa ſi qͥs ignoꝛat ignoꝛabit᷑j.ad Eo
rinth.xiiij. Et ad et᷑na ignoꝛatiã ꝑducet᷑ ⁊c.⁊.ij.
Pet.ij. ðꝛ. Hi veluti irrõnabilia pecoꝛa natura
liter in captionẽ ⁊ ꝑniciẽ in his q̃ i&at blaſphe⸗
mãtes in coꝛruptiõe ꝑibũt:⁊ in fine capłi etiam
ðᷣ. Canis reuerſus ad vomitũ:⁊ ſus lota in vo
lutabꝛo luti.Dfr etiã hõ effici canis młtis mõis
maxie canis rabidꝰ qͥ ᷣm Pli.lib.iij.hʒ linguã
venenatã ⁊ ſub ea quẽdã vmicuiũ:⁊ ſilr hʒ den
tes venenoſos:⁊ ſignificat iuidioſos ⁊ detracto
res qͥ moꝛdẽt alios:detrabẽdo eis ⁊ famã eoꝛũ
dilacerãdo.ſic dic̃ glo.ſuꝑ illð Apoc.xxij.Foꝛis
canes ⁊ venefici.Et de his canib ↄqri Dauid.
ps.xxj.di.Circũdederũt me canes młci ⁊c̃. Itez
canes latrãt trãſeũtes ꝑ viã ⁊ maxie ↄ paũꝑeſ
7 rabido oꝛe irruũt in eos.Solẽt etiã canea vni
us ↄtrate ſimul ſe ↄcoꝛdare ⁊ ipetere canẽ alteriꝰ
ↄtrate inde traſeuntẽ:eũq; dilacerare:⁊ ſignifi⸗
cant ꝑtiales:guelphos ⁊ gibellinos:qͥ alios al
teriꝰ ꝑq nõ pnt videre.Et ſilr ſignificat aduoca
tos ⁊ ꝓcuratoꝛes qͥ ſimul moꝛant᷑ in ↄtrata pa⸗
latij.de qͥbꝰ ðꝛ.Qui in palatijs moꝛant᷑ oia ma/

la nouere:vt ait glo.in.l.ab anaſtaſio.C.mãda/⸗
ti.hi em̃ ſepe ſimul ↄcoꝛdãt ad dilacerãda bona

clientuloꝝ. Sʒ iſtos canes debemꝰ ferire ſagit⸗
ta Dauid.pꝓS.lviij.dicẽtis.Famẽ pacient᷑ vc ca/
nes ſq; in inferno.

Rsſtfoꝛmat᷑ q̊ʒ hõ in reptiliuʒ nũcro qñũ

tt? coꝝ moꝛes imitatur. Reptilia em̃ ſᷣm

JIſið.xij.ethim.dicũt᷑ illa aialia q̃ pecto⸗

re ⁊ vẽtre reptãt ſuꝑ tra:⁊ figurãt auaros trenii

totalit᷑ deditos:qͥ erũt cib diaboli.cui dixit deꝰ
Beñ.iij. Terrã comedes cũct dieb. Int᷑ auteʒ

alia reptilia male ↄditiõis ẽ anguis ſᷣpẽs:qͥ iðõo

ſicappellat᷑ qꝛ ẽ anguloſus ⁊ nunq; incedit re⸗
ctus:vt dic̃ Iſið.vbi S.⁊ figurat duplices ⁊ ꝓxi

mis inſidiãtes. Dicit᷑ ctiꝗ ſerpẽs eo ꝙ in occulc
acceſſib ſerpit ſᷣm Iſið.ibidẽ. Int᷑ alios ᷣpẽtes

eſt baſiliſcus de qͥ̊ ðꝛ lib. xviij. de pꝛopꝛie.re.qꝙ;

aſpectu ſuo interimit om̃e viuũ:⁊ qꝛ ad eiꝰ aſpe
ctũ nulla auis illeſa pertrãſit:⁊ figurat eũ de
quo inqͥt ſaluatoꝛ. Mat.v. Qui viderit mulie/⸗
rem ad ↄcuplſcendũ eã:iã mechatus ẽ eã in coꝛ⸗

de ſuo.Draco aũt ẽ maximꝰ oim ſerpẽtũ.vt ait lium philoſoph 2
⁊ cõtrario in hoie exiſtẽte:qui ſuꝑioꝛ fuerit ſecũ
trahat inferioꝛẽ:ſicut ſpera maioꝛ ſecum trahit

Iſido.vbi S.de qͥ Hiero.ſuꝑ illud Leuit.xiiij.
Attraxerũt ventũ ſicut dꝛacones:ait. Draco eſt
aial valde ſitibundũ in tantuʒ ꝙ vix aqua põt
ſaciari.Etiõ aꝑit os vento vt ſic extinguat ardo
rem ſitis. Ut aũt inqͥt Solinꝰ in lib. de mirabi
libus mũdi:ethiopes comedũt carnes draco⸗
nis.ꝑ ethiopes vo figurant᷑ demones.Et ideo
ferire debemus iſtũ dꝛaconẽ.ſ.hoiem qui ſitit
ſanguinẽ inocẽtũ ſagitta Dauid ps.lxxxiij.vbi
ait deo. Cõtribulaſti capita dꝛaconũ in aquis.
Zu ↄfregiſti capita dꝛaconis: dediſti eũ eſcam
ꝓlis ethiopũ. Itẽ cõtra pᷣdictos ſerpẽtes vibꝛã
da eſt ſagitta Eſa.xxvij vbi ðꝛ. In die illa viſita
bit dñs in gladio ſuo duro ⁊ grãdi ac foꝛti le/
uiathã ſᷣ pẽtẽ veterẽ ⁊ toꝛtuoſũ ⁊ occidet eũ. R
Icit᷑ etiã hõ traſmutari in naturã auiuʒ
d ſeu volatiliũ in quib nõ eſt cõſtantia:
nunq; em̃ ſtant firme longo cꝑe:ſp nunc
huc:nũc illuc:nũc in hãc arboꝛẽ:⁊ nunc in aliaʒ
volitant:⁊ figurãt inſtabiles in bono ꝓpoſito.
Cõtra quos mittẽda eſt ſagitta Salomonis.
Ecẽs.v.dicẽtis.Nõ te ventiles in oẽm ventum
ſed eſto firmꝰ in timoꝛe dñi.vñ Cato inqᷣt.Con

ſtans ⁊ lenis vt res expoſtulat eſto. ſNõ ſolum
aũt hõ ſine rõne viuẽs aſſimilat᷑ quadrupedib⸗

reptilibo ⁊ volatilibo:ſed etiã piſcib:de quibus
inqͥt phᷣus.vij.de aialibo. Piſces ꝓ maioꝛi ꝑte
comedunt carnes ⁊ deuoꝛãt ſeinuicẽ ⁊ vniuer⸗
ſaliter ſunt guloſi ⁊ auidi ad cibũ.Et Amb.ĩ ex
ameron ait. Piſces quidã ſe mutuo deuoꝛant

⁊ ſua carne viciſſim paſcunt᷑. Minoꝛ apð illos

eſca maioꝛis ẽ:⁊ rurſus ille maioꝛ fit eſca alteriꝰ
⁊ pᷣdatoꝛ alteriꝰ cũ aliũ deuoꝛauerit:tandeʒ ab
alio deuoꝛat᷑. Sunt aũt ſᷣm Plinium vt recitat
etiã Iſido.xij.ethimolł.centũ et qnquagintaq̃t⸗

tuoꝛ genera piſciũ:inter que cetus ſiue balena ẽ

maioꝛis magnitudinis:⁊ alioꝛũ piſciũ deuoꝛa
trix.Naʒ qñ eſurit:vapoꝛẽ odoꝛifeꝝ ex oꝛe emit

tit:cuiꝰ ſuauitate attracti alij piſces os eiꝰ igre⸗/
diunt᷑:⁊ ſic ab ea deuoꝛant᷑.Sed iſtũ piſcẽ qͥ ſi/
gnificat deuoꝛatoꝛem ⁊ deceptoꝛẽ ꝓximi vul⸗
nerare debemus ſagitta Eſa.xxvij.vbi ðꝛ. In il

la die occidet dñs cetũ qui in mari E. Piſces eti
am qui ſunt lubꝛici in aquis ſignificãt voluptu

oſos in mũdanis delitijs:cõtra quos mitteda

eſt ſagitta Eſa.v.vbi dicit᷑ Cõputreſcent piſces

ſine aqua.Et generaliter cõtra omnes pᷣdictas

ſpedies aialiũ irrationaliũ vibꝛanda eſt ſagitta
Exzʒech.xxxviij.vbi ait deus.Cõmouebunt᷑ a fa⸗

cie mea piſces maris ⁊ volucres celi:⁊ beſtie

agri:⁊ om̃e reptile qð mouet᷑ ſuꝑ terrã.Ex qᷣb

omibo patet ꝙ hõ ſenſualitates ſequẽs ⁊ nõ ra⸗
cionẽ dici traſmutari in beſtio.O igit᷑ miſera/

poꝛtionem cum ipſo.

XI

bilis creatura:o infelix aĩa:o vere beſtialis ꝑſo⸗
na humana que rõnẽ voluptati ſenſuũ ſubmit
tis:noli moꝛari in hoc ſtatu beſtiali:ſed ſemꝑi⸗
oꝛdinatos aꝓpetitꝰ rõni ſubmitte. Juxta conſi⸗
lium philoſophi.iij.de aĩa di.Appetitu duplia

om̃es ſperas infenoꝛes.
Ertio ꝓbat᷑ eadẽ cõdluſio rõne colloca⸗
t tionis,.Fundamentũ cuiꝰponit Arreſtj.
ij. de aĩa.⁊.iiij.phiſico ⁊.ac.iiij.de celo et
mundo dicẽs.Om̃is locꝰ debet eẽ cõnaturalis
locato.⁊ econtrario locatũ debet hr̃e ſimilitu⸗
dinem cũ ſuo loco. Patet hec regula.Nã vide⸗
mus in cõuiuijs:ꝙ loca dignioꝛa debent᷑ ꝑſo⸗

nis dignioꝛibo:⁊ vnicuiq; dat᷑ locus ſᷣm ſuam
conditionẽ.Similiter ſi vinũ ſit optimũ vł ace

toſum:pparat᷑ ci vas optimũ aut vile ſᷣm qua⸗

litatem ſuã. Quo pᷣſuppoſito certũ eſt ꝙ aia ſal
uanda collocanda eſt in celo empireo ſᷣm the⸗

ologos in.iiij.di.xlix. Quilocus ſᷣm ſonctũ Bo

nauenturã in.ij.di.ij.arti.ij.q.j.in.iiij.argu.ha⸗

bet pᷣcipue quinq; cõditiões. Nã pꝛimo eſt val/⸗
de ſpacioſus ⁊ latus:quia ſᷣm Damaſcenũ.Ce
lum empireũ eſt cõtentiuũ omniũ viſibilium ⁊
inuiſibiliũ.Scdðo hoc celũ eſt clarũ ſuꝑ alios ⁊
lucidum:⁊ ꝓpter hoc dicit᷑ empireũ a pir qð eſt
ignis:eo ꝙ eſt ſplendidũ ad modũ ignis.Ter⸗

tio eſt pacificũ ⁊ quietũ:eo ꝙ celum empireum

eſt imobile ⁊ om̃ino pꝛiuatũ omi genere motꝰ.
Quarto eſt vnifoꝛme:nec ẽ diuerſum vt ẽ celuʒ
ſtellatũ ceteriq; celi ipo ſtellato celo inferioꝛes.
Quinto eſt ſupꝛemũ:ꝓ eo ꝙ ſuꝑeſt om̃by celis:
⁊ eis om̃ibo pᷣdominat᷑:ceteriq; om̃es celi tãqᷓ;

ipᷣo minoꝛes ſibi ſubijciunt᷑.Cũ ̊ om̃e locatuzʒ

debeat habere ſiłitudinẽ:cõuenientiã ⁊ ꝓpoꝛtio
nem cum ſuo loco:cõdudit᷑ neceſſario ꝙ aĩia ſal
uanda ⁊ in celo empireo collocãda tenet᷑ ⁊ de⸗
bet ſuo modo hr̃e pᷣfatas conditiões. Uñ opoꝛ

tet ꝙ pꝛimo ſit larga ⁊ ſpacioſa ꝑ charitateʒ ad
deum ⁊ ꝓximũ:iuxta illud Cañn.ij.c.Dllatauic

in me charitatem. Scðo debet eẽ clara ⁊ lucida

pꝑ conſdentie ſerenitatem. Tertio debet eẽ pacfi
ca ⁊ quieta atq; trãquilla:⁊ nõ iracunda:rixoſa

vel turbida.Quarto vnifoꝛmis ita ꝙ hẽat vni⸗

foꝛmitatem moꝛũ ac vᷣtutũ:⁊ obſᷣuationis di/

uinoꝛũ mandatoꝛũ vſq; ad finem vite:vt poſ/

ſit dicere cum ꝓpheta.Omis cõſũmatiõis vidi
finem. Quinto opoꝛtet ꝙ ſit ſupᷣma.i.ꝙ ꝑs rati

onalis ſuꝑſit ſenſualitati ⁊ camalitati.Alit᷑ nõ
erit poſſibile ꝙ vnqᷓ; in celo empireo collocet᷑:
cũ nõ habeat ſuitudinẽ:cõuenientiam pꝛo
Uarto idem ꝓbat᷑ rõne diſpoſitionis.
q Fundamentũ cuiꝰponit btũs Tho.ſu
per lib. de ſenſu ⁊ ſenſato dicens. Actio⸗
nes ſimplicit᷑ ſunt bone q̃ egrediunt᷑ a ſubiec
bñdiſpoſitis. Patet hec regula. ls ſi caro que

ellitaren
peaoopen
Gimmi⸗
vAlcoꝛr
coꝛpert
pacſte
poremn,
ibſic
itnort
fönichal
ſoctoltn
hoioſiho
les es
ſumnose
ſtwore vn
lüwmiat
idacrc⸗
ſtalo⸗
mſca⸗
d
Pbis
Cenere
clepa
lllun

Nci Ze
Wocnd
N
er
foin
Tood
ſarrig
hoe
leuleo⸗i
ſenoter
ſoppolte
clicr
amoꝛſpe
Grönalen
Gomoril
Mradluz
Phondee
ſalisor⸗
glamlin
Zmoꝛn
ſeron d
derürin
quã ſicl
tmhich
lulibꝛo
fena ſu⸗
hoſtrae
lunqn
mimpp

W dhertiene
amdehabfeine.

edangllſit

gnondhie

dakloasfi⸗
inmüſtoprmit
Mmü amvleßn;
td nückgi
nddo morofn
Mloasfnh,
egllniien

nocs. ſünnen

wufin dalni⸗
1d noigul
vam g
rüoini genen
cidinaſum
clo lo un
nqg ndi,
nt. Ddi
õ
volriut,
vonini Mi

iicdun
Umncrii
minnuni
uns g dinſ
ir obfanine
sſünmn,
S
„urmaltar. 3l)
unmmma/
1
one dinß⸗
onirblt,
numde,

Gugel

que datr hoi in cibũ ſit ſana:oꝑabit᷑ ſanitatẽ vel

vtilitatẽ in hoĩe comedẽte.Si vero fuerit coꝛru
pta:operabit᷑ moꝛtẽ vel diminutionẽ ſanitatis.
Similxr põt exẽplificari de aere:qͥ ſi fuerit ſanꝰ

vel coꝛruptꝰ:talẽ diſpoſitiõeʒ vł indiſpoſitiõem

coꝛpoꝛibo adiacẽtibo imittet.Cũ g̊ actiões hois
ꝓcedãta toto cõpoſito:ideſt ab aia ſimul ⁊ con/

poꝛe ſᷣm phm.j. Phiſicoꝝ:⁊ pᷣmo de aia cõclu
dit᷑:ꝙ ſi cõiunctũ eſt i ſe diuiſũ ⁊ idiſpoſitũ:ita

vt iferioꝛ pars pᷣdominet᷑ ſuꝑioꝛi:⁊ ſenſualitas
rõni:cũ a ſubiecto ĩdiſpoſito nõ poſſit egredi ni

ſi actio imꝑfecta ac coꝛrupta oẽs oꝑatões talis

hoĩs:ſi hõ dici debet:ſuntifecte ⁊ deo aboiabi⸗/

les. Ideo ðꝛ Eſa.lxiiij.in ꝑſona ſenſualiũ. Facti

ſumꝰnos oẽs ſicut imũdi:⁊ quaſi pinus men

ſtruate vniuerſe iuſticie nr̃e:⁊ cecidimus q̃ſi fo

liũ vniuerſi.? Boetiꝰpᷣmo de ↄſolatiõe.metro.
vij.dicit. Nubibo atris cõdita nullũ cõdere pñt
ſydera lumen. Si mare voluẽs turbidꝰauſter
miſceat eſtũ:vitrea dudũ parq; ſerenis. Unda
dieb mox reſoluta ſoꝛdida ceno viſibo obſtat.

Et ibideʒ ſubiungit.Tu qͥʒ ſi vis lumine claro
cernere veꝝ:tramite recto carꝑe callẽ. Gaudia

pelle pelle timoꝛẽ:ſpẽq; fugato:nec doloꝛ adſit:

nubila mẽs ẽ:victaq; frenis:hec vbi rgnãt. N

Uinto ideʒz ꝓbat᷑ rone deſcenſiõis. Qui
q ecem̃ nõ ſubijcit ſenſualitates rõni:neceſ⸗

ſario ad ifernũ deſcẽdet. Quod ꝓbat᷑t
dictũ Areſt. iiij.ð celo ⁊ mũdo di.Oẽ qð mouet᷑
ad locũ:ſimpłr mouet᷑ a pꝛedominãte natura:
patʒz hec regula in igne ſeu igneo vapoꝛe:i quo

cũ pᷣdominet?᷑ leuitas:ſurſuʒ eleuat᷑:lapides ve
ro in qͥba pᷣdominat᷑ grauitas:tendũt deoꝛſuʒ

Ideo dicit pvſᷣs ibidẽ.Omne leue ſurſum tẽdit
ſicut ignis:graue vᷣo deoꝛſuʒ:ſicut terra. Patʒ

etiã hocĩ ſtatera:in qᷓ ſi ponat᷑ ab vno latere res
leuis:ĩ alio vero aliqͥd graue: qð leuius fuerit

ſemꝑ fert᷑ ſurſum:graułꝰ vero deoꝛſũ. Quo pꝛe
ſuppoſito:cuʒ in hoie poſſit eſſe duplex amoꝛ:
videlicet ſpũalis:⁊ ſenſualis:ſi ĩ moꝛte noſtra
amoꝛ ſpũalis ſeu bonoꝛũ celeſtiũ qͥ a rõne ꝓce⸗

dit pᷣualeat amoꝛi ſenſitiuo ⁊ carnali:certuʒ eſt

ꝙ amoꝛ ille aiam ſimul ⁊ coꝛpꝰſecum trahetin
paradiſuʒ. Si vero amoꝛ carnalis ſeu rerũ car

naliũ qͥ ꝓcedit a coꝛruptibili carne pᷣualeat ſeu

pᷣponderet ſpũali amoꝛi:neceſſario ↄdudit᷑:q;
talis amoꝛ põderoſꝰſecũ trahet in centrũ ĩferni
aiam ſimul ⁊ coꝛpꝰ:dicẽte Aug.in li.ↄfeſſionũ
Amoꝛ meus pondus meuʒ: eo feroꝛ quocũq;
feroꝛ. Detalibo ſenſualibus dicit ꝓpheta.Deſcẽ
derũt in ifernñ quaſi lapis.vbi glo.dicit.Nun/
quã ſic lapis tendit ad centruʒ terre:ſicut pctm̃
trahit hominẽ ad centrũ inferni. Jõ dicit Aug.
in libꝛo de ſalutarib documẽtis. Sicut equis
frena ſunt imponenda:ita cõcupiſcẽtie ⁊ coꝛpa
noſtra ieiunijs ⁊ oꝛationibus ſunt refrenãda.
Nam quẽ̃admodũ aurige ſi frena equis laxa⸗
uerint ꝑ pꝛedpitia ducuntur:ica ⁊ anima cum

coꝛpè ſi ei frena nõ impoſuerimus:ad inferni pᷣ

cpitia dilabit᷑. Simꝰ ergo boni ⁊ docti aurige

coꝛꝑi noſtro:vt ꝑ rectã viam eterne vite poſſimꝰ

incedere:hoc aũt faciemꝰ ſi ei nõ delitioſa: non

voluptuoſa:ſed tm neceſſaria pᷣſtemꝰ:quia iu⸗

xta apłm. Si facta carnis moꝛtificauerimꝰ vi⸗
uemus: hecille. eni. d.

Ecũdo pncipaliter ꝓbat᷑ hec cõcluſio fi⸗

1 guiis⁊ exemplis.pꝛima figura hbabetur

Judi.xvj.vbi babet᷑ ꝙ mulier quedã no

mine dalida ↄcubina ſamſonis tẽptauit eumz

moleſtauitc:vt diceret ſibi in q̊ ↄſiſteret foꝛtitu⸗

do ſua:cui tandẽ ↄſentiens dixit.Ferrum nuq;

aſcendit ſuꝑ ca put meũ:quia naʒareus.i.conſe

cratus ſum dno:ſi raſum fuerit caput meũ rece
det a me foꝛtitudo mea ⁊ deficiã: eroq; vt ceteri

hoies Que ſtatim fecit eũ doꝛmire ſuper genua
ſua:vocauitq; tonſoꝛẽ ⁊ raſit crines eius:⁊ ſta⸗

tim diſceſſit ab eo foꝛtitudo eius:quo viſo ſtati
dedit eũ in manꝰ philiſtinoꝝ:quẽ cuʒ cepiſſent
eruerũt oculos eius:⁊ duxerunt gaʒam vinctũ
cathenis:⁊ clauſum in carcere molere fecerunt.
Moꝛaliter ꝑ dalidam decipientẽ intellige ſen/
ſualitatem.per Samſonẽ foꝛtiſſimũ ab ea dece
ptum intellige rationẽ:que dũ cõſentit ſenſuali⸗
tati ſtatim ꝑdit om̃e robur diuine gratie:virtu⸗
tis ⁊ meritoꝛũ que ꝑ capillos ſignificant᷑:ꝑ phi

liſteos intellige demones:in quoꝛũ manibo ra,ß

tio ponit᷑:dum ſenſualitati cõſentit.Qui phui⸗

ſtei.i. demones:ſtatim funibo diuerſoꝛũ maloꝝ

aiam ligant:oculos mentis eius totaliter exce⸗
cantes ne ſcʒ cognoſcere poſſit qᷓ;tũ ſit graue pec
catum:qᷓ;q; magnũ ſit bonũ diuine gratie⁊ glo

rie qð ꝑ pctm̃ amiſit.De q̃ mentis cecitate So⸗

pho.j.ðꝛ.Ambulabunt vt ceci:quia dño pecca⸗

uerunt.Et ꝗꝓpheta dicit. Supꝑcecidit ignis.ſ.- ma

le cõcupiſcentie in aia ꝑ conſenſum:⁊ nõ vidert

ſolem.ſ.diuine gratie amiſſe. d—
Lia figura ponit᷑.ij. Regꝭ.xj.vbi legitur
a ꝓꝙ cũ Joad obſediſſet filios amon in ra
boath. Et ipᷣi filij Amon impetũ feciſſent
ſuꝑ exercitũ Joab.occderũt vꝛiam etheũ quoſ⸗
damq; alios.Qð audiens Dauid miſitad Jo
ab dicens. Ne deficias ſed robuſtus eſto.⁊ foꝛti
ter dimicare cõtra eos.quia variꝰ eſt euẽtꝰ belli.
Joab vero h̊ audito foꝛtiter ꝑſeuerauit pugnã/
do ⁊ tandẽ vicit inimicos ſuos.⁊ deuaſtauit to
tam ciuitatem. Moꝛaliter. Joab qui ẽ dux exer

citus Dauid.ſigniſicat hoĩem ducẽ rationis.et
bonarum oꝑationũ.qui ideo poſitus ẽ in hoc

mundo tanq; in loco certaminis. Job.vij.vt
vincat inimicos⁊ coꝛonã gloꝛie accipiat. Hunc
inuadunt tẽptatiões mundi.carnis ⁊ diaboli.
atq; aliqñ ꝓſternit᷑.ſed ſuꝑ baculo ratiõis ſe ap
podians ⁊ cõfoꝛtans viriliter pugnat.⁊ ſictãdẽ
de hoc mundo.carne ⁊ diabolo victoꝛiã repoꝛ⸗
tat. Ideo dici Pꝛouer.xxiiij. Septies in die ca
dit iuſtus ⁊ reſurgit.Licet ergo o peccatoꝛ qñq;

Germo

aſenſuolitati v co upiſcenciis ſis ſunatusꝛtů
noli ꝓpter hoc dimittere pugnã. Naʒ inqt Cato

.

c.iij. ſui libꝛi. Uictoꝛẽ a victo ſuꝑariſepe videmꝰ

Vnñ dicit Nirgilius.xij. Eneydos. Reſpice res
belli varias.Et Ouidiꝰ in pꝛimo de arte amoadi

c.xix. inquit. Mars dubius:nec cerra venꝰ: vl⸗/

ctiq; reſurgunt.Quoſq; neges vnq; poſſe iacere

cadunt.Scðm etiã leges dicit dubi ẽeuen⸗
tus litis. ff. de pecu.l. eo tempe. S.fi. ⁊ ibi Bar. et
als allegatur.l.quod debet᷑.⁊.C.de appel. l. os.

S. ſuꝑ his.Et ideo ſi ꝑſeueretis in pugna tandẽ .

obtinebitis victoꝛiã de ſenſualitatibo.

Lia figura babet᷑ Judich.xiij.vbi dicit
a ꝙꝙ Judich ſancta mulier pugione abſci
AIit caput holofernis:qui erat pꝛinceps
militie Nabuchodonoſoꝛ reg babilonie. Quo
facto filij ſrael poſuerũt in fugam omem exerc
tum holofernis. Moꝛaliter ꝑ holofernẽ intelli⸗
gitur cõcupiſcẽtia carnalis:vel appetitus ſenſu/

„

alis:qui ẽ pnceps militie nabuchodonoſoꝛ:id

eſt diaboli. Judith aũt.i.ratio cõterit caput ipſiꝰ
holofernis:iuxta illud Geñ.iij. Ipſa cõteret ca⸗

puttuũ.Quo facto:filij iſrael.i.virtutes ⁊ bone

oꝑationes vertũt in fugã totum exercitũ holo⸗
fernis.i.omes motus ſenſuales Jðo debemus
facere ſicut apłs Paulus qui dicebat.j.Coꝛin.
ir. Caſtigo coꝛpus meũ ⁊ in ſeruitutem redigo:
quod ſi⁊ nos volumꝰ facere:⁊ de ſenſuali car⸗
nis victoꝛiam repoꝛtare:debemꝰ obſeruare per
ſimilitudinẽ qð recitat Lucanus poeta. Refert
em̃ ꝙ hercules ſemel pugnauit cũ Antheo giga
te:cuiꝰ erat cõſuetudo ꝙ quotiẽſcũ q; pꝛoijcieba
tur ad terrã foꝛtioꝛ ſurgebat.Qð attẽdẽs Her⸗
cules igenioſus vi eleuauit eũ a terra:⁊ ſtrinxit
cum a terra cũ bꝛachijs ſuis in tantuʒ ꝙ emiſit
ſpiritũ:⁊ ſic de eo victoꝛiã habuit. Moꝛalit᷑ ca/
ro eſt gigas: que q;to magis ad terrã pꝛoijcik.
id ẽ ad terrenã voluptatẽ foꝛtioꝛ reſurgit ᷣ ſpiri

tũ ⁊ rationẽ. Et ideo debemꝰ cũ ratiõe eã leuare
a terra ꝑ cõtẽplationẽ celeſtiũ:⁊ foꝛtiter eã ſtrin⸗
gere ꝑ macerationẽ ⁊ abſtinentia: doneceã moꝛ⸗

tificemꝰ: ⁊ de illa victoꝛiã repoꝛtemus ꝑ ſubiecti

oneèm ad ſpiritum ⁊ rationem.

Pars ſecunda buiꝰ ſermonis de velgoce vi⸗/

ctoꝛie ſuijpſius.

IIcovo vincere ſeipᷣm ac paſſiões ſu
d ao8 atq; inoꝛdinatas affectiões:⁊ ſb

liugare ſenſualitates ratiõi ẽ maioꝛ

vitctoꝛia:honoꝛ ⁊ gloꝛia qᷓ; oẽs miu
di theſauros ↄ gregare:oẽmq; ſciam mũdi acqᷣ

rere ⁊ inſuꝑ q; totiꝰ mũdi imperiũ ſibi ſubiuga

re. Qð ꝓbat᷑ pꝛ

etius.iij.deꝰſolatiõe metro.v.Qul ſe volet eẽ po

tentem Animos domet ille feroces. Nec victa li

bidine colla Fedis ſubmittat habenis. Etem̃ li

cet indica longe.Tellꝰ tua iura tremiſcat.Et ſer /

uiat vltima tille Zn atras pellere curas. Miſe

raſq; fugare querelas.lõ poſſe:potẽtia nõ eſt.

imo auctoꝛitatib. Inqͥt em̃ Go

. „
—
.
5 .
.

hec ille. Et Pꝛouerb. xvj. dict Ealomon. We⸗

lioꝛ eſt paties viro foꝛti.⁊ qui dñt it᷑ an ĩo ſuo ex/
pugnatoꝛe vꝛbiũ.Seneca quoq; un li.de clemẽ

tia inqͥt. Sũma ſuꝑ omes potetia eſt re gum ſe

ipſum vincere ⁊ bene regere. Multi em̃ h obue/

runt ptãtem vꝛbiũ:pauci vo ſui.Illa vilio.ꝛ:hec
aũt nobilioꝛ.hec ille.Et idem ad Lucillum edla

xxv.ait. Imꝑare ſibi maximũ imperiuʒ eſt: ⁊ in
epka.xxxvij.iterũ dictt. Si vis omia tibi ſubijce⸗

re:te ſubijce rõ ni.młtos reges ſi rõ te rexerit.hec
ille. Uñ beata Ratherina dixit Marxentio im ⸗
peratoꝛi.Zu ſi aĩo regeris rex es:ſi coꝛꝑe ſeruus

Idẽ quoq; Seneca in libꝛo de quattuoꝛ vᷣtuti
bus dict. Simagnanim⸗ fuer: nequaq; nbi
iudicabis fieri iniuriã.de inimico dices.nõ non.

cuit:ſed habuit animũ nocendi:⁊ cũ in tua fue⸗/

rit ptãte:iudicabis tibi vindictã fieri.te potuiſſe

vindicare honeſtiſſimũ genꝰ vindicte eſt igno ⸗
ſcere. hec ille. Amb.etiam in lib.de officijs inquit

Theodoſiꝰ imꝑatoꝛ tũc ſe bñficiũ accepiſſe ar/
bitrabat᷑ cũ rogaret᷑ ignoſcere:⁊ tũc pꝛomptioꝛ
erat ad veniã cũ fuiſſet ꝓmptioꝛ ad iracundis.
Vñ ab omnib optabat᷑ in eo qð in alijs timet᷑
vt iraſcere. hec Ambᷣ.Tulliꝰ quoq; in oꝛatione
ſua ꝓ marcello ait. Nulla coꝛꝑis tata vis ẽ que
nõ ferro ⁊ viribo debilitari frangiq; poſſit:ani⸗
mũ vero vincere:iracũdiã cohibere: victoꝛiã te⸗
perare:aduerſariũ nõ modo extollere iacencem
ſed etiã amplificare eiꝰ pꝛiſtinã dignitatem: ?
qui fecerit:nõ ego ſummis viris comparo: ſed

ſimillimũ deo iudico.Demoſthenes etiã ad Ale

xandrũ regẽ ne obſideret Athenas ait.ſlibil hba
bes rex Alexander vł foꝛtuna maiꝰ.qᷓ; vt poſſis

vel natura tua meliꝰ:qᷓ; vt velis ſᷣuare qᷓ; pluri

mos. Nulla em de vtutib tuis vel gratioꝛ mi⸗
ſericoꝛdia:vel admirabilioꝛ clemẽtia:nec ꝑ aliðꝰ

ꝓpius ad deos potes accedere:qᷓ; vt ſalutẽ confe
ras hoib:vel dando ſi eguerintvel ꝑcendo ſi de
liquerint:vel indulgendo ſiſu licauerint.Cuʒ
em̃ vincamur a dijs in om̃i munere:ſola cemẽæ
tia eſt que deos nobis redditequales.Etinfra.
Adde ꝙ animꝰ tuꝰ iſtanguſtis terminis quos

natura dedit moꝛtalibo ad viuendũ:nunq; po⸗

tuit eſſe contentꝰ. Semꝑ em̃ imoꝛtalitatꝭ gloꝛi

am flagrauit: nec tua eſt dicẽda virt: velut ea q
ſolum coꝛpoꝛe cõtinet᷑: ſpũ:ſed diuina.Domui
ſti graios:viciſti lacedemões:fregiſtitbebanos
perſas poſtmoduʒ debellaturos ⁊ indos.⁊ bec

„

mñ hoĩs ſunt:qm̃ naturs ⁊ conditionem vt fieri
poſſint habent:verũ animũ vincere:iracũdiam
cohibere.ſibi imperare.victis indulgere ſuppli/
cantibus.qui hoc fecerit nõ eſt ſũmis viris exe/

quãdus.ſed deo ſimillimꝰ iudicãdus. ſle ̊ cre

das iracundie que eſt inimica ↄſilio.Ne credas

victoꝛie que de natura ſui ẽ inſolens ⁊ ſuꝑba.ſʒ

vince te qui ceteros vincis glia ⁊ vᷣtute. hec ille.
Ouidiꝰ quoq; in eplis e pła.iiij.inquit. inc⸗
ceteravincis.? Statciꝰll. v

4 7

animũ iraq; tus qui

nccã

mmi

eqzmoꝛe
gviope
mognae⸗
eauuis
goziul
fondl.
lospac
gockord
Wos

idi⸗
Acrs/
lls
len 7
ſhrauſea
nna nſium
bra inen
uerqu
lierpo
Maocul
lontnob
leobiecto⸗
faniinrel
fomincten
aTheole
igemun
fetaleobiec
Goirered
Cabeid
Cgged
WeRatt
kecwp
obicci
Vincer
diatſc
9ſo⸗
lis inen
cardin.
ſius ns
bio qö
hoſſita
DS
6

N
udik
di urigg
insomnuanhti,
1dt Mamn

nrcgtſiin

do dequamnan
vfne,:egud
mmco dicbni
endr: innut
mgifmaget
Nb vndiarit
nli deofizn
re: tücee
ul vognte
lacoꝛgis nawi

ii cobiber. ſen

odoenollaer
priſtini dignn
cnoſtbenesc
õ
s w
Nlor in
nm n
mmruM
hsMs
lautn t
NeNuNR
iiadum dan
Anmmsrinis 1
jtwntumm n
ini mmornndn
ion
iij
ustis 6

E
RWeRNN
2

Foliũ

Theba.pulchꝛũ ẽ vitã donare minoꝛi.Et in.viij

iterũ ait. Si decidat hoſtis. Ire ſupꝛa ſatis ẽ vi/⸗
tamq; relinquere victo.Et Ouidiꝰ lib.iij.de tri⸗

ſtibo epla.v.dicit. RM
Quo qᷣſq; ẽ maioꝛ magis ẽ placabilis ire
Etfaciles motꝰmens generoſa capit
Coꝛꝑa magnanimo ſatis eſt pꝛoſt raſſe leoni
Pugnã ſuũ finẽ cũ iacet hoſtis habet
Et lupus ⁊ turpes inſtant moꝛiẽtib vꝛſi
Et quecũq; minoꝛ noblilitate fera eſt
Seneca quoq; in li.de clemẽtia dicit.Magni
animi ꝓpꝛiũ eſt iniurias atq; offenſas ſpernere:
atq; moꝛẽ ire ſue gerere. Iſið.etiã in lib.ij.ſolilo
quioꝝ.c.xxj.ait.Diſce mala ferre potiꝰ qᷓ; referre
magna ẽ vᷣtus ſi nõ ledis a quo leſus es.Uince
nequitiã lenitate:vince maliciã bonitate.Lulliꝰ
quo q; in libꝛo.j.de officijs.c.xlj.dicit. Nihil ho⸗
noꝛabiliꝰ:nihil magno pᷣdaroq; viro laudabi⸗
lius:placabilitate atqʒ clementia.Ex qͥbꝰ oibus
auctoꝛitatibꝰ patet q́; magna vtꝰ ſit vincere fu/
roꝛem animi ⁊ paſſiones ſuuas.
Dem quoq; ꝓbat᷑ qͥnq; rõnib. Pꝛima

i dicit᷑ obiectiõis.Fundamẽtũ euꝰ ponit
phůᷣus in libᷣ.iij.de aĩalibo dicẽs. Potẽtie

eiuſdẽ generis magis appꝛehenſiue obiectoꝛuʒ
ceteris ſim pliciter ſunt melioꝛes ⁊ magis eligi⸗
bules. Patet hec regula ꝑ exemplũ qð ipᷣe ponit
ibidem.Nã cũ potentia viſiua noctue ⁊ aquile
ſint eiuſdẽ generis quo ad accũ videndi:tñ po⸗
tentia viſiua aquile q̃ irreuerberaᷓ oculis ſoleʒ
in rota intuet᷑:nobilioꝛ ẽ potentia viſiua ipſius

noctue:que ſolis radios appꝛehendere nõ põt.

Siliter potẽtia viſiua oculi ſani:nobilioꝛ ẽ po⸗

tentia oculi infirmi:⁊ ſic de alijs potentijs:q tã⸗
to ſunt nobilioꝛes:qᷓ;to ſunt magis appꝛehenſi⸗

ue o bieccoꝛũ.Quo pᷣſuppoſito.cũ obiectuʒ hu⸗
mani intellectꝰ ſeu appetitꝰ ſit ſimpłr verũ ⁊ bo⸗
num increatũ:qð eſt beatificatiuũ ipᷣiꝰ intellectꝰ
ſᷣm heologo s in.iiij.di.xlix.cõcludit᷑ ꝙ om̃eſ
diuitie mũdi cũ nõ poſſint acqrere ⁊ appꝛehẽde/
re tale obiectũ.imo illi quivolũtttes diuitias ac
quirere:⁊ diuites fieri incidunt in cẽptationeʒ ⁊
laqueũ diaboli:⁊ deſideria multa inutilia ⁊ no
ciua:que demergunt hoies in interitũ ⁊ ꝑditio⸗
nem:vt ait apłs.j.ad himo.vj. Ideo acquire⸗
re oẽs mũdi diuitias:ꝑ quas hõ nõ cõſequitur
obiectũ ſui beatificatiuũ:nõ ẽ tãtũ laudabile ſic

vincere ſeipᷣm:ꝑ quod acquirit regnũ celoꝛũ.vt
dicit ſaluatoꝛ Mat.xj. Ideo dicit Boe. in. ij. de

ↄſo.pꝛoſa.iiij.Quid ergo o moꝛtales extra peti
tis intra vos poſitã felicitatẽ:oñdã bꝛeuit᷑ ſũme
cardinẽ felicitatis.Eſtne aliquid tibi teipᷣo pᷣcio
ſius:nõ inquies.Igit᷑ ſi tui cõpos fuerꝭ:poſſide
bis qð nec tu amittere velis: nec foꝛtuna vnqᷓ;

poſſit auferre.bec ille.

Ecũdo ꝓbo ꝙ victoꝛia ſuijpᷣiꝰ ẽ nobili⸗
ſ oꝛ:ꝛ ⁊ pᷣcloſioꝛ cũctis generib ſciẽtie mũ⸗
dane.Fundamentum huiꝰ rõnis ponit

j. de regimine pncipũ. Cõſeruare ſanitatẽ meliꝰ

ppbus.ij. Topi. dicens. Oñ vnũ ẽſimpłr ꝓpt al⸗

terum illud alterũ eſt ſimpliciter meliꝰ ⁊ eligibi
lius.patet. Nã medicina oꝛdinat᷑ ad ſanitatem.
ideo ſanitas eſt melioꝛ medicina:vñ dicit pᷣus

eſt omi medicina.Quo pᷣſuppoſito peto quo fi⸗
ne ⁊ reſpectu acquirit᷑ ſapiẽtia:ſiue quecũ q; ſecẽ
tia.⁊ certũ eſt ꝙ ideo vt cognoſcat᷑ verũ a falſo:⁊
bonũ a malo:quo cognito malũ euitemꝰ et bo
num oꝑemur:qð vtiq; aliter fieri nõ poterit ni

ſi ꝑ victoꝛiã ſuijpᷣiꝰ. Uñ phᷣus.j. Mecha.dicit.
Sapientẽ nõ oꝛdinani ſed oꝛdinare opoꝛtet: et

ſapient eſt regere ⁊ nõ regi.Et in.ij.Ethi.iteꝝ di

cit. Ut ſciamꝰ nõ ſcrutemur ſed vt oꝑantes bo⸗

ni efficiamur.Tulliꝰ quoqʒ in tuſcu.q̃ſtionib⸗

luib.iiij.ait.Sapiẽtis ꝓpoſitũ eſt ſeipᷣm bñ regere

7 nihil qð penitere poſſit facere.Si ̊ oĩs ſapiẽ⸗
tia ad h̊ oꝛdinata ẽ:vt quiſq; ſeipᷣm vincat ⁊ bñK

regat:cõcludit᷑ ꝙ victoꝛia ſuijpᷣiꝰ excedit nobili⸗

tate omſem mũdi ſapientiam.Et h̊ eſt qð inquit
GBregꝰ.xviij.lib.moꝛał.dicẽs. Huiuſmõi mun/

danoꝛũ hominũ ſapiẽtia ẽ:coꝛ machinationib⸗

tegere:ſenſum verbis velare:que falſa ſunt ve⸗
ra oſtendere:que va ſunt falſa demõſtrare:hanc
qui ſciunt ceteros ſuꝑbiendo deſpiciunt. Uera
aũt iuſtoꝛũ ſapiẽtia ẽ:nihil ꝑ oſtentationẽ facere
vera vt ſunt diligere:falſa deuitare:bona gratꝭ
exhibere:mala libẽter tolerare:carnis illecebꝛas

cõpeſcere:nullã iniurie vltionẽ querere: cõtume

liam lucrũ putare:hec ille.Ex qua rõne colligit
ꝙ ſapiẽtioꝛ ẽ pauꝑcula młier que ſeip̃am bñ re
git:⁊ paſſiões ſuas rõni ſubijcit:qᷓ; ſint oẽs mũ
di ſapiẽtes ſeipᷣos nõ bñ regentes:⁊ paſſiões ſu
as inoꝛdinatas rõni nõ ſubijcientes. U
Ertio ꝓbo ꝙ vincere ſeipᷣm eſt laudabi⸗
t lioꝛ virtus qᷓ; totũ mundum ↄtemnere
⁊ qᷓ; ingredi ſtricciſſimã religionẽ. Fũda

mẽtũ ratiõis ponit ph̊ᷣus.iij. Lopi.di.UVbi con

tingit vnũ ſine altero eſſe:illud ſimpłr eſt meliꝰ
eo:patʒ hec regula.Nã auccoꝛitas papalis que

psõt eſſe ſine ſacerdotali eſt no bilioꝛ auctoꝛitate

ſacerdotis:que nõ põt ſtare ſine papali.Quo pᷣ

ſuppoſito: peto nũquid qᷣs poſſit ſaluari ſine cõ

temptu omniũ mũdialiũ ⁊ ingreſſu religionis:

⁊clarũ eſt ꝙ ſic:dicẽte dño Mat.xix. Si vis ad
vitam ingredi:ſerua mãdata. Scdðo qro an qͥs

etiã ingrediens religionẽ poſſit ſaluari ſine ab⸗

negatione ſuijpſiꝰ:⁊ refrenatiõe ſenſualitatũ in

oꝛdinatarũ ⁊ malarũ cõcupſcentiarũ.Et claruz
eſt ꝙ nõ:dicẽte dño Mat. xvj. Qui vult venire
poſt me.ſ.ad vitã eternã abneget ſemetipſum ⁊c̃
Et ideo cõdudit᷑ ꝙ abnegare ſeipᷣm eſt maioꝛis

virtutis:qᷓ; ↄtemnere totũ mundũ.⁊ qᷓ; ingredi

religionẽ:ſine hac abnegatiõe.Ait em̃ Gregꝰ.in

omel.ſuꝑ Matcheũ.Foꝛtaſſe laboꝛioſum non
eſt hoi relinquere ſua:ſed valde laboꝛioſum eſt

relinquere ſemetipᷣm. Minꝰ quippeẽ abnegare
qð habet.Ualde aũt multũ eſt abnegare qð eſt
rr

Bermo

hbec iũlle. Et Cõfirmant᷑ pdicta ꝑ diſtinctiõeʒ bti
Tho.ij.ij.q.ciiij.ar.iij.in coꝛꝑe qonis di.Cũ q̃/
niit᷑ an victoꝛia ꝓpꝛie volũtatis ſeu abnegatiõis
pꝛij deſiderij q acqᷣrit᷑ ꝑ obedietiã ſit maxima

iter oẽs vᷣtutes. Rñdeo ꝙ ſic.Cuʒ em religioſꝰ

tria cõtẽnat:⁊ tria deuoueat:viq; caſtitate:pau
ptatẽ:⁊ obedientiã ⁊ tato aliqͥd ſit no biliꝰ qnto
eſt a nobilioꝛi ſbᷣiecto:vt ðꝛ.j.de aĩa.ij. Mecha.
⁊ i.viij. Topico.Cũ pauꝑtas ſit a terrenis reb
caſtitas a coꝛꝑe:obediẽtiã vero a volũtate:que

eſt nobilioꝛ coꝛꝑe ⁊ diuitijs. Seqᷣtur ꝙ maioꝛ

eſt laus ⁊ meritũ religioſo i victoꝛia ⁊ abnega⸗
riõe ꝓpꝛie volũtatis:qᷓ; ſit i obſᷣuatiõe caſtitatis
⁊ pauꝑtat ⁊ ꝑ ↄns iĩ cõtẽptiõe totꝰmũdi. xXx
. Varto ꝓbat᷑ ꝙ vincere ſeipᷣm eſt lauda
gq buliiꝰicõꝑabiłr:qᷓ; debellare totũ mũdũ
ſiue iperio tꝑali ſiue ſpũali. Et ꝓ funda
mẽto bulꝰrõnis occurrũt mihi duo verſꝰ mo⸗
rales Eſopi di.De pᷣcio victi pendet victoꝛia:vi
ctoꝛ Latus erit:victi glłia qᷓnta fuit. Declarant᷑
bi verſus hoc exemplo.Nam pᷣſuppoſito ꝙ leo
pugnaret cuʒ mure:⁊ ecõuerſo mus pugnaret
cum leone:ſi leo vinceret murẽ:vł mus vinceret
leonẽ peto cui maioꝛ laus ⁊ głia daret᷑. Et certũ

eſt ꝙ nõ leoni.Et rõ eſt:qꝛ cũ ipe ſit foꝛtiſſimus

gialiũ:⁊ ecõuerſo mus ſit ipotẽtiſſimꝰminima
laus vel nulla ei daret᷑ ſed bñ ↄtrariũ. Nã mu⸗
ri maximꝰhonoꝛ eſſet.Et rõ eſt qꝛ cum ſit aliqd
exiguũ ⁊ ipotẽtiſſimũ:tñ ſuperaſſet leonẽ oium
foꝛtiſſimũ. Similłxr ſi qͥs in haſtiludio vinceret
boĩem vilẽ ⁊ inexꝑtũ:minimãvł nullã laudem
hrfet. Ecõtra vero ſi qͥs puer vel hõ inexꝑtꝰ ⁊ q̃ſi
ipotẽs de equo deponeret armigeꝝ ſtrenuiſſi⸗
mũ:⁊ in armis potẽtiſſimũ:vtiq; maximã ſibi
głiam acqᷣreret ⁊ honoꝛẽ.Quo pſuppoſito pe⸗
to qͥd ſit maiꝰ⁊ nobiliꝰ:an ſolꝰanimꝰ vniꝰhois
an ſimul oĩm hoim coꝛꝑa:oẽſq; mũdi diuitie.
Et clarũ eſt ꝙ ſolꝰanimꝰ dicente phᷣo.j.Echico.
Bona aie ſũt magis bona q; bona coꝛꝑis. Et
vj. Politi.dicit. Lriplex eſt bonũ ſcʒ bonũ aĩe:
bonũ coꝛꝑis:⁊ bonũ exteriꝰadueniẽſ:iter q̃ aia
melioꝛ eſt omi coꝛꝑe:⁊ aie bonũ omnib bonis
Et rõ eſt qꝛ cũ illð ſit meliꝰqð eſt pᷣmo pncipio
Apinquiꝰ⁊ ſimiliꝰvt ðꝛ.v.Metha.⁊ aĩa hoiiſ ſit
deo ſimilioꝛ ⁊ ꝓpinquioꝛ ꝑ itellectũ:rõnẽ liberã
voluntatẽ:⁊ amoꝛẽ:qᷓ; oia humana coꝛꝑa terre
niq; theſauri.Cõcdludit᷑ ꝙ vna ſola aia hoĩs pᷣ⸗
dictis oibus nobilioꝛ eſt ⁊ melioꝛ. Quod ſi ſic
eſt:ꝗ̊ᷓ ſeqͥtur:ꝙ ſi qs animũ ſuuʒ vincit maioꝛẽ
triũphũ hʒ ſaltẽ coꝛã deo:qᷓ; ſi totũ mundũ de/⸗

uiciſſet ⁊ ſuꝑaſſet.Et ↄfirmo hãc rõnẽ ſic pꝛacti

ce lo quẽdo.Ecce ꝙ Alexãder magnꝰtotũ mun
dũ deuicit:ponamꝰnũc caſuʒ ꝙ aliꝰhõ veniat:
⁊ cũ induſtria ⁊ potẽtia ſua Alexãdrũ deuincat
⁊ ſibi ſubijciat:peto quis potẽtioꝛ ⁊ laudabili⸗
oꝛ extimabit᷑. Et certũ eſt ꝙ ille dicet᷑ glłioſioꝛ qͥ
vicit Alexandrũ:qᷓ; ipᷣe Alexãder qͥ deuicit mũ⸗
dũ:ꝑ illã regulã ciuilẽ que dicic. Si vinco vin⸗

hi filius.

centem te:multo magis te vincere poſſum. ff de
diuer. ⁊ tꝑali.pᷣſcrip.l.de acceſſiõib.Quo pᷣſup⸗

poſito quero qͥq eſt qð fecit pncipaliter Alexan

drũ totũ mũdũ deuincere.Et certũ ẽ ꝙ fuiteius
animꝰ ſtrenuꝰ ⁊ magnanimꝰ. Si igit᷑ Alexan⸗

der animũ ſuũ viciſſet:ꝑ quẽ vicerat totũ mũdũ

vtiq; maioꝛẽ habuiſſet victoꝛiã:qᷓ; de toti mun
di debellatiõe. Pꝛopter qð legit᷑ ꝙ ſemel Areſto
tiles qͥ fuerat magiſter Alexandri:audiens illũ

turbatũ cõtra quẽdã ita vt ſibi minaret᷑ moꝛteʒ:

ſcripſit ſibi hec vᷣba dicẽs.O Alexãder audi me
magnũ documentũ docebo te. Quis eſt qͥ vicit
omes reges terre:⁊ totũ mũdũ tibi ſubiugauit:
certe coꝛ tuũ ſtrenue ⁊ nobile.Si ergo in hac re
vincis coꝛ tuũ:eo ꝙ vincens illud qð totũ mũ/
du m deuicit:eris maioꝛ victoꝛ qᷓ; fuiſti.UVis er⸗
go o ciuis:o mulier habere maioꝛẽ potentiamꝰ⁊

victoꝛisã qᷓ; vnqᷓ; habuerit Alexander magnus:
vince animũ tuũ ⁊ paſſiões coꝛdis tui.Nã inqͥt

phũs.xj.de aialibo. Potentioꝛ ẽ ſola rõ in homi
nib qᷓ; omis potẽtia in bꝛutis aĩalib⸗ ⁊ huma⸗/

nis coꝛꝑibo.Etiðo ſi quis remittit odiũ:ſeu cuzʒ
rõne carnis cõcupiſcentiã ſibi ſubijciat:cũ talis

victoꝛia facta fuerit ꝑ foꝛtitudinẽ rõnis:victoꝛia
vero totius mundi acqrat᷑ mediãte foꝛtitudine

materiali humanoꝛũ coꝛpoꝛũ:equoꝛũ:lancearũ
ſagittarũ atq; bombardarũ.Certũ eſt ꝙ talisvi

ctoꝛia eſt incomꝑabiliter excellẽtioꝛ vicroꝛia to
tius mũdi.Sʒ quid cõparo victoꝛiã ſuijpiꝰ vi⸗
ccoꝛie totius mundi. Certe qͥ ſeipᷣm vinct:deuʒ
quodãmõ ſuꝑat qᷣ in infinitũ mũdũ excedit:et

eum in eternũ facit ſue volũtati obſequẽtẽ: dicẽ

te ꝓpheta.Uoluntatẽtimentiũ ſe faciet.O gran/⸗
dis victoꝛia:o magna foꝛtitudo:o inextimabił

gloꝛia.laus ⁊ honoꝛ vincentis ſeipᷣm. Non põt
em reꝑiri in hacvita maioꝛ triũphꝰ.qð patet:qꝛ
nullibi reꝑit᷑ ꝙ victoꝛijs imꝑatoꝛũ ⁊ alioꝛũ vi⸗
ctoꝛioſiſſimoꝛũ viroꝛũ datũ ſit regnũ celoꝛũ:nõ
em̃ datũ eſt Julio ceſari:nõ Alexãdro magno

nõ Anibali:vel Scipioni aphꝛicano:non ma⸗
gno Pompeio:licet viginti ⁊ duos reges ſub/
iugauerit:imo poſt ipſas victoꝛias receperunt
eternã dãnationẽ.hoc aũt pᷣmiũ eterne felicitat⸗
⁊ regni ꝑpetui dat᷑ ſeipᷣm vincenti.Uñn Apocat.
xxj.de gaudijs paradiſi inqͥt deus. Qui viceric
poſſidebit hec:⁊ ego ero illi deus ⁊ ipſe erit mi⸗

. .

Redicta etiã vᷣitas ꝓbat᷑ qͥnta ratione q̃

p dieclit᷑ o ppooſitiõis.Fundamentũ cuiꝰ po

nit phũs.iiij. Lopi.Sicut ꝓpoſitũ in ꝓ/⸗
poſito:ita ⁊ oꝓpoſitũ in oꝓpoſito.ptʒ hec regula
Nã cum tenebꝛa ⁊ lux ſe habeãt ſicut contraria.
eo ꝙ lux eſt quedã poſitio.tenebꝛa vo vt dicit.ij

de aia.nihil ẽ niſi quedã pꝛiuatio lucis.pꝛiuatio

aut ⁊ habitꝰ.vt dicit᷑x. Mecha.ſint radirx cõtma/
rioꝛũ.hinc eſt ꝙ cũ lux ſit maxime diſgregatiua

viſus.ergo ꝑ oꝓpoſitũ tenebꝛa ẽ ipſiꝰ viſus ſum

me cõgregatiua. Et licut lux eſt delegabilis ad

=

endu.
s viger⸗
Giſtatius
cantiay
zereon
ſoꝛ gene
vſupobl
pililnfe
4all
tundeon
aut dicce.
tnlas
ſitiuns
nocct.
decodiad

bſuleus

ſanmbabch

minterd

Pisoſe
hesd

Eeget
ſoulen
ammiren
innil
ituuen.
colaue
ſcovtrwrn
lar dict 6
Urauro
Tiiortch
ult ⸗
wpenon
Cman
ſoiptie⸗
lbeno
tgofni
ißcoli
Polin
o Ct.
eo dici
ſtuctolbe
wn
poſſi
lhranler
hnik
lobſonc
AN
Aqod
.diat
ſtis. Od
ſulsine
culliben
nopot,
bicos.oe
ſtos no
pellägo
lllntheein

„
ren⸗
Neenc .
. d
edadoelee
Mhale
*D N 4
nenunizi
ANA⸗

6

,O Perzz
.1

dile Sinn
dole Siay

emaiine

Z
nnoriſchni
LSnimtotün;
ſciſibigrin
mi Cenückge
aulletioꝛ ſor
w naoꝛliſii
tqſam vine
nitü müdüen
Mütnnobſegui
mrüſeſnan,⸗
mrmdoro n
ranen e/
rwsnge/
GinsNN
Nan U.

ws:lend

bulchnunnng
ndanchüch,
Nrohli⸗
beirlaron,
umno esß,
bnih

E.
Y

Foliñ

videndũ. Ecẽs.xj. Dulcelumẽ ⁊ delectabileocu
lis videre ſolem.ita tenebꝛa luci oppoſita ẽ con/

triſtatiua.Siłiter ſi ex magno lucro facto ĩ mer

cantia. vel alio modo magnũ acqri᷑ gaudium
g ex ꝑditione ranq; er re ſibi oppoſita ſümus do

loꝛ generat᷑. Quo pᷣſuppoſito peto qͥd ſit viliꝰ et

vitupa biliꝰ in hac vita int cetera. Et certũ ẽ q ni
hil ẽ infeliaꝰ ſᷣuitute.vt inqᷣt Seneca in epka. lij.
ad Lucillũ.Cũ quo ↄcoꝛdas Tulliꝰ in li.de na

tura deoꝛũ dicit. Miſeriꝰ ſᷣuitute qͥd poſſumꝰ

aut dicere aut excogitare.quaſi dicat nihil.vñ di
cit᷑ in.l.qð attinet.ff.de re.iu.Qð attinet ad ea q̃
ſüt iuris ciuilis ſeruitꝰ ꝓ nihilo reputat᷑. Inde
iterũ dicit᷑ ꝙ ſeruitꝰmoꝛti comꝑat᷑.l.intercidit.ff
de cõdi.⁊ demon.l.ſeruitutẽ.ff.de re.iurꝭ.vbi iu⸗
riſcõſultus ait. Seruitutẽ moꝛti comꝑamꝰ.Et
igdem habet᷑ in.l.cũ hic ſtatꝰ.S.ſi donatoꝛ.ff. ð do
na. inter vi.⁊ vxo.⁊ in.S.ſi vᷣo.in auten.de nup.
Et ideo ſeruitus ẽ cõtra ius naturale.quo iure

omes hoiĩes liberi naſcebant᷑.ff. de iuſticia ⁊ iu⸗
re.l.manumiſſiões.⁊ in aucen.quibo mõis na.
ef.legitimi.S.ſiqͥ s.colł.vj. Pꝛoptertantã autem

ſeruitutis calamitatẽ multi potiꝰ voluerũt vitã

amittere qᷓ; li bertatem. Sicut patuit de cartha⸗

ginenſib.vbi regina ⁊ melioꝛes ciuitac ipſam

ciuitatem igne ſuccenderũt ⁊ ſponte ſe in ignem
pᷣcipitauerũt:ne romanis ſubeſſent ⁊ ſeruirent:
ſicut recitat Hoꝛoſiꝰ lib.iiij. Ecõtra aũt de liber

tate dicit Eſopus.Nõ bñ ꝓ toto libertas ven di

tur auro. Hoc celeſte bonum pᷣterit oꝛbis opes
Itẽ iuriſcõſultus in.l.libertas.ff.de regu.iur in
quit.Libertas eſt res ineſtimabilis.Et idẽ dicit
imꝑatoꝛ in.S.ſed cũ libertas.inſtitu.qui ⁊ qͥb

ca. manu.nõ poſ.⁊ in.l.infinita.ff.de regu.iuris
ſcriptũ eſt. Infinita ẽ eſtimatio libertatis.⁊ in.l.
libertas.la.ſecũda.ff.eodẽ titulo.iteꝝ ðꝛ. Liber

tas om̃ib reb fauoꝛabilioꝛ ẽ. Hanc libertateʒ

tã pᷣcioſam ꝑdunt hoiĩes ſeruitute. Ait em̃ phs

j. Poli.Nullꝰ ſeruꝰ ẽ naturaliter ſui iur ſʒ alte⸗

rius.Et.j. Mecha.Nõ ẽ liber qui alteriꝰ grã eſt.
Igeo dicit Juliꝰcelſus. Naturale eſt oẽs hoĩes

ſtudio libertaus incitari:⁊ odiſſe ↄditiões ſerui

tutis.Quibo pᷣſuppoſitis quero an ille qui ꝓſe⸗
quit᷑ paſſiões ſuas ⁊ inoꝛdinatas affectiões ſit
liber an ſeruus:etiã ſi eſſet dñs totiꝰ mundi.Et
certũ eſt ꝙ ſeruꝰ ẽ ⁊ nõ liber:nõ hoĩm ſeruus ſʒ
ipᷣiꝰ ſoꝛdiate affectõis ⁊ pcti:dicẽte dño Jo.viij

Qui facit pctm̃ ſeruꝰ ẽ pcti.Et.ij. Pet.ij.dicitur

A quo qs ſupatus ẽ:”eiꝰ ⁊ ſeruꝰ eſt. Etad Ro.
vj.dicit Paulꝰ.Serui facti eſtis eiꝰ cui obedi⸗

ſtis.Qð egregie ↄfirmans Tuiliꝰin paradoxis
ſuis inqͥt.O mis ſapiẽs liber:oĩs ſtultus ſeruꝰ
cui libere imꝑabit qui cupiditatibo ſuis imꝑare
nõ põt.⁊ ibidẽ.Quis neget om̃es leues:oẽs cu
pidos:oẽſq; impꝛobos ſeruos eſſe.⁊ iterũ.Ego
iſtos nõ modo ſeruos:ſed ⁊ nequiſſimos ᷣuos

appellãdos puto:licet de digniſſima familia na
ti ſint.hec ille.In hiſtoꝛijs quoq; Alexãdri ma

gnilegit᷑ bꝛachmãni ſcripſerũt ei dicẽtes. Tu
hoſtes exterioꝛes ſpolias:vt interioꝛes nutrias

tu hoies tue ſubijds ſeruituti ⁊ vicijs tuis inte⸗

rioꝛibus ſeruis.Augꝰ etia.xiiij.de ciui.dei.c.xv.
inqt. Pꝛima cã ſerultutis pctm̃ eſt.Et in epigra
matib ꝓſperi epigrãmate.liij.ideʒ ait. DHalus

etliam ſi regnet ſeruꝰ eſt:nõ vniꝰ dñi ſed qð gra⸗

uius eſt:tot dnoꝝ quot vicloꝛũ.Cũ ergo ſeruitꝰ
om̃is ſit pᷣter naturã:vt inqͥt Arꝭ.j. Politi.c.iij.
Et vt inquit Tulliꝰlib.ij.philippicoꝝ di. Serui
tus poſtremũ maloꝛũ omniũ eſt.Et ibidẽ li.iij.
etiã ait.Omis ſeruitus eſt miſera:⁊ nihil fediꝰ
ſeruitute:pꝛofecto conſtat qᷓ; viliſſimi ſint illi:qͥ
vicijs vacantes ſerui efficiunt᷑ voluptatũ. Econ

trario aũt apparet nobilitas illoꝛũ qui refrenãt

vicia:iuxta illud Gofredi in poetria. Liberis ẽ
vicijs qͥ nõ inſeruit habendis.Et Zulliꝰin rhe⸗
toꝛica noua.lib.vlti.c.x.Liber is exiſtimãdꝰ ẽ:qͥ
nulli turpitudini ſeruit.Sola vᷣtus in ſua pote
ſtate eſt.Sed qð peius ẽ dico ꝙ talis ſeruꝰpctõ
rum ẽ vilioꝛ ſeruus qͥ poſſit repiri.Et ratio ẽ:qꝛ
pctm̃ nihil eſt:dicẽte Aug;.in lib.de natura bo/
ni. Peccatũ nõ eſt natura aliq̃:ſed ſimplicit᷑ de⸗
fectus ⁊ pꝛiuatio boni.Et idem ait Anſel.in li.
de ↄceptu virginali.Et ꝓbat ſanctꝰ Bona.in.ij.
di. xxxiiij.arci.ij.q.iij.quia cũ bonũ ⁊ ens cõuer ⸗/
tant᷑.j.Ethi.quodcũq; eſt bonum inqᷓ;tuʒ ens:
⁊ ideo cũ pctm̃ nunq; habeat in ſe aliquã boni⸗
tatem:dicit᷑ eſſe nõ ens ⁊ nihil.iuxta ilud Joh̊.
j.c. Sine ipſo factũ eſt nihil.i.pctm.Cuʒ igitur
peccatoꝛ ſit ſeruꝰ peccati ſui vt ſupꝛa dictum eſt
qð peccatũ dicit᷑ nihil ⁊ melius ſit ſimplłr eſſe q;
nõ eſſe.ij de generatiõe:patet ꝙ incomꝑa biliter
eſt vilioꝛ talis ſeruꝰ peccati:qꝛ nullũ in ſe habet
bonitatẽ qᷓ; ſi eſſet ſeruꝰ vilioꝛis homis mundi
Cũ inter ens ⁊ nihil ſit infinita diſtãtia:⁊ ꝑ con⸗
ſequens infinita vilitas.Ex qᷣbo omibo cõdu⸗
ditur ꝑ locũ ab oppoſitis:ꝙ ſeruãs libertatẽ ſu
am ⁊ ſubijdiens ratiõi ſuas paſſiões:acquiriti⸗

dicibilẽ victoꝛiã ⁊ honoꝛẽ.Econtra vo vacãtes

voluptatibus nõ ſolum efficiunt᷑ ſerui peccato

rum: ſed etiã ipᷣiꝰ diaboli:vt inqͥt glo.ſuꝑ Joh̊.

viij.c.Et ideo dixit deus diabolo Beñ.iij.dũ eẽt
in ſpecie ſerpẽtis.Lerrã om̃i temꝑe manducab
id ẽ pctõꝛes terrenos ⁊ ſenſuales in cibũ habebᷣ
⁊ dominiũ.Siliter Mar.v.ſcriptũ ẽ. cũ vnã

legionẽ demonũ eieciſſet xpᷣs a quodã demoni⸗

aco:miſit illos in gregè poꝛcoꝛũ:qui ingreſſi ſta

tim eos ſuffocauerũt. Per poꝛcos em̃ intelligũ

tur ſenſuales cõcupiſcetijs vacãtes:in qͥbꝰ habi
tat diabolus ⁊ tandẽ eos in baratri pfundũ de
mergit Luc.quoq;.xv.legit᷑ ꝙ filiꝰ ꝓpdigus ad,

heſit vni ciuiũ regionis illiꝰ in quã prexerat.id

eſt diabolo qui regnat in regiõe peccati ſᷣm glo.
O igit᷑ ßue nequã o ſcelerate peccatoꝛ:o ſerue di
aboli:o ſubdite inimici tui:⁊ beelʒebub iniquiſ⸗
ſimi:o viliſſime famule:effuge qᷓ; cctius ab hac

ſeruitute ⁊ vade ad libertatẽ ꝑ vicioꝛũ moꝛtifi⸗

rXxr 5

7

Bermo

catiõcʒ:⁊ recupera dignitatẽ tuã quã amiſiſti.ſ.
viuendi ſᷣm ronẽ. Exemplo Ualerij maximi de
quo narrat᷑ in geſtis romanoꝛũ.EX cum eſſet
octuagenariꝰ⁊ virgo:⁊ a multis narrarent᷑ ſue

victoꝛie virtutes:⁊ gre oibus impoſuit ſilentiũn

dicés. Scitote generoſi ciues ꝙ ð vna victoꝛia
ſupꝑ oẽs alias victoꝛias gliari poſſuʒ ⁊ debeo:
qm nequiſſimã carnẽ meã domui:⁊ cõcupiſcẽ
tiaʒ mea carnalẽ cunctis dieb vite mee:vſq; ad
moꝛtẽ rõni ſubieci. Aliud exemplũ habemꝰ de
Alexandro magno:de quo legit᷑ in geſtis gre⸗
coꝝ:qꝙ cũ in ſiria vocatꝰfuiſſet ad ↄuiuiũ ꝑ re⸗
gem cicilie:ad honoꝛãdũ eum fecit adduci pul
cherrimas mlieres q̃s potuit hr̃e.Contigit aũt

ibi eſſe tres pulcherrimas iter alias:quas Alex

ander impudice ↄcupiuit. Quod rex cicilie co⸗
gnoſcẽs:voluit Alexãdrũ retrahere ab hactur⸗/
pi cõcupiſcẽtia.Fecitq; ðpingi pulcherrimũ pã
nũ:⁊ poni ex oppoſito Alexandri:vt ex directo

poſſet illũ aſpicere:⁊ in panno illo erat depicta
quedã pulcherrima domicella vicq; pudicitcia ?

ſecuʒ ducebat alias pulcherrimas domicellas.

Sup caput pᷣme erat ſcriptũ:pꝛudentia.Suꝑ
caput ſcð e erat ſcriptũ iuſticia. Suꝑ caput ter⸗
tie erat ſcriptũ:victoꝛia maxima. Pudicitia at

coꝛonabat pꝛudentiã di. Sine me nihil ſapis.

Deinde coꝛonabat ſcdᷣam dicens. Sine me nõ

regnas. Poſtremo coꝛonãdo tertiã ⁊ dicebat.
SDine me nõ triũphas.um aũt Alexander ꝓꝑ⸗
ſpexiſſet picturã ⁊ ſcripturã legiſſet:licet poſuꝰ
elſſet i turpitudine libidinoſa:deteſtatꝰeſt eaʒ ex
documẽto pudicitie:⁊ ceſſauit a poꝛi furoꝛe li⸗
bidinis ſue.LTandẽ ꝓpoſitũ fuit a ſapietiſſimis
coꝛã Alexandro q̃ eſſet maioꝛ victoꝛia iter oẽs:
⁊ ab oib ibi ſtantibo diffinitũ fuit ⁊ cõcluſũ:q;
nulla maioꝛ eſt in mũdo victoꝛia qᷓ; vincere ſe/
ii m ? cõcupiſcentias ꝓpꝛias. P
ttL Erciũ exẽplũ habem? de Diogene pho
(llinico. Nam fuit etiaʒ alius Diogenes

dict?babilonius. De iſto em̃ Diogene cinico ðꝛ

in libꝛo de moꝛibus ⁊ vita phoꝝ:⁊ etiaʒ ponit
Ualeriꝰmaximꝰlibꝛo.iiij. Alexander magnꝰ

nõ potuit vincere ↄtinentiã eiꝰ. Diogenis inqͥt

Ualeriꝰ ↄtinentiã nõ potuitvincere Alexander:
ad quẽ cũ acceſſiſſet ad ſolẽ ſedẽtẽ:hoꝛtareturq;
vt ſi qua ab eo pꝛeſtari vellet indicaret. Rñdit

Ego qͥd a te poſcã nõ habeo:ſʒ rogo ne mihi au
feras qð dare nõ potes.Ex iterpoſitiõe em̃ ſua
ſolẽ Diogeni auferebat.Sic igit᷑ Alexãder qui
oẽs quaſi nationes deuicerat:a Diogene victꝰ

eſt. Et iõ Seneca li. vj. de beneficijs alt. Poten
tioꝛ fuit diogenes Alexandro omia poſſidente

plꝰem erat qð Diogenes nollet acciꝑe:qᷓ; qð ille
poſſet dare. Alexander Diogenẽe gradu ſuo tẽ⸗
ptauit pellere:ſʒ celerius dariũ regeʒ ꝑſarũ ſuo
gradu armis pellere potuit. hec Seneca. Ex q̃ᷓ
ſnia patzʒ:ꝙ maioꝛ fuit ↄtinẽtia in diogene qui
nihil volebat:q; potuenit eſſe in Alexãdro libe⸗

₰ 32.

ralitas danditotũ quod habebat. Fertur etiaz

er rex coꝛam Diogene traſiret. Diogenes tan/
m;illum ſpernens: nec eum reſpexit:nec honoꝛa⸗
uit. Cui dixit Alexander. Quid eſt Diogenes ꝓ
me nõ reſpicis:quaſi mei nõ indigeas. Cui ille.

Nequaq; indigeo ſeruitijs ſerui ſeruoꝛũ meoꝝ

Et Alexãder.cũ ſim dñs totius mũdi:nunquid
ego ſeruoꝛũ tuoꝛum ſeruꝰ ſum.At ille.Ego pꝛe

ualeo cupiditatibo meis refrenãs illas:⁊ ſubij⸗

ciens illas mihi:vt mihi ſeruiãt:tibi aũt cupidi
tates pᷣualent:⁊ tu ſeruꝰillarũ efficieris iuſſibus
earũ obtemperãs.Suꝑbia eſt dña tua ⁊ ancil/
la mea:tibi em imperat ego aũt eam ſuppedita,⸗/

ui.Carnalis cõcupiſcẽtia:gula ⁊ ira ſunt domi⸗

ne tue:quia eis obedis:ſed ſunt famule mee:qꝛ
eas mihi ſubieci.Et ideo dico tibi Alexãder:q i
veritate tu es ſeruꝰ ſeruoꝝ meoꝝ.Et ſic ſᷣui mei
ſuntte maioꝛes: quia eis in om̃ib obtemperas
q;to magis ego ſum maioꝛ te dñs:cui ꝑ om̃ia
tui dñi obtemperãt.Quo audito cũ ſerui Alexcãa
Qri vellent in eum irruere Alexander ait. Uidete
ne eum cõtingatis:quia ⁊ veritatẽ dicit:⁊ vᷣe ſer
uus dei eſt. Quo etiã exemplo oſtendit᷑ quali⸗
ter viccoꝛia ſuijpſius excedit viccoꝛiam totius

mundi.

ꝑ omes pꝛouincias feciſſet varijs penarũ gene⸗

ribus interfici.elephãtie a deo lepꝛa ꝑcuſſus eſt
Vuic cũ vniuerſa medicoꝛũ ac magoꝛũ agmia
ſubuenire nõ poſſent capitolij pontifices h̊ de⸗

creuerunt conſiliũ:piſcinã infantiũ occiſoꝛũ ſan

guine impleri debere in quo ſanguine calido ſta

tim vt nudus deſcẽderet Auguſtꝰ.mox poſſent
vulnera eius lepꝛe mũdari.Miſſum eſt igitur

7 de patrimonio regis tria milia ⁊ eo amplius
infantes adducti ad vꝛbẽ romõ:pontificibꝰtra⸗⸗

diti ſunt capitolij. Die aũt cõſtituto egrediente

Conſtantino de palacio:⁊ ad hoc eunte in capi⸗
tolium vt ſanguis innoxiꝰ fundaret᷑ occurrit ei
multitudo innumerabiliũ mulierũ que omnes
reſolutis crinibo nudatiſq; pectoꝛid:dãtes vlu
latus et gemitus coꝛã eo:ſe in platea fundẽtes
lachꝛymas ſtrauerũt. Percũctatꝰ itaq; qua de
cauſa hec multitudo mulierũ iſta faceret didicit
phas eſſe matres filioꝝ eoꝛũ:quoꝛũ effuudẽdus
ſanguis tam diu eẽt:quouſq; piſcina replere?
in qua medendi cauſa ipᷣe lauandꝰ deſcenderet
⁊ ſanandus.Tunc imꝑatoꝛ exhoꝛruit facinus:
iuſſitq; tare carrucam:atq; erigens ſe conuo⸗
catis vniuerſis dixit. Audite me commilitones
mei:⁊ om̃es populi qui aſtatis. Sicſemꝑ no
ſtra contra hoſtes certamina in pꝛelijs ſtetiſſe
nuncupant᷑:vt reus eſſeclegibus ⁊ capitaliſnia

Vartü exemplũ habet᷑ de Conſtantino
ꝗq imꝑatoꝛe in legẽda ſancti Silueſtri ba
pe vbi dicit᷑. Conſtantinꝰ imꝑatoꝛ mo/
narchiam tenẽs imperij:cuʒ plurimas ſtrages
martyrũ dediſſet: ⁊ innumerabilem populum

gulitek.
Gͤbock
no non
incolun
flie
crcebin
4ofil
Ouidiu
rincarn⸗
ſouumt
na il
tnus
mus en
dodimu
ler vnlit
lonrnten
1diunis
ſisthn
os
aN
Wor!
ctlio
ſupot
ton/
Hottmn
b Mp
tuur
Vaeere
fiaoresſi
glecſere

(anderit

uinnoc⸗
Cpefareg
an ſit
lntioneth
ſinedeckat
ſvos matr
ſchiclan
Couderesn
lanrodpar
usdeue
mürchrict
nculoſecn
acbed
lchen
Gade
gemap⸗
franeie
diſtare
tkermin
ficareo
ctaletea
lens. 0
ferinn
dirigene
narer de
Plseſt⸗

Soadrenmnſupt
ꝛinſurde
unefamulene
Nondi Aerice
dn. Eſifi
nomiedene
anoäſange
ridſi
3
oſanaiSt
plonmass
rrunis gannn
Nolehnn in
niutw nplis
indartt Ncunta⸗
Mimi Monnd

igglenn hh,
gangnsl,
s. G0ρ7⁵
ü ti
us CtN

puniret᷑: quicũq; aliquẽ ocadiſſet infantẽ. Erat
q; hoc ſtatutũ in bello:vt facies quã pubertas
nõ nouerat:gladium euaderet bellatoꝛũ:⁊ vite

incolumis ꝑmaneret.Nunc itaq; qð in hoſtiuʒ

filijs cuſtoditũ eſt:in filijs noſtroꝛũ ciuium exc⸗/
ercebimus.eſimus legibus rei qui pugnan/

do fideliter de omi gente meruimꝰ eſſe victoꝛes

Quigd iuuat barbaros ſuꝑaſſe: ſi a crudelitate

vincamur.lã viciſſe excraneos natiões bella⸗

toꝛum vtus ẽ populoꝛũ:vincere aũt vicia ⁊ pec

cata vᷣtus eſt moꝛũ.In illis pᷣlijs foꝛtioꝛes exti

timus illis: hic nobiſipᷣis foꝛtioꝛes ſimꝰ: vinci

mus em̃ noſipſos dũ a mala nos voluntate ex

cludimus:⁊ qð inconſulte deſideramꝰ conſul⸗

te ⁊ vtiliter execramur. Hoc aũt facimus qñ vo
luntatem dei noſtris volũtatibus anteponimꝰ
⁊ diuinis deſiderijs nõ obulãtes noſtris deſide

rijs repugnamus. In hoc igit᷑ certamine victof
nos eſſe hac rõne gaudeamꝰ:vt agnoſcamꝰcon

tra noſtrã ſalutẽ noluiſſe pugnare.Nam qui co

natur ꝑpetrare qð malũ ẽ:captiuitate vtiq; ſtu
det libertatem.Cũ ergo fuerit in iſto cerramine

ſuꝑatus victoꝛiã obtinet victus:qm̃ victoꝛia ꝑ⸗
ditionẽ iuenerat:⁊ malã captiuitatẽ incurrer at

poſt triũphũ:ſi triumphus diei põt: qñ pietas
ab im pietate vincit᷑:⁊ iuſtica ab iniuſticia ſupe

ratur. Uincat ergo nos pietas in iſto cõgreſſu.
Bene etem̃ omniũ aduerſantiũ poterimus eſſe

victoꝛes ſi a ſola pietate vincamur. Omniũ nã⸗

q; ſe eſſe verũ dñm cõpꝛobat:quiverũ ſe ſeruum

oſtenderit piecatis. Melius ẽ ergo moꝛi ſalua
vita innocentium:qᷓ; ꝑ eoꝛum interitũ vitam re
cuperare crudelẽ:quã tñ recuꝑare incertũ eſt:cũ

certũ ſit ꝙ recuꝑata crudelis c᷑.Cũq; ad iſtã con
tentionem om̃is exercitus omiſq; ꝓplłus diutiſ
ſime declamaſſet:iuſſit in cõſpectu omniũ filios
ſuos matrib reddi:dona ſiliter ampliſſima et

vehicula multa dari:⁊ annonã iuſſit expendivt

gaudẽtes reuerterent᷑ ad ꝓpꝛia que flentes vene

rant ad patriã aliena. Pꝛopter quã victoꝛiã ſui

ipſius deus ſtatim reduxit euʒ ad fidẽ ⁊ baptiſ⸗
mũ ⁊ chꝛiſtianiſſimus effectus eſt ⁊ a lepꝛa mi⸗

raculoſe curatus.Et tandẽ ad vitã eternã perre⸗

xit ⁊ ab eccłia canoniʒatꝰ eſt. Quintum ⁊ vlti
mũ exemplũ habemus de beato pꝛenr̃o Fran/
ciſco:de quo legit᷑ in legenda eius:ꝙ cũ ſemel ꝑ
geret a peruſio ad ſanctã Mariã de angelis cũ
fratre leone ſocio ſuo vocauit eũ cũ aliquãtulũ
diſtaret ab eo ⁊ dixit. O frater leo ſcribe:ꝙ ſi fra
ter minoꝛ daret toti mũdo bonũ exemplũ ⁊ edi⸗

ficationem magne ſanctitatis:in h̊ nõ ſtat perfe

eta leticia.Et poſt modicũ iterũ vocauit eum di
cens.O frater leo ſcribe:qꝙ ſi frater minoꝛ face⸗

ret innumerabilia miracula: ſurdiſq; redderet

auditũ:cecis viſum:mutis loquelã:claudoſq;

dirigeret: atq; lepꝛoſos mũdaret:paralyticos ſa

narec:demões ab obſeſſis coꝛꝑib eijceret: et qd

plus eſt etiã quatdiduanos moꝛtuos reſuſcita

Sermo.xiij.

ret:in hoc nõ ſtat ꝑfecta leticia.Et poſt modicuʒ

iterũ exclamauit dicẽs.O frater leo:ſi frater mi⸗

noꝛ haberet omem ſcientiã liberalẽ:oinemq; co

gnitionẽ ſcripturarũ ⁊ eas ꝑfecte intelligerec:ha

beretq; ſpiritũ ꝓphetie:vt nõ ſolũ pꝛedicere ſciret
futura ⁊ longe diſtãtia:ſed etiã cõſcientias ho⸗
minũ ⁊ ſecreta coꝛdiũ cognoſceret:in boc nõ eſt
perfecta leticia:poſt que v ba iterũ dixit. O frat᷑
leo:ſi frater minoꝛ ſciret om̃ein vtutẽ herbarum
⁊ lapidũ:om̃emq; pꝛietatem animaliũ ⁊ om⸗

niũ creaturarũ:tam terrenarũ qᷓ; celeſtiũ:habe⸗

retq; ꝑfectam noticiam ⁊ cognitionẽ de curſu ſi
derũ:⁊ omniũ aliarũ rerum noticiã ꝑfecte habe

ret: ſciretq; adinuenire om̃es mũdi theſauros:

in hoc nõ eſt ꝑfecta leticia.Et iterũ poſttmodum
exclamauit dicens.O frater leo:ſi frater minoꝛ
haberet linguã angelicã ⁊ eſſet melioꝛ pꝛedica⸗
toꝛ mundi ⁊ adeo Benepalenterch om̃es infide
les cõuerteret ad fidẽ chꝛiſti:⁊ omes pctõꝛes ad
penitentiam animaret:ſcribe ꝙ in hoc non ſtat
ꝑfecta leticia. Ad que vᷣba ſtupefactus frat᷑ leo
interrogauit eũ dicens. Pater dic queſo in quo
ſtet ꝑfecca hois leticia. Cui beatus Franciſc cõ
clufiue reſpõdit:qꝙ ꝑfecta lecicia eſt vincere ſeip⸗
ſum:⁊ ſenſualitates:cõtumelias:⁊ ꝑſecutões:at
q; verecũdias tolerare patiẽter.cõtra inimicos
nõ iraſci.nec cõtra eos qui nos offendũt animo
turbari ſed eos diligere.atq; furoꝛem animi no
ſtri rõni ſubiugare:atq; inoꝛdinatũ aſpetituʒ et
fenſuales motus ac deſideria refrenare. Cuius
conſiliũ ſi obſeruauerimꝰ.eterne gloꝛie triũphũ
ꝑ viccoꝛiam ꝓpꝛiarum paſſionum acquiremus
Ad quã ille nos xc.

Feria quarta in hebdomada ſnen de miſſa

meũ.Luc.xxij.⁊ in miſſa PuS
b ferie.Quãatũ ſic digna:excellẽs ⁊ ma
gnifica natura humana oſtẽdit no
ſter benigniſſimus ſaluatoꝛ qui nõ dedit aucto
ritatem cõſecrandi ſuũ pᷣdoſum coꝛpus ⁊ ſan⸗
guinem angelis.aut archangelis.thꝛonis.aut
dñationib.pncipatib.aut poteſtatibo.vel vᷣtu⸗/
cibus.nõ etiã hac excelletia inſigniuit cherubin
aut ſeraphin.ſed ſolũ hoiem elegit ad h digniiſ./
ſimum officiũ.ſicut dedlarat magiſter ſubtilis

Joh. Scotus in.iiij.di.xiij.⁊ irrefragabilis the

ologus magiſter Ylexan. de ales.in.iiij.ꝑte ſũ⸗
me.in cractatu de euchariſtia.Sʒ inter oẽs ho⸗

mines ſoli ſacerdotes ſunt pᷣelecti qui habẽt au
ctoꝛitatem cõſecrãdi.⁊ nõ aliqui alij cuiuſcunq;

oꝛdinis vel dignitatis exiſtãt.vt declarant pᷣfa⸗
ti theologi vbi ſupꝛa.Et ſeraphicꝰ theologus.ſ.

Bonauentura in.iiij.ſen.di.xiij.⁊ ibi Richardꝰ
noſter ar.j.q.ij.⁊ de hoc ẽ textus in.c.j.SO.vna o
extra de ſũma trinitate ⁊ fide catholica.⁊ in.c.R⸗

Yxr ₰

—

lectis.xxv.di. Ideo exclamat Aug.in.li.de ecle ſpatè in dño. De q̊ ſacrificio tres ↄſiderationes alegui
ſiaſticis dogmatib dicẽs.Nulla eſt maioꝛ di/ faciemus. Pꝛima dicet᷑ dedaratiõis.Scða veri oxocl
gnitas ſub celo qᷓ; ſacerdos ði ad celeſtia ſacca ficationis.Tercia fruccificatiödis. Pſaaroe
ptractanda ↄſecratus.O ſacerdos dei:ſi altitu Pars pꝛima in qua decdarat᷑ quid ſit miſſa: dege
dinem celi contemplaris alcioꝛ es:ſi pulchꝛitu ⁊ a quo ſit oꝛdinata:⁊ quare dicat᷑ miſſa:⁊ qu eGaanfien
dinẽ ſolis:lune:atq; ſtellaꝝ rimeris pulchꝛioꝛ bomines obligent᷑ ad am. — fanoni
es:ſi diſcretionẽ angeloꝝ diſcretioꝛ es:ſi oium Uia inquit Tullius in pᷣmo de officijs. 4 huiſteſ
dnoꝝ ſublimitatẽ ſublimioꝛ es:ſolo tuo crea⸗ q O mis que de quacũq; re tradit᷑ inſtitu EKEN.
toꝛe inferioꝛ es.hec ille.Berñ.q̊ʒ in ſermone de tio:a diffinitione debet ꝓficiſci.Et Ar.i ftiteyfie
octaua paſce ait.O quãtã dignitatẽ:⁊ q̃ntã no⸗ j.de anima inquit.Diffinitio ẽ pncipiũ om̃is de c l
bilititate:qᷓntũq; donũ ↄtulit vobis deus o ſa/ mõſtratiõis.Et.vj.Topi.ac.vij. Mecha.⁊.j.ac mIolst
cerdotes .progatiuaʒ em̃ oꝛdinis veſtri pᷣtulit ij. Poſterioꝝ etiã ait. Diffinitio indicat eẽ rei ꝑ (aone d
deus oibus regibo ⁊ imperatoꝛibo terre:ptulit eſſentiã.Uñn Pla.in Thimeo inquit:ꝙ in omi An
oꝛdinẽ veſtrũ oibo oꝛdinibo mundi:imo vt alti cauſa ſemꝑ querendũ ẽ in pᷣncipio qͥd ſit illð de oſn
us loquar pᷣtulit vos deus oibus oꝛdinibo an quo loqmur ⁊ eiꝰ ꝓpꝛietates.Et Arꝭ.in.j.poſte. aoe
geloꝛũ:⁊ omni angelice hierarchie. Sicut eniʒ ait.Ante om̃em demõſtrationẽ opoꝛtet pᷣcogno Gflimi
nõ angelos:ſʒ ſemen abꝛabe appᷣhendit ad fa⸗ ſcere de ſubiecto qͥq eſt. Ideo vos ſcirevolo miſ e(HconuIntn
cienda redẽptionẽ:ſic nõ angelis ſʒ hoibus ſo⸗j⸗ ſam a beato Augj.i cõibo ſermõib:ſermone.xix Mmuniten
liſq; ſacerdotibo cõmiſit dominici coꝛpoꝛis et ſic diffiniri. Miſſa ẽ celebꝛatio qua coꝛpꝰ ⁊ ſan⸗ Mereoe
ſanguinis cõſecrationẽ.O igitur veneranda ſa guis rpᷣi cõſecrat᷑.Et ſciendũ ẽ ſ̃m Richar.nijm Arniſe
cerdotis dignitas in terra:in cuiuſ manu velut in.iiij.len.di.xiij.ar.iiij.q.iiij.Ut etiã refert Hu/ Prchiin
in vtero beate vᷣginis filius dei incarnat᷑.O ce/ go de ſanc.victo.in.ij.de ſacris.ꝑte.viij.c.vlt᷑. ; nastit,
leſte miniſteriũ ꝑ qð pater ⁊ filius ⁊ ſpũſſctrs pꝛimꝰ qui celebꝛauit miſſam fuit noſter ſalua⸗ S
tanta mirabilia operat᷑:ita ꝙ ſubuo idem dñũs toꝛ:qui cõſecrauit coꝛpꝰ⁊ ſanguinẽ ſuũ: vt ha⸗
qui in celo reſidet in manibus ſacerdotis ſacri bet᷑ Luc.xxij.⁊ in euãgelio hodierno. Pꝛimam 9
ficat᷑.de quo angelus admirat᷑:hoꝛretifernus: aũt miſſam poſt chꝛiſtũ celebꝛauit beatus Pe⸗ alchis
cotremiſcit dyabołꝰ:quẽ reuereri etiaʒ plurimũ crus aplus antiochie:vt ðꝛ in martiniana:ð ge Clusugli
debet omnis humana atq; mũdana celſitudo. ſtis ſũmoꝛũ pontificũ.c xxxiiij. Poſtea vo ſcüg Vaici
hec Bernardꝰ. Quantũ autẽ ſint venerandi Jacobus eps hieroſolimitanꝰ.⁊ ſanctus Baſi Ml d.
ſacerdotes apꝑuitĩ viſiõe ipᷣiꝰ pueri mantuani luius eps ceſarienſis:miſſe ſolẽnitatẽ quãdã no⸗ Coinsduin
nepotis vniꝰfratris noſtri:qͥ a ſeptẽ annis vſq; bis tradiderũt:quia beatꝰ Petrꝰ ſine his ſolen⸗ ſecouen
ad duodeom quaſi qtidie in miſſa vidit ſacer, nitatibo miſſam ſuã celebꝛauerat.Et bec haben/ monck.
dotem poſt ↄſecrationẽ coꝛꝑis ⁊ ſanguis dñici tur de ↄſc.di.j.c.iacobus. Poſtea vo in ſi ucceſl⸗ ndiat,
circũdatũ a duob angelis:qͥ in capite eiꝰtene/ ſu temꝑis:alias ſolẽnitates ad ſacrificiũ miſſe Iinipſaim
bãt vnã pulchꝛã coꝛonã donec recepiſſet ſacra/ eccleſia adinuenit:vt habet᷑ in.c.eccleſiaſticaruʒ. hsaginen
mentũ illud bñdictuʒ. Diot aũt Johᷣ.gerſon li. xj.di.que omia ſunt inuẽta ad maioꝛẽ reuerenti boosagef
iiij.de imitatiõe xpᷣi.c.v.Quando ſacerdos cele am ſacramẽti.ſᷣm Rich.in.iiij.di.viij.ar.iij.q.j. Abonoꝛan.
bꝛat:deũ honoꝛat:angelos letificat:eccłiaʒ edi⸗ Ebgd bhic querit᷑ quare hoc ſacrifi⸗/ lrinccls.
ficat:viuos adiuuat:defunctis requieʒ pᷣſtat:⁊ ſcuum dicat᷑ miſſa.Noia em̃ debent pꝛo/⸗ Nlineſanat
ſeſe oim bonoꝝ participẽ effict. Que omnla cõ pꝛietatibus rerũ coꝛreſpõdere ſᷣm ho. uninſaca
ſiderans btus pater noſter Franaſcein quadã in.iij. pte ſũme.q.xxxvij.ar.ij.vt patet in nonbus io ʒpoe.
epla ſua directa capło generali:ſcripſit fratrib generũ ⁊ ſpeclerũ.uij. Metha.Et ideo dicit cõ⸗ ſickſanea
ſuis di. Audite frẽs. Si btã vgo Maria ſic ho muniter: ꝙ noia debent eſſe rebus cõſona.xijq bboſtune
noꝛat᷑ vt dignũ eſt:qꝛ xpᷣm poꝛtauit in vtcro:? j.c.clericus.xvj.q.j.oſi cupis xxiiij.q.j.caplo.pu Narftlsr
ſi beũs Johanes ↄtremuit ⁊ n auſus ẽ ↄptinge/ denda.de pᷣben.⁊ dig.capło.cũ ſᷣm apłm.iſtitu. Crnne
re ſccm̃ dei verticẽ. Si ſepulchꝛũ xpᷣi ĩ qͥ ꝑ aliqd de dona. S.ꝗeſt ⁊ aliud..de epᷣis ⁊ clericis.l.de⸗ and⸗
tpᷣs iacuit ſic venerat᷑:q̃ntũ dʒ eſſe hõ ſctũs iu⸗ cernimus.C. de officijs pꝛe.vꝛ.l.bma.C.de de/ eunn
ſtus ⁊ dignꝰ qᷣ nõ iã moꝛituꝝ ſe0 eternũ viuẽtẽ fen.ciuita.l.defenſoꝛes.ff.de tutel.in autẽ.de de/⸗ gonn
2 glificatu:in quẽ deſiderãt angeli cõſpicere cõ/ Fen.ciui.in pᷣncipio.coll.j.Facit ad bᷣ lex.a nullo nemcn
trectat manibo: coꝛde ⁊ oꝛe ſumit:⁊ alis ad ſu⸗ A.de feri.cu ibi notatis.Etnota.in.l.ta vulnera ginagd
mendũ pbet. Widete dignitatẽviaz ſacerdotes: tus.in pᷣncipio.ff.ad.l.aquiliã. Ideo volo vos ta vane
2 ſcti eſrote:qim ipᷣe ſctũs eſt. Et ſicut ſuꝑ om̃es ſare hoc ſacrificiũ aꝓpellatũ eſſe miſſam triplicc crfiu
alios vos honoꝛamit ꝓpter hoc miniſteriuʒ:ira ratione.Pꝛimã aſſignat Richar. noſter in.iiij. turtt
⁊ vos ſuper oẽs alios ipᷣm diligite ⁊ bonoꝛate. di.xiij.in queſtionibo circa litterã di.ꝙ per vᷣba emmnz
bec ille. Ideo cãtoꝛ ſpirituſſancti Dauid ꝓpbe⸗/ 2ↄſecratiõis chꝛiſtus in hᷣ ſacrm altaris venit: ta mninf
ta boꝛtat᷑ oẽs ſacerdotes ad celebꝛandũ deuote qᷓ; de nouo miſſus.ſ.a deo patre in boſtia conſe san
ſacrificũ coꝛpoꝛ) ⁊ ſanguinis dñi noſtri Jeſu cratã:ſicut in incarnatiõe miſſus ẽ in vterũ vgi twonent

xpᷣi. PS.iiij.di:Sacrificate ſacrificiũ iuſticie ? nis.Et hoc ↄfirmat᷑ auccoꝛitate Aug.in lib. de maimn

ng,igan,
s⸗ 8

mtquidſt

ndamir
*

e. e H

nnonndirig
npogſtii
oneoporar nn
os ſardolo
möchſawonr
Mogn
mikn Richu
.'Draäenh
cns ie
ſum furtoſiun
ſanguiniſtürt
bodiene. en
lchegurdems)
Ninmamnnt
ſlinitntigoe
Par ſnehes
ancactiinn
ucidehar /
ittd
n Hid
rtus inn
ani
is ? denci.N
nlimln
turtn ini
ctuabluu⸗
vanlunnin
i Jon
—

“S
2

coꝛpꝑe chꝛiſti dicẽtis. Sacerdos facit chꝛiſtũ ra⸗
dio velocius de celo deſcendere.iĩmo qð btã vir/
go fedit odo verbis ſacerdos facit qnq; verbis
in ↄſecratione.Et ideo a miſſiõe xpᷣi in hoſtia h̊
ſacrificiü nõ imerito miſſa nücupat᷑. Scðazʒ
rationẽ huiꝰ nois aſſignat Hugo de ſan. victo.

in. ij. de ſacris.ꝑte.viij.c.vlti.dicens. Sacerdos
eſt vicanꝰ chꝛiſti:? mediatoꝛ inter deũ ⁊ hoies.
Et ideo fideles ꝑ eius interceſſionem in ſacrifi⸗
cio coꝛꝑis ⁊ ſanguinis dñi mittũt deſideria ſna
petitiões ⁊ oꝛatiões in ↄſpectu altiſſimi.Unde ĩ
canone dicit ſacerdos ſecrete. Supplices te ro/

gamus omipotens deus:iube hec ꝑferri ꝑ ma/

nus ſancti angeli tui in ſublime altare tuum:in

conſpectu diuine maieſtatis tue. Ideirco hoc ſa
crificũ miſſa appellat᷑.ſ.a miſſione pᷣcum acoꝛa

tionum:tam ſacerdotis qᷓ; ꝓpli in cõſpectu dei
ꝑ miniſteriuʒ ſacerdotis:⁊ ob hanc cãm in fine

miſſe reuoluẽs ſe ad populum ſacerdos inqͥt.

Ite miſſa eſt.ſ.veſtra petitio in celum.Dicit aũt

Archi.in.c.ij.de ↄſe.di.j.ꝙ miſſa grece latine int
pꝛetat᷑ interpellatio ꝓ plebe.

Ertiã rationẽ aſſignat Augꝰ. in li. ð con/
t poꝛe chꝛiſti. Cuiꝰ verba ponit mgr̃ ſen.

di.xiij.quarti dicẽs.Miſſa dicitur ex eo

ꝙ celeſtis nũcius de celo mittit᷑:idcirco niſi an⸗

gelus adueniat miſſa nequaq; lure vocari põt.
Hoc etiã cõfirmat venerabilis Beda in omel.

paſcali di. Nõ em̃ dubitare licet vbi coꝛꝑis ⁊ ſan

guinis dñi myſteria celebꝛant᷑ ſuꝑnoꝛũ ciuium

dggeſſe cõuentus.Et hoc idem dicit Gregꝰ in q̊⸗

dam omel.paſcali.⁊ habet᷑ de ↄſe.di.ij.c.qͥd ſic.

vbi dicit. Quis em̃ fideliũ dubiũ habere potuü⸗/

it in ipſa imolationis hoꝛa ad ſacerdotis vocẽ
celos aꝑiri:in illo Jeſu chꝛiſti myſterio angeloꝝ
choꝛos adeſſe.õ ſolum aũt angeli mittuntur
ad honoꝛandũ ſacramentũ:ſed etiã anime que

ſunt in celis. Uñ Hiero. cõtra Uigilancium ait
Anime ſanctoꝛũ comitant᷑ chꝛiſtũ in hunc mũ⸗

dum in ſacerdotũ manibo quotidie venientem
Ideo Apoc.xiiij.dicit᷑. Uidi ſupꝛa montẽ ſion:

id eſt ſupꝛa altare agnum ſtantẽ.i.ieſum chꝛiſtũ

in hoſtia ↄſecrata:⁊ cũ eo centũ quadragincaq̃t
tuoꝛ milia ⁊c.Et in eodẽ capło dicit᷑ de vᷣginib⸗
Sequunt᷑ agnũ quocũq; ierit.Et Apoc̃.xix.eti⸗
am dicit. Exercitus qͥ ſunt in celo ſequebantur

eum. Suꝑ anc omnes ſanctos mittit᷑ beata vir
go Maria cũ filio ad honoꝛandũ conſecratio⸗

nem coꝛꝑis.eius.iuxta illud pS.xliiij.Aſtitit re⸗

ta varnietate. Merito ergo hoc digniſſimum ſa
crificium ſuꝑ omia alia ſacriticia miſſa appella
cur pter miſſionẽ angeloꝛũ ac ſanccoꝝ:ad reue
rentiã exhibendã gloꝛioſo coꝛꝑi⁊ ſanguini do⸗
mini nfi.O.ſi ſacerdos poſſetvidere qn celebꝛat

q;tis angeloꝛũ agminibus circundatꝰ ẽ:qᷓ;ta q;
reuerentia ibi ſanctoꝛũ multitudo exiſt at. pꝛofe
go cũ magno timoꝛe:totaq; coꝛ dis puritate rã

gina a dextris tuis in veſtitu deaurato circũda⸗

ſanctiſſima miniſteria celebꝛaret. Et de h̊ ſic ait

Amb. Quãta coꝛdis contritione:q;to ⁊ quali la
chꝛymarũ fonte:qᷓ;ta reuerentia ⁊ tremoꝛe.quã⸗
ta coꝛdis ⁊ anime purtate:iſtud diuiniſſi muz
ſacramentũ eſt celebꝛandum o bone Jeſu. Ubi

caro tua in veriate ſumit᷑. Ubi ſanguis tuuſin
veritate bibitur. Ubi ſummis ima iunguntur.
Ubi ſanctoꝛũ adeſt pᷣſentia angeloꝛũ. AVbi ides
eſt ſacerdos ⁊ ſacrificium mirabiliter ⁊ ineffabi

liter. Conſid erate ergo o deuoti chꝛiſtiani: ſi

tãtũ ab ãgelis ⁊ ſanctis atq; a gloꝛioſa virgine
hoc ſacrificum venerat᷑: qᷓ;ta reuerẽtia debetis
ſocris miſſarũ ſolẽnijs intereſſe.
Ed iam querit᷑. Utrũ om̃es xpᷣiani tene⸗/
antur audire miſſam om̃i die feſto. Et
reſpond eo ꝙ ſic niſi ſint legitime excuſa
ti. Unde dicitur de conſe.di.j.in.c.nuſſas.M.iu⸗
ſas ſecularibus totas ſpeciali oꝛdine audirepᷣ⸗
cipimus: ita vt ante ſacerdotis benedictionem
egredi populus nõ pꝛeſumat:quod ſi fecerit ab

epiſcopo publice ↄfundatur. Et in.c. cum ad ce

lebꝛandas eadem di.dicitur. Cum ad celebꝛan
das miſſas in dei nomine cõuenerit populus:
nõ ante diſcedat qᷓ; miſſe ſolẽnitas compleatur
⁊ in.c.qui die.ea.di.ſcriptum ẽ.Qui die ſolenni

ptermiſſo eccleſie ↄuentu ad ſpectacula vadit:ex

cõicet᷑.hec ibi.Et licet in his capłis nõ fiat mẽtio
niſi de ſecularib:tñ ſpᷣm Hoſti.⁊ alios canoni/
ſtas in dicro capło.miſſas.om̃es clerici ⁊ alij re
ligioſi nõ legitime excuſati:huic pᷣcepto obligan
tur:quia ſunt penitus diuino cultui deputati.
xij.q.j.c.duo.Qui cultus pᷣcipue conſiſtit in of⸗
ficio miſſe.Dicit aũt Franciſcus de mayroĩ tra

ctatu de coꝛpꝑe xpᷣi ꝙ aliqui obligant᷑ nõ ſolum

ad venerandum ⁊ ſumenduũ hoc ſacramentum
ſed etiam ad ↄficiendum:ſicut omes ſacerdo⸗
tes non impediti in ſolennitatibꝰ magnis. Illi
em̃ qui nunqᷓ; celebꝛant tenent odoſam diuinã
poteſtatem. Quibus inuite accedentibus ad it
ud iocundiſſimũ ſacr̃m ðꝛ Mal.j.Nõ eſt qͥ ac⸗
cedat ad altare meũ gratuite.hec ille. Circa aut

obligationẽ miſſe ẽ ſccẽdũ ſᷣm omes theologos

⁊ canoniſtas:ꝙ ſunt nonulli qui ab ᷣ pꝛecepto
ſunt excuſati:vt ſunt infirmi:qui necire ad miſ⸗
ſam:nec poꝛtari ſine periculo poſſunt.Similit
eoꝛum ſeruitoꝛes ⁊ pueroꝛũ nutrices qn eos ſi⸗/
ne magno ꝑpiculo deferre ñ pnt.Et ideʒ diat᷑ de
omibus legitimã excuſationẽ ratione neceſſita⸗

tis habentibus: qꝛ neceſſitas nõ babet legez. vc

om̃i lege.c.qð nõ ẽ.de re.iurj.Ln dict Scotꝰ in
iij.diſt.ix. hi qui aliqua neceſſitate nõ valent

no.imn.:.j.ff.de ↄſulibo:⁊ neceſſitas exempta c ab

die feſto miſſam audire:debẽt codem die ſi poſ⸗
ſunt:vel ſaltem in ſequenti feſto aliquod bonuz
opus facere in recom penſationem miſſe nõ aunu·
dlte:vt qͥ nõ pñt celebꝛare feſtũ in actu determi

nato ab eccleſia.ſ.in auditciõe miſſe:ſaltẽ in alio
actu ad honoꝛem dei facto illð celebꝛent.

kxkxbg circa pᷣdictã obligationez audiendi
B8 miſſam:oꝛiunt᷑ quedaʒ dubia. Pꝛimũ
Utrũ qͥ nõ audit pncipiũ miſſe:lſʒ venit
ea iã icepta:puta cum legit᷑ epła peccet moꝛtalr

nõ audiẽs in illo feſto aliã miſſa.Ad hoc rñdet

Ric.nr̃ in ſuo quodlibet.dicens ꝙ ſi talis nõ
ex cõtemptu:ſʒ ſolũ ex aliqua negligẽtia nõ ve/

Rit ad pncipiũ miſſe:nõ ꝓpter hoc moꝛtałr pec⸗

cat:nõ audiẽs aliã miſſa eodẽ die:maxie ſi ñn pᷣt

aliã andire.Et rõ eſt qꝛ qð minimũ eſt ꝓ nihilo

reputat᷑.l.qð minimũ.ff.de.re.iur.Et no.in.c.re

uera. de oſe. di. ij. Peccat tñũ venialr:qñ nõ vẽit
dad pncipiũ:⁊ moꝛtalit᷑ ſi h faciat ex ↄtẽptu. J
Ecuũdũ dubiũ eſt. Utrum qͥs teneat᷑ audi
ſere miſſam a ſuo parochiali ſacerdote.Et

pmo videt᷑ aliqͥbꝛ parochialibo ꝙ ſic. ꝑ.c.ij. extra

de parochijſ:vbi ðꝛ Qui cõtẽpto ꝓpꝛio ſacerdo

te miſſaʒ audit in alia eccłia: dʒ ex pelli de ecclia
⁊ ad ſuã eceliam remitti. Rñdeo ſᷣm oẽs cano⸗/⸗

niſtas: ⁊ maxime Inno.in d. c.ij. ꝙ illð.c. itelli⸗
git᷑ de his qui hoc faciũt in cõtẽptũ ꝓpꝛij ſacer⸗

dotis:nõ hñntes legitimã cãm dimittẽdi ac eui⸗/

tandi miſſaʒ illiꝰ.Si aũt qͥs h̃et legitimã cãm

dimittendi eiꝰmiſſã:eẽt excuſatꝰ. Legitima aũt

cã cõtẽnendi hr̃ in.c.nullꝰ.xxxij.di.vbi ðꝛ.Nullłꝰ

miſſã audiat pᷣſbyteri:quẽ ſcit cõcubinã idubi⸗

tãter hr̃e.hec ibi.Que vba intelligit Ric.in.iuiij.

dDi.xiij.ar.j.q.iiij.eſſe de o bligatiõe:qñ talis pꝛe
ſbyter eſt ↄuictꝰ in iudicio ð tali crimie:vł cõdẽ/
natꝰꝑ ſniaʒs legitime ꝓlatã:vł ↄfeſſionẽ ſuã i iun
re factã:vł ꝑ rei euidetiã icelabilẽ apparet eiꝰde
lictũ. Hoc em̃ caſu nulł*dʒ audire miſſaʒ illiꝰ.

Itẽ dicũt pᷣdicti doctoꝛes:ꝙ ſi qͥs ex deuotiõe:

vlł alia bona cã audiret miſſã alteriꝰ qᷓ; ꝓpꝛij ſa⸗
cerdotis:nõ peccaret:imo poſſet magis mereri

audiẽdo a melioꝛibo ſacerdotibo. Et b̊ ↄfirmãt

cheo.in.iiij.di.xiij. Cõſulo tñ ꝙ ſemꝑ aliqs de
domo vadat ad audiendaʒ miſſã in parochia:

ꝓpter excõicatiões que fiunt:⁊ vt audiat publi⸗
cari feſta. Item ſi qͥs ex aliqua cauſa nõvelit ire
ad parochiã: dʒ tñ mittere oblatões ↄſuetas ſa
cerdotibo.hec eſt em̃ ſnia oiuʒ theo.⁊ canoniſta

rũ ꝙ vbi eſt ↄſuetudo offerendi aliqͥd in miſſa
illa oino ſᷣuari dʒ:qꝛ ↄſuetudo hʒ vim legis.ff.
de legibo. l. de qͥ b. maxie ſi ſit pᷣſcripta.c.fi.de cõ

ſuetudine.UVbi aũt nõ eſt talis cõſuetudo tunc

offerre aliqͥ d ẽ ↄſilij:ad qð exhoꝛtat᷑ qͥlibet xpᷣia

nus ab ecclia.in.c.oĩs.de cõſe.di.j.vbi ðꝛ.Ois
xpᷣianꝰad miſſaꝝ ſolẽnia ſꝑ aliqͥd deo offerre ꝓ
curet:⁊ reducat ad mẽoꝛiã ꝙ a dño ꝑ Moyſen
dictum c.Nõ apparebis ĩ cõſpectu meo vacuꝰ.
Sic em̃ faciẽs habebit ꝑtẽ in illa miſſa:⁊ ꝑtici⸗

pabit de meritis illiꝰſacerdotis. R&

t Erciũ dubiũ eſt. Utruʒ melioꝛ ſit miſſa
boni ſacerdotis q; mali. Ad hoc rñdet᷑
ſm Tho.in.iiij.ſen.di.xiij.t in.iij.pte ſũme.q.
lxxxij.⁊.ſ. Bona.in.iiij.di.xiij.arti.ij.q.iiij. in
miſſa poſſumus conſiderare vnũ quod eſt ſub

XII

—

ſtantiale ipᷣꝰ miſſe.ſ.cõſecrationẽ coꝛpis ⁊ ſan
guinis dni. Et in hoc omes ſacerdotes ſunt eq/
les. Unde Augꝰ.in liv.de coꝛꝑe chꝛiſti.traſſum
ptiue in.c.intra eccłiam.j.q.j.ſic dicit. In hocſa
cramento nibil a bono maius:nihil a malo mi
nus pficit᷑ ſacerdote.Et ad hoc facit capłm.cum

ſcriptura.Et capłm.ſignificaſti.Et caplłm.nõ qͥ/

les. ⁊? capł'm dñs.⁊ capłm.non nocet.cadẽ di.ct·
ad b etiaʒ facit illud qð legit᷑ in viaſpatrũ.vbi
habet᷑ ꝙ quidã heremita còſueuerat cõmunio⸗
nem recige a quodã pᷣſbytero.Cũ aũt audiſſet il
lum inculpari de quoda crimine:renuebat am
plius ab eo cõmunicani.Qua /ꝓpter audiuit dei

vocem de celo dicentẽ. Homines abſtulerunt

mihi iudiciũ meũ.Cuʒ aũt ille heremita de boc

ſtupefactus eẽt:raptus fuit in extaſi ⁊ vidit invi

ſione vnũ puteũ bone aque:⁊ choꝛdã aureã cuʒ
vaſe aureo appenſam cum qua hauriebat᷑ que
Videbat᷑q; ſibi ꝙ quidã lepꝛoſus aquã hauri /

ret. Ipᷣe aut habens ſitim nolebat bibere ex nau

ſea ũlius lepꝛoſi. Uñ andiuit vocẽ dicentẽ ſibi.

Quare nõ bibis de aqua iſta. Quid nibi fact ꝙ;

lepꝛoſus eam hauriat. Nõne vides ꝙ ipᷣe eã nõ
tangit nec inficit:ſed mundã in vaſe mundo ex
trabit. Ad banc aũt viſionem in ſe reuerſus pdi
ctus heremita:⁊ intelligens qͥd ſigniſicaret:po/⸗
ſtea vt pꝛius ſe cõicauit ab ullo ſacerdote:cogno
ſcens ꝙ malicia ſacerdotis nõ inficit ſacramen/
tum.ſʒ ita cõſecrat malus ſacerdos ⁊ verum eff
cit ſacramentũ ſicut bonꝰ ⁊ ſanctus. VUñ inquit
Hiero.qꝙ ſic̃ ſterquiliniũ ⁊ ſtercoꝝ imũdicia n⸗

inquinat ſolis radiũ: ita ſacerdotis vidum nõ
maculat coꝛpꝑis chꝛiſti ſacramentũ.Secũdo in
miſſa poſſumus ↄſiderare vnũ quod ẽ acciden
tale:vt ſunt oꝛones:⁊ impetratiões gratiarum.

Et q;tũ ad hoc:quia vt dicit᷑ Jobh.ix. Peccato/

res deꝰ nõ exaudit.ſ.inq;tũ pccõꝛes:meliꝰ eſt au
dire miſſam boni ſacerdod qᷓ; mali ceterj panibꝰ
Quia ſcriptũ ẽ in.c.ipᷣi ſacerdotes.j.q.j. QAñ ſa⸗
cerdotes fuerint dignioꝛces:tãto faoliꝰ in neceſ⸗
ſitatibus ꝓ qͥbo damãt exaudiunt᷑ Et hac eadẽ

ſniam tenet Petrꝰ ⁊ Alanꝰ. vt habet᷑ in ſuma

confeſ.lib.iij.ti.xxiiij.q.cxxxiij.

Uarto querit᷑ vtruʒ qͥs teneat᷑ diſtincte

q audire vba miſſe.an ſufficat videre ſa⸗/

cerdotẽ celebꝛantẽ. Ad h̊ rñdent theo.in
iiij. diſt. xiij. ꝙ ſufficit vid ere alit᷑ ſeqret ꝙ qñ ðꝛ
miſſa vbi ẽ mag młtitudo:vł ðꝛ a ſacerdote ha⸗
bẽte vocẽ valde remiſſaʒ:tłes audiẽtes cũ nõ in/
telligãt v ba:qꝛ ſũt lõge diſtãtes:vł qꝛ ipᷣe nõ lo

quit᷑ itelligibilit᷑:nõ ſᷣuarẽt bᷣ pᷣceptũ:ſʒ eent obli
gati aliã miſſã audire qð ẽ falſiſſimũ. Dicũt pᷣ⸗
dicti theo.ꝙ q;uis nõ teneamur ſub pena pen
moꝛtał itelligere vł audirevba miſſe:qꝛ leges i

ſũt ita amare intptade.dʒ tñ qᷣlibʒ xpian p poſ⸗
ſe ſtuderevt vᷣba miſſe audiat.⁊ iuxta poſſibilita

tẽ ſuã itelligat.vt ðꝛ i.c.apłica.deoſe e.di.j. Itéad

miſſã debẽt qͥlibet xpᷣiani ſtare deuote. Schtuz⸗

laminc
nnus0.
baresd
carnolio
animue
Cooßh
Gunlon
mosod
conant⸗
ncogſet
geurhecl.
ſtarerecrn
Utdiatd
gaturmel
Herenriamn
ſecdact
icinqun
catcd
Gogatecr
wide
Worar⸗
ſnepta
pavent
leemn
tchuit
ovſ
nioo ub
deuoredai
Nſubmoo
Gcefintrest
Pcrca veſt
Mablbette
Unnt

NRhocanpte
2Cphlnr
contnti
Glegee⸗
ndr
Gathlg
Closde
efarped
ckatrinn
emminm
cbpioen⸗
ſupſtite
ſealias
onces e
lennebz
lummei
Ceſig :

duſun

noblerin
S
Elcdia
annoteide
tintihni⸗

zaäſnnan

d Cüaüt⸗

iederaninde
Wrineran tvidnr
wercdordäann
epabaundetn
ilenoſusagbine
Dnolcdardibenn
Niutrocidind
uiſa Ouidthin
undäin
bloſacndern
ſcGOSt
io
Nernügtin
ſsemm n
mufor on/
tutſitin
Nlirn ſalgtt
SSZ

4

criſin
liſim de
an a
Nrd—

—

4

4

——U

oliũ

em̃ in.c.quãdo.de oſe. di. . Quãdo autem ſta/
mus ad oꝛationẽ dilectiſſimi inuigilare ⁊ incũ⸗

bere ad pᷣces toto coꝛde deb emꝰ: cogitatio hoĩis
carnalis ⁊ ſecularis abſcedat.Nequaq; tũc alið

animus q; illud cogitet qð pᷣcat᷑ Ideo aũt ſacer
dos pᷣfatione pᷣmiſſa parat fratrũ mentes dicẽs

Surſum coꝛda.Et dũ reſpondet plebs. Habe

mus ad dñm:moneat᷑ ad dñm coꝛ hr̃e debere

daudat᷑ aduerſario pectus vt ſoli deo placeat:

nec ad ſe dei hoſtem oꝛatiõis temꝑe venire pati

atur.hec ibi.Qñ aũt legi᷑ euangelium debet hõ

ſtare rectus:capite diſcooꝑto:attente audiens.

Ut dicit de cõſe. di. j.c. apoſtolica.qñ aũt nomi⸗

natur mellifluum nomẽ Jeſu chꝛiſti: om̃es re⸗
uerentiam facere debent ſaltẽ capitis inclinatio

ne.c.decet.de ĩmuni.eccle.libꝛo.vj.Et ad Phil.
ij.c.inquit Apłus. In nomine Jeſu om̃e genu
fleccat᷑:celeſtium:terreſtrium ⁊ infernoꝛũ.Quõ⸗
do autem ſacratiſſimũ coꝛpus aut ſanguis do
mini eleuat᷑:omes in terra ꝓſtrati deuotiſſime

adoꝛare debent. Ideo dicit beatus Franciſcus
in epła directa capitulo generali. Om̃is homo

paueat:cotus mundꝰ contremiſcat:⁊ celum ex

ulcet:quãdo ſuꝑ alcare in manibus ſacerdotis
eſt chꝛiſtus filius dei viui. O admiranda alti 5

tudo:o ſtupenda dignitas:o humiliras ſubli⸗

mis:o ſublimitas humilis:ꝙ dñs vniuerſitat

deus:⁊ dei filius ſic ſe humiliet:vt pꝛo nr̃a ſalu

te ſub modica panis foꝛmula ſe abſ condat. Ui⸗
dete fratres humilitatẽ dei:⁊ effundite coꝛam il/
lo coꝛda veſtra:vt rotus vos recipiat:qui ſe vo
bis exhibet totum. heculle. 22
Uinto querit᷑ vtruʒ quis teneat᷑ audire

q miſſam ꝓpꝛiam diei feſti: puta miſſam
2 tuageſima? hu
iuſmodi.Et pꝛimo reſpondent quidam ſic:

dñice in aduentu vel ſep

quia ſᷣm eos miſſam peculiarem audiens vl di

cens nõ ſatiſfacit pꝛecepto de audiẽda miſſa. Af
firmãat em ꝙ illa miſſa que pꝛecipitur eſt miſſa
de feſto: vel que ſᷣm officiuʒ debet dici.⁊ allegãt

ad hoc capitulũ.quidã laicoꝛũ.de cele.miſſarũ.
⁊ capitulũ.⁊ hoc attendendũ.de conſe.diſt.j.ſed

in contrariũ credo ꝙ ſit veritas:?⁊ ꝙ capitula ꝑ

eos allegata concludant ⁊ pꝛobent oppoſitum.
Nam dicitur.in dicto.c.quidam laicoꝛũ. Qul/
dam laicoꝛũ habent in conſuetudine vt per ſin⸗

gulos dies audiant euangelium. In pꝛincipio
erat verbum:⁊ miſſas peculiares hoc eſt de ſ. an
cta trinitate:⁊ de ſancto Michaele.hec ibi. Iſti

em̃ in miſſa quotidiana faciebant dici. In pꝛin
clpio erat verbum:habentes ad illud quaſdam

ſuꝑſtitiones vt infra patebit: ⁊ nolebant audi⸗
ſi predictas peculiares:repu⸗

„

re alias miſſas:ni
tantes eas alijs melioꝛes:⁊ ſic quodã modo cõ⸗
temnebãt ritum eccleſie romane de oꝛdine miſ/
ſarum:ita ꝙ oꝛdo miſſalis erat in abuſum:⁊ iõ

eccleſia pꝛo hibuit talem malam conſuerudine
⁊ abuſum quotidianum. Unde poſt pꝛedicta

„ .

in eodem concilio vt vlterius hoc non fiat: miſi

ſuo tempoꝛe:⁊ niſi aliquis velit ꝓpter reuerenti
am ſancte trinitatis:⁊ nõ pꝛo alia deuotione au
dire.hec ibi. Ubi maniteſte aſparet ꝙ ipſit um ca⸗
pitulũ concedit ꝙ poſſit dici ⁊ audiri miſſa de
trinitate in feſto alio:quãdo fit ad reuerentiam
trinitatis:⁊ nõ alia deuotione.id eſt pᷣm gloſam
nõ quaſi melius ſit miſſas iſtas audire q; alias

canonicas de die Poſt pꝛedicta autẽ verba hoꝛ

tatur ecclia dicens. Sed ſi voluerint vt ſibi mi

ſe cantent᷑: de eadem die miſſas audiant pꝛo ſa⸗

lute viuoꝛum ⁊ etiã defunctoꝛũ. In quibꝰ ver⸗
bis oſtendit ꝙ miſſe occurrẽtes ðe die poſſunt
fatiſfacere nõ ſolum pꝛo viuis ſed eciam p moꝛ
tuis: quod nõ credebant talem abuſum ſequen
tes. Item in dicto capło. ⁊ hoc attendendum:re

catat᷑ dicrum Auguſtini.cuiꝰ verba non ſi unt pᷣ⸗/

cipientia ſed conſulentia. vbi ait ſic ad littera.Et
hoc attendendum vt miſſe peculiares que ꝑ di⸗
es ſolẽnes a ſacerdotibus fiunt.Ecce ꝙ licitum

eſt ſacerdotibus celebꝛare in diebus ſo lennibbd
miſſas peculiares pᷣm Auguſtinuʒ. Sequitur
Non ita in publico fiant:vbi gloſ⸗ a id eſt ſolen⸗

niter:ſequit᷑:vt pꝛopter eas populus a publicis
miſſarum ſolennibꝰque hoꝛa tertia cano nice ſi
unt abſtrahatur. Sed ⁊ ſacerdotes qui in cir/
cuitu vꝛbis:aut in eadem vꝛbe ſunt ⁊ populus
in vnum ad miſſarũ publicam celebꝛatio nẽ cöo ⸗
ueniant:hec ibi. In quibus verbis hoꝛtat᷑ Au⸗
guſtinus ſacerdotes ne miſſas peculiares in di
ebus ſolennibus cantent ſolenniter coꝛam po/

Verba immediate ſequitur Erideo ſancſtuz eſᷣ

2

pulo in hoꝛa tertiarũ:in qua ſolet in ecclia ma⸗/
lioꝛi miſſa ſolẽnis decantari:vt tam ipſi q; pFGE

poſſint ad ipſam miſſam ſolẽnem conuenire Et
iſte intellectus eſt clarus ex textu ⁊ ex gloſa oꝛdi
naria⁊ per Archidia.ibi.Clariſſimũ eit autez
nec populus nec ſacerdotes parochiales tenẽé⸗
tur ex pꝛecepto ad conueniendũ in eccleſia ma/
ioꝛi:ad audiendum decantari miſſam ſolenem

Sed ſolum eſt exhoꝛtatio quedam que ctiã ha⸗

beturin regiſtro vbi dicitur ꝙ nõ debet populꝰ

ſtacim audita miſſa in feſto ire ad conuiudũ:
ſed ad pꝛedicationem:⁊ ad audiendum miſſaz

ſoléenem decantari. Concludo ergo ꝙ ex rationg
bili cauſa poteſt ſacerdos in die dñico ⁊ alio fe⸗/
ſto ſoleni dicere miſſam de moꝛtuis:⁊ aliaʒ vo/
tiuam:vt pꝛo peccato.vel de beata virgine:aut
de apoſtolis ⁊ hmõi.vt tenet Archidia.in dicto
capło.⁊ hoc attendendũ.Uerũ tñ eſt ꝙ in eccle⸗

ſia collegiata ſiue cõuentuali in qua quotidie eſt

.de cele. miſſa. ſi qͥs omitteret illã in dnica vel
alio feſto de pꝛecepto pꝛo dicẽda peculiari ſen
votiua peccaret moꝛtaliter:qñ ad ipᷣm pertine⸗

ret dicere illam miſſam de felto vel ex eins cauſa
non dicererur. Irem ſr quls ſecularis vel reug/
oſus ex cõtemptu miſſe de die: vel oꝛdinis ⁊ ritꝰ

—

—

celebꝛanda vna miſſa de officio:vt notat᷑ in le.

4

*
„ .
. .
.
*

Bermo

eccleſiaſtici quo ad miſſas:audiret miſſam pe⸗

culiarẽ refutãs audire ꝓpꝛiam de feſto: peccaret
moꝛtalr.Nõ aũt peccat ſi audit qͥs miſſam pᷣdi
ctaʒ:vel dicit ex ronabili cauſa:nec tenet᷑ poſtea
alis audire.Et hoc tenet Archieps flo.in.ij.ꝑte
ſũme ti.ix.c x.vbi dicit. Utruʒ qͥs teneat᷑ audire

miſſaʒ ꝓpꝛiã diei:puta dñice de aduentu.Ad te
leuaui ⁊c.⁊ in ſeptuageſima. Circũdederũt me
in feſto natiuitatis btẽvirginis. Gaudeamꝰ⁊c̃.
Et videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ extra ð cele.milſ.c.qͥdã laicoꝝ.
repᷣhendunt᷑ qͥ dimittũt miſſas ꝓpꝛias ꝓpter pe
culiares.i.ꝓpter alias quas qͥs dicere facit ob
ſpecialẽ deuotionẽ ad illas:puta:de angelis ⁊
moꝛtuis ⁊c̃. Rñdeo:credo nõ teneri ad ꝓpꝛiam
ex neceſſitate:qꝛ nec capitulũ miſſas.de cõſe.di.
j.hoc dicit:ſʒ idiſtincte loqtur. Tamẽ ex ↄgrui⸗
tate audire ð bet/ ꝓpꝛiã:qͥ hoc nouit diſtinguere:

⁊ ſᷣm hanc ↄgruẽtiã loqtur decretalis ſupꝛadi⸗

cta. eq; em muliercule vł idiote ſcirẽt diſcerne
re:ſi eſt miſſa ꝓpꝛia vł alia ⁊ nimis oneroſuʒ eẽt
ꝙ vnũquẽq; opoꝛteret interrogare ſi eſt miſſa
ꝓpꝛia.Et in diuerſis ecdeſijs in eadẽ die feſtiua

erũt miſſe ꝓpꝛie varniate. Repᷣhenſibile tñ mltũ
videt᷑ ⁊ ſi nõ dãnabile:dimittere miſſas ꝓpꝛias

occurrẽtes ꝓpter miſſas defũccoꝝ:vel alias ad
inſtatiã laicoꝝ:ſine cauſa multũ vrgenti. Docẽ
dus em eſt ꝓłs nõ ſeqᷓndus.c.docendꝰ.lxij.di.
hec ille.Cuiꝰ ſentẽtiã ſeqᷣtur noſter venerãdꝰfra

ter Baptiſta de trouamalis ĩ roſella ſua:ĩ ti.de

miſſa. Pꝛeterea bᷣ clariſſime patʒ:qꝛ ſi qͥs tene

ret᷑ audire miſſam de die:teneret᷑ etiaʒ ex pᷣcepto
audire verba ipᷣius:⁊ nõ ſufficeret ad euitatio⸗

neʒ pcti moꝛtalis videre ſacerdotcẽ celebꝛantẽ z

itereſſe ipᷣi miſſe. Cuiꝰtamẽ ↄtrariũ patuit ſup̃ᷣ.
Si ſ̊ ſufficit ad ĩpletionẽ pᷣcepti videre ⁊ adeſſe
licet meliꝰſit etiã vᷣba audire ⁊ itelligere:qͥd tali

ſic vidẽti ſolũ cõfert ꝙ ſit magis miſſa ꝓpꝛia q;
peculiaris. Pꝛeterea in mitis ecdeſijs qᷣtidie ex
debito dicunt᷑ mlte diuerſe miſſe:vt de feſtis et

octauis occurrẽtibo religioſis:de ſanctis eoꝝ:⁊
de trãſlatiõibo ipᷣoꝝ:⁊ de alijs obligatiõibo q̃s
hñt eccłie ⁊ capelle:⁊ tñ ſcłares ibi in feſtis au⸗
diũt ipᷣas miſſas etiã in dominicis:⁊ nõ miſſã
de dñica vl feſti occumẽtis. Itẽ ꝓpłs Mediola
ni audit miſſas religioſoꝝ qͥ nõ dicũt eas miſ/
ſas quas auctoꝛitate apłica oꝛdinauit ſanctꝰ
Ambꝛoſiꝰin dñicis ⁊ in alijs feſtis:⁊ ↄſeq̃nter
nõ miſſas ꝓpꝛias ipᷣiꝰ diei ſᷣ m ritũ officij qð ce⸗
lebꝛari romana eccłia oꝛdinauit in illa dioceſi.
Pꝛeterea videmꝰ q̃tidie ꝙ in feſtis ↄcurrũt po

puli ad eccłias beate vᷣginis ꝑ diuerſas mundi

ptes:⁊ ibi vt cõpleãt vota ſua facunt celebꝛari
nõ ſolũ a ſacerdotib ſcłaribi:ſʒ etiã a religioſis
ibi manẽtib miſſas ipᷣiꝰ vᷣginis etiã in die dñi

co:⁊ alio feſto ſolẽni:⁊ ſimiłr in młtis mũdi ꝑ⸗

tibo ſunt ſcole btẽ vᷣginis:⁊ coꝛꝑis xpᷣi:p quib⸗
omni meſe in aliq̃ dnica celebꝛat᷑ miſſa de dña
vel de coꝛꝑe xpᷣi. Et hoc etiã fiti terris imediate

*

ſu bditis eccłie romone:maxime peruſij: vbi er

oꝛdinatiõe beati fris Bernardini feltrini facta

cum conſenſu epi pdicte vꝛbis ⁊ totius deri: oi
dñica pma menſis cantat᷑ in eccłia cathedrau
ſancti laurentij vna miſſa de coꝛꝑe xpᷣi:⁊ ideʒ fit

in qᷓ;pluribo ciuitatibꝰ Italie:quia in ipᷣa dnica
cõmodiꝰ poſſunt omes de ſocietate coꝛꝑis chꝛi

ſti ad audienda ipᷣam miſſam cõuenire.Et hoc
nõ ſolũ nõ eſt pctm:ſedvalde cõmẽdabile.Mhiſ
ſe em̃ ſolẽnitas vt ſupꝛa patuit ẽ pncipaliter iſti
tuta ad venerationẽ coꝛꝑis chꝛiſti:et ideo cauſa
valde rationabilis eſt dicẽdi ipam miſſam pe⸗

culiarem de ipſo coꝛꝑe chꝛiſti:ſemel in menſe et

in die ſolẽni:vt celebꝛius ⁊ honoꝛificẽtius atq;

a pluriboveneret᷑. Pꝛedicta aũt om̃ia non tole⸗

raret ecclia romana ſi de neceſſitate ſalud eẽt au
dire miſſam ꝓpꝛiam ſolẽnis feſti. Pꝛedicta quo
q; ↄ firmant᷑ dicto Anto.de butrio:qui in dicto
c.quidã laicoꝛũ:dicit ꝙ ſᷣm doc.dicta decretalis
pꝓhibens dici miſſam peculiarẽ in feſto:intelligi
tur qñ ibi eſt ſolũ vnꝰ ſacerdos:quia tuncopoꝛ
teret dimittere illam miſſam que eſt de debito ĩ

eccłia dicenda.Et idem affirmat abbas panoꝛ.

in di.c.dicens.Nota ꝙ ꝓpter miſſas peculiares
nõ debent in ecclłia dimitti miſſe que occurrunt
ſiue de feria ſiue de feſto ꝓpꝛio.Et intelligũt hoc
doctoꝛes qñ in eccłia non eſt niſi vnꝰ ſacerdos.
Si em̃ eſſent plures bene poſſet vnꝰ dicere miſ⸗
ſam occurrentem.⁊ alius ob deuotionem dice/
re miſſam peculiarẽ.Et pꝛo hoc videt᷑ textus in
c.⁊ hoc attendendum.de conſe.di.j.hec ille.Ex qᷓ
bus patet ꝙ tenẽtes opinionem contrariam nõ

bene cõſiderant capła que allegãt:quia de dire/
cto cõfutant opinionẽ ipᷣoꝛũ. Pꝛedicta etiaʒ de

ſuꝑſtitionibus ad In pꝛincipio erat verbũ:ap⸗
pꝛobat Panoꝛmitanus vbi ſupꝛa dicens.No⸗
ta ꝙ euangelium.In pꝛincipio erat verbũ:non
eſt de neceſſitate dicendum in qualibet miſſa.
Nam ſi hoc eſſet verum:non notarentur iſti lai⸗
ci qui in ſingulis miſſis volebant audire illud
ecuangelium. lon tamen putes per hoc maluʒ
eſſe in qualibet miſſa illud audire. Maximecũ
hoc hodie habeat cõmunis conſuetudo.Sʒ dã
natur bec ſuſpicio:quia credebãt iſti ſicut dicũt
quedam vetule:ꝙ non poterunt ſine penitentia
decedere audiendo illud euangelium:vel quid
ſimile.hec Panoꝛmitanus.Ex quibus etiã col/
ligit᷑ ꝙ ꝓhibitio illius capituli eſt facta ſolũ ad
tollẽdas pꝛedictas ſuꝑſtitiões:⁊ erroneas opi⸗
niones:⁊ nõvt pꝛohiberent᷑ miſſe peculiares ad
reuerentiam chꝛiſti ⁊ ſanctoꝛũ qñ dicuntur ſine
ſuꝑſtitiõe ⁊ contemptu miſſe ꝓpꝛie diei: ⁊ per
non dimittit᷑ quin in ecdleſia dicatur vna miſſa
de feſto occurrenti ab aliquo ſacerdote.Et in ip

ſa miſſa peculiari fit cmemoꝛatio de ipſo feſto

Si autem eſſet vera illa erronea opinio ꝙ qui⸗
libet teneretur in feſto audire miſſam pꝛopꝛiaz
opoꝛteret ꝙ ſacerdos volens celebꝛore miſſam

llofi
8 ad
gnvole
fentis
goditel

meidol

dieae
his ee
donnnid⸗
dedebito⸗
Ghecue
daren?
ſcculans
googlt
erercuſa
fiſamg
Poboſ
crlic
1iaert
ado.
lbecc
nanse
e
iinn
Cuifiin
4
howrba.
ſihabüge
ngisn
Colncer
Chtlcans
dbeſt
Unfunde
i/
Nunens,
equi pd⸗
condee
s Bonn
glinn
frlüe
Pwanc
e⸗
bagae
Woanh
cainen
vinin
bot for
gucoꝛ
Cauſaſ
ſa peim
lln⸗ dñ
ſedus ,
gueabſe

Noatzca

dunedent
nſi
Enburnen

mſſame⸗s
Mcdömidtdi

chiſtnlinn
diiannia,
8: donorſficiun
türoffiann
ueeſituerſalt
nis ſſſti.rrdag
dedumndegbinn
mdocdiandor
lriinſckonmt
ardos gnunne
ilam greckdeer
dunartbez
Permiſes ln
en miſſeaean
o. Einulai
eſtnſi wi
Npoſſerpede
gob deonon
nohoc didein
conſe dibun
nionan commr
neallegicmtn
Hori.Petae
deincgo

4
0 . 4

uumif/
wor uA A.
nwarNKN
nsorim
ulhiriiiu
munrſineann
Gungaluntg
SS
Eelicktn in
töcet gf
tniſe talam:
wͤͦgi dum
ſecredaiin,
pornoß,
emſen,

n

peculiarẽſicut ſepe neceſſariũ eſt facere ſe reuol⸗

ueret ad populũ ⁊ diceret.Chariſſimi bec miſſa

quã volo dicere nõ eſt üla ꝓpꝛia huiꝰ feſti occur
rentis quã tenemini audire.⁊ ideo aut dimittite

audire iſtã miſſam.aut ſi vultis audire miſſam

meã poſtea etia audite aliã de ꝓpꝛio.Et ſi ö non
diceret peccaret moꝛtaliter tanqᷓ; deceptoꝛ ꝓpłli:ĩ

his que eẽnt de neceſſitate ſalucᷓ. Nã qui cauſaʒ

damni dat:dãnũ dediſſe videt᷑.c.ſi culpa.de in⸗
iu. ? do. da. Seculares em̃ ſi tlis miſſa ꝓpꝛia eẽt
de debito:crederent ꝙ ſacerdotes nõ dicerent in
cõſpectu eoꝛũ miſſam aliã:qͥn eis de illa noticiã
darent.⁊ ↄſequent ſi ſine tali admonitiõe pꝛeſbr
ſecularis vel religioſus diceret in feſto de pꝛece⸗
pto aliquã miſſam peculiarẽ eſſet in malo ſtatu
nec excuſaret eos ignoꝛãtia ꝓpłi credentis eã eẽ
miſſam pꝛiã:ſicut nõ excuſat ſacerdotẽ danteʒ
ꝓPlo hoſtiã nõ cõſecratã pꝛo cõmunione in die
paſce:licet ipᷣe ꝓpłs crederet eam eſſe cõſecratam

⁊ ſilłiter nõ excuſaret᷑ cõfeſſoꝛ qui faceret cõfiten⸗

ti abſolutionẽ iualidã nõ ſeruata debita foꝛma
ab ecclia oꝛdinata:licetipſe confitens hoc igno⸗

rans eſſet excuſatus.

Pars ſecũda huiꝰ ſermõis de veritate ſacra⸗
mẽti miſſe:in qua ꝓbat᷑ ꝙ vere coꝛpꝰ⁊ ſanguis
chꝛiſti in ſpecie panis ⁊ vini continet. WM
Icet mẽs nequeat humana plene ra
IHtlonis inueſtigatiõe trãſmutationeʒ
hoſtie cõpꝛehendere fidei tñ plenitu⸗
do cõplectit᷑. Uñ inqͥt Amb.xxiiij.q.j.

c.nõ turbat᷑.vñ canit ecclia in feſto coꝛpis chꝛi⸗

ſti. Verbũ caro panẽ verũ: vᷣbo carnẽ efficit:fit⸗

qᷓ; ſanguis xpᷣi meꝝ:⁊ ſi ſenſus deficit:ad firmã

dũ coꝛ ſincerũ ſola fides ſufficit. Et q;uis fides
catholica nõ indigeat nr̃is ꝓbatõibo:nihilomi⸗

nus ad beſtialitatẽ hoĩm infideliũ ſiue heretico

rum ↄfundenda ⁊ ↄuincendã.⁊ inſuꝑ ad hoim
deuotoꝛũ ↄſolationẽ incendo declarare aliqͥb
argumẽtis ꝓbabilib ſniam veriſſimã fidei xpᷣi
ane:quã ꝓbat Alexan.de ales in.iiij.ꝑte fũme i

tractatu de euchariſtia.?⁊ oẽs Theo.maxie ſan⸗
aus Bona. 2 btũs Tho. Scotꝰ? Richardus

⁊ alij in q̃rto ſniaꝝ.di.x.xj.⁊.xiij.⁊ ſanctꝰ Tho.

iij.ꝑte ſũme.q.lxxv.ar.ij.ſ. in ſacramẽto alta

ris vere eſt cõuerſa ſubſtãtia panis ⁊ vini in ve⸗
rum coꝛpus ⁊ ſanguinẽ dñi nr̃i ieſu xpᷣiꝑ ver⸗
ba oſecratiõis.Et pꝛimo ꝙ xpᷣs de quo dicitur
Matthei.xxvj. Mar.xiiij.?⁊ Luc.xxij.ꝙ hoc ſa⸗
crainentũ inſtituit:vere traſubſtãtiauerit paneʒ
vinũ in ſubſtantiã ſui coꝛꝑis ⁊ ſanguinis pꝛo

bat᷑ rone cauſalitatis.yundamentũ cuiꝰ ponit
auctoꝛ in lib.de cauſis di.Quicqͥd facere poteſt

cauſa ſecũda:nobilioꝛi ⁊ altioꝛi modo põt cau/⸗

ſa pꝛima:patrer hec regula. ã ſi camerariꝰ ali⸗

cuiꝰ dñi põt alicui vnã gram facere:a foꝛtioꝛi ip
ſe dñs facere poterit. Siliter ſi ſacerdos põt ali

quẽ abſoluere ab aliquo enoꝛmi pctõ:a foꝛtioꝛi
Alud facere potccrit popa.Quo pᷣſuppoſito: certũ

CXXIII

eſt ꝙ potentia limitata ipſius nature naturate
vns ſubſtantiã in aliã cõuertit. lam pᷣs.ij.de

aia dicit. Alimentũ ꝑ naturã cõuertit᷑ in ſubam

aliti: vrputa. Panis ↄuertit᷑ in ſubſtantiam car

nis:⁊ vinũ in ſubam ſanguinis.Siliter ꝑ vcu⸗

tem caloꝛis galline ſuba oui ↄuertit in ſubſtan

tiam carnis:ſeu in gallinã. Cidemꝰ etia ꝙ terra
que inter alias res ẽignobiliſſima:generat aun
⁊ argentũ:lapides pᷣcioſos:⁊ mulca alia nobiliſ
ſima:q nimo cũ fit inſipidiſſima multavalde ſa
pida ⁊ bona ad guſtũ ꝓducit.Quid plura. Cũ
ſit turpiſſima ꝓducit res valde pulchꝛas:vt ar⸗/
boꝛes:floꝛes:fructus:⁊ hmõi:que om̃ia opat᷑ ĩ
vᷣtute ſolis. Uñ.iũiij. Mecheoꝛoꝝ dicit Phũs.

ꝙ vtute ſolis humiditas terre cõuertit᷑ in arbo
res ⁊ in herbas:in vinũ:oleum:⁊ ballamum:et

hbmõi. Silliter dicit:ꝙ terra ſolis vᷣtute cõ uerti⸗/
tur in aurũ:⁊ argentũ:in ferrũ:⁊ lapides pꝛecio
ſos. Recitat quo q; JIſið.in lib. Echimo. ꝙ in
ſcotia eſt fons qui om̃e quod in eũ mittit᷑:ſtatiʒ
cõuertit in ſubſtantiã lapidis.Similiter in Hi⸗
bernia ẽ aliꝰ fons:in quo ſi palus ligneꝰ figũ:
ſtatim ꝑs que tangit aquã cõuertcit᷑ in lapidem:
reliqua vo ꝑs que figit᷑ in terra:cõuertit᷑ ſtatim
in ferru. Uidemꝰq̃ᷓ; ꝙ alchimiſte trãſmutãt na
turã eris:⁊ argenti viui in bonũ argentũ:⁊ ſic ð
alijg. Similiter legit in legenda ſancti Jo.euã⸗
geliſte: ꝙ ipᷣe opłs virgas ligneas cõuertit in au
rum optimũ.⁊ lapides colleccos in litoꝛe marꝭ
cõuercit i lapides pᷣcioſiſſimos.Si ; tranſſub/
ſtantiare pot vnam ſubam in aliam ipᷣa natura
naturata:a foꝛtioꝛi hoc poterit ipa natura natu
rans.ſ.deus qui natura fecit:cuiꝰptãs infinita
nullis limicibo coanguſtat᷑. Et in quo oẽs perte
ctiones altioꝛi mõ ſunt qᷓ; in creaturis:pᷣm Arj.
xj.Mecha.Et Dioniſiũ in lib.de diuinis noibꝰ
Et ideo nulli dubiũ qͥn chꝛiſtꝰ verꝰ deus ⁊ bõ
pocuerit panem ⁊ vinũ in ſubam ſui coꝛꝑis et
ſanguinis troſmutare. Modũ aũt huiꝰ tranſ⸗
mutatiõis ponic Johãnes damaſcenus appꝛo
bando pꝛedictam rationem di. Sicut panis et
vinum tranſeunt in nutrimentum in coꝛꝑe ho⸗
minis:⁊ non in aliud coꝛpus:ſed in iᷣm quod
pꝛius erat. Ita panis pꝛopoſitionis:id eſt: qui
in altari pꝛoponitur:⁊ vinum cum aqua tran/
ſeunt in coꝛpus chꝛiſti quod pꝛius erat.hec ille.
Excundo pꝛobatur ea⸗ 1
ſgem concluſio ratione maioꝛitatis. Fuü
daamentum cuius ponit iuriſconſultus-
in.l.nõ debet. ff. de re.iur.dicens.on debet cui
quod plus eſt licet quod minus eſt non lice⸗/
re.Quod etiam habetur in caplło.cui licet.eodẽ
titu.lib.vj. Ille igitur qui poteſt facere rem ma⸗
ioꝛis difficultatis:poterit facere id quod eſt faci
lius.Quo pꝛeſuppoſito tuncſic arguitur. Ma⸗
lus eſt opus de nihilo aliquid facere. qᷓ́; vnam
ſubſtantiam in aliam conuertere:vt inquit Hi
larius in libꝛo de Trinitate. Et ratio eſt ᷣm

Franciſcũ de mayro.in quodã ſᷣmone de ſacra/
mẽto euchariſtie.Et.ſ. Bona.in.iiij.di.x. Quia
maioꝛ ẽ diſtãtia iter ens ⁊ nõ ens:qᷓ; inter ens ⁊
ens. Imo iteriſtas duas oꝑatiões tãta ẽ diuer
ſitas: ꝙ licet phᷣi ↄceſſerint vnã ſubſtatiã poſſe

in aliã ↄuerti:vt aquã in aerẽ ⁊ econtra:ſicut ðꝛ
in li.de generatõe:tñ aliqͥd de nihilo poſſe fieri
penitꝰimpoſſibile dixerũt:etiã ꝑ totã ptãteʒ na⸗
tcure. Uñ dicit Kreſt. Ex nihilo nihil fit. pᷣmo de
celo ⁊ mundo:ac.iij.⁊.viij. Phiſi.vt legit᷑tcum

ipᷣe Areſt.legiſſet ulud qð ait Moyſes Beñ.j.ſ.

in pncipio creauit deꝰcelũ ⁊ t᷑rã:ſubriſit dicẽs.
Iſte Moyſes multa dicit ⁊ nihil ꝓbat.Sʒ hec
opinio phᷣoꝝ eſt heretica:ſi referat᷑ ad deum:qꝛ
deꝰ oia creauit ex nihilo Geñ.j.Creare em̃ eſt ex

nihilo aliqͥd facere:vt dicũt theo.in.ij.di.j. Cuʒ
̊deꝰ poſſit facere hoc qð eſt tãte difficultat.ſ.ðᷣ
nihilo aliqͥd creare.Nãa ipᷣe dixit ⁊ facta ſũt:mã
dauit ⁊ creata ſũt Ps.anpenuł.multo magis

poterit vnã ſubam i aliã traſmutare:qð ⁊ Phi

ↄceſſerũt poſſe fieri ꝑ naturãa. Uidemꝰ em̃ ꝙ de

us de limo t re fecit pᷣmũ hoĩem:⁊ de coſta Adã

ſubito fecic Euã:⁊ üũlã coſtã traſmutauic i mu⸗
lierẽ Geñ.ij. Itez Joh.vj. c. ðꝛ.ꝙ xpᷣus de qͥnqʒ

panibo ⁊ duobo piſcib ſatiauit qͥnq; milia ho⸗

minũ.De qͥb panibb duodeci cophini fragmẽæ

toꝝ ſuꝑauerũt:qð iõ fem̃ eſt:qꝛ panis materiã

augmẽtauit.Oð ſi h naturalłr fecit:pfecco non
eſt dubiũ:q ſpũałr ⁊ ſacramẽtałr pᷣt totã eccłiã

catholicã ð hoſtijs in ſubſtãtiã coꝛꝑis ſui ↄuer

ſis paſcere ⁊ nutrire.Et iõ inquit Aug.in ſentẽ⸗

tijs ſuis.Firmitertenẽdũ eſt ꝙ panis i coꝛpꝰ:⁊
vinũ in ſanguinẽ ↄuertit᷑ illa vbi vᷣtute:q̃ vbũ
caro factũ eſt ⁊ hitauit ĩ nob:q̃ dixit ⁊ oĩa facta
ſunt q̃ vxoꝛẽ Loch ĩ ſtatuã ſalis mutauit Geñ.
xix.Qua virgã Dopſi i colubꝝ vertit Exo.vij.

Qua oĩa flumia egypti ↄuertiti ſanguinẽ Exo.
vij.Qua aquã de petra duriſſima ꝓduxit Exo.

xvij.Qua poſtremo ad nuptias aquã ↄuertit ĩ
vinũ Joh.ij. Amb. q̊ʒ in.c.reuera .de cõſe.di.ij.
ait. Si tantũ valuit ſᷣmo Melie:vt ignẽ de celo
deponeret nõ valebit xpᷣi ̃ᷣmo vt ſpẽs mutet ele
mæẽtoꝝ.De totiꝰmũdi oꝑibo legit᷑ ꝙ ipſe dixit ⁊
facta ſũt. Sermo igit᷑ qͥ potuit ex nihilo facere
qð ñ erat:nõ pᷣt ea q fſũt mutarei id qð nõ erat.
Nõ em̃ minꝰeſt dare nouas:qᷓ; mutare reb na
turas.Et iõ qð erat panis añ ↄſecratiõeʒ:iã coꝛ

pus xpᷣi fem ẽ poſt ↄſecratiõeʒ:qꝛ ſᷣmo dei mu⸗

tat creaturã.hec ille.Poſſe aũt dei filiũ mutare
vᷣbo virtuꝶ ſue vnã creaturã ĩ aliã etiã ipᷣe dia⸗
bolꝰofeſſus eſt:cũ Mat.iiij.ei dixit. Si filius
dei es dic vt lapides iſti panes fiãt:qᷓſi diceret.
Hoc tibi eſt facile tua ĩfinita vᷣtute.Eſt aũt dif
ficiliꝰↄuertere lapidẽ in ſubaʒ paniſ:qᷓ; panẽ in
ſnbᷣam carnis:⁊ vinũ in ſubaʒ ſanguis.Cum bᷣ
fieri poſſit ⁊ quotidie fiat virtute caloꝛis natu/
rfalis in ſtomacho ⁊ epate.
c Onfirmat᷑ etiã eadẽ ↄduſio tercia rõne

alcaris. —
UVarto hec eadẽ cõcluſio ꝓbat᷑ rõne que
q dicit᷑ naturalitatis. Fundamentũ cuiꝰ
ponit Arj.j.Mecha.di. Unũqðq; enti ⸗

„OD

que dici᷑ ſuꝑabilitatis. Fundamentũ cuius pe.
nit Hilariꝰ in ub.detri.di.Deus plura põt fa⸗

cere qᷓ; noſter intellectꝰ intelligere:⁊ hocideo qͥa
deꝰ virtutis ẽ infinite:intellecꝰ aũt humanꝰ eſt
virtutis finite.Quo cõceſſo certũ ẽ ꝙ põthuma
nus intellectꝰ vt inquit Boetiꝰ in lib.de trinit᷑.
imaginari accides ſine ſubiecto:multaq; põt in
tellectus ſequeſtrare que non põt ſenſus.Ergo

multo foꝛtiꝰ põt deus hoc facere in ſacro eucha
riſtie.ſ.vt ibi ſint accidẽtia ſine ſubiecto.Nec mi/

rum hoc debet apparere:quia cũ effectus magis
dependeat a pᷣma cauſa qᷓ; a ſcðᷣa.Om̃is em̃ pꝛi
ma cauſa plus influit in effectũ qᷓ; ſcðᷣa:vt dicit
in libꝛo de cauſis.põt deus qui ẽ pꝛima cã cau⸗
ſarũ tam ſubſtãtie qᷓ; accidẽtis:ꝑ ſuã infinitam
virtutẽ conſeruare accidẽs in eſſe ſubtracta ſub

ſtantia ꝑ quã ipᷣm accidẽs cõſeruat᷑ in eſſe ſicut

ꝑ cauſam ſecũdã.ꝙ aũt deꝰ poſſit ſeꝑare accidẽſ
a ſuo ſubiecto ⁊ ecõtra patuit in paſſione chꝛiſti
qñ deus fecit ſolem eſſe ſine illuminatiõe que ẽ
eius ꝓpꝛia paſſio.Et hocexemplũ ponit Richar

dus noſter in.iiij.di.j.Et ſiłiter videmꝰ ꝙ deus
põt ꝓducere effectus naturaliũ cauſarũ ſinena
turalibo cauſis.ſicuti fecit dũ in pncipio mundi
fructꝰ ex terra ſine naturalibo ſeminibo naſci fe/

cit. Geñ.j.Item dũ coꝛpus humanũ ſine virili
ſemine invtero virginis foꝛmauit.Si ꝗ̊ᷓ chꝛiſtꝰ
potuit naſci ex virgine ſupꝛa om̃em nature oꝛ⸗
dinem et potẽtiã Eſa.vij.Ecce virgo concipiet ⁊
pariet filiũ.ergo etiã miraculoſe põt in b ſacra⸗

mento cõtineri. Ideo inqͥt Amb.in lib.de ſaccis

Quid bic quer nature oꝛdinẽ in xpᷣi coꝛꝑe:cuʒ

pᷣter natura ſit ipᷣe dñs natus ex virgine.Eti eo/

dem libꝛo etiam dicit. Que fuerunt in vtero
virginis hec eadem inueniuntur in ſacramento

um naturaliter oꝑat᷑ ̃ᷣm ꝓpꝛietatem ſue nature
⁊.ilij.Ethi.iterũ dicit. Qualis quiſq; ẽ talia dict
⁊ oꝑat᷑.Quo pᷣſuppoſito certũ eſt ꝙ chꝛiſtꝰ dei fi

lius naturaliter ⁊ eſſentialiter eſt vᷣitas.ſi con
ſuetudinem.⁊.c.qui ↄtempta.viij.di. Un Johᷣ.

xiiij.ipſe dicit. Ego ſum via: veritas et vita.
Sʒ clarũ eſt ꝙ Joh.vj. de ſacfo loquens dicit.
Caro mea vere eſt cebus:⁊ ſanguis meus ve eſt

potus.⁊ Mat.xxvj.⁊ Mar.xiiij.inquit.Accpi

te ⁊ comedite hoc ẽ coꝛpus meũ.Cum ergo chꝛi⸗
ſtus ſit infallibilis vᷣitas:⁊ magiſter veritatis.
Dicatcq; Socrates in ſentẽtijs ſuis: auctoꝛi⸗
tas magiſtri etiam ſine alia ratiõe eſt digna fide
⁊ veneratione:⁊ ei eſt fides adhibenda.Ergo ne
ceſſario et indubitanter concdluditur ꝙ in ſaca
mento altaris vere continetur coꝛpus eius:alit
ſequeretur ꝙ dirxiſſet falſum.quod eſt omino i⸗
poſſibile. Ideo non immerito arguendi ſunt in

cqreduli de hoc ſacramẽto:qᷣnimo cõburẽdiſune

H

retan
zonen ſ
centd ii
toleslage
deireueren
omk ſpea
nis tlongu
Ban inſn
cesſacun
gurhoͤfi⸗
1ficesaidn
fut vwnici
eut
ohoſnieli⸗
lopdedi
onodenna
fncedſe
Gogdodo
Gere
rurpps
Gano⸗
idulita
ſape
uno /ſi

Naon
Afpiikapa⸗
whais Mo
cubrüre
Mnmoue
ſos de'r
pſui:rſan
ſcnidy.ſaeg
umarime
lidi t
nindſie ba⸗
ſpellaſbap
ſngune e
Cotnegg
nüſtmunoe
Anckermae
NNN
Apfrone
Cenuns
ainet
Pteiicn
Viniſabe
licetſpe
habekin.
ſerit ꝛin
Glcone
Aln. Coia
nls epin
ngust
Necaro q;
cer eſ

fich cen
gulepemin
nsepſuä ifnn
nckeſobemag
lauakintſt
Pofltſehareagl
Minpaſſiontce
N Auminnieg
Wnglüonehe
lrcrvidaon
Nrlüniriie
tdünnzncno
iſcnindn
s bomani ſan

mocenn
cbloſepörn
Zmöendö)
aineinhiar
msaN
Quefuanmi
mumuinn

u Digftn
SSCGAN
ictam
ð
inC
s ,
in awod,
nsa⸗

,niinent De

ugtka
sſoisg
lbibenc,
vdrure/
van

Foliũ

heretici qui dicunt coꝛpus chꝛiſti non continen
in hoſtia ſᷣm veritatem.ſed ſolum ſᷣm imagina
tionem.ſpecieʒ ⁊ figuram. Contra quos Inno

centiꝰ.iij.in.c.cum marche.de cele miſſ.inqͥt.

tales laqueum erroꝛis incurrunt.⁊ ſacramenta

dei reuerenter non accipiunt. Et ibidem dicit.
cCernit᷑ ſpecies panis ⁊ vini:ſʒ credit᷑ vitas car
nis ⁊ ſanguinis xpᷣi.Et iõ cõtra tales exclamat
Berñ.in ſentẽtijs ſuis di.O qᷓ; grauis eſt nũc
fides ſacramẽti:⁊ cõditio Jeſu xpᷣi ĩ fidelibꝰ:lo
q̃tur hõ vᷣitatẽ ⁊ credit᷑ ei:loqᷣtur ebꝛiꝰfalſitatẽ:
⁊ fides ei dat᷑:loqᷣt᷑ xpᷣs vitatẽ:⁊ fides ei nõ pꝛe
ſrat᷑:vnicuiq; in ſua arte ⁊ facultate credit᷑iſoli
xpᷣo nõ credi i ſua vᷣitate.loqtur Pꝛiſcianꝰde
cõpoſitiõe lr̃aꝝ ⁊ ſillabaꝝ ⁊ credit᷑ ei.loqt᷑ Ga⸗
lienꝰde diſcretiõevrinaꝝ ⁊ credit᷑ ei.loqᷣt Ptho
lomeꝰde magnitudine:curſu ⁊ influentia ſyde/
rũ ⁊ credit᷑ ei.Loqᷣtur Areſt.ð fallatijs ⁊ foꝛma
ſillogiſmoꝝ ⁊ credit᷑ ei.loqᷣt Lulliꝰð oꝛnatu co
loꝝ rhetoꝛicoꝝ ⁊ facũdia oꝛonis ⁊ credit᷑ ei.lo⸗
qtur xpᷣs de ſalute aiarũ ⁊ nõ credit᷑ ei.O aia in
grata:o viſcera dura:quouſq; ꝑ ifidelitatẽ ⁊ in
credulitatẽ deſpicitis xpᷣm vr̃m.hec ille. Ex qͥ b

oibo apꝑet ꝙ vere xpᷣs pᷣt trãſmutare ſubſtãtiaʒx

panis iſbᷣaʒ coꝛꝑis ſui:ſic̃ ⁊ fecit ĩ cena ſua. Q&
Alnc etiã auccoꝛitatẽ trãſmutãdi vnã rẽ
h in aliã pᷣt deꝰalijs cõcedere:ſicut ↄceſſit
MMopſi Exodi.iij. auctoꝛitatẽ conuertẽ

di vᷣgã ĩ ſerpẽtẽ.⁊ ſerpẽtẽ in vᷣgã.vñ ðꝛ Exo.vij.

qꝙ ꝓijciẽs Mopſes virgã ĩ terrã:ſubito ↄuerſa ẽ

in colubꝛũ:⁊ iteꝝ cũ appᷣhendiſſet caudã colu⸗

bꝛi:ſtatim ↄuerſa eſt i virgã.Cũ igit᷑ dñs nr̃ Je/
ſus xpᷣs deꝰ⁊ hõ:ↄceſſerit auctoꝛitatẽ cõſecrãdi

coꝛpꝰſuũ:⁊ ſanguinẽ diſcpulis ſuis:⁊ eoꝝ ſuc
ceſſoꝛibo.ſ.ſacerdotibo:vt ꝓbant cheolo.in.iiij.

ſen.maxime Ric.ibidẽ di.xxiiij.ſeqͥt᷑ necario cõ⸗

cludẽdũ ꝙ q̃tiẽſcũq; ſacerdos ſuꝑ materia de⸗

bita diẽ vᷣba ↄſecratiõis cũ itẽtiõe ↄſecrãdi:viſ⸗
ſime illa ſbᷣa panis ⁊ vini ↄuertit᷑ in verũ coꝛpꝰ

⁊ ſanguinẽ Jeſu xpᷣi:qꝛ ſacerdos bᷣ nõ facit au⸗
ctoꝛitate ꝓpꝛia:nec in ꝑſona ꝓpꝛia:ſʒ xpᷣi.⁊ talis
trãſmutatio efficit᷑ vᷣtute diuina vt dicit Inno.

iij.in.c.firmiter.S.vna vᷣo.de ſũma trini.⁊ fi.ca.
⁊ Ambꝛo.iin.c.reuera.de cõſe.di.ij.? Euſebiꝰin
q̊daʒ ſᷣmone di. Inuiſibilis ſacerdos viſibiles
creaturas vᷣbo ſuo ſecreta ptãte cõmutat. Et iõ
inqͥt Hugo de ſctõ victoꝛe in.ij.de ſacramẽtis:
ꝑte.viij.cix. Per vᷣba ſctificatiois vera panis
vini ſuba in verũ coꝛpꝰ⁊ ſanguinẽ xpᷣi cõuertit᷑

licet ſpecies panis ⁊ vini videat᷑. Et eadem ſnia

habet᷑ in.c.qꝛ coꝛpꝰ.⁊ in.c.nos aũt.Et in.c.acceſ
ſerũt.⁊ in.c.panis eſt.⁊ in.c.ſicut.⁊ in.c.ante bñn
dictionẽ.⁊ in.c.reuera.⁊ in.c.qͥd ſit.de cõſe.di.ij.
⁊ in.c.oia.eadẽ di.Ambꝛo.inqͥt.Licet figura pa
nis ⁊ vini videat᷑:tñ nihil aliud ibi eſt q; caro ?

ſanguis xpᷣi.Et vt mirabiliꝰloquar:ñ alia pla/

ne caro qᷓ; que nata eſt de maria:⁊ paſſa eſt in
cruce:⁊ reſurrexit de ſepulchꝛo.hec ille.Et hanc

CNXII

eandẽ cõcluſionẽ ꝓbat efficacit᷑ Ric.in ſuo qdi
bet.⁊ etia in.iiij.ſen.di.x.ar.j.q.j.in coꝛpe qõönis.
Et etiã Inno.iij.i li.de officio miſſe. Pꝛoban
etiã pᷣdicca multis exemplis.Pꝛimo de Beren

gario diacono qui Rome coꝛã centũ tredecem

epᷣiſ:⁊ coꝛã Nicolao papa renũciauit erroꝛi ſuo
quẽ habebat de ſacr̃o:nõ credẽs ibi realiter eſſe
coꝛpus chꝛiſti. Uñ vt habet᷑ de conſe.di.ij.in.ca.
ego Berẽgariꝰ:dixit. Ego Berẽgarius ꝓfiteoꝛ
panẽ ⁊ vinũ quod in altari ponit᷑:poſt còſecrati
onem nõ ſolum ſacramẽtũ:ſʒ eciã verũ coꝛpus?
ſanguinẽ eſſe dni nr̃i ieſu chꝛiſti l
ciuitate quoq; rome cũ quidã pᷣſbyt
i celebꝛãs dubitaret vtrũ in hoſtia conſe
cæxata eſſet ſanguis chꝛiſti:?⁊ opinaret᷑ coꝛ
pus eſſe ſine ſanguine:ſtatim hoſtia euolauit ?
cecidit ſuper quẽdã lapidẽ marmoꝛeũ:⁊ ibi im⸗/
pꝛeſſit imaginem hoſtie tota ſanguinolentã:⁊ i
la rubedo nunq; potuit ablui ab illo lapide: et

remanet vſq; in hodiernũ diem:⁊ ego illum la⸗

pidem vidi ⁊ tetigi.Licet em̃ ex vtute ſacramen

ti ſub ſpecie panis ſit tm̃ coꝛpꝰ chꝛiſti:⁊ tm̃ ſan⸗

guis ſùb ſpedie vini:tñ ꝓpter naturalem cõcomi
tantiã ſub vtraq; ſpecie eſt totꝰ chꝛiſtꝰ.ſ.vᷣm coꝛ⸗
pus ꝑfectum ⁊ aiam ac diuinitatẽ:quia hec tria
ſeꝑata nõ ſunt vt determinar Alexan.de ales in
iiij.ꝑte ſũme ĩ tractatu de Euchariſtia.? Richar
dus noſter in.iiij.di.xj.⁊ ibidem ſanctꝰ: Bona.
arci.j.q.ij.? Tho.in.lij.parte ſũme.q.lxxv.et fa⸗
cit ad pᷣdicca.c.firmiter.S.vna vero.de ſũma tri.
7 fi.ca.⁊.c.in quadã.de cele.miſ.De hocetiam ca
nit eccleſia in officio coꝛꝑis chꝛiſti.Caro cibus:
ſanguis potus:manet tñ chꝛiſtꝰtotus ſub vtra
q; ſpecie.Similiter legit᷑ de beato Greg.q; cuz
vellet ſemel cõmunicare quãdã viduã que facie
bat ſibi hoſtias quibo ipſe celebꝛabat ipſa foꝛti
ter riſit. Qui ſtatim manũ retraxit ⁊ poſuit ho⸗
ſtiam cõſecratam ſuꝑ altari:⁊ cũ quereret quare

riſiſſet. Illa reſpõdit. Rideo quia hoſtiã quam

ego manibo meis feci:mihi datis ꝓ vero coꝛpo
re chꝛiſti. Tunc beatus Gregꝰ.oꝛauit di.O do
mine ieſu chꝛiſte rogo vt oſtédas veritatem tui
ſacramẽti huic vidue.Et ſtatim illa hoſtia mira

culoſe apparuit tota caro. Quo viſo vidua illa

lachꝛymata eſt. ⁊ ab om̃i incredulitate ſanata ẽ.

Aunc beatꝰ Gregꝰ.oꝛauit:vt hoſtia conuerte⸗

retur vt pꝛimo erat:quod ⁊ factũ eſt:⁊ tunc de⸗
dit vidue hoſtiam cõſecratam deuote ſuſcipbien
dã. Legitur etiã ꝙ ſacerdos quidaʒ veniens
Bolſenã oppidum nõ longe diſtans ab vꝛbeve

teri in qua Urbanus papa.iiij.cum curia reli⸗

debat.dum celebꝛaret miſſam:⁊ eſſet aliq;tulũ
dubius in fide huiꝰ ſacramenti:inter vᷣba con⸗
ſecrationis vidit oculis coꝛpalibbhoſtiam in foꝛ
ma pietatis:et ſanguinem ſupereffluere in cali/

ce. Cum autem cooperiret cum coꝛpoꝛali: ap⸗
paruit foꝛma piecatis in ſingulis partibus ipſi
us coꝛꝑalis.Cuũq; nec ſic occłtare valeret coacaꝰ7

4

Bermo

eſt polo aſſiſtenti miraculũ patefacere. Quod vt

łls comperit:ſubito põtifici romano miracu⸗

lum h̊ intimauit.Quo adueniente ⁊ ſtupẽte cu
ria ſua de tanto ꝓdigio: ſtatuit pᷣdictꝰ pontifex
feſtũ coꝛꝑis xpᷣi ꝑ vniuerſam rpᷣianitatẽ ſinguliſ
annis debere celebꝛari. Impoſuitq; ſctõ Tho/

me de aqͥno vt officiũ de coꝛꝑe xpᷣi cõficeret ᷣm

vſum romane curie.Qð ⁊ fecit. Uñ poſt cõpoſi

tionẽ pᷣdicti officij oꝛãte ipᷣo genib flexis coꝛam

crucifixo:dñs ieſus ei apparẽs dixit.Bñ ſeripſi
ſti de me TChoma.
Liud quoq; exemplũ habet᷑ de btã Cla⸗
a ra que cũ oꝛaret coꝛam ſacr̃o altaris: vt

defenderet moniales ab inimicis ⁊ ciui⸗
tatem aſſiſij:ſtatim apparuit ibi infantulus qͥ/

dam in tabnaculo di.Ne timeas qm̃ viccoꝛiam

habebis. Poꝛtãs igit᷑ btã Clara tabernaculum

eum coꝛpꝑe chꝛiſti:ſtatim oẽs inimici ꝑterriti ꝓ⸗
pter pᷣſentia chꝛiſti de murꝭ coꝛruerũt:quoꝛũ ali
qui ceciderunt moꝛtui.alij vᷣo effugerunt.Et ſic

ciuitas aſſiſij de inimicis infidelibo vicoꝛiã re⸗
poꝛtauit.Legit᷑ quoq; in cronicis oꝛdinis no⸗
ſtri ꝙ dü btũs Jacob de Maſſa laicꝰ ſeruiret
ad miſſam vidit in hoſtia ↄſecrata ieſumxpᷣmi
foꝛma pulcherrimi pueri. Mulci quoq; alij in
ſimili ſpecie:aut carnis ⁊ ſanguinis vider̃t xpᷣm
vt inqͥt Tho.in.iiij.di.x.⁊ in.iij.ꝑte ſũme.q.xxxvj
vt etia habet᷑ in ſũma ↄfeſ.lib.iij.ti.xxxiiij.q.lxxxx
vij. Alið exemplũ recitat Ceſariꝰ videliq; ꝙ que

dam mulier maletica ad faciendũ maleficiũ ac⸗

cepit coꝛpꝰ xpᷣi cũ alijs:⁊ poſtea ab oꝛe exxrabẽs
in burſã poſuit.Cũq; veniſſet domũ:filiꝰipſius

valde puerulꝰ:ſtatim cepit burſam mr̃is ample

cci ⁊ oſculari cũ tripudio vehemẽti.Qð cũ vidiſ
ſet illa malefica interrogauit q̃ eſſet cauſa tanti

gaudij. Rñdit puer. Mater mea burſamvr̃am
aperui in qua pulchꝛũ puerulũ vidi arridentezs

mihi:⁊ iðo ipᷣm amplexatꝰſuʒ.Stupefacta mu
lier ad tam grãde miraculũ:ilico penituit:⁊ cõ⸗
feſſa de pctõ ſuo penitentiã durã ſfecit. Z
Elregit᷑ quoq; ꝙ in ciuitate Pariſiꝰ q̃daʒ
IHiudei hñtes quãdã chꝛiſtianã nutriceʒ
pnueroꝛũ in domo ſua:multis muneribꝰ
⁊ pecunijs tandẽ impetrauerũt ab ea vt eis de⸗
ferret coꝛpꝰ xpᷣi quod erat acceptura in paſcate.
Qua ꝓpter illa ſtatim vt habuit in oꝛe hoſtiã cõ

ſecratam:extraxit ab oꝛe ⁊ poꝛtauit iudeis. Illi

vo ſtatim ↄuocauerũt alios iudeos ꝑ totã Frã
ciam exiſtetes:⁊ ſinagogã faciẽtes:ſurrexit eoꝛũ
pontifex di. Habemꝰ hic illũ traditoꝛẽ inimicũ
noſtrũ ieſum xpᷣm:de quo volo ꝙ nos vindice⸗

mus.Statim g̊ poſuit hoſtiã ↄſecratã ſuꝑ men

ſam:⁊ ſinguli accipiẽtes cultellũ:cũ furoꝛe cona
bant᷑ traſfodere illã:ipᷣa vo volabat ſuꝑ menſã
⁊ nõ ꝑmittebat ſe ab aliquo tangi.Landẽ ꝑmi⸗
ſit ſe ab vno vulnerari:⁊ ſubito maxima ſangui

nis copia emanauit:⁊ diſcurrebat ꝑ camera in

ceſſanter.Qua ꝓpcer timẽtes iudei ne b innote⸗

ſceret xpᷣianis:fecerũt foueã in limine domꝰ ſuæꝰ
⁊ ibi ſub terra poſuerũt coꝛpꝰ xpᷣi:vt oẽs chꝛiſti ??
ani illuc traſeuntes illud ſuꝓpeditarent.Cũ igi?
quadꝗã die inde trãſiret rex Francie:equus eiis
genufexit in eo loco:⁊ q;uis vᷣberaret᷑ calcartd
⁊ virgis:nunq; voluit ſurgere:ſʒ indinabat co,.
put in ſignũ reuerẽtie.Qua ꝓpter rex Fracie iter/
rogans qui ſtarẽt in illa domo:⁊ cognoſcẽs eol
eẽ iudeos.fecit illos appꝛehẽdi:⁊ toꝛmẽtꝭ eos aß
ficiens intellexit totã rei vᷣitatẽ. Uñ fecit illos oc
cidi:⁊ pᷣcepit ne in regno ſuo iudei ampliꝰ yma
nerent.ↄuocãſq; totũ derũ cuʒ epᷣo fecit extrahi
ↄſecratã hoſtiã a tra:q̃ eratadhuc ſanguinema
defacta:⁊ cũ maxia ſolẽnitate illã ad locũ debi/

tũ depoꝛtauerũt.Aliud exẽplũ habet᷑ in croniꝗ

oꝛdis nr̃i.ſ.ꝙ dũ ſccũs Antoniꝰ de padua Ari/
mini pᷣdicaret:ibi qͥdã herecicꝰ aderat qͥ male ſen

tiebat de coꝛꝑe xpᷣi:atq; in ↄtẽptũ coꝛꝑis xpᷣibo
ſtias nõ ↄſecratas ſepiꝰ aſino ſuo pᷣbebat in e⸗
bum.Cũ vo h̊ inotuiſſet Antonio fidei defenſo

ri acerrimo:illũ ad ſe vocatũ dure redarguit:ve
ritatẽq; ſacri ei fidelit᷑ ꝑſuaſit.Aũ vᷣo ille ꝑtinax
in ſuo ſenſu maneret: aſſereretq; aſinũ ſuũꝑ ſe⸗

pe tali cibo foꝛe depaſtũ: ↄuenit cũ eo Antoniꝰ

vt de hᷣ expientia fieret:⁊ ꝑ dies tres aſinꝰ ſine a
bo trãſiret.Et die tertia Antoniꝰ in foꝛo celebꝛa

ta miſſa:⁊ reſeruato ſacr̃o:illud intra hoſtias ñ

ↄſecratas reponeret:atq; illo modo aſinꝰ fame⸗
licus iuitaret᷑ ad pabulũ.Qð cũ facũ fuiſſet co⸗
ram mltitudine maxima: aial ilud appꝛopin/
quãs ſpoꝛte in q̃ erat coꝛpꝰxpᷣi intra hoſtias nõ
2ↄſecratas reuerẽter recõditũ ex miraculo dei co⸗

gnouit dñm ſuũ:⁊ caput ⁊ pedes inclinãs hũili
ter adoꝛauit:neq; cura ei fuit de cibo qͥ indige⸗
bat. Cũq; vᷣ beribo ab illo heretico angeret᷑: tra⸗
heretq; ad paſtũ:ſemꝑ faciebat vt pꝛiꝰ:ob qð il/⸗

le hereticꝰ ⁊ alij qᷓ; plurimi oĩ erroꝛe depoſito ad
verã fidẽ redierũt.Antoniꝰ aũt deo gras referẽs
ſacr̃m honoꝛifice i loco ðbito poſuit ⁊ ↄᷣuauit.
Ed h̊ rñdẽdũ ẽ qͥᷣbuſda qſtiõtbbbd ¶
ſhereticoꝝ ad ↄfirmationẽ pᷣdicoꝝ.Pꝛi

ma aũt q̃ſtio ẽ. Quõ põt eẽ ꝙ vnũ ⁊ ideʒ
coꝛpꝰ xpᷣi ſit in celo ⁊ in tra in eodẽ tꝑe.imo ĩ di/
uerſis ſo⸗ ⁊ ꝑtibo mũdi:in qͥb q̃tidie ⁊ cadẽ ho
ra ↄſecrat᷑ ⁊ ↄᷣuat᷑ in ꝑrochijs ſic em ſeqret᷑ ſᷣm
eos ꝙ rpᷣs hr̃et plꝰ qᷓ; mille coꝛpa ſi in q̃libet hbo
ſtia ↄſecrata eẽt veꝝ coꝛpꝰxpᷣi. Imo płꝰ qᷓ; centũ

mille. ui ego rñdeo ꝙ etia ſᷣm naturã nõ ẽim⸗
po ſſibile eãdẽ rẽ ſimul in eodẽtꝑe eẽ in diuerſis
lod. Nã eadẽvox nũero ſimul⁊ ſemelẽ in aurib
diuerſo ? hoim: mltofoꝛtiꝰ vbũ etnũ dei pꝛis

filiꝰ cũ ſit potẽtie ifinite cui nihil ẽ ipoſſibile:⁊ ꝑ
qð om̃ia facta ſũt:põt eẽ ſimul ⁊ ſemel in oodem

tpe in celo ⁊ in terra ⁊ in q̊ͥlibet ſacro altan. Itez
aia ẽ tota in q̃libet ꝑte coꝛꝑis ſᷣm Augꝭ.vj.de tri
ni.⁊ in lib.de ſpũ ⁊ aia.⁊ tñ nõ ẽ niſi vna. tẽ ea⸗
dem ſiłitudo eſt in ſpeculo ⁊ in facie hois. Siẽ
aũt eadẽ ſilitudo bʒ aliũ modũ eendi in bomie

hnyo deu pe

ſfocclos
ſſaconm
ſnccoa
incclo iu
Glrnnt
indiidn
neetnßi⸗
nulrolie
fupoſt
ſndluoit
Clortenn
glo wole
motnnett
neris loa
ſnideli
glco G
ogvatt

(te N

ſicegon
Ketoad
Cather
Porure
dekereb
neoffa
Moſn
ſlhud
m Pite
deſoleuea
nidifenck
6s noſtrion
nocaguäͤk
ſomancire
Winwicſe
farcrado
ſolus ſtie
inagepea

diildai mn
mlosd
ooabꝛot
len ſein
hnalbroe
fita rſen
uiſbais⸗
hiient
CrhiT
orppefli
cucharicie
p
de
Aultie
emaßscs
herſis do
rdeman
mirmare⸗
ſcſt dilan

Reiinkee.
N 5„ , 6
no⸗ l
e
öfdermit
6 .
Rreeg.
am „

den
NO. Aee
* een

. MN
nee at.
ine

maz po

onb depein

méadeen

ihrücoen
no ſvodan
n dunſn
ſnancqg ini,
Znronbinſne
1: ial lot
Mrhtinne

e gedeg en
1 . c K

eede
a mu decN
WLNN .

1
9
WäLEM 4

4

berwat .
õäü

4 S .
— ℳ %
R llo .

. .
2 4 4
uinijdor
Smrip ni t
4* .
ne id
iinntngti⸗
achlincfn
.„
Winumnn .
. „ℳ₰ Nie
vdigelen dhn
S
„,
fpücniſe,
G „ (E e/
IMer ,
balCMα
2 AN
not ./
rint
. 4
α

2

Foliũ

in ſpeclo: ita xpᷣs ałr in celo.ſ.mõ glłioſo ⁊ aliter
in ſacramento:in q̊ a no bis nõ videt᷑ in glia ſiẽ

in celo a ſocetate btõ. Lux qͥʒ ſolis cũ vnica ſit:
in celo ſuo relucet ⁊ in pluribo locis iferioꝛibo

Silr natura ſpeciei vna exiſtẽs eſt in oibsꝛ ſuis
indiuiduis. Nueri q̊ʒ.xj. legit᷑ ꝙꝙ de; accepit de
ſpũ Moypſi:⁊ dedit ſeptuaginta duobo viris

nec tñ pᷣuauit Mopſen ſpũ:nec ſpũm eiꝰdimi⸗

nult:cũ idiuiſibilis ſit ois ſpũs rõnalis. Pꝛete

rea poſito ꝙ ipoſſibile eẽt ꝑ naturã idẽ coꝛpꝰeẽ
in diuerſis locis in eodẽ inſtãti tꝑis.Dico ꝙ cõ

ditoꝛ rerũ qꝗͥ dedit naturã ⁊ mẽſurã rebo ac fecit
quõ voluit:potuit ⁊ põt hanc naturã ⁊ mẽſurã

mutare ⁊ facere idẽ coꝛpꝰetiã nõ głificatũ in di

uerſis locis exiſtere in eodẽ tẽge:vt ait Hugo.
in.ij.de ſacra.ꝑte.viij.c·xj.vñ Heliſeꝰfuit pᷣſens
quãdo BGieʒi accepit mũera a Naamã ſiro.iiij.

Reg.v.⁊ tñ erat in domo ſua:? Naamã abſẽs
eo tꝑe. Itẽ btũs Frõtoniꝰepᷣs fuit pᷣſens coꝛꝑa
lit᷑ exequijs ſctẽ Marche:⁊ tñ eiꝰcoꝛpꝰerat ĩi ſe

de ſua in qua doꝛmiebat dũ cãtaret᷑ miſſa i ſua

cathedrali eccłia.ꝙ aũt coꝛpalrinterfuerit ſe/
pulture ipᷣiꝰſccẽ:patz qꝛ ibi reliqͥt cirothecas q̃s

deferebat i manibo q́s cõmẽdauerat ſacriſte do
nec officiũ ſepulture ipleſſet. Et ſilr ſccũs Am⸗

bꝛoſiꝰ interfuit ſepulture ſcti Martini:qᷣ cñ in

ſede ſua doꝛmiebat eodẽ mõ in eccłia Medio⸗
lani. Põt etiã ad pᷣdicta cõfirmãda dani exẽplũ
de ſole qui cũ ſit vnꝰ⁊ lux eiꝰvna tñ in diuerſis
mũ di feneſtris eſt eiꝰſplẽdoꝛ. Uñ legit᷑ in croni

cis noſtri oꝛdinis:q in Ilemania erat demo⸗
niaca quã tñ demõ pacifice eccłiaʒ igredi ⁊ miſ
ſam audire ꝑmittebat.Cũ aũt vna die ſacramẽ
tũ in miſſa leuaret᷑:oẽſq; ⁊ etiã ipᷣe demon reue⸗
rẽter adoꝛarẽt:affuit iudeꝰqͥdã tũc in eccłia qui
ſolus ſtãs rectꝰgenuflectere noluit. Quẽ demõ
in facie ꝑcutiens dixit ei:heu miſer:q̃re nõ ado⸗
ras deũ verũ in ſacramẽto.Et ille. O ſunt milti
dñi dei vfi. Nã in omni altari eſt vnꝰ:cũ tñ ſit
vnꝰ ſolus deus Deut.vj. Demon aũt cito arre⸗
pto cribꝛo poſuit illud ante ſperaʒ ſolis ⁊ dixit
iudeo. Nõne tot apparẽt radij quot foꝛamina

in cribꝛo.⁊ tñ vnꝰtm̃ eſt ſol ⁊ non plura in ſub/
ſtãtia. Et ſimilr in ſacramẽto altaris vnꝰdeus
idiuiſibilis eſt vbiq;:⁊ in diuerſis lodis ſe fide⸗

lib cõicat.Quo exẽplo iudeus conuictꝰabijt ⁊
credidit. Tenenduʒ eſt ̊ firmiter ꝙ vnũ tm̃ eſt
coꝛpꝰxpᷣ i licet eodẽ tꝑe in diuerſis locis cõſecret
euchariſtia.de oſe. di.ij. c.ĩ xpᷣo ſemel. X
Ecũda qſtio hereticoꝝ eſt.Quõ coꝛpus
9 xrpᷣi tã magnũ poſſit ↄtineri ⁊ ſtare ſub⸗
hoſtia tã pua:⁊ ſub q̃libet eiꝰfragmẽto
Aui rñdeo ꝙ deꝰ ſua infinita potẽtia põt facere
qꝙimaiꝰcõtineat᷑ ſub minoꝛi.Et de bᷣ dant᷑ a di⸗
uerſis doctoꝛib varia exẽpla:⁊ qͥdã exemplitfi⸗
cãt de mari.De quo ðꝛ Eccłli.j.Oia flumina in

trat mare:⁊ mare nõ redundat:⁊ tñ locxmaris
nõ eſt dilatat?a pᷣncipio ſue creatiõis vſq; nũc.

perare maioꝛẽ

vt ðꝛ in.ij.de aia. Similr coꝛp

⁊ pluſq; ſex milib annoꝝ oĩa flumia ĩtrauerũt

ipm mare:nectñ redundat creſcẽte aqua ipᷣiꝰ.ex

diuerſis pluuijs q̃ ſepiꝰcauſant᷑ ex ifluẽtia ſyde
rnũ ⁊ planetaꝝ:⁊ alijs ex cauſis. Uñ ex hoc ↄdu
dũt maius ↄtineni in minoꝛi deo ſic diſponẽte.
Alij vero dant exẽplũ de colligẽtibꝛ mãna in de

ſerto ad menſurã gomoꝛ certi vaſis.De qͥᷣbo öꝛ

Exodi.xvj. Collegerũt aliꝰplus ⁊ aliꝰminꝰ:nec

q plus collegerat habuit ampliꝰ: necqͥ minus
parauerat repꝑit minꝰ.Ex quo ↄdudũt ꝙ deꝰ

p̃ht facere ꝙ vas minꝰtãtũ cõtineat qᷓntũ maius

Alij aũt dant exẽpluʒ de vaſe pleno cinerib:ꝙ
tatũ capit ð aqua cũ cinerib:q̃ntũ ſine cinerib
Alij vero dant exempluʒ de imaginatiua hois
q̃ cũ ſit parua potẽtia cõp hẽdit tñ magnã ciui⸗

tatẽ cũ oibus ſuis diſpoſitiõibo:⁊ ſimilr paruꝰ

oculꝰↄpꝛehẽdit magnitudinẽ altiſſimi ⁊ latiſſi
mi moele Derdei facit qñq; minoꝛẽvirtutẽ ſu⸗
icut patuit in Dauid puero ſu⸗
perãte Goliath gigãtẽ.j. Reg.xvij.etia põt face⸗
re coꝛpꝰmaius ↄtineri ſub minoꝛi.Alij etiã dãt
exẽpluʒ de aia:que vt ait Aug.in.vj.li.de trini.
eſt tota ĩ toto coꝛꝑe:⁊ tota in q̃libet ꝑte coꝛꝑis
⁊ nõ eſt maioꝛ ĩ vno gigãte qᷓ; in vno puerulo:

nec creſcit creſcẽte coꝛꝑe.⁊ tñ ita illud iplet ⁊ viui

ficat augmẽtatũ ſicut qñ erat ꝑuulũ.nec dimi/
nuit᷑ ißjo diminuto:vł truncato aliquo mẽbꝛo
ipᷣiꝰcoꝛꝑis.Simiłr in vno ꝑuo ſpeculo repᷣſen
tat᷑ longitudo ⁊ latitudo magnaꝝ turriũ. Re⸗
citat aũt Alexander de ales vbi ſupᷣ.ꝙ cũ qͥdazʒ
nõ poſſet credere ꝙ ſub tã ꝑua hoſtia totũ coꝛ⸗
pus xpᷣi cõtineat᷑:ſemel exiſtẽs ad miſſaʒ in cho
ro fratrũ minoꝝ inſtater rogauit dñm vt hanc
heſitationẽ ſibi tollere dignaret᷑:cuiꝰpᷣces exau/⸗
diuit deꝰ. Uñ cũ hoſtia cõſecrata leuaret᷑:ille vi
dit oculis carnis q̃ſi pueꝝ magnũ ⁊ grãdẽ cõti
neri ĩfra terminos ipᷣiꝰhoſtie nec illam excedere
necab ea excedi.Qui ſtatim ꝓrũpens in lachꝛy
mas ⁊ magnũ eiulatũ currenſq; ad magiſtruʒ
Builhelmũ theologũ ſue ifirme fidei defecũ ?

miraculũ recitauit. Et addit Alexã.q quãtũ ad

hunc articulũ ſoli eſt fidei cõmittẽdũ:qꝛ nõ eſt
aliqð oino ſimile per exemplum inuenire:nec
Qg hoc attingit ĩtellectus creat. xy
t Erdcda q̃ſtio eſt quõ põt eſſe ꝙ coꝛpꝰxpᷣi
ſilt ante oclłos nr̃os ⁊ ipᷣm nõ videamꝰ7.
Cui rñdeo illud qð Greg.rñdit Petro diaco⸗
no ſuo in li.dialogoꝝ.qͥ mirabat᷑ aiam nõ vide
ri cũ in moꝛte exit de coꝛꝑe.Uñ ait. Nunqͥd qꝛ
aiam meã nõ vides me exanimẽ eẽ credis.Sicẽ

ergo aia cognoſcit᷑ eſſe in nobis ex actibo q̊s ab

ere mẽoꝛari ⁊c.
xpᷣi ꝑcipi põteẽ?
in hoſtia ex effectibyeiꝰqͥ bo viuificant blank
digne cõicantes. Uel dicere poſſumꝰſicut oculi

ea ꝓuenire ſeneim: ꝓut eintellig

noctue nihil vidẽt ĩ die:⁊ tñ dies eſt eis pᷣſens

darꝰ⁊ ſicut tu loqueris in nocte cũ aliquo coꝛa

te exiſtẽte ⁊ nõ vides eũ:ita nõ eſt mirũ ſi vides

ſicut deꝰ põt facere ꝙ ignis nõ calefaciat rẽ ſibi

pſentẽ.ſicut patuit tribiĩ pueris in ardẽti foꝛna
ce exiſtẽtibo.Dañ.iij.ita põt facere ꝙ oculus nõ

videat rem ſibi pñtẽ.Et ſicut Balaam nõ vide⸗
bat figurã agell quã tñ eiꝰ aſina videbat. Nũe⸗
ri.xxij. Et diſcipulꝰ Heliſei nõ videbat exercitũ
magnũ angeloꝝ quẽ tñ ipᷣe Heliſeꝰ videbat.iiij
Regũ.vj.ſic nec nos poſſumꝰ coꝛpꝰ xpᷣividere:
⁊ tñ ẽ in hoſtia cõſecrata.Et parifoꝛmit᷑ poſſzʒ re
ſpõderi ſi qͥs q̃reret.quõ põt eſſe ꝙ ſit coꝛpꝰ xpᷣi
iipa hoſtia ⁊ tamẽ tãgẽdo hoſtiã ipᷣaʒ tactu nõ
cõpꝛehẽdamꝰ vt coꝛpꝰ hũanũ.Et ſiliter guſtan
do nõ appꝛehendimꝰ vt carnẽ vel ſanguinẽ.Qꝛ
ſicut deꝰ poteſt ipedire viſuʒ ne rem copꝛehẽdat
ſicuti eſt:ica etiã põt impedire tactũ⁊ guſtuʒ.qð

facit in hoc ſacr̃o vt fidei maiꝰ meritũ accreſcat.

Vnñ canit eccłia in feſto coꝛꝑis xpᷣi. Qð non ca⸗
pis qð nõ vides animoſa firmat fides pꝛeter re
rum oꝛdinem. Licet aũt in hoc ſacr̃o aliud ſit:⁊
aliud videat᷑:tñ in ea nõ eſt aliqua falſitas. In
naturalibo em videmꝰ ꝙ multa alr apparẽt qᷓ;
ſint. Sol ei apꝑet q̃ſi cubitalis rotũditat q;uis
ſit młto maioꝛis quãtitatis.quãdoq; etiã appa
ret rubeus vel pallidꝰ:qͥ tamẽ ꝑegrinarũ impſ/⸗
ſionũ nõ eſt ſuſceptiuꝰ.videt᷑ q̊ʒ quaſi nõ moue⸗

ri:ꝛ tamẽ velociꝰ tranſit qᷓ; baliſtarij ſagitta:alrxr

em̃ nõ poſſet quotidie ab oꝛiẽte in occidẽs per⸗
crãſire. Remus etiã in aqua apꝑet curuꝰ vel fra
ctus:qͥ tamẽ in rei veritate eſt rectus ⁊ integer.
Febꝛicitãti q̊ʒ dulcia vident᷑ amara. Cbꝛiſtꝰ q̊ʒ
poſt reſurrectionẽ ſuã lʒ eſſet coꝛꝑe głioſus oſtẽ
dit ſe diſcipulis eũtib in emaus in ſpecie ꝑegri
ni. Lu. xxiiij.? Magdalene in foꝛma hoꝛtulani
Joh.xx. celata ſua effigie ⁊ coꝛꝑis ſplẽdoꝛe.Uñ
ſiłicer poteſt ſub ſpecie panis ſe occłtare.Sicut
etiã ipᷣe deus in colũna nubis de die:⁊ in colũ⸗
na ignis de nocte apparẽdo ⁊ ſuã maieſtatẽ oc⸗
cultado pᷣcedebat ꝓplłʒ iſrł quẽ eduxit de egypto
vt habet᷑ Exo.xiij.Et in foꝛma nubo openebon
tabernaculũ teſtimonij.Exo.xl. E

Uarta queſtio eſt:quõ põt eſſe ꝙ coꝛpꝰ
ꝗq prypi q̊tidie comedat᷑ ⁊ nunqᷓ; cõſumatur

ſeg viuũ remaneat.ſicut ðꝛ in.c.q madu
cat. de cõſe. di. ij. Cui rñdeo nõ eſſe mirãdũ de hᷣ
Oꝛ quãdo due res ſunt abinuicẽ ſeꝑabiles deꝰ

põt facere ꝙ tangat᷑ ⁊ conſumat᷑ vna ſine altera

UVUnõ ſi angelꝰeſſet in tuo cibo tu cõederes ⁊ cõ⸗

ſumeres cibũ ⁊ nõ angelũ.Sicut gvt br̃ Exodi
iij.rubus quẽvidebat Moyſes ardebat ⁊ non
cõ burebat᷑ ſiue cõſumebat᷑:ita coꝛpꝰ xpᷣi a fideli
bus ſumit᷑ ⁊ nõ cõſumit᷑.Facit etiã ad hoc illud
g5 legit᷑ in vita bti Frãciſci.ſ.q apud Potentiã

ciuitatẽ apulie dericꝰ quidã noie Rogleriꝰ dũ

de ſacris bti Frãciſci ſtigmatib cogitaret iania
ſubito fuit in manu ſiniſtra ſub cirotheca ꝑcuſ⸗
ſus ac ſi ꝓſiliſſet ſpiculũ de baliſta:ipᷣa tamẽ ci⸗

rotheca oino remanẽte intacta. Poteſt qj; dan

exemplũ de auro:cuius rubigo ſola ab igne oõ

ſumit᷑ ipo incoꝛrupto remanente. Et poteſt etiã

adduci ad ꝓpoſitũ illud Job.xx. Luẽt oĩa que fe

cit nec tamẽ cõſument᷑.tranſiẽt em̃ quo ad q̃lita

tes in quibo tempoꝛe iudicij imutabunt᷑. Mat

⸗„2

chei.xxiiij.Celũ ⁊ terra trãſibũt.ſed nõ qͥ ad ſub⸗

ſtantiã ſᷣm theoł.in.iiij.di.xlviij. Sicut etiã ful⸗

ur quãdoq; ↄſumit pecuniã in marſupio ꝛva

a aurea vel argẽtea in capſa:⁊ ferrũ enſis in va
gina.⁊ tamen nec ipᷣm marſupiũ:nec capſa:netc
vagina ledit᷑ ſiue deſtruit᷑. Ita deꝰ põt facere ꝙᷓ

coꝛpus filij ſui a nobis ſub ſpecie panis ⁊ vini

manducet᷑:⁊ tamẽ ſola ſpecies ipᷣiꝰ panis ⁊vini
ↄſumat᷑ viuo ipo coꝛꝑe ⁊ integro remanęete.Ad

pdicta etiã adduci poteſt exemplũ qð habet᷑.iij.

Regũ.xvij.de oleo in lechito vidue ⁊ farina hby⸗
drie eiꝰ de quibo vixp vno paſtu refici potuiſſet
per viam naturalẽ due ꝑſone:⁊ tñ citra tres mẽ

ſes de illo oleo ⁊ farina cibatꝰ fuit Helias ⁊ vi⸗
dua cũ filio ⁊ nõ defecerũt diuina vtute ſic dil⸗
ponẽte. Poteſt q̊ʒ rũderi ſᷣm Fraciſciũ de may.
in tract.ð coꝛꝑe xpᷣi.ꝙ ſicut cũ hõ cõedit᷑ a leone

gia eius nõ cõſumet᷑ ſʒ ſolũ coꝛpꝰ.ita dũ hoſtia

ſumit᷑ a ſacerdote vel ab alio cõmunicãte coꝛpꝰ

xpᷣi nõ cõſumit ſed ſpẽs panis.⁊ ſicut coꝛpe ho⸗
minis coꝛrupto aĩa integra ⁊ incolumis ſeꝑat᷑.

Eccs.xij. Reuertat᷑ puluis in terrã vndevenit:⁊

ſpũs redeat ad deũ qͥ dedit illũ. Ita coꝛruptiõe
facta circa ſpecies deſinit eſſe coꝛpus xpᷣi in loco
UVnõð btũs Andreas apłlus dicebat Egeepcon
ſuli. ꝙ agnꝰ iſte poſt q; a fidelibo eſt comeſt? re⸗
manet iteger atq; viuꝰ. UVñ canit eccła.Sumit
vnꝰ ſumũt mille:quãtũ iſti tãtũ ille:nec ſumptꝰ
cõſumit᷑
q Uinta q̃ſtio eſt.quõ ad fractionẽ hoſtie

nõ frangit᷑ coꝛpꝰxpᷣi:ſed in oĩ ꝑticula in⸗

teger ꝑmanet.de cõſe.di.ij.c.ſinglłi.⁊.c.ſeqn.Cui
rndeo ſ̃ᷣm Fran.de may.vbi S.ꝙ ſixpᷣus tẽpoꝛe
quo habuit coꝛpꝰ paſſibile ⁊ moꝛtale ⁊ tale q̃le
tũc habuit dedit apłis.vt dicit Innocẽtiꝰcertiꝰ
in libᷣ.de officio miſſe.Fregitq; ſpecies panis ſi⸗

ne ſui coꝛꝑis viſiõe.Multo magis poſt ſuã re⸗

ſurrectionẽ cũ habeat coꝛpꝰ ipaſſibile nihil pa⸗
titur extaliũ ſpecieꝝ q̃licũq; attritiõe.Ad b etis
dat idẽ doctoꝛvbi s exẽplũ nat᷑ale dicẽs:qꝙ ſicut

frãgẽdo ſpeculũ nõ frãgit᷑ inago q̃ in illo appa
rebat: ſed reſultat in q̃libet pꝑte ſpeculi.ita in hbo

ſtia cõſecrata nõ frãgit᷑ coꝛpꝰ xpᷣiſed ſolũ mẽſu⸗
ra quãtitatis hoſtie quã habebat añ ↄſecratõeʒ
coꝛpꝰ aũt xpᷣi integrũ ſub q̃libʒ ꝑticula ꝑſeuerat
Vnñ canit ecclłia vbi g. Aſumẽte nõ cõciſus:nõ

coõfractꝰ:nõ diuiſus integer accipit᷑ Et iteꝝ.Fra
co demũ ſacr̃o nevacilles ſed memẽto tãtũ eſſe

ſub fragmẽto quãtũ toto tegit᷑. Nulla rei fit ſciſ

ſura:ſigni tm̃ fit fractura:q ua nec ſtarꝰ nec ſta⸗
tura ſignati minuit᷑. Aliud qͥq; ad hoc exeplũ
datur a doctoꝛib de aĩa: que lʒ coꝛpus homis
demẽbꝛo in mebꝛũ incideret᷑: ipa tamẽ integra

Ponorur⸗
emMluiuiddtt dee

1 eoup⸗
mung
(AN
in⸗
nis:rtann
ſubſtütige
reGal
lie
nffüte
Perekea
rſe ſol
ntazcobe⸗
ſlovckyn
ſetabeo⸗
ſnaginge
ſeculoßo
ate Orſi
ſd die
nbide
Mech
Ratann
vini0
co ſa
uſnne
lianh
inhö
H
ubt
po
o ſlamal
H
galleiate
dabitpꝛieta
Rßmlas

nndeſnpaa
Wmereru
Gnomiret de
nasmans
Nkcictns
buomarisan
mgop ſuta
Waodis
oran
anhee
litgſnn
Poie De
Jordenis
ctoüpar
4
ſ
lperlun
cturelta?
locnuntci
uoport

mämmihe

unhiünaen
ſdoſpecehmnen
Nachi nn

megonn

karmplüczde
tded ncnerf
woaſtunfiaſe
Voneathcmn
cda fuit in
nidng
mifmn Ficlhin
ſrci döcitli
zſolücindi
1dalocini

Sanis:ir

egrainc;
Ausinnin
deurili Rn
nireſſecoepann
Pplus diccht.

3
diacglind

lnad nd

urau minn
mune lic
oribitbig
Gr mii 1nn
Nirtitnisn i
tmmipl M
cephithül

„

bdn

Foliũ

2 incoꝛrupta ꝑmaneret.

Exrta queſtio hereticoꝛuʒ eſt.quõ poſſit
ſ eſſe coloꝛ ⁊ ſapoꝛ ſine ſubiecto.quõ vicʒ
in boſtia cõſecrata ſit albedo ⁊ ſapoꝛ pa⸗

nis:⁊ tamẽ ipᷣa albedo ⁊ ſapoꝛ nõ ſit i pane trãſ

ſubſtãtiato in coꝛꝑe xp̃ᷣi nec ſilłiter in ipſo coꝛpo/⸗
re.Sed ad hãc queſtionẽ patet reſpoſio ex pꝛe⸗
dictis.Oſtẽdimꝰ em̃ deũ poſſe cõſeruare in eſſe
accidẽs ſine ſubiecto.cũ em ſubſtãtia ⁊ accidẽs
differãt ꝑ eſſentiã poteſt deꝰ illa abinuicẽ fega⸗
re. Pꝛeterea hoc poſſumꝰcoꝛroboꝛare exemplo
radioꝛũ ſolis:qui quãdo illuſtrãt feneſtrã vi⸗
treaʒ coloꝛ apparet in pariete ſiue in terra:eo ꝙ;
ſi lauet᷑ vł radat᷑ nõ recedit. Itẽ in ſpeculo appa
re t albedo ⁊ nigredo atq; lõgitudo ac latitudo
imaginis:⁊ tñ iſta accidetia nõ ſũt ſubiectiue in
ſpeculo ipᷣo eadẽ ratiõe ſed ſolũ apparẽter. Qð
patet.Q= ſi aliqͥd interponat᷑ inter radios ⁊ pa⸗
rietẽ:vel inter ſpeculũ ⁊ imagines repᷣſentatas:
nõ ãpliꝰ ibi apparebũt. ſdoteſt ergo de facere
ꝙ iſte cibus ſpũalis habeat ſapoꝛẽ panis ⁊ vi⸗
ni ⁊ tamẽ ĩ eo nõ ſit aliqua ſubſtãtia panis aut
vini. ⁊ cõſequẽter ꝙ ibi ſint accidẽtia ſine ſubie⸗
cto.ſicut etiã faciebat ꝙ digne mãducãtes mã⸗
na ſentiebãt ſapoꝛẽ carniũ ⁊ alioꝝ ciboꝛũ quos
deſiderabãt. Sap.xvj.Exodi.xvſ.⁊ tamẽ in ipᷣa

mãna nõ erat carnis ſiue alioꝝ cboꝛũ ſba.

Eptima queſtio ẽ:quõ poteſt eſſe ꝙ coꝛ⸗
pus xpᷣitam magnũ in manu ſacerdot
nõ ponderet.Cui rñdeo ſimile reꝑire in

glijs. lam aliquãdo homo ſumit cibũ in ma⸗
gna quãtitate:⁊ tamẽ cibus ille nõ grauat ipᷣm

ſed alleuiat ⁊ foꝛtificat. Pꝛeterea dico ꝙ ille qui
dedit ꝓpꝛietatẽ rebꝰ põt facere ꝙ ipᷣe res nõ ope

rent᷑ ᷣm illas ꝓpꝛietates.ſicut fecit quãdo ferrũ

quod naturaliter eſt graue ⁊ ↄſequẽs natura

liter tẽdit deoꝛſum.iiij.de celo ⁊ mũdo.fecit na⸗
tare deſuꝑ aquas.iiij. Regũ.vij.Sed quis niſi

ſtulcꝰmeretur de coꝛpoꝛe chꝛiſti ꝙ non põderet
cũ nõ miret᷑ de coꝛpoꝛe Petri ambulãtis ſuper

aquas maris.ſicut habet᷑ Matthᷣ.xiiij.vbi etiã

dicit᷑ꝙ ieſus venit ad diſcipulos qͥ erãt in fluci

bus maris ambulãs ſupꝛa mare. Et in legẽda

ſanctoꝝ Naſarij⁊ Celſi legit᷑:ꝙ cũ naute ad pᷣce
ptũ Neronis ipᷣos ſcõs pieciſſent in mare poſt
modũ oꝛta magna tẽpeſtate in mari ita ꝙ ipſi
naute pene mergebant᷑:viderũt ipᷣos ſctõs ãbu
lãtes ſupꝛa mare ⁊c̃. Exẽplũ q̊ʒ habemꝰ de coꝛ
poꝛe Marie egyptiace que ſiłiter ſuperaquas
Joꝛdanis bis ãbulauit.ſicut habet᷑ invitis ſan
ctoꝛũ patrũ. d
CLCltaua queſtio eſt:quõ talis cibus reci⸗
o pitur a pctõꝛib ĩmundis ⁊ infectis ſine
ſui infectiõe.Cui rñdeo ꝙ ſicut radiꝰ ſo⸗
lis per lutũ ⁊ alia loca infecta trãſeũdo nõ infi⸗
citur:ita ⁊ mł to minꝰ laipug xpᷣi ab imũdicijs
cõmunicãtiũ nõ maculat.. Nona queſtio eſt.

Qusõ poteſt ita cito deſcẽdere xpᷣus vt in pꝛola⸗

tione vltimi verbi cõſecrationis adſit in boſtis.

. . .

Dicit em̃ Rug.in li.de coꝛꝑe xpᷣi.Sacerdos fa⸗

cit xpᷣm radio velocius de celo deſcendere. Cui

rñdet᷑ ꝙ oculꝰnrñ in celũ ſe eleuans ſubito videt

ſtellas ⁊ ſine moꝛa. Simiłxr ⁊ ſol ſtatim qͥ oꝛtꝰ

eſt diffundit in iſtanti radios ſuos ab oꝛiẽte in

occidẽs.Quãto g̊ magis creatoꝛ ipᷣſolis pote

rit ö̊ agere.Danielis qͥq;.xiiij.legit:q; Abacuch

Apheta poꝛtatꝰfuit ab angelo in ictu oculi a iu⸗

dea in babiloniã: ⁊ ebo allato Danieli in mo⸗
mẽto repoſitꝰeſt ab eodẽ in iudeam. Decima
q̃ſtio eſt talis. Ponamꝰꝙ aliqs ſacerdos di⸗
cat verba cõſecratiõis ſuꝑ magnã q̃ntitatẽ pa⸗

nis ⁊ vini:ita ꝙ de illo cibo ⁊ potu potuiſſet ſu

ſtẽtari vnꝰhomo ꝑ menſeʒ:⁊ talia verba ꝓferat
animo ↄſecrãdi ita ꝙ effectualiter cõſecret:licet
peccet taliter ↄſecrado. Inſuꝑ ponamꝰꝙ tali ci
bo ⁊ potu ⁊ nõ alio:ipᷣe vł aliꝰvtatur ꝑ menſeʒ:
⁊ ſic viuat ⁊ illo nutriat᷑ Querit᷑ qͥd ſit illð quo
nutriat᷑ ſi ibi nõ ſunt niſi accidentia panis ⁊vi⸗
ni q̃ nõ nutriũt naturałr:ſʒ ſolũ ſubſtãtia. Rñ⸗
det᷑ ꝙ deꝰqͥ ſubſtantie panis ⁊ vini dedit vᷣtutẽ
nutriendi:põt etiã illã dare ſolis accidentibus
eius in hoc ſacramẽto:ſicut ſupꝛa naturã facit
illa ſubſiſtere ſine ſubiecto. Uel dicendũ ꝙ hoc
nutrimentũ cauſabit᷑ tã in malo qᷓ; in bono ſu/

mẽte ꝑ vᷣtutẽ coꝛꝑis ⁊ ſanguis xpᷣi:qͥ ſolẽſuũ fa

cit oꝛiri ſuꝑ bonos ⁊ malos:⁊ pluit ſuꝑ iuſtos
⁊ iniuſtos Matthᷣ.v. Poſſ une3 3 dicere ꝙ iõ
ꝑmittit deꝰhunc cibũ ſacramẽtalẽ nutrire:⁊ ali
os effectꝰhr̃e q̃ ante cõſecrationẽ habebat:vt fi⸗
deles videntes in eo effectꝰpanis ⁊ vini ⁊ tñ cre
dẽtes veraciter ꝙ in ipᷣo nõ eſt aliqua ſubſtãtia
panis aut vini ſed ſolũ accidẽtia magis mere⸗
rent᷑:qꝛ virtus eſt crca bonũ ⁊ difficile.ij.Echi.
Ecõtra vero ifideles ⁊ idurati ſiceoꝛũ exigẽtib⸗
demeritꝭ magis ĩdurarent᷑:qꝛ vt ait Aᷣmbꝛoſiꝰ
ſuper Lucã.Qui in nouitatibo huiꝰſeculi occu
pant᷑:ſcire diuina non poſſunt nec merent᷑. Ali j]D
aũt dicũt ꝙ talis ſacerdos licet hẽat animũ ↄſe
crãdi:tñ nõ ↄſecrat:qꝛ intẽtio ſctcẽ matris ecclłie
cuʒ oꝛdinãtis ĩ ſacerdotio:⁊ auctoꝛitatẽ ↄſecrã
di ſibi tribuentis ex ꝑte dei:nõ eſt ꝙ talr ↄſecret
in abuſuʒ:ſed ſolũ illã q̃ntitatẽ que rõnabiliter
põt ſumi a fidelibo ſacramẽtałr:vt dicit Alerã.
de ales in q̃rta ꝑte ſũme:in tractatu de euchari

ſtia:⁊ idẽ tenet ſaũs Bona.⁊ mlti alij theologi

in.iiij.di.x.quãuis btũſ Tho.in eiuſdẽ libꝛi di.
xi.teneat oppoſitũ. Si aũtq̃rat᷑ q̃re dñs Je⸗
ſus non vult a nobis videri coꝛpus ſuũ in hoc
ſacramento. Reſpondet Franciſcus de mayro.
in quodã ſᷣmõe:ꝙ hoc facit ꝓpter quattuoꝛ rõ⸗

nes inter alias. Pꝛimo ꝓpter noſtra humili⸗/
tatẽ:vt.ſ.humiliemur in receptiõe huiꝰſacramẽ

i: cõſiderantes nos indignos videre ipᷣm dñnʒ
Jeſum. Secũdo ꝓpter noſtrã fidelitatẽ:vt cre/
dendo quod nõ videmꝰ:magnã mercedẽ fidei
recipiamꝰ. In hoc em̃ ſacramẽto qð eſt ſuꝑ oẽ⸗
66 2

intelligẽtiã humanã necaria valde eſt captiua⸗
tio intellectꝰ in obſequiũ xpᷣi.Tertio ꝓpter indi⸗
gnitatẽ quo ad malos qͥ indigni ſunt cõſpicere
coꝛpus filij dei. Quarto ꝓpter imbecillitatẽ quo
ad oẽs.quia claritatẽ coꝛꝑis ieſu nullus viatoꝛ
naturalr inſpicere poſſet.Dicit aũt Aug.contra

oẽs queſtioes q fieri poſſent cõtra pꝛedicta.Ad

ſit fides ⁊ nulla queſtio inſoluta remanebit.De
veritate vᷣo huius ſanctiſſimi ſacramẽti patuit
vnũ ꝓdigiũ in. Meccccliiij.in comitatu Turin⸗

gie vbi erat quidã hereticꝰqͥ nõ credẽs in hoſtia

cõſecrata eſſe coꝛpꝰ xpᷣi ſepe infeſtabat quẽdã fi⸗
liũ ſuũ pᷣſbyterũ catholicũ ⁊ eũ conabat᷑ ad infi
gelitatẽ ſuã reducere.vnð quadã die dixit ei. Fi
li ſi vis venire mecũ oſtẽdã tibi xpᷣm ⁊ vᷣginem
Mariã qͥ dicẽt tibi: hectua fides ð coꝛꝑe xpᷣi
ẽ falſa.Cui pᷣſbyter dixit.Cras veniã tecũ. ¶ Da
ne aũt facto pᷣdictꝰ pᷣſbyter miſſã celebꝛauit:par
temq; ſacramẽti reſeruãs detulit ſecum occulte
Pater vo eiꝰ duxit illũ in ſynagogã hereticoꝛũ
in quada ſcolã vbi apparuit ei diabolꝰ ĩ foꝛma
xpᷣi ⁊ beate vᷣginis.Sacerdos autẽille inqͥt de/⸗

moni qͥ habebat imaginem rpᷣi. Es tu ſaluatoꝛ

noſter. Et ille. Sum: inqᷣt. Zücſacerdos ſacrᷣm
ꝓtulit ⁊ diabolo oſtẽdit.Cuiꝰ pᷣſentiã non ſuſti
nens demõ diſparuit oẽs illos hereticos in lu⸗
to dimittẽs vſq; ad poplites cum tãto fetoꝛe vt
vir ſe ſuſtinerẽt. Sacerdos aũt ait illis.O here/⸗
tici miſeri cõuertimi ad fidẽ verã: qꝛ erroꝛes vr̃i

fetidi ſunt.⁊ renuẽtibo illis filius ꝓpalauit pꝛem

⁊ alios ſicut hereticos qui oẽs cõbuſti ſunt. Et
hoc venit ad manꝰ bti Johis de capiſtrano dũ
ibi eſſet inqͥ ſitoꝛ. Aliud qͥʒ ꝓdigiũ legit᷑ in vi
taſpa.vbi ðꝛ.ꝙ; quidã ſimplex heremita magne

fame ⁊ bõe vite decipiẽte iimico hũani gñis cre

debat ꝙ in hoſtiaoſecrata nõ eẽt vacit᷑ coꝛpꝰxpᷣi
ſed ſolu in figura.Ad quẽ ꝑrexerũt duo alij ſcti

heremite vt eũ ab illo erroꝛe reuocarẽt. Qui di⸗

xit eis ꝙ alr nõ crederet niſi Zᷣriũ dare cognoſce
ret. Cui illi heremite dixerũt. Oꝛemꝰ deum tota
hac hebdomada vt nobis vᷣitatẽ huiꝰ rei decla
rare velit. Steterũt ̊ oẽs in oꝛòe illa hebdoma

da⁊ in ſequẽti dñica cõuenerũt ſił ad ecciamvt

audirẽt miſſam ⁊ cõionẽ reciperẽt. Cõſecrata ãt

hoſtia ⁊ poſita ſuꝑ altarividerũt om̃s tres ſuꝑ

ipᷣo alcari vnũ puerulũ ĩ loco hoſtie.Quãdovᷣo
pſopter cepit rumꝑe hoſtiã videbat᷑ ꝙ vnꝰange

ius de celo deſcẽdẽs cũvno gladio diuideret ũ⸗

lũ puerulũ ⁊ in calice recipet eiꝰ ſanguinẽ.Com

pleta aut miſſa cuz ille heremita iret cũ alijs ad
cõionẽ videbat᷑ ſibi ꝙ vna ꝑticula illius carnis

ſanguinolłẽte ei ſoli daret᷑. Uñvalde timẽs ⁊ ſtu

pefactꝰ excdamauit ⁊ dixit.O dñe ieſu xpᷣe ego

vaclter credo ꝙ in hoſtia ↄſecrata eſt tuũ coꝛpꝰ
⁊ in calice tuus ſanguis. Quo dicto ſtatim illa

caro reuerſa eſt in ſpeciẽ panis:⁊ ille cõionẽ rece

pit.Lũc illi duo heremite dixerũt ei. Sciẽs deꝰ

ꝙ bũana natura abhoꝛret coõedere carnes cru⸗/

das oꝛdinauit hoc ſacramẽtũ ſub ſpecie panis

2 vini:⁊ ita debet deuote ⁊ fideliter recipi. Oẽs

igit᷑ de hoc bñficio gras deo referẽtes ad ſuas
cellas rediere. In eodẽ q̊ʒ libꝛo legit᷑ꝙ quidaʒ

deuotpſbyter quotidie celebꝛãs miſſs inſtater
oꝛabat deũ:vt ſibi oñderet filiũ ſuũ ĩ ſpecie pue

ri in ſacramẽto altaris:nõ qꝛ de eo dubitaret:ſʒ
ꝓ ſua ↄſolatioe.Unde ſemel in miſſa poſt cõſe⸗
crationẽ cũ capite verſus terrã iclinato ſuꝑ hoc
deuote oꝛaret:angelł dei affuit ꝗ dixit ei. Erige
caput cito ⁊ vide dñũm Jeſum in ea ſtatura in q̃
mater eiꝰeum ꝑturijt. Ale aũtvenerabilis pᷣſby
ter eleuans caput vidi filiũ dei in foꝛma pueri:
ſicut erat quãdo ſccũs Simeon recepit illuʒ in
bꝛachijs. Angelꝰ aũt dixit ei. Poſtq; tãtoꝑe de

ſideraſti videre dũm Jeſum nunc aſpiceipᷣm⁊

manibo tuis tange. Pꝛedict aut pᷣſ byter mira
bili iocũditate repletꝰillũ bñdictũ ꝑuulũ in bꝛa
chijs accipiẽs:⁊ ad pectꝰ dulcit᷑ ſtringẽs ample
xatus eſt ⁊ ſuauia oſcula illi dedit. Deinde re⸗/

poſito ſuꝑ altari ipſo ꝑuulo oꝛauit vt puer ille

in pᷣſtinꝗ hoſtie foꝛmã rediret. Quo facto deuo

tiſſime ſe cum illa cõmunicauit.

. .

Pars tercia huiꝰᷣmonis de fructificatiõe?

äätilitate audientium miſſam.
t Ercio de vtilitate audiendi miſſ reſta

videre.Si aũt vellẽ oẽs vtilitates ⁊ fru
ctus explicare:quos audiẽtes miſſã ↄſequunt᷑

potiꝰin narrando deficerẽ:qᷓ; illos ad plenũ ex/
plicare valerẽ. Uñ poſſuʒ dicere cũ mantuano

Virgilio in.vj.Eney.pauca vᷣba ĩmutãdo.Iõ

mihi ſi lingue centũ:Ferrea vox potero miſſaꝝ
ꝓmere fructꝰ. Et illð qð ĩ pᷣmo eiuſdẽ oꝑis idẽ

poeta decãtat. di. Ante diẽ clauſo cõponer veſp

olipo. De ipᷣis tñ ſoluʒ duodecim bꝛeuitatis cã
explicabimꝰ Pꝛima igit᷑ miſſe vtilitas dicit

receptiõis:ſᷣm em̃ qð colligit᷑ ex dictis Auguſti

ni in.c. qꝛ paſſus.de ↄſe.di.ij. Ile qͥ deuote ĩter⸗
eſt miſſe:ſi illa die moꝛiat᷑ ↄtritus de petis ſuis
licet actualiter recipere nõ potuerit eccliaſtica ſa

cramẽta:tamẽ illa cenſet᷑ obtinuiſſe ⁊ recepiſſe.

Sc&dᷣa vtilitas ðᷣꝛ ipetratiõis.De qua inquit
Hiero.Aſq; dubio dabit nob domin? de illð
qð in miſſa petimꝰ:⁊ qð magl eſt:etiõ ſepe das
qð nõ petimꝰ. Unde imolata eſt dei gliſicatio
ſanctaꝝ aiaꝝ refectio:⁊ humani generis exalta
tio. Qui ergo deuote ĩtereſt miſſe in qua filius

dei offert᷑ patri:⁊ quicqͥd petitur in noie eiꝰpo⸗
ſtulat᷑:qð cũq; iuſtuʒ petierit obtinebit:dicente
ipᷣo dño Jeſu Johannis xvj. Si quid petien⸗

tis pẽem in noĩie meo dabit vobis. F

t Ercia vcilitas dicit meritationis. ¶Ha

gis em̃ meret᷑ audiẽs vnã miſſaʒ deuo⸗

te⁊ ſine pctõ moꝛtali:⁊ młto magli eã celebꝛãs
q́h; ſi begrinãdo trãſiret totũ ſpacũ terre:⁊ oẽm

ſubſtãtiã ſuam pauperib erogaret ᷣm Berm̃.

Unge dixit Aug.ꝙ oẽs paſſus q̊s facit homno
eundo ad miſſaʒ ab angelo ſcribunt᷑:ccp quo

Pbept
rnlit⸗
hot
trimetn

mled
ſaluper
Imſio
ſiſin
gluee
kdenli
alecqy
ſccommi
faupxe
nnercy
Ulinof
ſimoliere
Repepe
Set
(pͤt
fedehr
ſcgin
Pal
Ms d⸗
muate
Vabla
Uoriorg
orun.
u
0 ig
u
ſacdos⸗
ſokinen
wod⸗
luntr
Gbe

mod

Mlventr
lircyboc
Ckdosin
Neinrone
Pluthoſet
honoredel
mnori
fuͤa
Acsoss
adſaluri
charitui
rtol ſn
defungo
ſackatiſ
loglini⸗
Kria
enls or
ſ dun
llalted⸗

Wafite n.

Nunnate
Nkaümmdi⸗
. i⸗ „
Adaiinfan
Iimmonnent
Aun puncalire
ddür öſbin
Matſnngien
u Aided dan
oldoanrnn
Ndin. Ouoftann
W
nonis de ugii

Dnum miden. .

raudiendi nſict
nalle ois lna
ndlätes miſſi er
miqᷓ llos it
i dicge cin

ma daie
ma vor one

Ii miene
N

— 16* 4
71720 4
N

alm d

Aeri
uglck:enu
ckdali⸗
manigenas en
ſmiſen ufiu
oarurin tor ,

”l

n Signi ſ

osninli,

nlo nugl a

l
isdeguna
rs donibdel

libet paſſu dñs dabit ei bonũ pꝛemiũ. Quar
tavtilitas ðꝛ cõuerſiõis. Scõm em̃ Amb.illud

qð hõ comedit poſt audicionẽ miſſe ĩ meliꝰ nu⸗
trimẽtũ cõuertit᷑ ⁊ magis ꝓficit ⁊ cõuenit natu⸗
re. Quinta vtilitas dicit᷑ ſuꝑatiõis. Scðʒ eriim
Anſelmũ plusvaletvna miſſa audita invita q;

mille dicte poſt moꝛtẽ ꝓ eadẽ ꝑſona:⁊ vna miſ⸗
ſa ſuperat vtutẽ oium aliarũ oꝛationũ qᷓ;tũ ad

remiſſionẽ culpe ⁊ pene impetrandã.Et merito

Nã ſicut caput eſt nobilioꝛ pars coꝛꝑis⁊ in di⸗
gnitate excedit oĩa alia mẽbꝛa.l.cuʒ in diuerſis.
ff. de religi.⁊ ſumpti.fu.ita oꝛo capitis nr̃i plus
valet qᷓ; oꝛões oĩim mẽbꝛoꝛũ coꝛꝑis myſtici.Et
ideo miſſa que eſt oꝛo capitis nr̃i xpᷣi ⁊ eiꝰ ſacri⸗
fiaũ pł eſt grata patri celeſti ?ẽ magis ab eo ob

tinert q; quecũ q; oꝛões cũctoꝛũ ſcõꝝ. Sexta

vtilitas ſᷣm Bedã dici parturitiõis. Ait em̃ ꝙ;
ſi mulier grauida deuote audiat miſſaʒ ſi eodẽ

dlie peꝑerit nõ ſentiet in partu magnũ doloꝛem

Septima vtilitas dici᷑ ſaluationis. Scoᷣm
em̃ hꝛyſ.celebꝛatio miſſe qͥdãmõ tãtum valet

quãtũ moꝛs xpᷣi ĩ cruce. Sicut em̃ ꝑ moꝛcẽ xpᷣi
redepti ſumꝰ:ſic ꝑ celebꝛationẽ miſſe ſalutẽ con
ſequimur. Uñ ſᷣm Bꝛego. ꝓ q̃libet miſſa vnus

pctõꝛ conuertit᷑:⁊ vna ala abſoluit᷑ a pena ſibiꝓ
pcis debita:⁊ vnus iuſtꝰ in via rectitudinis cõ
ſeruat᷑. Et ꝓpterea idẽ Gꝛeg.in collecta miſſe ðt.

Sit ablutio ſcelerũ:ſit foꝛtitudo fragiliũ:ſitvi⸗
uUoꝛũ atq; moꝛtuoꝛũ fideliũ remiſſio omniũ de

liccoꝛum. . D BS8 .
Ctaua vtilitas q̃ ſequit᷑ ex pᷣdictis ðꝛ mi
o tigatiõis ſiue relaxatõis. Scðm ei Hie
roñ.aie q̃ ſunt in purgatoꝛio ꝓ qͥb ſolet

ſacerdos in miſſa oꝛare interim nullũ toꝛmẽtũ

ſuſtinẽt dũ miſſa celebꝛat᷑. Dicit q̊ʒ Gꝛe.ꝙ pena
viuoꝛũ ⁊ moꝛtuoꝛũ interim dũ cantat᷑ miſſa re
laxat᷑:⁊ pᷣcipue illoꝛũ ꝓ quib oꝛat᷑ ſpecialr. Idẽ
qᷓ;ʒ Gꝛeg.de ſacrificio miſſe inquit. Hec victima
aiam ab ecerno interitu liberat q̃ nobis moꝛteʒ
vnigeniti ꝑ myſteriũ repᷣſentat.Ad ſignificãduzʒ
aũt ꝙ; hoc ſacrificium ꝓdeſt viuis ⁊ moꝛtuis ſa
cerdos in miſſa frãgit hoſtiã in tres ꝑtes.vt em̃
ðꝛ in rõnali diuinoꝛũ officioꝛũ.Pꝛima pꝑticula
ipᷣiuſ hoſtie ſignificat ꝙ hoc ſacrificiũ offert᷑ ad
honoꝛẽ dei ⁊ ſctõꝝ qͥ ſunt in celo. Scða ad ſalu
tem viuoꝛũ in mũdo.Tertia vo q̃ in calice mer⸗
it ad liberatõʒ laboꝛãtiũ in purgatoꝛio. Et iõ
acerdos ðt. Vt üllis ꝓficat ad honoꝛẽ nobᷣ aũt
ad ſalutẽ.ſ.tã viuis qᷓ; moꝛtuis nobis ↄiũctis ꝑ
charitatẽ. Iſta ̊ vtilitas eciã eſt appellata libe⸗
ratõiſ.Nullũ ẽ em̃ ſacrificiũ ĩ toto mðo ꝑ qð aĩe

defunctoꝝ citiꝰ liberent᷑ a penis purgatoꝛij q; ꝑ

ſacratiſſimã oblatiõʒ miſſaꝝ.vt dicũt oẽs theo
logi in.iiij.di.xlv.Liberant᷑ em̃ aĩe defunctoꝝ ꝑ
celebꝛatõʒ miſſeꝓ illis dicte.vel in totũ ab oib⸗
penis purgatoꝛij.vñ ait Hiero.ꝙ ꝓ q̃libʒ miſ⸗
ſa deuote celebꝛata plłes aie exeũt ð purgatoꝛio
vł ſaltẽ diminuunt᷑ eoꝝ pene.c cũ marthe.extra

de cele. mil. c. aie defunctoꝛũ. ?. ctp̃s. xiij.q.ij. Et
ad h̊ młta exepla ponit Greg.in.iiij. Dialogoꝝ

de mltis defüctis i penis purgatoꝛij exiſtẽtib
q ꝑ miſſas ꝓ illis dictas a purgatoꝛio liberati

ſunt. Nona vtilitas ðꝛ remiſſiõis. Remittũt᷑
em̃ pctã venialia ĩ auditiõe miſſe.vñ Aug.inqͥt
Siqs deuote audierit miſſã nõ ĩcidet in pctm
moꝛtale:⁊ venialia remittunt᷑ ei ⁊ etiam ꝑiuria
ignoꝛata. Septies autẽ fit remiſſio venialiũ in
miſſa Pꝛio ĩ ↄfeſſiõe gnali q̃ fit i pncipio miſſe
Scðo qñ noiat᷑ nomen dñni nr̃i Jeſu xpᷣi ⁊ fit ei
reuerẽtia.Tercio in eleuatiõe coꝛꝑis dni.Quar
to ĩ eleuatiõe calicis.Quinto qñ ðꝛ Pater nr̃.
Sexto qñ ꝑcutit᷑ pecꝰcum ↄtritiõe.Septimo
qñ accipitur bñdictio ſacerdotis ĩ fine miſſe:⁊
hec oĩa ꝓbant᷑ ꝑ.c.dcm̃.j.q.j.vna cũ.c.tres ſunt
de pe. di. .?. c. de q̊tidianis.de.pe.di.iij.vna cuʒ
ſuis gloſis.Et ꝓpter hᷣ eccłia ſtatuit vt quotidie

2

miſſe celebꝛent᷑. Unde de ↄſe.di.ij.c.iterat᷑.ſcri⸗

ptũ eſt. Iterat᷑ qͥtidie hec oblatio:licʒ xpᷣs ſemel

tantũ paſſus ſit qꝛ quotidie peccamꝰpctis ſine
qb moꝛtalis ifirmitas viuere nõ põt. Et iõ qꝛ
q̃tidie labimur quotidie xpᷣs ꝓ nobᷣ myſtice im
molat᷑. Decima vtilitas pᷣt appellari ↄpᷣuatio
nis.Quã ponit Aug.in li.ð coꝛꝑe xpᷣi di.ꝙ illo
die q̊ qͥs videt coꝛpꝰxpᷣi lumẽ oculoꝝ ↄſeruat᷑ ei
⁊ ꝙ ꝓ illo tꝑe qͥ qͥ audit miſſã nõ ſeneſcit ſʒ ſer
uat᷑ in eodem vigoꝛe quo erat qñ icepit audire
miſſã.Sic etiã Adã cũ ð ligno vite comedebat
nõ ĩfirmabat᷑ nec ſeneſcebat:nec vita eiꝰbꝛeuia⸗
batur. B D
v decima vtilitas ðꝛ augmẽtatiõis:de
q̃ᷓ inqͥᷣt Inno.i li.iij.ð officõ miſſe.c.fi.di

cẽs. Per huiꝰſacr̃i vᷣtutẽ:vniuerſe ĩ nob vᷣtutes

augent᷑:⁊ oĩuʒ gr̃aꝝ frucꝰexuberãt. Duode⸗

cima vtilitas ðꝛ pᷣſeruatiõis. Pꝛeſeruat em̃ deꝰ

audiẽtẽ miſſã a mnin ꝑicul. Ut aſſenit Aug.di.
ꝙ illo die q̊ qͥs miſſam deuote audierit:moꝛte
ſubitanea nõ moꝛiet᷑. Et ſi abſq; cõione deceſſe⸗
rit ꝓ cõicato hẽbit᷑. Et iterũ ait.In illa hoꝛa vi⸗
ſiõis coꝛꝑis xpᷣi dyabolꝰexit de coꝛꝑe cuiuſlibʒ
pctõꝛis ðᷣuote illð aſpicient.Et qͥ miſſa itegre ⁊
deuote audierit:non deficiet ſibi de illo die cib⸗
coꝛꝑi neceſſariꝰ. Idẽ q̊ʒ ꝙ ꝑ auditiõeʒ miſſe hbõ
liberat a mitis malis ⁊ piculis affirmat Greg.
in.iiij.Oialo.UVñ idẽ Greg.in collecta miſſe di⸗
Cit. Sit ↄtra oia mũdi ꝑicula firmamẽtũ ⁊c̃.Et
ad huiꝰ vitat ↄfirmatiõeʒ legit᷑:ꝙ tres ſocij per
gebãt ſimul i itinere:vnꝰaũt eoꝝ quotidie vole⸗
bat audire miſſã:alij vo nõ.Eũ g̊ q̃dã die pge⸗
rẽt ſimul ictu bõbarde ãbo eiꝰſocij iterfeci ſunt
ipᷣe vo qͥ audierat miſſã nõ fuit tactꝰcũ tñ eſſẽt
ſimul:⁊ vnꝰ ꝓpe aliũ.Siłr legit᷑ de alio qͥ quoti
die audiebat miſſam. Quadã aũt die cũ iret aad
ecchiaz: iuenit ꝓpłm redeũtẽ ab eccłia:⁊ ĩtelligẽs
miſſã eſſe finitãa:cepit flere. Quidã aũt ex illis d
audierat miſſã cepit ridere ⁊ dixit:q; paꝝ cura⸗
bat de miſſa. Uñ ſi volebat faceret ſibi donrnum
YUB. 998 z

Sla miſſa quã audierat. Ille aũt acceptauit b ⁊ ſanctũ Bona.in eadẽ di.atq; Alexã.de ales ĩ nignuſn
munꝰ. Quo facto ſtatim diabolłꝰ itrauit in ilũ iiij ꝓte ſũme in tractatu de euchariſtia. Hoedi iltiu⸗
qͥ tã paruã curã fecerat de miſſa ⁊ alij eã ðderat gniſſimũ ſacramẽtũ euchariſtie:pᷣfiguratũ fuit irſa⸗ n
Ex quo patuit ꝙ ille pſeruabat᷑ ne diabolłꝰ irra ¶in tota ſacra ſcriptura veteris teſtamẽti multis noſatet
ret in ipᷣm q: audiebat miſſã.qua neglecta ſtati figuris. Inter alias aũt figuras pᷣma eſt i lege WE
demoniac fact? eſt. Legit᷑ etiã ꝙ qᷣdã patervo nature ante legis dationem:⁊ hr Geñ.xuij.vbi egllen
lẽs cũ quodã dño ⁊ pᷣncipe ponere filiũ ſuũ pce dðꝛ:ꝙ redeunti Abꝛabe de pᷣlio: Melchiſedech rtofice
pit eidẽ filio vt qᷣtidie audiret miſſa ſi eſſet poſſi cex ſalẽ ⁊ ſacerdos dei:obtulit ei panẽ ⁊ vinũ:vt ral ſael
bile: vt eũ dñs ſic ↄſᷣuarettã quo ad coꝛpus q; de eo comedẽs ⁊ bibes refocilllaret᷑ ipᷣe ⁊ ſocij eiꝰ ſen Tiſen⸗
quo ad aiaʒ ab oibo malis. Qð ille faciẽs ĩ ma/ qui erant laſſi ex pᷣlio.Figuraliter ꝑ Melchiſe⸗ irfmutnun
gna dñi ſui gra ſublimatꝰ eſt. Quapꝛopt᷑ qͥdaʒ ech itelligit᷑ ſacerdo 8 xpianꝰ:ſiue eccłia catho nignunf
eiꝰ emulꝰ inuidia cõmotꝰaccuſauic illũ iuuenẽ lica:que Abꝛahe.i.cuilibet xpᷣiano pᷣlianti cũ ho ditmetd
coꝛã pncipe dicẽs illũ eſſe traditoꝛẽ ſuũ ⁊ iſidia ſtibo.i.demonijs. Uita em nr̃a militia eſt ſuper hüneuns
ni vite eius. Quibo auditis ille pnceps credens terrã Job. vij.⁊ quotidie hẽmꝰluctã cuʒ pncpi ſathiimi
vera eſſe q̃ dicebant᷑ miſit ad mgrjm foꝛnaò ſue bus tenebꝛarũ. vt inquit apls ad Ephe.vj. dat Ceenämmupeee
pᷣcipiẽs ei vt pᷣmũ camerariũ ſuuʒ qͥ poſtera die panẽ ⁊ vinũ.i.coꝛpus ⁊ ſanguinẽ dñi nri Jeſu Alarſchamet
iret ad ipᷣm ex ꝑte pᷣncipis ſtatim appꝛehẽderet xpᷣi:ſub ſpecie panis 2 vini:imo ipſe xpᷣs qꝗ hoc hilerngzfu
⁊ ligatis manid ⁊ pedibo in ardentẽ foꝛnacẽ ꝓ⸗ ſacramentũ inſtituit offert ſemetipᷣm nobis ad Atadcöfirmane
ijceret. Poſtmodũ vo ille pnceps pᷣcepit dicto co medendũ:vt coꝛroboꝛemur in plio cõtra bo/ Pinis firwet
iuueni vt mane ſeqᷓnti ad mgrm foꝛnad iret di/ ſtes.Quod ꝓuidẽes Dauid in ſpu dixit pð.Cix. grä duogden
cẽs ꝙ faceret pᷣceptũ pᷣncipis ſui fidelis.Cũ igi Tu es ſacerdos in eternũ ſᷣm oꝛdinẽ Melchi⸗ wmermorsg
dict iuuenis eſſet pᷣnapis ſui fidelis mane ſur ſedech.Ideo decantat eccłia ĩ officio coꝛꝑis xpᷣi molrisracem
gens cepit ire ad foꝛnacẽ: emulꝰ aũt esꝰ omnia Sacerdos ĩ eternũ xpᷣs dñs ſᷣm oꝛdinẽ melchi nisfiöci
leiẽs ⁊ deſiderãs videre moꝛtẽ illiꝰ ſequebat᷑ eũ ſſegdech panẽ ⁊ vinũ obtulit. KR Paſtonipßie
alõge.Dũ ꝗ iret ille iuuenis audiuit in qundasz n Otandũ c aũt ſᷣm Alexã. de ales. in. iiij. iedourtoe
eccłia ꝑ quꝗ trãſibat pulſari quãdã cãpanula,z parte ſũ me:in tractatu de euchariſtia:? lunreln/
ꝓ eleuatiõe coꝛꝑis xpᷣi:ingreſſuſq; eccciam ad/ Tho.in.iiij.di.xj.ar.j .q.j. CX xps iſtituit hoc ſa ſunpdamuli
oꝛauit deuote coꝛpꝰ xpᷣi ⁊ ibi aliq;tulũ moꝛatꝰ camentũ ſub duabus ſpebo multiplici rõne:⁊ Ouecintunir/
ad miſſã.Emulꝰ aũt eiꝰde hoc nõ aduertẽs pu marime qꝛ hocſacramentũ repᷣſentat eiꝰ paſſio Cucby iloo la⸗
tabat eũ iã eſſe moꝛtuũ⁊ cõbuſtũ in foꝛnace:vñ nẽ in qua ſanguis a coꝛpꝑe fuit ſeparatꝰ:⁊ iõ cõ⸗ nini ni ſatal⸗
auidꝰ vidẽdi illũ moꝛtuũ prexit ad magr̃m foꝛ gruũ fuit ipᷣm oꝛdinare ſub duplici ſpecie.ſ.pa Alocicautſolus
nacis intro gãs vtrũ pᷣceptũ regis adimpleſſet. nis q repſentat coꝛpꝰ:⁊ vini que repᷣſentat ſan⸗ Grriürpe
Mgf aũt foꝛnacis qͥ ſtabat paratꝰ cũ famulis guinẽ. Itẽ qꝛ hoc ſacramẽtũ eſt iſtitutũ ad ſalu irende
ſuis ſubito appꝛehẽſum illũ piecit in foꝛnacẽ et tẽ coꝛꝑis ⁊ aic.Et iõ recte in ſpẽ panis fuit oꝛdi/ ſs ſrin
ſtaciz cõbuſtꝰ eſt. Ille aũt iuuenis poſtea q; ad natũ ad ſignificandã ſalutẽ copis:⁊ in ſpẽ vini ab Zeammu
miſſã deuote ſtetit ꝑrexit ad foꝛnacẽ dicẽs ma/ ad ſignificand ſalutẽ aie. Sub ſpẽ em vini eſt n, Tteinſu
giſtro foꝛnacis illð qð ſibi pᷣceperat pnceps. IJ ſanguis xpᷣi.Ois aũt aia in ſanguie eſſe ꝑhibet us ſ 4 fin
le aũt dixit. Ego intfeci illum traditoꝛẽ ppᷣncipis Leuit᷑.xvij.⁊.c.moyſes.i fine.xxxij.q.ij.Licet aut Reckoh Hebn
nri. pᷣcegat em mihi vt in foꝛnacẽ ꝓijcere illũ ca⸗ antiqtus daret᷑ hoc ſacramẽtũ p lo ſub vtraq;ʒ ſii . i ,
merariũ qͥ pᷣmꝰ ad meveniret ex ꝑte ſua.Quibꝰ ſpẽ:tñ poſtea ↄſuetudinẽ fecit eccłia cõicãdi po del⸗ lolse
dichj oñdit ſibi illiũ emulũ ſuũ moꝛtuũ. Ille vo pulũ ſolũmõ ſub ſpẽ panis ꝓpter periculũ effu 6 eiſnen
ↄſiderãs liberatõʒ ſuã pꝑ meritũ miſſe prexit ad ſionis ſanguis:vt dicit Ric.in.iiij.di.viij. ar. lij. naartenmin
pncipẽ ⁊ illi fecit innoteſcere ĩnocẽtiã ſuã: ⁊ qu? q.vj.Quia vt pꝛediximꝰſub vtraq; ſpẽ totꝰ xpᷣs n flimora d
ꝑ meritũ miſſe liberatꝰ fuerat a moꝛte quaʒ ſib ↄtinet᷑ eo mõ quo ſupꝛa ðᷣdaratũ eſt. Pꝛeterea lngrinteni
emulꝰſuꝰ ꝓcurauerat.Qõð intelligẽs pᷣnceps eũ ctiã alia rone iſtitutũ eſt hoc ſacramẽtũ ſub bis enac hman⸗
in maioꝛẽ grãm recepit:⁊ipᷣe etiã poſtmodũ q̊ti ſpẽbo vt ſignificaret᷑ ꝙ xpᷣs E cibo pfecte reficẽcs tineſns Kö
die miſſã audiuit. Et iõ o deuoti xp̃iani ſi poſſi/ mãducãtes ſacramẽtałr ⁊ ſpałr. Perfeca aſr ullulſen⸗
bile eſt qᷣtidie miſſã audirepcurate.Qð faciẽtes refectio nõ ðꝛ eſſe in pane tiñ velĩ vino tm̃:ſʒ in I doopnonifl
grãm dei habebitis in h̊ ſecło ⁊ głiaʒ in fururo. vcroqʒ. Cõueniẽs q̊ʒ fuiſſe ita iſtitui hoc ſacra⸗ ſecetianni
Mttü ſimul cũ pdictis doctoꝛibo declarat ſctũs. ſguſfind
Feria qͥnta in cena dñi de ſacratiſſima cõio⸗ Bona. in. ilij. di. xj.ar.j.q.j.? Ric.nr̃ in eadẽ di. ſ Doguispplin
ne Sermo decimuſqrtus. 3 ar. ij. q. j. Nã hec duo.ſ.panis ⁊ vinũ habent cõ ninonnini
c f. iro qun, muni'? eig generalr oes hoies vtunt᷑ Et ideo ndgſngii
“ 22 C 1 ₰ clte uo Damaſcenꝰinqᷣt. Quia cõſuetudo eſt hoibo pa/ lisdumnin
p tenſcũq; ſumitis in meã comemo⸗ nem comedere ⁊ vinũ bibere:cõiugauit eis xpᷣs notkuam
ruauationẽ. Luce.xxij.tranſſumptiue.ſ. deitatẽ ⁊ fecit ea coꝛpꝰeius ⁊ ſanguinẽ:vtꝑ ea qꝗͥ eußhlltulenunl
ad hor..xj.⁊ in epła occurrentis ferie. Scðm ſunt ſᷣm naturaʒ cõſueta ⁊ in q bo vita cõſeruat in i fuht⸗

ſentetis magiſtri Petri lombardi in.iiij.di.viij ad ea qꝗͥ ſunt ſupꝛa naturs aia traſfoꝛmeẽr. Siẽ

lg oßcenitin

ns zmnchi,
i Wacte
apanimni
nrn i
1 Aieitnao
Punozimä,
3 mlrncte
inlugig
uine dül ei A
nogſe d
mmmpnnode
wrinpliocöetn
znſgudirehe
fmordiniine
Bioftcocens.
ifn Gnid
nde chita :
wmulaicie :

öſennr Shſe

it ſchamnn GH
duplia ſpeuln
igueneßſentn⸗
ickiſtuntügs

☛b

S= =—,

ſpipamsfatt H

icopis:rin hen

Sudhicn imn

nngrdſe
NeNA Ae
matb it ,r
Emmr mnllich⸗
õ
mns hinns
Eick, Pans

„

gertiis

inwtn H

mitmmiweſn n

wꝛin numſi,
: Runinani,
yini hani
es niN

„

ciugeur,
ſngun/
„ /.
Ggilim

Foliũ

etiã panis pꝛe ceteris cbis coꝛpꝰſuſtentat ⁊ re/
ficit.Et iõ in młtis ſcripture locis panis gñalit
nomiat genus cibi.vt ibi Exo.xviij. Uenerũtqʒ
Aaron ⁊ oẽs ſenioꝛes iſrł vt cõederent panẽ cũ

eo.vñ panis hic accipit᷑ ꝓꝑ cibo gñaliter:qꝛ eſt ci

bus gnalis oĩm⁊ in omi tꝑe Siliter xpᷣs gñali
ter ⁊ in om̃i tꝑe eſt cibus oim:ſine quo nullꝰvi⸗/

uere ſiue ali poteſt. Uñ dic panis viuꝰ Joho⸗
nis.vj. Itẽ ſicut panis int᷑ alia qᷓnutriũt pᷣcipue

habet vᷣtutẽ nutriẽdi.in cuiꝰ ſignũ comeſtio pa⸗

nis nõ generat faſtidiũ ſicut alij cibi.Quapꝛo/⸗
pter dicũt mediciꝙ iſte abus eſt ↄueniẽtiſſimꝰ
hũane nature.Siliter eſt de iſto vero pane xpᷣo.

q ait Ecci. xxiiij. Qui edũt me adhuc eſuriẽt. Si

cut etiã vinũ pꝛe ceteris potib hoĩem letificat ⁊
allicit: ſic ſacramẽtũ hoc pᷣ ceteris magis reficit
ſpũaliter atq; ſuſtẽtat ⁊ roboꝛat.Et ideo Pſal.

ait ad cõfirmationẽ pꝛedictoꝛũ. Panis coꝛ ho⸗

minis cõfirmat ⁊ vinũ letificat coꝛ homĩs.Hec
etiã duo ↄueniẽtiꝰ figurãtvnitatẽ eccłie. Sicut

em ex multis granis conficit᷑ vnus panis: ⁊ ex

multis racemis vinũ cõfluit:ſicex multis ꝑſo⸗
nis fidelibo vnitas ecclie cõſtat. Iſta inſuꝑ duo
paſſionẽ xpᷣi expᷣſſius repᷣſentãt:in cuiꝰ recoꝛda⸗

tiõe datur hoc ſacramẽtũ.qꝛ grana in area con⸗
culcantur ⁊ in molendino triturant᷑ ⁊ panis in

ſumo decoquit᷑:⁊ vinũ in toꝛculari expmitur.
Que oiĩa figurãt illũ qui interrogantibo eũ ⁊ di
centibo illud Eſa.xxxvj. Quare rubꝛũ eſt indu⸗
mẽtũ tuũ ſicut calcãtiũ in toꝛculari.rñdet.Toꝛ⸗
culoꝛ calcaui ſolus ⁊c̃. 1
Ste aũt panis in area vteri v ginalis vt
i ait Berñ.de tribo farinis:fuit foꝛmatus
ſcqʒ farina eterna.i.deitate: ⁊ ãtiqua.i.car

ne ab Adam traducta: ⁊ noua.i.aima de nouo
qeata. Iſte inſuꝑ panis triplici igne fuit deco⸗

ctus.ſ.igne deitatis quo ad farina eternã.De qͥ

igne ðꝛ ad Heb.xiij.Deus nr̃ ignis cõſumẽs ẽ.
Itẽ igne paſſiõis quo ad farinã antiquã.iuxta
lllllð Pſal. Igne me examinaſti ⁊c.Et igne amo
rss quo ad farinã nouã.qꝛ eiꝰ aĩa tota fuit igne
amoꝛis iĩflãmata.De quo igne ðꝛ Lu.xij. Ignẽ

veni mittere in terrã ⁊c̃. Iſte etiã panis ſicfactꝰ
⁊ ſicexcoctꝰ per qͥnq; fruſta.i.per quinq; vulne
ra fuit inciſus.vt pᷣmũ vulnꝰ recõciliaret patrẽ.

iuxta illð ad Ro.v. Eũ iimici eſſemꝰ recõciliati
ſumꝰ deo ꝑ moꝛtẽ filij ſui. Scõm vulnꝰ factuʒ
fuit vt celeſtẽ ianuã apiret.ad Heb. ix.

er pꝛo
pꝛiũ ſãguinẽ ĩtroiuit ſemel ĩ ſctã 2A orhd,
ait.Sãguis xpᷣi ianua eſt ꝑadiſi.Tertiũ vulnꝰ
factũ fuitvt ruinã ãgelicã reparet.ad Col. „Pa
cificãs ꝑ ſanguinẽ crucis q̃ in celis ſunt ⁊ q̃ ĩ ter

ris.Quartũ vulnꝰ factũ fuit vt ſanctos pꝛẽs de

limbo educeret.Zach.ix.Tu q̊ͥʒ in ſanguine te⸗
ſtamẽti tui eduxiſti vinctos de lacu. Quitũvul⸗
nus factũ fuitvt oẽs hoies ad amoꝛẽ ſuũ totałr
iſlãmaret.Qð ſignificatũ ẽ.. Machab.vj.vbi
ðꝛ:ꝙ oñderũt ſanguinẽ vue elephãtibo ad acuẽ

CxxvII

dũ eos ad pᷣliũ.Ad iſtum aũt panẽ ⁊ vinũ cele⸗
ſte deuote ſumendũ iuitamur Eccłs.ix.vbi ðꝛ
Uade ⁊ comede in letitia panẽ tuũ:⁊ bibe cum
gaudio vinũ tuũ:qꝛ deo placent oꝑa tua. Ubi

glo. exponit. Uade.ſ.a pctõ recedendo:⁊ bonis

oꝑibo inſiſtẽdo:⁊ comede ſpũałr ⁊ ſacramẽtałr
panẽ tuũ qͥ ð celo deſcẽditvtte ↄfoꝛtet:⁊ bibe cũ
gaudio ſpei vinũ tuum.i.ſanguinem Jeſu xpᷣi.
Iſtũ aũt cibũ ⁊ potũ nobis detulit beata vᷣgo.
De qua ðꝛ Pꝛouer.vltimo.acta eſt q̃ſi nauis
inſtitoꝛis:de lõge poꝛtãs panẽ ſuũ.Et hoc quo
ad panẽ̃ hunc diuinũ quẽ de ſupernis eduxit.

Quo ad vinũ autẽ ipſa ait Eccłi.xxiiij. Ego q̃ſi

vitis fructificaui ſuauitatẽ odoꝛis.i.vinu om̃i
odoꝛe ⁊ ſuauitate repletiſſimuʒ. Huncaũt pa⸗
nẽ licet hũiliter petierint pꝛes veteris teſtamẽti:

tm ipᷣm recꝑe nõ potuerunt.De qͥb exponi põt

illð Tren.iiij. aruuli petierũt panẽ ⁊ nõ erat
qui frãgeret eis. Itẽ de iudeis a ꝗᷣbo ꝓpagatꝰeſt

xps ⁊ btã vᷣgo exponi põt illud Sapie.j. Plã⸗

tabũt vineas ⁊ nõ bibent vinum earũ.Et illud
Treno.ij. Matribo ſuis.i.ſinagogis dixerunt.
Ubi eſt triticũ ⁊ vinũ.i.hoc ſacramentũ ſub ſpẽ

tritici panis ⁊ vini.quibo ſinagoga rñdere po⸗

terat. In domo mea nõ eſt panis Eſa.iij. Tũc
em dici poterar illð Geñ.xlvij. In toto oꝛbe pa⸗
nis deerat. Et quilibet moꝛiens dicere poterat:
heu mihi qͥ panẽ deſiderabilẽ nõ comedi Dañ.
x. Sed nobis dixit ſaluatoꝛ nr̃ illud Beñ. xviij.

Ponã bucellã panis ⁊ ↄfoꝛtet᷑ coꝛvrjm.⁊ Leui.
xxvj.Eomæede panẽe vim in ſaturitate.i.qᷓ aĩaʒ
dulcedine ⁊ ↄſolatiõe ſpũali ſaturabit.De quo
inquit ꝓpheta põ.ciiij. Pane celi ſaturauit eos
Dedit qͥʒ ipᷣe dñs ppło ſuovinuʒ mellifluũ.De
quo pᷣdixerat ꝑ Salomonẽ Canti.v.di. Bibet
vinũ meũ cũ lacte meo.i.cũ gr̃a mea.aAd qð bi⸗
benduʒ exhoꝛtatꝰeſt Eſa.lv.di. Venite ⁊ bibite
vinũ ⁊ lac.Et iõ de ipᷣo dici pᷣtillð Geñ.xxxvij.
Obtulit ei etiã vinũ.Qð qͥdẽ vinũ ↄficit᷑ qͥtidie

ꝑ vniuerſũ oꝛbẽ in cũctis eccłijs catholicis ſuꝑ

altaribo. Unde verificat᷑ illud qð pᷣdictũ fuerat

Pꝛouer.iij. Uino toꝛcularia redundabũt.Qð
etiã hr Johelis.ij.? NHiere.iij.ðꝛ.Oĩis lagũcu⸗
la iplebit᷑ vino. Illo.ſ.ð quo ðꝛ Eccłi.xxj. Uinũ
in iocũditate creatuʒ cẽ.Et ibidẽ.Exultatio aĩe ⁊
coꝛꝑis vinũ moderate.i.cuʒ mõ debito potatũ.
Btũs igit᷑ ille de quo dici oterit illð Geñ.xlix.
Lauit in vino ſtolã ſuã Gã aũt vgo nos hoꝛ⸗
tat᷑ Cãticoꝝ.v.di.Comedite amici ⁊ bibite:⁊ ie⸗
bꝛiamini chariſſimi.Et pᷣdica ſũfficiãt quo ad
pmã figurã huius ſacramenti. M
9 Ecũda figura hr̃ Erodi.xij.in agno pa⸗
ſcali imaculato:qͥ pᷣceptus eſt imolari ⁊
comedi. Hic aũt agnꝰfigurabat dñũm Jeſum
xpᷣʒʒ.De quo Johãnes baptiſta inquit Johᷣ.j.

Ecce agnꝰ dei:ecce qͥ tollit pccẽ mundi.⁊ Hiere.
Xj. ðꝛ in pſona xpᷣ l. Ego q̃ſi agnꝰmõſuetꝰqᷓ poꝛ⸗/
tat᷑ ad victimõ.Et iõ cuʒ ipᷣe xpᷣs veniſſet iplere

684

legẽ. vt öꝛ Mat. v. poſt comeſtioʒ agni paſchal

inſtituit ſaccrm ſui coꝛꝑis vt oñderet ceſſatiõʒ ſa
crificij legalis.vt inqͥt glo. Choꝛ.xrj. Ceſſare em̃

debuit figura aduenièce figurato. Un Leo pa/
pa dᷣt. Ut vmbꝛe cederẽt coꝛꝑi atiqua obbᷣuatia

nouo excludit᷑ ſacro:hoſtia i ho ſtiã cranſit:⁊ le/
galis feſtiuitas dũ mutat᷑ implet᷑.

Ertia figura br Exo. xvj.de mana deſcc⸗
t gente de celo ⁊ paſcẽte ꝓPlm dei in deßto

„ qð figuratũ ẽ coꝛpꝰ xpi:q nos ĩ deſer⸗
to buiꝰ mũdi reficit ⁊ cõfoꝛtat.Uñ ipᷣe inqͥt Jo⸗
hãnis.vj.Ego ſum panis viuꝰ qͥ de celo deſcen
di. Sicut aũt in pᷣdicco.c.Exo.pceptũ erat filijs
iſrł vt mãna ad mẽſurã colligerẽt.i p qͥlibet ca⸗
pitevnũ gomoꝛ:genꝰmenſure cuiuſda.Et ſi qͥs
colligebat plus nõ plłꝰ reꝑiebat qᷓ; vnũ gomoꝛ:
etiã ſi centũ gomoꝛ collegiſſet. Siłr ⁊ qͥ minus
colligebat reꝑiebat tñ vnũ gomoꝛ⁊ nõ minus.
Ita pᷣ ſacr̃ʒ ita nobis pᷣcipit᷑ aſſumi vt credamꝰ⸗
firmiter in eo nõ eſſe plꝰ nec minꝰ:ſʒ ita eſſe inte
grũ coꝛpꝰ xpᷣi ſub q̃libʒ hoſtie ꝑticula ſicutẽ ĩto

ta hoſtia. Et ꝙ ſi qͥs centũ hoſtias ↄſecratas aſ

ſumeret tñ ſolũ vnũ coꝛpꝰ rpi reciꝑet.⁊ ſi cente⸗/
ſimã partẽ hoſtie acciꝑet integrũ tñ coꝛpꝰ xpᷣiaſ

ſumeret. De q̊ cibo celeſti coꝛꝑiſ dñici ſub ſpecie

panis:⁊ de potu ſanguis eiuſdẽ ſub ſpecie vini
in mẽſa altaris mixti aq̃ ðꝛ ꝓuer.ix.Sapia edi⸗
ficauit ſibi domũ ⁊ poſuit mẽſã ac miſcuitvinũ
2 dixit. Si qͥs ꝑuulꝰ eſt veniat ad me.⁊ inſipien
tibo locuta eſt di. Uenite ⁊ comedite panẽ meũ:
⁊ bibite vinũ qð miſcui vobis. O

ſtuit.rñdet Alex.de al.vbi S.ꝙ multis ð
cauſis p̊ egit:ſʒ ꝓ nũc tres aſſignabim⸗

vltra dicta ĩ pcedẽtib. Pꝛima ðꝛ oñſiõis.ſ.ſue
potẽtie clemẽtie ⁊ magnitficẽtie. Quã tãgit Fran

ciſceꝰ de may.in tract᷑.de coꝛꝑe xpᷣi di.ꝙ tria ſunt
pᷣconia ð qͥb ſolẽt pᷣncipes cõmẽdari pncipałr
Pꝛimũ eſt potẽtia.QOꝛ pᷣncipatꝰ nõ eſt niſi qdã
cluilis ptãs. Uñn ꝓuer.xiiij.ðꝛ. In multitudine
ꝓpłi dignitas regꝭ:⁊ ĩ paucitate plebis igno mi⸗

nia pᷣncipis. Scòm eſt demẽtia ſine qua ptãs
vertit veꝝ pᷣncipẽ in tirãnũ.⁊ iõ dixit ille rex ma

ximꝰ artharxerſes Heſter.xiij. Cũ gẽtibꝰ płimis

imꝑarẽ ⁊ vniuerſũ oꝛbem mee diciõi ſubiugaſ/

ſeʒ:neq̃q; volui magnitudie potẽtie abuti:ſʒ cle

mẽtia ⁊ lenitate ſubditos gubernare. Tertiũ ẽ

magnificẽtia q̃ eſt vᷣtus ↄueniẽs ſolis pᷣncipibꝰ
Vñ ðꝛ Veſter. j. ꝙ imꝑatoꝛ Aſſuerꝰ fecit cenaʒ
magnã abũ dãter ſuis pᷣncipibo.⁊ pᷣcepit oĩa mi
niſtrari ſᷣm ꝙ magnificẽtia regia dignum erat.
Oꝛ igit᷑ rᷣus dñs eſt pᷣnceps oĩm ⁊ rex regũ ac
dñis dñantiuũ. Apoc.xix.iõ voluit in bᷣ digniſſi⸗

mo ſacro oñderetria pᷣdictavt poſſet de his ma
gnifice cõmẽdari.Pꝛimo em̃ oñdit ĩ eo ſuã po

tẽtiã. Oꝛ nõ eſt młrũ maioꝛis vᷣtutis mũdũ de
nihilo creare q; totã ſubſtãtiã p anis in ſuũ coꝛ
pus ſubito ↄuertere incoꝛruptibile.Et iõ ꝓpba

hoc tãgẽs ait pſal.cxj. Mẽoꝛiã fecit mirabiliu-

ſuoꝝ ⁊c̃.O ꝑa em̃ mirabilia dedarãt diuin po
tẽtiã.De qͥbo idẽ ꝓphᷣa loquẽs pſal.cxxxviij.inqᷣt
Kõfiteboꝛ tibi dne qꝛ mirabilit᷑ magnificatꝰes
mirabilia oꝑa tua ⁊ aia mea cognoſcet nimis.
Scðo ĩ eo ondit ſuã clemẽtiã:qꝛ ibi ſeipᷣm totũ
dedit tã idignis qᷓ; dignis.Et iõ ſubdit ꝓphᷣa in

—

clemẽtia etiã ðt pſal.cxliiij. Suauis dñs vniuer
ſis ⁊ miſatiões eiꝰ ſuꝑ oia oꝑa eius.Tertio ibi
oñdit ſuã magnificẽtiã dãs vnũ ferculũ qð ha⸗
bet in ſe plus de pcioſitate qᷓ; valeat om̃e creatũ
ceieſte ⁊ frenũ.Et iõ ſubdit idẽ ꝓpha in ipo pſal.
crxj. Eſcã dedit timẽtibo ſe.⁊ pſal.cxliiij.iſtã diui
nã magnificẽtiã extollẽdo ðt.Oculi oĩm ĩ te ſpe
rãt dñe ⁊ tu das eſcã illis in tꝑe oppoꝛtuno. Et
qꝛ aꝑtio manꝰ in pᷣncipe deſignat magnificẽtiã
Adiũgit.Aperis tu manũ tua ⁊ imples oẽ aĩal
bñdictõe. Scða cã ĩſtitutõis huiꝰ ſacri ðꝛ me

iitatiõis. Qꝛ em̃ inqͥt Phᷣs.ij.echi.irtꝰ ẽcirca

bonũ ⁊ difficile. Jõ voluit xpᷣs relinqre coꝛpus
ſuũ ⁊ ſanguinẽ ſub ſpẽ panis ⁊ vini:vt maius
meritũ hfr̃et fides nr̃a illa credẽdo q̃ coꝛꝑalibuſ
ſenſibo ꝑcipi nõ pñt. Jõ ðꝛ in canone ĩ myſteriũ
fidei. Parua em eſſʒ fidei meritatio ĩmo nika ſi

coꝛpꝰ xpᷣi coꝛꝑeis o culis videremꝰ. Ait eĩ Gꝛeg.
in omłpaſchali. Fides nõ hʒ meritũ vbi hũana
rõ pꝛebet exꝑimẽtũ. Tertia cã ðꝛ dilectiõis: vt

oñderet amoꝛẽ quẽ erga bũanũ genꝰ habet. qꝛ
ex indicibili amoꝛe qͥ nobis afficit nõ fuit cõtẽtꝰ
creaſſe totũ mũdũ ad vtilitatẽ nrãm:⁊ tot innu
mera nobisↄtuliſſe bñficia. Sʒ ad oſtẽſionem
feruoꝛis ⁊ ĩfinite charitatis quã erga nos habʒ
etiã voluit nob dõare ſemetipʒ. Uñn ðꝛ Job.xiij
Eũ dilexiſſʒ ſuos qͥ erãt in mũdo in finẽ dilexit

eos.i.ſᷣm gio.maioꝛa eis ſigna amoꝛis oñdit.

Reliqᷣt ̊ nobis coꝛpꝰ ſuũ ad mãducãdũ vt eiꝰ

paſſiõis ſꝑ mẽoꝛiã haberemꝰ.vt dicũt vba the⸗

matis nr̃i:q etiã habent᷑ Mat.xxvj.⁊ traſſum⸗

ptiue de oſe. di. ij. c. in xpᷣo.⁊.c.iterat᷑. Eapꝛopter

inqͥt Pau.j.ad Choꝛ.xj. Quotiẽſcũq; mãduca
bitis panẽ hũc ⁊ calicẽ bibetis moꝛtẽ dñi annũ
ciabitis donec veniat. trãſſumptiue ĩ.d.c.ĩ xpᷣo.
⁊ in.c.ſctura.⁊.c.qꝛ paſſus.⁊.Cſſ. emel xpᷣs. ⁊. c. ſe

mel ĩmolatꝰ. ð ↄſe.di.ij.⁊ in.c.qꝛ coꝛpꝰ.ea.di.ðꝛ

Qꝛ coꝛpꝰ aſſumptuʒ ablaturꝰ erat ab oculis ?
illaturꝰ ſyderibo: necariũ erat vt die cene ſacrm

nobis ſui coꝛꝑis ⁊ ſanguis ↄſecraret vt coleret
iugit᷑ ꝑ myſteriũ qð ſemel offerebatr in pciũ. VUt
qꝛ q̊tidiana ⁊ indefeſſa currebat ꝓ oĩm ſalute re
demptio ꝑpetua eſſʒ redẽptõis oblatio: ⁊ peren
nis victima illa iugit᷑ viueret in mẽoꝛia ⁊ ſemꝑ

pñs eſſet in gra. hec ibi. Et ideo ipᷣe ſaluatoꝛ ĩ fi/

ne vite ſue tpalis ⁊ moꝛtalis hoc ſacr̃jm inſtituit
ꝓ valete. Solẽt em̃ veri? coꝛdiales amid abin⸗
uicẽ ſeparãdi ſił epulari ⁊ aliqd ad mẽoꝛiã ſuis
beniuolis relinqre. Et iõ xpᷣs ſciẽs ꝙ ᷣbebat ab
luit cũ eis cenare.vñ dixit Lu⸗

apkis recedere vo

p̃dicto pſal.cxj.iicoꝛs⁊ miſatoꝛ dñs.eqᷓ

nihlimn
blci
giseſeue
Kanncſonn

ccionichne⸗
Earlonnin
ſͤreonpec)
crhecſchf
aineen
iiutoonoc⸗
mvrnboanupea
.
ſoincop'in
godibal
eruginrhi
niſtrlhrala
Aienitfuglen
dclonſinicue
Soripub nür
Wvcidmoren
Gunfuendn
Nönintis
Paütduinn
ntietckebigun
lirtwoo/
udinal.
Muummls
Cuo rwavs
Mſronnclſta⸗
Nfaroli⸗
Nonug umri
Gripnecaria id
6o Muttchent
ſuoſnonmiſinoit
aſnsigname
nobitveſapeoy
Poben Qusd

lmur. Diaraüt

cytösi

Wlos in tli,t

Plliuirolüril
ansenatos in

eontsinöre
Eeakoſgendi

ind Zrſititon
lfagitpligs
igliiinanar
Mſnde
iitai
1 ſargde
Ed
Olnüpingui
Ullaeop t et
dbenfi⸗
Mocaitſacfn
Cui inyingrin
norlolepaſſis
ulio edepian

iſtcrchinnn,
ogneſern
Ribiſehn.
öſubirhn
mnüfewlieg
5ralearaceni
epbannd
ſal lüi ſtidia.
1Oaulioidie
gnarmagniii.
uit inlesdid
disdub ſackleee.
iad Vnin
ostcinirone
mis ? neNne
Gecedoq al
zinanonrinn:tnſi.
Hymentörddtin
udio: dilendeo e
jani gen aNg9
ufick nöſni⸗
Ninrim:dmmun
1Sadoſtiinmn
guäerga noat⸗
n Und e
möcoinfnedia
ſcna oons a k
dnididinn
n' rdirfet
enenidii
ngei dalpße⸗
elrdst
cop ade d
cutbals:
eſn
ema Ne

„

ð

ð 2 è 5 .

— —
=

Hirtiincd.t O

npoinſinte
iboinn in

Foliũ

te xxij. Deſiderio deſideraui ̊ paſcha mãduca,/
re vobiſcũ. In qua cena donauit eis pᷣcioſi co.?
poꝛis ⁊ ſanguis ſui ſacr̃m vt cũ fidelibo ſuis ſo
ꝑmaneret pᷣſentia ſacrali.Et ꝓpterea poſt reſur⸗
rectionẽ apparẽs eis dixitvt habet᷑ Mat.vltio.
Ecce ego vobiſcũ ſum oibus dieb vſq; ad con
ſũmatiõʒ ſecłi. Ipᷣe em pᷣdixerac ꝓuerb.viij.De/
licie mee eſſe cuʒ; filijs hoĩm. Hec aũt cena Zria
fuit cene Ade quã cũ vxoꝛe ſua celebꝛauit. Hic
em̃ fuit panis aʒimꝰ:ibi panis fermẽtatꝰ q̃̊ tota 16 ſ
Sit foꝛtitudo fragiliũ. Itẽ eſt medicia pᷣᷣuati⸗

natura hũana per pctm̃ fuit fermẽtata ⁊ coꝛru⸗
pta.hic fuit agnꝰ typicꝰ:ibi cibus vetitꝰ.hic pa⸗

nis in coꝛpꝰ xpᷣi mutatꝰ:ibi panis mutatꝰ i coꝛ

pus diaboli. Pctm̃ em̃ moꝛtale in coꝛpꝰdiabo
li:vt Aug.inqᷣt:facit traſire. Saluatoꝛ igitur nr
trãſiturꝰin bꝛeui ad patrẽ ſciẽſq; humanã imbe

cillitatẽ⁊ fragilitatẽ reliqͥt fidelibo ſuis hũc cibũ

delicatiſſimũ quo ro boꝛari poſſent potẽter per
aſperã huiꝰ mũdi viã trãſire ad eternã quietẽ et
btitudinẽ moꝛe pij patrꝭ faciẽs:qͥ filijs ſuis ma
gnũ iter facere hñtiboꝓuidet de cibis ⁊ alijs per
viã necarijs. Nouerat nãq; ꝙ vt dicunt phiſici
maxiĩe Auicẽna in tract᷑.de regimine iter agẽtiũ.
nece eſt ꝙ bi qͥ iter agũt in hyeme nõ eant vacui
ſed ſint vino pᷣcioſo potati ⁊ aſſatis carnibo ſa⸗

tiati.cuiꝰ cãm aſſignat. Qꝛ tꝑe magni frigoꝛis

caloꝛ naturalis retrahit᷑ ad intcioꝛa.vñ ſi ſtoma
chus eſſet vacuus defacili ipᷣe caloꝛ naturalis
poſſet extingui.ſic̃ accidit de luĩe lucerne in qua

deficit oleũ.Et qꝛ vinũ hʒ calefacere:⁊ aſſate car

nes mag nutrire.iõ pᷣdicta ſunt optime ambu⸗
latibo necaria.Et idcirco nos pegrinos ĩ ̊ mũ⸗

do voluit reficere vino pᷣcioſiſſimo.i.ſanguine
ſuo ſacratiſſimo ſub ſpecie vini:⁊ carnib ſuis

aſſatis igne amoꝛis ⁊ charitatis.De qͥb deſide

rabãt veſci pꝛẽs veteris teſtamẽti:dicẽtes illud
Job.xxj.Quis det nobis de carnib eiꝰvt ſatu⸗
remur.Dicit aũt Fran.de may.in tract᷑.de coꝛpꝑe

xpᷣi.ꝙ xpᷣs qn inſtituerevoluit h̊ ſaccẽm eleuauit
oculos in celũ.vt ðꝛ in canõe miſſe ad oñdendũ
ꝙ illi qui volũt illð aſſumere debẽt hr̃e oculos

mẽtis eęleuatos in deũ. Itẽ ðt ꝙ inſtituit illð in

die iouis.in q̃ vt ptʒ Geñ.j.aues fuer̃t a ðᷣo crea

te ad oñdendũ ꝙ hoĩes qͥ hñt alas cõtẽplatõis
ſm b. Gꝛe.ſũt idonei ad ꝑcipiẽdũ h̊ ſacrʒ. Eodẽ
qͥʒ die fuerũt piſces ĩ mari a deo creati ad onñdẽ/
dũ ꝙ illi ꝗͥ in amaritudine ↄtritõis pꝑmanẽt ſũt

ad b̊ hoc ſacr̃m percipiẽdũ apti.bhecüle. OO
ſſtituit aũt hoc ſacramẽtũ in mõte ſyon

u ſicut ꝓphetatũ fuerat Eſa.xxv.vbi ðꝛ. Fa

ciet dñs exercituũ in mõte bᷣ oĩby ꝓplis
ↄuiuiũ pinguiũ:ↄuiuiũvindemie: pinguiũ me

dullatoꝝ ⁊c̃.Et hocvt oñderet ꝙ cõicarevolẽtes
debent aſcẽdere in altũ ꝑ cõtemplatiõʒ celeſtiũ.

Hoc aũt ſacr̃m reliquit nobis ad vtilitatẽ ⁊ ꝓ⸗
fectũ invita ⁊ in moꝛte. In vita vt ſit nobis me⸗

moꝛiale paſſiõis eiꝰ.vt diximꝰ.Licet em̃ in viſu

paſſio eiꝰdepicta affectũ nr̃m multũ mouere de

beat. ꝛin auditu eiuſdẽ pᷣdicata paſſio mag de
beat ↄmouere:tñ in guſtu in b ſacro tã vᷣaot᷑?=
ſingłarit᷑ expᷣſſa maxie dʒ nr̃jm affectũ excitare.

Itẽ dimiſſuʒ eſt nob in medicamentũ nr̃e curg
tiõis. Eſt em̃ medicia efficax otra oẽs ifirmita⸗
tes nr̃as:ſic ptz in illa oꝛone Purificẽt nos qs

dñe ſacr̃a qᷓ ſũpſimꝰ⁊c. Sanat eĩ oẽs moꝛbos
vicioꝝ.UVñ ðꝛ.Sict ablutio ſceleꝝ.Et ſicẽ medi
cina curatiua. Itẽ eſt medicia ↄfoꝛtatiua:qꝛ ro
boꝛat ⁊ ↄfirmat ĩ ſanitate recepta.Et iõ ſubdit᷑.

ua q̃ pᷣᷣuat hoĩem ne iteꝝ cadat:⁊ iõ ſubinfert᷑
Sit ↄtra oĩa mũdi ꝑicula firmamẽtũ. Itẽẽ me
dicia melioꝛatiua:qꝛ viuos ⁊ moꝛtuos ad me
lioꝛẽ ſtatũ ꝑducit.Et iõ ſubdit᷑. Sit viuoꝝ at⸗
q; moꝛtuoꝝ fideliũ remiſſio oiuʒ ðᷣliccoꝝ.Se⸗
cũdo dimiſit ipᷣm ſacrm vt eo adiuuemur młti
plicit᷑ i moꝛte.Uia em̃ quã aĩa ð coꝛꝑe decedẽs
factura ẽ:ẽ tenebꝛoſa Job.xix.In calle meo te⸗
nebꝛaſ poſuit.Eſt ꝑicłoſa.vñ pſalmiſta.ait.In
via hac q̃ ambulabã abſcõderũt ſuꝑbi laqueũ
mihi. Iẽ ẽ via lõga.iij. Reg.xix.Grãdis tibi re-
ſtat via. Itẽ ẽ ignota. Uñ ps.inqͥt. Uiã cuitatꝭ
hiĩtaculi nõ iuenerũt.Qñ igit᷑ coꝛpꝰxpᷣi aiab de
cedẽtibo dat᷑ qdðᷣ appellat᷑ viaticũ ꝓpter pᷣdiccam

vtilitatẽ:poꝛtant ſecũ lucẽ ad tenebꝛoſe vie illũi

natiõeʒ.vñ Joh.viij.ipᷣe ſaluatoꝛ ait. Ego ſum
lux mũdi.Et eiuſdẽ euãgelij.xij. Ambulate duz
lucẽ hẽtis:ne tenebꝛe vos cõpᷣhendant. Poꝛtãt
etiã ſecũ pugionẽ ad ðᷣfeſiõeʒ ↄtra hoſtes Job.
xvij. Pone me iuxta te.⁊ cuiꝰvis manꝰpugnet
ↄtra me.Et ps.ait.Si abulauero ĩ medio vm⸗
bꝛe moꝛtis nõ timebo mala qm̃ tu mecum es.
Poꝛtõt etiam ſecũ cibũ ad ↄfoꝛtatiõex.De q̊ͥ ꝓ/
pheta pS.lxiiij.inqͥt deo.Paraſti cibũ illoꝛũ in
tꝑe oppoꝛtuno. Itẽ hñt ſecũ ductoꝛẽ ad vie di⸗
rectiõeʒ.iuxta illud Michee.ij. Aſcẽdit iter pan
dẽs ante eos.Et ps.inqͥt.Deduxit eos ad poꝛ.ꝰ
tũ volũtatᷓ eoꝝ.UVt igit᷑ poſſimꝰiſtũ cibũ tã ſa⸗
luberrimũ deuote reciꝑe:q̃ttuoꝛ vtciles ↄſidera
tiões de hoc digniſſimo ſacr̃o faciemꝰ. Pꝛima
dicet᷑ obligatiõis. Scða punitiõis. Tercia pꝛe
paratiõis.Quarta fructificationis. Z
Pars pᷣma de obligatiõe ⁊ necitate recipien
di ſacratiſſimũ coꝛpꝰdni nr̃i Jeſu xpᷣi. P„
Uogd dqlibʒ rp̃ᷣianꝰnõ legitime excuſa
ꝗq tus teneat᷑ reciꝑe coꝛpꝰxpᷣi:ſine quo
ſpũałr viuere nõ pᷣt ꝓbo pᷣmo rõne q̃
ðꝛ ↄᷣuatiõis. Fũdamentũ cuiꝰponit
Phs. j.de gñatione di. Oẽ viuens qᷓ;diu viuit
ĩdiget alimẽto ↄueniẽti nature ſue.ptʒꝭ hec regu
la i viuẽtibo aia vegetatiua:vtputa ĩ plãtis.ſlã
arboꝛ cũ hẽat vitã vegetatiuã:ad ſᷣ vt viuat idi

get aqᷓ mixta fra put dic̃ płᷣs ĩ li.ð vegetabilibꝰ

⁊ plãtꝭ.Uñ ſi careret h̊ nutrimẽto ſtati moꝛcret᷑.
Patz etiã ĩ viuẽtibo aia ſenſitiua:vt ĩ qͥ buſcũq;
aĩaliba ⁊ auibo.Siłi mõ pʒ ĩ coꝛꝑe nr̃o:qð viue
re nõ põt ſine nutrimẽto. Et rõ eſt quã aſſignat

Rich.nf in.iiij. di. xij. ar. vj.q.j.in coꝛpe q̃ſtiõis:
⁊ etiã di.viij.eiuſdẽ li.ar.j.q.iiij.Qꝛ humiditas

radicalis ſemꝑ cõſumit᷑ a calido naturali.Et iõ
niſi reſtauret᷑ ꝑ cibũ ⁊ potũ ſtatim deficeret hö.
Rſi hec ſunt necaria ad vitã coꝛꝑis qð nõ põt
viuere ſine nutrimẽto ſue nature ↄueniẽti:a foꝛ

tioꝛi ad vitã aĩe ſpũalẽ requirit᷑ eꝰ abus ſpũa⸗
lis qui eſt coꝛpꝰ xpᷣi qð eſt refectio aie viuificãs
illã.iuxta illð ſaluatoꝛis Johᷣ.vj. Panis quem
ego dabo caro mea eſtꝓ mũdivita.⁊ibidẽ.Qui
mãducat meã carnẽ ⁊ bibit meũ ſanguinẽ ha⸗
bet vitã eternã.Qð ſi ſiceſt:ergo eiꝰſuſceptio eſt

necaria ad ſalutẽ. Qð inſinuare volẽs ſaluatoꝛ

ait Matth.iiij. Non in ſolo paneviuit hõ.ſ.ᷣm
coꝛpus:ſed in om̃i vᷣbo.i.ſacro verbi qð ꝓcedit
de oꝛe dei. Ideo inqͥt btũs Tho.in.iij.ꝑte ſũme
q.lxxiij.ar.iij.⁊ in.iiij.di.xij.ꝙ ſi ho mo velit invi

ta ſpũali ꝑſiſtere de neceſſitate ſalutis tenet᷑ hoc

ſacramẽtũ ſuſciꝑe.Sãctus q̊q; Bona.⁊ Rich.
in.iiij.di.xij.ar.vj.q.j.dicũt ꝙ qᷓ;uis nõ ſit neceſ⸗
ſe cõicare niſi ſemel in ãno nõ occurrẽte alia ꝑti⸗
culari neceſſitate:tamẽ freqᷓntatio cõionis ꝑuti

lis eſt. quia ſicut in coꝛꝑe quaſi cõtinue fit qdã
deꝑditio naturalis humiditatꝭ ꝑ actionẽ natu⸗

ralis caloꝛis.qua de cauſa oꝑtet płies cibũ ſu⸗

mere ad reſtauratiõʒ deꝑditiõis ne deꝑditio cõ
tinua moꝛtẽ inducat. Sic cũ ex coꝛruptiõe cõcu

piſcẽtie in nobis⁊ occupatiõe circa exterioꝛa fiat
depditio deuotõis ⁊ charitatiui feruoꝛis debe⸗

mus plies reciꝑe hoc ſacramẽtũ:ꝑ cuiꝰſuſceptõ

nem cauſat᷑ in aia ſpũale nutrimẽtuʒ.iuxta illð
ſaluatoꝛis Johᷣ.vj.Caro mea vere eſt cib:⁊ ſan
guis meꝰ vere eſt potus.⁊ ibidẽ.Qui mãducat
hũc panẽ viuet in eternũ.Aliter ꝑ nimiã deꝑdi/
tionẽ ſi nõ adeſſet reſtauratio paulati homo ad
moꝛtẽ ꝑduceret᷑ ſpũaleʒ. Et hoc eſt qð inqͥt dñs
nr̃ Joh̊.vj.Niſi mãducaueritis carnẽ filij hois
⁊ biberitis eiꝰ ſanguinẽ nõ habebitis vitã invo
bis. Eſt aũt magna differẽtia inter nutrimentũ
cibi coꝛꝑalis ⁊ huiꝰcibi ſpũalis.qꝛ cibus coꝛꝑa
lis nõ eſt tãte vᷣtutis vt totũ deperditũ poſſit ad
plenũ reſtaurare.ſed iſte cibus ſacr̃alis plus re

ſtaurat de gra qᷓ; culpa poſſit cõſumere:⁊ illos

a qͥb ſumit᷑ facit ĩmoꝛtales.Cuiꝰfigura habet᷑
Geñ.ij.in ligno vite poſito a deo in medio ꝑadi
ſi:de quo edẽtes nũqᷓ; moꝛtui fuiſſent. Sʒ iſte

cibo illud lignũ ſuꝑat in nutrimẽto.qꝛ illud cõ⸗

uertebat᷑ in ſubſtantiã ⁊ carnẽ humanã:ſed iſte
ſctiſſimꝰcibus aĩam conuertit in deũ qͥ eſt oim
viuẽtiũ vera vita. Uñ vt ait Aug.in lib.ↄfeſſio⸗
nũ.ipᷣe dñs ðt eũ reciꝑe volẽti.Lu me nõ muta
bis in te ſicut cibũ carnis tue:ſʒ tu mutaber in
me. Ex pᷣdictis aũt ptʒ ꝙ cõicare eſt de pᷣcepto
diuino ⁊ euãgelico ⁊ de necitate ad ſalutẽ. Que
ↄſiderãs Calixtꝰ papa pᷣcepit.ð ↄſe.di.ij.in.c.ꝑ⸗
acta.qꝙ oẽs xpᷣiani q̊tidie cõicarẽt. Cuiꝰ vᷣba ſũt
iſta. Peracta ↄſecratiõe oẽs cõicẽt qͥ noluerint
eccłiaſticis carere liminibo. Sic em̃ etiã ſtatue⸗

munt apli ⁊ ſctã romana tenet eccłia. becille. In

bmitiua ergo eccłia qñ feruebant xpᷣiani amoꝛe

xpᷣi qtidie coicabat in miſſa.ſʒ poſtmodũ fnige⸗
ſcente charitate ⁊ deuotiõe hoc ſtatutũ abroga⸗

tum eſt:⁊ fuit oꝛdinatũ vt om̃i die dñico cõlca⸗
rent xpᷣiani ſᷣm cõſiliũ Aug.de ↄſe.di.ij.c.quoti

die.diceñ. Quotidie euchariſtie cõionẽ accpere

nec laudo nec vituꝑo:oibus tamẽ diebo dñicis
cõicandũ hoꝛtoꝛ.Et hoc dixit Aug ſ.ꝙ non lau

dabat nec vituꝑabat cõicare qͥtidie ꝓpter imper
fectionẽ hoĩm qͥ nõ ſunt parati q̊tidie ad tõtum
ſacramẽtũ ſuſcpiẽdũ. Si qͥs tamẽ eſſʒ ꝑfectus

⁊ cognoſceret ſe creſcere in amoꝛe dei ex freq̃nta
tiõe ſacramẽti ſᷣm Aug.⁊ Alexã.de ales vbiſupᷣ

eſſet meliꝰ qtidie cõicare.iuxta illð Amb.de ↄſe.

,—

di. ij. . ſi quotiẽſcũq;.diceñ.Si quotiẽſcũ q; effũ
ditur ſanguis xpᷣi in remiſſionẽ pcõꝝ effundit
debeo merito qͥ ſemꝑ pecco ſemꝑ medicinã acci

pere. Et idẽ Amb.in lib.j.de ſacramẽtis ðᷣt.Ac⸗

cipe q̊tidie ꝙ quotidie tibi ꝓſit:ſic viuevt mere⸗

aris quotidie accigꝑe. Poſſumꝰ tamẽ hic dicere
ꝙ ſicut appetitꝰ coꝛꝑalis guſtus eſt in hoĩib di
uerſus ꝓut reperitur in viribo digeſtiõis diuer⸗
ſitas.Nã quidã adeo hñt caloꝛẽ naturalẽ accen
ſum ꝙ ſtatiʒ digerũt ſumptũ cibũ:⁊ hi aſſiduo
cibo indigẽt.Alij vo meliꝰ digerũt rariꝰ cõedẽ⸗
do:qm̃ magis remiſſũ hñt caloꝛẽ:⁊ ſi nimis fre
quẽter cõederẽt faſtidirẽt. Ita diuerſe ſunt aĩa⸗
rũ diſpoſitiões. Quidã em̃ adeo feruẽt charita⸗
tis amoꝛe erga ſacẽm hoc ꝙ ſi om̃i die ipᷣm reci⸗
piũt inde bonũ ſalutis remediũ ⁊ nutrimẽtum
ſentiũt.Aliquibꝰ aũt tãta eſt timoꝛis reuerẽtia

ꝙ nõ pꝛeſumũt illud reciꝑe niſi raro. Utraq; tñ

cauſa rõnabilis eſt ⁊ bona.Cuiꝰ figura habet᷑ i
euã gelio. Ille nãq; qͥ dixit dñũo Mat.viij.Oñe
nõ ſum dignꝰ ⁊c̃.laudatꝰ eſt ab eo ꝙ nõ iueniſ⸗

ſet tantã fidẽ in iſrł. Zacheꝰ aũt qᷣ letater ⁊ feſti⸗/
nant᷑ recepit dñʒ in domũ ſuã bñdictꝰ eſt ab eo

⁊ ſalutis ſue certitudinẽ recepit. Luce.xix. Unð
Aug.ad Januariũ lib.j.ait. Ille non audet bo

noꝛãdo ſumere:⁊ iſte nõ audet honoꝛãdo vllũ

diẽ pᷣterire.contẽptũ ſolũ nõ vult cibus iſte.hec

Aug. Ille aũt repᷣhẽſibilis eſt qͥ nõ ex reuerẽtia

dimittit aſſidue cõicare ſed ex toꝛpoꝛe ⁊ negligẽ

tia ac parua deuotiõe.Qð non faciebãt fideles

antiqͥ qͥ ſaltẽ om̃i die dñico cõicabant: verũ qͥa
quãto magis elõgati ſunt hoies a tꝑe paſſiõis
xpᷣi tãto plus refriguit mẽoꝛia eiꝰĩ coꝛdibo eoꝝ.
Statuit poſtmodũ eccłiavt ſaltẽ ter in ãno oẽs

cõicarent.ſ.in paſchate:pẽthecoſten:⁊ natiuita⸗
te dñi. vt pᷣcepit Yabianꝰ papa. de ↄſe. di. ij. . ⁊ ſi

nõ freq̃ntiꝰ.⁊ in.c.ſeculares.ea.di.ðꝛ.Seclares
q in natali dñi:paſcha:⁊ penthecoſten:nõ cõica
uerit catholici nõ credant᷑ nec inter catholicos
habean?᷑.hec ibi. OA—
Erũ hodiernis tpibus qꝛ ſuꝑabũdauit
v malicia ⁊ refriguit caritas ad tãtã miſiã
vener̃t xpᷣiani ⁊ tã ꝑuã deuotiõʒ ꝙ ecclia

Goartten⸗
zliegogdicnn
lisdlecMn
ſocſeirinusle
gau ſobalhan
Diicercſurregos
ſabalchn ſch⸗
Nedonſo
agzorimelu
Wadaſcäral
Diceßmmaln
ensdeuonol
lhonleroen
iirtholchnn
Kroultyobb
Sjteoſatiantin
i Oi noemn
ſiſe cionoppe
utatircangeio⸗
fnedeegrpeo nil
Gekum hecll
Cnnboctäſalutan
Hidicöſernarvn
innllos quodn
lyeſiſſimüſact
Ormotiñ cöſea
gleroboles imala
lndelſocergoteg

Pſſtenaccebrana

Irkosen
üüöööonninaper
Alnlmlocſfac

ſiisesinson
Plangſcinescffi
Unnlins diucn
Clistminntan
ſcniſſniaſpic

kuolgralacnofl
Poliaisſacid
WN

hoinnatſunc

muf

birdantit

1. .
Ge (dione⸗

hn

ugſnn
bonmichin
mare agfin

Vlls Znid .
gnoniſigfei
nipcirefnl
ngmmedicnie
laamins de O
Nitſerineen
lumommibectin
tusckin beih
ndigttioen
ginnnian
Ptübir iaſicgo
dgei
tcalorierinnisff
n diumiimin
adeo ſmoann
ſiomt dießhni
dii? nuennin

Cub ſiguradtedti.
dio Mr ndqD

aiͦt intit/
ſnäbiditO
e. i DNId
: Tewrmnrno
ar nniin i
Smwlrabnsſtea
ti nia twu
rpart glee
n uhir iheles
laban Mi
isatpe polſoͤs
cbide
limm ininohꝛI
–W– ul
de ſedih
tbaoſtannb h0O
x iner andali⸗

bi
ſon,.

di
umncen

5„ ℳ

oꝛdiauit⁊ pcepit ſub pena pcti moꝛtalis: vt ſal⸗
cem ſemel in ano oẽs diſcretionis ⁊ rõnis capa

ces cõmunicẽt vicʒ in paſcate. Uñ Inno.tertiꝰ

in.c.oĩs vtriuſq; ſexꝰ.de pe.⁊ re.inqͥt.Ois vtriuſ

q; ſexus fidelis cũ ad ãnos diſcretõis puenerit

oĩa ſua ſolꝰ pct ſaltẽ ſemel in ãno fideliter con
fiteat᷑ ⁊c. Sequi. Suſcipiẽs reuerẽter ad minꝰ
in paſcha euchariſtie ſacrm niſi foꝛte de ꝓpꝛij ſa
cerdotis cõſilio ob aliquã rõnabilẽ cauſam ad
tẽpus ab eiꝰ ꝑceptiõe duxerit abſtinẽdũ.hec ille
Si qs tñ cõicauerit in cena dñi ĩtelligit᷑ ſatiſfe⸗

ciſſe pᷣcepto.c.in cena.de ↄſe.di.ij.ĩmo ꝑ octo di⸗

es an paſcha ⁊ ꝑ octo poſt põt ſatiffieri huic pꝛe
cepto.ſicut declarat Eugeniꝰ papa q̃rtus ĩ ſuo

puilegio qð icipit.Fidedigna relatiõe.vbi expo
nẽs dic.c.oĩs vtriuſq; ſexus.inqͥt.Dicimꝰ expᷣſſe
nõ eſſe intẽtiõis legiſlatoꝛis aiam iũllaqueare fi⸗
deliũ ſub culpa moꝛtali ad cõioneʒ pᷣciſe in die
dñice reſurrectõis ꝑcipiẽdũ ſed terminũ ſtatuiſ
ſe a paſcha vſq; ad paſcha.mens em̃ magis q;
verboꝝ ſonꝰ eſt attẽdẽda diſcrete. Intelligimꝰ
itaq; optime iuri ſatiffactum ⁊ canoni ſi hebdo
mada ſctã vel infra occauã paſche reſurrectiõis

dñice ſᷣm melioꝛẽ diſpoſitionẽ conſcie ⁊ aptioꝛẽ
mẽtis deuotionẽ fideles pᷣparatiõe debita ſcem̃

euchariſtie pignꝰ accipiãt:⁊ cũ dño paſcha cele⸗
bꝛet:⁊ huic ſentẽtie oẽs volumꝰ acqᷣ eſcere.hec il
le. Ex quibo oibus patʒ ꝙ receptio ſacri ſaltem
in tꝑe a ſctã eccłia det᷑minato eſt necaria ad ſa⸗
lutẽ. Uñ Inno.iCertiꝰ in qͥbuſdã ſententijs ſuis

inqͥt. Necario qppe a nobis ſumẽdus eſt agnꝰ
vt a vaſtãte angelo ptegamur. Nec exire poſſu⸗

mus de egypto niſi celebꝛãdo phaſe paſchalem

agnũ edamꝰ.hec ille.Sed heu:qꝛ in bac infelici

etate hoctã ſalutare myſteriũ qð celũ letificat:⁊
mũdũ cõſeruat vniuerſum qͥtidiano vſu apud

nõnullos quodãmõ vertit᷑ in contẽptũ. Si em
hoc ſctiſſimũ ſacr̃jm in vno tm̃ celebꝛaret᷑ loco:⁊

ab vno tm̃ cõſecraret᷑ ſacerdote in mũdo:om̃es
ꝓfecto hoĩes iĩmẽſo deſiderio ad vnũ locũ ⁊ ta⸗
lem dei ſacerdotẽ afficerent᷑ ⁊ perarẽt vt diuina

myſteria celebꝛari audirẽt. lũc aũt multi facti

ſunt ſacerdotes ⁊ in multis locis offert᷑ xpᷣs:vt
tato maioꝛ apꝑeat gr̃a ⁊ dilectio dei ad hoĩiem

quãto latius eſt ſacra cõio diffuſa per oꝛbẽ.Sʒ
vñ hoĩes ad eius amoꝛẽ magis deberẽt accẽdi:
inde tepidioꝛes efficiũtur ac mag ingrati. Cur

rũt multi ad diuerſa loca ꝓ viſitãdis ſctõꝛũ reli

quijs ⁊ mirant᷑ auditis eoꝝ geſtis. Ampla edi

ficia tẽploꝛũ aſpiciũt ⁊ oſculant᷑ ſericis ac auro
inuoluta ſacra oſſa ipᷣoꝛũ. In hoc aũt ſacratiſſi

mo altaris ſacr̃o pᷣſens eſt ſctũs ſctõꝛuʒ creatoꝛ

oĩm ⁊ dñs angeloꝛũ:ac tota ſpes ⁊ ſalꝰ cũctoꝝ
hoim:⁊ tñ pauci ad tã venerabilẽ iardeſcũt pꝛe⸗
ſentiã tãqᷓ; ineffabili ac necario ſacr̃o debitũ nõ
habẽt deuotiõis affeceelll.

Poars ſcda de punitiõe nõ cõicantiſ. R

Evptẽ punitiões recipiũt non cõicãtes
ſäFm determinationẽ eccłie. Pꝛima di
LcLlitur excluſiõis.de qua in dicto.c.oĩis
väy3᷑yltrliuſq; ſexus.dicit᷑. Alioqᷣn viuens
ab ĩgreſſu eccłie arceat᷑.hec ibi. Quicũq; em̃ nõ

colcat debet oino ab eccłia excludi:nec debet ꝑ⸗
mitti ꝙ cũ alijs fidelibo eccłiam ingrediat p mii/
ſis vel officijs audiẽdis. Uñ de conſe. diſt. ij. c ſi
qs.ſcpᷣtũ eſt. Si qͥs auertit ſe a cõione ſacr̃i talẽ

ꝓijciẽdũ de eccłia catholica decernimꝰ dõec pe/
nitẽtiã agat ⁊ oñdat fructũ pnie ſue vt poſſit cõ
muniõe ꝑcepta idulgẽtiã ꝓmereri.hec ille. S
Eltꝑuũ da punitio dicit᷑ excõicatiõis. Inqᷣt
ſ em̃ Hoſtiẽ.in dicto.c.oĩs.de pe.⁊ re.ꝙ ſi
qs pᷣſbyter habet aliquẽ parochianũ foꝛ
nicariũ publicũ vel adulterũ aut tenẽtẽ odia vł
homicidã vel vſurariũ aut ponentẽ diſcoꝛdias
inter ꝓximos vel incantacoꝛẽ vel blaſphemũ:lu
ſoꝛẽ aut partialẽ:vel nolentẽ cõfiteri aut cõicare
pmo iülũ debet oppoꝛtune arguere.ſ.monendo
Scðo impoꝛtune.ſ.increpãdo ⁊ ſuſpendẽdo et
interdicẽdo.Tertio aũt creſcẽte cõtumacia debʒ
illũ excõicare vł ſuꝑioꝛi denũciare.Et de hoc ha
betur textꝰ.di.xviij.c.decernimus.⁊.di.xxxiiij.c.
quoꝛũdã.in fine.⁊.xj.q.iij.ca.ſi autẽ.⁊.xxxij.q.v.
ca.pꝛeceptũ.Et hec quaſi om̃ia notat gloſa in.c.
ad audiẽtiã.extra de ſponſal.⁊ argu.ad hoc po

teſt haberi.ij. q.j.c.multi.⁊.xxij.q.j.c.pᷣdicãdum
⁊. xxiiij.q.vij.c.itaq;.⁊.c.tã ſacerdotes.

FErtia punitio dicit᷑ ſepelitõis.LTales em̃
c nõ cõicãtes nõ debẽt eccłiaſtica ſepeliri ſe
pultura. Uñ in dicto.c.oĩs.dicit᷑. Et mo
riens eccłiaſtica careat ſepultura. Qꝛ eniʒ tales
vt beſtievixer̃t ideo nõ ſacra ſepultura ſʒ beſtia⸗
rum eis debet᷑.Et ratio quare nõ debẽt ſepeliri
in ſacro ponit᷑ in.c.nõ extimemꝰ.xiij.q.ij.vbi di/
citur ꝙ deuote ſepulture officiũ bone fidei eſt te
ſtimoniũ.Et ideo ne derici ſint falſi teſtes ꝓhi⸗
bent᷑ ſub pena pcti moꝛtal tales ſepelire aut eo⸗
rũ ſepulture int᷑eſſe.c.ij.extra de rapto.C auteʒ
tales nõ debeãt ſepeliri in ſacro patuit ꝑ exẽplũ
de quodã pctõꝛe qͥ ſine confeſſiõe ⁊ cõione moꝛ⸗
tuus eſt ſepultuſq; in eccłia. Sequẽti vo nocte
tumulꝰ apertꝰ eſt ⁊ piecit illũ moꝛtuũ tãq; indi
gnũ tali ſepultura. Mane aũt facto aperiẽs ſa⸗
cerdos eccłiam ĩuenit coꝛpꝰ moꝛtuũ illiꝰ defun
cti in platea extra ſacrũ.qð accipiẽs iteꝝ poſuit
in mo numẽto in eccłia.Sequẽtivo mane iteꝝ
inuenit illð extra ſacrũ.⁊ ſic factũ eſt tribꝛ diebꝰ
continuis.Ex quo cognoſcẽs ꝙ terra ſacra nõ⸗
poterat ↄtinere cadauer illius ſcelerati fecit poꝛ
tari illud ad ſterquiliniũ. O ſcelerati qͥ nõ vul⸗
tis cõmunicare oſtendã vobis in quo loco de⸗
bet quiſq; veſtrũ ſepeliri.Audite quid ſcriptuzʒ
ſit Hiere.xxij. Sepultura aſini ſepeliet᷑. Sʒ au⸗
dite aliud terribile exẽpluʒ quod ponic Jacoby
de vitriaco dicẽs:ꝙ qͥdã magnꝰ vſurarius ve⸗
niens ad moꝛtẽ noluit reſtituerevſuras.ex q̃ ſa

Bermo

cerdos noluit ei dare erchaſirg ſackfa. Cũ eſſʒ
moꝛti ꝓpinquꝰ vocatus ſacerdos a parẽtibo vt

tciꝰaiaz deo recõmẽdaret: dixit. Ego eã oibus de
monibo de iferno recõmẽdo.⁊ ſic ille miſer expi
rauit.Tũc amici rogabãt ſacerdotẽ vt ꝓpter ho

noꝛẽ ⁊ dignitatẽ cognatõis ipᷣm ſepeliri ꝑmitte

ret in loco ſacro.qð ſacerdos oino negauit.Ha
bebat aũt dictus ſacerdos quẽdãa aſellũ qͥ nihil

alið faciebat niſi ꝙ libꝛos ad eccłiam poꝛtabat
⁊ ideo nullã aliã viã ſciebat niſi illã quã frequẽ
tabat. Amici vo ⁊ parẽtes defũcti malicioſe co⸗

gitãtes rogauerũt ſacerdotẽ vt coꝛpꝰ ſuꝑ aſellũ

poneret:vt vbicũ q; ferret illð ſepeliret᷑ ibidem.
Putabãt em̃ ꝙ vel ad eccłiam vel ad domũ ſa
cerdotis recto tramite illud poꝛtaret cũ nullam
aliã viã ſciret.Qð cũ placuiſſet ſacerdoti coꝛpꝰ
ſuper aſellũ poſitũ eſt:qͥ nec ad ſiniſtraʒ nec ad
dextrã declinauit:ſed ipᷣm defunctũ vſq; ad pa⸗
tibulũ tulit:ibiq; ſub furca ſe excutiẽs dimiſit ⁊

in eo loco ſepultꝰ eſt.Qð ꝑmiſit deꝰ vt oñderet
tales nõ cõicãtes debere ſub furca ſepeliri. ¶
AUana punictio ð ſcandalizatõis.Talis

q em̃ non cõicãs ſcandaliʒat oẽs vicinos

dee teꝛ ra vel ciuitate:⁊ ideo tot penas me
ret᷑ q̊t ꝑſonas ſcãdaliʒat. Sicut dicit᷑.j.q.j.ca.ſi

q̃ſcũ q;. Et ideo inqͥt ſaluatoꝛ Mat.xviij. Qui
ſcãdalizat vnũ de puſillis his qͥ in me credunt:

expedit ei vt ſuſpẽdat᷑ mola aſinaria in collo eiꝰ
⁊ demergat᷑ in ꝓfundũ maris.Et ideo ſi ſcãdali

zsans vnũ ſolũ tantã penã meret᷑ quatã merent᷑
pᷣdicti qͥ ſcandaliʒãt totã cõitatẽ.Tales ſunt ĩfa
mes ⁊ nõ ðᷣbẽt admitti ad aliq̃s dignitates.l..ij.
C. de dignitatib). lib. xij. De tali ðt autoꝛ rudiũ.
lib.ij. Neglectoꝛ fame fiet negleccoꝛ honoꝛis.Et

merito cũctis ille neglectꝰ erit. Et Jacoby bene⸗
uentanꝰ ſui lib.c.l.dicit.Nõ bene detergi ſoꝛdi⸗

ℳ

da fama vale.
VUinta punitio ðꝛ inabſolutõis.Quicũ

q qqʒ em̃ cõfitet᷑ ſine ꝓpoſito ſumẽdi coꝛpꝰ

prypi ad minꝰ ſemel in anno facit inutilem
cõfeſſionẽ.qꝛ eſt indiſpoſitꝰin hac cõfeſſiõe non
habẽs volũtatẽ obediẽdi pᷣcepto ecclłe de cõione
⁊ per cõſequẽs talis cõfeſſio eſt ficta⁊ ſine chari
tate:⁊ ideo nõ valet.de pe.di.v.c.falſas.⁊.c.frẽs.
Erxrta punitio ð inexoꝛatiõis. Lales em̃

uan debẽt fideliũ oꝛõe ſᷣm Bona. in. ij

di. xliij. et de hocſcriptũ eſt.j. Joh. v. vbi
ðꝛ. Eſt pctiñ ad moꝛtẽ:nõ dico vt ꝓ eo quis ro⸗
get.Nõ igit᷑ exaudiet᷑ a deo qͥ oꝛat ꝓ talibo nõ cõ

municãtib:⁊ ideo nullꝰ põt ꝓ eo publice oꝛare
imo ſi quis miſſas vel officiũ publice dici face⸗
ret ꝓ ipᷣo qñ moꝛtuꝰeſt ſine ſignis pnie tã dicẽs
qᷓ; mãdãs moꝛtalłr peccaret:cũ ſit cõtra pᷣceptuʒ

eccłie.extra de ſponſal.c.ad audiẽtiaʒ.⁊ de ſtatu
mo. c.j.?.c.ſuꝑ quodã.⁊ de ſepul.c.ex parte.⁊ de
furti.c.ij.⁊.xiij.q.ij.c.ꝓ obeũtibo.⁊.c.nõ extime⸗
mus.⁊.c.de quibo.⁊.xxiij.q.v.c.placuit. Facit.c.

XIIII

a nobis.el.ij.⁊.c.ſacris.de ſen.excõ.
Eoptima punitio ðꝛ reiectiõis.Nã cuʒ de
ſillis qͥ no receperũt diſcipulos xpᷣi facu
r.s ſit xpᷣs magnã vindicã. Un inquit
Lu.x.Amẽ dico vob ꝙ ſodome remiſſiꝰ eritin
die illa qᷓ; illi ciuitati qᷓ nõ receꝑit vos.Quãtam

punitiõʒ faccurꝰ eſt de illis qͥ noluerũt recꝑe ip
ſum. De qͥ Job.j. ðꝛ. In ꝓpꝛiavenit ⁊ ſui eũ non

receperũt:ꝓfecto iĩ iudicio talib dicet illð Mat
thei.xxv. Hoſpes erã ⁊ nõ collegiſtis me.Et iõ
reijciet eos a ↄſoꝛtio btõꝝ ⁊ ꝓijciet in infernuʒ.
Vnñ Lu.ix.inqᷣt ipᷣe ſaluatoꝛ. Qui me erubuerit
hũc filiꝰ homis erubeſcet cũ venerit ĩ maieſtate
ſua.Et iõ ꝑ ſilitudinẽ ponit ꝑabolã Mat.xxij.
di. ꝙ cũ qͥdã rex plłimos iuitaſſet ad nuptias fi
lij ſui:illi vᷣo venire ↄtẽpſiſſent:⁊ vltra hᷣ ſeruos
ſuos occidiſſent:ſtati rex miſſis exercitib ſuis
ꝑdidit oẽs homicidas illos ⁊ ſuccẽdit cuitates

coꝝ igni. Qua ſilitudine dat᷑ intelligi ꝙ qcũq;

nõ accedũt ad cenã agni ꝓuidi:ad qua ipexpᷣs
oẽs ĩuitat ꝑdet eos atq; ſuccẽdet in ignẽ eternũ.

Inuitat aũt oẽs xpᷣiãos Mat.xj.di.Uenitead

me oẽs qͥ laboꝛat ⁊ onerati eſtis⁊ ego reficaam
vos.O dulce ⁊ amicabile vᷣbũ in aure pctõr ꝙ;
tu dñe deꝰ meꝰ egenũ ⁊ pauperẽ inuitas ad tui
ſctiſſimi coꝛꝑis cõionẽ. Sʒ qͥs ego ſum dñe vt

ad te pᷣſumã accedere:quõ auſus ero vẽire qͥ ni

hil mihi boni conſciꝰ ſum vñ poſſim pᷣſumere.

Reuerent᷑ ãgeli ⁊ archãgeli:metuũt ſcti ⁊ iuſti:

⁊tu dicis.Uenite ad me oẽs.ſiſi tu dñe hoc di
ceres qͥs veruʒz eſſe crederet.⁊ niſi tu iuberes qͥs
accedere attẽptaret.Sʒ tu benigniſſime dñeno
ſti ſeruũ tuũ⁊ ſcis qꝛ nihil boni in ſe hʒ vnð hoc
illi pᷣſtes. Confiteoꝛ igit᷑ vilitatẽ meã ⁊ agnoſco
infinitã bonitatẽ tuã. Pꝛopt᷑ temetipᷣm em̃ hoc
facis nõ ꝓpter mea meritavt benignitas tua mi
hi magis innoteſcat. Qꝛ ̊ hoctibi placet et ſic
fieri iuſſiſti:placet ⁊ mihi dignatio tua.Unð de
tua ĩdicibili clemẽtia cõfiſus accedo eger ad ſal

uatoꝛẽ:egenꝰ ad regẽ celi:uus ad dñm: creatu

ra ad creatoꝛẽ:deſolatꝰ ad merẽtiũ ↄſolatoꝛem:
eſuriẽs ⁊ ſitiẽs ad vite fontẽ. Cuiꝰ plenitudineʒ
lʒ nequeã haurire ⁊ vſq; ad ſatietatẽ potare:ap⸗
ponã tñ os meũ ad foꝛamẽ celeſtis fiſtule vt ſal
tẽ inde guttulã modicã capiã ad refocillãdã ſi⸗
tim meã vt nõ penitꝰ areſcã.Uenio igitur ad te
pijſſime ieſu qͥ nõ vis dimittere ſᷣuos tuos ieiu
nos ne deficiat invia vt de tuo ſctõ ↄuiuio refi⸗
ciar qð ꝑaſti in dulcedie tua pauꝑi deꝰ. Nã ⁊ ca
telli edũt de micis qᷓ cadũt de mẽſa dñoꝝ ſuoꝝ
Mat.xv. In te em̃ eſt cotũ qð deſiderare poſſũ
⁊ ð beo.tu ſalꝰ mea ⁊ redẽptio:ſpes⁊ foꝛtitudo:
decꝰ ⁊ głia:letifica ̊ aiam ſᷣui tui:qm̃ ad te dñe
ieſu aiaʒ meã leuaui. Cupio em̃ teiĩ domũ meã
itroducere ac reuerẽter ſuſciꝑe vt cũ puſillo Za⸗
cheo merear a te bñdici ⁊ ĩter filios Abꝛabe cõ⸗

putari:⁊ nõ cũ ad tuũ cõuiuiũ venire ↄtẽnẽcibꝰ

a tuo dulciſſimo cõſoꝛtio eternałr ſegori·

ptotnin
1
en
u
(ofßiine
i ſänrt
inNnn
ltinilrenunch
lirwſtnionn
mnettiteic

ſeeoue n
cedioicden
Gſͤnuarumtnunon
netopen de
Nitosantkr
Cineporgnone
ſöcoapeenugee
Dlchgiatcli⸗
oe 1 äpe
oſniconnüͤtt
gmralcocrm

Mogchoſftinngna
io un
icjoio icn
ipunfon aunn
Nodii punus e
ſblinucongs.
cſareabo
(Nlolcts
pulnlodono zen
nictöſtolancä

0bem gparloc

(A(Aamociolazt
Mus etfnome
N idebemnab
aedno ſa⸗ .
Mtunonü
en ieureptaul
Mupnlennenü ſeaut

chtlllirdetucet

ſſchrückgcin

tader igun

Mhnedceneniin

nuRNindedid⸗

oghoccſtinif

üirpgozlent

ſnipliidiici

rchnchz

NEN d

eubefiſinne
rbo ſne
ſſa Dcin
ſiuenncvic

ngi⸗
Nchulosi
hne mniis

4

nlegſtsn. 66

Marnumg

unuſtit tn

nnzanud in

tuidrenimg
Mimllgg eig
Mangimmi.
DrnNDnnd
mnchetrcan

kethünmmnifn

gaiinng In
Bas eoolundien
abſus miinf
nrüpoſinfünee
Amanüͦtiätutt
s. ſliſi mdiench
teniim inbeni⸗
banignſſineding

dominſehrna
limimei m
ogemngiheiin
medanignineen

sdocndizburi
dignronCd
ſins allecrl
nsdiun

N—ð

mmiai Mmun

i A gnming
Ghnanippunenp/
iucksftnenal
in clidiſ

Unnoigetad.
”õ

woſn idloih

dr nindio

Midenni⸗

goſpebt fſili
nigficti
ocm̃trl MMinn
e rci ni
finie,
ii nie M

mniOH

sol

=

“

.—
*

Res pꝛeꝑatões debet facere ſuſceptu
t ruspcioſum coꝛpus dni nfi ieſu xpᷣi
DPꝛima dicit antecedẽs: ⁊ eſt triplex.
SZSZSppma examinatiõis.⁊ purgatiõis.Oꝛ
cũ om̃i diligentia iterũ atq; iterũ examinare de
betoſciẽtiã ſus:vt nõ ſolũ pctã que cõiter cogno
ſcunt᷑ ⁊ ſunt manitfeſta:ſed etiã ꝑ ignoꝛãtiã ⁊ ob
liuionẽ latẽtia inq;tũ ſibi poſſibile fuerit ſubti⸗
liter poſſit diſcutere. Ideo ðꝛ Oſee.ij. Judicate
matrẽ veſtrã.i.cõſciẽtiã.Et apłs.j.ad Chor.xj.

inqᷣt Paulꝰ,. Si noſmetipos iudicaremus nõ
vtiq; a dño iudicaremur.Facta igit᷑ hac diligen
tiſſima examinatione ſi aliquã nouã maculã re

periemꝰ debemꝰ? de ea habere cõtritionẽ ⁊ dice⸗

re cũ ꝓpha pſal.l.Coꝛ cõtritũ ⁊ hũiliatũ deꝰ non

deſpicies.Deinde ire ad ↄfeſſionẽ ⁊ plenã facere
cõſciẽtie purgationẽ.Nõ em̃ plerũq; in vna con

feſſiõe ad plenũ põt ↄſciẽtia expurgari. JIdeo ðt

Dauid pſal.xciiij. Pꝛeoccupemꝰ faciẽ eius ĩ cõ
feſſioe. ⁊ Ecci.xviij.dicit᷑ cuilibet cõicaturo. Ab
omi delicto mũda coꝛ tuum.⁊ Hiere.iiij. LHaua
ꝗa malicia coꝛ tuũ.⁊.j.ad Chor.vij.Emũdemus
nos ab om̃i inq namto carnis.⁊ eiuſdẽ epłe.c.v
iterũ dicit᷑. Expurgate vetus fermẽtũ vt ſitis no
ua cõſperſio. Nõ em̃ poſſumus reciꝑe grãm dei
niſi purificati fuerimꝰ.dicẽte Aug.in lib.de ver⸗
bis dñl. Puritas ſic eſt ſubſtãtia gfe ſicut aia ẽ
ſubſtãtia coꝛpis. H

Eiñuũda pparatio ðꝛ ceſſatiõis. Debemꝰ
ſ em ceſſare ab oĩbus nõ ſolũ pctis ſʒ etiã
ooccaſiõibo pctõꝝ.vt eſt multiloquiũ.ã
in multilo qͥo nõ ðᷣ erit pctm̃.puerb.x.ecõtra vo
bonũ eſt pᷣſtolari cũ ſilẽtio ſalucare dñi.Tꝛeñ.ij
Debemꝰ ̊ parũ loqui ⁊ cũ magna cõſideratiõe
ne dicamꝰ ocioſa. vt poſſimꝰ dicere illð Job.xj.
Purus eſt ᷣmo meꝰ ⁊ mundꝰ ſum in coſpecctu
tuo. Itẽ debemꝰ abſtinere a vanis cogitatiõibꝰ

dicẽte dño Eſa.j. Lauami mũdi eſtote:auferte
malũ cogitationũ veſtraꝝ ab oculis meis. Itẽ

debemꝰ vitare ꝑiculoſas cõuerſatiões ⁊ ceſſare
a tumultu rerũ ſeculariũ.Qꝛvt ðꝛ Treñ.iij.e
debit ſolitariꝰ ⁊ tacebit quia leuabit ſe ſuperſe.
Itẽ ſcriptũ eſt Ecci.xiij.Qui tetigerit picẽ inqui
nabit᷑ ab ea. Itẽ ieiuno ſtomacho ſacrã cõioneʒ
pcipere debemꝰ niſi in caſu necitatis.vtputa in
moꝛte.vt inqͥt Rich. in.iiij.di.viij.ar.ij.q.iij.di⸗

cẽs ꝙ hoc cõſtitutũ fuit ꝓpter reuerẽtiã ſacramẽ

ti. vt ptz ꝑ Aug.in libᷣ.j.ad Januariũ.⁊ ꝑ mgf̃ʒ
ſen. in.iiij.di. vlij.c.iij. Et habet᷑ de hoc textꝰ in.c.
liqdo. de ↄlſe.di.ij.vbi ðꝛ. Placuit ſpũiſctõ vt in
honoꝛe tati ſacri bᷣus in os xpᷣiani dñicũ coꝛpꝰ

iĩtraret qᷓ; ceteri cibi.Ad idẽ habet᷑ textꝰ in.c.nihil

vij. q.j.Et de h̊ tractat Lho.i.iij.pte ſũme.q.lxxx
⁊ habet᷑ in ſũma cõfeſ.lib.iij.tci.xxiiij.q.lxxv. Item
Ddebhet hõ ceſſare nocte ſaltẽ pᷣcedẽte a quiete deli
coſa. Uñ ſi cõmode põt non debet in lecto doꝛ⸗
mire ſiue nudꝰ ſed indutꝰ ⁊vigilare.dicẽte pha

Pars tenia de ppatiõe tãti ſacramẽti. A

W ”ð N M
KWM .

Eſa.lij. Cõſurge:cõſurge:induere foꝛtitudie tua
ſyon. Induereveſtimetis głie tue hirm cuitas

ſancta.i.aia fidelis ta digniſſimũ receptura ſa⸗

cramẽetũ:indue te veſtimẽto deuotõis.QOꝛ ſicut

ille ul cbui coꝛpoꝛale no poteſt digerere vi ma
ſticare nõ eſt aptꝰ mãducare ipᷣm: ſicqᷓ deuotõʒ
nõ habet nõ eſt dignus cõicare. de oſe. di. ij. c tri

bus gradibo.⁊.c.in illo. Uñ ait ſctůs Bona.in
iiij.diſ.xij. DHaioꝛẽ efficaciã recpit homo i vna

ſiſe nõ pᷣparet diligẽter 2⁊ deute.
t accionũ.Qõð figuratũ fuit.Exodi.xij.vbi
manducatur agnũ paſchalẽ qͥ ſacẽm H
tipice demõſtrabat:pceptũ eſt. Renes vr̃os ac/⸗
cingetis ⁊ calciamẽta habebitis in pedibꝰ vris:
tenetes baculos imanibo. Per renes em accin⸗
ctos ſignificat caſtitas ᷣm Grego. ſup Auẽ xij.
Per calciamẽta in pedibo ĩtelligit charitas ⁊ di
lectio dei ⁊ ꝓximi. Per baculos in manibo icel⸗
ligunt᷑ bona oꝑa ſine quibo ſi acceſſerimꝰ ad cõ
munionẽ dicet cuilibet nrjm oĩpotens deꝰ illud

miſſa vel cõione cũ bona pᷣparatiõe q; in mulq

Matth.xxij. Quõ huc intraſti nõ hũs veſtẽ nu

ptialẽ. Debemꝰ ᷓ habere veſtẽ rubeã.ſ.charitat/
⁊ vᷣtutis quãdo accedimꝰ ad nuptias eterni re⸗
gis. Un Aug.in q̊dã ſᷣmõe in dedicatiõe eccłie

inqᷣt. Unuſqᷣſq; ↄſideret cõſcientiã ſuã:⁊ qñ ali
quo crimine vulneratuʒ ſe eſſe cognouerit pᷣus

oꝛõibo ieiunijs ⁊ elemoſynis ſtudeat mundare
cõſciaʒ ſua:⁊ ſiceuchariſtiã pᷣſumat acciꝑe.Sõ
ctus q̊ʒ Leo in quodã ſᷣmõe de aduẽtu de dño

ieſu xpo inquit. Scðᷣm ꝙ vnũquẽq; oꝛnatũ bo
nis moꝛibo viderit ita illi grãm ſue miſᷣicoꝛdie

diſpẽſabit.hec ille.Si aũt acceſſerimꝰ ſine oꝛna
tu bonoꝝ opeꝝ accidet nobis illð Match. xxij
vbi pcepit prfamilias miniſtris ð illo qͥ idignꝰ
acceſſerat ad nuptias dicẽs. Lgatis manib er
pedibo ꝓijcite eũ in tenebꝛas exterioꝛes:ibi erit
fletꝰ ⁊ ſtridoꝛ dentiũ. JIdeo Amb.in quodã ſer⸗
mone ð aduẽtu inqͥt. Si em̃ młiercule ſolẽt ali
qᷓs ferias ſuſcepture macłas veſtiũ ſuarũ aqua
diluere:cur nõ magis dñm excepturi maculas
aiaꝝ nr̃aꝝ fletibb abluamus.Etille qͥdẽ ſi adeo
infecte ſoꝛdibo veſtes fuerit ꝙ maculas ſola aqᷓ
nõ purget:addũt molliciẽ olei ſapo nis etiã acri
moniã.Nos q̊ʒ ſi tã graue fuerit pctm̃ ꝙ mime
ſolis fletib abluat᷑ addamus miſicoꝛdie oleũ
acrimoniãq; ieiunij.hec ille. Hieroñ.q̊ʒ in tefta
mẽto ſuo ait. Eya fideł aia epulare ne moꝛeris
his paſci öᷣlicijs:ne pigriteris h̊ frui cõöuiuio ĩ ̊
nõ carnes thauroꝝ vł hircoꝝ vt oli in lege:ſʒ ſal
uatoꝛis tui coꝛpꝰ ſumẽdũ ꝓponit᷑. dD
xEcu da pncipalis pᷣpatio ðꝛ cõcomitati
ſ ua. ⁊ hec etiã ẽ triplex.Pꝛia meditatõis.
Debz em̃ hõ ĩ ipᷣo actu ſacre cõionis tria
maxie pᷣmeditari. Pꝛimo quãte ſit nobilitatts.

Vã de pſe. di.ij. cnibil. öt Alerader papa. Iihik
in ſacrificijs maius eſſe põt q; coꝛpꝰ ⁊ ſanguis

Bermo

rßi:necvlla oblatio bac potioꝛ eſt. ſed hecom̃es
PeEli que pura cõſciẽtia dño eſt offerẽda. hec

—

i. In hoc em̃ ſacramẽto nõ ſolũ ẽ humanitas

rp̃i gkioſa ſed etiã diuinitas beatiſſima. Se⸗
cũdo debet pᷣmeditari quãte ſit vtilitatj.Eſt em̃

vtilitatis infinite ꝑ qdð ſacramẽtũ acquirit᷑ vita

eterna. Johᷣ. vj. Tertio quãte ſit charitatꝭ.poſ
ſumꝰ em̃ dicere illð Deut.iiij.Nõ eſt alia natio
tam grandis q̃ babeat deos appꝛopinquotes
ſibi ſicut deꝰ noſter adeſt nobis.vnð non poſſu
mus ei condignas grãs referre ꝓ tanto bñficio
collato:nec aliqͥd ſufficiẽs ſibi recõpenſare. Job
ix. Si voluero me iuſtificare nõ potero ei rñde⸗
re vnũ de mille.Ex quib vᷣbis etiã ptʒ ꝙ nemo
poteſt ita iuſtificari ⁊ purificari ſicut meret᷑ alti
tudo tãti ſacramẽti. Uñ ibidẽ ſubdit᷑.Et ſi lotꝰ

fuero quaſi aquis niuis:⁊ fulſerint velut mun

diſſime manꝰ mee:tamen ſea oꝛdidꝰ intinges me
id eſt ſoꝛdidꝰ appebo in comꝑatiõe tam mũdiſ⸗

mi ſacramẽti.Sed tamẽ ⁊ ſi nõ valemꝰnos cõ⸗

digne pᷣparare ad eiꝰ receptionẽ nec ei equalẽs

reddere:ſaltẽ q;tũ poſſumus tãte charitatis ſꝑ.

mẽoꝛiã habeamꝰ.de qua mẽoꝛia ðt ꝓphᷣa Hie⸗
remias Treñ.iiij.c. Memoꝛia memoꝛ ero ⁊ ta
beſcet in me aia mea. E .
Ecũda pꝛeꝑatio cõcomitatiua eſt oꝛõis.

„

Cum em nõ ſi

ficiẽtia nr̃a ex deo eſt. ij. Chor.iij. IJdeo debem⸗

—— ——

deuote ⁊ feruẽter oꝛare deũ vt nos dignos effi⸗

ciat ad ſumẽdũ tãtũ ſacramẽtũ.dicẽdo cũ ꝓphᷣa
pſal.v. Coꝛ mũdũ crea in me deꝰ:⁊ ſpm rectum
innoua in viſceribo meis. 77y7
Ertia pꝛeꝑatio dici᷑ humiliatõis.Scri

t prtuũ eſt in. ca. decet.de ĩmu.eccle.lib. vj.

ad eccłias debet eſſe humilis⁊ deuotus
ingreſſus:⁊ deuota ↄuerſatio ⁊ deo grata: mul
to magis aũt quãdo imus ad recipiẽdũ tam di

gniſſimũ ſacr̃m debemꝰ ire cũ maxima hũilita

te ⁊ reuerẽtia.quia ſcribit᷑ Ecci.xxxij. Pꝛo reue⸗
rentia dabit᷑ ibi bona gra.Oebemꝰetiã ire cum
maxia coꝛdis amaritudine:qꝙ tã benignũ redẽ/

ptoꝛẽ nr̃m offenderimꝰ.Et in huiꝰ figura pꝛece

ptum fuerat Erxo.xij.ꝙ agnꝰ paſchalis ðbebat
cõedi cũ lactucis aggreſtibo.qꝛ coꝛpus xpᷣi ðbet
ſumi cũ amaritudine ꝓpꝛioꝝ pctõꝝ ⁊ cõpaſſio⸗
nis de paſſiõe eiꝰ. Uñ Gꝛe.in moꝛalł.inqͥt. Car⸗
nes cũ lactucis aggreſtibo ſũt edẽde.vt cũ coꝛpꝰ

redẽptoꝛis nr̃i accipimꝰ nos ꝓ pctis nr̃is in fle

tibus affligamus q̃tenus ipᷣa amaritudo pnie

abſtergat a mẽtis ſtomacho puerſe humoꝛẽ vi⸗
te. hec ille. Iſta em̃ amaritudo contritõis ſanat
vulnera pctõꝝ. Vñ dñs inqͥt Oſee.x. Sanabo

cõtritões eoꝝ ⁊ diligã eos ſpontanee.⁊? Lꝛeñ.iij
hoꝛtat᷑ nos ad cõpaſſionẽ ſue paſſiõis añ cõio⸗

nem dices. Recoꝛdare pauptat ⁊ traſgreſſiõis
mee abſinthij ⁊ fellis. Eapꝛopt᷑ debemꝰ⸗ facere
añ ſumptiõeʒ iſtiꝰ cibi ſpũalis qð faciebat Job

„

— —

mꝰ ſufficiẽtes cogitare ali
quid a nobis quaſi ex nobis:qꝛ oĩs ſuſ⸗

.

ante ſumptionẽ abi matiialis dicẽs.iij.cſuilib.
Anteq; còedã ſuſpiro.ſ.ex cõpaſſiõe doloꝝ cru⸗

cfixi:⁊ cõtritiõe meoꝛũ pctõꝛum.Et hułꝰ figu⸗
ra habet᷑ Geñ.xviij.vbi Abꝛabhã tribus angelis

ſibi in foꝛma humana apparẽtibo dixit vt reqᷣe/
ſcerẽt ſub arboꝛe quouſq; eis poꝛtaret buccellã
pãis. Per tres em ãgelos ſignificant᷑ tres potẽ

tie aĩe.ſ.memoꝛia:intellectus:⁊ volũtas.per q̃s

non tm̃ angelis ſed etiã deo ſumus ſiles. DMas
em̃ Abꝛahaʒ.i.xpᷣus:iubet reqeſcere ſub arboꝛe
crucis añ ſumptionẽ panis ſubcinericij:quẽ ſa

ra.i.eccłia:ad eius pꝛeceptũ cõficit ex tribus fa⸗

rinis.ſ.eiꝰ diuinitate:aia ⁊ carne.⁊ ſic meditata

ſua paſſiõe illũ ðᷣuote reciꝑe. Ideo hoꝛtat᷑ Aug.
in lib.de ſalutaribꝛ documentis di.Quãsdo coꝛ
pus xpᷣi acciꝑe volumꝰ añ ad cõfeſſionẽ ⁊ peni⸗
tẽtiã pᷣcurrere debemꝰ.⁊ oẽs actus nr̃os curio⸗
ſius diſcutere:⁊ pctã obnoxia ſi in nobis ſenſe⸗
mꝰ cito feſtinẽꝰ ꝑ ↄfeſſionẽ ⁊ verã pniaʒ abluere
ne cũ Juda ꝓditoꝛe diabolũ intra nos celãtes
ꝑeamꝰ. O deuoti xpᷣiani cõſiderate ꝙ ſicut inqᷣt
Amb.in quodã ſᷣmõe de aduẽtu. Si deberetis

reciꝑe aliquã honoꝛabilẽ ꝑſonã in domoveſtra
puta illuſtriſſimũ ducẽ vrjm:ſiue papã vel ipe⸗/

ratoꝛẽ:qͥ ad vos viſitãdos venire dignaret᷑: ꝓfe
cto feſtini ⁊ bene induti occurreretis grãs agen

tes ꝙ ad vos declinare dignet᷑. Sʒ pᷣus mũda⸗

retis domũ vr̃am ⁊ purgaretis ab oibus imũ⸗
dicijs:ne aliq̃s ſoꝛdes ĩueniret q̃ poſſent ocłos

ſue maieſtatis offendere. Itẽ cooꝑtoꝛijs varijs

oꝛnaret domũ:atq; floꝛibo ⁊ alijs rebb odoꝛife
ris ſterneretꝭ pauimẽtũ illiꝰ:vt libẽtiꝰ⁊ gratiꝰ in
domo vra moꝛaret᷑. Si aũt griũ faceretis.vtpu
ta in domũ ſoꝛdibs ⁊ fetoꝛibo plenã iũllũ reciꝑet

ꝓfecto eiꝰ indignationẽ ac vindictã ſubito expe
ctaretis. Quãto igit᷑ cũ maioꝛi deuotioe ⁊ reue⸗

rẽtia atq; pᷣparatòe debemꝰ reciꝑe regẽ celoꝝ di
cẽtes cũ Salomõe.iij. Reg.viij.⁊.ij. Parali.ij.
Quis poterit pᷣualerevt edificet ei domũ dignã
Si em celi ⁊ celi celoꝝ caꝑe eũ nequeũt:quãtus
ego ſum vt poſſim ei edificare domũ. Debemꝰ
etiã cũ centuriõe dicere illud Luc.vij.habentes
coꝛrigiã ad collũ vel ſaltẽ toto coꝛde humiliati?
ꝑcutiẽtes pectoꝛa nr̃a.Oñe nõ ſum dignꝰ vt in⸗
tres ſub tectũ meũ ſed tm̃ dic vᷣbo ⁊ ſanabit᷑ aia
mea. Itẽ cũ filio pdigo.Luce.xv.cũ maximis la

chꝛymis dicere debemꝰ. Pater peccaui in celũ ?
coꝛã te:iã nõ ſum dignꝰvocari filiꝰtuus.fac me
ſicut vnũ ex mercẽnarijs tuis.Nullłꝰem̃ cũ cãto
charitatis feruoꝛe:aut cũ tãta reuerẽtia ⁊ deuo⸗
tiõe ac hũilitate accedere põt ad hocſacramẽtuʒ
q̃n ãplioꝛi recipi mereat᷑. Ecce em̃ Noe centũ

ãnis laboꝛãdo fabꝛicauit archã in qᷓ cũ pauds
ſaluaret᷑. Geñ. vij. Hic aũt totiꝰ moi fabꝛicatoꝛ
⁊ ſaluatoꝛ recipi. Moyſes archã de lignis im

putribilib fecit quaʒ mũdiſſimo auro veſtiuit

interiꝰ ⁊ exteriꝰ:vt tabulas legis in ea poneret.

Exo.xxxvij.A nobis autẽ legiſlaroꝛ ⁊ vice largi/

“ ,.
eſagird⸗
Wtempli
Eboſtiasp
coorchüdin
cömannvin
ſalaunanint
( vh
Gartdatun
dehnsfnmn
Gnupotrutt
netdi
no Cnonfhn
Folſncgagun
NH
hulnh
thean
noben⸗
gunoredetidd⸗
Cenidim⸗
chinmbifico⸗
gingennudirie)
Wcokirläl
Cüdenuitimn
i nicpiircls
un oheloben

uu mnin

fonoumt mlm⸗
uogod rtigiid
mbuäinubenein
Itgynäido. S
dchen cnmarmn

ſtodirenosaſeculn

Hoonitdeuatin
liiOmniaſodin
nquodifmone.
lymanöpduatn
gooſelubtrabat⸗

iimecontiplar,
mMnori deſien
(MWroro diak cof
bmodiriuere

inteſngvere⸗
Lunpociekqjns
nnenlume
einalascogtn
Umſeldisicin
nllm tconh
bticdeßen
Pomion
Gir
h
aifm ſttmnirn
nnlafultolli
FFobſ dban
üſnigrnno, 0
ſipopkzllit
bls ? ſangnis
Ndeyng ube

ſieen
Sen
awün r
vſomusſtg
ngitninen,
Eudchmn i
Rcöfiaranina
mne tſentn
eteoboni.
nns dl Oihn
ifeſtonin
Bagus nfosne
raſinnodisſa
Wüinmaostdi
ſnngſann
Anin Sideenn
gooniindononetn
imiine wpi in
Snirdgun e
bi in
Göusnid;
nsa) obbsini
nmi oſencls
licopgoris ws
talisni 000lgdte.
PNrlbe en
üfnenns
Wpnäütae
cvdici iodipn⸗
Mior ddenir
udſnd NnIDn
eci nnitgine
ſun doni do
s Uei aNN
vwae uNMit:
nsnoNl,
etor nublind
ANdmarimis
Grpeenniiclit
Guiflemns ſaee
s ſl inc
intmainn a
Sraͤboeligamn
c o&
rteñig ⸗

E
+

—
—
—
—

4

igni.

toꝛ ſuſcipi ⁊ hoſpitari debet. Salomõ magnifi
cum templũ ſeptẽ annis edificauit in quo mul⸗

le hoſtias pacificas o btulit in dedicatiõe eiꝰ:vt

in eo archa dni collocaret.iij. Reguʒ.vj.Dauid
cũ maximo iubilo ⁊ cantoꝛibo pulſans citharãa

ſalcauit coꝛã archa dei:⁊ eã duxit in domũ ſuaʒ

cũ gaudio.ij. Regũ.vj. Ex quibo oibus cõdlu

ditur ⁊ dat᷑ intelligi ꝙ oĩ ſtudio ⁊ diligẽtia nos
debemꝰ pᷣparare ad cõſtruẽdã habitationẽ deo
in aia noſtra: ⁊ recipiẽdũ dñiti coꝛpoꝝ ſacramẽ
tũ.qð ſumere debemꝰ cũ incendio diuini amo⸗
ris. Unõð in figura huiꝰ pꝛeceptũ fuit Exo.xij.fi
lijs iſrael ꝙ agnum paſchalẽ comederẽt aſſum

Ertia pncipalis pꝛeꝑatio dicit᷑ cõſecuti⸗
t ua. ? hec etiã eſt triplex. Pꝛima regtiatio
nis. Debemꝰ em̃ ei grãs referre poſt cõ/⸗
munionẽ de tãto beneficio nobis collato. vt ðꝛ
in demẽ.ſi dñm.ð reli.⁊ ve.ſan.aliter pᷣuari me⸗

rebimur bñficio accepto quod reuocari poteſt

ꝑ ingratitudinẽ.S.ſciẽdũ.inſti.de dona.⁊.c.fi.ex
tra eo dẽ.⁊.l.fi.C.de reuo.dona.Et ingratitudo
etiã detrudit ſeruũ manumiſſũ in ſᷣuitutẽ.c.epᷣs
q macipiũ.⁊.c.libti eccłe.xij.q.ij.Quilibet em pᷣ
uari debet illo bono ↄtra qð agit.l.peñ.ff.de pe
nis.QO⁊ꝛ vᷣo nõ poſſumꝰ ei ſatiſfacere ꝓ tãto bñ⸗
ficio dicere valemꝰꝙ ſumꝰ ſicut mẽdicꝰ pauꝑri

mus q ad pꝛãdiũ diuitis vocatꝰnihil habet ad

retribuẽdũ benefactoꝛi ſuo niſi ſe ewi humiliãdo

⁊ regratiãdo. Scða pᷣparatio ðꝛ obſᷣuatiõis
Debemꝰ em̃ maxime illo die quo cõicauimꝰ cu
ſtodire nos a ſecularibo curis:⁊ vacare cõtẽpla
tioni ⁊ deuotiõi.Et ideo inqͥt Salomõ ꝓuerbᷣ.

iiij.Omi cuſtodia cuſtodi coꝛ tuũ.Ait em̃ Gꝛe.

in quods ſᷣmone. Mens nr̃a ad cõtẽplãdũ in⸗

terna nõ ꝑducit᷑ niſi ab bis q̃ exteriꝰ iplict ſtu⸗
dioſe ſubtrabat᷑. Mẽs em̃ nr̃a niło mõ ad vim
intime contẽplatiõis rapit᷑ niſi ſtudioſe pꝛius a
terrenoꝛũ deſiderioꝝ tumultu ſopiat᷑. Tertia
pᷣparatio dicit᷑ cõpuatiõis. Debemꝰ em̃ tali mõ
poſtmodũ viuere vt nõ abijdamꝰ ab aima nr̃a
dñm ieſuʒ quẽ recepimꝰ.Qꝛ iuxta illð poeticũ.
Turpiꝰ eijcit᷑ qᷓ; nõ admittit᷑ hoſpes.qð allegat
glo.in.c.quẽadmodũ.de iureiu. Et iõo debemꝰ
euitare malas cogitatões.qꝛvt ſcbtũ eſt Sapᷣ.ſ.
Aufert ſe.ſ.dñs ieſus a cogitatonib q̃ ſunt ſine
intellectu: ⁊ coꝛripiet᷑ a ſupꝑueniẽte iniqͥtate. Et
ibidẽ etiã ðꝛ. Peruerſe cogitatões ſeparãt a ðo.
Reoo maioꝛi aũt o claratiõe pᷣdictoꝝ. H
p eſt cõſiderãdũ ꝙ ſaluatoꝛ cõicauit ſi uos

diſcipulos in cena:in qua hoc altiſſimũ

ſacr̃m inſtituit.vt br̃. Jo h.xiij.Et hec cena figu⸗
rata fuit ꝑ üllã q facta fuit i chana galilee.ð qua
hr Jo h.ij. Chana ei int᷑pꝛetat᷑ zelus.galilea aũt

tr ſmigratio. Uñ ꝑ ipᷣam cenã ſignitficatũ fuit
ꝙp vpᷣs ꝓpt ʒelũ ⁊ infinitã charitatẽ iſtituit ſacr̃m
coꝛpis ⁊ ſ. anguis ſui:vbi panis ⁊ vinũ trãſmi⸗
grat deyna ſubſtãtia ĩ alis, Uñ dicere pt cũ pſal

ſtibilẽ me fecit. Ideo aũt bᷣ ſacramẽtũ ĩ cena oꝛ⸗

dinauit: vt onderect ꝙ digne cõicare volẽtes de
bẽt obſᷣuare duodedʒ q̃ in cena mũdiali cõiter

obßuant᷑. Pꝛimũ eſt hoꝛa obſcura:in q̃ come⸗
dit᷑. Uñ ait Paulꝰ.j.ad Coꝛ. xj.Oſis Jeſus in

qᷓ nocte tradebat᷑ accepit panẽ ⁊c.Ex qb vᷣbis
apparet ꝙ hec cena facta eſt hoꝛa obſcura. Per

qgð dat᷑ itelligi ꝙ cõicãs in tãtũ dʒ philocari de

deo:vt totꝰ mũdꝰſibi videat᷑ obſcurꝰ.iuxta illö
Treñ.iiij.Quomodo obſcuratũ ẽ aurũ ⁊c̃. De
betq; redire ad coꝛ ſuũ ꝑ pctõꝝ cogitatõeʒ:⁊ itel
ligere in qᷓnta cecitate mẽcis fuerit:⁊ dicere deo
cũ pſalmiſta. Illũina ocłos meos ne vnq; ob⸗
doꝛmiã in moꝛte.Et iteꝝ. Quia tenebꝛe nõ ob⸗
ſcurabunt᷑ a te:⁊ nor ſicut dies illuminabit᷑:ſi⸗
cut tenebꝛe eins ita ⁊ lumen eius.
8 Ecũdũ eſt aula q̃drata.i.ↄſcia q̃dra:vt
de aia cõicãtis q̃ dici pᷣt ciuicas dei:veri

ficet᷑ illð Apoc. xxj. Ciuitas in q̃dro poſita eſt.
hoc eſt q̃ttuoꝛ vtutibo cardinalibo ifoꝛmata.ſ.
pꝛudẽetia q̊ ad mèoꝛiaʒ pᷣteritoꝝ bñficioꝝ dei:⁊
q̃ ad ĩtelligẽtia pᷣſentiũ pctõꝝ:ac q̊ ad ꝓuidẽtiã
futuroꝝ bonoꝝ.iuxta illð Deut᷑.xxxij. Utinã ſa

perẽt ⁊ itelligerẽt:ac nouiſſima ꝓuiderẽt. Itẽ i
ſticia in declinãdo a malo ⁊ faciẽdo bonũ:dicẽ

te ꝓpheta Ps. xxxiij. Declina a malo ⁊ fac bonũ
⁊c. Itẽ foꝛtitudine ad puniẽda pctã: ⁊ ad tole⸗
rand pniam:⁊ dicere deo cũ ꝓpheta Ps. lviij.

Foꝛtitudqinẽ meã ad te cuſtodia. Itẽ tẽpãtia ad

viuendũ cõtinẽter ⁊ moderate.iuxta illð ad Ti

tũ.ij.obꝛie:iuſte ⁊ pie viuamꝰi h̊ ſeculo. R
Erciũ ẽ tabula rotũda ĩ medio aule.Et
t ſimmilxr cõicas dʒ ponere coꝛ ſuũ itegralr
in manu dei:⁊ illð pᷣbere ipᷣi deo ꝑ fidẽ:

ſpem ⁊ charitatẽ:hee em̃ tres vᷣtutes theologice
ſũt q̃ſi tres pedes qbo coꝛ nr̃m ſuſtẽtat᷑ coꝛa ðᷣo

iuxta ill.j,ad Coꝛ.xiij. Nunc aũt manẽt fides:
ſpes:charitas:tria hec. Hãc aũt tabulã rotũdã
coꝛdis noſtri petit a nobis ſaluatoꝛ dicẽs illud
Sapie.j. Fili pꝛebe mihi coꝛ tuuũu. Z.

q Uartũ ẽ to balea alba ſuꝑ tabulã extẽſa

Et ſiłr cõicãs dz hr̃e ↄſciaʒ purã:mun⸗

dq; aiaz a pqis. Sic em coꝛpꝰxpᷣ in ſindone
mũda iuolutũ fuit poſitũ in ſepulchꝛo:vt patʒ

Mat. xxvij. Sici ſindone mũda xpᷣm iuoluit:
q pura mẽte ipᷣm ſuſdpit. Nemo igi dʒ ponere

ĩ hac cena tobaleã nigrã ſeu imũda:ſʒ nitidã:h̊ᷣ

eſt imaculata aiaz. Euchariſtia em figurat᷑ ĩ pa
ne ꝓpitiationis qͥ ↄſecratꝰ deo a mũdis tãtũmõ
comedebat᷑. Uñ vt hr.j. Reg.xxj.Cũ Dauid fu

geret pſecutiõeʒ Saul:prexit ad ſũmũ ſacerdo
teʒ cũ pueris ſuis.i.famulis:petens panẽ:⁊ ille

nõ hñs niſi panẽ ꝓpitiatiõis:iterrogauit ſi mũ⸗/
di eſſent pueri ſui:maxime a mulieribus.cni
reſpondit Dauid. Equidem ſi de mulieribus
agitur:continuimus nos ab heri ⁊ nudiuſter⸗

cius quado egrediebamur: ⁊ fuerũt vaſa ideffvx

*

coꝛda ⁊ coꝛpa pueroꝛũ ſctã:⁊ tũc dedit eis ſacer

dos panẽ ſanctificatũ. Sic etem̃ volẽs euadere
moꝛtẽ eternã ⁊ fugere diabolũ debet cũ pueris:

id eſt oibus ſenſib recollectis intrare eccłiam?
recipe cũ maxima mũdicia ⁊ puritate hũc ſctiſſi

mũ panẽ. Dicit em̃ deꝰ Numeri.xviij.Qui mũ⸗
dus eſt in domo tua.i.in eccłia:veſcet᷑ pane illo
id eſt coꝛge xpᷣi. Si em̃ cignus naturali iſtinctu
poſtq; carnaliter ſe cõmiſcuit cũ ꝓpꝛia coniuge

noõ ſumit cibũ niſi pꝛius lauerit ſe tanq; rẽ fedã

fecerit.Quato magis hõ ratõis capax debet añ
huiꝰſctiſſimi cibi receptionẽ ſe lauare ab oibus

imũdicijs mẽtis ⁊ coꝛpoꝛis:⁊ om̃s ſenſus coꝛ/

poꝛis purgare.ſ.viſum ⁊ reliq̊s. Ait em̃ Augꝰ
Nõ dicatis vos habere animos pudicos ſi ha
betis oculos ipudicos.Oꝛ impudicꝰ oculꝰim⸗
pudici coꝛdis eſt nunciꝰ.c.nec ex ſolo.xxxij.q.v.
vnð Iſidoꝛꝰ inqͥt. olẽtes accedere ad mẽſam
dñni nõ ſint vagi oculis:nõ effreni ligua aut pe
tulãtia: fluido geſtu nõ incedãt:ſed pudoꝛem
atq; verecũdiã mẽtis ſimplici habitu inceſſuq;
oſtedant. In figurã etiã pᷣdicto ꝝ pꝛeceptuʒ fuit

filijs iſrael Exo. xij. ꝙ comederẽt agnũ paſchalẽ

cũ panibo aʒimis.i.nõ fermẽtatis. Qð exponit
Bꝛeg.dicẽs. Panẽ ſine fermẽto comedit qͥ ope⸗

ra bona ſine coꝛruptiõe vane glłie facit. vel qui

opa virtuoſa ſine admixtiõe peccati exhibet. vel
illle ſine fermẽto comedit qͥ ſe a mala ſocietate cu
ſtodit. Uñ dicit᷑.j.ad Choꝛ.v. Modicũ fermen
tum totã maſſam coꝛrũpit. Uel ille azimuʒ ſine
fermẽto mãducat qui mentis ⁊ coꝛꝑis puritatẽ
ſeruat.Et ideo vbi S ait apłlus. Epulemur non
in fermẽto veteri.i.nõ in veteri cõuerſatiõe:neq;
in fermẽto malicie ⁊ nequicie ſed in aʒimis ſin⸗
ceritatis ⁊ veritatis. Ad hoc etiã denotadũ dñs
ieſus inſtituit ſui coꝛꝑis ſacramẽtũ in pane aʒi
mo. vt patʒ Matth.xxvj. Mar.xiiij.? Lu.xxij.
vbi dicit᷑. Pꝛima die aſimoꝝ acceſſerũt diſcipu
li ad ieſum dicẽtes. Ubi vis paremꝰtibi cõede⸗
re paſcha.Tũc em̃ non licebat iudeis habere in
domo panẽ fermẽtatũ.vt ptʒ Exo.xij. In figurã
etiã pꝛedictoꝝ legit᷑ Exo.xvj.ꝙ mãna erat albũ
ad modũ niuis.Oꝛ cõmunicans debet habere
coꝛ purũ ⁊ mũdũ.Locꝰ em̃ debet eſſe ꝓpoꝛtiona
tus locato.ij.de aĩa.⁊.iiij.phiſi.UVñ ait glo.in.c.

dugduũ.de decimis. ꝙ qᷓ lia ſunt pᷣdicata talia de/
bẽt eſſe ſubiecta.Deus aũt eſt puriſſimꝰ. vt etiã

teſta?t᷑ Phᷣus.xij. Metha.ergo eũ reciꝑevolens

debet eſſe purificatꝰ ab om̃i imũdicia.Unõð illi
inqᷣt ip̃e deꝰ. Ego ſum puritas coꝛ purũ quero
⁊ ibi reqͥeſco. Hũda igit᷑ coꝛdis tui habitacu/
lũ ⁊ para mihi cenaculũ grande ſtratũ:⁊ ego fa
ciã apð te paſcha cũ diſcipuł meis: ⁊ ſi tu ꝑ pu

intatẽ volueris eẽ mecũ ego ſꝑ ero tecũ.et cũ me
habueris totꝰ mũdꝰ metibi aufene nõpoternit.
Ebet igit᷑ recipiẽs hoc ſacrm eẽ W

d můdꝰpmo a carnali delectatõe. Et ideo
FFErrodi xij. dicit᷑. Renes veſtros accinge/⸗

UVritas q̊ʒz i

tis.i.caſti ⁊ mũdi eritis quãdo vultis omedere
agnũ paſchalẽ. Secũdo a terrenoꝛum affectiõe
qð notat᷑ cum ſubdit᷑ vbi S. Et calciamenta ha
bebitis in pedib. Nõ em̃ debet diligereterrena
per inoꝛdinatũ amoꝛẽ:ſed in ſuis affectibo öbet
habere calciamẽta.i.ſanctoꝝ patꝝ exẽpla ꝑ imi

tationẽ qui cõtempſerunt terrena oia. Qui em

diligit terrena dicltur effia terra. Oſee.ix. Facti
ſunt aboĩabiles ſicut ea que dilexerũt:imo effi⸗

‚

citur lutũ.vñ Abacuc.ij. dict᷑ de auaro. Uſqʒqᷣ

aggrauat cõtra ſe denſum lutũ uarus ergo 4

coꝛpꝰ xp̃ᷣi recipit ipᷣm in terrã ⁊ lutũ ꝓijat. Ter⸗
tio debet eſſe mũdus a vana cogitatiõe.qð no⸗
tat᷑ cum dicit᷑ vbi S. Tenẽtes baculos in mani⸗

bus. Debet em̃ baculũ crucis in coꝛde retinere

⁊ cũ eo canes.i.demonũ ſuggeſtiões animã la⸗

cerãtes abigere.Ait nã q; Chꝛyſ. Ubicũq; demo

nes ſignũ crucis viderint territi fugiũt:baculũ
timẽtes quo plagã acceperũt. Uñ legit᷑ in figu⸗

ra Beñ.xvj.ꝙ ſuꝑ ſacrificiuʒ Abꝛahe volucres
deſcẽdebant ſed ipᷣe eas abigebat.Quia qñ hoc

ſacrificiũ offerimꝰ vel recipimꝰ cogitatiões vo⸗
latiles abij cere debemꝰ. Quarto debet eſſe mü⸗
dus a negligẽtia ⁊ toꝛpoꝛe.qð notat᷑ cũ diatur
vbi S. Et comedetis feſtinãter. Feſtinãter em̃ co
medit qui diabolicas tẽptatiões ↄtra hoc ſaca
mentũ exurgẽtes ſubito repellẽs ullud cũ feruẽ⸗
ti ðſiderio ſuſcipit. Glo.vo ſuꝑ illð.j.ad Chor.

xj. Qui manducat ⁊ bibit indigne.ait. Indigne
ſumit qͥ nõ deuota mẽte ad cõionẽ accedit. N

Ropter iſta aũt ſignificanda legit᷑ Exo⸗

p di. xij.ꝙ quattuoꝛ ꝑſone ab eſu agni pa
ſccchalis excludebant.ſc;. Pꝛio ſeruꝰincir

cũciſus.i.luxurioſus qui nõ eſt mundus a car
nali delectatiõe.quia vt dicit᷑ad Gal.v. Qui ſũt
rpi carnẽ ſuã crucifixerũt cũ vitijs ⁊ cõcupiſcen

tijs. Scðdðo mercẽnariꝰ.i.auarus qͥ nõ eſt mun⸗
dus a terrenoꝛũ affectiõe:ſed eſt mercennariꝰpe
cunie.iuxta illð Matth.vj. Nõ poteſtis deo ſer

uire ⁊ mãmone.Tertio aduena qͥ eſt neophitꝰ:

id eſt de nouo cõuerſus.qꝛ ille nondũ eſt mũdꝰ

a carnali cogitatiõe.Et iſte ciba nõ eſt neophito
rum ſʒ grandiũ:ſicut Auguſtino dixit ipe dñũõs.

Cibus ſum grãdiũ ⁊c.Quarto alienigena.i.te⸗

pidus ⁊ indeuotꝰ:quia non eſt mũdus a negli
gętia ⁊ toꝛpoꝛe.⁊ iſte cibus nõ eſt inſipidoꝛũ:ſʒ

palatũ ſanũ habẽtiũ.vt ðt aug. OQ
iſta debet pꝛimo attendi qᷓ;tũ

p ad manꝰ quib hoc ſacrificiũ miniſtrat᷑

Aque debẽt eſſe munde⁊ innocẽtes.iuxta

ul pſal. Lauabo inter innocẽtes manꝰ meas:
⁊ circũdabo altare tuũ dñe.Et ideo inqͥt Diony

ſius. Sacerdos acceſſurꝰ ad cõſecrandũ lauat

digitos. ꝑ qð pctã venialia deſignant᷑ad innuẽ
dũ ꝙ nõ tm̃ a magnis ſʒ etiã a paruis pctis de⸗

bet eſſe mũdus. Debet ergo qᷣlibet miniſtrãs ⁊
recipiẽs hoc ſacramẽtũ habere mũdas manuæs
id eſt opera. vt eis dici poſſit illð Exo. xij. o/

rcmlie o
Füarſtuum
Cntriiniou
botepotls
Piecunncünn
lilortſhtali
Ptoriinmane
ZMeigoſincnol
ſerlliatoctco
dirtunpſorcum
AnsCotantul
atoſueincod
fGude
hobachvan⸗
Dodeiphoſun
Cbaſſop e
Uuni
gint
ercuna
rolnidvnto
Meapon poril
t/ſodeuo⸗
ictpainam
mgllguus
cans dchaon
Monigz d ade

Allafföilfiti
vorcguintſä

bñt Et ſmitr c⸗

eAſurdlſemen

abiincoꝛpoꝛnt

Dlocömnengoui
MUlnit coplo i

ſomtciprßin

(onntterchani

ſmmidcinune
mpceptdens

Mnaſclecsdict

Dhceir

S Chnone

(Gonsd

konioriune

tn fuerütmnb
ce Et lep ci eo

RAkihosino

angelsdopla⸗
lunn

nacogtniec
balogin

dus ncniem
vggeſtöcsaniniee
s Ubiin

i Dülegtng

dan Zdrdeſtene.
digedar Ountine

apin ogtmon
Duanodehereſeni
enr gönonkiden
mmürn ſiknineh
Pranöchs/nnhab
Npellis iulaiſni
fo ſpil, Ace.
kindgncat
coionicat

nficnca g
ni Prioſenn
Ino t nundeta

ictad eln
tci weis: inin

aunsg idim

cSckneeN

niſümntvenad
mick y
muicni⸗

upticl in
tmo dutſhenns,
ringnuite,
Gcknüddsonei
ctinii,

—

1ͦ

ins M 1
Etldevinde
Gcanndi,
Nigunla
aunc,
ian

lten

”
cnii 4
erinnoins O

Foliũ

ſecraſtis manus veſtras dño. Scðᷣo debet hfe
os mundũ ꝑ quod ſuſcipit᷑:⁊ maxime a duobo
pctis ſq; detractiõis ⁊ guloſitatꝭ.vñ.j.ad Coꝛ⸗.

„

xj.de recipiẽtibo coꝛpꝰXpᷣi ait apłs.Cõuenienti
bus vobis in vnũ:ſq; ad eccłiam:audio ſciſſu/⸗
ras eſſe iter vos.Ecce pctm̃ detractiõis.⁊ infra.
Alius quidẽ eſurit:alius vero ebꝛiꝰeſt.ecce pec
catũ guloſitatis. Pꝛimꝰ aũt ſq; detractoꝛ eſt ſi⸗
cut canis:ſcõᷣs vero.ſ.guloſus eſt ſicut poꝛcus
Et iõ ait ſaluatoꝛ Mat.vij.Nolite ſanctũ dare
canibo:q̃ntũ ad pꝛimũ.Nec ꝓijciatis margari/
tas ante poꝛcos:q̃ntuʒ ad ſcðm. Tercio debet
hfe coꝛ mundũ in quo recipit᷑:qꝛ cuʒ iſte cibꝛ ſit
ſplẽdoꝛ ⁊ ſpeculũ ſine macula Sap.vij.nõ ha⸗

bitat niſi in mente pura. Unde vbi ſupꝛa dict᷑.
In aias ſanctas ſetrãſfert.⁊ Cañ.ij. Qui paſet᷑
inter lilia:ideſt coꝛda pura. Auarus aũt vt ſupᷣ

diximꝰ ꝓijcit eum in terraʒ:qꝛ habet coꝛ terrenũ

amãdo terrena:luxurioſus aũt pꝛoijcit eum in

luto ſiue in ſterqͥliniũ:qꝛ hʒ coꝛ ĩimundicijs ple
nũ. Superbo vero pꝛoijcit ipᷣm ad ventũ:quia

habet coꝛ ventoſũ.i.ambitione ⁊ ſuꝑbia plenũ.

Unge ipſo ſuꝑbo pᷣt dicere dñs illud Job.xxx.
Quaſi ſuꝑ ventũ ponẽs eliſiſti me.

Uintũ qð in cena reqrit᷑ eſt gladiꝰcum
q òq; fercla incidunt᷑ q̃ apponunt᷑.Et ſimi

ulter cõicans debet hr̃e gladiũ cõfeſſiõis
qua diuidunt᷑ diſtincte ⁊ ſingũlatiʒ pctã.vñ de

hoc exponi põt illud Deut᷑.xxxij. Gladiꝰmeus:

ideſt ↄfeſſio:deuoꝛabit.i.manifeſtabit:carnes:

ideſt pctã:q̃ in carne geſſi. Sexto requirit᷑ ſer

uitoꝛ qui ↄuiuis diſtribuat cibos.Et ſimiliter

cõicans debet ponere ſatiſfactionẽ q̃ diſtribuit

vnicuiq; qð ei debet᷑ ᷣm qð reqᷣͥrit iuſticia.l.iu

ſticia.ff. ð iuſti.⁊ iu.⁊ iſti.eodẽ in pnci. Septi
mo requirit᷑ ſal ꝓ cõdiendis cibis ſi ſapoꝛeʒ nõ

bñt.Et ſimiłr cõicãs dʒ ponere ſal diſcretiõis:
vt ſclat diſcernere hunccibũ ab alijs. Alij enim
cibi incoꝛpoꝛant᷑ nobis:ſʒ nos icoꝛpamurxpᷣo
in hoc abo.vñ de cõſ. di. ij. c. qꝛ paſſus.ait Aug.
Diñs cõmendauit nobis in hoc ſacramẽto ſan/
guinẽ ⁊ coꝛpus ſuũ qð etiam fecit noſmetipos.
Nam ⁊ coꝛpꝰxpᷣi nos facti ſumus.ſ.ſpirituale:

qð conſtat ex charitatiua vnione fideliũ de hoc
ſacramẽto cõmunicãtiũ.P

„ 7

figura pᷣcepit deus Leuit.ij.di. In omni ſacrifi
(o offeres ſal. Et ſaluatoꝛ ait Marci.ix. Ois
victima ſale cõdiet᷑. Bonũ eſt ſal ⁊c̃.Et ibidem.
o cLtltauo reqͥrit᷑ panis ⁊ vinum. Et ſimilr

Habete in vobis ſjal.

coõicans debet ponere lachrymas deuo

tionis ⁊ cõpunctiõis vt poſſit dicere cũ pſalmi⸗

ſta. Fuerũt mibi lachꝛyme meæ panes die acno
cte. Et iteꝝ cũ eodẽ ꝓpheta deo decantare. Po⸗

taſti nos vino cõpũctiõis. Nono requiritur
candela duplex. Una que ſtet cõtinue in menſa
⁊ alia cum qua fiant ſeruitia. Et ſimiliter cmu
nicans debet ponere vnaʒ candelã in menſa ſcq;

ꝛopter pᷣdicta aũt in

äü H 8 Z

charitatẽ accenſam. De qua Leuit᷑ vſ.ait deus.
Ignis ſemꝑ ardebit in altani meo. Et ſic debet
deponere inuidiã:irã:odiũ ⁊ vindicte appetitũ5ͤ

Aliã vo candelã debet habere ad ſeruitia ꝑagẽ⸗

da.i.cimoꝛẽ dei.iuxta illð Ecẽi.ij.Qui timẽt do
minũ pᷣparabũt coꝛda ſua:⁊ in ↄſpectu illiꝰſan

ctiſicabũt aias ſuas. D ecimo requirit᷑ lotio
manuũ. Kõtra quod Matth. xv. dicit. Nõ em
lauãt manꝰ ſuas cum panẽ mãducãt. Et iſti qͥ

cum ſoꝛdibo ad mẽſam accedũt ⁊ manibo pol⸗
lutis fercula tangũt alijs abominabiles ſunt:

ac eis nauſeã generãt ⁊ vomitũ quãdoq; ꝓpuo⸗

cant.⁊ merito ignominioſe de mẽſa eijci poſſũt
Neigit᷑ de hac mẽſa cõuiuij celeſtis quis eijci

mereat᷑ debet cõica re volens lauare manꝰſuas
id eſt emũdare ſuas paſſiões ⁊ inoꝛdinata deſi
deria. Et ideo Joh.xiij.ait dñs.Qui lotꝰ eſt nõ
indiget niſi vt pedes lauet:ſed eſt mũdus totꝰ.
Et Eſa.j.dicit᷑. Lauami mundi eſtote.Auferte
malũ cogitationũ veſtrarum ab oculis meis.
AUndecimo requirit᷑ ad bonã cenã mãduca⸗

tio cõuiuantiũ ⁊ carniũ coctaruʒ appoſitio. Et

ideo dicit᷑ Exo.xij.de agno paſchali.Nõ come⸗
detis ex eo crudũ quid nec coctũ aqua: ſʒ aſſuʒ

igni.Caro em̃ cruda nõ eſt ſapida:caro vo lixa
nõ habet multũ ſapoꝛis:ſʒ caro decocta ⁊ igne
aſſata eſt valde ſapida cũ ðcoquat᷑ in humido
ꝓpꝛio.Itẽ eſt multũ nutritiua ⁊ cõfoꝛtatiua.Il

le ergo crudã carnẽ comedit qui ideuote ad cõ⸗
munionẽ accedit:⁊ habet coꝛ crudũ.i.non exco⸗

ctum igne diuini amoꝛis.Ille vᷣo carnẽ coctaʒ
aqua cõedit qͥ in delicijs huiꝰmundi hʒ coꝛ xũ

id ẽ nõ ſapidũ ſapoꝛe deuotiõis. Ille aũt cõedit

aſſum igni qui dñicã paſſionẽ:cuiꝰ ſignũ ẽ hoc

ſacramẽtũ:diligenter recolit.ita vt dicere poſſit

cũ Ps. In meditatõe mea exardeſcet ignis. Et

habet coꝛ excoctũ per amoꝛẽ ⁊ ſapidũ ꝑ deuotõ
nem. Debet igit᷑ qͥ libet accedere ad hanc cenam

cũ ſapoꝛoſo appetitu ⁊ deſiderio.⁊ dicere illud

Ela.xxvj.ODñe mẽoꝛiale tuũ in ðᷣſideno aie mee.
Dicuũt em̃ medici ꝙ faſtidiũ cibi eſt ſignũ certũ

male digeſtiõis poꝛis nutrimẽti.vnð etiã płes
cauſant᷑ egritudines ſi cibꝰ ſine deſiderio ⁊ ap⸗
petitu ſumat᷑.Et iõ Auicẽna.j.Fen.iij.doctria.ij
c.vij.ait.Oẽs qui ſanitatẽ habere volũt nec cõe

dat nec bibãt donec certũ habuerint deſideriũ:
⁊ ſtomachꝰ ⁊ ſuꝑioꝛa inteſtina a pᷣmo nutriẽte

euacuata fuerint.hecille.Et ideo nõ hñs deſide

riũ charitatis ⁊ amoꝛis diuini:⁊ appetitũ ſpũa

liũ ſed potiꝰ faſtidiũ:nõ dʒ iſtũ ſacratiſſimũ ci⸗
bũ ſumere:ſed pᷣus coꝛ interl cucuare a carna

liby cbis pccrox.

Otãdũ o qð pcepit deꝰ Exo.xij.ð agno

n paſchali di. Caput eiꝰ cũ inteſtinis ⁊ pe
AQib voꝛabitis. Caput aũt iſtiꝰ agni eſt
ci diuinitas.j.ad Choꝛ.xj.Caput xpᷣi deus eſt.

es eiꝰ eſt caro ipᷣius que eſt natura infima in

. Inteſtina es denotut aiam que eſt in coꝛpe

eiꝰ. Iſta oĩia debemꝰ delerare verã fidem
nobis incoꝛꝑare.Fuer̃t aũt quida heretic qui
dixerũt xpᷣm nõ habuiſſe diuinitatẽ:⁊ iſti nõ co
medebãt caput eiꝰ. Alij aũt dixerũt ipᷣm nõ ha
buiſſeverã carnẽ humanã ſed fantaſticã vel de
celo allatã:⁊iſti nõ comedebãt pedes cius.Alij)
vᷣo dixerũt eum nõ habuiſſe aiam racionalẽ ſzʒ
ſolã diuinitatẽ loco aie:⁊ iſti nõ comedebãc in/
teſtina ipᷣꝰ. Nos igit᷑ caput eius cum pedib ?
inteſtinis voꝛemꝰ.i.de eius diuinitate:carne ·
gia fidelr ⁊ catholice ſentiamus pꝑverã fidẽ ſine
qua ad cenã iſtã nemo pergere debet. Uñ dicit

Aug.cõtra Felicianũ de hoc ſacramẽto. Hoc fi

des querat:intelligẽtia nõ exqͥrat:ne aut nõ in
uentu credat incredibile:aut inuẽtũ credat ſin⸗
gulare. Hocem̃ ſacrm qð excedit oẽm intelligẽ
tiã humanã deꝰ voluit ſola fide plene cognoſci
Et oẽs ſenſus circa ipᷣʒ decipi pᷣter audituʒ qui

ve aſſentit ei qð dicit᷑. Hoc eſt coꝛpꝰ meũ.Deci

pitur em̃ viſus putãs videre coloꝛẽ in ſubſtan
tia panis ⁊ vini.⁊ ſiliter guſtꝰin ſapoꝛe:odoꝛa⸗
tus in odoꝛe:⁊ tactꝰ cui videt᷑ panẽ palpare.ſed
auditꝰ nõ fallit᷑:qꝛ audiẽs vᷣba cõſecratiõis cre
dit ea eſſe vba xpᷣi ⁊ ſciteſſevera eo ꝙ ab oꝛe dei
ſunt ꝓlata.Et io cũ firma fide ⁊ reuerentiali tre

moꝛe eis pᷣbet aſſenſuʒ dicẽs cũ PS. A voce cõ⸗

tremuerũt labia mea.Et hoc ſignificatũ fuit in

figura Geñn.xxvij.in Iſaac:in quo deceptꝰ fuit
viſus:qꝛ Jacob non cognouit.Et olphatꝰ:qꝛ

credidit ſentire odoꝛẽ Eſau ⁊ ſẽſit odoꝛẽ Jacob

Itẽ tactus:qꝛ putabat tãgere manꝰ Eſau⁊ tãge

bat manꝰ Jacob. Itẽ guſtus:qꝛ putabat ſe cöᷣe

ait. Uox quidẽ vox Jacob eſt.⁊ ibidẽ ðꝛ.Expa⸗

uit Iſaac:ac ſtupoꝛe vehementi ⁊ vltra q; credi
põt admirãs ait.Quis eſt iũlle qͥ iã dudũ captäa
venationẽ attulit mihi ⁊ cõedi ex oibo anteq; tu
venires. In qͥ myſtice expꝛimit᷑ ſtupoꝛ ⁊ admi⸗

ratio ſenſus hũani circa hoc digniſſimũ ſacrm

OQꝛ hõ exterioꝛ merito ex hoc magno ſtupoꝛe cõ
cutit᷑ ꝙ aia deuota pᷣus ꝑ fidẽ inuiſibilẽ ⁊ ſpũa⸗
lẽ refectionẽ in iſto ſacr̃o ꝑ internã deuotionẽ re
ficit᷑.q; guſtus coꝛꝑalis ꝑ foꝛmã ſpeciei ſenſibi
lis ĩmutet᷑.Et h̊ rõnabiłr voluit deꝰ ſic fieri.Nã
ſicut culpe demeritum cepit a falſa credulitate
ſuggeſtiõis dia boli de cibo moꝛtis:ita decuit
vt hoĩs meritũ inciꝑet ex hoc ꝙ credit vᷣbis xpᷣi
de iſto cibo vite:cũ ðᷣt. Hoc eſt coꝛpꝰmeũ.Et in
ſignũ huiꝰ dixit Thome Joh.xx.QOꝛ vidiſti me
thoma credidiſti:beati qͥ nõ viderũt ⁊ credidert
Legit᷑ aũt de btõ Ludouico rege francie ꝙ duz

q̃da die audiret in eccłia miſſaꝝ ſolẽnia quidã

elꝰ miles deuotꝰ dixit ei ꝙ ſi vellet ire ad altare

alteriꝰ ſacerdotis videret xpᷣm in foꝛma pueri.

Cui rñdit rex ꝙ nõ.addẽs verbũ maxime fidei.
Dirxit em.Si ſcirẽ xpᷣm retro me ſtãtẽ ſicut futt
in paraſcheuẽ in cruce nollẽ me vᷣtere vt eũ car⸗

naliter aſpicerẽ:ex eo p meritũ fidei amitterem
Hoc aũt ideo dixit:qꝛ ſacerdos cuiꝰmiſſq au⸗

diebat iam ↄſecrauerat.Et iõ verũ coꝛpꝰxpᷣi ibi

eſſe nõ dubitabat. Econcra vero legit q Hugo
de ſctõ vicoꝛe longo tꝑe oꝛauit vt poſſet videre
xpᷣm in hoſtia ↄſecrata. Unde cum ſemel miſſã
diceret:poſt agnꝰ dei aperuit ſe hoſtia:⁊ exiuit

puerułꝰ foꝛmoſiſſimꝰſedẽs ante eum in pathe⸗

na.Cuiꝰviſione indicibilr ↄſolatus extra ſe ra,/
piebat᷑:cuʒ puero delitioſe ſolatiãdo.Cui puer

tandẽ ait. Hugo comede me.Cui Hugo.Etq̊
auſu amanciſſime dñne audeã te comedere:⁊ de

tibo meis dilaniare.Cui puer. Niſi mãducaue⸗
ris me nõ habebis vitã in te. Lunc Hugo oꝛa
uit dicens. O dñe: ſi ſic fieri eſt neceſſe:oꝛo te vt
abſcõdas vultũ tuũ amantiſſimũ a me.Et tũc

abſcondit ſe ſub foꝛma panis di. Hugo.qꝛ me

vid ere nudũ voluiſti:ex tũc meritũ fidei de hoc

ſacramẽto te euacuaſti. Et ideo ĩquit Berñ.in

quadã epła. Sacramẽtũ dei altiſſimi ſuſcipiẽ⸗

dũ eſt:nõ diſcutiendũ:reuerendũ:nõ diiudicã⸗

dũ:fide ſoꝛtitũ nõ innatũ:traditiõe ſccm̃:nõ iuẽ
tũ. In figurã aũt huiꝰlegit᷑ Judicũ.xiiij. ſam
ſon iuento melle ĩ oꝛe leonis ꝓpoſuit philiſteis
ꝓbleuma di.De comedente exiuit cibus:et de
foꝛti egreſſa eſt dulcedo.Et ꝓmiſit illð exſolue⸗
re ſciẽtibo infra ſeptẽ dies triginta mutatoꝛiave
ſtimenta. Sed ipſi nũqᷓ; ſcuerũt exponere niſi
poſtq; inſtructi fuerũt ab vxoꝛe ipius Samſo

nis:cui expoſitioneʒ reuelauerat Samſon.Et

tũc dixerũt ei.Quid dulcius melle.Et quid foꝛ
tius leone. Rñdit aũt Samſon di. Niſi araſſe
dere de venatione ⁊ cibis Eſau ⁊ cõedebat de ci tis in vitula mea nõ iĩitellexiſſet ꝓpoſitiõeʒ mejã.
bis Jacob. Auditꝰ vo eius nõ fuit deceptꝰ.vñn

Per mel em̃ ſignitficat᷑ dulcis ⁊ ſuauis hũani⸗

tas xpᷣi q ↄtinet᷑ in hoc mellifluo ſacro:de quo

exponipᷣt ilud Pꝛouer.xxv. Mel iueniſti:co⸗
mede ꝙ ſufficit tibi ⁊c.ideſt altioꝛa te ne qſier
Eccłi.iij. Per leonẽ vo eiꝰdiuinitas foꝛtiſſima

pſalmiſta ei dicẽte. Tu potcẽs es:⁊ quis reſiſtet
tibi. Iſte aũt cib mellifluꝰ? dulcis egreſſus eſt

de comedẽte ⁊ foꝛti.i.de btã virgine dulcedinẽ
ſpũſſcti deguſtãte:q̃ fuit illa foꝛtis mulier de q̃

ðꝛ Pꝛouer.vltimo. Mulierẽ foꝛtẽ qͥs iueniet.
Philiſtini vo.i.hoies moꝛtales ⁊ caduci:ſeptẽ
diebo. i. in pᷣſenti vita ſeptẽ dieb reuoluta:ꝛnon
poſſũt ſoluere hoc ꝓbleuma.niſi eccłia ſponſa
dei cui Samſon.i.deꝰreuelauit ꝑ ſacrã ſcriptu
rã:h̊ eis itimauerit.Quo ꝑ verã credulitatẽ ĩtel
lecto recipient triginta mutatoꝛia veſtimenta.i.

gloꝛiã ⁊ ð coꝛẽ cognitiõis nature ſpũalis:nullũ
coloꝛẽ coꝛpoꝛeũ hñtis:⁊ nature coꝛpalis q̃ ſᷣm

medicos viginti nouẽ coloꝛibo ẽ diſtincta. Uel
ꝑ tres decẽnas ĩtelligit᷑ triplexviſio dei.ſ.in crea

turis:i nob:⁊ ĩ ſeipᷣo.ſ.vidẽdo eũ ſicuti eſt.Quo

triplici mõ videbimꝰeũ in patria:ſi ad credẽdũ
veritatẽ huiꝰinuiſibilis cibi captinabimꝰitelle

ctũ.De q̊ ſcůs Maximꝰin quodã ſᷣmone ait.

Enarrari nõ põt:credi vero põt. Si em̃ lingua.

deͤbyokalt
iue
Slonyon

ucezdlant

lttlij dtb

giouaon de⸗

ickollocho

criſimorni
ubacglincrc
Ctitonnnrit
heiiitedecce

4

ſcutiheſelvand
pat ouc
2icdepaneil
Gndcisſon⸗
(peoponet.
11Komache
mctyllelbi
Aus oitilre
uſibocyu⸗
ulli umu
beehulkiabii
Hiſonporawckt
ſale ccbyiſebe

Urt oporawocad

ardamalcen⸗l
Mrecd,ldiepunn
Ucinur honoꝛeg
lalitdebernug
Onhckdiuina mal
Nibat erquid
Chpeccatorſun
dcharaplci c
Cickſincenſſima
Ncherultcumſoe
Nnekvclag rin
Wdgo ai drn
Drrhäänt
Mivandunt

dichardirri
mlodeiri
infiplachantns
Allatbenahde
r Auatth
Ofennn
Neucrirran
deon
mmammh

Ne blanüce

D

4

dein tntn

ne Tuncheg

nick naſemmg

unſtniambi
Wemertrüſidadee
Sicbiguit Bei
daanſſimiici
Z
tünaditä
4gt vaidi nigi
vns goſuit llti

Nner cnut abnsge

„Comirilon
Smginanumt
ſaucrüt apneni
wwreißins n
dauane Ganige
ius melle dſ⸗
amſon di ſimi

cnſſer poſtigni.

Glas ꝛſvauis in
nchiäno ſactr
w. Wa umde
ck ourir iid
odininas unſin
iscgt Mbſlitt
beinmirdninti
Urifnicsund.
is:ndt

c wonen n

mai ulaſo
ur ani pen
Acioud i
rnaMNN
umn hüdlo
mnmonpais 6
lorbi nn
ari⸗ wſhen
woeiſandln
pmnui icir

ſenni

deficlt:fides ſuffict. Magnꝰpꝛo fecꝰeſt fid ei
cum tantũ de ſuo poteſt cõcipere:quantũ ᷣm

nõ poteſt explicare.

d ogecimũ qðo reqrit᷑ in cena eſt grarũ

actio poſt refectiõeʒ. Et iõ ne ſimꝰð illis

de q bo öꝛ Eccli.xxix. Paſcet ⁊ potabit ĩgratos:
debem?poſt cõionẽ ðᷣo reddere grates debitas
Si em̃ ꝓ cibo materiali ſumendo debemꝰ deo
laudes dicere:⁊ pꝰſũptionẽ ei gras agere.c.non
liceat.xliiij.di.vbi ðꝛ.Nõ decet aliqñ clericos ni
ſi hymno dicto comedere paneʒ. Et poſt cibos
graʒ auctoꝛi deo referre. Multo magis bᷣ agen
dũ eſt ꝓ iſto cibo ſanctiſſimo:acq; omi alio di⸗
gniſſimo:etiaʒ q̊cunq; cibo paradiſi terreſtris.
Luiꝰ excellẽtioꝛ eſt cibo ligni vite. Ille em̃ cibus
eſt inanimatꝰ:iſteviuus. Ale de humo ꝓduccꝰ
Benñ. ij. iſte de celo delat?. Ille vitã coꝛpalẽ ⁊ tẽ⸗
poꝛalẽ oſuabat:iſte vitã celeſtẽ ⁊ eternã donat:
ſicut ipᷣe ſaluatoꝛ teſtat᷑ Jobᷣ.vj.Et ꝓpter pᷣdicta
inqͥt Paulꝰ.j. ad Coꝛ.xj. Pꝛobet aũt ſeipᷣm hõ

⁊z lic de pane illo edat ⁊c. Alij em cibiſũt ꝓbãdi
qꝛ nõ oẽs ſunt ſani. Uñ ſi aliqͥs dʒ aliquẽ abũ

caꝑe:opoꝛtet ꝙ videat ⁊ ꝓbet ſi cby ille ſit ſanꝰ:

⁊ ſiſtomachꝰſit bñ diſpoſitꝰ. Si em̃ h̊ nõ face⸗

ret cib ille ſibi magꝭ eẽt ĩi nocumẽtũ qᷓ; ĩ ꝓficuũ

Cibus aũt iſte celeſtis nõ ẽ ꝓbandꝰqꝛ ſꝑ eſt bo

ratꝰad illũ ſumẽdũ.Etiõ ñ dixit Paulłꝰ. Pꝛo⸗

bet hõ iſtũ cibũ:ſʒ ꝓbet ſeipᷣm.Sicẽ em̃ medicia

hoi ipꝛeparato eſt cã moꝛtꝭ:q; pᷣparato eſt cauſa

ſalut: ſiccibo iſte hoĩ ĩdigno eſt venenũ:digno
aũt ⁊ pᷣparato ẽ ad meritũ ſempiternũ.Et ꝓpte⸗

rea ait Damaſcenꝰli.iiij.ꝙ dz recipi cũ multo ti
moꝛe:cũ ↄſcie puritate:cũ vera fide:cũ młta re⸗
uerẽtia ⁊ honoꝛe cũ młto deſiderio ⁊ ingẽti de⸗

uotiõe.Debet nãq; recipi cũ młto timoꝛe:qꝛ ibi

ↄtinet᷑ diuina maieſtas.Et cuʒ tali timoꝛe reci⸗

piebat Petrꝰqui dicebat Luce.v. Exi a me dñe

qꝛ hõ peccatoꝛ ſum:ſtupoꝛ em̃ arcũdederat eũ.
Debet recipi cũ cõſcie puritate:qꝛ ibi ↄtinet᷑ ille
qui eſt ſinceriſſima puritas.Et cũ tali puritate
reciꝑe vult eum ſponſa eiꝰdicẽs. Lectulꝰnoſter
floꝛidꝰeſt Cañ.j.Debet recipi cũ vera fide:qꝛ ibi

ↄtinet᷑ velata vᷣitas.Et cũ tali fide receꝑat eum

btã vgo cui ðꝛ Luce.j. Beata q; credidiſti ⁊c.

Debet recipi cũ młta reuerẽtia et honoꝛe:qꝛ ibi

ↄtinet᷑ vera diuinitas ⁊ creatoꝛ oĩum.Et cũ tali
reuerẽtia recipieb at eũ ille cẽturio ꝗͥ Mat.viij.
dicebat. Dñe nõ ſum dignꝰ⁊c̃. Debet recipi cuʒ
mlto deſiderio ⁊ ingẽti deuotõe:qꝛ in eo ↄtinet

infinita charitas.Et cũ tali deuotiõe ⁊ mẽtis ex

ulcatiõe recipibat eum Zacheus puſillus de q̊
ðꝛ Luce.xix. Recepit illũ gaudẽs in domũ ſuã.
O felix mens ⁊ btã aĩa que ſaluatoꝛẽ ſuũ deuo
te ⁊ reuerẽter:atq; cuʒ ſpũali gaudio reciꝑe me

ret᷑. O qꝙᷓ; magnũ ſuſcipit dñm:qᷓ; dilectũ iducit
hoſpitẽ:qᷓ; iocundũ recipit ſociu:qᷓ; fidelẽ acce/

ptat amicũ:qᷓ; ſpecioſũ ⁊ nobilẽ ãplectũ ſpõſuʒ

CxxxIn

pꝛe oĩbus dilectis ⁊ ſuꝑ oĩa deſiderabilia amõ⸗
dũ.Sʒ tu dñe deus noſter pꝛeueni nos puos

tuos in bñdictiõibo dulcedinis tue:vt ad tuuʒ
mellifluũ cõuiuiũ digne mereamur accedere.

Uiſita nos in ſalutarituo ad guſtandũ in ſpu
tuõ ſuauitatẽ. Excita coꝛ nr̃m in te ⁊ a graui toꝛ

poꝛe exue. Illumina oculos nrõs ad intueduʒ
tam alti ſacr̃i myſteriũ:⁊ pꝛeſtavt cũ freqᷓntatõe

ipᷣiꝰ creſcat nr̃e deuotiõis affectus:⁊ cognoſca⸗

mus te dñm deũ nrm in fractiõe panis:⁊ hau
riamꝰ aq̃s in gaudio de fontibo ſaluato;: Z

EEbet q̊ʒ agnus paſchalis comedi cũ ein
d gulo ad renes.vt ſupᷣ diximus. Per cin
gulũ aũt intelligit᷑ iuſticia Eſa.xj.Et erit

iuſticia cingulũ lũboꝛu eius. Juſticia vo ꝓ oĩ

vireute accipit᷑.v.ethi. Per hoc igit᷑ ſignificatur

ꝙ coꝛpus xpᷣi recipiẽs debet oĩbus virtutibo eẽ

decoꝛatꝰ. Di em̃ ſponſa ad maritum pergẽs ſe
meliꝰ qᷓ; poteſt oꝛnat:qᷓ;to magis ſe oꝛnare de⸗

bet fidelis ſponſa xp̃ᷣi.i.qlibet aia cum ꝑ hocſa

cramẽtũ altiſſimũ ſponſo ſuo xpᷣo cõiungi deſi
derat. Per baculũ vo quẽ in manib habere de
bebãt comedẽtes agnum paſchalẽ intelligit᷑ ele

moſyna ⁊ om̃e opus pietatis ⁊ mipicoꝛdic. Cu

ius virtute hõ ſe defendit ↄtra oẽs aduerſarios
ſuos. Ecci.xxix.Elemoſyna ſuꝑ ſcutũ potẽtis ⁊
lanceã impugnabit ꝓ te imicos tuos.Poꝛtãs
aũt iſtũ baculum in manu qñ vult cõicare reci⸗
piet cõſolationẽ de cõione:⁊ dicere poterit deo

cũ ꝓpha pſal.xxij. Uirga tua ⁊ baculꝰ tuus ipᷣa

me cõſolata ſunt.Elemoſina em̃ eſt baculꝰ ⁊ vir
ga a deo hoĩbo demõſtrata:vt cuʒ ea ſe tueãt᷑ ab
aduerſarijs inſurgẽtibo cõtra eos in oĩbo ꝑicuł

VUñ Ecẽi.xxix.ðꝛ.ꝙ elemoſyna libat ab oĩ malo.

⁊ To bie.iiij.ðꝛ.ꝙ liberat a moꝛte.Sic̃ ei bacu⸗
li pᷣſidio qͥs tranſit paſſus malos ⁊ ꝑiculoſos.
ſic etiã vᷣtute elemoſyne trãſit hõ ꝑicula mita hu
ius vite. Per calciamẽta aũt in pedib q hr̃e de
bẽt cõedentes agnũ paſchalẽ intelligit᷑ feruoꝛ ⁊
deuotio.Qꝛ ſicut ſotulares boni ⁊ foꝛtia calcia
mẽta valde adiuuãt hoĩem ad itinerãdũ:ita fer
uoꝛ ⁊ deuotio ro boꝛãt ipᷣm ad ꝓficiſcẽdũ ꝑ viã
diuinoꝝ mãdatoꝝ.De hñtibo em̃ hec calciamẽ

ta inqͥt pſal. Ibũt de vᷣtute in vtutẽ ⁊c̃. Debent

̊ qͥ cõionẽ recipiũt eſſe bñ calciati.hᷣ eſt añ cõio⸗
nẽ ꝑgere ad ecclłias ⁊ deuotiões ac indulgẽtias
eũ feruoꝛe ⁊ deuotõe.Et ſiłr poſt cõionẽ receptã
debẽt ire ad pᷣdicationẽz ad audiẽda diuina of
ficia:⁊ viſitare loca deuota.iuxta illð ad Ephe.
vj.Calciati pedes in pᷣꝑatiõe euangelij. Njã ſᷣm
Balienũ ⁊ alios medicos loqᷓntes de regimine
ſanitatis.cupiẽs eſſe ſanꝰdʒ poſt cenã ãbulare.
Vñ Phs.ij.philſi.ait. Poſt cenã ãbulare eſt cã
ſanitatis.Et ſiłr ille qͥ vult de hac cena dñi ſani
tatẽ ꝑpetuã repoꝛtare dʒ poſt cõionẽ ꝑ viã vtu⸗
tũ ãbulare:⁊loca deo dicata freq̃ntare ac deo ſe

recõmẽdare.iuxta illud VNiere.xxix. Ibitis ⁊ ad
oꝛabitis me ⁊ exaudiã vos. Pꝛo cõcluſiõe autẽ

tt 2

huiꝰ ptis dico debemꝰ in receptiõe huiꝰ ſalu
berrimi ſacri imitani głioſum ſenẽ bem̃ Hiero
nymũ. de quo refert ſctũs Euſebiꝰ eiꝰ diſcipul⸗
in tranſitu ſuo illiꝰſic dicẽs. Quida frater ad lo

cñ accedẽs in quo ipᷣe ſcũs Hieronymꝰiacebat

infirmꝰ tulit ſecũ ſanctiſſimũ coꝛpꝰdñni nr̃i ieſu

xpᷣi.Qõð dũ a lõge diuꝰ Hieronymꝰvidit nob ei

miniſtracibo ꝓſtrauit ſe in terrã ꝓtinꝰ:⁊ voce ac
lachꝛymis qᷓ;tũ poterat clamabat dicens. Dñe
qs ego ſum vt intres ſub tectũ meũ.Meruit hᷣ
pcctõꝛ hõ. Nũqͥd ego melioꝛ ſũ qᷓ; oẽs pꝛẽs mei.
Tu mohpſi noluiſti vno ictu oculi te monſtrare
cur nũc tãtũ te hũilias vt patiaris ad hoĩem de
ſcẽdere publicanũ ⁊ pctõꝛẽ̃.Cũq; ꝓximꝰ eſſʒ ſa⸗
cerdos erigẽs ſevir głioſus genib flexis cũctis
eũ tenẽtib magnis lachꝛymis ⁊ ſuſpirijs ⁊ qᷓ;
plies ꝑcutiẽs pectꝰ ſuũ dixit.Lu es dñs meus
⁊ deꝰ me?ꝰ qͥ p me paſſus es.tu es ille qͥ cũ deus
eſſes ſolꝰ an tꝑa ⁊ ſine pᷣncipio genitꝰ a deo pꝛe

etna ⁊ inueſtigabili gñatiõe:qͥ cũ ipᷣo pꝛe ⁊ ſpũ⸗

ſcrtõ vnꝰ deꝰ es ꝑmanèes id qð eras⁊ es ſtravniꝰ
ppelle coꝛpuſculũ te cdauſiſti factꝰhõ.Tu es il⸗
ie quẽ Johãne baptiʒãte in ioꝛdane vox ſubito
pat᷑na celitꝰ intonuit.Hic eſt filiꝰ meꝰ dilectus
in quo mihi bñ cõplacui:ipᷣm audite.Et ſpũſſã

ccus in te in colũ be ſpecie deſcẽdẽs te eſſevnum

cũ pꝛe ⁊ idẽ in ſubſtãtia declarauit. Tu bone ie
ſu ꝓ me crucis tã grãdis in tuo coꝛꝑe ꝑtuliſti
ſuppliciũ:vt moꝛtẽ quẽ meis ĩcurrerẽ flagitijs
intimeres:⁊ aias antiqrũ quas dudũ diaboli
ca neqᷣ cia infernalibꝰ manſiõibo detinebat recu

pares. Et totã hũanã naturã qͥ coꝛruerat ĩ moꝛ
tẽ ꝑpetuũ tuo cũ ipᷣo pacificato pꝛe advitã inter
minabilẽ reuocares. Zu es vita vitalis ⁊ ama⸗

bilis atq; iocũda.Mltaq; alia addidit myſte⸗
rijs plena deuotiſſimis:qͥ ba finitis vir dñi glło
ſus ſacrm ſuſcipiẽs ad terrã ſupinꝰredijt.Deiñ
manꝰ ad modũ crucis ſupᷣ pecꝰ tenẽs Simeo
nis ꝓpheticũ vaticiniũ ðᷣcatauit. Quo finito ap
parente luce quadã mirabili ex hac vita migra

hit. hec ille. Sili q́; obitu obdoꝛmiuit in dño
ſoꝛoꝛ mea carnalł ex vtroq; parẽte in mõaſterio
ſctẽ marie de ieſu ciuitatis Dediolani oꝛdinis

ſctẽ Qlare q̃ appellabat᷑ ſoꝛoꝛ Bernardina.Nã
cũ infirma eẽt ⁊ viaticũ ſibi dari cũ inſtãtia re⸗
q̃ ſiſſet:ſtatim vt ipᷣm coꝛpꝰ dñi ðguſtauit dixit
In manꝰ tuas dñne cõmẽdo ſpm̃ meũ: ⁊ ꝓtinꝰ

daudẽs oculos prexit ad dñm. Et vt poſtea ip
ſamet cuidã ꝑſone apparẽs fuelauit cũ magna

gloꝛia reco tramite abſq; aliq̃ purgatoꝛij pena
aſcẽdit in celð. ”è
Pars quarta de fructificatiõe ⁊ vtilitate re⸗
cipiẽdi coꝛpꝰxwii. n
Iccit Richardꝰ de media villa in.iiij.

d ſen. di. ix. ar.j.q.ij.ꝙ hoc ſacm digne

illð ꝑcipiẽti duodeci vtilitates ↄfert.

lam reducit ad memoꝛiã paſſionz

xpᷣi:fidẽ ↄfirmat:ſpẽ auget:ch aricatẽ inflã mat:

dat vitã gre: xpo vnit:mãducãtẽ ſpũalr interia

ↄſolatiõe reficit:ipᷣm roboꝛat:ad oꝑatiõem bo

ni ſuſtetat ↄtra caſuʒ ꝓuenientẽ ex ꝓpꝛia ifirmi
tate:munit ↄtra demonis impulſum:remittit
ardoꝛẽ carnalis concupiſcẽtie:purgat veniale

petm̃:? qnq; moꝛtale.Et hi duodeciʒ fruct in
tribo vᷣſibo ſũt collecti:in qͥb dr Inflãmat mẽo

rat:ſuſtẽtat:roboꝛet auget. Hoſtia ſpem pur/

gat:reficit:vitã dat:⁊ vnit.Cõfirmatq; fidẽ mu

nit:fomitẽq; remittit.Et pᷣdicti frucꝰ pñt ſigni
ficani ꝑ duodecim effecꝰligni parad iſi de quo

Apoc̃.vltimo.hecille. X

S Ed nos bꝛeuiꝰtractaturi ſolumodo ſex

vtilitates dicemꝰ dimiſſis ꝓ nũcmltis
alijs q̃s ↄſequit᷑ aia deuote cõicans. Quaꝝ p⸗

ma dðᷣꝛ gratificatiõis.Deus em̃ ꝑ p̊ ſacẽm pfert

ſuã gram.Etrõ eſt ᷑ᷣm Tho.in.iij.pte ſũme.q.
lxxix.qꝛ in eo ↄtinet᷑ pᷣs qui ſic̃ veniẽs in mũ/⸗

dũ venit cũ gra.iuxta illð Joh.j. Ofa⁊ veritas
ꝑ Jeſuʒ xpᷣm facta eſt:ita veniẽs in bᷣ ſacrm.Et

iõ ᷣm magiſtrũ in.iiij.ſen.di.viij. hoc ſacrificiũ
vocat᷑ euchariſtia.i.bona gr̃a.Quib auteʒ dat

gf̃am etiã dabit ſuã głiam: dicẽte pſal. Gfam

⁊ głiam dabit dñs. Et iõ inqᷣt Dioniſiꝰin li.de

cccłiaſtica Hierar.qꝙ ſicut ſpes futuri boni ma

rime ↄfirmat᷑ ꝑ arraʒ:ita ſpes noſtre felicicatis
ↄfirmat᷑ ꝑ ̊ ſacramentũ qð eſt pignꝰ⁊ arra fu
ture btitudis quã expectamꝰ. Et ibidẽiterũ ait
ꝙ ſicut noticia diuinaꝝ ſcripturarũ eſt nobis
imago future cõtẽplatiõis in patria:ita ſũptio
digniſſime euchariſtie ẽ imitatio illiꝰfruitiõis
btifice qᷓ ſatiamur cũ appuit eiꝰglłia.Dicit᷑ ãt ð
eo ĩ canone miſſe.Quot qͥt ex hac altar ꝑticipa

tiõe ſacroſctm̃ filij tui coꝛpꝰ⁊ ſanguinẽ ſũpſeri

mus:oi bñdictiõe celeſti ⁊ gr̃a repleamur.Qui
vult ̊ graʒ dei reciꝑe ðᷣuote accedat ad h̊ ſacra
mẽtũ.Quã em̃ gratũ hẽat dñs Jeſus ꝙðuote
recipiamꝰſuũ coꝛpꝰpᷣcioſũ oñdit ĩ ſccõ Bona.
qͥ cũ q̃dã die ob maioꝛẽ reuerẽtiã ſacr̃i abſtiere
vellet a cõione.alijs cõicãtib exiſtẽte eo in cho⸗
ro coꝛpꝰxpᷣi ab altari ð manu ſacerdotis exiẽs

in os eiꝰacceſſit. Recitat etiã Ceſariꝰꝙ ĩ dioceſi

Leodicẽſi fuit q̃dã bona mlier q̃ ðuote freq̃nt᷑

⁊ ardent cõicare ð ſiderãs:ſepe a ſuo ſacerdote

patiebat᷑ repulſã qͥ dicebat femias ꝓ libito ſuo

nõ debere tã ſepe cõicare. Et cũ ſemel eã repuliſ⸗

ſet:eadẽ nocte cũ ĩ ſtratu ſuo iaceret:⁊ vigilans

oꝛonivacaret: ſaluatoꝛ mũdi cubiculũ erꝰ igreſ
ſus: pixidẽ in q̃ coꝛpꝰ rpᷣi in eccłia recõdebat᷑ p/

pꝛijs manibo poꝛtabat:angeliq; młti illũ ma/⸗

gnificabãt cãtãtes illũ vᷣſiculũ pſalmi q̃drage/
imiq̃ꝛti. Specioſꝰfoꝛma pᷣ filis hoim. Stãs
coꝛã ea:illa ſtupente dixit ei dñs.Quia ſacer⸗

dos ille a q̊ coꝛpꝰ meũ petiſti negauit illud tibi
ego te manibo meis cõicabo.Qð ⁊ fecit hoſtiaʒ
vnã de piride excrabẽs.ſicq; receſſit. Hocautẽ
totũ clare vidit q̃dã alia bona młier religioſa qᷓ

ſecũ habitabat in domo. Illo vo mane pᷣdica

Ee

(Alooft dſe

Giſcigu

,lkneigͤi
guihllent

aherist

nneh
inrine⸗
abononnole,
Wünißfmn

Priſcit
vnanging
ſn,llſene
66 nio r
aalleſpo herch

Zen ſcii

ſcaiſeñnſ
febecſuntfiha,
ſiſcisincn

–
.„ 6

eigtrack de

ditiz ehan
Aughalcfi
chernuntg

Kaida
ußil
hHaobyn
mmiems Ya
inmirun
monemlnl.
Oielunakack
narinbonozriin
notoedßicdia
nobispocieſtn
debitanfa gin⸗
ſenribpprctins⸗
ſoninlilii den
ſo dignoꝛr eſa
ſampurer
ſulmllſar icoi⸗
lnlideſocns in⸗
ſneſtinremin
Cpereſopelcat

Nsdon Etldibf

airblinctn

(aureniſtopac

wandls Etinc⸗
Cnncdarsdeon
9Manzenin
choblagdeent
Iſepansii
neinfrminm
i⸗Fngd
(rammetiſanffe
genciſd
Frman
t enſtöſs
ſocſig

eee
eGfnefan
Ddftgi,e
igni angi
clle.
aaufſclune
Dimlſis lin

E⸗

=
☛ ˖

ocngöſaae
Moiniiſ ing
guiſcveniisnn
od Bin en
iisinbſiene
nd.ribotſgfaei
a Oucee
m. Märll. bin
nqtdoni
mſpesfumnbenin
1ſpes obrſtuim
mnpcurminchs
sinpotnannſin
mitano Ulfeims
uitagkia delaſ
ecrbacaltnn vn
rlanguin iad
tFamlm

ote ccatt

x dis Nrſin
atinitiibf
nu MNb
Cmdyinid
Uridtarfii
en ſi⸗ ſantat
mus elhioſn
imdänho
genma hane
Kamchüchigt
alattödchni,
czotli 1
Bigbeniön
jlis boin
1diis Ou
eguurl
Oozurbe,
natſile
QN
foin

SIncipalis effectꝰ huiꝰ ſacri eſt iã vnitũ coꝛꝑi xpᷣi
charitatẽ plus vnire ⁊ incoꝛpare.

mlierveniẽs tẽpeſtiue ad ſacerdotẽ q̃ſiuit ab eo

t in pixide erat hoſtie. Qui rñdit. Optimeſaoo
Et aperiẽs pixidẽ iuenit vnã deeſſe.Territꝰ get tã iter ta:tẽ
tiõibo ad peccãdum:qᷓ; etiã exterioꝛibᷣ:vtputa:
ðᷣmõibo: ⁊ alijs qͥbuſcũ q; aduerſis.Quia ̊ hbõö
poſt certamiĩs laſſitudinẽ iuẽto cbo delectabi

ſtupefactꝰ in terrã cecidit ⁊ flere cepit admirãas

cũcta ſignacula tã ſcrinij q; pixidis clauſa Tuůc
illa bona mulier oſolata eſt ipᷣm:⁊ qͥid viderit ?
q de illa hoſtia factũ ſit intuinauit.Ex qͥ mira⸗
culo oñndit dñs nr̃ ieſus xpᷣs quõ gratũ habʒeꝙ
rpiani freqᷓnter ⁊ deuote cõicẽt.Dicit aũt dion,/
cꝰ In. iij. de ãgelica hierar. ꝙ iõ ðꝛ euchariſtia h
uCrm qꝛ grãm pficit iã collatã.Et inqͥt Dama,/
ſcenꝰ li.iiij.⁊mgr̃ ſen.in.iiij.di.viij.ꝙ dꝛ cõio q̃ſi
cois vnio.qꝛ vnit mẽbꝛa coꝛꝑis myſtici cuʒ ſuo
capite xpᷣo per charitatẽ ⁊ amoꝛẽ. Un exclamat
Berñ.i q̊dã ſer.di.O ſacꝝ⁊ nobile ↄuiuiũ ſacr̃ʒ
ſacr̃oꝛũ:ſcm̃ ſcõꝝ:amoꝛ amoꝛũ:dulcoꝛ dulcoꝝ
ve hec ſunt feſta paſchalia in qͥb adeſt pꝛ filiꝰ⁊
ſpũſſctũs:in qͥbo fit vna caro ſponſa cũ ſponſo
aiĩa ſctã cũ xpᷣo.Dicit aũt Alex.de ał.in.iiij.ꝑte ſũ
me in tract᷑.de euchariſtia.⁊ ſctũs Bona.in.iiij

—

Ecũda vtilitas ð: remiſſionis. Ait em
ſ mgf ĩ. iiij.ſen.di.xij. Inſtitutũ eſt bᷣ ſaccʒ
in augmẽtũ vtutis ⁊ medicinã qͥtidiane

ifirmitatis. Hec ꝗ̊ eſt ſcdᷣa vtilitas deuote cõicãa
tiũ ꝙ remittunt᷑ nob pctã ꝑ vᷣtutẽ illiꝰ. Ait eniʒ
Inno. tertiꝰ in li.de offi.miſſe.ꝑte.iij.c.vlti. Si
digne ſumat᷑ euchariſtia a malo liberat ⁊ cõfir/
mat in bono:vẽialia delet ⁊ cauet moꝛtalia. Jõ
in oꝛõe dñica dilne ane nr̃m q̊̃tidianuʒ da
nobis hodie.ſtatiq; adiũgimꝰ. Et dimitte nob

debita nr̃a.qꝛ ꝑ panẽ iſtũ liberamura malis pᷣ

ſentibo pꝛet᷑itis ⁊ futur.hec ille. Et Johes ger⸗

ſon in li.iiij.de imitatiõe xpᷣi.c.vij.ait.Nõ ẽ obla
tio dignioꝛ ⁊ ſatiffaccio maioꝛꝓ pctis diluẽdis
qᷓ; ſeipᷣm pure ⁊ integre cũ oblatione coꝛꝑis xpᷣi
in miſſa ⁊ iĩ cõione deo offerre.Et iõ ſcũs Ambᷣ.
in li.de ſacris inqͥt.Si quotiẽs ſanguis xpᷣi ef⸗

fundit᷑ in remiſſionẽ pctõꝝ effundit᷑ debet ſꝑ re

cipere qͥ ſꝑ peccat.hec ille. Et hx i.c.ſi quotiẽs.ð
ↄſe.di.ij.Et idẽ hr in.c.ſpẽs.⁊ in.c.añ bñdictõʒ.
ea.di.vbi inqͥt mbᷣ.Qui maãducauerit h̊ coꝛpꝰ
fiet ei remiſſio pctõꝝ.i.ᷣm glo.venialiũ ⁊ etiam
moꝛtaliũ.Et in.c.cũ oẽ.ðꝛ.Cũ oẽ crimẽ atq; pec
catũ oblatis deo ſacrificijs deleat᷑:qͥd de cetero
ꝓ delictoꝝ expiatiõe deo dabit᷑:qñ in ipᷣa ſacrifi
cij oblatiõe errat᷑. Amb.etiã in li.de ſacr̃is inqͥt.

Iſte panis qͥtidianꝰ ſumit᷑ in remediũ q̃tidia⸗
ne infirmitatꝭ.Facit.c.vtrũ.⁊.c.iterat᷑.de ↄſe.diſ.

ij. Jõ inqt Tho.in.iij.ꝑte ſũ.q.lxxix.ꝙ per h̊ ſa⸗
cramẽtũ ſatiffacimꝰ deo ꝓ pctis. Et poſſet ↄtin
gere ꝙ aliqͥs cũ tãta ðᷣuotõe ⁊ feruoꝛe acciꝑet bᷣ

ſacrificiũ ꝙ purgaret᷑ a pena oĩm pctõꝝ ſuoꝝ.

Ertia vtilitas huiꝰ ſacrificij ðꝛ de,/ Z

t tenſiõis.vt em̃ inqͥt ſcũs Amb.in lib.de
ſacr̃is. Hoc ſacr̃m valet ad tuitionẽ coꝛ⸗

poꝛis ⁊ aie:vt etiã ge biu Thoi.iij.pte ſĩme
q.lxxviij. Hoc ſacrm defendit ab oibo hoſtibꝰ

tã iterioꝛib:vtputa:tẽptatiõib:⁊ malis ĩcddina

l⁊ vigoroſo:illũ cũ magna auiditate ſumit:q
roboꝛatꝰfoꝛtioꝛ ad pꝛeliũ cõſurgit:ideo nos qᷣ
ſumꝰin agone ↄtinuo cũ malignis hoſtib de⸗

monijs: ⁊ puerſis hoĩbo:qͥ ſꝑ aduerſant᷑ bñ fa⸗

cere volẽtibo:vñ pᷣ laſſitudine certaminis ĩter⸗

Jonathas em̃ qͥ iterpᷣrat᷑ colũ ba pulchꝛa:ſigni

ficat aiam q̃ in ſtatu gre exiſtens eſt pulchꝛa ?
cãdida dei colũba. Hic aũt Jonathas pugnat

ↄtra philiſteos.i.demões:tota die vſq; ad ve/
ſperaʒ.i.vſq; ad moꝛtẽ:vt accipiat coꝛonã vite.

Szʒ ĩiterdũ ex nimia ifeſtatiõe laſſat᷑.Et lõ ad h̊ᷣ

refectõis ſaccm dulce ſuꝑ mel ⁊ fauũ recurrere

dʒ. Et tũc cecitas quã dyabolꝰcaliginoſꝰ indu
cit euaneſcit:⁊ ſanato vulnere dyabolici teli ad
bellũ foꝛtioꝛ aſſurgit. Un Ambꝛo.i li.de ſacra⸗
mẽcis ait. Qui vulnꝰhʒ medicinã reqrit. Uul⸗
nus eſt qꝛ ſub pctõ ſumꝰ:medicina ẽ celeſte ee
venerabile ſacr̃m.hec ille.De q̊ etiã Berñ.inqͥt.
CLoꝛpꝰxpᷣi egrot eſt medicia:ꝑegrinãtibo dieta
debiles ↄfoꝛtat:valẽtes delectat:lãguoꝛẽ ſanat

ſanitatẽ ᷣuat.Fit hõ ꝑ illð mãſuetioꝛ ad coꝛre/

dum deficeremꝰin viribb ſpũalib aie:niſi cobo
ſpũali reficeremur:debemꝰiſtũ vigoꝛoſũ abũ
dñici coꝛꝑis aſſumere vt foꝛtioꝛes ad pᷣliũ va⸗/
leamꝰaſſurgere.Cuilꝰfigura habet᷑.j. Reg.xiiij.
vbi legit᷑ e cũ Jonathas q̃ſi tota die pugnaſ
ſet ↄtra philiſteos:pᷣ laſſitudine q̃ſi nõ videbat
Inuẽto aũt atq; deguſtato melle viſũ recuꝑa⸗
uit:⁊ vires ad pugnandũ ↄtra hoſtes accepit.

ctionẽ:patiẽtioꝛ ad laboꝛẽ:ardẽtioꝛ ad amoꝛẽ:

ſa gacioꝛ ad cautelã:foꝛtioꝛ ad tutela:ad obedi
entiã pꝛõptioꝛ:⁊ ad grarũ actiõeʒ deuotioꝛ.hec

Berñ. Alia qͥʒ figura pᷣdicte vtilitatis h Exo.

xij.vbi pᷣceptũ fuit a ðo:vt ꝓpls iſrael ſignaret
poſtes:⁊ ſuꝑliminare domꝰſanguĩe agni imo
lati:⁊ ex h̊ fructũ duplicẽ obtinebant.ſ.ↄſterna
tionẽ hoſtiũ exteriꝰ:⁊ defenſionẽ ac ↄᷣuatiõem
reꝝ ſuaꝝ iteriꝰ.Sic qͥ digne ſumit cõionẽ ſacrã
vircute ſanguinis huiꝰagni ꝓſternet inimicos
ſuos exterioꝛes.i.ðᷣmões ⁊ oia bona ſua iterio/
ra ↄpᷣuabit.i.vᷣtuces:imo ãpliabit eas ⁊ auge
bit:⁊ creſcet ĩ oibo ꝓſꝑitatibo tã ſpũalib qᷓ; tꝑa⸗
libo.De bᷣ etiã fructu ðfenſiõis loqᷣt᷑ ps.xxij.di.
deo. Paraſti in ↄſpectu tuo menſaʒ:aduerſus
eos qͥ tribulãt me.Et ibidẽ ĩ pncipio diẽ. Dñs
regit me ⁊ nihil mihi ðerit:ĩ loco paſcue ibi me
collocauit.Seqᷣt.ã ⁊ ſi abulauero in medio
vmbꝛe moꝛtꝭ nõ timebo mala:qm̃ tu mecũ es.
Chꝛi.q̊ʒ ſuꝑ Joh̊ᷣ.iqͥt. Ut leões flãmã ſpirãtes
de mẽſa dñi recedimꝰtribiles ðmõibo facti. F
NUarta fructificatio ðꝛ viuificatiõis.Non
ſolũ em̃ hoc ſacrm viuificat coꝛpꝰſed etiaʒ
s . tt 3

Bermo

aiam. vñ inqt ſaluatoꝛ Azio. v. Qui mãdu/
cat me ⁊ ipeviuetc pt᷑ me.Uñ Amb ili.de ſacris
ait. Iſte eſt panis vite et᷑ne q aie nr̃e ſubſtãtiam

fulcit.? Chꝛy.ſuꝑ Joh.inqᷣt. Per h̊ ſacrm au⸗

get᷑ gra ⁊ ꝑficit᷑ ſpnalis vita.Oꝛ vᷣo aiam moꝛ⸗
tuã ſpũalit᷑ ꝑ toꝛpoꝛẽ viuificatꝑ ardẽtẽ charita
tẽ. Jõ Damaſce.cõꝑat h̊ ſaccm carboni ardenti
quẽ vidit Eſaias ſui li.ca.vj.Eapꝛopt᷑ pſal.xxj.

ðöt Dauid.Edẽt pauꝑes⁊ ſaturabunt᷑:⁊ lauda⸗

bũt dñm qͥ requirũt eũ:viuẽt coꝛda eo ꝝ in ſecu

lũ ſecłi. Jõ Nũeri.xj.ſcptũ eſt. deſcẽdẽte man⸗

na de celo deſcẽdebat piter ⁊ ros:in ſignũ ꝙ cũ
mõna ſacii in aiam deſcẽdit in eã parit᷑ deſcẽdit
⁊etia in coꝛpꝰ ros gratie refrigerantis. Jõ ad h̊ᷣ
mãna cõedẽdũ exhoꝛtamur Cañ.v.vbi ðꝛ.Co⸗
medlite⁊ bibite.ſ.de h̊ ſacratiſſimo ſacio.N em̃
hoc ſacim nõ ſolũ paſcat aiaʒ vita ſpũali:iʒ etiã
coꝛpꝰ vita coꝛꝑali:patuit de.b. Angela de fulgi

neo de tertio oꝛdine btĩ Fran.qᷓ duodeci annis

ſumpſit dñicũ coꝛpꝰq̃tidie nihil aliðö mãducãs
z ſctiſſimo hoc ſacio ſufficẽtiſſime refecta. Ea⸗
Aꝓpter ðᷣt Aug.ſuꝑ Johᷣ.Cũ cibo ⁊ potu id appe

tat hoies vt nõ eſuriãt neq; ſitiãt.hoc vᷣe nõ pꝛe⸗/

ſtat niſi iſte cibo ⁊ potus qui eos a quibo ſumit᷑
imoꝛtales⁊ incoꝛruptibiles facit ĩ ſocietate ſctõ
cũ:vbi pax erit ⁊ ſatietas plena atq; ꝑfecta. B

Ulinta vtilitas huiꝰ ſacii ðꝛ cõſolatiõis.

q Quata em̃ ſit dulcedo ĩ digna receptõe

hul? ſctiſſimi ſaczi nulla ligua edicereva

let. Jõ inqᷣt Salomon Sap.xvj. Panẽ de celo
p̃ᷣſtitiſti eis oẽ delectamẽtũ in ſe hñte⁊ oĩs ſapo
ris ſuauitatẽ.et pſal.lxxvij.oᷣtDauid. Panẽ age
loꝝ mãducauit hõ. ⁊ pſal.xxij.ait.Et calix meꝰ
inebꝛiãs q;pclarꝰeſt. Nia em iebꝛiat᷑ amoꝛe dei
ꝑ h̊ ſac:m.⁊ pſal.lxvij.iterũ inqᷣt. Juſti epulent᷑
⁊ exultẽt in cõſpectu dei⁊ delectent᷑ in leticia.Cũ

em̃ vt ðt Phs.ix.echi.maxie ꝓpꝛiũ ſit amicoꝛuʒ

ↄuiuare⁊ ſił letari. Jõ xpᷣs amicꝰ nr̃ ſe nobis fe
cit ↄuiuiũ ⁊ cõuiuã ꝑ bᷣ̊ ſuauiſſimũ ſacẽm vt ſił
Cuũ eo cõuiuamꝰ ⁊ gaudeamꝰ. Qñ recipitis h̊ᷣ
ſacim ? nõ ſentitis aliquã dulcedinẽ debetis ſci
re hoc ꝓuenire vt płlimũ:qꝛ habetis palatũ aĩe
alteratũ.⁊ iõ lugere debetis indiſpoſitõeʒ vĩam
dicẽtes. Heu heu qꝛ ignẽ poſui in ſinu ⁊ caloꝛẽ
nõ ſenſi:mel in oꝛe? dulcedinẽ nõ ꝑcepi.Quãtũ
em ſit cõſolatiuũ h̊ ſacim ptʒ exẽplo qð legit᷑ de
q̊ͥdã milite qͥ ſepe deuote cõicabat. Cuʒ aũt gra⸗
uatꝰ ect infirmitate rogauit ſacerdotẽ vt eũ cõi⸗
caret.Cũ vo deberet cõicare ⁊ timeret pt᷑ vomi
tũ quẽ patiebat᷑ coꝛpus xpᷣi reciꝑe rogauit ſacer
dotẽ vt ſuꝑ coꝛ ſuuzʒ poneret coꝛpꝰ dni nꝛi. Qð
Cũ faceret ſacerdos ⁊ teneret hoſtiã ĩ manu ſua
ſuꝑ coꝛ illiꝰ infirmi ille miles ſentiebat indicibi
lẽ dulcedinẽ ⁊ ↄſolatõeʒ. Cũ ꝗᷓ ſacerdos poſtq;

ita tenuit ꝑ q̊ddã ſpaciũvellet fcedere miles ille

dos poſuiſſet coꝛpꝰ dñni ſuꝑ coꝛ illiꝰ ſubito de
maniby ſacerdotis exinit coꝛpꝰ xpᷣi ⁊ videntib

6 .. 2

rogauit eũ vt etiã aliqᷓ;ẽtulũ teneret. Cũ qᷓ ſacer⸗

cũc itrauit ĩ coꝛde illiꝰmili::q lle mirũimmo

dũ ↄſolatꝰ deuote obdoꝛmiuit in dño. De btõ
eria frẽ Johane de aluerna oꝛdinis minoꝛũ le⸗/

glt: ꝙ ſemel cũ celebꝛaret miſſã ex nimia dulce⸗/

dine amiſit oẽs ſenſus coꝛꝑis:⁊ liq̃ facta eſt aia
eiꝰ indicibili oſolatiõe.Ideo ad recipiẽdũ tam
dulce ſacrm:hoꝛtatur nos Dauid ps.xxxiij.di.
Buſtate ⁊ videte qm̃ ſuauis eſt dñs:btũs vir

q ſperat in eo. Sexta fructificatio ðꝛ glifica/

tiõis. Per hoc em̃ ſacramẽtũ ad paradiũ głiaʒ
uenit᷑.vñ ſcriptũ eſt.iij. Reg.xvj.q helias fu⸗

ceteri ꝓphete:pꝰmagnaʒ laſſitudinẽ obdoꝛmi⸗
uit ſub.arboꝛe iuniꝑi.Angelꝰaũt dñi excitauit

illũ di. Surge comede.Grandis em̃ tibi reſtat
via.Excitatꝰ Heliaſ reſpexit ad caput ſuũ ſube
nericiũ panẽ de q̊ comedit ⁊ bibit aquã.⁊ bu
lauit in foꝛtitudine cibi illiꝰvſq; ad montẽ dei
vbi ipe ei de? apꝑuit. Per philiſteũ em̃ itelligi

qlibet fidelis qͥ eſt magni itineris viatoꝛ. ſaʒ
via nf̃a icludi᷑ duobo terminis młtũ diſtãtib⸗

glẽs familiaʒ Jezabel a q̃ iuſſus erat occidi ſit᷑

ſcʒ celo ⁊ terra.Et iõ idigemꝰ refectiõe bñ nutri
ente. Inter oẽs autẽ cibos panis eſt viatoꝛib

valde vtilis:qꝛ bñ nutrit ⁊ nõ grauat:ac bñ di
gerit᷑.Et iõ qꝛ qͥlibet fidelis fugiens moꝛtẽ cul

pe qᷓ oẽs nitit᷑ occidere aliqñ ꝓſtratꝰex fragili⸗

tate ⁊ ꝓlixitate itineris doꝛmit ſubvmbꝛa luni
peri pũgẽtis.i.ſub aculeis pᷣſentis vite.Angelꝰ
ideſt eccłia vł pᷣdicatoꝛ:imo ipᷣe xpᷣs excitat euʒ
vt ſurgat ⁊ co medat panẽ hũc ſibi celitꝰallatũ
vt ĩ itinere foꝛtificet᷑. Alia em̃ cibaria aggrauãt
iſte aũt panis adeo ↄfirmat viatoꝛes vt repul⸗
ſis cũctis ꝑiculis eos ad ſuꝑnã pꝛiaʒ ꝑducat:
⁊ ad uũllũ celeſtẽ montẽ in q̊ͥ bñplacitũ ẽ ðo habi

tare cuʒ ſctis ſuis:vbi ipᷣe celeſtꝭ panis cũctos

reficit eterna viſione. Quẽ panẽ deſiderabat de

uotus Anſelmꝰ dicẽs i meditatiõib ſuis.Ecce

aius meꝰfatigatꝰveniẽs devia cogitationũ ab

ipᷣis ꝑ q̃s trãſierat vanitatib ꝑ młta diuiſus

piculoſaʒ patit᷑ eſuriẽ.nõ hẽo qͥd ponã añ illũ.
pauꝑ ſum ⁊ egenꝰ.O diues oiuʒ bonoꝝ⁊ da⸗
puʒ ſuꝑne ſatietatis opulẽtiſſime largitoꝛ deꝰ:
da lapſo cibũ:collige diſꝑſum:libera captiuũ:

reintegra ſciſſum. En ſtat ad oſtium et pulſat.

Obſecro ꝑ viſcera miᷣicoꝛdie tue quib viſita⸗
ſti nos oꝛiens ex alto:iube pulſanci miſo ape⸗
riri:vt liberis greſſib ingrediat᷑ ad te:⁊ requie⸗
ſcati te:⁊ reficiat᷑ ð te celeſti pane.hec ille. Quia
g̊ vt ait Paułꝰ.j ad Eoꝛ.x. Omnia in figura

cõtingebãat illis ſcʒ patribo veteris teſtamenti.
iõ ꝑ ꝑdictaʒ hiſtoꝛiã Helie figuratũ fuit ꝙ q⸗/

cũq; cũ aqᷓ lachꝛymaꝝ aſſumeret reuerẽter hũc
panẽ celeſtẽ:⁊ paſcerẽt᷑ deuote pᷣ cibo ãgelico.i.

coꝛꝑe xpᷣi:ad montẽ dei puenirẽt.i.ad glłiaʒ re⸗
gni celeſtis.Ad quã ꝑducat nos deꝰnr. Amen.

Feria. vj. i paraſceuẽ: de lachꝛymoſ a paſſiõe
dñi. Sermo decimuſquintus. E

—

unnſin⸗
ititünnt
bvagetadn
unhuhu
ouclſinurit,
nublicollhen
Monßhbund
geuina
Nosoul
lihelbün,le
necintigrun
fübmnelnpn
dchlilneci dede
ucede
giaſeraplos
nailägnchͤck
dustiteapurde
ntürwormen
Noboctiane
NoMtorsfne
Nur lumciran
was dinoaul
dinſui aci/
Nedeſmne fulne
Obdurunkſennärs
ſimots alvane
ſcncnirtrut⸗
basoöſtui don
Potitemertüti
Glhlärinclie
es moꝛlinorti
Giermi. Jdie
meiconurbat
oalorn meo
ſdelamurölag
lntſemumen:
Gicti roinſenſib
Nurbatözſchſeni
ekaen
Zoglerr
ſuommukfunen
wormamare
tn binnidene
Mohſantnefe
tenſenanan⸗
affni dieperi
geankincgich

una copaſi⸗

ngelipagsen
nifiaj ofggir

5 AMeucinig
hlee
Angesnithitn

Bendsehn
darndnni
r rdidtaig
Npddſſteücci
Nnmsring

wmmins lütie

Hgmynimietie
Pos nocknimt
tigwrXdj

ligi hrenfpl
domeſenmuin
gs öſennsfuhe

inoöerösn

nihüc ſbi clelri
enchans eggu
Nar urores enn

dügtactiien

hecick neün
Wipaniddnun
nuditnu iul.
derucginmnin
uenty, nh ſ
hebcefnin li
Naſintlnp,
gunoN.
lakunanll
emequly nitaf
glam niioche
tad ertegui⸗
inmebecile On
Omman infion
enns kefenen
igurniftig
Gnmiini
or hchoiſtin
nvs den

nu

Foliũ

traſitis ꝑ viã attẽdite ⁊ videte ſi eſt

doloꝛ ſicut doloꝛ meꝰ. Treñ.j.ca.

Tractaturꝰ in hac ſacratiſſima at
deuotiſſima die de altiſſimis:difficilibus:ar

uis:ingẽtibb:laboꝛioſis:ſublimibo:⁊ eximijs

rebus:ac excedẽtibo facultatẽ ĩgenij mei.viq; de
ſtupenda atq; admirabili:laboꝛioſo ac flebili:

crudeliſſima⁊ vituꝑabili:ludibꝛioſa atq; lache
i

mabili paſſiõe dñi nr̃i ieſu xpᷣi:⁊ de eiꝰ amari
mis atq; hoꝛribilibo toꝛmẽtis:⁊ terribilibd ãgu
ſtijs ac anxietatibo:totꝰ in me deficio: mallẽq;
alios audire qᷓ; loqͥ:potiuſq; tacere qᷓ; pᷣdicare:

vellẽ q̊ʒ libẽtiꝰ flere q; vos ad fletũ iuitare. maę/

xime cũ in tã ardua pᷣdicatõe totałr oĩ ſufficien

tia H̊ mane ſim pᷣuatꝰ.ã tibie mihi deficũt exr

debilitate:cũ debilitata fuerit hodie vᷣtus mea
ieſus xpᷣs. Bꝛachia mea debilitant᷑ cũ in cruce

extẽſa ſint ⁊ ꝓplõgata bꝛachia ſaluatoꝛis.Caput ſtulerũte 5 c02 xvhj.
CLCoöſidit in deo:liberet eũ nunc ſi vult.q.d.eũ li

meũ lãguidũ eſt⁊ doloꝛatũ cũ ſpinis hoꝛribili

bus ſit caput dñi trãffoꝛatũ. Deficit eloquium

meũ ⁊ vox mea rauca facta eſt:qꝛ pᷣdicatoꝛ vᷣita
tis hodie ĩ cruce ſuſpẽdit᷑. Os meũ amaricat᷑:qꝛ
os creatoꝛis mei felle ⁊ aceto potatũ eſt. Aures
mee ſurdeſcũt audiẽtes illas terribiles iudeoꝝ

voces dñm accuſãtes. Oculi mei tenebꝛeſcunt
dñm ſuũ velatũ ↄſputũ ⁊ ſanguie madefactuz:
ac defoꝛmit᷑ vulneratũ aſpicientes. Nares mee
obdurant᷑ ſentiẽtes cũ dño ieſu fetoꝛẽ imũdicia
rũ mõtis calu arie.Deficit oĩs aie vtusoſiderãſ
foꝛtitudinẽ ⁊ vᷣtutẽ totiꝰ mũdi affliccã ⁊ laboꝛi
bus ↄq̃ſſatã.Coꝛ meũ totũ obnubilatũ ẽ:oẽſq;

potẽtie mee tã aĩe qᷓ; coꝛꝑis obſtupuerũt.oẽm

q; ſenſu ꝛ intelligeriã qdamõ ndiderũt ↄſiderã nimec
ler. tñ ↄtra tales crudeles iudeos nõ clemẽs ſʒ

tes moꝛi ĩmoꝛtalẽ:ac pati ĩpaſſibilẽ:vitã q; occi
di eternã. Jõ dicere poſſũ illud pſal.xxxvij. Coꝛ
meũ conturbatũ eſt dereliqᷣt me vᷣtus mea ⁊ lu

mẽ oculoꝝ meoꝝ ⁊ ipᷣm nõ ẽ mecũ.⁊ illð Treñ.

ij.Defecerũt pᷣ lachꝛymis oculi mei:conturbata

ſuntviſcera mea. ſec mirũ ſi hec mihi accidunt
cũ etiã res inſenſibiles ex moꝛte ſaluatoꝛis tãtã

ↄturbatiõʒ ſenſerint ꝙ aſtronomi dixerũt. Aut

dev celi patit᷑:aut tota machina mũdiał deſtrue

tur. Unñ Aug.ſer.v.de paſſiõe dñi inqͥt. Pallẽt
aſtra:tremit terra:turbant᷑ elemẽta:pcedunt ex
ſuis tumuł funera.eq; eniʒ ſepulchꝛa coꝛꝑa

moꝛtua tenere potuefr̃t qñ gehẽna ſił crepuitto

ta.Et ſer.xij.de paſſiõe iteꝝ ðt. Sol ab hoꝛa ſe⸗
xta obſcuritate ſe ĩduit:dies ſeĩ noctẽ mutauit:
terra ſe tremoꝛe ↄcuſſit.Sol ne videret deũ cru
cifixũ.dies nevideret occiſũ:terra ne occiſi coꝛpꝰ
exeiꝑet.Oĩa etiã elemẽta officia ſua deſerũt nevi
deant᷑ iudaico ſceleri pᷣbuiſſe ↄſenſũ ſi ſolit fun
gerent᷑ officijs.hec ille.Angeli q̊ʒ ĩ hac die ſigna
maxiĩa cõpaſſiõis oñderf̃t.e qͥb Eſa.xxxiij.ðꝛ.
Angeli pacis amare flebãt. Nec mirũ ſit tantaʒ

miſtici oñderũt oẽs creature in paſſiõe creoto⸗

nis ſui.Naʒ vt ait Chni.ſuꝑ Mat. mi⸗
lias moꝛiẽte domꝰ eiꝰ turbat᷑familia plangis

.

nigris ſe veſtiba induit.qð młto magis faces
re debuerũt ipᷣe creature in obitcu illiq eſt pater

familias totiꝰvniuerſi.Et iõ metrice dꝛ.
Angeli de celo flent amrer

MNundus turbatr᷑: terra eſt in tremoꝛe.

Sol obſcuratus monſtrat ſe doleer.
De crudeli moꝛte ſui creatolils.
Rupte ſunt petre:aperta ſepulchas
Quare moꝛs xpᷣi in tanta pena dunas d
VUid g̊ faciã ego miſer ⁊ iſufficiẽs atq
ꝗq ieptiſſimꝰ:cũ nõ ſimꝰſufficiẽtes cogita⸗
re aliqͥd a nob:q̃ſi ex nobis:ſʒ ois ſuffi-
cientia nfr̃a ex deo ſit.ij.Coꝛ.iij. In h̊ aũt die nõ

poſſuʒ rõnabiłr auxiliũ iploꝛare diuinũ.Si eĩ

ad celeſtem pꝛem recurro:timeo ne dicat mihi.

MNõ eſt ↄueniẽs vt tibi hodie ſuccurrã. N mi⸗

hi attribuit᷑ potẽtia:iudei aũt quaãtũ i ſe fuit ab
ſtulerũt eã mihi:dicẽtes filio meo Mat.xxvij.

berare nõ poterit.Et ps.xxj.Sperauit in dño:

eripiat eũ:ſaluũ faciat eum qm vult eũ.Si aũt
recurro ad filiũ rñdebit mihi:nõ eſt cõgruũ vt

tibi hodie ſuccurrã:qͥ mihi hodie iq̃ntũ hõ ſuc
currere nõ poſſuʒ:dicẽtibꝛ mihi iudeis Mat.
xxvij.Alios ſaluos fecit:ſeipᷣm ſaluũ facere nõ
põt.UVñ cuʒ mihi attribuat᷑ ſapia:ipᷣi qᷓ;tũ ex ſe
abſtulerũt eaʒ mihi dicẽtes Marci.xv. Uah qͥ
deſtruis templũ dei:⁊ in tribo diebo reedificas
illud:ſaluũ fac temetipᷣm deſcẽdẽs de cruce.q.
d. hec facere nõ poteris:⁊ iõ vt ſtulcꝰlocutꝰes:
dicẽs te poſſe tẽplũ deſtruere:⁊ ĩ trib dieb ſci⸗
re illud reedificare.Si aũt recurro ad ſpm̃ſcm̃
timeo ne dicat mihi.Ticet clemẽs ſim ⁊ appel⸗

crudelis eẽ debeo:pᷣterea bodie gr̃am tribuere
me nõ decet:qꝛ moꝛtuꝰeſt ille cuius bonitatẽ ⁊
gram cõicare ↄſueui:⁊ cuiꝰgñatiõis ego cã exti
ti:dicente Eſa.lxiij.c. Spirituſſanctus ductoꝛ
eius fuit. — E
q Uo igẽẽ me rcuoluã.Nã cũ ſᷣm cõſuetu
. dinẽ meã ad matrẽ graꝝ vᷣginẽ Mariã
hac nocte recurrere vellẽ:viſuʒ ẽ mihi in quẽdã
ſenẽ barbatũ vſq; ad cingulũ veſtibo nigris in

dutũ icidiſſe:qͥ mihi videbat᷑ Hieremias ꝓphe

ta:qͥ caãm itineris mei cognoſcẽs inqͥt. Noli fili

noli hodie moleſtare vginẽ bñdicca:vificatuʒ

eſt eĩ in ea ꝓpter moꝛtẽ filij ſui qð ego pᷣdixerã
Treñ.j.Facta eſt q̃ſi vidua dña gẽtiũ:ploꝛans
ploꝛauit ĩ nocte:⁊ lachꝛyme eiꝰi maxillis eiꝰ.nõ
eſx qͥ ↄſolet᷑ eã ex oibo charis eiꝰ.Ueruntñ ꝓpter
hec vᷣba ab itinere meo nõ ceſſans ad pᷣdiccam
vᷣginẽ ꝑrexi:iueniq; eã doloꝛibo plenã viduali⸗

buſq; veſtibb indutã:⁊ lachꝛymis ſanguineis

madefactã:cui pᷣconi paſſione dixi.O pijſſima

virgo ſuccurre mihi hodie:volo em̃ dilecti filij
tui paſſiõem deuotis ꝓpłis rectare:coſq; ad la

chꝛeymas inuitare ? tevſq; ad montem caluarie

vnigenitũ tuũ lachꝛymãtẽ comitari.Lũc virgo

bñdicta amaras effundẽs lachꝛymas inqͥt. Ex
quo nõ poſſum hodie ꝓ liberatòe filij mei grãʒ

iuenire quõ poſſũ tibiſuccurrere. Ubiẽ diſcre⸗/

tio tua:vbi eſt pꝛudẽtia tua:vbi eſt ſapiẽtia tua
qdeberes mihi cõpati ⁊ ↄdolere:⁊ ꝑ mevis gra
tiã iuenire. Noli in auribo huiꝰ infeliciſſime ma
tris bodie ſalutatõʒz angelicã ꝑſonare q tali die
tota mihi ĩ amaritudinẽ eſt ↄuerſa. Nõ igit᷑ mi
hi dicas:aue.i.ſineve:ſum em tota plena doloꝛi
bus ꝓpf paſſionẽ filij mei. Uñ illud Treñ.j.vᷣe
dicere poſſuz. Poſuit me.ſ. moꝛs filij mei deſo
latã tota die meroꝛe cõfectã.⁊ illð Job.xiij. Uer
ſa eſt in luctũ cithara mea:⁊ oꝛganũ meũ ĩ vocẽ
flentiũ.le dicas maria:qð nomẽ int᷑pꝛetat᷑ il⸗
luiata.Nã cũ ſim om̃i luie pꝛiuata poſſuʒ dice⸗

re lllð Treñ.v. Meſtũ factũ eſt coꝛ meũ:iõ cõte
nebꝛati ſunt oculi mei.Nõ dicas:gratia plena.

Mea etem̃ gra ↄſũmata fuit in duodecim ſtel⸗

lis. de quibo Apod.xij.ðꝛ. In capite eiꝰ coꝛona
ſtellarũ duodeci. Hodie vo poſſũ dicere illud

Treñ.v.Cecidit coꝛona capitis mei.Nõ etiã di

cas:dñs tecũ:quẽ tãgere nõ valeo.ꝓpterea dice,/

re poſſũ illud qð in eo.c.ſcriptũ eſt. Defecit gau

diũ coꝛdis mei.Nõ dicas:bñdicta tu in mulie/

nib.Nã hodie pᷣ oĩibo mulierib maledicoꝛ. Uñ

dicerevaleo illud Eſa.lij. Nomẽ meum tota die

blaſphemat᷑.le dicas:bñdieꝰ frueꝰ vẽtrjtui:
q ab oibus maledict᷑:accuſat᷑:cõſpuit᷑: ⁊ flagel

lat᷑ Uñ vificatũ eſt in o qð Eſa.j.ſcpᷣtũ ẽ. Blaſ⸗

phemauerũt ſem̃ iirł.Quapꝛoptr dicere põt il⸗
lud Treñ.iij.Factꝰ ſuʒ in deriſum oĩ ꝓpło:can⸗
ticũ eoꝛum tota die.Etiõ noli dicere:ſœã maria
oꝛa ꝓ nobis.qꝛ bᷣ nõ eſt decens vt faciã tali die.
Verũtñ ne te oino oꝛphanũ reliquãꝛ⁊ ſine adiu
toꝛio tibi aliã matrẽ dumtaxat bodierna die de
mõſtrabo:q̃ ſuꝑ oĩa hodie meruit exaltari:que

mihi abſtulit filiũ meũ. Iſta qͥ ppe ẽ crux ſctiſſi/

ma in qua ſaluatoꝛ mũdi dilectꝰ filiꝰ meꝰ pepẽ

dit:q tali die pᷣciũ mũdi meruit ſuſtinere:Quã
genuflexo ſic reuerent᷑ ⁊ deuote ſalutabis.

O cruxtriumpbãs ⁊ ghioſa
In qua pepẽdit ieſus ſaluatoꝛ
UVicit grandẽ hoſtẽ cum lege amoꝛis
TXulit ſanctã eccłiam in charã ſponſam
Tu fuſtigas reos pena exoſa·
Oꝛ.ꝛ facta ſis regi verus honoꝛ
UVꝑlexillũ cum quo vadat valide
MNoſtra militia gaudij in patria
Te oꝛamꝰ ꝓpterea ſacratũ lignum
In quo moꝛtuꝰ noſter redemptoꝛ
QMNtueat᷑ ⁊ defendat nos a ſua ia
Sis fidelis noſter ꝓtectorꝛs
Contra antiquũ malignũ ſerpentẽt
Facias nos vitare ſuũ grandẽ furoꝛrẽ
O rame qui de Adã os operuiſtit
O trunce reperte in piſcina
AUVbi occulcꝰ fuiſti ꝓ medicina

Ut nos ſalues in mũdũ veniſi

PZertepurgara fuieno ſtra diſcipling
Sub te amoꝛis accẽſus faſeciculuus
Per quẽ antiquũ noſtrũ erroꝛẽ arſiſfti

Ad recolligẽdũ oues deuiãtes

Bonus paſtoꝛ ſupꝛa te ſaliit
Et dedit lupo iniquo crepationę
Te pterea oꝛo manibo iunctis
O qux ſancta lignũ vie
Vt me cõmẽdes illi qui in te moꝛtuꝰ
Aue o crux digna magno honoꝛe
Uerũ inſigne populi xpian
Poulchꝛũ vexillũ in quo ſaluamur
Per ieſum xpᷣm dominũ noſtri
Tu ude liberaſti de magno furoꝛe
Reos qui in inferno erõt
Ettriſtes eternã penãõ dabant
Et ſi ſine fine doloꝛẽ cũ meroꝛe

Tu es nr̃a lucerna luminoſa

Tu noſtra trãquillitas ⁊ ſecurꝰpoꝛtus
Xu es noſtra ſpes ⁊ bonũ cõſolamẽ?ęX·
In hac hoꝛa tota lachꝛymofg
Des mihi adiutoꝛiũ vt paſſionẽ doloꝛoſam
JZeſu xpᷣi inique cõdẽnati

Iniuſte crucifixi ⁊ moꝛtui

Poſſim enarrare voce pia.Amen. 68

*

Uam magni ſit meriti paſſionẽ filij dei

gq plägere oſtẽdit Aug.in q̊dã ᷣmõe di.
mag meret᷑ vel vns ſolã lachꝛymã emit

tens ob mẽoꝛiã paſſionis xpᷣi qᷓ; ſi vſq; ad terrã
ꝓmiſſiõis ꝑegrinaret᷑.⁊ qᷓ; ſi pertotũ annũ om̃i
hebdomada totũ pſalteriuʒ diceret.⁊ plus qᷓ; ſi
q̃libet ãni bebdomada diſciplinã faceret:vel in
pane⁊ aqua ieiunaret Uñ legit᷑ ꝙ qͥdã laboꝛãs

ĩ extremis ĩ extaſi ductꝰ eſt ad iudiciũ.⁊ vidit co

rã iudice merita ⁊ demerita ſua ponderari.⁊ de
meritis pᷣponderatis exclamauit. Si ad ſalutẽ
meã nõ ſufficiũt merita operum q;̃ feci:ſaltẽ po

natis fidẽ ⁊ deuotionẽ quã ad ieſum xpᷣm cu⸗/

cifirump nobis ⁊ ad eius paſſionẽ? moꝛtẽ ha⸗
bui.Et poſt modicũ exclamauit iterum dicẽs.

Modo bene eſt. ⁊ ſic felicẽ emiſit ſpiritũ.Et iðo

Berñ.ſuꝑ Can.ſᷣmone.xxij.ait. Paſſio tua dñe

ieſu vltimũ refugiũ ſingulareq; remediũ defi⸗

ciẽte ſapiẽtia:iuſticia non ſufficiẽte ſuccũbẽtibꝰ
meritis illa ſuccurrit.Cũ ðfecerit vᷣtus mea nõ

cõturboꝛ:diffido. Scio quid faciã.Calicẽ ſalu/

taris accipiã ⁊c̃.Et ꝓpterea btũs frater nr̃ Johã
nes de aluerna cognoſcẽs tantũ meritũ lachꝛy⸗

marũ de moꝛte ſaluatoꝛis nr̃i ſemꝑ qñ videbac
crucifixuʒz lachꝛymas emittebat. Et ſiłiter beatꝰ

lebat cõtinere. Sctũs q̊ͥʒ Frãciſcꝰita paſſionem

*„ „.

xpᷣi ploꝛauit vt cecꝰ q̃ſi totalr effectꝰſit.Quapꝛio .
ptero pijſſimi xpᷣiani apite viſcera pietatis ⁊ cG
patimi beate vᷣgini marie:ac ploꝛate ſecũ hoꝛriꝰo

bilẽ moꝛtẽ filij ſui.Cui cõpaſſi ionẽ oſtẽdũt eciazʒ

fraternr̃ Jacoponꝰde tuderto audiẽs legi paſ⸗
ſionẽ rpᷣi nõ ſolũ lachꝛymas ſʒ nec damoꝛes vv

itcltäade
denoß din
Gobiſ
fit dc/
avogitate
Di nnii
Aneauniitf
ngi n
aniſpoleiin
egcroitmn

maumaſin
Grtotüonnu
Nolocinocope
aſie ſgtd
nirfir unr
goſtoigumnm

„

Mudeit ⸗
ſriniecaä
gitckan
ſaloniront,
Nisdiuiniof
liei⸗
oulen H
lluerr thosa
0Moanicipanus
vlunr diar
tlonvcoptluſ
HoCiernacupper
ſsctyuiemeds
Gipanaſede
ſugoisigdos
Marrw.Tue⸗
Clteiömcifi
Pone,otiſopli
fiauſinofuenit
lomanaqti d/
ſe ſuüfll den
dilre Adasenn
Mitamnsinre⸗

(mnüſonideu⸗

CiiijGoneron
mdalgtiG
hnintodolon
Kmihbain
mdaapenafr
nöchuntzd
Csbemunta
dectong⸗
do ns ness
ſoni dulaci
hünian ⸗
galo iin n
unly po hin
Meñ diih
Mlortes Et

nintemond
ohono
Puni
oſalnam
nünoſtni
oſume
ni
Ndant
ümene
E:ſenphone

moſ
Ne aſanienen
ma

ortui
pa. Znn.
mttipaſſoniſin
gindiſnin
niſoli lachenian

tichl iun

Glpertwei mmii
nu dn: uß
Naglnäftant
lülkgtgcilhs
ſauuunt
an sN
unmbi

intin inan,
õ
Emm imn iß
tnihniihſ⸗
un baſomudie
Cng mdi uit
ſfteriuinith⸗
enttms 6

niafmi,

donücöſoni.

7

irrõnalia aĩalia. Uñ legit quidã vir pfectus
7 deuotꝰ de partibo anglie ad terrã ſancã ꝓfe⸗

ctus ꝑ quẽdã paganũ qꝗ habitabat ĩ ꝑcibo illis
fuit cõductꝰ in quoddã nemꝰ pulcherrimũ in

quo erãt arboꝛes valde pulchꝛe⁊ alte.Cum aũt

dictꝰanglicꝰin nemoꝛe tã ameno nullã audiret

auẽ cantãtẽ ⁊ pᷣcipue in nemoꝛibo valde admi⸗
rari cepit. Aſpicẽs aũt ſurſũ vidit multas aues

tuas:erat aũt tũc hebdomada ſctã Cunq; hui
rei cauſam a ſaraceno ductoꝛe q̃ reret:ille dixit.
Per totũ annũ in abũdãtia hoc nemꝰ auibꝰ et

dulciſſimo eoꝝ cantu decoꝛatur:ſed a dñica de
paſſiõe vſq; ad diẽ paſche oẽs aues dimittunt

cantũ ⁊ ſtãt velut moꝛtue q̃ſi cõmoꝛiant᷑ ꝑ com
paſſionẽ cum magno ꝓpha.⁊ hoc faciũt in ãno.
In dñica vo reſurrectiõis cantũ reſumũt q̃ſi re
uniuiſcãt cũ ipᷣo ⁊ de eiꝰ reſurrecõe gratulẽtur ⁊
ↄgaudeãt.Ad hancaũt cõpaſſionẽ nos hoꝛtat
ſccã mr eccłia q̃ hodie tacet cãtũ ⁊ ſonum leticie
q fit cũ flatu ⁊ voce ⁊ facit cantũ triſticie.vt patʒ
in lamẽtationibo.⁊ ſonũ meſticie.ſ.cũ tabula ſo
nãs diuinũ officiũ vt repñtet ſtrepitũ dñice ca⸗
tiõis flagellatiõis ⁊ paſſiõis. Tacet aũt ſonũ

. 2

eticie qͥ fit cũ tactu.vt ptʒ in cãpanis que hodie

nõ pulſant᷑. Oẽs em̃ ſpũales cãpane hodierna
die ſilueft. xpᷣs em̃ habebat duodeci apłos q̃ſi
duodeci cãpanas qͥb fidẽ ſuã ꝑ totũ mũdũ in

tonaret:dicẽte ꝓpbᷣa pſal.xviij. In oẽm terrã exi
uit ſonꝰ eoꝝ ⁊ in fines oꝛbis terre vba eoꝝ.Sʒ
hodievna eaꝝ pẽitꝰfuit fracta.i.iudas qꝛ ſuſpẽ
ſus crepuit mediꝰ.vt ðꝛ Act᷑.. Alia autẽ groſſa

cãpana.ſ. Petrꝰ qͥ ſemel tam altũ ſonũ dedit qꝙ;

ſuꝑ oẽs ãgelos auditꝰ fuit:dicẽs xpᷣo vt habet᷑

Mat. xvj.LTu es xpᷣs filiꝰ dei viui.hodie ſonũ
ꝑdit:qꝛ ipᷣm cõfiteri auſus nõ fuit.Cete q̊ cam
pane.i.alij apłi ſiłr ſonũ ꝑdiderũt:qꝛ xpᷣm ↄfite

ri auſi nõ fuerũt. Alia etiã cõpana fuit.ſ.btã vir
go maria q̃ tã dulciter ſonuit ꝙ ad eiꝰ ſonuʒ in

vteꝝ ſuũ filiꝰ dei deſcẽdit: qñ dixit. Ecce ancilla

dñi ⁊c̃. Ad eiꝰ etiã ſonũ.i.ſalutatiõʒ Johes ba⸗

ptiſta mr̃is in vto tripudiauit.Lu.j.Cuiꝰ dul⸗

ciſſimũ ſonũ deus ſꝑ audire deſiderauit dicẽs

Cañ.ij.Sonetvox tua in auribo meis.Uox em

tua dulq ⁊c. Sʒ iſta cãpana hodie ſonũ ꝑdidit
qꝛ pᷣ nimio doloꝛe ꝑfoꝛata fuit.iuxta illð Lu.ij.

Ettuã ipᷣiꝰ aĩ aʒ ꝑtrãſibit gladiꝰ.Alia iſuꝑ oibꝰ

melioꝛ cãpana fuit.ſ.xpᷣs q̃ ñ ceſſauit ſonare:qꝛ
nõ ceſſauit pᷣdicare.⁊ tãdẽ eleuata ĩ cãpanili cru
cis ibi multiplicẽ ſonũ dedit.Nã in auribo pꝛis
dedit ſo nũ pie ↄqueſtiõis di. Mat.xxvj.Deus
deꝰ meꝰ vt qͥd ðreliqͥſti me. In auribo aũt mr̃is
ſonũ dulcedis qñ ipam iohãni cõmẽdauit. Jo

hãnis.xix. In aurib hoſtis ſonũ magne chari⸗
tatis qñ ꝓ crucifixoꝛib exoꝛauit.Luc.xxiij. In

auribo vo hũani gñis ſonũ afflictiõis ⁊ dolorꝭ
Thꝛeñ.j.dicẽs. Attẽdite ⁊ videte ſi eſt doloꝛ ſicẽ

doloꝛ meꝰ. Et etiã cũ dixit Sitio Job.xix. Can

CxxxvVI

tũů autem iſta cpna inſonuit ꝙ tota rauca fa⸗

ca fuit. Uñ ait ꝑ Ps. Laboꝛaui camãs rauce

fade ſũt fauces mee.Candẽ in qͥnq; ꝑtibiꝑfoꝛa

ta fuit.⁊ ſic omino ſiluit ⁊ ſonũ amiſit. Multa

quoq; alia nos ĩducere debẽt ad cõpaſſionẽ:la⸗

mentũ ⁊ fletũ de paſſiõe benigniſſimi ſaluator

noſtri ⁊ doloꝛatiõe matris eius: de qbus dicaʒ

in decima ꝑte pᷣncipali marialis ſermõe.j. So⸗

expãſis alis in ramis arboꝝ iacẽtes velut moꝛ lũ aũt ꝓ nũc dico ꝙ nemo debet eſſe xpᷣianus qꝗͥᷣ

hodierna die no copatiat᷑ coꝛdialit᷑ dño noſtro

ieſu xpᷣo ⁊ ſue meſtiſſime genitrici.nã ei dixit ho

die iniqͥſſimꝰ populłꝰ iudaicꝰ illud Ezecbᷣ.xxiiij.
Ecce ego tollo a te deſiderabile oculoꝝ tuoꝝ:id
eſt filiũ tuũ qͥ eſt nõ ſolũ tibi:ſed cũctis gẽtibus

deſiderabilis. Aggei.ij. Qð quidẽ fecit ↄtra oq;
iuſticiã. Poſſeſſiones em̃ poſſeſſe ꝑ triginta an

nos quiete ⁊ legicime pꝛeſcribunt᷑.C.de pᷣſccipt᷑.

tri.vel qua.an.per totũ. Immo etiam in minoꝛi
ſpacio tempoꝛis ſcilicet per decenniũ inter pᷣſen

tes:⁊ viginti annis inter abſentes. Res vo mo
bilis vſucapitur per trienniũ.inſtit᷑.de vſuca.cir

ca pꝛin.⁊.S.pᷣſcriptionũ.xvj.q.iij. Jpſa vᷣo vltra

illũ terminũ ſcilicet per triginta ⁊ tres annos fi
liũ ſuuʒ quiete poſſederat.Et ideo perfidi iudei
eũ ab illa auferetnes maximã ei iniuriam fece⸗
runt ⁊ iacurã.Qð quide figuratũ fuit.ij. Regj.
xij.vbi Nathan ꝓpheta dixit dauid. Duo erant
bhomies in ciuitate.vnus diues habens oues ?
boues in maximo numero:alius vo pauper ni

hil habens niſi vnã ouem paruulã quã emerat
⁊ nutrierat:que de pane illius comedebatet de
calice bibebat ⁊ in ſinu eius doꝛmiebat.Cũ aũt
peregrinus quidam veniſſet ad diuitem :ille di
nes abſtulit ouem a paupere illo:⁊ eaʒ occidẽs
fecit conuiuiũ ipᷣi peregrino. Qð ſcelus audiẽs

rex Dauid eſſe perpetratũ:inquit. Uiuit domi/

nus quoniaʒ filius moꝛtis eſt ille qui fecit hoc.

Que figura põt optime adaptari ad pijſſimaʒ
virginẽ mariam:⁊ fuiũ eius vnicũ agnũ innocẽ

tiſſimũ queʒ ipᷣa tanta teneritudine enutrierat.

Populus aũt iudaicus qui a deo multa bene

ficia recepat et ex eis diues erat:vt peregrino:id
eſt diabolo conuiuiũ faceret ipᷣm agnũ mãſue
tiſſimũ mactauit.quare dignus eſt non ſolum
moꝛte tꝑali:ſʒ etiã ef᷑nali. Jham vᷣo pauꝑculaʒ
vᷣginẽ hodie filio ſuo oꝛbata ⁊ pᷣuatã debʒz vnul
qͥſq; fidelis pia mẽ cõpaſſiõeviſitare:⁊ eiꝰ cala
mitati cõpati.Mos nãq; ẽ apud ſeculares vt ſi

q́ᷓs int᷑ eos moꝛtuus fuerit adunati affines ⁊ co

gnati:amiciq; ⁊ beniuoli ↄſolandi gr̃a ad eius
domũ cõueniũt.⁊ qñq; pᷣ dolon magnitudine
nihil ꝓꝛſus loqᷓntes ſe inuicẽ amplexant᷑ dãtes

lachꝛymas:⁊ eiulatꝰ in altũ emittẽtes.Demũ ſe

dẽtes ſciſcitãt᷑ q̊ moꝛt genere defecerit:q̃le reſta⸗
mentũ cõdiderit.que ſupᷣma ediderit vba:q;q;
inocẽter ſpirauerit. Nos igit᷑ fratres os ð oſſip

⁊ caro ð carne xpᷣi a iudeis hodie crucifixi qͥᷣ ĩ eiꝰ
domlialiũ ſqʒ eccleſiã veſtibo funeralibus ac ni⸗

r.c 1

.

gns opeti uenimcõſolan ſtudeams etum
poſſum er

meſtiſſimã matrẽ. Quã ſi pie volu
mus ↄtẽplari videbimꝰ vultu lachꝛymabili:fa
cie ſqualida:ſparſoq; crine:eiulatus ad ſidera
mittẽtẽ: ⁊ crudeliſſimã moꝛtẽ fulij ſui deploꝛan
teèm:ac vᷣba poſita nobis dicẽtẽ.O vos oẽs ⁊c̃.
Nec mirũ ſi ipᷣa btã vᷣgo nobis amicis ſuis re⸗

ſerat tribulatões ſuas. Dicũt em phiſici ac na⸗

turales phᷣi ꝙ tribulatꝰ recipit magnũ refrige⸗
riũ qñ beniuolis ſuis põt aꝑire affliccões ſuas
Et iõ vᷣgo bndicta in pᷣdictis verbis hoꝛtat᷑ nos
audire cũ cõpaſſiõe doloꝛes quos ſuſtinuit de
AUper quibo vᷣ bis ꝓponit bec cõcluſio ꝙ;
ſbtãa vᷣgo maria maximos ⁊ ineffabiles
doloꝛes habuit ꝓpter moꝛtẽ ſctiſſimi fi⸗

lij ſui.Et ̊ ſᷣm panẽ inferioꝛẽ rõnis ⁊ in ꝑte ſen

ſuali:lʒ quo ad ꝑtẽ ſuꝑioꝛẽ rõnis ↄſentiret moꝛ

ti eiꝰcõſiderãs frucũ redẽptiõis hũane.Et hᷣ te/

net Alex.de ales in.iij.ꝑte ſũme in tract᷑.de cõce⸗

ptiõe xpᷣi.q.xvj.⁊ ſctũs Bona.in.iij.di.xvij.ar.ſ. de remedio an
in innere nati Flere vetet.

q.j. .ij. ?. Scotꝰ ac Nicolaꝰ de ly.in ea.di. Unð
inqͥt btũs Hiero.ad Euſtochiũ.⁊ Rich.de me

dia villa in.iij.di.xxxiij.ar.vij.q.iiij.ꝙ lʒ brã vir/⸗

go maria nõ fuerit coꝛꝑpałr martyriʒata tñ tata
pena ⁊ ãxietas eã cruciauit tꝑe paſſiõis filij ſui

ꝙ fuit pluſqᷓ; martyr. Et hoc pᷣnunciatũ fuerat
Johel.ij. vbi ðꝛ. Solvertet᷑ i tenebꝛas:⁊ luna in
ſanguinẽ. Sol em̃.i.xpᷣs ſol iuſticie vᷣſus eſt in
tenebꝛas ꝑ moꝛtẽ.⁊ luna.i.beata vᷣgo maria in
ſanguinẽ ꝑ cõpaſſionẽ. et hoc ideo: qꝛ aima eiꝰ
trãſfixa fuit gladio cõpaſſiõis in moꝛte ipᷣiꝰ filij

ſui.ſicut ei pᷣdixerat Simeon Lu.ij.

eęe li. Inqͥ t em Pps.ij.topi. Si de quo mi

nus g̊ de quo mag. Sed vᷣgo pijſſima

multũ doluit quãdo nõvidebat᷑ ita multũ do⸗

.

lendũ.ſ.qñ ꝑdidit filiũ ſuũ in hirm cũ reman⸗

ſiſſet in teplo.vñ cũ poſtea repꝑiſſet eũ dixit illi.
vt hr̃ Lu.ij. Pater tuꝰ ⁊ ego dolẽtes q̃rebamꝰ
te.et tñ vt inqͥt Oꝛigenes:nõ credebat eũ fuiſſe
captũ:aut moꝛtuũ:ſed dubitabat ſibi fuiſſe ali
qd qð ei diſplicuiſſet:et iõ ipᷣm aſcẽdiſſe in celũ:
qᷓ;to igẽ magis credẽda eſt doluiſſe tꝑe paſſio⸗

nis eiꝰ ꝓfecto doloꝛ eiꝰ fuit ingentiſſimꝰ.⁊ hoc

ꝓter qͥnq; ↄditiões q̃ fuerunt in ea. Pꝛimo qꝛ
mulier erat. Scðo qꝛ vnigeniti mr̃ erat.Tertio

qꝛ pñs erat. Quarto qꝛ ipᷣm ſumme diligebat.
Quito qꝛ ipᷣm iuuarenõ poterat. Pꝛimo di
co ꝙ maxie doluit qꝛ mulier erat. Naturalr em

mkieres magis cõpatiunt᷑ tribulat qᷓ; viri. Uñ

-
=
.

mulier ðᷣꝛ q̃ſi molier. Ideo lactã.in libᷣ.de opiſfi
cio dei. c. xij. inqͥt. Mulier vt varro intpꝛetat᷑a
mollicie eſt dicta imutata lr̃a velit molier: ẽ em̃
mollis mẽte. S. ſed illð.xxxij.q.vij. Jõ ᷣm Phi
loſophũ in om̃i genere aĩialiũ femine ſunt mol/
maſculi pᷣter vrſam ⁊ leopardã.vñ qñ

—

lioꝛes

inuenit aliq̃ młier crudelis ⁊ fera põt appellani

.

vrſa r leoparda. Muliereĩ naturatrẽ buda s

frigida ideo naturalłr ẽ paſſibilis ⁊ defacili fun
dit lachꝛymas.vir ant naturałr eſt calidus ⁊ ſie
cus:ideo nõ ſic ð facili patit᷑ nec cõpatit᷑. Ethoc
eſt qõ öt Phus.viij.de aialib.Mulier eſt ma
ioꝛis pietatis ⁊ cõpaſſiõis qᷓ; vir. Ideo mat᷑ de

aduerſitate ⁊ moꝛte filij magꝭ dolet qᷓ; pater:eo H
ꝙ eſt magis mollis ⁊ paſſibilis. In filij aũt di

gnitate ⁊ ſublimitate pater plus naturalr gau/

det qᷓ; mater:qꝛ pater eſt magis magnanimus
Etillud apꝑte inſinuat ꝓuerb.x.vbi dꝛ.Filius ſa
piẽs letificat patrẽ:filiꝰ vo ſtultꝰmeſtitia ẽ ma,⸗

tris ſue. Pꝛopter hãc ̊ cauſam rõne teneritudi

nis naturalis pijſſima vᷣgo valde doluitĩi moꝛ

te filij ſui. Nunqᷓ; em̃ fuit nec erit vlla mulier ſie

cõpaſſiua ac tãta pietate repleta ſicut głioſa vr
go maria.Cũ g̊ multe mulieres ſequerent᷑ xpᷣ
euntẽ ad moꝛtẽ plangẽtes ⁊ lamẽtãtes eũ.vt h
Lu.xxiij.multo magis credẽdum eſt hoc feciſſe

beatã virginẽ matrẽ eiꝰ.iuxta illud Quidij in.j.
de remedio amo.Quis matrẽ niſi mẽtis Gohs

Ecuũdo valde doluit qꝛ vnigeniti mater

ſ cat. Si em̃ alios filios habuiſſet ſuper
eceiis ↄ ſolata aliqᷓ;tulũ fuiſſet:ſed amiſſio

vnigeniti eſt nimiũ doloꝛoſa. Uñ ſcriptura qñ
vult expmere aliquẽ luctũ multũ doloꝛoſuʒ aſ⸗

ſimilat eũ luccui vnigeniti. Uñ Hiere.vj.dicik.
Luctũ vnigeniti fac tibi plãctũ amaꝝ.Suꝑ q⸗
bus vᷣbis inqᷣt glo. Nihil dolẽtiꝰ vnigeniti moꝛ
te. Et ideo qꝛ doloꝛ inferni erat valde magnꝰ aſ⸗
ſimilat᷑ doloꝛi vnigeniti. Amos.viij.vbi ðꝛ pec

catoꝛiba.Conuertãa feſtiuitates vr̃as in luaũ:⁊

oĩa cantica vr̃a in planctũ:⁊ ponã ea q̃ſi lucuʒ

vnigeniti.Et hoc dixit:qꝛ maioꝛẽ doloꝛẽ nõ po

teſt hõ exbmere in hac vita. Jõ Job.ſj. ðꝛ ꝙ ipſe

audita moꝛte filioꝛũ ob maximũ doloꝛeʒ ſcidit
veſtimẽta ſua:⁊ tõſo capite coꝛruit ĩ terrã.Ergo
ꝓpter hoc in btã virgine cauſatꝰ fuit maximus
dolor:. X ”
EFErtio maxime doluit qꝛ pñs erat ad vi⸗
t dendũ.Quãdo em̃ aliqua mater audit
filiũ ſuũ moꝛtuũ multũ dolet:ſʒ quãdo

audit hoꝛribili moꝛte ipʒʒ occſſum magis dol⸗

qñ vo ante oculos ſuos ipʒʒ videt crudeliſſinie
occidi tũc maxime dolet.qꝛ potẽtia ꝓpiqua me⸗
lius percipit obiectũ qᷓ; remota.vt inqᷣt Phᷣus
ij. de aia. Beata igit᷑ virgo vidẽs filiũ ſuum toꝛ

queri ꝓpter boc maxime doluit. Ideo Hiero.in

quodã ſᷣmõe ait.Quot leſiones in coꝛꝑe xpᷣi tot

vulnera in coꝛde matris:quot daui ꝑfoꝛantes

quot ictus percutiẽtes ⁊ carnẽ rumpẽtes:tot ſa
gitte per oculos intrãtes:⁊ totũ coꝛ ⁊ aĩam vir⸗
ginis vulnerãtes. 5
Uarto cauſabat᷑ maximus doloꝛ in ipᷣa
ꝗq pter imẽſum amoꝛẽ erga eũ. Scoðʒ em
dDdoct. vᷣgo pia ſola magis dilexit xpᷣm qᷓ;

oꝛs creature ipa dicebat illð Cañ.iij. Amoꝛe

uns afnni
hüanac
cenelhiee
5 ncin
cianmsd⸗
gmidl ild
r Pistoeh
Lully ulo
ſocnontd
lutLivenq
oßonoued
n Uimngs
udinonulcn
obicvolen ba⸗
Nlgoricererm⸗
Poncb fullenn
apamori
Coomoih⸗
Cbl ße⸗
honirnteon
anoredzſe
ſyneey
mdrotkdihn
Nllimubardl⸗
ojortooll
hodleacnoor⸗
iidolur WMat
nfrinceghoin
Crlaliitis
Uinoma
( poen N.
flluzinſt
lare pot heca
ſüporatadiun
thoͤvoleboteip
plenürn⸗
ſiecbarimſan
ſooebſtengeree

ecporeratſuſtit

ſnecralcharoſo
Uucfellanneed
irogſ
ipgnsdaoln
fülleigsat
flhäinen
Fcoflaſcen
s nedehſtn
depeſſi⸗
riaoſiäis
battbilopeg
r in
1gabary
itiroſchn
mwſeen pit
t oledar⸗

uatrlnien

enſatglen

ulenes ſegnenni;
Stluntingäi,
mdidumekdoeſc⸗
umailod Duci
aninlnan
. 4
olurqe mignun
sflios babdlſtin⸗
li uſeſimin
nroſa Düſcimni
aiͦ nol dolennn
un. Ui DeN
glii amar Sn
ldolinmignen
mantvaldenagt
Bmos. vii, inn
nitnts vfns ii
nit honiailin
Pmacꝛi dolgi iif
ibgli
mutgi doletzſi
ertomtimib

uun ehiugr
zuiu nun mnd
wnmnugb d
ni mdaſſme
a N nd;
is fĩ ſvummn
gut nn
onesincngech

Foliid

lãgueo.Cũ g̊ amoꝛ ſicvirtꝰtrãffoꝛmatiua copu
lans amãtẽ cũ amato.vt ait Diony.iĩ li.de diui⸗

nis noibo. Cũ xpᷣs doluerit ſupꝛa ulð qð ligua

hũana expmere põt:⁊ mima pꝑcuſſura facta in
coꝛꝑe xpᷣi exceſſerit oẽs paſſiões ⁊ penas q̃s vn⸗

q́; paſſi ſuntvel patient᷑ hoĩes in hac vita.ergo
cũ amans debeat ꝑticipare ⁊ ſentire incõmoda
amicl.l.itẽ ex diuerſo.in fi.ff.fami.herciſ. CunqBʒ

amicꝰ ſe debeat hr̃e ad amicũ ſicut ad ſeipᷣm. vt

ait Ph̊s.ix.ethi.Oꝛ amicꝰ ẽ alter ego.vt inquirt

Lulliꝰ in li.de amicicia.cõcludit᷑ ꝙ mitiſſima

vᷣgo ex moꝛte dilecciſſimi filij ſui ſummoꝑe do
luit.Tãto em̃ qͥs magis triſtat᷑ ð moꝛte alicuiꝰ

qᷓ́;to ipᷣm plus diligebat ⁊ ei mag vtilis ⁊ fideł

erat. Uñ magis qͥs dolet ex moꝛte filij iuuenis

pꝛudęetis pulchꝛi ſapiẽtis ac ſibi obediẽt:qᷓ; de
obitu alteriꝰ has ↄditões nõ hñtis.Cũ g̊ beata

virgo videret moꝛi filiũ ſuũ pulchꝛũ ⁊c̃.ſeqᷣt᷑ do

loꝛẽ eꝰ fuiſſe maioꝛẽ qᷓ; credi põt.Cũ em̃ omia
aialia naturałr diligãt filios ſuos.vij.echi.ꝓfe

cto amoꝛ ipᷣiꝰ vᷣginis erga filiũ ſuũ fuit inexpli

cabił.Qꝛ ipᷣe dñs ieſus erat totꝰ ſuus filiꝰ q̊ ad
hũanitatẽ.non em̃ habuit patrẽ carnalẽ. Unde
amoꝛ qͥ dʒ eſſe in pr̃e ⁊ mr̃e ad filiũ:totꝰ erat in
ſola vᷣgine erga ſuũ vnigenitũ.Uirtꝰ aũt vnita
foꝛtioꝛ eſt diſꝑſa.vt ðꝛ in lib.ð cauſis. Et iõ ipᷣa

exclamabat illð Hiere.ix.di. Quis dabit capiti
meo aqᷓs:⁊ oculis meis fontẽ lachꝛymaꝝ⁊ plo

rabo die ac nocte filiũ meũ.ec miꝝ ſi btã vᷣgo

tãtũ doluit. Mat᷑ em̃ mag diligit filiũ q; ſeip⸗

ſam.vt inqͥt glo.in.l.videamꝰ.ff.de in litẽ iuran
do.⁊? in.l.iſti quidẽ.ff.qð metꝰ cuu.

Uinto maxime dolebat qꝛ eũ iuuare nõ
ꝗq porat. Magna em̃ cõſolatio eſt mr̃i qñ
filiuʒ in ſua moꝛte oſculari ãplecti ⁊ ad/
iuuare põt.hec aũt meſtiſſima mr ĩ nullo filiuʒ
ſuũ potat adiuuare.Audiebat ipᷣm dicẽtẽ ſitio.
⁊ nõ valebat ei potũ poꝛrigere.videbat eũ vul⸗
neribo plenũ ⁊ nõ poterat vulnera alligare.con
ſpiciebat ipᷣm ſanguie irrigatũ:nec valebat lin⸗

cheo abſtergere. cap ut maletenẽtẽ ⁊ inclinatuʒ:
nec poterat ſuſtẽtare.ipᷣm cernebat in cruce flen

tẽ necvalebat ↄſolari.videbat expirare nec pote
rat oſculari:nec de cruce deponere. Jõ dicebat
illð.j. Reg.j.Mulier ĩfelix nimis ego ſũ. Cuiꝰ

qͥdẽ vᷣginis doloꝛes ↄſiderãs Hiere. Treñ.ij.

eã alloqns ait.Cui cõpabo te:cui aſſimilabo te
filia hirłm. Cui exequaboꝛ te ⁊ quõ ↄſolaboꝛ te

vᷣgo filia ſyon.magna ẽ velut mare ↄtritio tua:

qs medebit᷑ tui. Que oĩa ↄſiderãs Aug.in ſer.
viij.de paſſiõe dñi inqͥt. Juxta crucẽ ſtabat ma
ria ↄſiderãs vultu benigno xpᷣʒ pẽdẽtẽ in cruq
patibulo pedib initẽs:manꝰ leuabat ãplexãs
crucẽ ruẽs in oſcula eiꝰ qua ꝑte ſanguĩs xpᷣivn⸗
da rigabat.vt xpᷣm valeret ãplecti.cũ non potat

ſurſũvolebat aſcẽdere. Sperat amoꝛ nõnũqᷓ; q

raro fieri pñt ſibi cedere cũcta amoꝛ ĩpatiẽs cre⸗
dit. Nolebat ãplecti xpʒʒ in altũ pẽdẽtẽ:ſʒ manꝰ

ris ĩ

hocexclamabat Berñ. O bone ieſu qᷣ
moꝛti nos dediti ſumꝰ ⁊ tu ſoluis: nos pecca⸗

VII

fruſtra in ſe copioſe redibãt ſeleuãs ſurſũ eter⸗
ra erigebat ad xpᷣm ⁊ cũ tãgere eũ neqͥ bat ma⸗

nu collidebat ad terrã ⁊ ꝓſtrata iacebat imẽſira
te doloꝛis dep̃ᷣſſa:ſʒ e erigere magna vis amo⸗

mẽſi cõpellebat:ĩpetu amor ſurgebat intt

ſiq manibo cupiebat attrectarexpᷣm. Cũ vᷣovis
non eẽet deuicta doloꝛe terrã iten petere cogebat᷑

hec ille. Et ideo exclamabat vᷣba ꝓpoſita.O vos
— ome rccc. O[½
ſIZmiliter ⁊ ipᷣe dñs ieſus in cruce lachꝛy⸗
mabili voce lamẽtabat᷑ afflictiões ſuas
nobᷣ inſinuãs ac dicẽs illð pſal.xxxvij. Afflictꝰ
ſum ⁊ hũiliatꝰ ſũ nimis.Et Treñ.c.iij.inqͥt. Re

coꝛdare pauꝑtat⁊ trãſgreſſiõis mee abſinthij?z

Hẽoꝛia mẽoꝛ ero ⁊ tabeſcet in me aia mea.A
hᷣ aũt facẽdũ hoꝛtat᷑ Eccłiaſticꝰ.c. xxix.di.Gꝛã,ʒ
fideiuſſoꝛis tui ne obliuiſcaris vnq;: deditem̃

fellis:cui aia deuota rñdere dʒ illud qð ſe eau J

ꝓ te aiam ſuã. Sciẽdũ eſt g̊ ᷣm Rich.in.iij.ſen.

di. xv. ar.iiij.q.iij.⁊ ſctm̃ Bona. di. xvj.iij. li. ar. j.
q.ij. ? Lho.in.iij.ꝑte ſũ.di.xlvj.art.iiij.ꝑ totũ.q;

doloꝛ xpᷣi fuit maximꝰ oiĩm doloꝝ pñtis vite.⁊

h̊ ꝓbat᷑ q̃ttuoꝛ bᷣncipalibo rõnibo. Pꝛima ðꝛ oc

caſiõis. Scða modificatõis.Tertia cõplexiõis

Quarta puatiõis.Quo ad pᷣmã q; ꝛ occaſiõis
ſic arguit᷑. Tãto mag qͥs affligit᷑ patiẽdo qᷓ;to
nõ ꝓ ſua ſʒ ꝓ aliena culpa patit᷑.qꝛ tũc õ iuſticiã
⁊ eqtatẽ cruciat᷑. Uñ qn qͥs videt ſe pati qð me⸗
ret᷑ mitigat᷑ eꝰ pena. Jõ Ouidiꝰin epłis epła.v
inqͥt. Leuiter ex merito quicqͥd patiare ferẽdũ ẽ
Que venit indigne pena dolẽda fuit.Sed ecõ⸗

tra qñ quis patit᷑ nõ ꝓ ſua ſʒz p aliena culpa fit
doloꝛ elus intolerabilis. Jõ Matth.xxvij.dice

bat latro cõuerſus.ſlos quidẽ digna factis no

ſtris recipimꝰ:hic autẽ quid. Xpᷣus igit᷑ patiẽes

ꝓ aliẽis delictis nõ ꝓ ſuis maximã habuit cau
ſam doloꝛis.⁊ tãto maioꝛeʒ quãto oẽs penas
ꝑtulit q̃ nobis debebant᷑ ꝓ noſtris pctis.Unð
Eſa.liij.ðꝛ.Vere languoꝛes nrõs ipᷣe tulit:⁊ do
loꝛes nrõs ipᷣe poꝛtauit:ipᷣe afflictus eſt ꝓpt᷑ ini⸗
qᷣtates nrãs:attritꝰ eſt ꝓpt᷑ ſcelera nra: Crobter
d tibi eſt:

uimꝰ ⁊ tu luis.Et iterũ.O hõ conſidera mẽtali

oculo quãto remũeratiõis debito dño aſtrin⸗
garis. Reſpice ſudoꝛẽ ſanguineũ: alapaꝝ ↄtu
meliã:flagelloꝝ duriciã:coꝛonã ſpineã:ſputilu

dibꝛia:crucis ſuſpẽdiũ:oculos languẽtes:oꝛis
palloꝛẽ:fellica cibaria.acetoſa pocula:caput in
clinatũ:⁊ deniqʒ moꝛtis ſuppliciũ.hec ille. Cuzʒ
igit᷑ xpᷣs fuerit ſctiſſimꝰ⁊ ſinevlla macula.vt dẽ
Eſa.liij.Qui pctm̃ nõ fecit nec dolꝰ inuẽtꝰeſt in
oꝛe eius:idcirco maxie dolere debuit:qꝛvt ſcele⸗.
ratiſſimꝰ occiſus eſt. Uñ Eſa.eodẽ.c.de illo ðt.
Et cũ ſceleratiſſimis reputatus eſt. Ecce ̊ o de
uota aĩa ꝙ creatoꝛ tuus ſanctoꝛũ ſctiſſimꝰ ꝓ te

pcrõꝛ maximꝰ reputat᷑.ſapiẽtie conditoꝛ pꝛo te
ſtultus exiſtimat᷑:quip ſuis inumeris bñficjs

gliam ⁊ honoꝛẽ meruerat cõfuſibilłr pernecat᷑.
Ex quo doloꝛ eiꝰ fuit ingentiſſimb8D P
xcxEecuũ do grauiſſima fuit pena xpi ratione
ſ modificatiõis.Tanto em̃ pena eſt acer
bioꝛ q;to velociꝰ vᷣtutẽ nature deſtruit:

maxime vbi mẽbꝛũ aliqð nõ coꝛrũpit. Sʒ xꝰpẽ
in cruce ſuſpẽſus adeo cito eſt moꝛtuꝰ vt etim

pᷣſes miraret᷑. Ergo ⁊c. Modꝰ aũt patiẽdi fuit
rauiſſimꝰ:tum qꝛ patiebat᷑ in locis maxie ſen
ibilibo. ſ.in manibo ⁊ pedibo ĩ qbus eſt magna
neruoꝝ abũ dãtia:in qͥbo maxime viget ſenſus
tact?:tũ ꝓpter doloꝛis vninerſitatẽ qꝛ paſſus eſt
totũ coꝛpꝰ ſi cõſideremꝰ in cruce eiꝰ grauẽ ex⸗
tenſionẽ ⁊ eã q̃ pceſſerat vᷣberationẽ. VUñ Eſa.j.
c.ðꝛ.A plãta pedis vſq; ad vᷣticẽ capitis non re
mãſit in eo ſanitas. Adeo aũt fuit cruciatꝰ:ꝙ vt

inqͥt ſctũs Bona.in quodã deuoro opuſculo:

habuit ĩ coꝛꝑe ſuovulnera ſex milia.666. quãtꝰ

eſt numerꝰ militũ vniꝰ legiois.Etiõ de illo di⸗/
cere poſſumꝰ illð Ecci.j.Pluuie guttas qͥs di/

numerauit:⁊ ꝓfundũ abyſſi quis dimẽſus eſt

luuie em̃ guttas q̃s pluit ipᷣm celũ.ieſus xpᷣi

ftullãs vberrimis ſtillis ſanguiĩis difficile eſt ſci⸗
rre humanitꝰ niſi fuerit diuinitꝰ reuelatũ. Gut⸗
tas etiã lachꝛymaꝝ q̃̊s vᷣginis oculi lucidioꝛes
ſole effuderũt ex cõpaſſiõe diffiallimũ eſt enũe⸗
rare. Pꝛofundũ etiã abyſſi doloꝝ vtrinq; im⸗

poſſibile ẽ nobis enarrare vel cõpꝛehẽdere. In

totiꝰ em̃ coꝛꝑis mẽbꝛis ⁊ ꝑtibo acerrime afflictꝰ
⁊ cruciatꝰ eſt. Uñ deuotꝰ Berñ.inqͥt.Caput an
gelicis tremebũdũ ſpiritibo dẽſitate ſpinaꝝ pũ⸗
git. facies pulchꝛa pꝛe filijs boĩm ſputis iudeo
rũ deturpat᷑.oculi lucidioꝛes ſole caligantur in
morꝛte.aures q̃ in celo audiũt ãgelicos cantꝰ au
diunt pctõꝛũ inſultꝰ.os qð docet ãgelos felle ⁊
aceto potat᷑.pedes quoꝝ ſcabellũ adoꝛat᷑ cruci
dauo affigunt᷑.manꝰ q foꝛmauerũt celos ſunt

in cruce extẽſe ⁊ clauis affixe.coꝛpꝰ vᷣberat᷑.latꝰ

lãcea pfoꝛat᷑. Et qͥd pła:nõ remaſit in eo niſi vt

pꝓ pctpꝛibo exoꝛaret ⁊ matrẽ diſcipulo cõmẽda⸗

ret. Et iõ dicũt doct. ꝙ tantꝰ fuit doloꝛ paſſiõis
xpᷣi vt valde mirũ eſſet q̃re nõ ſtatiʒ moꝛeret᷑:ni⸗
ſi qꝛ phiſici dicũt:q nemo ex doloꝛe in hac vita
moꝛi põt niſi ipᷣe doloꝛ cõicet᷑ ſenſualitati. Sed
diuinitas xpᷣi ꝑmittebat ſenſualitatẽ pati vſq;
ad ꝓpinqͥtatẽ moꝛtis:deiñ vᷣtutẽ nouã ei cõica⸗
bat vt pateret᷑ magj.vñ nõ ſolũ ſemel ſed płies
doloꝛẽ mort ſenſit. Jõ aſſerũt doct. ꝙ qñ diui⸗
nitas dimiſit hũanitatẽ facere curſũ ſuũ ⁊ non

. —— —

dedit ei vᷣtutẽ foꝛtificãtẽ tũc in cruce clamauit.

Deus des me⸗ vt qd dereliqſti me. Fuit igit᷑ ma
ximꝰ doloꝛ eiꝰ.etiã qm̃ diuinitas nullũ refrige/

riũ ei pᷣſtitit ſiẽ cetcis martyriby.et ſic ptʒ ſcðᷣa rõ.
Ertio doloꝛ rpᷣi fuit maximꝰ ruone QQ
t cõplexiõis.Dicit em̃ Phs in li. de ſenſu
lſenſato.Nobilioꝛes potẽtie ſunt magꝭ

appᷣhenſiue obiectoꝝ. Patz. Nã cũ oculꝰ ſit no

bilioꝛ potẽtia manu:manꝰ vo ſit delicatioꝛ cal

caneo.hinc eſt ꝙ eadẽ ꝑcuſſio equaliter facta in

pᷣdictis grauioꝛẽ penã exhibebit ocło q; manui

⁊ calcaneo.Quo pᷣſuppoſito tũc ſic.Certũ eſt ꝓ

xpᷣs habuit nobiliſſimã cõplexionẽ ſup oẽs bu

manas creaturas:ꝗ̊ in moꝛte habuit maximaʒ
ſuꝑ oẽs doloꝛes afflicionẽ. Et ↄ firmat᷑ ſic. Di⸗
cit phs in lib. de ſenſu ⁊ ſenſato:ꝙ ois pena eſt

pneipałr in tactu. Uñ qñ qͥs habet vnũ mẽbꝛũ
freneticũ vel doꝛmitatũ ſentit q̃ſi nihil vel mo⸗
dicũ pũcturas ĩ eo facas.Et ꝓpterea hñtes no⸗

bilioꝛẽ tactũ mag ſũt paſſibiles: ⁊ qᷓ;to ſenſus

tactꝰ eſt viuacioꝛ tato doloꝛ eſt acutioꝛ.vt inqᷣ
Areſt. in. ij. de aia. Cũ ̊ xpᷣs habuerit ſenſuʒ ta⸗
ctus viuaciſſimũ:qꝛ eiꝰ nobiliſſimũ coꝛpꝰ fuit

foꝛmatũ vᷣtute ſpũſſcti.Et illa q̃ ĩmediate fiunt
a deo ſunt nobilioꝛa ⁊ ꝑfectioꝛa.dicẽte autoꝛe ĩ
li.de cauſis.Quicqͥd facit cã ſcdᷣa nobilioꝛi ⁊ al
tioꝛi mõ facit cã pᷣma.ergo ⁊c̃.Debet igit᷑ qͥlibet

xpᷣianꝰtãto magis moueri ad xpᷣi cõpaſſionem

qᷓ;to ↄſpicit coꝛpꝰ eiꝰ nobiliſſimũ maioꝛẽ ⁊ acer
bioꝛẽ ſenſiſſe penã ⁊ doloꝛẽ rõne cõplexiõis. R
Uarto eiꝰ doloꝛ fuit maximꝰ rõne pua⸗
q tiõis.lã cũ dei filiꝰ ꝓpter vnionẽ diuie
2? hũane nature oĩa futura pᷣnoſceret.iu⸗

rta illð Johᷣ. viij. Sclẽs oĩa quevẽtura erãtſuꝑ

eũ.vidit᷑ ꝙ pꝛiuabant᷑ merito ſue paſſiõis: ⁊ ſic
vita etna. Uñ ex hac pᷣuiſiõe ſibi cauſabat᷑ ma/
ximꝰ doloꝛ qͥ dici põt infinitꝰ.tũ qꝛ numerꝰ dã
nandoꝝ qͥpuabunt᷑ merito paſſiois ſue ðꝛ infi

nitus qͥ ad nos. tum qꝛ pꝛiuãdi ſunt vita etna
q̃ eſt infinita. tũ ꝗꝛ doloꝛ dãnandoꝝ erit iſinitꝰ
7 rene 5Amb.inqͥt ð dño ieſu.Triſtꝭ erat er

triſtis videbat᷑:nõ ꝓ ſua paſſione ſʒ p nr̃a diſper
ſiõe. Item Hieremias in ꝑſona xpᷣi ðt Treñ.iij.
In tenebꝛis collocauit me q̃ſi moꝛtuos ſempit᷑
nos. Maioꝛ igit᷑ fuit doloꝛ xpᷣi ↄſiderãdo igra
titudinẽ noſtra qᷓ; rõne flagellatiõis⁊ crucifixio
nis ac moꝛtis coꝛꝑalis.Et b̊ ꝓbat᷑ triplicit.ſcilʒ
autoꝛitate:rõne:⁊ ſiłlitudine. Pꝛimo autoꝛi⸗
tate Philippi cãcellarij pariſienſis qͥ in quadã
ꝓſa valde ndtabili ꝓut ponit Bona.in.iij.ſen.
di. xvj. ar. vlt. q.vl.in ꝑſona xpᷣi ſic inqͥt.O hõvi⸗
de q̃ ꝓ te patioꝛ non eſt doloꝛ ſicut qͥ crucioꝛad
te camo qͥ p te moꝛioꝛ vide penas qͥbo afficioꝛ:

vide clauos qͥb cõfodioꝛ:vide lanceã cũ q̃ trãſ⸗

figoꝛ:⁊ cũ ſit tãtus doloꝛ exterioꝛ extat interius
plãctꝰ pᷣgrauioꝛ te cũ ingratũ tõtũ exꝑioꝛ.

ſmͤmmẽtũ poĩt Tho.ſuꝑ.ij.phi.di.Ex ꝑditõe

finis mag auget᷑ doloꝛ qᷓ; ex ꝑdiciõe eo⸗
rũ q̃ ſunt ad finẽ. Ptʒ. Na videmꝰ ꝑ expientiaʒ

ꝙ qñ aliqͥs per totũ annũ exſudauit ad laboꝛã
dum agrũ ſeu vineã ſi poſtea veniat tempeſtas
ſeu pꝛuina auferẽs frucꝰ campi:aut vinũ recol

ligẽdũ talis grauiꝰ de hoc dolet qᷓ; de laboꝛe et

ſudoꝛe totiꝰ anni.Quo pᷣſuppoſito darũ eſt ꝙᷓ
xpᷣus hoc fine voluit crucifigi ⁊ moꝛi.vt quiſq;

exiſteret gratꝰ detãto bñficio ⁊ ſaluaret᷑ Et ideo

9 eE E. exEE —
Ecũdo bᷣ idẽ ꝓbat᷑ rõne finalitat.Fũda

Sntin
rto uſti
naficoeu
Cidenben⸗
Gounrtoont
Cigngni⸗
lefrſſe
elniſon
ſberori,14
oniglru
ſutihnicne
eoßcolunall
orbiltvoun⸗
ongieken⸗
ſegelocululn
dolorcviniau
bitnupthe
Gtordünandee
G dechodon
NonsGtehani⸗
Uicedono
de Gonn
ſoe Ouemich
ſöe Gewinc
Ponuonaboe
Dunolnoyfe
MonaCin⸗
hofröctocnle
Puinodobebe
Coed;
( Ehm
Gfüiſ
idedr
Grebötſäpiſare
leret ehj u

fone t po
(ocrir ehln iul
Irſtelertq ben
il ſvi öpita
wolbefteu⸗
(L8 Tubrr
vii Tteoi
ſücuntodaut
ngeGederürön

Walton ncode
Mewsainali
ſufriſtnnon
turinadidido:
ien
ciatiſuntezun
vic Aiuir
Vniacoeſus
Unliſait li
minit cpid
Durerütindi
pomaomse
ncbioꝛ , lus⸗

Murnlegor

Podadlntſn
ian dicteann
atdiſcenoblion
l dedaigk
ind icihaſinnn
dlllimämaotin
inieciginin
furmanmtinehe
1n germimidin
ufnnwien
Bongouchimngitſn
nento ſehaſiizti
Nſöͦe ſbi antinn
nt Ai ge N
nw oaſſois iuſinn
orinidiſunt nintn
dünandopantin
däoiei Tchjan
guſionehpffudi
n omarhleiin
meäſimomesſinn
or i ininn
dagtiniernuin
dnme bunmn
imineiti
rpent Hunid
uc ingi
„* inſcmatitl
iinmn hifiii
ratlntidiinii
miminid.
ütrfmimnh fn
damihck Minnn
nim nn

Foliũ

cũ videret aias futuras ingtiſſimas ⁊ buãdas

merito paſſiõis ſue m agis de hoc doluit q; de
crucifixiõe ſua. Tertio hoc idẽ ꝓbat᷑ ſilitudie
Uidemꝰ em̃ ꝙ mercatoꝛ qͥ ꝑ mare ⁊ terrã inſu⸗
dauit toto tꝑe vite ſue ad ↄgregãdas merces vi
gintiqnq; miliũ aureoꝝ ſi poſtea veniat i mare

tẽpeſtas q̃ nauẽ cũ mercibb ſubmergat tantũ in

ſe doloꝛẽ ſuſcipit quãtũ excimat valoꝛẽ merciuʒ

ſubmerſarũ. Cũ igit᷑ xpᷣus vt pꝛudẽs mercatoꝛ

ſpado trigintatriuũ annoꝝ ſꝑ inſudauerit ꝓ no

ſtra redẽptiõe:noſq; cõꝑauerit ſui pᷣcioſi ſagui⸗

nis pᷣcio.iuxta illð.j. Petri.j. Sciẽtes ꝙ nõ coꝛ
ruptibilibb auro vł argẽto redẽpti eſtis ſʒ pᷣcio⸗
ſo ſanguie ieſu xpᷣi.Ergo vidẽs ꝓpt᷑ ingratitudi
nẽ ꝑdi pᷣciũ ſui ſanguinis q̊ͥ ad dãnãdos tantũ
doluit quãtũ erat pᷣciũ ſanguiĩs effuſi: quãtũq;
valebãt aie ꝓ qͥb effuderat ſanguinẽ ſuũ q̃s vi
debat danari debere.⁊ iõ q̃ſi infinitꝰ fuit doloꝛ
eiꝰ. De quo doloꝛe ⁊ btẽ vᷣginis duodeciĩ de⸗
uotas cõteplatiões faciemꝰ. Inqͥt em̃ btã vᷣgo
Attẽdite doloꝛẽ meũ Pꝛimo in filij mei abſen⸗
tatõe. Scðᷣo in eiꝰ reuerſiõe.Tertio in eiꝰtarda
tiõe.Quarto i eiꝰ allocutõe. Quito in eiꝰ diſceſ⸗
ſiõe.Sexto in eiꝰ captiõe.Septĩo ĩ eiꝰdeductõe
Occtauo in eiꝰ accuſatiõe.ono in eiꝰ illuſione
Decimo in eiꝰ flagellatiõe ⁊ coꝛonatiõe.UVUnde⸗
cimo in eiꝰ cõdẽnatiõe. Duodecimo vo in eius
crucifixiõe ⁊ occiſide.
Pꝛimꝰdoloꝛ btẽ vginis ĩ abſentatõe filij ſui
Naeo ad pmã cõtẽplatiõeʒ ſciẽdun T
q ꝓ pma ſuſpicio cauſata in btã vᷣgine
ꝙ filij ſui paſſio appꝛopinq̃ret fuit
aiuiuiuudeoꝝ ſeua ꝑſecutio. Intellexit eĩ q;
q̃rebãt ſũmi ſacerdotes ⁊ ſcribe quõ ieſum int᷑fi
cerẽt.vt hr̃ Lu.xxij.Et iõ conati fuerãt caꝑe eũ ĩ
ſᷣmone vt eũ poſtea accuſarẽt.Mat.xxij. Itẽ vt
caperẽt eũ in iuſticia.vt hr̃ Joh̊.viij.de adulta.
Intellexit q̊ʒ beata vᷣgo ꝙ ꝑfidi iudei voluerãt
filiũ ſuũ pᷣcipitare de ſuꝑcilio mõtis. Luc.iiij.
⁊ ꝙ voluer᷑̃t eũ caꝑe ⁊ tenere ſʒ timuerãt turbas
vt ðꝛ Matth̊.xxj. Itẽ ꝙ voluerũt eum lapidare
Joh.viij. Iſte aũt ꝑſecutiões ⁊ inſidie pᷣnũcia⸗
te fuerunt ꝑ Dauid pſal.cxviij.vbi in ꝑſona xpᷣi
inqͥt.Sederũt pᷣncipes ⁊ aduerſum me loq̃ bãꝗ⸗
tur.⁊ iterũ in eodẽ pſal. Pꝛincipes ꝑſecuti ſunt
me gratis.⁊ in alio pſal.inqͥt.Conſiderat pctõꝛ

iuſtũ ⁊ q̃rit moꝛtificare eũ.⁊ pſal.ix.ait. Inſidia

tur in abſcõdito q̃ſi leo ĩ ſpelũca ſua.?⁊ Michee
vij. ðꝛ.Oẽs in ſanguie iſidiant᷑.⁊ Job.xxx.Inſi⸗
diati ſunt ⁊ pualuerunt mihi.⁊ pſal.ij.inqͥt Da
uid. Aſtiterũt reges terre ⁊ pᷣncipes cõuenerf̃t in
vnũ aduerſus dnʒ ⁊ aduerſus vxpᷣm eiꝰ.⁊ pſal.
xxxiiij.ait.Cõſiliũ fecerũt in vnũ dicẽtes ꝑſequi
mini ⁊ cõpᷣhẽdite eũ.Et Salomõ Sap.ij.inqͥt.
Dixerũt impij cogitãtes apð ſemetipᷣos: venite
oppmamꝰ ⁊ circũueniamꝰiuſtũ:qm̃ inutilis ẽ
nobis⁊ orius eſt oꝑibo nr̃is ⁊ ipꝛoperat nobis

reuerſuꝝ effugiſſe. Statiq; miſſis circũq̃q;ʒ mi
litibo⁊ nũcijs me inqͥrentes nõ ſolũ de meo ma
nus ſuas ſanguine cruẽtarẽt:ſed tuũ qͥʒ inno⸗

— .

peccata legis:⁊ diffamat in nos pctã diſcipline

xxXIX

nfe: pmittit ſe ſcie ſia dei hfe ⁊ filiũ dei ſe nolat

ac głiat᷑ patrẽ ſe habere deũ.Cõtumelijs ⁊ too

mẽto introgemꝰ eũ vt ꝓbemꝰ potẽtiã illiꝰ:moꝛ

te turpiſſima condẽnemꝰ eũ.bec ibi.Que oia vvi

dens ipleri in dilecto filio ſuo vgo pijſſima co)
pit vehemẽter dolere.Audiuit em ꝙ collegerüt

pontifices ⁊ phariſei cõciliũ aduerſus ieſum

eũ moꝛti traderẽt ⁊ occiderẽt.ſicut ſcribi᷑ Joh⸗
nis.xj.Qð cõciliũ factũ fuit in dñica de paſſiöe.
Quapꝛopf ſciẽs ieſus ꝙ nõdũ erat hoꝛa eiꝰ re⸗
ceſſit de bethaniavbi moꝛabat᷑⁊ iuit ĩ Ephꝛem
ciuitatẽ paruã:in qua fecit multa miracula.v
hr̃ Mat.xvj. Sed anqᷓ; iret pie credẽdũ eſt ꝙ a
dllecta matre ſua licẽtiã diſcedẽdi petijt dicens.
Mater mea chariſſima noſti ꝙ ꝑfidi iudei cõ⸗/
iurauerũt in moꝛtẽ meã.qꝛ igi᷑ necdũ aduenit
tẽpus moꝛtis mee cũ licẽtia vr̃a aliquibo diebꝰ
eoꝝ rabiem declinabo.bene ꝗ̊ vale donec reuer
tar.Ad hec aũt vba meſtiſſima mr rñdit.O fili
dilectiſſime rogo te ne a caſtro iſto in q̊ ſecurus
hucuſq; ꝑmãũſiſti recedas.timeo em̃ ne in viaa
maledicis iudeis capiaris. Cui dñs ieſus inqͥt

Mater mea bñdicta cras veniẽt ad caſtrũ iſtꝰõ

inimici nr̃i cũ militibꝛ ⁊ armis querentes me⁊
ad moꝛtẽ ꝑducere volẽtes:noli igi᷑ me ampliꝰ
retardare.Tũc illa.Quo fili mi ſtatuis ꝓficiſci
Cui ſaluatoꝛ nr̃ ait. Bonũ eſt locũ itineris mei
tibi eſſe incognitũ:vt inqͥ rẽtibꝰ iudeis vvpbinam

ſim hocte neſcire dicere poſſis. Lũc btã virgo

ait. Saltẽ me ĩfelicẽ tecũ venire ꝑmittas vt tue
pticeps efficiar tribulationis. Rñdit ieſus. Si
mecũ te ducerẽ crederẽt iudei me nunqᷓ; ampliꝰ

cẽtiſſimũ coꝛpꝰ crudeli ꝓtinꝰgladio trucidarẽt
Uidẽtes aũt te nõ abductã me ad pᷣdicãdũ mo

re ſolito ꝑrexiſſe arbitrãtes meũq; in bꝛeui redi

tũ expectãtes perqᷣrere õplius ceſſabunt. Bono
igit᷑ aĩo eſto meũq; receſſuʒ patiẽter ſuſtine. Re

cogita ̊ deuota aia ꝙ his dictis nõ ſine lachꝛey-
man effuſiõe reliqᷣt dilectiſſimã matrẽ ſuã dñs

noſter:q̃ abſcedentẽ lachꝛymoſis intuẽs oculis
exclamauit dicẽs.
O fili mi oꝛ que crudelitas

Cõtra te quã video fieri hodçie

Sentio in coꝛde meo tantã anxietatẽ
Vt credã in totũ me perire

Uideo te poſitũ in tata aſperitate
UVt opoꝛteat te fugere:⁊ te puniri

Opy mi fili nõ poſſum ſuſtiner
Tãtũ coꝛdoliũ.i.coꝛdis doloꝛẽ:de tuo diſceſſu
Opy mi fili fili dilecte H
Quõ me ita doloꝛe refertã dimittis

Oyme pꝛe nimio doloꝛe rumpũ pecꝰ

Poſtq; remaneo tãto tribulata

triſtis ego miſera ⁊ diſgratiatts·

1

ꝛiuatã me video tuo aſpetu

SBuccurre mibi cito o ſoꝛodmagdalena
unq; in mũdo fuit tanta peeaean
Ald bec aũt vba Magdalena amaras effun
des lachꝛymas ⁊ ipᷣa exdamauit.

—

Oꝛ quõ facia a te derelicta SZß
Tu mihi eras refugiũ ⁊ ſecurus poꝛtus
O me infelicẽ ⁊ diffoꝛtunatts
Quoõ ſtabit tua genirrir·
Ita doloꝛe plena afflicta ⁊ infelix
CLito velis regreechldddd
Tusã genitricẽ dolentẽ vt conſoleris.
Secundus doloꝛ beate virginis in reuerſio
ne fütiſſil. 4949⁴ 1 —
OOIOIſtera aũt die aduenerũt milites q;

p plurimi miſſia pncipib ſacerdotuj:
vt leſũ ligatũ captiuũq; ad eos ꝑdu
cerẽt. Qui itrãtes bethaniã cũ furoꝛe

maximo dixerũt beate vgini. Ubi eſt ille pꝛodi
toꝛ filius tuus quẽ volũt iudei interficere. Re⸗

ſpongdit brã virgo. Filiꝰ meꝰ nũq; inuẽtus ẽ ali
quẽ ꝓdiſſe:ſed bñ ſaluaſſe.At illi magis ad ira

cundiã ꝓuocati eũ vbiq; ꝑquirẽtes ⁊ non inue
niẽtes cũ magno impetu dixerũt vᷣgini glioſe.
Eito de moꝛte iſtiꝰ ꝑfidi filij tui intelliges:non
em̃ poterit euadere manꝰnr̃as.tam diu em̃ illũ
qᷓremꝰ ꝙ inueniemꝰ ⁊ occidemꝰ. Recogitate er
go o deuoti xpᷣiani ꝙ btiſſima virgo his audi⸗

tis qᷓſi moꝛtua cecidit ad terrẽ. Demũ ad ſe ali⸗

;tulũ reuerſa cõtinue timebat ne a iudeis filiꝰ
ſuus occideret᷑. Cũ aũt ꝑ vnã hebdomadã non

reuerteret᷑ nec de illo aliqͥd intelligeret putauit

eũ lam fuiſſe occiſum:vnde cũ maximis gemi⸗
tibo exclamauit.
O me dolentẽ que ſum viduara
Pꝛopterea ꝙ perdidi meũ filiũ
Plus q; vnqᷓ; fuerat mulier erã cõſolata
Quãdo erat mecũ dilectꝰ meus
Nunc ab om̃i ꝑſona ſum derelicta
Et nemo me iuuat nec mihi cõſulit
Ayme ayme triſtis eſt vita mea
Poſtq; te perdidi mi fili mihi placẽs
Aumara effecta ſum plus q; mulier que ſit

Uligdẽdo me te pꝛiuatã:oyme dolentẽ

Adiuua fili mi matrẽ tuã Mariã
Et facias me cito moꝛi de pᷣſenti
Vt mea anguſtioſa vita
Tecũ finiatur ⁊ ſit ſepulta
In his ergo ſuſpirijs cũ ſemimoꝛtua defice
ret conſolari nitebat᷑ aam maria Magdalena
cũ lachꝛymis dicẽs.
O mater dulcis volo vos oꝛare
Ut nõ habeatis tantã melancoliã
Uelitis parũ planctũ refrenare
Et doloꝛẽ veſtrũ atq; languoꝛẽ
Coꝛ ⁊ coꝛpus mihi facitis diſrũpi
Uidendo vos afflictã in tanta prnna

Konſolamiĩ vos ꝓpterea o dulcis mea mater

Poſtq; ita placet eterno patri.·

. M

Beata aut virgo ad hec flebili vocerñdit

Bene habeo vt plangã nõ ſine occaſione

Poſtqᷓ; pdidi filiũ meũ dilectũ

Sublatũ mihi ſtatim veluni latronꝰ
Qui nunq; deliquit

Sinas me flere ⁊ lamẽtari ſalts
Ut cũ meo filio moꝛiar in doloe x
Um igit᷑ taliter afflicta doloꝛoſa mater

c lachꝛymaret᷑ venit tandẽ ieſus in betha/

niã die ſab bati ante dñicã palmarũ:vbi

inuenit matrẽ ſuã pꝛe multitudine lachꝛymaꝝ
ac doloꝛibo innumeris multũ coꝛꝑe fatigatam

Quã blandis ſᷣmonib cõſolari volens ⁊ ipᷣe a
lachꝛymis ceſſarenõ poterat.Cogitabat em qͥd
nam facctura eſſʒ qñ eũ ĩ crucis patibulo ſuſpẽ

ſum aſpiceret. In illo aũt ſero parauit cenꝗ ieſu
maria magdalena ⁊ marcha in domo Simo⸗
nis lepꝛoſi.vt ptʒ Joh̊.xij.in qua cena fuit Si⸗

mon lepꝛoſus ⁊ Laʒarꝰ reſuſcitatꝰ. Et ðᷣt Aug.

ꝙ ipe narrauit multa de penis inferni ⁊ purga

toꝛij:⁊ de ſtatu ſccõꝝ patrũ ĩ limbo.Cũ aũt xpᷣs
in hac cena eſſet maria magdalena accepit libꝛã
vnguẽti nardi ſpicati.i.de ſpicis⁊ folijs cõfecti.
⁊ vnxit pedes ieſu:⁊ repleta eſt domus ex odoꝛe
vnguenti. Johᷣis.xij.Dixit ꝗ̊ iudas auaricia du
ctus.Quare hoc vnguẽtũ nõ venijt trecẽtis de⸗
narijs ⁊ datũ eſt egenis.Dixit aũt hoc nõ qͥa de
egenis ꝑtinebat ad eũ ſʒ qꝛ fur erat ⁊ latro: ⁊ lo
culos habens ea que mittebant᷑ poꝛtabat.Etlʒ

hoc idẽ alij diſcipuli dixerint:tamẽ iſte vt dictũ
eſt ex auaricia dixit:illi aũt egenoꝝ pietate dixe⸗/

runt.Uidẽs igit᷑ ieſus iude⁊ alioꝝ murmura⸗

tionẽ dixit. Quid moleſti eſtis huic młieri.opꝰ
em bonũ operata eſt in me:ſinite illãvt in diẽ ſe

pulture mee ſeruet illud pauꝑes em̃ ſemꝑ ha⸗

bebitis vobiſcũ:me autẽ nõ ſꝑ habebitis. v

Ec aũt vnctio figurata fuit Leuit᷑.xviij.
h Evbi habet᷑ ꝙ Aaron anteq; ad altare ac
cederetvt deo offerret ſacrificiũ erat iun⸗

ctus ſpacio dieꝝ ſeptẽ. Sic ⁊ xpᷣs debuit ſeptia
die añq; aſcẽderet ad altare crucis pungi. Que
oia cõſiderãs beata vᷣgo ⁊ in coꝛde ſuo cõferẽs
p̃ ſuſpiciõe incipiebat dolere. Sequẽtivo die.i.
in dñica palmaꝝ.vt ptʒ Job.xij. Mat.xxj. Tu
ce. xix. ac Marci. xj. venit ieſus hirm ſedẽs ſuꝑ
pullũ aſine ⁊ ſũmo honoꝛe receptꝰeſt. Sed oẽs
iſti honoꝛes in illa die verſi ſunt ibi in cõtume⸗
lias.vt infra videbimꝰ.Tũc aũt impleta ẽ ꝓphe

tia Zach.ix.ſcripta.Exulta ſatis filia ſyon:iubi
la filia hirłm.ecce rex tuus venit tibi iuſtꝰ ⁊ ſal⸗
uatoꝛ:⁊ ipᷣe pauꝑ ⁊ ſedẽs ſuꝑ aſinã ⁊ pullũ aſi⸗

nej. Illo aũt die cũ ſero factũ eſſet redijt ieiunus
in bethaniã cũ diſcipulis ſuis. Neminẽ em̃ iue
nerat in hirłm qͥ eum vel ad potũ aque frigide
inuitauerat. Qðòð cõſiderãs mater ieſu mag do
lere cepit.vnð ⁊ filiũ rogauit di. Fac mitiſſime
mrji tue hãc grãʒ fili qua toto cõatu depoſco:vt

—

Grueritani
mnetmatere
ſi oin
ilounſpthen
facceriheenn
vuafinin⸗
puluennstil
dimntoienitn
nuiirn oll
O tenni ſae
ciglun: o
hemnefene
rmacithede
iniodolarpun
Drrb titli
ricoricplu
Gdeuthefnn
ſeberpparla
ſggolviahinm
Vesberrut d
dehanirimen
uimumnidt
innitſvbioe
wicpelspen
Gßflnnpoſun
ubtitusane
ſtalcnusch
Alcjus Mann
ltemecckeniin
gniſdeen bſi
Ferogfunezor
bosanekend
recchinucppert⸗
femanſt
iſu
Neuuũt
d bsbin
daun
dphonſen
dur gbeediege

(hfonlacjart

lenchaogiante
um brmſi⸗
ciddemite
Oubahnghsi
co. Iuhrtiͤde
6defſoniign
ccrürflüſiſfn

Om dittchab

Verüteütenere⸗

nerar horgebd

Oſapulis ſuis

nhleyrpag 1
Sat ep
llngemgerzre

enllitzdt

n Cogate

mevas anbl
zirſcoparntanie
nunda n donoe
chingnncenafltg
riuand. Si
deensinimnienn
nmilmnda linin
4nogddlcngnanti
deſpias: tolisifn
Plaackdomnegen
Dintzindas unnnn
Nai nönenit nieN
8s. Deantaütborhnd
Sgefurerwrrtlann
nminbant ponadr?
imneumeiſte ho
aütegenoppianan
iuderalo wonn
chickis durcnleng
nmeſmnirlinuti
ud paoges cñ aptn
tniſghin
grn dAuN
Barnami 6AN.
Orri daln in
ancnuagni d

õõ

vun Gihinfod
vi MeN.
üs hiln isſu
Genr at Oedi
cbntbiincotun
TLicniumplcnigt
linsfliſtii
Gs ntthiiibs
ſagainithllii
icicſeniting
sſus ſinni,

wcni

S

umplẽiꝰ iſtis diebꝰ nõ reuertaris in hirm. Cui

cuũ reuerẽtia xpᷣus reſpõdit. Patiẽtiam habeas
in me mater mea qꝛ tꝑs eſt vt impleant᷑ ſcpᷣture

Nã Eſa.ij.ſcriptũ eſt.Fllios enutriui ⁊ exaltaui

ipᷣi ant ſpꝛeuerũt me.⁊.v.citeꝝ ðꝛ.Quid debui
facere vinee mee ⁊ non feci: expectaui vt faceret
vuas fecit aũt ſpinas.Et Hiere.iiij. Stultꝰ po
pulus meus no me cognouit. ⁊.v. Negauerũt

dñm ꝛ⁊ dixerũt. nõ eſt ipe neq; veniet ſuper nos
malũ.⁊.xj.Ego quaſi agnꝰ manſuetꝰ q poꝛtat
ad vietimã. Neceſſe eſt igit᷑ vt he ꝓphetie in me

cõpleant᷑. Quo audito beata vᷣgo mag doluit:
⁊ tenerrime flere cepit.ſed vccũ q; a filio cõfoꝛta

ta vna cũ ipᷣo ad cenaʒ ꝑrexit. Sed credo ꝙ pꝛe

nimio doloꝛe paruʒ comedit. Die aũt luneſm
Matth̊.vbi S. Mar. xj. 2 Lu. xx. cẽpeſtiue ſur
rexit ieſus ⁊ iteꝝ iuit hirm:⁊ cũ eſſet in templo

ſcribe ⁊ phariſei mulierẽ in adulterio depꝛehen

ſaʒ:quibo ſapiẽtiſſime rñdit ⁊ eõ ab illoꝝ mani
bus liberauit. De ſero aũt iterũ venit ieiunꝰ in
natre ea rei AId me omni veniebas hoꝛa
Cui mater rñũdit.Quõ põt mihi dari ſalus cuz
timeã te ſubito eſſe moꝛiturũ:ſaltẽ ãte moꝛtem

bethaniã ⁊ inueta matre eã reuerẽter ſalutauit.

tuã coꝛꝑalis pᷣſentia tua mihi non deeſſet.Quõ

em̃ fili mi poſſum nõ dolere cũ videã ꝙ tu q es
panis viuus angeloꝝ q̃libet die ſis ſic famelicꝰ

nec ſit aliquis qͥ tibi panẽ aut aquã miniſtret.

Cuixpᷣus. Mater dilecta cõfoꝛtare ⁊ patientiã

habe:nece eſt em̃ impleri ſcripturã de me Pfſal.

lxviij.diceñ.Ego ſũ pauꝑ ⁊ dolẽs.⁊ pſal.lxxxxvij)
Pauper ſum ego ⁊ in laboꝛibo a iuuẽtute meaa
Et pſal.xxxix.Ego aũt mẽdicꝰ ſum ⁊ pauꝑ.Qui
bus auditis meſtiſſima mr̃ magis ingemiſce⸗/
re cepit:atq; per totaʒ noctem anguſtijs plena
AagAaeo in terr cades ſemimoꝛtua remã ſit. O vir⸗

remanſit.

Terius doloꝛ beate vᷣginis in tardatione fi

Je aũt martis de mane reuertitur ie
d ſus hirlin ⁊ veniẽs ad tẽplũ tota die
öböalicauit:⁊ cum pncipib ſacerdotũ?

phariſeis multas diſputationes hba

*

bui

t. In hac die ꝓppoſuerũt pᷣncipes in qua ptãa⸗
te demonia eijceret:⁊ campſoꝛes de tẽplo expel⸗
leret. Herodiani vo de tributo ceſaris Mat⸗
thei.xxij. Phariſei aũt de maioꝛe legis mãdato
ibidẽ.Et de multis alijs q̃ longũ eſſet enarrare
Quibo oibus xps ipoſuit ſilẽtiũ ſapiẽter rũdẽ⸗
do.In hac etiã die xpᷣs mitas ꝑabolos ꝓpoſuirt
ſq; de filio pdigo Lu.xv.Et de laboꝛãtibo qͥ occei
derũt filiũ pꝛiffamilias Matthᷣ xxſ. UVñ in fine
oĩm dixit ꝙ ab eis occidẽdꝰeſſet.Quapꝛoptvo
luerũt eũ tenere ſʒ abſcõdit ſe ab eis:qꝛ nõdũ ve
nerat hoꝛa eiꝰ.Dũ aũt iret in mõtẽ oliueti cum
diſcipulis ſuis pᷣdixit eis vniuerſale iudicium
mũdi.vt patʒ Mat.xxv. Et in fine vboꝛũ dixit
eis.Scicis qꝛ poſt biduũ paſcha fiet:⁊ filiꝰ hbo
minis trade?᷑ vt crucifigat᷑. ?⁊ Datth.xxvj. Et I
boc multoties dixerit els:nuũq; tñ ſic det᷑mina⸗

.
14 4 ——N
„ . . .. —.
— = . 8

te ſicut nũc. hoł vbũ dixit die martis ð ſerb
qꝛ agnꝰ paſchalis die iouis ſeqᷓnti debebat mãa

ducari:qũ.ſ.initiũ erat magne ſolẽnitatis que

erat in paraſceue.i.in feria ſexta. Sed qꝛ xpᷣus
Apter multas occupatiões vltra ſolitũ tardaue

rat venire ad hoſpitiũ. Eapꝛopt᷑ cõſidera aima

deuota in qua anxietate debebat eſſe mater ſua
qñ pꝛetibat hoꝛa cõſi ueta aduẽtꝰ ſui. Puto em̃
ꝙ tũc credidit filiũ ſuũ eſſe captũ.Unñn ad Ma⸗

riã magdalenã cũ multis lachꝛymis recurrtes
inuitauit eã vt ſecũ vellet ire verſus birm. Cui
obtẽperãs magdalena venerũt ſimul vᷣſus hie

ta voce ploꝛando dicebat.Fili mi cur me tã cits

dereliqᷣſti.O vnica ſpes mea cur ita ato te ꝑdi⸗
di.nõne dicebã tibi ne accederes ad illos perfi⸗
dos iudeos.Heu me infelicẽ q̃ tam bꝛeui tepo
re tã delicatũ filiũ tãq; iocũdum amiſi. Haria
vo magdalena clamãdo vociferabat dics.

O dulcis magiſter pater ⁊ domine
Qui ſemꝑ me tantũ amaſti

Et fratrẽ meũ reſuſcitaſfſi· S
Tu fuiſti ſemꝑ meus excuſatoꝛꝛ:·

Et peccata mea tu mihi dimiſi,fſii·

Jam om̃ifarniã me dereliquiſti
Oi me miſerã triſtem ⁊ diffoꝛtunatã

O chare magiſter quomõ tu dereliquiſii

Hancpauperculã matrẽ diſgratiatã.

4

Hos aũt fletus a longe audĩẽs ieſus ⁊ ipᷣe in/
gemuit. Statimq; vt quidã contẽplatoꝛes di⸗
cunt Petrũ ⁊ Johãnem ãate ſe miſit vt ſuũ ma⸗

tri aduentũ nunciarẽt. Quos currẽtes a longe

ꝓſpiciẽs beatavirgo magis ingemuit.putautt

em̃ ꝙ ad nũciãdum eius moꝛtem venirent. Et

go pijſſima quid facies in monte caluarie quã⸗
do videbis filiũ tuũ in cruce ſuſpẽſum vulnera

tum cruentatũ ⁊ moꝛtuũ:ſi nunc ꝓ modico ita
doles acq; ita ingemiſcis. Sed hec ſunt initia
doloꝛum. H

Mterea venit ieſus ⁊ ipᷣe pꝛe compaſfise

i matris ingemiſcẽs ⁊ ploꝛans. Quo ap

popiquatro matri illa vires aliq̃liter re,

cipiẽs:ad pedes filij ſui ſe ꝓſtrauit lachꝛyman⸗
do ſuſpirãdo:nec aliquid pꝛe doloꝛe loq valts
ſed verbis ieſu aliquãtulũ recreata ſimul cum
fulio bethaniã perrexit. Amboq; ingemiſcentes
pauca pꝛe doloꝛe loqui valebãt.ploꝛabãt etiaz
apli om̃s ſimulq; maria magdalena quibo ie?/

ſus ne plangerẽet innuebat:ſed nec ipᷣe a lachry/

parata ẽ mẽſa:in qua maioꝛ fuit cibatio lachꝛy

marũ q; aliarũ rerũ. Nõ em pꝛe doloꝛe comelge
re poterãt.O amarũ ↄuiuiũ:o meſtiſſima cena

mis ↄtinere poterat.Tãdẽ poſt lachꝛymas pꝛe

o tribulata refectio:in qua ꝓ cibis lachꝛyme:pꝓ
epulis ſuſpiria:p ferculis gemitus aclamenta

Qusrtus doloꝛ beate virginis in filij ſui al)

C—

Bermo

Tocutione. S
Ltera aũt die.ſ.mercurij cũ nõ introiſ
a fſſett ieſus hieroſolymã moꝛe ſolito cã
peiꝛedicatiõis.qð fecit ſjm doctoꝛes vt
noöö impediret tractatũ ac determina⸗
tlionẽ que de eiꝰ moꝛte fienda erat. Cõuenerunt
pncipes ſacerdotũ ? ſenioꝛes ꝓpłi in diſputãdo
cũ dño ieſu nõ occupati:in atriũ pncipis ſacer⸗
daotuũ qͥ dicebat᷑ Cayphas:tractãtes inter ſe quõ
ęum occiderẽt. Dicebãt aũt.Non in die feſto ne
foꝛte tumultꝰ fieret ĩ pło.vt habet᷑ Mat.xxvj.
Ad moꝛtẽ aũt ieſu ꝓcurandã illos inuidia inci⸗
tabat. Uñ Joh.xj.dicebant.Quid facimꝰ quia
bic homo multa ſigna facit. Si dimittimꝰ euz
ſic:oẽs credẽt in eũ.Quibo rñdit cayphas.Uos
neſfſcitis quicqᷓ; nec cogitatis: qꝛ expedit vobis
vt vnus moꝛiat᷑ homop ꝓplo ⁊ nõ tota gẽs per
ęat.Et in hoc ꝓphetizauit neſcẽs quid diceret.
Et ad hoc applicari poteſt illlud Tirgilij in. v.
Eñney. Unũ ꝓ mulctis dabit᷑ caput.In hoc ̊ cõ
cilio exiſtẽtib iudeis acceſſit ad eos iudas di⸗
cens. Quid vultis mihi dare ⁊ ego eũ vobis tra

dam. O aũt hoc fuerit iſto die appꝛobat eccla
q̃ ipᷣo die legit illã ꝓphetiã Eſa.lxij. Ecce merces
eiꝰ cum eo ⁊c̃. Uñ ſolẽt pleriq; deuoti die mer⸗

curij ieiunare⁊ a carnibo abſtinere ꝑ totũ annũ

in cõmẽoꝛatiõez huiꝰ venditõis.Et qꝛ vnguen

tũ expẽſuʒ in ꝑſona xpᷣi eſtimatũ fuerat a iuda

trecẽtis denarijs:vt decimã partẽ lucri moꝛe ſo

lito hr̃e poſſi amgincnorsckeos ꝓ ꝓditione ſua
Iſi iunt Andevt 8z Mat. xxvi. cõſtituer̃t ei trigi
ta argẽteos. Hecaũt iude ꝓditio pᷣnũciata fue
rat pſal.liiij.vbi in ꝑſona xpᷣi dixit Dauid. Si
inimicꝰ meꝰ maledixiſſet mihi ſuſtinuiſſem vti
q;.Et ſi is qͥ oderat me ſuꝑ me magna locutus
fuiſſet abſcondiſſem me foꝛſitan ab eo. Tu vᷣo
hõ vnanimis dux meꝰ⁊ notus meꝰ.Qui ſimul

mecũ dulces capiebas cibos in domo dei bu

lauimꝰ cũ cõſenſu.Et Abdie.j.ðꝛ.Qui cõedunt

tecũ ponẽt ſuꝑ te inſidias.Et pſal.xl.inqͥt xᷣus.
Ecce hõ qͥ edebat panes meos magnificauit ſu

per me ſupplãtationẽ.Cõtẽplãdũ eſt ̊ ꝙ doloꝛ

xpᷣi fuit magnꝰ etiã ex hoc ꝙ ab eo traditꝰfuit q
ei ꝑticularit᷑ ad bñfaciẽdũ erat obligatꝰ. Nſam
Bꝛeg.in.xx.moꝛał.exponẽs illð Job.Expecta⸗
bs bona ⁊ venerũt mihi mala.ait.Que vicʒ ma
la ꝑſecutionũ minꝰ dolerẽt ſi ab infidelib ad/
uerſarijſq; ↄſurgerẽt:ſʒ eo deteriꝰ mẽtẽ eleccoꝛũn
lis veniãt de qͥbo bona pᷣſume

cruciãt quo ab illis
bãt.De pᷣcio aũt quo vẽditꝰ eſt ieſꝰ ꝓphetauerat
Zacharias.xj.ſui li.c.dicẽs in ꝑſona xpᷣi. Appꝛe

ciauerũt mercedẽ meã trigita argẽteis. Et Hie
remias inqᷣt in ꝑſona xpᷣi.vt recitat᷑ Mat.xxvij.

Et acceperũt triginta argẽteos pᷣcium appᷣciati
quem appᷣciauerũt a filijs iſrł ⁊ dederũt eos in

agꝝ figuli.Quã ꝓphetiã Hiero.ſcribit ſe legiſſe

in quodã libꝛo hebꝛaico qͥ ititula? Hieremie ꝓ
phete. Iſt aũt crudelẽ vẽditiõʒ cõſiderãs qͥdã
deuot? doctoꝛ exclamauit dicẽs O iuda curnõ

veẽdidiſti matrẽ cũ filio:vt quo erat inſepabi

amoꝛ⁊ charitas cõfoꝛmis fieret paſſiovtriuſq;
Et Aug.in ſᷣmõe quodã de paſſiõe dñi inquit
O iuda iniqͥſſime mercatoꝛ:o iuda auare peſſi

me potuiſti petere a mr̃e eiꝰtriginta illos argen

teos:⁊ ipᷣa qꝛ pauꝑcula erat oſtiati eũdo ißam
pecuniãa inueniſſet vel ſeip̃am vẽdidiſſet:tibiqq

tradidiſſet añq; ſicturpit᷑ ſuũ filiũvẽdidiſſes.
Vm iſtã vẽditioeʒ intellexiſſet bti D

cCc vgo:vtpote publicã ⁊ q̃ſi oibꝛ notam vi.

dẽſq; filiũ ſuũ a pᷣdicatiõe ceſſare magis
afflica eſt exiſtimãs moꝛtẽ eiꝰ in ꝓximo futurã
marie qꝛ in ð̊ dievidebat Magdalenã ⁊ apłoſ
plꝰ ſolito meſtos ⁊ dolẽtes:ſuſpicata eſt eos ali
qͥd ſcire ð moꝛte filij ſui.LʒD em̃ xpᷣs duabo alijs
vicibo pᷣdixiſſet apłis paſſionẽ ſuã.vt hr̃ Mat.
xiij.⁊.xx.c.tñ qꝛ nõ dixerat eis tꝑs:credẽtes foꝛte

ꝙ in lõgum futura eſſet nõ multũ affligebant᷑.

Iſto aüt die mercurij qꝛ ſero pᷣcedẽti audierãt

ab eo ꝙ poſt biduũ debebat capi⁊ tradi ad cru
cifigendũ.vt o dicũ eſt magis ſolito affligebã

tur. Uñ nec comedere poterãt necinſił ſtare vel
colloqͥ p doloꝛe valebat.ec in ↄſpectu xpᷣi aut

vᷣginis ꝓpt᷑ multitudinẽ lachꝛymaꝝ cõpere vo

lebãt.Qð videns pijſſima vᷣgo maria cãm illiꝰ
fletꝰ intelligẽs ſuſpicãado dicebat. Heu heu qᷓ;

cito tꝑs illð aduenit:heu mihi qꝛ gladiꝰ paſſio

nis appꝛopinq̃t.heu mihi qᷓ;cito ꝑdã filiũ meũ
Ibat deiñ ad magdalenã⁊ ploꝛãſ dicebat O ſo

roꝛ mea ſciſne aliqͥ d de filio meo dic mihi.Que

lachꝛymãdo rñdebat.Nõ poſſum tibialiqͥd di
cere mr̃ mea mgr̃aq; mea chariſſima niſi ꝙ res
male ſe hñt ⁊ nihil boni eſt ꝓ filio tuo.Silłr ad/⸗

ibat aplos di. O filij mei dulciſſimi qͥd habed

q̃d fletis:qͥd ploꝛatis. Ali aũt magꝭ lachꝛymã⸗
tes ꝓpt᷑ pᷣceptũ dñi aliqd btẽ vᷣgini reuelare nõ
audebãt.ſed ſingultibo ac ſuſpirijs id qð erat ei
innoteſcere faciebiht. E
t? Unc doloꝛibo plẽa vᷣgo pijſſima tota la
chꝛymis madefacta ad pedes dilecti fi⸗
lij ſui ſepſternẽs ãplexãdo eũ hũiliter:itavt filiꝰ

a fletibo ſe ↄtinere nõ poſſet rogauit illũ dicens

Fili mi dulciſſime ꝑ illũ timoꝛẽ ⁊ laboꝛẽ quem
ſuſtinui in fugiendo ⁊ poꝛtãdo te in egyptũ:⁊ ꝑ

illũ amoꝛẽ filialẽ queʒ erga me te hꝛe one co:

dic mihi qͥd futuꝝ eſt de te. LTu em̃ es filiꝰ dei:
tu nihil ignoꝛas:tu omia noſti:nllła te latet co⸗
gitatio. Lũc dñs ieſus pᷣciba mr̃is cõmotꝰ ꝑto
tã illã noctẽ ſecreto loco cũ ipᷣa mjr̃e ſe reſtringẽs

vltra ſolitũ ei totũ oꝛdinẽ ſue paſſiõis reuelauit
UVñ ↄſiderare poſſumꝰ ꝙ int alia dicta ſic eam

allocutꝰfuerit. Mat᷑ mea dilectiſſima⁊ vgo pu
riſſima:qꝛ mane ſeq̃nti a te ſuʒ receſſurꝰ ⁊ iturꝰ

velut agnus ad moꝛtem:accipe quaʒ vales de
me ↄſolatiõʒ.iã em̃ ãpliꝰ tecũ cũ hac carne moꝛ
tali familiarit᷑ manere nõ poto.Ad q̃ vbavelut
exanimis⁊ moꝛtua vᷣgo vᷣginũ effca ꝑ magnu
ſpacũ loqͥ ñ potuit. Sʒ allocutõe filij blãdiſſi⸗
ma viribo vtcũq; reſũptis gẽuflexa añ illũ ſicexũ

cndit Noſt

umet
iodüeltpeuu
iingonune
gäirwenuinnn
namCdds
Ponchäicvoe

Pensalnnn⸗
ſhptonnven
CKwovnd
Auhifl
heltier
Conunieron
Ntordeultic
udi aſoti
Gnii Offendian
Gfans Oponge
Nrickadic

fuſtialanguni

bis egomat
nocadivrimn
Lruadlditin m
putar' Deme
ſ ſullibꝛl ca de
lſtis ii Ate.

aus tyuenet

ſichisinline
nnlgen
en Cidchisn
Uunſinüpin
Muuneine
Wpracad.
uncpimän
(cänpoenet
4ammaroſan

Aſaisſte

manusmen
tergforarny,

uncmman

ola oſſame
luus meil
ſik ſobey,
Meroueri

puſſoniſti iſ
nrgstteglinig
ſni ulü gfiet
jeſe ardin ne⸗

dchuce

tmagsſolchiß;
Nporrieneeitiirn
dir ſiein ieenit
mnilachennr i
ſimag tgonnmndn
Gi0d0 dicde hann
midiiaid ain
mnir gloriſNtgel
deſfllo meo dend
ſlöpoſuntud
machaniſſimints
mickofliomtn
—
Piaitng eſ
e fnmand
wacihnsgien
wgaſlimn
Eimiimnnſ
iwiengutlinimn
liimi:tpi icn
uticangMd
mmthiiſhich
Wrluci oflid⸗
zuiunlan
wahnd 1es

n Mins

Folium

ſuſpliciter exoꝛauit. Te depcoꝛ fili qͥ es om̃ipo/
tẽs ⁊ alio mõ potes hũanuʒ genꝰ redimere qᷓ; ꝑ
moꝛtẽ tuã.tu em̃ es ille qui dixiſti etfacta ſunt:

qͥ mandaſti ⁊ creata ſunt:vt ðꝛ pᷣſ.clviij.vt ſine
moꝛte tua humanã redemptionẽ ꝑficere velis.

Oſioino moꝛi deſideras: ſaltẽ mag boneſtũ
atrq; leuioꝛẽ modũ eligas moꝛiendi.õ em eſt
equũ iuſtũ ⁊ innocentẽ occidi ⁊ interfid..vtſcri⸗
ptũ eſt Ero.xxiij. Ad hec vᷣginis vba dñs ieſus
reſpondit. Mater mea amatiſſima patientiam
habe.: ſi q̊d poſtulas tibi non ↄcedo. Neceſſe eſt
em̃ adimpleri ea q̃ ſebta ſunt in ꝓphed de me: a
Abus nõ ſolũ de mea moꝛte:ſed etiã de mõ mo
niendi ⁊ de oibus meis cruciaubo eſt pᷣdicum.
Opoꝛtet igit᷑ metanq; malefactoꝛẽ capi ⁊ ligan
vät adimpleat᷑ ilud qð ſcriptũ eſt Tren.vl.Chꝛi
ſtus dñs in peccatis noſtris captus eſt. Etpᷣſ.
lviij. in ꝑſona mea dixit Dauid. Leperũt aiam
meã:irruerũt in me foꝛtes.Opoꝛtet etiã me ꝑ to
tum coꝛpus crudelit᷑ flagellari:? barbam meãa

hoꝛribili cruciatu euelli:vt adipleat᷑ qð ſcriptuʒ

eſt Eſa.l.Coꝛpus meũ dedi ꝑcutiẽtibo et genas
meas velletibo: faciẽ meã non auerti ab increpa
tibo ⁊ conſpuẽtib in me.Etpᷣſ.lxxxij. Ego fui fla-⸗,

gellatus tota die:⁊ caſtigatio mea i matutinis.

Et Zach.iij. Fili homiĩs data ſunt ſuꝑ te flagel/
ia ⁊ ligabũtte.Opoꝛtʒ inſuꝑ me coꝛona ſpinea
coꝛonari:vt verificet᷑ ilud qð ego pᷣdixi ꝑ os ꝓ/
phete Dauid pᷣſ.xxxj.Cõuerſus ſum in erumna
mwBea du cõfigit᷑ ſpina. De q̃ etiã dicũ eſt Eʒech.
xxviij. Offendiculũ amaritudis:⁊ ſpina doloꝛẽ
inferẽs. Opoꝛtet etiã me ad moꝛtẽ cõdẽnan: vt
verificet᷑ qð pᷣdicũ eſt pᷣſ.xciij. Captabũt in aiaʒ
iuſti:⁊ ſanguinẽ innocentẽ cõdemnabũt.Uide⸗/

bis ergo mater mea me in medio duoꝛũ latro⸗
nũ occidi:vt impleat᷑ ꝓphetia Eſaie.liij.ca.dicẽs

XTradidit in moꝛtẽ animã ſuã:⁊ cũ ſceleratis re

putatꝰ ẽ. De moꝛte etiã mea pᷣdixit Daniel ꝓphᷣa
ix. ſui libꝛi ca.dicẽs.Occidet᷑ xrpᷣs ⁊ pater meꝰ ce⸗
leſtis.iij. Eſdre.vij.ca.di. Moꝛiet᷑ filius meus

Jeſus ⁊ ↄuertet᷑ ſeculũ.Cito igi᷑ mater mea me

videbis in ligno crucis ſuſpenſum:vt adimple

atur illud Bel nr Suſpendiũ elegit ſibi ania
mea. Uidebis mihi in anguſtia moꝛtis ſitienti
amariſſimũ ꝓpinari poculũ:iuxta illð pᷣſ.lxviij.
Dederunt in eſcam meã fel:⁊ in ſiti mea potaue

runt me aceto.Cũ tñ alijs interficiendis der vi⸗
num optimũ:iuxta illud Pꝛouer.xxxj. Date ſi⸗

cerã merentib.i.potũ inebꝛiatiuũ:⁊ vinuʒ bijs

q amaro ſunt coꝛde:vt bibãt ⁊ obliuiſcant᷑ ege/
ſtatis ſue. Uidebis etiã mater mea dilectiſſima

manus meas ⁊ pedes in cruce clauis hoꝛribii

ter ꝑfoꝛari: vt adimpleat ꝓphetia pᷣſ.xxj. Fode⸗
runt manꝰ meas ⁊ pedes meos: dinũerauerũt
oĩa oſſa mea. Heu doloꝛoſa mater:qꝛ videbis

latus meũ lancea ꝑfoꝛari.de q̊ in ꝑſona mea di

cit᷑ Job.xvj.ca. Circũdederunt me lanceis ſuis.

vulnerauerũt lũbos meos:cõcidit me vulnere

ſit uꝑ vulnus:irruent in me ſicut gigas. Et Ea/

charie.xij.ſcptũ eſt. Uidebũt in quẽ tranſfixerũt
O qᷓ; amara annũciatio fuit hec:que coꝛ pijſſi⸗

me vᷣginis ſicut ſagitta penetrans vulnerauit.
Conſidera aia deuota ꝙ btã vᷣgo talia vba au
diens damoꝛoſas voces cõtinere nõ potuit: ita
vt apłos ⁊ Magdalenã etiaz ad lachꝛymoſas
voces inctaret.Oicebat autem ipſa meſtiſſima
mater filio l

O vita mea que noua ſuntiſta
Qualia iam mihi nunciafi·
Tue matri tribulate ⁊ meſfſe
Que coꝛ ⁊ animã penetrarurn

Babꝛiel eſt illud quod nunctaſiit
OQuogd de deo patre mihi fecfiti·
Dicendo benedicta eris ⁊ beata

Quando vt me inuenires de celo veniſti
Illud coꝛdolium tuncnon aperuiſti
O pauper Maria ad quid redijſtit
Si illud mihi dixiſſes

MNon eſſem tantum tribulata

Et vt ne viderem hunc diem triſtem
Mallem fuiſſe martyriſana.
Tunc tota illa domus plena erat lamentatiõi⸗
bus ⁊ lachꝛymis pluſq; dici poſſit.O btiſſima

virgo ſufficiebattibi cõdolere ⁊ poſt dolere. tu

vo voluiſti ante dolere. Curſcirre temptaſti qð
audire noluiſſes. Pꝛofecto gladius paſſionis

filij tui pꝛius ꝑtrãſiuit animã tuam q; camem

ſuam.
AQuintus doloꝛ beate virginis in filij ſui di⸗
ſceſſione.

Ahlibo anxietatibo afflicam matrẽ ſuam
t conabat᷑ pius dñs noſter conſolari at⸗
gq illius doloꝛẽ linire di.Noli ita contri
ſtari de moꝛte mea dilectiſſima mr.qꝛ tercda die

gloꝛioſus a moꝛtuis reſurgõ:nunq; amplius

moꝛiturus:tibiq; apparebo atq; gaudebit coꝛ

tuũ.Cui mater inqᷣt. Si tam hoꝛnibilẽ ac vitu⸗
perioſam moꝛtẽ ſubire te ↄuenit:ad minꝰ hanc

gram mihi cõ cedere dignen fili mi:vt añ te hec
tua infelix mater moꝛiat᷑:ne videat dilectũ filiuʒ
ſuum crudelib ſupplicijs afflicũ cruciari:⁊ tã
vituꝑabili atq; terribili moꝛtis genere mactari

Exraudi ergo chare fili matrẽtua que te ſine pa/

tre genuit:ſuis vberibo lactauit:? tanta amoꝛis
dulcedie educauit. Scriptũ eſt em Exo.xx. Ho
noꝛa patrẽtuum ⁊ matrẽ tuam. Tu vo diriſti
Matth.v. Nõ veni ſoluere legẽ ſed adimplere.
Ruiñdit Jeſus ⁊ ait. Hoc qð poſtulas tibi cõce/
dere nõ debeo.quia tunc filialẽ amoꝛẽ erga ma
trẽ nõ ſeruarẽ Opoꝛteret em̃ aiam tuã in limbo
collocari:ibiq; in illo loco tenebꝛoſo expectare:
donec ꝑ moꝛtẽ meã fiat ſatiſfactio pꝛo delico pᷣ
moꝛũ parentũ:⁊ apꝑiatur ianua paradiſi que ꝓ/
pter illud clauſa fuit.Eſt aũt equum ꝙ aia tua

que ab oi peccato iĩmunis fuit:etiaʒ ab oĩ pena

ſit exempta:et recco tramite ad celum aſcendat.

ð

quod eſſe nõ poſſet ſi añ momoꝛerer. Nec inſu

per cõgruũ eſt ꝙ tu mr̃ tante dilectiõis mihi fi⸗
lio tuo in tant calamitatib nõ cõpatiar. In te
em̃ ſola debet fides mea remanere.nã oẽs diſci

puli me derelinquẽt:vt verificet᷑ illud qð ſcptuzʒ

eſt p̃ᷣſ.lxxxvij.Elògaſti a me amicum ⁊ ꝓximũ ⁊
notos meos a miſeria.Et ibidẽ.Lõge feciſti no
tos meos a me. Et Job.cxix. in ꝑſona mea ſiłit
ðꝛ. Fratres meos lõge fecita me:et noti mei q̃ſi
alieni receſſerũta me. vñ dicere potero illð Eſa.
lxiij. Loꝛcular calcaui ſolus ⁊ de gentibo nõ eſt
vir mecũ.Si ̊ tu mater mea mihi nõ cõpatere⸗
ris:qͥs doloꝛibo meis cõpateret᷑. Hijs vᷣbis pi/⸗
iſſima mater cõmota:doloꝛoſis fletibo:ſingul⸗
tibo:atq; ſuſpirijs annuit hũiliter dicẽdo Fiat fi
li mi volũtas pfis tui i te.ſed obſecro:vt anteqᷓ;

recedas des mihi benedictionẽ tuã:vt ſuſtinere

poſſim anxietatẽ ⁊ indicibilẽ doloꝛẽ queʒ in aia

mea ſentire me opoꝛtet. Lũc gennflectẽs añ fili

um:dñs q̊ͥʒ Jeſus añ matrẽ ſuã genufleccit:ma
dalena ⁊ apłis circũcirca ploꝛãtibo: ⁊ cũ filiali
Baaicace ac benignitate dedit bñdictionẽ ſuã di
lectiſſime matri ſue:in ipſa incipiẽdo ſignũ cru⸗
cis. Tunc btã virgo tota lachꝛymis madefacta
leuãdo oculos ad celũ:dirxit.O pater et᷑ne obſe/⸗
cro vt mihi foꝛtitudinẽ dare digner: ſentio em̃
mihi vires deficere. Et ſi cito mihi auxiliũ nõ pᷣ⸗
ſtes:ſine vita hic me remãere neceſſe ẽ. Cui chꝛi
ſtus p teneritudine nõ valẽs ſe a lachꝛymis cõ⸗
tinere dixit. Mat᷑ mea chariſſima tu es tota bñ
dicta.Ab ipᷣo em̃ patre meo bñdicta es in celis.
et ab angelo bñdicta fuiſti in terris.et nunc ego
te denuo bñdico.Vale igit᷑ mr̃ mea bñdicta:an
geli defendaãtte:ſpũſſctũs ⁊ pater meꝰ ↄfoꝛtẽt te
vt doloꝛẽ ⁊ affliccionẽ tolerare valeas.Et reuol
uens ſe Jeſus ad Magdalenã dixit. Cõmẽdo
tibi matrẽ meã filia mea:aſſocia eã:nec derelin/
quas:tene eã:nec poſt me venire ꝑmittas:affli⸗
ctioni ſue mei et ſul amoꝛe ſubuenias. Lũc do
loꝛata magdalena clamare ⁊ lachꝛymas ama⸗
ras emittere cepit dicens. O magiſter bone qͥd
faciet ſine magiſtro diſcipła. Quis me docebit
amplius.qͥs me cõfoꝛtabit.qͥs me in via dei di
riget.Cui chꝛiſtꝰ. Noli timere filia.qꝛ poſt moꝛ
tẽ mea:tercia die poſtqᷓ; apparuero matri mee:iti
bipmo apparebo:⁊ doloꝛ tuus ↄuertet᷑ in gau/

diũ.Quib dic bñdixit Hagdalene:Lazaro:

et Marche:⁊ oib in domo eriſtentibo. Et iterũ
genuſflectẽs añ vᷣginem dixit ei. Obſecro te dile
ctiſſima mat᷑ vt anteq; vadã ad moꝛtẽ bñdicat

mihi ania tua. Lunc btã virgo amplexãdo col/

lũ eiꝰ oſculata eſt facieʒ:genas: os:caput:⁊ oĩia
mẽbꝛa: lachꝛymas indeſinenter effundẽs:ſuũ ⁊
filij doloꝛẽ augẽdo. Quo tandẽ bñdio ⁊ vſq;
ad poꝛtã domꝰ ſociato:ipſo recedẽte cũ apłis:⁊
ipa eu ſe e volebat. Retro aũt aſpiciẽs dñs ⁊ vi
dens eã ſequentẽ:cũ loqͥ nõ valeretpᷣ cõpaſſiõe:

innuebat manu magdalene ⁊ marthe vt retine⸗

rent matrẽ: necpoſt ſe vllatenus dimitterent il

lã accedere. Quapꝛopter ad pᷣces Magdalene

et Marthe doloꝛata mat᷑ plena anxietatib: cd

eis filio ſuo oꝛbata remanſit.O dura ſeꝑatio:o

amara diſceſſio:o anxia derelictio.Quis bãcſi /

ne mẽt amaritudie cogitare valeat. Plage po/
pule meus cum Mania:fac ſibi ſocietate; cum
Maggdalena:cõfoꝛta eaʒ qͥ amaritudie plena ẽ

et doloꝛe.Et iõ qͥdã vᷣſificatoꝛ hoꝛtat᷑ dicens.

lange ania mea plange plange
Simul cum matre domin 1
Que ꝓpter magnã triſticiã tota languet.

d toꝛ noſter poſtq; a matre receſſitin mõ/

te ſyon cũ diſcipulis ſuis agni paſcalis

cena fada coꝛꝑis ſui ſacramẽtũ inſtituẽs:illos
cõicauit. Pertranſibimus etiã ſilẽtio quõ diſa/
puloꝝ pedes lauit ⁊ ſermonẽ eis frlran d de p
ditione Jude:⁊ Petri negatiõe pᷣdixit.J
tmmodo declarabimꝰ q̃ ad maioꝛẽ cõpaſſiõeʒ

et gemitũ de moꝛte ſaluatoꝛis noſtri ⁊ anxieta/
te matn eiꝰnos inducere pñt.Cõpleq igit᷑ pdiedʒ
myſterijs:ſurgẽs a cena dñs nj̃ dixit diſcpulis

ſuis. Surgite eamꝰ hinc:vt hr̃ Jo h.xiiij. Sta⸗
bant em apli velut attoniti ꝓpter vᷣba xp̃i q eis ĩ
cena dixerat ꝙ ab vno eoꝛum debebattradi ad
moꝛtẽ:pinde vᷣbũ excitatiuũ emiſit di. Durgi/
te eamus.O quãtꝰ pauoꝛ tũc in eos itrauit:ne/
ſaientes qͥ ire deberent:et de eiꝰſeꝑanone pluni⸗
mũ foꝛmidantes.Cõſidera g̊ ania deuota diſci
pulos eũtes poſt eũ lachꝛymãtes ⁊ dolentes at
q; a pectoꝛe amara ſuſpiria trahentes:qͥs beni⸗

gnus magfj duxit trãs toꝛrentẽ cedron in villã
que ðꝛ Gethſemani:in q̃ erat hoꝛtꝰ.vt hr̃ Jobꝰ.

xviij.Et qᷓ;uis Luc.xxij. ⁊ Matth.xxvj.dicat᷑ ꝙ

exierũt in mõtẽ oliuaꝝ:huic nõ cõtradicit ſed in
idem redit:vt ait Augꝰ.i li.de ↄſenſu euaãgeliſta
rũ. Nã toꝛrens cedron eſt fluuiꝰpluuialis trãſi
ens ꝑ vallem Joſaphat:inter mediũ mõtis oli
ucti ꝓpe toꝛrentẽ ꝑ iacuuʒ lapidis. Sicutigit᷑ in
hoꝛto deliciaꝝ factũ eſt a pmo Adã furtũ ð fru
ctu arboꝛis interdicte:ita in hoꝛto ⁊ ꝓpe hoꝛtuz
fuit initiũ ⁊ finis ſatiſfaciõis.qꝛ in hoꝛto cepie

pati ſecundus Adã cbꝛiſtus ⁊ ſoluit debituʒ in

arboꝛe cruò. UVñ ipſe inqͥt Can.viij.anie pecca⸗
trici. Sub arboꝛe mala ſuſcitaui te:ibi coꝛru⸗
pta eſt genitrix tua. Sciebat aũt ⁊ iudas qͥ tra⸗

debat eum:locũ.qꝛ frequẽter cõuenerat illuc cũ

diſcipulis ſuis:vt ðꝛ Johᷣ.xviij. Lunc dixit eis
Sedete hic donec vadã illuc ⁊ oꝛem. Et aſſum
pto Petro ⁊ duobo filijs Zebedei cepit cõtriſta
ri ⁊ meſtus eſſe:et aitillis vt habe᷑ Mat.xxvj.

Triſtis eſt ania mea vſq; ad moꝛtẽ. Coõſiderate
o deuoti chꝛiſtiani qᷓ; benigne dñs oꝛbis tribo
illis diſcipulis aduocatis eos foꝛte ampleran⸗
do:⁊ nuncſupꝛa vnum:nũc ſupꝛa aliũ:dexcra

Sertus doloꝛ beate virginis: in filij ſui ca⸗

Imittemus cauſa bꝛeuitat quõ ſalua⸗

la vo

dchat,fon
dicolos in
,nihor

ſAdbicken

yo rolchas/.
Amecjniglun
glurtotaremnel
ang Penemiſt
bibäſläfiarvoni
ſienedomdli
geactcicn
femvolitnime
Furſaiſmnüͤde
deralnqs med
me. Intmndeln
mnee Qulareple
mornopopin⸗
Mbeca
ulterpto
mientes:e
Corobitgare
ugnacifulo.f
Migſachnosn
lenchnosadv
tpäiwmndinich
ſommogeuhe
lteponnuteund
wbls endr⸗
orabatafun
hensdan
helnapiscſtr
ſcemiginni
mmechſier
mo ſanguis
Iwhano po⸗

utggglift
s iſlätogti
mmonicsfenhi,
Mertbi ba
corum dehun
vortücinin
adeaſegne
denmnüe
inarabanne
im nui ninp
bowe g ann
6s g banch
ntſobuedchinin
Cnmimieed/
Karm rhian
ümoni
uimmdi,
cs n
iclpt

7
7

tro. Sic nõ potuiſti vna hoꝛa vigilare mecũ. qᷓ

Folium

extendendo: cum ſuſpirijs ⁊ anxietate multa di
cebat. Heu filij mei:diſcipuli mei chariſſimi.tri
ſtis eſt aia mea vſq; ad moꝛtem. Que vbaſᷣ̃m

Nicolaũ de Lyra exponunt᷑ duplicit᷑. Pꝛio extẽ

ſiue.qꝛ illa afflictio durauit vſq; ad moꝛtẽ. Se

cundo intenſiue.qꝛ tantũ intenſa erat q̃ntuʒ po

terat eſſe. O piũ ſaluatoꝛis vᷣbum:o amabilis
vox:o flebilis allocuno.Lnſtis eſt anima mea

vſq; ad moꝛtẽ.i.tanta tribulatiõe eſt n ataa

eſt mihi q̃ſi moꝛs.

—

Oſt hec aũt vᷣba dixit eis Suſtinere bic

p ⁊ vigilate mecum. Etauulſus eſt ab eis
quantũ eſt iacꝰ lapidis:⁊ ꝓcidit in faci⸗

em ſuã oꝛãs ⁊ dicens. Pater mi ſi poſſibile eſt:
tranſeat a me calix iſte. Que vᷣba ᷣm doctoꝛes

emanauerũt ab affectiõe ſenſualitatis:q̃ tã hoꝛ

nbilẽ timebat paſſionẽ. Etð hoctimoꝛe ꝓpheca
nerat Dauid in ꝑſona chꝛiſti p̃ſ.liiij.dicẽs. Coꝛ
meiũ conturbatũ eſt in me:⁊ foꝛmido moꝛi ceci
ditſuꝑ me. Poſt q̃ vba ſubiunxit ſaluatoꝛ.Ue
rũtamẽ nõ ſicut ego volo:ſed ſicuttu.Que vba
emanauerũt a volũtate rõnis. In qͥbo vt ait Aẽ u
guſtinꝰ docuit hũanam volũtatẽ diuie volũta⸗
ti debere ↄfoꝛmari.Finita vᷣo oꝛatione venit ad
diſcipulos ⁊ inuenit eos doꝛmiẽtes:⁊ dixit Pe

—

ſi di. Ubi eſt feruoꝛ tuus o Petre: q pauloante
moꝛi volebas ꝓ me:⁊ ꝑ modicũ tpᷣs non potui
ſti mecũ vigilare.Deinde oib intulit dicẽs.Ui⸗

gllate ⁊ oꝛate mecũ.Et ſecũdo abijt ⁊ oꝛauit di⸗

cens. Pater mi:ſi nõ poteſt hic calix tranſire niſi
bibã illũ:fiat volũtas tua.q.d.Licet o pat amã

tiſſime:hoꝛribili atq; terribili valde me ſubija/⸗
as paſſiõi.qꝛ ĩ capite libꝛi ſcptũ eſt ð me vt face⸗

rem volũtatẽ tuaʒ.ſicut pᷣdixit Dauid pᷣſ.xxxviij.

Fiat ſctiſſimũ beneplacitũ tuum. Uerũtamẽ ne

derelinqᷓs me dñe deus meus: ne diſceſſeris a
me.Intende in adiutoꝛiũ meũ dñe deus ſalud

mee. Qula replera eſt malis aia mea ⁊ vita mea

moꝛti apꝛopinquau.
Oſt hec aũt verba iteꝝ ad diſcpłos ve/⸗
p nit.et vt ðꝛ Matth.xxvj.ĩuenit eos doꝛ
mientes: erat em oculi eoꝛum grauati:⁊
ignoꝛabãt qͥd reſponderent ei. Uñ Berñ.ait.O

magna cõfuſio. Nã ardentiꝰ deſiderãt ſecłares

ꝑnicioſa qᷓ; nos vtilia.alacnꝰ ipᷣi currũt ad moꝛ
tem qᷓ; nos ad vitã.Cũ em̃ diſcurreret cũ ſollici

tudine tradẽdi chꝛiſtuʒ ipſe iudas:tũc diſcipuli

ſomno grauabant᷑.Tercio abijt:relictis illis:et

iteꝝ oꝛauit eundẽ ſermonẽ dicẽs ſᷣm Matcheũ
vbi S.Et vt ðꝛ Luc.xxij.factꝰ in agonia ꝓlixius

oꝛabat.et factus eſt ſudoꝛ eius ſicut gutte ſan⸗
guinis decurren in terrã.O bone Jeſu:iam ꝓ
me incipis effundere tuũ ſanguinẽ pcioſuʒ. Cõ

ſidera igit᷑ ania deuota ꝙ tũc fuerũt pꝛeſentata
anie chꝛiſti oia que vẽtura erant ſuꝑ eum:ita vt

totus ſanguis relictis membꝛis ad coꝛ recurre
ret. Ratio vo ⁊ ſenſualitas inuicẽ cõtendebant

ſiue amoꝛ ⁊ timoꝛ uia ratio cum chanitate vo
lebat ipᷣm moꝛi.ſenſualitas aũt cum nimoꝛe re⸗
cuſabat. Sed charitas iũcta cũ rõne vincentes

ſenſualitatẽ:cũ tãto impetu intrauerunt ad coꝛ

ꝓ expulexunt foꝛmidinẽ. Charitas etem foꝛas
Mittit ſimoꝛeʒ.j. Jo h.iiij.⁊.xxiij.q.iuiij.c.qͥs nos
Et ita intumefacere fecerũt coꝛ illius ꝙ totũ ſan
guinẽ qᷣ ad illud cucurrerat:extimoꝛe expulſuz
ab eo diſcurere fecerũt ꝑ oia mẽbꝛa: q ſta cale/
facta fuerũt ꝙ aꝑtis oib poꝛis:ſudoꝛ ſanguis
decurrebat in terrazʒ. Ideo Augꝰ. in ſermone qͥ⸗
dam loquẽs cũ dno Jeſu ſicinqͥt. Anguſtias qͥ

dem anie ⁊ carnis tue dñe Jeſu indicat ſudoꝛ ii

le ſanguineus qᷣ oꝛatiõis tpe de ſctiſſima carne
tua guttatim decurrebat in terrã. Unde em ani

metuetã vehemens timoꝛ.vndetanti ſudoꝛis
anxietas ⁊ taʒ anxia ſupꝓplicatio: Sed pterea hᷣ

los haberem?. Hecille. eamo

Um ait ſic oꝛaret:vt ðꝛ Lu.xxij.apparu
c itilli angelus de celo ↄfoꝛtans eũ. Hec
uulut apparitio ſᷣm Nicolaũ de Lyra fuit i
viſione coꝛꝑali. Ex q̊ͥ oſtendit᷑ ꝙ in eo erat vera
humanitas qꝗᷓ ↄfoꝛtabat᷑ cõtra triſticiã inſurgen

tem in parte ſenſuali ex cõſideratione moꝛtꝭ im/
minens.Ex q̊ etiã apparet vehementia doloꝛis

chꝛiſti in ſua oꝛatioe. Tam vꝛgens em̃ erat do/
loꝛ eiꝰ ⁊ imenſa affliccio vtangelus ad eũ ↄfo:/

tandũ mitteret᷑. Cum g̊ in tãtis anxietatibꝰ oꝛa⸗

ret:ecce angelus dñi pnceps celeſtis militie mi/
chael aſtitit:confoꝛtãs eũ ⁊ dicẽs.Saluete do⸗
mine Jeſu:oꝛationẽ ⁊ ſudoꝛẽ veſtrũ ſanguine⸗
um patni veſtro obtuli in cõſpecu totiꝰ curie ſu

pne:et oẽs ſupplicauimꝰ vt calicẽ hunctranſfer/

reta vobis. Et reſpõdit.louit: nouit filius me
us Jeſus qᷣa redemptio hũani generis quã ſic
optamus:ſine effuſione ſanguis ſui ſic decẽter
fieri nõ poteſt. et ideo ſi ſalutẽ vult aniaꝑ: opoꝛ
ret eũ ipſis moꝛi.Tũc reſpondit Jeſus ange⸗
lo. Salutem aniaꝝ volo ⁊ idcirco moꝛi decer⸗

no. O amoꝛ indicibilis.o amoꝛ incomꝑabilis

vt dei filius eligat potius moꝛi qᷓ; ꝑdat᷑ genus
hũanũ.Et ait angelus ad eum. Cõfoꝛtami igi/
tur ⁊ viriliter agite. Excelſum em decet magnitfi
ca facere:?⁊ magnanimũ ardua ſtrẽnue tolerare

Eito trãſibũt penoſa ⁊ ꝑpetuo glłioſa ſuccedent
Tũcg exurgens dñs aliqualiter ↄfoꝛtatꝰ et vi⸗

dens in ſpiritu iudam antecedenteʒ turbꝗ:⁊ ad

ipſum capiendũ venientẽ:ꝑrexititeꝝ ad diſcipu

los totꝰſanguie madefacꝰ.O ania deuota in⸗
ſpice mentali ocło Jeſum vultũ ſuũ tergentẽ at
qʒ diſcipulis ſuis dicentẽ.Ooꝛmite iam ⁊ requi
eſcite. Inuenit em̃ iteꝝ ipſos doꝛmientes.O ve
rus amoꝛ.vere cum dilexiſſet ſuos in fineʒ dile/
xit eos.ſlã in tãta poſitꝰanxietate ꝓcurabat eo⸗
rũ qetem. Uidebata lõge aduerſarios ſuos ve

nientes cum faciby ⁊ armis:nec tñ diſcipulos

excitauit:niſi qñ ꝓpe ⁊ iuxta eos fuerunt. Tunc
Gtobn an c s cos eint.

Bermo

aüt diritillis. Sufficit: ven hoꝛa: ⁊2 filius ho/⸗

minis tradet᷑ in manus pcõv. Satis doꝛmi/

ſtis. Ecce q me tradet aꝓpꝛopinq̃t. Adhuc eo lo/

quẽte: vt ? Matth. xxvj. Ecce iudas vn de du

8

bus miſſi a ſacerdotibo ⁊ ſenioꝛibo ꝓpli.Quiau
tem tradidit eum deditillis ſignũ dicẽs Quẽ/
cunq; oſculatꝰ fuero ipſe eſt tenete eum ⁊ ducite

odecim: z cũ eo turba multa cũ glae fuſti⸗

caute. Pꝛeuenit ergo Judas peſſimus merca/

toꝛ ne appareret ꝙ eſſet ipſe de cõſoꝛtio maloꝛũ
Et eis dedit hocſignuʒ Pꝛimo quia mos erat
diſcipulis in receſſu a chꝛiſto bñdictionẽ reciꝑe
In reuerſione vᷣo oſculũ pacis. Secundo vo
qꝛ Jeſus ſimilabat᷑ Jacobo minoꝛi:ne vnꝰpꝛo
alio caꝑet᷑. Lercio nẽpoſſet aliquo modo aufu
gere:⁊ ne iudei decipent᷑ in eius trãſfiguratiõe.

Enit igit᷑ iudas vt ðꝛ Matth.xxvj.

v et ſalutans eum dixit. Aue rabbi.⁊ oſcu
laiatus eſt eum.Et verificata fuit ꝓphetia
Hiere.ix.ca.di.Oꝛe ſuo pacẽ cũ amico ſuo loqͥ/
tur et occulte ponit ei inſidias.Dixitq; illi ieſus
Amice ad qͥd veniſti:oſculo filiũ ho mis tradis

vt habet᷑ Lu.xxij.q̃ſi di.O iuda amice mi quem

ego tatope dilexi: quem ad apoſtolatũ vocau:
cui familiarẽ me dedi:cui pedes ĩ cena genufle⸗

xus laui⁊ oſculatꝰ ſum:cui coꝛpus meũ tradi⸗
di:cui nunq; diſplicui:quẽ nũqᷓ; offendi:q̃re ve

nis ad ꝑdendũ patrẽ: ad extinguenduʒ lucẽ: ad
vitã negandũ:ad magiſtrũ ⁊ ad paſtoꝛẽtuũ oc

cidendu. Licet aũttanta in me mala cõmiſer:tñ
reuertere ad me⁊ ego ſuſcipiam te. O vere beni
gniſſimũ ⁊ mãſuetiſſimũ dñm qui licet doleret

de iniuria quã ſibi inferebat iudas:mag tñ af/

fligebatr᷑ de danatione eius. Cõtra quẽ ꝓditoꝛẽ
erclamat Bern. O iuda hoĩim imaniſſime:tu ci
to te damnationi ꝑpetue mãdpaſti: dũ diò ma

giſtro tuo. Auè. Magiſtru vocas mentito oꝛe
cuius doctrinã ⁊ coꝛreccionẽ totaliter cõtẽpſiſti
Mea poꝛtas in oꝛe:⁊ amaritudinẽ ac venenuʒ

in coꝛde. Scdins aũt Jeſus oia q̃ ventura erat

ſuꝑ eũ:pceſſit obuia iudeis ad ſe capiẽdũ veni⸗

entibo. ⁊ dixit ad eos:vt hr̃ Joh.xviij. Quẽ q̃ri /

tis. Et hoc fecit vt oſtenderet ſe voluntarie pati.
vt verificaret᷑ illud Eſa.liij. Oblatus eſt qꝛ ipſe
voluit. Rnderũt aũt illi. Jeſum nazarenũ.Qui

bus cũ dñs reſpõdiſſet Ego ſum:oẽs abierunt

retroꝛſum ⁊ cecderũt in terrã.Et verificatũ fuit

illud pſalmi.xxvj.Quitribulãt me inimici mei:
ipſi ĩfirmati ſunt et ceciderũt. Unde Aug.inqᷣt.

Nor ſola turbã odijs ferocem: armis terribilẽ:
ſine vllo telo ꝑcuſſit:repulit:⁊ ſtrauit virtute di/
uinitad latentis. Quid iudicaturus faciet: ſi iu
dicãdus hoc fecit.Quid regnaturꝰ poterit: qui
moꝛiturus hoc potuit. Iteruʒ aũt interro gauit
eos dicẽs.Quẽ queri. Illi aũt dixerũt. Jeſum

nazarenũ. Rñditieſus.Dixi vobis qͥa ego ſum

„ „ „7 „

Si ergo me qritis ſinite bos abire.Lũc acceſſe
xunt:vt ðꝛ Matth.xxvjet manꝰ miecerũt in Je

. . .
4 .„ — .*
20 1
* „ .*
. 2 R—

ſum ⁊ tenuerunt eum. Hicp̃tenbimus ſilent

quõ beatus Petrus habens gladiũ pcuſſitpõ

tificis ſeruum cui nomẽ Malchus:⁊ abſadit
auriculã eius:quã tangens dñs Jeſus ſanauitt
eü:vt ðꝛ Joh.xviij. Tuncergo capto magiſto
ſuo:diſcipuli oẽs relicto eo fugerũt. Ettũcadi/
pleta fuit ꝓphetia Zach. xiij.di. Percutiam pa⸗/
ſtoꝛem ⁊ diſꝑgent᷑ oues gregis. Quod cõſide/
rãs deuotus Berñ.exclamat di. O bone Jeſu:
o pie:benigne:miſericoꝛs: curialis etlarge:vbi

ſunt miſcðie tue.nullus eſt qui tui miſereatur.

UVbi ſũt infirmi quos ſanaſti ⁊ curaſti: nulluus
te aſſociat. Ubi ſunt mulieres ⁊ homies q̊s de
quinq; panibo ſaturaſti: nullus eſt qui te ree
gnoſcat. Ubi ſunt beneficia que apoſtolis con/

tuliſti:ecce iam te omnes derelinquũt Hec ille.

Adoleſcens aũtqdam vt dicit Marci.xiiij.ſeq̃
bat᷑ dñm Jeſum ami ſindone ſuꝑ nudo ⁊ te/
nuerũt eum. Atille relicta ſindone nudus ꝓfu/

git ab eis Qui licet a quibuſdam dicatur fuiſſe

Jacobus minoꝛ:tamen ſᷣm Bꝛegoꝛium? Be
dam fuit Johᷣ es euãgeliſta. Rogauerat em i/
lum btã virgo vt ei annunciare feſtinaret q cũ⸗
q; ſuꝑ filiũ ſuum accidere videret.Currebat igi
tur btũs Johũnes altas ad ſydera voces emi/
tens:quas a longe audiens mater Jeſu:⁊ ipſa
vehementer lachꝛymare cepit. Erat em vt credi
ad feneſtrã domus auſcultans: ſi ali̊s camo
res audiret. Sciebat em̃ ꝙ illa noce filius ſuꝰ

debebat a iudeis appᷣhendi.Cum ergo deſcen⸗

dere vellet ad apiendum Johãniianuã etp d 4

bilitate incedere nõ valeret: venit Johannes ad
oſtiũ pulſans ⁊ lachꝛymoſis vodbo dicens.
Curre mater doloꝛis

Et videbis magnum erroꝛem

Quia ceperunttuum amoꝛem
Et duriter macerarunt
CQCurre mater etnetarlles
Quia ceperunt vt abducerent
Volunt vt exiſtimo condemnare

UVti latro ligatus eſt.

Quomodo poſſet illuůd eſſe

De Jeſu chꝛiſto ſponſo meo

Qui nunq; male egit
Etnunq; co gitauit

O Maria traditus eſt

Judas falſus eum vendidit
Triginta denarios recepbpit

gddienam aat.
Deh ſuccurre mibi magdalaean
Aſſocia meam pennam U—

Filius em̃ meus abdui

Moꝛtem vt patiaĩ indignam.

Auibus dici beata vᷣgo velut moꝛtua cecidit

Auidcucso⸗
rrürdeck
heckoramee
Orvicnmusa
Iuepfwnin
Anpkailin
bobwoßßenu
i lerunenr⸗
Nocſ erſcten
reſagcizrluon
Kiooesenawomn
temoimnodi
guödactad i
varſusbionſan
dlſeglangcap
ganoner vehe
laut damalſc
ochifuneae
nunöemanib⸗
Alutactra
ſoolapldtyoꝛe
ngutscöfuere

(Erdetorrenrein

uateäden
redpnorerur

Cütſcecsaus

Guiszſäigzen
ns gnponrd
venficnüfune
Cratgurlinon
Pllrriz inc

mulconſta

Uenl rſ
mam? vlgeda
ghoccauſabe

ugnethoſtie

SNrtlinvürth

rdick Wna

ſndoneſupnnhen
Aſndonenudn;
n fn Heegnung
nn Pogneng
nondan nunes
zorridn mr
aſtana
dicns nun Aun
llnet
ndi Auneni
noſis ſochie

mwren
Wo
3
Næ

.

Aena

n. A
drn

co doloꝛiby plena remanſit.

Folium

in terram. Sed beati Johannis et Magdale⸗

neac Marthe dulcibus verbis atq; exrhoꝛtati /
onibo aliquantulũ mitigata:cũ tñ deficiẽtibo ſi⸗/

bi viribo ex doloꝛe incedere nõ poſſet.rogauitil

lisã b. Johannes vt eum ad videndũ finẽ magi/
ſtri ſui currere ꝑmitteret: ꝓmittẽs ei ꝙ ante con /
demnationẽ eius ad moꝛteʒ ad eam reuerteret᷑.

Cui tandem conſennẽs beata virgo in eodẽ lo⸗

Septimus doloꝛ beate vᷣginis in filij ſ ui de/

Aptus igit᷑ Jeſus a turbis ligatꝰ eſt ab
c eis ⁊ marximis penis afflictus.O flebi⸗
le ſpectaculü.o dolendũ malũ.o lachꝛy⸗

mabile facum: videre illos crudeliſſimos iude

os leonũ moꝛe cõtra dñm Jeſuʒ fremẽtes ⁊ ru⸗

gientes. Alij ceperũt eũ ꝑ capillos ſuos ⁊ violẽ
ter in terrã ꝓiecerunt. Alij gratioſas manꝰ eius

capientes retro vᷣterunt.alij funibo dun illas li⸗

gauerũt. alij catenaʒ collo eius impoſuerũt.alij
cõtumelioſis verbis iniuriabant᷑ ſibi.alij deni⸗
gꝗq; pugnis ⁊ pomis ſuoꝝ enſium ꝑcuſſerũt eũ.
Quid audis o ania mea.Noõne hic eſt rex ange
lon.nõne hic eſt Jeſus dei ⁊ virginis filius.nõ
ne eſt creatoꝛ ⁊ redẽptoꝛ tuꝰ.Cur ̊ non ploꝛas:

curnõ clamas ad ſydera.O Jeſu mi:ſalus anie

mee: pfecto nücadimples qð ſcriptũ eſt ꝑ Eſa/
iam phetã.liij.ca.ſui libꝛi dicẽs. VUere languo⸗
res noſtros ipᷣe tulit:⁊ doloꝛes nr̃os ipᷣe poꝛta/
uit. Ipſe vulneratꝰeſt ꝓpter iniqͥtates nr̃as:attri

tus eſt pter ſcelera noſtra. Diſciplina pacis no

ſtre ſuꝑ eũ:⁊ liuoꝛe eiꝰ ſanati ſumus.Oẽs nos
qſi oues errauimus:⁊ dñs poſuitin eo iniqͥta⸗

tem oĩm noſtrũ.Conſidera igit᷑ o ania deuota
quõ ducit᷑ ab illis neqͥſſimis de toꝛrente ſurſuʒ
verſus hieruſalẽ ꝑ illũ montẽ petro ſum pedib
diſcalciati s:capite diſcooꝑto:inclinatus ex fati

gatione:⁊ vehemẽti acceleratione incedens.Di/

at aũt Damaſcenꝰ vt pie credendũ eſt ꝙ ducen

tes eũ cũ fune ad collũ ſiue catena:cũ magna fe
ſtinatiõe:manibo poſt tergũ ligad:fecerũt eũ ce⸗
ſpitantẽ cadere cũ trãſiret toꝛrentẽ cedron:⁊ ſuꝑ
illis lapidibo oꝛe cõtũdi: ita vt fracto oꝛe⁊ facie
ſuanguis cõflueret. Et tũc verificatũ fuit iũllð pᷣſ.
lcrir. De toꝛrente in via bibit:ꝓpterea exaltauit ca⸗
put. Dicit etiã Damaſcenꝰ ꝙ ꝓpter tunſiones la⸗
pidũ:qꝛ nox erat⁊ rabide violenterq; trahebãt
ecum:pedes eius ⁊ tibie ita cõfracte ſunt:vt ſan⸗
gulis vndiq; emanaret. Nullus vo erat qͥ in tãa⸗

tis anxietatibo cõſtituto auxiliũ pᷣberet. Et tunc

verificatũ fuitillud Eſa.lxiij. Circũſperxi et non
erat auxiliatoꝛ:q̃ſiui ⁊ nõ erat qui adiuuaret.Et
p̃ſ.ÿlxviij.inqͥt Dauid in ꝑſona xpᷣi. Suſtinui q
ſidmul cõtriſtaret᷑ ⁊ nõ fuit:⁊ qͥ cõſolaret᷑ ⁊ nõ in⸗
ueni. Et pᷣſ.cxlj.iteꝝ ait.Conſiderabam ad dexte
ram ⁊ videbam ⁊ nõ erat qͥ cognoſceret me. Et
ecr hoc cauſabat᷑ maximus doloꝛ ipſiꝰ. Nam vt
dS:.E. de apoſtad.l.hij qui.grauioꝛ eſt pena cõo⸗/⸗

uerſari inter hoies yeoꝝ carere ſuffragijs:q;ᷓ p

CGXLVII

1 *

cul ab homiby exiſtentẽ:ipſoꝝ ſolaciũ non ſen/

tire. Et ideo ꝓculdubio graue fuit chꝛiſtũ in ter
rm iudeoꝝ quaſi cum peculiari ꝓplo ſingularit
electo cõuerſari benefaciendo:⁊ non ſolu carere

eoꝝ ſuffragijs ⁊ ab omnib amid derelinqᷣ:ſed
ab illlo ingrauſſimo ꝓplo ſic vituꝑioſe ⁊ crudeli
ter tractari.Lonſiderate o deuoti chꝛiſtiani totã

ciuitatem cõmotam ⁊ diſapulos amaricatos ⁊

triſtes hincinde fugientes:⁊ ad celum voces la

chꝛymoſas emittentes ⁊ dicentes Obone Jeſu
quid facient ſine magr̃o diſapuli.Quis a lupo

rũ rabie defendet oues ꝑcuſſo paſtoꝛe. Sic igi

tur vinctum deduxerunt ꝑfidi iudei dñm Jeſũ

ad domũ antiquioꝛis pontificis.ſ. Anne q erat
ſocer Cayphe.vt dicit᷑ Joh. xviij. Quod fecerũt
Pꝛimo ob reuerentiã ipſius quia erat ſenioꝛ.

Secundo qꝛ domũ eius pᷣus inuenerũt iuxta
quam tranſibant.Tercio quia volebãt eum ibi
melius ligare: ⁊ ſe alijs ſocijs ro boꝛare:ne ſibi

capꝑet᷑. Quarto vt eum in plurib loò vituꝑarẽt

Beda vo aliã rõneʒ aſſigt:dicẽs ꝙ foꝛte diuitꝰ

facum eſt:vt qui erantaffines ſanguie ſocarẽ⸗

tur in ſcelere. Interrogatus igit᷑ dñs Jeſus ab
Anna de diſapulis ⁊ doarina ſua:qꝛ diſcipuli

aufugerant:ſolũ de docrina dedit reſponſum

dicens. Ego palam ſemꝑ docui in ſinagoga et
in templo quo oẽs iudei cõueniũt:⁊ in occulto
locutus ſum nibil:quid me interrogas. Inter⸗
roga eos qͥ me audierũt. Ipſi em̃ ſdũt qͥd dixe⸗

rim ego.Quod cum dixiſſet:vnus aſſiſtens mi
niſtroꝝ dedit alapam Jeſu:dicẽs.Sic reſpon⸗
des pontifici. Hic aũt vt dicunt aliqͥ: erat ille cu
ius auriculã ipſe ſanauerat.Etideo dicit Chꝛy⸗
ſoſt. O 3 nepharia ꝑcuſſio:qͥd hac alapa ſtulti
us ⁊ indecentiꝰ.Tunc verificatũ eſt ilud quod

ſcriptũ eſt Michee.v. Percutient maxillam iu/

dicis iſrael.Et Treñ.iij.ca.dicit᷑ de chꝛiſto. Da⸗
bit ꝑcutienti ſe maxillam:ſaturabit᷑ obpꝛobꝛijs
Reſpondit aũtilli ſeruo dñs humiliter dicens

Si male locutus ſum:teſtimoniũ ꝑhibe ð ma⸗
lo.ſi aüt bñ:qͥd me cedis.O admirada paciẽtia

manſuetiſſimi Jeſu qͥ ꝑcuſſus in fadẽ iau gra/

ui manuq; furibũda:adeo vt̃m q̊ſdam dẽtes

oꝛis eius cõmouerent᷑:⁊ os eiꝰſanguinẽ expue
ret:nihil tñ cõtumelioſe lo cutꝰ eſt ured ſolum
innocentiam ſuã defendit. Quã dñi mitiſſima?
reſponſionẽ cõſiderans Augꝰ.in qͥdam ſermo
ne inqᷣt.Quid hac reſpõſione verius. Quid mã

ſuetiꝰ⁊ iuſtius.O magna dñi patientia.o inau

dita hũilitas.o ineffabilis mãſuetudo: q̃ nec ſe
excuſauit:necipᷣm dire vᷣberantẽ puniuit. Con/
ſidera ò̊ aia deuota ꝙ ibi illi ꝑfidi iudei diuers
dñm Jeſum afflixere ſupplicijs. In qua qͥdem

domo Anne cum eſſet: Johanes intrauit:vt ðꝛ

Joh.õxviij.ca.Et poſſumus deuote meditari ꝙ;

vigdens eum ſic afflictum ⁊ denuo ligani vt du⸗

ceret᷑ and Caypham pᷣncipem ſacerdotuz:cucur⸗
P! eipen Vv 3

Bermo

rit ad annũciandũ btẽ vᷣgim:vt eã aſſociaret ad

videndũ filiũ ſuũ anteqᷓ; moꝛeret᷑. Quã cũ ſemi
moꝛtuã repperiſſet: videns ꝙ illa ſecũ ꝑgere nõ
poſſet:imo nec ſe mouere a ſtratu in qͥ iacebat
ex maria anxietate:cũ licentia eius ꝑrexit ad vi/
dendũ ſi dno ſuo tã afflicto aliqd adiutoꝛij im
pendere valeret: iteꝝ ꝓmittẽs błẽ vᷣgini ꝙ q;p/
mũ determinationẽ iudeoꝝ de filio ſuo intelli /

geret illi ptinus nũdare feſtinaret.

Octauus doloꝛ beate virginis in filij ſui ac/

cuſatione. “MW

Iſit igi Annas dñm Jeſum ligatũ ad
m Eayphã generũ ſuũ:qͥ erat põtifex anni

illius:vbi ſcribe ⁊ phariſei cõuenerãt. vt
ðꝛ Matth̊.xxvj. Sed hic ſilẽtio pᷣteribimꝰ bꝛe/
uitatis cauſa q̃liter Petrus anteq; gallus can⸗
taret ter xpᷣm negauit.et quõ reſpexit eũ dñs Je⸗
ſus.et ipſe egreſſus foꝛas fleuit amare. Pꝛinci/

pes igit᷑ ſacerdotũ ⁊ oẽ cõciliũ querebãt falſum

teſtimoniũ otra Jeſum vt eũ moꝛti traderent et
occiderent:ſicut ðꝛ Matth.xxvj.Et hoc ꝓpheta
tũ fuerat pᷣſ.xxxiuij.vbi ðꝛ.Surgẽetes teſtes iniqͥ
q ignoꝛ aba interrogabãt me. Cũ aũt młtos fal
ſos teſtes adduxiſſent:nõ inueniebãt cam moꝛ

tis in eo. Refert em̃ Nicodemꝰ in euãgelio ſuo
ꝙ aliqͥ ex eis teſtib adducq ↄ chꝛiſtum:ſpũſctõ
coacti dixerũt.Nos vidimus eum miracula fa/
cientẽ.Alij aũt dixerunt.Nos audiuimꝰ eũ vba

veritaᷣ pᷣdicantẽ.⁊ ſimilia pleriq; locuti ſũt:deo

mouente linguã eoꝝ ↄ volũtatẽ ipſoꝝ.Nouiſſi
me aũt venerũt duo falſiteſtes dicẽtes. Hic di⸗/
P oſſum deſtruere tẽplũ dei ⁊ poſt triduũ re
icare illð.Sed cũ nõ eſſet cõueniẽs teſtimo

edit᷑ no eller
niũ eoꝝ:⁊ Jeſus nihil ad ea reſpondiſſet:pꝛin/
ceps ſacerdotũ aitilli. Adiuro te ꝑ deũ viuũ vt

dicas nobis ſi tu es chꝛiſtꝰ filius dei viui. Re/

ſpondit illi Jeſus. Lu dixiſti. Uerütamen dico

vobis:amodo videbitis filiũ homis ſedentẽ a
dextris vᷣtut dei:⁊ venientẽ in nubibo celi. Lũc
pnceps ſacerdotũ ſcidit veſtimenta ſua dicens.
Blaſphemauit:qͥq adhuc egemus teſtibo Ecce
nũc audiſ blaſphemiã. Quid vobis videtur.

Scidit aũt veſtimẽta ſua ſᷣm Chꝛyß. vt accuſa⸗
tionẽ chꝛiſti redderet grauioꝛẽ.Illi vo ꝑfidi iu/

dei fremẽtes ⁊ rabie pleni cum põtifice ſuo dixe

runt. Reus eſt moꝛtis tanqᷓ; malefactoꝛ ſedu⸗

ctoꝛ ⁊ blaſphemꝰ.ſtatimq; fecerũt illud qð inqͥt
Berñ.di. Vultum tuũ dñe Jeſu deſiderabileʒ
in quẽ deſiderãt angeli ꝓſpicere:ſpud inqnauee ,-/
runt:manibo ꝑcuſſerũt:alapas dantes ⁊ dicen /
tes. Pꝛophetiſa nob chꝛiſte qᷣs eſt qͥ te ꝑcuſſit.
Et vt inqͥt Marcꝰ ca.xiiij. Nelauerũt faciẽ eius
Et hocfecerũt ſᷣm aliqͥs.ne videntes gratioſiſſi
mã et digniſſimã facieʒ eius pietate mouerent.
Etpoſtea ꝑ totã iſtam noccẽ ligatũ et macerati
Derliſionib ⁊ obpꝛobꝛijs vexauerũt:⁊ in mani
bvus famuloꝝ ⁊ ſeruoꝝ flagellandũ ⁊ crucian /
dũ reliquerũt.Et dicuntnonnulli ꝙ poſt flagel

la durlſſima: e ſic vulneratũ piecerũt in doliũ

aque frigide:vt ſic oẽs cruciatꝰſuos renon arét.
Vn in ꝑpſona ſua dixerat Dauid pᷣſ.lxviij. Sal⸗

uum me fac deus:qͥniã intrauerunt aque vſq;

ad animã meꝗ. Infirus ſum in limo pfundi:æ

.

dam deuoti ꝙ poſtq; btũs Johanes vidit do⸗

minũ Jeſum ſic crudeliter maceratũ:dubitans
ne pᷣ doloꝛiby deficeret ⁊ moꝛeret᷑: cucurrit velo
citer in Bethaniam vbi erat planctꝰ indicibilis.

Sed ꝑ ipᷣm damoꝛ ⁊ vlulatꝰ factus eſt magnꝰ⸗
pulſans naq; ad oſtiũ:a virgine oꝛante:tremẽ/
te ⁊ attonita auditus eſt. Cui cuʒ Magdalena

aperuiſſet oſtiũ: Johannes eiulans:flens ⁊ la

chꝛymans dixit

,

A capite ad pedes vſq; vulneratus
Totum coꝛpus plagis haberplenum

Sex milia:ſex centum:ſexagintaſer

Moꝛtalia vulnera numeraui.
Nuibo auditis beata virgo licet debiliſſima:tñ
vires ſibi pᷣſtante anio:rogauit Magdalena et
Marchã vt eã ducerẽt ad videndũ filiũ ſuum.
Johone ergo ancedẽte cũ lucerna in manu:ipa
appodiata Marie ⁊ Marthe illaꝝ ſuſtentatio
nib ferebat᷑. Cũ aũt hieruſalẽ ingreſſa eſſʒ inuue
niens q̊ſdam interrogauit eos: dicẽs illð Cañß.
iij.ca. Ium quem diligit ania mea vidiſtꝭ. li
auũt reſponderũtillud qð ſcoriptũ eſt Cant᷑.v. c.
Qualis eſt dilecꝰ tuus o pulcerrima mulierũü:·
quia ſic adiuraſti nos. Illa aũt dixit.Dilec me
us candidus eſt ⁊ rubicũdus:pulcer ⁊ decoꝛ:·

elect? er milibo. ui illi reſponderũtillõ Eſa. liij

Ulidimus eum ⁊ nõ erat aſpecłꝰ:ſed q̃ſi abſcon
ditus eſt vultꝰ eius ⁊ deſpectus:vñ nec reputa,/
uimus eum.Cũ aũt ex tali reſpõſione magꝭ an /
rxia anteiret beata virgo:ecce alius diſcpulus q

vt qͥdam dicunt fuit Jacobus minoꝛ:cum ma⸗/

niens dirit
Q,urrite cito o mater diſgratiata

Dubbito ſatis num eum viuum reꝑiatis

Totam carnem dilaniauerun-
Non videt᷑ ipſe:ſed vita pꝛiuatus
Omnes diſapuli eum dereliquerunt

Jugas tradidit: Petrus abnegaut.
Pergens ergo lachꝛymoſa mater ꝑ ciuitatezZz
illis qͥs obuiã habebat cũ ſuſpirijs diceboat

Pia gens ſi vos vidiſſeeis
Dulcem meum filiũ Jeſum dilectũ

MAuia mihi diacũ huc intus eum veniſſe
Et latronis inſtar ſtricim ſit ligatus
Si qs fuerit ſciens vbi ſit ͦJU
Is mihitniſti Mane demonſtrt. °

7 H

hijs ergo lo cutionibo et inqſe itioniby

i dum affligeret beata vᷣgo:ecce ꝙ vt qui
dã deuoti dicunt:ventus vehemens ex⸗

tinxit lumen qð poꝛtabat Johãnes an vginem

ras que circa dilectũ filiũ tuũ gerunt᷑ Dicuntqͥ/

vima feſtinatione currens btamq; virginẽ inue

e⸗ utn? 1n
unrdocuir
aoellocloſ
ſſtumiaupiensan
Penoizpouttf
Haas domucu⸗

Aiſicrefil
igediugſi
Dim

Cnesimpuden
ſuäſangocone
dilodaikung
Nlummoa
uo rucijel

un Inhiis

Oolonaſſima mare

HR todonai fba

ſcsſudesrepcle
Cncdns einse
Nrgoftiäſuäge
VWelccrlochmne

Ofllanabdls

Fliquns dadit
Lordimeoann
Omifllioauna
Alarnonteſ⸗
Iiguetelaaan
Okliego doleo
defzgetma reiu
Aeſputnucka
lcipanens
Wdrlogvalens
Mhrmenben
Tnnnriceon
Oeſtemrla
Lornnndan
Neſtcsmanr
lancwsmr
Bufemoczu
Demortercin
Doduanse
Segpfcin
no Cötaminan
loſed vemun
Mluns Zuge

unanmms
Shabaptanun
ſangnſa
maau.

rgo lardchliſni

ogmut htlei
14 niintüflüien

Wemndelhntnn
auglingchen
ittos. Nb ni
Srmun mni,
göſangidrza
Sopolemm ei
miinhii

.
.

*½
4

r.
hris
2
1 ntol.
1
“

14

LCoꝛdi meo anxiaats

Ne fles mater maa

De moꝛte reſuſctatuauaus.
Aducus eſt igi dns Jeſus ad domũ pilan:
Sed ꝑfidi iudei in pᷣtoꝛiũ intrare noluerunt vt

Eum nũt audiſſet quoſdam ietus ⁊ pcuſſiones

fieri in qᷓdam apotheca cuiuſdaʒ fabꝛi lignarij:
volentes accendere lumen ꝑcuſſerũt ad oſtium
Quo aꝑto vidit meſtiſſima mat᷑ tres cruces ibi

paratas:vnãq; alijs altioꝛẽ: ſtatimq; qð fiẽdun

erat intelligens:ac dubitans illam crucem ma⸗

gnã filio ſuo ꝑparari:volenſq; melius certifica
niinterrogauit fabꝛũ q̃ ex cauſa illas tres cru⸗

ces pᷣparaſſet. Qui ille reſpõdit. Lres latrones
occidere hoc mane ſtatuerũt iudei:qͥrũ pᷣnceps
eſt qdam qͥ ðᷣꝛ chꝛiſtꝰ ꝓ qͥ hec magna crux pᷣpa/
rata eſt. O pijſſima virgo qᷓ; amarus et crude⸗
lis fuit tibi nunciatꝰ iſte.O deuoti chꝛiſtiani fle

te cum Maria. Nam vt dicũt qdam: doloꝛoſa

mater hoc audito cecidit ad terrã:tantũq; fleuit
vt ex oculis eius ſanguis viuus efflueret. Ue⸗
rũtamẽ cupiens añ moꝛtẽ amplecti filium ſuũ:
melius q; potuit fectſe a Magdalena ⁊ Mar
tha ad domũ cayphe deduci. Cunq; ꝑ oſtiũ aꝑ

tum inſpiceret filiũ ſuum in medio cune flagel/
lari ac diuerſis ſupplicijs affligi: exclamauit di
cens. O fili mi dulciſſime q̃re tibi hec faciũt illi

canes impudentiſſimi. Zu es filius dei quẽ de

ſpũſancto concepi:quẽ adoꝛãt angeli:⁊ iſti ꝑfi⸗
di iudei te tanqᷓ; malefactoꝛẽ occidere nõ timet.

O lumen oculoꝝ meoꝝ.o ſpes ⁊ ſolaaum vite
mee.o gaudiũ ⁊ iocunditas mea:fac ⁊ me moꝛi

tecum. In hijs ⁊ ſimilib ſuſpirijs cũ affligere

dolentũſſima mater:filij ſui doloꝛẽ augẽdo: ab

oſtlo domꝰ cũ vᷣberib⸗ 7 obpꝛobꝛijs 9 illis p/
figdis iudeis repellebat᷑. Mane aũt facto cũ du
virgo fil ſuũ p quandã vi tranſitux: quẽ cI
vidiſſeclachꝛymoſis oculis intuẽs in eũ dirit

O fili:amabilis ſis

Fili quis dabit conſitllum

O mi fili iocunce
Fili curnon reſpondes
Illi quete lactauit
O fili ego dolo
De facie tua relucente
Que ſputata eſt crudeliter
tudine loqͥ valens:ſubmiſſa voce reſpondit.
Mater mea benedica .H
CTantũ te video afflictam
Vt videatur ſagita
Coꝛ meum penetraſſe

Sanere tuus eſt pena mea
5ufferas quo fueo

nõ cõtaminarent᷑ cohabitatiõe ho minis genti⸗

lis.ſed vt mundi mãducarẽtpaſca. Suꝑ q ad,

9

lant me:młtii

in pᷣtoꝛium intrare tenebãt: et fratris innoccẽtis
ſanguinẽ effundere nõ timebant.ſub habitacu
lo contaminan?᷑ alieno: ⁊ nõ cõtaminant᷑ ſcelere
ꝓpꝛio.Exiẽs igit᷑ pilatus ad iudeos inqᷣt. Quz⸗
accuſationẽ affertis aduerſus hoĩem iſtũ. Qu
reſpoderũt. Si nõ eſſet hic malefactoꝛ: non tibi
tradidiſſemus eum. Hec aũt pᷣnũdata fuerand
pſ. xxj. vbi in ꝑſona chꝛiſti ðꝛ. Circũdederũt me

canes multi:conaoliũ malignannũ obſedit me.

Aperuerũt ſuꝑ me os ſuũ: ſicut leo rapiẽs ⁊ ru
glens. Et pᷣl.iij. Oñe qͥd młciplicati ſunt qͥ tribu

7

nſurgũt aduerſũ me. Et pᷣſ.xl. Ad
uerſum me ſuſurrabant om̃es inimici mei:ad⸗/

uerſum me cogitabãt mala mihi.Uerbum ini,⸗
quum conſtituerunt aduerſum me. B M
Hüuc

Ccuſabant ergo illũ iudei dicẽtes.

a inuenimus Pꝛimo ſubuertentẽ gentez
NhNhoſtram. Scdo ꝓhibentẽ tributuz darrn⸗
ceſari.Tercio dicentẽ ſe filiũ dei ⁊ regem iudeo
rũ.Cum aũt diceret pilatus. Accipite eumvos
et ſm legem veſtra iudicate. Reſponderũt. o
bis non licetinterficere quenqᷓ;. Ex quo demon

ſtrabant ꝙ volebant eum occidi. Romani em

aliqua minoꝛa ꝑmittebãt iudeos iudicare:ſed
ſibi reſeruabant cauſam ſanguis ?⁊ moꝛtj: vtin
quit Micolaꝰde Lyra ſuꝑ Johᷣ.xviij.ca.Etideo
pilatus nolẽs chꝛiſtũ occidi quẽ ſcebatinnocc
tem: volebat eũ a iudeis iudicari. Illi vo moꝛ
li eius inſidiantes:qrebanta pilato moꝛtis ſen
tetig cõtra eũ ꝓmulgari.Sed hicomiſſis mul-
lis contentioniby int iudeos ⁊ pilatuʒ factis:qͥ/

buſdãq; interro gatiõib q̃s chꝛiſto pilatus fe⸗
cit:reuenamur ad btãm vᷣginẽ Mariã coꝛã pi
lato cum filiꝰeius accuſaret᷑ aſtãtẽ. O qᷓ; gelidũ
tuncfactum eſt coꝛ virginis: quantoq; doloꝛe
repleta eſt ania cius:cũ videbat maledictos iu⸗

deos tat falſitatibo filiũ ſuũ accuſantes:acmoꝛ
tem eiꝰ omni conamine ꝓcurãtes. Excamabart
Adui ⁊ dicebat.O ꝓditoꝛes iniqͥ:mendaces ⁊ ꝑi
dl iudei:qͥd mali vnq; fecit hic filius meꝰ inno⸗
cens:purus:impollutus:imaculatꝰ:⁊ vtutib⸗
pfrlenus. O ingrata gens: qd boni nbi facerepo
putatg elt crugelter Ilt ? nõ fecit. Cecos tuos illũinauit: lepꝛoſos
ui cõpatiens pijſſimus filius vix pꝛe teneri

mundauit:paralyticos curauit:infirmos ſana

uit:æ⁊ demones effugauit:ac moꝛtuos ſuſcita⸗
uit. Quare ergo illius necem qris. Hecanered
Alllis dño tuo pꝓple ſtulte ⁊ inſipbieaes.
ND popule ignoꝛans maligne ⁊ ſcelerate
AQuare vis vt meus dilectus filius

—

Qul nunq; vllum fecit peccatum

At iniquus occidatur /†
O peeſes pilate habeas pietatem

Erga hãcpauꝑem matrẽ q̃ alið bonũ nõ babe- .Hr

Quã hunc filium plenum charitate
Qui pter bñficiũũ tantũ ſuſtinet malum

Exclamabat quoq; ipſa benedicta virgo di. O
enen ve munt maducare paſca. Suꝑ q ad infeliciſſima mater. o młier tribulaniſſima. o ge,
mirans Augꝰ.inqᷣt. O impia cecitas iudeoꝛuʒ:

nitrix oĩ doloꝛe repletiſſima que video dilectuʒ

vvy 4

ro gabat eti

filiũ meũ iniuſte accuſatung defenderenõ poſ⸗

ſum:iniqſſime calumniatũ ⁊ adiuuarenequeo
Mibere mei ſaltẽ tu o pilate. Redde mihi vni/

geniũ filiũ meũ ab hijs ſceleratiſſimis iudeis
t crudeliter maceratũ:qꝙ ſi eũ cõdemnare deli⸗
beras: eandẽ ⁊ de hac miſera matre ſniam ꝓfe⸗
ras. añnq; dulciſſimũ filiũ meũ occidi ꝑmittas:
pus hac infelicẽ matrẽ eius interficte.
MMonus doloꝛ beate virginis:in filij ſui illu⸗
lſione. △

Oſt; pilatus diligenter examiauit oẽs

.——

p accuſatiões cõtra dn‚m Jeſũ adducas
diryit iudeis ſicut ſcptum eſt Joh. xviij.
Ego nullã inuenio cauſam in homie iſto. Atil/
li furibũda voce camabat. Cõmouit vniuerſũ
Pplum:in cipiẽs a galilea vſq; huc. Audiẽs aũt

pilarꝰ galiles noĩari:⁊ intelliges eũ eſſe de hero/⸗

dis ptate:remiſitũlũ ad herodem: qᷣ etipſe erat
pieroſolymis illis diebꝰ ꝓpter feſtũ paraſceuen.
Heroges aũt viſo Jeſu gauiſus eſt valde.erat
em̃ ex młto tꝑe cupiẽs videre euʒ:eoꝙ audierat

multa de eo:⁊ ſperabat ſignũ aliqð videre ab il

lo fieri. Interro gabat aũt eũ mulcis ſermonibꝰ
vt ðꝛ Luc.xxiij. Dicit deuotꝰ Anſelmꝰꝙ intero
gabat ſi erat ille quẽ pater ſuꝰ ab infantia volu/

per⸗ quẽ innocẽtes occederat. Int
an

ipſe Laʒzarũ reſuſcitauerat. Item

—

rogabat eũ vt ali̊d miraculum faceret. At ipſe
nihiu reſpõdit:tũ qꝛ curioſe petebat:tũ ne impe/
diret eius paſſionẽ. Nam ꝓmitrebat eũ liberare
ſi ad eius nutũ aliqͥd ſignũ feciſſet. Stabat igi
iuſtꝰ coꝛam pcõpꝛe:agnus manſuetꝰ coꝛã lupo
rapace: Jeſus chꝛiſtꝰ coꝛã herode crudeli. Sta⸗
bant aũt ⁊ bncipes ſacerdotũ ⁊ ſcribe cõſtanter
accuſantes eũ:vt ðꝛ Lu.vbi s.Ettũc adipletuʒ
fuit illud pᷣſ.xxxvij. Qui iuxta me erant de lõge
ſteterunt:⁊ vim faciebãt qͥ querebãt animã me⸗
am.Ego aũttanqᷓ; ſurdus nõ audiebã ⁊ ſicẽ mu
tus nõ apiens os ſuũ. Uidens igit᷑ herodes ꝙ
nec miraculũ:nec vbum ab eo habere poterat:

ex hoc reputãs eũ ſtultũ ſpꝛeuit illũ cum exerci⸗

tu ſuo ⁊ illuſit eũ:ac fecit in maioꝛẽ deriſionẽ in
dui veſte alba:⁊ remiſit euʒ pilato.Et ꝓpter hoc

facii ſunt amici herodes ⁊ pilatꝰ illa die: nã añ
inimici erant ad inuicẽ. Et vᷣificata fuit ꝓphetia

pſalmi.ij. di. Aſtiterũt reges terre ⁊ pᷣncipes con
uenerũt in vnum: aduerſus dñm ⁊ aduerſus
chꝛiſtüeuus.

Onſiderate igit᷑ o deuoti chꝛiſtiani lit᷑

c dns n,̃ Jeſus xps p totã ciuitare velut

amens deducit᷑:irndet᷑: ⁊ illudit᷑. Et tũc

impleta eſt ꝓphetia Dauid i ꝑſona chꝛiſti pᷣſ.xxj
di. Oẽs videntes me deriſerũt me:locuti ſũt la/
bijs ⁊ mouerũt caput. Ite; ꝓphetia pᷣſ.lxviij.di.
Propterte ſuſtinui obpꝛobꝛiũ:oꝑuit cõfuſio

aciẽ meã.Et ibidẽ.Factus ſum ũlis in ꝑabolã.

Adduerſum me lo quebant᷑ qͥ ſedebãtin poꝛta:et

2 „ .
.
.

chꝛiſto. Iluſerunttibi viri federis tui: ocs viri

tui illuſoꝛes. Pꝛocedebat ergo celoꝝ rerx ſic vi /

tupatus demiſſo ac verecũdo vultu: ? oim da⸗
moꝛes:cõuicia:ac ſubſannatiões:⁊ lapidũ per⸗/

cuſſiones:ac ĩmundiciaꝝ infectiões patientiſſi

me tolerabat.Seq bat᷑ ilũ meſtiſſuma materet

lacheymas amariſſimas effundẽs exclamabat

di. O fili mi chariſſime tu qͥ es ſapientia dei pa⸗

tris vt ſtultꝰ ab oiby irriden:tu qᷣ es ſcia angelo
mũ demens reputaris:tu qͥ es vera philoſophia
oim gentiũ tanqᷓ; mentecaptꝰ a cunc repꝛoba /

ns. Dñs vo Jelus ſiccõfuſus cũ manmo do⸗
loꝛe intuebat᷑ matrẽ ſuam:oſtendens in ſe ven/

ficatũ eſſe illud dicuum Ps. Tota die verecun⸗/
dia mea contra me eſt:⁊ confuſio facei mee co⸗

O anima deuota cogita ⁊ eſtima

Aperias coꝛdis et mentis oculos

Uideas Mariam que ſe humiliat

Decimus doloꝛ beate virginis in filij ſi uifla

gellatione ? coꝛonatione.

DdDdlgucto igit᷑ dño Jeſu itep ad platum
a palde rnſtas eſt pilarus vbetodes i/

lum remiſiſſet ad eum. Uocas aũt pnda

pes ſacerdotuʒ ⁊ ſcribas:dixit ad illos illud qð
ſcriptũ eſt Lu.xxiij.Obtuliſtis mihi hoiem huc
tanq; auertentẽ ꝓplum:⁊ ecce ego coꝛã vobis in
terro gãs:nullã cãm inuenio in hoie iſto ex hijs

in qbs eũ accuſatis.ſed neq; herodes.nã remiſi
vos ad illũ:⁊ ecce nihil dignũ moꝛte actũ eſt ei.

Eſt aũt conſuetudo vt vnũ vinctũ dimittã vob

in paſca.Uultis ergo dimittã vobis regem iu⸗

deoꝝ.ſciebat em̃ ꝙ ꝑ inuidiaʒ tradidiſſent eum
ſummi ſacerdotes:vt dici᷑ Marci.xv.Pꝛinci⸗

es aũt ſacerdotuʒ et ſenioꝛes ſuaſerunt popu/

o vt peterent barrabã: Jeſum vo ꝑderẽt. Erat
aũt barrabas latro qᷣ ꝓpter ſeditionem ⁊ homi⸗
cidium miſſus fuerat in carcereʒ. Dicente ergo
pᷣſide. Quem vultis de duobus dimitti: Bar⸗
rabã:an Jeſum qui ðꝛ chꝛiſtꝰ.Exclamauit tur⸗
ba.Tollẽ hunc:⁊ dimitte nobis barrabã.O q̃/
li gladio feriebat᷑ tunc coꝛ vᷣginis matris:cum

audiebat hoꝛribiles illos clamoꝛes iudeoꝛuʒ
petẽtiũ potiꝰ liberationẽ barrabe latronis qᷓ; fi⸗
lij ſui inno centiſſimi.Dixit illis pilatꝰ.Quid igi
tur faciã de Jeſu qͥ ðꝛ chꝛiſtꝰ. Reſpõderũt oẽs
Crucifigat᷑. VUñ Berñ.ait.O pncipes iudeoꝛũ

excecati:o ſtipula deputanda ardoꝛib inferna/

libus:quare vulq accumulare tot ſcelera ⁊ pec/⸗
cata:vt pᷣferat᷑ iniquus iuſto. Et deuotꝰ Anſel⸗
mus exclamat. O inrectum cambiuʒ:o iniquũ
iudicium:bonus deſpicit᷑:⁊ iniquus poſtulat᷑.
iuſtus punit᷑ ⁊ pcõꝛ liberat᷑. agnꝰ occidit᷑ etlu⸗
pus acceptat᷑.vita deſerit᷑ ⁊ moꝛs reſeruat᷑. Ite⸗

rũ aũt dixit ad iudeos pilatus volens dñũm Je

ſum liberare.Quid em̃ mali fecit. At illi magis

clamabant. Crucifige crucifige eum. Et Pilat⸗?

in me pſallebãt qͥ bibebant vinũ.Et Abdie.j.ðꝛ ad eos.Nullam cauſam moꝛtiis inuenio in eo:

oſcisertarnd
fnecͤrin ⸗
nolames
ſtinedoapo⸗
Gidir Ture
ſbiqſien
Pochrener⸗
Miguenan
. albl de
migckpolm
Mopcuprant⸗
Givsdlcplime
Ptocacſtadths
nocadettmons⸗
Vonncli dis
meflagclat. 6.
terviſrbiinge
lapanams ſun
Guborigin⸗
cvercyuo:ſ
roq; c innocen
Vonyeffucur
lgan dicct Qnm
buorr nockſonn
pbaeßcltend
ſhrſudnofa
W
fäiroit
pan
( (ioo⸗
Gode
kagelanade
guincgen.
ſannqrödoh
otcccein
quentapet
ns pllat
Omaterdol
moboob⸗

. 5
1Autul
plmsdn
ni rincni r,
miripobis!
ak Mangr
m t, i
wew nn I,
nignisnunsn

Nik Miridi

1Oimeimi
toheml
mantizen/
rmnqgtus he⸗
nusfind
SSõ

coꝛripi ergo illũ ⁊ dimittam. q. d. m Bedam.
Flagellis ũllũ ⁊ ludibꝛijs qᷓntũ vuli afficis: dũ

modo innoxiũ ſanguinẽ noò effundam. Credẽs

igit᷑ pilatꝰ ꝙ iudei vidẽtes dũm Jeſum crudeli
ter flagellatũ:copaſſiõe moti:eũ relaxari ꝑmitte
rẽt:tradidit eũ flagellãdũ militibꝰ ſuis.Qui ſu⸗

ſcipientes illuʒ in pᷣtoꝛio cõgregauerũtad eum

vniuerſam cohoꝛtẽ. Et exuẽtes veſtiment ſuis:
clamidẽ purpureã circũdederũt ei:et plectentes
coꝛonã de ſpinis poſuerũtſuꝑ caput eiꝰ ⁊ arun

bant ei dicẽtes. Aue rex iudeoꝛũ.et expueruntin
eũ:ac accipiẽtes arũdineʒ ꝑcutiebãt caput eius
pas:ſicut ſcbtũ eſt Joh.xix.Et tũc verificatũ fu/
it illud q̊d in eiꝰ ꝑſona pᷣdicũ fuerat Job.xvj.
Nũc oppſſſit me doloꝛ meꝰ:⁊ ad nihiluʒ redacii
ſunt oẽs artus mei.hoſtꝭ meꝰ collegit furoꝛẽ ſu
um in me:⁊ cõminãs mihi infremuit ð me den
cib ſuis:⁊ terribilibd oculis me intuitꝰ eſt.Ape/⸗
ru erũt in me oꝛa ſua:⁊ expꝛobꝛãtes ꝑpcuſſerunt
marillã meõ. Saturati ſunt penis meis. Cõdu
ſit me deꝰ apud iniquũ:⁊ manib ipioꝝ metra⸗
didit. Tenuit ceruicẽ meã.confregit me ⁊ poſuit
ſibi q̃ſiin ſignũ.Facies mea intumuit a fletu: et
palpebꝛe mee caligauer̃t. Hec paſſus ſuʒ abſq;

vyt dꝛ r chei hos ne Aiicventezc ,

iniqᷣtate manꝰ mee:cũ haberẽ mũdas ad deũ p⸗

ces. Hec ibi. Dechꝛiſto aũt inqͥt Augꝰ. Expal⸗
mat᷑ qᷣ eſt palma victoꝛie:ſpinis coꝛonat᷑qͥ ſpi⸗
nas pccõꝝ venit confringere:ligat᷑ qͥ ſoluit cõpe
ditos:diſciplina cedit᷑:ſalus vulnerat᷑:vita mo/⸗
rit᷑:occidit᷑ adtpᷣs vita a moꝛte vt in ꝑpetuũ a vi

ta occidat᷑ moꝛs.Hec ille.Cõſidera igit᷑ ania de

uota q̃lit᷑ dñs Jeſus ad colũnã ligatus duniſſi
me flagellat᷑. Ettũc verificata fuit ꝓphetia pſal.
xxxvij.vbi in ꝑſona chꝛiſti ðꝛ. Qm̃ ego in flagel
la paratus ſum:⁊ doloꝛ meꝰ in ↄſpectu meo ſꝑ
Stabatigit᷑ nudus coꝛaʒ oibb:iuuenis elegãas
et verecũdus:ſpecioſus foꝛmap̃ filijs hoim:ca

roq; eiꝰ innocẽtiſſima ⁊ tenerrima repleta eſt li/

uoꝛibo ⁊ fracturn.Ettũc ipleta eſt ꝓphena pᷣſ.pᷣal
legati dicẽd.Qm̃ lũbi mei impleni ſunt ũluſioni
bus:⁊ nõ eſt ſanitas ĩ carne mea.Et qð ꝑ os ꝓ/
phete pᷣdixerat dũñũs Michee.j.dicẽs. Uade ſpo
liatꝰ⁊ nudus:faciã planctũ. Lũc etiã adipletuʒ
fuit illud qð pᷣdixerat Eſaias ſui libꝛi.lxj.ca.di⸗
cens.Afflixerũt ſpũm ſcti eus. ꝙ
DODODopatere igit᷑ o chꝛiſtiane dño tuo ſic
cCc gfflicto. Fluebat em̃ vndiq; regius ſan⸗
guis de oibo ptib coꝛꝑis q̊ et colũna et
agella madefiebant:⁊ terra ſub pedibo eiꝰ ſan
guinea erat. Cũ igit᷑ eũ poſt dira vbera ſoluiſ⸗
ſent:qꝛ pᷣ debilitate maxima ſe ſuſtẽtare nõ pote
rat:cecidit in terrã ſanguie ſuo irrigatã:totuſq;

cruentateſt. Sicigit᷑ cruciatũ adduxit eum fo/⸗

ras pilatꝰ:⁊ dixit iudeis vt hr Joh.xix. Ecce hõ

O mater doloꝛoſa reſpice ſi cognoſcis filiũ tu⸗
um obpꝛobꝛiñ boim factũ:plag repletũ:acſpi

dinẽ in manu eius:⁊ genuflexo ante illũ ilude

CxLIX

nis coꝛonatũ. Dicunſgm̃ docroꝛes q coꝛonaca
la erat deiuncis marinis ad modũ ſpinarũ co,

put dñi Jeſu penetrantiũ:ita vt ſanguis ab illa

rũ pucun emanãs totã facẽ eius ſanguie ma
defaceret.quaꝝ ſpinaꝝ ego vnã vidi. Dicit aũt

Berñ.ꝙ ipſa coꝛona os capit ꝑfoꝛauit et vſq
ad cerebꝛũ ꝑuenit.Et Chꝛy.ð chꝛiſto ait. N)il/⸗
le pũctur caput eiꝰ implet᷑. Recogita igi᷑ ania
deuota ſi tũc cõmota ſunt viſcera vᷣginis ſuꝑ fi
ra:⁊ cũ lachꝛymis filio ſuo dirit.
O fili mi tu es nimium crucaatus
Anima mea quis te ita vulnerauit
Ego video te totaliter ſanguine aſʒſum.
Ethijs dic defecit in ea ſpũs eius ⁊ nõ reman

4

ſit in ea vox neq; ſenſus. O coꝛda adamantina

O coꝛda lapidea:o coꝛda ferro durioꝛa:q̃ bea⸗

te virgini ⁊ filio eiꝰnõ cõpatiunt᷑ in tãtᷣ affticio
nibo. Apite igit᷑ o chꝛiſtiani viſcera pietatis ⁊ cõ

cruentatũ oculo mẽtis aſpictte.
VUndecimus doloꝛ beate virginis in fuij ſu-
condemnat“tteonr. U⏑☚
NUm vidiſſent aũt iudei dũm Jeſum ſic
c quentatũ tanq; canes ſanguinem lepo
is vidẽtes exclamare ceperũt. Crucifige
crucifige eũ.Dixit eis pilatus.Accipite eũ vos ⁊
crucifigite:ego em̃ nõ inuenio ĩ eo cãm. Reſpõo/⸗
derũt iudei vt ðꝛ Jobᷣ.xix. Nos legem habemꝰ
et ſᷣm legẽ debet moꝛi qꝛ filiũ dei ſe fecit.Cũ au⸗
diſſet aut pilatus hos ſermones magis timuit
Etingreſſus in pꝛetoꝛiũ dixit ad Jeſum. Unde
es tu. Jeſus aũt reſponſum ei nõ dedit.Et tunc
verificatũ fuitillud qͥd pᷣdixerat Eſaias.liij.ſui
libꝛi ca.dicens. Sicut ouis ad occiſioneʒ ducet᷑
et q̃ſi agnus coꝛam tondẽte ſe obmuteſcet ⁊ nõ
apiet os ſuum. Sed hic omiſſis qbuſdam in/
terrogatiõibo qᷓs fecit pilatus dño Jeſu:maxie
queredo qͥd efſet veritas:pſequentes paſſioneʒ
dñi:ſolũ magis deuotis contẽplationibo inten
demꝰ.Exclamantibo igit᷑ iudeis ad piatuʒ Si
hunc dimittis nõ es amicus ceſan:extimuit pi/
latus:⁊ adduxit dñm Jeſum foꝛas vt iudica⸗
ret eum. Ubi Chꝛyſ.dicit.Facile ðuiat a iuſticia
qui in cauſis magis hoiem qᷓ; deum foꝛmidat.
Erat aũt Paraſceuen hoꝛa q̃ſi ſexta.et ſedit pꝛo
tribunali in loco qui dici᷑ ichoſtratos:hebꝛai⸗/
ce aũt golgocha. vt dici᷑ Jo h.xix. Et dixit iude/
is.Ecce rex veſter. Illi autem clamabant.Tol/
le tolle crucifige eum.Dicit eis pilatus. Regem
veſtrum crucifigam. Reſponderunt pontifi⸗

pijſſima vᷣgine deploꝛate:⁊ filiũ eius ſanguine

ces.os ñ habemꝰ regem niſi ceſarem. Poſſu
mus aũt deuote meditari ꝙ tũc brã virgo exda
mauit ad pilatum dicens.

O pilate ne facdas
Moeum filium cõdemnare

Aulia ego poſſum demonſtrare

Rfalle et nequiter eſt accuſatuius

ta cũ lachꝛymis ſic eũ allocuta eſt

Bermo

Segdente auũt Pilato ꝓ tmpunali:miſit ad eum

vxoꝛ ſua dicẽs.Nihiltibi ct iuſto illi. Mlta em

paſſa ſum ho die ꝑ viſuʒ ꝗpt᷑ ũlũ.ſicut ðꝛ Mat.
xx vij. Ubi dicit gloſa Rabani.ꝙ diabolus vi⸗
Aens patientia chꝛiſti ? cognoſcẽs ſe ꝓſternen⸗
dũ ex hũilitate eius:voluit ꝑ muliereʒ reuocare
paſſiòis eius pcſſum:ſicut per muliere ꝓcura
dens aũt pilatꝰ

uit dãnatione Puani gener. W

—

obſtinatione iudeoꝛuʒ de moꝛte xpᷣi:accepta ad
lauit manus ſuas coꝛã ꝓplo dicens Innocenz

cgo ſũ a ſanguie iuſti huiꝰ. Vos videiq. Qui

reſpõderũt. Sãguis eius ſuꝑ nos ⁊ ſuꝑ filios

nr̃os. Ubi qᷣdã deuotus doctoꝛ exclamat di.O
dati in repꝛobũ ſenſum ⁊ obſtinate maliqe:cri⸗
mẽ vr̃m ad poſteros vr̃os deſtina.ſuſficiebat
em̃ vr̃a ꝑditio.ſed ſic fiat vtpoſtulaq. VUnde vt

exꝑientia patet:oẽs poſteri eoꝝ iudeoꝝ qͥ pꝛedi
ga vᷣba dixerũt: vl dñm Jeſum flagellauerunt
ſeu cõſpuerũt:ꝑticularibꝰ infirmitatibo ſunt de/

tenti.Quidãa em ex eis bꝛachio dextro ſe iuuare
nõ pñt.Alij ſputum emittere nõ valẽt. Nõnulli

vo cõtinuũ ſanguis fluxũ patiunt᷑. Facq igit᷑ ſi⸗
Inis iuſticie cõſuet:pilatꝰ data publice ſenten⸗
tia dñm Jeſum ad cruò patibulũ adiudicauit

Oð audiẽs doloꝛoſa vᷣgo ad pedes filij ꝓſtra/

.

Nate mee vtres:mea magna potentia ſolus

Solamen vite:ſpeſq; ſaluſq; mee.
bñdicte puer ſanctoꝛum gloꝛia: mundi
PPlaſmatoꝛ:matris vita beata unune.

Agne dei paten hanc cur mitiſſime moꝛtem.

Quid vidua infelix ſola relicca geram.
Qui tam terribili tibi trãſfixere coꝛona
MNate caput:vita viſne ꝑire ma.

Tunc Jeſus eximia meſtã pietate parentem
Conſpiciens:dulci voce benignus ait ·
Pꝛo me curtãtos fundis dulciſſima fletus
Mi genitrix:obitu pone doloꝛe meo.
MNanq; mea totus pena ſaluabit᷑ oꝛbis.
Qua ſine celoꝝ gaudia nullus habet.
Deſine iã tantos ad ſydera mittere planctus.
Jamqʒ oculi tacet feſſa pupilla tin.
Nãq; cito ꝓpꝛia validus virtute reſurgam.

Etiubilans:victis hoſtibo aſtra petam.

Duogecimus ⁊ vltimus btẽ virginis doloꝛ
in filij ſui qucifixiõe ⁊ occiſione.

7 7

Ata igit᷑ ſnia moꝛt ſtatim venlla pulati
d emilſſa ſunt: ⁊ oẽs iudei ruerũtin dñm
ieſum tanq; canes rabidi:poꝛtantes ne

ceſſaria ad eiꝰ crucifixionem ⁊ moꝛtẽ:voces cla
moꝛoſas ad ſydera mittẽtes ⁊ dicẽtes.Ducamꝰ

cato latronẽ iſtũ ad ſuſpẽdiuʒ. Quibo brã virgo

cũ lachꝛymis dicebat
Ego oꝛo vos ꝑ dei amoꝛem
Qcum meo filio me interficiatis
Quli erat vita ⁊ ſolamen meum

Poſt eum ſtare me ne ſinails
Cum toꝛmentis em̃ viuerem ego

Solam bhanc gram queſo mihi faciatis
Nam moꝛiendo cum eo ſum conſolata
Etomnis pena entreſtauraa

Erpellentes aut iudei btäm virginẽ c dugnis
et verberib:in medio duoꝝ latronũ poſuerũt

filiũ eiꝰ:crucẽ ſuã ſuis feſſis hũer baiulantem.
erne igi? aia deuota ⁊ ↄſidera quò vadit cur⸗
uus fub cuce dñs tuꝰex põderoſ. acrug depoꝛ
tatiõe.Vñ qͥdã verſificatoꝛ inqᷣt. Incedit curua

mid ceruice mgr. In facẽ nimio ſepe doloꝛe ca

dẽs.Tũc aũt vificata fuit ꝓphetia Dauid pſal.
xxxvij.i ꝑſona xpᷣi di. Miſer factꝰſũ ⁊ curuatus
ſum vſq; ĩ finẽ:cota die contriſtatꝰ ingrediebar.
Ibat aut ad paſſiõeʒ benigniſſimꝰ dns ieſus la
chꝛymoſis vocib dicẽs ad oꝛientẽ reuolutꝰ.O
oꝛiẽs:en moꝛioꝛ ex amoꝛe.Deinde ad alias mũ
qi ꝑtes ſe reuolues idẽ dicebat. Seq bat᷑ at eũ
mfj eius vᷣgo pijſſima ⁊ anxiebat᷑ ire vſus filiũ
vt eũ adiuuaret ad qucẽ poꝛtãdũ:q maj ⁊ põ⸗
deroſa nimis erat. Sʒ pt᷑ tumultũ ꝓpli apꝛo⸗
pinqre nõ poterat.Audiebat tñ illos ꝑditos iu
deos filiũ ſuũ irridẽtes et vᷣberãtes.Alios ſuꝑ
caput ⁊ faciẽ eiꝰ lutũ ⁊ alias imũdicias ꝓijden

tes. Ro gabat aũt trãſeũtes qͥs co gſcebat fuiſſe

aliqñ filij ſui deuotos ⁊ beniuolos dicens

O chꝛiſtiani euellite coꝛ puum
Plangite oẽs ⁊ foꝛtiter ſuſpirate

Paſſionem crudelem filij me
Plangite mecum hoꝛribilem moꝛtẽ
Quam iniuſte meus fert filius
Sola mea ſpes ⁊ bonum ſolamean
O infelix ⁊ diſgratiata mulier

Que tam nobili filio ſum tã ſtatim puata

Cecidit e capite meo coꝛona
Deh:faciatis me ſociam o gens pia

Quia non domi ſum vti ſolebam

Ita anxiata eſt pena maa·
O Jeſu mi tu me languere faas
Quando video te poſitum in tãto doloꝛe
Facias igit᷑ me tecum in cruce moꝛi.

PRoſt hec aut v̈ba aitanguſtiata mr ad Johd/

nẽ ⁊ Magdalenã.Ducite me qſo ad locũ quo

videre valeã ⁊ tãgerc filiũ meũ anteqᷓ; pᷣ doloꝛe
hic moꝛiar.Ducta igit᷑ ad poꝛtã ciuitatis q̃ filiꝰ
eius erat trãſiturꝰ:aſpiciẽs a lõge vidẽſq; filiuʒ
ſub cruce q̃ſi defidentẽ ⁊ int᷑ duos latrones ſtã
tem.ſed ꝓpt᷑ vultꝰ eiꝰpalloꝛẽ atq; ex imũdicijs ĩ
illũ pieci deturpationẽ:ac ꝓpt᷑ defoꝛmitatẽ pla/
gaꝝ eũ ñ bñ cogſcẽs:dicebat ad ſocias O ſoꝛo
res mee cogſcitis filiũ meũ.Eſtne ille qͥ velutle/
pꝛoſus ⁊ moꝛtuꝰ ita icuruatꝰ venit. Cui om̃es
amariſſime flẽtes dixerũt. Ipᷣe ẽ:o mr̃ plena do

loꝛibo hic ve ẽ filiꝰtuꝰ.Tũc reſpidces eũ meſtiſſi

ma mr exclamando dixit.O fili dulciſſime. Fili
mi ſciſſime anguſtiatꝰes nimiſ:iã i me ðfido ⁊
me ſuſtinere ñ valeo.Et hec dicẽs ãplexata ẽ fi⸗
lium ſuũ ⁊ filius matrẽ.Et doloꝛ matris cõica

s ẽ cũ doloꝛe filij 2 ecõtra Ica ꝙ, doloꝛ vniẽg

Dorf

un 4
ſorgornelnt,
lluſhent
noi lnli
unhumnae

unclalionule

mruiſfuld
(emnthiraulit

Hiditincoitue!
ſnag vgo W
Nenza
os enflo

vs eue:rin
tus Etiſoo
Nann Mr⸗
Oniplcum
Nlimiol⸗
ſcumnerporen
miundaſrfl
deuorat iſpicep
loscdanoseal
oo wiuradrace
zourpongf
com inpeae
Fopnämand
lifunead alin
Gere. Eritemn.
nan? Etdiat⸗
ſſcdan ꝛobe
lalpam aamẽ/
mnhars. Mani

funelgireoe

0Alnternarerüte
wonaucrüt. Erit
denmöeman
W
rifriitic
Alitodiͤtg
böftenzen
dät̃diangn
Uuspoſſetne
n pnoinkmun
lafornſinis
0s aingpel
nlübri uge
ſdoloꝛepen
liul Zlau

nt hend
Neanmnke
Geieiee.
Ar nnchakifrti
5eumigi
wchntillose
gtdai
nc slrhitnt
18:dinolosin
corpiun
uwſuſpin
nfülimai
vnbllam mor
ſmnfllus
num ſolammen
molie
ſumtäüſtaantr
Mona
mmogensi
nſolchan
ar
noarſu⸗
ocunntin Mr
ungingi i
uriin, ian
uimm ine
ugüclilgifß
nignigfin
lrinziniliſ
pninnini,
Nenntiſanh
nr n liſt
i inn ſen
Tieniiue
tberdli
Sdol e
n

tranſiuit coꝛ alterꝰ.⁊ pᷣ laſſitudine ⁊ amaritudi
ne ambo defecerũt in via tanqᷓ; eranimes. Unð
in eodẽ loco extat veſtigia vniꝰ ecdeſie q̃ olima

rpᷣianis ĩ memoꝛiã huiꝰ myſterij fuit fabꝛicata
et ſccã Maria de ſpaſmo ꝓpt᷑ h̊ appellata. x

VUncilli carnifices ⁊ peſſimi iudei pedi⸗
t bus ⁊ pugnis ꝑcutiebãt et cõculcabant
btãm vginẽ et dũm Jeſum nõ valenteʒ

ſurgere nec ampliꝰ crucẽ poꝛtare:crudeliter ꝑ ca

pillos appᷣhendẽtes a tra leuauerũt:⁊ angaria

uerũt quendã Simonẽ cyreneũ venientẽ de vil
la vt poꝛtaret crucẽ eius.Maria vo magdale⸗/
na cũ alijs mulierib erexit btãm vᷣginẽ q̃ p do⸗
loꝛe ampliꝰ incedere nõ valebat.ſed caput ſuuʒ
reclinãs ſuꝑ quandã pecrã:tãta vehementia la⸗/

chꝛymas emiſit ꝙ vſq; ad hodiernũ dieʒ appa/

rent veſtigia lachꝛymaꝝ dictã petrã excauãtiũ:

ſicut mihi retulit qͥdam frater nr qͥ pᷣdictã petrã

vidit in ciuitate Coſtãtinopolitana. Cũ igit᷑ pijſ

ſima vᷣgo videret ſe virib deficere:rogauit ma

gdalenã ⁊ marchã vt eã ad locum in q̊ occiden
dus erat filiꝰ ſuus depoꝛtarẽt.Ad queʒ locũ cũ
depoꝛtata fuiſſet btã virgo: deductꝰ qͥʒ fuit fili⸗

us eius:⁊ in pᷣſentia eiꝰ oib veſtimẽt eſt ſpolia
tus.Exr q̃ ſpoliatiõe renouati ſunt oẽs doloꝛes
et cũcte plage coꝛꝑis eiꝰ.Erat em̃ tunica eius is
carni applicata ex cõgelatiõe ſanguis. Quã tu/⸗
nicã extractã oſtẽderũt virgini ſanguine made⸗

factam.et poterat dicere illud Geñ.xxxvij. Uide
vtrũ tunica ſit filij tui an nõ.Cõſidera igit᷑ o aia

deuota ⁊ iſpice pio mẽᷣ ocło alios parare mal
leos ⁊ dauos:alios facere foꝛamina cruò: ali⸗

os mẽſurã bꝛachioꝝ ſumere:alios foꝛamen in

q̊ͥ crux poneret᷑ facere:alios vo ꝑcutiẽtes dñm
Jeſum in pectoꝛe ſuꝑ crucem ꝓſternere:alios
vo vnõ manũ conclauare:alios aũt aliã manũ

cũ fune ad aliud foꝛamẽ violeter trahere ⁊ extẽ⸗
dere.Erãt em̃ nerui attracti ex cõdauatõe pꝛime

manꝰ.Et dicit Berñ.ꝙ ulli daui nõ erãt bñ acn

ti ſed q̃dri ⁊ obtuſi:nõ tm̃ carnẽ penetrãtes:ſed

etiã ipᷣam carnẽ ſecũ ⁊ neruos ⁊ oſſa intra lignũ

trahetes. Manibo igit᷑ dñi Jeſu in cruce affixis

cũ fune ligãtes pedes eius ad locũ foꝛamis vi/
olenter traxerũt:atq; plagas ambaꝝ manuũ re

nouauerũt. Erãt em̃ nerui coꝛꝑis eius retracti

ex cõdauatõe manuũ ⁊ doloꝛe.Aliqͥ aũt dicunt
ꝙ vnũquẽq; pedeʒ deꝑ ſe cũ vno groſſo dauo

traſfixerũt.et ſic fuerũt qᷓ̃ttuoꝛ daui in came ei.
Alij vo dicũt ꝙ vtrũq; pedẽ cũ vno ſolo dauo

cõfixerũt qꝗͥ erat valdeterribilis ⁊ groſſus.Qui⸗
dã tñ dicũt ꝙ pedib eiꝰſimul iũci:vt meliꝰcla⸗

uus poſſet traſire ꝑfoꝛauerũt pus ipſos pedes

cũ vno inſtrumẽto ferreo.Et poſtea ictibo mal/

lei foꝛtiſſimis ipᷣm dauũ magnũ ⁊ lõgum am/
bos eius pedes trãſire fecerunt.Quoꝝ icuũ ſo

nitũ btã virgo audiẽs:ad celũ eiulatꝰ mittebat:
q doloꝛe pen etrabãt coꝛ ⁊ aiam ſemimoꝛtui fi⸗

lij ſui. Aliq aũt dicunt ꝙ pmo crurx fuit erecta 2

bñ firmata. Deinde eps denudatꝰfuit in altum

iuxta crucẽ eleuatꝰ aliqͥ ſuſtentãte coꝛpus eiꝰpo

ſito ſub pedib ipſiꝰ.Etſic vidente oĩ ꝓpło ⁊ ma
tre eiꝰfuit in manib ⁊ pediba vt ſupꝛa dirimus
conclauatꝰ. Et hoc maioꝛeʒ doloꝛẽ ſue pijſſime
matri conctauit. Scoõm aũt opinione eoꝝ qͥ te/

nent ꝙ in terra fuit cõclauatꝰ dicunt qͥdaʒ ꝙ eũ
ſic qucifixũ cũ in altũ leuare cepiſſent ad maio⸗
rẽ eiꝰ doloꝛeʒ cadere dimiſerunt.et ſic renouata
ſunt oĩa vulnera eiꝰ. Tandẽ ad maioꝛẽ matris

ſue doloꝛẽ: in medio duoꝛũ latronũ ipᷣm erexe⸗
runt.O pijſſima vᷣgo cõſpice filium tuũ et vide
quõ eũ iſti ꝑfidi iudei afflixerũt.⁊ tu bone Jeſu
miſerere matris tue pᷣ doloꝛib deficientis. Ere
do em̃ ꝙ eã intuẽs lachꝛymabili vultu ex com/
paſſione intra ſe dicebat.O mater mea dilectiſ⸗
ſima quõ oia gaudia q̃ de me ſuſcepiſti conuer

ſa ſunt tibi in meroꝛẽ ⁊ luctũ. Ubi nãq; nuũc ſũt

angeli in mea natiuitate cãtãtes. Ubi paſtoꝛes
ad pᷣſepe venientes. Ubi oꝛientales reges in cu
na me adoꝛãtes.Ubi grata per trigintatres an

nos vtriuſq; ↄuerſatio ⁊ familiaritas. Ubi tot

et tanta de me pᷣdicata miracula: ꝓpter q letabat᷑
coꝛ tuũ. Heu mater mea:oia hec cõuerſa ſunti
bi in lamentũ ⁊ fletum. .

Eata aũt vᷣgo ſparſis crinibus tota ſan

b guine ⁊ lachꝛymis madefacta ſtabat iu
xta crucẽ filij ſui damãs ⁊ di. Heu mihi
fili mi.qͥs dabit mihi vtego moꝛiar tecũ:q̃re re
manet ſine filio mr. Fac mihi hãc graʒ fili mi vt
ego moꝛiar tecũ.ihil em̃ mihi gratiꝰ in pᷣſenti
q; te amplexato in cruce tecuʒ moꝛi.ihil mihi
amariꝰ qᷓ; viuere pꝰ moꝛtẽ tuã.O fili mi:tu mi⸗
hi pr᷑ eras:tu mihi mr̃:tu mihi frat᷑:tu mihi ſpõ
ſus:tu mihi blãdus eras filiꝰ.Lu mee diuitie:

tu mea głia:tu mee delitie:tu mihi ola eras. O

fili dulciſſime:vbi eſt ille delectabilis aſpectus.

vbi eſt vultꝰ tuꝰletus ⁊ iocũdus.vbi ẽ fadies il⸗

la ſerena.vbi ẽ viſus ille amabił.Fili mi ſpeco
ſep̃ filis hoĩm nunc totꝰ es defoꝛmis ⁊ obpꝛo
bꝛiũ hoĩim facꝰ. UVbi eſt o fili loq̃la ſuauis.vbi

cõuerſio mãſueta.Quo ibo mi fili.q̃lis erit vi/
ta mea ſinete fili mi. Deinde reuoluta meſtuſi⸗
ma mr ad iudeos dicebat.O impij iudei nolite

mihipecre poſtq; filiũ meũ crucifixiſtꝭ.Cruafi/
glte ſi

te ſi? ⁊ matrẽ: aut moꝛtẽ ſi habe ſeuioꝛẽ pᷣbe/
te. Itẽ vt inqͥt Ber.i ſer.de plãctu vᷣgis etiã dice

bat eis. Poſtq; cõpleſtꝭ vota vr̃a:ſaltẽ deponi /

te ⁊ reddite miſere mr̃i filiũ ſuũ:reddite eũ mihi
erit em̃ mihi ſolaciũ vel defunaus. Poſtea vo

ad celũ oculos eleuãs deſolata mater cũ lachꝛy

mis dicebat. 2ðð

O alte deus et creatoꝛ eterne

Succurre ſi placet meo doloꝛi
Remanſi ſola ſine gubernatoꝛe
Oy me abijt anima ⁊ coꝛ
O ſancte amoꝛ:o ſpũs ſuperne
Adiuua me te oꝛo o mi domine

SGermo

Homines et mulieres ondes ſimul
Plangendo mihi faciatis ſocietatem
dulce fili pulcer ⁊ delicate
Quare tu ſuſtines tanta toꝛmenta
Et es in cruce ita anxtiatus
O fili mi quantum doloꝛemſ. entis
Jeſu chare quomodo es tribulatus

Multis doloꝛibo etpenalib⸗ ſi uſtentationiby

Facias vt parum poſſim tetangere
Ettantam penam tuam alleuiare
Fili quare cum oculis tuis iocundis
Non reſpicis matrẽ deuiantem
Quare non aliqua verba reddis
Reſpice me –W qᷓ; anima tibi exeat
O caput pulcrum O capilli flaui
O leta fades:quõ es obſcurata
Fili nunq; cogitaui hoc deguſtare
O dulcis mi Jeſu quid agam
O fili mi quare non me dimiſiſti
Simultecum crucem aſcendere
O fili dulcs quare me dereliquiſti
Sine matre tua voluiſti moꝛi
De me fili quomodo vnq; cogitaſii
Facere me tantam coꝛdis crepationem ſe entire
Melius ſatis eſſet fili ſancte
ati moꝛtem qᷓ; dolere tantum. .
Hecilla. De qua loquens quidam deuot⸗ cõ⸗
templatoꝛ dicit
s Tabat mater doloꝛoſ. a:iurta crucemla
chꝛymoſ⸗ a: dum pendebat filius.

Cuius animã gementẽ: contriſtatam ⁊ dolentẽ

ptranſibat g adius.
O qᷓ; triſtis et afflicca:fuit illa benedica: mater

vnigeniti.

Que merebat ⁊ dolebat:⁊ timebat dũ videbat:

nati penas inclyti.
Quis non debet contriſtani: hancq; matrẽ con
templari:dolentem cum filio.

Qulis eſt homo q non fleret:matrẽ chꝛiſti ſi vi⸗

geret:in tanto ſupplico.
Pꝛo peccatis ſue gentis:vidit chꝛiſtum in toꝛ/
mentis:⁊ flagellis ſub diuum.

Viditſuum dulcem naruimnoꝛierte deſ. olatuz:

cum emiſit ſpũm.

Eya mater fons amoꝛis: me ſentire vim dolo⸗

ris:fac vt tecum lugeam.

Fac vt ardeat coꝛ meum:in amando chꝛiſtum .

deum: vttibi complaceã.

Sancca mater illo agas:cruafin fige plagas:

coꝛdi meo valide.

Tuinati vulnerati:iam dignati pꝛo mepati:pe

nas mecum diuide.

Fac me vere tecum fiere: cruafiro cõdo lere: do⸗/

nec mundo vixero.

Juxta crucem tecum ſtare:te libenter ſo aarerc

planctu deſidero.

Uirgo virginũ pꝛedlara:ſed nüc dolens: . ama 1:
Autin quot moleſtaui

ra:fac me tecum plangeer.

„ 5

Fac vt geram chꝛiſti moꝛtẽ paſſionis eius ſoꝛ⸗
tem:⁊ plagas recolere.

Fac meplagis vulnerari: cruce hac inchuan:in

amoꝛe filij.
Inflãmatus ⁊ accenſus: perte v̈go ſim defen,
ſus:in die iudicij.
Fac me cruce cuſtodiri: moꝛte chꝛiſti pꝛemuni⸗
ri:⁊ foueri gratia.

Vtcum coꝛpus moꝛiet᷑:vita felir inchoek incs

leſti gloꝛia.

Virgo dulcis o Maria:tu ploꝛabas vo ce bia

coꝛam cruce filium.

Rumpebat coꝛ Mane: deploꝛant valde die:

O fuli dulciſſime

Cum te cerno moꝛientem: ego pdo coꝛ ⁊ mentk H

et tota deficio.

O columba ſine felle:vas dulci plenum melle: L

o fili pijſſime.

ALu me vides deſo latam: ſ. emiuiuã annatam:

et mihi non loqueris.

O Babꝛiel illud aue:dulce nimis 2 ſuaue: nüe

dat mihi gemitum§.

Nunc vertunt᷑ in meroꝛẽ:⁊ in luctum? doloꝛẽ⸗

nunciata gaudia.

Mihi nanq; eſt ablatus:et in cruce coõdauat:

qui me replet gratia.

O crux alta de te quero:mihi nequis eſſe peioꝛ

O crux crudeliſſima
Meum natum tu cepiſtiꝛip̃m in teſuſpendiſt
o crux fero ciſſimYa.

Ergo ſaltem nuncte placa:quã exoꝛo vocerau

ca:reddas mihi filium.

Et ſi non vis te placare:neq; natum mihi dare

tu me ſecum recipe.

Nã cõſoloꝛ ſi me capis:ſi me ſpernis tu metra⸗

dis:moꝛtali ſupplicio. Hecpd icꝰ doctoꝛ.
Stabat ergo iuxta crucẽ Jeſu Maria mr̃ eius

vt hr Joh.xix.et oculos ſuos lachꝛymis irriga

tos ad ũllã reuoluens dicebat. O crux ſeuera q̃

mater filij mei facta es:q̃re abſtuliſti eum mihi
Ego amplexabar eũ bꝛachijs:ettu ſtringis euʒ

dauis.Ego inuolui eũ panis:ectu excẽdiſti euʒ

lignis.Ego veſtiui eũ tuniq:⁊ tu induiſti eũ ve

ſtimento ſanguis.Ego educaui eum lacte:et tu
potaſti eũ aceto ⁊ felle. Redde igi᷑ mihi vnige/⸗

nitũ filiũ meũ:vt ſaltẽ tangã eũ anteqᷓ; moꝛiar.
Quiby fletibo augebat doloꝛẽ filij ſuiĩ cruce pẽ

dend. Plãgite igit᷑ cim Maria o deuoti tpᷣla⸗

ni:⁊ oculo cõpaſſiuo inſpicte dñm veſtrũ i qu
ce p vobis moꝛientẽ. Quem poſſumus deuote
contemplari infra ſe dicentẽ ꝓpło illi iudaico in

grato: dum in cruce bꝛachijs extenſis moꝛeret
illud Michee.vj. qð hodie eccłia decatat. Po⸗

pule meus quid fecitibi. aut quid moleſt fui
tibi.reſponde mihi D
Pspae meus quid feci cibi

oꝛ dic mihi in quo te contriſtaui

ſeeni dinſit
Zpensunpan⸗
ounun
twingeams
gligi
Te Clum

teego Pi
Sfiſtiweauc
Sthenn moni
Ruiama
Ahammeo
Eroummmagn
WMecondomn
Logmopan
uinuc
ovmg
OuonueCn
Ounbvo iigu⸗

Gashengvudi

Kacle Jnvaci
mnei aſoro Ei
dlmanmens
tem ſbamen n
ſimnceego rerte
nino ſuns:d lum
don deegrpto⸗
bioer ufmennd

igßiulincolun

naßtorüpllun
ſammemmece⸗

AUitbiſehni 1
Monaſtl Ego n
acalſhrntl
Coganndomagni
gnenemii

terhri⸗

Ulltnidivefn
vandine

idibilite
Dchonieſii,
lte pfiſniof
1. Zudltei
ſrlllani loc
huuetsdie
p rfop loch

coconnn

uneſcnininie
.
sandd
u.
wendinec

4 „ .

locrqnäcren

Dm.
ncgmnr

Saimeſhens
do. Dait Nn
los esbNe
ewiadhis
Eutgenhi

mrici um;;ne

Dmuodanf
gardin dehnit
S

„*7

nip
Genlunun,
o Ma⸗

nai.
00

O Intum ſangui

Omnibus indulgere.

Reſpondein veritatt·
Ego traxi te de manu rabig
Pharaonis:⁊ ꝑ largam viaam
Ad quietem ⁊ amenum ſolum
Teduuiii.
Reſponde ⁊ ne tardes o popule ingrate
Quid vnq; penens qð non eſt tibi datum
Quare ita male me tractaſtit D

Sine ſolamine

Mare fuit diuiſum vt te duceret ad poꝛtũ
Zu vt latronẽ me traxiſti ex hoꝛto
Nec vnq; dimiſiſti quoad fui moꝛtuus
Aſperis cum penis

In columna nubis antea te pᷣteruiii
Et tu ingratus obliuioni tradidiſti oẽ bonum
NMWe flagellaſti aſperis catenis S

Alligatum columne dure
qnt is in illa nocte obſcura
Pꝛo te ego ſparſi:ſed tu ſine timoeꝛ
Affixiſti me cruci ſollicta cum cura
Et pena moꝛtali H
Pis ſceptro a me recepto dono regali
capiti meo coꝛonã impoſuiſti ſpineam

Et cum magno damoꝛe ⁊ ſputo malaaꝛ

Me condemnaſti Hr
Cogita o pctõꝛ quõ modo dauis affixiſti
Alta in cruce ita vituꝑioſe
Redi ad deum tuũ ꝑ te humiliatũ

Deus tuus clamat venite:quia ſum paratus

Sed heu quia dñns Jeſus dicere poterat illud
Eſa.xlix. Invacuũ laboꝛaui:⁊ vane foꝛtitudieʒ
meã cõſumpſi.Etillud Eſa.lxv. Tota die expã⸗
di manꝰ meas ad ꝓpłum incredulũ ⁊ nõ timen⸗

tem vᷣba mea. Lamẽtabat᷑ ̊ᷓ di. O pple ingranſ⸗
ſime:ego ꝓpter te flagellaul egyptũ cum pmoge
nitis ſuis:⁊ tu me flagellatuʒ tradidiſti. Ego te
eduxi de egypto demerſo pharaone in mani ru/
bꝛo:⁊ tu me tradidiſti bnapib ſacerdotũ. Ego

añ te pᷣiui in columna nubis:⁊ tu me adduxiti

ad pᷣtoꝛiũ pilati pᷣſidis. Ego te paui mãna ꝑ de

ſertum:⁊ tu me cecidiſti alapis ⁊ flagellis. Ego

dedli tibi ſceptrũ regale:⁊ tu caput meum ſpinis

coꝛonaſti. Ego ꝗꝓpter te cananeoꝝ reges ꝑcuſſi:

ettu ꝑcuſſiſti arüdine caput meũ. Ego tep cun/
ctis gentibo magnificaui ⁊ ſublimaui:⁊ tu in li,/
gno crucis tanq; latronẽ me ſuſpendiſti.O igiẽ
ſcelerati pctõꝛes.o ſuꝑbi ⁊ arro gãtes:videte hu

militatẽ dñi veſtri ſic vituꝑabiliter moꝛientj.o

auari rapaces.o luxurioſi ſpurciſſimi.o guloſi
voꝛaces.o iracũdi ⁊ partiales maledicti.o inui

di diabolici.o accidioſi ⁊ negligẽtes in via dñi.
Deponite vicia vr̃a amoꝛe iſtius qͥ ꝓ veſtra ſa⸗
lute vitã ſuã poſuit:etpᷣcioſum ſanguinẽ ſuũ ef
fudit.Audite eũ in cruce camãtẽ. Sitio Poꝛri
gite illi aquã lachꝛymaꝝ ꝓ pais vr̃is:⁊ eilꝰmoꝛ

ticõpatiẽtes cũ eo ac matre eiꝰ ploꝛate:ac veniã

paoꝝ vroꝝ lachꝛymoſis vociby poſtulate.

LTantis doloꝛibo a

4

O chꝛiſtiane incipe tandem

Lollachꝛꝑpmani pcſr magna toꝛmenta

Suſpira pctõꝛ qui ienis
Et vide dnñm tuum in tanto doloꝛe

Que poꝛtat Jeſus epter peccata tua

Vide in cruce filum Marie

Simnge ũ ea ? cum mania magdalena
Si habes mentẽ manſuetam ⁊ paam
Coꝛpus ſuum eſt grauatũ penis

Etlaceratum ꝗꝓpter tuam voluptatem
Sparge ſanguinẽ ꝑ aliquã venam
Uideas Jeſum tuum plenũ nocumentis
Plancubo ſingultibo ⁊ lachꝛymoſis vocib-
Pꝛopter te ingratũ etnõ recognoſcentem
Plange plange ſuſpira anima maa
Exalta in celum ſuſpiria tuua·
Nimiũ flere hodie nemo poſſet
Multum qrudelis ⁊ ſine pietate eſſet

7

Coꝛdis duri pluſq; mentis

Qui non fleret cum Maria

Ecce filium ſuum:ecce q̃ntum anxietatis
Raorentib nobis:et quanta ruſticitas
Nidendo eam oculis ſuis ante ſe
Surgite oꝛo:aqua oculos moeos
Reſoluat in planaũ ⁊ ſenſſus
Nunqᷓ; fuit mulier veluti iſta
In tanto doloꝛe ettantis toꝛmentis
Uel ita tribulata vt i/fas
Plangite celi:plangite elementa
Plangetu ſol ⁊ luna cum ſtellis
Pnnaie amare ⁊ vos planete
.

O fontes:o maria:o flumina:o vos toꝛrétes

atres mei plangite ⁊ vos ſoꝛoꝛes
Plangite anime pie ⁊ deuoꝛte
De veſtris p eccatis ſitis dolentes

Miſericoꝛdia damate alta voce
NQuã cõcedat nob bñdieꝰ redemptoꝛ ac ſalua/
toꝛ noſter dñs Jeſus:et de manu pharaõis.i.
diaboli nos liberatos:ac de egypto tenebꝛoſo

ignoꝛãtie educcos vᷣga crud ſue mare rubꝛum

pctõꝝ nfoꝝ ꝑcutiẽs: ſiccis fadat pedibo ptrãſi⸗
re:ac poſtremo ad ꝓmiſſam viuẽnuʒ terrã nos
ꝑducat:cũ illo regnaturos ĩ ſecła ſeckoꝝ Amẽ.

Sabbato ſao de ſeptez genenby hoim indi)
gne ſumẽtiũ coꝛpꝰchꝛiſti:qby debet ſacra comwu

nio denegari Sermo. xvj.

*

uit illis man/

p na ad manducadũ:et panẽ celi dedit

18. 5ſ. xxvij. Quẽéadmodũ mãna da

tũ a deo pplo iirl (ſiẽ dicũt dogoꝛes) ignẽ optie
ſuſtinebat. ſlã cũ eſſet ſilłe coꝛiãdro ꝓpe igne p
nebat᷑ ⁊ efficiebat᷑ duꝝ.deĩde triturabat᷑ ⁊ ex eiꝰ
farina cõficiebat᷑ panis.vt hr̃ Nũeri.xj. Sed ſi

ponebat᷑ ad ſoleʒ liq̃ fiebat ⁊ cõtabeſ. cebat:vt ðꝛ

Ero. xvſ. Ita ſacratiſſimũ coꝛꝑis dñiſ. acrm qð

xx

nxietatibo ⁊ ſi uſtentatiõiby

mãna ſignificat᷑ ignẽ ſuſtiet feruẽtiſſimiamo/

ris:a q̊ ↄſtringimur ad crediendũ vᷣitatẽ. Qui ei

diuini amoꝛis i ſe ardoꝛẽ hʒ in fide ſolidatꝰ: pa
nẽq; iſtũ celeſtẽ deuote recipies:ex eo refict᷑ ⁊ in
oĩ vᷣtute ſuccreſcit. Sed ſol cunioſitaꝭ hũane et

fantaſtice rénis ad ꝑſcrutationẽ huiꝰ excellentiſ

ſimi ſacramẽti:ꝑ ꝑfidiã eũ liq̃ſcere facit. vñ ð ta

li inqᷣt Salomò Pꝛouer.xxv. Scrutatoꝛ maie

1712

ſtatis oppmet᷑ a glia. Sap. qʒ. ij. de curioſis ðꝛ

Excecauit eos malicia eoꝝ. Alis qͥʒ ſiłitudinem
cũ mãna habet pᷣdictũ ſacrm.qꝛ ſicut mãna vni

cuiq; ſapiebatiuxta deſiderij ſui appetitũ.aliq eĩ
bñ diſpoſiti cũ ſumma delectatiõe veſcebant᷑ ⸗
bo illo ſapidiſſimo:qͥ illis dabat dulcedineʒ ſic

mel:vt ðꝛ Exo.xvj.et ſapoꝛẽ cuiuſcũq; abi deſi⸗

gerati:vt ait Mco.de Ly.ſuꝑ li.Nũe.et h̊ tangit
Solomõ Sap̃. xvj.vbi loqns deo ð mãna in⸗
qͥt.Dulcedinẽ tuã qua i flios habes oñdebas:
deſeruiẽs vniuſcuiuſq; volũtati.nã ad q̊ͥdcũq;

volebat cõuertebat᷑. Hec ibi.Alijs vo malis et

appetitũ inoꝛdinatũ hñtibo videbat᷑ generarefa
ſtidiũ ⁊ nõ habere bonũ ſapoꝛẽ.vñ murmurã/
tes dicebãtillð Nuũeri.xrj. Knia nr̃a nauſeat ſu-
cibo iſto leuiſſimo. Siłr pᷣ digniſſimuʒ ſacm
ſumetibo diuerſimode ſapit ſᷣm diuerſas eoꝛuʒ
diſpoſitiões:deuotõis.ſ.velideuotõis. Quidã
em̃ mirabilẽ ↄſolationẽ recipiüt ex eiꝰ refeciõe.
qꝛ digne ⁊ reuerent ad illud accedũt.Alij vo in
digne ſumentes nullũ ex eo guſtũ ſentiũt:ita vt
dicere poſſintillud Exodi.xvj.Kia nr̃a arida eſt
Et in eis vificata ſint vba Dauid ꝓꝓphete p̃ſ. cvj/
di. Oẽm eſcã abomiata eſt aia eoꝝ:appꝛopinqᷓ/
uerũt vſq; ad poꝛtas moꝛꝭ.De qͥb in ̊ ſermoe
tractaturi:ſeptẽ ↄſideratiões faciemꝰ In qͥbo de
darabimꝰ ſeptẽ generationes hoim ad ſacrã co

munionẽ indigne accedentiũ.

QRôaocs q̃ ſunti

coꝛpꝰ dñi nr̃i Cõſideratio pma. B

CLiendũ eſt pᷣm Alex. de ales.ĩ. iij. pte ſũ/

s me..in trac.ð euchariſtia.⁊ ſem Bona.

in. iij. di. ix. ar. ij. q. ij. iij. et Rich. ibidẽ.
ar.ij.q.j.in coꝛꝑe q̃ſtiõis.⁊ ſcem̃ Tho.⁊ Pe. de

thara. in eadẽ diſt. ꝙ oẽs qͥ ſunt in actu vel habi

tu ſeu ꝓpoſito pcti moꝛtał:indigni ſunt recipere
ſacrã cõionez. imo peccãt moꝛtalxr ſi ſcientes ſeĩ
tali ſtatu eſſe cõicare pᷣſumũt.Et ꝑ talẽ cõionẽ ñ
ſolũ gram nõ acqrũt:ſed coꝛpꝰxpᷣi qð bonis eſt
ad ſalutẽ talibo eſt ad eterna danationẽ.vt ðꝛ in
c.et ſctã.de ↄſe.diſt.ij. & aũtnõ ꝓſit ꝓbat᷑ füda⸗
mento qð ponit ph̊s.j.phiſi.di.Acodẽs nulluʒ
erit nec ꝓderit ſubiecto nõ pexiſtente.Et iteꝝ i.ij.

de aia. Actꝰactiuoꝝ ſuntin patiẽte bñ diſpoſito

Sicut em̃ alimẽtũ coꝛꝑale non põt pᷣbere nutri

mentũ coꝛꝑi moꝛtuo:imo ſi oẽs cibi ðlicati po
nerent᷑ in oꝛe moꝛtui:nullã delectationẽ ei pᷣbe⸗
rent nec auxiliũ ad vitã:eoꝙ in coꝛꝑe moꝛtuo ñ
vᷣtus digerẽdi:nec cibũ in ſubam cõuertẽdi:

WMN nt in actu vel in babitu ſeu poſi
to pcti moꝛtalis: indigne ſumũt ſacratiſſimum

cũ ania ſit bᷣuatũ ⁊ caloꝛe naturali.Sica ſimili
alimẽtũ ſpũale qð eſt coꝛpus xpᷣinõ põt pdeſſe

aie moꝛtueꝑ pem:⁊ puate diuio amoꝛe:⁊ ꝑ cõ
ſequẽs ſpuᷣali caloꝛc. Ideo tali pctoõꝛi ðꝛ Apoc.
iij. Nomẽ hes ꝙ viuãs:⁊ moꝛtuꝰ es.Ci geri⸗
ſtens in pctõ moꝛtali ſit mẽbꝛũ pᷣciſum ab ecde/
ſia:nõ poterit ꝑticipare de diuia gra q dat᷑ ꝑſa⸗
cramerũ coꝛpꝑpis xpᷣi.c.ecclie.ð ↄſe. di. iiij.⁊ c quẽ/
admodũ.xxiij.q.vij. Immo tal recipiens coꝛpvꝰ
xpᷣi in pctõ moꝛtali:recipiet danationẽ ſuã:ſicut
iudas qͥ poſt cõionem acceptã abiẽs laqo ſe ſu
ſpendit:vt ðꝛ Matth.xxvij.Et ꝙ hoc ſit veꝝ p⸗
bat᷑ fundamẽto qð ponit b.Tho.in ſũma⸗ gẽè/
tiles.li.iij.allegãs cõmentatoꝛẽ in li.de ſuba oꝛ⸗
bis:diceẽtẽ.Coꝛrupi potentijs earũ obiecta eis

„

plurimũ ſunt nociua. Patet hec regula in ocko

Nã ſi potentia viſiua egra fuerit:claꝝ eſt ꝙ vi/

ſio aen ⁊ ſolis q̃ de ſe eſt delectabiliſſima Eccos

vj.illi fiet nociua ad videndũ:ꝓ eo ꝙ potentigaʒ
viſiuã ſic egrã mag contriſtat ⁊ debilitat. Silr
potẽtia guſtatiua cui pᷣus cibo erat delectabilis
ñ eſt egra etiã optimꝰ abo auget illi triſticiaz et
doloꝛẽ:dicente Auguſtio in qͥdã ſᷣmone. Pala
to egroto pena ẽ panis:qͥ ſano eſt ſuauis.⁊ ocu
lis egris odioſa eſt luxq ſanis eſt amabil. Ui⸗
nũ qͥʒ licet ſit bonum in ſe ⁊ ſanũ ſanis:tñ febꝛi⸗
citãtibo eſt nociuũ.Quib pᷣſuppoſit dico ꝙ aia
habect ꝓ obiecto ſui cibi ſpũalis coꝛpꝰ xpᷣiꝛ dicẽ/
te ſaluatoꝛe Jo h.vj. Caro mea vere eſt ab ⁊c.
Si g̊ aia eſt ſpũaliter ifirma ꝑ pœm:⁊ hũc abũ

ſpũalem coꝛꝑis xpᷣi ſuſcipit: augebit ſibi dolo⸗

rẽ⁊ infirmitatẽ:addens pcm̃ pctõ.Et vificabit
in eo illud Job.ix. Panis eiꝰ vtet᷑ in fel.Dicunt

em̃ auctoꝛes medicine ꝙ ponere i ſtomacho c/

bũ indigeſtũ ſuꝑ indigeſtuʒ eſt diminutio vite.
vñ pᷣuſq; qͥs ſecundũ cibũ ſumat: debet pᷣmus
digeri:vt ſtomachꝰ expeditꝰa pᷣmo poſſit libere
intendere ſuꝑ ſecundũ.Et ideo iſte cib benedi⸗

cqqus in ſtomacho aie nõ eſt ponẽdus:niſi dus

ꝑ pniam digeſta ſit oĩs poꝛ culpa.Nulla em de

bet in aĩia remanere vite pᷣſentis affectio:vbi de⸗/

bet poni totius mũdi ꝑfectio.Cuiꝰ figura habe
tur.iiij. Re.xxiij.vbi legit᷑ ꝙ Joſias noluit ꝙ fi⸗
eret phaſe.i.feſtũ eſus agni paſcał:niſi pꝛius iu
dea purgaret᷑ ab idolatria. Per qð ſigniicatuʒ
eſt ꝙ qͥs nõ debet comedere agnũ dei niſi pbus

/

ſuã aiam purgauerit ab oi terrena cupiditate qᷓ

eſt idoloꝝ ſeruitꝰ:vt ðꝛ ad Colł.iij. Sicut g non
debet eger curare de reſtauratione cibi niſipus

purgaus oppoſitis humoꝛibo:alioqn moꝛbus

creſceret. Purgatis aũt humoꝛib aſſumptꝰ c⸗

bus bonũ pꝛeſtat nutrimentum:ita cibo iſte ce/
us ea purgata fuerit malis hũoꝛibo culpe. In
cuiꝰ figura legit᷑ Exo.xvj.ꝙ filij iſrael nõ recepe
runt mana nui pus còſumpta farina quã ſecuzʒ
tulerãt de egypto. Per qð ſignificatũ fuitꝙ noò
debemus b mãna diuinũ recge donec in noh

leſt qͥ eſt retauratiuꝰaie:non debet ſumi niſi pᷣ

¹ We
1
ie edecoh⸗
homiecrde⸗
lo o l/
,mullul
rtblhiendg

bigolngeo⸗
tiuo ohan

ſiäinnoceni⸗
ſchnͦi,ſiu
Weremnclachar
ciat Hellee
bonüdartlan
Canco nec min
cooq uͤtt
reoptthocla
hl de ſe diſt.
coyſcmantrel
luuytpgpir In
chacnelinnol
mlecckaſte
ugticodecr,
lumſinnzcnn
Chegurfian
änihi
dc laloleen
imücbinnanit
näfliopenin⸗
19,Oumgt
. ätnn
90
lubtann 4

9
d
Mngine
diagiit⸗
7 Eeen
mmmnkr

.
ed .. ,

n Lohe
urd Thonß⸗

1 aagnbllſſin;
mmätdchlnc
De . , ,3
ebgcllinſen
nſerſüſmnsiit
Nhpünis pn
asnckit:
õ
nscvknit

häſuma N

. at
Ddneg

e!

„ C.4 6, 6

oN NNC—WÜ£Nα
. 11. 8
. . ℳ%0. N
. Aes

iouafnnmnd

immid
ACoLij Gir⸗

ummantchinſi
Vteonnc⸗

umord ſſum

nmncum.. .

ls hon n,
iu N

N
ſen.

M
reiildeſ .
Act rperrn
5 rbeengnln.

7

eſt farina pcĩ. aliter nõ ꝓficeret nobis:ſed potiꝰ

eſſet ad penã.vñ Chꝛyf.ſuꝑ Mat.omel.vij.ðt.

Sicut coꝛꝑalis cibo cũ vẽtres inuenit diuerſis
cõtrarijſq; vel infec humoꝛibo occupatos:am
liꝰillos ledit magiſq; nocet nec vllũ pᷣſtat auxri
h: ita iſte cibo ſpũalis ſi aliquẽ reꝑit malignica
te pollutũ:mag eũ ꝑdit:nõ ſua natura:ſed ace

pien vicio.Et idẽ ponit Augꝰ.in dicto c.et ſccã
dicẽs. ꝙ hoc ꝓceditnon qꝗꝛ res illa mala ſit: ſed

qꝛ malus male accipit qð bonũ eſt. Iſido.q̃ʒ in

li.ð ſũmo bo.⁊ ponit᷑ de ↄſe.diſt.ij.c.qͥ ſcelerate.

inqͥt. Qui ſcelerate viuuntin ecclłia ⁊ coicare nõ

deſinũt:putãtes ſetali cõione mũdani: diſcãtnõ
ad emũdationẽ ꝓficere ſibi:dicẽte ꝓphůᷣa Hiere.

ij. Quid eſt ꝙ dilecꝰ meꝰ faatĩ domo mea ſcele

ra młta.Nũqᷣd carnes ſcecẽ auferẽt a te malicias
tuas. Hecille. Jðᷣo ĩ c.qͥ diſcoꝛdat.e.di.ðꝛ.ꝙ ta/⸗

les tãte rei ſaccm ad iudiciũ ſue ꝑditiõis q̃tidie

accipiũt.Et idẽ hr̃ in c.qͥ mãducat.ea.diſt. C

Xqͥ ↄdudit᷑ ꝙ ſacerdos celebꝛãs i moꝛ⸗/
e tali peccat moꝛtałr.vt patʒ.vj.di.c.teſtiñn

2..q..c. ſacerdotes.⁊ de ↄſe. diſt. ij. c. qᷣti
die.et de coha. deri.⁊ mu.c.yl.⁊ de cele.mil.c.de
homie.et de ↄſe.diſt. iiij.c.qͥ imunis. Ideo inqͥt

apłs.j.ad Coꝝ.xj. Pꝛobet aũt ſeipᷣm hõ et ſicð

paneillo edat ⁊ de calice bibat. Qui em madu⸗
cat ⁊ bibit indigne:iudiciũ ſibi mãducat ⁊ bibit

Vbi glo.inqᷣt.ac ſi xpᷣm occideret puniet᷑. Et Au

guſt. ſuꝑ Johᷣ.ait.lõ ſpũaliter xpᷣm manducat
niſi qͥ innocẽtiã ad altare poꝛtat. Poꝛtetg̊ vnuſ
qͥſq; mũdã ↄſciam ad ſacrm:ne ſi imũdã poꝛta
uerit in eũ ſathanas tanq; in alteꝝ Judã ingre⸗
diat᷑. Hec ille.et Mat.vij.inqͥt ſaluatoꝛ. Nõ eſt
bonũ dare ſem̃.i.ſacr̃m:canib.i.eis qͥ viuũt vt

canes.nec mittere margantas añ poꝛcos.i.añ
eos qͥ viuũt vt poꝛci. Debetigit᷑ eſſe pura cõſcia

q̃ recipit hoc ſacrm:vt inqͥt Alexã.papa in c.ni⸗
hil.de ↄſe. diſt. ij. Si g̊ ecclłie et vaſcula ſacra in
qb ſeruant᷑ reliqᷣe ſccõꝝ debẽt ſeruari in mũdi⸗
cia:vt pᷣcipit Inno.tercius extra de cuſtodia eu/

cha.c.nelinqͥ nolumꝰ.Et ſimilłr coꝛꝑalia ⁊ q̃cũ⸗
qq vaſa eccłiaſtica ⁊ veſtimẽta debẽt teneri mũ⸗

da: vt ĩ eodẽ c. ð. Młto mag ille qͥ aceipit in ſe

ſacratiſſimuʒ coꝛpꝰ xpᷣi:debet eſſeab oi macula

culpe purificatꝰ. O maledicti pctõꝛes qͥ accedidq

ad ſacrm cũ pcis moꝛtalibo:ꝓfecto de vob põt
dici illud Oſee.viij. Iſrael factũ eſt tabernaculũ
mũdũ in natiõib.⁊ iõ nõ eſt bonũ ſumere pa⸗

nẽ filioꝝ ⁊ mittere canibꝰ Mat.xv.i.vobᷣ ſcelera
tis. Quapꝛopt exdamat Hiero.in q̃daʒ epłaʒ
alb en u di⸗ O infelirx q̃ temeritate audes
illis labijs oſculari filiũ vᷣginis qͥb oſculatꝰes
labia meretriꝗ.O iuda oſchło filiũ hois tradis.
Dauid q̊ʒ pᷣſ.xxviij 5 tales cõicãtes inquit. Fiat
menſa eoꝝ coꝛã ipſis in laqucũ:⁊ in retributio
nes:⁊ in ſcãdalũ.Obſcurent᷑ oculi eoꝝ ne vide/⸗

unt:⁊ doꝛſuʒ eoꝝ ſꝑ incurua. Effunde ſuꝑ eos
urã tuõ:⁊ furoꝛ ire tue cõpꝛehẽdat eos.Et Aug.

. .

quentia miſſe coꝛꝑis xpi. Sumũt boni ſumũt

in li. ð vᷣa ĩnocẽtia.c.lxviij.inqͥt. Sacr̃m pietad i
iudiciũ ſibi ſumit indignꝰ. Uñ catat eccl ia in ſe-

mali:ſoꝛtetñ ineq̃li vite vł interitus.oꝛs eſt
malis:vita bonis.vide paris ſumptionis qᷓ; ſi
diſpar exitꝰ. Et ideo inqͥt Leo papa in ſermoe ce
ne dñni.ullus fictꝰ accedat.nullus fuſcato ani
mo audeat ꝓximare myſterijs:ne ↄdẽnet᷑ ⁊ ſen⸗

tentiã mereat᷑:? qð iudas ſuſtinuit patiat᷑. Naʒ

in illũ poſt cõionẽ mẽſe diabolus itrauit:nõ qꝛ

ſũpſerat dñicũ coꝛpꝰ:ſed qꝛ ipudẽtia iude ⁊ ma

lignitas mẽetis vt aduerſanꝰ in eo habitaret fe
cit.vt diſcas ꝙ myſterioꝛũ indignis celebꝛãtib
ſecrete a diabolo pᷣparant᷑ inſidie:⁊ magis ma.

giſq; acceptant᷑ qͥ non eqͥ anio cõicare feſtinant
Hec ille.O igit᷑ xpᷣiani cõſiderate ꝙ ſi ꝓ eſu po⸗

mi vetiti dãnatꝰ fuit Adã cuʒ oĩ poſteritate ſuaꝰ

Beñ. ij. et Balthaſar rex babllonie qͥ in vaß t/
pli vinũ indigne bibitſequẽti nocte occſus fuit

vt ðꝛ Dañ.v.Quanto mag danabit᷑ qͥ indigne

cõicat.Et iõ apłs ad Heb.x.inqͥt. Quãto mag
puta maioꝛa mereri ſupplicia qͥ filiũ dei ↄcul/

cauerit:⁊ ſanguinẽ teſtamenti pollutũ duxerit.

Suꝑ qͥ ðt Augꝰ.in glo.Chꝛiſtũ ↄculcatqͥ libe/
re peccat ⁊ abſq; timoꝛe:⁊ qͥ eo indigne ꝑticipat

Idẽ qͥʒ apłs.j.ad Coꝝ.xj.ait. Jðo int᷑ vos mul

ti ifirmi ⁊ ibealles ⁊ doꝛmiũt młti.Supꝑ qͥ glio.
oſtẽdẽs ꝙ indigne cõicans diuuꝰ ⁊ guiifirma

tur:ait. Infirmi febꝛibo ⁊ alijs moꝛbis:imbecii

les lõga iualitudine.et doꝛmiunt multi ſomno
moꝛd. Et ꝓpter bᷣ eccłia timens ꝙ miłti de filis

ſuis indigne cõicauerint:decãtat tꝑepaſcali de

pᷣcans ipᷣm dñm ieſũ et di. Ab oĩ moꝛq ipetu tu

um defende ꝓpłm. Uos aũto ꝓditoꝛes xpᷣi qui
cõicaꝶ in moꝛtali ſcitote ſ̃m Tho.in.iiij.diſt.ix.

ar.iij.q.iij.ꝙ petm̃ veſtꝝ aſſimilat᷑ ⁊ cõꝑat᷑ pccõ

crucifigentiũ xpᷣm.vñ ad Heb.vj.ðt apłs. Rur

ſus in ſemetipſ crucifigentes filiũ dei. Amb. q̊ʒ
ſuꝑ epłam pᷣmã Pauli ad Coꝝ.xj.ca.inqᷣt.Oĩis
q̃ xpᷣm indigne mãducat:reꝰent coꝛꝑis ⁊ ſagui⸗
nis dñni:acſi ipᷣm rpᷣm occidiſſet. Immo dicẽb.
Tho. vbi S.ꝙ ſᷣm qͥd guiꝰeſt pem indigne cõi
cantiũ.qꝛ cõmittit᷑ ſcient᷑ et ex malicia.pctm autẽ
crucifigentiũ fuit cõmiſſũ ꝑtim ex igrãtia:q̃ et ſi

nõ excuſat atoto:tñ excuſata tanto. Itẽ qꝛ iudei
crucifixerũt xpᷣm moꝛtalẽ.tales vo qᷓ;dtum in ſeẽ
ipᷣm crucifigut głioſum ⁊ imoꝛtalẽ.Pꝛoindeĩ/
qt Remigiꝰ in glo.ſuꝑ illð Mat.xxvj.Ueilliꝑ
quẽ filius hois tradet᷑.ve tradẽtibo xpᷣm ad cru

cifigendũ.ſed ve mag cũ maligna cõſcia ſub ſa

cramẽto ſumẽtibo illuʒ.qꝛ et ſi nõ tradũt iudeis

ad cudifigendũ:tradũttñ ipᷣm mẽbꝛis inimici

ad ſumendũ.Hecille.

Igit᷑ infelix pctõꝛ.o iniq̃ aia.o qrudeliſ⸗ HZ

0.„ſ ime xpᷣiane qͥ xpᷣm dei filiũ denuo cruci

fig cũ ipᷣm idigne ſumis. Uetibi qꝛ me

lius tibi eſſet qꝙ natꝰnunqᷓ; fuiſſes.Nã inqᷣt Ri⸗

chari.iiij.di.ix.ar.iij.q.j.i.ij.ar.⁊ rñſione eiuſd

fſathanas introi

* ſi graniter peccaret qͥ coꝛpus xp̃i ſcent in trã

Prijceret:multo guiꝰ peccat qͥ iᷣm ſuſcpit oum

moꝛtali pctõ. Ut em inqᷣt Gꝛe..q.j.c miti. ille q

indigne accedit ad pᷣ ſacrm ⁊ polluta aia illud

accipit:q̃ntũ in ſe eſt ðꝛ polluere coꝛpꝰ ⁊ ſangui
nẽ Jeſu tpᷣi:vt etiã hr̃ in ꝙ qͥdã.e.q.et ca.Et iõ

mag peccas o ſcelerate ſic accipiedo qᷓ; ſiũlð ꝓ/
ijceres in ſterqliniũ:⁊ qᷓ; ſi calicẽ ſacꝝ ſtercoꝛib⸗
iumpleres. Sdas ̊ ꝙ tiplici pena punierj Pꝛi
mo pena tpali.vñ ðt glo.ſuꝑ.j.epłlaʒ Pauli ad

Coꝝ.xj.ꝙ pt᷑ indignã ſuſcepnõeʒ ſacri moꝛtui

ſũt miłti. Et in li.qͥ ðꝛ paſcale:ſcptũ eſt. Quicũq;
indigne cõicat niſi bonitas dei gladiũ ſuſpẽde
ret:ſtatim ab angelis ad hocpoſit ſuſpenderet᷑
Et Nũeri.xj.ðꝛ.ꝙ cũ pplłus iſrael eſſet in deſerto
murmurabat de mana qð de celo pluebat illis

dDñs:deſiderãs carnes ad manducandũ:q̃s caà

mãducaſſet ſtatim furoꝛ dñi illũ ꝑcuſſit crude⸗
ii moꝛti.Si ̊ de indigne ſumẽtes mõna occi⸗
dit:qͥd credis ſit factur? bijs qͥ indigne coꝛpꝰſu⸗
unm ſuſapiũt. Scdða pena ðꝛ ſpũalis. Lales ei
recipiutin ſe demones qͥ maioꝛẽ ptãtem hñt in
ipſis q; antea. Exeplũ habemꝰ de iuda: de qͥ ðꝛ
Zab e poſtq; buccellã ſuſcepit:ſtatim i eũ
t. Pꝛoinde Augꝰ. de oſe. di. ij
c.ſicut iudas.inqͥt. Sicut iudas cui buccellam
tradiditxpᷣs:nõ malũ accipiendo ſʒ bonũ male
ſuſtinẽdo:locũ pᷣbuit diabolo.ſic indigne qᷣſq;
ſumẽs coꝛpꝰ xpᷣi. Etidẽ Augꝰ.ſuper pᷣſ.cxlij.ait.
Mulcos iudas iplet ſathan indigne mãducaã⸗
tes buccellã ad iudiciũ ſuũ. Idẽ q̊ʒ Augꝰ.in qͥ⸗
dã ſermone ait Nullus malignꝰad coꝛpꝰxpᷣi ac
cedat:nullus ſtultꝰ aut fuſcato anio aꝓpꝛoxiare
audeat:ne qð iudas ſuſtinuit patiat᷑.lã in illũ
poſt cõionẽ mẽſe diabolꝰ introiuit:nõ qꝛ ſũpſit
dñicũ coꝛpꝰ.ſed qꝛ impudentia iude ⁊ malida
mẽt aduerſariũ inhabitare feet:vt diſcas ꝙ in
digne myſterioꝝ ſecreta celebꝛatibo diaboli ĩſi⸗
die pᷣparant᷑.hec ille. Immo plus dico ego:ꝙ ſi
exiſtes ĩ moꝛtali vnũ demonẽin ſe habeat: duz
indigne cõicat ſeptẽ demones in eũ ingrediunt᷑
Ait em̃ ſaluatoꝛ Lu.xj.Tũc vadit ille ſpũs ⁊ ſe⸗
cũ aſſumit ſeptẽ alios ſpũs neqᷣoꝛes ſe ⁊ ĩgreſſi
habitãt ibi:⁊ fiũt nouſſſima hois illiꝰpeioꝛa pᷣ⸗
oꝛibo. O ſcelerate qͥ accipis xpᷣm cũ aĩa tã fetida
⁊ oꝛe imũdiſſimo:ſcias in te ingredi młtos de⸗
mones. minuſq; malũ eſſet ſi recepes carboneʒ
ignitũ ĩ oꝛe qᷓ; ſacatiſſimũ coꝛpꝰxpᷣi.Tercia pe/
na quã incurrũt idigne cõicãtes ðꝛ et᷑na.nã Te⸗

ui.xx vij.figuratiue ðꝛ.Ania polluta q̃ ederit de

carnibo hoſtie p gecro q̃ᷣ oblata eſt dño ꝑibit
de pplis ſuis.i.cijcict᷑ a ſaluãdis ad dãnationeʒ
eterne moꝛꝭ. Pꝛobat᷑ enã figurj ꝙ deꝰ punitta
les idigne cõicaãtes. Nã.ij. Reg.vj.br̃ ð̊ Oʒa qͥ ꝑ
cuſſus fuit a deo eoꝙ archã dñi indigne teugit
Etaſſigt btũs Hiero.rõneʒ.qꝛ nocte pcedẽte ia
cuerat cũ vxoꝛe.Si g̊ ille ꝑcuſſus eſt qͥ iacuerat
c vxoꝛe/ꝓpꝛia ⁊ ſolũ teugerat archã federj ma⸗

teralii pcuſſise dignus entq ter gentr ſum

pſerit coꝛpus rpᷣi qñ iacuerit cum cocubina vel
vxoꝛe aliena. Siille pcuſſus eſt qͥ ſolumtingit

archa ligneã vt eã iuuaret ne pateret᷑ ruinam: q̃

punitioe dignꝰ eſt qͥᷣ leuat coꝛpꝰ xpᷣi vel illud ſu/
mit ad pijdedũ in latrinã.i.oſciaʒ imũda.Aliaʒ
figurã habemꝰ.j. Reg.vj.Bethſamites qͥ a ðo

pcuſſi ſuntqꝛ archã dni indigne viderũt. Quã

G punitionẽ recipientilli qͥ indigne ꝑtract coꝛ/

pus xpᷣi. Notandũ tñ ſᷣm Bona.im.iiij.diſt.ix.

Riich. ea. di. ar.ij. q.j in ſolutiõe ſcði argumenti
ex Alexõ.de Ales.in.iiij.pte ſũme.ĩ trac.ð eucha

rnſſtia.et Tho.in.iiij.di.ix.vt etiã hr i ſũma ↄfeſ.

li.iij. ci. xxiiij.q.lxxj.ꝙ exiſtẽs ĩ moꝛtali ꝑcõ vidẽ
do coꝛpꝰxpᷣi ⁊ aſpiciẽdo nõ peccat. Itẽ ſi q vi⸗

deret hoſtiã cõſecratã iacenteè in terra:⁊ cũ nimo⸗

re ⁊ reuerentia(nõ exiſtẽte pᷣſente ſacerdote vł di
gnioꝛe ꝑſona)eã erigeret nõ peccaret.vt etiã in/⸗
quit Inno.in c.q̊d in te.de pe.et re.et notat᷑ ĩ ſũ⸗
ma cõfeſ.vbi S.q.xxxij.O ebettñ pcõꝛ ſᷣm Ala/⸗
nũ nõ lõgo aſpectu intueri coꝛpꝰ xpᷣi.ſed eo vi/
ſo ꝑcutere peoꝰ q̃ſi nõ ſit dignus illud aſpicere.
Etidẽ ponit Tho.in.iiij.diſtiirr. E
OD ſdicta etiã põt adduci illð.ij. Parał.
A xrxrvj. vbi hr̃ ꝙ Oʒias rex ꝑcuſſus fuitle⸗
p.aꝛa:qꝛ obtulit ſacrificiũ qð ſibi non lice
bat. Multo g̊ mag puniet᷑ a xpᷣo qui ſeiſſimũ
coꝛpꝰ ſuũ ĩmundus recipit:vel alijs admiſtrat
Ad coꝛroboꝛationẽ aũt ppCᷣdiccoꝝ ꝙ deus valde
puniatrecipientes in paõ moꝛtali hoc digniſſi
mũ ſacr̃m ponit exemplũ Franciſcus de maro.
in q̊dã ſermone de euchariſtia di.ꝙ ſacerdos qͥ
dam eqͥtãs trãſibatꝑ ſiluã cũ coꝛꝑe xpᷣi: habẽs
in manu cõpanellã cũ q̃ pulſabat an coꝛpꝰ xpᷣi:
quẽ latrones vidẽtes a remodᷣ:vnꝰ ex eis dixit.
Accipiamus ei equũ.d quẽ cũ ceten rñdiſſent
ꝙ nõ liceret:cũ coꝛpꝰ xpᷣi deferret. Ille reſpodit.
Nolite timere:nam ego ſimlłlabo me infirmü et

velle cõicare.et tũc cũ deſcenderit ipſe de eq̊ vos

equũ accipied.Cũ &̊ ſacerdos deſcendiſſet ð eqͥ

requiſiuit a latrone qui fingebactſe infirmũ an

eſſet cõtri⁊ cõfeſſus. Ille vo rñdit ꝙ ſic.dicẽs
ꝙ volebat cõicare.Cuʒ ̊ ꝓ ſuſcipiẽdo ſacro os
apꝑulſſet:ſtatim moꝛtuꝰ ceadit ⁊ effectus fuitni
ger veluti carbo moꝛtuꝰ.Qð ceten videntes cõ
puncti equũ ſacerdoti reddiderũt ⁊ monaſteri⸗
um q̊dda intrauerũt:vitãq; ſuã mutãtes:in bo

nis o ꝑib ſꝑ ꝑſeuerauerunt. Aliud terribile exẽ

plũ ponit pr̃ frat᷑ Anthoniꝰ de vercellis in ſuo
q̃drageſimali de fide:q̊d accidit in ciuitate Aſſi
ſij in q̊ qdam vſurariꝰ veniẽs ad moꝛtẽ ſinere⸗
ſtitutiõe male ablatoꝝ ſacrm ſuſcepit:qͥ ſtatun
defunctus poꝛtatꝰfuit ad ſepeliendũ ad cõuen
tum ſcti Franciſo:⁊ poſu in q̊dã ſepulchꝛo no/
uo ꝓ ipſo cõdito q̊d eſt añ poꝛtã ſiue ingreſſuz
eccłie ipſius ↄuentꝰ.Qirca vo mediã nocẽ ſeqͥn
tem qͥdã demõ in humana foꝛma acceſſit ad ſa
ciſta doꝛmientẽ:quem euigilare fadẽs el dixlt.

topthlnal
ſchuen
Edinſentu
nnip'ire
aſtus Mun
dci Mau
rnipenun⸗
niſcni
ſchacngranund
ſclwnuf
Callisgis
Uoitumnuhn
ſnhnuuie
Graiſoen
mnnjde
Ahlinſlhen⸗
CMno die⸗
5 (tgis hll
Allktſutpec
1s tce ninc
Poreiſtöis. W
ſacfmilsda
ſeötgloſapcde
ſpiao.Ctideon
arunaq puen
glecnirao⸗tu h
lſtnoclekillad
innahr ho⸗
ſuhlcone iſitß
toscuchonktn
lellaco cſu
ſcsſolusinentl
lhee Epe
aſigneeuchn
geceheigee⸗

Aiitdg nlldei

reantdinedde
ſurgtaſſihni
aminit hane⸗
n⸗ſoluschſo
rlgcotiln
ſuſplcoctciig
o.eifamnhr
Nlic pdlleni
s ſacergons⸗
inſegv Er

N

dan ſd
ſincki
urnepnin
lnni

—
utaühfiſin
mtis inonld.
eninenini
kiriſantſacnin
Na nöpenenr
.deeaanen;
D
ſrdinsilti
i dien
Dzusa izu
Urſamfci gant
SNpid
ſüici gnn
digolitrinf:
saEWa
ſurthsii
rngimrfui
Oöcun nacntst
icͤſüſnlith
mn Aümnl⸗
n/ demmlleii
cnis Onni
ſanſiche⸗
ſheinti/,
Giiin,

Folium

Ego ſum demõ q ex pᷣcepto dei ĩ hac foꝛma ad
te veni ⁊ noli timere qꝛ tibi nõ nocebo. Indueg·
te ſuꝑpelliciũ ⁊ accipe calicẽ cũ patena ⁊ da mi/
hi lumiaria accẽſa ⁊ veni mecũ ſecure.Qui atto
nictꝰhec oĩa fecit. Accedẽs aũt demon cũ eo ad ſe

pulturã pᷣdicti vſurarij ſolus ꝑ ſe reuoluit lapi/⸗
dẽ ab oſtio monumẽti. Quo facco dirxit ſacriſte

vt ſupponeret calicẽ oꝛi illiꝰ vſurarij. Qð faciẽs
accepit demõ caput vſurarij ꝑ capillos ⁊ ꝑcuti/

ens illud pugno in ꝑte poſterioꝛi:clamauit foꝛ
titer di. O ꝓditoꝛ vſurarie ꝓijce ⁊ extramitte coꝛ
pꝰ xpᷣi qð indigne aſſũpſiſti.Statim g̊ euomu/
it coꝛpꝰxpᷣi in calicẽ:⁊ demõ cũ lumiaribo accen⸗

ſies pᷣibat añ ſacriſtã reuerent᷑ xpᷣi coꝛpꝰ deferẽtẽ.

Et dũ in ſacriſtia fuiſſet:dixit ſacriſte. Reconde
tu mõ coꝛpꝰxpᷣi reuerent᷑ ⁊ qeſce. Lũc demõ ac/
ceſſit ad ſepulturã ⁊ aſpoꝛtauit coꝛpꝰillud ma⸗
ledictũ. Mane aũt facto accedẽs ſacriſta cũ fra
tribo qͥbo oĩa narrauerat ad ſepulcura illiꝰ vſu⸗
rarij:eã vacuã cũ lapide reuoluto inuenerunt.⁊
ſie vacua remanet vſq; in hodiernũ diẽ. Etipᷣaʒ
ſepłturã inqͥtpᷣfatꝰp.frat᷑ Antho niꝰ ꝙ viditipᷣe

oculis ꝓpꝛijs.Et dicit ꝙ h̊ miraculũ ſibi narra/

uerũt ratres ipſiꝰ cõuentus ⁊ alij de Aſſiſio.Et
ipᷣam ſepulcurã etiã ego vidi. B
Scða cõſideratio ꝙ illis debet ſacra cõmu⸗
nio denegari qᷣ de aliqͥ moꝛtali crimine ſuntno
tabiliter ſuſpeciicj.
Eicuũdo dico ꝙ nõ debent ſuſciꝑe ſaccᷣm
8 coꝛꝑis xpᷣi illi qͥ de aliq̊ crimie ſũt nota⸗
brilit᷑ ſuſpecti:⁊ ſacerdotes nõ debentta/
les cõicare.vñ inqͥt Rich̊.in.iiij.di.ix.ar.iij.ĩ coꝛ

poꝛe q̃ſtiõis. Cũ qrit᷑ an ſacerdos debeat dare

ſacrm illis qͥ ð aliqͥ crimieſunt ſuſpecti. Rñdeo
ſiẽ ðt glo.ſuꝑ c.dixit dñs.xxxj.q.j.ꝙ triplex ẽ ſu⸗

ſpicio.Et idẽ ponit Tho.in.iiij.di.ix. Una eſt te
meraria q̃ ꝓuenit ſine argumẽto aliq̊ vel ex leui

ↄiectura oꝛtũ hʒ:ſeu ex irrõnabili cã ↄſurgit:cu⸗
iuſmodi eſt illa qᷓ ꝓcedit ex detractiõibo maledi/⸗
coꝝ ⁊ maloꝝ hoim.xj.q.iij.c.in cuncqᷣ.Et ꝓ tali
ſuſpicione cũ ſit pᷣſũptuoſa nõ debet negare ſa/
cerdos euchariſtiã illi qͥ eam petit.Alia ẽ ꝓbabi
lis ſuſpicio q̃ cõſurgit ex ꝓbabilib ſignis ꝓutẽ
ſi qͥs ſolus iuenit᷑ loq̃ns cũ ſola tꝑe⁊ loco ñ val
deſuſpec.Et ꝓpt᷑ hãc ſuſpicionẽ nõ debet ſacer
dos negare euchariſtiã.⁊ rõ cẽ.qꝛ pena ñ dʒ infli
gi vbi culpa ignoꝛat᷑.ij.q.j.c.deꝰnr̃ oĩpotẽs.vbi
ctiã ðꝛ ꝙ nullũ añ verã iuſtãq; ꝓbatiõeʒ iudica

re aut danare ðöbemꝰ. Uiolẽta vᷣo ſuſpido eſt q̃

ſurgit ex pᷣſũptiõibo violẽtᷣ:ſeu ad cuiꝰ ↄꝛiuʒ nõ
admitti᷑ ꝓbatio:ꝓut ſiiueniat᷑ ſuſpec cũ ſuſpe
cta:ſolus cũ ſola i eodẽ lecto:vł loco ⁊ tꝑe ſuſpe

cco.et ideo tali nõ eſt dãda euchariſtia. Et ſi tał

ſuſpicio eſt cõis:negãda eſt tã in publico qᷓ; ĩ ſe⸗

creto.qꝛ ifamibo nõ debet dari coꝛpꝰ xpi. de oſe.
di.ij. ceꝓ dilectiõe.Si aũt ſit ſolu ſingular.ſ.ip/⸗
ſius ſacerdotis:tũc nõ eſt negãda in publico ſʒ

bñ in ſecreto.Et hec oĩa etiã ponit Alex.de alcs

di. j. Et H inqᷣt Rich. vbi g.

in. iij. pte ſũme. wotant in ſũma cofeb. liiij. tit.
xxiiij.q.lxxx.Et poſito ꝙ talł generalit᷑ ſuſpecꝰ ö

aimie eſſetↄtritꝰ? cõfeſſus:⁊ hoc ↄfeſſoꝛ ſcret.·
In nõ debet ei dare ſacr̃m.ſed facere euʒ differre

qͥaduſq; ꝓpło ſcãdaliʒato de illo inoteſcat eiꝰpe
nitecia ⁊ cõuerſio.c.nõ ſufficit.⁊ c.in actiõe.ð pe.
Egd hic qri᷑ flunqd ſacerdos teneat᷑ da
8 reæcoꝛpꝰ rpᷣi illi queʒ ſcit eſſe in pccõ moi-
tali.Et rndet Alex. de ales vbi S. ⁊ btũs
Tho..i.iiij.di.ix.et ibi Rich.nr᷑.ar.iij.q.j.⁊ ſ. Bo
na.ea.di.ar.ij.q.iiij. qñ ſacerdos ſcit aliquẽ eẽ
in moꝛtali pcrõ diſtinguẽduʒ eſt. Autem illenõ
Petit euchariſtiã ſibi dari:et tũc moꝛtalit᷑ peccat
ſacerdos incitãdo eũ ad ſumẽda euchariſtiã in

ſtatu tali:aut eã ſibi miſtrando. Aut ille petit:et

tũc aut ꝑctm̃ ſuũ eſt ſeeretũ et occultũ.et tũc aut
petit in ſecreto:tũc ſacerdos peccaret ſibi dãdo.

qꝛ hʒ ʒ eũ legitimꝗ exceptionẽ quã ſibi in occul⸗

—

to obijcere põt:⁊ ipᷣm debet monere ne petat in
publico.vt hr de ↄſe.di.ij.c.nõ ꝓhibeat. Kut pe⸗
tit in publico:et tũc ſacerdos/ſibi dare tenet᷑.qᷣa

3 eũ nõ hʒ legitimã exceptionẽ quaʒ ei in publi

co obijcere poſſit.extra ð offi.iu.oꝛ.c.ſi ſacerdos

Et facit ad hᷣ dictũ c.non ꝓhibeat.⁊ c.ſi peccaue

rit.ij.q.j.vbi ðꝛ.Si ſolus noſti qͥa peccauit ⁊ eũ
vis coꝛã oib arguere:nõ eris coꝛrectoꝛ ſed ꝓdi
toꝛ.Facit ad h̊ exemplũ xpᷣi Jo hxiij.de qͥ.j.q.j.
uis xpᷣs ſciret iuda eſſe furẽ:tñ ei euchariſtiã de
dit:docẽs in eccłia tolerari malos ne ſcãdaliſen
tur in publico de occuld.Eſt tñ ſciẽdũ ſpᷣm Hen
ricũ de gãdauo ꝙ h̊ intelligendũ eſt eſſe verum

ßñ uũle q petit eſt pᷣſbitero ſubditꝰ.ſecꝰ ſi ſitextra
neus.qꝛ ↄ talẽ legitime exciꝑe põt ꝙ ei nõ ðöbeat

dare.ð oſe.di.ij.tribo gdibo.vbi pᷣcipit᷑ ꝙ extra/
neo nõ det᷑ euchariſtia de cuiꝰ ↄſcia nihil cõſtat
Si vo tale delictũ eſt manifeſtũ ſacerdos pec/
cat ſibi dãdo euchariſtiã:ſiue in publico:ſiue in
ſecreto. Qñ em̃ viciũ eſt manifeſtuʒ: debet eum
publice reijcere ⁊ repᷣhẽdere de temeritate ſua.ar
gu. in c.ſed illud.xlv.diſt.⁊ in c.ſi peccauerit.ij.q.
j.Et accipio hic manifeſtũ nõ ꝓ oĩ eo qð põt ꝓ⸗
bari ꝑ duos vel tres teſtes ſolũmõ. Nõ em̃ ꝓpt
hoc deberet ſacerdos negare ſibi euchariſtis pe-
tenti in publico.qꝛ iã iuferret ſibi penã añ crimi
nis Adatione qð fieri nõ debet.xj.q.iij.c.eoꝝ qͥ.
Sed acapio hic manifeſtũ ꝓ notoꝛio:qð eſt vł

ꝑ ſniam iudiq:vel ꝑ ↄfeſſionẽ facta in iure:vłꝑ.

facti euidẽtiã qͥ aliq̃ tergiuerſatiõe celari nõ põt.

erxtra de coha.cle.? mu.c.vl.et.ij.q.j.c.ſcelꝰ. Aut

etiã iuris interpᷣtatiõe:vt qñ qͥs ſepe citat᷑ nec tñ
cõparet:nec ſe purgat de crimine ſibi impoſito.
iij.q.iij.c.decernimꝰ.Talibo em̃ ñ debet dari eu
chariſtia vllo mõ.Etidẽ in ſnia br̃ in ſũma con
feſ.vbi S.ti.lxxviij.Sicut em̃ medicꝰcoꝛꝑał ex⸗

pertus ⁊ pitꝰnõ curat moꝛbũ niſi bus materia

peccantẽ expulerit ⁊ eiecerit. Materia em̃ pꝛioꝛ
rxrxr 5

—

Bermo

deberpmo bñ digen ꝛlunn añq; alia ſumak.
Vnñ Auicẽena p ma fen.iij.doctrina.ij.ca.vij. ait.
Oẽs qͥ ſanitatẽ hr̃e volũt nõ comedat nec bibat
donec certũ habuerint deſideriũ:⁊ ſtomachꝰ et

ſuꝑioꝛa inteſtina a pᷣmo nutriẽte euacuata fue/⸗
rint. Ita ſpeae medicus nõ debet alicui dare
hũccdbũ ſpũalẽ ſanatiuũ aie niſi euacuatꝰ ſitp⸗
mo a pctõ qð eſt materia peccãs et deſtruẽs ſa/⸗
nitatẽ aie:ſicut malus cba ⁊ venenoſus deſtru
it ſanitatẽ coꝛꝑis. Sed poſito ꝙ talibo daret᷑ ſa
cramẽtũ:deꝰfaceret maximã vindicaã:⁊ aliqñ i
B ſeculo ) tales recipientes.Legit᷑ em̃ de q̊dam
cõuerſo ſei Bernardi ꝙ dũ ſemel ofeſſus fuiſ/
ſet q̊ddã graue pcim̃ ſccõ Bemardo:dirxit illi.ſ.
Bernardꝰ. vade ⁊ de cetero te abſtine ab h̊ pctõ
Et cũ nollet illud relinq̃re:ſic pᷣſumpſit ire ad cõ

munionẽ cũ alijſ. Quẽb. Bernardus vidẽs ad
altare:timuit illi negare euchariſtiã ne ꝑ h̊ pctm̃

alijs faceret manifeſtũ. radẽs igit᷑ illi coꝛpus
dñni dirit ſaüs Bernardꝰ. Judicet dñs int me

cæt te.Et ſtatim dicto vᷣbo cũ aꝑto oꝛe illud altiſ/⸗

ſimũ ſacr̃m aſſumere pᷣſumpſiſſet:ſciſſuʒ eſt coꝛ
eius ꝑ mediũ ⁊ etiã pectꝰ.vñ ꝑ eãdẽ ſciſſurã coꝛ
pus dñi cũc vidẽtiba ilico exiuit.et ſic ĩpenitẽs
ille miſer ſtatim a demonibo arrept miſerabilit᷑
expirauit ⁊ ad infernũ poꝛtatꝰeſt.Licet aũttalit᷑
cõicantes nõ ſꝑ a deo tꝑaliter ꝑimant᷑:tñ tał cõ/
mu nio eis valde ẽ nociua.Un legit᷑ in vitaſpa⸗
trũ ꝙ cũ qͥdam epᷣs ꝓpłm cõicaret:ꝑmiſſione ðᷣi
vidit ꝙ facies illoꝝ qͥ indigne cõica bãt erant ni
gre.⁊ aliq̊ꝝ alioꝛuʒ videbant᷑ ex magno calido
aduſte:⁊ oculi eoꝝ erant rubei ⁊ ſanguinolenti

Ecõtra vᷣo facies illoꝝ qͥ in bono ſtatu erãt ⁊ di
gne cõionem recipiebãt erãt dare⁊ veſtimẽta i
loꝝ cãdida Uidit q̊ʒ coꝛpꝰdñi multos qͥ illð

indigne recipiebãticẽdebat.alios vᷣo digne cõ⸗
municãtes reddebat relucẽtes: ita ꝙ etiã eoꝛuʒ
veſtimẽta relucebãt. Quapꝛopt᷑ ſtupefactcꝰ epᷣs
rogauit angelũ qͥ ſibitunc aparuit vt ſignifica
tionẽ iſtiꝰ viſiõis ſibi declararet.Cui dixit ange⸗
lus.Illi q̊s vidiſti cũ vultu pulcro ſũt caſti:pa/⸗
tientes:modeſti:⁊ iuſti.Illi vᷣo qͥ habebãt faciẽ
nigrã ſunt foꝛnicatoꝛes:⁊ in alijs vicijs iuolu⸗
ti. Illi aũt qͥ hẽbant ocłos rubeos ⁊ ſanguino/
lẽtos ſunt homicidiales:deceptoꝛes ꝓximoꝛũ:

et blaſphematoꝛes dei qͥ coꝛpus chꝛiſti recepe/

runt ad ſuam damnationem.

ælꝗAbic qrit᷑. Nunqͥd ſacerdos qñ videt
8 eliquẽ indignũ ⁊ nõ põtbono mõ eum
cohibere a cõione:poſſit ei dare hoſtiaʒ

nõ ↄſecratã loco ↄſecrate.Etrñdet Alexã.ð ales
vbis.⁊ b. Tho.in.iiij.di.ix.ꝙ nõ.tũ qꝛ in ſacto
vitatꝭ nulla debet eſſe fictio.tũ qꝛ poneret᷑ in ꝑi⸗

culo idolatrãdi recipiẽs:⁊ ꝓpłus vidẽs.vñ in c.
de ho mie.ð cele.mil.dãnatꝰ eſt qͥdã pᷣſ biter qui
finxit ſe celebꝛare ⁊ nõ celebꝛauit.qꝛ deo illuſit ?⁊
Plm decepit. Uñ ibidẽ ðꝛ.Falſa ſuntabijciẽda
femedia qͥ veris ſunt ꝑicłis grauioꝛa. Sed ꝓ

* ——— . .

maioꝛi dedaratõe pᷣdictoꝝ ſaẽdũ eſt ſ᷑m ho,

in.iiij.diſt.ix.ꝙ licet nõ poſſitꝑ certitudineʒ ſciri

ꝙ aliqͥs ſit ſine aliqͥ pctõ moꝛtali: iuxta illud..

Coꝝ.liij. Nihil mihioↄſciꝰſum:ſed in bᷣ iuſtifica

tus nõ ſum. Põttñ de bᷣ hr̃i aliq̃ ↄiectura ma⸗
xime ꝑ q̃ttuoꝛ ſigna ſᷣm Berñ in qdã ſer. Pꝛio
cũ qͥs verba dei deuote audit. Jo h.viij. Qui ex
deo eſt vᷣba dei audit. Scðo cũ ſe ꝓmptũ ad be
ne agendũ ↄſpicit.qꝛ ꝓbatio dilectõis exhibicio
eſt oꝑis:vt inqͥt Gꝛe.in omelia paſcali. erco
cũ qͥs a pccis abſtinẽdi in futuꝝ ꝓpoſitũ habet
Quarto cũ depᷣterit dolet.qꝛ in hijs vera puia

him Bꝛeg. ↄſiſtit:vt ðꝛ in c.penitẽtia.de pe.di.iij.

Vnñ ſi aliqs ꝑ hmõi ſigna ſacta diligẽti eramia

tione cõſcie ſue ad cõionem deuote accedat aliqͥ
pccõ moꝛtali in ipᷣo remanẽte qð eiꝰ co gnitiõeʒ

pterfugiat:nõ peccat. ĩmo mag ex vi ſacrameni

remiſſiõeʒ pcti ↄſequit.hec Tho.vbi S.Cũ qͥ c
coꝛdãt Petrꝰ⁊ Ulde.⁊ brĩ in ſũma ↄfeſ.li.iij.t.
xxiiij.q.lxix.Et hbᷣ etiã tenet Richar.nr in.iiij.diſ.

ix.ar.ij.q.j.Et Scotꝰ in ea.diſt.qͥ dicũt ꝙ qn ali

qs eſt in pctõ moꝛtali ⁊ hoc neſait nec ſe credit eẽ
Aut hoc ꝓuenit ex omiſſione debite diligẽtie in

examinãdo ↄſciam ⁊ ↄſulẽdo ꝑitos.⁊ tũc moꝛ⸗

taliter peccat:tñ nõ ita grauiter ſicut accedẽs ad
cõionem cũ moꝛtali ſacter. Si aũt hocnõ ꝓue/⸗
nit ex omiſſione debite diligẽtie qꝛ diligẽter exa⸗

minauit ↄſciaʒ ⁊ ↄſuluit ꝑitos:tũcnõ peccatac
cedendo ad cõionem in pccõ moꝛtali.imo vᷣtu⸗
te ſacri meret᷑ pcti obliti remiſſionem:⁊ plerũq;

ipſius recoꝛdationẽ.Et dicũt pꝛedicii docoꝛes

ꝙ ad pqi ꝑiculũ pᷣ
titudo:ſed ꝓbabilis cõiecura.

Ed hic q̃ri᷑ Nunqͥd illeq dubikarſi eſſe

8 in moꝛtali peccet moꝛtałr accedẽdo ad
cõionem.Et rñdent theologii.iiij. di.ix.
vt etiã hr ĩ ſũma ↄfeſ.vbi S.ꝙ aliqͥ ſũtqͥ pñt cõ/⸗
ſciam ſcrupuloſam ⁊ irrõnabilẽ ac fantaſticaʒ:

q mlta timẽt ⁊ credũt moꝛtalia ⁊ ñ ſt.et iſti ðᷣbẽt
deponere illã ad arbitriũ boni viri.c.inqᷣſitiõi.ð
ſen ercõ. Si aũt nõ poſſint illã vllo mõ depone
re:ſed credũt ſe cũ pctõ moꝛtali accedere ad com

munionẽ:debet ceſſare donec ſe exonerant de il
lo pcœõ. qꝛ oẽ q̊d fit cõſciam ⁊c.c.ꝑ tuas.el.ij.

extra ð ſimo.Et hec diſtinctio colligit᷑ in ſiłiĩ ſũ

ma cõ.li. i ti. v. q. cxrxxj. Jdeo öt Rich. in. iiij di.

—

ix. ar.ij.q.j.ꝙ; qñcũq; hõ timet ſe eſſe in moꝛtali

—

pctõ ⁊ ſumit ſacr̃m:moꝛtalit᷑ peccat.ĩmo enã ſi
nõ eſſʒ in moꝛtali:credit tñ eſſe:ſi cũ tali ↄſcia ſa

cramẽtũ ſuſcipit:ſiłi mõ peccat.qꝛ diſcnmini ſe

exponit.vt etiã dicit Petrꝰ de charã.in ea.di.

Tercia ↄſideratio ꝙ illi q moꝛtalit᷑ peccauit

nõ ſufficit ↄtritio ad ꝑcipiẽdã cõionẽ:ſʒ neceſſa⸗
ria ẽ ↄfeſſio ſi hẽat copiã idonei cõfeſſorj. R
Erco pncipalit᷑ in hac parte dico fᷣm

t ſniaʒ Rich. ⁊ Pe. ð charã.i.iiij.ſen.di.

xvij. ꝙ cõio denegãda eſt ill ꝗͥnõ ſũt
cõfeſſi q;uis ſintↄtrici.⁊ hocintelligit

cauendũ no requirit᷑ ↄoſcie cex

““

,cisthore
ris
chaüfnid
üineditet

eirthbli,

utöcnorii,
aherſt
aſtnnidit
relideptätt
ant 4
Gkicionen
ute blbice⸗
ſhenane
oburcopi⸗
Aacoftendi1
erolänecelin
ſocuigeone⸗
cptlacuimnt
opeccat lc
nlleſies⸗
Gotedechi
Wis Giare
Gicütndi⸗
Nendn
ctapegor
4 gel
9 os/
vol
Ganſiü Eim
borgyinforol
ſenfoourt
Olaſtipedim
iocicolegenen
6osceareſun
Reobolanoee
pedimencde
jeſidicttſen
anm denegot
glao:plſonel
oiaintellgaa⸗
oꝛgrn guã n
cder arn .
ccos habent,
Notenckdena
ſlo aſupioni
llogfeſonis
mg are
knühn
füneſitizen
ſopoteſignan
fſolhatänti
Retadfonhi
deſigormna
cerhos phab
berllinegen

dexpeninre

oſtenger et⸗

ſein alab

ſiam Fricn

de Dophi,
zRinſäm Fült
ma Richunii
nadt dhg
niſonedcirdit
ligopewrin
grorgſarmti
dan Güi
edlginegin
urguvsücin
npas noralint
mmiſſionan;
1dicirpecdian
mdünöfequnk,n
dizguiiſhii
inidlin inane⸗
namutitahk
iwn Agſni
Mruinni N.

mtidls
molgtnſliſi
ſad Wnid
mrt un nn
SS
õ
guugnens

Anau in
ltinbargn /
rzindhe,
r,mut

deplis moꝛtalib. Sed ꝓ maioꝛi declaratiõe
ſcendũ ſᷣm Rich.in.iiij.diſt.ix.ar.ij.q.j.? Sco/⸗
tuũ in e.diſt.ꝙ tales aut hñt copiã ↄfeſſoꝛis ido

nei ⁊ tpᷣs ſufficiẽs ad ↄfitendũ ⁊ liberã loq̃lam:

et tũc moꝛtaliter peccat ſine cõfeſſiõe cõicãdo.qꝛ

ad hocſacr̃m ſᷣm iudiciũ eccłie requirit᷑ ipſiꝰ ec/
cdeſie recõciliatio. Pꝛoinde Hugo de ſctõ vico
re li.j.de ptãte ligãdi ⁊ ſoluẽdi ca.xxj.ðt. Si abſ

q ; ſacerdod abſolutione criminoſus ad coꝛꝑis

chꝛiſti cõoᷣionem accedat:ꝓ certo iudiaũ ſibi mã
ducat ⁊ bibit:etiã ſi eũ ante multũ peniteat: etiã

ſi vehementer doleat ⁊ ingemiſcat. Si vo tales

nõ hñt copiã cõfeſſoꝛis idonei vel tpᷣs ſufficiẽs

dQad cõfitendũ.⁊ tũc diſtinguendũ eſt. qꝛ autimi

net aliqᷓ neceſſitas celebꝛadi vel cõicãdi timẽdo
ſcãdalũ ꝑſone ꝓpꝛie vel ꝓpli ſi nõ cõicet. vel iã in
cepit ſacrũ myſteriũ miſſe.vel amiſit loq̃lã:⁊ tũc
nõ peccat cõicãdo cõtritꝰ cũ ꝓpoſito ↄfitẽdi.Si/⸗
milit᷑ ſi qͥs cõicaturꝰ cũ alijs ↄſtitutus añ ſacer⸗

daotẽ de aliq̊ pcõ ibi recoꝛdaret᷑:põt ſᷣm Scotũ

vbiS. cõicare:hñs ↄtritionẽ ⁊ ꝓpoſitũ confitẽdi.
Si aũt nõ iminet aliq̃ neceſſitas cõicãdi:peccat

moꝛtalr ſi acupiat coꝛpꝰ xpᷣi añ ↄfeſſionẽ.qꝛ te/
net expectare quſq; habeat copia ↄfeſſoꝛis. AZ.

Ed hic qri᷑ aliud dubiuʒ Nunqͥd ſacer⸗
8 dos parochialis debeat credere ſubdi⸗
oodod dicéti ſe ↄfeſſum alteri:vt ſic det ei eu⸗
chariſtiã.Et rnidet Tho.in qdaʒ q̃ſtiõe de q̃dli⸗
bet.ꝙ in foꝛo iudiciali credit᷑ homiõ ſe ⁊ non ꝓ
ſe. In foꝛo aũt pniali credit᷑ hoĩ ꝓ ſe ⁊ contra ſe.
Si ꝗg̊ ſit ipedimentũ euchariſtie tale ꝙ ad foꝛũ
iudiciale ꝑtineat puta excõicatio:nõ tenet᷑ ſacer⸗
dos credere ſubdito quẽ excõicatũ nouit: niſi ei
de abſolutiõe ab excõicanõe ↄſtet. Si aũt ſitim
pedimẽtũ qð ad foꝝ pnie ꝑtineat:tenet᷑ ei crede⸗
re ſi dicat ſe ↄfeſſum:⁊ iniuſte agit ſi euchariſti/
am denegat. Et ↄcoꝛdat Petrꝰ⁊ Hoſt.vt refert
auccoꝛ piſanelle in ti.de cõfeſſ.c.iij.S.vj. Que tñ
oia intelligẽda ſũt ſi tał ꝑſona ſit fidedigna ⁊ ti⸗
moꝛata quã nõ ſit veriſilłe metiri:tũc em põt ei
credere.ar.xj.q.iij.c.q oĩpotentẽ. Si aũt dictꝰ ſa
cerdos habeat ſuũ ſubditũ ꝓbabilit᷑ ſuſpectuʒ:
nõ tenet᷑ ei credere etiã ſi dicat ꝙ ſit ↄfeſſus ⁊ ab/
ſolutꝰ a ſuꝑioꝛi:niſi ↄſtiterit ei de hboc ꝑ lr̃as ip/⸗

ſius ↄfeſſoꝛis vł alio mõ legitimo.Et hãc opini

onẽ tenet Rap.⁊ hr̃ in ſũma cõfeſ.li.iij.ti.xxxiiij
q.xlviij.Et hanc eandẽ ſniam tenet autoꝛ pᷣdicte
ſũmeibidẽ.⁊ autoꝛ ſupplemẽti in dicto.S.xj. Et
rõ põt aſſignari.qꝛ licet pctã occulta ſint ſolum

foꝛi penitẽtialis:tñ nõ cofliteri ſ. emel in anno pti

net ad foꝛũ iudiciale:cũ nõ ↄfitẽs debeat ab ec⸗

cleſia artari.extra de pe.⁊ re.c.ois.Et ideo qñ ſa
cerdos ꝓbabiliter dubitat vtꝝ ſit confeſſus: de

bet illi negare euchariſtiã donec noticã habeat
de veritate. Si aũt inaduertent᷑ e traderet: deꝰ
oſtenderet ꝙ ule recipiẽs male faceret:ſicut acci

dit in calabꝛia in caſtro ſei Geoꝛgij vbi mulier
q̃dam Frãca nomie: de moꝛte filioꝝ qͥ obierqt

ſa cõmumioni ſe obtulit. Et ecce c 08 9
ea nò aduertes p mititudine coicantiũ hoſti il
li pbere vellet:ſtatim ſ. acerm de manibo eiꝰ euola

moꝛte naturali nallatenus cõſolari valẽs:· ſtetit
b ſerannos inconfeſſa. Quada aüt die paſce cũ
Alij cõicaret etiã ipſa cũ alijs mlienibo ſic incõfel

„

t. Et ecce cũ ſacerdos de

uit apud quãda crucẽ in eccłia exiſtẽetẽ.qd admi
rans ſacerdos ⁊ diligent ĩtuẽs:illa cognita ſta⸗
tim de ecclia ipſam eiecit. Poſtea vo ſacrm ve⸗/⸗
nerabiliter ſuſcepit ⁊ in loco debito collocauit.
Alla aũt mulier hoc viſo miraculo cõpuncta et

amanitudie repleta ẽ: atq; pctã ſua ↄfitens poſt
modũ bene vit. er 1T 5ol
Eꝛgd hic iterũ qrit᷑ nunqᷣd ſicut ſacerdos

8 nõ debet dare ſacrm illi queʒ ſcit in pctõ

mwmMoꝛtaluita ſeculares teneant᷑ vitare cõ⸗
munionẽ ⁊ ſacramẽta ſacerdotiũj qui ſũt in petõ

moꝛtali.Et rüdet Rich.i.iiij. di. xiij. ar. ..q. iij. qy

a publico pcõꝛe:heretico:ſimoniaco:ſaſi man⸗

co:vel excoicato:irreglani vel ſuſpſo a ſacerdo/⸗
tali officio:qñn talia pctã ſi ut maniteſta et publi/

cis interdica eſt diſpẽſano huiꝰſacri ab ecchia.
Silra foꝛnicatoꝛenotoꝛio nõ licet reciꝑe q tã
eſt euidens eiꝰ pem̃ ꝙ nulla tergiuerſanõe põt
celani.vel eſt danatꝰ ꝑ ſniaʒ vel ꝑ ↄfeſſionẽ in iu

re facti. c.qſitũ.de coha.cle.? mu.Et hocen po

ca nõ licet ab eis vllo mõ ſacrjm recipere. qꝛ? pdi

nit Rap. in ſũ.⁊ hr in ſi ũma ↄfeß.li.iij.ti.xxx.q.xij.

Etita intelligi? c.nullus.xxxij. di.etc.ſi qui ſunt.

niſter ecclie ab ipa ecclia tolerat᷑tenet ſubditus

eiꝰrecpe ab eo ſacra:qᷓ;uis eſſet ĩ pctõ moꝛtali.

m dicit ꝙ nõ eſſet tutũ ꝙ qͥs pᷣter neceſſitatis ar

ticuli induceret taleʒ miſtrum ad aliqͥq ſui oꝛ⸗
dinis exeqndũ:qñ ſciretipᷣm eſſe in pctõ moꝛta/
li vel ꝓbabiliter dubitaret. Et hec intelligunt᷑ de
peus n notoꝛijs ⁊ publiq.qꝛ ſi talis miſter eſſʒ
notoꝛiꝰ ↄcubinariꝰ:eo mo qͥ s dictũ ẽ nõ poſſet
ab eo recpi ſacrm euchariſtie.c. pꝛeter hec.⁊ ibi
plene ꝑ doc xxxij. di. Etiſta oia oclarant᷑ ab In
no.tcio.in c.veſtra duxit deuotio.de coha.cle.?⁊
OQ furioſi ⁊ amentes nõ debẽt cõicari Conſi

deratio quarta.

UVarto in hacꝑte dico ꝙ coio nõ eſt dã⸗

q da furioſis vlł amẽtibo ſᷣm Alex. de ales

in. iiij.pte ſũme in trac.de euchaniſtia.?

oẽs theoł. in.iiij. diſt. ix. maxie Tho.ibi.ar. v.q.

iij. Eu qͥ ↄcoꝛdat Petrꝰ.:vtin ſũma ↄfeß.li.lij.ti.

coꝛꝑe q̃ſtiõis:ſic diſtinguẽdo X ſũt aliq amẽ/
tes qͥ liq; babeãt debilẽ mẽtẽ:tñ ſunt docles eo
rũ q ſũt fidei ⁊ ſpectãt ad deuotiõeʒ:⁊ talibo coꝛ
pus xpᷣi denegari nõ debet: maxie tꝑe ab ecccia
derminato. Alij aũt ſunt oĩno furioſi vł freneti
ci⁊ rõnis iudicio penitꝰcarentes:ettalibo nullo
mõ dãda cẽ euchariſtia:niſi habeãt lucida inter/
ualla.eo em tꝑe põt dari ſi inueniant᷑ bñ diſpo⸗
rsx 4

Bermo

ſiti ad recpiendũ cũ deuotione.Si tñ aliqs bñ
diſpoſitꝰ ad ſuſceptionẽ ſacramẽeti illud petierit

deinde ꝑ aliquẽ caſum deuenerit in ametio:tũc
põt ſibi dari ſacrm ſᷣm Petrũ: vt hr in ſũma cõ
feſ.vbi S. ⁊ etiã Richᷣ.in pᷣdicta diſt.q̃rti.Et hoc

eſt ven niſi timeat᷑ ꝑiculũ de vomitu vlł de exxyu

itione:vel de aliq̊ hmõi.xxvj.q.vj.c.hijs qͥ. Ha⸗

bet᷑ q̊ʒ in ſũma cõfeſ.vbi S.ſᷣm Tho.ꝙ demoni

acis põt dari cõmunio qñ nõ iminet piculũ ali
q̃d depᷣdiq.vicq; de vomitu aut expuitione vel
hmõi.⁊ qñ nõ eſt certũ ꝙ diabolus toꝛqat eos
ꝓ aliq̊ crimie.Lũc em̃ ſi ↄfiteant᷑ et appareãt bñ

diſpoſiti ad ſuſcipiendũ ſacr̃m cũ deuotiõe:põt

eis dani euchariſtia ꝑ quã demones expellunt᷑
qͥ aliq aliqͥ ſecreto dei iudido ꝑmittunt᷑ toꝛq̃⸗
re aliquẽ:licʒ nõ ſit i moꝛtali crimie. Et ſᷣm pᷣdi⸗

ctꝗ limitationẽ intelligit᷑ illud qͥd Caſſianus ait
Eis q ab imũdis ſpiritibo vexant᷑ cõione; ſacro
ſctãʒz a ſenioꝛibo nr̃is nũq; meminimꝰintdiccã.
Conſideratio qͥnta ꝙ pueri añ annos diſcre⸗

tionis nõ debent cõicari.
Uinto dico ꝙ nõ

entẽ ad diſcretionẽ ſuſceptòis tati ſacramenti q̃
eſt coõiter decẽ ył vndecim annoꝝ: ꝓut etiã dicit

Tho.in.iiij.di.ix.? Petrꝰ de charan.e.di.et etiã

hr in ſũma ↄfeſ.vbi .q.lxxxiiij.Secũdo debet
cõſiderari in puero diſcretio.Niſi em̃ habeat di

ſcretiõis iudiciũ:⁊ maxie ꝙ diſcemat differẽtiaz
int᷑ hoc ſacrᷣm et cõem panc̃:nõ eſt iducẽdus ad

ſacrã cõmunionẽ ſᷣm Alex.ð ales vbi S. Ait em̃

Augꝰ. de ↄſe.diſt. ij. nos aũt. Nos aũt ſub ſpe

cie panis ⁊ vini quã videmꝰ: res inuiſibiles.i.
carnẽ⁊ ſanguinẽ honoꝛamus.Ideo ðt Augꝰ.
ad Bonifaciũ papã ꝙ cib iſte eſt grandiũ.ſ.in
fide. Ideo Alex.ð Ales vbi S.redarguit grecos
et alios hereticos qͥ cõicant pueros anteq; ha⸗
beant diſcretionẽ:dicẽs hoc eſſe irrõnabile ⁊ p/
hibitũ.Etidẽ inqͥt Tho.in.iiij.diſt.ix.ar.v.q.iiij
Tercio cõſiderãda eſt ĩ puero deuotio.Niſi em
appareat ꝙ cũ deuotiõe debeat ſuſcige cõioneʒ

non eſt inducẽdus ad illã.Sed hec oia ßᷣm opi

nionẽ meã pꝛudentis ↄfeſſoꝛis iudicio relinqn
da ſunt.videlicet qñ habeat diſcretionẽ ⁊ deuo
tionẽ neceſſariã. Et dicunt pᷣfati doctoꝛes q; pa

terfamilias ⁊ materfamilias tenent᷑ ex pꝛecepto
charitatis rõnabilit᷑ inducere qᷓntũ pñt filios ?

füias ⁊ quẽlibet de ſua familia ad ſacrã cõmu/⸗

nionẽ ⁊ ad miſſam audiendã ⁊ cõfeſſionẽ faciẽ/

qa: ad ieiunãdũ in dieb pceptꝭ:? cerera hmõl.
qꝛ debẽt diligere ꝓximũ ſuũ ſicut ſeiſßos Mat.

xxij.⁊ Au. x.

Conſideratio ſexta ꝙ ſacra cõmunio non de
bet dariluſoꝛibo cõſuetudinarijs: diuinatoꝛib
ſoꝛtileg:choꝛeatricib:inhoneſtꝭ ſe oꝛnãtibo in /
qumeni:vel faciẽ fucãcibo:ſeu adulterinos cri/

. —
*
*

ico ꝙ nõ debet dari b ſaramẽè/
q tũ puer:pᷣm Allexã.de ales vbi S.qͥ dicit
w in puero tria cõſiderãda ſunt.ſ.etas:
diſcretio ⁊ deuotio. Debẽt g̊ habere etatẽ cöueni

niſi

cui infami gſon.
Eñno dico ꝙ ſacramẽtũ bᷣ nõ debet dari
s luſoꝛibo.ſ.illis qͥ ludũ alee vel taxilloꝛã

in ↄſuetudinẽ ducũt:et q̃ſi artẽ faciũt de
ludo.tales em̃ cũ nõ ſint in ſtatu ſaluandoꝝ ne
quaqᷓ; cõicari debẽt:vt dicit Alex.de ales vbis.
et Rap.in ſũma:allegãtes multas rõnes.Pꝛo/
pterea ſcptũ eſt de pe.dil. v. S.j. in fi. Cobibeat ſe
pᷣterea ab oibo ludis atq; ſpectaculis ſeculiqͥ ꝑ/

fectã vult ↄſeqͥ gram remiſſiõis.Et in c.epᷣs.xxxj
diſt. ſcptũ eſt. Epᷣs autpᷣſ bi᷑ aut diaconus alee

vel ebꝛietati deſeruiẽs:aut deſinat:aut certe da/
net᷑. Subdiaconꝰ aũt aut lectoꝛ vel cantoꝛ ſimi
lia faciẽs:aut deſinat: aut cõione pᷣuet᷑ ſimiliter
etiã laicꝰ. Hec ibi. Diuinatoꝛes etiaʒ ⁊ ſoꝛtilegi
nõ debẽt cõicari:ſᷣm Alex.de ales.vbi ẽ. Et deh
habe?᷑ textꝰ in c ꝓ dilecnõe.de conſe.di.ij.Etin c.

ſi qͥs.xxvj.q.v.imo tales diuĩatoꝛes debẽt excõi

cari ſi nõ ceſſant a pᷣdic.c.ſoꝛtilegi.e.q.⁊ cã.Di⸗
uinatio em̃ q̊ͥcũq; mõ facta eſt ꝓhibita.cjj.extra
de ſoꝛti.⁊. xxvj.q.v.fere ꝑ totã. Itẽ de choꝛeatri/
cib q̃ habent ↄſuetudinè eũdi ad choꝛeas:ma⸗/
xime qñ mala vadũt intẽtione vel in caſibo ꝓhi
bitis:⁊ etiam qñ eis innoteſcũt mala ⁊ pcã gra

uia que veniũt ex choꝛeis. Et hoc vel ꝓpꝛia idu⸗
ſtria cognoſcũt:vel exꝑientia ſeu pᷣdicatiõe:ettũ
hmõi exercitiũ habent in cõſuetudine et nolunt
abſtinere:nõ debent cõicari.qꝛ et ſibi ⁊ alijs laq̃

os moꝛtalis pci pᷣparãt.⁊ ideo moꝛtaliter pec⸗
cant ſᷣm Alex.de Ales vbi ð. Et theol.i.iiij. diſt.
xvj. Qui em̃ amat ꝑiculũ ꝑibit in illo vt ðꝛ Ecci

iij. it em̃ Hiero.in q̃daʒ omeł.õ credo viro

ſi dicat ſe illeſum euaſiſſe a ſpectaculis taliũ cũ
Dauid electus a dño exeo ꝙ vidit Berſabee la
uantẽ ſe ad libidineʒ ꝓuocatꝰ ſi. Silrmlieres

poꝛtantes crines adulterinos ſeu moꝛtuos ad

oꝛnatũ:⁊ poꝛtãtes alia vana oꝛnamenta ad poᷣ
pã ⁊ laſciuiã:⁊ pingẽtes vultũ vt pulcrioꝛes ap
pareãt:vel inhoneſto habitu incedentes:nõ de/
bent cõicari niſi ſe emendent ſᷣm Allexa. de ales
vbi S.⁊ etiã in.ij.ꝑte ſumme.acitad hoc xxj.q.
iiij.c.j.et allegat Alexan.multas rationes ques
cauſa bꝛeuitatis omitto. Uſurarij q̊ʒ publici ect

qui alioꝝ bona iniuſte vſurpant vel retinẽtnul

latenus debẽt cõmunicari:niſi pᷣus ſatiſſecerint
vt habet᷑ plene in ſumma ↄfe.li.ij.ti.vij.qxlvij
Silrxr nec etiã interdiꝰ ſeu excõicatus etia iniu
ſte debet cõlcari m Petcuꝝ decharo.in. iiij. di. ix.
ar.iij.Et ſimiliter ſuſpẽſus qñ eſt ſuſpẽſus a ꝑ⸗

ceptione ſacramẽtoꝝ.Et hoc etiã habet᷑ in ſum/

ma cõfeſ.li.iij.ti.xxiij.q.lxxvij.in fi. Similr nõ⸗
pñt cõmunicari meretrices ſeu cõ cubine aut cõ
cubinarij.etiam ſi dicant ſe amplius nõ pecca⸗
re:niſi pᷣus ſeꝑent᷑ ⁊ inoteſcat eoꝝ cõuerſio.arg.
ad hoc c. Meretrices.xxxij.qiiij.Et boc inquit

nes boaranfibe mec meretricibo vel ↄcubinarijs
ſiſeparent᷑ cum ꝓpoſito nunqᷓ; recidiuãdi: nec·
exercentibo ſe in toꝛneamẽtis vel duello:nec ali⸗/

uni
Gigmaninn
aneti V⸗
nogammmm
Gentonnun
iorokrel
e halt
ſolicoide⸗⸗/
nmnüͤttfuit
denocigve
gioſon ⸗
ſauponttn

conciſtne

go⸗ ſodebatca
lerindonofe
anndechhae
ſbibanan cion
Uusantegecd
Hochisqe
nrrirescd
onndisv
nommonmſen
no debedenn
Scküducl
Cinrpmrlac
ſgullyni
acs rhl,⸗
GSckmos: mn

Ablnalegeromme

Gahltrond
nisrdotorispe
ſta Kpaaind
lonetbiacſigre
iekolinetcnig
t honor ecllet

Kendecoduſt

alunj Etli:
tenuntad dj
Cotur Eein vid
Lunhngnendi
bhocenſcgbin
Caſsaa dan
ArRiciniin
kunesdanch

goneninnan
Wienniüänond
ceſieſinem
rnii i la⸗
lls guig ho

lalſantſtanr

ſnblktiig i
liſti.

MU
leedan.
ionebin,

Reuleshi
oedecolſe Nitt
duinnesgi
facnck nincn
netwi. ideden
nt üciadchencen
mrinone Anaid
mmoerſcitma e
nng ſchzdatie
i ge aſbz,
i. 10o merre
condd ſiann
Meaſycals i
obbfuls
Enunitant⸗
Nimm ſi
Ninhurtuit

lin ii⸗
ſaltimndil
sgickſiſig⸗
rhoci u/

tſenmglunt

ſarto

Folium

QLu. xij. Sint lũbi veſtri pᷣcinceu: ⁊ lucerne arden
tes in manib veſtris. Quod exponẽs Gꝛeg. in

omeł.ait. Lũbos em̃ pᷣcingimꝰ cũ carnis luxu⸗

riã ꝑ continentiã coartamus. Lucernas vo ar/⸗

dentes in manibo tenemꝰ cum ꝑ bona oꝑa ꝓrxi⸗
mis noſtris luds exempla mõſtramꝰ. Ideo.ij
ad Coꝝ.iiij.ait apłs.Pꝛouidemꝰ em̃ bona no

ſolũ coꝛã deo ſed etiã coꝛã oĩbo hoibo.Cuiꝰ con

trariũ iſti faciũt ſcãdaliſantes ꝓximũ:tenentes
in domo es que fuit eoꝝ cõcubina. Iteʒ debent
oino ſeꝑari ꝓpter ꝑiculum readiuãdi.Sicut ſi
palea poneret᷑ ad ignẽ ꝑiculũ eſſet ne cõbureret
Etideo cũ iſti tales temptent deũ ⁊ ſuponãatſe
ꝑiculo nõ debẽt cõicari. Si em̃ pᷣapit᷑ deriꝗ ne
teneãt in domo femias ꝓpt ꝑiculũ.c.inhibẽdũ.
extra de coha.de.⁊ mu.mlto mag talib debet
ꝓhiben añ cõionẽ ne in domo teneãt eas cũ q/
bus antea peccauerũt. Nõ etiã ðᷣbet dari ſacr̃m
hoc illis qͥ exercent ſein toꝛneamẽt ⁊ habẽt vo⸗
luntatẽ redeũdi adilla.qꝛ tales nõ ſunt in ſtatu
ſaluatiõis: vt inqͥt Alexa.de Ales vbi S. cũ toꝛ/
neamenta ſint ꝓhibita.extra de toꝛnea.c.j.Silr
nõ debet dari illis qͥ exercentſe imonomachia

id eſt in duello. Lex em̃ noua non recipit talẽ lu
ct:vt patet in c. Monomachiã.ij.q.v.vbi dicit

glo. ꝙ talibo nõ eſt cõio dada. Ctidẽ dicit Aler.
ð ales.vbi S. Dici᷑ aũt monomachia a monos
qð eſt vnus ⁊ machia qð eſt pugna:q enã eſt p

Hhibita a lege romana. vt patʒ i.l.vnica.C. de gia
di. Niſtrionibo q̊ʒ ſiue magis ⁊ alijs ſilłibo ꝑſi o/
nis ⁊ notoꝛijs peccatoꝛibo nõ eſt dãda euchan
ſtia. vt patet in c. p dileciõe.de cõſe. diſt. ij. Et ra
tionẽ ibi aſſignat certꝰdicẽs.Quia nec diuie ma

ieſtati nec euãgelice diſcipline cõgruit vt pudoꝛ

⁊ honoꝛ eccłietã turpi ⁊ infami cotagione ledet᷑
Et eadẽ cõcluſio hr in ſũma confeſ.li.iij.t.xxiiij
q.lxxxij.Et liq; dicat glo.in pꝛedicco c.ꝙ ſi tales
reuertant᷑ ad dñm ⁊ peniteãt: eis gratia non ne

gatur.Et ita videt᷑ fuiſſe determinatũ in cõcilio

Carchaginenſi:vbi ðꝛ.Scenicis atq; hiſtrioni/

bus cetenſq; huiuſmodi ꝑſonis atq; apoſtad
cõuerſis ad deuʒ:recõciliatio nõ neget᷑ Tamen
dicit Rich.in.iiij.diſt.ix.ar.iij.q.ij. non debet
ſtatim eis dari cõio. Pꝛimo ꝓpter reuerentiã ſa
cramẽti. Scðo ꝓpt᷑ pbationem cõuerſionis eo
rum. Tercio ne ꝓximus ſcandaliſet᷑ qui innima
coꝛdis nõ videt. Poſſettamẽ talib ſine dilatõe

euchariſtia miniſtrari:vbi neceſſitatj articulus

cogeret ſeu alia pietas ſuaderet.puta quia reli⸗

gionem intrant. Hecille. Sũt et alij quibus ꝑ

trienniũ non debet dari cõmunio er pᷣcepto ec⸗

cdleſie:ſicut matricide.Etidem eſt de patricidis

xxxiij.q.ij.c.latoꝛeʒ. Et alijs per q̃drienniũ:ſicut

illis qui ꝑ hoꝛnidũ ſacrilegium ecdleſiam ſcan⸗

daliſant.ſicut fuitille Burgãdus nomine:de q̃

ſcribit᷑xij.q ij.c. de viro. Et hec ĩtelligunt᷑ de ma
nifeſtis. Si tamẽ intrant religionẽ poſſunt cõ⸗

adminiſtre
danr hoc ſacramentũ ßm oẽs theologos in. iij.

—
. — . . .
. . 4* „. .ℳ .
4 4 7 . . —

½

municari ſicut alifteligioſi. vtſatis innuit ibi/
dem. Poſſet tñ eps in talibus diſpenſare quo
ad relaxationem tẽpoꝛis ⁊ mitigare talem peni
tenuam: vt ꝓbatur ꝑ dicũ c. Latoꝛem. xxxiij.q.
ij. Regulariter tamen tenendũ eſt ꝙ in fine vite
omniho vere penitentib⸗ hoc ſacramentũ eſt tri
buendũ.ſicut dicit glo.extra de rap.c.ſuper eo.?
habet᷑ etiam.xxvj. q.vj. c. ſi quis.⁊.l.diſt.c. Peni
tens. Quicũq; igit᷑ vult digne colcare: debet ſer⸗
uare illud Auguſtini ſuper Johannẽ ſermone
xxvj.dicentj.Qui coꝛpus chꝛiſti ſumere volunt
kiant coꝛpus chꝛiſti ſi i volunt viuere de ſpiritu

„

chꝛiſti.

Eea hic quent᷑ Nunqd debeat dan boc
s ſacramẽtũ hijs qui ꝓ criminib ſuntſu-
ſpendendi vel decapitãdi. Etreſpondẽt

cheol. ꝙ ſic.ſi ſunt cõfeſſi ⁊ penitent. xiij. q.ij.c fi.
Talib em euchariſtia nec eccleſiaſtica ſ. epultu/
ra eſt denegãda.et miſſa ꝓ eis debet cclebꝛari et

penitẽtes. et. xiij. q.ij. cp obeuntiby. Immo in de
mẽtina.j.ð peni.⁊ remiſ.pᷣcipit᷑ officialib ꝙ eis

ſtrari ꝑmittat ſi petut. Lepꝛoſis q̊ʒ põt
diſt. ix. Et ſimiliter alijs qꝗᷣ habent aliquã ĩmũdi
a pure coꝛpꝑalem.vt eſt fluxus ſemis vel men⸗
ſtruoꝝ atinuus. Nõ em debet addi afflictio af
flico:cũ iſta nõ ꝓcedãt ab eoꝝ crimine.extra de
cle.egro.c. tua nos.⁊ c.ex Ete. Licet pᷣſ biter paro

chialis lepꝛoſus ſitamouẽdus ab officdo mini
ſtrationis ad euitãdũ ſcandalũ ⁊ abo miationꝰ

wpli. vt ðꝛ in dicto c.tua nos.Si aũt hec imũdi⸗
cia pure coꝛpalis eſt facile purgabilis: licet hõ
habens illã ſi ſit bñ diſpoſitꝰ cõicare nõ ꝓhibea
tur:tñ laudabiliꝰfadet abſtinẽdo:donec ſitpur
gatus.Et idẽ dico de młiere mẽſtruata vel ha⸗
bente flurũ ſemis.vt inqᷣt homas in.iiij. diſt.
ix.⁊ hr.in ſũma cõfeß.li.iij.ti.xxiiij.q.lxxviiij.
Apter pollutionẽ debet ceſſari a ꝑceptiõe
dñici coꝛꝑis Conſideratio ſeptima. R
Eptimo dico ꝙ ꝓpter pollutiõeʒ noctur
S8 nã qs eſt indignꝰ ſumere h̊ ſaccm. Scri
ptü eſt em̃ Leui.xv. Uir a q̊cũq; exienit ſe

mẽ coitꝰ:mũdus erit vſq; ad veſpaʒ.Et Deu k.

xxiij. ðꝛ. Si fuerit int᷑ vos hõ qͥ no cturno pollu
tus ſit ſomnio egrediet᷑ extra caſtra:⁊ non reuer

tet pᷣuſq; ad veſperã lauet᷑ aq̃. Eſt tñ diſtinguẽ/
dũ ſᷣm Tho.in.iiij. di.ix.art.iiij.q.ij.et Ric ea.
di. ar. ij. q. iij. Unð ſciendũ eſt ꝙ pollutio multi
plicit danſerspaͤt. ſrſo ex ſola diſpoſitiõe na⸗
ture ſine vlla pcedẽti cogitatõe.⁊ tũc ñ eſt ſignũ

alicuiꝰpci.ſed põt hebitudinem mẽt inducere:

marie ſi veniat cũ turpi imaginatiõe:habetq; i⸗
mũdiciã coꝛꝑalẽ. Et liq; ex tali pollutõe qᷓ nõ ꝓp/
uenit neq; ex capula:neq; ex mala cogitatione

vel ↄſenſu aliqͥ nõ impediat᷑ qͥs a cõione:maxie
vbi neceſſitas vel deuotio id expoſcat.tñ ſᷣm pᷣ⸗
dictos dodoꝛes laudabiliꝰeſt abſtinere: matie

Bermo

qñ venit cũ aliq̃ mala imagmatione in ſomnis

Si vo pollutio pueniat ex pcedenti cogitatiõe

vel ex crapula nimia:lſi talis co gitatio vł crapu
la ſit talis ꝙ fuerit pctm moꝛtale: talis pollutio

retrahit oino a cõlone. vt põt ꝓbari ꝑ c.non eſt.

vj. diſt. ⁊ arg in cqſquis.xiiij.q.j. Silłr ꝓhibet᷑

a cõlone qn qͥs poſt pollutionẽin eã ðlectatõeʒ
conſentit:licet illa pollutio alas nõ fuiſſet pem
moꝛtale.Si vo pꝛedicta cogitatio vł comeſtio
ſupflua nõ fuerit niſi peœm veniale:non ꝓhibet

polluno ſequens a coione de neceſſitate.tñ oẽcs

doctoꝛes laudat ꝙ ceſſet᷑ ab ea ob reuerentiã ſa
cgramẽti.Et hec oia pnt ꝓbani ꝑ dictũ Gꝛegoꝛij i
c.teſtamentũ.vj.diſt. Oicit etiã Alexã.de ales in

iiij. pte ſũme in trac.de euchariſtia.ꝙ vbi nõ eſt

neceſſitas vł ſcadalũ meliꝰ eſt abſtinere.qꝛ non
poõt bñn pꝑcipi ex qᷓ cauſa ↄtigerit p ollutio.Et iðo
ſecurioꝛ ꝑs eligeda eſt.vt in c.illud.de clerico ex/⸗
cõicato miſtrante. Itẽ qꝛ ꝑ talẽ pollutionẽ mẽs
magis ſolito inclinat᷑ ad cogitatiões ĩpudicas:
2 nò videt᷑ bñ dupoſita ad recipiendũ cũ reuerẽ
tia coꝛpꝰ chꝛiſti qð eſt ſaccm ſacramtoꝝ.Lñ ðt
Tho.vbi S.ꝙ ſi ꝗͥs ꝑciꝑet ꝙ ex nulla cꝗ mala ꝓ
ceſſit pollutio:ſed ſolũ ex uluſiõe demonũ:ſic ac
cidit freqnt᷑ in dieb in qᷣbo hõ ſe cũ magna dili⸗
gentia pparauit ad cõionem:ſignũ eſt ꝙ diabo
lus homi fructũ euchariſtie auferre conat᷑. Uñ
in tali caſu ↄſultũ fuit cuidã monacho:vt in col

lationibo patrũ legit᷑: ꝙ cõicaret.et ſic diabolus

videns ſe nõ poſſe cõſeqͥ intentũ:ab illuſiõe ceſ⸗
ſauit. Uerũ qꝛ de hoc non poſſumꝰeſſe certi:l.q;
illa pollutio ſolum veniat ex illuſiõe diabolica:
vł ex defectu nature:vbi nõ eſt neceſſitas vł ſcaã/
dalũ:laudabiliꝰeſt abſtinere.qꝛ bonaꝝ mentiũ

eſt ibi culpã timere vbi culpa nõ eſt.c.ad eius.v.

di. Et debẽt abſtinere tales ꝑ viginciq̃ttuoꝛ ho/
ras pꝰ pollutonẽ ſᷣm pᷣdictos docoꝛes.vt etiã
hr in ſũma cõfeſ.c.li.⁊ ti.q.lxxrif. S
elgd hic qrũ ſunqd ac* mr̃imoniał im
8 peldiat a cõione. Erclaꝝ eſt ꝙ ſi fiat do⸗
minaante voluptate: debet tal ꝓhiberi a
coõione. xxxiij.q.iiij.c.vir cũ ꝓpꝛia. Si aũt fiat ſo⸗
lũ cã pꝓcreãde ꝓlis vel reddendi debitũ:non ipe
dit:niſi vt ſupᷣdictũ eſt de pollutiõe nocturna q̃
accidit ſine pctõ.ſ.ꝓpter imũdiciã coꝛꝑalẽ⁊ mẽ/⸗
tis diſtractioneʒ.vt inqͥt Tho.in.iij.ꝑte ſũme.q.
lxxx.et in.iiij.di.ix.ar.ij.q.iiij. Uñ dicit Gꝛego.in
dicto c.vir cũ ꝓpꝛia.xxxiij.q.iiij.ꝙ talis eſt relin⸗
quẽdus iudicio ſuo.Etidẽ ponit᷑ in ſũma ↄfeſ.
vbi S.q.lxxv. Et q;uis Alanꝰ in. iiij. diſt. xxxij. di
cat ꝙ exigẽs infirmitate ductꝰ:liq; moneri debe
at ne accedat:ſi tũ oibb modis ex deuotiõe ſe in⸗
gerit:nõ eſt phibẽdus. Item licet dicat glo.in c.
dis hõ. de oſe. di. ij. ꝙ illud qð dicit᷑ in mig capi
tulis iurꝭ canonici ꝙ hõ ðbet abſtinere ab actu
matrimoniali añ coionẽ:eſt cõſiliũ:nõ pᷣceptuʒ.
m tuti facient tales qͥ vſi ſunt acu mr̃imoniali
Abſtinẽdo a cõione. Et bᷣ patet ꝑ dictũ Hierony

. * — 3 . .
. * *

mi in c. ſciatis.xxxiij.q.iiij.dicẽt. Sciatʒ fratres
chariſſimi:qm qͥcunq; vxoꝛi debitu reddit: va/
care nõ põt oꝛatioi:nec de carnibo agnicomede
re debet. qꝛ ſi panes poſitionis ab hijs qͥ ſuas

vroꝛes tetigerat comedi nõ potert: qnto mag

panis ille q de celo deſcendicnon põt ab hijs ꝗᷣ

cõiugalibo pauloante adheſere complexibo vio
lari atq; ↄungi.Nõ ꝙ nuptias cõtemnemꝰ:ſeld

eo tꝑe q̊ͥ carnes agni.i.xpᷣi maducaturi ſumꝰva
care a carnaliba oꝑib debemꝰ. hec Hiero. Ite;
de ↄſe.di. ij. c. ois hõ.ðꝛ.Ois hõ añ ſacrã cõlonẽ
a /ꝓpꝛia debet abſtinere vxoꝛe tribus aut q̃ttuoꝛ
aut qͥnq; aut ſex aut ſeptẽ diebo. Etiõ ðt Rich.ĩ
llij. di. ix. ar. ij. qiij.· ꝙ coniuges debent abſtinere

ab vſu mr̃imonij etiã in reddẽdo qᷓntũ fieri põt
qꝛ nõ eſt in ptãte redden ex neceſſitate non fieri

caro ⁊ nõ hr̃e camales cogitatiões. Itẽ qꝛ ðꝛ in
dicto c. vir cũ ꝓpꝛia.xxxiij.q.iiij.Licita ipſa admi

xtio cõiug ſine voluptate carnis fieri nõ poteſt.

Er qͥ colligi᷑ ꝙ quõcũq; quis vſus fuenit acu
mr̃imoniali etiã reddẽdo ex neceſſitate:ðbet dif
ferre cõioneʒ ob reuerentiã ſacramẽti:qᷓ;uis nõ
ſit cõdẽnandus pctõ moꝛtali ſi cõicet:qn ſolum

vſus fuit mrimonio ꝓut inſtitutñ fuit ab eccłia

et ſine voluptate pᷣdominãte:vtinqͥt Alanꝰ i.iiij

duxxxij. Silr nõ debet qᷣs illo die qͥ cõicauit vn

mr̃imoniali aau nec exigere nec reddere:niſi cũ

difficultate ſᷣm Alanũ i.iliij.di.xiij. Et idẽ hr i ſũ⸗

ma cõfeb.li.lij.ti.xxiiij.q.lxxvj.qꝛ ſi illo die ðbet
abſtineri a cibo matiali ꝑ aliq̃s hoꝛas q̃ntũ cõ
mode fieri põt.de ↄſe.di.ij.c.tribo gdibo.multo
mag ab aau venereo debẽt cõluges abſtinerei

die colonis ob reuerenig lacii. Sed heu q; mla
indigniſſimi ⁊ imũdiſſimi ad tã ſacratiſſimũ ac

cedũt ſacrm ⁊ ſine vlla pᷣpatiõe:qͥ oẽs ad iferna
les deſcendẽt cruciatꝰ. Ecõtra vᷣo hij qͥ agnũ pa

ſcalẽ digne ſumere volũt ſeruãt illð Ecci.ij. Qui

timẽt dim pᷣpabũt coꝛda ſua:⁊ in ↄſpectu illiꝰ
ſctificabũt animas ſuas. Quod nobis facere il
le cõcedere dignet᷑ qͥ in b mirabili ſacco ꝓ peis
noſtr q̃tidie imolat᷑. Ameen.
In ſacratiſſima ſolennitate reſurrectiõis dñi
noſtri Jeſu chꝛiſti de cadẽ reſurreciõe Sermo
deamuſſeptimus. —2

Ec dies qua fe/
b etemurĩ ea. p̃ſ.
vij. Sententia eſt naturaliũ phoꝝ
di . ꝙ ſicut ſe habet oppoſitum in oppoſito:itaſe
habet ꝓpoſitü in ꝓpoſito.et ecõòtra:vt notat᷑ in.l.

cit dñs exultemus ⁊

q filiũ.ff. de le.iij.? ibi Albꝛi.de ro.Et hanc regu
la ponit ꝑipateticoꝝ dux Areſto.ij.de celo ⁊ mũ

do.iiij. Lopi.x.Mecha.⁊ i.viij. Phiſi.Qui enã
in.ij.de generatione ⁊.ij. Phiſi.inqͥt.Cõtrariaꝝ
cauſaꝝ cõtrarij ſunt effeccus.etin.j. Poſte.⁊.ix.
Mecha.iteꝝ ait.Si vnũ eſt cauſa aliuius:op
poſitũ eſt cã oppoſiti.Cum igi mo.s ſit vlimũ
terribiliũ.iij. Ethicoꝝ.non immerito pꝛetenicis

„*
“
.
„

—

ronit tdatde
ſamdn
bichlngent
erdchanß
re ſicnſa
lieſiekie
muiemorla
ioꝛ ab
Aaninoingian
ſoliofuiſed
Aſolguene
öelnaub haſt
mnagnäobſcuntn
b rcurecie
leice amurt
cifulgarr mor
nat Hecill.
Acagitmnagnäͤt
obunute hoſte
Cpeherad tnles
gnullo Ldefen
mno oſca ſolin
dis cos 5itcu

iillioinag
uruba en

amnfacn
Rcghmüpan
nichmrdüz
leblamf
lusniclagi
etürclandne
Nonis dilici
Paölſbünne,
dns Naucit
inq disſunn
lunoe fut
mnllearluſtie
n rel honon

Oisdiiiſ
Rprrendnan

“R
„ K
c

ncggbis ſſsfin
tonatſunt
aqs lo eiiun
ngeenanurid
uiin deni iii
gi ila
alös bau i
Nij cN ygthe
niſac Scdlan
ſimiadtiſimrhi
,Söa fohin

“

nbnmmi c
anarruniN

4 .
Gtife
mmufmniaf
poinnn min⸗
oEi

S

Grrtpin

CvsA e,
unps
vonimme

duob dieb:marie in die venen ſaĩ doluimus

atq; lachꝛymati ſumus de hoꝛribili moꝛte beni
gniſſimi ſaluatoꝛis dni nf̃i Jeſu xpᷣi: atq; aſſo⸗

ciauimꝰ meſtiſſimã matrẽ eꝰ vᷣginẽ bñdictã vſ⸗

q; ad mõtẽ caluarie:parit᷑ lugẽtes cũ ea vituꝑi/

oſam moꝛtẽ vnigeniti filij ſui.Quapꝛopt᷑ cum
amicꝰð beat ſentire cõmoda ⁊ icõmoda ſui ami
ci:vt notat᷑ i.l.itẽ ex diuerſo.i fi.ff.familie herciſ.
et ſᷣm ↄſiliũ apłi ad Ro.xij. Gaudere cũ gaudẽ/⸗
tibo ⁊ flere cũ flẽtib.ideo oẽs hodie letari debẽꝰ
parit cũ illa de triũphãati reſurrectõe eiuſdeʒ filij
eiꝰ:vt qͥ ſocij ſumꝰ doloꝛis ⁊ lachꝛymaꝝ: eiꝰ q̊ʒ
efficiamur ꝑticipes ↄſolatiõis ⁊ gaudioꝝ.Et qͥ

de moꝛte ſaluatoꝛis maximã ꝑpeſſi ſumꝰ triſti⸗

ciã:hodie de vita eiꝰ ꝑpetua ineffabilẽ ſennamꝰ
leticã.Qð bñ ꝓphetauit Dauid ĩ pᷣſ.xxix.di. Ad
veſperũ demoꝛabit᷑ fletꝰ:⁊ ad matucinũ leticia.
Ad quã letici nos hoꝛtat᷑ ſctã mr̃ eccłia q̃ in to
to officio huiꝰſacratiſſimi diei ⁊ ꝑ octauã dulci
ter canit vᷣba thema nr̃i.di. Hec dies ⁊c̃. Que
vᷣ̈ba exponẽs Augꝰ.ait.Et ſi dñs oẽs dies fecit
hãctñ ſingłarit᷑ feciſſe ðꝛ.qꝛ ĩ ea pluſqᷓ; ĩ alijs fe
cit.Debemꝰꝗ ⁊ nos ſingularit᷑ in hac die gaude
re.Nã etiã inſenſibilia hodierna die leticie gau/⸗
dijq; ſig oſtẽdere. Uñ diuꝰ Amb.inqͥt. In reſur

rectiõe xpᷣi aer ſalubꝛioꝛ fuit:ſol cãdidioꝛ:⁊ tra

fecũdioꝛ.Et b. Marximꝰ ðt. In reſurreciõe rpᷣi

elemẽta oĩa głiant᷑.Nã ⁊ ſolẽ ipᷣm i hac die arbi

troꝛ ſolito fuiſſe clarioꝛẽ. Neceſſe eſt em̃ vtĩ hac
die ſol gaudeat:⁊ ĩ eiꝰ plus ſolito iocũdet᷑ reſur

recnõe in cuiꝰ paſſiõe ↄdoluit.⁊ ſic in eiꝰpaſſiõe

magnã obſcuritateʒ oñdit in ſignũ triſticie:ita ĩ
eiꝰ reſurreciõe maioꝛẽ habeat claritatẽ ĩ ſignuʒ
leticie. Letemur itaq; oẽs ĩ hac die q̃ ⁊ viuos cir
cũfulget ⁊ moꝛtuos viuificat:⁊ vẽturos illumi
nat.Hec ille. idemꝰnãq; ꝙ dies illa ĩ q̃ aliq̃d
accidit magnũ bonũ:vtputa qꝛ pᷣncepſ victoꝛiã
obtinuit ⁊ hoſtes ſubiugauit:cũ leticia celebꝛat᷑
et venerat᷑.tales ei ferias pᷣncipes idicere pñt.l.

anno paſca ſolẽnit᷑ celebꝛare in memoꝛiã ꝙ ipᷣe
dñs eos ð ſᷣuitute egyptiaca libᷣauit:vt hr̃ Exo.

xij. Mlto g̊ mag xpiani gaudere ⁊ exultare de

bent in hac die ⁊ paſca ſolennit᷑ celebꝛare q̃ nos
ſaluatoꝛ nr̃ a captiuitate diabolica liberauit:de
diabolo triũphauit:⁊ libtatẽ ꝑditã hũano gene
ri reſtituit. Uñ Augꝰ.in qͥdã ſer.ð feſto paſce ſic
ait. Paſca xpᷣi frẽs chariſſimi regnũ eſt celoꝝ:ſa
lus mũdi:occaſus iferni:głia ſuꝑnoꝝ:vita cre⸗
dẽtiũ:reſurrectio moꝛtuoꝝ:teſtimoniũ miſera/
tionis diuiĩe:cõtritio moꝛt abolite:et pᷣciũ redẽ/
ptiõiſ hũane. Hec eſt dies dilectiſſimi quã fecit
dñs vt audiſtꝭ:excelſioꝛ cũcꝭ:ſanctioꝛ vniuerſ:
in q̊ dñs ſurrexit⁊ ſingłoꝝ mẽtes gaudio ⁊ ex⸗
ulcatiõe ꝓfudit.Et iõ inqt Ps.Tetami ĩ dño ⁊
exultate iuſti:?⁊ głiami oẽs recii coꝛde.Dignuʒ ẽ
ei vt ei honoꝛẽ laudis ipèdamꝰqͥ głioſetrium
pꝓbodo hodie ẽ ab inferis ad nos reuerſus. Nã

etromani vicoꝛii ipatoꝛibo ſuis magnũ ho⸗
noꝛẽ pſallẽdo ⁊ cãtado fecerũt: qͥ hoſtib ſupad
romã redierũt. Sic etiã.j. Reg.xvij.legit᷑ de Da
uid ꝙ poſtqᷓ; Goliã qͥnq; lapidibo occidit po
pulũ eiꝰ vicit:reuerſus cũ magᷓ glia receptꝰeſt a
ſuis:⁊ młeres ĩ eiꝰ laudẽ cecinerũt di. Saul pg
cuſſit mille:? Dauid decẽmilia. et Exo. xv. ?ꝛ.p
qn dñs libauit iſrł de manu egy tioꝝ ⁊ vidert
egyptios moꝛtuos ſuꝑ litꝰ mant me Woſes
cecinit carmẽbᷣ dño. Catemꝰ dño:głioſe em ma
Kukicar⸗ e:equũ ⁊ aſccẽſoꝛẽ piecit in mare.Quia
oꝛtitudo mea ⁊ laus mea dñs ⁊ facꝰẽ mibiiin
ſalutẽ ⁊c. Siłr Maria ſoꝛoꝛ Moyſi et ʒaron
ſũpſittimpanũ in manu:egreſſeq; ſũt oẽs młie
res pꝰ eã cũ tipanis ⁊ choꝛis pᷣcinẽtes ⁊ dicctes
Cãtemꝰ dño ⁊c. Etiõ ⁊ nos de victoꝛia ⁊ trum
pho ĩꝑator nr̃i Jeſu xpᷣi qͥ qᷣnq; lapidibo.i.qᷣnq;

vulnerib deuicit goliam.i.diabolũ cũ exerctu

ſuo:⁊ victoꝛ de infern redijt ad ſuꝑos: demerſo
pharaone.i.ipᷣo diabolo in ꝓfundũ inferni.de⸗
bemꝰtoj pᷣcoꝛdijſ iubilare di. Surrerit xp̃ᷣs bo
die hũano ꝓ ſolamie.De q̊ pᷣdixerat Dauid pſ.
cxliiij. dicẽs ipi dho jeſ u. Bliam regni tui dicẽt
et potẽtiã tuaʒ loqnt᷑. Ut notã faciãr filijs hoim
potẽtiã tuõ:⁊ głiaʒ magnificẽtie regni tui.De cu
ius triũphati reſurrectòe tres pulcras contẽpla
tiones faciemus. Pꝛima dicet᷑ veritat. Scoõa
cõgruitatis.Tercia iocunditacc.
Pars pᷣma in qua ꝓbat᷑ ventas reſurrecio⸗

nis Jeſu chꝛiſti.

ai. „a△ M
D dãdã fidẽ alicui veritati triplex via
a repit᷑. Pꝛima ðꝛ oſtẽſio ſigilli autẽtici
qð pattʒ in c.ſcpta vo autènca. extra ðᷣ
fi.inſtru. Ubi Alerx.iij.inqᷣt. ꝙ illa ſcri⸗
pta ſunt autẽtica ⁊ hñtrobur firmitaſ:eiſq; ad
hibet᷑ fides:q̃ ſũt ſignata ſigillo autẽtico. Suꝑ
qð c.inqᷣt glo. Auteticũ ſigillũ diamꝰſigillũ epi
cui credit̃ ᷓdiu ↄꝛiũ nõ ondat᷑. Sicẽ hr̃ extra de
ꝓba.c.poſt ceſſionẽ.⁊.xj.q.iij.c.cure. Itẽ ſigillus
capłi ðꝛ autẽticũ.vt extra de ꝓba.c.terco lo co.?
xxiij. di. c. in noĩe dui es ſigillũ alicꝰpncipis ſe⸗
cular:cui credit᷑ de ↄſuetudie.vt hr̃ extra ð fi.in
ſtru. c. cũ dilecꝰ. ⁊.xix.q.ij.c.ſtatuimꝰ. Hec glo.
Sis lr̃is hñtibo ſigillũ autẽticũ alicuiꝰpᷣneipis
ſecularꝭ vł aliccapli ſeu põnficj vi pape:fides
dat᷑ pleiſſima:ꝓfeqo dabit᷑ fides ſigillo magmi
fico dñi nr̃i Jeſu xpᷣiqͥ ẽ ſũmꝰpõnfex oim põtifi
cũ:dicẽte apło ad Hebᷣ.uij. Habemꝰ põtificem
magnũ q penetrauit celos Jeſũ xpᷣm. Et ẽ rex re
gũ ac dñs dñannũ Apoc̃.xix. Ueritas ̊ reſurre

cuiõis dñi nr̃i Jeſu xpᷣiqͥẽ rex regũ ⁊ dñs dñan/

tiũ ꝓbat᷑ ſigillo ſuo autetico:nõ dico ſigillo plũ
beo vł aureo:ſzC ſigillo mirifico ſuaꝝ cicatricũ ⁊
ſacroꝝ ſtigtũ q apꝑuerũt ĩ mãib ⁊ pedibo ⁊ ĩ la
tere eiꝰpoſt illiꝰreſurrectõeʒ.Que qͥdẽ cicatricos
fuerunt ſi ufficens argumentũ ꝙ illud erat coꝛ⸗
pus veꝝn ⁊ viuũ qͥd pᷣus fuerat in cruce vulne⸗

ratũ.Etiõ ad oſtẽdẽdã vitateʒ ſue reſurrecciõia

RWRS

Bermo

onaurdin Ant ſui mon⸗ Rrent Jon dno⸗
Brca q5 ſciendũ eſt ſᷣm Alex. de X

( Ales in. ij. hre ſũme in trac relurrectõe
r pp̃i. et btm̃ Tho.i.iij.ꝑte ſũme.q.liiij.ar.

iiij. ꝙ xps reſurrexit cũ cicatricibo:nõ ſolũ ad te//
pus demõſtrãdis:ſed in coꝛꝑe ſuo iecnũ ꝑma⸗
nendis: ꝓpter q̃ttuoꝛ rõones. Pꝛimo ꝓpter tri⸗/
umphi glłiam oſtendendã.De qͥ venerabilł Be
da ſuꝑ Lu.inqᷣt.Chꝛiſtꝰ nõ ex impotẽtia curãdi
cicatrices retinuit:ſed vt in ꝑpetuum głietrium
phũ oſtẽdat.Et Chꝛy.ſup Matth.dicit. Crux
⁊ cicatrices xpᷣi ſolaribo radijs darioꝛes in iudi
cio apparebut. Beda etiã vbi S inqᷣt. Miles ĩ p/
lio foꝛtiter agẽs ⁊ victoꝛiã obtinẽs mulq vulne
ribo cõfoſſus:ſi dicat ei medic. Uis ſanari ſine

oi cicatrice:vel cũ cicatricibs ſine oĩ defoꝛmitate

puto ꝙ in ſignũ ſue victoꝛie cicatrices ſeruaret.
Ille em acatrices in chꝛiſto ſũtnõ ad defoꝛmi⸗
fatẽ ſed ad magnã pulchꝛitudinẽ. Chꝛyß. q̃ʒ vbi
S.ait. Sicut honoꝛ eſt militi de pᷣlio reuertẽn de
ferre ſcutũ fractũ:ſic ẽ chꝛiſto honoꝛ deferre vi⸗
coꝛie ſue glioſum triüphum Scðo hocfecit
AYpter diſdpuloꝝ ⁊ oim alioꝝ fidẽ cõſeruandã.
Un Zu. xxuij. dixit diſcipulł ſuis:oſtendens eis
coꝛpꝰſuũ ſacn ſtigmatib iſignitũ. Uidete ma⸗
nus meas ⁊ pedes meos qꝛ egoipſe ſum. Ubi
glo. ait. Ad dubitantiũ coꝛda ſananda:vulneꝝ

ſunt pᷣuata veſtigia.et Job.xx.dixit Chome du

bitanti de eius reſurrectione. Infer digitũ tuu;

buc⁊ vide manꝰmeas:⁊ affer manũ tuã ⁊ mit/
te in latus men:⁊ noli eſſe incredulus ſed fidelł.
Quod cum feciſſet Thomas dixit.Oñs meꝰ et

deꝰmeus. Supꝑ q vba dicit Theophilꝰ ibideʒ.
Thbomas qͥ pꝛiꝰ fuerat ifidelis poſtea optimũ
cheologũ ſe ondit dicẽs.Oñs meꝰ:in qͥ ↄfeſſus
eſt humanã naturã xpᷣi.et deus me:in q̃ cõfeſ⸗
ſus eſt naturã diuinã.Augꝰ.q̊ ſup pᷣdicta vᷣba
inqͥt. idebat LZhomas ⁊ tõgebat hoĩeʒ:⁊ deũ
quẽ nõ videbat nectãgebat còfitebat᷑. Sciendũ
tñ ſᷣm Alex.de Ales vbi S.ꝙ licet Thomas vi/
derit ⁊ tetigerit:tñ ad ſuã fidẽ ſufficiebat vidiſſe
q; cito em̃ vidit credidit.Et ideo ſaluatoꝛ dixit ei
Johan.xx. Quia vidiſti me Thoma credidiſti.
Qula vo noſpotuiſſemꝰ dubitare et exiſtimare
illũ erraſſe in viſu:ideo ad tollendã oẽm dubi⸗
tationẽ ðᷣ pectoꝛe nr̃o:voluit tãgere.vt inqͥt Leo
papa in q̊dã ſermone.De q̃ dubitatiõis demõ⸗

ſtratiõe atqʒ; de eiꝰvtilitate loqᷓns btũs Gꝛeg.in

q̃dã omelia paſcali inqᷣt.Egit nãq; miro mõ di
uina ſuꝑnaq; demẽtia:vt diſcipulus dubitãs

dũ in mgr̃o palparet vulnera carnis:in nobis
vulnera ſanaret infidelitadʒ. Plus em̃ nob infi

delitas Thome ad fidẽ qᷓ; fides credentiũ diſci
puloꝝ ꝓfuit.qꝛ dũ palpãdo ad fidẽ reduamur

noſtra mens oĩ dubietate poſtpoſita in fide ſo⸗

lidat᷑.Quia em̃ vt inqͥt Areſt.in li.de ſenſu ⁊ ſen

ſato.oĩs nr̃a cognitio natural oꝛtũ habʒ a ſen⸗

nit᷑ eſſe effu

ſi u. Jdeo ſ. aluatoꝛ nr poſt reſurrectionẽꝑ q̃dra⸗

ginta dies voluit aparere diſcipulis ſuis ⁊ lo?=
q cũ illis vt ðꝛ Acu.j.vt paret ¶ Datth.xxviij. et

Mar.xvj.Lu.xxiiij.? Joh.xx.vt oſtederet ſe eſſe
illũ qͥ occiſus fuerat:marie faciẽs ab eis palpa/
ni vulnera ſua:dicẽs illis illud Lu.xiiij. Palpa
te ⁊ videte qꝛ ſpũs carnẽ ⁊ oſſa non habetc ſic vi⸗
detis me habere. —E

Erca ratio q̃re retinuit cicatrices fuit xꝓ
t pter placationẽ patrj faciliꝰ obtinendãa ?

. fiduciã pctõꝛibo pᷣbẽdã.CQicatricũ em̃ re⸗
pᷣſentatio eſt qᷓdã apud patrẽ ꝓ nob aduocatio
Sicut miles tacẽs ab imꝑatoꝛe ipetrat qñ vul
nera q̃ ꝓ eo ꝑtulit ſibi demonſtrat. Uñ legit᷑ in

hiſtoꝛia ſcolaſtica ꝙ antipater idumeꝰ pac ma⸗

gni herodis in qdã ſᷣuitio imꝑatoꝛis fuit mul⸗
tis vulneriba ↄfoſſus.Qui tandẽ ab emulis ac

cuſatꝰ apud iꝑatoꝛẽ:reiecꝭ veſtib totus denu /

datꝰ dixit.Ego ceſar nolo me vᷣbis apð te excu⸗

ſare.ſed iſta vulnera q̃ ſuſcepi ꝓte loq̃n p me

ſi ego diligo te. Tũc aũt ceſar ipᷣm in gram ſuaʒ

recepit.et ſimilit᷑ xpᷣs cicatrices ſuas patri demõ
ſtrat vt q̃ntũ nos dilexit⁊ qᷓ; chare emerit oſten

dat:ac ſic ad miſcðiam illũ inducat. Unð beac
Anſel.aſſumẽs illũ vſiculũ Ps.dicẽt deo. Re
ſpice in faciẽ xpᷣi tui:dicit. Si ñ vis pr reſpicere

ĩ nos:reſpicei filiũ tuũ qͥ t chare emitnos.Ipᷣe

̊ dei fuiꝰ ↄtinue ſupꝓplicãs pr̃i ꝓ nob oſtẽditli

vulnera q ꝓ nob ptulit dicẽs illð Zacharie. xiij

Hijs plag plagacꝰſũ ĩ domo eoꝝ qͥ me dilige⸗

bãt. Exqͥ rogarpirem ne ſinat ſanguinẽ ſuũ ina⸗
uũ. Unñn Berñ. ſuꝑ Cant.inqᷣt. O hõ
ſecuꝝ habes acceſſum ad deũ vbi hẽs mr̃eʒ añ
filiũ:filiũ añ patrẽ.filiꝰ oſtẽdit patri vulnera et
latꝰ:mater ondit filio peꝰ ⁊ vbera.nulla ̊ po/

terit eſſe repulſa vbi tot ſũt charitat iſignia. A

Varto retinuit ccatrices ꝓpt᷑ miſcðiaʒ et
q iuſticiã oſtẽdendã. Pꝛopt miſcðiam di
co vt ſaluati videãt qnta miſcðia ſũt re⸗

dẽpti:dãnati vᷣo cogſcãt qᷓ; iuſte e᷑nis deputen
tur incẽdijs:cũ detanto fuerint bñficio ingti v·
inqᷣt Augꝰ.in qdã ſᷣmõe.Uñ ðꝛ Johᷣ.cix. Nide

bũtin quẽ trãſfixerũt.et Apoc.j. Uidebit eũ oĩs

ocułꝰ:⁊ qͥ eũ pupugerũt.lõ ſolũ aũti coꝛꝑe xpᷣi

et᷑nũ remanebũt cicatrices: ĩmo eniã i coꝛꝑibo

martyꝝ:vt inqt Aug.i vl.ð c.dei.di. In coꝛꝑibꝰ

maryꝝ remanebũt pꝰ reſurrecnõcʒ cicatrices i

ſignũ vicoꝛie pᷣterite.Et in eodẽ li.etiã ðt. Uide

bimꝰ i coꝛꝑibb martyꝝ acatrices q̃s ꝓ xpᷣi noie

ptulerũt.nec eriti eis defoꝛmitas ſed dignitas:
eti eoꝝ coꝛꝑe qᷓdã ſingular pulceritudo fulge⸗
bit. hec ille. Mlto g̊ mag in coꝛꝑe dñinr̃i Jeſu

pi apꝑebũt ſtigmata ⁊ cicatrices ſue paſſiõis 4
ſũt qddã ſigillũ irrefragabile ⁊ ſupᷣ oia alia ſigil
la autẽticũ:oñdẽs vᷣitatẽ ſue reſurrectiõis.

Ecũdo dico ꝙ dat᷑ fides alicui vitati te

s ſtiũ vidicoꝝ aſfirmatõe.vt hr in qm õ
falſam.extra ð ꝓba.⁊ in ccm q vᷣitur⸗

“
“S
M

ſunmnini
ſctolis
Menm
Kti
Hooſtqzin
dnl
dielianu
do,
„6 cor⸗⸗
(urd
olutnpuce
oo'lfugur
ſnnoreautasern
lr nomuldiang
mg done
ſicnt dirtpobere⸗
ratdfs. AMara
ner manaiacob
barop inbacd
hummetioꝛto i
coluernob lap

Mlirb niheftft

lo Krinocites pi

Voplüſtolacidi
Plieopaucſcee
töctbicaele
ediccpnkas⸗

khinicti
Cngur hant
Glcchniinme
hekanantrinen
gnu enßſeinicn

magkmßzpa;

Ayrangc,fi
nqopepera

fſahänoignzen

ſgfener Inge
ſnfcſimnin
Taraciel

ſiinige

omeſdisghitg
c ahiſt
Nradriönugens
aniasſunsn
nöchmenrit
ici Pee oß
. Sliror ih
ichenn
dics llo orni
domo cor ea
kſinatſonguniſitz
1 deü wibatii
vokädtpmm
tdd b
tſütchnner i
cnas gent
eirgnicuſt
itöirchs n
Cn ſjcn
S”
ſiliaitiehi

eimd aii nd

1dani Neng
dil de
mass r
mdes ſel de
n glnmneti
nCng üini /
iin
grrißin,
Gercun
n yen

Folium

extra ð teſti.⁊ in cũ ſuꝑ cã.ð teſti.cogẽ. In oꝛẽ
em̃ duoꝝ veltriũ teſtiũ ſtatoẽ vᷣbũ.Deut.xix.et
extra de teſti.clicet vniuerſis.Quo pᷣſuppoſito
Ddico ꝙ nõ ſolũ duoꝝ vl triũ teſtiũ a ffirmanõe:

ſed młtoꝝ ⁊ q̃ſi innũerabiliũ ꝓbat᷑ vitas reſur⸗

rectiõis. Pꝛio teſtimonio ꝓphaꝝ.Dauid ci pᷣſ.

iij.ĩ ꝑſona xpᷣi dixit. Ego doꝛmiui ⁊ ſomnũ cepi
⁊ exurrexi:qꝛ dñs ſuſcepit me. In ſacra em̃ ſcri⸗

ptura ꝑ doꝛmitõeʒ itelligit᷑ moꝛs:vt hr̃ ad Gał.

iiij. Itẽ pᷣl.xl. loquit᷑ in ꝑſona xpᷣi dicens pr̃i. Lu

aut dñe miſerere mei ⁊ reſuſcita me:et retribuã
eis.Et Eſa.xj.vidẽs ꝓph̊a reſurreccionẽ xpᷣi glio
ſam inqͥᷣt. Eritradix ieſſe qͥᷣ ſtat in ſignuʒ ꝓpłoꝝ:
ipᷣm gentes depcabunt ⁊ erit ſepulchꝛũ eiꝰ glio
ſum.Et Job.xix.inqͥt.Scio ꝙ redẽptoꝛ meꝰ vi⸗

uit ⁊ i nouiſſimo die ð fra ſurrecurꝰſũ:⁊ rurſũ

circũdaboꝛ pelle mea: ⁊ i carne meavidebo deũ

—

ſcitãdo ex ſctis pr̃ib exiſtẽtib ĩ limbo ait ſalua⸗

toꝛ. Expecta meiĩ die reſurrectiõis mee. vñ O ſee

vj. dicebãt illi moꝛtui qͥ debebãt reſurgere cum
xpo poſtq; intellexerũt ipᷣm eſſe moꝛtuũ:ↄfoꝛtã
tes ſe iuicẽ. Uiuificabitnos poſt dies duos:ter
cia die ſuſcitabit nos qꝛ.ſ.cũ ipᷣo reſurgemꝰ. ¶
Ecuũdo ꝓbat᷑ hec veritas teſtimonio an/

83 gelon:de q̊ͥ h̃ Math.xxviij. vbi ðꝛ. An

elꝰaũt dni deſcẽdit de celo:⁊ accedens
9g

reuoluit lapidẽ ⁊ ſedebat ſuꝑ eũ. Erat aũt aſpe/

cus eiꝰſic fulgur:veſtimẽta eiꝰ alba ſicutnix.pᷣ
cimoꝛe aũt eiꝰ extriti ſũt cuſtodes:⁊ facti ſũt ve/

lut moꝛtui:dixitq; młieribo. Nolite timere:ſcio

em̃ ꝙ Jeſũ qͥ crucifixꝰ ẽ q̃riꝭ:nõ eſt hic:ſurrexit

ſicut dirit vob: venite ⁊ videte locũ vbi poſitus
erat dñs. Marc q̊ʒ.xvj.ðꝛ ꝙ maria magdale/

ne⁊ maria iacobi ⁊ ſalome:valde mãe vna ſab
batoꝝ.i.in hac die reſurreciõis venerũt ad mo
numetũ oꝛto iã ſole:et dicebãt ad inuicẽ. Quis

reuoluet nobᷣ lapidẽ ab oſtio monumẽti.Etre⸗
ſpiciẽtes vider̃t reuolutũ lapidẽ.ſ.a pᷣmo ange/

lo. Et itroeũtes viderũt iuueneʒ ſedentẽ ĩ dextꝭ
cooꝑtũ ſtola cãdida:⁊ obſtupuerũt:qͥ dixitiũllis

Nolite expaueſcere: Jeſũ q̃ritis naʒarenũ:ſurre

xit nõ eſt hic.Ecce locꝰ vbi poſuerũt eũ. Sed ite
dicite diſapul eiꝰ⁊ Petro qꝛ pᷣcedet vos iĩ gali⸗
leã.ibi eũ videbit ſicut dixit vob. Triplia autð
cã noiauit Petrũ ꝑticlłlarit᷑:q̃ꝝ vnã aſſigt Gꝛe.
di. Petrũ vocauit ex noie:ne deſꝑet ex negatiõe
Si em noĩatim eũ nõ expmeretqͥ mgrjm nega⸗
uerat:venire inter diſcipulos nõ auderet. Indi
gnũ em̃ ſe iudicabat diſcepulatu dũ ter negauit
magiſtrũ.ſʒ pctã nõ nocẽt q̃ nõ placẽt. Scõa cã
eſt vt angelꝰſibi tãaq; ſũmo põtifici deferret.Si
em̃ qͥs pape⁊ collegio cardinaliũ lr̃as mitteret:
apsã noĩatiʒ expᷣmeret:cardiales vo in genera⸗
li ꝓferret. Angelꝰ igit᷑ noĩatim expᷣſſit Petꝝ tãq;
potificẽ ſũmũ:diſcpłos aũt generałr taq; colle
giñ. Tercia cã eſt q; Petrꝰ interpᷣtat᷑ agſcens:ꝑ
qð daxr intelligi ꝙ ilixpᷣm iueniũt qͥ deu ⁊ ſe ve⸗

ſaluatoꝛẽ meũ.Et Soph.iij.vnicuiq; ſecũ reſu

raciter agnoſcũt.De apꝑitõe q̊ʒ angelica hr̃ Jo
hã.xx. vbi ſcptũ ẽ ꝙ Maria ſtabat ſola ad mo/
numẽtuʒ foꝛis ploꝛãs.Dũ gꝗ̊ fleret iclinauitſe ⁊

ꝓfſperitĩ monumẽtũ:⁊ vidit duos ãgelos in al

bis ſedẽtes:vnũ ad caput ⁊ aliuʒ ad pedes:vbi
poſitũ fuerat coꝛpꝰ Jeſu:qͥ dixerũt ei Mlier qͥd
ploꝛas.Etiſtos duos ãgelos etiaʒ viderũt alie
marie:vt hr Luc.xxiiij.vbi ðꝛ. Una aũt ſabbati
valde diluculo venerũt ad monum̃tũ poꝛtãtes
q parauerãt aro mata vt vngerẽt coꝛpꝰ Jeſu:et
iuenerũt lapidẽ reuolutũ a monum̃to.⁊ igreſſe
nõ inuenerũt coꝛpꝰ ieſu.Et factũ eſt dũ mete cõ/
ſternate eſſent ð iſto:ecce duo viri ſteterũt iurta

iülas in veſte fulgẽti.Cũ timerẽt aũtille ⁊ dedia/

rẽt vultũ in crã:dixerũt ad illas. Quid qᷓnus vi
uentẽ cũ moꝛtuis.Surrerxit ñ eſt hic.Nõ recoꝛ⸗/

damini q̃lit᷑ locutꝰ eſt vob cũ adhuc eſſet i gali⸗

lea dicẽs.Opoꝛtʒ filiũ hois tradi ĩ manꝰ paõꝝ·

⁊ crucifigi:⁊ tercia die reſurgere.Xaũtxps di⸗
xerit ſe ð bere occidi ⁊reſurgere tcia die h Joh.

xij.? Mat. xvj. ⁊.xx.ca.Cũ g̊ xpᷣs ſit vitas ifalli⸗
bił Joh. xiiij.̊ veriſſime tenẽdũ eſt ipᷣm reſurre
xiſſe vt teſtificati ſũt pᷣdicti angeli. Lerco ꝓbac
hec veritas teſtimonio aplico.Nã Act.x.ca. Pe
trus loqᷓns iudeis de xpᷣo maͤt. Dat deꝰ ſuſata
uittercia die cuiꝰ nos teſtes ſumꝰ qͥ mãducaui⸗/
mus ⁊ bibimꝰc illo poſtqᷓ; ſurrexit a moꝛtuis
ſJaũt q̃rat᷑ qͥd fiebat ð illo cibo qut O
comedebat rpᷣs. Rñndet alerx.ð ales i.iij.ꝑ.
ſũme in trac.de reſurrectõe xpᷣi.? Tho.i.iij.ꝑ.ſũ
me.q.liij.ar.vj.ꝙ xpᷣs vere comedebat pꝰ reſur
recõeʒ cũ diſcipuł ſuis:vt hr̃ Lu.xxiiij.? Jo.xxj
et Act.j.ca. Sed cũ coꝛpꝰgłificatũ nõ idigeat re⸗
fectiõe:vt inqͥt Augꝰ.i li.vxxxiij.q̃ſtionũ.iõ ille ci⸗

bus vᷣtute coꝛꝑis głificati reſoluebat᷑ in nibilũ.

ſiẽc vᷣtute ſoł aqᷓ reſolu᷑ i vapoꝛẽ ſubtilẽ ⁊ cõſu⸗

mit᷑⁊ ſic̃ aq̃ miſſa ĩ ignẽ ãnihilat᷑ a caloꝛe ignis
Uarto ꝓbat᷑ hec vitas teſtimonio F
q ifideliũ ſiue teſtimonio gẽnlico. Recitat
em̃ Augꝰ.xviij.ð ci.ði.?⁊ Laciãtiꝰi l.diui
naꝝ ĩſti.aduerſus gẽtes.ꝙ mite ſibille q fuerũt
añ aduẽtũ xpᷣi de ipſꝰ icarnanõe miłta dixerũt q̃
ſupᷣ poſuimꝰ ĩ ſᷣmõe de ĩpꝛobatõe ſecte iudeoꝝ
De eiꝰ q̊ʒ paſſiõe ⁊ reſurrectiõe ꝓphetauerũt q̃ꝝ
Aphetias collecas recitat Aug.vbi S.dicẽs. In
manibo ĩfideliũ poſtea veniet:dabũt aũt alapᷣaſ
deo mãib iceſt :⁊ ipuro oꝛe expuẽt venenatos
ſput: dabũt vo ad vᷣbera ſetm̃ doꝛſuʒ:⁊ colla⸗
phos accipiẽs tacebit:ne qͥs agſcat qð vᷣbũ ſit.
vł vñ veniat:vt ĩfer loq̃t᷑:⁊ coꝛona ſpinea coꝛo/
net᷑. Uelũ tẽpli ſcindet᷑:⁊ media die nox erit tene
bꝛoſa vixtriba hor:⁊ moꝛte moꝛiet᷑:tribo dieb
ſõno ſuſcepꝭ.⁊ tũc ab ĩfer regreſſus ad lucẽ ve

niet: pꝛiꝰreſurrectiõis procnio reuocatꝭ oſtẽſo.

hec ſibille dixert. Pꝛobat᷑ ct vᷣitas reſurrectiõis
teſtionio pilati qͥ pꝰ reſurrecõ eʒ xpᷣi ſcpſit epłaʒ

tiberio imꝑatoꝛi di. Nuꝑ accidit qð ipe ꝓpbaui

iudeos ſe ⁊ ſuos poſteros in crudelẽ danatio⸗

nẽ ꝑ iniuſticiã deieciſſe. Naʒ cũ ꝓmiſſum hrent
ꝙ ülis de celo mitteret ſcũs ſctõꝝ qͥ eoꝝ rex me
nio diceret᷑ ipſi cũ habuiſſent ⁊ vidiſſent eũ ce⸗

cos illũinaſſe:lepꝛoſos mũdaſſe:ꝑalyticos cu/

raſſe:demões ab hoib fugaſſe:moꝛmos reſu/
ſcitaſſe:dixerũt illũ pncipes ſacerdotũ iſidiãtes

mẽtientes g legẽ eoꝝ agere. Ego aũt credidi ita
eſſe ⁊ flagellatu cradidi arbitrio eoꝝ.Atilli cru/

cifixerũt eũ:⁊ eidẽ moꝛtuo ⁊ ſeplłto cuſtodes ad
hibuerũt. Ille vo militibo meis cuſtodiẽtibo eũ
die tercia reſurrexita moꝛtuis.ſed intãtũ exarſit
neqᷣtia iudeoꝝ vt darẽt eis pecunias: dicentes.

Dicite qꝛ diſcipłi eiꝰnocte coꝛpꝰeiꝰrapuer̃t.Ue/⸗

rũtñ milites cũ accepiſſent pecuniã:id qð facũ
eſt tacere nõ potuerũt.nã ⁊ illũ reſurrexiſſeteſta/
ti ſũt:⁊ ſe a iudeis

dendũ eſſe mẽdacijs iudeoꝝ.

Erco pncipalit dico ꝙ, alicui vitati dak

t fides exhibitiõe actuũ mirificoꝝ.extra ð

pere.c.cũ ex iniũcto. Uñ vera miracula

ſüt ſufficiẽs teſtimoniũ alieuꝰ veritatj.c.audiui
mus.extra ð reli.⁊ ve.ſa.⁊.c.venerabili fratri no
ſtro.extra ð teſtib.Et h̊ mõ cõfirmat᷑ vᷣitas ieſu
xpᷣi.videliq; ex oꝑibo miracłoſ ⁊ ſtupẽdis Et vt
de ceter taceamꝰ Pꝛimũ miraculũ fuitũlð qͥd
hr Matth.xxviij.Etecceterremotꝰ faaus ẽ ma
gnus.qᷣ vt inqᷣt Hiero.ĩ q̃ſtiõib ad Helbidiaʒ
nõ eſt facꝰ moꝛe ſolito:ſed ita magnꝰ vt cõcute/
ret oĩa ⁊ euerſionẽterre minaret᷑. Secũdũ mira
culũ fuit ipſiꝰ xpᷣi de ſepulchꝛo egreſſio ſine aꝑ⸗
tione ipſiꝰ ſepulchꝛi.lã liq dica?᷑ Mat.xxyviij.

ꝙ deſcẽdẽs angelꝰ de celo reuoluit lapidẽ:bᷣ nõ

fecit vt xpᷣs exire poſſet:ſʒ vt oẽs hoĩes itelligere

poſſent ipᷣm reſurrexiſſe:cũ nõ viderẽt eũ ĩ ſepul
chꝛo. Un Beda in qͥdam ſᷣmone inqͥtexponẽs
pᷣdicta vᷣba Accedẽs aũt angelus reuoluit lapi
dẽ.nõ vt egreſſuro dño ianuam pãderet:ſed vt
egreſſus illiꝰiã facꝰ hoibo pᷣberetidiciũ. Gꝛeg.

q̊ ĩ omelia paſcali inqᷣt. Sici ſua natiuitate exi
uit rpᷣs de vtero vᷣgis clauſo: ita in reſurreciõe

exiuitnõ aꝑto ſepulchꝛo. Joh.q̊ʒ.xx.ðꝛ ꝙ intra⸗
uit ad diſapłos ſuos ianuis clauſ. erx qͥ patuit
coꝛpꝰſuũ fuiſſe głificatũ. Lerciũ miraculũ fuit
cuſtodũ ſepulchꝛi ꝓſtratio: de qͥbꝛ ðꝛ Matth.

xxviij.ꝙ facti ſũt velut moꝛtui.Et hᷣ phᷣatũ fue
ratp̃ᷣſ.lxvij.vbi ðt ꝓpha. Exurgat de ⁊ diſſipẽẽ

inimici eiꝰ: ⁊ fugiat qͥ oderũt en a facie ee. G

Uartũ miraculũ fuit alioꝝ moꝛtuoꝝ re

ꝗq ſurrectio vtute reſurrectiõis xpᷣi:de qᷣb

d85: Mat. xxvij. Multa coꝛpa ſetõꝝ qui
doꝛmierãt reſurrexerũt cũ eo ⁊ intrauerũti ſan/
ci ciuitatẽ ⁊ apparuerũt młd.vñ refert Nicode/

mus in euãgelio ſuo:ꝙ int alios moꝛtuos re⸗
ſurrexerũt duo qͥ erãt co gniti in tota cuitate bie
ruſalẽ:q̊ꝝ vnꝰ appellabat᷑ Carinꝰ:⁊ alt᷑ Leontiꝰ

q̃ fuerũt filij ſimeonis ſei ſenis:qͥ bñs xpᷣmivl

ei magũ eſſe.mihi aũt tradiderũt: alia pꝛo alis

Eegine pecunis acrehlſſe. Shoe artd
ſcpſi: ne aliqͥs alit eferẽs mẽtiat᷑:? exiſtimet cere

. . ⸗ 2* 57
. * ⸗ 2
X

nis dixerat Nũc dimit ⁊c. O

occiſione xpᷣi:dicẽtes eũ filiũ dei ⁊ reſurrexiſſe a

⁊c. Qui reſuſcttati itra //

„

uerũt ſinagogã iudeoꝝ rephẽedẽtes iudeos de

moꝛtuis.Exqͥb oibo apparet vᷣitas reſurrectio

nis dñi nfi Jeſu xpᷣi.De q̃ cũ glłioſa vgine ha

ria gaudẽtes hac illi laudẽ decantemus.

Faciamus dulcẽ cantũ ad vᷣginem Mariaam
tcõſolemur ſuũ planctũ: anxietatẽ ⁊ doloꝛẽ.

O Maria imꝑatrixc mundi vniuerſri

Aduerſitates tue o młierfelix in magnũ nium

ſunt cõouerre =WèWW
Pꝛeterijt dies triſt :q̊ vidiſti doloꝛe affectů

Zuũ filiũ Jeſũ xpᷣm:in cruce totalit᷑ vulneratũ

Hogie reſuſcitatꝰ eſt cũ maxio ſplẽdoꝛe

Tuus filiꝰ delicatꝰ:q moꝛtuus ꝓnr̃o amoꝛe
Quare ampliꝰ nolitriſtario benigna dna mea
Sed tuũ vultũ exhilara o dulꝗ vᷣgo ana
Pars ſecunda huius ſermonis de cõgruita

te reſurrectionis dni noſtri Jeſu xpi. H

CLoõm ſniam Alex. de ales in.iij. ꝑte ſũ
s mein trac. de reſurrectõe xpᷣi.q.j.⁊ bi
Tho.in.iij.ꝑte ſũme.q.liij.ar.j.cõgru
uuru.bm fuit dnim nfm reſurgerea moꝛtu
is:ĩmo poſſumꝰ dicere neceſſariũ:maxĩe tripnuii
rõnc.ſ.ſui:noſtri:⁊ bti. Pꝛimo rõne ſui cogru

um fuit ⁊ neceſſariũ vxpᷣm reſurgere a moꝛtuis.

Et h̊ ꝓbat᷑ triplici rõne.Pꝛima ðꝛ piũctõis.m
em̃ ſniam oim theolo goꝝ:marxie Alex.de Ales
vbis.q.ij.⁊ bti Tho.i.iij.ꝑte ſũme.q.liij.ar.ij. c
Rich.i. iij. di. xxj. et Gona.ibidẽ.ar.j.q.ij.?⁊ mul/⸗
toꝝ alioꝝ:qᷓ;uis xpᷣs vere moꝛtuꝰ fuerit:mñ diui
nitas nunq; fuit ſeꝑata a carne eiuſ moꝛtua.ſiẽ

nec etia ſepata fuit ab aia.Nõ em̃ decebat deuʒ
ſiue vᷣbũ diuinũ ab hũanitate ſepari quã ſibii⸗
diſſolubili mrimonio cõiũxerat.ſic nõ decet vi⸗

rũ relinq̃re vxoꝛẽ:nec ecõtra ſine cã.c.ij.ð diuoꝛ

tijs. Uñ Leo papa inqᷣt. Lãta eſt vnio dei ⁊ ho

minis vt nullo ſupꝓplido poſſent dirimin moꝛ
te diſtingui.Et Augꝰ.ſuꝑ Jobᷣ.ait. Uerbũ ex q̊
ſuſcepit hoies nũqᷓ; ſeꝑatũ fuit ab eo. EtDama.
ðᷣt. Anachema ſit q dixit vbum depoſuiſſe qð ſe
mel aſſũpſit. Rõ põtaſſigri.qꝛ cũ deꝰaliqͥd do
nũ dat:nõ ſubtrahit illð ſine culpa.Cuʒ g̊ nec ex
ꝑte anie nec ex ꝑte coꝛꝑis xpᷣi aliq̃ culpa intuene
nit:nõ debuit diuia liberalitas ab ania ipavł a
carne ſibi ſemel vnita ſeꝑari:licet ipſe huanitatd
ptes integrales ꝑ moꝛtẽeſſent ab inuices ſepate
ꝓ redẽpnõe hũani gener ꝑficiẽda. In hᷣ autſen
ſu ðꝛ vbũ dei nunq; fuiſſe ſeꝑatũ ab hoie quezʒ

ſemel aſſũpſit.qꝛ nũqᷓ; ſeiũctuʒ fuit ab aliq̃ eius
ꝑte.nã ⁊ cũ aia ad libũ deſcẽdẽte ⁊ cũ carne ĩtu/⸗
mulo iacẽte ſꝑ ↄiunctũ fuit. Unde Auguſt.con
tra Felicianũ et Magiſter in.iij.diſt.xxj.dicitq
chꝛiſtus in ſepulchꝛo carnem ſuam non deſe⸗
ruit. Quapꝛopter non fuit conueniens vt caro
coniuncta diuinitati remaneret in miſeria moꝛ⸗

—

tis. ergo neceſſe fuit ipſum de moꝛte ad viiaam
reſurgere:vt diuinitas q̃ eſt vita viuentium cõo⸗

Cogſir
1 uthoſßh
ſarctcolol
neni Kiird
ſtmmnnineni
nifniſenomi
güͤtcktiüſture
gasoinitalo⸗
ſosrworged⸗
Errngon
reca Nan
Gur Koochin

„

Pulnureginc⸗

Porunne

lcj9e uicr
daoe idoa
ſinutanli⸗
Criffua den
lifurin ſonn g
ij Glantfut on
mpnoctottacn

dbenirol

Nichbocinecligt

tos ptoto⸗ D
niu ſulpee G⸗
Laro poßme
ics ctqlbereor
Liconfmn Bea⸗
(cocho. Ant
(ponkod danot
Unock alpe Pe
Monihoare
ſanlighgrͤbe

Dngfe dehore

dhto Blcen
MNeſnömonero
tornnmoff
cunrNene

jgglaon
ker Btesfint
Unnotſet Ns⸗
dlanogedenot
cho. INlaitqe
denotnuefthe
buctencbee
Nhias noc

Ardealgnni
ewumgderiig
Nineglinie⸗
ntinningmr
eneeeſnünuin
Sriungrener
rmatie zun
igeſümegliat
uibidiar l
Nmorn ſnrit
armeciuſ nin
ſchdam
miraeſchancgihn
õiireaſini rt
toen inecich ie
TäackneN
1opolardunnigen.

in bar Umnit
n ucsbe D
un cgſlſ ii

gai ehen
rn Mgil
zuig aludon
“
ſarabmnichſe⸗
foin hi⸗
ſri bhor⸗

janfuree

. Crd
rinii lrn
tnnc /
ungaunne,
mn denen
nutun,

Deimofügtile

. . .
. * .

iungeret᷑ carni viue:⁊ nõ remaneret cõiũcta car⸗
ni moꝛtue:quã nec moꝛtuã nec viuõ rõnabilit᷑
debebat vnq; dimittere.Et hec ẽ rõ qᷓre caro xpᷣi
in ſepulchꝛo nõ fuit putrefacta ſᷣm Alex. ð ales
vbig. Nã ſi vᷣtus creata vnita coꝛꝑi nõ patit᷑ io
ſum coꝛrũpi:vt patet de aia.̊ multo foꝛtiꝰ vᷣiꝰ
diuia vnita coꝛꝑi xpᷣi nõ patiebat᷑ iᷣm coꝛrũpi.
Et h̊ eſt qð inqᷣt glo.ſuꝑ illud pᷣſ.xv. Nõ dabis
ſam̃ tuũ videre coꝛruptionẽ.vbi ait. Coꝛpꝰ xpi
ſccificatum ꝑ qð alia ſanctificant᷑ non patieris

coꝛrumpi. 4.
Vog ſi q̃rat᷑ Quare ergo ſtatiʒ nõ reſur/
q rerxit poſtq; moꝛtuꝰfuit:vt diuinitas nõ

Iſfſttaret cõiuncta coꝛꝑi moꝛtuo:necꝑ mo
mentũ. Rñdet aÄlex. de ales vbi S.aſſigns tres
rõnes. Una q̃ꝝ eſt:vt ꝓbaret᷑ vere moꝛtuꝰ. Nã

ſi ſtatim reſurrexiſſet:multi putaſſentũlluʒ vere

noõ fuiſſe moꝛtuũ. Quia igit᷑ ſicutin oꝛe duoꝛuʒ
vel triũ teſtiũ ſtat oẽ vbũ:ita duobo vl trib die
bus oſtẽdit᷑ aliquẽ vere eſſe moꝛtuũ. Jo dñs
nr ad reſurgẽdũ expectare voluit iſtũ terminuʒ.
Et ꝓpterea gio.ſuꝑ illud.j.ad Coꝝ.xv. Reſurre

xit tercia die:ait. Pꝛobata.ſ.vera moꝛte. Petrꝰ

aũt Raueñ.inquit.Tres dies voluit eſſe ſue ſe
pulture:q in celo ſunt reſtauraturꝰ: q in terra re
paraturꝰ: 2 ꝗᷓ apð iferos redẽpturꝰ. Alij aũt di⸗

cunt ꝙ; qꝛ nũerꝰ ternariꝰ eſt ꝑfectꝰ: vt aitph̊ᷣs.j.

ð celo ⁊ mũdo.qꝛ hʒ pncipiũ:mediũ:⁊ finẽ.iðo

ad ſignificandũ ꝙ reſurrecio ſua perfecta fuit:
chꝛiſtꝰ tercia die reſurgere voluit.Et hoc figura

tũ fuit in Jona ꝓhᷣa: de qͥ inqͥt ſaluatoꝛ DHat.
xij. Sicut fuit Jonas in vẽtre ceti trib diebb et
tribo nocabo:ita erit filiꝰhoĩs in coꝛde terre tribb
diebo ⁊ tribo noctibo.Dicit aũt Augꝰ.in.iiij.ð tri
ni.ꝙ hocintelligit᷑ ꝑ ſynecdochen ſᷣm quaſacci⸗

pit̃ ꝑs ꝓ toto. Uñn pᷣma dies acupit᷑ ſᷣm poſtre⸗

mãẽã ſui ꝑtẽ.Scõða aũt dies ſᷣ̃m ſe totã ⁊ integrã.
Tercia vo ſᷣm ꝑtem ſui p maʒ.Et ſic fuerũt tres
dies. et qlibet eoꝝ habuit ſuã noccẽ pᷣcedentem.
Luc em̃ ſᷣm Bedã mutatꝰ eſt oꝛdo ⁊ curſus di
erũ acnoctiũ. Antea em̃ dies pᷣcedebãt ⁊ noctes
ſeqbant᷑:ad denotãdũ ꝙ hõ ceciderat de die gre
in noctẽ culpe. Poſt paſſionẽ vo xpᷣi ⁊ eiꝰreſur/⸗
rectionẽ noctes pᷣcedũt ⁊ dies ſequunt᷑:ad ſigni
ficandũ ꝙ per ea homo redijt de nocte culpe ad
diem gre. De hoꝛa aũt reſurrectiõis diuerſa fu
it opinio. Aliqͥ em̃ dixerũt eũ reſurrexiſſe media
noccte:in qᷓ moꝛe romano inapit dies naturalis
l.moꝛe romano.ſff.de ferijs.Alij vo dixerunt ꝙ
reſurrexit mane.Et dicit ſccũs Bona.in.iij. diſ.

xxij.ꝙ pᷣdice opiniones pñt ↄcoꝛdari.qꝛ dupli
citer ðꝛ res fieri.Aut qñ fit ſᷣm veritateʒ.aut qñ

innoteſcit. Illi ̊ qͥ dixerũt eum reſurrexiſſe me⸗
dia nocte denotauerũt hoꝛã qñ facta eſt reſurre
ctio. Illi aũt qͥ dixerũt reſurrectionẽ factã mane
denotauerũt hoꝛã qñ innotuit.Etiõ Johᷣ.xx.ðꝛ
Adhuc tenebꝛe erãt.qꝛ auroꝛa media eſt int᷑ te⸗
nebꝛas noci ⁊ lucẽ ꝑfectã diei.et ideo ab vtroq;

VII

põt noĩari:ſicut mediũ ab excremis.qꝛ ꝑticpat
naturã vtriuſq; exemi. Hec MNico. ð Tyra ſu-
Mar.xvj.pᷣalł.ca.ſuꝑ vᷣbũ.oꝛto iã ſole. K
Eñcuda rõ qreogruũ fuitxpᷣm reſurgere

8 S pfectiõis: ſic arguẽdo. Oẽ totũ eſt no
briliꝰ ſua pte:et vna ꝑs ſine alia eſt ifecta
vt inqᷣt Areſto.iij. Phiſi.⁊.v.¶ Hetha. Cũ g̊ hõ

ſit cõpoſitꝰ ex aia ⁊ coꝛꝑe vt inqᷣt Areſt.ij.de aĩa.
patet ꝙ ꝑfectioꝛ eſt aia cõiuncta coꝛꝑi ⁊ coꝛpous
vnitũ aie:qᷓ; ſi ſint ab inuicẽ ſeꝑati.UVñn Areſt.vj

Politi.⁊.xvj.ð aĩalibo inqᷣt.ꝙ coꝛpus viuũ eſt
nobiliꝰcoꝛpe moꝛtuo.Cũ g aia ſine coꝛꝑe ſitim
ꝑfecta:⁊ ecõtrario coꝛpꝰ ſine aia ſit iꝑfectũ ſicut

ts ſine ſuo toto.igit᷑ opoꝛtuit ꝙ aĩa vpᷣi vniret

ſuo coꝛꝑi:⁊ ecõtra.cũ in xpᷣo debuerit eẽ ois ꝑfe

ctio qᷓ reꝑiat᷑ in natura huana.Si em̃ nõ reſur/
rexiſſet:ipꝑfectꝰ remãſiſſet:p eo ꝙ hõ ñ fuiſſʒ.Nã

ꝓ illo tꝑe qͥ ania xpᷣi fuit a coꝛꝑe ſeꝑata ⁊ ecõtra

chꝛiſtꝰ hõ ni fuit:vt inqͥt ſccũs Bona.i.iij.di.xxij
ar.j.q.j.in coꝛꝑe q̃ſtiõis. Uñ ðt Areſt.iiij.Me/

theo.qꝙ hõ moꝛtuꝰ ñ eſt hõ niſi equoce. Ad hoc

̊ vt nõ remaneret in iſta imꝑfectòe:cõgruũ fuit
imo neceſſariũ vt reſurgeret a moꝛtuis.alas ſe
qret᷑ ꝙ fuiſſz diſcoꝛdia int᷑ hũanã naturã q erat
in xpᷣo ⁊ diuinã:qð eſt ipoſſibile:cũ eſſent vnite

vincło pfectiſſime charita.Nã daꝝ ẽ ꝙ aia ap

petit vniri ſuo coꝛꝑi:vt inqͥt Areſt.viij.Eth. Si

g̊ diuia nat᷑a potes facere hãc vnionẽ:noluiſſet

illã facere:neceſſario ſeqret᷑ ↄdludẽdũ ꝙ natura
diuia i diſcoꝛdia eſſet cũ hũana ⁊ ei ↄꝛia:nullaʒ

hñs cãʒ differẽdi iſtã vniõeʒ. Nã finis iponitne
ceſſitatẽ agẽti:vt patet.ij. Phib.ij.Meth.ac.liij.

Eth̊. Qncũq; aliq̃ duo natuałr vniunt᷑ ⁊ ſub
ſtatialit.ſi pt᷑ aliqð faciẽdũ vel habẽdũ ſeꝑent᷑
facto vel hito illo ꝓpt᷑ qð ſeꝑant᷑:debẽtitato cõ/
iũgi ⁊ ſubalit᷑ vniri.alit᷑ nõ eſſent ſeꝑata/pt᷑ illꝰ
tmn.Cũ igit᷑ aia ⁊ coꝛpꝰ dñi Jeſu fuenntſubalit᷑
vnita:⁊ eoꝝ ſeꝑatio ꝑ moꝛtẽ fuerit facta ſolũ vt
fieret de ꝑcõ oꝛigiali ſatiſfactio et gener huani
reꝑatio.̊ facta ſatiſfactiõe ⁊ reꝑatiõe debuerũt
iterato vniri:adipleto fine illiꝰſeꝑatõis.alas ſe/
q̃ret᷑ ꝙ eſſent ſeꝑata pt alið q; ꝓpt᷑ hũanã redẽ/
ptionẽ faciends:qð eſt falſum. Cũ igit᷑ diuitas
xpᷣi hret ptateʒ ↄiũgẽdi aĩaʒ illiꝰcũ coꝛꝑe:qð ptʒ⸗
qꝛ ꝑ vᷣtutẽ ipſiꝰ diuinita xpᷣi oẽs moꝛtui reſur⸗

gẽt: vt ðꝛ Job.xix.⁊.j.Coꝝ.xv.vbi apłs ait.Qm

qdẽ ꝑ hoiem moꝛs ⁊ ꝑ hoieʒ reſurrectio moꝛtu
oꝛũ.a foꝛtioꝛi potuit reſuſcitare coꝛpꝰſibi vnitũ

: ꝗqcqᷣd ẽ c alioꝝ vt ſint talia:illð eſt marxie tale

ſibijpi. ij mecha. neceſſario ↄcludit᷑ ꝙ ipᷣm re⸗

ſuſcitauit. Unñ Augꝰ.in li.de traditione ſimboli

ait. Impoſſibile fuit vt auctoꝛ vite nõ rediretad
vitã.Quõ em potat moꝛtis legibo detineri qͥ id
circo eſt moꝛtuꝰ vt moꝛ adimeret prãteʒ. Cuiꝰ
g̊ͤddementie eſt: illũ nõ credere ſurrexiſſe ad cuiꝰ
pceptũ ð tumlło moꝛtuꝰ emerſit. Indubitant ¶ᷣ
eſt tenendũ ipᷣm dñm Jeſum reſurrexiſſea moꝛ
tuis. Nã vt s ꝓbatũ eſt: neceſſanio eſt tenenduzʒ

ꝙ facta reſtauratiõe humane redeptiõis ꝑ ſepa
cionẽ anie ⁊ coꝛꝑis chꝛiſti:ipe diuinitas ↄcupbi

uit facere vnionẽ illoꝝ:alit᷑ ſequeret᷑ ꝙ eſſet con

traria nature huane. vts ꝓbatũ eſt. Silr opoꝛ
tet dicere ꝙ aia chꝛiſti ſeꝑata a coꝛꝑe:facia redẽ

ptione hũana deſiderabat reuniri coꝛꝑi ſuo:ne
ꝑmaneretin hac ipꝑfectiõe.Cũ igit᷑ ex diſpoſitõe

in agente ex ꝓpoſito ⁊ patiente neceſſario ſeq̃tur

actio:vt ðꝛ.ij.de aia.q̊ incõuincibiliter cõcdludit᷑

reſurrectionẽ chꝛiſti vere eſſe factaʒ:⁊ neceſſano

fuiſſe fiendd. X
Ercia rõ ðꝛ pᷣmiatõis.Si em ꝑ q̃̊ qꝗs de

c liqt ꝑ ea ⁊ puniri debet.c.fi.de imu.eccł.
cctte c.paſtoꝛalis.ð iurepatro.l.ex facto.S.
iulianꝰ.ff.de vul.⁊ pu.l.heres.ff.de hijs qͥ.vt in
di.et Sap.xj.c.Cũ miſeratiões dei ſint ſuꝑ oia

opa eiꝰ. pᷣſ. cxliiij.ꝗ̊ qᷣſq; ꝑ ea ꝑ q bñ agit debetpᷣ

miari.Cũ igit᷑ xpᷣs expoſuerit coꝛpus ſuũ paſſi⸗

oni ꝓ caritate ⁊ tolerauerit tot acerbiſſima toꝛ⸗

mẽta: cgruũ fuit imo neceſſariũ qᷓntũ ad iu⸗
ſticiã vt i ipſo coꝛꝑe głificaret᷑. Uirtuti em eſt fa
cdendꝰhonoꝛ ⁊ retribuendũ pᷣmiũ:vt ðꝛ.j. Phi.

et.iiij.Ethi.Quia igit᷑ ſeptũ eſt Luce.xiiij.⁊.xviij

et Mat.xxiij. Quiſe hũiliat exalcabit᷑. Cũ chꝛi⸗
ſtus humiliauerit ſeip̃m facꝰ obediẽs vſq; ad
moꝛtem:vt ðᷣꝛ ad lk⸗. iuſticia exigebat vt
Liaz reſurrectiõis. Un ꝓphai
pſona xp̃i ait pᷣſ.cæxxviij.Oñe ꝓbaſti me⁊ cogui
ſti me:tu ↄquiſti ſeſſiõeʒ meã ⁊ reſurrectõeʒ meã

exaltaret᷑ vſq; ad g

Ecunde ꝓbat᷑ cõgruitas reſur
8s rectõis chꝛiſti rõne noſtri.Et hoc etiã tri

plicit᷑. Pꝛimo rõne eõfirmatõis.ſ.in fi
de⁊ ſpe.Pꝛimo in fide.qꝛ ꝑ eiꝰreſurrecionẽ cõ
firmata eſt fides noſtra circa diuinitatẽ eiꝰ. Si
cm̃ nõ reſurrexiſſet hoĩes ñ credidiſſent ipᷣm fu⸗/

iſſe verũ deũ. Uñ in pᷣſ.xxix.ipſe inqͥt patri.Que

vtilitas in ſanguie meo:dum deſcedo in coꝛru/
ptionẽ. Ubi glo.inqͥt. Si coꝛruptũ fuerit coꝛpꝰ

meũ ⁊ ſanguis meꝰ ⁊ nõ reſurrexero:nemini an
nũciaboꝛ ⁊ nullüũ lucraboꝛ.qꝛ vo reſurrexit co⸗

gnouerũt oẽs ꝙ vere erat deus. Nã ois effectꝰ
naturalit᷑ eſt demõſtratiuꝰſue cauſe.vt inqͥt au ⸗/

coꝛ in li.de caub.Cũ igit᷑ c pᷣmaria reſurrecõis

moꝛtuoꝝ ſit diuinitas:chꝛiſtꝰ qͥ vᷣtute ꝓpꝛia re⸗
ſurrexit oſtẽdit ſe eſſe deũ.Et ſic ↄfirmauit nos

in fide diuinitat ſue.Et ſiłr in ſpe.ſ.ꝙ nos reſur
gemus.lã coꝛpꝰſequit᷑ naturã ſui capitis.l.cũ

in diuerſis. ff. de reli.⁊ ſump.fu.Et acceſſoꝛiũ ſe
quit᷑ naturã ſui pᷣncipal.c.acceſſoꝛiũ.de re.iu.li.

vj.l.cũ pᷣncipalis.ff.de re.iu.l.ad rẽ mobilẽ.l.ad

legatũ.ff.de ꝓcura.l.j.ff.ð pecu.le.l.eos.in pᷣmo
rñſo.C. de vſur..l.iiij.C.depoſi.Et ideo cũ chꝛi/
ſtus caputnoſtrũ ⁊ nr̃ dux ⁊ pnceps reſurrexe⸗/
rit:poſſumꝰ ⁊ nos reſurrectionẽ ſꝑare. ſi nõ

reſurrexiſſet ꝑdita fuiſſet ſpes noſtra. Un apłs

inqᷣt.j.ad Co. xv. Si chꝛiſtꝰ nõ reſurrexit: in⸗/
anis eſt pdicatio ⁊ fides nra. Et glo.ſuꝑ u.xl.
ca.inqᷣt. Si nõ eſt veritas reſurrectõis xpᷣiꝛnon

eſtruaus paſſionis eius Etj.ad Cor. rv.iten
eith paſſionis eius.Et.j.ad Loꝝ.xv.ite·
Diecit apls. Si xp̃s nõ reſt urrerit neq motui te
ſurgent. Uerũ qꝛ ipſe vere reſurrexit: ideo abſe q
vllo dubio ⁊ nos reſi urgemus. Un inqͥt płs

vbi S. Si chꝛiſtꝰ pᷣdicat᷑ ꝙ reſurrexit a moꝛiuis
quõ qͥdam in nobis dicũt ꝙ reſurrectio moꝛtu
oꝛũ nõ eſt.q.d.imo abſq; dubio erit. Et has du
as cõfirmatiões.:.in fide ⁊ ſpe:tãgit apłs.j. e

tru.j.di.Deꝰ ſuſcitauit eũ a moꝛtuis:vt fides no

ſtra ⁊ ſpes eſſet in deum.,.

EEſcuũdo cõgrua fuit reſurrecno eiꝰ reſpe-/
8B8 AQAu nf̃i rõne recõciliatiõis: vt.ſ.nos per

pocã nr̃a a deo auerſos:illi reconaliaret

Uñ ad Heb.ix.ðꝛ.Chꝛiſtus introiuit in celum
vt appareat vultui dei ꝓ nob.Etad Ro.viij.ite/
rũ inqͥt apłs.Chꝛiſtus Jeſus qui moꝛtuus eſt

2*

imo q ⁊ reſurrexit:qui eſt ad dexcrã dei:qͥ etiam

interpellat ꝓ nobie. D

Erado fuit neceſſania ? cõgrua rone no)/
t? ſtre inſtructiõis: vt inqᷣt Tho. in.iij. oꝛte·
ſumme.q.lij.art᷑.j.in coꝛꝑe qſtiõis.Eth̊ᷣ

tripłr. Pꝛimo vt ſicut rpᷣs reſurrerxit a moꝛtuis
ita ⁊ nos reſurgamꝰ a pcœis. Uñn ad Col.iij.ðꝛ.

Ecũdo vt ſicut xpᷣs poſt reſurrectionem

s habuit nouã vitã:ita ⁊ noſ ĩ nouitate vi
te ablemꝰ:iuxta illð apfi ad Ro.xij. Re/⸗

nouami in nouitate ſenſus vfi. Et ad Eph̊.iiij.
Renouami ſpũ mentis veſtre:⁊ induitenouuʒ
hoiĩem qͥ p̃m deũ creatus eſt in iuſticia ⁊ ſcitate
veritad Et.j.ad Co. v. ðꝛ. Expurgate vetus fer
mẽtũ vt ſi noua cõſperſio ſicut eſtj aʒimi:etem

paſca noſtꝝ imolat ẽ chꝛiſtꝰ. Itaq; epulemur

nõ in fermẽeto veteri:neq; in fermẽto malidie.ſʒ

in aʒimis ſincerita ⁊ veritatꝗ. Etad Ro.vj.ite⸗
rũ inqᷣt Paulus. Quõ xps ſurrexit a moꝛtuis

ꝑ głiam dei patris:ita ⁊ nos ĩ nouitate vite am
bulemꝰ. Et iõ nõ ðᷣꝛ eſſe veꝝ mẽbꝛũ xpᷣi q ſpũa⸗
liter nõ reſurgit cũ ſuo capite xpᷣo ꝑ nouitatẽ vi/
te:a qͥ nos xpᷣiani dicimur.de ↄſe.diſt. iiij.c. poſt
qᷓ; aſcendit.Eapꝛopter apłus ad Ro.iiij.hacro
nem tangẽs inqᷣt. Chꝛiſtꝰ moꝛtuus eſt ꝓpt deli/

cta noſtra:⁊ reſurrexit ꝓt᷑ iuſtificationẽ noſtrã.
Tercio ad inſtruendũ nos ꝙ ſicut ipᷣe reſurre

xit ampliꝰ nõ moꝛiturꝰ:iuxta illud apłiad Ro.
vj. Chꝛiſtꝰ reſurgẽs ex moꝛtuis iam nõ moꝛit᷑:
moꝛs illi vltra nõ dñabit᷑.ita ⁊ nos ampliꝰnon
debemꝰ redire ad moꝛtẽ pcõꝝ:ſed viuere ſꝑ cũ
xpᷣo ĩ gra:⁊ dicere cũ apło ad Gał.ij.Chꝛiſto cõ
fixus ſum cruci:viuo aũt iam nõ ego:viuit vo
in me chꝛiſtus. △O

4 *

Ercio pncipaliter fuit cõgrua ⁊? neceſſa⸗
t raa reſurrectio chꝛiſti reſpectu beati.ſ. an
gelon ⁊ aiaꝝ ſccaꝝ ⁊ coꝛpoꝝ glificãdo⸗
rũ:vt creſceret illis głia ⁊ cõſolatio in cõtemplã
da hũanitate chꝛiſti:vt inqᷣt Alex. de ales vbig.
Vñũ de xpᷣo inqͥt apłs Petrꝰ.j.ca.ſue.j.canonice

In quẽ deſiderat angeli ꝓſpicere.nõ ſolum emm

uu olp
luthuünmulna
nufuiſnen
pokpaſtonich
oſalcurzpban
44Sdarsintn
cosinmandion
bris? dein
e cötmutpord
grtct Cci tnii
ſaboocs infen
oinme Oſce⸗
poꝛotua:roꝛl
ſhucntis, fä,
ſona delcaubil
fnrunisalu⸗
io. Kiintallya
Mlſnück Au
ſiacſcispan,
Wateicktsr
logoſbeenn
Chnnd rethn
mndleinik
ſſagogen
marigonge
Damnonez
Kanmannie
tuiquengi⸗
feqſvicetpe
bellane. P
e Gedan
nnodan

4 V

Atnsinndintie
nsgulnne

erſe ——

nutögarin
un nct Tho. gi

ncreiſtis,
.

Arſiſunrqit
Pspoſ wünmmn
rnt poſinoven
löapkisd honi
ſus n Etad i
Nrre noirne

Sckiiuſtigar in

Sporgneven
ſoſitck ginei
nic. Jaggelr
zin fcmad

znosinoner

Pmmwwvd e

vsyur enin
mlbunſuſ
usumni norl
Gr tosanglbno
“
Bi DH
SS=S

Uit gutne
finſenntu
1nhrl,
Hſolnno nir,

2

4

S

Folium

ſcti delectant᷑ in ↄtẽplatiõe deitatis:ſed etis hu /½
manitacj Jeſu xpᷣi ſicut ꝓphetatum fuerat Eſale
xxrxiij. vbi dicit᷑. Regẽ in decoꝛe ſuo videbũt.Et
ob hãc cauſaʒ neceſſaria fuit xpᷣi reſurrecno:ma

xime vt ſcti in ania ⁊ coꝛpoꝛe btificarent᷑. In aia
ↄtẽplãdo diuinitatẽ ⁊ aiax xpᷣi gloꝛioſã.In coꝛ⸗
poꝛe vo vidẽdo coꝛpus xpᷣi omni głia pleniſſi⸗
mũ.Et ſicpatʒ pars ſca huꝰ ᷣmois.
Pars tertia de io cũditate reſurrectõis domi
ni nr̃i Jeſu xpᷣi R

Ulitas cõſolatiões de paſſione ct re/
m ſurrectiõe rpᷣi habuerũt diuerſi de qᷣ⸗

bus hic paucas enarrabimꝰ. Dimiſ⸗

ſaa. igit᷑ bnapali cõſolatiõe qᷓ fuit ipſiꝰ
chꝛiſti:de quo dici poteſt illð.ij. Machabeoꝛũ
j. Tempus affuit qͥ ſol refulſit qͥ pꝛius erat ſub
nubilo. Ipſe em ſoliuſticie xpᷣs qui in paſſione
fuitſub triplia nubilo.ſ.moꝛtalitad qͥ ad coꝛpꝰ
paſſibilitat q̊ ad aiam: ⁊ multiplic penalitatis
q̃ ad vtrũq;:hodie deiſto triplici nubilo exiuit

cæt in mũdo refulſit. Nã coꝛpꝰ eius induit imoꝛ/
talitatẽ:ania impaſſibilitatẽ: ⁊ vtrũq; oimodaʒ

głiam ⁊ felicitatẽ. Uñ Leo papa ait. Poſt paſſi
onẽ rpᷣi rupi vinculis moꝛtis infirmitas in vir
tutẽ:moꝛtalitas in eternitatẽ:⁊ cõtumelia tranſi
uitin głiaʒ. Omittedo etiã dicere de dotib⸗ coꝛ⸗

poꝛis głioſi ipſiꝰ dñi ⁊ de głia aie ũliꝰ:qꝛ hec ex

cedũt hũani ingenij facultatẽ:dico ꝙ cõſolatio
pma fuit ſanctoꝝ patꝝ quã habuerunt ſtatim
poſt paſſionẽ chꝛiſti ad qͥs deſcẽdit ania eiꝰ glo
rioſa ſicut ꝓphᷣatũ fuerat ꝑ Dauid pᷣl.cvj.vbi in
qᷣt. Sedẽtes in tenebꝛis ⁊ in vmbꝛa moꝛ vin/
ctos in mendicitate ⁊ ferro:⁊ eduxit eos de tene
bꝛis ⁊ de vmbꝛa moꝛtis:⁊ vincula eoꝝ dirupit
qꝛ cõtriuit poꝛtas ereas ⁊ vectes ferreos cõfre⸗
git. et Ecci.xxiiij.dictũ fuerat ĩ ꝑſona xpᷣi. Pene/
trabo oẽs inferioꝛes terre:⁊ liberabo eos ſperã
tes in me.O ſee q̊ʒ.xiij.dictũ fuerat.O moꝛs ero
moꝛs tua:moꝛſus tuꝰero o iferne. Hoc aũt fu/⸗

it ↄueniẽs.Nã vt inqᷣt Areſt.ix.Eth.amicoꝛ pᷣ/
ſentia delectabilis eſt in bonis foꝛtunijs ⁊ i in/

foꝛtunijs:alleuiant᷑ triſtati cõdolentibo eis ami
cis. Et in talibo auxiliari nobiliſſimũ ⁊ delecta⸗
biliſſimũ eſt.Cũ igit᷑ chꝛiſtꝰ ſingulari amoꝛe af
ficeret᷑ ſctis patribus.iuxta illud Johᷣ.xv.Uos
amici mei eſtis ⁊c̃ideo nõ imerito deſcẽdit ad il
la loca ſubterranea ⁊ extraxit illos:q̊ꝝ ſingulis
extract inqͥtillud Hiere.xxxj. In charitate ppe/

tua dilerxi te:ideo extraxi te miſerãs tui. Sciẽdũ

eſt ergo ꝙ anĩa chꝛiſti ſtatim cũ moꝛtuꝰ fuit:cũ
maxia angeloꝝ multitudine ꝑrexit ad inferos.
Demones aũt in aere cõmoꝛantes hoc vidẽtes
ſtatim annũciauerũt demonibo ĩfernalibo moꝛ/⸗
tuũ quendã cũ maxia turba angeloꝝ aduenta/
re qͥ videt᷑ velle infernũ imꝑioſe intrare ⁊ eos de
bellare. Pꝛopter qð poꝛtas infernales clauſe/
rũt. Sed angeli pᷣeuntes ad ianuas ĩferni pul⸗
ſantes clamauerũt dicẽtes illud pᷣſ.xxiij. Lolli⸗

te poꝛtas pnapes vr̃as:⁊ eleuamini poꝛte eter⸗

nales ⁊ introibit reł głie.Quibo rñderũt demo⸗

nes. Quis eſt iſte rex glie. Nunq; em huc venit
moꝛtuus cũ tali audacia.Et illi dixerũt.Domi/

nus foꝛtis ⁊ potẽs:dñs potens in pᷣlio.Et cum
adhuc nõ apirent.iteꝝ clamauerũt angeli dicen
tes.Tollite ⁊c.Quibo reſpõdẽtib Quis eſt iſte

rex glie. Illi dixerũt.Oñs virtutũ ipe eſt rex glo
rie.Quibo dittis ceciderũt ⁊ confracte ſunt poꝛ/
te ifernales.Et hoc figuratũ fuerat Judicũ.xvj.
vbi ðꝛ ꝙ Samſon poꝛtas dlauſas gaʒe ciuita/
tis appᷣhẽdit ⁊ aſpoꝛtauit. Silr recitat Ualeriꝰ
maximꝰ ꝙ q̃dã voꝛago maxia rome apparuitq̃
totã ciuitatẽ de putredine exeũte coꝛrũpere vide
bat᷑:⁊ ꝓpterea multi moꝛiebant᷑.Sibilla aũt re/
ſpondit eis illã voꝛagineʒ nunq; ceſſatura:niſi

valẽtioꝛ romanoꝝ in ipᷣam ſe ꝓijceret. Qð cũ ꝑ
ciuitatẽ vulgatũ fuiſſet:ſtatim Curtiꝰ qͥdã ado⸗

leſcens romanoꝝ nobiluſſimus valentioꝛ oib-
valde bñ armatꝰ:in voꝛaginẽ illã ſimł cũ equo
ſe pꝛoiecit.⁊ ſubito ceſſauit peſtis atq; voꝛago.
Moꝛalr iſta voꝛago limb erat qͥ oẽs ſctõs pa

tres deuoꝛabat ⁊ moleſtabat. Chꝛiſtꝰ aut valẽ/⸗
tioꝛ oib in vtute:charitate armatꝰ: mediãte eqᷓ

ſancte cru in ipᷣam foueã limbi deſcẽdit:⁊ ceſ⸗

ſauit peſtis atq; voꝛago.qꝛ tũc chꝛiſtꝰ limbũ re

duſit:?⁊ oẽs ſccõs patres abinde excrahẽs:ab eo
rũ moleſtia liberautt.
Vod aũt chꝛiſtꝰ vere deſcẽderit ad infe⸗
ꝗq ros ꝓbat Alex. de Ales ⁊ declarat in.iij.
ptrte ſũme.q.ix.ar.iiij.in coꝛꝑe q̃ſtionis.⁊
ſctũs Bona.in.iij.di.xxij.ar.j.q.iiij.et etiã Tho.
in.iij.di.xxiij.ar.j.q.ij. Un poſſumꝰoↄſiderare de
uote ſm q̊ſdã doctoꝛes ꝙ qñ xpᷣs in cruce cla⸗/
mauit emittẽs ſpũʒ terra cõtremuit ⁊ petre ſeiſſe

ſunt.vt ðꝛ Matthᷣ.xxvij. Uñ iũllud foꝛamẽ ing

fuerat crux: adeo extẽſum eſt vt trãſiret vſq; a
limbũ in q̊ erãt ſcti patres.Etꝑ illud foꝛamẽ de
ſcẽdit ibidẽ de ſanguie xpᷣi in cruce pendeni:ſta
timq; adueniẽte ania Jeſu xpᷣi apparuitlux ma
gna in limbo qͥ pꝛiꝰerattenebꝛoſus:⁊ perſperxe/

runtſanguinẽ illũ de cruce fluẽte. Quia vo Jo

hanes baptiſta ꝑ modicũ tpᷣs ꝑrexerat ad libũ

et annũciauerat chꝛiſti paſſionẽ futurã in ꝓxio:

ipᷣe ſurrexit et dixit illis ſctis patrib. Heclux eſt
illius ſctĩ agni imaculati qͥ hodie ꝓ nob in cru⸗
ce pepẽdit:quẽ ego digito mõſtraui dicẽs Joh.
j. Ecce agnꝰ dei:ecce qͥᷣ tollit pcca mũdi.Tũcſur⸗

rexit Eſaias/ꝓphᷣa ⁊ dixit. Hecluxẽ illa de q̃ ego

ꝓphetaui.ix.c.libꝛi mei dicẽs. Populus q ſede/
bat ĩ tenebꝛis viditlucẽ magnaã: ambulãtibo in

regiõe vmbꝛe moꝛ lux oꝛta eſt eis. Tücſurre/

xit etiã Zacharias ꝗpha dicẽs. Hic eſt ſanguis
de q̊ ego dixi c.ix. libꝛi mei dicens xpᷣo.Tu qͥʒ in
ſanguie teſtamẽti tui eduxiſti vinccos delacu in

q̊ nõ erat aq̃. Statiʒ ꝗ̊ aduenit dñs Jeſus xps

dicẽtib illis hec vᷣba int᷑ ſe ⁊ ſe inuicẽ ↄfoꝛtanti

bus:⁊ illũinauittorũ illũ locũ indiabili ſplẽdo

—ws

Bermo

re:mẽtes q̊ illoꝝ ineffabili claritate. Uñ inquit

Zugꝰ.vt hr in legẽdario inveſto reſurrectionis.

Sicut adueniæte luce ſolis ois tenebꝛa in aere
exiſtẽs effugat᷑:ſic adueniete ania xpᷣi in libo in/
fernꝰ uluſtrat᷑. Statim ̊ Jeſus chꝛiſtꝰ dulciter

ſalutauit eos ⁊ btificauit:vt inqͥᷣt ſcuũs Bona.

in. lij. diſt. xxij.ar.j.q.vj.in coꝛꝑe qſtiõis.Et bea⸗

tus Tho.in ea.diſt.ar.j.q.iij.⁊ iteꝝ in.iij.ꝑte ſũO/

me.q.lij.ar.iiij.in coꝛꝑe qſtiõis.et extraxit eos et

pdurit vſq; ad padiſum terreſtre: vt ibi ſtarent

vſq; ad ſuã aſcenſionẽ. De q̃ liberatiõe quanta
exultationẽ habuerint ſai patres:patet conſide/
rãdo affecionẽ quã habebat:tãto tꝑe illũ expe⸗
ciantes. Scptũ eſt em̃ Pꝛouer. xiij. Spes que
differt? affligit aiam:deſideria aũt cũ cõpleta fu

erint deleccationẽ pariũt. Uñ ait Augꝰ.in ſᷣmo/

ne de paſſioe.Hãc & triſticiã ⁊ penã totã chꝛiſtꝰ

cõuerut in leticiã ⁊ gaudiũ:dũ ſctis patribo ani/

inãa ſuã ⁊ diuitatj eſſentiaʒ oſtẽdit: in q̃ ois glłia
paradiſi ↄſiſtit. Si ̊ Ab: ahã gauiſus eſt de in
dendũ eſt ipᷣm ⁊ allos ſaõs patres exultaſle qn
viderũt eũ venientem ad eos. Ualde em gaude

ret qͥs ſi de carcere ſaracenoꝝ vel turcoꝝ libera

ret᷑. Multo igit magis ipſi debuerũt gaudere
qñ fuerũt eduen de carcere tenebꝛoſo:vbi diui⸗
na viſione carebãt. De carcere hoꝛrẽdo:vbi hoꝛ

ignominioſo:qꝛ ſub terra in lacu iacebãt.Et de
carcere tꝗ lõgo:qꝛ ꝑ tot milia annoꝝ ibi reman
ſerant. Et ideo de eis pᷣdictum fuerat Eſa.xxxv.
Gaudiũ ⁊ leciciã obtinebũt:⁊ ab eis fugiet do⸗

loꝛ ⁊ gemitꝰ. Habuerũt em gaudiũ qͥa aſſecuti

ſunt diuie viſiõis aſpectũ.habuerunt lericiã qꝛ
euaſerũttã hoꝛribilẽ vicinitatẽ demonũ. Fugit
ab eis doloꝛ quẽ habebãt ꝓpt locũ tã ignomini
oſum.Et gemitꝰ quẽ habebãt ꝓpter carcerẽ taʒ

diuturnũ.In viſiõe aũt anie xpᷣi deificate adim

pletũ eſt illud pſalmi ocuageſimitercij.Exulta/
uerũt in deũ viuũ.et illud ſleemiee.xij. Oeꝰ leti⸗
ficauit eos leticia m agna. Etillud qð ꝓmiſerat
ipſe dñs Hiere.xxxj.di. Conſolaboꝛ eos ⁊ letifi
cabo a doloꝛe ſuo. Ceperũt autẽ oẽs ſcti patres
dulciter decatare cũ Dauid illud pᷣſ.cvj.Cõ fite⸗
mini dño qm̃ bonꝰ:qm̃ in ſeculũ miſcðia eius.
Dicãt nunc qͥ redeptiſunta dñno: q̊s redemit de
manu inimici ⁊c.Ettũc adipletũ eſt illud.j.Eſ⸗
dre.iij.Nõ poterat qͥſq; cognoſcere vocẽ clamo
ris letantiuʒ. Interim aũt delata eſt ab angelis
aia latronis qᷣxpᷣo ſe recõmẽdauerat:q̃ viſa xpᷣi
deltate ꝓcinus gloꝛificata eſt. et ſic cũ illo fuit in
paradiſo.i.in felicitate:ſicut xps pꝓmiſerat. Vbi

em eſt papa ibi ðꝛ eſſe roma.vt notat Inno.ĩ c.

ego em̃.de iureiu.⁊ in c.qͥdcunq;.xxiiij.q.j.? Ar
chi.in c.p̃ſente. de pᷣben. ⁊ dig. ⁊ in c ſe cire. vij. q. j.

Saendũ aũt eſt ꝙ ſtari vt Adã ⁊ Eua dñm vi /
deruũr cũ alijs ſctis patniby eũ adoꝛãtes dixerüt
culpã ſus eo ꝙ fuerat cq ꝑditiõis tantaꝝx aia⸗

carnatione rp̃ᷣi: vt ðꝛ Johᷣ.viij.multo mag cre⸗/

rũ ⁊ moꝛi ac paſſiõis ſue:q̃s dulciter cõfoꝛtãs

chꝛiſtus reſponditũlud qð canit ecclia. O fellix
culpa q tal actatü meruit hr̃e redeptoꝛẽ. Libe⸗
ratis ꝗ̊ ſeis patribo fecit illud q̃d ſcptũ eſt Apo
ca.xx. Uidi angelũ.i.chꝛiſtũ deſcendentẽ de celo

habentẽ clauẽ abyſſi.i.inferni.? catenã magnaʒ

id eſt prtãtem in manu ſua.⁊ apphedit dꝛacon
ſerpẽtẽ antiquũ q eſt diabolus ⁊ ſathanas:?⁊ al
ligauit eũ ⁊ miſit in abyſſum. ⁊ clauſit.i.̃ᷣm glo.
ptateʒ no cẽdi limitauit:vt etiã inqᷣt alex.de ales

in.iij.ꝑte ſũme.i trac.de effectu paſſiõis xpᷣi. T
Ecũda cõſolatio poſt moꝛtẽ dñi nr̃i ſed
s ppma poſt reſurrecuõ eʒ eiꝰfuit glioſe vir
glinis Mane: cui pᷣmo apparuit vt in fi
ne ſermonis dicet᷑. Sed ꝓ nũc illa dimiſſa dica
mus de terca qͥ fuit ſcẽ Marie magdalene:de

ſcptũ eſt Joh. xx. ꝙ dü ſtaret ad monumentũ
foꝛis ploꝛãs: cõuerſa eſt retroꝛſũ ⁊ vidit Jeſum
ſtantẽ ⁊ nõ ſciebat qꝛ Jeſus eſt:dixitq; ei Jeſus

Mullier qͥd ploꝛas:quem quer. Illa aũt exiſti

mãs qꝛ hoꝛtulanꝰ eſſet dixit ei.Oñne ſi tu ſuſtu/

liſti eũ dicito mihi vbi poſuiſti eũ:et ego eũ tol⸗

la. Et hic poſſumus cõtẽplari deuote: licet alis
nõ ponat᷑ in euãgelio ꝙ xpᷣs dixerit ei. Si poſu
iſſem illũ in domo pilati:⁊ in medio milituʒ qd
facies. Ipſa aũt inqᷣt.Et ego eũ tolla.Tantꝰem
2erat amo:ꝛ ⁊ chanicas erga magiſtrũ ſuũ ꝙ paꝝ
rendoꝝ demonũ vicinitatẽ habebat. De carcere

curaſſet de moꝛte vt poſſet eũ videre.Tũc dixit

ei Jeſus. Maria. Quã vocẽilla cognoſceẽs cõ⸗
uerſa dixit ei. Raboni qͥd ðꝛ mgr̃.Diut ei ieſus
Noli me tagere:nõdũ em̃ aſcẽdi ad patrem me/
um.ſ.in coꝛde tuo.qꝛ adhucñ credis me ad pa
tris eqᷓlitate; ſedere. ade aũt ad fratres meos

et dic eis.Aſcẽdo ad patrẽ meũ ⁊ patrẽ veſtrum

deu meũ ⁊ deũ veſtrũ.Cũ aũt xpᷣs hec vba dixiſ
ſet ei:volẽs eã remouere ne ſe tageret:poſuit ſu⸗/

per faciẽ eiꝰtres digitos:⁊ in loc ꝑ eum taci re⸗
mãſit vſq; hodie caro integra:cũ alia caro vul⸗

tus ſui ſit incnerata vt retulit mihi vnus frater
ntr᷑ qͥ eã vidit.Si aũt q̃rat᷑ q̃re ᷣus apparuiema

gdalene qᷓ; Petro ⁊ alijs diſapulis. Reſpõdet

Augꝰ. ſuꝑ pᷣma canonica Joh.omelia.iij.diccs
Reſurrectio xpᷣi vir ꝑ feminã nũdaata eſt:vt cõ⸗

traria arte ſerpẽs vinceret᷑. quia em ille moꝛtẽp

mo homi ꝑ feminã nüdauit:ita ⁊ virj vita ꝑ fe⸗/

minã nũciata eſt. Hec ille. Secũda ro:vt daret
exẽplũ pccõꝛibo redeundi ad pniam.qꝛ vt ðꝛ ad
Ro.v.vbi ſuꝑabũdauit delictũ ſupabundauit
⁊ gra.Tercia rõ eſt:vt daret᷑ nob exemplũ ꝑſeue
rãdi.Quia em̃ ꝑſeuerauit vſq; in finẽ:⁊ diſcipu
lis recedẽtibo ipſa nõ receſſit a monumẽto:ideo

ppmo ſibi apparuit. Perſeuerans em ſaluꝰerit.

vt ðꝛ Matth.x.Cõſiderate ;̊ quãtũ gauiſa fuit

magdalena vidẽdo ieſum xpᷣm reſuſcitatũ quj

tm deſiderabat videre vel moꝛtuũ. Uiderũt q;
illũ alie Marie vt h̃ Mat.xxviij. Cũ ei ille di⸗

ſceſſiſſent a monumẽto:coꝛꝑe eius nõ reperto:
poſtq; apparuit magdalene apparuit ena; illis.

ubrlil
ſſns hlu
tiicchiictin
uret sdcc⸗
Venithetst
anlintnit
o in
lr Glürri

.

ulatſoh

itl iſ⸗

gtegenl al⸗
nnedetft
delettrclicte
enma⸗ hoveſt
cans⸗Ter
ghocdckunte
Geſomache
ſgeinni
donac
ſizmnae W.
denten ann
ſio ſogcnn
mue Mh
iubolofl⸗
fubaiblaui⸗
heppenigeatl
ſnu doo rela
gnoꝛedei :0d0
cortnumo.
wicädas
Cäamiaſui
bol. Ondb
lerypit diad
nſimkcogreg
cre olosd
irür deſceda
bonemullars
ſuſatmni gre.
Ouffcarekoyllli
Eömotunau
heröſ War
Urhonerpii⸗
Miame Van⸗
olhiamlolec
Gikfunmmmin
chttmeneſo⸗
lrütadſcpulch
1 Vebt Der
tüeraroroſo
aurozefllgo
Uum
(Cccim
ob/Aßai
Pregibaran

eine
ecfen ſiz
mohoſtnmi
ummögeſfi
eiöndan
nüclad
anenaet
Nükargadne

tadtd Dieſg
dipolulkiiegi
tihiandaris⸗
i pocelllacgi
mmaſcidladr
dhucn gectsn
0eaütadfans
uctur MMOE
Gauninr dall
mimng; Nl
Mici unebunden
tnobaanhlüi⸗
niufnin di
ſitrnonunini
ſmmeci
güi gie ⸗
nchniiinn

Folium

in via. Et credẽdũ eſt ꝙ maria magdalena etia,z

fuitpᷣſens:q curres nũciare diſciplis quò vide/⸗
rat důũm Jeſum inuenit alas Marias in via.

&t cũ cepiſſet nũciare eis viſiõeʒ:ecce chꝛiſtus oc

currit ũllis dicẽs. Auete. Ille aüt acceſſerũt ⁊ te⸗
nuerũt pedes eiꝰ.Tũc aitillis Jeſus.Nolite ti⸗
mere Ite ⁊ nũdiate fratribo meis: vt eat in galile

am ibi me videbũt.O imenſa benignuas ſalua

toꝛis qͥ indignos ſeruulos ſuos fratres appel⸗
lat. Si aũt qrat᷑ q̃re iſte tres marie ꝑrexerunt ſi/

mul ad ſepłchꝛũ. Rñdeo ꝙ ꝓpt᷑ q̃ttuoꝛ cauſas

int᷑ alias. Pꝛio ꝓpter maioꝛeqʒ; teſtimonij firmi⸗
tatẽ.qꝛ vni ſoli teſti cõiter non credit᷑.c.licet vni⸗

uerſis. de teſti.⁊ ſingulares teſtes nõ faciũt ple/

nã fidẽ.c.bone.⁊.c.&ñ dilecti.de clec.⁊.c.ob crimẽ
de teſti. ⁊.c.licet cauſam.de ꝓba. Scðo ꝓpter de
centiã ⁊ honeſtateʒ. Decet em̃ matronas ire bñn
ſociatas. Tercio ꝓpt᷑ myſticã ſignificationeʒ:vt
ex hoc det᷑ intelligi ꝙ ũlli ad xpᷣm veniũtqͥ hñnt fi

dẽ:ſpem:⁊ charitate. Quarto ꝓpter cõmẽdandã

cõgregationẽ.Tutiꝰ em̃ eſt ſeruire deo in ſocie⸗
tate bona qᷓ; in ſingłaritate.vñ Salomõ Eccs

iiij.inqᷣt.¶ Heliꝰ eſt eſſe duos ſil q; vnũ ſolũ:ha⸗

bent em emolimẽtũ ſocierat ſue.tales em̃ me/
rito ſocictatis aliqñ liberant᷑ a malo culpe ꝑpe⸗

trate. Uñ ibidẽ ſubdit Salomõ. Si vnꝰ cecide

rit ab alio fulciet᷑. Ve aũt ſoli:qꝛ cũ cecideric nõ

habet ſubleuãtẽ.Aliqñ etiã liberant᷑ a malo cul

pe ꝑpetrãde.et ideo ſubdit. Si qᷣſqᷓ; pualuentõ
vnũ:duo reſiſtẽt ei. Aliqñ mutuo ſe accẽdũt in

amoꝛe dei.⁊ iðᷣo ſubdit. Si doꝛmierint duo fo
uebunt᷑ mutuo.vnꝰaũt quõ calefiet.⁊ Pꝛouer.

xxvij.etiã dicit.Ferrũ ferro acuit᷑.et hõ exacuit fa
ciẽ amici ſui.Aliqñ etiã ꝓtegunt᷑ a tẽptatõib di
boli. Uñ ðꝛ Ecces.iiij.Funiculus triplex diffici
le rüpit᷑. Diabolus em non põt rũꝑe ſeruos dei
inſimł cõgregatos in charitate:⁊ ideo cupit iua

dere ſolos:dicẽs illud.j. Reg.xvij. Eligite vob

virũ ⁊ deſcẽdat ad ſingulare certamẽ. Iſte autẽ
bone mulleres citiꝰ alijs viderũt dñm Jeſũ re⸗
ſuſcitatũ.qꝛ eũ queſierũt valde mane:vt ꝑ vᷣ ſi⸗

gnificaret᷑ ꝙ illi citiꝰ inueniunt xpᷣm qͥ eũ querũt
in pᷣmo iuuẽctut floꝛe.ſicut facebat Dauid qͥ di
cebatpᷣſ.v. Mane aſtabo tibi ⁊ videbo. Ipe em̃

ait Pꝛouer.viij.Qui mane vigilauerit ad mei⸗

ueniet me. Licet aũt dicat᷑ Mar.vl.ꝙ venerunt

oꝛto iam ſole.et Jo h.xx.dicat᷑ ꝙ tenebꝛe adhuc

erãt ſuꝑ terrã.in hoc nõ eſt ↄꝛietas.quia adhuc

ecrat tenebꝛe ſuꝑ terrã qñ diſceſſerũt a domo vt

irẽt ad ſepulchꝛũ. Sed qꝛ pᷣus emerũt aroma/

to vt h Mar.vl.ideo qn fuerũtad monumen

tũ erat oꝛtꝰſol. Uel diceduʒ ꝙ ſolibi ðꝛ oꝛtꝰ.qa

auroꝛe fulgoꝛ ex radijs ſurget ſol cauſa᷑. x
arta ↄſolatio fuit Petri: de q̃ᷓ.j. Coꝝ.
q xv. ðꝛ.qa viſus eſt pᷣmo cephe.⁊ poſt vn
Qccim. Cephas em̃ peirꝰ interpᷣtat᷑. vt ðꝛ
Joh.j.Qñ aũt apparuerit ei nõ bñ ſcit᷑niſi foꝛte

qñ redibat a monumẽto cũ Johãne Lu.vl.¶ł

vt ðꝛ in hyſtoꝛia Kialkue apparuit ei in cauer⸗

na in qᷓ fledo manèbat.Nã poſtq; negauit xpm
in cauerna quãdã intrauit qᷓ mõ ðꝛ gallicatus:
vbi ſe totũ ad lamẽta pnie conuertit.ibi vt qᷣbuſ
dãa placet:in ipᷣa reſurrectõis die mgr̃᷑ benignil/
ſimus viſitauit en certificas illũ de ſui remuſiõe
pcti:ob q d Petrꝰ miro gaudio fuit affenꝰ. v
Uinta cõſolatio fuit cleophe ⁊ alteriꝰ di
q ſapuli q putat᷑ fuiſſe Lucas euãgeliſta.
de qbo ſcptũ eſt Lu. xxiiij. Ecce duo ex di
ſcipul Jeſu ibat ipᷣo die.ſ.reſurrectõis:in caſtel/
lũ qð erat in ſpacio ſtadioꝝ.lx.ah hierłm:noie
Emaus.Etipſi loqbant᷑ ad inuicẽ de hijs oib⸗
q acciderãt.Et factũ ẽ dũ ↄfabularent᷑:ec ipᷣe Je/
ſus appꝛopinqns ibat cũ illis.Oculi aũt eoꝝ te
nebant᷑ ne eũ agnoſcerẽt:et ait ad illos. Qui ſũt
hij ſermones qͥs ↄfer ad inuicẽ ambulãtes:et
eſtꝭ triſtes. Et rñdens vnꝰcui nomẽ Cleophas:
dixit ei. Lu ſolus ꝑegrinꝰ es in hierłm ⁊ nõ co⸗
gnouiſti ea q̃ facta ſũt i illa hijs diebb.Que ver/
ba exponunt᷑ dupłra doctoꝛibb.Pꝛio ſic.Quõ
põt eſſe ꝙ tu ſolus peregrinꝰ ignoꝛes ea q̃ nota
ſunt oib alijs ꝑegrinis qͥ fuerũtin hierłm.Uecl
ſcðo ſic.Cũ tu ſolus int᷑ oẽs ꝑegrinos qͥ fuerut
in hierm remãſen ibi vſq; nũcq eſt tercla dies
poſt paraſceuen:quõ ignoꝛare potes ea q̃ tam
publice ſunt facta ⁊ cũcqj manifeſta. Ipᷣe aũt re⸗
ſpõdẽs eis dixit.Que.Etilli dixerũt. De ieſu na
zareno qͥ fuit vir ꝓpha:potẽs ĩ oꝑe ⁊ ſermõe co⸗
rã deo ⁊ oĩ ꝓpło.⁊ quõ tradiderũt eũ ſũmi ſacer
dotes ⁊ pᷣnapes nr̃i in danationẽ moꝛi ⁊ cruci
fixerũt euũ.los aũt ſꝑabamꝰ qꝛ ipᷣe eſſʒ redẽptu
rus iſrł.Et nüc ſuꝑ hec oĩa teraa diẽs eſt hodie
ex qͥ hec facta ſunt.Sed ⁊ mulieres qdã ex nris
terruerũt nos:q̃ an lucẽ fuerũt ad monumẽtũ:
et nõ inuẽto coꝛꝑe eiꝰ venerũt dicẽtes ſe etiã viſi
onẽ angeloꝝ vidiſſe:qͥ dicũt eũ viuere.⁊ abierũt
qda exnr̃is ad monumẽtuʒ:⁊ ita iuenerũt ſicut

mulieres dixerũt:ipᷣm vᷣo nõ inuenerũt.Lũc di

xit illis Jeſus.O ſtulti ⁊ tardi coꝛde ad creden⸗
dũ in oib q locuti ſũc ꝓphe.lõne opoꝛtuitpa/
ti xpᷣm ⁊ ita intrare in głiam ſuã.Et incipiens a
Moypſe ⁊ oib ꝓphet interpꝛetabat᷑ illis in oib⸗
ſcptur q̃ de ipᷣo erãt.Et appꝛopinqᷓuerũt caſtel⸗
lo qͥ ibãt.⁊ ipᷣe finxit ſe lõgiꝰire.Et coegerũt illuʒ
diceẽtes. Mane nobiſcũ dñe qm̃ adueſꝑaſcit:⁊
inclinata eſt iã dies.Et itrauit cũ illis.Et facũ ẽ
dũ diſcũberet cũ illis:accepit paneʒ ⁊ bñdixitac
fregit ⁊ poꝛrigebatillis Et aꝑti ſunt oculi eoꝝ ⁊
cognouerũt eũ.⁊ ipᷣe euanuit ab ocul eoꝝ:⁊ di/
xerũt ad inuicẽ.Nõne coꝛ nr̃m ardẽs erati nob

dü loqret᷑ in via ⁊ apiret nob ſcpturas.Et ſurgẽ

tes eadẽ hoꝛa regreſſi ſũt in hierm ⁊ iuenerunt
ↄgregatos vndecim ⁊ eos qͥ cũ ipſ erãt dicẽtes
ꝙ ſurrexit dñs vere ⁊ apparuit Simoni.Etipſi
narrabãt q̃ geſta erat in via:⁊ quõ co guerũt eũ
in fracciõe panis. Hec ibi.Dicit aũt ico.ð ¶y
ra ꝙ ſaluatoꝛ frangebat panẽ manibo ſicut alij
”M Py 2

BGermo

culcello. Ipſe em̃ faciebat ſignũ crucis ſuꝑ ipᷣm
panẽ ⁊ ita ſcindebat᷑ ac ſi cmnello ſaſſus fuiſſet.
et ad hoc ſignũ ipᷣm cognouerũt. Sed ꝓ maio
ri declaratiòe huiꝰ hiſtoꝛie eſt ſcendũ ꝙ ille ali
us diſcipulꝰqᷣ erat cũ leopha fuit Cucas eus/
geliſta ſᷣm doctoꝛes:qͥ nomen ſuũ reticuit:ne ſe
iactare videret᷑.ſi em̃ aliꝰ fuiſſet bñ illũ expᷣſſiſſet
ſicut expᷣſſit nomẽ cleophe. Ipſe aũt leophas
erat natiuꝰ de caſtello emaus:qð nũc appellat
Nichopolis:⁊ eſt ciuitas.diſtat aũt a hierm ꝑ
ſeptẽ miliaria cũ dimidio.nã miliare ðꝛ via mil
le paſſuũ.ſtadiũ aũt eſt occaua ꝑs miliarij cõti⸗
nẽs cetũ ⁊.xxv.paſſus.Et ſicut ðꝛ ſᷣm Iſi.?⁊ Be⸗
dã ſuꝑ Lucã.q; Hercules gigas legit᷑ vno an⸗/
helitu tantũ cucurriſſe:⁊ poſt ſteriſſe. ⁊2 4pt hᷣ il⸗
lud ſpaciũ ſic ðꝛ a ſtãdo.ſexaginta ̊ ſtadia ſunt
ſeptẽ miliaria cũ dimidio:vt diximꝰ. Apparuit
gqũt eis vt ꝑegrinꝰ.qꝛ erat pꝑegrinus a fige ilo
qͥ in eo ꝑfecte nõ credebãaãt:vt inqͥt Gꝛeg.i omel.
paſcali.de q̊ͥ etiã hr̃ in.S.o ꝓponit᷑.vᷣ.qð vt plane
j.·q.j. Itẽ hoc egit vt onderet qꝙ erat ꝑegrinꝰin h̊
mũdo qͥ ad huanitatẽ.et ideo voluit in oibo cõ⸗
uerſari vt ꝑegrinꝰ. Uñ naſa voluit ĩ via ⁊ in cõi
diuerſoꝛio:nõ in ꝓpꝛia domo. Itẽ in alieno ho⸗
ſpitio cõuerſatꝰ ẽ.⁊ in alteriꝰſepulchꝛo tumula/
tus.Et ideo dixit Lu.ix.? Match.viij. Uulpes
foueas habent ⁊ volucres celi nidos: filꝰ autẽ
hois nõ habet vbi caput ſuũ reclinet. Z
A aũt meliꝰvideamꝰ q̃liter xpᷣs vere fu/⸗
v it pegrinus:o pꝑepciũ eſt inueſtigare qlẽ
habitũ aſſũpſit:q̃s vias fecit:q hoſpitia
intrauit:q; ꝑicula ſuſtinuit:⁊ q̃ inſignia repoꝛta
uit. Pꝛimo em̃ ðꝛ ꝑegrinꝰ qᷓ;tũ ad habitũ. Ipᷣe
em̃ habuit ſdauinã:ſcarcella:pileum:baculũ:⁊
calciamẽtũ. Sclauina eſt pilo ſuʒ cooꝑtoꝛiũ la⸗
neũ lecti.Scarcella eſt pera viatoꝛia ſiue ſaccu⸗
lus ꝑegrinoꝝ. Scdauina fuit eiꝰ caro quaʒ btã
vᷣgo in vtero ei fecit.j. Reg.ij. Tunicã ꝑuã ſibi
faciebat mr̃ ſua. Iſta aũt ſclauina fuit pᷣmo al⸗
biſſima.i.puriſſima:ð puriſſimis ſanguibo vir
ginis facta. Uñ dirxit xpᷣs de ſe et de alijs qͥ hñt
ſclauinas albas.i.coꝛꝑa pura Apoc.iij. Ambu
labũt mecũ in albis ⁊c̃.Deinde iſta ſdauina fa⸗
cca eſt in cruce rubea.qꝛ tota fuitſanguie aſꝑſa.
Vnñ angeli admirãtes dicebãt Eſa.lxiij. Quare
rubꝛũ eſt indumẽtũ tuũ ſic calcatiũ in toꝛculari
Vltio facta eſt hec ſclauina tota nigra:qñ i cru

ce remãſit moꝛtua ⁊ liuoꝛibus plena. Apoc.vj.
Sol factꝰ eſt niger ſicut ſaccꝰ cilicinꝰ. Habuit

etiã ſcarcella.i.aiaʒ. Peregini em in ſcarcella ſo
lent auꝝ ⁊ argentũ accheſauros ſuos ponere ⁊
poꝛtare.Aia aũt chꝛiſti fuit plena triplici theſau
ro.ſ.gre:ſapietie:⁊ głie.Job.j.Uidimꝰ głiaʒ eiꝰ
plenũ gre ⁊ vita.Hoſes em̃ erat a celeſti głia
excluſi:ideo poꝛtauittheſauꝝ głieꝑ quem eos

ad głiam reduceret. Erãt etia dei inimici:et ideo

poꝛtauittheſauꝝ gre ꝑ quẽ eos deo pr̃i recõcili
gret. Erat qͥj ceci ⁊ tenebꝛis obuolun: neſciẽtes

viã inuenire q̃ ducit ad patriã:⁊ iõ poꝛtauitthe

ſaurũ ſapietie:ꝑ quẽ eis viã celeſtꝭ patrie demo
ſtraret. Habuit etiã pileũ.i.coꝛonã ſpinej. So/

lent em pegrini poꝛtare pileũ ) eſtũ: vẽtũ:ꝛ⁊ plu⸗

uiã. Et ſilr ↄſideratio illiꝰ coꝛoneſpinee nob de⸗
bet eſſe in vmbꝛaculũ ab eſtu voluptatʒ vt refri
geremur.qꝛ vt dicit Augꝰ.⁊ Berñ.nõ decʒ ſub
ſpinato capite mẽbꝛũ eſſe delicatũ. Itẽ öbeteſſe
in defenſionẽ a pluuia tribulationũ vt alleuien

tur.qꝛ ſicut dicit Gꝛeg. Si paſſio xpᷣi ad memo

riã reuocet᷑:nihil eſt adeo duꝝ qð nõ eqͥ aio to⸗

leret. Debet q̊ʒ eſſe in abſcõſionẽ a vẽto teptatio

nũ vt ꝓpulſent᷑: qð ſignificatũ eſt Nũeri.xxj.vbi
ðꝛ. ꝙ ad viſionẽ ſerpẽtis enei in patibulo ſuſpẽ/

ſi ſaluabant᷑ illi qͥ a ſerpentibo percutiebant᷑ De

bijs aũttribo ðꝛ Eſa.iiij. Tabernaculũ enti vm
bꝛaculũ diei ab eſtu.in abſcõſiõe a pluuia ⁊ tur
bine. Habuit inſuꝑ baculũ.i.crucẽ.qͥ quidẽ ba⸗

culus fuit clauus ferratus. Solẽt aũt ꝑegrini
vti baculo ad ſuſtẽtationẽ:ad fluuioꝝ tranſua
dationẽ:⁊ ad malaꝝ beſtiarũ ꝑcuſſionẽ. Etſiłr

chꝛiſtꝰ ꝑ baculũ crucis hoĩies tribulatos ſuſtẽ⸗
tat ne fatigent᷑.ad Heb.xij. Recogitate eũ qͥ talẽ

ſuſtinuitodictionẽ vt nõ fatigemi anis vtis de

ficiẽtes.Et PS.illi inqᷣt. Cirga tua ⁊ baculꝰtu⸗
us ipᷣa mepſolata ſunt. Scðo ꝑ baculũ crucis
fluuiũ iſtiꝰmũdi tranſiuit ⁊ ad patriam ꝑuenit
Beñ.xxxij. In baculo meo trãſiui ioꝛdanẽ iſtu;
Et Lu.vl.ipſe ait.Opoꝛtuit xpᷣm pati ⁊ ita itra⸗
re in głiam ſuã.Tercio ꝑ baculũ crud diabolũ
pꝓcuſſit.Eſa.xxx.A voce dñi pauebit aſſur: vᷣga

pꝓcuſſus.Et ideo demones ipᷣm baculũ cruq ti
ment. Uñn Chꝛy.inqͥᷣt Ubicũq; demones cucẽ

vidẽt:territi fugiũt:timentes baculũ qͥ plagã ac

ceperũt. Habuit etiã calciamẽtũ. Peregrini em

bonũ calciamentũ aſſumũt ʒ lutũ:ſpinas ⁊ la/
pides.et chꝛiſtꝰ habuit optimũ caldamẽtu ) p⸗
dica oia. Judei nãq; in ipᷣm ꝓiecerütlutũ. Un
ipᷣe ꝑ PsS.inqͥt patri.Eripe me de luto vt nõ in/
figar. Itẽ eũ ſpinis coꝛonauerũt. Johᷣ.xix.ettu⸗
lerũt lapides vt iacerẽt in eũ. Joh̊.viij.De calci⸗/
amento aũt xpᷣi ðꝛ Deute.xxxiij. Tingat in oleo
pedẽ ſuũ:ferrũ ⁊ es calaamentũ eiꝰ.Aia em xpᷣi

erat tincta oleo gre:qᷓ oia aduerſa dulcoꝛabat:

munita ferro ↄſtãtie q̃ ipſa aduerſa nõ timebat
et ere incoꝛruptibil patiẽtie qᷓ oĩa ſupplicia tole/
rabat. Habitꝰ aũt iſtiꝰ ꝑegrini fuit bñdictꝰ.naã
eiꝰ ſcarcellã.i.aiam bñndixit deꝰpr.Eʒech.iij. Be
nedica głia dñi de loco ſcõ ſuo.Eꝰ ſclauinã.ij.
carnẽ bñdixit ſpũſſctũs Lu.j.Bndieꝰ frucꝰ vi/

tris tui.Eiꝰ baculũ.i.crucẽ bñdixittotꝰ mũdus
Saß. riiij. Bñndictũ lignũ ꝑ qð fit iuſticia.Eciõ

de iſto ꝑegrino qͥ ẽ corꝰbñdictꝰ dicere poſſumꝰ

deo pfi illud.ij. Paral.vj. Facies cuncta ꝓ qᷣb⸗

inuo cauerit te ille ꝑegrinꝰ. Scðo ðꝛ ꝑegrinus

q́;tũ ad vias q̃s fecit. Peregini ei hñt aliqñ vi/

as planas: aliqn aſcẽſus:⁊ aliqñ deſcẽſus.Iſte

aũt ꝑegrinꝰ nihil habuit de plano. ſed tota vla

biue

nagliſlin
i biici
iöcenmtnc
featmtgidd

H“ bintforn

ienst deſpnia
Nſinth lbl
Geſe is lob
ulusfgerul
cendo iuncogre
ſchcilo itn,
ihieolag
ſiulthoſtpf⸗
rareh Forrn
NeNafruin
Cochcreco⸗
cückramo⸗
Güaggregon
herel kuqjm
lgu; ul
lahubuta
i an
unmneln
NMnes zlu⸗
fultenureſequs
nansfnultücne
cöchrichſton
gbomiact vi
naredeviaplan
bonopmop d
Pean eoſpaln
Puorhoſpinae
lerſdieinnarel
intendieagbe
cnidij? doꝛmi
mmult Peimüſt
Wlnmmultinten
ſcüunvanot
ſefuitnateſchn
fühaſprtorps
chgtſangun
darſchdics
ſangremore
fultpndrii,
etimenten
daiobuleni
culrqnincin

inqtſponſat

Paſcasimene
widormut
ſomni epl⸗
ſpckmoꝛd i
ntepuluar,

ciionee
Raückſi
1 damonhe
handpam
X ſ
WNRNNA
nöfngnnen
erömnen.
Abaculü am
dnipaucbrun
es öm bant
npene MNh
onuumis ia
Em N
ni unr
Tuntitc,

.

—

. 4

er Gecii
Biitfr⸗
SSS
gfrint⸗
D
ginahi⸗

Folium

ſua fuit deſcenſus vel aſccſus. Pꝛimo em fect

magnũ deſcẽſũ:qñ de celo venit i mũduʒ. Johᷣ.
xvj.Exiui a pr̃e ⁊ veni in mũdũ ⁊c.Deinde fecit

magnũ aſcẽſuʒ qñ de mũdo aſcẽditad patibu/
lũ. Joh.iij. Sicut Moyſes exaltauit ſerpenteʒ
in deſerto:ita exaltari opoꝛtʒ filiũ hoĩs. Deinde

fect magnũ deſcẽſũ qñ de cruce deſcẽdit in lim/

bu. Et inde fecit magnũ aſcẽſuʒ qñ de limbo re⸗/
diens ⁊ de ſepulchꝛo reſurgẽs aſcẽdit in celum.

de q̊ ðꝛ ad Eph.iiij. Qui deſcẽditipᷣe eſt ⁊ qͥ aſcẽ⸗
dit ſuꝑ oẽs celos. Uita pᷣſens eſt via q̃daʒ in q̃

nullus fere vult hr̃e aliquã difficultatẽ in aſcen
dendo.i.in aggrediedo aliq̃ diffialia:necin de/
ſcendẽdo.i.ſuſtineẽdo aliq̃ aduerſa.ſed tm̃ ire ꝑ

plana.i.hr̃e oia ꝓſꝑa ⁊ delecabilia.Sed qͥcũq;

nõ vadit poſt xpᷣm:errat.qꝛ ipſe eſt via: veritas:
⁊ vita Jobᷣ.xiiij.Traãſſũptiuein c.ſi cõſuetudinẽ

viij. diſt. Quattuoꝛ aũt ſunt qͥ nõ ꝑmitiũtin via
errare.ſ. Ferramẽtoꝝ impᷣſſio. Un ðꝛ cõit. Te⸗
ne viã ferratã ſi vis hr̃e viã recctam. Secũdũ eſt

crucũ erectio.qꝛ cruces i via reca erigunt᷑.Ter⸗

ciũ eſt ramoꝝ ⁊ plãtaꝝ reflectio.Et q̃rtũ eſt lapi
dũ aggregatio.Etideo qꝛ xpᷣs eſt via voluit ha
bere iſta q̃ttuoꝛ inſignia. Habuit em̃ ferramen/
ta.i.qͥuq; vulnera in coꝛꝑe ſuo cũ ferramẽd im⸗
pᷣſſa.habuit crucẽ quã ſuꝑ hũeros baiulauit et
ſuꝑ quã aſcedit.habuit reflectionẽ plãtaꝝ.i.co⸗
ronationẽ ſpinaꝝ.Itẽ aggregationẽ lapidũ.qꝛ
pluries euʒ iudei volueruũt lapidare.Qui igit᷑ ñ

vult errare ſequat᷑ xᷣm. Ab ei em tramite decli⸗
nans multũ errata via recta. Si aũt dicamꝰ ꝙ

etiã chꝛiſtꝰ ſicut alij ꝑegrini dilexit viã planã et

abomiĩatꝰ eſt viõ pꝛaua ⁊ aſꝑas:poſſumꝰ expo⸗

nere de via plana vᷣtut:iuſticie.ſ.⁊ eqͥta:⁊ oim

bonoꝝ moꝝ.de q̃ ðꝛ Eſa.iiij.Erũt pꝛaua in di/
recta ⁊ aſꝑa in vias planas. Tercio ðꝛ ꝑegrinꝰ

ꝓpter hoſpitia que intrauit.Solent em ꝑegrini
ter ĩ die intrare hoſpitiũ.ſ.in tercia ad pꝛãdẽdũ:
in meridie ad bibendũ ⁊ qͥeſcenduʒ:⁊ in ſero ad
cenãdũ ⁊ doꝛmiendũ.Et ſiłr xpᷣs tria hoſpitia ĩi⸗

trauit. Pꝛimũ fuit vterꝰ vᷣgis glioſe:qð hoſpi/

tiũ intrauit in tercia.i.in marcio qͥ eſt tereꝰ men/⸗

ſis a ianuario.vl in tercio tꝑe.ſ.gr̃e. Pꝛimũ em̃

tpᷣs fuit nat᷑e.ſcðᷣm legj ſcpᷣte.terciũ vo gre. In bᷣ

auũt hoſpitio xpᷣs pꝛãſus eſt hñs carnẽ vᷣgineaʒ
ꝓ cibo. ⁊ ſanguinẽ ꝓ potu.et iſtũ cibũ ⁊ potum

dat nob: dicẽs Job. vj. Caro mea vere eſt cib ⁊

ſanguis meꝰ vere eſt pot.Secundũ hoſpitiuʒ

fuit patibulũ cruò.Etiſtud hoſpitiũ ingreſſus
eſt ĩ meridie ſitiẽs.vñ Jo.xix.dixit.Sitio.Sʒ iu
dei obtulerũt ei acetũ cũ felle mixtũ. Ibi etiã reqͥ
euit qñ inclinato capite ſpm̃ tradidit. Et ideo ei

inqt ſp onſa Can.j. Indica mihi vbi cubes:vbi

paſcas ĩ meridie.Terciũ hoſpitiũ fuit ſepulchꝝ

vbi doꝛmiuit:dicẽs cum Ps. Ego doꝛmiui et
ſomnũ cepi. Per doꝛmitionẽ aũt ⁊ ſomnũ h̊ ac
cipit᷑ moꝛs.iuxta illud Dañn.xij. Qui doꝛmiunt

in tre puluere euigilabũt ⁊c. Lũc aũt xpᷣs in ſe/

cis.Et ideo ðᷣꝛ Eſ⸗ ai

CLXI

è” . 0. —⸗ .
pulchꝛo doꝛmiuit qñ in eo coꝛpus ſuũ moꝛtu

um iacuit.Iſtud aũt hoſpitiũ ingreſſus eſt i ſe⸗
ro.Mat.xxvij. Cũ iam ſero eſſet factũ venit Jo

ſeph ab arimachia ⁊c.Tũc aũt fecit cenã oĩbo qͥᷣ

erant in limbo Lu.xiiij. Hõ qͥdã fecit cenã ma/
gnã ⁊c.iĩmo fecit cenã oibo ſctis.De q̃ in figura
ðꝛ HVeſter.j. Aſſuerꝰ rex terco anno imꝑij ſui.i.
tercio tꝑe gre:fecit grade cõuiuiũ cũc pᷣncipib⸗
id eſt prfiachis:ꝓphetis.⁊ apłis:⁊ ſuis pueris.i.
virginibo puritatẽ ſeruãtibo:⁊ foꝛtiſſimis ꝑſaꝝ
id eſt manyrib:⁊ medoꝝ inclid.i.ofeſſoꝛibus:
et pᷣfec ꝓuinciaꝝ.i.angel. Quarto ðꝛ ꝑegrinꝰ
q;tum ad ꝑicula q̃ ſuſtinuit. Solẽt em ꝑegrini
ſuſtinere ꝑicula qnq; a ſocijs qͥ eos ꝓdut:qnq;

ab hoſpitiby qꝗ eos occidunt:⁊ qñq; a latronibꝰ
q eos expoliãt.Et ſiłr xpᷣs a ſuo ſocio.ſ.iuda fu

it traditus Mat. xxvj. et a iudeis int᷑ qͥs fuerat
hoſpitat? fuit vulneratus ⁊ occiſus.Zach.xiij.
Hijs plag plagatꝰ ſum in domo eoꝝ qͥ me di

ligebãt. l. diligere debebãt. A militibo ʒ fuit ve⸗/

ſtib expoliatus Joh.xix.De q̊ͥ ꝓphetatũ eratpᷣſ.

xxj. vbi in ꝑſona xpᷣi ðꝛ.Diuiſerũt ſibi veſtimen/

ta mea:⁊ ſuꝑ veſte meaʒ miſerũt ſoꝛtẽ. Quinto
ðꝛ ꝑegrinꝰ ꝓpt᷑ inſignia q repoꝛtauit.Solẽt em̃

pegrini reuertentes qdã inſignia in ſdauina re⸗

poꝛtare:vt oſtẽdãt ꝙ ſuã ꝑegrinationẽ cõpleue
runt ad plenũ:⁊ vt hoies ꝓuocẽt ad ſibi bñfaci

endũ:⁊ ſint ſeuurioꝛes ad ambulanduʒ. Et ſiłr

chꝛiſtus ad pfiam rediẽs cicatrices reſeruauit.
Pꝛimo ad oſtẽſionẽ pat᷑ne obediẽtie iã cõplete

dicẽs pfi illud Joh̊.xvij.Opꝰ ↄſũmaui qð de⸗

diſti mihi vt facerẽ. Scðo ad ꝓuocationeʒ pa⸗
terne miſcðie.Unñ Amb.inqᷣt. Uulnera ſuſcepta

abolere noluit:celo inferre maluit vt ea pr̃i mi⸗
ſericoꝛdie oſtẽderet:vt ꝓpiciatio ꝓ pctis nr̃is fie/

ret. Tercio ĩ ſignũ ſecuritad nob acqᷣſite.Eʒech.
ix.Suꝑ quẽ videri thau ne occidatis eũ.Sic̃

ei hoſtes timẽt vexilla reg ⁊ fugiunt ab eis:ſic

demões timẽt ⁊ fugiũt qñ videt ſignaculũ cru⸗
deo ð: Duꝑ montẽ caliginoſũ
id eſt diabolũ leuate ſinun. ZzZ
Eñta ↄſolatio fuit oĩm apłoꝛũ:q̃ hr̃ vbi
8 S.ſ.Lu.xxiiij.vbi ðꝛ.Cũ aũt hec loq̃rent
iletſus ſtetit ĩi medio eoꝝ:⁊ dixit eis. Pax
vob:ego ſum nolite timere. Cõturbati vo ⁊ cõ⸗

territi exiſtiabãt ſe ſom videre. et dixit eis.Quid
turbati eſt ⁊ cogitatiões aſcẽdũti coꝛda veſtra
Uidete manꝰmeas ⁊ pedes meos qꝛ ego ſum:

palpate ⁊ videte qꝛ ſpus carnẽ ⁊ oſſa non hʒ ſic
me videq hr̃e.Et cũ hoc dixiſſzʒ: oñdit eis manꝰ
et pedes.Adhuc aũt eis nõ credẽtibo ⁊ mirãtib⸗
pᷣ gaudio:dixit. Habe aliqͥd hic qd maducet᷑
At illi obtulerũt ei ꝑtẽ piſcis aſſi ?⁊ fauũ mellis.
Et cũ mãducaſſet coꝛã eis aſſumẽs reliqas de⸗
dit eis ⁊ dixit ad eos. Hec ſunt vba q locutꝰſuʒ
ad vos cũ adhuc eſſem vobiſcũ:qm̃ neceſſe eſt
impleri oĩa q̃ ſcipta ſũt in lege Moyſi ⁊ ꝓphei
⁊ pſalmis de me.Et tũcaꝑuit illis ſenſum vt in

Bermo

telligerẽtſcripturas. Jo h. q̊ʒ.xx. ſcptũ ẽ. Cũ eſſet
ſero die illo vna ſabbatoꝝ:⁊ foꝛes eſſent cauſe

vbi erãt diſcipuli ↄgregati pt᷑ metũ iudeoꝝ: ve
nit Jeſus ⁊ ſtetit in medio:⁊ dixit eis. Pax vobᷣ
Etc h̊ dixiſſet oſtẽdit eis manꝰ⁊ latus.Gauiſi
ſũtg̊ diſcpłi viſo dño. Lhomas aũt vnꝰ ex du
odecim q ðᷣꝛ didimꝰ nõ erat cũ eis qñ venit Je⸗
ſus.Dixerũt &̊ ei alij diſcipłi. Uidimꝰ dñm. Ille
aũt dixit eis.Niſi videro ĩi manibo eiꝰ fixurã da⸗
uoꝝ ⁊ mittã digitũ meũ in locũ clauoꝝ:⁊ mittã
manũ meã in latꝰ eiꝰ:non credã.Et pꝰdies octo
iteꝝ erãt diſcipuli eiꝰ intꝰ Thomas cũ eis.Ue
nitq; Jeſus ianuis dauſis: et ſtetit in medio:et

dixit eis Pax vob.Deinde dixit Chome.Infer

digitũ tuũ huc ⁊ vide manꝰ meas:⁊ affer manũ
tua ⁊ mitte in latꝰ meũ:⁊ noli eſſe icredulus ſed
fideł. Rñdit Thomas ⁊ dixit ei.ODñs meꝰ⁊ de ⸗
us meꝰ.Dixitq; ei Jeſus.Quia vidiſti me ZCho
ma credidiſti.bti q ñ viderũt ⁊ crediderũt. Joh̊.

q̃ʒ.xxj. ðꝛ.q manifeſtauit ſe ne⸗ Jeſus diſcipuk

ſuis ad mare tyberiadis cũ piſcarent᷑ apparens

in litoꝛe.et cũ ꝑ cotã noccẽ nihil pꝛẽdidiſſent:mit
tẽtes ad vᷣbũ xpᷣi rete in mare:repletũ fuit centũ
qnq̃ gincatribo magnis piſcibo. Itẽ in mõte tha⸗

boꝛ:et hᷣ fuit in die aſcẽſiõis:apparuitillis:vt ðꝛ

Mat.xxviij.vbi ſcptũ eſt. Undeciʒ aũt diſcipu⸗23

li abierũt in galilea in mõtẽ.ſ.thaboꝛ:vbi ↄſtitu

erat illis Jeſus:⁊ vidẽtes eũ adoꝛauerũt. Iteꝝx

apparuit diſcipulis ſuis recũbẽtib in cenaculo.

ñ ſcptũ eſt Mar.vl.Nouiſſime aũt recũben/⸗
tibo vndecim diſcpuł apparuitillis Jeſus ⁊ exx
pꝛobꝛauit incredulitatẽ eoꝝ:qꝛ hijs qͥ viderant

eũ reſurrexiſſe a moꝛtuis ñ crediderãt.Apparu⸗
it q̊ʒ diſcipuł ſuis in mõte oliueti:qñ aſſuptꝰeſt
in celũ:vt hr̃ Lu.vl.Silrapparuit qͥngent fra⸗
tribo ſił exiſtentibj.Deinde Paulo apło:⁊ h̊ fu
it in ꝓceſſu tꝑis.vt ipᷣe Paulus inqͥt.j.Coꝝ.xv.
Apparuit etiã btõ Petro qñ egrediebat᷑ de Ro
ma:vt fugeret ꝑſecutiões.quẽ videns Petrꝰ in

q̃dã via ꝓpe ro mã in q̃ ego fui:dixit.Dne qͥ va⸗

dis. Ile aũt dixit. Uado Romã iterũ crucifigi.
Zu aũt reuertere.qð legit᷑ in hiſtoꝛia eccłiaſtica
Aparuit q̊ʒ Jacobo minoꝛi qͥ vouerat ſe nõ co
meſturũ:niſi videret dñm reſurrexiſſe. Unð illi
apparuit hodierna die:cõfoꝛtãs eũ:de quo inqͥt
apls.j.Coꝝ.xv. Deinde viſus eſt Jacobo.

Ehijs aũt apparitõnibo ſcribi᷑ auũ.j.

d Quibo pᷣbuit ſeipᷣm viuũ poſt paſſionẽ
ſuõ in młꝗò argumẽ

patet ꝙ chꝛiſtꝰmanifeſtauit ſuã reſurrectiõeʒ di
ſcipulis ſuis ꝑ oẽs ſenſus.Pꝛimo ꝑ auditum:

cũ dixit. Pax vob. Audiẽtes em̃ diſcipuli vocẽ

dñni eũ ad loqᷣlã coquerũt:marxie quia habebat
modũ talẽ dicẽdi:pax vobᷣ.ꝑ qð nos ĩſtruxit vt
vᷣba pad ſꝑ babeamꝰ.De hᷣ aũt mõ loqndi dñi
nr̃i pᷣdixerat Dauid pᷣſ.lxxxiiij.di.Audiã qͥd loq̃/
turin me dñs deꝰ:qm̃ loquet᷑ pacẽ in plebẽ ſuã

ſus umẽtis ꝑ, dies qᷓdragita
apparẽs eis ⁊ loq̃ns de regno dei. Ex qͥbo oib

Et ſuꝑ ſctõs ſuos ⁊c. Sed nõ ſic faciũt multeic
tñ volũt eiꝰ diſcipuli reputari. Uñ ↄtingit qñqq
magnũ mõſtꝝ.ſ.ꝙ vnꝰhõ habeattres lingues
VUVna eſt ligua adulatiõis:q̃ blãdit᷑ in facie.alia
eſt detractiõis:q moꝛdet in abſentia.⁊ terda elt

diſſenſionis:q̃ ſemiat iurgia.O ẽs aũt iſte ligue

abſandẽde ſunt. Scpᷣtũ eſt em̃ Ecci.xxviij. Lin/
gua tercia młtos cõmouit⁊ diſꝑſit illos de gc,/
te in gẽtem. Scðo manifeſtauit reſurrectiõeʒ ſu
am ꝑ viſuʒ.Qulia em̃ aliqͥ credebãt ipᷣm eẽ ſpjm
ideo ait eis. Palpate ⁊ videte qꝛ ſpũs carnemꝰæꝰę
oſſa nõ hʒ ſic me videᷣ hr̃e.Alij vo putab ãt eh
aſſũpſiſſe coꝛpꝰ nõ ꝓpꝛiũ:ſed alienũ vel fataſti,
cũ.et iõ dixit eis. Uidete maꝰmeas ⁊ pedes me/
os qꝛ egoipſe ſum.et ſᷣm euãgeliũ Joh̊. oſtedit
eis latꝰ. Nõ ſine cã aũt voluit dñs reaꝑe i hijs
tribo loò vulnera q̃ in hac apparitiõe eis oſtedit

ſq; ĩ latere iuxta coꝛ:in manibo:⁊ pedibi. Si qͥs
ein eſt frigidus in amando:videat latꝰ xpᷣi iuxta

coꝛ vulneratũ ⁊ iflãmabit᷑ ad amoꝛcẽ. Un ſpon

ſus alloquit᷑ ſpðſam Cañ.viij.di. Pone me vt
ſignaculũ ſuꝑ coꝛ tuũ:qꝛ forn
cno.Si qͥs aũt eſt tepidus in oꝑando bonum

videat eiꝰmanꝰ ꝑfoꝛatas ⁊ incitabit᷑ ad laboꝛẽ.
Eſa.xlix.Eccein manibo meis deſcpᷣſi te. Mltũ
nãq; ieſus laboꝛauit mãibo qñ eas in cruce ere
dit.Eſa.j.Extẽdi manꝰ meas ⁊ ñn fuit qͥ aſpicerer
Si qͥ vᷣ eſt infirmꝰ in aduerſa ſuſtinẽdo: vi⸗
deat eiꝰpedes ꝑfoꝛ atos ⁊ aniabit᷑ ad ſupoꝛtã⸗

„

dũ:dicẽte Pg. Intinguat᷑ pes tuꝰ i ſanguie:⸗pe

des em̃ xpᷣi ꝑfoꝛati ⁊ ſanguine tincti:totũ coꝛpꝰ

ſuſtinuerũt.⁊ ob h̊ doloꝛem maximũ ſuſtinuit

Suſtineamꝰ ꝗ̊⁊ nos aduerſa exẽplo eiꝰ. Ait ei
apłs ad Heb.xij. Reco gitate eum qͥ talẽ aduer

ſus ſemetipᷣm ſuſtinuit a pccõꝛibo cõtradictiõeʒ

vt nõ fatigemi anis veſtris defidentes. Lerco
manitfeſtauit ſuã reſurrectiõem ꝑ olfactũ:ꝑ h̊
vt ðꝛ Job.xx. Inſufflauit ⁊ dixit eiſ.Accipite ſpi
ritũſcem̃ ⁊c̃. Eiꝰ aũt flatus erat valde odoꝛiferꝰ
qꝛ ab illiꝰ pectoꝛe ꝓcedebat qͥd apocheca oium
cariſmatum erat. In xpᷣo em̃ fuit mirrha.i.caro
cliꝰ moꝛtificata.fuit thus.i.ania deuotiſſima.?
fuit balſamũ.i.deitas pᷣcioſiſſima. Ille igit᷑ flaͦ/
tus babebat odoꝛẽ mirrhe inq;tuʒ ꝓcedebat a
moꝛtificata carne.Itẽ odoꝛẽ thunis inq;tũ ꝓce⸗
debat ab aĩa deuota. Itẽ odoꝛẽ balſami inq;tũ

a deitate pᷣcioſa. Iſtiꝰaũt flatꝰ odoꝛ ſuauiſſimꝰ

faciebat emanarẽe ab oculis inſufflatoꝝ aq̃s co

pioſe deuotiõis:dicẽte pha pᷣſ.cxlvij. Fabit ſpi
ritꝰeius ⁊ fluẽt aq̃. Quarto maniteſtauit ſuã re
ſurrectionẽ ꝑ guſtũ.qꝛ obtulerũtei ꝑtẽ piſò aſſt
⁊ fauũ mellis:vt dictũ eſt.⁊ comedit. Per piſceʒ
aũt aſſum intelligit᷑ ei caro in cruce aſſata.Per
mel eiꝰ diuitas duleiſſima.ꝑ cerã vo eiꝰ ania lu
mine ſapiẽtie plena. Illi igi comedũt piſcẽ aſſũ
qͥ delecant᷑ circa eiꝰpaſſioneʒ. Illi aũt comedũt
mel qͥ delectant᷑ in eꝰ deitate.Illi vo comedunt

mel cũ cera ꝗᷣ delectant᷑ in deitate btõ:⁊ in aia erꝭ

eſt vt moꝛs dule⸗/

Ceguaros
aſluch
Ihiriumnl
tendſiß
ſagscini
ofhpbn
CGioindubut
innnifemtn
Ourgsir
Opbitramorrre
ouroalusa
ſcnust. E,

audlunb adon
Ffchdeaudid

nücamuson
ſoppab hama
Gamniqpivdin
nnraperütim
ſoꝛſigllato cũ
hocagere. Ge
cosald cninnn
lis ſllis eien
bhi pmaddun⸗
oſola
8 keaonef
Devqt
Wonedilpgo
Gehaldoe⸗
cſcnieGo⸗
Daäds
reiparbitas
ſunaiſe ſi⸗
ſurgis ene
4gelamm
aiſitllnc
mnöſumeant
ybis noͤſegn
ſontnanern
Uebapnſta.

ſicec ſage.

die Lis et.

Ah
oda
de .
Na
Psnnte
B: Hanhinl

mas dechiuli
ipgiaetei
1 miabitatinn
khesniſi,
Wuaraaiher
Grrani
cörtiine
ms dcit.
õä
Saunmtzn
imonlimmt.
laragiſ⸗⸗
nN
Zoomci/,

Folium

gra plena ⁊ veritate.Quinto oſtẽdit ſuã reſurre
ctionẽ ꝑ tactũ:qn dixit eis. Palpate ⁊c. Iteʒ qñ
dixit Lhome. Infer digitũ tuũ huc⁊ cogſce lo⸗
ca clauoꝝ:⁊ affer manu tuã ⁊ mitte in latꝰ meũ.
Etin ̊ dedit nob exemplũ vt vulnera pcõꝝ no

ſtroꝝ dimitramꝰ tãgi.irephedi. Sũtem qdaʒ
anialia q̃ ſe tigi nõ ꝑmittũt qꝛ ſuꝑba ſunt:ſicut

leo ꝑ quẽ ſignificant᷑ ſuꝑbi.Qucdã vo:qꝛ hiſpi
da ſunt:ſicut hircꝰ.qᷓdam aũt qa ſilueſtra ſnnt:

ſiẽ lupus.Suꝑbi em̃ nõ pmittũt ſe tangi.i.rep
bẽdi pt᷑ ſuã arro gantiã.Lales em vident᷑ pati

illð apoſtema qð dici᷑ Noli me tãgere. Exo.xv.
Ois q tetigerit montẽ moꝛte moꝛiat᷑. Auari vᷣo
qͥ ſunt hiſpidi ⁊ ſpinis diuitiaꝝ pleni:non ſuſti/
nẽt ſe repᷣbẽdi,ij. Reg.xxiij. Si qͥ ſpinas tange
re voluerit armabit᷑ ferro ⁊ ligno lãccato.Opoꝛ

tet ꝙ ſit munit? armis ad ꝓtegedũ.ſoꝛica fer
rea.i.ipenetrabili patiẽtia:et ad feriẽdũ.ſ.lancea
id eſt obiurgatiõe ſeuera ꝗᷣ vult rephẽdẽdo tan/

gere auaros. Luxurioſi auũt nõ ſuſtinẽt ſe rephẽ
di:qꝛ ſilueſtres ſunt ⁊ nihil qð ſit dei ⁊ ſalu ꝑ⸗

ciꝑe pñt:iuxta illud.j.ad Coꝝ.ij. Anialis hõ nõ
ꝓgcpit ea qͥ ſũt ſpũs dei.Ecce ̊ quõ ſaluatoꝛ ni
ſciens ꝙ oĩs nr̃a cognitio naturał oꝛtũ habeta

ſenſu:ſᷣm phᷣm in li.de ſenſu ⁊ ſenſato.ad tollẽ/

dã oẽm dubitationẽ de ſua reſurrectioe: voluit

eõ demõſtrare ꝑ vnũquẽq; ſenſũ coꝛꝑalẽ. Pꝛo
pter qð inqᷣt Lep papa ĩſermone paſcali. Quis
dubitet a moꝛte redijſſe ſaluatoꝛẽ:cuiꝰpᷣſentiaʒ
agnouit oculus: attrectauit manꝰ:⁊ digitus ꝑ/

ſcrutatꝰ eſt. Et.j. Joh.j.ðᷣt apłs.Qð vidimꝰ: qð
audiuimꝰ:qð ocuł noſtris ꝑſpeximꝰ:⁊ manus
nfe ↄtrectauerũt de vᷣbo vite:hocteſtamur ⁊ an

nügamus vob. Septima cõſolatio tuir go⸗/
ſeph ab Arimathia. Legit᷑ em̃ in euãgelio Nico
demi ꝙ iudei indignat ↄ ipᷣm:eoqꝙ vpᷣm ſepelie

rat:ceperũt ipᷣm ⁊ in qda carcere diligenter clau

ſo ⁊ ſigillato eũ recluſerũt:volẽtes poſt ſabbatũ
eũ occidere. Sed ecce xpᷣs in ipſa nocte reſurre/
ctiõis ad eũ intrauit ⁊ oſculũ ei dedit.⁊ indeſal/

uis ſigillis eũ extrabẽs:in domũ ſuã in arima/⸗
chia ipᷣm adduxit. B

Lia ↄſolatio q fuit oĩm pma poſt reſur/
a rectioneʒ fuit facta glioſe vgini Mane
De q̃ inqͥt Amb.in li.de vᷣginib. Reſur

rectionẽ dñi vgo Maria pᷣmo vidit ⁊ credidit.

Et Seduliꝰpoeta magnus ⁊ antiquꝰdoctoꝛ ec

deſie inqͥᷣt. Sꝑ vᷣgo manẽs huiꝰſe viſibo aſtãs

Quce palã dñs pᷣmus obtulit.Et hec fuit rõ qᷓ/
re ipᷣa nõ iuitad monumentũ.qꝛ ſciebat ipᷣm re
ſurrexiſſe. Nõ obſtat mõ qð dici᷑ Mar.vlti.q;

ſurgẽs Jeſus apparuit pᷣmo marie magdalene
a qꝗᷓ eiecerat ſeptẽ demonia.qꝛ intelligit᷑ ůlud di⸗
ctũ ſicut illud qð hr᷑ Mat.xj. Int᷑ natos mulie
rũ nõ ſurrexit maioꝛ Johanne baptiſta. Ex qͥb
vᷣbis nõ ſequit᷑ qͥn chꝛiſtus ⁊ vgo Maria qui
ſunt nati ex mulieribo:ſint maioꝛes ipo Johan

ne baptiſta. Sed ꝑ illa vᷣba voluit intimare ꝙ

õ
l

inter eos qᷣ cecidęʒãt ꝑ pam̃ oꝛiginale nullꝰ ſur
rexit maioꝛ Johanè bapnſſta.ex qͥ excludit᷑ chꝛi⸗
ſtus ⁊ bta vᷣgo Maria:q nõ ceciderũtꝑ pemm.
Et ita in ꝓpoſito intelligit᷑ dictũ Marei ꝙ pᷣmo
aꝓparuit magdalene peccatrid q; alijs peœõꝛib⸗
ſi qrat᷑q̃re euãgeliſte nõ poſuerũt appanitio
ne factã głioſe vᷣgini. Rñdent doctoꝛes:ꝙ ap/⸗
panitioee xpᷣi erhibite mr̃i:et familiaria int eos
colloqa atq; amoꝛis ſublimia ſigna:intãtũ fue
runtintellectũ hũanũ excedetia ꝙ nec potuerũt
bñ ſairi nec ab inferioꝛibo dici:niũi cũ tãta dimi⸗
nutiõe ꝙ illa dicere eſſet nob eoꝝ exceſſum qͥdã
modo denigrare. Itẽ ſpũiſctõ ⁊ euãgeliſtis ꝓpo
ſitũ erat ilas apparitiões deſcribere qᷓ carnaubꝰ
hoib poſſent de reſurrectiõe xpᷣi fidedignuʒ te⸗
ſtimoniũ pᷣbere.Ideo noluerũt ponere appari⸗
tionẽ facta matri:cuiꝰteſtimonio ꝓ filio no cre⸗

dit᷑ rénenimie affectiõis.l.videamus.ff.de in li.

iu. Si em vba extraneaꝝ ꝑſonaꝝ deliramenta
viſa ſũt:multo mag matrẽ ꝓ filij amoꝛe credi⸗
diſſent delirare.Alia q̃; rõnem aſſignat Berñ.i
ſermone de reſurrectioe dñi:di.ꝙ apparitiones

de qb euãgeliũ loqtur nõ fiebat niſi incredulis
nec fiebat i ſpecie glioſa. Beate aũt vᷣgini appa⸗

ruit in ſpecie głioſa:⁊ nõ ad confirmationẽ du/
bij ſed allegationẽ ſolacij. Sctã ̊ mr ecckłia cre/⸗
dit ⁊ tenet ꝙ chꝛiſtꝰ pᷣmo apparuit poſt reſurre/
cionẽ matri ſue.Etin ſignũ huiꝰ in hac die ſta⸗
tionẽ celebꝛat apud ſcãam Mariã maioꝛẽ in ci
uitate romana Wbitpe magni Gꝛegoꝛij dũ ipe
in die paſce miſſã cãtaret:⁊ dixiſſet Pax dñi ſit
ſe. vobiſcũ. Angelꝰ dei alta voce rñdit.Et cũ ſpũ

tuo. Etob p cum in hac die papa ibi celebꝛat in
teſtimoniuzʒ huiꝰ miraculi:qñ dicit Pax dñi ſit

ſꝑ vobiſcũ:nibil ſibi rñdet᷑. Põt q̊q; ꝓbani hec
apparitio ſic arguẽdo. Pꝛius ⁊ citiꝰ debuit xpᷣs

cõſolari illos qͥs plus dilerxit ⁊ a qby plus dile⸗

ctus eſt:⁊ a qᷣbo pla bñficia accepit:⁊ q̊s magis
reliq̃rat triblatos de paſſiõe ſi na 2 motre S l
os. Amoꝛ em̃ debet eſſe recipꝛocꝰ.ix.Eth.et bñ⸗
ficiatꝰ debet eſſe gratꝰ erga bñfactoꝛẽ ſuuʒ.l.ſed
et ſi lege. S. ↄſuluit.ff.de peti.here. Cũ g̊ nullum

habuerit charioꝛẽ amicũ xpᷣs in h mũdo:neca

q̊ plura bñficia recepiſſet qᷓ́; matrẽ ſuã: cui ex p/
cepto leg debebat ꝑticularẽ reuerẽtiã ⁊ honoꝛẽ
Exo.xx.Deut᷑.v.Mat.xv. ergo neceſſario tenen
dũ eſt ꝙ pᷣmo eã cõſolatꝰ eſt.Nullus em̃ erat in
Hͥ mũdo qͥ tãtum doleret de moꝛte ipſiꝰðñi ieſu
q̃ntũ coꝛdialiſſima mr eiꝰ. Cũ igit᷑ille qͥ in vno
grauat᷑.in alio debeat ſubleuari.l.eũ qͥ.ff.de iu⸗
reiu.Cũq; eiꝰſit cõmoda ſeqͥ qui incõmoda pa⸗
tit᷑.l.ſpᷣm naturaʒ.ff.de reg.iur.l.id qdð.ff.de ꝑicu.
⁊ cõmo.rei vẽ.⁊.S.cũ aũt.inſti.de emp.⁊ vẽ.c.qͥ
ſentit.de reg.iu.li.vj.c.charitatẽ.xij.q.ij.⁊ extra ð
ſepul.c.j.vbi ðꝛ. UVt ſint cõ ſolationũ ſocij vt fue
rant paſſionũ.vt etiã hr.ij.Coꝝ.j.Ergo indubi
tant᷑ credendũ eſt ꝙ chꝛiſtꝰpmo ↄſolatꝰfuit ma
trẽ ſuã qᷓ; aliquẽ aliũ:ei totꝰ iocũdus apparens

Bermo

poſt reſurrectionẽ. Quis em̃ uiſi demens aliter
credere poſſet. Si nanq; eſſet aliqᷣs filiꝰ in vltra

marinis ꝑtibo ↄſtitutꝰ de qͥ eiꝰ mr̃ intellexiſſet ꝙ;

moꝛtuꝰeſſet:ettãdẽ ſanus rediẽs ꝑſonas extra/
neas viſitaret:⁊ ad matrẽ afflictã ⁊ tribulatã v-
timo accederet:bonꝰ nequaq; filiꝰ eſſet. Etideo
Berñ.vbi S.ↄcludẽs ꝙ chꝛiſtus pᷣmo apparuit

ſue dilecciſſime mr̃i:ſic inqᷣt. Nulla fuit in frui⸗
tionis gra dignioꝛ:nulla expectatõis deſiderio
feruẽtioꝛ: nulla depᷣcãdi inſtantia vehemẽtioꝛ:
nulla apparenti intimioꝛ:nulla in toto oꝛbe ſibi
charioꝛ:nulla in diſcurrẽdo cõueniẽtioꝛ:nõ em
angeloꝝ teſtimoniuʒ qrebat:nec iuit ad viden⸗
dũ:nõ aũt ſe potuiſſet cõtinere qͥn ad ſepulchꝛũ
curreret audita eius reſurrectione:niſi oĩa ſaret
Aparuit aũt qͥb nõ rantũ tenebat᷑:ergo ⁊ ei cui

plus attinebat. Si vo dicat᷑ pᷣmo einõ apparu/
iſſe qꝛ ĩ euãgelio nõ ðꝛ:eadẽ rõne credendũu eſſet

ꝙ nunq; ſibi apparuit.qꝛ nec h̊ euãgeliũ ðt.hec
ille. Btra igit᷑ vgo ſuꝑ oẽs de filij ſui paſſiõe af/⸗
flicta:pᷣmo qͥʒ ab ipſo filio ↄſolata dixit ei illud
qð hr pᷣſ.xciij.ſ.Scõm multitudinẽ doloꝝ me/
oꝛũ in coꝛde meo cõſolationes tue leuficauerũt
aiam mes.Et ideo ad ↄſolatiõeʒ ipſiꝰ v ginis di
camus hanc aliã laudem.
O Maria qͥd feciſti qñn filiũ tuũ vidiſti
P:und exiſtimo eũ adoꝛauer:poſtea ridendo
O delicate fili totus pulcer ⁊ iocũdus es
Jam ↄſolatus es meũ coꝛ gemebundũ

O Maria fac me guſtare ũla cõſolatione

Quã ſenſiſti: amplectẽdo Jeſum poſt paſſiõeʒ
Tu ſcis bñ dña mea qͥd tibi nos collachꝛymati
Omnifariã pleni triſticia ⁊ coꝛdibb amar
Facias ergo oẽs ſimul tecũ iubilare
Infra celeſtes cãtus tuũ filiũ contemplari
Uctibi fuimus ſocij in melancolia UMU
Ita ſimꝰ in ↄſolatiõe o pia vgo Maria Amẽ.
Poſſumꝰ ergo deuote cõtẽplari ꝙ głioſa vᷣgo
Maria in h̊ mane expectabat ꝙ filiꝰ ſibi appa/
reret:indubitãtiſſime credens ipm reſurrectuꝝ.

vñn ploꝛãdo ⁊ lachꝛymando coꝛde ⁊ oꝛe ſic dice

bat.O pf eterne:ecce iã tpᷣs inſtat vt filiuʒ tuũ et
meũ a moꝛtuis reuoces. Suſcita g ũlum ⁊ ad
me mitte:tãto meroꝛe ꝓ ſua afflictiòe afflictam.
Deinde ad fuũliũ dicebat.O fui mi dulciſſime.o

fili iocũdiſſime.o fili amantiſſime:quẽ vidi pla

gis repletũ:ſpinis coꝛonatum:crudeliq; moꝛte
extincaũ ⁊ ĩ ſepulchꝛo ſepultum:qñ videbo te ex
moꝛtuis triũphaſſe.Dixiſti mihi ſepiꝰ o fili:die

tercia reſurgo:ecce io dies terca iminet. Surge
ergo dñe in reqͥem tuã:vt pᷣnũciauit Dauid pᷣſ.

cxxxj. ⁊ veni vt videã te ſolaciũ aie mee.Que ver
ba dũ diceret vgo Mariatota lachꝛymis ma/
defacta:ecce in ipſam venit incõſueta leticia ⁊ in
dicibilis dulcedo ac cõſolatio:ita vt neqᷣret am⸗
pliꝰ dolere. Uñ intra ſe cepit dicere. Uñ bᷣ mihi.
Noõne moꝛtuꝰẽfiliꝰ meꝰ. Eſt ne foꝛte reſuſcitatꝰ

XxVII

Dic mihi o fili: eſnetu ille qui veis ad me. Que

verba cũ diceret:ecce apparuit dñs Jeſus totus

glioſus: aſſociatꝰ oĩbo ſctis patriby qͥs extraxe2,
rat de limbo:qͥ dulciter ſalutas btiſſimã vᷣgineʒ

eã amplexatc eſt.⁊ mr̃ oſculata eſt dulciſſimũ fi
liũ ſuum. Lũc dirxit illi ſaluatoꝛ nr̃. Reſurrexi?æ

adhuc ſum tecuʒ.pᷣſ.cxxxviij. Regina celi letare

alleluia.qᷣa quẽ meruiſti poꝛtare alla:reſurrerit

ſicut dixit alla. Unꝰ aũt ſeraphin hẽbatcoꝛonã
fulgẽtiſſimam in manu q̃ volebat dñs nr̃ coꝛo

„

nare matrẽ ſuã.Dixit ꝗ̊ iteꝝ dñs Jeſus mfiſu

duleiter canẽs hanc deuotã laundem
O mulier ꝑadiſi ꝑ quã angeli hñt rium

Inimicꝰ ſtat cũ ſuis in inferno religatus

Ego ſum ille quẽ ↄcepiſti:peꝑiſti ⁊ nutriuiſti

Altera die vidiſti me moꝛtuũ crucifixũ ⁊ vulne⸗

Vide me reſuſcitatũ totalit᷑ glioſum c(ratũ
Patres ſctõs liberaui de tenebꝛoſo lymbo
Et ſum factimꝑatoꝛ ⁊ dñs vniuerſi

Miũcli:redẽptoꝛq; hoĩs qͥ ꝑditus erat

Mater mea bñdicta ceſſa iam lachꝛymani

Ampliuis nõ ſtabis ita ðᷣrelicta: inape iubilare
Pone in caput coꝛonã quã ego nbi poꝛtai

Coꝛonata igit᷑ matre iterũ dixit ei. Mater mea

dilectiſſima:ego te dimuto magiſtrã apłoꝛuz g-
totiꝰ eccłie:ego te facio dñam totꝰ mũdi ⁊ regi/
nã angeloꝝ ⁊ dñam dñan:⁊ do tibi ptãteʒ im/

petrãdi qᷓ cunq; voluer::ego dimitto te in terro⸗

rẽ demonũ:⁊ volo ꝙ etiã pctõꝛes ⁊ ſcelerati ba⸗

beant ſpem ⁊ cõfidentiã ad te recurrẽdi:facioq;

te aduocatã pctõꝝ ⁊ fontẽ miſcdᷣie⁊ gre:⁊ volo
tu ſis adiutoꝛiũ ⁊ ꝓtectio iuſtoꝝ.Quapꝛopt᷑

fratres chariſſimi matrẽ dni habeamꝰi honoꝛe

⁊ reuerẽtia:⁊ ad ipᷣaʒ in nr̃is neceſſitatib recur

ramꝰ:vt ꝑ eiꝰ ipetrationẽ et auxiliũ a nr̃is pctis

cũ xpᷣo reſurgẽtes cõſæqᷓmur miſcðiam in pſen⸗
ti⁊ głiam in futuro in ſecła ſeculoꝝ Amen.

Feria ſecunda poſt paſca de gloꝛie ꝑadiſi ma
gnitudine:inexplicatõe:⁊ qetatione animi Ser

mo dedmuſoctauus. J

(„
. Au. xxiiij.ca. Sentẽtia eſt Areſto.j.
Etchi.. Rheto. iij. Topi. ?. uiij. Me/
cha.di.ꝙ oĩa bonũ appetũt.Cuiꝰopinionẽ cõfir

mãs ſeuerinꝰ Boetius in.iij.de ↄſol.dicit.Ois

moꝛtaliũ cura quã mulcipliciũ ſtudioꝛũ laboꝛ
exercet diuerſo qͥdẽ calle ꝓcedit:ſed ad vnũ tãdẽ
btitudinis finẽ niti ꝑuenire.Et in eodẽ li.etiam

dicit.Eſt em̃ mẽtibo hoim veri boni naturaliter

inſerta cupiditas.ſed ad falſa deuiꝰerroꝛ addu
cit. Huiꝰetiã ſnie eſt aureliꝰ Augꝰ.in.xiij.de tri/
ni.ca.viij.dicẽs.Ad appetẽdã btitudinẽ nat᷑a cõ
pellit:cui ſũme bonus ⁊ imutabiliter btüs crea
toꝛ hoc indidit. In.x.q̊ʒ de ciui.dei.ca.j.in pnci.

idem inqᷣt. Qim certa ſnia eſt qᷣ rõne quoqͥ mo⸗

Poꝛtuit Chꝛi/

ũ pati ⁊ ita intrare in gliam ſuaʒ.

ligunidutd
non nmntun
Siowüng
Geckobchin
snütirma:
Nvpnuopin
Nklnondse⸗
Gihiolunt
tidrichoe
ſnorpulemmus
nudiarciganons
Gucemnds Qun.
Persomndeci⸗
asgaudamüdl
Dadhe
4 fnde
nonesn
hitpdlbabcbüͤt
ſmnoqlnullaina
damen bubpon
Reſnnäetmas
terppornapano⸗
nuooꝛ: jſiſineca

nrtmrcpcgdn

Wtottclapckt
ſohtdict Deolon
ldn
Waruwrürn
nblianadn
nsconſteai
aitclgnizli⸗
GNüän
Un otegig
becguckiode
heſis a.
valgebona
bons nſiſoln
ſieino ull
honns deus,

ngridünn

S

pchiſe

Cunchegſoe
Sen
asen
mcnnnit
S

e lnne
wagtigte

minn
Edothigin
mdnmen
nidrtgfes
mo uſe. On

ſoe ** e
..N.

Enena

NrC

ummedn

1N:iH
1Cuegi
in ndilon
nni
Nunblinse

Folium

do vti pñt btõs eſſe oẽs hoies velle.GBerñ.etiaʒ
in li.de vita dericoꝛũ ca.xxvj.ait. Naturali deſi/⸗
derio oẽs ſummũ appetimꝰbonuʒ:nec eſt ĩ nob
reqͥes niſi eo adepto.Et rõ huiꝰ nr̃i deſiderij eſt

qꝛ finis njr̃ eſt btitudo:vt ðt Petrꝰlũbardus in

ij. ſniaꝝ. di.j. Et ibi ſeraphic⸗ doctoꝛ ſcus Bo⸗/
na.ar.iij.q.ij.et.di.xix.eiuſdẽ libꝛi ar.j.q.j.et oẽs
theo ł.in.iiij.di.xlix. maxie Rich.nrlbidẽ ar.j.q.

ij. et b. Tho.j.ij.q.iij.ar.viij.vbi dicũt:ꝙ finis

creati ſumꝰnõ eſt vtſꝑ ſtemꝰin h̊ ſecko epulãtes

bibẽtes ⁊ gaudẽtes in hijs tꝑalibo bonis.ſed vt
bñfaciẽtes ⁊ dei mãdata ſeruãtes ad eternaʒ fe/⸗
licitatẽ ꝑpueniamus.Cũ g̊ ita ſit ꝙ oĩa entia na⸗
turaliter deſiderãt cõſeqͥ finẽ ſuũ: vt inqͥt Areſt.
ij. .viij. Phiſic.non eſt mirũ ſi hõ rõnis capax
deſideret tã egregiũ finẽ ſuũ adipiſa. Sed ſci/
endũ eſt ꝙ ad finẽ nõ põt ꝑueniri niſiꝑ debituʒ
mediũ:vt inqᷣt Areſt.ij.⁊.vj. Phiſi. Hoc autem
mediũ ꝑueniẽdi ad btitudinẽ eſt obſeruatio di/
uinoꝝ mandato ꝝ. Matth.ᷣxrix.vbi ðt ſaluatoꝛ.
Si vis ad vitã ingredi ſerua mãdata.Siłr ne⸗
ceſſe eſt ad celũ intrare nõ ꝑ viã cõſolationũ hu/⸗
ius mũdi ⁊ malaꝝ delectationũ: ſed ꝑ tolerãtiã
młtoꝝ maloꝝ.iuxta illud Act.xiiij. Per młtas
tribulationes opoꝛtet nos itrare in regnũ celo⸗
rũ.Et iõ bñ dicunt vba ꝓpoſita. Opoꝛtuit xpᷣm

pati ⁊c̃. De q̃ głia celeſti impᷣſentiarũ tracaturi

q̃ctuoꝛ pulcerrimas ↄſideratiões faciemꝰ. Pꝛi
ma dicet᷑ cõꝑationis.Scða inexplicatiõis.Ter
cia qᷣetatiõis. Quarta vo appellabit᷑ acqᷣſitõis.
Pars p ma de cõparatione dulcedinis para
diſi ad gaudia mũdi et ecõtra. O
o ad p mã pꝑtem ponit᷑ hec cõdluſio

gꝗq Ffm theol. in. ilij. ſniax. ꝙ oẽs cõſola /

tiones ⁊ gaudia vite huiꝰ tã pᷣterita qᷓ;
pᷣſentia ac futura q̃ vnq; bhabuerunt:
hñt vel habebũt oẽs hoĩies mũdi ſunt minima
imo q̃ſi nulla in cõꝑatiõe dulcedis ꝑadiſi.Fun
damẽtũ huiꝰponit Areſt.j. Poſte. di. Oẽ qð eſt

ꝑ eſſentiã eſt maiꝰ ⁊ ꝑfectꝰ oi eo qð eſt ſimplici

ter ꝑ participationeʒ. Patet. Nã claritas ſoł eſt
maioꝛ ⁊ q̃ſi ſine cõꝑatione ꝑfectioꝛ oim ſtellaꝝ

daaritate:eo ꝙ claritas ſolis eſt ei eſſentiał.clari⸗

tas vo ſtellaꝝ eſt ꝑ particpationẽ lumis ſola⸗

ris:vt dicit Ptolomeꝰin ceciloqͥo ſuo.et Areſt.i

li.de celo ⁊ mũdo. Patet etiã de melle: qð cũ ſit
dulce naturałr:maioꝛeʒ reddit dulcedinẽ qᷓ; aqᷓ
indulcoꝛata ꝑ admixtionem mellis. Similiter
ignis cum ſit calidus naturaliter:maioꝛem red

dit caloꝛẽ qᷓ; aliqͥd qð ſit ab eo calefactũ. Hijs

pᷣſuppoſitis mouet᷑ vna pulcra q̃ſtio Utrum in
mundo reꝑiat᷑ aliqua res bona.Et pᷣmo videt

hec queſtio de idubitabili.Scriptũ eſt em Be/

neſis.j.ca. Vidit deus cũcta que fecerat ⁊ erant
valde bona.At cõtra Lu.xviij.ſcptuʒ eſt Nemo
bonꝰ niſi ſolus deus.Et exponit᷑ a doctoꝛibus
Nemo.i.nulla res.et Match.xix.ðꝛ. Unus eſt

bonus deus. Quõ igit᷑ hanc citharã cõcoꝛdabi

CL.XII

mus.Scienduʒ ergo ꝙ ſolus deus eſt bonus
ꝑ eſſentia:vt inqt ilłe magnꝰ methaphiſicꝰ Pla
to in pᷣmo ſui thimei.et etiã Nicolaus de Ly. ſu
per Matcth̊.xix.ca. Si vo interrogas que boni

tas eſt illa q̃ reꝑit in creatun. Reſponder Sco

tus ⁊ omnes theol.in.j.ſententiaꝝ.et etiã Pla⸗
to vbi ſupꝛa.ꝙ res create ſolũ intantũ bone ſũt
inqᷓntum ſunt de diuina bonitate particpates.
Di ergo omne qð eſt bonũ ꝑ eſſentiã eſt icom/
parabiliter melius et ſuauius oĩ eo qð eſt ſolũ
bonũ ꝑ partiapationẽ. cum ſolus deꝰ ſit eſſen⸗
tialiter bonus:̊ᷓ ſine vlla cõꝑatiõe eſt ſuauioꝛ:
delectabilioꝛ:atq; io cundioꝛ omnibus creatu/
ris qͥ ſolũmõ delectabilia ſunt inq;tum deꝰ eis
bonitatem infundit. E
Onfirmat᷑ hec ratio ꝑ ſniaʒ Areſt.ij.me
c cha.dicens. Quicqͥd eſt cã alioꝝ vt ſint
talia:illud eſt maxime tale. Reſpice g̊0
homo pulcritudinẽ omniũ rerũ mũdi.Cõſide/⸗
ra delectationẽ ⁊ iocunditatẽ que in eis eſt ⁊ qre
quis illas fecerit: ⁊ inuenies ꝙ ſolus deus Ge
nep.j.ca.Et ideo ſcas ꝙ earum cõditoꝛ eſt incõ
parabiliter pulcrioꝛ ⁊ delectabilioꝛ.Quapꝛopt
exclamat Salomõ Sap.xiij.ca.contra adoꝛan
tes pꝛo deo ſolem aut lunam vel alias creatu⸗

ras a quibus homies habebant delectationẽ:

et dicit. ꝙ ſi ſpecie eoꝝ delectati deos putauerũt
ſciant quãto hijs dominatoꝛ eoꝝ ſpecioſioꝛ eſt
Speciei em̃ generatoꝛ hec omnia conſtituit.A
magnitudine em̃ ſpeciei ⁊ creature cognoſcibili

ter poterit creatoꝛ hoꝛum videri. Ut em dicitur

ad Roma.j.inuiſibilia dei a creatura mũdi per

a que facta ſuntintellecta cõſpiciunt᷑. Si ergo

pulcritudo ſolis ⁊ lune ac ſtellarum viſio ma/

gnam nibi iocunditatem tribuit. Si aliqua res
creata tibi illam cõſolationẽ affert: cõſidera q̃n/

tum dulcedinis ſuauitatiſq; afferet tibi cõditoꝛ
noſter dulciſſimꝰ:omnis bonitatis creatoꝛ. UVt
em̃ inquit auctoꝛ in li.de cauſis.quicqͥd poteſt
cauſa ſca:nobilioꝛi ⁊ excellẽtioꝛi mõ põt cau⸗

ſa pꝛima. Et in eodeʒ li.etiã dicit.Nobilioꝛ cau⸗

ſa nobilioꝛem ſemꝑ ꝓducit effecum.quod etiã
inquit Areſto.j.de anima.Ex quibꝰ omnibo in⸗
uincibiliter condudit᷑ ꝙ ſine comparatione ma
ioꝛ eſt ſuauitas et iubilatio quam habet minoꝛ
ſanctus in celo videndo maieſtatem diuinam:
camq; contemplãdo ⁊ creatoꝛe ſuo ꝑfruendo:
imo minima delectatio quã habet aliquis ſan⸗
ctus in celo quam infundit ei nobuliſſimũ om/⸗
niũ entium et ſummuʒ bonum quod eſt deus:
eſt excellentioꝛ qᷓ; ſint omnes delectatões ⁊ gau
dia que vnq; habuerunt:habent:vł habebunt
omnes homines in omnib huiꝰmundi ſuaui
tatibo.Et hoc eſt quod inquit Gꝛego.in omelia
vnius marcyris:vbi dicit. Si conſideremꝰ fra⸗

tres chariſſimi que et quanta ſunt que nobis

pꝛomittuntur in celis: vileſcunt animo om⸗
nia que habentur in teris. Terrena nanqg

Bermo

ſubſtãtia ſuꝑne felictati cõnata põdus eſt:non
ſubſidiũ.Tꝑalis vita erne vite comꝑata moꝛs
eſt potiꝰ dicenda qᷓ; vita. Jpſe em qͥridianꝰ defe

us coꝛruptionis qͥd eſt aliud q; qᷓ da ꝓlixitas

moꝛ. Hec ille.Et etiã in moꝛali.ide ðᷣt. Ois ꝓ⸗
ſperitas atq; delectatio pᷣſent vite pᷣterita ⁊ futu
ra et᷑ne felicitati cõꝑata:eſt qſi qᷓdã pua liqr ſtil
la. Idem qͥʒ in omel. vginũ ait. Qui celeſt vite
dulcedinẽ inq;tum poſſibilitas admittit ꝑfecte
cognouerit:ea q̃ in tern amauerat libent᷑ cũcta
derelinqᷣt. In cõꝑatioe eiꝰ vileſcũt oia: cõgrega⸗
ta diſpgit:inardeſcit in celeſtibo animꝰ:nihil in
terrenis libet. Defoꝛme cõſpici᷑ qᷣcqͥd de terrene
rei placebat ſpecie.quia ſola ſpecioſe margarite

claritas fulget in mẽte.De cuiꝰ dilectione rece pꝓp
Salomonè? ðꝛ.Foꝛꝶ eſt vt moꝛs dilectio.qꝛ vi

delicet ſicut moꝛs coꝛpus interimit:ſic amoꝛeʒ
reꝝ tꝑaliũ etne vite charitas occidit.hec ille.
u guſtinꝰ vo in li.meditationũ.c.v.inqᷣt
2 Curꝑ mita vagan homũcio qrẽdo bo/
na aie tue ⁊ coꝛꝑis. Ama vnũ bonũ in q̊
ſunt oia bona ⁊ ſufficit.Deſidera ſimplex bonũ
qðs eſt oẽ bonũ. Quid em amas caro.Quid de⸗
ſideras anima. Ibi eſt qᷣcqd amas:qͥcquid de/
ſideras. Si delectat pulcritudo:fulgebũt iuſti
ſicut ſol. Si velocitas aut foꝛtitudo aut libtas
coꝛpis tui:nihil obſiſtere poterit. Erũt em ſiłes

angel dei ⁊ ſurget coꝛpꝰſpũale:ptãte.ſ.nõ nat᷑a.

Si lõga ac ſalubꝛis vita:ibideʒ ſana et᷑nitas et
cterna ſanitas.qꝛ iuſti in ꝑpetuũ viuẽt ⁊ ſalꝰiu/
ſtoꝝ a dño. Si ſatietas:ſatiabi᷑ cuʒ apparuerit
głia dñi.Si ebꝛietas:inebꝛiabunt᷑ ab vbertate
domꝰ dei. Si melodia:ibi angeli cõcinũt ſine fi
ne deo. Si qlibetnõ imũda ſʒ mũda voluptas
Toꝛrẽte volupta ſue potabit eos dñs. Si ſa
pientia:ibi ſapia dei ondet eis ſeißam.Si ami⸗
cicia:diligũt deũ pluſq; ſeipos:⁊ inuicẽ tanq; ſe
ipſos:⁊ deꝰ illos pluſq; illi ſeipᷣos.qa illi eũ ⁊ ſe
inuicẽ ⁊ ſeipſos diligũt ꝓpt illuz.et ille ſe ⁊ illos
Apr ſeipᷣm. Si cõcoꝛdia:oĩb illis vna erit volũ
tas. Si ptãs:oĩpotẽs erit illis voluntas.Nã vt
poterit deꝰ qð volet ꝑ ſeipᷣm:ita poteruntilli qð
volẽt ꝑ deũ.Et ſic ipſi volent qͥcqͥd ille volet:ita
ipſe volet qᷣcqͥd illi volet.et qð ipſe volet nõ po/
tericnõ eſſe.SGi honoꝛ ⁊ diuitie deſiderant᷑:deꝰ
ſeruos ſuos bonos ⁊ fideles ſuᷣ multa bona
ſua cõſtituet:imo filij dei ⁊ dij vocabunt᷑.⁊ vbi
erit filius dei erũt ⁊ illi.heredes qͥdẽ dei:cohere/
des aũt xpᷣi. Si vera ſecuritas:ita certi erũt illð
bonũ nũq; ⁊ nullatenꝰ defutuꝝ:ſic certi eruntſe
nõ ſua ſpoteillud amiſſuros:nec dileccoꝛẽ ſuuʒ
deũ dilectoꝛibo ſuis inuit illð ablatuꝝ:nec ali⸗
ud deo potẽnꝰ deum ⁊ illos ſeꝑatuꝝ. Gaudiũ
vO Peauta ntũ eſt vbi tale actantũ bonum eſt
Koꝛ hũanũ:coꝛ indigẽs:coꝛ exꝑtũ erũnas:imo
obꝛutũ erũnis: q̃ntũ gauderes ſi oibus bonis
abudares. Introga intima tua ſi caꝑe pñt gau
diũ ſuũ de tata butudie ſua. Hec ille. Bern. q̊ʒ

ſuꝑ Ecckłiaſticũ dicit. Ilud ſolũ eſt ven ⁊ ſũmũ
bonũ q̊d nõ de creatura ſed de creatoꝛe cõcipit᷑
q̊d cũ acceꝑis nemo tollet a te.cui comꝑata dis
aliũde io cũditas meroꝛ eſt:ois ſuauitas doloꝛ
eſt:oẽ dulce amaꝝ eſt:oẽ decoꝝ feduʒ eſt:omne
poſtremo q̃d delectare põt moleſtũ eſt. Hecille
Et merito.ea em̃ qͥ in mũdo appellant᷑ bona pꝓ⸗
pꝛie nõ ſunt bona.Scpᷣtũ eſt em̃ in.l. ꝓpꝛie.ff.de

v.ſig. Pꝛopꝛie bona illa dici nõ pñt q plus ĩicõ

modi q; cõmoditat hñt.Nã bona dicunt᷑ ex eo

ꝙ beant.i.btõs faciat.l.bonoꝝ.ff.eodẽ ti.O mũ

dane qͥ nihil aliud cogitas niſi ð tpalibꝛ bonis

dic mihi ſi vnq; habes tantã de mũdo leticam

vtnõ habeas aliquã afflictionẽ. Pꝛofecto nũ⸗
qᷓ; habes vnũ gaudium:qͥn habeas tres triſtici

as.Nõ habes vnã cõſolationẽ qͥn habeas tres
tribulatiões. Ideo ðt Boetiꝰi.ij.de ↄſoł.Quis

eſt tã cõpoſite felicitat vt nõ aliq ex ꝑte cuʒ ſtatꝰ
ſui q̃litate rixet. Heciulle.Solũ gillud eſt bonũ
qð in celeſti habebimꝰ głia:de q Boeniꝰin.iij.ð

ↄſoł.inqͥt. Hoc aũt eſt ſumũ oim bonoꝛũ cũcta
in ſe bona ↄtinẽs:cui ſi aliqͥd abeſſet:ũũmũ bo/

nũ eſſe nõ poſſi. Liquet igit᷑ btitudinẽ eſſe ſtatũ
oĩim bonoꝝ aggregatiõe ꝑfectũ. Augꝰ.q̊ʒ i ſer.

qͥdã de głia celeſti öt. Tanta eſt dulcedo future
glie ꝙ ſi vna gutta in ifernũ ð flueret:totã dãna

toꝝ amaritudinẽ dulcoꝛaret.Et iõ diues epulo
in inferno exiſtẽs deſiderabat liguã ſuã refrige
rari vna gutta iſtiꝰaq Lu.xvj. De imenſitate qͥʒ
iſtiꝰ delectatiõis ait idẽ Augꝰ.in li.ſolilo.loqᷓns
deo ſic. Ex viſibilibꝰ hijs tua iuiſibilia cõpꝛehẽ/
dimꝰ dñe deꝰcreatoꝛ nr̃. Si em̃ mihi dñeꝓ hoc
coꝛꝑe ignobili ⁊ coꝛruptibili tam magna ⁊ inu
mera bñnficia pᷣſtas a celo:ab aere:a terra ⁊ ma⸗
ri:luce ⁊ tenebꝛis:caloꝛe ⁊ vmbꝛa:roꝛe ⁊ imbꝛe:
venꝭ ⁊ pluuijs:volucribo ⁊ piſcib:beſtijs ⁊ ar/⸗
boꝛibo:ac multiplicitate herbaꝝ ⁊ germinũ ter⸗
re:⁊ cũccaꝝ creaturaꝝ tuarũ miniſterio nob ſuc
ceſſiue ſuo tꝑe miſtrantiũ.vt alleues faſtidiũ: q̃
lia q̃ſo ⁊ qᷓ; magna ⁊ inũerabilia:qᷓ; dulcia ⁊ de
lectabilia ſunt q ſolis tuis es largiturꝰ amids.
Si tãta ſolacia in hac die lachꝛymaꝝ:q̃nta cõ⸗
feres in die nuptiaꝝ. Sitata delectabilia conti
net caro:q̃nta q̃ſo ↄtinetpria. O deus nõ videt

oculus abſq; te q pparaſti diligẽtib te.ſᷣm em̃
magnã multitudinẽ magnificetie tue eſt ?⁊ miti

tudo mag dulcedis tue:quãa abſcõdiſti diligẽti
bus te. Magnꝰem̃ tu es dne deꝰme ⁊ imẽſus
nec eſt finis magnitudis tue:nõ ẽ nũerꝰ ſapiẽtie
tue:nec eſt finis ſeu nũerꝰ atq; menſura retribu
tiõ is tue.ſed ſic magnꝰes tu:magna ſunt dona
ria tua:qm̃ tuipᷣe es pᷣmiũ ⁊ donum oim legiti⸗
moꝝ pugtoꝝ Hecille.Qui etiã i.xxij.ð ciui dei
c.xxvj.inqt.Si iſta tꝑalia talia bona ſũt:qͥd illa
et᷑na erũt.Quid dabit eis q̊s pᷣdeſtinauit ad vi⸗

tã qͥ hec dedit eis q̊s pᷣdeſtiauit ad moꝛtẽ.Que

bona in illa btitudine faciet eos ſumere pꝛo qͥ/

bus in hac miſeria vnigenitũ filiũ ſuum voluit

“
4

inümi
detfditi
Gtrdiot,
intoma hi⸗
,wchupulem
Ariftmni ni
ſiguntanchen
Nintocincobllen
polutglſeſtnanm
foagſetchenisbin
eriateliileen
ſicarchen un
opecmigeaſiet
nstgztmclodian
bemirblleereptt
ſuchus deſerie
aritindeſem
Nccacclo vidlt⸗
—
Nigureüqueina

MNocis voltti

Aleſcisoftor⸗
llipceirs
Münidäcione
fonnexdun
Nhmerdoon
Potnotüwo

Pblanchk Ye⸗

naſtenüſcre
hoeablangft
ſui totiimu
alioſcgtbin⸗
leſſunrotugan
llo o eſſer
ncinio ? mor
krenurin deſe
Poneloclꝛfrn

ND

Fade Rn
umonndeni
maiuſblui
Sienmibin
Nüummeg
dadaegten
rmdeere
detglanzien
minuintniſe
–Sq
oi
ittmini
1zroin.

Folium

vſq; ad moꝛtẽtãta mala ꝑferre.Que bona in re

gno accepturi ſumꝰ q̃ ndoqͥdẽ xpᷣo moꝛiẽte pꝛo

nobᷣ tale iam pignꝰ acapimꝰ.Qualis enit ſpũs
hois nullũ oino hñs viciũ:nec ſub qͥ iaceat:nec

cui cedat:necõ qð dimicet pacatiſſima vᷣtute ꝑ/
fectꝰ. Rerũ ibi oĩm q̃nta ⁊ qᷓ; ſpecioſa ⁊ q; certa
ſcia ſine aliqͥ erroꝛe:vbi dei ſapiẽtia de ipſo ſuo
fonte cũ ſũma felicitate ſine vlla difficultate gu⸗/

ſtat᷑ Quale erit coꝛpꝰ qͥd oĩno ſpiritui ſubdituʒ

et eo ſuffident᷑ viuificatũ nullis alimonijs indi
gebit. Nõ em aniale ſed ſpuale erit: bñs qdẽ car
nis:ſed ſine vlla coꝛruptiõe carnali ſubam.hec
ille. Et in li.ð virginitate idẽ inqᷣt. Tam ingens
ettã maria eſt delectatio illiꝰ ſuꝑne głie:ꝙ etiaʒ
ſi nõ liceret ampliꝰ in ea niſi vniꝰ diei hoꝛa ma/
nere: ꝓpter hoc ſolũ innũerabiles anni pᷣſent vi/
te pleni delicijs ⁊ oĩ cõfluentia bonoꝝ tꝑaliuʒ
recte meritoq; cõtẽneren. ⸗
Atẽt hec ꝑ exemplũ bti pr̃is nti Frã eiſci
de jͥ legit᷑ ꝙ cũ ſemel eſſet grauiter infir /

mus ⁊ deſideraret audire aliquẽ dulce,z

ſonũ:vt aliq̃ntulũ infirmitatꝭ tediũ tranſiret: et
de celeſti dulcedine ex ſuauitate ſoni aliqd cogi/
taret: dñs nr̃ Jeſus chꝛiſtꝰ miſit ad eũ vnũ an⸗
gelũ in foꝛma hũana ꝗ in manu ſiniſtra citha/
rã habebat pulcerrimã:in dextra vᷣo archetum
aureũ:qͥ ſtatiz vt fuit coꝛã ſaõ Frãciſco ſolũmõ
inſuꝑ traxit archetũ vna vice: ꝓpter qð tatcã ſua⸗

uitatẽ ac indicibilẽ melodiã in aĩa bti Franciſei

poſuit ꝙ ſe vt moꝛtuũ ſuꝑ lectũ extẽdit. Poſtea
vo ad ſe reuertẽs btũs Frãciſcus fratribo dixit.
In veritate ſi ille angelus qͥ mihi apparuit alia
vice archetũ deſuꝑ citharaʒ traxiſſet:ania mea a
coꝛꝑe emigraſſet:tãta erat dulcedo:tanta ſuaui
tas atq; melodia illiꝰſoni.Sed audite alið val

de mirabile exẽpluʒ.Legit᷑ em̃ ꝙ qͥdã ſaũs mo⸗

nachus deſiderãs conteplari dulcedinẽ vite ce⸗/

leſt:exijt in deſertũ ſuo monaſterio ꝓpinquum

et ecce a celo vidit venire auẽ pulcerrimã que in
qnis oẽs coloꝝ varietates habebat:maxie co⸗
oꝛẽ aureũ:que incepittã dulcit᷑ canere cũ tand
melodijs volitãs ſub vna arbuſcula ad aliam

ꝙ ille ſcũs pr̃ totꝰ ab ſoꝛptus pᷣ᷑ dulcedie ꝑrexit

poſt illã ꝑ qͥngẽtos annos: in qᷣb nunqᷓ; ſe enſit
tediũ aliq̊d caloꝛis aut frigoꝛis: famis aut ſit:
ſomni:vel alteriꝰ incõmodi. In illo aũtloco ſic

diſponente deo nunq; venit obſcuritas noccis.

Poſtmodũ voluntate dei auis ab aſpectu ſuo
ablata eſt. Ille vo dolẽs de receſſu eiꝰ: ad mo⸗

naſteriũ ſuũ reuerſus eſt: putans ꝙ niſi ꝑ q̃rtũ

hoꝛe abſens fuiſſet. Inueniẽs aũt monaſteriuʒ

ſuũ totũ ĩmutatũ aliũq; eſſe ibi abbatẽ ac poꝛẽ

alioſq; ibi monachos exiſtẽtes qᷓ; erãt in ſuo re

ceſſu:totus attonit remãſit. Interrogat? vo ab
illis qͥs eſſet:reſpõditſe eſſe vnũ monachũ illiꝰ

oꝛdinis ⁊ monaſterij qͥ ꝑ qrtũ hoꝛe receſſerat et
ſteterat in deſerto: vñ maxie mirabat᷑ de muta⸗
tione loci ⁊ fratrũ in tã bꝛeui tꝑe.Lũcabbas vi

CLXIII

dẽs in eo venerabiłe aſpectũ:int᷑rogauit qᷣs eſſʒ

abbas ⁊ pᷣoꝛ qñ receſſit. Et poſtea ad cronicas
oꝛdis iuitin qͥb deſcpti erat oẽs abbates ⁊ Ppo
res qͥ añ eũ fuerãt. Inuenitq; ꝙ. yoo.annis ille
ſteterat in deſerto. Ad quẽ reuerſus cũ fratrib:
dixit ei tpᷣs qͥ ſteterat exrra monaſterium:introę⸗
gãs qͥd ibi egiſſʒ.Qui ille totꝰadmiratꝰ dixit.li
bil aliud feci niſi ꝙ poſt qᷓndã auiculaʒ ꝑreri q̃
adeo pulcra erat tãq; dulaoier canebat:vt mibi
nõ videat᷑ niſi ꝑ q̃rtu hoꝛe ibi ꝑmãſiſſe. Quibo
dich deo gras agẽs ð viſiõe:migrauit ad dům
O igit᷑ deuoti xpᷣiani ſi angelꝰmodico ſono tan
tã potuit cauſare dulcedinẽ in btõ Frãciſco.Si
auicula a deo miſſa ꝑ tot cctenarios annoꝝ ho
minẽ tenuit in tãtᷣ ↄſolatiõibus:vt viderent᷑ tot
anni eſſe qͥd modicũ tꝑis:qͥd erit nob qñ enimꝰ
in glia celeſti in eternis gaudijs. Pꝛofecto veri
ficabit in nob illð qͥd pſalmogphus canit. Ine
bꝛiabunt᷑ ab vbertate domꝰ tue:⁊ toꝛrẽte volu/
ptat tue potabis eos. Qð cõſiderãs btũs Egi/
diꝰ oꝛdis nr̃i:vt legit᷑ i cconid oꝛdis: qñ audie⸗
bat noiari ꝑadiſũ tantũ exultabat de illa iocun
ditate ꝙ ſtanm ex mag dulcedine in extaſim fie⸗
bat. ꝓpt᷑ qd ſũmꝰpõtifex volẽs h caute exꝑiri:in/
uitauit eũ ad pꝛandẽdũ ſecũ.Qui cũ ad pſentiã
dñi pape fuiſſʒ duct*: ſtati cubicłarij dni pape
coꝛã eo noiauerũt paradiſum.Atille h̊ audiẽs
ſtatim extra ſe raptꝰ in extaſim factꝰ eſt. Nolẽtes
aũt videre an hec eſſet fictio:poſuerũt carbones
ignis accẽſos ſuꝑ pedes eiꝰ:qͥ nihil vnqᷓ; ſenſit
leſiõis ac ſi roſe fuiſſent.De qͥ ſũmꝰponiifex val

de admiratus eſt. Et ideo exclamat ſaluatoꝛ nr

Mat.v.c.nos cõfoꝛtãs ⁊ di.Gaudete ⁊ exulta⸗
te qm̃ merces vra copioſa eſt in cel. Scũs q̊ͥqʒ
pr̃ nr̃ Frãciſcꝰ in qͥdã capło pᷣdicabat fratribo di
cẽs. Magna fratres ꝓmiſimꝰ:ſed maioꝛa pꝛo
miſſa ſũt nob. Uñ ipſe canere ſolebat in ſuis tri
bulationibo.Tantũ eſt bonũ qð expecto vt ois
pena mihi videat᷑ eſſe delectatio. Et ideo dicere
poſſumua =
O chꝛiſtiani iam cogitate
Gloꝛiam:qua eſtis appᷣclati
Per illam ſunt deo cum coꝛde iuncti
Quã oꝑibus virtuoſis acquiſiuerunt

Unum bonum eſt in altera vita

VUt in celo ſemper gaudebitis
Ad quod vos choꝛus angeloꝝ inuitat
Pꝛopterea amando deũ ſemꝑ ei ſeruitte.
Pars ſecunda de inexplicatione gloꝛie para

dill. 4
Ecũda pars noſtri ſermonis dicit᷑ in⸗
8 erplicationis. Pꝛo cuiꝰ expeditiõe ꝓp/
pono vobis vnam ↄduſionẽ ̃ᷣm Ri
char.noſtruʒ in ſuo q̊dlibeto.ſ.ꝙ im⸗

poſſibile eſt explicare quanta ſit dulcedo vite ce

leſtis.vnde dico vobis ꝙ ſi omnes hoies mũ/⸗

di qͥ vnqᷓ; fuerũt:ſunt:vel erunt ſimul adeſſent:

nõ ſolũ xpᷣiani ſed etiã ifideles ⁊ pagani:iudei ?,

Bermo

ſaraceni:turcoꝛũq; multitu do. Si qrat᷑ An ſi

oss poſſent erpᷣmere magnitudinè glłie quã ha
bet vna aia in celo.clamas alta vocerñdeo.Nõ
nõ nõ.ſed foꝛtiꝰ dico:ꝙ ſi oia folia arboꝝ: oẽs
ſtelle celi:oia volatilia: etaialia qᷓdrupedia:oia
q̃ minuta arene man ⁊ puluen terre:oeſq; gut
te aq;ᷓ mar ⁊ aliaꝝ aq·oel⸗ q; lapides:⁊ creatu/⸗
re oẽs eſſent lingue.Si qrat᷑ an poſſent edicere
vel minima ꝑtẽ:puta de centũmilibo vnã illius
głie quã habebimꝰin ꝑadiſo. Audacter rñdeo.
Hõ nõ nõ.Et ꝙ ita ſit veritas ꝓbat᷑ ꝑ fundamẽ
tũ Areſto.j.de celo ⁊ mũdo.iij.q̊ʒ ⁊.viij. Phiſi.
et. j.metha.vbi dicit. Nullũ finitu pot infinitum
cõpꝛehẽdere:cuũ in ipſis nõ ſit ꝓpoꝛtio. Qð cõfir
mat ſan. GBona.in.iij.di.xiiij.ar.j.q.j.di. Oẽ qð
cõpꝛ ehẽdit alterũ eſt maiꝰillo:vel ſaltẽ ei equat᷑.

galioqͥn ipᷣm daudere intra ſe nõ poſſet. Quo cõ

ceſſo certũ eſt ꝙ btitudo eſt qddã bonũ ĩfinituʒ
ſp̃m Rich.nr̃jm ⁊ bim Bona.oẽſq; theolł.in.iiij.
diſt. xlix. CX ſi ſic eſt Peto o grãmatice ſeu o lo/
gice vt reſoluas mibi hũcterminũ infinitũ ⁊ di/
cas qͥd ſignificat. Rñdebis ꝓfecto ꝙ infinituz
idẽ eſt qð nõ finituʒ. Cũ igit᷑ ẽs mũdi creature
ſint finite:ꝓfecto nõ poterũt intelligere ſeu com
phẽdere vel explicare bonũ ac dulcedinẽ ⁊ gau
dliũ ſuꝑne patrie qð eſt infinitũ:vt S.impoſſibi/
le eſt em infinita ꝑtranſire:vt ðꝛ.iij. Phiſi.Cũ g̊ᷓ
olis creatura habeat potentiã finitã dico ꝙ nõ ẽ
gliqᷣs intellectꝰ taʒ excellẽs: tãq; magnꝰ qͥ poſſit
vel milleſimãa pꝑtẽ celeſtis głie co gᷣſcere. Ideo ðᷣt
Areſt.j. Phiſi. Infinitũ ⁊ magnitudine ⁊ mulci
tudine ſᷣm ꝙ infinitũ:eſt nob ignotũ. Si g̊ oẽs
hoiĩies mũdi eſſent algoꝛiſte ⁊ a ncipio mundi
vſq; nũcnũeros muluplicaſſent:⁊ etiã vſqʒ ad
diẽ iudicij in multiplicado pſeuerarent: ꝓfecto
oẽs illi nũeri cõꝑatiõe graduũ felicitatis eterne
pene nõ eſſent vnꝰnũerus. õfirmant᷑ aũt ea q̃

diri ꝑ ſniam Bernardi qͥ in ſentẽtijs ſuis dicit.

Si oĩm hoĩm lingue ſimul eſſent ⁊ mihi loqui
vellent de glia quam anie bone habiture ſunt
citius in narrãdo deficerẽt:qᷓ; vel minimã ꝑteʒ
illiꝰ głie expmere poſſent.Quis em̃ vnq; hoim
expmere poſſet quante magnitudinis ſit deus.
ettñ ipſe deus erit merces ⁊ poſſeſſio aiaꝝ ſan⸗
ccaꝝ. Gꝛeg. q̊ʒ in omeł.vniꝰ martyn dicit. Que
aũtlingua dicere vel qͥs intellectꝰcapere ſufficit
illa ſuꝑne ciuitatis quãta ſint gaudia:angeloꝝ
choꝛis intereſſe:cũ btiſſimis ſpiritibo głie cõdi/
toꝛis aſſiſtere:pᷣſentẽ dei vultuʒ cernere:incircũ/
ſcriptũ lumen videre:nullo moꝛtis metu affici:
incoꝛruptionis ꝑpetue munere letari. Sed ad
hec audita inardeſcit animꝰ: iãq; illic cupit aſſi/
ſtere: vbi ſe ſperat ſine fine gaudere. Sʒ ad ma
Sn⸗ ng pueniri non poteſt niſi ꝑ magnos la
boꝛes. Unde Paulus egregius pᷣdicatoꝛ dicit
Nlon coꝛonabit᷑ niſi qꝗ legitime certauerit.Dele/
ccet igi᷑ mentẽ magnitudo pᷣmioꝝ.ſed nõ deter
reat certamẽ laboꝝ.Sʒ hijs autoꝛitatibo omil/

ſis: interrogemus doctoꝛẽ gentiũ:qd deb ſenti

at. Quid dicis tu o Paule vas elecnõis. Audij

te dilectiſſimi.j. Coꝝ.ij.ca. t magnus Paulus
Nec oculus vidit:necaurn audiuit:nec i coꝛ bo

minis aſcedit q pᷣpauit deꝰ diligetibo ſe. Cũ g ſit

ꝙ ſenſus viſus multas ⁊ q̃ſi infinitas reꝝ ſpe⸗

des demõſtrat:vt inqt Areſt.j.metha.et in li. de

ſenſu ⁊ ſenſato.Leuate o deuoti ciues ocłos ve
ſtros ad celũ:videte pulcritudinẽ celi ſtellati:ſo
lis:lune:⁊ oim planetaꝝ:reſpicite ſi poteſtꝭ ꝑ oꝛ
bem vniuerſum:⁊ videte oia foꝛmoſa ⁊ pulcra
q̃ oculos delectare ſolẽt:auꝝ q̊ͥʒ ⁊ argentũ:mo/
nilia:gẽmaſq; pᷣcioſas inſpicite. Auribx veſtris
oẽs melodias cantuſq; ac ſonos delectabiles

audite. Cogitate in coꝛde veſtro ⁊ ad memoꝛiã

reducite oia ſolacia:ſuauitates:recreatiões:tri⸗
umphos:dñatiões:ac delectamẽta oia q̃ ĩ moꝛ
tali vita ꝑupi pñt.Ettũc cũ apłlo Paulo exda⸗
mate.Nec oculus vidit ⁊c̃. Oculi mei tantũ vi⸗
dere nõ poteſtꝭ.aures mee tantũ nõ poteſtis au

dire. coꝛ meũ tantũ nõ potes cogitare quin ma

ioꝛ ſit głia:maioꝛq; triuphꝰac delecatio quam
dñs ſaluatoꝛ meꝰ mihi datur? eſt. O glia celeſt
o eterna felicitas.o ĩmenſa ſuauitas.o ineffabi/
lis bonitas.o io cũditas indicibilis. o dulcedo
inco gitabilis:qñ te habebo.O deꝰ glioſe.o dul

cis mi dne.o creatoꝛ mi iocũde:qñ videbo tefa

cie ad facẽ. Heu mihi qꝛ incolatꝰ meus ꝓlõga/
tus c.pᷣ.cxix. Cupio eĩi diſſolui⁊ eſſe cũ xpᷣo:ad
Phil.j.o dilectuſimi ciues:nõ eſt hic pria nra:
nõ habemꝰ hic manẽtẽ cuitatẽ:ad Heb.vl. In
celo eſt hitatio nr̃a:in głia ꝑadiſi:que eſt tãta vt
excedat oẽm intellecũ humanũü.

Tde hochabemꝰ exemplũ pᷣ dari ſon )

ego Auguſtino qð ipſe recitat in q̃da epi
ſtola ad Cirillũ epᷣm hieroſolimitanum
Nð etiam in tranſitu beati Hieronymi hr.vbi
ðꝛ.qꝙ cum ſccũs Augꝰ.appeteret ſcire ſpecialiter
et pᷣciſe quãta ſit głia ⁊ felicitas aiaꝝ: cogitauit
ſuꝑ hac re ſcribere btõ Hiero.qͥ tũc erati remo/
tis.Cũ ergo exiſtens in ſua camera ſalutationẽ
epłe ſcpſiſſet:ecce ſtatim in camerã intrauit q̃dã
lux maxiĩa ſeptẽ vicibo ſole ſplẽdidioꝛ.de q̃ ĩeſti⸗
mabilis odoꝛ mirabilis ſuauitat egrediebat᷑.

Qua viſione ꝑterritꝰbtũs Augꝰ.ac nimia debi

litate viſus deuicꝰ cecidit ꝓſtratꝰ in terra. Qui

ſtatim audiuit vocẽ de illa luce egredietẽ ſibiq;

dicentẽ. O Auguſtine frater mi chariſſime noli
timere.Ego em̃ ſum frater tuus Hieronymꝰ qᷣ

in hac hoꝛa apud Becthleẽ migraui ad celum.
Sed qm̃ ſcribis ad me vttibi dicã qnta ſit glo⸗
ria aniaꝝ in celo. Peto a te Nunqᷣd poſſibile ſit

ꝙ tu numeres oẽs ſtellas celi. Reſpõdit Augꝰ.
Non. Iteꝝ dixit. Nunqͥd potes totum marein
puo vaſe ↄdudere.Et rñdit.Non.Tercdo dirit.
Nunqͥd o Auguſtine potes totũ mundũ ſimul
in vno pugillo tenere. Rñdit Augꝰ. Hoc peni
tus eſt ipoſſibile.Tunc dixit btũs Hiero.Dico

aſeiciſh
calisoi
Pngliciiſin
ulſtſil e
igeli i,
tupeesalgien
unsnnig A⸗

Cicnrle⸗

,7

irwlamon

Gnneusſunn
os Cans a

õ

Dordedömurin
n Oöed
Wofacne
Porisbocfonan
rpunul
ikicpoſb
Alepuaulusmn
lckmhimis
nnine cgarih
Criſcoſannlid

6dinb difinireſc

Uinpocrdiparue
gnoſcishfoernd
Infoꝛmall pun
ppſeloqns deha
Quodöporautd
ſenöͤammngkech
nar vorgola ri
por Qucoia aſid
mralcomordl q;
nlotedſiequäa
mnagioſontmealt
Ulopyfiscotihli
Perfilermons.
onmng
Manmnoſri.
Mage
1 Poan
n
„
bueſedii
edſtet fuic
ſde hieo
gercogan.
nuuſuihin

edlrhi.

eohgat ſnen

4
⸗ 6 1
haan Iu N
.

4

Me . „
RZMZM

ul du
mii Dalnun,
ertmninictin
dnscgnn
denann
18 Machls A
chaleſgudr

aucne
manid

rn eeeen
CNSAN

waninriut
uz i

Dngücaninw

uannſtden

/

aiinnu

s Denng
teſunttni⸗

Folium

cibi Auguſtine ꝙ mag eſſz poſſibile pdicta tria

facere:q́; minimã ꝑteʒ fucure głie q dat᷑ vni ſoli

gie vᷣtuoſe expmere. Erxcedit em illa głia oẽʒ ſen
ſum ⁊ intellectũ hũane mẽtis:⁊ niſi ego exꝑtꝰfu
iſſem ꝓfecto ñ credidiſſem. ſʒ euenit mihi ꝑ ſili⸗
tudinẽ qð ↄtigit regine Sabe vt br.iij. Regũ.x
que cũ audiſſet magnalia de triũphis ⁊ ſapien/
tia Salo monis:ad eiꝰ curiam veniẽs et ꝓpꝛijs
oculis oia cõſpiciens:inuenit ꝙ magnalia Sa
lomonis erãt q̃ſi vt ſic dicã in ifinitũ maioꝛa qᷓ;
audiſſet. Noli g ſcribere o Auguſtine qᷓnta pᷣci⸗
ſe ſit glia celeſtj:qm tpᷣs ꝑditõis eſt.Fac ̊ bonũ
et recipies hãc głliam imẽſaʒ ſicut ⁊ ego. Quib⸗
dictis diſparult. Et Augꝰ. reſꝑſus mulq lachꝛy
mis pᷣ dulcedine in poſterũ feruẽtiꝰſe habuit in
diuinis mãdad.Aliã q̊ʒ reuelationẽ habuit idẽ
Augꝰ.Cũ em̃ vellet cõponere libꝛuʒ de trinitate
in qͥ multa tractat de ſctõꝝ głia:ecce apparuit ei
qͥda puerulus ſuꝑ ripã man habẽs criſpos ca
pillos coloꝛis aurei ſuꝑ bũeros ꝓtẽſos.qͥ pul⸗
cerrimus puer cũ qͥdaʒ cocleari freqᷓntabat po/
nere de aq̃ mar in qͥdã paruo foꝛamie q̊d fece/
rat.Qð videns Augꝰ. ſubꝛidẽs dixit.O fili qͥd
vis facere. Rndit ule. Totã aquã mar volo po

nere in hocfoꝛamie. Qð audiẽs Augꝰ.cepit ri ⸗

dere de paruuli innocẽtia:⁊ dixit.O fili nequa⸗
qᷓ; tibi hoc poſſibile eſt:nec alicui. Lũc viua vo
ce ille puerulus rñdit dicẽs.O Auguſtine:faci⸗
lius eſt mihi totũ b̊ mare magnuʒ in h̊ ꝑuo fo⸗
ramine ↄdludere:qᷓ; tibi poſſibile ſit vł minimã
guttã ſeu ſcintillã dulcedinis quã dat deus bo
nis aiab diffinire ſeu explicare. Quo diccto ſta/
tim puer diſparuit.Et tunc Augꝰ.totus letꝰ co⸗
gnoſcẽs ꝙ fuerat dñs Jeſus qͥ ſibi apparuerat
in foꝛma ulliꝰ pueri:imẽeſas ei gras egit.Etideo
ipſe loq̃ns de hac głia in.xxij.li.de ciui.dei ſic ðt
Quod pparauit deus diligetibo ſe fide nõ capi
ſpe nõ attingit᷑:charitate nõ cõpꝛehẽdit᷑: deſide/
ria ⁊ vota ola trãſgredit᷑. acqri põt:eſtimari nõ
põt.Que oia ↄſiderãs cãtoꝛ ſpuſſcti Dauid pᷣſ.
xxx.exclamat di.qᷓ; magna multitudo dulcedi/
nis tue dñe quã abſcõdiſti timẽtibo te.Sed hec
magis ſunt meditãda qᷓ; pᷣdicãda:⁊ ideo chari/
tatibo vr̃is cõtẽplãda relinq̊. Sufficiatq; ꝓ ſcðᷣa
Ete nr̃i ſermonis. .
Pars tercia ꝙ ſola gloꝛia paradiſi qͥetat ap⸗
petitum noſtrũ. —ſ†E—ẽ
Erxrcia ꝑs nr̃i ſermonis ð qᷣetationis
t Pio cniꝰ expeditione ꝓpono vob hãc
cõcluſionẽ ſᷣm cheoł.in.iiij.ſen.di.xlix
ct Scotũ in.j.ſen.di.j.et in repoꝛtatõi
bus ſuis diſt..et Petrũ de Aqla eiꝰ diſcipuluʒ
ea.diſt.⁊ Fraciſcũ ð mayro.in cõflatu.diſt.j.q.j.
¶MNR ſi hõ hr̃et oẽs mũdi cõſolatiões q̃ pñti hac
vita excogitari: nunq; tñ eſſet cõtentus.ſed ſolũ
tunc ſatiabit᷑ appetitꝰ nr qñ ad et᷑nã glłiaʒ ꝑuene
rimus.Fundamẽtũ huiꝰponit Areſt.ij.de ania
ct. 5. Eth.di. Apꝛio obiecto potentie ſumpłr re/

cipiunt ꝑfectioneʒ ſuã. Patet hec regula.Nã cñ
obiectũ viſus ſit & loꝛ ſeu coꝛpꝰ coloꝛatuʒ:ꝓut
dicit phᷣus.ij.de aia.certũ eſt ꝙ ſi an ockos po/
neres oẽs melodias:ſonos:⁊ cantꝰ diuerſoꝛuʒ
inſtrumẽtoꝝ:potentia tua viſiua ꝑ hoc nõ reci⸗

peret cõſolationẽ.qꝛ illud nõ eſt ſuũ obiectum.
Szʒ ſi pponaſ ei aliquã figurã ſeu aliquã rẽ val

de pulcra: vtiq; ex ea recipiet delectationẽ tanqᷓ;
de ſuo obieco. Similr ſi pponas aunb oẽm
pulcritudinẽ floꝝ:gẽmaꝝ:et imaginũ:⁊ omn⸗
ſuauitatẽ ſapoꝝ:nullã ꝓpter h̊ delectacioneʒ ſu⸗
ſapiet potẽtia auditiua:hoc em̃ nõ eſt ſuũ obie/
ctũ. Si vᷣo anteponas ei aliqua dulcẽ melodiã
ſonũ vlł cantũ:ſumme delectabit᷑ de illo ſonitu
vel cãtu tanqᷓ; de ſuo obiecto.Etſic poſſumꝰexẽ

plificare de oibo alijs potentijs:q̃ nunqᷓ; recipi/

unt ꝑfecionẽ ſuã nec qetationẽ niſi de ꝓpꝛio ob
iecco.Quo pꝛeſuppoſito peto.qͥd ſit ſimpłr obie
ctum anie rõnalis.Et certũ eſt ᷣm Rich.in.iiij.

diſt. xlix. ar. ij. q. vj. et etiã bim̃ Tho.j.ij.q.iij. ar.

viij . ꝙ deus ſolus eſt obiecũ anie ronalis: dicẽ
te bto Auguſtino in li. Enchindion. putrecitat
magfr ſniaꝝ in.ij.di.j.Fecit deꝰ rõnalem creatu⸗
rã vt ſummũ bonũ intelligeret:itelligẽdo ama⸗

ret:amaãdo poſſideret:poſſidẽdo frueret᷑.Si er/

go deus ſolus eſt ſimplr obiectu hügni intelle/
ctus:&g̊ impoſſibile eſt ꝙ intellectꝰnr̃ ſiue aia no

ſtra vnqᷓ; poſſit ſatiari ſiue btificari in omnib

creatun.ſed ſimpłr opoꝛtet ꝙ beatificet᷑ in deo

tanq; in ꝓpꝛio obiecto. Quod ↄfirmans Augꝰ.

in.j.li.cõfeſ.dicit. Feciſti nos dñe ad te:⁊ iðo in/
qetũ eſt coꝛ noſtrũ niſi reqᷣͥeſcat in te. In.x.q̊ʒ de
ciui.dei idẽ Augꝰ.allegans ſniam Platonis di

cit. Tam delicata eſt diuina viſio tantoq; amo/

re digniſſima vt quicquid haben poſſit:ea non
habita faciat hoĩem miſerum:non beatũ.Con/
firmat᷑ etiam hec cõdluſio ꝑ illam ſniam eiuſdẽ
Auguſtini in.xiuiij.de ciui.dei.vbi dicit. Impoſ/
ſibile eſt aliquẽ eſſe beatum:niſi ſit de ſue felici/
tatis ꝑpetuitate ſecurus.Et hec eſt etiam ſenten
tia theologoꝝ in.iiij.di.xlix.Et ratio eſt.qꝛ vt di
cit Areſto.x.Ethi.felicitas ſimplicit᷑ conſiſtit in
quietatiõe appetitus:ita ꝙ neceſſe eſt ad hoc vt
ſimus beati:apꝓpetituʒ noſtrũ eſſe qetatum:⁊ nõ

timere vnq; amittere ſtatum queʒ babet.ſed H̊

eſt ipoſſibile in hac vita. Si em interroges eos
qui in hac vita vident᷑ eſſe beati:vtputa reges et
imperatoꝛes atq; põtifices: et poſtules ab eise
nunquid ſint ſecuri nunq; amittere ſtatum quẽ
habent.flentes voce lachꝛymabili reſpondebũt
Non:non:non.Scriptũ eſt em̃ in.5 deincepo.
in autẽtico de nup.Moꝛs omnia ſoluit. Et ve/
ra eſt illa ſententia que dicit. Eſt cõmune moꝛi?:
moꝛs nulli parcit honoꝛi.ſicut notat᷑ in.l. licet.
C. de pactis. Pꝛeterea nunq; appetitus noſter

quietabit᷑:niſi receperit finẽ ſuum. Sed noſter

finis eſt peruenire ad illud regnum cuius nui⸗
lus eſt finis:vt dicit Auguſtinꝰin.xxij.de c.dei.

Bermo

Cũ ergo hec nõ pñt hr̃i in hoc mũdo:ipoſſibile
eſt ꝙ vnq; aia noſtra hic ſit Rciata ⁊ ↄteta:ideo
dicit Aug'. in li. de ſpũ ⁊ ania. Aia noſtra eſt tã
nobilis ꝙ non põt ſatiari niſi ꝑ ſummũ bonũ.
Scotcꝰ qͥʒ in.iij.di.xiiij wictr. Inrellec non pot
ab aliqͥ ſatiari vel qetari:niſi ſub rõne ifiniti.Cũ
̊oia q ſunt in mũdo ſint finita:traſitoꝛia:bꝛe⸗
uia:momẽetanea et caduca:nõ poterunt ſatiare
appecitũ noſtꝝ. Et ideo ſectatibo cõſolatiões mũ
danas ðᷣꝛ Aggei.j.Comediſtis ⁊ nõ eſtꝭ ſatiati:
bibiſt ⁊ nõ eſtꝗ inebꝛiati:oꝑuiſtꝭ vos ⁊ nõ eſtis
calefacti.Nullus &̊ in hac vita põt eſſe btũs.Nã
de rõne btitudinis eſt ꝙ quis habeat oia bona
cũ carẽtia ois mali:ſᷣm Aug.rxxij.de ciui.dei.qð
nulli cõpetit in vita pᷣſenti vt exꝑiẽtia cernit᷑. cui⸗
libet em aliqͥd deeſt: et vnuſquiſq; cũ bonis q̃
habet aliqͥd mali ſentit admixtũ. Ul em hoi de
eſt ſanitas vel diuitie vel floꝛida ecas vel lr̃e vł
filij:et ſi habet liberos ſũt inobediẽtes vel mali
autturpes ſeu mõſtruoſi:aut vxoꝛẽ habet tur⸗
pẽ:vł ſi hʒ pulerã eſt laſdua ⁊ipudica:aut timet
de eiꝰ honeſtate ac fidelitate:aut eſt in diſcoꝛdia
cũ ipſa:aut alijs calamitatiby eſt afflietꝰ. Uñ vt
refert Liuiꝰ in.ij.ð bello punico:? Plutarchꝰ i
vita Hanibalis: Macharbal ipᷣiꝰhanibalis pᷣ
fectꝰeqͥtũ de eo loq̃ns ait.Nõ oia eidẽ dij dede
re.Et vt Neſtoꝛ ille apud Homeꝝ inqͥt.nõ oia
data ſũt hoib ſuml.et Oꝛaciꝰ in odis ait.Nihil
eſt ab oi ꝑte btm.et Cicero iĩ lelio ðt. Nihil diffi⸗
ciliꝰeſt qᷓ; inuenire aliqͥd qð in oĩ genere ſuo ꝑfe
ctũ ſit.Et ꝓpt᷑ hocinqͥt Oꝛaoꝰ ad mecenatẽ ſcri⸗
bens ꝙ nullus ſua ſoꝛte viuit cõtentꝰ. L
Igit᷑ deuoti chꝛiſtiani qͥd ſatiabit appeti
o iũ ⁊ deſideriũ noſtꝝ ac faciet vos ſꝑ eſſe
coötentos. Solus deꝰ. Deq̊ le magnꝰ

methapbiſic Plato in.j. ſui thimel ðt. Oeꝰẽ bo

nitas ifinita.Etiõ exclamat Dauid pᷣſ.xlj. dicẽs

Quẽadmodũ ðᷣſiderat ceruꝰad fontes aq̃ꝝ:ita

deſiderat aia mea ad te deꝰ.Sitiuit aia mea ad
deũ fontẽ viuũ:qñ veniã ⁊ apparebo añ faciem
dei. Cõfirmant᷑ pᷣdicta ꝑ ſniam ſcci Bonauẽ. in
iiij.ſen.di.xlix.qͥ ðt.Quicqͥd itelligi põt ⁊ cogita/⸗
ri:põt appen⁊ deſiderari.⁊ qͥcqᷣd deſiderat᷑: to⸗

tũ reqᷣrit᷑ ad h̊ vthõ btificet᷑. Sed ſi tu hres mil

le mũdos et cẽtũmille milia gaudia pluſq; i

mũdo iueniri poſſint:ſꝑ poſſes cogitare maio/⸗

ra.̊ nunq; cõtentaber.qꝛ ũla reqͥrerent᷑ ad qᷣe/⸗
tationẽ tui appetitꝰ. Neceſſe ̊ eſt vt ſatier in illo
ſolo de q̊ ðt Anſel.in li.¶ Honologion. De⸗ eſt
qͥddã ſummũ bonũ q̊ nihil maiꝰ cogitari põt.

O mũdani crediiᷣ vos vnqᷓ; poſſe ſatiare libidi
ne ani vr̃i.Certe nõ.Acape em popule mi vnuʒ
pauꝑem nudũ:⁊ introga eũ qͥd habẽdo eſſʒ cõ

tentꝰ. Rñdebit. Habẽdo veſtẽ. Indue illũ:⁊ in
terroga ſi ẽ cõtẽtꝰ.Et dicet. Nõ.Quid vis. Dicet
Panẽ ⁊ vinũ ⁊ alia ad viaũ neceſſaria. Da illi:
et interroga.Es nũc ↄtẽtus.et dicet.Nõ. Quid
vis. Rñdebit. Uolo burſaʒ cũ denarijs vt poſ/

ſim aliq̃ lucrari. Uolo em accꝑe vxoꝛẽ ⁊ brefijʒ

lios qᷣb volo ꝓuidere de neceſſarijs. Da illi de/
narios ⁊ vxoꝛe:⁊ intro ga ſi eſt cõteniꝰ.Et dicet.

Nõ.Quid vis aliud.Et dicet Uolo domũu in q̃

poſſim habitare cũ vxoꝛe ⁊ filijs:⁊ poſſ. ellionez;

q mihi fadat frumẽtũ ⁊ vinũ:⁊ vtibi poſſim ire
aliqn ad ſolaciũ.Da illi:⁊ dic.Es cõtentꝰ.Etre/

ſpõdebit ꝙ non. Quid vis.Et dicet. Habeo q̃t
tuoꝛ filios vł ſpero in bꝛeui habere:vellẽ eos di

mittere diuites:vt ſinguli habeãt decẽmilia flo/
renoꝝ.Da illi:⁊ interroga.Eſne ↄtentꝰ.Et dicet.

Nõ.Quid vis. Rñdebit. Uellẽ eſſe doctoꝛ ĩ oi⸗

bus ſciẽtijs ⁊ eẽ miles ac comes vt honoꝛikicer
ab oib. Da illi:⁊ dic ſi eſt ↄtẽtꝰ. Etrñdebit.Nõ.
Nã vellẽ eſſe marchio ⁊ dux.Da illi:⁊ qre ſi ẽ cõ
tentꝰ.Et rndebit.Nõ. Uellẽ em eſſe rex ⁊ iꝑatoꝛ

totiꝰ mũdi.Da illi:⁊ introga eũ. Nunqͥd mõ es
ↄtẽtꝰ o inſatiabilis hõ.Et rndebit.Nõ. Uellem

nãq; eſſe papa.Fac euʒ papa:⁊ dic.ſlunqͥd ad/
huc es ſatiatꝰ.Et clamabit.Nõ:nõ:non.Quare
Quia vellẽ in ð mũdo viuere ſici et᷑nũ Etmihi
nõ ſufficitiſte mũdus.vellem em ꝙ eſſet maioꝛ

Uñn Juuenal de Alexadro ma inqt. Unꝰ pel⸗
leo iuueni nõ ſufficit oꝛbis.O mũdane quipo⸗

nis oẽm delectationẽ tuã in hijs tꝑalib ⁊ cama

libo reb:ſcias ꝙ tu es ſicut ille qͥ ſal comedit vr

ſicim extinguat:et ſicutille qͥ ſuꝑ flãmã oleũ pij
cit vt ilã extinguere qat.Tu es ſicut ydropicꝰ qͥ
qͥ plus bibit płꝰ ſitit: de qͥ auctoꝛ aſtrolabij ca⸗
nit. Idropico ſiłis nũq; ſatiat᷑ auarꝰ. Ex lucro
lucri młtiplicãdo ſitim. Zu es ſicutignis eui

plura ſubijciunt᷑ ligna:tãto magꝗ exardeſct.vñ
Juue.inqͥt.Creſcit amoꝛ numi qᷓntũ ipſa pecu /

nia creſcit.et Oꝛaciꝰ epłaꝝ li.ij.epła.iij.ait. Quã
to plura paraſti:tãto plura petj.Et qͥdã vſifica/
toꝛ de hoie mũdano inſatiabili inqᷣt. Quo ma/

gis accumulat plꝰ inſatiabil ambit. Sicut em̃

aq nõ intrãs in os ſitim nõ extiguit:⁊ cibo ñ in⸗

tras in ſto machũ famẽ extiguere nõ põt: ita hbu
ius mũdi diuitie i coꝛdibo nf̃is itrãtes:aiaʒ no⸗

ſtrã ſatiare nõ pñt.Sʒ h ſolũ põt deꝰ qͥ medul⸗

las coꝛdis penctrat:ad Heb.iiij. Etiõ ipſe dũns
Joh.vij.nos iuitat di. Si qs ſitit veniatad me
⁊ bibat.Cuiꝰ aũt ꝓpꝛietatis ſit aq quã nob vult

dare demoõſtrat idẽ ſaluatoꝛ Joh̊.iuij.di.Aqua

quã ego dabo fiet in eo fons aq ſaliet ĩ vita et Gb/G

nã.O carnal mũdane ſdas ꝙ vt inqͥt.ſ. Bona.
et Sco.i.iiij.ſen.di.vl.btitudo eſt finis ſaturan
di appetitũ. Et ſᷣm Tho.õ̊ gen. li.lij. ca. xxxviij.et
xxxix.ꝑfecta felicicas ⁊ btitudo ↄſiſtit in qetatiõe

mẽtali. A ꝓpetitꝰ aũt nr̃ nunq; ſaturabit᷑ in hijs

tꝑalibo.Qð patuit ꝑ exepluʒ Salomonis qvt
ipſemet refert Ecces.j.⁊.ij.ca.deliberauit videre

ſi poteratin h mũdo ſuũ appetitũ ſatiare. Unde

dedit aie ſue oĩa delectabilia: ⁊ ſiłiter coꝛꝑi ſuo
oĩia ſolacia mũdi huiꝰ:⁊ tñ nunq; potuit qetari
Et ideo poſt omnes mũdanas voluptates ex/
pertas exclamauit dicẽs Eccliaſtes.j. Uanitas

⸗Cihiden
deſrmc⸗
duuln mii
odeniuini
nittourmoht
furgunſun
lob riehi ⸗
inn. Vin
ccureoppenni
ſitiltſitn⸗
ſlorn icße
estodm.
clnronecvic⸗
Pesäfahun
ſcons.
G
dugdl
NOuhenfn
inpufi
lieiciennd
e Mo rala⸗
llr ainiſom
ufmrioge
untrulgaa
Palcnrin notiſa
fufmndlud r
(Clasſion deaus
Ponediiwon
ſtiunainbem

Ptnerepſeck

öt Zugyirde
llffins bonl.
heo oſeſaluar
Nr ylamse feler⸗
noue modog oñ
ſermareathab
Clopocnkiure,
hoſe el ptoti⸗
nng poſſeſiog
mnacſt apu de
Mam ſſosait
ſonimlschn
nonmäcken
Grſalunmedis
negnunckonſ
volürmneckſie
ca griſpultn⸗
Olror de iih,l
Donpnnstalis
dubio ſuiloci
ſalis⸗ abyne
imn. Pꝛolnge

Mhorecegann

Nuchnf
reſn

de ide

Nen . ,7

4 „₰ . 8 4
2 e ſan
. .
5Cmachtſiit
nadrſünndn
ouarſcitin

1Tesſn
ſamut nanh
Tuesſiariot
Boag arunr
lorapc Sitifi
ſudmng M/,
Nud m
mnöor chin
dinimirnn
Arrüiukainl
9/os 17 m, .

ivcodknnsin
Vsunde
uonn,
aNubann
Codute

vanitatũ ⁊ oĩa vanitas. Nõ ſaturat᷑ oculus vi⸗

ſu nec aur iplet᷑ auditu.Etrõ huiꝰeſt.qꝛ donec

dia noſtra nõ habet qð hf̃e põt⁊ cuiꝰ eſt capax:
nunqᷓ; eſt ſatura. Et io inqᷣt Berñ.i ſentẽtijs ſu⸗/

is. Capacẽ deitatj oẽ qdð deo minꝰ eſt nõ imple/

bit.ſicut vas capax cẽtũ ſtadioꝝ vini nõ implet᷑

duab vncijs ipſiꝰ vini. O igi᷑ magna ſtulticia

o demẽtia imẽſa.o cecitas maxia:ꝓ creatura di

mitte creatoꝛẽ:ꝓ mũdanis miſerijs gaudia cele

ſtia:ꝓ coꝛruptibilibo icoꝛruptibilia:p modico
ſolacio vite pñi et᷑nũ ⁊ ꝑpetuũ ac ſine fine triũ/
phũ ꝑdere.O iſatiabiles creature:vultis ꝑfecte
ſatiare appetitũ vrjm. O carnalis mundane:vis
Zſeqͥ oẽ qͥq ðᷣſideras:ſerua pᷣceptũ Dauid ꝓphᷣe
pſ.xxxvj.dicẽꝭ. Delectare in dño ⁊ ipᷣe dabit tibi

petitões coꝛdis tui.i.oẽm felicitatẽ:dulcedinẽ et
delectationẽ quã coꝛ tuũ appetere potee.
Pars qrta huius ſermonis que dicit᷑ acqui
iſitionis. 2
p Ro erpeditione huiꝰ ꝑtis eſt ſciendũ
ꝙ regnũ celoꝛũ acqᷣri᷑ ꝑ beatitudies
ęuãgelicas q̃s ponit ſaluatoꝛ Mat.

v. Quia em̃ ſᷣm leges młc modis acqͥri᷑ dniuz

rerũ.vt patʒ.ff.de acqᷣ.re.dñio.ꝑ totũ.⁊ ibi glo.i
l.j.⁊ iſti.de reꝝ di.cũ mł titulis ſeqᷓntibo. Ideo
dñs Jeſus volẽs oñdere q̃lit᷑ acqri põt regnuʒ
celeſte:dimiſſis turbis.i.hijs qͥ nõ pñt ad ſubli/

mia vtutũ oꝑa ↄſcedere:iuxta illud Exo.ix. NIõ
poterit vulgꝰ aſcẽdere in mõtẽ:cũ diſcipulis ſu
is aſcẽdit in mõtẽ.ſ.ad docẽdũ aſcendere ad cele

ſtia.ſᷣm illud Eſa.xl.Suꝑ mõtẽ aſcẽde tu qͥ euã
geliſas ſion. De cuiꝰ doctrina inqͥt Augꝰ.de ſer⸗
mone dñi ĩ mõte. Si qͥs pie ſobꝛieq; ↄſideraue
rit iueniet in h̊ ᷣmone qᷓntũ ad moꝛes oꝓpoꝛtu⸗
nos ꝑtinere ꝑfectũ vite xpᷣiane modũ.Quia aũt
vt ðᷣt Augꝰ.ix.de ci.dei.nulla ẽ c̊ philoſophãdi
niſi finis boni. Qð aũt btm̃ facit eſt finis boni.
ideo ipſe ſaluatoꝛ in h̊ mõte declarat quõ finis
nr̃ vlcimꝰ⁊ felix᷑ acqrat᷑ ꝑ euãgelicas btitudies:

nouẽ modos oñdes qᷣb btitudo hic habeat᷑ in

„

ſpe ⁊ mereat᷑ haberi poſtea in re. Pꝛio ̊ regnũ

celoꝝ acqrit᷑ iure ꝓpꝛieta:de quo hr extra de ca

poſ.⁊ ꝓpꝛi.ꝑ totũ.et ðt glo.iĩ c.j.eo.ti.in vᷣbo mo

mẽti.q poſſeſſio apellat᷑ momẽtũ.qꝛ paꝝ du⸗

ratura eſt apud poſſeſſoꝛẽ cũ actoꝛ docuerit de
ꝓpꝛietate.Nos aũt dicere poſſumꝰꝙ ois poſſeſ
ſio rei tꝑalis eſt momentanea.qꝛ vt ait Gꝛego.
mometaneũ eſt qð hic deleccat. De h̊ aũt mo di
cit ſaluatoꝛ vbi S. Bti pauꝑes ſpũ:qm̃ ipſoꝝ ẽ
regnum celoꝝ.ſ.iure ꝓpꝛietat. Pauꝑ em̃ ſpũ.i.
volũtarie eſt ille qͥ nibil in boc mũdo hʒ:nec ali
qd ꝓpꝛij vult hr̃e.Cum g̊ pꝛudẽtiſſimꝰ oiĩm con
ditoꝛ deꝰ nihil fecerit ſine ſuo loco.ſequit᷑ ꝙ cũ
pauꝑtas talis nihil habeat in h mundo:abſq;
dubio ſuũ locũ hʒ in celo. idemꝰ em̃ ꝙ eoipᷣo
aliqs ab vno trãſit exrremoꝝ:vadit ad oꝓpo/
ſitũ. Pꝛoinde cũ pauꝑta amoꝛ totaliter a trãſi

oꝛijs recedat:totaliter in celo collocat᷑. Et b na/

ture neceſſitas dqyet que grauia dep mẽs: leuia
erxtollit. iiij. de celo ⁊ mũdo. Quia g celum ſur⸗/

ſum ⁊ terra deoꝛſum Exodi.xx.Deute.iiij.?⁊.v.?
Pꝛouer.xxv.⁊ Eſa.hj.et pauꝑtas nihil hʒ terre⸗
nũ depᷣmẽs:neceſſe eſt ꝙ ſit tota leuitate pilena
vt celeſt fiat. Et nota bñ ſonuʒ vbi qꝛ vulgarii⸗
ðꝛ pauꝑ quaſi paꝝ habẽs.Et hociure angelti q
ſunt puri ſpũs incoꝛpoꝛei regnum celeſte poſſi
dent.qꝛ nõ tm̃ nihil coꝛpoꝛeũ habẽt.ſed nec etiã
aliqͥd ſibi attribuũt:ſed oia deo. Vnñ Apoc.vij.
gras agẽtes dicũt. Bñdictio ⁊ daritas ⁊ ſ apia
et graꝝr actio:honoꝛ vᷣtꝰ⁊ foꝛttudo deo nr̃o ⁊c.
vt ſicin ſũmo pauꝑes hũiles dicant᷑.qᷣbus etiã

regnũ celoꝝ tanq;; paruulis dabit᷑: p̃ᷣm qð dicit

ſaluatoꝛ Mar.x.inqens. Sinite paruulos ve
nire ad me.ctaliũ em̃ eſt regnũ dei.Sed bñ nota
ſentẽtiã ſaluatoꝛis.qꝛ vt dꝛ in c.j.de cã poſ. 2 p⸗/

pꝛi.⁊ ibi glo.⁊ doc.ad eũdẽ iudicẽ ꝑtinet cogno

ſcere de poſſeſſiõe et ꝓpꝛierate. Uñ qñ ſimplictt
cõmitti cauſa alicuiꝰ pᷣdicoꝝ:intelligit᷑ cõmiſ⸗

ſa cognitio de vtroq;.vt in c.j.de ſeq̃ ſtra.poſſeſ/

ſionũ.Etipſe iudex debet de vtroq; iudicare.c.
cũ dilect. de cau. poſ.⁊ ꝓpꝛi.Et qͥ obtinet in ꝓpꝛi/

etate:debet᷑ ei poſſeſſoꝛiũ.vt dicit glo.in c. paſto
ralis.eo.ti. Quia poſſeſſio ſꝑ ſequit pꝛietatem
ff. de rei ven.l.officiũ. in fi.Et ꝓpꝛietas tanq; di⸗/
gnioꝛ trahit ad ſe poſſeſſionẽ vt ſequat᷑ dnium:

vt dicit glo. in dic. c. cũ dilech. ideo i ꝓpoſito no/

ſtro cũ ſuꝑnꝰiuder qͥ eſt iuſtiſſimꝰ executoꝛ pꝛi
etatẽ regni celeſtꝭ adiudicauerit pauꝑtati:ſimul

etiã oſtendit ꝙ pauꝑ in pñti incipit regnum celi

poſſidere.In cuiꝰfigura Nũeri.x viij. ðt. In ter/⸗
ra eoꝝ nihil poſſidebitis: nec habebid ꝑtẽ inter
eos.Ego dñs ꝑs ⁊ hereditas vr̃a.t Jacob in
baculo trãſiẽs ioꝛdanẽ vt poſtea ipᷣe dixit Gen.
xxxij.lapidem vix hñs ꝓ ceruicali Geñ.xxviij.v-
dens ſcalã dixit. Hic eſt domus dei ⁊ poꝛta ce/⸗
li. Et Moyſes paſcẽs oues hietro ſoceri ſui:qi
ꝓpꝛietatẽ nõ hẽbat Exoð.iij.vidit dñm in rubo.
Ideo inqᷣt Zugꝰ.Suꝑbig appetãt regna trax.
Blti aũt pauꝑes ſpũ qm̃ ipſoꝝ eſt regnũ celoꝝ.
Et Amb.ſuꝑ Lucã ait.Pꝛimã btitudinẽ pau⸗
pertat vterq; euõ geliſta poſuit.oꝛdine em̃ pꝛi⸗/
ma eſt ⁊ parẽs qdã virtutũ.qꝛ qͥ ↄtepſent ſecu/
laria:ipſe merebit᷑ ſempiterna. lec põt qͥſqᷓ; me
ritũ regni celeſtꝭ adipiſci qͥ mundi cupiditatem
poſt ſe emergẽdi nõ habet facultat. Scðo ali
qᷣd acquirit᷑ iure belli ſiue debellationis. Inde
Jacob dedit filio ſuo Joſeph vnã partẽ quã tu
lit i arcu ⁊ gladio de manu amoꝛrei Geñ.xlviij
Per belluʒ aũt nõ tm̃ acqrunt᷑ hoĩes:iuxta illꝰ
ij. Petri.ij. AQ quo quis ſuꝑatus eſt: eius ⁊ ſer⸗
uus eſt. ſed etiam bona quando bellum eſt iu/
ſtum.vt in.l.hoſtes.etin.l.ſi qd bello.ff.ð capti.
etpoſtli.re.Et ideo etiã hociure acquiri᷑ regnũ
celoꝝ.qꝛ Matthᷣ.xj.ðꝛ. Regnũ celoꝝ vim pati
tur ⁊ violenti rapiunt illud.id eſt illi qui violen
tiam fadunt ſuis ſenſualitatibo ⁊ paſſionibus.

èòèẽÿẽ

Bermo

Bellũ igit celo facimus ꝑ vites. vñ Viero.

inqt. Gꝛãdis eſt violẽtia in tr nos eſſe genera/

tos ⁊ celoꝝ ſedẽ q̃rere ⁊ poſſidere ꝑ virtutẽ quã
no tenuimꝰ ꝑ naturã. Sed hoc maxie fu man/
ſuetudine q̃ oĩa litigia ⁊ ↄtraria tẽperant᷑. Unð
Ambꝛo.ſuꝑ Lucã ðt.Qũ ſimplicitate cõtentꝰ fu
ero inops ſuꝑeſt vt moꝛes meos ſuperẽ.Quid

— 7 .*

em̃ mihi ꝓdeſt carere ſecularibo:niſi fuero miꝗ

Mites aũt ſunt vt dicit Augꝰ.qͥ cedũtimpꝛobi
tatibo ⁊ nõ reſiſtũt malo:ſed vincũtin bono ma
lũ. Eſt em̃ mãſuetudo tranqᷣllitas modeſti ani
que nulla incurrẽtiũ reꝝ tribulatiõe agitat᷑.qͥ .
ninet ad tẽperãtiã:imponẽs modeſtiã ipetuoſi⸗
tati iraſcibilis. Uñ glo.ſuꝑ Mat.v.ait. Mo⸗
res tẽperat mãſuetudo. Eſt em q̃ſi antemurale
in caſtello anie:lapides duroꝝ lapidũ excipiẽs
Et ſic ſeruat aiam. Ccci.x.Fli in manſuetudine
ſerua aiam tuã.Et. ꝓpterea ðꝛ Pꝛouer.xvj. Me
lioꝛ eſt ꝗͥ dnat᷑ anio ſuo expugtoꝛe vrbiũ.Ideo
dñs Jeſus hüc modũ acqrẽdi regnũ celoꝝ in⸗
ſinuat di.Btĩ mites qi ipſi poſſidebũt terram

ſq; ulã de q̃ inqͥt ꝓpha p̃ᷣſ.xxvj.Credo videre bo⸗

na dñi in terra viuentiũ.Et ita exponit Augꝰ.in
omelia ſuꝑ euãgeliũ iſtud. Per hũc aũt modũ
ſancti patriarche vident᷑ acqſiſſe regnum celeſte
Vñ Nuũeri.xij.ðꝛ.q Moyſes erat mitiſſimꝰ ſu⸗
per oẽs hoĩes qͥ moꝛabant᷑ in terra. Et ſi ilr Jo⸗/
ſeph fuit mãſuetiſſimus fratribo ſuis qͥ eũ ven⸗
diderãt. Geñ.xlv. Per terrã q̊ʒ põt intelligi ter⸗

rena ſuba ⁊ regnũ terrenũ.qꝛ detoto gaudẽt mi

tes:licet ſint pauꝑes. Iteʒ oĩa terrena calcantes
ipſi poſſidere dicunt᷑.iuxta üllud Deute.xj. Qis

locus queʒ calcauerit pes veſter:veſter erit. Uñ

et apłs ait de ipſis.ij.ad Co x.vj. Nihil haben⸗
tes ⁊ oĩa poſſidentes.Et Berñ.inqͥt. Sicut hu/

milib dat᷑ celũ:ita mitib terra.quia dum nihil

terrenũ põt eos turbare oĩa in pace vident᷑ poſ/
ſidere. Uel ꝑ terraʒ ſᷣm Berñ.intelligi coꝛpꝰex
terra oꝛiginẽ habẽs qð mi poſſidet ⁊ ſubiectũ
habet anie ſue ſicutipſe ꝑ manſuetudinẽ ſubie/
caus eſt volũtati diuine.Etideo cuilibet miti ac
mãſueto põt dici illud Geñ.xxvij. In pinguedi
neterre erit bñdictio tua.i.in coꝛꝑis bona ⁊ fru
quoſa oꝑatione. Uel ꝑ terrã intelligit ania q̃ q/
ſi poſſidet᷑ cum ſine aliq̃ mala affectiõe detinet᷑.
Ait em glo.Matth̊.v. Mi eſt quẽ mer aſpe⸗
nitas vł amaritudo nõ afficit. Sed ſimplicitas
fidei ad oẽm iniuriã tolerandaʒ inſtruit.Etalia
glo. dicit. Mãſuetꝰ nõ irritat necirritat᷑: nec no
cet nec no cere cogitat.Etalia glo.inqͥt Mid eſt
quẽ nõ rãcoꝛ vel ira afficit:ſed oia eqᷓnimit᷑ tole/
rat. Uel ꝑ terrã intelligi põt delectatio ſpũalis.
ã ꝓpha ait pᷣſ.xxxix.Mãſueti aũt hereditabũt
cerrã ⁊ delectabunt᷑ in multitudine pad. Uel ꝑ
terrã intelligit᷑ pximi dilectio ⁊ beniuoletia.Ecci
iij. Fili in maſuetudine opa tua fac: et ſuꝑ głiaʒ
hoim diliger. Et hoc eſt:qꝛ attrahit amoꝛeqʒ eiꝰ
ſieut adamas ferrũ. Eʒech/lij. Uc adamãtẽ⁊ ſi⸗

ð

licẽ dedi faciem tuã. Uñ in vulgan ꝓuerbio ðꝛ

Agnellus maſuetꝰ matrẽ ſuã alteri dedit. Item

qꝛ reſpõſio mollis fra git irã Pꝛouer.xv. Item

qꝛ maſuetudo valetad coꝛrectiõeʒ fraterna pᷣſ.

lxxxix. Suꝑuenit manſuetudo etcoꝛripiemur.

Itẽ ꝑ terrã intelligi põt deus dñs vniuerſeterre
qa maſuetis poſſidet᷑ imitationẽ.q; ipſeẽ mi

tis Mat.xj.Et Dañ.iij.illi dicit. Yac nobiſcum
iuxca mãſuetudinẽ tua.Et Sop ho.ij.ðꝛ.Que⸗

rite dñũm oẽs mãſueti terre:qrite iuſtũ qrite mã⸗
ſuetum. Itẽ ꝑ exauditionẽ. Judich.ix.ãſue⸗

toꝛũ ſemꝑ tibi placuit depꝛecatio. Idco pᷣſ.cxxxj/

ei dicit. Memẽeto dñe Dauid ⁊ ois maſuetudi
nis eius.Itẽ ꝑ diſcplinaʒ. UVñ dicit glo. Mat.
v.Huiꝰvirtutis q̃ſi magne magiſtru ſefecit cũ
dixit. Diſcite a me qꝛ mitis ſum et hũillis coꝛde.
et p̃l.xxiiij.ðꝛ.Docebit mites vias ſuas.Sʒ on⸗
cipaliter ꝑ felicẽ fruitionẽ ⁊ poſſeſſionẽ in celeſti
patria. Nã Eſa.xj. Arguet in eqͥtate ꝓ mãſuetis
terre.ſ.dando eis viciſſitudinẽ᷑. Unde Augꝰ.ait

Nullius erit deꝰ poſſeſſio niſi eiꝰ quẽ pꝛius ie

poſſederit.Et ideo Amb.ſuꝑ Luca ait.Mitiga
ergo affectũ tuũ vt nõ iraſcarꝭ:aut certe iratꝰ ne

peccauerꝭ. Pꝛeclaꝝ eſt em̃ motũ tꝑannie cõſilio

Nec minoꝛis vtutis ðꝛ ꝓhibere iracũdiã qᷓ; oi/
no nõ iraſci:cum plerũq; illud leuꝰ:hocfoꝛtiꝰ
extimet᷑. Rixent᷑ imites ⁊ dimicẽt ꝓ terrenis et
tꝑalibo reb. Bti autẽ mites qm̃ ipſi poſſidebũt
terrã de q̃ expelli nõ poterunt.Terra em̃ ſignifi
cat qᷓndã ſtabilitatẽ hereditatis ꝑpetue vbi ani⸗

ma ꝑ bonũ affectũ reqeſcit.Et hec eſt requies et

vita ſancon. M)
Erdo aliqͥd acquirit᷑ ꝑ viã donationis.

t de habet. ff. 2. C. de dona. ⁊ excra eodẽ
dNA totũ. Et liq; donatio nõ videat᷑ fieri ex
merit recipiẽt ſed ex no bilitate dand.c.j.de do
na.vbi ðꝛ Hãc ſibi q̊damodo nobilitas legem
imponit vt debere ſe qð ſpõte tribuitextimet.et

niſi in bñficijs ſuis creuerit nihil ſe pᷣſtitiſſe pu⸗/
tet.Lñ donatio cõiter fit amicicie vel bñficij in⸗
tuitu.c.ꝑ tuas.extra eodẽ.Qm̃ amicis auxiliari

delectabiliſſimũ eſt:vt aitphus.ij.rheto.et ſicut
dicit Augꝰ.ſuꝑ pᷣmã canonicã Johis.Amicicia

eſt q dam beniuolennia vt aliqn pᷣſtemus aliqd
eis qͥs diligimus.ꝙ ſinõ ſit qð pſtemꝰ:ſola be

niuolẽtia ſuffict amãti.Inqᷣc q̊ʒ Hiero. Ru⸗
finum. Pictagoꝛica ſunt hec. Amicoꝝ oiĩa eſſe

cõmunia:⁊ amicũ ſe eſſe ipᷣm alten. Ideo vt di/
uit qͥdam phᷣus:amicus nõ eſt qꝗͥ foꝛtune pani⸗
ceps nõ eſt. Signũ g̊ amid eſt:ſi ↄgaudet ⁊ cõ⸗

dolet amico.iuxta illud ad Rom.xij. Gaudere
cũ gaudentibo:⁊ flere cum flentibo. Et huic de⸗
bent᷑ dona. Et ſᷣm hũc modũ docet ſaluatoꝛ ac
qrere regnum celoꝝ a deo. Quia em̃ cõtinueof
fendit᷑:neceſſe eſt amicos eius flere:vtamiciaa
monſtrata mereant᷑ donaria. Uñ dict Beatiqͥ
lugent qm̃ ipſi cõſolabunt᷑. Lugentes aũt non
oꝛbitantes aut cõtumelias vel damna ſed pctã

D

fcin clflin

niitpcte ent
ſilencſcln
c̈uolslabo
lfetpcisl
igr min
oountrele⸗
dhehflunn
Gppunnoccilh
iftuctonu
Peinldeſnon
Güdeuneſtonech
irnitochnad
Grpos eng
ſsomorn
iſobortg
Cibroicticaſl
Melercapfren

Memlnirln

Nltr d
MrliAe⸗
cnldn po
Nuslectore
us Cifliuti

Untuius rinfen

habaniſipauge
Mlercktecgn⸗
nenienergioge
ſankinpſenngn
vonntin ganali
mnenglco Au rr,

emuann ſob iͦ
Aucli Allapo

nehfunct hot
Nicctop cöueni
anainfigurapr
lut ia rei Ho

ſichnii rith

Gcagers
Ccnn
deineocſand⸗
Düöpen
Ggaſunngn
dolotisfuige
bulüpapte

lat Etdehace

gönonltamm
mlſabkkemnn
püragoszpt
n Queqee
nnis cnullie

dNenze E
ene,

»N „
ndre

K*

ſirndini I
Kanmmoägmi
nüglodlate
: inii ,
ae. Sbace

gwintenü
„Ldedom a

. AS 8
GfemCXααα⁰

.4— S
AAen.
õ

nui hu M

„ 4 .
Pnucdiſnanſe

mionmN

Apꝛia:vt inqͥt Hilarius ⁊ Amb.cũ Ps.dicẽtes
ALauabo ꝑ ſingulas noctes lecu meum:lachꝛy
mis meis ſtratũ meuʒ rigabo. Aũ aũt cõſolatio
lugentiũ ſit ceſſatio lucꝰ vt ait Chꝛyſ.in omelia
Qui pc ſua lugent ↄſolabunt᷑ indulgentiã cõ
ſecuti. Et addit ibidẽ Chꝛyſ̃ᷣ.Licet aũt talibꝰ ſuf

ficiat venia frui:t dñs nõ terminat retributio⸗

illi qͥ lugẽt pctã alioꝝ:ſicut flebat Samuel ſau

læẽ.j. Reg.xv.ſimilit᷑ ßm Hiero.⁊ Chꝛyſoſtomũ

cõſolabunt᷑:vel ꝓpter eoꝝ cõuerſionem.vel ſi in
pctis obſtinati deceſſerint cõſolabunt᷑ de iuſta
coꝝ punitiõe:cũ ipſi erũt in głia:dicẽte PS.Te/⸗
tabit᷑ iuſtꝰ cum viderit vindictã ⁊c̃. Uel ᷣm Au⸗

guſt. in li. de ſermone dñi i mõte. Lucꝰ eſt triſti⸗

cia de amiſſione charoꝝ.Cõuerſi aũt ad deũ ea

q¶; in mũdo chara habebãt amitiũt.Nõ em gau
dent hijs qᷣb añ gaudere ſolebãt.Et donec fiat
in üũlis amoꝛ etnoꝝ:nõnulla meſticia ſauciant᷑.
Cõſolabunt᷑ ̊ ſpũſctõ qͥ maxime ꝓpterea para⸗/
clitꝰnoiat᷑.i.còſolatoꝛ:vt tꝑalem amittẽtes eter/

na leticia ꝑfruant᷑. Uel ſᷣm glo.ꝑ luctũ duo ge/

nera fletꝰ itelligunt᷑.ſ.p miſerijs huiuſmodi:ſic
lugebat Ps. di. Heu mihi qꝛ incolatmeus p⸗/

longatꝰ eſt. Et ꝓ deſiderio regni celeſtꝭ:ſicut lu⸗
gebatcidem Ps.di. Fuerũt mihi lachꝛyme mee

panes die ac nocte dũ ðꝛ mihi qͥtidie vbi eſt deꝰ
tuus. Uñ filia Caleph Joſue.xv. petiuitirrigu

um ſuꝑius ⁊ inferiꝰ. Huiuſmodi aũt luctũ nõ

habet niſi pauꝑ ⁊ mid qͥ c mundũ non diligat
ꝙ milſer eſt recognoſdt.⁊ iðo celũ ↄcupiſcit.Cõ/⸗
uenienter g̊ lugetibo cõſolatio ꝓmittit᷑:vt qui tri

ſtant᷑ in pᷣſenti gaudeantin futuro: qͥb triſticia

vertet᷑ in gaudiũ Joh.xv. vt dictũ eſt ð Lazaro
mendico Lu.xvj.qbo aque in vinũ optimũ con
uertunt᷑ Joh̊.ij.? marath in dulcedinẽ Exo.xv.
Vnñ Hiere.xxxj.ait deꝰ. Cõuertã luctum eoꝝ in
gaudiũ.Quia poſt lachꝛymas ⁊ fletũ exultattio
nẽ infundit Thob.iij.Et hic modus acqͥrẽdi re
gnũ celoꝝ cõuenit phecᷓ lugẽtib:qͥbo ↄſolatio
eterna in figura ꝓmittebat᷑. Uñ dicebat eis deꝰ
illud Eſa.lxvj. Cõſolaboꝛ vos ⁊ in hieruſalẽ cõ
ſolabimini.videbitis ⁊ gaudebit coꝛ veſtꝝ.Ta
les q̊ʒ lugẽtes ↄſolant᷑ etiã in pᷣſenti:iuxta illud
ein al. Scð m multitudinẽ doloꝝ meoꝝ in coꝛ⸗
e

meo cõſolatiões tue letificauerũt aiam meã.

Vñ Gꝛego.in moꝛal.ait.Luctu ſuo aia paſci᷑

cũ ad ſuꝑna gaudia flẽdo ſubleuat᷑et intꝰ qͥdeʒ

doloꝛis ſui gemitũ tolerat:ſed eo refectiõis pa/
bulũ ꝑcipit quo vis amoꝛis ꝑ lachꝛymas ema

nat.Et de hac cõſolatiõe ðꝛ Pꝛouerbᷣ.xiiij.Coꝛ
qð nouit amaritudinẽ aie ſue:in gaudio eiꝰ nõ

miſcebit᷑ extraneꝰ. Quarto acqrit᷑ aliqͥd iure ꝑ/⸗

mutatiõis:vt patet in ca.cũ vniuerſoꝛũ.de rerũ

pmu. Que qͥdem ꝑmutatio eſt qᷓdã ſpẽs aliena
tionis.c.nulli.de rebo.eccł.nõ alie. Eſt aſtꝑmu

ſeibam ? phanſeon:n
rũ. Phariſei em̃ ⁊ ſcenbe opera ſua fadebãt ad
laudẽ humanã. Ille aũt eſurit ⁊ ſititiuſticiã qui

tatio qñ certa res dnt᷑ p re cera: ᷣm Specuł in

n. de rex ꝑmu.S.cotrahit᷑ aũt. Et h̊ modo docet
nos xps acqrere regnũ celoꝝ di. Bti qͥ eſuriunt
et ſiciũtiuſticia:qm ipſi ſaturabunt᷑. Hic auũtac
cipit? iuſticia ꝓ obſeruãtia diuioꝝ pᷣceptoꝝ. ſiẽ

et accpit᷑ Matth. vj. cũ ð:. Attendite ne iuſticiã
tñ dñs ½ vram faciac coꝛꝗ hoib vt videami ab eis. Itẽ
nẽ in pctõꝝ remiſſione:ſed ⁊ mitaꝝ eos paruci udie vlte: m
pes facit cõſolationũ ⁊ hic ⁊ in futuro. Semꝑ
cin maloꝛes laboꝛibo deꝰ datretributiões. Itez

hic accipit᷑ iuſticia ꝓ generali rectitudie vite:vᷣm

ꝙꝓ iuſticia ðꝛ ois vircꝰ.v.Eth.Dicit aũt Hiero.

ꝙ nõ ſuffict nob velle iuſticiam niſi iuſticie pa⸗/

tlamur famẽ.Et ↄſeq̃nter nunq; nos debemus

ſatis iuſtos reputare:ſed ſꝑ iuſticie opa eſurire.
Chꝛyß.vᷣo ſuꝑ Matcheũ inqᷣt. Ille eſurit iuſti/⸗
dam q ꝓ iuſticia dei deſiderat conuerſari. Sitit
aũt iuſticiã qͥ ſciam eiꝰacqͥrere cupit. VUñ dehac
ðꝛ: Mat.v. Niſi abũdauerit iuſticia vr̃a pluſq;

—

6 intrabid in regnũ celo/

iuſticie oꝑa facit ⁊ facere deſiderat ad gliaʒ dei

et vt acqrat regnũ ꝑadiſi iuretalis pmutatiõis.
Quo qᷣdeʒ iure illud acqᷣſierũt aplłi qͥrũ pnces

Petrꝰſuo ⁊ alioꝝ no mie dixit xrpᷣo Matth.xix.
Ecce nos reliqmus oia ⁊ ſecuti ſumus te:qͥd er

go ent nob. Et Paulus dicebat.ij. ad Thimo.

uij. Repoſita eſt mihi coꝛona iuſticie ⁊c. Quia

auũttalis aia eſunens ⁊ ſitiens iuſticiã eſt qᷓſi ar

boꝛ qdam paſcẽs deũ.qð oſtendit dñs Jeſus

vadens ad ficũ Marxxj.q̃ non habẽs frucꝰ.i.
opa iuſticie:maledici ideo debet ⁊ ipſa paſci a
deo. Pꝛopt᷑ qð dicit:qm̃ ipſi ſaturabunt᷑.ſ.illo

clbo de q̊ dꝛ Joh.iiij. Meus ciby eſt vt facam
volũtatẽ patris mei.Illo q̊ʒ pane de q̊ ðdꝛ Johᷣ.

vj. Vic eſt panis qͥ dẽ celo deſcẽdit.Etilla aq̃ de

qua vt ðꝛ Joh.iiij.qui biberit fiet in eo fons aqᷓ

ſalient in vitꝗ eterna. Uñ de tali iuſticiã eſurié⸗/
ti ⁊ ſitienti ꝓpha dicebat pᷣſ. xxj. Satiaboꝛ cum
apparuerit glia tua. Poteſt qq; hic accipi iuſti-

cia ꝓ vᷣtute particulari. Uñn Berñ.inqᷣt. Aliqͥ tã
vehementer alioꝝ delicta ʒelant vt videri poſn
ſent eſurire ⁊ ſitire iuſticiã:ſi eſſʒ apud eos de ſu
is q̊ʒ delicis idem iudiciũ.Sed mẽſura ⁊ men
ſura:põdus ⁊ pondus vtrũq; abominatio eſt
apud deũ. Naã cõtra alios tã imaniter qᷓ; impu⸗
denter exeſtuãt.ſeipſos vᷣo tam inſipient᷑ qᷓ; inu
tiliter palpat.Illi aũtqꝗ vere eſuriunt ⁊ ſitiuntiu
ſticiã ſaturabunt᷑:cũ oia eoꝝ deſideria in celeſti
patria cõplebunt᷑:⁊ verificabit᷑ ilud Pſal.Deſi
deriũ coꝝ attulit eis. Immo vt ðᷣt hꝛyß.ſuper
Matth.maioꝛa erunt pᷣmia dei q; ſctõꝝ deſide
ria. Quinto aliqͥd acqrit᷑ iure emptiõis.l.pcu⸗

ratoꝛis.S.penul.ff. de tributo.⁊.S.vendi.et in⸗
ſti. de reꝝ di. 2. ff. ?. C.de cõtra.em.⁊ extra de em
ptio.⁊ ven.ꝑ totum.Et hoc mõ Jacob acqſiuit
pmogenita GBeñ.xxv.Tali aũt modo acquirere
regnũ celoꝝ docet ſaluatoꝛ dicẽs. Beati miſeri

coꝛdes qm̃ ipſi miſericoꝛdiaʒ conſequent᷑ Etꝑ
bunc modũ acquiſiuit Marncha regnũ celeſte.

qꝛ fuitoꝑibo miſcðᷣie dedita. Miſcðia em̃ eſt pe
cunia q̃ celus emit᷑iuxta illð Dan.iiij. Pcca tua

elemoſynis redime:⁊ iniqtates tuas miſericoꝛ⸗
dijs pauperũ. Dicit aũt Augꝰ.in omelia.ſuper

Matcheun. Gti ſunt qͥ ſubueniũt miſer qm eis
ita rependit᷑ vt de miſeria liberent᷑. Et idẽ Augꝰ
in li.de vᷣbis dñi ait. Chꝛiſtꝰ dicittibi. Da mihi
ex eo qdð dedi tibi.De meo qro.Da ⁊ reddo.ha⸗
buiſti me largitoꝛem:fac me debitoꝛẽ:vt habeã

te feneratoꝛẽ. LCpalia mihi da ⁊ et᷑na nibi reſtitu

am:teq; ipᷣm tibi reddã. Serxto aliqͥd acqᷣrit᷑ p
ſcriptiòe ſeu vſucapione:de q̃ hr i.l.iij.ff.de vſu
cap.⁊ inſti.eodẽ.in pᷣn.⁊ in.S.pſcriptionũ.xvj.q.
iij. et ꝑ theoł.in.iiij.ſen.diſt.xv.Et ideo ſᷣm hũc
modũ docet ſaluatoꝛ acqrere regnum celoꝝ di
cens. Bti mũdo coꝛde qm ipᷣi deũ videbũt.Eſt
dogut mũdicia vt ðꝛ ĩ ſũma vᷣtutuʒ: vtriuſq; hois
integritas:diuini amoꝛis ituitu obſeruata.De

qua pᷣſ.xiiij.ait ꝓphᷣa.One qͥs habitabit i taber/
naculo tuo:aut qͥs reqͥeſcet in mõte ſcõ tuo. Et

rũdet. Qui ingredit᷑ ſine macła.Et pᷣſ.xxiij.iterũ
inqᷣr. Quis aſcẽdetin monteʒ dñni:aut qͥs ſtabit
in loco ictõ eiꝰ.Et rñdet. Innocẽs mãibo ⁊ mũ⸗

do coꝛde.Etpᷣſ.c.dicit dñs ꝑ ꝓphᷣaʒ. Ambulos
in via imaculata hic mibi miſtrabit.Et Apoca.
xxj. ðꝛ. Nihil coinqnatũ intrabit in illa.ſ.ſuꝑnaʒ

ciuitate:a q̃ lucifer imũdus factus fuit eiecius.
Apoc.rxij.Cũ igit᷑ in pñei ſolũ a mundis videat᷑
deus eo mõ qͥ videri põta viatoꝛibo. Uñ lotus
Aarõ intrabat in ſcãſanctoꝝ.Leui.xvj.Et ſan/⸗
ctificato ꝓpło aparuit deꝰi mõte.Exo.xix.Pꝛo/⸗

pterea etia xpᷣs lauit nos in ſanguie ſuo Apoc.

vt mũdaret ſibi ꝓpłum acceptabilẽ:ad Litũ.ij.⁊
ꝑ ſanguinẽ ſuũ eũ ſccificaret:ad Heb.xiij.⁊ face
ret ſibi ſponſã eccłiam nõ habentẽ maculã neqʒ
rugõ:ad Eph̊.v.et c.eccleſia.ð peni.diſt.j. Cũ q̃

quaſi cũ ſponſa eſt in pᷣſenti ꝑ ↄtemplationẽ ac

defenſionẽ. Ideo illi ꝗq ſunt mũdo coꝛde: cũ hic
videãt deũ ſaltẽ in enigmate: poſtea iure cuiuſ/
dã pꝛeſcriptiõis videbũt facie ad facẽ:vt teſtat
Paulus.j.ad Coꝝ.xiij.Et.j. Jo h.iij.ðꝛ.Cũ ap/
paruerit ſimiles ei erimus:⁊ videbimꝰ eũ ſicu⸗
ti eſt. Licet aut iſta mũdicia debeat eſſe in oibo fi

delibo xpᷣianis.aliter nõ eſſent fideles.qꝛ Act.v.

ðꝛ.Fide mũdãs coꝛda eoꝝ.Debettñ ſingularit
relucere in miſtris eccłie Pꝛimo qꝛ ipſi ſunt q̃/
ſi oculi in qͥb modicũ puluer multũ grauat:⁊
maclła mag deturpat q; in alijs mẽbꝛis. De qͥ/
bus inqͥt dñs ꝑ PS. Oculi mei lãguerũt pᷣ ino
pia. Scðo qꝛ ipſi facti ſunt ſpectaculũ deo:an⸗
gelis ⁊ homib.j.ad Coꝝ.iiij.Et ſpectaculuʒ ſi⸗
ue ſpeculũ debet eſſe ſine macła Sap.vij. alio⸗
quin q ſe in tali ſpeculo cõ ſiderat:nõ bene videt
Tercio qꝛ habent alios mũdare.ſed ab imũdo
qd mundabit᷑.Ecci.xxxiiij. Ideo vt ðꝛ Neemie.
xiij.muũdati ſunt ſacerdotes ⁊ leuite:? mũdaue⸗
runt ꝓpłum.Et vt ðꝛ.j. Machab.iiij. Elegit iu⸗
das ſacerdotes ſine macula:? mũdaueruũtſets,

Quarto qꝛ ſunt vaſa dei.Act.ix. Vas electiõis

eſt mihi iſte.Sed hodie factus eſt iſrł in natiõi

bus q̃ſi vas imũdũ.Oſee.viij.Quinto qꝛ ſũt tẽ
plũ dei.j.ad Coꝝ.iij.Leplũ dei eſtis vos.Etiõ
non debent coinqnari ſea. ſicut factũ fuiſſeðꝛ.j
Eſdre.j.vbi ſeptũ eſt. Polluerunt tẽplũ dñi qð
ſcm erat. Sexto qꝛ ſunt lectꝰ dei.j. Paral.xxix.
Opꝰgrãde eſt. Nõ hoi parat᷑ habitatio:ſed deo
Et ideo ſicut rex nollet doꝛmire in lecto imũdo:
ſicut facit diab olus qͥ habitatin loò humẽtib
Job.xlj.ita xpᷣs rex nr̃ mundũ deſiderat habita

culũ.Et ideo Ps. dicebat. Ero ĩmaculatꝰ com
eo ⁊c̃. Septimo qꝛ ſunt miſtri dei in cucõſpe⸗

ctu nõ debent aliqͥ niſi mũdi miſtrare.ad Ephᷣ.
j.Elegit nos vt eſſemus ſancti ⁊ imaculaniin cõ
ſpeccu eius.et Leui.xj.⁊.xx.ait deꝰ.Sãcni eſtote
qꝛ ego ſctũs ſum.et Deute.xviij.ðꝛ. Perfectꝰ en
et ſine macula cũ deo tuo.et Ecci.ix. Omnitge
veſtimẽta tua ſin cãdida.et Eſa.lij.Muũdami⸗

ni qᷣ fert vaſa dñi.et Eſa.j.Lauami:mũdi eſto/
te ⁊c.⁊.ij. Pe.iij.Satagite imaculati iueniri⁊c.

qꝛ vt ðꝛ.j.ad Co .iiij.hec eſt volũtas dei ſcuifi⸗
calio veſtra. Ut ſᷣm illud Job.xxvij.mũdis ma
nib addatfoꝛtitudinẽ. Et q́;uis mũdicia exte/⸗
rioꝛ nõ placeat deo ſine interioꝛi. Matth.xriij.
Ve vob qͥ mũda qͥd defoꝛis eſt cali:et intus
pleni eſtᷣ imũdicia.et Pꝛouer.iij.Eſt generatio
q̃ ſibi munda videt᷑:⁊ t nõ eſt lota a ſoꝛdibi ſu
is:tamẽ ſi mundet᷑ qͥs itus:erit etiãs mũdus fo/⸗
ris ⁊ placẽs deo.ad Roma.xj. Si radir eſt ſan
ctaet rami.Ideo ſubdit dominꝰ Manh. xxiij.
Phariſee munda pꝛiꝰ q̊d intus eſt:vt fiat ⁊ qð
defoꝛis eſt mundũ. W W
FEeoptimo aliqᷣͥd acqᷣrit᷑ ſucceſſione heredi
S taria:de q̃ hr inſti.de here.q̃.⁊ dif.ꝑ to⸗
tũi.et. f. ?. K. de here.inſti.⁊? in auten.ð he
re.⁊ fal. totũ. Pꝛimi aũt ſuccedentes ſunt filij.
auten. in ſucceſſiõe.C. de ſuis ⁊ legi.⁊. S.ſed ſut.
inſti. de Here.qᷓ.⁊ dif. Et ideo iſtů modũ oſtẽdit
dñs di. 2Zti pacifici qm̃ filij dei vocabũtur.Et
cõſequẽter habebũt eiꝰ hereditatẽ.qꝛ ſi filij: ⁊ he
des:ad Guł.iiij. Pacifici aũt dicunt᷑ ᷣm Hiero
nymũ qui pmo in coꝛde ſua:deinde etiã int ali⸗
os diſſideni es pacẽ faaunt.Quid em̃ ꝓdeſt in/⸗
quit Hiero.ꝑ te alios pacari:ſi in tua aia bella
ſunt vicioꝛũ. Et Augꝰ.in li.de ſᷣ mone dñi i mõ
te ait. Pacifici in ſemenpſis ſunt qui oẽs animi
ſui motꝰ cõponẽtes ⁊ ſubijcientes rõni:carna⸗
leſq; cõcupiſcẽtias hñtes edomitas fiũt regnũ
dei: in q̃ͥ ita oꝛdinata ſunt oĩa vt qð eſt in homi/
ne pᷣcipuũ ⁊ excellẽs imꝑet ceteris relucãtibo ꝗ
ſunt nobis beſtijſq; cõmunia. Ethec eſt pax ꝗ
dat᷑ in terra hoibo bone voluntatis.Ethocmõ
virgines hereditauerũt regnũ etne paqꝗ.Depa/
cifias aũt q̊ ad alios inquit Hilanus. Padlfi⸗
fico ꝝ btitudo adoptõis eſt merces. Parẽs em
eſt oim deus.Non aũt alit᷑ trãſire in nucupatio
nem familie eiꝰ licebit:niſi fraterne inuicẽ chari/

ni

fe

ropoceiun
nenaglit
uno regeſtl
kiureſocaun
nachfiit
cno Biee
niiſſotchl
holnſtnſen
purnenuf
Freni90
unipopenn
ſp Corregnoet
eigſtn⸗
Ceoſpſeinctm⸗
Pwiſmmeann
ſo obongnu

Aiſunti

locideion⸗
ſrllcügork
Domo
ſcapincbind
ioninenn
ſchel. ſoon
6anodſo⸗
jfloan
iiooduoh
renicaun

VAV eledlen

ſoofvennn e
oote Cbloſti
Utolcnnohabc
uwoowogs
Gdlopdonor
Gtnnotegnun
le Po obon
Cablobenns
dis Telnson.
bus Houger

Ploſacttincelie

lemnantes men
nſun Zoocfn,
naumlabors
Weninanoſaun

olaprolabore.

punßnpole
J Cmmmocnnani
posekaccurgn

(Quandogftn

tendunrſtnch
nllamnin
wurßmpulgn
Unth rr dan
lenehlpottem
umccee
lospoucat⸗

ſenater.
lieng

eR e . W D
1 . N
it 4
na ſnm..
us lanati
L. : —.
WE in RK 48
mdeckün
4 12 „
.
1 Peovcner
nhod WNe
9 uS. M
o n.9. 02
ſ.⸗
ddomml.
3 d 7 me Aur
' qonas
4. 14. ,Ke
2
deragR.
„ r
deher ni⸗ ,
,
Aſer
1 arlot ⸗
Lob he 1:
2 2 mnd e ee
SS
LKU
.X.)
R1 7 E
ur ON
9 N
uiln
. 16
6
lfNN
8 Gocs ut
iSR0*
a s .
. 4 Ethe
mo. *
Aedd, ON
ons,
4 NneNAS
Sln e
Aeasal,

. 4

Folium

tatis pace viuamus.Tales aũt padcifici i regno

celeſti magnã obtinẽt dignitatẽ.qꝛ flius regꝭ in

domo regia ſummus eſt. Octauo aliqᷣd acqᷣ

rit᷑ iure ſocietatis.vt hr.ff.ꝓ ſocio.ꝑ totũ.Et hoc
modo oſtẽdit ſaluatoꝛ acqrere regnũ celeſte di⸗
cens. Bti qͥ ꝑſecutionẽ patiunt᷑ ꝓpter iuſticiã:qͥ/
niã ipſoꝝ eſt regnũ celoꝝ. Ubi notat Chꝛyb.q;

non erxp̃ſſit ꝑſonã a q̃ qͥs patiat᷑.qꝛ etiã ſi a ſuis
patiat᷑:mercedẽ acqrit marcyrij.ſicut Abel a fra/⸗
tre Beñ.iiij.A qͥ cũq; igit᷑ qͥs patiat᷑ dũmõ ꝓ iu/
ſticia.i.ꝓ oꝑe vᷣtuoſo:vtputa ꝓ dicẽda veritate
vel ꝓ coꝛrectiõe delinquentiũ ⁊ hmõi: cũ Johã

ne baptiſta btũs erit:imo cũ ipſo dño Jeſu.Et
ideo ipſe inqͥt martyribo Lu.xxij. Uos eſtis qui

pmsſiſt mecũ in tẽptatiõibo meis:et ego diſpo
no vobis regnũ ſicut diſpoſuit mihi pater:vt qᷣ
ſocij ſunt in vigilijs:ſocient᷑ etiã in feſtis. Here/

des qͥdẽ dei:coheredes aũt xpᷣi.Et ſi cõpatimur
ſimul etiã gloꝛificemur.ad Roma.viij.⁊.ij.ad
Thimo.ij.Si em̃ cõmoꝛtui ſumꝰ⁊ cõuiuemꝰ.
ſi ſuſtinebimꝰ⁊ cõregnabimꝰ.et ſi ſocij fuerimꝰ
paſſionũ:erimꝰ⁊ ↄſolationum.ij. Coꝝ.j.⁊ c.j.ð

ſepul. Nono aliqͥd acquiri laboꝛe oꝑis.S.ſi
qqs a nõ dno.inſti.de reꝝ.di.et.l.dñs hoꝛreoꝛũ.
S.j.ff. locati.Oꝑe em̃ dicunt᷑ quaſi ſimiles pecu

nijs.l.a duo bo.ff. de opis liber. Ettali mõ acqᷣ/
rere regnũ celeſte oſtẽdit ſaluatoꝛ di. Beati eſt⸗

cum maledixerint vobis homines et perſecuti

vos fuenint: et dixerint omne maluʒ aduerſum
vos ⁊c̃. Ubi oſtẽdit ꝙ ſi vnius vł leuiſſimi ver/

bi toleratio habebit copioſam mercedem in ce⸗
lo:multo magis tot vigiliarũ:ꝑegrinationum:

et alioꝝ bonoꝝ operũ ꝓpter deum factoꝛũ exer⸗

cltatio regnum celeſte cõſequet᷑ pꝛo pᷣmio: dicẽ//

te PS.Laboꝛes manuũ tuarum quia mandu
cabis beatus es ⁊ bene tibi erit.Et ideo inqͥt ipᷣe

dññs Jeſus omnibo confeſſoꝛib ⁊ bene oꝑanti/
bus. Baugete ⁊ exultate:qm merces veſtra co⸗
pioſa eſt in celis Matth.v. Ego em̃ venio cito
et merces mea mecũ eſt:dare vnicuiq; ſᷣm ope/
ra ſua Apoc. xxij. Sed notandũ ꝙ merces ſiue
pꝛecum laboꝛis duobus modis ſolui poteſt

mercẽnario.ſ.aut cum fit mercatum in ſumma
pꝛo tanto laboꝛe:aut ſᷣm extimationẽ boni ope

ns: puta ſᷣm pulentudinẽ imaginis. Pꝛimi au
tem mercennarij nin modo accelerant vt finiant
opus:nec curant de pulcritudine.Sicut etiaʒ

quandoq; fit in pꝛebendatis clericis qui tm̃ at
tendunt vt recipiantredditum: etnon curãt de
pulcritudine aniaꝝ. Sed in celo ſolum ſolui⸗

tur ſm pulcritudinẽ imaginis.Etideo.j.ad Co
ninth.xv. dictur. Sicut poꝛtauimus imaginez
terreni:poꝛtemus et imaginem celeſtis.vt.ſ.ad
regnum celeſte peruenire mereamur. Ad quod
nos ꝑducat ⁊c. ðèMMWẽð

Feria tercia poſt paſca de ſeptem gaudijs pa
radiſi Sermo decimuſnonꝰ?. ) W 20

mult lucrari ſperates. De qͥ tagit⸗
Impiger extremos currit mercato: ad indos.

Pynunciamus

2 vobis es que ad patres noſtros re
pꝛomiſſio facta eſt. Act᷑.rij. Sentẽ
lIliag eſt phᷣi.ij. Phiſi.ij. Metaph.⁊.j.
Ethi.qꝙ cognitio finis mouet oꝑantem ad foꝛ⸗
titer agendũ.Et hoc videmus ꝑ exꝑientia q̃ eſt

magiſtra oim.c.cũ ſit. de eta.⁊ q̃li.Tlã młti cim

pᷣnapibo ⁊ dñis cõmoꝛant᷑ cũ magnis incõmo
dis ſuis:multaſq; afflictciones tolerant.qꝛ eos
ſperant ſibi aliqñ bñfacuros. Uñ ait Gꝛeg.in
omelia ꝙ expectatio pᷣmij minuit vim laboꝛis.
Silrxr ruſtici ⁊ agricole innũeros laboꝛes:calo
res:⁊ ſudoꝛes ꝑferũt:ſperãtes tꝑe meſſis copi⸗
am magnã frucuuʒ ꝑciꝑe.Mercatoꝛes inſuꝑ
mare ⁊ aridã ꝑtrãſeunt:famẽ ſitimq; ſepius pa
tiunt᷑:ac multis ſe ꝑiculis exponũt:et die noctu
q; in diuerſis occupatiõib affligunt᷑:pecuniaʒ

git Oꝛacius di.

Per mare pauperiẽ fugiẽs:per ſaxa:per ignes.
Milites q̊ cum magnis ſudoꝛibo ⁊ vite picu⸗
lo viriliter pugnãt:bꝛauiũ vel honoꝛẽ cõſeqͥ ſpe
rantes. Uñ Uegetius li.iij.de re mili.c.xxvj.ait.
Milites in expeditõe ſpes ⁊ pᷣmia faciũt melio
res.Hoc aũt ↄueniẽs eſt iuſticie.ſ.q qͥ laboꝛat

pmia acdpiat ſᷣm exigentiã meniti.quia iuſticia

vult ius ſuũ cuiq; tnibui.ł.iuſticia.ff. de iuſti.et
iu.⁊ inſti.eodẽ in pᷣn.⁊ ꝙ vᷣtuti tribuat᷑ pᷣmiuʒ.i.

et virtutũ.C. de ſta.⁊ ima.⁊.l.contra publicã.C.

de re mili.et facit.l.bñ.C.de q̃dri.pᷣſcp.⁊.l.nemo
C. de offi.magi.of.et c.fi.vij.q.j.? c ad noſtrã.ð
reb eccł.nõ alie.⁊.c.charitateʒ.xij.q.ij. Vñ ðꝛ in
auten.de iudicibi.S.ne aũt.col.vj.Ne aũtlaboꝛ
ſine mercede fiat ⁊c. Pauci em̃ inuenirent᷑ qui
vtutibo inſudarent ſi aliq̃ pᷣmia nõ expectarent.
Vñ Juuenal li.iiij.ſatira.j.inqᷣt. Quis em vᷣtu
tẽ amplectit᷑ iſam Pꝛemia ſi tollas. Ideo Caſ
ſiodoꝛus in eplis li.vij.epła.xxij.ait. Indiſcreti
hoim moꝛes:cõfuſiq; vagarent᷑:ſi virtꝰpꝛemia
nõ haberet.Quapꝛopter dicit autoꝛ rudiũ. Eſt
etem dignum ꝙ mercẽnariꝰ ois Pꝛo mercede
ſua pᷣmia digna ferat.Et autoꝛ libꝛi de moꝛib-

medicoꝝ ca.x.inqᷣt. Si laboꝛ ipᷣe perit:perit oĩis

in arte voluptas.Amiſſo ſtudio fit piger om̃is

hõ.Etin eodẽ ca.etiã ait. Pꝛemia quq; laboꝛ
optat hr̃e ſua. Jdeo Petrus Mac.xix. ca. dirxit

xpᷣo.Dñne:ecce nos reliq mus oia ⁊ ſecuti ſumꝰ

te:qͥd ergo erit nobis. Et rñdit ei dñs nr Jeſus

xps.Amẽ dico vobis ꝙ vos qͥ ſecuti eſtis me in
regeneratiõe cũ ſederit filiꝰ hois in ſede maieſta
nis ſue ⁊c.vſq; ibi.centuplũ accipiet et vitã et᷑nã
poſſidebit. Pꝛopt᷑ hãc remũerationẽ Dauid di
uina mãdata ſeruabat. ſicut ipſe dixit pᷣſ. cxviij.
vbi ait. Inclinaui coꝛ meũ ad faciẽdas iuſtifica
niões tuas in et᷑nũ ꝗꝓpt retributionẽ. Quapꝛop
vt et vos ad bñ viuendũ ꝓuocare poſſim: inte⸗

do facere ſermonẽ de ſepteʒ gaudijs paradiſi qᷓ

33 £
ee

/

pparauit deus mandata ſi ua Obſeruantiby.
Depmo gaudlio q̊d ðꝛ viſionis diuie.

.Riuimu igit᷑ gaudiũ qð habebimꝰ? in pa/
radiſo ðꝛ viſiõis. Pꝛo cuius melioꝛi de

aaratiõe mouet᷑ vna pulcra queſtio ſᷣm
theoł.in.iiij.di.xlix.ſq. Vtꝝ deꝰ in ſtatu vie pol/
ſit p eſſentiã videri.Etpᷣmo videt᷑ ꝙ ſic Nã Eſa.
vj. ca. dicit ꝓphᷣa. Uidi dũm ſedentẽ ſuꝑ ſolium
excelſum ⁊ eleuatũ:⁊ plena erat ois fra maieſta
te eiꝰ. Pꝛeterea Geñ.xxxij.ðt Jacob. Uidi dñm
facie ad faciẽ:⁊ ſalua facta eſt ania mea.Exo.q̊;ʒ
xxxiij.ðꝛ q Moyſes loqbat᷑ cũ deo facie ad fa⸗
ciẽ:ſicut loqͥ ſolet bomo ad amicũ ſuuʒ.De iſto
Mohſe dirit deus Nũeri.xij. Oꝛe ad os loqͥr ei
7 palã:nõ ꝑ enigmata ⁊ figuras videt deũ. Eni
gma aũt idẽ eſt qð obſcura ſilitudo. Job enam

xij.ca.ſui li.inqᷣt deo Auditu aurj audiui te:nũc

aut oculus meꝰ vidette. Deſctõ qͥʒ Stephano

8ꝛ Act.vij.qꝙ vidit głiam dei.Sed cõcra Exodi

xxxiij. Moyſi depcati deũ ⁊ dicẽti. Oſtede mihi

teris. Nõ em videbit me hõ et viuet. Iẽ.. Joh.
iiij. ð;. Deũ nemo vidit vnq;· et.j.ad himo.vj.

de deo ait Paulus. Lucẽ hitat iacceſſibilẽ quẽ

nullus hoim vnq; vidit:ſed nec videre põt. Et
Biꝛego.ſuꝑ Ero.inqᷣt.q; diu hic moꝛtalit viuit:
videri ꝑ qᷓſdam imagines deꝰ põt. ſed ꝑ ipſam
ſpeciẽ ſue nature nõ põt.et Augꝰ.in li.ſuſputa⸗

tionũ ca. ij. ait. Eertũ eſt dñe deus coꝛpis ſenſi⸗

bus te nõ poſſe ſentiri:ſed necab vllo moꝛtaliũ
in pꝛia eſſentia aliqũ potuiſſe videri. Reſpõ/

deo ad hãc qſtionẽ ſᷣm theoł.in.iiij.ſentẽ.di.xlix

marie Tho.ibidẽ.ar.ij.q.vij.ꝙ in ſtatu vie nul⸗
la pura creatura videre põt diuinam eſſentiaʒ.
Quã etiã ↄcluſione tenet pᷣdicus doctoꝛ .ij .·. q.
xij. ar. vij. ⁊ in ſũma ʒ gẽtiles.li.iij. c. liij. et Sco.

in.iiij. diſt. xlix. et Rich.ibidẽ.ar.ij.q.vj.et Fran.

de mayro. in cõflatu.q.xvij.plogi.qͥꝝ rõnibo ca

bꝛeuitatis dimiſſis Dico ꝙ hãac veritatẽ clariſſi

me poſſumꝰ ſic ꝓbare. Nã inter potentiã ⁊ obie
cduũ debet eſſe ꝓpoꝛtio.x.Ethi.⁊ i.lij.de aia. Sed
de eſt infinite excellentie vt inqᷣt Plato in.j.chi⸗

mei. Et qͥcqͥq eſt in eſſentia der eſt infinitũ. ¶nð
de deo Dauid pᷣſ.xlvij.inqᷣt. Magnꝰ dñs ⁊ lau

dabilis nimis:⁊ magnitudinis eiꝰ nõ eſt finis.
Intellecaũt hũanꝰ eſt finite potetie.Cũ igit᷑ in
ter finitũ ⁊ infinitũ nulla ſit ↄueniẽtia:vt ðꝛ in.j.

de celo ⁊ mũdo.iij.⁊.viij. Phiſi.⁊ in.j.metaph.
ergo ĩpoſſibile eſt maieſtatẽ diuinã nr̃is oculis
mẽtalibs ⁊ intellectualibo in hac moꝛtali vita vi

deri.Uñ ðᷣt Areſt.ij. Mecha.ꝙ intellectus ni ſe

habet ad ea qͥ ſunt manitfeſtiſſima in natura:ſi /
cut o culus noctue ad radios ſolis. Si aũtloqᷓ

mur de viſione oculi coꝛꝑalis:etiam patet ꝙ di
uina eſſentia oculis coꝛpoꝛeis videri nõ poteſt

cum de“ ſit ſpus Joh.uij.æ ſpũalia non poſſint

coꝛꝑalib oculis videri. Sed licet in hac vita

deũ videre nõ valeamꝰ ſicuti eſt:cñ in celeſti glo

ria videbimus ⁊ cõtẽplabimur maleſtatẽ ſuaz.

qꝛ tuncania noſtra diuia gra ent diſpoſita per
lumẽ głie:ita ꝙ poterit mediate illo lumie vide
re deu. Et põt dari exeplũ de lumie igneo. ſNam
oculi nr̃i qͥ in nocte nõ poſſunt videre vᷣtute p/
pꝛia:mediate ipſo lumie videẽt clare.Exẽplapo/

nimꝰ nõ ꝙ ita ſit ſed vt audiẽtes addiſcat:vt ait

cunt theologi in.iiij ſententiaꝝ.diſt.xlix.et cano
niſte de cõſe. diſt. v.c.ieiuniũ.ꝙ btitudo cõſiſtit

in dara viſiõe ⁊ fruitione dei.Et hoc eſt qð inqt
Paulus.j.Coꝝ.xiij. Uidemus nũcꝑ ſpeculuz

in enigmate:tunc aũt facie ad faciẽ. Et.j. Joh.iij

dicit apłlus.Cum apparuerit ſimiles ei erimus:
et videbimus eũ ſicuti eſt.Et Job.xxxiij. Uide⸗
bit faciem eius in iubilo.et Eſa.xxxv. Ipſi vide/
bunt gliam dñi:⁊ decoꝛem dei noſtri. Nõ ob⸗

ſtant modo argumenta cõtraria.qꝛ reſpondet

Dionyſiꝰ in.iiij.ca.eccłiaſtice hierarchie. et Au /
guſtinꝰ in.ij.de trini.ꝙ cum ðꝛ in ſacra ſciptu⸗

ra ꝙ aliquis vidit deũ:nõ intelligi ꝑ hocꝙ vi⸗

derit eſſentiã diuinam:ſed ꝙ oſtenſa fuit ei alij
foꝛma coꝛꝑalis vel imaginaria per quaʒ venit
in cognitionẽ dei alijs excellentioꝛẽ in hac vita.
Ad illud aũt qð dict᷑ de Moyſe Numeri.xijre

ſpondet Augꝰ. xij.ſuꝑ Geñ.ad lr̃am. et in libꝛo

de videndo deũ.q; Mopſes an moꝛtẽ fuit mi/
raculoſe abſtrac“ ab oibe ſ enſibo coꝛꝑaliby. Et
ideo hac rõne poterat pꝛo tunc dici huic müdo
moꝛtuus:viditq; deum.ſicut Paulus.ij.Coꝝ.

xij. quando raptus fuit ad celum ⁊ audiuit ar/
chana que nõ licet homi loqui. Uel poteſt diei

ßſm Tho. in.iiij. diſt. xlix. arti. ij. q. vij. ; llla viſio
Moypſi ⁊ Pauli fuit media inter viſionem pa/

trie ⁊ vie.quia fuit ſuꝑnaturalis.ſed nõ ita ple⸗

na ſicut viſio patrie. Et idem dicere poſſumꝰ de
viſione ſancti Stephani. In pfia em celeſti ple
nius videbimus ⁊ cõtemplabimur diuinã ma
ieſtatẽ. In qua contemplatiõe ad plenũ anima

——

noſtra cõſolabit᷑. VUñ Erxo.xxxiij. Moyſi rogan
ti deum ⁊ dicenti Oſtende mihi facieʒ tuam:re/
ſpondit deus. Oſtendam tibi omne bonumm. et
BGeñ.xv. dixit dñs Abꝛabe. Ego ſũ mmerccotmi

—

magna nimis.

Oſſumus aũt deuote contemplari ꝙ ſi

p cut ſponſa carnalis impatoꝛis vel reg
gſſociata ad maritũ cum magna comit

ua nobiliũ pſonarũ:cũ ingreſſa fuerit palatiuz

ſiue curiam ipſius impatoꝛis vel reg: ipſe ſpo⸗
ſus quãtũlibet nobiliſſimus ⁊ excellentiſſimus

apit ei ⁊ oſtendit oia ſecreta ſi ua:theſauroſq; ac

diuitias ſuas.⁊ ꝙ plus eſt oſtendit ei amabilez;

faciem ſuam. Sic deus facit anie rõnali fideli
que eſt ſpõſa eius:vt habet᷑ Oſee.ij. Nã⸗ egredi/
entem a coꝛpoꝛe ſuo ⁊ a domo ſeculi buius: at⸗

q; aſſociatã angeloꝝ agminibo cum magnis ſe

ſtiuitatibus recpiet in eterna tab ernacula ſua:
eiq; oſtẽdettheſauros ſue eſſentie ⁊ infinitema⸗

fe

Grgincli
uginliden
Cagkeandun
ſckars nf
pohiludo⸗
nilun
Ginicon
ſcſeincuin

iſguenerit.
i a
ule le
nicirſigoen
ſactinutſerrmi⸗
oſybulun
gone Aurhic
icungzohona
homaͤlogothet
fegollenus
Mnicigho
(esdedaren
fonſvastopt
Vckinenil
cenelkelnqn
nueas mu
lnnerſtomma
ot dcfaotint
nindvingrrus
rmnelcaroryer
ndäaaplon
idezdaiceis
ſedadidcre
Wöichaicin
Dcko.
Ulneeſnneea
ltbmn Jugi
lobaroiſin
ll prerſap
gü vtpbatg
ſung R
ieꝛ iijet Tho.
lanfcliatas vin
cheolog inij
ſnlrci
aſcpozrege
tihnefe
itinufid
iclodind
ttnie
Gnüg,ſtun
fruinonid
cthoſeqns
ſaniplidſio⸗
Sap v r
mna ſpeeide
ns coroneg
mnnlan eſt
ſkſceni del

4

.
ude

ner .
ealee e

K

gamdenben
Sdlernint
ontda
nlaraulus!
tud adumt a
ilogn. Vlne
mii

, em Nenrnr

“
4 8 S
S

NarroNM
sMs
nstdled,
süſgit,
N.
imarnn
e,
fi

3.

Folium

ieſtatis: in cuius ſpeculatiõe btificabit᷑. Ait em̃
Aug.in li:de doctrina xpᷣiana.Beatitudo eſt q/
dã ꝑfecta diuinitaᷣ fruicio:⁊ ꝑennis diuie ma⸗

ieſtatis ↄtemplatio.De q̃ cõtemplatione põt e/
poni illud qð dixit regia Saba Salomonil.ij.
Paral.ix.ca.ſ.Bti ſunt ſerui cui qͥ aſſiſtũt coꝛã

te oĩ tꝑe. Lanta eſt ei delecatio in iſta viſione
ꝙ ſi mũdus totus eſſet aureꝰ ⁊ plenus oibo de/⸗
licijs q̃ in eo imaginari pñt:ad aſpiciendũ eum
bti nõ auerterẽt oculos ab illa viſiõe: nec ꝑ ictũ
oculi. Ipſa em̃ diuina viſio adeo eſt delectabił
dulcis:melliflua:⁊ gaudioſa ꝙ ſi hõ a pncipio
mũdi vſq; ad extremũ diẽ oẽs paſſiones hoim
ſuſtinuiſſet:vnica viſiõe dei ꝑ ictũ oculi ſibi eſſʒ
ꝓ oibo ſatiſfactũ.Etideo Augꝰ.in li.de cõtẽpla⸗
tione Jeſu xpᷣi ca.xxiij.excamat di. O ania mea
ſi q cunq; opoꝛteret toꝛmẽta ꝑferre ⁊ ipſam ge⸗

hennã lõgo tꝑe tolerare vt xpᷣm in głia ſua vide

re poſſemus ⁊ ſctis eius ſociari:no eſſet dignũ
pati oẽ quod triſte eſt vt tãti boni tãteq; głie ꝑti
cipes haberemur. Inſidient᷑ igi᷑ ðömones ⁊ pa⸗
rent ſuas tẽptatiões.frãgãt coꝛpꝰieiunia.pᷣmãt
veſtimenta.laboꝛes grauẽt.vigilie excitẽt.elani/⸗
et me iſte.inquietet me ille.frigus ĩcuruet.caloꝛ

vrat.oſcia murmuret.caput doleat.pectꝰ arde⸗

at.inflet᷑ ſtomachus.palleſcat vultus.infirmer
totꝰ.deficiat in doloꝛe vita mea ⁊ anni mei ĩ ge⸗
mitibo.ingrediat᷑ putredo in oſſibo meis:⁊ ſub⸗
ter me ſcateat vt reqͥeſcam in die tribulatiõis et
aſcendã ad ppłlum accinctũ noſtꝝ Hecille.Da/
uid q̊ͥʒ deſiderãs hãc ſuauiſſimã ⁊ iocũdiſſimã
faciẽ dei videre dicebat ũli pᷣſ.lxxxix.Oſtẽde faciẽ
tuã ⁊ ſalui erimꝰ. Nã facies tua plena eſt gratia
rũ Heſter.xv. In ipſa em̃ viſione ⁊ fruitione di

uine eſſentie ſolũmõ reꝑit᷑ plena felicitas. Frui

aũt ſᷣm Aug.in.j.de doctrina xpᷣiana.?⁊ Petruʒ
lõbardũ in.j.ſniaꝝ.diſt.j.eſt amoꝛe inherere ali
cui ꝓpter ſeipᷣm. Et iõ ſolo deo ꝓpꝛie ⁊ recte ẽ fru
endũ vt ꝓbat Sco.in.j.diſt.j.q.j.⁊ Fran.in con
flatu.q.j.et Richᷣ.⁊ ſctũs Bona.ca. diſt.ar.ij.q.
ij. 2.iij.et Tho.in pᷣmo ſcripto.di.j.ar.j. Hec au
tem felicitas viſionis ⁊ fruitionis eſſentie diuie
a theolog in.iiij.di.xlix.appellat᷑ coꝛona aurea
multiplici ex cã:maxie rõne ſigni.qꝛ coꝛona ẽ ꝓꝑ/
pꝛiũ ſignuʒ regie dignitaᷣ.Et ideo ſicut coꝛona

dat᷑ fillo reg:ſic ex hac viſione et fruitione iuſti

ſublimant᷑ ad hereditateʒ regni celeſtꝭ. Unde in
iudicio dicet eis ſaluatoꝛ illðꝰ Mat.xxv. Ueni⸗
tẽ bñdicti patris mei poſſidete paratũ vobis re

gnũ a ↄſtitutiõe mũdi. Per iſtam em̃ viſionẽ et

fruitionẽ q̊dãmõ efficit᷑ hõ particeps diuinitat
etꝑ ↄſeqns regie dignitad. Uñ Apoca.v. dicũt
ſcci ipſi dño.Feciſtinos deo nr̃o regnum ⁊c̃.Et
Saß.v. ðꝛ. Accipiẽt ſcti regnũ decoꝛis ⁊ diade⸗
ma ſpeciei de manu dei. Itẽ aſſimilat᷑ hec felici/⸗
tas coꝛone auree rõne circuli.Sicut em̃ figura
circular eſt ꝑfectiſſima eo ꝙ ſibi nihil addi po/

teſt:ſic etiã delectatiõi huiꝰ viſionis nihil põtſu

CLXIX

paddi qð ad eſſeffnaleʒ ptineat btitudinẽ. Et ſiẽ

coꝛona circular ad eundẽ pũctũ a qͥ incepit ter/

minat᷑:ita ꝑ hac viſionẽ ⁊ fruitioneʒ creatura rõ
nalis pᷣmo pncipio ↄiũgit᷑a qͥ in eſſe ꝑ creatõeʒ
exiuit. Et notadũ ꝙ nõ cuilibet coꝛone:ſed coꝛo/
ne auree hec viſio aſſimilat᷑ pt᷑ pcioſitatẽ mate⸗
rie.qꝛ ſicut auro nullũ metallũ eſt pcioſiꝰ:ita vi⸗
ſione ⁊ fruitiõe dei nulla maioꝛ iocũditas:nul⸗
lũq; maius acnobiliꝰ pᷣmiũ eſſe põt.Quã qdeʒ

coꝛonã hñt oẽs bti. Etideo de q̊ͥlibet eoꝛuʒ dici

põtillud Ecci.xlv.Coꝛona aurea ſuꝑ caput eiꝰ:
expᷣſſa ſigno ſctita:glłia honoꝛis ⁊ opꝰfoꝛtitu/
dinis. Huiꝰ aũt fruitiõis ⁊ viſiõis diuine cõſo
lationc ſtant ↄtinue bti rapti ⁊ mẽte eleuati atq;
amoꝛe q̊ͥdamõ ebꝛij:ita ꝙ mille anni nõ vident᷑
eis vnꝰ dies ꝓpt᷑ maximã ⁊ ineffabilẽ ſuauitates
Si em̃ viſio ⁊ cõtemplatio amoꝛoſa alicuiꝰcxe

ature qnq; facit hoĩem amentẽ ⁊ inſenſibilẽ. ſiẽ

patuit de qdã philocapto qͥ media hyeme ſtetit
ꝑtotã nocẽ ad qᷓndã rimulã in platea aſpicies
ſuaʒ amaſiã que in camera ſua attaminabat ſi⸗
ue purgabat farinã. Uñ mane ſeq̃nti inuẽtꝰ eſt
ibi totꝰ cõgelatꝰ ⁊ inſenſibilis.quã delectatiõeʒ
debent reciꝑe ſci in cõtemplatione diuine maie
ſtatis ⁊ in viſione ſũme pulcritudinis.De q̃ vi⸗
ſione dei dicit Caſſiodoꝛꝰ epłaxꝝ li.ij. Inſpectio
ſola diuitat efficit vt beatiꝰ nil eſſe poſſit. JIdeo
dicũt cheol.in.iiij.ſniaꝝ.di.l.maxie Rich̊.nr ibi
dem ar.v.q.vl.q maioꝛ pena dãnatoꝝ quã ha
beãt in inferno eſt pᷣuatio viſiõis dei:.Quapꝛo⸗
pter Chꝛyß.ſuꝑ Mattheũ omelia.xxiij.dicit:q;

potiꝰ eligeret eſſe in iferno cũ viſiõe dei qᷓ; extra

ſine ea.O igit᷑ deuoti xpᷣiani:non vos tedeat bñ
opꝑari:deꝰ em̃ erit pᷣmiũ laboꝝ veſtroꝝ:cuiꝰ ma
ieſtatẽ videbitꝭ facie ad faciẽ. Siłr ocło coꝛꝑali
videbimus hũanitatẽ xpᷣi glioſaʒ.vñ Eſa.xxxiij
ðꝛ,. Regẽ in decoꝛe ſuo videbũt.De q̃ viſione di
cit Berñ.in q̊dam ſermone. Plenũ pꝛoꝛſus oĩ
ſuauitatis dulcedine videre hoiem hois condi
toꝛẽ.Ecce em̃ dulce lumen ⁊ delectabile ocuł vi
dere ſolẽ iuſticie rᷣm dñm Hec ille.De hijs du
abus viſiõibo loquit᷑ ſaluato: nr̃ Joh.xvij.ca.
di. Hec eſt vita eterna vt cognoſcãt te verũ deũ
et quẽ miſiſti Jeſum xpᷣm.ſloſtrũ ergo pᷣncpa
le gaudiũ in celeſti głia in q̊ eſſentialit᷑ ↄſiſtit to/
ta felicitas erit diuinã maieſtatẽ ↄtemplari. In
cuiꝰviſione cognoſcemꝰea q nunc ignoꝛamus
et ſceire deſideramꝰ:ſᷣm ea q dicã in penultia ꝑte
huiꝰſermonis.Tũc intelligemus quõ deꝰ ſit ſi
ne pꝛicipio: omniũq; de nihilo creatoꝛ:⁊ ipſea
nullo creatus. Inſuꝑ ipſam maieſtatẽ diuinaʒ
vidẽdo: in illa tanqᷓ; in ſpeculo intelligemꝰ oẽs
ſcias quas vnq; habuerũt vł habebũt aliqͥ ho
mines mundi:habebimuſq; ꝑfectionẽ oĩm ſci⸗
entiarũ. Uñ Gꝛeg.in.iiij.dialogoꝝ inqᷣt. Quid
eſt qð neſciat ille qͥ ſcit ſcentẽ omia.De hoc etiã
canit Dauid ꝓppᷣa in p̃ſ.dicens deo. In lumine
tuo videbimꝰlumẽ.O igit᷑ xrpᷣiani qͥ deſideratis
3 5½ 5

Bermo

ſcire diuerſas ſcias:ſeruite dd: etbonis opiby-

inſude æ: vt ad etna gaudia ꝑuenire mereami.
Tunec em̃ ſine libꝛis:laboꝛe vel tedio:in momẽ⸗
to ⁊ in ictu ocłi oia in dei viſiõe cognoſcet. Unñ
dulcedinẽ ac io cũditatẽ huiꝰ viſiõis diuie opti⸗
me dedlarat ſcpᷣtura GBeñ.xxix.ca.vbi ĩ figura ðꝛ
Seruiuit Jacob ꝓ Rachel ſeptẽ annis:⁊ vide/
bant᷑ ei dies pauc pᷣ amoꝛis magnitudine.Ra
chel em̃ ſpᷣm Hiero.interpᷣtat᷑ viſio dei.Et b ſut/⸗
ficiat ꝓ pᷣma ꝑte noſtri ſermonis.

Deſecundo gaudio paradiſi d dici? cople

tionis.ſ.oim deſiderioꝝ.
Ecundũ gaudiũ ꝑadiſi ðᷣꝛ completiõis.
8 ODia em̃ delſideria noſtra cõplebunt᷑ in
pggtria celeſti. In qua nõ poterimꝰ deſi⸗
derare niſi bonũ:vt dicũt theologi in.iiij.ſniaꝝ
di.xlviij. vbi inqᷣt magiſter ꝙ qᷣcqd a nob ama/
bit᷑ ⁊ deſiderabit᷑ ſꝑ aderit.lec miꝝ.Qui ei ha⸗/
betſubſtantiã rei habet etiã eiꝰ effectũ et ꝓpꝛieta⸗
tẽ.ij. Phiſi.⁊.j.de celo ⁊ mũdo. Qui em come⸗
dit ſubam mellis exiſtẽte oꝛgano bñ diſpoſito:
de neceſſitate ſentit dulcedinẽ eiꝰ.Et qui hʒ ſub/
ſtantiã ignis:habet ⁊ caloꝛeʒ ipſius.Beati igit᷑
in celo cum fruant᷑ diuina maieſtate in q̃ ↄſiſtit
oẽ bonũ: et q̃ vt ait Augꝰ.in li.de vero cultu:eſt
dulcedo ĩfinita.De q̃ etiã ait PsS.Delectatiões
in dextra eiꝰ vſq; in finẽ.neceſſario ſentiũt dul⸗
cedinẽ ⁊ ſuauitatẽ inexplicabilẽ que oia ſua de/⸗
ſideria replet.Quapꝛopt᷑ qlibet btũs dicere po⸗
terit ilud Sap.vij. Uenerũt mihi oia bona pa

riter cũ illa ⁊c.Et ideo Augꝰ. xxij.ð ciui.dei.inqᷣt
O qualis erit illa feliatas ſuꝑne patrie vbi eric

omne bonũ ⁊ deerit oẽ malũ.Et in libꝛo de mo

ribo eccłie idẽ ait.Felicitas eſt hr̃e oẽ qð cupis:?

nihil habere qð odis:quod totũ in deo reꝑit᷑.et

Berñ.dicit.O ciuitas celeſtis:o regio ſecura to

tũ cõtinens q̊d delectat. Et ꝓphᷣa inquit deo pᷣſ.
lxiiij. Replebimur in bonis domus tue. Et de
ipſo etiã dicit aĩe ſue pᷣſ.cij. Qui replet in bonis

deſideriũ tuũ.Et de q̊libet beato iteꝝ ait deo pᷣſ.

xx.Oeſideriũ aĩe eius tribuiſti ei:⁊ volũtate labi
oꝛũ eius nõ fraudaſti eum. Et Salomon inqᷣt
Pꝛouer.x.Deſideriũ ſuũ iuſtis dabit᷑. Et Anſel

mus in li.ꝓſolo.in fine ait. Si ſingła bona bu

ius infeliꝗ vite delectabilia ſunt: cogita q̃ſo qᷓ;
delectabile ſit bonũ illud increatũ qð cõtinet in

ſe iocunditatẽ oĩim bonoꝝ:nõ qualẽ in reb cre/

atis exꝑti ſumus.ſed tãto differẽtiꝰ quanto dit/⸗
fert creatoꝛ a creatura.et Deut.viij.ðꝛ. Abſq; vl

la penuria comedes panẽ tuũ.Illũ.ſ.panẽ qͥ ait

Joh.vj. Ego ſum panis viuus q de celo deſcẽ⸗
di.et Hiere.xxx.ðꝛ. Reuertet᷑ Jacob ⁊ quieſcet:

et cũc fluet bonis. Augꝰ.q̊ʒ.xxij.de ciui.dei ðᷣt.

Quid eſt qð ꝑ ꝓph̊am ait dñs.Ego ero illis de

us:⁊ ipᷣi mihi erũt populus:niſi Ego ero vñ ſa

tient᷑ ego ero q cũq; ab oib honeſte deſiderant᷑
Ego ero vita ⁊ ſalus:vieꝰ⁊ copia:⁊ głia:⁊ ho⸗

noꝛ:⁊ pax:⁊ oĩa bona. Ipᷣe em̃ erit finis oim de

ſiderioꝛũ nr̃on: q ſine fine videbit᷑: ſincfaſtidio

amabit᷑:⁊ ſine fatigatione laudabitur. Hecille.
Gaudete itaq; o fideles xpᷣiani.Nam tradetno

bis dñs locũ in q̊ nulliꝰ rei eſt penuria Judicũ

xviij.De cuiꝰcõſolatiõe ait Hugo de ſaõ vico

re ſuꝑ Ps.Deſideriũ btõꝝ in deo vndiq; ⁊ cir⸗

cũquaq; cõplebit᷑. qꝛ deus in pria erit buis ois
veritas intellectui:ois bonitas affectui:oĩs ſpe

cioſitas aſpectui:oĩs nobilitas ignobili: ois li⸗
bertas ⁊ ptãs ſeruienti:omis ſuauitas auditui
oiſq; copioſitas indigenti. Hecille.De pᷣdiais

aũt ſtulciſſimũ eſſet dubitare. Nã ſi vth Sab.

xvj. mãna a deo de celo miſſum filijs iſrl habe⸗

bat in ſe oẽ deleccamẽtũ ⁊ oĩs ſapoꝛis ſuauit/

tẽ:⁊ tñ erat cib materialis ⁊ coꝛrupiibił. Pꝛofe
cco a foꝛtioꝛi credendũ eſt ꝙ increata ⁊ infinita

toꝝ. UVUnicuiq; em̃ btõ inqͥt deus illud Luẽ xv.

Fili tu ſꝑ mecũ es:⁊ oia bona mea tua ſunt.ct
ideo o pauꝑes qͥ mõ multis reb indiges:gau/
dete ſi in dei amoꝛe ꝑſeuerat.et dicite cũ matu/
ano Uirgilio in.j.Eneyð.Dabit deus hijs q̊ʒ fi

nem.Dicit em̃ Berñ.in li.de iterioꝛi hoie.In ea

felici io cũditate:ac iocũda felicitate qᷣcqͥd deſide
rabimus habebimꝰ.Et ideo Dauid ꝓphᷣa in ⸗

ſona paupeꝝ qͥ nũc eſuriũt ⁊ ſitiũt ⁊ młtas pa⸗
tiunt᷑ neceſſitates exclamat pᷣſ.xvj. dicens deo.

Satiaboꝛ cũ aparuerit głia tua.De hac ſatur

tate dicit Augꝰ.ſuꝑ bᷣmã canonicã Johᷣis.Qui
biberit de fluuio ꝑadiſi cuius gutta maioꝛ eſt

biliũ pñq vite funditcextinguat᷑.Etideo o pau/
peres:o vos oẽs qͥ nunc in anxietatibo et penu⸗
rijs viuitis nolite deſꝑpare.Qnñ em̃ eritis in vita
btã:tunc qͥcqͥd vobis in deſiderio veniet:confe⸗
ſtim habebitis:oẽſq; ſuauitates ⁊ delecatiões
deſiderabiles deguſtabit. Etideo ꝓ cõſolatiõe

bonitas diuine eſſentie continet in ſe oẽm dele,/
ccationẽ:q̃ ſatiat᷑ vniuerſaliter ois appetitꝰ bea/

occeano:reſtat vt in eo ſitis oim bonoꝝ deleca

veſtra dico cuilibet vrm illð q̊d ſcptũ eſt Deut.

viij.ca. Rerũ oĩm abũdantia ꝑfrueris. Et Eſa.
lx. Tũc videbis.ſ.diuinã maieſtatẽ ac gliam:et
afflues.ſ.oĩbo bonis:⁊ mirabit᷑ ac dilatabit coꝛ
tuũ.Et hoc ſufficiat quantũ ad ſecũdũ gaudiũ.
De tercio gaudio paradiſi quod dici᷑ exulta
Eraũ gaudiũ qð in celo habebimꝰ dict᷑

t erultationis.Et de hoc Eſa. xxxv. ſcbtuz
ęeeſt. Leticia ſempiterna ſuꝑ capita eoꝛuz:·
gaudiũ ⁊ erultationẽ obtinebunt. Et pᷣſ.penul.·

cãtat Dauid.Exultabũt ſcti in głia: letabunt᷑ in
cubilib ſuis. Ultra exultationẽ aũt quã habe/⸗
bunt de viſione ⁊ fruitiõe dei:habebũt etis mul

tiplicia gaudia accidẽtalia.Nõ ſolũ em̃ gaude/

bunt mirabiliter ex recoꝛdatiõe bonoꝝ opeꝝ ꝗ

fecerũt in gr̃a dei ꝓpter que meruerũt vitã etns.

ſed etiã er recoꝛdatione opeꝝ q fecerunt in pcõöᷣ

moꝛtali cõſolationẽ magnã bebũt:ꝓ co ꝙ talia
bona facientes ꝓ tunc nõo fecerũt malũ necoffe/

—4—Gð

Aiann)
icdi Hed⸗
haduanun e
geſichusdeſe
ſtoieuin un
orchhicnu
lislo den
Aaidonleptmi⸗
gbenolatſ⸗
numni e⸗
varcben vn
ienocbſult
ycbuct
h Ctriu
wn
hreßllei
Nidctmuc
necſcoggod
Ponis denand
ſodordedoſt
dorgedoct⸗
Uaedelcnnti
mutroln
oiuor/
Muiſncynn
nppani Mi⸗
Mnuſteintion
pe dinaton
6Cpocnnäin
Grbäͤ,adam
Gadeosnon
lütatedaivali⸗
ſplignet as,
ſeſcg btiaccen
oꝛdinamir inſl
dus Pꝛoner/.
Lounkenibti/
Volunnn ditn
bennone no ſo
dimntſcgamtt
ut. Bianfaſie
ülaacyme
endde
Ginünmſen
öncäinſeͤſin
bitijanfun
Bonoplihe
Pehzeſt diet
nonüſuapce
Cilibetbifie
nelnthar di
tble oanns
ſonebiignitn
ſtnmrange
Nhedis ne

A
econanant.

camorßen we⸗
gad
iſicnnsn!
Snngib
n

3 ed n ACE

. . 11
dee ℳ
. ſe 4

uN
o. .

uchbetni

NehorHornr,

danchnt G ,
SS
ſuͦſgin⸗
Nduuötbon/
A nowau,

wHme
ofunie

.
.

Folium

derũt deũ. Itẽ qꝛ per illa bona diſpoſiti fuerũt

ad pniam vt inqͥt Richar.nt᷑ in.iiij.di.xlix.ar.vl

ti.q.vij. Gaudebunt etiã de bonis deſiderijs qᷓ

habuerunt: ꝓ qᷣb pᷣmiũ eſſentiale cõſecuti ſunt

ac ſi opus deſideratum ꝑfeciſſent:qñ ꝑ eos nõ

ſtetit quin facerẽt.qꝛ voluntas in hoc caſu ꝓ fa
cto reputat᷑ apud deũ.c.oĩs. ⁊.c.noli.cũ multis

alijs caplis de peni.diſt.j. Habebunt q̊ʒ multi

*

ꝓpter calia ðſideria palme viriditatẽ:q eſt qdda
accidentale pᷣmiũ diſtinctũ ab aureola.⁊ pleriſ⸗

q; beatis licet nõ oiba dat᷑:maxime ꝓ deſiderio
martyrij.Et ideo de ſccõ Martino canit eccłia
O vere btm virũ cuius animã et ſi gladiꝰꝑſecu

coꝛis nõ abſtulit:palmã tñ marcyrij nõ amiſit.

Abebunt etiã beati mirã iocun⸗//

h gitatẽ infra ſe:ĩtra ſe:⁊ ſupᷣ ſe. Pꝛimo in

fra ſe de afflictione danatoꝝ:iuxta illud
ꝓphete pᷣſ.lvij. Letabit᷑ iuſtꝰcũ viderit vindiccaʒ

Qõ declarat Sco. in.iiij.di.l. dicẽs. Non video

nec ſcio quõ bti vel deꝰ gaudeãt vel cõſolent᷑ de
penis danato ꝝ. Nã Eſa.j.dicit deꝰ. Heu cõſo⸗

laboꝛ de hoſtib meis. Heu em̃ dicit q̃ſi dolen/
do:qꝛ deꝰeſt cui ꝓpꝛiũ eſt miſereri ſꝑ et parcere:
nec delectat᷑ in ꝑditiõe moꝛientiũ. Sed ſcendũ
ꝙ nõ eſt volitüũ ſimpłra deo neca ſctis ſupꝓplici/

um dãnatoꝝ.ſed ſolũ ſᷣm qͥd. Gaudẽt em̃ ꝓpter
iuſticiã inq;tum natura exiſtẽs ſub culpa oꝛdi/

nat᷑ ꝑ penã.Lnñ alit᷑ debet gaudere iudex de pe⸗
na iuſte inflicta qᷓ; alius.Et ideo deꝰqꝛ acceptat

Panas dãnatoꝝ in vindictã offenſe ſue: maioꝛẽ

H cõplacentiã infligedo iuſte penã qᷓ; hr̃e debe/

qꝙ; ad eos nõ ꝑtinet vindica:imo ſi nõ eſſʒ j̊ vo
lũtatẽ dei vellẽt eoꝝ liberationẽ:vel ſaltẽ non di
ſpliceret eis.Uñ deꝰ acceptatillud q̊d iuſtũ eſt ĩ
ſe.ſed bti acceptãt illud reſpecu dei inq;tum eſt
oꝛdinatũ ⁊ inflictuʒ ab eo. Quia igit᷑ dãnat ait
dñs Pꝛouer.j. Ego q̊ʒ in interitu vr̃o ridebo.
Letant᷑ etiã bti ꝓpter cõfoꝛmitateʒ volũtatis ſue

voluntati diuine.Hec ille.Gaudẽt etiã ꝓpter li⸗

berationẽ nõ ſolũ ab illis penis quas patiunt᷑
danati:ſed a mi alijs ꝑicuł. Unñ dicũt illð p̃ſ.
cxxiij.Aia nr̃a ſic paſſer erepta eſt delaq̃o venã/
tiũ:laqueꝰↄtritꝰeſt ⁊ nos liberati ſumꝰ.Etillud

Nacb e magnis ꝑicłis liberati magni
i

ce gras agimꝰ deo.Scðo habebũt bti iocun⸗
ditatẽ intra ſe rõne diſpoſitõis. Nã qlibet beatꝰ

ant bti.qꝛ bti minꝰ debẽt hr̃e de cõplacentia oo

q̃ndã in ſe q̃ſi innatã ſeu inſeꝑabilẽ leticã habe

bit:q̃ erit frucꝰbonoꝝ opeꝝ.De q̊ Sap̃.iij. ðꝛ.
Bonox laboꝝ głioſus ẽ fructꝰ. Et Eſa.iij.ſcri/
ptũ eſt.Oicite iuſto qm bene:qm̃ frucũ adinuẽ

tionũ ſuaꝝ comedet.Et iðᷣo eiuſdẽ libꝛi ca.lx.ðꝛ

cuilibet btificado. Mirabit᷑ſ.ex imẽſa dulcedi/
ne int᷑na:⁊ dilatabit᷑ coꝛ tuũ.Tercio hẽbũt mi⸗
rabilẽ iocunditatẽ ſupᷣ ſe.ſ.ex viſione ⁊ cõtẽpla
tione hũanitatis xpᷣi.De q̊.j. Pe.j.ðꝛ In quẽ de
ſiderant angeli ꝓſpicere.Cui ꝓpheta inqᷣt pᷣſ.xv.
Adiplebis me leticia cũ vultutuo.

Igit rpᷣan.qjre gaudia ſeculi huiꝰ tant⸗
o anxietatibo qrid:q velut ventꝰ⁊ flatꝰ cito
fttrraãſeũt ⁊ gaudia eterna padiſi ↄtẽnidq:in
qbo exultabid in ecnũ leticia inenarrabili: vt ðꝛ
j. Pe.j.et in leticia ſʒ ꝑmanentes:nihil aliud q;

de cõſolatiõe ⁊ iubilo vobis agẽdũ erit. Ait em

Areſto.x.Eth.ca.viij.Exiſtimamꝰopoꝛtere dele
ccationẽ admixtꝗ eſſe felidtati.De qͥ gaudio in-

diabili ſi vuli aliqͥd idagare:audite illð quod

Niero.i q̃dã epła ðᷣt.Si dulcioꝛes ſũti hac vi⸗

ta lachꝛyme penitẽtiũ qᷓ; ſint oẽs diuitie diuitũ.
qid q̃ſo futuꝝ ẽ i celeſti pria:i q̃ n lachꝛyme ſʒ ra
dij plẽi dulcedie apꝑebũt.O pui xpᷣi qͥ 1 ðuotiõi
bo vfis ſentit ↄſolatiões diuias ĩ tãta imẽſitate
vt videat᷑ vobᷣ nullũ maiꝰgaudiũ ĩ hac vita poſ
ſe reꝑiri:cõſiderate qᷓntã ĩ celo ⁊ pr̃ia ſuꝑna exul
tationẽ ſentieᷣ:ſi ĩ h exilio tãta habeſ. Hec quã
mõ guſta cẽ arra q̃dã fute dulcedis. O mũda,/hd
ne obcecate:cũ dicat Areſt.i.j. Rhe.q oiaaialia
natalit᷑ appetũt ðleccatiõeʒ. et idẽ inqᷣt.x. Eth.ca.
v.quare tã paꝝ curas ð gaudijs ꝑadiſi,. Z
Diſſoluti qͥ totũ expẽdit tpᷣs i choꝛeis ⁊
o cãtiò: ſcitote ꝙ nõ hẽbit delectatiões vi

te celeſt..Ait ei Ber. ĩ qᷓdã epła ð ↄtẽptu
mũdi. Uideat ſecłar aia ⁊ itelligat qm̃ extrema

gaudij luctꝰoccupat.hic eſt em trãſitoꝛie leticie
finis:hic fruc głie tꝑalis. Si igit᷑ veꝝ ẽ q̊ͥd ðᷣt
Macrobiꝰi li.ð ſomnio Sapiõis.ſ.ꝙ oĩs aĩa
muſi ſonis capit᷑. Et illð qͥd Boetiꝰðti muſi⸗

(a ſua li.j.ſq ꝙ nulla eſt oĩno etas q a dulq ca⸗

tilene delectatiõe ſeiũcta ſit.Quare nõ q̃rid quꝰ
ad celeſtẽ patriã ꝑuenire valead. In ea eĩ eſt du

cedo ſoni ⁊ cantꝰ imẽeſa q oẽs mũdi huiꝰ cãtꝰ et
ſonos incõpabilit excedit. Licet em qͥdã dixerürt
ꝙ in celo nõ eſt catꝰ neq; ſonꝰ.qꝛ i celo empireo

nõ ẽ aer q̊ mediãte fit catꝰ⁊ ſonꝰ. Itẽ qꝛ ſᷣm eos
nõ videt᷑ cõpetere btis. Tãaãta em̃ ibi erit laus ði
mẽtał ꝙ vocalis nõ videt᷑ ipſis neceſſaria.Eti’ö
ſuꝑ üllð Job.xxxviij.Cũ me laudarẽt aſtra ma
tutina ⁊ iubilarẽt oẽs filij ðᷣi:ait Gꝛe.Laus an/
geloꝝ eſt i ĩa admiratiõe ↄtẽplatiõis.Tñ qͥdã
alij dixerũt oppoſitũ.ſ.ꝙ i celo erit ſonꝰ vocalet
cantꝰ. Int᷑ q̊s ẽ ſcũs Augꝰ.i li.ð ↄtẽplatiõe xpᷣi.
qͥꝝ opiniõi videt᷑ adherere ſaũs Bona.iĩ.ij. di.
ij.? Rich. ibidẽ.⁊ ĩ.iiij.di.xlix.ar.uiij.q.iij.Et hᷣ ꝓ
bat᷑ autoꝛitate ꝓphᷣe dicent pᷣſ.penul.de beatj.
Exultationes dei in gutture eoꝝ.et Eſa.lj.ðꝛ de
pria celeſti.Gaudiũ ⁊ leticia iueniet᷑ in ea: graxꝝ
actio ⁊ vox laudis.Et Apoc̃.uij.ðꝛ de ſctis ꝙ ñn
ceſſabũt dicere Sctũs ſaũs ſeus dñũs omipo/
tẽs ⁊c.Nec valet oppoſitio ð aere.Deꝰ em̃ põt ex
ifinita vᷣtute ſua facere ꝙ ſine aere foꝛmet᷑ vox
cãtꝰ⁊ ſonꝰ.Alit᷑ data hac opinione ꝓ vera ꝙ iõ
ĩ celo ñ ſit cãtꝰvł ſonꝰ qꝛ ibi ñ eſt aer ſine q̊ natu
ralit᷑ ñ foꝛmat᷑ catꝰvł ſonꝰ:ſeq̃ret᷑ ꝙ bti ĩ celo em
pireo nũqᷓ; poſſent loqͥ eadẽ rõne:qð valð eẽti⸗

cõueniẽs.Dicũtigit᷑ pdicii theolł.qͥ tenent ꝙ can
tus ſit in celo: ꝙ illa vocis foꝛmatio nõ ericper

33 4

Bermo

ſpirationẽ ⁊ reſpiratiõem:ſ ꝑ aerem qͥ q̃ſi na⸗

turaliter erit btis cõplantatꝰ.ſicut patetin qᷣbuſ
dã aialibo vt in apibi. Uel certe ᷣm Rich.?⁊ Bo

naué.ita deſeruiet celum empireũ głificatꝭ:ſicut

ger coꝛꝑibo nõ głificatis.Eſt aũt valde conueni
ens ꝙ in patria celeſti ſiclaus dei vocalis q̊ ad
hoies qͥ hñt oꝛgana:vt nõ ſolũ mentalit᷑ laudẽt
deu cũ angelis:ſʒ etia iſßm magnificẽt cũ ligua
et voce:vt ſictotꝰhõ ferat᷑ in laudẽ diuinaʒ.ſicut
diat glo.ſuꝑ pᷣdicta vba Pſal.Exultatiões dei
in gutture eoꝝ. Itẽ vt ſicut potentia viſiua ocu⸗

loꝝ coꝛpaliũ recpiet cõſolatõeʒ in obiecco ꝓðo

videndo hũanitatẽ xpᷣi gliam coꝛpoꝝ beatoꝝ

etr pulcritudinẽ celi empirei:ita etiã potentia au⸗

ditiua recipiat ↄſolatiões ꝓpꝛia in obiecto ſuo.ſ.
in audiendo dulcedinẽ cantꝰ⁊ melodiaꝝ celeſti
um.Et cũ eadem rõne poſſumus arguere ð ſo/⸗
no qͥ videt᷑ couenienter debere eſſe in pria vt be/
ati nõ ſolũ laudent deũ in ania ſed etiã in coꝛꝑe
ſonãdo manibo ⁊ oꝛe atq; q̊cunq; alio idoneo
mõ coꝛꝑali.et vt auditꝰ btõꝝ nõ ſolũ cõſolet᷑ de
obiecto cantꝰ:ſed etiã de ſono:vt reapiat ſus ꝑ/
fectionẽ ⁊ ↄſolationẽ ſᷣm oẽm modũ obiecti ſui
Nec abſurdũ videt᷑ opinari ꝙ ſicut deꝰ feciti ce/⸗
lo incoꝛruptibiles mãſiones ꝓ btis:ita etiã fece
rit diuerſa ſonoꝝ inſtrumẽta icoꝛruptibilia ad
accidentalẽ eoꝝ ↄſolationem:et vtipſe ab eis oĩ
modo poſſibiliſicut cõuenit laudet᷑ ⁊ magnifi⸗
cet᷑.Et ideo ſccõs hoꝛtat᷑ Dauid pᷣſ.vlci.di.Lau/
date eũ in ſono tube:laudate eũ in pſalterio ⁊ ci
thara. Laudate eũ in tympano ⁊choꝛo:laudate
eũ in choꝛdis ⁊ oꝛgano. Laudate eũ in cmbał
bñ ſonantib:laudate eũ in cimbaliſ iubilatois
ois ſpũs laudet dñm.Et ad cõfirmationẽ pᷣdi⸗

ctoꝝ dicit btũs Johãnes euãgeliſta Apoc.xiiij.

Audiui vocẽ.ſ.in celo:ſicut citharedoꝛuʒ citha⸗
riʒantiũ in citharꝭ ſuis:⁊ cãtabãt q̃ſi canticũ no
uum ante ſedẽ agni ⁊c̃. 14
Oſſſumꝰ q́ʒ dicere ꝙ ſpũs bti habebunt
p cictharas q ſunteoꝝ coꝛꝑa qᷣbo fiet dul⸗

ciſſima pulſatio. Unde in figura ðꝛ.iij.

Peg.x.ꝙ rex Salomõ de lignis thimis q;̃ attu
lit ei regina Saba fecit liras ⁊ citharas cantoꝛi
bus domꝰ? dei. Regina em̃ ſaba ſignificat ſctãz
eccłiam q̃ cõuertit animas deo.Saba qͥpe ſᷣm

HMiero.interpᷣtat᷑ cõuertẽs. Modo em̃ ipa ecde

ſia offert Salomoni regi pacifico.i.xpᷣo:ligna
thima:hoc eſt ſctõꝝ coꝛꝑpa diuerſ laboꝛibi ⁊ pe
nis attrita. Nã thima ſnuerpec⸗ hũillima.⁊ ideo
p ligna thima ↄgrue ſignificãt᷑ ia ſccõꝝ coꝛꝑa
q ꝓpt᷑ dñm vſq; ad moꝛtẽ hũiliata ſunt. Uñ de
hijs xpᷣs citharas facit qñ głiam ſpirituuʒ facit
in ipſis coꝛꝑibo redũdare. Ipſi nanq; ſpũs tria
hñt q̃ ad artẽ ↄueniũt bñ ſonãdi. Bono em̃ ſo⸗

natoꝛi neceſſaria eſt leuitas ⁊ ifatigabilitas ma

nus ⁊ inſtr̃m bonũ ac bñ tꝑatuʒ. Ipſi aũt ſpũs

hñt leuitatẽ.qꝛ ex ꝓpꝛia natura nõ ſolũ ſũt ꝓm/
puiſſimi ad tdedin tceli: vex ena ſubiect coꝛpi⸗

XNX

bus hac leuitatẽ ꝑ dotẽ agilitaꝭᷣ imꝑtiunt᷑ Ite⸗
hñnt infatigabilitatẽ qꝛ nõ mõ ipſi adherent deo

infatigabilit᷑:ſed eciã coꝛpꝑibo ſuis ipaſſibilicatẽ

cõicãt:vt videbit᷑ in.v.ꝑte huius ſer. Habent q̊ʒ

optia inſtra ⁊ bñ tꝑata.vicʒ ſua coꝛpa btã ⁊ glo
rioſa q̃ nulla intẽꝑie poterũt variari. Unñ dicüut

qdã ꝙ ſcci vᷣtute coꝛꝑis głificati:⁊ pᷣnapaliꝰvir
tute anie btẽ poterũt oꝛe: manibuſq;:acpedib

foꝛmare diuerſos ſonos mellifluos ac ſuauiſ/
ſimos.De hmõi aũt gaudijs ⁊ cantibo acſonis
inqͥt Aug.i li.de cõtẽplatiõe xpᷣi.ca.xj.loqᷓns ipſi

dno ieſu ⁊ di. Felix ſocietas ciuiũ ſuꝑnoꝝ ⁊ glo
rioſa ſolẽnitas oim ad te redeũtiũ ab huius ꝑe
rinatiõis triſti laboꝛe. Amenitatẽ pulcritudis
foꝛmo ſitatẽ totiꝰſplẽdoꝛis atq; dignitateʒ totiꝰ

elegatie tue iugit᷑ cernũttui ciues.ihil ẽ qð co⸗

turbet eoꝝ metes:q̃ cantica:qᷓ oꝛgana eoꝝ auri
bus dant᷑.vbi melodie ſine fine catant᷑:⁊ſꝑ mel/

liflua iloꝝ oꝛgana bymnoꝝ audiunt᷑ hecille.

Via aũt bti habebũt oẽs cõdi,; X

q tiones q́s hr̃e debẽt tripudiates ⁊ choꝝ

ducæẽtes:vt patere põt ex pᷣdicij ⁊ alijs di

cendis in hoc ſermõe.Ideo inſimł dicunt᷑ duce
re coꝛdetripudiando ⁊ cantãdo.De quo Jaco
ponus nr̃ de Luderto in ſuis laudibo dict.
Jeſu noſter amator
Tu capis noſtrum coꝛ

Oꝛ videatis hancchoꝛeam

Que ꝑ amoꝛem fuit adinuẽta
Anima eſt occupata
Se non ſentit ob amoꝛem
Oꝛ videatis iſta noua··
Nue vobis dicam de vita eterna
UVnam laudem ſatis pulcram
Omnifariam plena amoꝛc
Una rota fit in cello
De omnib ſanctis:in illo oꝛto
Ubi ſtat amoꝛ diuinuus
Quli amoꝛeſuo omnes inflammat
In ülo choꝛeas ducũt ſanci
Et angeli omnes
Etillum ſponſum antecedunt
Et omnes choꝛeas exc amoꝛe ducũt
In ülla curia eſt vna hylaritas

De amoꝛe immẽſo

Omnes vnam adeũt choꝛeam
Pꝛopter amoꝛem ſaluatoꝛis
Sunt veſtiti viridibus
Albis rubeis ⁊ medijs

ꝛ namẽta in medio capitis
Aparent mihi amatoꝛes
Oimnes habent vultum pulcrum

Sunt hilares vt aues
O mnes apparent inuenes
Et ſunt pleni amoꝛeꝛ
Oꝛnamenta eoꝝ floꝛibo cõtexca
Auro rutilantioꝛa
Oꝛnata margaritis

Gfonnn ponn
luhnu
Aiartn
Pummmar
Nulnlinloon
Wchlnai
usmmuniuui
Opynmſmevin⸗
Pepharpuman
Opneantasc
ODpamocimmen
nteperur nan
ktergevangil
Mornodoptln
Onnes ſuntſpe⸗

Mlhti mundi

Smhanunter
uuflium an

Alchorczcſt ſan

Pohtncun non
pornuen
Mhnnnickfn
Wrſurnde
Onnmellun
,Aummlu
Eellunſnans
Ahoicn
Phtinmn
Auniir
Oehcpodomnin
Auinttr
Aultommino
flnnen
Ulninan

luugih
RZ
Pdign
logamg
descd.
e dego en

= =
Se⸗

—
S=S

n

Semp canunt ex amoꝛe

Folium
Diuiſa coloꝛibus H
Dauid ꝓpheta io culatoꝛ

Dulaier fidibus ſcit pulſane
Videt᷑ homines facere doꝛmitare
Suis dulcibus ſon1nis
Sanctus Johannes ille baptiſta
Et ſecum euangeliſta
Incedunt in capite choꝛe
Ambo duo ſuntinſpecoꝛes
Ambo duo Johannes
Ueſtiti nouo ſunt modo
Habent diademara pulcra ⁊ magna
Qui ſunt magni amatoꝛes
In illo campo leticie HW
Petrus ⁊ Paulus choꝛeas ducunt
Omnes in vna concoꝛdantia
Duo elegantes choꝛiſatoꝛes
Qui vidiſſet diuum Petrum
Qui olim videbat᷑ ſenex
Jam adeo iuuenis
AUt pulcer videatur adoleſcens
Etſanctus Paulus amoꝛoſus
In illa choꝛea eſt io coſus
Alij eunt vt requieſcant
Inflammati amoꝛꝛ
Apoſtoli in illo conuenuua·
Jeſu chꝛiſto adſunt pꝛeſenti
Qula eoꝛum initum
Spirituſancto inflammatur
Pꝛophete et patriarche
Omnes eunt ad choꝛeam
Uno amoꝛe immenſo
Non reperitur maioꝛ
Qui videret euangeliſtas
Quomodo pulcras gerunt veſtes
Omnes ſunt ſpeculis pleni

Et omnibo cõmunicant eoꝛum ſplendoꝛẽ

Pꝛope eos ſtant do coꝛes
Qui totũ mundũ illuminauerunt

„

Ante filium Marie
In illa choꝛea eſt ſancus laurentius

Sancqus ſtephanus ⁊ ſanctus vincentiꝰ
Prꝛopter eoꝝ martyriũ ⁊ magnũ toꝛmẽtũ

Quod poꝛtauerunt ꝓpter eoꝝ dñũm
Oꝛdo martyrũ eſt ſatis pulcer
Ueſtiti ſunt rubeis
Stlant ante illum agnum
Qui moꝛtuus eſt pꝛo eoꝝ amoꝛe
Etillum ſanctus Franoiſcus recollegit
Qui poꝛtat ſignum Jeſu chꝛiſti
Ipſe inflamatus a crucifiro
Quod ei dedit conſolationem
Sancaus dominicus eſt in illo loco
Qui mundo accendit ignem
Lulius ania nõ parum
Inflammata eſt amoꝛeꝛ
In iſta rota ſanctus Bernardus

Omnes ſtant ad vnum latus

. .

In choꝛeiſando on eſt tardus
Eum amoꝛoſo ſano Ubaldo
Bene ducit chodꝛeas ex amoꝛe

Et ibi eſt ſanctus Benedicus

Danctus gregoꝛius ⁊ ſctũs ſilueſter
Et nicolaus in iſta choꝛaeas
Cum alijs cõfeſſoꝛibus
Omnes angeli vnam canunt cantilenã
Amoꝛe capti ſunttano
Omnes dicunt ſancte ſancte
Deus noſter creatoꝛ

Sed virgo Maria

Longe pulcoioꝛem choꝛeam ducit
Et poſt eam Magdaleaan
Illa que magnum habuit ardoꝛem
In illa choꝛea eſt ſancta agnes
Que ita pulcra eſt et moꝛigeraaa
CX ei datur choꝛeas DW
Inceptare ex amoe
Et virgo ſancta clara M
Que in amoꝛe non eſt auraag
Adeo bene no uit ducere choꝛeas .
QMR omnes ſanctos facit exhilarar
Uirgo ſancta Ratherian
Ducit choꝛeas vt regina
Omnino pulcras ⁊ rarras
Cum coꝛona violarʒum
Alie virgines ommnegs
Ueſtes gerunt politas ⁊ albas
Stant ante ſponſum ſuum
Qui magnam dateis dulcedinem
Quli videret illam ronaam
Quomodo eſt pulcra etamoꝛoſa
Anima eſſet ita iocoa
QRXnõ poſſet cogitare de alio
Oꝛ qui videret illam choꝛeam
Tali ſe gaudio que locat
Sentiret tantam dulcedinem HW
Quam occultare non poſſet
Haberet ſemꝑ nouã leticiam HM
Que omn i tꝑe ſe renouaret
Uidendo pulcritudinem
Alciſſimi do mini
Omnes ſanci in ilo regno
BGunt ſignati vno ſigno
Sanguine agnelli D
Quli moꝛtuus ob noſtrum amoꝛem

Uidendo pulcrum illum viſum
Et omnis eſt paradiſus
Illam videre viſionen
Omnes intrant illud ſpeculum
AQui longe et qui ꝓpe adeſt
Ettantum bonum reperitur in eo

Oʒð videre:ceſſare non poſſunt

De illo lumine ita ameno
Qui habet plus:qui minus
Attamen omnis ita plenus

Illud exemplum poteſt daa
Oꝛ eſſet interrogandus

Si babeat aquam qᷓ
In illo mari immenſo

AIlla cunaa eſt tota plena
Mulla eſt pars adeo remora

N.

—

Bermo
Auoc caperenon potef.·
Quili iaceret in medio maris
jntum velit
. Omnis ſanaus eſt ſubmerſus

Supꝛa ſubtus et in omni latere
Circũdatus amoꝛe

Omnes ſtantin illo conuiuio

Videntillud ſpeculũ politum
mnes crili⸗ luntdanficati
Pluſq; ipſe ſol =
In ũula curia canitur
Allelmia cum gaudio
Himnes concoꝛditer
Sunt coniunciamoꝛe

EEt in ipſo omnes ſancti

DOiꝛnati ſunt ſtellis albvirs
Et faciunt ſimul ita dulces cantus
Utvideant᷑ ſempernouin
Omni tempoꝛe eſt flos grani

Quam non adeatamoꝛꝛ

Deus faciat nos eum amare

Eccum ipſo poſtea regnare
Qui nouerit recuperare
Cum moꝛte ſui filij
Utnos peregrinos
Faciat eſſe ciuue
Celi:vbi ſine fine
De nobis erit gloꝛificatus Amen
ALiud quoq; magnũ gaudiũ habebunt

a ſai in oibo ſenſibo coꝛꝑalibo in qͥb reci⸗

piẽt oĩmodã ꝑfecioneʒ. Nũc em̃ młtas

im ꝑfeciões habent ſenſus nr̃i. Nã unpediunt
ſepe a ſenſibilib ne poſſint facere actuʒ ſuũ:pſᷣm

qð ponit ph̊s.ij.de ania.et ideo ꝑficient᷑ in pr̃ia

pebꝛa ſeu pellis ipſa gkificata ? lucidiſſima ſuꝑ

oclos poſita ipediet eos qͥn cdlariſſime videant.

Decio oculus nr̃ glificatꝰ videbit ablq; laboe

ac fatigatõe oia ſupᷣdica.iuxta illð Eſa.lx.Tũc
videbis ⁊ afflues ⁊c.Etrõ huiꝰ eſt.qꝛ coꝛpalis
viſus ⁊ ſiłr oĩs aliꝰſenſus ſubditus eritꝑ oĩia⁊
obediẽs volũtati:⁊ iõ ad nutũ eiꝰi oibo obediet
⁊ nullũ obſtaculũ poteritullũ impedire vł ↄtur/
bare. In oib em erit marxie ꝑfectiõ 1. Erid
dicẽduũ de ſenſu auditꝰ.Nã pmo audietiſił oẽs

ſonos ⁊ tũctas voces ⁊ oẽs cãtꝰ pfie celeſt ſine

reuerberatiõe aen.Scðo diſcerneti catibo ⁊ ſo⸗
nis ac vocibo vnũ ab alto ita diſticte ꝙ nullꝰ eo
rũ potit ab alto ipediri. Terdo audiet ita delõ
ge ſiẽ de ꝓpe oĩa talia. Siłr odoꝛatꝰerit ꝑfectus
Nã pᷣmo odoꝛabitinſił oẽs odoꝛes tãqᷓ; ſi ſolũ
eſſet vnꝰ. Scðo odoꝛabit diſtice vnumquẽq;
odoꝛẽ ita ꝙ vnꝰ ab alto non ipediet᷑. Tercio ita
odoꝛabit de lõ ſe ſiẽ de ꝓpe. Buſtꝰ q̊ʒ hẽbit ꝑfe⸗
ctionẽ ſuaʒ:⁊ ſilr
erit ĩ pria t aliqͥ acu qͥ deſeruiat nutritiue: ſʒ tm̃

inq;tũ eſt appᷣheſiuꝰſapoꝝ.Tacꝰeniã pficet᷑ ar
qʒ iexplicabili delectatiõe iocũdabit᷑.qꝛ ania bei
ſuauitate qetiſſima adherebit ðᷣo:⁊ iõ ſuo coꝛꝑi
coõlũcta hãc iocũdiſſima adherentiã illi iparniet.
Uñ qꝛ ipᷣa aĩa viuificabit totũ coꝛpꝰ vita ꝑenni
ideo oibo ꝑtib eiuſdẽ coꝛꝑis ſuã glłiaʒ ⁊ ſuaui⸗

tatẽ cõicabit ꝑ expientiã ta altiſſimi ſenſus qͥ in

5pᷣſenti vita nõ põt bñ ĩtelligi: niſi foꝛte ab bijs q
ꝑ puilegiũ ſingulare in coꝛꝑe ſuo aliquã exceſſi

uã ↄſolatiõeʒ diuinã actualit᷑ exꝑti ſunt. Z

Jait q̃rat᷑ Nunqͥd oẽs ſenſus coꝛꝑis i

s celeſti głia hẽbunt ſuos aoꝰ.Dimiſſa ꝓ
nniuũc opiniõe ſci Bona. ⁊ Scoti.i. iiij. di.
xlix.dico pᷣm Rich̊.vbi S.ꝙ qlibet ſenſus erit in

ſuo actu. Ad cuiꝰ mnteligens en ſcẽdũ ſᷣm eũ q

duplex eſt imutatio ſenius.Quedã quã ↄcomi

tat᷑ natural oꝛgani traſmutatio:in q̃ ſenſus ita

recipit foꝛmã ſenſibilis ꝙ vere dnat᷑ ab ea.Que

rtactꝰ. Sʒ ſciẽdũ eſt ꝙ guſtꝰnõ

Piroc
ſsſtne

Vnctes

ſcioſtune

= =

ſnoobicnrnß
Neckmuandhin

2 = —
—

ſctldelnann

uprenanalon
nſnitiint
ſunn ininone
eplnvliͤrſo go
Ctentihas
geigcherncoo⸗

=

(Menhiuffl

tblärlumtü
inpotinginn
oheaſan ſi
th or lorit
Aainaloitn
uubusgur
nnt nauclito o
Nſptiglnenpdun
Ciccics dommtefn

ſücenorcaninnin
id, dialoaſoräe
ghinnalhin

m Rich.in.iiij.di. xlix.ar.iiij.q.iij.? HBonauen. dã vo eſt quã tałtrãſmutatio nõ cõcomitat᷑:i q̃ Anwrnar de
in eadẽ diſt.p.ij.ar.iij.q.j.Nã pᷣmo viſus erittã/ ſenſus ita recipit ſiłitudinez foꝛme ſenſibilis ꝙ; lai Arehiin
te ꝑfectiõis ꝙ non poterit ab exrinſeco coꝛrũpi nõ denoiĩat᷑ ab ea:ſic patʒ iĩ viſu. Uiſus em̃ vidẽ läuncaa⸗ 83
yel ipediri. Uidebit em ſine obſtacło ⁊ penetra / do albũ non effici᷑ nec ðꝛ albo.ſicut hõ cũ ſentit D euc
bit cũcta coꝛpa.videbitq; itra ſicut extra ⁊ pene/ caloꝛẽ ðꝛ calidus. Pꝛima ĩmutatio ñ põt eſſe ſi i dn
trabit coꝛꝑis armonias atq; mẽbꝛoꝛũ diſpoſi⸗ ne matiali trãſmutatiõe. Et qꝛ iſta nõ põt ſtare lrt⸗ ſe ſc
tiones intrinſecas. Secũdo videbitoculus ita cũ ipaſſibilitate btõꝝ:iðo tali mõ nõ erit ſenſus thn ſluln
ſubtſicutſup Tercto ta loge videbitſie pe. ipion iaaitv ſius⸗ Soda vo imutano no req; fmutnane
AQuanto ita videbit minima ſic magna ⁊ ita ſe⸗ rit de neceſſitate niſi qᷓndã paſſioneʒ aĩalẽ ſine q̃ ene nunign
ipᷣm ſicut cetera.Quinto ita videbitretro ſic añ elſſe nõ poteſt.qꝛ ſenſus eſt qdaʒ paſſio anialis. * Cunhem
nõ ſe vtendo. Serxto videbit ſuꝑioꝛa ockos nõ Etiſto mõ in btis qlibet ſenſus erit in aau ſuo Köones adün
leuãdo. Septimo videbit iferioꝛa oculos non quia talis paſſio ſenſus eſt q̃dã patiẽs ꝑfectio Gänet⸗ gent
declinãdo. Odauo videbit diuerſa obieca ⁊ qᷓ fpm ph̊m.ij.de aĩa.Bii igit᷑ non erũtipaſſibiles tatuung
ſi iufinitos radios tanq; vnum vel q̃ſi vnitos. paſſiõe aiali.Sed vtrũ hec imutatio ſit faciẽda zn icggüfnn.
Nono potentia viſiua videbit ita ocuł daup ſic ꝑ efflurũ a ſuꝑioꝛibo viribo ſenſus: aut ꝑ ſuſce⸗ nd an
aꝑᷣ.Si em oclłi nr̃i głificati videbũt vltra mu / pnionẽ a reb extra aiaʒ:dubiũ ẽ q̊ ad aliqͥs ſen⸗ Pon adhocnſi
rũ: nec paries aliqͥs aut mons vł alið coꝛpꝰq̃n / ſus:maxie q̊ ad odoꝛatũ ⁊ guſtũ:vt ct inqt ſan. ſgle lihb
tũcũ q; dẽſum ⁊ opacũ poterit ipedire viſũ nrm Bonauẽ. Credo tñ ait Rich.ꝙ bᷣ eritnõ tmmõ tnrallnanaßi
In p enetret ⁊ vltra ipᷣm videat:multo minꝰ pal per aliquẽ influxũ ab interioꝛi:vt.ſ.foꝛte a bcitu i ſbaghn

leu

acigie
droren

baamülin
em
s ſui gein
uſimniſcn

mmuff

niifune

eſuogligbict
kapnſum!?

is ſcnſus

s ac Di
Abeſisan
ickſdiiſta N9

Qui i
muniatis
nitbu
iinnuni
umciblio⸗
nDlndn
viantüſ
utnoßgultin
niſanihirtnt
ninitinin
mnuano noſt
vngzailliſtf
gpaſſomns
Suinnt

f f fẽ

Folium

dine aie:ſed etiã ꝑ ſuſceptione; a rebo q̃ ſũt excra
aiam.qꝛ ſenſus ꝓpinqᷣoꝛes ſunt aie qᷓ; coꝛꝑi.ſed
coꝛpꝰ ꝓpt᷑ btitudinẽ aie pᷣmiabit᷑ aliq; delectatõe

q̃ quidẽ nõ põt eſſe ſine acu. Igit᷑ patet ꝓpoſitũ.
Qðõ ꝑticularit᷑ decdlarat᷑ꝑ ſingulos ſenſus. AQ

Rimo em̃ patet de ſenſu viſus. Nã ſᷣm
p phbum. x. Mecha. in oi genere eſt repire
vyvnũ qð ſit metꝝ ⁊ mẽſura oim q ſunt in
illo genere. In genere aũt coꝛpaliuʒ viſibiliũ in
pria ꝑfectiſſimũ eſt coꝛpꝰxpᷣi glioſum:etideo in
ipſo qetabit᷑ potẽtia nr̃a viſiua tanq; in ſuo ꝑfe
ctiſſimo obiecto:⁊ in ipo ꝑfectiſſime delectabit᷑.
Et hec eſt vna ex rõnibo q̃re etiã ſi Adã non pec/
caſſet filiꝰdei incarnatꝰ fuiſſet.De q̃ diffuſe dicã
in qͥnta ꝑte mariał nr̃i.ſᷣmone.iiij.ꝑte.j.ᷣet ſer.v.
ꝑte.j.vt.ſ.totũ in ſe hoiem btificaret nõ ſolum qͥ
ad aiam in ↄteplatcione ſue deitad.ſed etiã qͥ ad
coꝛpꝰin viſiõe ſue głioſe hũanitatj.Et iõ Apoc̃.
j. ðꝛ. Videbit eũ ois ocułꝰ ⁊c.Oeleccabunt᷑ etiaʒ
bti in aſpectu coꝛpoꝝ alioꝝ btõꝝ ⁊ ſuoꝛũ miro
decoꝛe refulgẽtiũ. Scðo auditꝰ erit ĩ actu ſuo
et delectabit᷑ ac btificabit᷑ in auditiõe cantuũ de/⸗

lectabiliũ ⁊ laudũ btõꝝ.Nã qlibet ſcteũs cãtabit

in ꝓpꝛia ⁊ ſingłari voce q̃ ab oib ꝑticularit᷑ au/
diet᷑ ⁊ diſcernet᷑. Nõ ſolum aũt iocundant᷑ bti in
cãtibo ſuis⁊ alioꝝ ſccõꝝg:ð qͥb ðꝛ Apoc.xix.Au
diui vocẽ in celo qᷓſi tubaꝝ młtaꝝ dicentiũ Al⸗

leiluia:laus:głia:⁊ virtꝰ deo nr̃o ⁊c̃.ſed etiã de

leccan?᷑ in audiẽdo ↄſonãtiã ⁊ mirabilẽ armoni
am ſeptẽ planetaꝝ:iuxta illud Job.xxxviij.Cõ⸗
centũ celi qͥs doꝛmire faciet. Itẽ audiẽdo armo/
niã q̃ttuoꝛ elemẽtoꝝ:iuxca illud Sap.vl. In ſe
dũ elemeta cõuertunt᷑ ſic in oꝛgano qᷓlitat imu
tand:⁊ oĩa ſuũ ſonũ cuſtodiũt. Odoꝛatꝰ eniaʒ
in patria erit in actu ſuo ⁊ delectabit᷑ ac btifica⸗
bu in odoꝛib ñ ſolũ coꝛꝑis xpᷣi:ſed etiã cuiuſli/
bet bti ꝑ totũ ꝑadiſum ſpirãt fragrantiã ſingu
lariũ odoꝝ in ſua vltima ꝑfectiõe.De odoꝛe au
tẽ xpᷣi b̃ Can.j.vbi ei ðꝛ. In odoꝛe curremꝰ vn/
guentoꝝ tuoꝝ.De odoꝛe vo btẽ vᷣginis ðꝛ ibi⸗
dẽ ca.iij. Que eſt iſta q̃ aſcẽdit ꝑ deſertũ ſic vgu

la fumi ex aromatibbo myrrhe ⁊ thur ⁊ vniuerſi

puluer pigmẽtarij.De odoꝛibo aũt alioꝝ btõ/⸗

rũ hr̃ Apoc.v.vbi ſcbtũ eſt. Habẽtes ſinguli ci/

tharas ⁊ phialas plenas odoꝛamẽtoꝝ. Cicha/
re em̃ vt diximꝰ ſunt coꝛꝑa ſcõꝝ. Phiale vo q̃
ſunt lucide⁊ late figurãt anias btas q̃ deũ luci
de vidẽt ⁊ ample amũt:in qͥbo ſũt maxia odoꝛa⸗
mẽta.Odoꝛabũt aũt oĩa hec ſine cerebꝛi reſolu
tione ⁊ abſq; terreſtri fumoſitate vł vapoꝛatiõe
et ſine rei odoꝛate putrefactiõe:q̊ꝝ ↄꝛiũ eſt ĩ via
Eſt tñ ſciendũ ſᷣm Rich.vbi S.in ſolutione ſexti
argumẽti: fumał euapoꝛatio nõ eſt ꝑ ſe neceſ
ſaria ad hoc vt ſiłitudo odoꝛis vſq; ad olfacũ
ptingat.Nã ph̊s.ij.de.aia refert q̃dã eſſe aialia
q̃ ad alimẽtũ a lõge currũt ꝑ h̊ ꝙ ab odoꝛe mo/
uent᷑.ettñ poſſibile ñ eſt ꝙ euapoꝛatio cadaue/

ad loca t remota ꝑtigat. Sʒ ꝙ a coꝛꝑe odo/

CLXXII

rifero aliq̃ euapoꝛ io fiat cũ młtiplicatõe odo/
ris:ex h ꝓuenit ꝙ ipſa coꝛꝑa odoꝛifera ſunt ni
mia hũiditate aſꝑſa. In coꝛꝑibo m̃ głioſis erit
odoꝛ in ſua vltima ꝑfectiõe nullo mõ ꝑ aliqua
huũiditatẽ aſꝑſus.Etiðo multiplicabit᷑᷑odoꝛ ad
ohuhlfactũ ſine euapoꝛatiõe. B
g Uſtus qͥʒ in actu ſuo iocũdabit᷑ ⁊ bufi⸗/
cabit᷑. Licet em̃ regnũ dei non ſit eſca vł
potꝰ:ad Rom̃.xiiij.vñ certũ eſt ꝙ in celo bri nõ
comedẽt aliqͥd:vt aſſerũt qͥdã dicentes ꝙ; come
dũt panẽ aureũ. Et machometꝰ i alchoꝛano ðᷣt
ꝙ in ꝑadiſo ſunt tria flumia.ſ.vnũ lac:vnũq;
mellis:⁊ alið vini dulciſſimi.ſed mẽtit᷑. Tñ ha⸗
bebüt in guſtu oẽm dulcedinẽ ⁊ ſuauitatẽ cuiuſ
libet deſiderati cibi ac ſi ilũ acualit᷑ guſtarẽet.et
dicit Rich. vbi S.in ſolutõe qͥnti argumẽti ꝙ il
la ĩmutatio in guſtu fiet mediãte q̃dã hũiditate
quã deꝰ creabit i lingua beur ᷓ hebit oẽm ſapo
rẽ qͥ maxie cõpetit ꝑfectioni ſenſus guſtꝰ cuiuſli
bet bii:⁊ ſeruabit᷑ incoꝛruptibił in ꝑpetuuʒ ipſa
hũiditas in ligua ipᷣoꝝ btõꝝ.Aut cauſabi i lin
gua ipᷣa hũiditas ex vi buitudis aie:⁊ nõ erit ſilłi
tudo hũidita ſed vera biditas:in q̃ erit ñ ſiłi/
tudo ſapoꝛis ſed verꝰſapoꝛ. Sẽſus etiã taciꝰ
btificabit᷑ ⁊ ꝑfectiſfime io cũdabit᷑ in acu ſuo ſic
dictũ ẽ de alijs ſenſib. Sicut em̃ dãnati hẽbüt
cõtinuũ doloꝛẽ in oib ſenſibo:ita bti hẽbũt ↄti⸗
nuã delectatiõeʒ in ipſis.Quia igit᷑ coꝛꝑa ſccõꝝ
erũt palpabilia ⁊ tãgibilia pᷣm oẽs theolo.i.iiij.
di.xlix.ideo bti poterũt ſe ↄtingere iuicẽ coꝛꝑalr
Et ſe tãgẽt tactu honeſtiſſimo.in q̃ cõtactiõe erit
mira delectatio pt᷑ ꝑfectiõeʒ ſenſus ⁊ tactꝰ⁊ tã⸗
gibil. Eſt aũt ſcedũ ſᷣm oẽs theoł.i.iiij.di.xliiij.
ꝙ coꝛꝑa nr̃a reſurgẽtcũ oibo mẽbr vt i oib re⸗
cipiãt ſuã remũ eratiõeʒ. Uñ ſᷣm Rich.nr̃m vbi
S.deꝰ in mẽbꝛis btõꝝ nunc pudẽdis ⁊ generati
uis ponet qᷓndã delectatõeʒ honeſtiſſimã q ꝑpe
tuabit᷑ in e᷑nũ in pᷣmiatiõe; pudicicie ⁊ ↄtinẽtie.
ſic eadẽ mẽbꝛa patient᷑ acerbiſſima toꝛmẽta ĩ in/
ferno / ꝓpt᷑ delectatõeʒ luxurie ⁊ ipudicicie.Qua/
to aũt i aliqͥbo ſenſibo qͥs maioꝛẽ ſibi violetiã in
pñti vita fecerit eoꝝ ſenſualitates refrenãdo:tã/⸗
to ĩ pria maioꝛẽ in ipſ delectanõeʒ ꝑapiet.Etiõ

ad refrenatõeʒ; ipaꝝ ſenſualitatũ nos hoꝛ tat᷑ be

atꝰ Jacoponꝰnr̃ ð Tudeno qͥ vt poit mgrGar
tholomeꝰ de Pib ĩ ↄfoꝛmitatib bti Frã.li.j.fru
ctu.viij.dabat exẽplũ ꝑ parabolã de q̃dã vᷣgine
pulcerrima qͥnq; fratres hñte:q̊ꝝ vnꝰerat ctha
redus.aliꝰpictoꝛ.alius coqͥnanꝰ.alius aroma⸗
tariꝰſiue ſpeciariꝰ.⁊ aliꝰleno:qͥ oẽs erãt pauꝑes
Illa aũt hẽbat vnũ lapidẽ pᷣcioſũ magniq; va⸗
loꝛis. Uenit ergo pᷣmus ad ſoꝛoꝛeʒ ſuã di. Zu
vides ſoꝛoꝛ mea ꝙ ego ſũ pauꝑ:da igit mihi il
lũ lapidẽ ⁊ ego faciã tibi pulcerrimũ ſonũ cum
iſtr̃o meo.Etilla dixit Et qͥd faciã ſono trãſacto
Et vñ viuã ego poſtea.Non ergo dabo eũ tibi
ꝓ tali pᷣcio. VUolo em̃ me nuptui tradere cũ ipſo
et honoꝛifice viuere. Poſtea vo venit aliꝰfrat᷑

Bermo

ſecundus ſimilit petẽs dlag⸗ lapidẽ: offerẽs ei

ppᷣdo eiꝰ vnã pulcrã picu v. Etilla ſilr nega⸗

uit. Teraꝰ aũt frater veniens ⁊ ſimiłr petẽs offe
rebat pꝓ pᷣcio vnũ bonũ ꝓfectũ:ſiue alið ſapoꝛo/
ſum fereulũ.Et q̃rtꝰ vna optima pipata.Quin⸗

tus aut ꝓmittebat ꝙ per lupanaria illa duceret
Illa aũt oibo fratribo rñdit ſicut pᷣmo:⁊ dictũ la
pidẽ ſibi ſapient᷑ reſeruauit. Demũ venit ad eaʒ
IZgam rex magnificꝰ ab ca ſilłr ipᷣm lapidem pe⸗
tens. Qua reſpõdente Quid mihi dabis ꝓ eo.
ñditrex. Ego accipiã te in ſponſam meã ⁊ fa⸗
ciã te magnã reginã:⁊ dabo tibi vitã eternã ⁊ af
fluentiam oim bonoꝝ qͥ deſiderari pñt. Atilla
inqͥt.Oñne ꝓ tanta magnificentia vr̃a ⁊ lapidẽ et
me vobis trado.⁊ ſtatim dedit eilapidẽ. Notã⸗

dũ eſt aũt moꝛalit᷑ ꝙ iſta vᷣgo eſt ania rõnalis.
lapis pcioſus eſt voluntas ſiue cõſenſus liberi
arbitrij. qnq; vo fratres ſunt qͥnq; ſenſus coꝛ⸗

poꝛis.ã pꝛimꝰ qͥ dict᷑ citharedus ſiue hiſtrio

eſt auditꝰ. Secũdus qͥ ðꝛ pictoꝛ eſt viſus.Ter⸗

Quus qᷣ ðꝛ aromatariꝰ ſiue ſpeciariꝰ eſt odoꝛatꝰ.
Quart qᷣ ðꝛ co quinariꝰ eſt guſtus.Quintꝰ vo

etꝑ ipᷣm mag incuruat᷑ aia ad opꝰ illictũ. Sic̃
n nſſerilla vgo ſttpall ipſoꝝ p̃/

cioꝝ tã viliũ dediſſet lapidẽ pᷣcioſum:ſicincòpa
piliiter ſtultioꝛ eſt aia q̃ in aliquẽ cõſenſum ũli⸗

itũ ab aliqͥ ſenſu coꝛpis ſe induei ꝑmittit.Etiõ
toto conatu ðbet ab ũlla modica delectatiõe ab/

ſtinere:⁊ ſuis ſenſibo ad ſenſualitates illa trabe
re volentibo nullatenꝰ cõſentire:ſuũq; ↄſenſum

ſfſũmo regi xpᷣo cõſeruare ⁊ grauoſiſſime dare:qᷓ
eęcaqm ſpõlam ſuã faciẽs infinitã atq; ꝑpetuã illi
delectationẽ dabit: atq; adeo ipſam ditabit⁊ fe/⸗
licẽ faciet ꝙ de abũdãtia ſua ⁊ de ĩeffabilibo cõ⸗
ſolationibo ſuis:oẽs fratres ſuos.ſ.ſenſus coꝛ⸗

poꝛis btificabit ac ſecũ in celo glioſos habebit

Pꝛo ↄcduſione aũt hulłꝰ ꝑ dico ꝙ ſuꝑ oẽs ac/
Qdentales btõꝝ delectatiões illa eſt maioꝛ quã
pꝛjz bona ↄſcia:exiſtẽs ſine vlla imũdicia peccati
De q;ᷓ Ecci.iij.ðꝛ.Nõ eſt delectatio ſuper coꝛdis

gaudiũ. Has aũt ↄſolatiões habebũt ſcti in vi

ta celeſti:qͥ nõ ſolũ ͥ ad aiam erũt pleni oĩ gau/
dio:ſed etiã in oib ſenſibo coꝛꝑis:vt dictum eſt

crũt ꝑfectiſſime ſaturati ⁊ ad plenuʒ btificati.vt

inqᷣt Rich. in. iiij. di. xlix. ar. iiij. ꝗ. iij. Nihil em no
bis deficiet qð ad ↄſolatiõeʒ aie ⁊ coꝛꝑis nr̃i fa⸗

aat. Etido dico vob illud qð dict Paulus ad

hil.iiij.ca. Gaudete in dno ſp:iteꝝ dico gau⸗

dete:dñs em̃ ꝓpeeſt.ſ.qͥ nos a tꝑalibꝛ gaudijs

ꝑducet ad eterna.

A ſꝗ oĩm maloꝝ. Ad fugã aüt oim malo/

ffũ natura nos hoꝛtat᷑. Uñ.viij.Eth.ðꝛ.
Natura ſꝑ fugittriſte.Et hoc gaudiũ hẽbũt btei

Dezãſchen eſt Dap 1ica. Juſtor aie in manu

dei ſunt:⁊ nõ tager illos co mentum moꝛj. c

De qIrto gaudio ꝑadiſi qð ðꝛ ceſſatiõis.
UVartũ gaudiũ btoꝝ appellat᷑ ceſſatiõis

Apoc xxj. ca. ðt aqla volãs. Abſterget deꝰ oẽm

lachꝛymã ab ocuł ſcõꝝ:⁊ moꝛs vltra nõ eritne
q; luctꝰ neq; clamoꝛ neq; doloꝛ erit vlcra q pꝛi⸗

ma abierunt.Et dixit qͥ ſedebat in thꝛono.Ecce
noua facio oia.et Eſa.lj.ðꝛ.Gaudiũ ⁊leticiã ob
tinebũt ⁊ fugiet doloꝛ ⁊ gemitꝰ. Augꝰ vo in li.

3ð ſimbolo.tractatu.ij.ait. Non nob dñabit᷑ coꝛꝛ

ruptio ĩmoꝛtalit᷑ viuẽtib:nec idigebimꝰ illic ve

ſtimẽto vbi erimꝰ ĩmoꝛtalitate veſtiti.neq; cib

nob deerit qn ipᷣe pais viuꝰqͥ ꝓpt᷑ nos ð celo ad

terras deſcẽditiui pñtia nr̃as aias ſatiabit.nec

potꝰnob deerit pñte fõtevite.Saturabit ei nos
ab vbtate dom? ſue: ⁊ toꝛrete deliciaꝝ ſuaꝝ coꝛ
da nr̃a rigabit.Eſtꝰillicnõ patiemur. Ille eĩ erit

refrigeriũ nr̃m qͥ nos ſub vmbꝛa alaꝝ ſuaꝝ ꝓ/
texit ⁊ ꝓtegit.Frigꝰillic ũ patiemur.Eſt ei ſol iu⸗

ſticie ibi q ſuo amoꝛe calefaciens coꝛda nr̃a:ra⸗
dijs diuitat ſue illũinabit ocłos nr̃os vt vide/
ant diuinitatẽ eq̃litatẽq; pr̃is ⁊ filij ⁊ ſpũſſancti
Nõ ibi fatigabimur.Nobiſcũ ei erit vᷣtꝰ nr̃a cui
nũc dicimꝰ. Diligã te dñe vᷣtꝰmea.ſõ ẽt ibi doꝛ
miemꝰ.Nõ ei ſũt ibi tenebꝛe q excludere poſſint
ꝑmanẽtẽ diẽ.Nulla ibi negociatio.nulla pᷣuicꝰ.
nullũ opꝰ.Et qͥd illicacturi ſumꝰ: niſi illud qð
ſcptũ eſt. Uacate ⁊ videte qm̃ ego ſum deꝰ. a
catio iſta ↄtẽplatiõis erit:? oꝑa nr̃a erũt delecta
tionis vt ↄtẽplãtes deleccmur ⁊ delectabilit᷑ cõ
tẽplemur bona dñi in tra viuẽtiũ:q̃ nec oculus
vidit:nec aurj audiuit Hec ille.Qui etiã i ᷣmõe
qͥda ↄ arrianos ex ↄſideratõe pᷣdicoꝝ nos hoꝛ
tat᷑ ad pugndũ viriliter ↄ diabolũ di. Qui vult
ad et᷑nã vitã ꝑuenire j̊ oẽs diaboli laqos ðbet

foꝛtiter vigilare.õ em̃ q̃lis eſt iſta vita tal iue

nit᷑ in ula.Quãtũ em̃ differat int᷑ hãc ⁊ illã noſce
debet charitas vr̃a.hic falſitas: ibi veritas.hic

pturbatio:ibi fida poſſeſſio.hic peſſima aman/

tudo:ibi ſempitna dulcedo.hic piculoſa lucra⸗
tio:ibi ſecura exultatio.hictimemꝰ neq amicus
erat efficiat᷑ ſubito inimicꝰ:ibi erit amicicia ꝑpe⸗

tua.hic qᷣcqᷣd eſt bonũ timemꝰne ꝑeat:illic qͥcqͥd

acceꝑimꝰ ab illo ſᷣuabit᷑ qͥ facit vtnemo trãſeat.
hbic moꝛs:ibi vita. hic luc*:ibi gaudiũ.Illic qð

acceꝑis nũqᷓ; amittes:hic oia mutabilitati ſub⸗

iacẽt ⁊ ꝑmanere nõ pñt.Deꝰ aũt illic ꝓ oĩb ⁊ in
om̃ibo erit:nec ſufficit hũana ligua expmere qð
ſenſus moꝛtał ñ valet cõpꝛehẽdere.Ueniamꝰ il
luc fratres ⁊ ibi intelligemꝰ qð coꝛ hũanũ h̊ co/⸗
gnoſcere ñ põt. Ibi deũ videntes eoq; fruentes
exultabimꝰinenarrabili gaudio.Et q̃le erit gau
diũ vbi nullꝰcimoꝛ erit.Quale gaudiũ erit cũ te
ſociũ viderj angel:ꝑticipẽ regni celoꝛũ:regnare
cũ rege:nihil cõcupiſcẽdo oia poſſidere. Sine
auaricia diuitẽ:ſine pecunia admiſtranteʒ:ſine

ſucceſſoꝛe iudicãtẽ:ſine metu barbaroꝝ regnã⸗
tẽ:ſine moꝛte in et᷑na vita viuentem. Hec ille.

Igltur tribulati ?⁊ an?j½ĩ 5
o guſtiati nolite deſperare i anguſtijs ve⸗
ſtris ſed patienter eas tolerate.Oico em

, Zit
diugliſluin

Gpiunilgiin
mmrillumn

“ ſmituenl

iipo lafin⸗

ut Pone de
Fudonnbuine
misſtnin
(GN NWdo
Gegaäfnſtne
ficvediben⸗
en Todirnla
Pfitirllchon
mwlnc tp fun
urutpoſcinrn
ſlg wnusmnhl
nponaliilur⸗
othbolanöcsopte
Pöpornultrobesde
ſoogkoadoct da⸗
Erddtuuthüles
6SEE Yocichbttinnens
ddNGcrnni

õ

uiricohann

diaet Pauld ,od
ſt Prataturall
chflateſcöigi
Eexſitiſapiterae
(pbonsrabſch⸗
uonopanenoſtn
Necolnogandio
AImnd oon
(theoi
Gubnt

E. Be
tluſhe
drücieodlant.
geſtininir
Poſſcellns. nl
ooglitolcgi
ls hfiiniara
aasſtegeertanl
rdicis Warn
Mopiishel ſii
ihuarqltne

onmwfi

närnit
agemsöchon

Snin,
d 14* n

3

otzip iͤh
ſa tſiſnn

cianntenſn

lind laſt.

lünnenilutg
ngylin Ne
Ggrznidtcen

r: tbillttK

üͦincoalus
Quicüifnie
Pdian, ws
olüd in

dboli bisiher

H
B

ſiſtarane.

ine bicꝛlli

Natmcdn

mneno i.

uti A6

Uublluns ih/

Ucpoiltian

Muapmeedö
n Uenan?l
vebüanübt.
ozfruenan.

rältentgn

ngr ne

vobis ꝙ quãto fueritis magis tribulati in hac
vita:magis eritis ↄſolati in alia:⁊ gaudia pa⸗
radiſi videbunt᷑ vo bis mag dulcia.iuxta iullð

qð dicit auctoꝛ libꝛi qͥ ðꝛ Panpbilꝰ.c.xxxij. Eſt

poſt triſte malũ gratioꝛ alta quies.Uñ Aſcula
nus poeta iĩterrogabat di.Quis nouerit rẽ bo⸗
nã. Et rñdet dãtes. Is qͥ guſtauit malã. Scito
te etiã ꝙ ĩ regno celeſti reminiſcẽdo tribulatio/
nũ quas ĩ mũdo paſſi eſtiſ:ſũmoꝑe gaudebid
ex hac recoꝛdatiõe.Ait em̃ Areſt.j. Rheto.c.xx.

Delectabile ẽ ſaluatũ reminiſci laboꝛũ. Et poſt

anguſtias delectat᷑ vir mẽoꝛans qᷓ; młta paſſꝰ
fuerit:⁊ qᷓ; multa bñ geſſerit.Et ad hoc ꝓpoſitũ
poſſumꝰadducere illð Mantuani Uirgilij in
pꝛimo Eneydos.Foꝛſan ⁊ hec olim meminiſſe
iuuabit. Pꝛopter hoc apłs ad ol.·j.c. dicit.
BGaugeo in tribulationib meis.Et rõ eſt illa qᷓ
ponit᷑ Eccłi.j.c. vbi ðꝛ. Uſq; ad tpᷣs ſuſtinebit
patiẽs:⁊ poſtea erit redditio iocũditat illiꝰ.Et
ideo dico vobis o tribulati illud Mantuani
Virgllij in.j.Eney.vbi Eneas hoꝛtabat᷑ ſocios
affliccos di. Pervarios caſus:ꝑ tot diſcrimina
reꝝ Tendimꝰin latiũ:ſedes vbi facta quietas
O ſtẽdũt:illic fas regna reſurgere troye.ODurate
⁊2 voſmet reb ſᷣuate ſcdᷣis.Que vᷣba pnt ſpũa
liter ad ꝓpoſitũ nr̃m itelligi. Per varios em ca
ſus.i.ꝑ varias tribulationes:tendimꝰin latuʒ
ideſt in paradiſũ.iuxta illð Act᷑.xiiij. Per mul⸗
tas tribulatiões oꝑtet nos ĩtrare ĩ regnũ celoꝝ
vbi pᷣparauit nobis deꝰſedes quietas. De qͥb
vᷣgo glioſa dicit Luce.j.Depoſuit potẽtes de ſe
de ⁊ exaltauit hũiles.? Dauid ꝓpheta pS.cix.in
qͥt. Judicabit in natiõibo iplebit ruinas.i.ſedes
a qͥ ba ceciderũt mali ãgeli. Ilic regna troye re⸗
ſurgẽt.i.coꝛꝑa nr̃a.Oẽs em reſurgemꝰglłlioſivt
dicit Paulꝰ.j.ad Coꝛ.xv.Qui ad Ro.viij.etiazʒ
ĩiqͥt. Ipa creatura libabit᷑ a uitute coꝛruptiõis

in libtatẽ głie filioꝛũ dei ⁊c. Durate ̊ ⁊ voſmet
rebo ſ̃uate ſcois.i.eſtote foꝛtes i bello ⁊ pugna⸗

te cũ ãtiq̃ ſerpẽte ⁊ accipietj regnũ eternũ:plenũ

oib bonis:⁊ abſq; aliqͥb malis.Et hᷣ ſufficlat

ꝓ quarta parte noſtri ſermonis.

De quinto gaudio qð ðꝛ decoꝛationis. E

Vintũ gaudiũ dicit᷑ decoꝛatiõis:ſᷣm

ꝗq em theo.i.iiij.ſen. di. xlix.coꝛꝑa nr̃a de
coꝛabunt᷑ q̃ttuoꝛ dotibo:vt declarat
ſccũs Bona. Ric.⁊ Tho.i eadẽ di.ſ.

ipaſſibilitate ſpᷣtilitate:agilitate:⁊ claritate. De
qbo ðꝛ Sap.iij.Fulgebũt iuſti:⁊ taqᷓ; ſcĩtille in
arũdieto diſcurrẽt.lã i fulgoꝛe claritas:ĩ igne
q eſt elemẽtũ valde actiuũ ⁊ frigeſcere neſcit im
paſſibilitas. In ſcintilla ſubtilitas:i diſcurſu
vo agilitas ſignificat᷑. Et ſaluatoꝛ nr̃ głiaʒ coꝛ⸗
ꝑis nr̃i ĩ pꝛia volẽs onñdere nõ młtiplicat vᷣba:
ſʒ eã itegre ⁊ totałr ac ꝑfecte ꝑ claritatẽ ſolis oñ/
dit dicẽs Mat.xiij. Fulgebunt iuſti ſic ſol in re
gno pꝛis mei.Nã ĩ ſole vt aꝑte ptʒ ſũt oẽs pᷣdi⸗

cce q̃ttuoꝛ q̃litates. Pꝛimo em̃ hʒ claritatẽ lud

ad quã ↄſequunt᷑ gie tres. Pꝛimo ſubtilltas.
Lur eim ꝑ naturã hʒ ſubtilicatẽ ad penetrandũ
coꝛpa maxie diaphana ⁊ trãſparẽtia ſicut patet
in lapide criſtallino qͥ a luce penetrat᷑ Scdðo ſeqᷣt᷑
agilitas. Nã mutatio eiꝰ q̃ſi ſubita ẽ:⁊ q̃ſi in in⸗

ſtanti illuminat ⁊ emittit radios ſuos ſuꝑ ter⸗

ram.Tertio ſequit᷑ ipaſſibilitas qꝛ ab alijs non
patit᷑ inqͥ namentũ.Et ꝓpterea dñs nr in tranffi
guratõe ſua:de q̃ habe Mat.xvij.nõ in alia do
te voluit apparere qᷓ; in dote claritatj.ſᷣm Alexo.
de ales.in.iij·ꝑte ſũme.in tractatu de apparitiõe
xp̃ᷣi.qꝛ ad ipᷣaʒ claritatẽ vt dictũ ẽ cetere dotes cõ⸗

ſequunt᷑.De his etiã dotib tangit apłs.j.ad Co
rinthᷣ.xv.dicẽs de coꝛꝑe humano. Seminat᷑ in

coꝛruptione:ſurget in icoꝛruptiõe:ſeminat⁊᷑ i ig⸗
no bilitate:ſurget in głia.ſeminat᷑ in ifirmitate:
ſurget in vᷣtute.ſeminat᷑ coꝛpꝰ aiale:ſurget ſpũa
el.bᷣm aũt Richar.nr̃jm vbi S.ſurgere in icoꝛru⸗
ptiõe refert᷑ ad ipaſſibilitatẽ:ſurgere in głia retſer
tur ad dlaritatẽ:ſurgere in vᷣtute refert᷑ ad ſubti⸗
litatẽ.ſurgere vᷣo ſpũale refert᷑ ad agilicatẽ.Rd hᷣ
aũt oñdẽdũ dñs ieſus nõ ſolũ reſurrexit cũ iſtis

q̃ttuoꝛ dotibo in ſuo coꝛꝑe:imo etiã moꝛtalis ex

iſtẽs ipᷣis vſus c. Na pmo oñdit dotẽ claritatis
in ſua trãffiguratiõe qñ reſplẽduit facies eiꝰ ſic
ſol Mat.xvij. Scðo oñdit dotẽ agilitatis qñ
ambulauit ſupꝛa mare ſiccis veſtigijs.? Hath.
xiiij. Lertio ondit dotẽ ipaſſibilitat:qñ dedit ſe
ipᷣm in vltima cena in cibũ ⁊ potum Mat.xxvj.

Ibi em̃ in ſacro exñs nõ patiebat᷑ attritioneʒ in
dẽtibo diſcipuloꝝ nec aliquã alteratiõezʒ.Quar⸗

to oñdit dotẽ ſubtilitatꝭ qñ exiuit de vtero vᷣgis
ꝑ poꝛtã clauſam ſaluo ſignaculo vᷣginali:q;uis
ſ̃m aliq̊s h̊ ꝓpꝛie nõ ꝑtineat ad dotẽ ſubtilitatis
ſʒ fuerit ꝑ ſpeciale miraculũ diuine vtuʒ.Oſtẽ⸗
dit etiã hãc dotẽ ſpᷣtilitatꝭ ⁊ agilitaq ſimul qñ ex

iuit de medio iudeoꝛũ volẽtiũ eũ lapidare:ipᷣis
B nõ valẽtibo ꝑciꝑe quõ inde exiſſet.De q̊ h̃ Jo.

D declaratiõeʒ aũt iſtaꝝx (vij. F
a dotiü ẽ ſciẽdũ:ꝙ licet dos nõ ſit de eſſen
tiea mr̃imonij qð ſine ipᷣa ↄtrahi nõ põt.
c.ſi qͥs diuinis.xxx.q.v.⁊.S. Illud qͥʒ.in aut.qͥb⸗
mo.na.ef.le.coł.vj.⁊.c.ↄſaguineo ꝝ.iij.q.iiij.⁊.l.
fi.C.ð dona.añ nup.tñ decès ẽ in oiĩ mrimonio

dotẽ dari. c.nullũ.⁊.c.alit᷑.ibi glo.iij.q.v. dos ãt

dz pꝛimoniũ ꝓpꝛiũ mulierꝭ nupte.l.deniqʒ.S.ſed
vtaq;.i fine.ff.de mino.Notãdũ ẽ etiã ꝙ lʒ mu⸗

lieres regularit dotent᷑ a paretib ſuis:tñ aliqũ
viri accipiẽtes vxoꝛes eas dotat:vt põt ꝓbari ꝑ

c.qͥdã.xxvij.q.ij.⁊ ꝑ.c.⁊ ſi neceſſe.de do.int᷑ vix ⁊
vxo.lʒ ibi glo.expõat dotẽ.i.donatiõeʒ ꝓpt᷑ nupti
as. Pꝛopterea inqt Barcholomeꝰ bꝛixiẽſis in
ſuo reꝑtoꝛio.in vᷣbo.dos ꝙ apð hiſpanos viri
dotãt pulchꝛas puellas Quẽ ritũ etiã mauri ob

ſᷣuãt:ſic mihi retulit vnꝰ frat᷑ nr:qͥ in ꝑtibꝰ terre

ſcẽ lõgo tꝑe ſtetit Aliqñ etiã pr̃ ipᷣiꝰviri dotat pu

ellã vł auget dotẽ ipᷣiꝰq ẽ nubẽda filio ſuo:⁊ hoc

ob nimiũ amoꝛẽ quẽ ipᷣe vl filiꝰ eiꝰ bzed 1 ſam

Bermo

puellã.Sic fecit emoꝛ: pr̃ Gichẽ qͥ deſiderabat
hbr̃eDinã filiã Jacob ĩ vxoꝛe. Uñ vt habet Beñ.
xxxiiij. dixit ad Jacob ⁊ ad filios eiꝰ Sichẽ filiꝰ

mev⸗ adheſit aie filie vr̃e.Date eã illi vxoꝛẽ.Auge

te dotẽ ⁊ munera poſtulate. Libẽter em tribuaʒ
qð petieritꝭ.qꝛ igit᷑ eccłia catholica ẽ ſpõſa chꝛi⸗

ſti cui Oſee.ij.ipe ait.Deſpõſabo te mihi in fide.

Et apls inqᷣt.ij.ad Coꝝ.xj.Deſpõdi vos vni vi

ro vᷣginẽ caſtã exhibere xpᷣo.Jõ deꝰ pr ⁊ ipᷣe filiꝰ
elꝰ bndictꝰ amoꝛe iſtiꝰſpõſe captꝰeã mirifice do
tauit in mẽbꝛis eiꝰ.i.in oibo fidelibꝛ ſuis dans
vnicuiq; iſtas q̃ttuoꝛ dotes in ſuo coꝛꝑe Quas

qdẽ nõ dat niſi qñ ipᷣos glłioſos ad et᷑nũ cõnu/

biũ ſuũ introducit.Dotes em̃ nõoferunt᷑ ſpõſis
qñ deſpoſant᷑:ſʒ qñ ad domũ ſpõſi traducunt᷑.
Quia ꝗ quãdiu in hac vita ſumꝰpegrinamur a
dñno:vt ait aplłs.ij.ad Coꝝ.v. Jõ ſpõſus ni dei fi
liꝰ ⁊ pr eiꝰ:⁊ ſpũſſcũs qͥ mediate facta ẽ hec ðᷣſpõ
ſatio:ſolũ in traductiõe nfr̃a in celeſti głia nos
iſtꝭ dotibo illuſtrabit ⁊ decoꝛabit:ita ꝙ; qͥlibʒ no

ſtrũ dicere poterit illð Eſa.lxj. Induit me domi
nus veſtimẽto ſalut q̃ſi ſpõſam oꝛnatã monili

bus ſuis. Dos aũt diffinit᷑ a theolog vbi S. ſic.
Dos ẽ ꝑpetuꝰ oꝛnatꝰ aie ⁊ coꝛꝑis:vite ſufficiẽs:
⁊ in et᷑na btitudine iugit᷑ ꝑſeuerãs.pᷣdicte ãt q̃li

tates ⁊ dotes diuina vᷣtute ſic diſponẽte ex redũ

dantia btitudis aie reſultabũt in coꝛpꝑe cuiuſli⸗
bet bti. Uñ de dote impaſſibitatꝭ inqͥt Augꝰ.ad

Diaſcoꝝ.Tã potetẽ fecit deꝰ aiam vt ex eiꝰplena
felicitate redũdet ĩ coꝛpꝰſanitas ꝑpecua ⁊c. Pꝛi

ma aũt dos erit ipᷣa ipaſſibilitas. Nã ſᷣm omeſ
doc. in.iiij.di.xlix.maxie ſem Bona.ibidẽ ꝑte.ij.
ar.ij.q.j.⁊.ij. Coꝛꝑa btõꝝ erũt icoꝛruptibilia ⁊ i⸗

defectibilia atq; ipaſſibilia ab oĩ ĩtrinſeco ⁊ extri

ſeco coꝛrũ pẽte q̃libʒ genere paſſiõis. Uñ poter̃t

ſtare in igne ſine leſiòe:nec gladio aut iſtrumen
to poterũt ledi:vel quõlibʒ moleſtari.Nõ.n.vt i

quit Augꝰ.i ſmõe de ↄtẽptu mũdi poterũt pati
aliquã criſticiã vel afflicciõeʒ:nõ famẽ:aut ſitim
nõ caloꝛẽ:aut frigꝰ:nõ ſomnũ aut tediũ:nõ de⸗

bilitatẽ vel laſſitudinẽ:nõ deniq; ifirmitatẽ vllã

aut moꝛtẽ:iuxta illð Apoc̃.vij.lõ eſuriẽt neq; ſi

tient ampliꝰ:neq; cadet ſuꝑ illos ſol neq; vllus

eſtus ⁊c. Uñ ſcũs Jaco.intciſus dicebat carnifi
cib qͥ eiꝰ mẽbꝛa pᷣcidebãt a coꝛꝑe.deꝰ dabit mi

hi carnẽ nouã ⁊ mẽbꝛa ipaſſibilia:q̃ vulnera ve⸗

ſtra vel leſiões ſentire nõ poterũt. Sʒ de hac do

te tetigimꝰ in ſuꝑioꝛi gaudio:⁊ iõ ꝓ nũc trãſea⸗

mus ad aliaſ:ſufficiat allegare id qð canit ꝓpha

pS.xxxiij.Multe tribulatioes iuſtoꝝ:⁊ de oibꝰ

his liberabit eos dñs.Scða dos ðꝛ ſubtilitat
Coꝛꝑa em̃ nf̃a poteft itrare ꝑ oſtia clauſa:ſic fe⸗

cit xpᷣs Joh.xx.pꝰ reſurrectionem.ſlec muri ſeu

mõtes poterũt coꝛꝑa nr̃a ipedire:ne trãſeãt libe

ra ſinevllo ipedimẽto:iuxta illð ps. In noie tuo

trãſgrediar muꝝ.O ð q̃liter fieri poſſit declarat
Baoona. Rich. Scotus vbi ſupꝛa. G
t Enia dos dꝛ agilitat. Poterimꝰ/n. qſi

a ue,

XIX

in iſtati ire q̃cũꝗq; voluerimꝰ:⁊ coꝛpꝰnrjm ñ erit
põderoſũ:nos ipediẽs ab aliq̃ acciõe.Ecſde b̊ ðꝛ
Eſa.xl.Qui ſperãt in dño mutabunt foꝛtitudi⸗

nẽ: aſſumẽt pẽnas vt aqᷣle:currẽt⁊ nõ laboꝛabũt
gbulabũt ⁊ nõ deficiet. Ait.n. Augꝰ. xxij. de cui.
dei. ꝙ deꝰ a coꝛꝑibo btõꝝ auferet põdꝰ.Et iõ vbi
volet ſpũs:ibi erit ꝓtinꝰ⁊ coꝛpꝰ.Oð expõit Ric.

vbi S.Nõ ꝙ btã aia moueat coꝛpꝰ deloco ad lo

cũ in ĩſtãti:qꝛ h̊ facere nõ põt:vt ipᷣe ibi ꝓbat.ſʒ i
ta modico tꝑe ꝙ q̃ſi videt᷑ bᷣ facere in iſtanti Di⸗

cit ãt Anb.in lib.de ſiłitudinib de foꝛtitudie bti

In tãtũ erit foꝛt vt etiã ſi velit frã cõmouere poſ
ſit:⁊ ita facilit᷑mouere poſſet vnũ magnũ moõtẽ
ſic̃ vnã pẽnã. Nũc aũt veꝝ ẽ qð ſcribit Salomõ
Saß. ix.c. Coꝛpꝰ qð coꝛrũpit᷑ aggrauat aĩaʒ Cũ
vo erimꝰ in paradiſo nullo mõ agguabit am
imo erit eõ.nã ab oĩ coꝛruptibilitate erit purga
tũ:⁊ adiuuabit aiam.vt ait Augꝰ.xij.ſup Gen.
ad lr̃az Quarta dos ðᷣꝛ claritad:cruũt em coꝛpa
gloꝛificata? claritate maxia adoꝛnata:iuxta ilöõ

aplłi ad Col.iij. Cũ xpᷣs apparuerit vita vr̃a tũc

⁊ vos apparebitꝭ cũ ipo in głia.Uñ illð qð dixit
ſaluatoꝛ nr̃ Mat.xiij. Fulgebũt iuſti ſic ſol: di⸗
cuũt theologi i.iiij.ſen.di.xlviij.ꝙ i die iudicij ſol
erit ſepties clarioꝛ qᷓ; nũc:iuxta ulð Eſa.xxx.Erit
lux lune ſicut lux ſolis ⁊ lux ſolis ſeptẽplici᷑. Et
qlibet ſanctꝰ erit ſplẽdidꝰ ſic tũc erit ſol ſplẽdo⸗
re intẽſiuo.Et lʒ coꝛꝑa btõꝝ erũt ita luminoſa ??ꝰ
clara ac fulgida:tñ ſᷣm theologos in.iiij.di.xlix.

oculi cuiuſlibʒ bti penetrabũt illũ ſplẽdoꝛẽ:⁊ cũ
maria ↄſolatiõe videbũt illã claritatẽ ⁊ pulchꝛi⸗

tudinẽ:⁊ mirabilẽ coloꝛẽ ipoꝝ coꝛpoꝝ glioſoꝛuũu

Si aũt hõ nõ gloꝛificatꝰ ſʒ paſſibilis ⁊ moꝛtał
poneret᷑ in celo ſtatim moꝛeret᷑ nõ ſolũ ꝓpter im

mẽſitatẽ głie diuine:ſʒ etiã ex ſplẽdoꝛe celi⁊ ſcõꝝ
Et dicũt pᷣfati theologi vbi S:ꝙ illã daritatẽ ha⸗

bebüt ipᷣa coꝛꝑa głioſa nõ ſolũ ab intrinſeco lu⸗

mine ſibi a deo indito mediãte aia głioſa:ſʒ etiã

a lumine extrinſeco alioꝝ luminũ paradiſi:ſiẽ

videmꝰ ꝙ coꝛꝑa bñ terſa ⁊ polita ex incidetia ra

dioꝛũ ſolis vel alteriꝰ coꝛꝑis luminoſi reſplẽdẽt

ſic̃ vitrũ:aurũ vel argẽtũ. Uñ ðꝛ.j. Macha.vj.

Refrulſit ſol in clipeos aureos ⁊ reſplenduerũt
montes ab eis.Coꝛꝑa.n.głioſa erũt bñ terſa et
Icit aũt Ric.ſcũs Bona (polita. H
d uen. ? Tho. vbi S. ꝙ in ptõte aĩe gloꝛifi
L cate erit ꝓhibere lucẽ coꝛꝑis ſui ne agat
in viſum:ſic ⁊ qlibet alia actio coꝛꝑis erit in po⸗

teſtate eiꝰ.Et iõ ſi eẽt hic aia hñs coꝛpꝰ gloꝛifica
tum poſſet occultare ꝑ ſuã volũtatẽ lucẽ coꝛpo⸗/

ris ſui ne videret᷑. Naʒ in coꝛꝑe gloꝛioſo ẽ ſüũma
obediẽtia ad aiam ſuõ:dicẽte Augj.xix.de ciuit᷑

dei. Imꝑabit deꝰ aie:aĩa vᷣo coꝛꝑi:tãtaq; obedi

endi ibi erit ſuauitas ⁊ facilitas:qᷓ;ta viuẽdi re⸗
gnandiq; felicitas.De hac aũt occultatiõe habe⸗
mus exẽplũ dñi ieſu:qui qñ voluit tenuit ocu⸗

los diſcipuloꝝ euntiũ in emaus ne eñ agnoſce/
rẽt:⁊ dũ voluitx feẽ ſe cogſa:⁊ poſtea euanuit ab

“

ctänſadte⸗
Nntliem i⸗
Oluaranktocn
ſicenego
Cpfmine
(rtnru
Ornielngir
rsid
inwui
Mndnu ctecs
Npotitinm rb
Nqnandr
rptmorqfoen

Ulaliſuege

Dnlt Slärirtii

iadlchts

Ridtoganne
Mruüfulttan

ulooplooͤſ⸗

ſopoenali
Puetir mtidt

nicgniſocihe
Ppotmirobilli
nſn gniſ

MDlentei 1,

„

Nunt doncam
aaaiednig;
hegkolaſtan⸗
nfant crüͤb
InsCsohöen
Gapadtafa
aſiiinmi⸗
Ceinecläͤrale
Girſntir,
ljf 9Gai; mn
obllgr⸗

tütbicfnſhlf

Uſuocopore
ſehentftl
ornſrpo

gate
enic e
1api
uNlanet,

—
er —

ögglee

tu ie
Badornanini
aruent nuſi

n dileen

edätuſiſeſe

Nigidtdgn.

ſctimtiſſil0

innn

NogosniiN

ir llüſgitneefſ.
idantaitn

arſplantli⸗
ſli pinmnl

irii tſſneii
wlua iniian
umimiritlI
Cenddt
6cirbita

SR

ennsinee

ochgstne

—

his o
glüncelocluß,
egorcin
antig,
e en

=

= à ☛n

=

Hð .
R

ochlis eoꝝ. Luce.vltio. Silr coloꝛ coꝛꝑis glłioſi
erit ĩ ptãte aie vt imutet viſũ.vł nõ imutet:⁊ vt

occultet coꝛpꝰqð ẽ pꝰſe.vł nõ occultet:ſic ẽt exẽ
plo dñni patʒ qͥ pꝰreſurrectiõeʒ ſuã ondit coꝛpꝰ
ſuũ diſcipłis:claritatẽ eiꝰ occultando.Et addit
ſccũs Bona.ꝙ aia btã nõ ſoluʒ pᷣt ſui claritatẽ

oĩno occultare vł i toto oñdere:ſʒ etiã valet me
dio mõ plꝰ? minꝰillã ð mõſtrare.Licet ãt btũs
Tho.i.iiij.di.xlix.tenuerit: claritas coꝛpoꝛis
glioſi poſſit ſine miracło videri ab ocło nõ głi

ficato ſi aia eiꝰ nõ ꝓhibeat:tñ Ric.nr̃ in pᷣdicta

di. dicẽ ꝙlux coꝛꝑis glłioſi ĩ ſua vtute ⁊ plenitu

dine videri nõ pᷣt ſine miracło ab oclo nõ glifi
cato:nec ipᷣe ocłus abſq; ſui effuſiõe eiꝰradios

in ſua foꝛtitudine ⁊ plenitudie reciꝑe poſſet:qꝛ
ercedẽtia ſenſibił coꝛrũpit ſẽſũ pᷣm Philo.ĩ li.
de ſen. ⁊ ſẽſato.Et iõ vt ait Aug.xxij.de ciui.dei.
Saluatoꝛ nr̃ nõ oñdit diſcipłis ſuis claritatẽ
ſui coꝛꝑis głioſi:qꝛ eã nõ ſuſtinuiſſet humanꝰ
atq; ifirmꝰ aſpectꝰ:nec ipᷣm xpᷣm agnouiſſẽt in

dlaritate ſua.Claritas ãt quã oñdit eis in trãſfi

guratiõe longe fuit iferioꝛ illa claritate:nec fuit

dos ſʒ aliq̃lis ſimilicudo dotꝭ claritac.vł ſᷣm

Alex.de ales i.iij.ꝑte ſũme ĩ tractatu ð apꝑitiõe

xpᷣi⁊ btm̃ Tho.in.iij.ꝑte ſũme.q.xlv.ar.ij.licet
fuerit claritaſ głie eiꝰ qᷓntũ ad eẽntiã:ñ tñ q̃ntũ
ad modũ eẽndi.Et h̊ mõ rñderi pᷣt ad auctoꝛi⸗/
tates q vident᷑ ð directo dicere oppoſitũ. Vł ſi

velimꝰ cenere ꝙꝙ fuerit eadẽ clantas quantũ ad
modũ eendi:e dicẽdũ ꝙ ocłi aplłoꝝ eã viderũt
miraculũ ſiue ꝑ graʒ dei ſpecialẽ nõ vᷣtute na

turali. Si qt qrat᷑ qre pꝰreſurrectõeʒ ſuã nõ oñ
dit dñs diſcipłis ſuis parifoꝛmit᷑ ſuã claritatẽ

Rñdeo ꝙ añ moꝛtẽ ſuã qñ ĩ ꝓxio paſſurꝰerat

ↄgruũ fuit tali ðᷣmõſtratiõe ↄfoꝛtare tres pnci

pales aplos ð ſpe głie ⁊ reſurrectiõis future:ꝑ
q̃s poſtea alij ↄfoꝛtarẽt᷑nectã alta miſteria de

buerũt młtitudini maniteſtari rõnibb quas ꝓ

nũc ꝑtrãſeo cã bꝛeuitac. Poſt reſurrectiõeʒ vo

lã poterãt ab illis tribo oẽs alij de pᷣdicta viſiõe

certificari:qꝛ trãſierat tepus ꝓhibitõis ipᷣꝰ dñi

qui dixerat eis Mat.xvij. Uiſionẽ hãc nemini

qꝛ ea ha bita fuiſſet ab illis euacuata rõ meren
di ꝑ fidẽ in totũ vł ꝓ maioꝛi ꝑte.Dicit tñ Ric.

dixeritꝭ donec a moꝛtuis reſurgat filius hoĩs.

Pꝛeterea ipᷣe dñs vt ĩ ᷣmone reſurrectiõis pa⸗/
tuit:de głioſa ſua reſurrectione diſcipłos ſuos

certificauit.Et iõ hanc viſionẽ ſue głioſe clari⸗
tatis eis oñdere neceſſe non fuit:⁊ eo maxime

vbi.S.qꝙ ſic ocłus nr ĩtueri pᷣt lucẽ ſolis in ſuo

fõte mediãte aliq̃ nube iũllã lucẽ ñ penitꝰabſcõ⸗

dẽte ſʒ reddete radios eius ꝓpoꝛtiõabiles viſui
nr̃o.Sic aliqͥ mõ a ſimili btũs ſic poſſec radi⸗

os luds coꝛꝑis ſui concẽperare ⁊ reddere ꝓpoꝛ

tiõabileſ viſui nr̃o: poſſemꝰillam lucẽ videre
in ſuo coꝛpoꝛe:ſʒ nõ videremꝰeã in ſua plenitu

die:nec vt refulgẽtẽ ĩ ſua pfecta vᷣtute. Sic nec
etiam videre poſſumus ſolis claricatem in re,/

CLxXxXIIII

fulgentia ſunere.
Eclaritate aũt coꝛpoꝛũ noſtroꝛũ futurg
d nos cõfoꝛtat ap's Paulꝰ: qui inqͥt ad
Pbhil.iiij. Saluatoꝛẽ expecamus dům

noſtrũ ieſi um chꝛiſtũ:qui refoꝛmabit coꝛpꝰ hu
militatis noſtre cõfiguratũ coꝛꝑi claritatis ſue.
Sclendũ eſt etiã ꝙ vt dicũt cheologi in.iiij. diſt.

xlix. Licet qͥlibet ſanctꝰ nõ habeat aureolã: ſi unõ
fuit martyr: vgo vel doctoꝛ.ſ.ad inſtruenduʒ ꝓ/

xlimũ in vtute ⁊ fide:tñ habebit in capite coꝛonã
pulcherrimã iuxta illud ps. xx. Poſuiſti dñe in
capite eius coꝛonã de lapide pᷣdoſo. Quid autẽ

ſit aureola dixi in.j.ꝑ.pn.huiꝰ operis ſermone
xxxix.parte.iiſ. ,nn.en⸗⸗v
Ed hic querit᷑ in qua etate reſurgemꝰ Et

1 rñdet magiſter ſentẽ.in.iiij.di.ciiij.⁊ bi⸗
Richar. nr: ꝙ om̃es reſurgẽt in eadẽ eta
te.i.in effigie eiuſdẽ etatis.ſ.illius in qua chꝛiſtꝰ

moꝛtuꝰ ẽ:que ẽ ꝑfectioꝛ etas ⁊ foꝛtioꝛ que poſſit
cõlter eſſe:lʒ moꝛtui fuerint infantes vel ſenes.
Et hoc etiã dicit glo.ſuꝑ epłaʒ Pauli ad Ephe.

liij.c.? Augꝰ. xxij. de ciui.dei.O igit᷑ vos ſenes

yetule qͥ dicic:nihil magis cupio qᷓ; ẽ iuuenis:
facite bonũ ⁊ habebitis deſideriũ vrjm. In para

diſo em̃ adimpletum erit in nobᷣ illud ꝓphᷣe.pg.

cij.dicẽtis. Renouabit᷑ vt aquile iuuentus tua.
In glia nãq; erimꝰ oẽs iuuenes.Et hocẽ qð di

ct Paulus ad Ephe.iiij. Occurremꝰ om̃es in

viru ꝑfectũ ad meſura etatis plenitudinis xpᷣi.i.

in illa ꝑfecta diſpoſitiõe coꝛpali reſurgemꝰ:in q̃
etate pienitudinis chꝛiſti fuimꝰ vel fuiſſemꝰ ſi

ad illã nullo ĩpedimẽto int᷑ueniẽte ꝑueniſſemꝰ:
vt declarat ſanctꝰ Bona.in pᷣdicta di.iiij. Silit᷑
querũt doctoꝛes in qua qᷓ;titate ?⁊ magnitudie
reſurgemꝰ.Et rñdet magiſter in.iiij.di.xliiij. Et
Richar.ibidẽ.artci.j.q.j.ꝙ verũ eſt ilud Pauli
I.ad Coꝝ.xv.ſ.moꝛtui reſurgẽt incoꝛrupti.i.ſine
aliqua diminutiõe:aut imꝑtectiõe mẽbꝛoꝝ Uñnñ
nullꝰ erit qͥ habeat aliqð mebꝛũ deficiẽs:nec ni⸗
mis magnũ aut ꝑuũ:nec ſuꝑfluitatẽ aliquam:
aut monſtruoſitatẽ:nec ibi erit aliqͥs claudꝰaut
gibboſus:nõ lippos habẽs oculos:nullus ſtra
bo aut turpẽ hns figurã:nullus curuꝰ.nullꝰha

bens ſex digitos:ſed oẽs reſurgent in ſtatura ?z

qᷓ;titate que vnicuiq; indiuiduo debebat᷑ in eta
te magis ꝑfecta:ſᷣm vᷣtutẽ nature.Si aũt ꝑ ali/

quod ipedimẽtũ nature:vel ꝑ nimiã ſupabun,

dantiã nature eẽt indebitꝰ qᷓ;titatis exceſſus vel

defectꝰ: diuina potẽtia ſupplebit vel reſecabit: ꝓ

ut plene ponit Augꝰ.xxij.de ciui.dei.O igit᷑ vieii
ati coꝛꝑe:vel qᷣ eſtis pallidi:aut rubei:vel nigni
⁊ defoꝛmes acturpes:ſcitote ꝙ in paradiſo nõ
habebitꝭ vllã maculam in coꝛꝑe veſtro. Ait em̃
Augꝰ.in lib.Enchiridiõ. Indecoꝛũ ibi alicui nõ
erit:imo dico vobis:ꝙ nullꝰ pictoꝛ poſſet ima⸗

ginẽ ita pulchꝛã depingere ſicut vos eritis:ſi nõ
pulchꝛitudinẽ mũdi oꝛnamẽtis vicioſis ⁊ laſci/

uijs qᷣretis:quevalde diſplicent deotnalluc .

Bermo

Ouidij in eplis. S int ꝓcul a nodis iuuenesvt

—

femina compti.Tales em ex pulchꝛitudine ſuꝑ
biunt. Uñ dicit Ouidiꝰ in.j.de faſtj. Faſtꝰ ineſt

pulchꝛis ſequit᷑q; ſuꝑbia foꝛmã.Et ideo Cirgi.

in buco. inquit. O foꝛmoſe puer nimiũ ne crede
coloꝛiAlba liguſtra cadũt:vaccinia nigra legut᷑
Oð põt moꝛalit᷑ intelligi de defoꝛmibus i celo

collectis:pulchꝛis vanis reiectis.Nõ ſolũ aũt ex
terius erũt ſpecioſi oẽs beati:ſed etiã in interioꝛi
bus ꝑtib coꝛꝑis:q̃s oculi głioſi beatoꝛuʒ clare
videbũt ſᷣm theolo.in.iiij.di.xlix. Uñ Augꝰ.xxij

de cui. dei inqᷣt. In interioꝛib viſceriby que nul
lum mõ decꝰ vident᷑ habere ita pulchꝛitudo ra⸗
tionis decoꝛabitꝛ delectabit:vt omi foꝛme appa
renti que oculis placet: ᷣm mẽetis iudiciũ pᷣferat
hec ile. Pꝛo ↄduſiõe ãt huiꝰꝑtis dico ꝙ oĩis de/
toꝛmitas ab electis penitꝰ tollet᷑.vt inqt Augꝰ.
xxij.de ciui.dei.cxix.Et in lib.Enchyridion eciaʒ
dicit. Reſurgẽt coꝛꝑa ſanctoꝛũ ſine vllo vicio:ſer
uata integritate nature.hec ille.Et illi qui ſũt de

.

foꝛmes ⁊ patient᷑ ſufferũt oꝓpꝛobꝛia defoꝛmita

tis:pᷣferent᷑ młtis pulchbrꝭ qᷣð foꝛmoſi itate ſua ſe
extollũt. Et erũt illis pulchꝛioꝛes.Et ideo poſſũ
dicere defoꝛmibo illð qð dicũt depilates barbã
vetule vt pulchꝛioꝛ videat᷑: vel minꝰ defoꝛmis.

vetula ſi vis videri pulchꝛa. £
Redictas auũt quattuoꝛ dotes conferet

p deus coꝛpibo beatoꝝ quattuoꝛ eoꝛuʒ
defectibilitates:vt dicunt cheolo.in.iiij.

Cũ em̃ illa lamentat᷑ ex doloꝛe:dicũt ei· Patere
2

di. xlix.maxime ſanctꝰ Bona.ibidẽ ꝑte.ij.arti.j.

q.iij. os aũt poſſe umꝰ ſic dicere:ꝙ cũ ipa coꝛ⸗
poꝛa ſint cõpoſita ex quattuoꝛ elemẽtis:ſʒ mag⸗

habeãt de materia terre.ideo plꝰ ſentiunt ⁊ reti /

nent in hac vita de q̃litatibo eius. Uñn quia tra ẽ
elementũ groſſum: ponderoſum ⁊ opacũ: ideo
etiã ipa coꝛꝑa iſtis defectibilitatib ſubiacẽt.Cõ

.

tra quas recipiẽt in głia dotẽ ſubtilitatꝭ:agilita /

tis ⁊ claritatꝭ. Ab elemẽto aũt aque que ẽ humi
da recipiũt defectibilitatẽ coꝛruptiõis ⁊ paſſibi⸗
litatis.Et ſiliter ab aere qͥ faclliter immutatur:
⁊ cedit cuilibet ipellenti: ⁊ ſua coꝛruptiõe coꝛrũ
pit coꝛꝑa.Et etia ab igne cuiꝰ caloꝛ ſemꝑ conſu
mit de humido radicali. Et ꝓpter hoc dixit Sco
tus in.iij.di.xv.q materia pᷣma ſemꝑ machina
tur ad coꝛruptionẽ cõpoſiti.Et ꝓpterea ) hoc de
fectibilitatem recipiẽt dotẽ impaſſibilita. Qui
libet g̊ beatꝰ in patria celeſti dicere pot᷑it illud
Beñ.xxx.Dotauit me dñs dote bona.Et hec ſuf
ficiant quo ad qͥntũ gaudium.
De ſexto gaudio qð ðꝛ habitatiõis. M
Ervtu gaudiũ ðꝛ habitatiõis. Habitabi/
ſ mus em in celo empireo. De quo iquit
ſanctꝰ Bona. in. ij di. ij. arti. iij. q. ij.ĩ coꝛ
poꝛe q̃ſtiõis ꝙ ẽ maximũ mole:qꝛ oia alia coꝛ⸗
poꝛalia cõtinet. Et iðo dicit idẽ ſcũs Bona.in.ij
di. vj. in qᷓſtionib circa lr̃am: ꝙ põt recte appel/

lan palaciũj:th ꝓpter ſt pacioſitatẽ:tcũ pter ameni⸗

S
”

XIX

tatem ⁊ daritatẽ.· Eſt em̃ dariſſimũ. Vñ döᷣꝛem

pireũ:a pir qð ẽ ignis:qꝛ maxime lucet ſic ignis
De quo celo dict Scotꝰ in.iiij.di.xlix.ꝙ ẽ lumẽ
pleniſſimũ ⁊ om̃i iocũditate gratioſũ.Et Apo.

xxj. de ciuitate celeſti icit Joh.apłs. Ondit mi
hi angelus ciuitatẽè.nctã hieruſalẽ habẽtẽ carui

tatem dei:⁊ erat ſtructura muri eiꝰ ex lapide ia⸗

ſpide:ipᷣa vo ciuitas de auro mſdo: füdamẽta

muri cluitatis om̃i lapide pᷣcioſo oꝛnata:⁊ poꝛ
te eiꝰ erant ex margaritis:⁊ platea ciuicatis au⸗
rũ mundũ. Hec duitas nõ eget ſole neq; luna:
vt luceãt in ea:quia nox nõ eſt illic. Nã claritas
dei üluminat illã:⁊ lucerna eiꝰ eſt agnus.hecil/

le. Ibo Tob.xiij.ſui libꝛi.e.tantã celi caritatem

ↄſiderãs exclamat dicẽs. Btũs ero ſi fuerint re⸗

liquie ſeminis mei ad videndã claritatẽ hieruſa

lem:poꝛte hieruſalẽ ex ſaphyro ⁊ ſmaragclo:⁊ ex

lapide p cioſo oĩs circũitꝰ muroꝛũ eiꝰ:⁊ ꝑ vicos
eiꝰ cãtabit᷑ alleluia.hec ille.Dauid quoq; ca ntoꝛ
ſpũſſancti. ps.lxxxiij.pulchꝛitudinẽ celi coni ide⸗

rans inqᷣt deo. Qua dilecta tabnacula tua dñe
vᷣtutum:ↄcupiſcit ⁊ deficit aia mea in atria d ni.

Etibidẽ etiã dicit. Elegi abiectꝰ eẽ in domo dei

mei:magis qᷓ; habitare in tabernaculis pctõꝛũ.

Quia melioꝛ ẽ dies vna in atrijs tuis ſup milia
Et ps.xxvj.iterũ inqͥt. Unã petij a dño hãc req⸗/

ram vt ihabitẽ in domo dñi oib dieb vite mee
Et ps.xij. dicebat.Qnñ trãſibo in locũ tabnaculi
admirabilis vſq; ad domũ dei. In boc celo glo

rioſo erit habitatio nr̃a o deuotiſſimi chꝛiſtiani
qð celũ Franciſeꝰ petrarcha in ſuis triũphis ap

pellat montẽ ameniſſimum om̃is iocũditatis.
Et iðo qͥlibet nr̃m in illa nobili ciuicate cãtabit

illud ps. cxxxj. Hec reqͥ es mea in ſeculũ ſeculi:hᷣ

habitabo qm̃ elegi eã. Et tũc faciemꝰ ſicut feex

Sixtꝰ papa quartꝰ qui audiẽs ꝙ qͥda ſui emu
li dolebãt ꝙ eẽt ſũmꝰ põtifex:ſedẽs in ſede papa
li dixit. Uelint nolint nos ſumꝰ h.Et ſiliter nos
poterimꝰ dicere de demonib cum enmno in l⸗

la beata ſede.

Erũ qꝛ dicit Ar.j.Ethi. Om̃e bonũ cuʒz

v alltero eligibiliꝰ ẽ qᷓ; ſolitariũ.Et Sene.
ad Lucillũ lib.j.epłaruʒ.epła.iij.inquit.
oulliꝰ boni ſine ſocio iocunda eſt poſſeſſio.Et
Ualeriꝰ maximꝰ lib.iiij.ti.de amoꝛe ⁊ dilectiõe.

c. vij. etiã ait. Deſerta ẽ vita hoĩs:nulliꝰ amicicie
cincta pᷣſidio.Et Caſſio.in lib.de amicicia.c.lij.

dicit. In bumanis rebo:nihil amicicia dulcꝰ re

perit᷑. Ideo creatoꝛ nr̃ in hoctriũ hanti paradi

ſo nõ vult nos eẽ ſolitarios nec ſine ſocijs: imo
o chariſſimi frẽs ⁊ ſoꝛoꝛes nos erimꝰ ſocij ange
loꝛũ ⁊ oĩm ſanctoꝛũ:qͥb nũc tã reuerent celebꝛa
mus officia diuina:quoꝛũq; ieiunamꝰ vigilias
2 facimꝰ feſta. Stabimuſq; ⁊ ↄuerſabimur fa⸗
miliariter ſimul:ſicut frater cũ fratre:⁊ amic cũ
amico: ⁊ ſociꝰ cũ ſocio:⁊ ↄiũcti enimꝰ oẽs ſimul

tãta amoꝛis teneritudine⁊ dilectiõe:vt nõ poſſit

maioꝛ affectio ⁊ amicicis eſſe int vnã creatur⸗ ⁊

igrinrinn
ns 67
iftlansaut
ſeno⸗ inürlat
ſeynbliamgt
ngol no n.
ucnrnincrado⸗
nngterſanas

((wontg
Mtrinen
Rric Benn
onas dien
Cvodcͤſſktin
wodecrog⸗
tlundublsnin
s coszba
ſfuneinfnin
l nic,/n
Nanfon duone
y nor Oalon
gtoreiltidan
ſer Mrwr
Cgoſtrmramin
Güykrmotgpard

anlorg ſleckne

AAdNtobanoss

onuer mdean
Mequugepabol
idii g rocrfic

iiiſcnaneiin

Ahfnboraterna⸗

llüpfordücal

fliniuring

nnaginne
endemsnci
Unnhambind
lgnictan
wodnorinnen

dodienpanmm

Copanosentt

aitſugiood

lunfneit
alniine
usegſann
Uoffmantoe
non hid,

wuhzfn

inn,

Genſitg
rgi

*

Nts Cicrg
—
waittc
fitmen

dann

cutmknf
ſclenege.

kagnue

antacek

ſnanetn

modn)

en

aegam
iciooniite,
ama die
mnmadfi.
ünRdd

Mcini.

6 wisſugnls

jadöota

v dich⸗
inboc

Nnan
locitobnnal

cch⸗

fimicheiſtu

lis ni

ppen

õ
cuirae dnt
nſcatiſui⸗
en ii
sCegns
llindos
gamusnl,

oñtbonic⸗
mü

lij
uſiſnc
Ner dland ,

Gll

ngn

ammiccg 0,
cadolct

lcain
foſtfuennt

c.ieiuniũ.de ↄſe.di.v.

Foliũ

alia. ĩmo nectãta inuenirivalet in mũ do:q;ta

eſt in celeſti patria. Jðᷣo dicit ſccũs Bona.di.xxx

viij.ſcðᷣi ſen.in qſtioibo circa lr̃am:ꝙ vita eterna
non eſt aliud qᷓ; charitas cõſũmata. Coꝛ igitur

njrm erit accenſum flama diuini amoꝛis ⁊ ange

loꝛũ dilectione atq; ſanctoꝛũ.Et in h̊ ↄſiſtit ma

xridmũ gaudiũ nr̃m. Unde dicit Alexã.de ales in
iij.pꝑte ſũme:in tractatu de reſurrectiõe xpᷣi:p eſt

felicitas eẽntialis:⁊ hãc habebimꝰex fruitiõe dei

⁊ eſt felicitas accidẽtalis:⁊ hãc habebimꝰ ex cõ⸗

ſoꝛtio btõꝛũ:⁊ loco.ſ.celo empireo.Cũ igit᷑ ſcptũ
ſit:ꝙ nihil ẽ amoꝛe vehemẽtiꝰ:vt in.S.illð in au/⸗
ten.qui.mo.na.ef.fi.le.coł.vj.cõſiderate qᷓ;ta le⸗
ticia erit nr̃a ex amoꝛe ⁊ dilectiõe quã habebimꝰ
cũ angelis ⁊ ſanctis adinuicem. O.
Egd hic queri põt an oẽs beati equaliter

1 ꝑfruant᷑ gaudijs paradiſi.Et pᷣmo pꝛo

b)g,vrtcgsgk rõne:auctoꝛitate:ac parabola:ꝙ ſic.
Pone ſic. Beatitudo ẽ vlctimꝰ finis creature ra⸗
tionalis vt dictũ eſt:⁊ eſt ſũmũ bonũ acinfinitũ
quod cõſiſtit in viſiõe ⁊ fruitiõe dei:q eſt infini/
tus.De quo /ꝓpheta inqͥt ps.xlvij.Magnꝰ dñs
⁊ laudabilis nimis:⁊ magnitudinis eiꝰ nõ ẽ fi⸗
nis.Cũ ꝗ̊ oẽs beati ꝑfruant᷑ bonitate dei que ẽ
infinita:⁊ infinito nihil poſſit addi pᷣm Philo.

iij. Phiſi.videt᷑ cludendũ:ꝙ oẽs equalit᷑ ſunt

beatificati. Auctoꝛitate quoq; idem ꝓbat᷑. Nam

Sap̃.vj.alt Salomon. Puſillũ ⁊ magnũ dili/
git de. 2 eqlit ẽ ei cura de oib: equalit᷑ oẽs be
tificat. Et NHiere.xxxj.inqͥt ipᷣe deꝰ de btis. Oẽs

cognoſcẽt me:a minimo vſq; ad maximũ.Ideʒ

etia ↄfirmat᷑ ꝑ parabolã ſaluatoꝛis.Mat.xx.di

centis:ꝙ ſiłe eſt regnũ celoꝛũ hoi pꝛifamilias:qͥ

ↄduxit oꝑarios ad laboꝛandũ in vinea ſua di⸗
uerſis hoꝛis diei.ſ.pᷣmo mane:hoꝛa tertia:ſexta:

7 nona:⁊ vndecima:⁊ finalit᷑ in ſero dedit cuili⸗
bet ſingulos denarios ⁊ nõ magis vni qᷓ; alteri

Que quidẽ ꝑabola ſignificat ipᷣm oĩpotentẽ pa
trẽ deũ:q vocat fideles in diuerſis hoꝛis ad ſuũ
Ffuitiũ.ſ.mane.i.in puericia ᷣm Gregi.⁊ Nicoł.
de lyra.hoꝛa tertia.i.in adoleſcẽtia:qꝛ tũc q̃ſi ſol
in altũ ꝓficit dũ caloꝛ etatis creſcit.⁊ hoꝛa ſexta:

id ẽ in iuuẽtute:in qua velut in centro ſol figit

dum in ea plenitudo roboꝛis ſolidat᷑.⁊ hoꝛa no
na. i.in ſenectute in qua ſol q̃ſi ab alto a ſe deſcẽ⸗
dit:qꝛ hec etas a caloꝛe iuuetutis deficit:⁊ in ho
ra vndecima.i.in decrepita⁊ veterana ctate:in q̃
ſol quaſi ad occaſum tendit:qꝛ ſic inueteratꝰ ci⸗
to ad moꝛtẽ ꝑuenit. In ſero aũt.i.in finali iudi⸗
cio dicet ꝓcuratoꝛi ſuo.i.filio ſuo hũanato.Vo⸗
cà oparios ⁊ redde eis mercedẽ ⁊c̃.Et oẽs acce⸗
perũt ſingulos denarios.i.bm glo.pᷣmiũ ⁊ gau

dium.ſᷣm aũt Augi.ſuꝑ Johᷣ.⁊ trãſſi. umptiue ĩ
Per denariũ intelligit᷑ feli

ctas ⁊ gloꝛia paradiſi:igit᷑ ptʒ ꝓpoſitũ.Et pꝛedi
cta ↄfirmant᷑ ꝑ ea q habent᷑ in.S.hinc aũt nobᷣ.ĩ

Qauc.ð mõa. vbi ðꝛ. Quatũ ad dei cultũ nõ ẽ ma⸗
ſculus:neq; femina:neq; liber: neq; Fuꝰ. Om̃es

CLxxV

em̃ in chꝛiſto vnã mercedẽ. Sʒ ʒ hãc poſitioneʒ
arguit᷑ ctiã triplicit᷑.ſ.rõne:auctoꝛitate:⁊ exẽplo.
Pꝛimo rõne triplici:quarũ pᷣma ðꝛ iuſtificatio
nis.Nã vt dicit᷑.ff.de iuſti.⁊ iu.l.iuſticia.⁊ inſti.
eodẽ.in pᷣn. Juſticia ẽ ↄſtãs ⁊ ꝑpetua voluntas
animiaius ſuũ vnicuiq; tribuẽs. Huiꝰ aũt iu⸗
ſticie qͥlibet imꝑatoꝛ debet eẽ ʒelatoꝛ:iuxta illð.
Juſtici nãq; colimꝰ ⁊c.l.oẽs.ff. eo.ti.GBeatitu⸗
do igit᷑ que dat᷑ in remunerationẽ virtutũ debet
ab impatoꝛe celeſti deo dari vnicuiq; ſᷣm exigen
tiam menitoꝛũ ⁊ vᷣtutũ. Sed vna aia ẽ vᷣtuoſioꝛ
7 feruẽtioꝛ altera:g̊ maioꝛi pᷣmio debet remune⸗
rari q; illa que nõ ẽ tanti meriti:⁊ ↄſequẽter plꝰ
Epere de gaudijs paradiſi.Scða rõ ðꝛ oꝛdia⸗
tiõis:ſᷣm em Phᷣm.xij. Metcha.Bonũ vniuer
ſi ↄſiſtit in oꝛdine. Sʒ ſᷣm eũdẽ.ij. Mecha.tunc
bn res oꝛdinant᷑:qñ vna aliã in ꝑfectiõe traſcen
dit. Si igit᷑ in oib reqri᷑ oꝛdo: ⁊ oꝛdo reqᷣrit
vnũ ſit ꝑfectiꝰ altero:etiã in his inferioꝛibo: er⸗
go multo ꝑfectiꝰhᷣ enit in celeſti patria.?⁊ ↄſequẽ⸗
ter vnꝰ ſctũs debet in ea eẽ ſanctioꝛ ⁊ beatioꝛ al⸗
tero.Tertia rõ ðꝛ opꝓpoſitiõis. Nã potiſſimũ eſt
argumẽtũ ab oꝓpoſitis ⁊ a cõtrario ſenſu.l.j.S.
huiꝰ rei.ff.de offi.eius cui man.ẽ iun.⁊ in cõuen
ticulã. E. de epiſ.⁊ cle.⁊ excra de his que fiũt a pᷣ⸗
lato.ccũ apłica.LTũc ſic. Sicut btitudo ẽ pᷣmiũ
vᷣtutũ:vt habet᷑ in.j.Ethi.ita gebenna infernał
pena ẽ⁊ punitio vicioꝛũ.Sʒ danati puniũt᷑ gra
uioꝛi pena infernali:ſᷣm qualitatẽ ⁊ q;titatẽ de⸗
liccoꝝ:iuxta illud Deut.xxv. Pꝛo mẽelura deli⸗
cti erit ⁊ plagarũ modꝰ.qð notat᷑ in.l.j.S.ſʒ ⁊ q.
ff. de abige. ? ad hᷣ ẽ texiꝰin.l.reſpiciendũ.ff.de pe
nis.⁊ in.l.pediꝰ.ff.de incẽ.rui.⁊ nau.ergo ⁊ bea⸗
ti maioꝛi głia pᷣmiabunt᷑ in celo ᷣm qualitatem
⁊ q;titatẽ vᷣtutũ. Ideʒ quoq; ꝓ bat᷑ auctoꝛitate.
Nam.j.ad Coꝝ.iij.ait Paulus.vnuſquiſq; p⸗
pꝛiã mercedẽ accipiet ſᷣm ꝗꝓpꝛiũ laboꝛẽ.trãſſupti
ue.in.c.pᷣſens clericꝰ.in fine.xx.q.iij.? Mat.xvj.
ðꝛ Reddet vnicuiq; ſᷣm oꝑa ſua.⁊.j.ad Coꝝ.xvx
etiã dicit apłs. Sicut ſtella a ſtella differt in cla
ritate:ita erit reſurrectio moꝛtuoꝛũ. UVbi glo.aic
Beatꝰ a beato differt in glia ſicut ſtella a ſtella
in daritate. Eadẽ etiã ſentẽtia ꝓbat᷑ exeplo lega⸗

ll. Nã in.l.auili habet᷑: ꝙ is gradu ceteros ance/

dit quẽ ſtipẽdia melioꝛa vel laboꝛ ꝓlixioꝛ fece⸗
rit anteire.C. de offi.magiſtri.offi.l.nemo.UVlti⸗
mo hecſentẽtia ꝓbat᷑ teſtimonio ſaluatoꝛis Jo.
xiiij.dicẽtis. In domo pꝛis mei mãſiões mũlie
ſunt.Qð Aug.expõit.i.diuerſa genera pᷣmioꝝ.
DO tollendꝗ iſtã difficulcatẽ poni᷑ P

a hec cõcluſio ſ̃ᷣm Fran.de mayro.in con⸗

flatu. di. .q. j. ?. Bonauen. in. liij. di. xlixr.

pte..q.vj.in ſolutiõe pᷣmi argumẽti.? Tho.ea.

di. ⁊ in qſtiõibo diſputad de vᷣitate.q.viij.⁊ li.iij
cõtra gen.c.lviij.? Sco.in.iiij.di.lvj.ꝙ oẽs ſi unt
in h̊ equales ꝙ nullꝰ ꝑcicpat deũ in illa viſiõe
⁊ fruitiõe in ſũmo ſimpłr:qꝛ ẽ incõpꝛehenſibilis
ab om̃i intellecu creato ⁊ volũtate geala. Qu⸗

BGermo

libet em̃ tm̃ ꝑticipat nõ qͥn poſſt plus pticipari
ʒ nõ põt plꝰ ab ipo:qꝛ nõ põt vltra ꝓficere.Et ꝑ
5B ſoluit᷑ ratio bme ꝑtꝭ que cõcluderet ſi deꝰ qͥ eſt
obiectũ beatiticũ comphẽderet᷑ in ſůmo gradu
ab omib beatis:qꝛũc equalit᷑ ꝑticiparet᷑ ob oi
bus:⁊ ſic oẽs eẽnt ꝑ omia eqᷓies ĩ glia.CxX ſi qͥs
dicat.Quõ g põt aia beatificari in deo:ſi nõ ẽ tã⸗
te capacicatis vt poſſit eũ cõpꝛehẽdere. Rñdeo
Fſ̃m Fran.de mayro.vbi ſupꝛa ꝙ duplex ẽ capa⸗
citas.ſ.foꝛmalis ⁊ abiectiua: capacitas foꝛmał
ẽ reſpectu illiꝰ:qð foꝛmalit᷑ recipũ:ſicut capaci⸗
tas foꝛmalis alicuiꝰ vaſis ẽ reſpectu illiꝰ qᷓ;tita⸗
tis aque que in eo recipit᷑. Capacitas vo obiecti
ua ẽ reſpectu illiꝰ qð obiectiue recipit.i.reſpectu
illiꝰ obiecti ad qð tendit.i.a quo recipit ſicut eſt
fons magnꝰ vel flumẽ ſiue mare vbi aqua reci/
pitur ⁊ implet᷑ vas ſᷣm capacitatẽ ſuã. Capaci⸗
tas igit᷑ foꝛmalis nr̃i intellectus ⁊ volũtatis eſt
eſſentialiter finita ⁊ limitata reſpectu ſui:⁊ reſpe
ctu actus ꝓpꝛij qꝛ finite recipit illð qð recipit.Ca
pacitas vo obiectiua ẽ infinita:quia ad o biectũ
infinitũ ſe põt extẽdere ⁊ illud attingere:⁊ ab eo
tantã aquã ſue bonitat acciꝑe qua rõne ſui nõ
põt plus caꝑe:⁊ ſic in co beatificari.Oicit quoq;
idẽ Fran.qꝙ ẽ duplex ꝓpoꝛtio.ſ.equiꝑantie ⁊ at⸗

tingentie.Exempli grã:quo ad ꝓpoſitũ nr̃m di⸗

cere poſſumus:ꝙ int᷑ manũ⁊ denariũ ẽ ꝓpoꝛtio
equiꝑantie:qꝛ ipᷣa manꝰ põt denariũ cõpꝛehẽde
re ⁊ in ſe includere.Sʒ int manũ ⁊ montẽ vel la
pidem molẽdinariũ ſiue colũnoẽ altã ⁊ groſſam

⁊ hmõi:nõ eſt iſta ꝓpoꝛtio:qꝛ manꝰ non põtilla
cõpꝛehẽdere:ſʒ bñ eſt ꝓpoꝛtio attingentie:qꝛ põt
eã tangere.Et ſiłiter inter potentiã creatã ⁊ ipᷣaʒ

diuina eẽntiã que ẽ infinita ẽ ſolũ ꝓpoꝛtio attin⸗
gentie:qꝛ oẽs aĩe ⁊ ſpũs beati pñt eã atcingere ĩ
mediate.i.dare videre.nõ aũt eſt poꝛtio equipa
rantie:qꝛ nõ pñt totaliter eã cõpꝛehẽdere. Nam

vnũqð q; ſicut ſe habet ad ec: ita ſe habet ad co⸗
gnoſci.ij.Mecha.Cũ ̊ obiectũ beatificũ.ſ.diui

na eſſentia:⁊ ſũmũ bonũ ſit infinitũ nõ poterit
a potentia omniũ beatoꝛũ que ẽ finita ⁊ limita

ta cotaliter cõpꝛehẽdi ꝓpter infinitatẽ ⁊ imẽſita/
tem ſuã:qꝛ vt ſupꝛa diximꝰ int᷑ potentiã ⁊ obie⸗
ctum neceſſaria ẽ ꝓpoꝛtio:⁊ int᷑ finitũ ⁊ infinitũ
nulla ẽ ꝓpoꝛtio.Et ideo patet ꝓpoſitũ. Quaꝓptt
inqͥt Philo.j. Phi.Que ſunt magis nota natu
re:ſunt minꝰ nota nobis:q̃ſi dicat.Eſſentia di⸗/
uina que ẽ natura naturãs:ab intellectu diuino
cõpꝛehẽdit᷑ ⁊ intelligit᷑:ſed minꝰẽ nota nobis:qꝛ
ſolũ poſſumꝰ eam attingere.Licet em̃ beati de/

um videant infinitũ alias nõ viderẽt eũ ſicutiẽ:
nõ tñ vident eũ intinite:qꝛ hoc mõ ſolꝰ deus vi⸗
det ſeip m. Siliter licet beati videãt deũ totũ eo

ꝙ cũ deus ſit ſimpliciſſimꝰ:in eo nõ ẽ dare ꝑem
que pateat:⁊ ꝑtem que lateat tñ nõ vident eum
totaliter.i.oibd modis quibo ipᷣe deꝰ ẽ viſibilis:
qꝛ hoc modo ipᷣe ſolus cognoſcir ſeiſᷣm. Bñ er⸗
go dicit Philo. ꝙ ea que ſunt magis nota na/

ture.ſ.diuine ſunt minꝰnota nobis.Jõ ꝓpha in
quit Eſa.xxxviij. Attenuati ſunt oculi meiſuſpi
cientes in excelſo.Oculi em̃ intellectꝰ ⁊ volũta⸗
tis cuiuſtibet pure creature ſuſpiciẽtes in excel⸗
ſo.i.in obiecto beatifico dicunt᷑ attenuati:eo ꝙ;
nõ pñnt totalit᷑ cõpꝛehendere eẽntiã ipᷣiꝰ dei.aʒ
vt ait Bo. in.iiij.de ↄſo.pſa.iiij.Ome qð cogno
ſcit᷑ nõ ſᷣm ſui vim:ſed ſᷣm cognoſcentiũ potius
cognoſcit᷑ faculcatẽ.Et hͥ patet exemplo.Nã ean
dem coꝛꝑis rotunditatẽ aliter cognoſcit viſus ?

aliter tactꝰ.Et eandẽ rem meliꝰ videt vnꝰ qᷓ; aliꝰ

inq;tũ habʒ oculos meliꝰdiſpoſitos:qꝛ acꝰ acti
uoꝛũ ſunt in patiẽte bñ diſpoſito.ij.de aia. Pꝛe
dicta eciã vitas ꝓbat᷑ ꝑ illud qð habet᷑ Job.xj.

vbi ironice ðꝛ.Foꝛſitan dei veſtigia cõpꝛehẽdes
⁊ vſq; ad ꝑfecũ omipotentẽ repies:quaſi dica᷑

Nõ poteris ipᷣm cõpꝛehẽdere.Et ſubdit᷑ cauſa.

Excelſioꝛ celo ẽi.angelis qͥ diuine eſſentie alttu
dinẽ totalit᷑ cõpꝛehẽdere nõ pñt. ꝓfundioꝛ infer
no:⁊ vñ cognoſces.Longioꝛ terra mẽſura eius

„

⁊ latioꝛ mari.Per infernũ aũt intelliguntur de

mones ĩfernales q licet ſint aſtutiſſimi:⁊ maxie

cognitiõis ⁊ ſciẽtie:nõ tñ habẽt plenã cognitio⸗
nem de deo. Per terra aũt intelligunt homies

quicũq; de terra foꝛmati:⁊ ꝑ mare virgo Ma⸗
ria vt in nr̃o mariali diffuſe declarabit᷑ in ſacra
ſcriptura mare magnũ appellat᷑. Licet em plłꝰ ip
ſa ſola cognoſcat deũ ⁊ eo fruat᷑:q; om̃es ſimul
angeli ⁊ beati:tñ nec ipᷣa totalit᷑ dei eẽntiaʒ com⸗
pꝛehẽdere põt.Sicut em̃ oculꝰ coꝛꝑalis nõ põt

cõpꝛehẽdere totũ ſolem ꝓpter eius claritatẽ exce⸗
dentẽ vᷣtutẽ viſiuã:ita oculꝰmentalis cuiuſlibʒ
pure creature rõnalis nõ põt totalit᷑ cõpꝛehẽde⸗
re diuinam maieſtatem ꝓpter ipſius infinitam

excellentiaam.
It ergo hec cõdluſio ꝓ determinatiõe ſ⸗
ſmiſſe dubietatꝭ:ꝙ omes beati generalit
in trib erũt equales quo ad pᷣmiũ ſub/

ſtantiale.ſ.in viſiõe ⁊ fruitiõe dei.in appetitus ſa
tiatiõe:⁊ in ꝑpetua duratiõe ſᷣm ꝙ declarat ſan
ctus Bona.⁊ Sco. in.iiij.di.xlix.⁊ ibi Ric.ar.ij

q.viij.⁊ btũs Tho.in.iij.lib.cõtra gentiles.c.lij.

Pꝛimo em̃ vt dictũ eſt oẽs beati generaliter vi/⸗
debunt ipᷣm deũ ⁊ co fruent᷑. In celo em̃ vt patʒ
Apoc̃.xxj.erit eadẽ mẽſura hois ⁊ angeli.i.idem
pᷣmiũ.õ em̃ põt eſſe niſi vnũ infinitũ bonũ fe⸗
licitans om̃es tam hoies q; angelos.Etiðo di
cit dñs Mat.xxij.Erũt hoies ſicut angeli dei i
celo.Sʒ felicitas angeloꝛũ cõſiſtit in dara deivi
ſione⁊ fruitiõe dicẽte dño Mat.xviij.Angeli eo
rum ſemꝑ vidẽt faciẽ pꝛis mei qͥ in celis ẽ᷑: ergo
in eodẽ pᷣmio eſſentiali beatiſicant᷑ oẽs tã hoies

„

qᷓ; angeli.ſ.in ipᷣa viſiõe ⁊ truitiõe dei:⁊ in h̊ ſenſu
itelligit᷑ pabola ſaluatoꝛis ſupꝛa allegata de de/

nario diurno:qui oib in vinea dñi laboꝛãtib:

licet nõ equaliter laboꝛauerint:datus ẽ ꝓ merce
de vt exponit Gregꝰ. ⁊ etiã uce in lib.de ſan⸗

cta vᷣginitate. Undð Scotꝰ vbiſupꝛa. di

at ꝙ ille

“
“
6
“ül

Gurhitnte
albrite
dicſfthcicd⸗
griciteml
nni⸗ ant
rinfintel
zatucehon
Noſaran
ulopiunn
geöbirdengnn
tepſttaſti⸗
hannunnn,
cteintmd
lun
Auusbnnirpe
leſealnneden
isdeingh
uamneput
Ntepennfun:
Pairpbkaergrm
Nch uirꝛc
Fniinaͤtß
HMenamdren
Mnq etema
Koen moꝛs
Nlcludemuar
uminanvar
Rdnrüfigurnt
thenihaopzn⸗
äwrihdaded⸗
häsadihndin
No; Aßcias⸗
Grelegunpon
Cunideinſonig
hoſeſoniſovinn

Aſcnecrpdors

Luͤconan
ſantzn

0

oqadön

naltmtöenn

ſnti ein

Ngsgnmnin
imisrirg
ſigurdirin
ſins c⸗ ſen

Cecethai
micnin
ckitſicni⸗
ti
ſgerin
UurAeiſan
ſgeſßenntiie

ſ okdent

pe
Pchmn
knmn,
Deg
Voſereng.
nnufin
emzi
oſteeenn
ſNü
Kare
tkigueitin
1dieng.
itinml aoen.
AAlgunt bois
nur itpo 0
hnblk in ſams
Aran pbi
küoſhes ſunul
delcinciazconn
palis de
cnralis wiud
werlt öi

=

rr.

pdanmir

desdengneli
Daiepene
mny uum in
lerbi NMl
1nenler,
1ungtüliden
fnenbonuft
lns Giiol
an ngllde
Ttin danmdan
iingisec
nkoisti
edirihin

ä

Foliũ

denari? ẽ diuina eẽntia q̃ ẽ obiecta oĩbo:⁊ dabit᷑
cuilibet:qꝛ ẽ obiectũ beatificũ oĩm btõꝝ. Scðo
dico ᷣm pᷣdictos doctoꝛes ꝙ oẽs beati generali
ter erũt cõtenti illo gradu btitudinis quẽ habe⸗/

bunt:oẽſq; erũt ſatiati. Uñ Hugo de ſctõ victo

re ſuꝑ ps.inqͥt. Mulca bona ſunt in h mundo:

⁊ hec oia coꝛ hoĩs ſatiare nõ pñt Unũ aũt bonũ

ẽapud deũ.ſ.viſio ⁊ fruitio eiꝰ:⁊ h̊ ſolũ cũ ꝑcipi
tur in eo ſatietas iuenit᷑. Sic em̃ in mari ẽ mul⸗
titudo piſciũ magnoꝛũ mediocriũ ⁊ minoꝛũ:qͥ

oẽs hñt de aqua q;tũ volũt:nec ampliꝰ deſide⸗

rare pñt:ita ĩi mari diuine viſiõis⁊ fruitõis erũt
beati maximi:mediocres ⁊ minoꝛes:oẽſq; erũt

ſatiati:nec ampliꝰ deſiderabũt qᷓ; illud qð habe

bunt.Tertio dico ꝙ ĩ celeſti pꝛia oẽs beati erũt
cequales in vite ꝑpetue duratiõe: nec vnꝰ babe⸗
bit plłꝰ vel minꝰ de ſecuritate et᷑ne btitudinis qᷓ;

ali. De q̃ inqͥt Augꝰ lib.xiij.de trini.c.xxv. Hec

vita eterna appellat᷑:qꝛ beati pᷣſentia indeficiẽtis
vite plene ꝑfruunt᷑:⁊ nunq; moꝛti vel vllis do⸗
loꝛibo ſubiacere ꝑmittunt᷑.Ad h̊ nãq; creati ſũt

vt ernalit᷑ viuãt:⁊ eternã vitã et᷑ne aſpiciãt:⁊ ſuꝑ
ps.cxviij.idẽ inqͥt pᷣmõe.xix.Tũc vᷣe viuã qñ ni⸗

hil pocero timere ne moꝛiar. Ipᷣa em̃ ſola dicen⸗

da ẽ vita q eterna ẽ ⁊ beata.In cuiꝰ comꝑatione
iſta poti ẽ moꝛs appellãda q; vita. Pꝛopꝛie em̃

nihil aliud ẽ viuere:q; btẽ ⁊ ſine vllo fine ac ſine
vlla miſeria viuere. Hec aũt vite eternitas recte

ꝑ denariũ figurat᷑ qͥ figurã habet rotundã non

habentẽ pncipiuʒ neq;ʒ finẽ. Uita em̃ illa ſuꝑna

nullũ vnqᷓ; habebit finẽ:nec vnqᷓ; habuit pꝛin⸗

cipiũ qͥ ad ipᷣm deũ qᷣ ẽeterna felicitas ⁊ vita be⸗

atoꝝ.Ex pᷣdictis aũt patet q̃liter intelligi debe⸗
ant allegata ꝓ pᷣma ꝑte.ſ.q oẽs beati habebunt
clarã dei viſionẽ:ꝑfectã eiꝰ fru itionẽ: ⁊ ſecuram
poſſeſſionẽ:ſiue firmã ⁊ certã ac ꝑpetuã tẽtioneʒ
que ſunt tres dotes anime beate. R
Excũdo pncipaliter dico ſᷣm pᷣdictos do⸗
ccoꝛes ꝙ vnꝰ beatꝰ in patria erit maioꝛ al
tero qͥ ad pᷣmiũ ſubſtatiale in tribo:ſqʒ; in

clarioꝛi intuitiõe:in ꝑfectioꝛi fruitiõe:⁊ in maio

ri cognitiõe. Pꝛimo em̃ dicũt pᷣfati doctoꝛes:et
ctiã Alex.de ales in.j.ꝑ.ſũme:ꝙ qᷓ;uis bti in pa
tria oẽs generalit᷑ videãt diuinã eſſentiã:non tñ

eq̃ti mõ oẽs vidẽt.Sicut em̃ ex eo ꝙ videt᷑ eſt aa

dẽ głia in btĩs:ita ex diuerſo mõ viſiõis ẽ diuer⸗

ſitas gradꝰ głie in ipis.Et ꝓbat᷑ ſic. Nã lumine

glie deꝰ a btis in patria videt᷑ ſᷣm cõmunẽ opini
onẽ.Sʒ qꝛ alij maioꝛi lumine replebunt᷑: ⁊ ꝑfe⸗
cciꝰ illuſtrabunt᷑. iſti ꝑfeciꝰ diuinã eſſentiã vi
debũt.Nã daritas coꝛꝑis indicabit claritatẽ mẽ
tis.Sʒ quidã habebũt plus alijs de claritate ĩ
coꝛꝑe vt infra patebit:q̊ clariꝰ deũ videbũt.Diẽc
aũt Alexãder ꝙ iſta diuerſitas nõ eſt ex ꝑte ðᷣivi
ſi:qꝛ ipᷣe erit idẽ qͥ ab oib videbit᷑:nec ex ꝑte me⸗
dij vidẽdi:qꝛ nõ videbit ꝑ ſiłitudines aliq̃s:ſed
videbit᷑ de in ſe ⁊ ꝑ ſe:ſʒ iſta diuerſitas erit ex ꝑ
te vidẽtis.Iã Boe.dicit vt ſupᷣ diximꝰ in.iiij.ð

CLXXWI
6

ↄſo. ꝙ oẽ qdð appᷣhẽdit᷑ ẽ in apphẽdẽte ꝑ modusʒ

appᷣbedẽc:⁊ nõ ꝑ modũ rei appᷣheſe.qꝛ in beata
pria erit diuerſitas ꝑſpicacitatꝭ intellectuuʒ: ita

ctcliq erit differẽtia apphẽſionũ.⁊ hoc etiã ptꝭ ꝑ ex

emplũ.Nã videmꝰ ꝙ manẽte luce eadẽ nõ inten
ſa vel remiſſa vnꝰ oculꝰpᷣm ꝙ; ẽlimpidioꝛ:plus
de ea videt.Et ſilłiter luce diuine ſapiẽtie manete
in eadẽ diſpoſitiõe q;tũ ẽ de ſe: ille intellecrus qͥ

erit ꝑſpicatioꝛ ꝑ lumen glie:plꝰ de ipſa ꝑſpiciet

qᷓ; aliꝰ minꝰ ꝑſpicax. Pꝛopterea inqt Paulus
J.Ad Coꝝ.xv.pᷣdicta ↄfirmãdo. Alia ẽ caritas

ſolis:alia claritas lune:⁊ alia ẽ daritas ſtellarũ.

⁊c̃. Per q vᷣba ſi igaiſtrar diuerſitas gloꝛie dei et
btõꝝ. Sic em̃ ſol ex ſeipo ẽ clarꝰ:ita deꝰ ex ſeipᷣo
eẽntialit᷑ ẽ btũs:⁊ ſicut ſol oĩs creati lumis pnci
piũ ẽ ⁊ cauſa:ita deꝰ ẽ cã oĩs btitudis ⁊ głie i be
atis.Et ſic̃ coꝛꝑa celeſtia ſunt magis ⁊ minꝰ cla
ra ac ſplendida:ſᷣm ꝙ magis ⁊ minꝰ de luce ſo/
lis ꝑticipant:ita beati plłꝰ ⁊ minꝰ vidẽt deũ: ſᷣm
ꝙ magis ⁊ minꝰ ꝑticipãt de lumine glie. Et iõ
Aug.ſuꝑ pᷣdicta vᷣ ba apli dicẽtj. Stella a ſtella
differt in daritate aic. Per h̊ apłs ondit ꝙ nõ ſo
lum in gehẽna ſupplicioꝛũ:ſʒ etiã in regno cele⸗
ſti multe ſunt differẽtie pᷣmioꝛũ.Nã ſicut int᷑ ſtel
las vna plꝰ alia:⁊ alia minꝰ altera ſplendet: ita
btõꝝ aliꝰalio magis:⁊ aliꝰ altero minꝰfulgebit.
Tofirmant᷑ pᷣdicta ſic:hoĩies de S
e bent aſſumi ad oꝛdines angeloꝛũ ſᷣm de
terminationẽ oĩm theo.in.ij.di.ix. Sed
ſuꝑioꝛes angeli deũ clariꝰ vidẽt qᷓ; inferioꝛes:vt

pcʒ ꝑ Dioniſiũ in lib.de celeſti hierarchia: g̊ ho⸗
minũ qdã alijs clariꝰ deũ videbũt. Nã ſic fit in
coꝛꝑalibo:ita ſuo modo fit in ſpũaliba ſᷣm cõmẽ

tatoꝛẽ in.j. Phiſi. Sʒ in coꝛꝑalibo qᷓ;to coꝛpꝰali
qð igni vel ſoli magis ꝓpinquũ fuerit:tãto ma⸗
gis calidũ effiat᷑ ac lucidũ:ergo ⁊ ſiliter in ſpũa
libus qᷓ;to ſpũs fuerit deo ꝓpinquioꝛ ⁊ mag cõ
iunctus:tãto clariꝰ ⁊ ꝑfectiꝰ videbit eiꝰ maleſta
tem:⁊ feruẽtiꝰ diliget ipᷣm. Pꝛopterea vᷣtus ẽ q

dam diſpoſitio mẽtis ad mẽſurã głie ꝑticipãdã

Sʒ qdã ſunt maioꝛis vᷣtutis ⁊ alij minoꝛis:̊ ĩ
patria illi qui erũt maioꝛis vᷣtutis:alijs minus
vᷣtuoſis ꝑfectiꝰ deũ videbũt.Et iſto modo con⸗
dudũt rõnes ad ſcðᷣam ꝑtẽ adducte. Unð dicit
Scotꝰ ꝙ rõ quare vni beato plus dat᷑ qᷓ; alteri:
nõ ẽ niſi volũtas dei in oꝛdine ad merita. Z
Eñcundo dico ꝙ vnꝰ btũs erit maioꝛ al⸗
ſtero in ði fruitiõe ⁊ dilectõe:⁊ cõſeqnt᷑in
delectatione:⁊ h̊ ptʒ ex pᷣdictis coꝛrelarie
Quia ſic ſe hʒ intellectꝰ ad viſionẽ:ſic ſe hʒ volũ

tas ad fruitionẽ. Sic̃ g̊ vnꝰ altero clariꝰvidebit

deũ pter maioꝛẽ diſpoſitionẽ:ita ⁊ eadẽ rõne ſi/
militer ꝑfectiꝰ ꝑfrnet᷑.Et ꝓbat᷑ etiã ſic.Nã quãto
gratia erit maioꝛ:tãto głia erit copioſioꝛ: iuxta
illud ꝓphete.ps.lxxxiij.dicẽtj. Grãm ⁊ głliam da
bit dñs.q.d.qꝙ głia parifoꝛmit᷑ ↄſequit᷑ gratiam
Sʒ vnꝰ hʒ maioꝛẽ gratiã altero: iuxta illud ad
Ephe.iiij.vnicuiq; nr̃m data ẽ gratia nin u⸗

G

ram ⁊c. Ergo vnꝰ altero maio: erit in glia. No⸗
tandũ aũt ſᷣm Zbo.in q̃ſtiõibo diſt putat deveri
tate.q.viij.⁊ cõiter oẽs theologoſ. q triplex ẽ gẽa
ſcʒ gratis data:gratũ facẽs:⁊ ↄſũmata.Gratia

gratis data nõ ſufficit ad deũ ꝑ eſſentiã vidẽdũ

2 eo fruẽdũ.nã eã habere pnt etiã mali.Silr gra

gratũ faciẽs ad bᷣ nõ ſuffict:qꝛ tũc viatoꝛi moꝛ
tali carne exiſtens poſſet ꝑ eẽntiã deũ videre ⁊ eo
trui ꝑfecte:qð eſt ipoſſibile.Et iõ eſt tertia gra qᷓ
ð ↄſũmata quã habẽt bti in pꝛia.q̃ qᷓnto maioꝛ
fuerit in aliq̃:tato maiꝰhabebitlumẽ glie ad cla
riꝰ vidẽdũ deũ ⁊ eo fruendũ. Pꝛedicta etis ꝓ bã
tur rõne hũilitatẽ ꝓfũdiorꝭ.Ns Matth. xviij. in
quit ſaluatoꝛ.Quicũq; huiliauerit ſe ſic ꝑuulłꝰ
iſte H̊ maioꝛ eſt in regno celoꝛum. Ubi glo. ait.
Quãto em̃ qͥs erit humilioꝛ:tãto in regno celo⸗

rum efficiet᷑ maioꝛ.⁊ merito.quia vbi maioꝛ cõ⸗

cauitas:ibi ẽ maioꝛ capacitas:ibi maioꝛ erit fe⸗
licitas. Idẽ quoq; ↄfirmat᷑ rõne charitacᷓ ardẽ⸗
tioꝛis.flã charitas ẽ pᷣncipiũ:cauſa:⁊ rõ meren
di:⁊ ᷣm charitatj diuerſitatẽ pᷣmia diſtinguunt᷑
Vñ Augꝰ. omel.iiij.ſ uꝑ Joh. inqᷣt. Nõ numero

ſitas operũ:nõ diuturnitas tempoꝝ:ſed maioꝛ

charitas melioꝛq; volũtas auget meritũ ⁊c. Di

cit aũt ſctũs Bona.⁊ Richar. in. iij. diſt. xxvij. et

Scot in. j.di. xvij. ⁊ btũs Tho.in.iiij.ſcoto.di.
xlix. ar. iiij. .j..ſũ.q.xij.art.vj.⁊ ↄtra gen. lib. ij.
ca. lviij. ꝙ duplex ẽ charitas ſcʒ vie ⁊ pꝛie.Chari
tas vie diſtinguit mãſiões ꝑ modũ meriti:eo ꝙ
actꝰ nr̃ nõ hʒ ꝙ ſit meritoꝛiꝰ ex ipᷣa oꝑatciõe:ſʒ ex
charitate q̃ infoꝛmat᷑ ip̃a vᷣtuoſa opatio.Charl/

tas aũt pĩle diſtinguit mãſiões ꝑ modũ meriti.
Nã qᷓnto ipᷣa charitas in aliqͥ erit ꝑfectioꝛ:tanto

mag reddet illũ beatũ diuie viſiõis ⁊ fruitiõis
capacioꝛẽ. Diuerſe ꝗ̊ mãſiões q̃s xpᷣs aſſerit eẽ in
regno celoꝝ diſtinguũt ᷣm diuerſos gradꝰcha
ritat: ⁊ ↄſeqnt᷑ ſᷣm diuerſa genera meritoꝝ. Per

—

illas aũt mãſiões ſignificant᷑ diuerſi gradꝰ glie
2 diuerſe ſccõꝝ dignitates. Uñ Aug“ in li. ð ſan
cta vᷣ ginitate ſic alt. Quia ipᷣa vita et᷑na parit᷑ oĩ
bus erit ſctis eq̃lis:denariꝰ oibo ẽ attributꝰ q eſt

oĩm merces.Quia vo in ipᷣa vita etna fulgebũt

innũera meritoꝝ genera:multe mõſiões ſũt apð

patrẽ: ac in denario qͥdẽ pari nõ viuet aliꝰalio ꝓ
lixiꝰ. In mult aũt maſiõibo honoꝛabit᷑ allꝰalio

cdlariꝰ. Idẽ q̊ʒ Aug.ſuꝑ Johem ait. Licet alius
galio ſit foꝛtioꝛ: ſapiẽtioꝛ: luſtioꝛ ac ſanctioꝛ:nul⸗
lus alienabit᷑ ab illa domo vbi mãſionez ꝓ ſuo

q̃ſq; accepturꝰ ẽ merito. Denariꝰ qͥdẽ ille eq̃lis E
oĩbi quẽ pr̃familias eis qͥ oꝑati ſũt in vinea da

ri iubet. Quo vtiq; denario vita ſignat᷑ et᷑navbi

ampliꝰ alio nemo viuit.qm̃ viuẽdi nõ ẽ diuerſi
tas in etnitate mãſura.ſed multe mãſiões diuer
ſas meritoꝝ in vita et᷑na ſignificant dignitates.
Hec ille. Gꝛegoꝛiꝰetiã in.iiij.moꝛal.ſic dic.Qm̃
in elecq in hac vita ẽ diſcretio open.in alia q̊ʒ vi⸗
to erit ꝓculdubio diſcretio dignitatũ,vt ſic h ali

XIX

us aliũ in oꝑatiõe ſuꝑat:ita illic aliꝰaliũ in retri

butiõe trãſcẽdat.Et q;uis in illa retributõe non

ſit eadẽ dignitas:vna tñ oĩb vita beatitudinis

Ertio dico ꝙ in pꝛia celeſti erit aliꝰ alio
t ſublimioꝛ maioꝛi cognitõe. Uñ eſt notã
dũ ꝙ fuit opinio cuiuſdã doctoris quẽ
nõ noĩat Frãciſcꝰð mayf.vbi ſupᷣ.qͥ ſʒ aliq̊s dẽ
fuiſſe mgr Rogeriꝰ monachꝰ qͥ ait.ꝙ qᷣcũq; vi⸗

det eẽntiã diuinã videt etiã oẽs creaturas ĩ ea:cꝰ

opiniõis aſſignari põt rõ ſic. Qncũq; ẽ aliqð ob
lectũ repᷣſentas alia:vidẽs illð obiectũ vidʒ etiã

repᷣſentata ꝑ ipᷣm. ſed diuia eẽntia repſentat alia
̊ ⁊c. Alia vo opinio fuit bti Tho.in.iiij.dixlix.
ar. v. ⁊ in.j.par.ſũ.q.xij.ar.viij.⁊ in q̃ſtiõibo ð vᷣi

772 ——

tate.q.viij.ar.iiij. ⁊ ↄtra geñ.li.iij.ca.lvj.quiait.

ꝙ bti vidẽt oĩa q̃ ꝑtinẽt ad perfectionẽ vniuerſi:

7 ad perfectionẽ intellectꝰ vidẽtis eſſentia ði reli

qua vo videre nõ pñt. Pꝛima aũt ꝑs ↄduſiois

ſue ꝓbat᷑ rõneſic.Ois res cũ ad ſuũ finẽ puene/

rit quietat᷑:ſed naturalis appetitꝰẽ oĩm rerũ ge⸗
nera:ſpẽs ⁊ vᷣtutes:ac totũ oꝛdinem vniuerſi co

gnoſcere.qð demonſtrat hũanũ ſtudiũ erga ſin
gula.g̊ in vita eterna:vbi ꝑfecte hũanũ ſtudium
quietabit᷑ oia ꝑtinẽtia ad ꝑfectionẽ mũdi ⁊ itel
lectus bñ cognoſcẽt eſſenti dei vidẽtes. Scða

ꝑs ↄcluſiõis ſᷣm eũdẽ ꝓbat᷑ etia rõne ſic. Uidere
deũ p eſſentiã ſuã ⁊ oĩa q deꝰ in ſeipo videt:facit
⁊ facere põt etiã cõpᷣhẽdere totalit᷑ vtutẽ ⁊ eẽentia

7

dei. ſed nullꝰ intellectꝰ creatꝰ põt dei eẽntiã ⁊ vir

tutẽ totalit᷑ cõp hendere.̊ ⁊c̃. Lertia aũt opinio

fuit Franciſe ci ð mayo.in ↄflatu di. j. q. iiij. qᷣ diẽ
bmã opinionẽ eſſe ſimpłr erroneã.ſecũdaʒ voq̊

ad pᷣmã ꝑtẽ:qꝛ bti etſi oẽs videãt diuinã eẽntia,

qꝛ in h̊ ↄſiſtit btitudo eẽntialis:nõ tñ eq̃liter vi⸗
dẽt futùra ↄtingẽtia vel creaturas:rõne q̊nꝝ cõſi⸗
ſtit btitudo accidẽtalis:iĩmo videt vnꝰ plus q;
aliꝰ ſp̃ᷣm maioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ capacitateʒ ꝓpter maiꝰ
⁊ minꝰ meritũ qð ↄſecuti ſũt in hoc mũdo.Un⸗
de ipꝛobat pᷣdictas opiniões multipłr. Pꝛimo
qꝛ ſi eſſent vere:ſuꝑflue eẽnt reuelatiões acteſã⸗

ctis:nec deꝰ poſſet alicui ſctõ aliqͥd nouũ ſaltẽ ðᷣ

ꝑtinẽtib ad ꝑfectionẽ vniuerſi reuelare qð pus

nõ ſciret. qꝛ exq̊ eẽt beatꝰ vidẽdo diuinã eentiã vi
deret oĩa qᷓ vnq; poſſet dev reuelare: qd abſurdũ
videt᷑ ̃ᷣm eũ. Scðᷣo:qꝛ dicte opiniões auferũt il

lumiatões angeloꝝ. Nã ſᷣm doctrinã oim theo
logoꝝ angeli ſupme hierarchie illuminãt ange
los ſecunde.⁊ angeli ſcðᷣe angelos tertie:manife
ſtãdo eis aliqͥd qð ẽ in diuia eẽntiaqð pᷣus illis
nõ erat notũ:qð nõ eſſet veꝝ ſi bti viderẽt oĩa q̃
relucẽt in diuĩa eſſentia.Zertio:qꝛ ſi eẽnt vere pᷣ
dice opiniões ceſſaret pᷣuilegiũ aĩe xpᷣi q̃ er ſpẽa
liuilegio cognoſcit in vbo oĩa q ſũt ⁊ erutm
oes doctoꝛes: maxime beatũ Bonauẽ. in. ij. diſ.
xiij.ar.ij.q.iij.?⁊ ipᷣm Tho.in.iij par.ſũ.q.x.ar.ij.

Hocaũt nõ eſſet ſingulare puilegiũ:ſi oẽs ſochè

Gttacſeng

uoltutogi

öjngn
üänun
eöſidenn⸗
Thonngiſde⸗
Uoretpfnone
Puccunnmih
gulltacnian
unſiumidenn
Nnlnntardẽ

MWNſt5danns

Aelommswübe⸗
Pfironiſcltaust

mMeſcSotuf
(hnidcnduz
Maklomam

ngliusſoangen
lophusinlbe
Afclataremregt

Topotteatqy beat

Nnchrr aump⸗
Ginabentatalle

pumutin
tipanacak

ſurderebona.S
haninesſaedeie
uchn yapoin
bhrgcfeune
lomiumlud
nonpocckende
cbſtanlbeie
Gonynliopeum

tnnoneſegn
imoſgalantn

cdaigtünen
dauꝛunmnm
coeriidenn
lgecüigi
ſtratoli
Cullbergbe

Hißupn
aggüg
memnin
gilgeh
bleaütir

nͤſtiöci

alw g.
onent
iscſamifni
aüͤtgs liis

Wioini
HumNDeH Nℳͤ
itdäenn

mwinin til
andans

S

inörir

ſhonitir
t da centae k

matii

diigtieN

drduiin,
S
rminßd
s
unzmrndd

lagtr ne

Aritsſq
iimuilis

Muunlfle
unicihnu

gdobſutli
tsauſeit
mmüoinn

luminitge

gtantnn
rugbel
Ninad
gſir
ieghiſen⸗
fun
S
N/

vigerẽt in diuĩa eẽntia ſiẽ ipᷣa aĩa xpᷣi. Ad rõnem

vo pᷣme opiniõis rñdet Fran. vbi ſup̃.ꝙ licet di

uina eẽntia ſit obiectũ q;ũ ẽ de ſe repſentãs oig:
ñ diuina volũtas facere põt ꝙ aliqd in ea relu
cens nõ repᷣſentet᷑ aliqͥbo beatis:vel mag repᷣſen
tet᷑ vni qᷓ; alcen ſᷣm exigentiõ meritoꝝ ⁊ capacita

tẽ eoꝝ.Ad rõnẽ vo alterꝰopiniõis ꝓ ea ꝑte ð qᷓ
eſt difficultas ſimiliter rñdet Fran.cuiꝰ rñſionẽ
nõ refero cauſa bꝛeuitat:⁊ maxime qꝛ puto opi
nionẽ btĩ Lhome ⁊ etiã Frãciſci poſſe aliq̊ mo⸗
do ſaluari.UVñ ego credo ꝙ ſaluo ſꝑ melioꝛi iu⸗
dicio ſic poſſit ↄcludi:ꝙ ſicut ꝑfeciꝰ videt ðᷣi eẽn
tiã ⁊ ꝑfectius eã amat:⁊ ea fruit᷑ vnꝰ ſanctꝰqᷓ; ali
us:ita etiã ꝑfectius eã cognoſcit⁊ intelligit:imo

hoc eſt neceſſario ↄcludẽdũ.Nã nõ poſſzʒ qͥs ali

q̃d ꝑfectiꝰ diligere niſi etiã ꝑfectius illud intelli
geret ⁊ cognoſceret. qꝛ ᷣm phm in li.de regi.pᷣn.

Amoꝛ ſequit᷑ cognitõnẽ:⁊ nihil amat᷑ niſi cogni

tũ.j. de genera. Et volũtas nõ fert niſi in pᷣcogni
tũ.iij.de aia.Quantũ vᷣo ad cognitionè aliaꝝ re

rũ q̃ nõ ſũt de eẽntia diuina ego credo cuʒ beato

Thoma ꝙ q̃libet aia beata intelligit oĩa q̃ perti
nent ad ꝑfectionem vniuerſi ⁊ intellectus ſui.⁊
hanc cognitionẽ habet ex viſione dei. Unde pu⸗
toqꝙ quilibet etiã ex minimis beatis habeat ma
ioꝛem ſcientiã de naturalibus rebus qᷓ; habue⸗
rit Areſtoteles:⁊ de diuinis ſcripturis qᷓ; habue
runt om̃es doctoꝛes in hac vita:⁊ idem credo ð
alijs ſciencijs vtilibus anime:vel faciẽtibus ad
perfectionẽ itellectus humani.Et pꝛobatur bec
opinio ſic. Sciẽtia facit bomines nobiliſſimos

l.pꝛouidenduʒ. C. de poſtula.⁊ eſt perfectio ani⸗

me vt ait Cõmentatoꝛ in.ij.de anima. Et nihil ẽ
melius ſcientia ⁊ intellectu niſi deus vt ait phi⸗
loſophus in libꝛo de bona foꝛtuna.Cum ergo
ad felicitratem requiratur om̃is perfectio anime
⁊ opoꝛteat ꝙ beato nihil boni deſit:vt inferius
patebit.⁊ etiam patet ex pꝛedictis.Sequitur ꝙ
anima beata tali perfectione ſcientiarũ non care
bit Pꝛeterea vt ſupꝛa eſt oſtenſum deus adim⸗
plebit ĩ patria celeſti omia noſtra deſideria que
ſunt de re bona. Sed naturali deſiderio om̃es
homines ſcire deſiderant: vt ait philoſophus.j
metha. Cuʒ ergo in hoc mundo non poſſimus
babere perfectam ſcientiã omniũ rerum natura
lium:iuxta illud Ecci.j. Cuncte res difficiles et
non poteſt eas homo erplicare ſermone. Et.iiij.
ca.eiuſdem libꝛi etiam ait Salo mon. Intellexi
ꝙ omniũ operum dei nullaʒ poſſit homo inue⸗
nire rationẽ.ſequitur ꝙ ipᷣam cognitionẽ habe⸗

bimus in alia vita. aliter deus dediſſet om̃i hoi

hoc deſideriũ naturale fruſtra qð eſt falſũ.quia
deus ⁊ natura nihil agũt fruſtra.j.de celo ⁊ mũ
do.⁊.iij.de anima Unde ait philoſophusvbiſu
pꝛa.⁊ etiã.ij.phiſi.ꝙ deſideriũ naturale nõ põt eẽ
fruſtratoꝛiũ.Et ideʒ dicit cõmẽtatoꝛ.ij.metha.
Quilibet ̊ btũs ꝑfecte ĩtelliget in pꝛia oẽs pꝛedi

CLXXVII

Kctas ſciẽtias vt ſunmaturale deſideriũ ſibia ðo

datũ cõpleat᷑. Uera ẽ eĩ ſentẽtia mercurij terme,)

giſti:quã refert Lactã. in li.de ira dei.ſ.q maioꝛ
pars eoꝛum que ſcimus eſt minoꝛ pars coꝛuʒ

que ignoꝛamus.

Ed notandum ꝙ ſicut in alijs rebus eſt
ſ reperire bonum:melius ⁊ optimum:et
per fectum: perfectius:⁊ perfectiſſimuʒ:
ita etiam reperitur cognitio ⁊ ſcdentia ꝑfecca:pꝑ⸗

fectioꝛ ⁊ ꝑfecciſſima. Cognitionẽ g̊ ꝑfectã oium

ꝑtinentiũ ad ꝑfectionẽ vniuerſi ⁊ itellecꝰhũani
hebũt oẽs bti:⁊ in hoc erũt eq̃les:ꝙ nullus erit
ignoꝛãſ de pᷣdictis:⁊ ðꝛ pfecta cognitio ⁊ ſcia re
ſpectu cognitiõis ⁊ ſcie viatoꝝ. Itẽ ðꝛ ꝑfecta qꝛ
pficiet ⁊ qetabit ĩtellectũ cuiuſq; ſᷣm capacitatẽ
ſus.Quidã vᷣo erũt beati qͥ habebũt cognitiõeʒ
⁊ ſciam de pᷣdictis ꝑfectioꝛẽ alijs:⁊ alij ꝑfectiſſi⸗

mãõ:vt btã vᷣgo iter oẽs Sunen creaturas:ſic dif

fuſe ꝓbabo in q̃rta ꝑte pncipali Marialis nr̃i.
Sicut aũt licet aliqͥ ꝑfectioꝛẽ alijs hẽant cogni⸗
tiõem diuine eẽntie:tñ illi etiã qͥ minꝰ cognoſcũt
ſunt bti:⁊ ſatiati in gradu ſuo:qꝛ ſunt pleni co⸗
gnitiõe ſᷣm capacitatẽ ſuã.Silłr eſt de cognitiõe
Iciẽtiaꝝ:⁊ aliaꝝ reꝝ ad ꝑfectionẽ vniuerſi ⁊ hũa
ni ĩtellectꝰꝑtinẽtiũ.Quilibet em̃ btũs erit plenꝰ
cognitiõe ꝑfecta ſᷣm gradũ ſuũ.Et ad pᷣdicta fa
cit ꝙ etiam in hoc mudo reꝑit᷑ ſcia cõpetẽs ſiue
ſufficiẽs: ⁊ ſcia eminẽs.c.niſi cuʒ pꝛidẽ.S.ꝓ defe/
ctu. de renun. Nec eſt ipoſſibile ꝙ qlibet de mi⸗
nus ſciẽtificis beatis ſit ſapiẽtioꝛ oib viatoꝛib⸗
Nã ⁊ de Johãne dixit dñs Matth.xj. Inter na
tos mulieꝝ nõ ſurrexit maioꝛ Johane baptiſta
Qui aũt minoꝛ ẽ in regno celoꝝ:maioꝛ ẽ illo.Et
ex pᷣdictis pᷣt reſpõderi ad oĩa argumẽta Franci
ſci:⁊ elꝰopinio cum illa btĩ Thome cõcoꝛdari.
Hanc aũt opinionẽ de ꝑfecta ſcia oĩuʒ btõꝝ te⸗
net Greg.iiij. dialo. vbi dicit:ꝙ ille qui ſcit deuʒ
oĩa ſcit ĩ ipᷣo.i.oẽs ſcias pᷣdictaſ ⁊ ſiles cognitõeſ
Nec valet rñſio qͥrũdã dicentiũ:ꝙ eſt duplex co
gnitio.ſ.foꝛmalis:ſic̃ videndo ſoꝛtẽ videmꝰ euʒ
foꝛmalr:⁊ alia virtualis ſicut ducatꝰrepꝛeſen⸗
tat virtualiter groſſos ſui valoꝛis:⁊ ſic videndo
euʒz videre dicimus ipᷣos groſſos. Unde dicere
voluerint iſti:ꝙ in viſione dei beati vident vir⸗
tualiter oĩa:ſed nõ foꝛmaliter. Quibo reſpõdeo:
ꝙ Greg.nõ loquitur de cognitiõe cõfuſa ⁊ gene
rali.ſed de cognitione ⁊ ſcientia particulari ⁊ di
ſtincta:⁊ dicit nihil eſſe ſcilicet de pꝛedictꝭ cogni
tionibo ꝙ beati neſciãt.· Scire aũt eſt rem ꝑ cau⸗
ſam cognoſcere:⁊ qm̃ ita eſt: ⁊ nõ contingit ali⸗
ter ſe hbabere. pᷣmo Poſter. Pꝛeterea ad veraʒ ⁊
pfectam ſcientiã quã aſſerit Greg.eſſe in beatis
non ſufficit cognitio in generali ⁊ confuſa: ſed
requiritur noticia particularis ⁊ diſtincta. vij.
Echbicoel. b
Vantum vero ad futura et contingen⸗
tia que fiunt ⁊ accidunt in D mundo

Bermo

–—

ſi queraturan beati hocſ. cian. Reſpondeo

credo ipſos parum curare de noticia pꝛedictoꝝ
non pertinentiũ ad perfectioneʒz ſui intellectus

maxime quia totaliter ſunt immerſi in infinita

dulcedine viſionis et cognitionis ac fruitionis
dei:in qua plenam habent felicitatem:nec mi⸗
nus eſſent felices licet oĩia alia neſcirẽt.vñ Aug.
in li.v.ↄfeſſionũ inquit.GBtũs qui te ſcit etiaʒ ſi

neſcat.Qui vero te ⁊ illa nouit nõ ꝓpter illa bea
tioꝛ:ſʒ ꝓpter te ſolũ btũs eſt.becille. Puto tñ ꝙ
in ipᷣa dei viſione videãt plus ⁊ minꝰde pᷣdictis

ꝓut ſᷣm eoꝝ gradũ ⁊ meritũ diuine ſapieviſum
fuenit ꝓpalare. Si cui aũt btõꝝ foꝛteveniret deſi
deriũ ſciẽdi aliqͥd de pᷣdictis:vtputa:qͥd faciant

ſui cõſanguinei ⁊ hmõi:credo ꝙ in ipᷣa dei viſio

ne in qua oia btõꝝ deſideria cõplent᷑ hoc ꝓſpice
re poſſent.Quãdo em̃ bci deſiderant aliqͥd ſcire

a deo:ipᷣe illð ꝓtinꝰ oñdit eis:dicẽs illð Hiere.

xxxviij. Non eſt em fas vobis qͥcqᷓ; negare. Z
Uo ad dotes vero coꝛpoꝛis glłificati eſt
ꝗq ſciendũ ſᷣm cheologos maxime ſanctuʒ
Bona. in. iiij. di.xlix.ꝑte.ij.ar.j.q.iiij.q;
Dotẽ ĩpaſſibilitatis oẽs bti hñt equalẽ i h:ꝙ nul
lo mõ poſſunt pati vt ſupꝛa ẽ oñſuʒ. Dotes vo
alie.ſ.ſubtilitatis:agilitatis:⁊ claritatis ſunt in

cis ſ̃m plus ⁊ minꝰ:⁊ ꝑpfeciꝰ⁊ minꝰꝑfecũ:pꝑ ac

ceſſuʒ ad cõplementũ ⁊ terminũ:nõ ꝑ admixtio/
nẽ ↄtrarij:qꝛ oẽs dotes ĩ oibo btis nihil hñt ad

mixtũ ð ↄtrario.Et ĩ b ſũt oẽs eq̃les.:.q̊ ad imu

nitatẽ ab oĩ oppoſito ipᷣis dotibo. Sicut aũt in
ipᷣ is btis ẽ diuerſitas ĩ ꝑfectiõe viſiõis:cognitio

nis ⁊ fruitiõis:ita ẽ diuerſitas in ꝑfectiõe iparũ

dotiũ coꝛꝑis ſᷣm diuerſitatẽ meritoꝝ:⁊ ſᷣm cla⸗

ritatẽ głie aiaꝝ:vt inqͥt magiſter ſen.iiij.di.xlix.

⁊ ibi Rich.⁊ btũs Tho.⁊ Scotꝰqᷣ dicit:q; ſicut

btũs maioꝛ ꝑfectiõis ⁊ meriti exiſtens dariꝰvi/
debit diuinã eẽntiã ocło mẽtali ipᷣiꝰaĩe:ita clari⸗

us videbit xpᷣi hũanitatẽ głioſaʒ oculo coꝛꝑali.

Qui volũt g in celo alios in głia ⁊ claritate atq;
Blectatõe excedere:debẽt illos i hacvita ĩ vᷣtutibꝰ
⁊⁊ bonis operatioibo ſuperar. A
n Otandũ ẽ aũt licet ĩter ſctõs ſit ineq̃li
tas i pᷣdictis:tñ iter ipos nõ ẽ nec eſſe pᷣt
inuidia aut emulatio:imo quilibet ſctũs valde
gaudet de bono ꝓximi:vt inqt Scotꝰin.iiij.di.
Vltia. Et iõ qlibet ſctũſ pᷣt dicere illð qð ſcriptũ ẽ
Sapie.vij. Sine iuidia cõico.Sic em̃ vaſ vniꝰ
ſextarij ſi eſſet ĩ toto plenũ ita vt ampliꝰtenere ñ

poſſet:⁊ hr̃e valeret aliquã cognitionẽ nõ qᷓrerer

hfre vinũ alteriꝰvaſis tenẽtis decẽ ſextaria:qꝛ ipᷣʒ
ſi apliꝰponeret᷑ ĩ eo dirũperet᷑. Sic etiã ĩ celo ſcti
ſuüt ꝑfectiſſime pleni illa glia cuiꝰ ſũt capaces ſᷣm
latitudinem ſue charitatis.De q̃ loqᷓns apłs.ij.
ad Coꝛ. vj. ait.Coꝛ nr̃m dilatatũ eſt:dilatamini
⁊ vos.Et iõ nõ iuidẽt alijs hñtib maioꝛẽ glłiaʒ
pᷣi em̃ ſũt ꝑfectiſſime bti ⁊ ſaciati ſua głia.Cõ⸗
ſiderate &o fideles xpᷣiani:q̃ daritas erat ĩ celo:
ſi quilibet ſctũs erit ſeptẽ vicibus ſole lucidioꝛ.

XIX

Quid & ent videre tot pene inumerabilia milia
ſctõꝝ ⁊ angeloꝝ. Tuncem oculi nr̃i erũtꝑ gliaʒ
purificati:vt ex illa claritate leticiam reapiant.

Quid erit videre glłioſam virgine; Mani que

ſola habet maioꝛeʒ claritatẽ ⁊ ſplendoꝛẽ qᷓ; oẽs
ſancti ſimul vt ipᷣa retulit ſctõ Thome Canthu
arienſi epᷣo.Quid erit videre coꝛpꝰ dni nr̃i Je⸗
ſu chꝛiſti.O cõſolatio indicibilis:o ſuauitas in
enarrabilis:o leticia incõꝑabilis.ſon em̃ ſolũ
erimꝰſocij ſanccoꝝ ⁊ angeloꝝ:ſed erimꝰfrẽs do
mini ieſu chꝛiſti. Dat.xij.Et habebimꝰ gloꝛio
ſam virginem Manriã vt matrẽ. Deus aũt erit
pater noſter. Joh.j.Et ideo excdamat Salomõ
Saß.v.c.vidẽs ſanctoꝛũ gloꝛiã ⁊ dicit. Ecce qͥ/

modo cõputati ſunt inter filios dei:⁊ inter ſan/

ctos ſoꝛs illoꝛũ ẽ. Et hoc ſufficiat pꝛo ſexto gau
dio.Non miret᷑ aũt aliqͥs ſi in hoc ſermõe ſum
pꝛolixus:quia vt ait qͥdã pᷣdicatoꝛ noſter. Qñ
hõ ſpaciãdi⁊ recreatiõis cauſa deambulat ꝑ pa
radiſum:tarde inde exit ⁊ inuitus.
De ſeptimo gaudio qð ðꝛ duratiöis. B
Eptimũ ⁊ vltimũ gaudiũ paradiſi dicit
ſduratõis. Regna em̃ huiꝰ mũdi ſũt trã
ſitoꝛia ⁊ tꝑalia dicẽte Salomone. Ecẽs
ij. Nihil eſt ſtabile ſub ſole:ſed regnũ celeſte erit
eternũ.De quo dici᷑ Dañ.vij.c. Poteſtas eius
poteſtas eterna que nõ auferet᷑.⁊ regnũ eiꝰ qð
nõ coꝛrũpet᷑.Uñ dicit Ariſ.x.echi.ꝙ felicitas eſt
qͥddã bonũ ſtabiliſſimũ.Et iõ qlibet aia btã di
it deo illud Cant.iij. Tenui eũ nec dimittam.
Perpetuitatẽ aũt ſuꝑne pr̃ie ⁊ felicitat appꝛo⸗
bat Scotꝰ in.iiij.di.xlix.q.vj.⁊ btũs Zho.i ſũ.
ↄtra gẽtiles li.ij.ca.ij.Quã vᷣitatẽ cauſa bꝛeuita/
tis ſolũ vnica rõne cõpꝛobamꝰ q;̃ dici᷑ cauſatio
nis.Nã effectꝰ qͥ depẽdet a ſua cauſa qᷓ;tũ ad eẽ
⁊ q;tũ ad finẽ durãte ſꝑ cauſa neceſſario ſꝑʒ ꝑdu
rat ſᷣm pbᷣm.ij.phiſicoꝝ.Durãte em̃ ſole in et᷑nũ
eiꝰ illuminatio in eternũ durabit. Cũ ꝗ̊ᷓ delecta⸗

tio beatoꝝ ſit quidã effectꝰdepẽdẽs a deo qᷓ;tuʒ

ad eſſe ⁊ q;tũ ad finẽ:qͥ deꝰ eſt qdã cauſa intini⸗
ta ⁊ eterna carẽs pncipio ⁊ fine actermino neceſ
ſario ſequit᷑ ꝙ aia btã nũq; poterit perdere feli⸗
cltatẽ ſi s gerc ale pe i;, 6enemane qð alliga
tur cauſe ind eficieẽti ſꝑ accipit influẽtis illiꝰcau⸗
ſe.Et ↄfirmat᷑ pᷣdicta vᷣitas de eternitate ſelicita
tis per dictũ ph̊i.iij.topicoꝝ di.ꝙ bonũ q̃nto eſt
permanẽtiꝰ:tãto meliꝰ.q̊ opoꝛtet ꝙ beatitudo

ſit ꝑpetua ⁊ eterna:vt ſit delectabilioꝛ om̃i re cre

ata.Et iõ dicebat ſaluatoꝛ diſcipulis ſuis Johᷣ.

xvſj. Iterũ videbo vos ⁊ gaudebitcoꝛ veſtrũ: et
gaudiũ veſtrũ nemo tollet avobis.Et Matthᷣ.

xxv. Ibunt iuſti in vitã eternã.Et Ecci.xxxij.dici

tur de quolibet ſancto. Stabilita ſunt bona il⸗
lius in dño.Et PS.cxxvij.ait ꝓpheta. Uideas
bona hieruſalẽ omibus diebus vite tue.Et Au
guſti.in de trinit᷑.ait. Uita beata eſſe non poteſt
niſi ſit immoꝛtalis ⁊ eterna: vita autem huius
mungdi eſt tranſitoꝛia: ⁊ ſimiliter eius gaudia.

Nren or,
ngſt,
1Rud.
ſd
ſtittnen
rcötets
ienitennenn
Grtieg chan
Netnns um.
Z
(ſur nen
il ſuorlun

AIninteni

Gai nd
ſcaeſuges
Uogäünddn
aegzcan
Kolaothtmin
1aonriet
Ginarwni
vimbonurr
Gannfiyg
riiA Nn
pinlu Are
WMNnn
(ehenamret
Achabennmainel
enieltO Nni
Cncorun dad
finoloncg lerfe
eruperaroon
Cnſinetniſtian⸗
Mnis⸗omebonii
nizſeneſar bi
Gninüneſgitebt:
inonch morceta
o uniz ſn
fenbülvlekib
Mnmekenb
Agrſcediin
Knreſensas
Uwugberll,an
Milroanns
bintenüfn
0onlimnede
opesſhamigi⸗
nemanepen
nechlamtnen
Gonellalocin
Pvoladnndtgg⸗
Gtillecbann
ullanmnuli
engonula
llorclaſcgel
he hans

nijt dicr i
osderrinnin
aRoſe n
lcnd vtn

mius,

Mündidd
Slmnn 6

Eè

ti gide
rabiqfitnse
ſo qllbertar= N
tünetdirn.

1rſclces
.1btüs Oefi
sned

uunſeni ir
riran encn

gitsn oiin

ummuud
t pobatl,/

Gmiecsla

gauenöca
cwmiurſcicn
gwonüi⸗
ungdenmn
mbiioßſin
pblsus
ocor veni⸗
ds W
EN

e ſunt rv
ppbenn

17

Virn
ſeon N

.
eg

s

6o.

4

S
ZM
SS
5

Ouia em̃ delectatiões huiꝰmũdi cauſant᷑ a cau ne mãſura:hecillᷣ· Oe qᷓ eti dicit Dauid p.exl

ſis coꝛruptibilibo ⁊ deficẽnbo iõ illis coꝛruptis

aut oenihilatis coꝛrumpũtur⁊ deficit. A

SIZImiliter in regnis tꝑalibo oꝛiũtur bella
8 ? diſcoꝛdie. In celo vero erit pax eterna.

Deoe q;ᷓ loqns Dauid i pS. cxlvij. ait. Qui
poſuit fines tuos paceʒ. Similłr iꝑatoꝛes terre⸗
ni ⁊ oẽs hoies mũdi:licet habeãt młtas cõſola⸗
tiões:tñ ſꝑ timent ne amittant eas. Btivero ſe⸗
curi erũt ꝙ nũqᷓ; amittẽt gaudia ꝑadiſi.De qb
dicit dñs Eſa.xxxij.c. Sedebit ꝓpłs meꝰin mlci
tudine pacis:in requie opulẽta:⁊ in tabernacu
lis fiducie. In ꝑpetuũ igit᷑ regnabũt ſci cuʒ deo
in ſecula ſeculoꝝ.iuxta illud Sapie.v.pS.xxiij.

Juſti aũt in ꝑpetuũ viuẽt:⁊ apud dñm eſt mer

ces eoꝛũ. Ideo Thobias loq̃ns cũ deo.xiij.ſui
libꝛi.c.ait . PHagnꝰes dne in eternũ:⁊ in oĩa ſecu

la regnũ tuũ.O xpᷣiani q̃re ñ q̃retis acqᷣrere ta⸗

le regnuʒ.O cecitas maxima:laboꝛabit quis ⁊
inſudabit ꝑ totũ annũ:vt acquirat centũ aure⸗
os.Exponit qͥs ſe ꝑiculo moꝛtis:vadit ad pu⸗
gnã vt acqratvillã vel caſtrũ:⁊ nõ curat acqͥrere
infinita bona vite eterne:⁊ eternũ celi palatium.
Sdltote frẽs ꝙ vera ẽ ſentẽtia ſaluatoꝛis noſtri
Mat.xj.di. Regnũ celoꝛũ vim patit᷑:⁊violenti
rapiũt illud. Licet em̃ deus poſſit nob dare bea

titudinclabſq; meritis:tñ nõ vult hoc agere:iĩmo

vulc vt mereamur ⁊ bonis oꝑibus eã acqͥramꝰ
Vt inqᷣt ſanctꝰ Bona.in.ij.ſentẽ.di.xij.ar.j.q.ij.
De qua beatitudine lo quẽs Augꝰ.in.vj.de ciui.
dei.c.xij.ait.O regnũ btĩtudinis vbi tu dñe ſpe
cies ſanctoꝛũ:⁊ diadema gloꝛie facie ad faciem
vider a ſancqᷣ:letificãs eos vndiq; in pace tua:
que exuperat oẽm ſenſuʒ. Ubi gaudiũ infinitũ
leticia ſine triſticia:ſalus ſine doloꝛe:lux ſine te⸗
nebꝛis:om̃e bonũ ſine omi malo.Ibi iuuentuſ
nunq; ſeneſcit: ibi amoꝛ nunq; tepeſcit:ibi vita
terminũ neſcit:ibi decoꝛ nunq; palleſcit:ibi ſani
tas nunqᷓ; marceſcit:ibi gaudiũ nunqᷓ; decreſcit
ibi doloꝛ nunq; ſentit᷑:ibi gemitꝰ non audit᷑:ibi
triſte nihil videt᷑: ibi leticia ſemꝑ habet᷑:ibi nullũ

malũ timet᷑:qm̃ ibi ſummũ bonũ poſſidet᷑:qð ẽ
videre faciẽ dñi vᷣtutũ.Felices igit᷑ qͥ de naufra⸗

gio vite pᷣſentis ad tanrũ gaudiũ iã ꝑuenire me

ruerunt.hec ille.Qui etiã in lib.Soliloquioꝛuʒ

dicit. Felix ſocietas ſuꝑnoꝝ ciuiũ:⁊ ſequit᷑ infra.

Ibi erit gandiũ ſine meroꝛe: reqes ſine laboꝛe:
abundatia ſine defectiõe:dignitas ſine timoꝛe:

opes ſine amiſſt liõe:ſanitas ſine languoꝛe:vita ſi
ne moꝛte:ꝑpetuitas ſine coꝛruptiõe:felicitas ſi⸗

ne calamitate:amaritudo ⁊ om̃is aſperitas i re
gione ũlla locũ nõ habet.Ibi em̃ nõ ẽ malũ:neq;
malicia:nõ ẽ aduerſariꝰ impugnãs:nec vlla pecc

cati illecebꝛa:nulla ẽ ibi indigetia: dedecꝰ nullũ
nulla nixa:nullũ vituperiũ:nullꝰ timoꝛ:nulla ĩ

ix. Glia hec eſt om̃ibo ſanctis eus.
E qᷣ bo celi ciuib gloꝛioſis:inqͥt ibidẽ ꝓ⸗
d. pheta ps.lxxxiij.loquẽs ðᷣo ⁊ dicẽs. Rex
meꝰ ⁊ deꝰ meꝰ Beati qͥ habitat in domo

tua dñe.in ſecula ſeculoꝛũ laudabũt te. In qᷣbo

diſcoꝛdia:ſed ẽ ibi pax ſũma:charitas ꝑfecta:iu

bilatio ⁊ laus dei eterna:gaudiũ ⁊ reqes ſine fi

vᷣbis tãgit patrie celeſtis excellẽtiã.Et pᷣmo eam

cõmendat a dñi liberalitate cũ dicit. Rex meus:

⁊ deus meus. Licet em̃ ſit rex ⁊ deꝰ:ẽ tñ nr̃: qꝛ ſe
⁊ ſua no bis dedit:liberalitas aũt eius apparet:

qꝛ oẽs ꝑegrinos facit ciues:atq; ꝑperuos habi⸗
tatoꝛes ac domeſticos ſuos ⁊ heredes.Etiõ no/⸗
bis inqͥt apłs pᷣdicta tãgẽs ad Ephe.ij. Frẽs iaʒ
nõ eſtis hoſpites et aduene:ſʒ eſtis ciues ſctõꝛũ
⁊ domeſtici dei:ſuꝑedificati ſupꝛa fundamẽtuʒ
apłoꝛũ ⁊ ꝓphetarũ.Scðo ibidẽ cõmẽdat pꝛiam
celeſtẽ a felicitatis vᷣitate dũ ait. Rex meꝰ⁊ deus
meꝰ. Beati qͥ ⁊c̃. Ut em̃ ait Amb. in lib. de offi.
Beatitudinẽ quidã poſuerũt in coꝛꝑis volupta
te ſicut Epicurei.Quidã vo in animi vtute ſicut
ſtoici.Et qᷣdã in vᷣtute interioꝛi ⁊ extenoꝛi q̃daʒ
honeſtate ſicut peripatetici. Sʒ vera felicitas cõ
ſiſtit in dei viſione ⁊ cognitiõe ſicut tenẽt fideles
⁊ catholici.Et iõ dicebat dñs diſcipulis ſuis il/
lud qð dicet nobis in patria.Beati qͥ vidẽt que
vos videtis Luc.x.Eſt aũt notãdũ ꝙ ſᷣm Aug.
ſuꝑ Geñ.ad litterã:beati habebũt triplicẽ viſio/
nem:vna ðꝛ ſpũalis qua videbũt angelos⁊ ani
mas beatoꝛũ:ex qua viſiõe reſultabit gaudium
magnũ.Si em̃ ſᷣm Chꝛyß. videre demones eſt
magna pena ⁊ quedã gehẽna:ↄſtat ꝙ videre an
gelos erit magna gloꝛia.Alia viſio ðꝛ coꝛꝑalis
qꝛ videbũt chꝛiſti hũanitatẽ:ex qua viſiõe reſul⸗
tabit gaudiũ maiꝰ. Ipᷣe em̃ ẽ ſpecioſus foꝛma pᷣ
filijs hominũ.ps.xliiij.De qua viſione dicicur
Canti.iij. Egrediemini filie ſion:⁊ videte regem
Salomoneʒ in diademate quo coꝛonauit eum
mater ſua. Humanitas aũt ſiue caro chꝛiſti di⸗
citur diadema:ſiue quia fuit nobis victoꝛie cã:
ſiue quia nullo vicio vel pꝛaue ſuggeſtioni vn⸗
qᷓ; fuit aꝑta:ſiue quia fuit tantũ vna linea.i.car⸗
ne virginea figurata.Cetere em̃ figure diuerſis
lineis foꝛmãtur.Figura aũt circularis tantum
vna linea claudit᷑.Et ſimiliter caro ceteroꝛũ foꝛ⸗
mata ẽ ex ſemine vtriuſq; parẽtis.Caro aũt chꝛi
ſti tm̃ ex ſanguinibus virginis.Alia viſio dici⸗
tur intellectualis ſiue ſuꝑintellectualis qua di⸗
uinitatem videbunt:ex qua reſulcabit gaudiuʒ
maximũ.De q̃ viſiõe dicit Fulgentiꝰ.Sicut per
ſpeculũ vitreũ trina nobis viſio adminiſtratur
qꝛ noſipſos ⁊ ip[ᷣʒ ſpeculũ ⁊ qͥcqͥd adeſt videmꝰ2
Sicꝑ ſpeculũ diuine claritatꝭ ⁊ ipᷣm deũ q;tum
poſſibile erit creature ⁊ noſipſos:⁊ cetera oia no
ſtra ex certa ſcia cognoſcemꝰ.hec ille.Bñ g dicit

peri Apha. Rex meꝰ ⁊ deꝰ meꝰ:btĩ ⁊c̃. Lota em̃ felici
quietudo:nulla dubietas:nulla violẽtia: nulla

teas nja erit i vidẽdo ipᷣm regẽ celeſtẽ. E
ſEgAd notandum ꝙ coloꝛ niger viſum cõ⸗
gregat albus aurem ipſum dilgregat.

1

*

Bermo

ſcſa viridis qui eſt medius inter albũ ?⁊ nigrum

delectat viſuʒ. Iſte aũt triplex coloꝛ in xpᷣo cõſi⸗
derat᷑. Niger ei coloꝛ ſignificat etꝰ hũanitatẽ qͥ

fuit in paſſiõe denigrata Apoc.vj.Sol factus

eſt niger tanq; ſaccꝰcilicinuſ.Et iſte coloꝛ niger

debet cogitatꝰnr̃os ↄgregare:qꝛ ſi tãta paſſus

eſt inocẽs ⁊ ſctũs:qͥd pani dʒ peccatoꝛ malus ⁊
iniquus.Coloꝛ albo ſignificat ſuaʒ diuinitatẽ
que p᷑ nimia ſua dlaritate oclos mentis diſgre
gat.Et iõ iſte coloꝛ albb diuinitatis ↄiũctꝰẽ cuʒ
nigro hũoanitatis:⁊ faq? eſt totꝰviridis ⁊ dele⸗

ctabilis ad videndũ.Et de hoc exponi põt illð
qð ait dñs Eʒechielis.xviij. Paſcam cos ĩ mõ⸗

tibo iſrael:ibi reqᷣeſcent in herbis virentibo.In
mõte em̃ celeſti herba viridis hr̃ q̃ͥ ouib delĩ in
paſcuis dat᷑:hec aũt herba eſt xpᷣs.De q̃ cxponi

põt illud Geñ.j. Germinet terra.i.vgo maria

herbam virente:ideſt xpᷣm deuʒ ⁊ hoiem. Et iõ
ipe dñs vocat ſe lignuʒ viride dicẽs Luce.xxiij.
Si in viridi ligno hoc faciũt:in arido qͥd fiet.

Hanc aũt viriditatẽ deſiderabãt videre ſancti

patres.iuxta illud Eccłi.xl. Gram ⁊ ſpeciẽ deſi/
derabit oculus:⁊ ſuꝑ oĩa virides ſationes.In
iſta igit᷑ viriditate celeſti paſcunt᷑ oues paradi⸗
ſi itus in cõtẽplatõe diuinitat :⁊ extra in viſiõe
głioſe hũanitatis.iuxta illð Joh.x. Ingrediet᷑
⁊ egrediet᷑ ⁊ paſcua inueniet.Et ſic patʒ quõ vi
ſus noſter beatificabit᷑ videndo ipᷣm regẽ ſuꝑ⸗
nũ Auditꝰaũt btificabit᷑ audiendo eiꝰdulciſſi⸗
mã allocutioneʒ.De q̃ ðꝛ Canti.ij.Sonet vox
tua in auribo meiſ.Uox em̃ tua dulcis ⁊ facies
tua decoꝛa nimis. Olphatꝰq̊ʒ btificabit᷑ odo⸗
rando roſam paradiſi.i.mũdiſſimã carnẽ xpᷣi.
De q̃ põt dici illud Eccłi.l.Quaſi flos roſaꝝ in
dieb vernis. Itẽ odoꝛãdo balſamũ.i.diuinita
teʒ ſuauiſſima Eccłi.xxiuij. Quaſi balſamũ nõ
mixtũ odoꝛ meꝰ.Odoꝛãdo qͥʒ eiꝰaiam oib vn
guẽtis pleniſſimã Cañ.j.Curremꝰin odoꝛe vn
guẽtoꝝ tuoꝝ.Guſtꝰetiã btificabit᷑ in plena dei

Ddelectatiõe quaʒ ſentiet ex carne xpᷣi dulciſſima

ob.xxxj.Quis det ð carnibo eiꝰvt ſaturemur
Itẽ ex aia eiꝰdulciſſima Eccłi.xxiiij.Spũs me
us ſuꝑ mel dulcis.⁊ ex diuinitate oĩiuʒ ſapoꝛũ
pleniſſima Sap.xvj. Panẽ de celo pᷣſtitiſti eis
oẽ delectamẽtũ in ſe habentẽ ⁊ oĩs ſapoꝛis ſua
uitatẽ.Tactꝰ inſuꝑ btificabit᷑ů ſangendo ꝑſonã
Di em̃ tanta vᷣtus crat in tãgendo fimbꝛiã ve
ſtimẽti eiꝰ:q̃nta ſuauitas erit tãgere ꝑſonã eiꝰ
Cañ.ij.Dextera illiꝰamplexabit᷑ me. Itẽ ĩ oſcu⸗
lando.Si cm tanta ſuauitas fuit in oſculãdo
pedes eiꝰpaſſibiles:q̃nta erit oſculari coꝛpꝰeiꝰ
głioſũ:⁊ faciẽ illã deſiderabilẽ.Cañ.viij.Ouis
det te frẽʒ meũ vt iueniã te foꝛ ⁊ deoſculer. F
bonitate igit᷑ iſtiꝰreg ſolũmõ iueni
Ipfecta ſacietas. Bonitates em creatu⸗
raꝝ iõ nõ poſſũt nos ſadare:qꝛ habent
triplicẽ defectũ. Sunt em̃ accidentales:⁊ iõ eis

ſepe puamur.Sũt ꝑticulares:qꝛ nulla creatu

ra eſt q̃ͥ heat oẽs bonitates:ſʒ ſunt in eis ſparſe

⁊ diuine:Sũt etiã mixte:qꝛ nullã hñt purã bo

nitatẽ. In deo aũt eſt bonitas eẽntialis Mat.

xviij.? Luce.xix.⁊ vniuerſalis Sap.vij. Uene⸗
rũt mihi oia bona pariter cuʒ illa ⁊c̃. Itẽ pura.

vnñ Aug.inqᷣt.Quãata ibi erit felicitas vbi nullũ

erit malũ:⁊ nullũ latebit bonuʒ. Affectꝰigit᷑ nr
nõ pᷣt reperire ꝑfectã delectationẽ in creaturaꝝ
bonitatib ſic accidẽtalibo:ꝑticłlarib:⁊ mixtis.

Si em̃ aliqͥs valde ſitiẽs guttas lambit nõ ſa⸗

tiat᷑ ſʒ ſitis eiꝰmagis auget᷑:⁊ ſi calix mẽſuratꝰ

ſibi ꝓponat᷑ ſemiplene ſaciat᷑.· Pctõꝛes ãt ĩ crea⸗

turis quaſdã delectationes lambũt ꝓpheta di

cẽte. Inimici eiꝰterrã lingẽt ps.lxxj.Et iõ nõ ſa,/

tiant᷑ ſj miabili fame toꝛqntur eodẽ ꝓpheta at
teſtãte qͥ ait po.lviij. Famem patient᷑ vt canes.

Boni aũt i pñti diuinas delectatiões recpiũt
ſʒ mẽſurate.Ad Ephe.iiij. Unicuiq; vim data
eſt grẽ̃a ᷣm mẽſurã donatiõis xpᷣi.Et iõ eoꝝ ap
petitꝰnõ pᷣt hic ꝑfecte qͥetari. Bti aũt ſũt ĩ fonte
dei:⁊ iõ nõ pñt ſitire Apoc̃.vij. Agnꝰqͥ ĩ medio
thꝛoni eſt deducet eos ad vite fõtes aqrũ. Sũt
etiã in cenaculo dei:⁊ iõ non pñt eſunire Apoc.
vij.Nõ eſuriẽt neq; ſitiẽt ampliꝰ⁊c̃. Itẽ ſunt in
theſauro dei:⁊ iõ nõ poſſunt penuriã ſuſtinere
Eccłi.xv. Jocũditatẽ ⁊ exultationẽ theſauriʒa⸗

bit ſuꝑ eũ.Sũt q̊ʒ in plenitudine gaudioꝝ.Et
iõ nõ poſſunt aliqͥd triſte ſuſtinere Matxxv.
Intra in gaudium dñitui. G
t Ercio cõmẽdat ꝓpheta i pᷣdictis verbis

piꝛtiam celeſtẽ a oſoꝛtij nobilitate cũ ait.

Bti qͥ hitant ⁊c̃. Beati em̃ habebũt eternũ cõ⸗
ſoꝛtiũ angeloꝝ.De qͥbo pulchꝛũ erit tria cõſide/
rare.ſ.eoꝝ creationẽ:locationẽ ⁊ ſublimationẽ.
Quo ad pᷣmũ dico ſᷣm Tho.contra gen.li.ij.c.

viij.ꝙ ad pfectionẽ vniuerſi congruũ fuit deũ
creare angelos quod pꝛobat᷑ ratione perfectio⸗

nis. Regula em̃ eſt Philoſo.ij.de celo ⁊ mũdo.

ꝙ ſi vnum contrarioꝛum eſt in natura reliquũ

ſimiliter debet eſſe. Om̃es em̃ gradus creatura⸗

rum debẽt reperiri:alioqͥn aliquid deficeret ad
vniuerſi pfectionem. Sed inuenit᷑ coꝛpus con/

iunctum ſpiritui vt in homine.Item coꝛpus ſe⸗

paratum ⁊ ſine ſpiritu vt in lapide:quod eſt mi
noꝛis ꝑfeccionis.Ergo debet etiõ reꝑiri eius op
poſitum maioꝛis perfectionis ſceʒ; ſpiritus ſepa
ratus a coꝛpoꝛe ſò angelus.De cuiꝰ creatiõe in
quit Augꝰ.in lib. Cur deus bomo ad Deoda⸗
tum.c.j.Ille ſummꝰatq; incircũſpectus ſpiruꝰ

qui initio caret ⁊ fine:cum nollet quaſi ſolitari⸗

us eſſe:diſpoſuit quoſdam ſibi ſimiles ſpiritus

creare qui gloꝛie cognitione atq; participatione
in perpetuum gauderent:ſuoq; creatoꝛi laudes
ꝑpetuas hilariter exhiberent. Creatiſq; angeli⸗
cis turmis noluit ab eis timeri:quaſi dñs.ſed

obediri ⁊ armari quaſi pater ⁊ ceatoꝛ benigniſ

ſimus.Coacta em̃ ſacrificia nequeũt illis eẽ gra
ta.Ideoq; liberũ eis arbitrium conceſſit inuẽs

vgtion
ſinnn
oisnnihe

=
——,
=
—
—.
S S=.
=
—
=

S=
=☛
Se—-
—
— =—
=
—
=
=s
S
2 —᷑T
—

SNcng wnuſde
(ocpaſurrotsen
Wodanrn
crigkini Snddn
isNellen
fcka ioſangeli
Mur, Aeitu
iud ſlotnal
lin donlofin
lad ſoön
oq dello⸗
AAAirllud
(WlorGafacin
Wado abetci
gerwiddie
iiarialunm
AngelorepleiD
Cocclumangtls
rporlipſammintn
un de morroii
GRöclaß eſtlocu
(Wptſangopig
MCllia Etloen
Ppbllſinas Diai
neglnſariii
lſiſtlintaamll
Münfſcensr
Gunckridoon
dandittür
Pſctuſig
dickign
fi Coingn
buntrnmnedl
CCnulrcriht
ennizneelnlocn
Pllsnanreqn
Vclpoſura
Mhemtercnun
Pnoinalo
niuenin

nrn
üni
lel
Sihniſ
l⸗ l. in

lngiln
Tninanuun,
Ninn.
Wantſi
itfin9

düitu.

tüſpewohe
lecpuiſoen
diſinleeſhnnn
tyentſun
4 gtumtun
lunſgnf
g,
aeicie
Gnkrin

chrütnuſitn
nirſodlnmmn
gnlie
i oinN
tnmone gi
tunumn un
igadhsun
um
Vntanpus o
Trmanpleſ
Cevodeſtni.
füngincns n
alhinus ſen
Necus gennin
ono a0 de,

Cnbire
Elm Gii
wurcodegie
Patient tne
nnnöcs
Anigun
is iSin
Bäniiinn
NpärcneNe
nplri Finn
Nrpcnun ifun
lonioniddng
Vdinegee.n
nſkinene Mar⸗

dabchätam /

el

ꝙ eoꝝ ᷣuitio minime ĩdigeret.hec ille. Creauit
aũt deꝰoẽs angelos ĩ pᷣma die mũdi:q̃ fuit do
minica vt teſtat᷑ Aug.ſuꝑ Geñ.⁊ Fraciſcus de
mapyro.in traccatu de angelis. 2)

s Jauteʒz qrat᷑ vtrũ oẽs angeli ſint eiuſdẽ

ſpẽi. Rñdet btũs Tho.i.j.ꝑte ſũme.q.
v.ar.iiij.ꝙ nõ ſunt plures angeli in eadẽ ſpecie
nec eſſe poſſunt:ſʒ vnuſqͥſq; angelꝰſus ↄſtituit

ſpeciẽ. Et faciũt ad hboc qda argumẽta que bꝛe/

uitatis cauſa ꝑtrãſeo Ric.aũt nr̃ in.ij.di.iij.ar.„

v.q.j.⁊ ſctũs Bona.ibidẽ parte.j.ar.ij.q.j
Scocꝰin eadẽ di.tenent ꝙ in angelis eſt diſtin
ctio ꝑſonalis:nõ aũt ſinguli angeli facunt pꝑti
cularẽ ſpeciẽ:⁊ idẽ tenent Alex.de ales in.ij ꝑte

72

ſũme.q.xx.mẽbꝛo.vj.ar.ij.? ꝓbant idẽ ꝙ nõ eſt

incõueniẽs nec impoſſibile plures angelos eẽ

in eadẽ ſpecie:imo hᷣ̊ ẽ valde ↄueniẽs. Quidaʒ

aũt dicũt ꝙ vnuſqͥſq; oꝛdo cõſtituit ſuã ſpeciẽ
ſub qua ſunt oẽs angeli eiuſdem oꝛdinis. Alij

vero dicunt ꝙ ſicut oẽs aĩe ſunt vniꝰſpeciei ſic

et ãgeli.vñ Anſelmꝰ.in li.cur deꝰhomo.o.lxxj.

ait.Oẽs angeli ſunt vnius nature.Sciendum

tñ eſt ꝙ ipſi angeli iter ſe ſunt inequales in ali⸗

q̃ naturali ꝓpꝛietate: vt declarat Ric.in.ij.di.
iij. ar.ij.q.ij. am alij ſunt excellẽtioꝛes alijs in

D

naturalibo donis ᷣm magiſtrũ in.ij. di. ij.
Uo ad ſcð m.ſ.locatiõeʒ ipoꝝ angeloꝝ·
q dico ꝙ de illos ĩ celo empireo colloca⸗

uit. iuxta illud Mat. xviij. Angell eoꝝ
in celo ſꝑ vidẽt faciẽ pꝛis mei.Uñ vt ait Beda
⁊ Strabo quẽ refert Klex.ð ales in.ij.ꝑte ſũme

72 „

q·xix.mẽbꝛo.iij.ar.ij.in.pꝛin.Et Bona.in.ij.di.
iij. ar.ij.q.j.ſtatim vt factũ fuit iſᷣm celum fuit
angelis repletũ. Alij aũt dicunt ꝙ deus crean /

do celum angelis repleuit:ſicut creando aiam

coꝛpoꝛi ipſam infundit:⁊ hanc opinionẽ tenet
Fran.de mayro.in ſermone de angelis. Celuʒ
em pᷣdictũ eſt locus deputatꝰcõtẽplationi an⸗
geloꝝ ⁊ ſanctoꝝ:qꝛ eſt nobiliſſimũ inter oĩia lo
ca coꝛꝑalia.Et ideo maxime decet ſubſtantias
nobiliſſimas.Dicit aũt Beatꝰ Tho.in.j.parte

ſũme.q.lxvj.ar.iij.ꝙ angeli ſunt in celo colloca

ti nõ ſolũ vt eternaliter cotẽplantes:ſʒ etiã vt ge
neraliter pᷣſidentes:quia pᷣſunt omni coꝛpoꝛee
creature.Et ideo in loco ſupꝛemo debucrũt col

locari.Oicit aũt Aug.in li.de ſpiritu ⁊ anima:

ꝙ ſolus ſpũs increatus eſt incircũſcriptus ſcʒ
deqᷣ eſt vbiq;.vnde ait Hiere.xxiij.Celũ ⁊ ter⸗
rã ego impleo.Spũs vero creati loco circũſcri

bunt᷑:vñ angeli licet nõ ſintin loco coꝛꝑali cõ⸗
ſeruante:qꝛ ab eo nõ hñt dependẽtiõ nec influ⸗
entiã:nec in loco menſurante qꝛ ſunt indiuiſi⸗

bilis nature que nõ occupat locum:vnde młti
angeli poſſunt eſſe in eodẽ loco.tñ ſunt in loco
ↄtinente ⁊ circunſcribẽte ⁊ ita ſunt in vno loco
ꝙ nõ in alio:qꝛ ſunt nature ⁊ ſubſtãtie finice:?
limitate vt ðᷣ cdlarat ſcs Bona.i.ij.di.ij. ꝑte. ij. 0 n ⁊ tribubꝰ ⁊ po⸗/
K pulis ? linguis ſtates añ chꝛonũ ⁊c. Sicutem·

᷑ ee

2 ſilr

CX„M

o ad tertii vo de ſublimatõe ac dignꝛ
q tate eoꝛũ hic ꝑtrãſeo:qꝛ de ipis dixi ſer
mMone.x.pte.iij.⁊ etiã dicã in.xj.ꝑte mari
al. mõe.ij.ꝑte.iiij.Solũ dico ꝙ Augꝰ.xj.de ci⸗/

ui. dei. c. xiiij. ſic angelicã natura extollit dicens.

Natura angelica cetera om̃ia que deus cõdidit
nature dignitate p cellit:qð q̃liter intelligi debe⸗
at patere põt ex dic ſupꝛa i pdicto ßᷣmõe.x. ¶
JQJ aiũt querat᷑ quot ſunt angeli ĩ celo. Di
co ꝙ eoꝛũ numerꝰẽ maximꝰ ⁊ exceſſiuꝰ
aAar nob̃ ĩcognitꝰ. ſit maximꝰ patet ꝑ
Dioniſiũ qͥ.xiiij.c.celeſtis.hierar.dicit angeli
ſunt in quadã magna multitudine oẽm mate⸗
rialẽ mulcitudinẽ excedentes. Cuiꝰ rõnẽ aſſigᷓt

Thbo.in.j.ꝑte ſũme.q.l.ar.iij.in coꝛꝑe queſtiois

dicẽs:ꝙ ſicut in coꝛꝑibus attendit᷑ exceſſus ſᷣm

magnitudinẽ:vñ coꝛpꝰ incoꝛruptibile vt celũ ex

cedit quaſi incomꝑabiliter ſ̃ᷣm magnitudinem
oĩa coꝛruptibilia:eo ꝙ tora ſpera actiuoꝛũ⁊ paſ
ſiuoꝛũ ẽ aliq d modicum reſpectu coꝛpoꝝ celeſti
um:ita in ſpũ alib attendit᷑ exceſſus ſᷣm multi⸗
tudinẽ numeralẽ.De ipis vero angelis inqᷣt pꝛo

pheta.pSs.cxxxviij.Dinumerabo eos ⁊ ſuꝑ are?-3

nã multiplicabunt Cx aũt eoꝝ numerꝰſit exceſ
ſiuus ꝓbat Tho.in.j.ſcpᷣto.di.xl.arti.ij.in ſolu⸗
tione q̃rti argumẽti.⁊.j.ꝑte ſũme.q.lxiij.ar.v.in
coꝛꝑe qſtiõis.Nã numerꝰ angeloꝝ qͥ remaſerũt
in celo:eſt maioꝛ eoꝛũ qui ceciderũt ꝑ pcem̃: ſᷣm
magiſtrũ in.ij.di.ix.⁊ ſᷣm quoſdã foꝛte ſũt mul⸗
to plures qᷓ; demones ⁊ om̃es hoĩies damnan⸗
di ſimul.Et ad hoc exponi poteſt moꝛaliter illðᷣ
ij. Paral.xxxij. Nolite timere.plures em̃ nobi⸗/⸗
ſcum ſunt q; cum illo ſq; lucifero. autem an
geloꝛum numerus ſit nobis incognitus oſten
dit beatus Tho.in.ij.di.iij.arti.ix.ſᷣm em Hie⸗
ro.ſuꝑ Mattheũ.vna queq; anima habet vnũ
angelum ad ſuam cuſtodia deputatum. Sed
numerus hominũ eſt nobis incognitus: ergo
⁊ numerus angeloꝛum eos cuſtodientium qui
ſunt vnius oꝛdinis.Et multo magis numerꝰ

omniũ angeloꝛum deo miniſtrantiuʒ ⁊ contra

diabolum pugnantium: iuxta illud Job. xxv.
Nunquid eſt numerus militum eius:quaſi di

cat nõ:ſed ſunt innumerabiles quo ad nos: vt

exponit Gregꝰ.in moꝛalib.De quibi etiã dicẽ
Dañ.vij. Milia miliũ miniſtrabant ei:⁊ decies

centena milia aſſiſtebant ei. um his aut beatil
ſimis ſpiritibus erit conuerſatio nr̃a in celis:et

eis erimus ſimiles:dicente ipo dño Mat.xxij.
Erunt ſicut angeli deiin celo.Ex hac aũt digniſ

ſima numeroſitate angeloꝛũ accreſcet nob gau⸗
dium accidentale. Et ſimiliter ex. numeroſa mul
titudine ſctõꝝ.ſ.pꝛiarcharũ:ꝓphaꝝ:aplłoꝝ:mar

tyrũ: confeſſoꝛũ: vginũ: ac ceteroꝝ beatoꝛũ viro
rũ:⁊ ſanccarũ mulierũ.De qͥb ait aqla volans

Apoc.vij. Uidi turbã magnã quã dinumerare

nemo poterat:ex oibo gentibus ⁊ tribubꝰ ⁊ po⸗

.
.

Boermo

adduꝰmultitudini dnatooaugetilloꝝ ſuſppli

ciũ.Ita ſᷣm Berñ.additꝰ multitudini btõꝝ au
get ipoꝝ gaudiũ.Et ideo Cipꝛianus in epła ad

frẽs de moꝛtalitate:nos hoꝛtat᷑ di.Quid nõ ꝓ⸗
peramꝰ⁊ currimꝰ vt pꝛiam nr̃am videre ⁊ parẽ

tes ſalutare poſſumꝰ.Magnꝰillic nos charoꝝ

numerꝰexpectat:parẽtũ:fratꝝ ⁊ filioꝛũ.Freqns
nos ⁊ copioſa turba deſiderat iam de ſua inco⸗

lumitate ſecura:⁊ adhuc de nr̃a ſalute ſollicita.
Ad hoꝛũ ↄſpectũ ⁊ complexũ venire qᷓ;ta ⁊ illis
⁊ nobis in cõmune leticia ẽ.Qualis illa celeſtiũ
regnoꝛũ voluptas ſine timoꝛe moꝛiendi ⁊ cum
eternitate viuẽdi: qᷓ; ſumma ⁊ ꝑpetua felicitas.
Illic apłoꝛũ gloꝛioſus choꝛus:illic ꝓphetarum
exultantiũ numerꝰ:illic marcyrũ innumerabił
Ppłs:ob certaminis ⁊ paſſiõis victoꝛiã coꝛona⸗
tus.illic triũphãtes virgines q̃ ↄcupiſcentiã car
nis ⁊ coꝛꝑis cõtinẽtie roboꝛe ſubegerũt:illic re⸗
munerati miſericoꝛdes:qͥ alimẽtis ⁊ largitiõib⸗
pauperũ iuſticie oꝑa fecerũt.Qui dñica pᷣcepta

ſeruates ad celeſtes theſauros terrena patrimo

nia traſtulerũt Ad hos frẽs chariſſimi cũ auida
cupiditate ꝓperemꝰ:⁊ cũ ipᷣis cito eẽ ⁊ ad chꝛiſtũ

venire ↄtingat optemꝰ:hec ille.Et Augꝰ.in ſer⸗
mone.vj. de martyribo dicit. Sctõꝝ ſocietate ce⸗
lum exultat:quoꝛũ patrocinijs terra letat᷑: quo
rum triũphis eccłia ſancta coꝛonat᷑:quoꝛũ glo⸗

ria multiplici paſſionũ genere adoꝛna᷑. M⸗

QNJ aũt querat᷑ vtrũ qlibet ſctũs tãtũ gau
ſ eat de bono ꝓxumi qᷓ;tũ de ꝓpꝛio. Re⸗
ſſpongdeo ꝙ in h̊ fuerũt diuerſe opiniões
De qbo ſanctꝰ Bona.in.iij.di.xxxj.ar.iij.q.iij. Et
Ric.in eadẽ di.⁊ in.iiij.di.xlix.q.vlt᷑.⁊ Scotꝰ in
iiij.di.l.Quoꝛũ argumẽta nõ refero ꝓpter euitã⸗
dam pꝛolixitatẽ.Dicit aũt Anſel.in lib. DMono⸗
logion.c.j.In illa ꝑfecta charitate innumerabi⸗
liũ ãgeloꝛũ bonoꝛũ ⁊ hoim: nõ aliter gaudebit
quiſq; ꝓ ſingulis alijs qᷓ; ꝓ ſeipᷣo.Et Augꝰ.xxij
de ciui.dei inqͥt. Quãaãuis futuri ſint ꝓ meritis pᷣ
mioꝛũ etiã gradꝰ honoꝛũ atq; gloꝛiarũ:tñ nõ ẽ
ambigendũu ꝙ illa beata ciuitas magnũ hoc in
ſe bonũ habebit vt vnꝰalteri nõ inuideat ſic nüc
nõ inuident archãgelis angeli ceteri.Nollet em
eſſe vnuſquiſq; qð nõ accedit cũ ſit pacatiſſimo
cõcoꝛdie vinculo ei qͥ accepit obſtrictꝰ. Qm̃ nec
in coꝛꝑe vult oculus eẽ qͥ ẽ digitus cũ membꝛũ
vtrũq; cõtineat totiꝰ carnis pacata cõpago Sic
itaq; habebit donũ aliꝰ alio minus vt ̊ quoq;
donũ habeat ne velit ampliꝰ.hec ille. 1
Iccit etiã Tho. lib. iij. cöõtra gen. c. lvij. ĩ
d btis nõ erũt tria q̃ ſueuer̃t eẽ invita iſta
ſqʒ inuidia:diſcoꝛdia ⁊ damna.De pᷣmo

dicit Gregꝰ.ſuꝑ Ezechielẽ. Hac ratiõe cõueniũt

manſiões multe cũ vno denario: quia ⁊ ſi alter
minus ⁊ alter ampliꝰ exultet:om̃es tñ vnũ gau

dium cõditoꝛis ſui viſione letificat. Et Augꝰ. in
epła ad Cirillũ ait. Noueris ꝙ reuerẽtia ꝗᷓ ſin⸗

gulis ſancoꝛũ exbibet᷑:ceteris om̃ibo exhibetur

XX

Nec putes ꝙ in celo ſit aliq̃ inuidia vt in mũdo
Sicut em in mũdo quilibet hominũ ceteris p⸗
elſe magis vellet qᷓ; ſubeſſe:ita in celo ꝑ charita⸗

tem ineffabilem qua ſe inuicẽ diligunt beate aie
gqulilibet ſanctoꝛũ ita altenꝰ gloꝛia gaudet ſicut
ſua:qm̃ vellet qͥſq; maioꝛ vt qᷣſq; minoꝛ ſibi eẽt
equalis ⁊ pene maioꝛ:quia eiꝰ gloꝛia eſſet ſuas.

Nlaã minoꝛ ita maioꝛi gloꝛia gaudet:ſicuti eam
haberet:nec vellet eã habere vt ille non haberet:

imo potiꝰ de ſua ſi fas eẽt ſibi impartiret: vnde
glia ſinguloꝛũ eſt głia cũctoꝛũ.hec ille.De ſecun
do ait Ehꝛyß. in lib.de reparatione lapſi. Nulla
erlit in futuro diſcoꝛdia ſed cũcta ↄueniẽtia. Om

niũ em̃ ſanctoꝛũ vera cõcoꝛdia erit.Et Augꝰ.ſu/

per Jopᷣ.dicit. Regnabit in oĩbo vnitas charita

tis per quã deꝰ qui charitas ẽ erit omia in oib:

per quã etiã fiet vt qð ha bẽt ſinguli cõe ſit oibꝛꝰ.
De tertio aũt ſq; ꝙ btũs aliquis nõ ſentiat dam

nũ aliquod ꝓpter maioꝛẽ głiaʒ alteriꝰ.inqͥtGre.
vlt.moꝛał.di.Eiuſdẽ etiã diſparitatis dãna nõ

ſentiunt:qꝛ vnicuiq; qᷓ;tũ ꝑcipit ſufficit.hec ille.

Otandũ eſt aũt ſᷣm doctrinã om⸗/ O.

n niũ theologoꝛũ:ꝙ beati nuicem collo
quent᷑:ex imẽſo gaudio inuicẽ exultätes
licet nõ ſit neceſſariũ:quia vnuſquiſq; videbit i
mente alteriꝰ cõceptus eiꝰ.Colloquent᷑ etiäõ an⸗/
gelis:⁊ angeli ipᷣis collocutiõe ſpũali.Uñ Aug.
in cõibus ſermõibi.ſermõe.vj.ait. Juſti in illa ĩ
enarrabili gloꝛia cũ ſe in lumine viderint intra

ſemetipſos ſinguli obſtupeſcent⁊ dicẽt. Putas

egoipᷣe ſum:⁊ quõ huic głie dignꝰ inuẽtus ſum
Angeli etiã accedẽtes cũ gaudio magno ad ſan
ctos narrabũt eis cõuerſationẽ eoꝛum imacula
tam:continẽtiã:vigilias:oꝛones:volũtariã pau
pertatẽ:frugalitate:ꝑfectã patientiam:ſitis ⁊ fa
mis tolerãtiã:⁊ om̃ia quecũ q; ꝓpter chꝛiſti cha⸗
ritatẽ equanimiter ꝑtulerũt.hec aũt om̃ia ſanaq
angelis cũ exultatiõe dicẽtibo reſpõdebũt omßes
iuſti dicẽtes.Cõſtituti in terris omino nec vna
die pfecte viximus:necvllũ opus bonũ a nobis
geſtũ eſt. Iterũ vᷣo angeli cõmonefaciẽt eos: et
locũ ac tempꝰ eis referẽt ſuoꝛũ bonoꝛũ operum
atq; admirãtes eoꝛũ humilitatẽ gloꝛificabunt
deñũ videntes in celis coꝛga ſanctoꝝ ſuꝑ lumen
refulgentcia:qꝛ in terris volũtarie afflicti ſunt er
patientiã ſuã imaculatã veſtẽ ac margaritã pꝛe⸗
cioſiſſimã poſſederũt. Itẽ quia in agro theſauꝝ
abſconditu inuenerũt ⁊ vendẽtes oia que ſũt ſu
per terrã illũ ſolũ mercati ſunt.hec ille. P

VUarto cõmendat ꝓpheta patriã paternã
ꝗq aloci amenitate cũ ait.Qui habitant in

domo tua dñe.i.in celo empireo. quod
pꝛimo a deo creatũ eſt cũ angelis ⁊ materia pꝛi⸗
ma omniũ aliarũ rerũ.Et ita exponitAugꝰ. Be
da ⁊ Strabo illud Geñn.j.In pꝛincipio creaauit
deus celũ ⁊ terrã:vt etiã exponit Bona.in.ij.di.
ij. De qͥ celo inqͥt Beda ſuꝑ Geñ. Suꝑiꝰ celum
qð avo lubilitate mũdi ſecretũ ẽ᷑:moxvt creatũ ẽ

WVle troſnn

nonglei
cleredictdan
onlancihn
demnntuſn
Ugktuspeten
ſedoronigo⸗
beniinsn
a him⸗
ſendlegogi
deqdpon⸗
Noſcorapnda
Ptorupnetdi
eganond ,
inefielntni
Cbiurti Gd
ienaiſiics
ilderer Na
Pocldodi⸗ nn
pSaniridn
epſiopst
1 Menſaide.
Utnellonuoi⸗
illont:nu
liſtpo:
Nceofommmun
,ſſbliar ape
Alſnoonoltor⸗
Nclo ſübenzi⸗
Ntmidcitrg
unckt Gendcni
adoparni Gi
iegſſubelikit⸗
buntcillafnan
an. Ochnnoe
pcporalens
ſtbitnlalnn
Phmmgnnanmne
acct,
lci nn MD
ünmnmn
modlgoſcerne
1l deplocit
lcemigſie
ſunii⸗ waen
Natbenung
nltutinerg

eruatie

.

9,1,..,
Enuckri

SZ

☛ =

n
ndeldetan.

lacne Se
bmin
antoſuene.
lngulicieſtih
Criftbele.
NenIENH
wnuſgigdt
Cologocicigg
vatt Junabr
inevidann
ndio magedn
onicornnd d
igoran

rsocntoN
sbonünne
NonciNeO
vübopoicoen
tuicoifue
nwvzd, un
mruflſunnt
enorgortähe
znagothel,/
oiaceſin
tberlle. 9
Capemni ⸗
.Ouihaben
locnhirn ,
danm
ho,
pinn

7
. uN.

d H
Hrhöchiton d

Foliiũ

ſanctis angelis fuit repletũ. De ipᷣa autẽ celeſti
ciuitate dicit btũs Job.Apoc.xxj.UVidi ciuita⸗

tem ſanctã hieruſalẽ nouã deſcendentẽ de celo:
a deo paratã ſicut ſponſam oꝛnatamviro ſuo.
In qbus verbis omnes dotes anime ⁊ coꝛꝑis

cuiuſlibet bti ðſignant᷑. Pꝛimo em̃ oñdit᷑ glia
bᷣme dotis aie q ðꝛ dilectio ꝑfecta:cuʒ ðꝛ. Uidi
ciuitatẽ. Ciuitas em̃ ðꝛ quaſi ciuiũ vnitas:ſᷣm
Iſido.xv.Ethimo.Que qdeʒ vnitas maxie hʒ
fieri ꝑ dilectiõeʒ:q̃ ꝑfectiſſime erit i illa pꝛia ſuꝑ
na.De q̃ ðꝛ ps.cxxj.Hieruſalẽ q̃ edificat᷑vt ciui
tas:cuiꝰꝑticipatio eiꝰin idipᷣm. Oẽs em̃ bti ſił

in maria pace ⁊ dilectiõe in ea hitabũt.De qͥb⸗

ðꝛ pſalmo.cxxxij.Ecce qᷓ; bonũ ⁊ qᷓ; iocũdũ ha⸗
bitare frẽs in vnũ.Et iõ inqͥt ꝓpheta vbi.S.Bti

qui hitant ⁊c. Scðo oñdit᷑ poſſeſſio certa cũ ðꝛ

ſctãʒ:ſctm̃ eĩ idẽ ẽ qð firmũ:vſᷣm gloſa in.S.ſecẽ̃.
inſti. de reꝝ di.?⁊ notat᷑ in.l.ſcm̃.ff. eoodẽti. Naʒ
ꝓculdubio certa ⁊ firma eſt poſſeſſio btõꝛũ.De
qbo Sapie.iij.ðꝛ. Spes illoꝝ imoꝛtalitate ple

na eſt. Tercio onñdit᷑ viſio clara dũ ðꝛ hieruſalẽ:

que viſio pacis ĩterpᷣtat. Uñn canit eccłia. Urbs
btã hieruſalẽ dicta pacis viſio ⁊c. In ea em̃ ci⸗
uitate ſuꝑna oẽs bti deũ regẽ pacificũ clare cõ⸗

tẽplabunt᷑:⁊ videbũt vt ſupꝛa oſtẽſum ẽ. Quar

to oſtẽdit᷑ coꝛpoꝝ btõꝝ ipaſſibilitas cũ ðꝛ:no/

uaʒz:qꝛ ꝑ remotionẽ vetuſte coꝛruptibilitatis ?⁊

paſſibilita coꝛpa btõꝝ noua ⁊ ipaſſibilia fiẽt.
Quinto ondit᷑ eoꝝ agilitas:dũ ðꝛ:deſcendentẽ

ad terrã deſcẽdere ꝑ dotẽ agilitatꝭ:vt ſupꝛa oñ⸗
ſum eſt. Sexto oñdit᷑ eoꝛuʒ ſubtilitas cum ðꝛ

a deo paratã. Sic em res groſſitiẽ hñs parari
ðꝛ qñ ſubtiliat᷑:ſic ⁊ coꝛpa beatoꝝ a deo para-
bunt᷑ cũ illa faciet ita ſubtilia ꝙ q̃ſi ſpũalia red
dent᷑. Septimo oñdit᷑ eoꝝ daritas cũ ðꝛ:ſicut

ſpõſaʒ oꝛnatã viro ſuo.Qm̃ ſic oꝛnamẽtũ red/

dit coꝛpus foꝛmoſius:ſic ⁊ daritas illa beato

rum coꝛpoꝛa decoꝛabit. OQD

n On eſt aũt credendũ ꝙ in celo ſtent bti
liecut in ſolario:⁊ ꝙ vnꝰſctũs ſit directe
ſuꝑ caput alceriꝰ. Sʒ ſic ſi et mons rotundꝰ:⁊
aliqͥs eẽt in culmine ⁊ alij circũarca.Sic pᷣt ali

qs imaginari qͥ meliꝰneſcit diſpoſitionẽ btõꝝ

in patria celeſti cogitare.ſ.ꝙ xpᷣs eſtĩ ſußmo cul

mine:⁊ ꝓpe eum btã virgo:⁊ poſtea oẽs angeli

⁊ ſcci iuxta eoꝝ gradũ.Altitudinẽ ãt ⁊ magni⸗

tudinẽ iſtꝰceli ſiqͥs cõtẽplarivoluerit:dʒ pᷣmo
ↄſiderare magnitudinẽ terre ⁊ alioꝝ elemẽtoꝝ

quo ſingula excedũt ſe iuicẽ in decuplo:? poſt
modũ ↄſiderare latitudinẽ oꝛbis luneqͥ ẽ ma/
loꝛ i decuplo oibo elemẽtis ſil. Deinde extẽdere

2ſideratioeʒ ſuã vſq; ad ipᷣm celũ empireũ di⸗
ſcurrẽdo mẽte magnitudinẽ alioꝝ nouẽ celoꝝ

quoꝝ ſinguli excedũt ĩferioꝛes oẽs in decuplo
ßpm machematicos.Et ſic aliqualr itelligetr ma

gnitudinẽ ⁊ altitudineʒ ipᷣiꝰdecimi celi.ſ.empi⸗

rei qð excedit i decuplo oẽs alios.Et ſimilr po

TXXXN

terit inueſtigare oliquo mõ pulchꝛitudinẽ ipiꝰ

celi ↄſiderãdo pulchꝛitudinẽ oium pᷣdicoꝝ ele
mentoꝝ ⁊ celoꝝ:qͥrũ qðlibet excedit iferioꝛe ĩ de
cup lo ad foꝛmoſitatẽ ⁊ ſpecioſitatẽ:⁊ tũc itelli
get ꝙ inexplicabił ẽ pulchꝛicudo ipᷣiꝰ celi empi⸗

rei:qð oẽs alios excedit ſpecioſitate in decuplo.

Et iõ de ipᷣo exponi põt illð Ecci.xliij. Altitudis
firmamẽtũ pulchꝛitudo eiꝰ eſt:ſpecies celi in vi/

ſione gloꝛie.Uas admirabile opꝰexcelli. †

Aa aũt ciuitas beatiſſima nõ ſolũ clara
icluminoſa erit ex ſplẽdoꝛe aĩe ⁊ coꝛꝑis
glioſiſſimi dñi ieſu ⁊ mfr̃is eiꝰ:atq; oim
aiaꝝ ⁊ coꝛpoꝝ btõꝝ:⁊ ex ſplẽdoꝛe angeloꝝ:ſʒ eti

am ex ſe erit lucidiſſima:adeo ꝙ ſi oes ſtelle fir⸗

mamenti haberent lumẽ ſolis nihil eẽt in cõꝑa⸗
tione illius ſpledoꝛis ⁊ luciditatis celi empirei.
Pꝛincipalis tñ ſplendor illiꝰ patrie erit ex reſul

gentia diuine maieſtatis. Et iõ Apoc. xxj. ðꝛ.Ci

uitas illa nõ eget ſole neq; luna vt luceant in eaa:
nã claritas dei illuminabit es:⁊ lucerna eius eſt
agnꝰ. Iſta igi᷑ domꝰ dei ẽ valde amena. Lunc
nãq; domꝰ ẽ pulchꝛa ⁊ amena qñ ẽ magꝛ bñ oꝛ
diata De magnitudine habet᷑ Baruch.iij. vbi p

pheta admirãs detãta magnitudine illiꝰ excla
mat di. O iſrael qᷓ; magna ẽ domꝰ dei:⁊ ingens
locꝰ poſſeſſiõis eiꝰ. Magnꝰ ⁊ nõ hñs finẽ:excel
ſus ⁊ imẽſus.Eſt. n.ille locꝰ grãdis ⁊ ſine fine:⁊

iõ dicit magnꝰ ⁊ nõ hñs finẽ.ſ.quo ad nos: vel

1 27 du ntẽ qͥ ad durationẽ. Eſt altꝰſine mõ:⁊ iõ dicit.excel⸗
de celo. Nã beati q̃ſi in momẽto poterũt de celo

ſus.Eſt amplꝰ ſine mẽſura:⁊ iõ dic.ĩmẽſus. Eſt
̊ domꝰ dei tã lõga ꝙ oculꝰmoꝛtalis nõ poſſet
eiꝰ longitudinẽ attingere:tã alta ꝙ aurj nõ poſ

ſet audire:⁊ tã̊ ampla ꝙ coꝛ nõ ſufficit cogitare.

j.ad Coꝝ.ij.Qð oculꝰ non vidit ⁊c.Eſt etiã iſta
domꝰ? bñ oꝛdinata ad iſtar domꝰ regal. Mul⸗
tas em̃ habet mãſioes Joh.xiiij.ſ.oꝛatoꝛiũ:atri
um:cellariũ:ↄſiſtoꝛiũ:cenaculũ:viridariũ:⁊ cu/G

biculũ. In oꝛatoꝛio ſunt angeli:laudes deo cõ⸗
tinue cantãtes ⁊ dicẽtes. Sanctus:ſanctus:ſan

ctus ⁊c̃. In atrio ſunt patriarche ſuſtentantes
paupes.Eſt em atrium locus in quo pauperes
recipiunt᷑ ⁊ reficiunt᷑:quia em̃ in hac vita recepe
runt ⁊ ſuſtentanerunt pauꝑes ſuis elemoſynis.

Ideo ſancti tunc eos recipiẽt in atrijs ſuis. Lu.

xvj.Facite vobis amicos de mãmona iniquira
tis:vt cum defecerit ſq in hac vita:recipiãt vos
in eterna tabernacula. In cellario ſunt pꝛophe⸗
te aduentum chꝛiſti ardentiſſime ſitientes et di/
centes ei. VUtinam diſrumperes celos et deſcen/
deres.Eſa.lxiiij.Quia em̃ hic ſic fuerunt ſitien/
tes:ideo in celo pleniſſime ſunt bibentes.Canti
coꝛũ.ij. Introduxit me rex in cellam vinanram
In conſiſtoꝛio vero vbi cauſe audiunt᷑ ⁊ ſenten
tie ꝓferuntur ſunt apłi. Mat.xix.Sedebitꝭ ſu⸗
per ſedes duodecim iudicãtes ⁊c. In cenaculo
ſunt martyres:quia fuerunt tribulati ⁊ afflici
ac fame et ſiti cruciati.Et ideo ibi pleniſſime
ſaturantur. Luce.xxij. Edatis et bibatis ſuper·

Bermo

menſam meã ⁊c̃. In viridario munt cõfeſſoꝛes qͥ

ſunt viridariũ dei:in qͥ b fuit roſa patiẽtie:liliuʒ
hũilitatis ⁊ viola mũdicie. In cubiculo aũt ſũt
vᷣ̈gines tanq; ſpõſe. Heſter.ij. Oucta ẽ heſter in
cubiculũ regis ⁊c. Uirgo aũt bñdicta mater dei

nõ eſt in aliquo iſtoꝛũ locoꝝ determinate ſʒ mõ

ſtat cũ angelis in oꝛatoꝛio:mõ cũ patriarchis ĩ
atrio:mõ cũ ꝗphis in cellario:modo cum aplis
in conſiſtoꝛio ⁊c̃. S

Eoꝛdinatiõe etiã iſtiꝰ domꝰ celeſtis ipᷣe

d dñs ait Eſa.liiij.Ego ſternã ꝑ oꝛdinẽ la
pides tuos⁊ fundabo te in ſaphin:⁊ po
nam iaſpidẽ pꝛopugnacula tua:⁊ poꝛtas tuas
in lapides ſculptos:⁊ oẽs terminos tuos in la⸗
pides deſiderabiles. Per lapides em̃ oꝛdinate
ſtratos intelligunt᷑ patriarche ⁊ ꝓphᷣe qui fuerũt
oꝛdinati q;tũ ad deũ ꝑ vᷣtutẽ ↄtemplatiõis:⁊ qᷓ;
tum ad ſeipᷣos ꝑ pulchꝛitudinẽ actiõis: ⁊ qᷓ;tuʒ
ad ꝓximos ꝑ refoꝛmationẽ pacis.De qͥ bo dicit᷑

Ecci.xliiij. Hoĩes diuites in vtute pulchꝛitudi
nis ſtudiũ hñtes:pacificãtes in domibus ſuis.

Per lapides deſiderabiles intelligunt᷑ apłi a q
bus głlia dei magna relucet.Et iðᷣo ad videndũ

ſunt mag deſiderabiles. Per lapides ſculptos

intelligunt᷑ martyres qui diuerſis vulneribo ſũt
ſculpti ⁊ vulnerati. Per iaſpides qͥ ſunt viridis
coloꝛis intelligunt᷑ ↄfeſſoꝛes qui fuerũtvirides

in ↄſcientia ⁊ vita. Per ſaphiros qui ſunt celeſtꝭ

coloꝛis intelligunt᷑ vgines que vitã celeſtẽ ⁊ an

gelicam habuerũt. Ecce ꝗ̊ q; pulchꝛe domũ ſuã

celeſtẽ oꝛdinauit deꝰDe quo ðꝛ ps.c.xxxiij.Extẽ
dens celũ ſicut pellem:id ẽ ſicut pellẽ extẽdit pel
lpariꝰ. Pꝛima em̃ ars q̃ fuit in mũdo ẽ pellipa

rioꝛũ:quã deꝰadiuenit.Et ipᷣe pᷣmꝰtunicas pelli

ceas fecit.Quia em in paradilſo terreſtri ẽ aer tẽ
peries:nõ indigebãt ibi pᷣmi parẽtes veſtibo:ſed

nudi manebãt.Qũ aũt deꝰ eiecit eos extra in re/

gionẽ in qua ẽ intemperies gerj fecit eis tunicas
pelliceas.vt ðꝛ Geñ.iij. Recte ergo de deo inqᷣtp
pheta ꝙ extẽdit celũ ſicut pellem:qð ſeptẽ mois

põt exponi.Celũ em̃ a deo eſt extenſum pᷣmo ſiẽ

pellis ad ſcribendũ.Nã ſicut homo pellẽ exten⸗

dit vt in ea ſcribat:ſic ipᷣe deus celũ extendit vt ĩ

eo ſcribat noia eleccoꝛũ Lu.x.Gaudete qm̃ noia

vf̃a ſcripta ſunt in celis.Secũdo ad inhabitan⸗

dũ:ſicut em̃ hõ de pellibo facit tentoꝛiũ ſic deꝰ in
celo habet ſuũ gloꝛioſum habitaculũ Unð alia
traſlatio habet.Extendẽs celũ ſicut camerã.Di⸗
cit᷑ aũt celũ quaſi caſa helyos.i.dei. Jõ ðꝛ Job
xxxvj. Extendit quaſi nubẽ tentoꝛiũ ſuũ. Tertio
ad circũdandũ:ſicut em̃ pellis totũ coꝛpꝰ circũ⸗
dat.⁊ nihil ẽ in eo qð nõ ſit circũdatũ pelle. Sic
ſᷣm Dama.celũ empireũ om̃es creaturas circun
dat:⁊ nihil eſt creatũ qð nõ ſit infra ipᷣm celum.
Licet aũt ſᷣm Tho.in.j.pte ſũme.q.lxvj.arti.iij.

angelici ſpũs nõ occupent locũ:vt etiã inqͥt ſan⸗

72

ctus Bona.in.ij.di.ij.ꝑte.ij.ar.ij.q.ij.Et iðo ſᷣm

eũ nihil ꝓhibet plures angelos ſimul eẽ in eodẽ

XIX

lo co:ſicut plures ſpecies in aĩa:tñ in b celo cõti⸗
nent᷑ ipᷣi angeli nõ in eodẽ loco ſimul: ſed in di⸗
uerſis locis diſtincti ad maioꝛẽ oꝛnatũ ipᷣꝰ celi
⁊ decoꝛẽ vniuerſuvt inqͥt idẽ ſcnũs Bona.vbis.
Quarto extendit deꝰ celũ ad tegendũ. Vñ inqͥt
Lucanꝰ li.vij.Celo tegit᷑ qͥ nõ habet vꝛnã.Eſt.n.
celũ quaſi tectũ oꝛbᷣ terrarũ.Uñ glo.ſuꝑ pᷣdicta
vᷣba ps.inqͥt.Celũ quaſi tectũ mundi extendit
deus:⁊ bᷣ tam facilit᷑ ſicut pellẽ. Quinto ad alli/

ciendũ. Quo mõ attractꝰ fuerat Dauid dicens

deo. ps.viij.Qm̃ videbo celos tuos:oꝑa digi⸗

toꝛũ tuoꝛũ:lunã ⁊ ſtellas que tu fundaſti.⁊ ſte⸗

phanus vidẽs celos aꝑtos.Acq.vij. Sicut em̃
pelliparius pellẽ pulchꝛã coꝛa emptoꝛe extendit
atq; exponit vt ipᷣm alliciat ad emendũ.Sic de
us celũ ſyderibo depictũ extẽdit vt alliciat ad de
ſiderandũ celũ empireũ qð ẽ valde pulchꝛius ⁊
mirabiliꝰ:qð ipᷣe ſimiliter extendit ad ꝓuocãdũ
nr̃m affectũ. Vñ Ouidiꝰ in.j. Methamoꝛ.ait.
Pꝛonaq; cũ ſpectent aĩalia cetera terrã.Os ho

mini ſbᷣlime dedit:celũq; videre iuſſit:⁊ erectos

ad ſydera tollere vultꝰ.Sexto ad cõmenſuran⸗
dum:quaſi dicat.qᷓ;tũ hõ extendit ſuum pellem

tantũ ego extendã ei meũ celũ:qꝛ regnũ celoꝛuz
vim patit᷑:⁊ violenti rapiũt illud Mat.xj.Se⸗

ptimo ad ſatiſfaciendũ:qꝛ qᷓ;tũ deꝰ alicui pellẽ
extendit infirmitatibo ⁊ tribulatiõib:tãtũ exten

dit ei glłiam celoꝛũ:quia per multas tribulatio⸗
nes ⁊c. Actj.xiiij. T

Niinto pncipaliter phᷣa cõmendat ſuꝑ/⸗
qꝗq nam patris a ꝑpetua duratiõe cum ait.
In ſecula ſeculoꝛũ ⁊c̃.Quattuoꝛ em̃ de

cauſis põt qͥs ꝑdere poſſeſſionẽ domꝰquã inba

bitat:aut qꝛ illa domꝰ fuit ad tempꝰ condueg:
aut qꝛ ab hoſtibi ẽ ablata:aut qꝛ ruine ẽ expoſi⸗
ta:aut qꝛ eſt creditoꝛibo aſſignata.Nullo auteʒ

iſtoꝛũ modoꝝ amittẽt ſancti habitationẽ domꝰ

celeſtis. Uñ Eſa.xxxij.ponit᷑ illud qð ſupꝛa alle
gatũ ẽ.ſ.Sedebit ꝓpłs meꝰ⁊c̃.Nõ em̃ ibi erunt
vt habitatoꝛes ↄductitij:ſed vt habitatoꝛes ve⸗

ri ⁊ ciues paradiſi:vtpote qͥ erũt peculian płs

dei. Et ideo ipᷣe deꝰ in vᷣbis pᷣallegatis ait. Se/⸗
debit ppłs meꝰ. Nec vnq; erũt ab hoſtib expul
ſi:qꝛ ipos hoſtes ſubiugauerũt.Et iõ ſubdit In
pulchꝛitudine pacis. Illa em̃ ẽ pulchꝛa pax que
habet᷑ oibo hoſtibo ſuꝑatis.ec erũttanqᷓ; a rui
na domꝰ deterriti qꝛ illa domꝰ erit ꝑpetua ⁊ ſe⸗

cura. Et ideo ſubdit. In cenaculis fiducie. Nec

vnq; erũt depauꝑati ſeu indigẽtes:qꝛ oẽs erunt
diultes ⁊ opulenti.Et ideo addit:in reqͥe opulẽ

ta. De duratiõe aũt eterna iſtiꝰ domꝰ ⁊ habitan
tiũ in ea:inqͥt Arj.lumine naturali eleuatꝰ. in.j.

de celo?ꝛ mũdo.Extra celũ nõ eſt tpᷣs nec locꝰnec
vacuũ:ſed ibi ſunt entia inalterabilia: impaſſi⸗
bilia T optimã vitam ducentia:quã euo eterno
G perficiunt. U0

ſErto cõmendat patriã celeſtẽa delecta⸗

bili occupatiõe dum ait. Caudabuntte.

èððð

22———

dnngltü l
liſntini
liocfuche
us niknt⸗
ſannt
unnonalieun
i ot teis
Unm enst
lulntiiſn
ttiftmn i
grinzeeſpüell
Nbrognonipni⸗
olngtlo mne
mmirteſicidi
Cneneiangnan
colintlt
ifaunnlolu
Prlgeocis Du
Mllnndumcir⸗
Cſfſciſanoete
ores Cenin
Waoctnicten
choct foltn
itgtri
urplladln
iertengunre
pelbosin
corcoſus ſun

(nofordld

(ſſimomn.
d Vmaurdac
ncedüͤrre
höſoli deigude⸗

(cDribdoinoci
icnaärge oͤr

Niſhautmclodi
deißsoütbeat
buncbutr fugee
roipatnuoie
bebunmnancbtr
Cocſignidubitan

Enob plfcabtt l
Stonabin

NCuciͤfl ſoli
onſconrt
gordnnnodnicn
Dögannck
Gomiaillvnne
teſuocnende
poſtu,ſllnc
dtvoſnengirn
deiiluugentiͤ⸗
lat Yiaonn⸗
Ouotfisteſgn,
Plaliga iten
ſiſgrecerere
ullperdegan

Ucigrro

lu
lmnulſe N
Bndät

emfn

Banpurdd
detaliürgd.
mmdtinii
.Dunn ,
unmi n
ndlmnme
muimmin
mmrfumgn
figthidn
Fi d iani
Nlanödetin
mulcasmiur

7
bacömendel
durarötnn
Ouamenn
onidonin
dimnp'N
Gtaeniritti
Cna ſl u
bwbemmnid,
isgginni
öcn bon
rhahum
irnmti 6
Aigrs N
Piwt
Höſbcitj9
igerngecme
rinmche
Vngtun
muls flce
bgbi
Gicintrſeen
donny tii
vnicu/
Ektßsne⸗

Foliũ

Diſtinguit aũt Aug.in.ij.de doctrina xpᷣiana tri

plicẽ ſonũ qᷣ fit ĩ catilenis.Unꝰem fit cu voce ſi᷑
in illis qͥ faucibo canũt.Aliꝰſit in flatu:ſic eſt ſo⸗
nus tubaꝝ ⁊ oꝛganoꝛũ. Alius vᷣo fit impulſu
ſicut in cithar ⁊ timpanis.Et iſto triplici gene⸗

re armonie ſcti deũ laudabũt. Armoniã ſiq deʒ
cũ voce faciẽt hoies dicẽte ꝓpheta ps.añpenul⸗
timo. Juuenes ⁊ vᷣgines:ſenes cuʒ iunioꝛibus
laudẽt nomẽ dñi.Armoniã aũt cũ flatu faciunt
ongeli:qͥ flatu ſpũſſcti ſunt ꝑleni Eʒechie.j. Ubi
erat impetꝰſpũs illuc gradiebant᷑. Quo ſpũ in
dei laudationẽ ꝓrũpunt ps.vltio. Laudate euʒ
oẽs angeli eiꝰ. Armoniã vo cũ pulſu facit deus
Patriarche ſiqͥdẽ hnñt choꝛdã ſuaʒ:⁊ ſiłr aplłi⁊

ceteri ſancci:aliq maioꝛẽ ⁊ alij minoꝛeʒ. Tanget
aũt deꝰ diſſimilr iſtas choꝛdas vt ↄcoꝛde ⁊ ſua⸗

uẽ faciat melodiã. Quia in diſpari daritate erit
pax ⁊ gaudiũ.Uñ ps.inqͥt.Laudate eũ ſol ⁊ lu/⸗
na:laudate eñ oẽs ſtelle ⁊ lumẽ. Per ſolẽ eĩ itelli
gu nt᷑ ſcti ſuꝑioꝛes:ꝑ lunã mediocres:⁊ ꝑ ſtellas
ĩferioꝛes. Choꝛda igi ſuꝑioꝝ cũ tangit᷑ facit q̃ſi
vocẽ octauã:choꝛda aũt mediocriũ q̃ſi vocẽ qͥn
tã:choꝛda vᷣo iferioꝛũ vocẽ iferioꝛẽ ⁊ planã.Uel
ꝑ ſolẽ itelligit᷑ xrpᷣi hũanitas ꝑ lunã virgo Ma
ria:⁊ ꝑ ſtellas adinuicẽ i dlaritate differẽtes ſai
alij iter le in glłia ineq̃les. Stelle igit᷑.i.ſcti tam
angeli qᷓ; holes itra agelicas hierarchias ↄſtitu
ti choꝛdis ſuis facient dulcẽ ſonũ:ſʒ choꝛda btẽ
virginis facict dulcioꝛẽ:choꝛda vero cbꝛiſti dul
cliſſimum. X
d Um aüt dicit deo ꝓpheta. In ſcla ſckoꝝ
laudabũt te:nõ incoueniẽter põt exponi
nõ ſolũ de laude vocali:ſed etiã de laude alteriꝰ
ſoni ad oimodã dei laudẽ ⁊ ſccõꝝ conſolationẽ

⁊ leticiã:qꝛ vt ðꝛ Eccłi.xl. Libie ⁊ pſalteriũ ſua?⸗

uẽ faciũt melodiã:⁊ ſuꝑ vtrũq; lingua ſuauis.
De ipᷣis aũt beaꝶ ðꝛ Eſa.xxxv. Gaudiũ ⁊ leticã
obtinebũt:⁊ fugiet doloꝛ ⁊ gemitꝰ. Remigiꝰ vo
dicit: ĩ patria oĩs lingua ceſſabit:⁊ ſola ligua
bebꝛea remanebit:que fuit lingua de. Sʒ ſit

quõcũ q;:idubitant tenẽdũ ẽ ꝙ ſi bene vixerimꝰ
in nob vᷣificabũ illð Auguſtini dicẽcʒ. Uidebi⸗

mus ⁊ amabimꝰ:amabimꝰ⁊ laudabimꝰſine fi

ne.Qui eciã ĩ li.ſoliloq oꝝ ait.O regnũ ecernũ re
gnũ oium ſcłoꝝ:vbi lumẽ ideficiens:⁊ pax dñi
que exuꝑat oẽm ſenſũ:i qua ſctõꝝ aie req eſcunt.
O qᷓ; glioſum eſt regnũ in q̊ cũ dño regnãt oẽs

ſcti amicti lumine ſic veſtimẽto:habẽtes in capi
te fuo coꝛonã de lapide pᷣcioſo ⁊c̃.O quanta erit
noſtra ↄſolatio qñ in celo videbimꝰtantã młti⸗
tudinẽ regũ ⁊ reginaꝝ.i.ſctõꝝ ⁊ ſctãꝛũ nobiſcuʒ
deũ laudantiũ.Et iõ ad iſta cõtẽplãda nos iui⸗
tat Hieronymꝰad Euſtochiũ ſeribẽs ⁊ dicens.
Quotiẽs te vana ſeculi ãbitio delectat:quotiẽs

ibi aliqͥd videris głioſũ. Ad paradiſum mente

trãſgredere:⁊ eſſe incpe qð futura es.Egredere
pauliſper de carcere coꝛꝑis tui:⁊ pñtis laboꝛis
mercedẽ ante oculos depinge:quã oculus non

CcELXNXXI

vidit nec auris aùdiuit nec ĩ coꝛ hois aſcendit.

hec iũlle. Ea ꝓter dicamꝰ cuʒ btõ Auguſtino vbi

ſupᷣ.O pꝛia nr̃a ſecura A longe i hoc mari vide
mus te poꝛtũ. Ab bac lachꝛymaꝝ valle ſuſpira
mus ad te ſalutẽ:⁊ nitimur cuʒ lachꝛymis ſi qñ
ad te ꝑueniamꝰ.Illi aũt ſunt ſtulti qͥ ad tã ame/⸗
nã ⁊ deleccabilẽ patriã nõ anhelãt:ſʒ potiꝰi mũ⸗
di huius voluptatibo delectant᷑. Ait em Bern.
Magna ẽ inſania ſitire abſinthiũ huiꝰmũdi:ſe⸗
qui naufragiuʒz vite pñtis. Ferre infoꝛtuniũ ac
imperia tiranidũ:⁊ nõ magis ↄuolare ad ſcõꝝ
felicitate:⁊ ad angeloꝝ ſocietatẽ̃.vbi vacare poſ
ſis ⁊ videre qᷓ; dulcis eſt ðñs:⁊ q; magna mlti⸗
tudo dulcedinis eiꝰ.hecille. Hanc auũt dulcedi⸗
nẽ cõcẽplando aliquantulũ deguſrauerat btũs
Aug.qᷣ vbi ſupᷣ inqt deo.Oĩa peto mibi amare⸗
ſcant vt tu ſolus dulcis appareas aie mee qͥ es
dulcedo inexcimabilis:ꝑ quẽ oia amara dulco
rant᷑. Lua em̃ dulcedo craticulã laurentio dul⸗
cem fecit:ac Stephano lapides toꝛrẽtis dulco
rauit. Pꝛo tua dulcedine ibant apli gaudẽtes
a conſpectu cõcilij:qm̃ digni habiti ſunt ꝓ noĩe

ieſu ↄtumeliã pati. bat Andreas ſecurꝰ⁊ gau

dens:qm̃ ad tuã dulcedinẽ/ ꝓperabat:hec vtiq;
dulcedo ipᷣos apłoꝝ pncipes ſic repleuit: vt ꝓ
ipſa crucis patibuluũ vnus eligeret.Alter vᷣo ca
put ferientis gladio ſupponere nõ timeret. Per
hac Bartholomeꝰ pellẽ dedit: ꝓ hac guſtãdave
neni poculum Jobes intrepidꝰ aſſũpſit. Hac
guſtauerat Petrꝰ cũ inferioꝝ obluꝰ clamauit
vt ebꝛius.Dñne bonũ ẽ nos hic eſſe:faciamꝰ hic
tria tabernacula:hic moꝛemur vt te cõtemple⸗

mur. Sufficit tãta dulcedine ſatian. Unã ſtillã

dulcedinis ipᷣe potauit:⁊ oẽm aliã dulcedinem
faſtidiuit:qͥd putas feciſſet ſi magnã illã dulce/
dinẽ tue diuinitatis guſtaſſet qua abſcõdiſti ti⸗

mentibo te:hec Augꝰ. O igit᷑ dulciſſime deꝰ fac
vt in illa patria ſuauitate repletiſſima gloꝛifica

tus decantare valeã cũ ꝓpha.ps.cxliiij. dicens.

Exraltabo te deꝰ meꝰ rex:⁊ bndicã nomini tuo ĩ
ſeculũ ⁊ in ſeculũ ſeculi.Fac ꝑ imenſam benigni

tatẽ tuã vt ſim de illis tuis amicis:de quib di⸗
citur in eodẽ ps..emoꝛiã abundãtie ſuauita
tis tue eruccabũt ⁊ iuſtida exultabũt.Gloꝛiam
regni tui dicẽt:⁊ potentiã tuam loquent᷑:fac me
ꝑuenire ad illã vꝛbẽ inclytã:cui dicit᷑ ps.lxxxvj.

Bloꝛioſa dicta ſunt dete ciuitas dei. Omnium

em̃ letantiũ habitatio ẽ in te.Lũc aũt cũ eodem
ꝓpba decantabo illud ps.cij. Bñdicania mea
dno:⁊ oĩia que intra me ſunt nomini ſancto eiꝰ.
cui ſit honoꝛ ⁊ głia in ſecula ſeculoꝛũ.Amen.
Fena q̃rta poſt paſca de ſpe ꝑueniendi ad vi
tam eternam. Sermo.xx. Z

Enitemini nun
p vyttt deleant᷑ pctã vr̃a Acu.iij. Eſt ſnia
Chꝛiſoltomi de be.drii ctal. d Ta⸗

Bermo

lis mihi crede erga hoies piecůs eſt dei: nůq;
ſpernit pnias:ſi ei ſincere ac ſimpłr offerat᷑. Et ſi
ds ad ſũmuʒ ꝑuenerit maloꝝ:⁊ inde tñ velit re
uerti ad vtutis viã:ſuſcipit euũ:libẽterq; ample⸗
ctit᷑:⁊ facit oia quatenꝰ ad poꝛẽ reuocet ſtatum.
Aug. q̊ʒ ĩ li.de ſpũ ⁊ aĩa.c.iij.inqt. Nemo de dei
pietate diffidat:qm̃ maioꝛ eſt eiꝰ miſ̃icoꝛdia:qᷓ;
nr̃a mivia.Quiſqͥs cĩ ad deũ toto coꝛde dama⸗
uerit:exaudiet illuʒ qꝛ miicoꝛs ẽ. Tardiꝰſiqdẽ
videt᷑ ei peccatoꝛi veniã dare:qᷓ; ipᷣi pctõꝛi acciꝑe

Sic ei feſtinat abſoluere eũ a toꝛmeto ↄſcie ſue:

q̃ſi plus cruciet eũ paſſio miſi:quã ipᷣm miſerũ
paſſio ſui.GBarbatꝰ qͥʒ Hieronymꝰↄtra Lucfe
rianũ inqͥt. Deus nõ cogeret penitere:ſi nõ eſſet
penitẽtibo veniã ↄceſſurꝰ.Et ſuꝑ Johelẽ ꝓphetã
iteꝝ dicit. Nõ deſperetis veniã ſcelerũ magnitu⸗
dine:qꝛ magna pctã magna ðlebit miicoꝛdia
Eãt hoc eſt ad qð hoꝛtat᷑ nos deꝰ Eʒzechie.xviij.c.
dicẽs.Cõuertimini ⁊ agite pniam ab oibo pctis
vr̃is ⁊ nõ erit vobᷣ vltra in ruino iniqᷣtas: ꝓijcite
a vobis oẽs pᷣuaricatiões vr̃as:in qͥbo pᷣuarica⸗
ti eſtis ⁊ facite vobis coꝛ nouũ et ſpm nouũ.Et
quare moꝛiemini.qꝛ nolo moꝛtẽ moꝛiẽtis:dicit
dñs. Reuertimi ⁊ viuite.Que oia ſciẽs Dauid

ꝓpheta habebat ſpem ꝑueniẽdi ad pꝛiam celeſtẽ

⁊ ad vitã imoꝛtalẽ:ↄſiderãs ifinitã dei clemẽtiã.
Vnñ dicebat ps.xxx.In te dñe ſperaui:nõ ↄfun/
dar in eternũ.Et banc ſpem nos etiã br̃e poſſu/
mus.Uñ ꝓ vfa cõſolatiõe dico vobis:qꝙ ſi vul/⸗
tis vitã btàm adipiſci ſine dubio eam habebic:

ſi nõ ꝓcedet defectꝰex magna negligẽtia vr̃a.Et

hoc ꝓbo vobis duodecim rõnibo.
Pꝛima ratio que dicitur electionis. A
. Rima rõ q̃re poſſumꝰſperare ꝙ vitã

p hebimꝰſempiternã ðꝛ electois:que ſic

infert᷑ ᷣm theo.i.j.ſniaꝝ di.xl.Electio
c⁊ccreaturaꝝ ab eterno fuit facta ⁊ nobiſ
incognita ⁊ gratuite facta ⁊ clemẽter.Cũ q̊ in re

bus dubijs melioꝛẽ ⁊ fauoꝛabilioꝛẽ ꝑtẽ eligere

debeamꝰ ⁊ ſperare:vt inqͥt Ar.vj.ethi.Et beatꝰ
Tho.in.iiij.di.xvij.⁊ habet᷑ in.l.ſemꝑ in dubijs
⁊ in.l.in re dubia.Et in.l.quotiẽs dubia.⁊ in.il.
in obſcura.ff.de re.iur.⁊ i.l.fi.C.qui bo.ce.poſ.
ſequit᷑ neceſſario cõcludendũ ꝙ potiꝰ debemꝰ
credere nos ſaluãdos qᷓ; danãdos.Et hec veri⸗
tas ſatis oñdit᷑ dicco Pauli ad Ephe.ſj.vbi diẽ
Elegit nos deus añ mũdi cõſtitutionẽ vt eẽmꝰ
ſancti. M
Scvða rõ q;̃ dicit᷑ intentiõis. B :
Ecũda rõ hoc idẽ ꝓbãs dicit᷑ intẽtionis.
Intentio em̃ dei nos creãtis fuit vt ſal
uaremur. Uñ ad b̊ nos creauit:vt advi
tam ꝑduceret ſempiternã. Ut dicit Augꝰ. in lib.
Eñnchiridion. Etc ponit magiſter in.ij.ſent᷑.di.j.
Et om̃es cheologi in.iiij.di.xlix. Cũ g ſit ꝙ deꝰ
⁊ natura nihil agũt fruſtra:vt diat Arj.j. Phi.
7 in.iij.de aia.⁊ in.j.de celo ⁊ mũdo:legiſte autẽ
dicũt ꝙ ars ⁊ natura nihil agũt fruſtra.Et põt

vnigenitũ miſit in mundũ vt viuam

notari in.l.qͥ bis idẽ.ff.de vbo.ob. Ergo debe⸗
mus ſperare futurũ eſſe illud qð deus de nob
oꝛdiauit:⁊ nos finẽ nr̃m ad quẽ a demẽtiſſimo
deo creati ſumus cõſecuturos.Aliter em̃ vide⸗

ret᷑ dicẽdũ:ꝙ ſi nos bñfaciẽtes nõ ſaluaremur
ſapiẽtia diuina eẽt decepta:nos creãdo ad fineʒ
ad quẽ nõ eſſemꝰ ꝑuenturi:aut ꝙ eterna dei oꝛ
dinatio nõ eſſet ſtabilis:qð eẽt magnũ incõue⸗

niens.Et ideo dicit An.in lib.Cur deꝰ homo.
Nõ decet ſũmã firmitatẽ ⁊ firmiſſimã ſtabilita

tem ſuũ firmũ ꝓpoſitũ infirmare:nec decet ſum
mã bonitateʒ ꝑmittere nobiliſſimas creaturas

fraudari ſuo fine.Et h̊ ſuffidat ꝓ ſecũda ratiõe.
Hõ em̃ ẽ digniſſima creatura.l.iuſtiſſime:⁊ ibi
glo.allegat Uirgi.⁊ QOuidiũ.ff.de edil.edic.
Tertia ratio que ðꝛ dilectionlis.

Ertio ꝓbot᷑ ꝙ des dabit nobis gaudia
tparadiſi rõne dilectiõis. Fundamenti
cuiꝰ ponit Arj.vij.ethi.di.Omis artifex

naturaliter diligit opus ſuũ.Et auctoꝛ in libꝛo
de cauſis inqͥt.Om̃is cauſa naturalit᷑ diligit ef
fectũ ſuũ.Uidemꝰ ꝑ exꝑienciã ꝙ qñ pictoꝛ facit
aliquã pulchꝛã imaginẽ:eam videndo ſũmoꝑe
letat᷑:⁊ querit eam oꝛnare auro ⁊ argẽto ⁊ oibo
coloꝛibo qͥbo põt:vt opus ſuũ ab omibo laudet᷑
cui ſũme afficit᷑. Paretes quoq; om̃ia bona ex⸗
optant que facere queunt filijs a ſe generatꝭ Cũ
igit᷑ deus ſit artifex ⁊ creatoꝛ nr̃ Geñn.j.c.Ergo ĩ

dubitant᷑ credendũ ẽ ꝙ nos creaturas ſuas val

ge diligit. Et b eſt qð dict Salomon Sap. vj.
c. Puſillũ ⁊ magnũ diligit deꝰ: ⁊ ei ẽ cura de oĩ
bus. Et.xj.c.eiuſdẽ libꝛi icerũ dicit loquẽs cum

deo. Diligis dñe omia que ſunt:⁊ nihil odiſti

eoꝛũ que feciſti. Ideo Hiere.xxxj.dict deus cui
libet nr̃m. In charitate ꝑpetua dilexi te. Et Jo.

xvj.ait ſalũatoꝛ. Ipᷣe pater amat vos. Hãc aũt

dilectionẽ ꝑ qͥnq; ſigna mãifeſtauit. Pꝛimo ꝑ
hoc ꝙ om̃ia viſibilia dedit nob vel in dominiũ

vel in vſum: dicẽte ps.de hoiĩe ipᷣi deo.Cõſtitui
ſti eum ſuꝑ oꝑa manuũ tuarũ ⁊c̃. Secũdo ꝑ hR̊ᷣ

ꝙ om̃ia celeſtia.i.angelos nobis dedit in mini
ſteriũ. Ad Heb.j. Omes ſunt adminiſtratoꝛij

ſpũs in miniſteriũ miſſi pter eos ꝗͥ bereditatezZz
capiũt ſalutis.Tertio ꝑ hoc ꝙ filiũ ſuuʒ dedirt

nobis in pᷣciũ noſtre redẽptiõis.j. Job.iiij. In
hoc apparuit chantas dei in no bis: ge filiũ ſuũ
ꝑ ipſum.
Quartũ ꝑ boc ꝙ dedit nobis ſpm̃ſanctũ in pꝛi

uilegiũ nr̃e adoptiõis.j. Jo.iiij. Cogſcimꝰ ꝙ ĩ
ipᷣo manemꝰ ⁊ ſipᷣe in nobis:qm̃ deſpũ ſuo de⸗

dit nobis. Et ad Roma.viij.Accepiſtis ſpiritũ
adoptionis filioꝛũ in quo clamamꝰ abba pat᷑.
Qu into ꝑ hoc ꝙ ſeipᷣm ſeruat in hereditatẽ no⸗
ſtram: dicens Eʒechiel.xliiij. Ego dñs heredi⸗

tas ⁊ poſſeſſio eoꝛũ.⁊ Deut.xviij.dict᷑.Dñs ip/

ſe hereditas eoꝛũ eſt. Unde Berñ. pᷣdica qͥnqʒ
ſigna amoꝛis diuini rangẽs ait illi.Oñe qd eſt
homo ꝙꝙ memoꝛ es eius:aut filius bomis qm

nhtlsdihrde
Genniſnimen⸗
ſhanioſta Dc
tun dingeoun⸗
Kedotsctmm
Gciosenonnad
rTolbd
ninicſtconn
ferhoſgod
Onimniolhunte
ummolt
Cumnin
6 Aaurben⸗
ſemmt Tg
eumoriidlns
inoreigcateläa
ſgunefarihnde

MMoepirb en

dnii,dRicherin

un defommliaden
Murecyſaloiennt
sobfbem. B
Mli⸗Un diakt
iUſo , leſus ⸗
ſtbapt zat fuen.

Ouinmumno qu
into pbar
Moo rone fil
isdabekoen
hmmdegiabon
ficharabalte
Rdftieihärni
nhotinadiie
igkpoſäneen
infffpdars
eſenccknnnn
ſuofdelben
lbaner deinr
Dnserwovnn
lgiberdeimn
Uos puenire
Porſinsfliſden

ſeceperurej⸗

1geanen

deb
Mcmnii

8 ð

wsithi

gn n

mlmn blin

ſimg NS

nonts.
At nobisnn
is. Funcnnn
tdlden
i Snonnten
lamnmnislg
Müg gügnſ
üg
aun:ihriin
ſritmülut⸗
wog eedoag
wrni cp
6 rnne
tderlindi

ni dietlensn.
cſumn:ln
Nen Nsn
udint6H
runervs MAe

iut. Pind
wo in domnnii
guß Mn iſfn

tinOeiö6

s dattmmin
.unintuun
fwedderdtn
fiſun
unon fſii

Foliũ

viſitas eũ. Om̃ia ſubieciſti ſub pedib eius ⁊c.
Deniq; mittis vnigenitũ tuũ:imittis ſpm̃ tuũ.

mittis etiã vultũ tuũ.Et ne qͥ cq; vacet in cele/

ſtibus ab oꝑe ſolicitudinis:etiã btõs illos ſpiri
tus ꝓpter nos mittis in miniſteriũ nr̃m:hec ille.
Qui etiã in lib.de diligẽdo deo dic:ꝙ oiĩs amoꝛ
ſanctoꝛũ amoꝛe dei comꝑatꝰ nibil ẽ. Uñ dicunt

theologi in.iij.di.xxxij.ꝙ dilectio dei ẽ et᷑na. ũ

igit᷑ veꝝ ſit qð inqͥt Gregꝰ.in omelia paſcali.ſ.;
ꝓbatio dilectiõis exbibitio eſt oꝑis. Et Jacobo

beneuẽtanꝰ.c.xxxiiij.ſui lib.di. In vᷣbis fidꝰ nõ
delectatẽ᷑ amicus. Gaudet em̃ facᷓ cõmoda fer⸗

retibi. concludendũ ẽ neceſſario ꝙ de⸗ q nõ eſt
fictus amicꝰ:imo veriſſimꝰ ⁊ fideliſſimꝰ:nobis
amicis ſuis dabit bona paradiſi:ſi in eiꝰ dilecti

one ꝑmãſerimꝰ Uerus eiñ amicus cõicat bona
ſua amico ſuo.Uñ cũ qͥdã gloꝛiaret᷑ ꝙ vnus di
ues eum diligebat:rñdit ei Socrates pbᷣs. Si

ille diues eẽt amicus tuꝰ tu nõ eſſes pauꝑ. Int

amicos em̃ om̃ia debẽt eẽ cõia:ſᷣm qð etiã teſta

tur Tulliꝰ in lib.de amicicia.Et amicus ðꝛ q̃ſi

animi cuſtos:vt ait glo.i.l.late culpe.S.amicos
ff. de verbo. ſig. ᷓR deus amicus noſter cuſtodiet
animã noſtram ne damne᷑. S
Muarta ratio q̃ ðꝛ baptizationis. D
Uarta rõ qua ꝓbat᷑ nos debere ad vitã
q txuenire ſempit᷑nã ðꝛ baptiʒatiõis: que
ſic infert᷑. Ille põt ſperare de ſua ſalute qͥ
haber caracterẽ ſalutis.ſicut ille pꝛeſumitur poſ
ſe intrare in caſtellũ cui pnceps donauit ſua in
ſignia ac fecit ipᷣm de familia ſua.Sʒ nos ĩ ba⸗
ptiſmo recepimꝰ caracterẽ ſalutis ſᷣm theolo.in
liij.di.iiij.? Richar.in.iiij.di.vj.ar.iiij.q.j.⁊ facti

ſumꝰ de familia dei.Ergo poſſumꝰ⁊ debemus

ſperare ꝙ ſalui erimꝰ:ſi qð in baptiſmo ꝓmiſi/
mus obſᷣuemꝰ. Baptiſmꝰ em̃ ẽ aꝑtio ⁊ poꝛta
paradiſi.UVñ dicit᷑ in.iiij.ſent᷑.di.ij.Et hᷣ ẽ qð in
qͥt dñs nr̃ ieſus xpᷣs Mar.vlci.c.Qui credide⸗
rit ⁊ baptiʒatꝰ fuerit ſaluꝰ erit.
Quinta ratio que dicit᷑ filiationis. E
UVlinto ꝓbat᷑ ꝙ ad celeſtẽ patriã ꝑuenie/⸗
q mus rõne filiationis ſic arguendo.ili
us habet occaſionẽ pᷣſumẽdi de heredi⸗

tate patris:quia bona patris ſũt bona filij. In/

ſti. de here.qualita.⁊ diff.S.ſui aũt.xvᷣ.ſʒ ſui.vbi
ðꝛ de filijs ĩ ptãte pꝛis exntibo.Uiuo quoq; pa

tre quodãmõ dñiexiſtimant᷑. Uñ ðꝛ ꝙ filiꝰ iĩtel

ligit᷑ poſſidere hereditatẽ pꝛis etiã viuẽte patre.
l. ij. in fi. ff. p here.Et iterũ ðꝛ.Qð patrũ ẽ:filioꝝ

eſſe videt᷑.vt notat᷑ in.l.nihil. C. ꝓ here.⁊ in.l.in

ſuis.ff. de liber. ⁊ poſt. Uñ in.l.penł.ff.de boniſ
libertoꝝ.dic iuriſcõſultꝰOiĩia q̃ nr̃a ſunt liberis

nſfis ex voto paramꝰ:⁊ in.l.de emãcipat.C. de

legi.here.dic imꝑatoꝛ.Uotũ ẽ pꝛis res ſuas ad
filios ꝑuenire.Cũ igi᷑ nos omes qͥ credimꝰ in
xpᷣo:ſimꝰfilij dei:iuxta illud Joh̊.j. Quotq̊t au

tem receperũt eũ:dedit eis ptatẽ filios dei fieri:

his qͥ credunt in noie eiꝰ certiſſime poſſumus

CLXXXII

⁊ debemꝰ creders ꝙ babebimꝰ hereditatẽ patrꝭ

nfti celeſtꝭ.i.vitã eternã.Et h̊ ẽ qð inqͥt apłus a

Roma.viij.di. Ipe ſpũſſaneꝰ teſtimoniũ red/
dit ſpiritui nr̃o:ꝙ ſumꝰtrilij dei ⁊ heredes:bere⸗

des qͥdẽ dei coheredes aũt chꝛiſti.

Serxta ratio que ðꝛ ꝓmiſſionnlis.
Robat᷑ eadẽ ↄduſio rõòne ꝓmiſſiõis ſic.
p ODm̃e ꝓmiſſum cadu in debitũ:non in
dubiñ vt quidã dicũt.l.j.ff. de pactis.l.
nõ minoꝛẽ.¶.de trãſac.Et ideo ðꝛ in.c.qualiter.
extra de pac.Studioſe oiĩbus agendũ ẽ vt ea q̃

ꝓmittunt᷑:oꝑe compleant᷑.Lurpe em̃ ẽ aliqueʒ

ʒ factũ ꝓpꝛiũ.i.pmiſſum venire.l.poſt moꝛtem
ff.de adop.⁊ ideo fides ſᷣuãda ẽ etiã ĩfideli ⁊ ini
mico.xxiij.q.j.c.noli exiſtimare.⁊.xxij.q.iiij.c.in
nocens. Sʒ deꝰ ꝓmiſit nobis multipłr regnuʒ
celoꝛũ. Pꝛimo ſi fecerimꝰ penitẽtiã de peccatis
Mat.iiij.c.di.Pniam agite: appꝛopinquabit
em regnũ celoꝛũ.Scðo ſi volũtatẽ eiꝰ fademꝰ.
Vnñ Mat.vij.c.dicit dñs nr̃ᷣ.Qui facit volüũtatẽ
patris mei qui in celis ẽ:ipᷣe intrabit in regnũ ce
loꝛũ.Tertio ſi erimꝰ eiꝰ fideles. Uñ de oĩb ĩ eũ
credẽtibo dicit idẽ ſaluatoꝛ Mat.viij. Recũbẽt
cũ abꝛahã iſaac ⁊ iaco b in regno celoꝛũ. Quar/⸗
to ſi violentiã ſenſualitati fecerimꝰ. Matth̊.xj.
Quinto ſi eũ dilexerimꝰ.: Hat.xij.Sexto caſti
tatem ſᷣustibo Mat.xix.vbi dicit. Süut eunuchi
q ſe caſtrauerũt ꝓpter regnũ celoꝝ.Septio ꝑuu
lis ⁊ hũilibo.Mat.xviij.⁊.xix.Octauo ſi ob̃ua
bimus eiꝰ pᷣcepta. Mat.xix.Nono largiẽtibus
oĩa ꝓ deo. Mat.xix.di.Si vis ꝑfecꝰ eè vade ?æ
vende oĩa q̃ habes ⁊ da pauꝑibo:⁊ habeb the⸗/
ſaurũ in celo.Decimo eiꝰ vitã ſequẽtib. M at.

xix. vbi dicit. Amẽ dico vob ꝙ vos q ſecun eſt

me ⁊c̃.centuplũ accipietis ⁊ vitã eternã poſſide
bitis. Undecimo laboꝛãtibo in vinea dei.i.in ec
cleſia fructũ faciẽtib. Mat.xx.Duodecimo quẽ
ipᷣe bibit calicẽ amoꝛe eiꝰ bibẽtibi.i.paſſioneʒ ꝓ
co patiẽtibꝰ Mat.xx.Tertiodecimo veſtẽ nup⸗
tialem.i.charitatẽ hñtibo. Mat.xxij.Quartode
cimo lõpades plenas gerẽtibo.i.bonis oꝑibo i⸗
ſudãtibo.Mat.xxv.vbi ðꝛ ꝙ tales itrãt ad nup

tias. Quintodecimo ſalutẽ ꝓximi lucrantibus

Mat. xxv.vbi tali lucrãti ꝓximum ðꝛ. Intra in
gaudiũ dñitui. Sextodecimo oꝑa miſcðie facih
entibo. Mat.xxv.vbi ðꝛ.Uenite bñdicti patris
mei poſſidete regnũ.Decimoſeptio eiꝰ coꝛpꝰ di
gne mãducãtibo Joh̊.vj.vbi dicit.Qui mõdu⸗

cat meã carnẽ ⁊ bibit meũ ſanguinẽ hʒ vitã eter

nã.Decimooctauo ſpm̃ſctm̃ in ſe recipiẽtibus.
Joh.iiij.vbi inqͥt. Aqua quã ego dedero:fiet in
eo fons aque ſaliẽtis in vitã eternẽ. Decimono
no verbũ dei deuote audiẽtibo. Joh.v. vbi dicit
Amẽ amẽ dico vobᷣ qͥ vᷣbũ meũ audit:⁊ credit
ei qͥ miſit me hʒ vitã eternã. Vigeſimo deo bᷣuiẽ
tibo. Jo h.xj. vbi dicit xpᷣs.Uolo vt vbiego ſum
ibi ſit ⁊ miniſter meꝰ.Et idẽ habet᷑ Joh.xvij. Ui
geſimopꝛimo in bona vita ꝑſe zucrda Ba 4
2

vbi dicit xpᷣs.Qui pſeuerauexit vſq; in fineʒ:hic
ſaluꝰerit. Mulcis qͥʒ alijs i locis ꝓmiſit nobis
de vitã eternã. Cũ igit dicat Jacob beneuenta
nus.c.ij.ſui libꝛi. Cũ ſpondes aliqͥd manꝰilico
vᷣ̈ba ſeq̃tur.Et in eodẽ li.etiã dicit. Qð dare no/⸗
lueris nulli ſpõdebis amico.Dedecet h̊ cũctos:
pcipueq; bonos.Et Juriſcõſultꝰin.l.j.ff.de cõ⸗
ſtituta pecu.in pᷣn.etiaʒ ait.Graue eſt fidẽ falle⸗
re.Facit lex generalr.C.de nõ nu.pecu.⁊.l.cũ vẽ⸗
derẽ.ff.locati. Pꝛofecto ſi vellemꝰ dicere ꝙ deus

nõ ſit nobis daturꝰvitaʒ eternã:ſi fecerimꝰea de

qbo ſupꝛadieũ ẽ:ꝓ qͥb no bis illã ꝓmiſit:opoꝛ/
teret vnũ incõueniẽs maximũ ↄdudere.ſ.qꝙ deꝰ
ceſſet ifidelis ⁊ malꝰ:nõ ſᷣuãs ꝓmiſſa. Hoc autẽ
eſt falſiſſimũ:qꝛ ipᷣe eſt ꝑfectiſſima ⁊ ſincera veri
tas Joh. xiiij.⁊.c.ſi cõſuetudinẽ. Et.c.qͥ cõtẽpta.
viij.di.Et ipᷣe ait.ps.lxxxviij.q ꝓcedũt de labijs
meis nõ faciam irrita. Ergo dc.
Septima ratio que dict Oꝛonis. B
Eeoptima rõ dicit᷑ ozonis:q̃ ſic öclarat᷑.
9 az ſᷣm oẽs theo.in.iiij.di.xlv.maxie
Ric.nr̃m in ea.di.ar.vij.q.ij.Et ſcm̃
Bona.ibidẽ ar.iij.q.ij.ci oꝛãtp ſa
Aute nr̃a.Un Pecrꝰaplłs ſue.ij.canonice.c.j.dice
bat. Qm velox eſt depoſicio tabernacłi mei:ſᷣm
ꝙ dñs nr Jeſus chꝛiſtꝰ ſignificauit mibi:dabo
opera frequenter hr̃e vos poſt obitũ meuʒ ⁊c.⁊
Berñ.inqᷣt.Si ſei dũ adhuc viuerẽt miᷣti ſunt
pctõꝛibo:qꝛ ꝓ eis oꝛauerũt:nũc tãto ampliꝰq̃n⸗
co veriꝰnr̃as agnoſcunt mibᷣias ꝓ nobis iterce⸗
dũt. Inter oẽs aũt ſctõs oꝛat ꝓ nobis pꝛem ſuũ
ſanctꝰſccõꝝ dñs noſter Jeſus xpᷣs inq̃ntũ hõ:qͥ
ↄtinue interpellat pꝛem ꝓ nobis.De quo ðꝛ ad
Hebꝛe.ix. pᷣs aſcendit in celũ:vt appareat vul/
cui dei ꝓ nobis.Silr ⁊ głioſa celoꝝ regina pꝛo
nobis ↄtinue depᷣcat᷑ filiũ:vt nos ad eternã pa⸗
triã dignet᷑ ꝑducere.Cũ igit᷑ ipoſſibile ſit tãtoꝛũ
oꝛones ñ exaudiri:cũ ſint ĩ gra dei:ꝓfecto ſpera
re debemꝰ:ꝙ ſi ꝓ poſſe nr̃o abſtinebimꝰa vicijs
eternã ſine dubio miſ̃ᷣicoꝛdiõ conſeqᷓmur.Qua/
Apter Berñ. in ſer.q̊daʒ ſuꝑ Caniica inqͥt.O hõ
ſecuꝝ habes acceſſum ad deũ:vbi habes mr̃em
ante fuliũ:filiũ ante pꝛem. Filiꝰoñdit patri vul⸗
nera ⁊ latꝰ:mater ondit filio pectꝰ⁊ vbera.Nul⸗
tis inſignia.
Ncaua ratio que dicit᷑ meritationios. HV

Ctauo ꝙ ad pꝛiam ꝑueniemꝰeternazʒ

o ppoſſumꝰ ꝓpbare rõne meritationis: ſic.

Quicũq; bonũ facit:põt ſperare de re

mũeratõe apud deũ. Nã iuſticia vult
ius ſuum vnicuiq; tribui.l.iuſticia.ff.de iuſti.?
⁊ iure.Et inſti.eo.in pꝛin.Deus aũt eſt iuſtus ꝰ
vult iuſticiã hr̃e locũ.ps.x.vbi ðꝛ. Juſtus dñs:
⁊ luſticias dilexit.Ergo ſi bene fecerimꝰ? bonis
oꝑibo atq; vᷣtutibo inſudauerimꝰhabebimꝰ vi⸗/

tq eternã a deo ꝓ remuneratõe nf̃a. Uirtꝰem̃ eſt
illa ꝓ qua merent?᷑ hoies ad celuʒ ꝑuenire.iuxta

la ibi poterit eſſe repulſa:vbi tot ſunt charita⸗

XX

illud poeticũ.Aſtra petit virtꝰ. UVñ Arj.j. Etbi.
ait. Felicitas eſt pᷣmiũ vtutis.Et Seneca.i. epi/
ſtola. xxvij.ad ALuallũ inqt. Sola vt? que pꝛe
ſtat aie ſecurũ bonũ⁊ ꝑpetuũ gaudiũ.de q̃ ttã
dicit Uirgi.vj. Eneydos. Aut ardẽs euexit ad
ethera virtus ⁊c̃.Arj.quoq; lib.j.magnoꝛũ mo
raliũ inquit. Uiuẽtes ſᷣm vᷣtutes felices erimꝰ:
⁊ habebimꝰ ꝑfectũ bonũ ⁊ finẽ.t Macrobiꝰi
lið.de ſomnio Scipionis ait. Sole faciũt vtu
tes btm.Et h ẽ qð inqᷣt Berñ.in lib.de impꝛo⸗
batiõe vicioꝛũ.cxix. Id ſolũ temet poſt moꝛtis
fata beabit.Qð bñ:qð iuſte:qð recte fecen ipſe.
Sʒ ꝓ maioꝛi declaratie pᷣdictoꝛũ ſciendũ Eꝙ
duplex repit᷑ iuſticia:videlicet cõmutatiua ⁊ di/
ſtributiua vt dicũt theoł.in.iiij.di.xlvij.Etphᷣs

in.v.Ethi.Licet aũt in deo nõ ſit iuſticia cõmu⸗

tatiua:qꝛ nullꝰpõt facere aliquid deo qð ſit ſim
pliciter dignũ gratia ſua:qꝛ deꝰ nõ põt obliga⸗/
ri neceſſario ad aliqᷣd faciendũ:tñ iuſtiaa ditri
butiua q reddit vnicuiq; qð ſuũ ẽ ſᷣm nobilita⸗

tem ſue eſſentie:ſeu ſᷣm exigentiã meritoꝛũ ⁊ de⸗

meritoꝛũ:cadit in deo ſᷣm Ant᷑.in lib.pſologiõ

c.x.Et Ric.in.iiij.di.xv.ar.v.q.j.Etſcem Bona.
in.ij. di. xxxij.ar.iij.q.ij.Cũ em̃ iuſticia ſit magna
vtꝰ:ſi reꝑit᷑ in hoib *S in infinitũ maioꝛ reꝑitur
in deo. Quia inqͥt Arj.in.x. Mecha.qꝙ oẽs pꝑfe⸗
ctiones que ſunt in reb ꝑfectioꝛi mõ ſunt in pᷣ⸗
ma cauſa.Et hoc ẽ qð ſcptũ ẽ Job.xxiiij.O pus
hois reddet ei dñs:⁊ iuxta vias ſinguloꝛũ reſti
tuet.Et.j.Coꝝ.iij.dicit Paulꝰ. Unuſqᷣſq; ꝓpꝛiã

mercedẽ accipiet ᷣm laboꝛẽ ſuũ. Et Caſſiodoꝛꝰ

epłarũ lib.j.c.xvj.inqͥt. Remuneratoꝛ ẽ oim bo
noꝛũ deus. Et ideʒ dicit Dauid ps. xlviij.⁊.lxj.
Uñ clamat dñs nr̃ Apoc.xxij.Ecce venio cito ⁊
merces mea mecũ ẽ:reddere vnicuiq; ſᷣm ope⸗

ra ſua.
e merces opꝑi tuo.ſ.menitoꝛio.Eſt aũt me
rnitũ opus vel laboꝛ cui ex debito iuſtice
debet᷑ pᷣmiũ ⁊ merces:ſᷣm Alexan. de ales in.iij.

ꝑte ſũme.in tractatu de merito xpᷣi.Et Lbo.i.ij.

ſcpᷣto.di.xxvij.ar.iij.Quãuis aũt ho naturaliter

⁊ vᷣtute/ꝓpꝛia nõ poſſit mereri vitã eternã:quod
ꝓ bat᷑ rõne:auccoꝛitate ⁊ ſiłitudine. Rõnis aũt

fundamẽtũ ponit cõmẽtatoꝛ.ij.de ania dicens.

Impꝛopoꝛtionata ⁊ inconueniẽtia nunq; ſunt
ſuſceptiua obiectoꝛũ. Uas em̃ ↄtentiuũ vnius
vncie aque nõ ẽ ſuſceptiuũ totiꝰmaris.Oculus
quoq; noaue nõ ẽ capax ſuſceptiõis radioꝛum
ſolariũ.Cũ g̊ deꝰ qͥ ẽ obiectũ beatificũ ſit infini⸗
te bonitatis. Creature aũt oẽs ſint finite vᷣtutis
patz ꝙ nõ pñt mereri vitã eternã de cõdigno na
turali vᷣtute ⁊ bonitate.Sicut hñs vnũ ſolum

denariũ nõ põt emere lapidẽ pᷣcioſuʒ valoꝛis cẽ⸗

tũ miliũ aureoꝝ. Nullũ em̃ finitũ põt infinituz—
cõpꝛehẽdere eo ꝙ in ipᷣis nõ ẽ ꝓpoꝛtio.j.de celo ꝰꝝ

mũdo.iij.⁊.viij.phi.⁊.j. Mectha. Itẽ iiuſta ⁊ re⸗

ſcidẽda ẽ emptio citra dimidiũ iuſti bci .lij

Tiðo vnicuiq; nr̃ m ðꝛ Hiere.xxxſj. Eſt

ſipntusnpra⸗

“
“

,, 56
n gfalte
ſonre ihh
nobeCff,
fonimn
mmagtitie
zuhit ll
rmnnſfi
nlgurnlen
i Midncu
enehel
ſemiduſ⸗
Pihuntlcann.
Peribialcacd
Sens eſaltn
hansinsinden
Sögtonmsdid
wothäßmonn
ſelbonnnant
UnhetniUid
grdong Odt
untirtolek⸗
MMavud
Quh rolaipban

,ilemifn
(pblg us Aurni
MIrb⸗diate

.

Wpvufaccrefcann⸗

Nlgs d Genb i
Pärthboßmeheck
Arnitnediätegenne
chalitneiforman.
riiſnüi? polütut⸗

midemämento
mmßfgacnti chn

Abobatfönezue
hopeogoſnöls, ſn
Caxratcömetar
Wralpaſtrina⸗
Nlcgurg ſanſe
schartaeinfon
ſauſnicianz
rſenütäͤgie
ſcehrieched
voſtomnpiüin
einſtcor Dede
talscrkidigon
Umninfiltirpin
clibopoſnorn
Gignomeniii⸗
tneſaluamgg
ſinpankee nan
i ſoh ii
blni cjo dabo⸗
Rpir ctemi. Zpe

dnicnnien

c KSN

Bauregn
r glige
lib,
wur

E
—
=—

ç —
===

. EE

di Ser

lmiin

Pöſuäißnneſn
Bnsin 1
gS.
nkain
infnninunnn

1Wea as g
Kaorminis,
tit rinns
anonaariond
dauid öttütl
Ii Cumdd
ge moig inc

niihen
nmma Rn⸗

zia Netnf

Zanmn ucbli
nniß6Ail.
irheanlic
riamigtod
ne Rins aue

idemiadns.
mietunni; a .
Dundi Nnme

nunm oig
ſepnii inn
henifiiſtiiß
vſorfntrfid
mi Nit⸗
tbisiͤ/
aginn
nrininn
grmnng
iiti

.

Se: n

e

hnöfrinſtruca
lgniddenii

1

Foliũ H

de reſcin. xẽ. . ccũ dilecti de em. vẽ. Idẽ q̊ʒz pbat᷑
aũce apli ad Rom. viij.di.Nõ ſũt ↄdigne paſ
ſiones huiꝰ tꝑis ad futurã gliaʒ qᷓ reuelabit᷑ in

nob. Et Chꝛy.in lib.de ↄpũcciõe coꝛdis inquict

Siles moꝛiamur ⁊ ſi oẽs animi vᷣtutes explea
mus.nihil dignũ gerimꝰ ad ea q ipᷣi ꝑcipimꝰ a
deo. Et Augꝰ.in lib.ad Sixtũ ait.Cũ deꝰ coꝛo⸗
nat merita nr̃a nihil aliud coꝛonat niſi ſua mu

nera. Ipe em̃ in fine coꝛonabit nos ſic ſcptũ eſt

in miicðia ⁊ miſeratiõe.Nõ em̃ fruſtra deo can⸗
tat᷑. Miſcðia eiꝰpᷣueniet me:⁊ miſcðia eiꝰ ſubſe
quet᷑ me.hec ille.Siłitudine quoq; idẽ ꝓbatur
Naã vnꝰ pſᷣuꝰ empticiꝰ nõ põt de ↄdigno mereri
libertatẽ.Quia ſeruꝰ q̊ ad ea q̃ ſunt iurꝭ ꝓ nihi⸗
lo reputat᷑.l.qð attinet.ff.de re.iurj.⁊ ↄſequẽter
nõ põt ſibi aliqͥd acqͥrere. Itẽ vt ait Phs.j.Po
li.Seruꝰ nõ ẽ ſui iur ſʒ alteriꝰ gratia. Itẽ qꝛ li⸗
bertas ẽ res inextimabil.l.libertas.ff.de re.iurj.
Cũ igit᷑ om̃is hõ de lege cõi ſit facꝰ ſᷣuꝰ pcti ꝓ⸗
pter culpã pᷣmoꝛũ parentũ ſequit᷑ nullꝰpõt ꝑ

ſe liberari naturaliter:nec de ↄdigno mereri vi⸗

tam et᷑nã. Uñ An.in.j.lib.ur deꝰ hõ.interro⸗
gat dicens. Quid reddes dño ꝓ pctõ tuo.Et re⸗
ſpondẽte hoie.Coꝛ contritũ ⁊ hũiliatũ. Ipᷣe ait.

Tihil deo reddis qͥn plus deo reddere tenear

Quia vt dicit ph̊s.viij.echi.Deo nõ põt equalẽſ

reddi.Et pᷣdicta cõfirmãdo dicebat ſaluatoꝛ di

ſcipulis ſuis. Lu.xvij.Cũ feceritis oĩa que pᷣce⸗/
pta ſunt vob:dicite.Serui inutiles ſumꝰ.Qð
debuimꝰ facere fecimꝰ. Quilibet em̃ hõ ẽ ſeruꝰ
dei.ps.cxv.Seruꝰ ſum ego ⁊ filius ancille tue.
Poõt tñ hõ pᷣm theol.in.ij.di.xxvij.mereri vitam

eternã mediãte gratia diuia gratũ faciẽte ꝑ oꝑa
charitate ĩfoꝛmata. Quãtũ em̃ ad liberũ arbi/
triũ ſuũ ⁊ volũtatẽ a q̃ talia oꝑa ꝓcedũt meret᷑
vitã eternã merito cõgrui ſʒ ꝑ reſpectũ ad gram
gratũ facientẽ ⁊ charitatẽ meret᷑ merito cõdigni

Et h̊ ꝓbat᷑ rõne:auctoꝛitate ⁊ exẽplo.Pꝛimo ra
tione oꝓpoſitiõis.Nã oꝓpoſitoꝛũ eadẽ ẽ rõ ⁊ po⸗
tentia:vt ait cõmẽtatoꝛ.vij. Mecha. Lũ g̊ chari
tas ⁊ culpa ſint oria:vt ondũt theol.in.j.ſen.di.

xvij.ſequit᷑:ꝙ ſicut ſe habet culpa ad penaʒ:ita

opus charitate infoꝛmatũ ad głiam:qꝛ cõtrari

arũ cauſarũ cõtrarij ſunt effectꝰ.ij. Phiſi.⁊.ij.ð
gene.⁊ ſi vnũ ẽ cã alicuiꝰ:o ꝓpoſitũ ẽ cã oppoſiti

jJ. Po ſte. ⁊?. ix. Metha.⁊ ſicut ſe hʒ oppoſitũ ĩ op

poſito:ita ꝓpoſitũ in ꝓpoſito.iiij. Topi.ij.de celo
⁊ mũdo.x. Mecha.⁊.viij. Phi.Sʒ culpa moꝛ

talis ex cõdigno meret᷑ pena etnã:qꝛ offendit de
um infinitũ ⁊ pꝛiuat aiam bono ĩfinito:̊ ꝑ lo⸗

cũ ab oppoſitis:opꝰ charitate infoꝛmatũ ex con

digno meret᷑ vitã eternã.Et bᷣ etiã ꝓbat᷑ auctoꝛi
tate ſaluatoꝛis. Mat.xj. dicẽtis.Regnũ celoꝛũ
vim patit᷑:⁊ violenti rapiũt illud.ſ.armis chari

uItatis.Et Joh.iiij.etiã ait.Aqua.ſ.gr̃e ⁊ charita⸗

tis quã ego dabo fiet in eo fons aque ſalientis

in vitã eterno. Apłs quoq; ait.ij.ad Thim.iiij.
Bonũ cercamẽ certaui:curſum ↄſũmaui: fideʒ

CLXXXIII

Fᷣuaui.In reliquo repoſita ẽ mihi coꝛona iuſti⸗

cle:qᷓ; reddet mihi in illa die iuſtus iudex.Non

ſolum aũt mihi:ſʒ ⁊ his qui diligũt aduentum
ciꝰ. Exemplis etis eadẽ vitas ꝓbat᷑. Pꝛimũ au

tem exẽpliũ eſt Richardi nr̃i in quodlibetis vbi
ait:ꝙ qñ ſunt due ſubſtãtie ↄiũcte ſimul ⁊ pꝛo⸗

poꝛtio nate:quarũ vna ẽ maxima:alia vero mi/

nima:illa minima accipit dignitatẽ maxie.Uñ

cũ aque ticini:abdue ⁊ padi ꝑuenerint ad mare
nõ ampliꝰ dicunt᷑ tales fluuij:ſʒ mare:qꝛ maioꝛ

trahit ad ſe minoꝛẽ:⁊ minoꝛ recipit eiꝰ vᷣtuteʒ ⁊
nomẽ.Et ſilłiter oꝑa nr̃a ↄiũcta diuine gre q̃ eſt
vcutis infinite:de cõdigno merent᷑ ꝑuenire ad
mare vite eterne.Itẽ ſi in anulovniꝰ ducati po⸗
nat᷑ lapis valoꝛis centũ ducatoꝛũ: apꝓpꝛeciabit
ipᷣe anuł centũ aureis nõ rõne ſui:ſʒ rõne lapi⸗

dis:qꝛ minoꝛ recipit vtutẽ maioꝛis.Et parif̃oꝛ

miter oꝑa nr̃a que de ſe ſunt modici valoꝛis:cõ
iuncta diuine gre merent᷑ pᷣmiũ vite eterne. Se
cundũ exemplũ ponit phs.j.Ethi.di.q bonũ ẽ

potentiꝰ malo.Cũ q̊ᷓ malũ peccati trahat ad pe⸗

nam eternã:multo magis opꝰ ⁊ bonũ charita⸗
tis ꝑducet ad vitã ſempiternã:imo bona volũ⸗
tas cũ ipᷣa gra ⁊ charitate etiã ſine alia oꝑatione

oñ fieri nõ põt.Uñ Gregꝰ.ſuꝑ Mattcheum ait
Extimationẽ pᷣcij regnũ dei nõ hʒ:ſed tãtũ valet

qᷓ;tũ habes ⁊ q;tũ potes.Nihil vilius cũ emit᷑:

nihil charius cũ poſſidet᷑. Ualuit nãq; Zacheo

dimidiũ ſubſtãtie:valuit Petro ⁊ Kndree di/

miſſis rhetibo? naui:valuit vidue duobo minu
tis:valuit ⁊ alteri calicẽ aque frigide.Sʒ ſi foꝛ⸗
taſſe nec calix aque frigide ſu ꝓpetit qͥ indigẽti pᷣ

beat᷑:etiã tunc ſecuritatẽ no bis pᷣſtat ſᷣmo diui/

nus. Redęẽptoꝛe etem̃ nato celi ciues cecinerũt.

BGBlia in excelſis deo:⁊ in terra pax hoĩbo bone
volũtatis.Añ dei nãq; oculos nunq; ẽ vacua

manus a munere:ſi fuerit archa coꝛdis repleta
bona voluntate. Hec üle. HDH

figurã aũt hulꝰ ꝙ deus vᷣluoſe ope⸗
i rantib dabit vitã. ſcribi Mat. xx. qꝙ;
pfffamilias pᷣcepit vocari oꝑarios:⁊ da⸗

n vnicuiq; denariũ. Per denariũ aüt intelligit

vita etna. Ut ðꝛ in.c.ieiuniũ.de ↄſe.di.v.Jðo in
aut.de mõa. S. hinc aũt ðꝛ.Oẽs.ſ.bñfacietes in

xpᷣo vnã mercedẽ accipiũt.Cũ igit᷑ ita ſit ꝙ deuſ

in ̊ mũdo nõ remunerat oia bona oꝑa nr̃a ſʒ

ſuã liberalitatẽ. Ut inqͥt Sco.⁊ Ric.⁊ Tho.ac

alij theol. in. uij.di.xlvij.Cũ apð deũ nõ debeat

eẽ aliqðᷣ bonũ nõ remuneratũ:ſᷣm Aug.i pᷣmõe

ad heremitas. Ergo debemꝰ pᷣſumere ⁊ ꝓ certo

tenere:ꝙ pꝰ hoc vitã ſine dubio habebimꝰ eter⸗
nã ꝓ remuneratiõe bonoꝝ opeꝝ.Et bᷣ ẽ qð diẽ

Sene.x.libᷣ. Tragediaꝝ in hercule etheo.c.xxvj.

inquiẽs. Nũqᷓ; ſtigias fer᷑ ad vmbꝛas inclyta
vtꝰ. Uiuite foꝛtes. Iec letheos ſeua ꝑ amnes
VUos fata trahẽt. Sʒ cũ ſummas exiget hoꝛas

Lõſumpta dies: Iter ad ſuꝑos gloꝛia pandet.
MNona rõ que dicitur cõmunicationis.
BB 3

Bermo

„.
Ono ꝓbat᷑ eadẽ ↄduſio rõne cõicatiõis
u ſic. Scöm bim Bona. 7 Alex. lõbardũ
in.iij.ſen. di.ſ.ar.j.q.vj.? Ric.nr̃m eadeʒ
di. ar. ij. qyiiij.?⁊ Alex. de ales ĩ.iij.ꝑte ſũme in tra⸗
ctatu de icarnatiõe xpᷣi.Et doctoꝛẽ ſubtilẽ.ſ. Jo.
Scotũ:ac Petrũ de adla in.iij.ſen.di.vij.? Dio
niſiũ.c.iiij. de angelica hierarchia. Bonũ natu⸗
ralit᷑ ẽ ſuijpſiꝰcõlcatiuũ.Cũ &̊ deꝰ ſit bonũ.vt in
quit Plato in.j.Lhimei.Et Anũ.ĩlib. Mono
logion.ꝗ̊ cõicabit ſuõ bonitatẽ nob.Quia vnũ⸗
qð q; ſiẽ ſe hʒ ad entitatẽ:ita ſe hʒ ad oꝑationeʒ.
vt inqᷣt Cõmẽtatoꝛ ſuꝑ.ix. Metha.ſi ꝗ̊ volueri
mus dicere ꝙ deꝰ nõ ſit nob cõicaturꝰ bonitatẽ

ſuã.ſ.vite et᷑ne:ſeq̃ret᷑ ö̊ ꝙ ẽ ipoſſibile.ſ.qð deuſ

nõ eẽt bonꝰ. cũ oẽ bonũ libent᷑ cõicet ſeipʒ.g⁊c.
Deama rõ que ðꝛ miſeratiõis. AI.
Ecimo ꝓbat᷑ eadẽ ↄcło rõne diuine miſe
d ratiõis.Quãtũ em ſit deꝰ miſericoꝛs to
ta ꝓda mat ſcptura. Uñ Geñ.xxxij.c.dicẽ
Jacob deo. Minoꝛ ſum cũc miſeratõibo tuis
Ex Exoðd.xx.inqͥt deꝰ Ego ſũ dñs deꝰ faciẽs mi
ſericoꝛdiã in milia his qͥ diligũt me:⁊ cuſtodi⸗
unt pᷣcepta mea.Et.xxij.c.eiuſdẽ libꝛi iteꝝ dicit.
Si cdlamauerit ad me.iſ.pctõꝛ:exaudiã eũ qꝛ mi
ſericoꝛs ſum. Et.xxxiiij.c.etiã ðꝛ.Dñatoꝛ dñe de
us miſericoꝛs ⁊ clemẽs:patiẽs:⁊ młte miſcðie:
qͥ cuſtodis miſcðᷣiam in milia:qͥ aufers iniqᷣta
tẽ ⁊ ſcelera atq; pctã.Et Deut᷑.iiij.Deꝰ miᷣicoꝛs
dñs deꝰ tuꝰ ẽ Et.v.eiuſdẽ libꝛi.c.Ego ſũ dñs de
us tuꝰ emulatoꝛ:⁊ faciẽs miſcðiam in młta mi
lia diligẽtibo me. et.xxxij.eiuſdẽ lib.c. Judicabit
dñs ꝓpłm ſuũ:⁊ in ſᷣuis ſuis miſerebitur.Et.ij.
Reg. ij. Tu feciſti cũ ſᷣuo tuo miſcðia; magnã
Et.viij.c.eiuſdẽ lib. Miſcðᷣiam aũt meã nõ au⸗
ferq ab eo.Et.ij. Paralł.xxxvj. Inueſtigabił mi
ſericoꝛdia ꝓmiſſiõis tue.Et.ij.Eſdre.ix. Nõ de⸗
relinquet nos deꝰ nr̃:ſʒ inclinabit ſuꝑę nos mi⸗
ſericoꝛdiã ſuã.? LZhob.iij.Fac mecũ miſcðiam:
⁊ ſuſcipe in pace ſpm̃ men.Et eiuſdẽ lib.xij.Cuzʒ
iratꝰ fueris:miſcoiam facies.Et ibidẽ.ↄfitemi⸗
ni ei:qꝛ fecit nobiſcũ miſcdðᷣiam ſuã. Et Judicth
viij. Quia patiẽs ẽ dñs:indulgentiã eiꝰ lachꝛp/⸗
mis poſtulemꝰ.⁊ ſic faciet nobiſcũ cito miſcðiã
ſuã. Et.ix.eiuſdẽ libꝛi.Deꝰ creatoꝛ totiꝰcreature
exaudi me miſerũ depᷣcantẽ ⁊ de tua miſcðia pᷣ⸗
ſumentẽ. et Job.xxxvij. Hoc ſolũ vᷣbũ dico in q̊
cũq; loco miſcðie ſue.Et ps.vj. Meitere mei de
us qm̃ ifirmꝰ ſũ.Et ps.xxij. Miſcðia tua ſub⸗
ſequat᷑ me.Et ps.xxuij. Reminiſcere miſᷣatio⸗
nũ tuarũ dñe:⁊ miſcðiaꝝ tuaꝝ q a ſeculo ſunt.
Scõm miſcðiam tuã memẽto mei tu:ꝓpt᷑ boni
tatẽ tuã dñe.Et.xxv. Miſcia tua añ ocłos me
os ẽ:⁊ cõplacui in vᷣitate tua. 1
T. xxix.Audiuit dñs ⁊ miſᷣtꝰẽ mei.⁊.xxx
e Ebgo aũt in dno ſperabo:exultabo ⁊ le⸗
taboꝛ in miſcðia tua.⁊.xxxj. Sperãtẽ ãt
in dño miſc ia circũdabit.⁊.xxxij.Fiat miſcðia
cua dñe ſuꝑ nos:quẽadmodũ ſperauimꝰ in te,

⁊ ibidẽ. Diligit miſcbᷣiam⁊ iudici:miſcdia dñ

plena ẽterra.⁊.xxxv.Dñe in celo miſcðia tua: et
vᷣitas tua vſq; ad nubes.Et. xxxix. Nelongefa
cias miß ationes tuas a me.⁊.xlvij. Suſcepimꝰ

deꝰ miſcðiam tuã in medio tẽpli tui.⁊.l. Miſe

rere mei deꝰᷣm magnã miſcðiaʒ tuã.⁊.lvj. Mi
ſerere mei deꝰ:miſ ere mei: qm̃ in te ↄ fidit anĩa

mea.⁊ i codẽ. Magnificata ẽ vſq; ad nubes ve

ritas tua. .
L. v. Milerere mei deꝰ?: mißere: qm̃ cõ⸗
eculcauit me hõ.Et.lix.Jratꝰ ẽ:⁊ miſertꝰ

ẽ nob.⁊.lxij. Melioꝛ ẽ miſcðia tua ſuꝑ

vitas.⁊.lxviij. In młtitudine miſcðietue exau⸗
di me.Et ibidẽ.Exaudi me deꝰ qm̃ benigna eſe
miſcðia tua:⁊ ſᷣm młcitudinẽ mĩationũ tua
reſpice in me.Et.lxxviij.Qito anticipẽt nos miſe
ricoꝛdie tue:qꝛ pauꝑes facti ſumꝰ nimis. ⁊.lxxx
iij. Miſcðiaʒ⁊ vᷣitatẽ diligit deꝰ Et.lxxxiiij.Oſtẽ
de nob dñe miſcðiam tuã.Et ibidẽ. Miſcðia ⁊
vᷣitas obuiauerunt ſibi.Et.lxxxv. Miſcðia tua

mas ẽ ſuꝑ me.Et ibidẽ.Lu dñe deꝰ miſeratoꝛ⁊

miſericoꝛs:patiẽs ⁊ młte miſcðie tue ⁊ verax: et
lxxxviij. Miſcðias dñi in eternũ cãtabo. ⁊.cxix.
Laudate nomẽ eiꝰ qm̃ ſuauis ẽ dñs in eternuʒ
miſcðia eiꝰ.⁊.cxvj.Qm̃ ↄfirmata ẽ ſuꝑ nos mi⸗
ſericoꝛdia eiꝰ:⁊ vitas dñi manet in etnũ.⁊.cxviij
Miſcð ia dñi plena ẽ terra.Et ibidẽ Fac cũ ſᷣuo
tuo ſᷣm miſcðiaʒ tuã.⁊.cxxix.Apud dñm milſeri
coꝛdia.⁊ co pioſa apud eũ redẽptio.⁊ Sap.iiij.

Bfa dei ⁊ miſcðia in ſccõs eiꝰ.⁊ Sap.xj.Miſe⸗

rer oim ⁊ diſſimulas pctã hoiĩm ꝓpt᷑ pniam. et
xv. Tu aũt dñe ſuauis ⁊ verꝰ es:patiẽs in mia
diſponẽs oĩa.⁊.xvj. Mia tua adueniẽs ſana⸗
bit illos.Et Ecci.ij. Pius ⁊ miicoꝛs ẽ dñs.et
xvij.eiuſdẽ libꝛi.Quã magna ẽ mia dei:⁊ pitia
tio illiꝰ ↄuertẽtibo ad ſe.⁊.xviij. Mia dñi ſuper
oẽm carnẽ:qͥs adijciet enarrare miſcðᷣiam dñi.
⁊.xxxv. Specioſa mia dei in tꝑe tribulatiõis:q̃i
nubes ⁊ pluuie in tꝑe ſiccitatꝭ.Et.xxxvj.Miſe⸗
rere nr̃i deꝰ oĩm:⁊ reſpice in nos:⁊ onñde nobis
lucẽ miſ ationũ tuaꝝ.⁊.lj. emoꝛatꝰſum mie
tue dñe:qm̃ eruis ſuſtinẽetes te.Et in eodẽ.c.Le
tet᷑ aia mea in miſericoꝛdia eius. P
TEſa.xvj.Pꝛeparabit᷑ in mĩia ſoliũ eiꝰ

e ꝛtſedebit ſuꝑ illud in vitate.Et.iij.c.eiuſ

Qez libꝛi. Pꝛopterea expectat dñs vt mi
ſereat᷑ nr̃i:⁊ iõ exaltabit᷑ ꝑcens nob.Et ibidem.
Ploꝛãs nequaq; ploꝛab:miſᷣans miſ ebit᷑tui.
Et.xxxiij.Dñe miſ ere nr̃i:te em̃ expeccauimus:
eſto bꝛachiũ nr̃jm in mane:⁊ ſalꝰ nr̃a in tꝑe tri⸗
bulatiõis.Et.xlix.Cõſolatꝰ ẽ dñs ꝓplm ſnuʒ:et
pauperũ ſuoꝛũ mip̃ebit᷑. Et.liiij. Mia ſempiter
na mivtꝰ ſuʒ tui:dicit redẽptoꝛ tuꝰ dñs.Et.lv.
Derelinq̃t ĩpiꝰ viã ſuã:⁊ vir iniquꝰ cogitatiões
ſuas:⁊ reuertat᷑ ad dñm ⁊ miebit᷑ e:⁊ ad den
nr̃m qm̃ multꝰ ẽ ad ignoſcẽdũ.Et.lviij.diẽ deꝰ
Moisicoꝛs ſũ dñs deꝰ tuꝰ. Q

TBHiere lx. Ego ſũ dñs qͥ fcoo miam

—

cpduitili⸗
hocoptländt
ſotenbncet
Bnocaehn
tpanzint

Gitummmn
igtli
ſnic lodeinn
fapeniiiſfin
mihinkn
Polncicpnutun
nociut,r0ſe⸗
Alil.
Adſzdan
6Penis
lcna Mi⸗
üdid Ws
Waaiiün⸗
Neli Scon
fetmrnf
Lchrkiuen⸗
lchi deyan
DMtnc⸗
imecrNM.
Uum M
Obochananeeinqib
Niadnian rini
ieriihüdi
n doincoeiar
btiinin
ſcdosnammlth
ic Job incrde

Alnodenine
onſbinlob⸗
E

homnpocarhn
nficnorpis e⸗

Pponrervlaſart

Nohepuninöls

üöſſudoffiai

Mcbfuerdics,
CPktomesict
Aeſolarhi
Nlthpaan
ſrdle iſu
rgtecſi
Uenfal Onitoc
roieniton

nesgenero⸗
Krie

irnicinn

M

„

we
rdea
Elen n
Ludiedenin
mlcöiemergert
1amnücändonn
ulgidigigang
masiſdoen
nonerincinit
Etlbiceaißn
1 Bpud dünn:
depno. 1 Giji

boim ge int
õ
Na wovanizinn
1 mimwini
inumn gu
miDM
tpenduigh
”
nutrrin obi

Aie

1s, „ „ 4
Enninſclüch

tun ii.

aat dse
s ſidn
Fmnsliſchiß
ßmemunm
imimn

1
1

⁊ Dioniſiꝰ in lib.de diui.no.ait.Siẽ natural ꝓ

⁊ iudiciũ ⁊ iuſticiã ĩ fra.⁊.xij.eiuſdẽ lib.Miſere
boꝛ eoꝝ⁊ educã eos.⁊.xiij.Ecce ego ↄuertãↄuer
ſionẽ tabnacłoꝝ iacob:⁊ tect eiꝰmiſeboꝛ.⁊.xxxj
Attraxi te miſerãs tui.⁊.xxxij. Pꝛopitiaboꝛ ini
q́tatibo eoꝝ:⁊ pcti eoꝝ nõ ero memoꝛ opliꝰ.Eti

eodẽ.c.ðꝛ.Qui fad miam i muibo.?⁊ Thꝛeñ.iij.

Si abiecerit ⁊ miſ cbit᷑ fᷣm mititudinẽ miſᷣatio
nũ ſuaꝝ.Et ibidẽ.Miſcðie dñi qm̃ nõ ſumꝰcõ

ſũpti:qꝛ nõ defecerũt miſᷣatiões eiꝰ.Et Dañ.ix.
Neq; em i iuſtificatõibo nr̃is pſternimꝰpᷣces añ
faciẽ tuã:ſʒ ĩ młcᷓ mibatiõibo tuis.⁊ Eʒzech.xxxix

Reducã captiuitatẽ Jacob:⁊ miſeboꝛ oĩs do⸗
mus iſrael. ⁊ Oſee.j.Domui iſrł miſeboꝛ:⁊ ſal/

TJoel.ij. Cõuertimi (uabo eos. R
e ꝗaa dñʒ deũ nr̃jm:qꝛ benignꝰ⁊ miſ̃icoꝛs
patiẽs ⁊ młte miſcðie:⁊ pᷣſtabilis ſuꝑ

malicia.? Michee. vij. Nõ imittet vltra furoꝛẽ

ſuũ:qm̃ volẽs mĩam ẽ:reuertere⁊ miſᷣebit᷑ tui.⁊
Abacuc.iij.Cũ iratꝰfuerꝭ miĩe recoꝛdaberꝭ.⁊ Jo
ne.iiij. Scio ꝙ tu deꝰ clemẽs ⁊ mibicoꝛs es⁊ pa
tiẽs ⁊ iułce miſatiõis:⁊ igſcens ſuꝑ malicia.Et
Zach.x. Cõuertã eos qꝛ miſereboꝛ eoꝝ.Et Ma
lach.j. Depᷣcami vultũ dei:vt miſereat᷑ vri. Et.j.
Mac.iij.Cõgregati ſunt vt pecerẽt miam dñi.
Et Mat.xviij.ðꝛ.Oẽ debitũ dimiſi tibi qm̃ ro⸗

gaſti me.Et ar.ix. Miſereoꝛ ſuꝑ turbaʒ. Et
Mat.xv. Miere mei dñe fili dauid. Et fuerũt

v̈ba chananee in qͥbo ondimꝰ dñm ieſũ eẽ ꝓm⸗/
ptũ ad miam: ⁊ inqᷓ;tũ deꝰ cũ ait. Miᷣere mei
dñe: ⁊ inqᷓ;tũ hõ cũ addidit:fili dauid. Inqᷓ;tũ
em̃ deꝰ in eo ẽ mia ex tribo. Pꝛio a natura diuia
cuiꝰ ꝓpꝛiũ ẽ miſ eri ſꝑ ⁊ ꝑcere.Sic̃ em̃ ignis na⸗

turalit hʒ caloꝛẽ: ⁊ ſol ſplẽdoꝛẽ:⁊ mel dulcedinẽ
ſic de? naturalit hʒ miaʒ ⁊ bonitatẽ Uñ glo.ſuꝑ
ij.c. Joh.inqͥt.Deꝰ a natura miſ̃icoꝛs paratꝰ ẽ

ſaluare ꝑ clemẽtiã:q̊s nõ põt ſaluare ꝑ iuſticiã.

pꝛietas ignis nõ ẽ ifrigidare:ita nec dei boni nõ
bona ꝓducere:ſʒ mieri ſꝑ ⁊ idulgere.Eſt g̊ deꝰ

miicoꝛs ⁊ piꝰ.pꝛimo expꝛietate naturali aðo

ꝙ punire⁊ vlaſcividet᷑ qᷣ dãmõ ab eo alienũ Uñ
de ope punitiõis Eſa.xxviij.ðꝛ. Alienũ ẽ opꝰ ab
co: ⁊ lõ iſtud officiũ flagellãdi:⁊ vlciſcendi qͥdã
moõ ĩuitꝰ facit dicẽs Eſa.j. Heu ↄſolaboꝛ ſuper
hoſtibo meis:⁊ vidicaboꝛ de inimiq meis Ubi

dic glo. Moꝛe pij pꝛis eos lʒ iimicos plãgit et
pcutit.Et ꝓpterea etiã tarde iſtud officiũ ꝑagit.
vt dicẽ Chꝛyb.ſuꝑ Mat.Opꝰ ãt miſerẽdi cito fa

cit: qꝛ ẽ ei ꝓpꝛiũ. Scðo ẽ mipicoꝛs ex potẽtia vni
uerſali.Quãto em̃ qͥs ẽ maioꝛi ptãte pᷣditꝰ:cãto

ẽad idulgẽtis mag ꝓnꝰ:⁊ qᷓ;ẽto ẽ magnimioꝛ
tato ẽ clemẽtioꝛ.Sic videmꝰin rege magnimo

aialiũ leone qͥ ꝑcit ꝓſtrad.iuxta illð Ouidij ĩ.iij
de triſtibo. Coꝛꝑpa magnimo ſatẽ ꝓſtraſſe leoni
Pugna ſuũ finẽ cũ iacet hoſt hʒ Et ibidẽ.Quo
qſqᷓ; ẽ maioꝛ:mag ẽ placabił ire.Et faciles mo
tus mẽs generoſa capit.Siłr de rege apuʒ diẽ

phᷣs ꝙ ẽ ſine aculeo.Et mb.ait. Pꝛocul eſt a

CLXXXIIII

magnimis cupiditas vltiõis.Et.iij. Reg.xx.ðꝛ
Reges domꝰ irł clemẽtes ſũt. At ↄ de aialibo
vilibi dicẽ Ouidiꝰvbi S.At lupꝰ ⁊ triſtes inſtat
moꝛiẽtib vꝛſi.Et qᷓcũq; minoꝛ nobilitate fera ẽ
Et iò młieres mag ſũt vindicatiue qᷓ;viri:quia
ſũt igno bilioꝛces.Uñn ðꝛ Ecẽi.xxv. õ ẽ ira ſug
ir młlierj.Deꝰ igit᷑ qꝛ ẽ oipotẽs ⁊ magnimꝰ:iõ
ẽad miſerẽdũ ꝓmptiſſinꝰ.Ea ꝓpt᷑ Sap.xj.ei ðꝛ
Miſerer dñne oĩm qꝛ oia potes.i.qꝛ tu hẽs po⸗
tentiã vniuerſalẽ:iõ hẽs miſcð iam generalẽ. Et
eccłia ei canit.Deꝰ qͥ oĩpotẽtiã tuã ꝑcẽdo maxiĩe
7 miſerãdo mãiſeſtas.Tertio ẽ mivicors ↄſue⸗
tudine genni:nõ ꝙ ↄſuetudo miſerẽdi augmẽ⸗
tauenit i eo miſcðie vᷣtutẽ:ſʒ in creaturꝭ eu mag⸗
notificauit:⁊ aplioꝛẽ qͥ ad actum fecit. Ipe nãq;
deꝰ a pncipio mũdi vſq; nũc nũq; ceſſauit nec
ceſſabit vſq; in finẽ miferi:qꝛ ſᷣm ps.In etnuʒ
miſcðia eiꝰ.Qui aũt ait.Nunqͥd obliuiſcet᷑ mi⸗
ſereri deꝰ:aut in finẽ miſcðᷣiam ſuã abſcõdet:q̃ſi
dicat.nõ. Quia g de eo qͥ ſꝑ ↄſueuit eẽ liberalis
dicimꝰ. Iſte neſcit alit᷑ facere ꝓpt᷑ cõſuetudinẽ qᷓ
ðᷣꝛ altera natura.vij.Ethi.iõ de deo dicimꝰ⁊ ve
ẽ miſᷣicoꝛdiſſimꝰ ⁊ oim miſeret᷑. Uñ notãdũ
m AÄllex.de ales:ꝙ in india ẽ qͥd fons tłis na⸗
ture ꝙ ad clamoꝛẽ hois pñt etiã fi tacite loquat
magno ipetu erũ pit q̃ſi ebulliẽs.⁊ ſicẽ de fonte
diuine miſcðie:qͥ ad vocẽ vocãtᷣ:ĩmo eriã deſi⸗
derãt erũpit ⁊ abũdãter ſeipᷣm effluit hauriẽdũ
Et lõ inqᷣt illud qð habet᷑ de peni.di.j.c.libent᷑
Libẽter igſco:pmpte idulgeo:qꝛ miſcðᷣiam vo⸗
lo ⁊ nõ ſacrificiũ:etiã H̊ habet᷑ oꝛiginalr Oſee.vj.
Xpᷣdic ot ptʒ ꝙ miſcðia dei ẽma / S
e gna qᷓ̃ttuoꝛ mõis. Magnũ em̃ aliquid
ðꝛ q̃drupłr. Aut altitudine ſicẽ arboꝛ ꝓ⸗
cera ðꝛ mag:aut ꝓfũditate ſicẽ puteꝰ ꝓſundꝰðꝛ
magnꝰ:aut latitudine ſic platea lata ðꝛ magna
aut longitudine ſicut via longa dicitur magna
Et eiuſdẽ mõis miſcðia dei ðꝛ mag.Eſt em̃ taʒ
alta ꝙ in celũ aſcẽdit⁊ ſctõs ſupᷣ merita remune
rari facit:dicẽte ps.ipᷣi deo. Magniicata ẽ vſq;
ad celos miſcðia tua:⁊ ps.xxxv.Dñe in celo mi
ſericoꝛdia tua.Eſt tã ꝓfunda ꝙ vſq; in infernũ

deſcẽdit:⁊ ſctõs pꝛes inde eduxit. Uñ qlibet eo⸗

rũ dixit ei pꝰ liberationẽ cuʒ eodẽ ps. Miſcðia
tua mag ẽ ſuꝑ me:⁊ eruiſti aiam meã ex ĩferno
iferioꝛi. Itẽ ẽ tã lata ꝙ in toto mũdo ſe expãdit:
dicẽte ps. Miſcð ia dñi plena ẽ tra.Eſt q̊ʒ tã lõ
ga:ꝙ ab et᷑no ĩcepit ⁊ vſq; in e᷑nũ durabit.dicẽ
te eodẽ ps. Et miſcðia eiꝰ ab et᷑no vſq; in e᷑nuʒ
ſuꝑ timẽtes eũ. Poſſumꝰ q̊ʒ dicere ꝙ miſcoia
dei ẽ qᷓdrata.i.q̃ttuoꝛ ãgulos hñs.Pꝛimꝰ ẽ qͥa
pctõꝛẽ longanimit᷑ expectat:vt dicẽ apłs ad Ro.
ij. Et Eſa.xx.ðꝛ. Pꝛopterea expecat dñs vt mi/
ſereat᷑ vri. Secũdꝰ eſt:qꝛ penitentẽ ſtatim ⁊ qͥti⸗
enſcũq; penituerit recipit:⁊ ei indulget.Eʒechie
lis.xviij.Lertiꝰ qꝛ oim pctõꝝ eiꝰ ampliꝰ in vlti
onẽ nõ recoꝛdat᷑ Ibidẽ.Quartꝰ.quia ipᷣm a ca⸗
ſu cuſtodit dicẽte pẽ. Cuſtodit dñs om̃es qui
BB 4

2 coꝛruũt:⁊ erigit omne? eliſos. T
8 Ecundo rps eſt miſicoꝛs inquãtũ hõ:⁊
pa. aanc etiã pꝛõptitudinẽ ad mipendũ ha⸗
bet ex trib. Pꝛimo ab vnctiõe interna.De qua
ð illi po.xliiij. Unxit te deꝰ deꝰ tuꝰ oleo ⁊c. Sic ei
res q̃ erat rigida vnctiõe effici᷑ manſueta:ſic deꝰ
qui pus erat durus ⁊ terribilis factꝰ eſt in virgi
nali ventre tanq; quadã ſuaui vnctõe dulcis ⁊
manſuetus.Et iõ ipſe dñs inqͥt Eſa.lxj. Spũs
dñi ſuꝑ me:eo ꝙ vnxit me.Scðo banc manſue
tudinẽ hʒ ex ſtirpe ꝓpꝛia. Sicut em̃ eſt radix:ita
⁊ fructꝰeiꝰ.Ad Ro.xj. Ipᷣe aũt dñs fuit de ſtir⸗
pe⁊ radice Dauid quifuit magne miſicoꝛdie ⁊
mõſuetudinis.vñ ð ipᷣo ðꝛ.j. Macha.ij.Dauid
in ſua miicoꝛdia cõſecutꝰeſt ſedẽ regni in ſcła.
2 Eſa.lv. Miicoꝛdia Dauid fideł. Ergo ⁊ ipſe
hanc mãſuetudinẽ ⁊ miſericoꝛdiã ↄtrahẽdo he⸗

reditauit. Et ꝓpterea ipᷣa cananea:⁊ etiã cecꝰpo⸗

ſtea illüinatꝰ dixit ei. Luc.xviij. Jeſu fili Dauid
miſ ere mei.Et notãdũ qꝙ inuocant eũ noie filij:
vt magis incitet᷑ ex ö noĩe ad miſerẽdũ Quia ſʒ
pbhᷣm.ij. Rheto. Juuenesꝰ filij ſũt cõiter magis
miſericoꝛdes qᷓ; pꝛes ⁊ ſenes.Tertio hãc mãſue
tudinẽ hʒ ex ſingulari exꝑientia. Moleſtiã eniz
moꝛbi medicꝰ tribo mõis ſcire põt.Aliqñ ꝑ ſuã
ſciam theoꝛicã:⁊ tũc ĩfirmo ẽ multũ mipicoꝛs.
Aliqñ ꝑ q̃ndã pꝛacticã ⁊ exercitationẽ longam:
2 tũc ẽ magis miicoꝛs.Aliqñ ꝑ exꝑientia qñ ĩ
Apꝛia ꝑſona infirmitates plurimas exꝑtꝰ eſt:et
tũc ẽ maxie miſicoꝛs.Et iõ bonũ ẽ vt aliqñ me⸗
dicus ifirmet᷑ vt ifirmis cõpatiat᷑. Uñ ðꝛ cõiter
ꝙ nõ deberet eẽ aliqͥs iudex maleficioꝝ qͥ nõ ha
buerit q̃ttuoꝛ ictus toꝛture:nec aliqͥs ifirmariꝰ

vel medicꝰqͥ nõ fuerit aliqñ ifirmꝰ:vt ei dici poſ

ſit illð Ecci.xxxj.Intellige q̃ ſunt ꝓximi tui ex te
ipᷣo.Ad pᷣdicta aũt põt dari exẽplũ qð accidit a
nõ mltis ãnis citra in qdã caſtro cuitatꝭ augu
ſtane:vbi qͥdã inqͥᷣſitoꝛ fecerat poni ad toꝛturaʒ
q̃ndã feminã pediſſequã vxoꝛis comit illiꝰ ca⸗
ſtri:ipᷣo comite abſente.Quevi toꝛture ↄfeſſa eſt
ſe iuiſſe ad ludũ diane:⁊ multa alia mala fecoſ⸗
ſe. Vñ ↄdẽnata fuit ad moꝛtẽ ab illo inqͥ ſitoꝛe.
Reuerſo aũt comite:dũ ei vxoꝛ eiꝰ h̊ dixiſſet: pᷣ⸗
dicus comes ꝑrexit ad carcerẽ ⁊ introgauit il⸗
lam mulierẽ vtrũ vᷣa eẽnt illa q̃ ↄfeſſa fueratat
illa rñdit ꝙ nõ:ſʒ ꝙ vi toꝛmẽtoꝝ illa affirmaſſet
dicẽs ꝙꝙ etiã dixiſſet ꝙ deꝰ nõ erat deꝰ. Lüc ipᷣe
comes ꝑrexit ad inqitoꝛeʒ:dixitq; ei. Intellexi
pediſſequã vxoꝛis mee eẽ hereticã ⁊ moꝛti adiu
dicatã. Uñ qꝛ diligo iuſticiã ſum ↄtentꝰ ꝙ com
burat᷑:dũmõ oẽs alij qͥ eiuſdẽ criminis ſunt rei
pariter perimant᷑.Cui ille rñdit. Sũ ↄtẽtꝰ.Lũc
comes qͥ ifoꝛmauerat pediſſequã illa quõ dice
re debebat:fecit venire ipᷣam de ↄſenſu inqͥ ſol/
ipᷣiꝰ: ⁊ eã int᷑rogauit.vtrũ ad ludũ diane iuiſ⸗
ſet:⁊ pueros occidiſſet.Cui illa rñdit ꝙ ſic.Eti⸗
terrogata cũ qͥb ſocijs iuiſſet:⁊ talia mala feciſ
ſet:rñdit Ille frar qͥ ibi ſedet erat mecũ ⁊ cũ mul

tis alijs Lũc ille comes fecit ipᷣm inqͥſitoꝛẽ ab il
la accuſatũ ad toꝛturã poni.Qui tãdẽ vitoꝛmẽ
toꝝ ↄfeſſus ẽ ſe iuiſſe ad pᷣdictũ ludũ:⁊ ipa ma
la feciſſe de qͥ bo accuſatꝰ fuerat. Quo faccto ille

comes eũ moꝛti adiudicauit. Ille autẽ inqͥſitoꝛ

de eculeo depoſitꝰ rogabat ipᷣm comitẽ ne eũ oc
cideret:iurãs ꝙ cruciatu toꝛmẽtoꝛũ talia dixiſ⸗
ſet. Lũc comes dixit ei.O ſcelerate: etiã famu⸗
la mea vi toꝛmẽtoꝝ talia ofeſſa ẽ: ⁊ tũc cũ vitu⸗

perio eũ expulit de ꝑtibo illis. Reuertẽdo auteʒ

ad ꝓpoſitũ nr̃jm dico ꝙ qñ aliqͥs medicꝰ ẽ bonꝰ
theoꝛic pꝛacticꝰ: ⁊ ifirmitates in ſe exꝑtꝰ:cunc
ẽ mag miicoꝛs.Deꝰ aũt añ ĩcarnatiõeʒ ſuã in

firmitates nr̃as coꝛꝑales ⁊ ſpũales cognoſce⸗
bat ꝑ ecnã ſapiẽtiã ſuã:q̃ſi ꝑ q̃ndã theoꝛicã.Et

iõ taq; p̃ benigniſſimꝰ multuũ erat mificoꝛs:di
cẽte ps.Quõ miſeret᷑ pr filioꝝ miſertꝰ ẽ dñs ti⸗/

mẽtibo ſe:qm̃ ipᷣe cognouit figmẽtũ nr̃m Recoꝛ

datꝰ ẽ q m puluis ſumꝰ:hõ ſic fenũ ⁊c̃. Poſt in
carnatiõeʒ vᷣo ſciuit ꝑ q̃ndã pꝛaccticã ⁊ exercitati

onẽ longã:qꝛ trigintatribo ãnis circa infirmita⸗

tes nr̃as tã coꝛꝑales qᷓ; ſpũales ſanãdas pꝛacti
cauit ⁊ ſe exercitauit:⁊ ſic maiorꝭ miſcðie oꝑa ex
hibuit.Acc.x.Qui ꝑtrãſijt bñfaciẽdo ⁊ ſanãdo
oẽs oppᷣſſos a diabolo ⁊c̃. Lãdẽ ſciuit ꝑ exꝑien
tiã:qꝛ exꝑtꝰ ẽ tẽptatiões:famẽ doloꝛẽ ⁊ moꝛtem
Et iõ factꝰ ẽ maxie miſicoꝛs.ad Heb.iiij. Non
em̃ habemꝰ põtificẽ qͥ nõ poſſit cõpati ifirmita

tibus nfis:tẽptatũ aũt ꝑ oia ⁊c̃.Et eiuſdẽ Epłe

v.c.Didicit ex his q̃ paſſus ẽ obediẽtiã.iuxta il⸗

lud i.j.Eney.Nõ ignara mali miſer ſuccurrere

diſco. Et iõ ipᷣe dñs ⁊ inqᷓ;tũ deꝰ⁊ inqᷓ;tũ hõ eſt
plenꝰ miſcðia ⁊ pietate.De q̃ etiã ðꝛ Lu.j.Et mi

ſericoꝛdia eiꝰ a ꝓgenie in ꝓgenies timẽtibo eum
Et ibidẽ. Per viſcera miſcðie dei nr̃i.⁊ Luc.vj.
Eſtote muſericoꝛdes ſic̃ ⁊ pr̃ veſter celeſtꝭ miſeri
coꝛs cẽ.?⁊ Luc̃.xv. Miſcðia motꝰ ẽ.⁊ ad Ro.ix.
Miſereboꝛ cuiꝰ miſereoꝛ:⁊ miſcdᷣiam pᷣſtabo
cuiꝰ miſᷣtꝰ fuero.Igit᷑ nõ ẽ volẽtꝭ neq; currẽt ſʒ

miſerẽtꝭ dei.Et.xj.eiuſdẽ epłe.Cõcluſit deꝰ oĩia

in ĩcredulitate:vt oim miſereat᷑.Et.ij.ad Coꝝ.j

Bñdictꝰ deꝰ⁊ pr̃ dñi nfi ieſu xpᷣi:pr᷑ miſcðiarũ
⁊ deꝰ totiꝰ ↄſolatiõis:qͥ ↄſolat᷑ nos in oĩ tribu⸗
latiõe nr̃a.Et ad Bal.vj.Quicũq; hãc regulã ſe
cuti fuerint:pax ſuꝑ illos ⁊ miſcðia.Et ad Eph̊.
ij. Deꝰ qͥ diues ẽ i miſcðia.Et.j.ad Lhim.j.Mi
ſericoꝛdiã ↄſecutꝰ ſũ:qꝛ igrãs feci.⁊ ad Titũ.iij.

Scõðm ſu miſcdðᷣiam ſaluos nos fecit.⁊ ad He

bꝛe.iiij. Adeamꝰꝗ̊ cũ fiducia ad thꝛonũ gfr̃e vt

miſcðiam ↄſeq̃mur:⁊ grãm iueniamꝰ in auxi⸗

lio opoꝛtuno.⁊ Jaco.ij.Miſcðia ſuꝑexaltat iu

diciũ.⁊ Jaco.v.Miſeratoꝛ ẽ dñs ⁊ miicoꝛs.⁊

j. Pet᷑.j. Bñdictꝰdeꝰ⁊ pr̃ dñi nr̃i ieſu xpᷣi:qͥ ſᷣm
magnã miſcðiã ſuã regenerauit nos in ſpemvi

uã.Et in epłla iude ðꝛ. Ipᷣos vos in dilecnõe ſol

uare:expectãtes miſcdᷣlam dñi nr̃i ieſu xpᷣii vitã
Jigit᷑ deꝰ ẽ tate miſcðie ꝓ (etnã.

ſ fecvo ſperare poſſumꝰ:ꝙ Iʒ eü aliqñ offe

4 ,
iSlnetis⸗
cile ſn,
leni. igei
fſptier.
Ronhen⸗

Drii

„

„2

otetelni
ni hiſnenie
epeunr eciſun
iſc Nchete
Potitg mictiedin
oaneudffnt
ictzcan mn⸗

Fiicluatiin

ndegoctdll
diimichrcheind
educ Cotan⸗
Wocſaboreegn
Gd ecitgld
ſerngde ffun
Cndeaneniq
annndh
p Datni
iic ci
Irwkinomi

pplouCvedocn

Uopealplisllainfe

(Snbafucnch

delcgtoalnlcs⸗

Doornnomns
tmecdttodedad
yle pelerhed c
lyigedyceludl
ffdeleguns ih⸗
Nendirinl

Gibonäciangum

Thlbabekſen
delegie Ccoel

ſopcintcopala
lodeſnerlinſe

kindt Caſ

ſſchonſſürasd
Umüntens do
Inctniſcieine
3iCuenihnn
cantendanger,
usficilun
leni dephhnin
enidinnit
rdiat ſoh ni⸗
rginnbo i

Küimnrine

eſninitin
agd:nnn
nscruinn

AAesſmnidenn

dor mioton
diigito ni
Liciſcutene
doloritnnden
40 Dcb i ſe
ſitchpociiimn
1. Etauſcch
obeglän um
Umiſenſucnm

doꝛ inctidid

cäd je
miesnnihan
edanitt lueß⸗
rcknuif uin
nichan iſtnn⸗
Na myanit)
Cauit
nrniui
volel N⸗
bieregolate
ſbrte
Tin
100 Dhg
vofulit:uul⸗
Achroni gn
minnhnunn
vſugiu,
dis:nili
nicufi
toſt
vel
inu

Foliũ

derimꝰ:tñ nobᷣ ꝑcet ⁊ miſebit᷑: qꝛ ſcpᷣtũ ẽ pv.cxl
uij. Suauis dñs vniuer:⁊ miſᷣatiões eiꝰ ſuꝑ

oĩa oꝑa eiꝰ.Et Eʒechiel.xviij.dicit. Nolo moꝛteʒ

pctõꝛis ſʒ vt magis ↄuertat᷑ ⁊ viuat.ſ.ad vitam

et᷑nã. Jõ dicũt theol.in.iiij.ſen.di.xvij.maxime

Ric.n ibidẽ.ar.ix.q.ij.Et ſcũs SBona.in eadem
di. ꝑte.ij. ar.j.q.ij.Et btũs Tho.in.iij.ꝑte ſũme.
q.lxxxiiij.arti.x.⁊ in.iiij.diſt.xvij.arti.iiij.q.iij.
nullꝰ ẽ ᷣminꝰ:nullꝰẽ numerꝰ reuertẽdi ad peni
tentiã.Sʒ ſi ſine nũero ⁊ ifinities ſi poſſibile eẽt
qͥs peccaret:ſꝑ eũ penitentẽ deꝰ reciꝑet. Jõ ſcotũ
ẽ.xxvj.q.vj.c.his qͥ.⁊ de peni.di.j.c.multiplex.S.
his aũt.ꝙ miſcðie dñi:nec mẽſuras ponere poſ
ſumus:nec tꝑa diffinire. Ea pter cũ ille pᷣmꝰbo
micida chain traditoꝛ fratris ſui Abel dixiſſet
BGeñ.iiij.c. Maioꝛ ẽ iniqͥtas mea qᷓ; vtveniã me
rear.Dic̃ glo.oꝛdi.Mẽtiris chain qꝛ maioꝛ eſt
dñi miſcðia:qᷓ; oĩm hoĩm miſeria.Et fuerũtver
ba Aug.Et iõ clamatDauid ps.cv.Cõfitemini
dño qm bonꝰ:qm̃ in ſecm miſcðia eiꝰ.Ex qͥb
oĩbo ↄdludit᷑ ꝙ ſi de pccis nr̃is ↄfeſſi fuerimꝰ mi
ſericoꝛs deꝰ nr̃ ad vitã nos ꝑducet eternam.
Undecima rõ q̃ ðꝛ exemplificatiöis. X
decima rõ idẽ ꝓbãs ðꝛ exẽplificatiõis
v Dicit em Tulliꝰ in rhetoꝛica noua lib.
iiij.c.j.Exẽpla teſtimonioꝛũ locum obti

nent:qꝛ vt teſtimoniũ ſic exeplũ rei ↄſũmãde cã
ſumit᷑.Et auctoꝛ doctrine rudiũ lib.ij.diẽ. Re⸗

bus ⁊ exẽplis illa infoꝛmatio vᷣa ẽ. Uñ ðꝛ ꝙ ma
gis mouẽt facta qᷓ; vᷣba.vt notat᷑ in.l.de qͥ b.ff.

de legibo. 7 in. l. ea que. ff. de ↄtrabẽ. emptio. Sʒ

de peꝑcit maximis pctõꝛib: 5 ⁊ nob ꝑcet. Ubi

em̃ ẽ eadẽ rõ debet eẽ eadeʒ det᷑minatio.l.illud.

ff. ad. l. aqᷣl. 2.l. titio.ff. de vᷣ. oblig.l. j. C. de liber.

pꝛete.vel exhe.⁊.c.trãſlato.extra de ↄſtitu.Et de
ſiłib idẽ dʒ eẽ iudiciũ. UVt notat᷑ in.l.ſᷣuis lega⸗

tis.ff.de legatis.iij.⁊ in.l.loci.S.ſi fundꝰ.ff.ſi ſer⸗

ui.vendic.⁊ in.l.ſi libellũ.C. de diuerſis rebus
Vñ bonũ ẽ argumẽtũ a ſiłi.vt dicunt phᷣi in·ij.

Topi.Et habet᷑ textꝰ in.l.nõ pñt.⁊ in.l.ſequẽti.
ff. de legi.⁊.C.eodẽ.l.leges.la.j.⁊.c.int᷑ cet᷑as de
reſcrip.c.int᷑ coꝛꝑalia.de trãfla.epᷣi.⁊.c.venerabi
libo. de ſen. ex. li.vj.⁊.c.in cauſis.vbi textꝰad litte
rã.de re iudi.Cõſideremꝰ ̊ ſuꝑ oẽs pctõꝛes qui

vnq; reuerſi ſũt ad dñm:vtꝝ receꝑit eos:⁊ nul⸗
lum iĩueniemꝰ ab eo fuiſſe repulſum. Quis em̃
nõ putaſſet Magdalenã damnãdã ꝓpt᷑ magni
tudinẽ ſcelerũ:cui tñ remiſit dñs oĩa pctã.Lucẽ.
vij.Quis nõ putaſſet Zacheũ damnadũ: frau⸗
dantem paupꝑes:⁊ peſſimũ publicanũ:qͥ tñ ſal/⸗
uus facꝰ ẽ Zu.xix.Quis nò credidiſſet illÄã mu
lierẽ dep henſam in adulterio debere acciꝑe ſen⸗
tentiã dã natiõis a xpᷣo:cui tñ benignꝰ redẽptoꝛ
nr̃ dixit Joh.viij. Nemo te ↄdẽnauit: neq; ego
te ↄdẽnabo.ade in pace ⁊ ampliꝰ noli pecca⸗
re.Quis vnq; cogitaſſet de latrone qͥ cũ in cruce
ect:ↄuerſus ad dñm dixit.Dñe memẽto mei dũ
veneris in regnũ tuũ.Aui miicoꝛs dñs nõ di⸗

xit.O maledicte lgtro:ctu me deriſiſti ⁊ blaſphe/
maſti:⁊ vſq; ad vltimũ vite tue in pctis ꝑſeuera
ſti ?⁊ modo veniã petis Sʒ rñdit.Amẽ dico ti⸗
bi:qꝛ hodie mecũ eris ĩ paradiſo.Lu.xxiij. ¶bi
em papa ibi roma.vt notat Archidia.in.c.pñti
de p ben. ⁊ di. ⁊ in. c.ſcire.vij.q.j.⁊ Inno.in.c.ego
em.de iureiurã.⁊.c.qðcũq;.xxiiij.q.j.⁊ iõ illo die
fuit latro in paradiſo qꝛ fuit cuʒ xpo. Pꝛeterea
multa alia exẽpla ifinite miſcðᷣie dei habemꝰ:p⸗
pter q̃ merito poſſumꝰ ſperare ꝙ ⁊ nobveniam
pᷣſtabit. Uñ legit᷑ in vita ſcti baſilij:ꝙ erat vir qͥ
dam venerabił noie Eradiꝰfiliã vnicã hñs q̃m
dno ↄſecrare diſponebat. Sʒ diabolꝰ vnũ ð ſer
uis Eradij in amoꝛẽ puelle iflãmauit:qͥ ad ma
leficũ acceſſit:quẽ cũ q̃dã epła maleficꝰ ad dia⸗
bolũ miſit ⁊ ſuꝑ ſepultura gentilis cuiuſdã de
nocte ſtare iuſſit:⁊ vocare diabolũ.Qð cũ feciſ⸗
ſet venit diabolꝰ.Et tãdẽ iuuẽis renũciauit xpᷣo
⁊ baptiſmo ꝑ lram manu ꝓpꝛia factã:ꝓmittẽs
ſe ſꝑ fuũ illiꝰ remanere.Et diabolꝰ icitauit ani⸗/
mũ puelle i amoꝛẽ iuuenis:ita ꝙ; accepit eaz in
vxoꝛẽ.Et cũ nũqᷓ; iuuenis igrederet᷑ ecciam pu
ella h̊ ſcire voluit:⁊ itellexit ꝙ ſe dedcrat diabo
lo. Uñ puella ad ſcem̃ Baſiliũ acceſſit: qͥ introę⸗

gauit iuuenẽ ſi ad dñm vellet redire.Qui dixit:

vellẽ:ſʒ nõ poſſũ ꝓpt᷑ qᷓndã ꝓmiſſionẽ ⁊c.Et ſi⸗
gnauit eũ ſigno cruò:repoſuicq; in cauſurã: qͥ
audiebat voces demonũ.Uiſitauitq; eũ ter ba⸗
ſiliꝰ:⁊ tãdem cũ duceret eũ ad eccłciam ꝑ manuʒz
ecce diabolꝰ venit ad eũ ⁊ appᷣhendẽs illũ cona
bat᷑ eũ de manu baſilij euellere.Et dixit diabolꝰ
Pꝛeiudicas mihi baſili:ecce ſctũ ð manu ſua
qð mihi fecit Tũc oẽs qͥ aderãt dixerũt kirieley
ſon.Et baſiliꝰ dixit ad diabolũ. Nõ ceſſabimꝰ
oꝛare donec reddas ſcptũ.⁊ oꝛãte baſilio ⁊ tẽde
te in celũ manꝰ:ecce charca ꝑ aerẽ delata ẽ: ⁊ ab
oibo viſa venit:⁊ ipoſita ẽ in manibꝰ baſilij:qᷓm
ſuſcipiens dixit iuueni.Cognoſcis has lr̃as fra
ter. Et ille. Mee ſunt lr̃e dixit.Et frangẽs baſili
us ſcriptũ ꝑduxit eũ ad eccłiam ⁊ dignum fecit
ſctõ miſterio.Et bñ inſtruẽs ⁊ regulã ſibi dans
reddidit młlieri ⁊ remiſſionẽ accepit tanti ſcelerj.
Aliud habemꝰ exẽplũ in vitaſpatꝝ de q̃dã me/
retrice que appellabat᷑ tharſis:ꝓpter cuiꝰ pulcri/
tudinẽ ⁊ amoꝛẽ multi occiſi fuerãc.Ad quã ſan
ctus Pafnutiꝰ iuit eãq; ↄuertit.Ad cuiꝰ expoꝛ

tationẽ cõbuſſit om̃es vanitates ſuas in platea

publica:vt daret exẽplũ his cũ qͥb peccauerat:
vt ⁊ ipᷣi agerent penitentiã de peccatis. Deinde
ſccũs Pafnuciꝰ eã in cellula q̃dã recluſit.In q̃

ei dabat᷑ qualibet die paululũ panis ⁊ aque ꝑ

quandã feneſtram. Cum ergo trib annis fuiſ/
ſet incluſa ꝓfectus eſt Pafnutius ad ſanctum
Antoniũ:cui multa a deo reuelabant᷑: vt ab eo
inquireret ſi deꝰ illi meretrici peccata dimiſiſſet
Quibus auditis ſanctus Antonius cõuocauit
diſcipulos:pꝛecipiens eis vt illa nocte oꝛarent
Statimq; abbas Paulus maio⸗ Eihnlus

Antonij vidit in celo lectũ pꝛecioſis ac pulchꝛis

veſtibꝰ oꝛnatũ:queʒ tres virgines pulcherrime
facie leta cuſtodiebant.Cunq; Paulus diceret.

Hec glłia eſt magiſtri mei Antonij:audiuit vo⸗/
cẽ dicentẽ ſibi.Non eſt Antonij:ſed Charſis me

retricis.Quod cnʒ mane audiſſet Pafnutius

cum gaudio diſceſſit:⁊ illaʒ meretricẽ eduxit de

cella:qͥ poſt qndecim dies perrexit ad dñm. Et
in hac meretrice verificatũ eſt illud dictũ ſalua⸗
toꝛis noſtri Matth.xxj.c.dicentis.Meretrices

⁊ publicani pᷣcedent vos in regno celoꝝ.⁊? Hul⸗

ta alia exempla qͥb dñs noſter oſtendit nobis
ꝙ paratꝰeſt facere nobiſcũ miſicoꝛdiã:ponunt᷑

Luce.xv.ca.vbi murmurãtibo iudeis de ipᷣo:qꝛ

pctõꝛes recipiebat ⁊ manducabat cum iũllis:di/⸗
xit parabolã de illo qui habẽs centũ oues cum

ꝑdidiſſet vnã:dimiſit nonaginta nouẽ in deſer/⸗

to:⁊ iuit ad illã que perierat vt iueniret eam. Et
cum ĩueniſſet eaʒ impoſuit ſuꝑ humeros ſuos

gaudẽs:⁊ veniẽs domũ cõuocauit amicos ⁊ vi
cinos dicẽs.Cõgratulamini mihi:qꝛ iueni ouẽ
meã quã ꝑdiderã.Siłr poſuit aliã parabolam
de muliere habente decẽ dragmas:que ſi ꝑdide

nit vnã dragmã:accendit lucernaʒ:⁊ querit dili/
genter donec iueniat eam. Et cum inuenerit cõ⸗

uocat amicas dicens. Cõgratulamini mihi:qꝛ

inueni ouẽ meã quã ꝑdiderã.Et iõ poſtea ſub⸗
iungit ſaluatoꝛ noſter. Ita dico vobis. Gaudiũ
erit angelis dei ſuꝑ vno pctoꝛe pniam agẽte.ODi

cit aũt Alexander de ales ſuꝑ Lucaʒ alloquens
dñm Jeſũ. Quõ bone Jeſu diq te iueniſſe hũa

naʒ naturã quã tãto pᷣcio redemiſti ⁊ cõparaſti:
ſq; tuo ſanguine pᷣcioſo.Et rñdit:ꝙ ipᷣe dñs Je⸗
ſus loquit᷑ moꝛe amantiũ aliquã rem vehemẽ⸗

ti amoꝛe:atq; eam habere deſiderantiũ. Quam

cuʒ adepti fuerint et cõparauerint:licet magno
pcio:videt᷑ ꝙ eaʒ quaſiꝓ nihilo habuerit et eis
donata ſit:atq; ip̃am iuenerurt.
Liud pulcherrimũ exẽplũ miſᷣcoꝛdie di
a uine ponit ideʒ ſaluatoꝛ eodẽ.c.dicens.
Homo quidã habuit duos filios:⁊ di

xit adoleſcẽtioꝛ ex illis pꝛi. Pater da mihi poꝛ⸗
tionẽ ſubſtãtie q̃ me cõtingit:⁊ diuiſit illis ſub⸗

ſtantiã.Et nõ poſt młtos dies cõgregatis oĩb
adoleſcẽtioꝛ filiꝰꝑegre ꝓfeeꝰeſt ĩ regionẽ lõgin⸗
quã:⁊ ibi diſſipauit ſubſtãtiã ſuã viuẽdo luxu⸗
rioſe. Poſtq; aũt ↄſũmauit oĩa:facta eſt fames
valida in terra:⁊ ipſe cepit egere:⁊ abijt:⁊ adhe⸗

ſit vni ciuiũ regionis illiꝰ:qui miſit ulũ in villã

ſuã vt paſceret poꝛcos:⁊ cupiebat iplere ventrẽ
de ſiliq s poꝛcoꝝ:⁊ nemo illi dabat. Ipᷣe aũt ĩ ſe
reuerſꝰdixit.Quãti mercẽnarij ĩ domo pꝛis mei
abũdãt panibo:ego aũt hic fame pereo. Surgã
⁊ ibo ad pꝛem meuʒ ⁊ dicam ei. Pater peccaui
in celũ ⁊ coꝛã te:iã nõ ſum dignꝰ vocari filiꝰtuꝰ.

Fac me ſic vnũ ex mercẽnarijs tuis.Et ſurgeno
venit ad pꝛem ſuũ.Cum aũt adhuc alõge eſſet:

vidit illũ pꝛ ipiꝰ:⁊ miicoꝛdia molꝰeſt:et occur⸗

XXI

rens cecidit ad pedes eius: ⁊ bꝛachia ponẽs ad

collũ eiꝰoſculatꝰẽ eũ.Dixitq; ei filiꝰ. Pater pec⸗

caui ĩ celũ ⁊ coꝛã te:iã nõ ſuʒ dignꝰvocari filius
tuꝰ ⁊c.Dixit aũt pater ad ſᷣuos ſuos. Cito ꝓfer
te ſtolã pᷣmã ⁊ iduite illuʒ:⁊ date anulũ ĩ manu
eiꝰ:⁊ calciamẽta in pedes eiꝰ:et adducite vitalũ
ſaginatũ ⁊ occidite:⁊ mãducemuſ et epulemur:
qꝛ hic filiꝰmeꝰmoꝛtuꝰfuerat ⁊ reuixit:perierat ⁊
inuentꝰeſt.Ex qͥbo ptʒ ꝙ recepit eũ velociter:ibi

2 occurrẽs r.3 tẽ dulcit᷑:ibi:⁊ bꝛachia ⁊c. Am⸗

plexus em̃ ⁊ oſcula ſũt ſigna amoꝛ ⁊ pacis.Itẽ
honoꝛabiłr:qꝛ fecit eũ idui ſtola pᷣma:hoc eſt in

nocentia ⁊ gra.Et dedit ei anulũ.i.fidei donũ:?⁊

vᷣtutẽ bñ oꝑandi:⁊ calciamẽta ĩ pedibo.i.oſtãtiã

ↄtra aduerſa. Itẽ gratant᷑:qꝛ fecit parari vitulũ
ſaginatũ ⁊ dixit. Maducemꝰ⁊ epulemur ⁊c.O

pctõꝛes reuertimini ad patrẽ veſtrũ celeſtẽ. Hec

em̃ parabola ſcðᷣm Hiero.in epłla ad Damaſũ

papã de filio ꝓdigo exponit᷑ de vobis. Hicem̃

paterfamiaſ eſt deꝰ cuiꝰfiliꝰ iunioꝛ.i.tu ſcelerate
pctõꝛ qͥ es iuuenis intellectu:nã maledictꝰpuer
cẽtũ ãnoꝝ. Eſa.lxv.⁊.c. Paulꝰ.ij.q.vij.diſcedẽs
a patre ſuo.i.a gr̃a dei:ꝑrexit in regionẽ longin⸗
quã.i.in regionẽ pctõꝛũ:ꝓpter q deꝰelõgatꝰ eſt a

te.iuxta illud Pꝛouer.xv.Longe eſt dñs ab im
pijs.Tu igit᷑ exiſtẽs ĩ hac regiõe pctõꝝ:ↄſũma⸗
tis oibo boniſ paternis.i.oĩbo gratijs diuinis ?⁊
vᷣtutibo:cepiſti egere ad moꝛtẽè:qꝛ verũ eſt illud
qð ſcribit᷑ ps.lxxij.Ecce qͥ elongãt ſe a te peribũt

Exiſtẽs igit i hac deſerta regiõe pctõꝝ:adheſiſti
dñno regiõis illiꝰ.i.dyabolo:qui eſt pᷣnceps tene⸗
bꝛaꝝ ⁊ vidoꝝ.Ad Ephe.vj.Qui miſit te paſcere
poꝛcos.i.ſenſualitates ⁊ cõcupiſcẽtias. In quo
officio cepiſti laboꝛare fame. Aia em̃ tua deficie

bat:nõ hñs panẽ illũ de quo ſcriptũ ẽ Joh̊.vj.

Ego ſum panis viuus qͥ de celo deſcẽdi.Siqͥs

maducauerit ex hoc pane viuet in eternũ.O igit
ſcelerate peccatoꝛ:q̃re tã diu moꝛaris in regiõe
hoꝛribili pctõꝝ:reuertere ad pium patrẽ tuũ ⁊
dic. Pater peccaui ⁊c̃. Ipſe em vt inquit Petrꝰ
Rauẽnas in qͥdã ſᷣmõe ñ dicet tibi.Diſcede ma
ledicte fili:q̃re me dereliqſti.Nõ dicet.Quid feci
ſti de ſubſtatijs meis:ſed te ꝓtinꝰ amplexabit᷑:

⁊ in ſinũ ſuũ dulcit recpiet:dicens ſᷣuis ſuis.li.
ãgel.cito ꝓferte ſtolã pᷣmã.i.gram ⁊ vᷣtutes oẽs
q̃s añ hẽbat.Scð m em̃ Ric.i.iiij.di.xiiij.ar.viij

q.ij.Et bim Tho.i.iij.ꝑte ſũme.q.lxxxix.ar.v.et
vj.⁊ ĩ.iiij.di.xiiij.ar.iij.q.iij.? Alex.de ales.i.iiij.
ꝑte ſũme.ĩ tractatu de pnia.Et ſcm̃ Bo.i.iiij.di.

7

xiiij.ꝑte.ij.ar.ij.q.iij. Lcet bona facta ĩ pctõ moꝛ

tali nõ viuificent᷑:ſi qͥs poſtea veniat ad chanta

tẽ ⁊ graʒ dei:tñ bona facta ĩ charitate:lʒ poſtea
qͥs peccet moꝛtałr:⁊ ꝑ ↄns moꝛtificent᷑ talia bo
na: ſi qͥs poſtea reuertat᷑ ad dñm.illa bona vi⸗
uificãt᷑.iuxta illð poeticũ. Illa reuiuiſcũt qͥ moꝛ
tificata fuer̃t Niuere ñ pñt q̃ moꝛtua nata fuert

Et iõ pctõꝛes qͥ ꝓpt᷑ pctm̃ moꝛtale ꝑdidiſtꝭ ome

meritũ laboꝛũ veſtroꝛũ:quo ad viam eternam

aitaißii
hezoe
ebiitdn

det
ndtban
lunfiafmnd
ügpie,
„ ,621 .
nmteſesd
gitiran
D
Glcegnladd⸗

,

ooxutpedirt
Nenmadfno

itgilibien
notfuetlois.
ropßeſugde
oſrrcciptiis
guuivinlunalls
itnobopanonn
nunpoſſumanm
ijcdenalentmn
Nrenwroisqrut

mNn Olölglan

gosdinarepla
gilir
Ma ang don
d onadü
Pchartſcpnod
getdenvege

ſſomici podee

lurulllog Ciali
uler doloꝛes no
numocſt eprer ini
Pie ſccem noſtn
Muulloer Gipin⸗
mngaſusct s⸗
Romn Aum.

Manontſt

ceanisſise
mſghbnlann
lng ane
ſngintſeinn
poſſunodefiu
apkorbisd
nndugnan
lanſtlienmen
or Bemnfn
nöͤnplnkotſii
Wogolclandi
tullenni
lvobſſei
ſiſhickeinane
mingig

ee
denden
Pre
Nrwani
S idnn
rmmliirn
dcnn
mnle Nlnr

timmnene 7

Mäen
1 dncrin
unanu

foudNie

Prculani.

ideſrücicki
inchlans dri
k derobts, ei
nior ſan
mrmnänaedc
ub i g riet
Trinngmnilngt
eri eie
longeungedi⸗
guickzmgem
„Ouimirnpnen

cnllanns

Zuc̃ uudftl

voſegii

rin delin
urnamni0
oumns iſige
Soum omi ui!
zmuguy en
ubi D
n Oud ſel
mamglndl
msfuls uis ,
m vres0
Nriiar
edlerurone
Zladegkslt
ſen Boiiin
uinonigcic
1rnri 7
canm;ſe
nanfinin,

d

Foliũ

redite ad patrẽ veſtrũ celeſtẽ dimitrendo pctã et

ipe vobis oia bong reſtituet:ſᷣm illud Johelis
ij.vbi dicit deus. Reddã vobis fruc quos co/
medit locuſta:⁊ dabit vobis pᷣcioſiſſimũ anu⸗

lum fidei foꝛmate.De quo dicit ipᷣe dñs Olee.ij.

Deſpõſabo te mihi in fide.Currite igit᷑ cito ⁊ po
ſtulate veniã a pꝛe vro q vos nõ recipiet vt mer⸗

ceẽnarios:ſed vt dilectiſſimos filios. Ipᷣe em̃ eſt
mißicoꝛs:⁊ ñ venit vocare iuſtos:ſʒ pctõꝛes ad

pniam Mat.ix.Ex quo exẽplo poſſumꝰfirmit᷑
credere:ꝙ ſi ad dñʒ ↄuerſi fuerimꝰ:ipᷣe ſaluabit
nos.vñ ipᷣe dixit Zach.j.Cõuertimi ad me⁊ ego
ↄuertar advos.Et bᷣ ſufficiat ꝓ vndecima rõne.
Duodecima rõ que dicit᷑ paſſionis. Z
Uodecima ⁊ vltima rõ ðꝛ paſſionis.
d Quãdo em̃ qͥs ꝓ nobis ſoluit debicũ
noſtrũ:poſſumꝰſperare nos eſſe libe⸗
ros ab illo debito:qꝛ bona fides non
patit᷑ vt idẽ bis exigat᷑l.bona fides.ff.de reg.iu⸗

ns. ⁊ facit.l.oẽs.C.de penis.Cũ igit᷑ dñs noſter

Jeſus xpᷣs ſuꝑ banchũ ſccẽ crucis ſoluerit pᷣciũ
noſtre redẽptiõis ſanguie ſuo pᷣcioſo ⁊ abluerit
pctã nr̃a.iuxta illð Apoc.j.Ipᷣe dilexit nos:⁊ la⸗/
uit nos a pctis nr̃is in ſanguine ſuo:ꝓfecco ſpe⸗
rare poſſumꝰeternã ſalutẽ.Et bſᷣ eſt qð ðꝛ Joh̊.
iij. Sic deꝰ dilexit mũdũ:vt filiũ ſuũ vnigenitũ
daret:vt oĩs qͥ credit ĩ illũ nõ pereat ſʒ hẽat vitã
eternaz. Quõ igit᷑ credere poſſimus ꝙ deꝰ velit
nos dãnare:ꝓ qͥb ſaluadis dilecciſſimũ vnige/
nitũ ſuũ tradidit in moꝛtẽ.Audite qͥd dicat deꝰ
pater Eſa.liij. Pꝛopter ſcelꝰppli mei ꝑcuſſi illuʒ
Et ad Roma.viij.dicit apłs. Pꝛopꝛio filio nõ
pepercit:ſed ꝓ nobis oĩbo tradidit lũ.Quomõ
igi᷑ credemus ꝙ debeamꝰire ad penas eternas
iferni:cũ xpᷣs de pccis noſtris penitentiã fecerit.
iuxta illud Eſa.liij. Uere lãguoꝛes noſtros ipſe
tulit:⁊ doloꝛes noſtros ipᷣe poꝛtauit. Ipᷣe vulne
ratus eſt ꝓpter iniquitates noſtras:attritus eſt
ꝓpter ſcelera noſtra.O deuoti xpᷣiani cõſiderate
pauliſper.Siꝓ inimicis ſuis tã hoꝛribilẽ moꝛ/
tem paſſus eſt xpᷣs:ne irẽt ad ĩfernũ.iuxta illud
ad Roma.v.Cum adhuc inimici eſſemꝰ:xpᷣs ꝓ
nobis moꝛtuꝰeſt:qͥd credimꝰfactuꝝ eum eſſe ꝓ
nobis amicis ſuis qͥ ei ßuimꝰ:⁊ eũ colimꝰ:ne in
manꝰdyabolicas ꝑpueniamꝰ. Pꝛofecto nõ ẽ cre⸗
denduʒ ꝙ dñs noſter Jeſus xps velit pᷣcioſum
ſanguinẽ ſuuʒ inaniter eſſe effuſum. Jõ merito
poſſumꝰ de ſalute nr̃a ſperare.Et ꝓpterea arguit
apłs vbi.S.di.Si ei cũ iimici eſſemꝰreconciliati
ſumꝰ deo ꝑ moꝛtẽ filij eiꝰ:multo magis reconci
liati ſalui erimꝰin vita ipᷣiꝰ. Quapꝛopter excla⸗
mat Berñ.in ſᷣmone ð paſſiõe dñi dicẽs. Quis
nõ rapiat᷑ ad ſpẽ ſalutis:dũ videt caput indina
tũ ad oſculandũ:bꝛachia extenſa ad amplexan⸗
duʒz:latꝰ aꝑtũ ad diligẽdũ:pedes dauis affixos
ad vobiſcũ ꝑmanendũ.Et iõ o pctõꝛes obſtina
ti aſpicite in crucis patibulo dñm veſtrũ clamã
tem ⁊ vos ad pniam vocantẽ.De q̊ inqᷣt Berñ.

CLxXXXVI

vbi S. Aſcẽdit in altũ crud vt ab oib videretur

voce mag damauit:vt ab oibo audiret᷑:clamo⸗
ri lachꝛymas addidit:vt hõ ei cõpateret᷑. Qui ꝙᷓ

ad eiꝰ clamoꝛẽ nõ cõpungit᷑ guioꝛ ẽ fra:durioꝛ

petra:⁊ fetidioꝛ ſepulchꝛo.hec ille.lamat ꝗ̊ do
minꝰnf:⁊ dicit illð qð ſcbtũ ẽ Cañ.vj.c. Reuer
tere reuercere ſunamid:reuertere reuertere vt in⸗
tueamurte.Et Hiere.iij.c. Reuertere ad me et
ego ſuſcipiã te. Reuertere ad me q ſũ ꝓtectoꝛ tu
us ⁊ merces tua mag nimis.Gen.xv.Qui ſcifi

co vos.Leui.xx.Quiſũ ꝑs ⁊ hereditas tua lu.
xij. Qui hito int᷑ vos.Nu.xxxv.Qui ſũ ſalꝰtua.

pð.xxxiiij.Qui diligẽtes me diligo Pꝛouer.xiij
Quli deleo iniqᷣtatẽ tuã.Eſa.xliij.Qui redemi te
eodẽ.c.Qui te ↄſolaboꝛ.Eſa.lj.Qui ſuʒ paſtoꝛ
bonꝰ:⁊ pono aiam meã ꝓ ouibo meis. Joh̊.x.
Qui ſũ reſurrectio ⁊ vira Joh̊.xj.Qui ſũ via ve
ritas ⁊ vita. Jo.xiiij.Qui ſũ vi vᷣa Jo.xv.Qui
vici mũdũ. Jo.xvj.Qui ſi/ nJei us naʒzarenꝰ ꝓ te
moꝛtuꝰ.Acj.x.Ego em̃ ſuſcipiã te dulcit᷑:⁊ da⸗
bo cibi gram meã i b ſecło: ⁊ eternã gloꝛiam in
futuro.A d quam ⁊c̃. H
Feria qͥnta poſt paſca:de ſeptẽ penis inferni.
Sermo.xxj.

U Eſa.liij tcrãſſũ
t ptiue Actj.viij.⁊ in epła occurrẽtis
ferie. Inqͥt deo ꝓpha.põ.cxviij. Co
gitaui vias meas.ſ.ad ifernũ ten⸗
dentes:⁊ ↄuerti pedes meos in teſtimonia tua.
Hoc igit᷑ ẽ valde ſalutiferũ aĩab:ſepe recogita
re ð et᷑nis calamitatibꝰ Uñ legit᷑ ꝙ cũ qͥdã ſcola
ris ĩtraſſet religionẽ pᷣdicatoꝝ:vnꝰ magnꝰcdleri⸗
cus ſociꝰ eiꝰeũ viſitauit:rogauitq; vt nõ loq̃ret
ei ð aliq̊ qð facerẽt ad ipᷣiꝰ uerſionẽ.Cui ille ait
Sũotẽtꝰ:ſʒ rogo vt amoꝛe mei cũ itraueritꝭ ca⸗
mers vr̃am q̃ ẽ valde pulchꝛa:et lectũ vrm cuiꝰ
culcitra ẽ valde mollł:⁊ cooꝑtura delicata ⁊ val
de oꝛnata:cogitet q̃lẽ camerã habebitꝭ ⁊ q̃lẽ cul
citrã:ac q̃le coo ꝑtoꝛiũ i iferno. Habebit em̃ le⸗
ctũ ignis ardẽt ⁊ culcitrã vᷣmiũ:⁊ cooꝑtoꝛiũ vi
peraꝝ⁊ ſcoꝛpionũ.Que vᷣba tãtũ cogitatõi eiꝰſe
igeſſerũt ꝙ nec ĩ camerã itrare nec ĩ lecto qͥ eſcere
valẽs cõpulſus ẽ religionẽ itrare. Aliꝰ q̊ʒ ſeceuis
religioſꝰ cũ dixiſſetmłta ad ↄuerſionẽ cuiuſda
pulchꝛi iuuẽis:vidẽs ꝙ eũ flectere nõ potat: ro
gauit eũ vt cũ iſpiceret ſua mẽbꝛa tã ſpecioſa: ſꝑ
cogitaret ꝙ magnũ dãnũ eẽt ſi tã pulchꝛa mẽ⸗
bꝛa eẽnt pabulũ et᷑ni icẽdij.qð ille fadcẽs mũdũ
ↄtẽpſit ⁊ bonꝰ religioſus ẽ effeœꝰ. Legit᷑ etiã q;
qͥda ſcũs pr̃ dixit cuidã qͥ ñ potat flere pccã ſua
Si ñ poteſ hr̃e lachꝛymaſ:põe ocłos tuoſad fu
mũ iferni:⁊ ad vehemẽtiã aqlonis a q̊ pãdet᷑ oẽ
malũ.et iſto mõ hẽbᷣ.Et iõ pꝰqᷓ; ð gaudijs pa⸗
radiſi pᷣmonẽ fecimꝰ:vtvᷣtuoſi ad dei amoꝛẽ foꝛ
tiꝰaĩent᷑.videt᷑ q̊ʒ opoꝛtunũ ð penis tartareis ⁊
ef᷑nis ſu ꝓplicijs ꝑtraccare.Uera ẽ em̃ ſnia Oꝛa.
ĩ epłis ſuis.epła.xvij.di.Oder᷑̃t peccare bonivix

tutis amoꝛe:Oderũt peccare mali foꝛmidie pe/⸗
ne. Uirgiliꝰq̊ʒ in geoꝛgicis inqᷣc li.ij. Felix qͥ po⸗
tuit reruʒ cognoſcere cauſas.Atq; metꝰ oẽs ⁊ in
exoꝛabile fatum. Subiecit pedibus ſtrepidũq;
acherũdꝭ auari.⁊ Lucanꝰin.iiij.inqͥt. Felix qͥ po
tuit mũdi vitare ruinã.Quo iaceat iã ſcire loco.
Nullꝰaũt pᷣt ſcire qͥd de ipᷣo futuꝝ ſit poſt hanc
vitã:vt inqᷣt Salomon Eccłs.ix.Et iõ ſꝑ time⸗
re debemꝰ:ne ad ifernales cruciatꝰ deſcẽdamꝰ.
Jõ dicit ſaluatoꝛ nr̃ Luce.xij. Limete eũ qͥ poſt
; occiderit coꝛpꝰhʒ ptãtẽ mittere in gehẽnã. vñ
Laſſidoꝛus epłaxꝝ lix.inqͥt. Semꝑ bonũ gerit
ſi celeſtis metꝰhũanis mẽtibo apponat᷑.Exẽplũ
patuit in btõ Aug.qui inqͥt in li.ↄfeſſionũ:ꝙ in
fernꝰ ↄuertit ipᷣm ad deũ.Diuꝰq̃ʒ Hiero.ad Eu
ſtochiũ ſcribens dicit. Ille igit ego qͥ ob gehẽne

metũ:tali me carcere danauerã ⁊c.Et iõ cũ exem

plo maioꝝ debeant foꝛmidare minoꝛes ar.in.c.
ſi ;̊. viij.q.j.⁊ in.c.ſi Paulus.xxxij.q.v.⁊.xliij.di.
c.diſpenſatio:vbi ðꝛ.Si electiõis vas foꝛmidat
⁊ clamat:q̃nto magis cuilibet exiguo metuẽdũ
eſt.debemꝰ etiam nos hoꝛribilia iferni toꝛmẽta
foꝛmidare.ã ſtultiſſimꝰvt inqͥt Areſt.li.j.ma/
gnoꝝ moꝛaliũ.c.xxxij.ille ẽ qui nõ timet terribi⸗
lLia que ſupꝛa hoiem ſunt.Talis igit᷑ timoꝛ facit
hoiem ad dñʒ ↄuerti.Et ad bᷣ poſſumꝰ applica/
re dictũ Ouidij li.ij.de ponto epła.ij.di. Accipi⸗
trezʒ metuẽs pẽnis trepidantibo ales. Audet ad
hũanos feſſa venire ſinꝰ. Et iõ vt obſtinati pec⸗
catoꝛes de manibo dyaboli:⁊ a poꝛta fugiãt iĩfer
ni:ad dñʒq; redeãt ſᷣmonẽ faciemꝰð ſeptẽ maxi
mis afflictionibo qᷓs habebũt dãnati in iferno.
De pꝛima afflictione que dicitur recoꝛdatio
amiſſionis. B

p Rima igit᷑ afflictio quã hñt damnati

in iferno ðꝛ recoꝛdatio amiſſiõis ⁊ ca⸗
iittie viſionis diuine:de q̃ᷓ dicit dñs ꝑ
pſalmiſtã. Juraui in ira mea ſi itroibũt ĩ requiẽ
meam.⁊ Mat.xxij. Nemo viroꝝ illoꝝ guſtabit
cenã meã. Hec em̃ reqᷣͥ es et cena ẽ viſio ⁊ fruitio
dei:q̃ dãnati ĩ eternũ carebũt btis ĩ ea ꝑenniter
epulãtibo. Recoꝛdãt᷑ aũt ꝙ pauco laboꝛe potue
rũt vitã cõſeqͥ ſempiternã:⁊ ꝙ ꝓ minio gaudio
pñtis vite qð vt vapoꝛ fumi euanuit:ad et᷑nas
illas penas ꝑpuenerũt. Et hec eſt maioꝛ afflictio
quã habent ipᷣi dãnati:cũ videãt ſe pᷣuatos ĩ eter
nũ dulcedie paradiſi:vt dicunt oẽs theo.in.iiij.

ſen.di.vltima.Etiõ ðꝛ ꝙ ſi dãnati poſſent ꝑ pe⸗

nitẽtiã ↄſeqͥ vitã eternã:ſine dubio tantã auſteri
tatẽ facerẽt ꝙ oẽs mirarent᷑.Legit᷑ em ĩ vitaſpa⸗
trũ:qꝙ cũ qͥdã ſanctꝰpater obuiaſſet demoni:iter
alia dixit ei. Quid faceres ſi adhuc ad regnũ ꝑ⸗

ditũ redire poſſes. Rñdit demõ.Si haberẽ ha⸗

bilitatẽ ad bonũ:⁊ ſimul carnẽ ⁊ oſſa ſic tuvellẽ
ꝙ millies in die vſq; ad diem iudicij caro mea

minutatim ⁊ mẽbꝛatim icideret᷑:⁊ in puluerẽ re

digeret᷑: dũmodo ſic faciendo ad regnũ btitudi
nis in quo ſemel fui redire poſſem.Eſt ergo in⸗

XxXI

dicibil cruciatus recoꝛdatio amiſſionis pꝛie ce/
leſtis. Unde Augꝰ.ait.ꝙ damnati mallent deũ

in penis inferni videre q; eſſe extra penas ⁊ i /
ſum nõ videre. Et Chꝛy.ſuꝑ Mattheũ omel.

xxiij.inqͥt.Due pene in inferno ſunt.ignis gehẽ⸗
ne:⁊ caſus głie.Nouimꝰ autẽ ꝙ multi gehẽnaʒ

ſolum abhoꝛrẽt:ego aũt caſum illiꝰ multo ma

ioꝛẽ gehenna eẽ aio.Et infra idẽ inquit. Intole⸗
rabilis ẽ gehẽna ⁊ illiꝰpena:ſed ſi decẽ mille ge⸗
hennas ponas:nihil tale ẽ q̃le ẽ ab illa beata vi/
ta excidere.hec ille.
Icit ergo Richar.noſter in.iiij.ſen.di.l.
d gr.iij.q.iij.ꝙ liq; dãnati nõ videant glo
riam ſanctoꝛũ in celo:tñ ſciũt qui ſint in
vita eterna:cum nõ videãt eos in loco toꝛmen⸗
toꝛum.Sciũt em̃ verã eſſe ſcriptutã:que mãda

ta dei obſeruãtibo ꝓmiſit vitã eternã. Mat.xix.

Et ideo exclamãt inuidia cruciati miſeri danati
dicetes illð qð ſcriptũ ẽ Sap.v. NHi ſunt quos
aliqñ habuimꝰ in deriſum:⁊ in ſilitudinẽ ipꝛo

perij. Nos inſenſati vitã illoꝛũ eſtimabamꝰ in/

ſaniã:⁊ finẽ illoꝝ ſine honoꝛe.Ecce quõ cõputa

ti ſunt int᷑ filios dei:⁊ inter ſanctos ſoꝛs illoꝝ ẽ.

Etibidẽ.Errauimꝰ a via vᷣitatꝭ:⁊ iuſticie lumẽ
nõ luxit nobis:⁊ ſol intelligentie nõ ẽoꝛtus no⸗
bis. Laxati ſumꝰ in via iniqͥtatis ⁊ ꝑditiõis: et

ambulauimꝰ vias difficiles.Uiã aũt dñi igno

rauimus.Quid nobᷣ ꝓfuit ſuꝑbia nr̃a:aut diui
tiarũ iactãtia qͥd cõtulit nob:trãſierunt oĩa illa
tanqᷓ; vmbꝛa:⁊ tanqᷓ; nunaꝰ pᷣcurrẽs:⁊ tãqᷓ; na
uis qᷓ ꝑtrãſit fluctuantẽ aqua:cuiꝰ cũ ꝑtraſierit
nõ ẽ veſtigiũ inuenire neq; ſemitã carine illiꝰ in
fluctibo:⁊ tãqᷓ; auis que trãſuolat in aere: nam

nullũ inuenit᷑ argumetum itineris illiꝰ:ſʒ tãtũ

ſonitꝰ alaꝝ verberãs leuẽ ventũ:⁊ ſcindẽs itine
ris aerẽ: cõmotis alis trãſuolauit:⁊ poſt h̊ nul
lum ſignũ inuenit᷑ itineris illius.Aut tãq; ſagit
ta emiſſa in locũ deſtinatũ:diuiſus aer ↄtinuo
ĩ ſe reduſus ẽ:vt ignoꝛet᷑ trãſitꝰ uliꝰ. Sic ⁊ nos
nati ↄtinuo deſinimꝰeẽ:vt vᷣtutis ſignũ nullũ
valuimꝰoñdere.In malignitate ãt nr̃a cõſũpti
ſumꝰ:hec ibi.Ex hac ãt recoꝛdatiõe tꝑis amiſſi
⁊ pᷣteritaꝝ delectationũ cauſat᷑ ĩ eis magnũ toꝛ⸗
mẽtũ.mit em̃ maximianꝰpoeta.Dura ſatꝭ miſe⸗
ris mẽoꝛatio pꝛiſca bonoꝝ Liq; ãt dãnati nõ a⸗
mittãt oẽm ſciam ⁊ q̃lẽcũ q; cognitiõeʒ q̃ poſſit
eis dare aliquã ↄſolatõeʒ ſᷣm theol.iĩ.iiij.di.l.tñ
nõ obliuiſcũt᷑ eoꝝ q̃ ſibi pñt iferre triſticiã ⁊ af⸗
flictiõeʒ ex ſui mẽoꝛia ⁊ recoꝛdatiõe:vt dicũt the

olo.vbi S. Ultra pᷣdictã õt cognitõeʒ naturalẽ et
ſciaʒz ifelicẽ demões eis reuelat q cũq; de ſuis a⸗
micds triſtabilia ⁊ de emuł ⁊ inimiq gaudioſa

⁊ ꝓſꝑa:vt maioꝛi eos doloꝛe toꝛqant ſʒ theo.in

pᷣdicta di.Dicũt etiã.Tales q̊ͥs miſeros reputa

bat in ſecło:mõ głioſi triũpbhat ĩ celo.eleuãt igi
tur dãnati cõſiderationẽ ſuã ad bona etna:⁊ qc

qͥd de paradiſi dulcedine vnq; legerũt vł audie

runt eis ad mẽoꝛiã venit ad maioꝛẽ affliciõem

õ

hocſanamnom,
liscvand
cocrosb innni
ſecusoinnbonoru⸗
ugenns tban
ociomitsl
Cenmoavöſfu
ſdanontamſin⸗
Gaienvs Sat
Gini weickorec⸗
hore xclinicvoe
Clidegutum
Nincmmia
ſllutudi
tutmnmmue
tinudi
Munenugons.
ocapen
1 s Den
tſci Bom
chararizaſdan⸗
nbllfubtenmcu

meynüopoſto

Giatwengtrel⸗
buris egonie

lemodamnan

Grſebabermni
lecusluſtcaac
nici deiöporau

Mmſüctliſenoln

vurdeqnonen
Adornicoat
tinonnisn
lhcpocenien
ab omibusdente
boni alinen
vg dics ug⸗
cocſtpnid
buensdiſofti
gult denonhl

eo deo ſiton

nulcinpo
eAWPonde
n⸗ Mig 1⸗

briſciüeglin
vsinlocne

harigun
täemi D
5n Dire
Nꝛinſlmadni
ori ckinhnne,
me gii
rſuncsasl.e
din ruſinni
lemmniinwe,
iaiurtiiige
Nriuninumd
gviaägit
Bſmnianks
riſvolenetn
minms fi
mi: iiin
elur i
iiuis n NM
UaGerns
mms /ni nli
inz aiſi

müemtsoniſi

jasmugnütor/
nh
gininnni
ninic ho
ekiuunli
fmemtaitt
mctdint
gingnunii

Foliũ

m ſentẽtiã ſctĩ Bona. ⁊ Ric.in.iiij.ſen. di. vltia
Uñ ðꝛ Lu.xvj.de illo diuite epulone:ꝙ eleuãs
oculos ſuos cũ eẽt in toꝛmẽtis vidit laʒaruʒ in

ſinu abꝛahe.Cõſiderat em̃ ipᷣi miſeri danati:
ſanctip pau laboꝛibo adepti ſunt in celo pᷣmia
eterna:⁊ ipᷣi ex ſua negligẽtcia pꝛiuati ſunt ĩ eter
num viſione diuina:⁊ glłia paradiſi plena oibꝰ

ponis:⁊ carẽtibo oibb malis. Et ideo excamãt
dicẽtes. Heu miſeris nob:hic em̃ eſt palpabiliſ
obſcuritas:ibi ſũma daritas.hic nobis eſt me⸗
roꝛ et luctꝰ:illic beatis ẽ gaudiũ ⁊ exaltatio ſpi⸗

ritus. Hicẽ viſio demonũ.ibi ẽviſio dei ⁊ ange

loꝛũ ac ſanctoꝛũ omniũ.hic nos ignis inextin⸗
guibilis cruciat:ibi ſccõs indicibilis cõſolatio
ſaciat.nos h̊ oia mala ſemꝑ babebimꝰ:iullis eſt
ſtatus oim bonoꝛũ aggregatiõe ꝑfectꝰ illis eſt
vita ꝑennis ⁊ beata:nobᷣ eſt moꝛs eterna:⁊ per
petua calamitas ſine fine manſura.Q felicitas
eterna:quõ ſic ſtulti fuimꝰ ꝙ te ꝓ minima con
ſolatione amiſimꝰ. Heu heu:qꝛ nunqᷓ; ad te ꝑ⸗
ueniemus.Saltẽ in his toꝛmetis poſſemꝰ di⸗
uina maieſtatẽ cõtemplari.Saltẽ ꝑ momẽtum
hoꝛe:vel in ictu oculi valeremꝰ illã infinitã dul
cedinẽ deguſtare.Sʒ heu heu infelicibo nobis:
qꝛ in eternũ pꝛiuati erimꝰ illa tãta ↄſolatiõe: et
nunqᷓ; illud gaudiũ aut ↄſolacione habebimꝰ.
Et hec erit maxia pena quã habebũt damnati.
De ſcda pena dãnatoꝛũ que dicit᷑ terribilis
incarcerationis. DOA
Ecuũda pena dicit᷑ terribilis incarcerati⸗
ſ onis. Ut em̃ colligit᷑ ex dictis ſcti Tho.
cꝛſcti Bona.in.iiij.ſen.di.xliiij.⁊ ibi Ri⸗
char. ar.ij.q.j.Damnati incarcerant᷑ in loco ter⸗
ribili ſub terra qui ðꝛ infernꝰ. Et b̊ ſic ꝓbat᷑ ſᷣm
phům.v.Metha.⁊.ij.de celo ⁊ mũdo. Siẽ repe
rire vnũ oppoſitoꝛũ in natura ẽ reꝑire ⁊ reliquũ
Si ergo ẽ reꝑire locũ om̃i ſuauitate repletũ pꝛo
beatis:ergo etiã ẽ reꝑire locũ om̃i anxietate ter/⸗
ribilem ꝓ damnatis.Et poſſumus ſic arguere.

Sicut ſe habet miſcðia dei ad electos:ita ſe ha

bet eius iuſticia ad repꝛobos ⁊ malignos. Sʒ
miſcðia dei pᷣparauit electis locũ delitioſum et
amenũ celũ.ſ.empireũ in quo eternalit ꝑmane⸗
bunt.De quo tractãt cheol.in.ij.ſen.di.ij.? phᷣs
· de celo ⁊ mũdo ait:ꝙ celũ ẽ elongatũ ab omni
bus cõtrarijs.Ergo iuſticia diuina pꝛeparauit
repꝛobis ⁊ malignis locũ viliſſimũ ⁊ hoꝛrẽdũ
in quo eternalit᷑ cruciabunt᷑.i.infernũ elongatũ
ab om̃ibus bonis:qꝛ vt ðꝛ Ecci.xxxiij. Contra

bonũ malũ:⁊ ↄtra vitã moꝛs.Et fundat᷑ hec rõ

ſuꝑ dictis zn erlr de ciui.dei.c.iij.vbi ait.Oꝛ⸗
do eſt panũ diſpariũq;ʒ rerũ:ſua cuiq; loca tri⸗
buens diſpoſitio:⁊ in.v.lib.eiuſdẽ oꝑis.c.ix.in⸗
quit.Deus nihil inoꝛdinatũ relinqᷣt. Omia em̃

que a deo ſũt oꝛdinata ſũt.ad Ro.xiij.Qui oia

creauit in pondere numero ⁊ mẽſt ura. Sap. xj.
Ergo vnicuiq; locũ tribuit ſuo ponderi cõueni
entem,Quia bonũ vniuerſi cõſiſtit in oꝛdie.xj.

CLXXNNVII

Mecha.Sed qs pondꝰ in coꝛpib:ẽ amo: in
ſpiritibo ⁊ creaturꝭ rẽnabilibus. Uñ idẽ Augꝰ.

xj. libᷣ.de cui.dei.c.xxviij.inqͥt. Sic̃ coꝛpꝰ pon/

dere:ſic animꝰ amoꝛe fert᷑. Et.xiij.lib.ↄfeſ.etiaʒ

dicit. Amoꝛ meꝰ pondus meũ eo feroꝛ quocu⸗

qʒ feroꝛ.Ergo ſicut deꝰ oꝛdinat coꝛꝑa in ſuis lo

dis ſᷣm exigentiã ſuoꝛũ naturaliũ ponderuʒ:ſic

oꝛdinat creaturas rõnales in locis ſᷣm exigenti
am amoꝛũ.Sicut g̊ elecei ſublimant᷑ in cco:qꝛ
celeſtia terrenis pᷣpoſuerũt in ſuo amoꝛe:ita cõ⸗

cdudendũ ẽ:ꝙ repꝛobi deijciunt᷑ in loco infimo:

qꝛ in ſuo amoꝛe infima ⁊ terrena ſuꝑioꝛibo ⁊ ce
leſtibo pᷣpoſuerũt.Locꝰ aũt oĩm infimꝰ ẽ centrũ
terre. Jõ ſub terra in centro infernꝰ ẽ: vt inquit
glo.xiij.q.ij.c.pᷣs.ſuꝑ vᷣbo.abditis.Et notatur

etiã.xxiij.q.iiij.c.hec aũt vita.Et de his duabus

manſiõib beatoꝛũ ⁊ damnatoꝛũ tãgit᷑ Eſa.vij.

vbi ðꝛ Achaz. Pete tibi ſignũ a dno deo tuo ſi
ue in ꝓfundũ inferni:ſiue in excelſum. Dicit aũt

Iſido.in.xiiij.echimolł.ꝙ infernꝰ ðꝛ q̃ſi inferiꝰ

Et hõc opinionẽ veriſſimã ſecutꝰ ẽ Zeno ph̊us.
De quo Lactantiꝰ in lib.diuinaꝝ inſtitutionũ
inqᷣt. Eſſe inferos Zeno ſtoycus docuit:⁊ ſedes

pioꝛũ ab impijs eſſe diſcretas:⁊ illos qͥdẽ quie

ras ac delectabiles incolere regiões:hos vo pe
nas luere in tenebꝛoſis locis:atq; in ſceni voꝛa

ginib hoꝛrẽdis.⁊ Iſaac pvᷣs dicebat: ꝙ hoies

nõ colentes iuſticiã:⁊ ſcenis actibo dedici retru⸗
dent᷑ ſub oꝛbe triſti ⁊ tenebꝛoſo:⁊ erũt ibi in tri⸗

ſticia ſempiterna.Et h̊ habet᷑ in dictis pᷣoꝛum

Et Seneca in tragedijs inquit. Ingẽs voꝛago
faucibo vaſtis patet:latũq; pandit omibus po
pulis iter.De hoc inferno etiã dicit glo.ſuꝑ Jo.

7-

ſcribit Hiero.in epla ad Palmachiũ ⁊ Occca⸗
num di. In putamus fratres:quia iocando pᷣ⸗
dicent:ridendo loquant᷑ apoſtoli. Infanciliter

chꝛiſtus iudicium cõminetur. Sed ioci nõ ſũt

vbi ſupplicia intercedunt.Si iocando paſſi ſũt

ij. c.ꝙ ſicut coꝛ eſt in medio aialis:ſic infernꝰ eſt
in medio terre.De veritate aũt penarum inferni

credantur iocando locuti.Eſaias ſerra ſecatur.

Daniel leonibus deputatur. Paulus gladio
truncat᷑. Petcrꝰ in cruce exẽplo dñi ſuſpẽ᷑dit᷑ ⁊c.

eplis quoq; oñdit᷑ penalitas inj E
e ferni.Et pᷣmo exemplo Laʒani de q̊ re⸗

fert Augꝰ.ꝙ reſuſcitatꝰ cuʒ ad menſam
diſcũberet cũ chꝛiſto:multa narrauit de loc pe
nalibo inferni.Et ꝓpter hoc dicit᷑ exinde nunq;

riſiſſe. Legit᷑ quoq; in epiſtola quã miſit Piüla⸗
tus Liberio ceſari de vita ⁊ moꝛte chꝛiſti ꝙ hi
qͥ reſurrexerũt cũ chꝛiſto agparuerũt mulqᷓ nar⸗

rauerunt multa de penis inferni. Narrat qͥq;

Cauſatoꝛ pariſienſis:ꝙ pariſius quidam ſcola

ris qui viſus ẽ moꝛi valde cõtritus:⁊ bñ diſpo/
ſitus:poſt moꝛt apparuit magiſtro ſuo habẽg
mãtellũ ſuũ cedulatũ multis ſophiſmatib er
plenũ ſillogiſmis.Et cũ q̃reret magr eiꝰq̃liter ſe
hret. Reſpõdit ꝙ cappa illa plus ponderabat

ei ꝙᷓ aliqua turris mũdi: ? qð rus indiabiliter
vrebat᷑.Et cuʒ magiſter qreret quõ hoc eẽ poſſet
cũ ita deuotꝰmoꝛi viſus fuiſſer. Ille aic:ꝙ eius

lachꝛyme ĩ hboꝛa moꝛtis nõ ex ↄtritiõe vera ꝓceſ

ſerant:ſʒ ex timoꝛe moꝛtis ⁊ doloꝛe pene. Et cuʒ
magiſter diceret ꝙ nõ videbat᷑ ſibi pati. Ille di⸗
xit. Viſne modicũ experiri.Extẽde manũ tuam.
Cũq; magiſter extẽdiſſet manũ:ille ſcolaris ex⸗
ſtillauit vnã guttã ſudoꝛis ſui in manũ ipᷣiꝰma
giſtri:⁊ ſtacim cũ maximo ĩcendio manꝰeꝰexti⸗
tit ꝑfoꝛata:⁊ ipᷣe ſcolaris euanuit ab oculis eiꝰ.
Tüc ille magiſter dixit. Linquo coax ranis:cra
coꝛuis:vanaq; vanis.Ad lo gicã ꝑgo:q̃ moꝛtis
nõ timet ꝗ̊. Et itrãs religionẽ clareualleſeʒ artaʒ
egit pniam. De his etiã penis dicit Plato in fe⸗
drone.Si qui aũt ꝓpter magnitudinẽ pctõꝝ in
ſanabiles cõperiant᷑ eſſe:qͥ ſacrilegia młta ⁊ ma
gna vel cedes nepharias ↄtra leges ⁊ alia hmõi
ꝑpetrati ſunt: hos oẽs ↄueniens ſoꝛs in tartaꝝ
abijcit:vnde nunqᷓ; egrediunt᷑.Legit᷑ q̊ʒ qͥdã
viderũt Neronẽ balneantẽſe apud iferos in au

ro liq̃facto:⁊ miniſtros aurũ feruẽs ĩfundẽtes.

Et cũ Nero videret choꝝ aduocatoꝝ ad ſe veni
entẽ dixit. Huc pergite venale genꝰhoim.O ad
uocati ad me accedite:in ſᷣ vaſe mecũ balneami
Adhuc eſt locus in eo quẽ reſeruaui vo bis.In
vitis etiã patrũ hr ꝙ cũ cuidã iuueni moꝛtuꝰ eẽt
pater ⁊ marer qͥ fuerãt diuerſi in moꝛibo ac vica
⁊ ſier in moꝛte.Nã pater fuerat bonꝰ:⁊ tñ ſꝑĩ vi
ta extiterat tribulatꝰet aduerſis afflicꝰ. Inſuꝑ
tꝑe moꝛtis eiꝰ aer vento ac pluuia ita ↄturbatꝰ
eſt:vt vix potuerit ſepeliri. Mater vo fuerat ſce⸗
lerata:⁊ tñ ſꝑ vixerat in ꝓſperitate magna:⁊ tꝑe
moꝛtis ſue magna fuit aeris ſerenitas:⁊ cuʒ ho
noꝛe ſepulta fuit. Pꝛedicta iuueniſ neſciebat cu
ius vitã potiꝰſeq̃ret᷑. Un ad qᷓndã ꝑgẽs eccłiam
coꝛã imagine virginis ꝓſtrata cũ lachꝛymis ro

gaulit matrẽ dei:vt quã viã ſeqͥ deberet ei ðmon

ſtraret. Sicq; ſtando rapta fuit ⁊ vidit qᷓndam
pulchꝛã ciuitatẽ in qua audiebatvalde dulciter
cãtari.Et manẽdo ĩ ea vidit quendã idutũ veſte
pulchꝛa ⁊ fulgẽte ad ſe venientẽ. Quẽ iterrogãs
qͥs eẽt. Ille rndit.Ego ſuʒ filia mea patertuus:
q pter patiẽtiã quã habuiĩ aduerſitatibo mũdi

ſalnꝰſuʒ ⁊ głlioſus. Lũc angelꝰqͥ eõ ducebatꝑ⸗

du xit eã ĩ locũ aliũ valde tenebꝛoſuʒ:ĩ qͥ młtos
vlulatꝰ⁊ gemitꝰaudiebat:⁊ voces diuerſoꝝ la⸗
mentantiũ.ĩter q̃s audiuit vocẽ vniꝰ femine cla
mãtis ⁊ dicẽtis:heu mihi:beu mihi:q̃ pena eſt
iſta. Et ipᷣa iuuenis ĩterro gauit eã q ecẽt. Qui illa
rñdit.Ego ſuʒ ĩfelix mater tua:q ꝓptervanitates
2 pctã mea hici eternũ ſum dõnata.Lunc dicta
iuuenis ad ſe reuerſa:pꝛis vitã eſt ſecuta. Btũs

q̊ʒ Greg.in.iiij.dialogoꝝ refert młta exepla que

teꝑibo ſuis fuerũt. Inter que narrat ꝙ in ꝓuin⸗

cia valerie erat qͥdã hõ magne dignitatis qͥ de/
floꝛauerat q̃ᷓndã filiã ſuã ſpũalẽ ac ſine ↄtritiõe

—

æc ↄfeſſiõe moꝛtuꝰerat.Uñ cũ eſſet in cmiterio

XXI

ſacro ſepultꝰ:in nocte ſequẽti ſupꝛa eiꝰ ſepultu .
ram viſus ẽ ignis:⁊ tancꝰ ſuꝑuenit fetoꝛ ꝙ nul
lo pacto ibi aliqͥs habitare poterat:⁊ in ſeputtuu
ra eiꝰ nec coꝛpꝰ nec oſſa reꝑta ſunt:vt oiĩbo pate⸗·

ret ipſius donatio.Itẽ narrat ibidẽ de quodaʒ
valentino babitante in ciuitate Janue:⁊ defun
cto abſq; ↄfeſſione ac ſepulto in ecclłia ſcti Siri

martyrꝭ.locte em̃ dũ frẽs eeẽnt in quiete doꝛmi

tionis ſenſerũt magnũ ſtrepitũ:⁊ arbitrates eẽ
fures exierũt:⁊ demões inuenerũt trahẽtes ip⸗
ſum moꝛtuũ extra eccciam. Mane vᷣo ſequenti
coꝛpꝰ ipᷣiꝰ defuncci cũ fune ad collũ extra eccleſi
am repꝑierũt:cuiꝰ aiam ad ifemũ detulerat:qͥ
vt diximꝰ ẽ in pfundo terre.Uñ de ipᷣo ðꝛ Eſa.
xxx. Pꝛeparata ẽ ab heni.i.ab initio:topheth: q̃
interpᷣtat᷑ gehẽna pauoꝛis:vel ampla pena vite

ſtultoꝝ ſᷣm Hiero. Sequit᷑. Pꝛofũda ẽ⁊ dila⸗
tata. Nutrimẽta eiꝰ ignis ⁊ toꝛrẽs ſulphurꝭ ſuc

cendens eam.+ B

Alfemus etiã dicit abyſſus qꝛ videt? da

i natis ſine baſe fundi. Uñ Ecci.v.ſcptũ
ẽ. Pꝛofundũ abyſſi qͥs dimẽſus ẽ.Etiõ

diabolꝰ rogabat dñm ieſum ne mitteret euʒ in

hũc abyſſum:vt habet᷑ Lu. viij. Dr qͥ; auernus
Vñ in.vj.Eneydos ðꝛ.Facilis deſceſus anerni

Et h̊ Aꝓpt᷑ intꝑantiã:qᷓſi ſine vernstia tpamẽti:qa
ibi ẽ oim q̃litatũ ĩeq̃litas ⁊ nulla tẽperies:ſp oia

ſeuiẽt in ſũmo:nec bᷣ videat᷑ ipoſſibile.Ns So⸗

linꝰ in liv.de mirabiliba mũdi dicit in ethiopia

eẽ fontẽ de die bullientẽ de nocte vo glaciẽ emit

rentẽ:⁊ fluuiũ hñtẽ ripas cõgelatas. Mediuʒ

vo ſui bulliẽtẽ. Appellat᷑etiã infernꝰlocꝰ boꝛrorꝭ

⁊ vaſte ſolitudis.Deut᷑.xxxij. Uñ Eſa.xxj. dicic

pꝛopheta. De terra hoꝛribili.ſ.inferni viſio du⸗

ra ãnũciata ẽ mihi.Ille igit᷑ locꝰ erit om̃i aſperi

tate plenꝰ.Et iõ legit᷑ in vitaſpatrũ:ꝙ qͥda iuue

nis q̃ſiuita q̊dã ſene ↄſiliũ:qꝛ pᷣ accidia nõ po/

terat demoꝛari in cella ſua.Cui ille dixit:&ꝙ ſi co
taret de aſperitatelod infernalis pacifice ſu⸗
ineret habitare libẽter in cella.Or etiã ille locꝰ
baratrũ q̃ſi latitudo arta:qꝛ itroitꝰ eiꝰ latꝰ ẽ ad
ĩgrediẽdũ:ſʒ antꝰ ad egrediẽdũ:vt naſſa diaboli

Vñ ps.inqᷣt.Nõ abſoꝛbeat me ꝓfundũ:neq;v?ꝛ

geat ſuꝑ me puteꝰ os ſuũ:ðꝛ etiã ſtagnũ Apoc.

xx. vbi ðᷣꝛ de dãnat. Pars illo erit i ſtagno ar

denꝗ ignis ⁊ ſulſppbur. Sicaũt appellat᷑ a ſtan

do:qꝛ ibi in ꝑperuũ ſtabũt danaitt. H
Stãt notãdũſi:ꝙ aliqͥ ctheol.i.iiij.di.xlv.
e dicuũt ꝙ ĩ ꝑtiba iferioꝛib tre ſunt q̃ttuoꝛ

loca:q̃rũ vnꝰẽ ſuꝑ aliũ.videlʒ pᷣmo locꝰ
ĩ q̊ erãt ſã pꝛes añ aduẽtũ xpᷣi q dicebat᷑ ſinꝰ A⸗
bꝛahe:vt pʒ Lu.xvj. Alioq; noie appellabat᷑ lim

bus.⁊ ĩ ipo mõ ẽ nullꝰScðs loc eo inferioꝛ ðꝛ
purgatoꝛiũ. In qͥ ſũt illi qͥ deceſſerũt ĩ ſtatu gie

diuie:ſʒ hñt aliqͥd purgãdũ ⁊ pꝰ iudicũ ille loc⸗
remãebit vacuꝰ.Lernꝰ vᷣo loc ſcðᷣo ĩfenoꝛ caß
pellatꝰlibo pꝛio noĩe In q̃ſũt illi q dceſſert cũ ſo

lo pccõ oꝛigiali:qᷣ ibifmõebũt etnalit pꝰiudiciñ

Gatemüthn
fihennnncnholn
fnieetheſlun
Gnfemm inii n
lmioben

eniilnſtin
ncmmuiiin

oſcnrduoßtinln
btimn dli inin

lebostnanüpam

ccͤinrdinn
ſikn Lenmirduße

ocgaonrtatn

cKdAoceieeEn
fdannunmg
(ſl uelosu

Piücütan
4 WNoe
Pbonbonten
ſcnirnukwsni⸗
A mutitin
On is

Nenrzlcvien

Atmudſtyobkinerq

PtNonibtens

Niennosrecude O

NPöſodirfntuin

Gicſisinmnfemongn

lipgos ltucsn
ur Dlſolutielaſou⸗
idedlnictisſatort
cmioltenzſalun
MuN q; dinfen
(ßſn Madidee
Nolanͤſs diaken
WCänmnbint Iret

Moofinuntrerenn
iogni r hbice
Nleninral am
ONuns Warirapto
Cnchegangoc
Danſcich
Dblmnsnifno,
Mlconderdamiſer

iitis oparibonizn

NNN
har Jan hin
WY
Hackonohoſbſ

hcptnſn

bancidiiee

.
hndepi⸗ eſ

dnagkiſi
ncnn
Nin nie
Wenginmn
frmi eli

.Peoüctir
S
ifſs itn
ndl Diciäntgi
ſics dnüisi

rmiugninn⸗

mlinis hon
ituſie/
nüinanchen
antgaünt
mänimuedenm
mi Diin N
Nlluini ed

Rtlostenith

tmi ain
igonduni e
Anlangſi
Enuls lfleſl
ADrani e
imii

irſidu⅓

pfungi nehn

ai tagnipoe⸗

patikaghonl
itupcluta n
dicad.
ſcliiid

——

i rioch;
zig dichaf
noicaſ
euſai
kl i⸗
oiug

W

=
==
—

= —
—

= =

H

.

—
—
S.—-
—
— =☛

=

S=S

7.

— =
☛ =—

=
——

—
= =
=

N

Foliũ

cõiter ſᷣm doctoꝛes:licet aliq dicãt ꝙ deſcendẽt

ad infernũ ⁊ ibi punient᷑ pena ſenſibili.de quo⸗

rũ pena tractabo in.j.ꝑte pncipali marialis nrfi
ſᷣmõe.ix.ꝑte.j.Quartꝰ vo locus qͥ ꝑticularit᷑ di

cit᷑ infernꝰ ẽ om̃ibo inferioꝛ in quo ſunt damna

ctionario ꝑte.j.in vᷣbo:iĩfernꝰ:dicit ſᷣm aliquos

theologos ꝙ in ꝑtib inferioꝛibo terre ſunt q̃ttu
oꝛ pᷣdicca loca ad modũ cruds:quoꝛũ ſuꝑioꝛ ẽ
purgatoꝛiũ:inferioꝛ vo ẽ ifernꝰ:in quo eternali
ter cruciabunt᷑ ipᷣi dãnati. In ꝑtibo vo laterali⸗
bus ſunt duo pᷣdicti limbi:vnꝰab vna ꝑte:⁊ ali
us ab alcera.Cuiꝰ ſentẽtia ſi eſt va:õ opinandũ

ꝙ limbus ſanctoꝛũ patrũ ſit a ꝑte dextra.Aliuſ

vo in quo ſunt dãnati ꝓ pctõ oꝛiginali ſit a ꝑe
ſiniſtra. Licet aũt oĩa pᷣdicta loca pñit dici infer/

nus quia ſunt inferꝰ.tñ ſᷣm Richarð. in pꝛedi⸗
cta di.locus in quo et᷑naliter claudent᷑ ⁊ crucia⸗
bunt᷑ damnati magis ꝓpꝛie dicit᷑ infernꝰ:qꝛ eſt
om̃iby alijs locis inferioꝛ ⁊ pꝓfundio.. H
D iſtũ aũt carcerẽ terribilẽ deducent᷑ om
a nes q in pctõ moꝛtali moꝛient᷑ a qͥ nũqᷓ;

liberabunt᷑.iuxta illð Job.vij.c.Qui de
ſcendit ad inferos nõ aſcendet.⁊.xxv.di. S. alias
dicit᷑. Eterna ũlũ flãma ſine vllo remedio cruci⸗
abit.O ſcelerati pctõꝛes ꝓfecto quilibet veſtruʒ
potiꝰ eligeret aliquã penitentiã facere:⁊ a mult⸗
delectatiõibo abſtinere qᷓ; i carcere hoꝛribili ple⸗
no ſcoꝛpionibo ⁊ viperis ⁊ om̃i boꝛribilitate ꝑ

decẽ annos recludi.Quare &̊ nõ dimittitis pec/

cata:ꝓ qͥ bo ꝑ infinita ſecula ſeculoꝛũ incarcerã⸗

di eſtis in inferno:qui ẽ locꝰ t terribilis vt nul
la lingua valeat eiꝰ rernibilitatẽ explicare.O igi
tur diſſoluti ⁊ laſciuiẽtes qui delectatiõibꝛ muᷣ⸗

Qdi dedliti eſtis ſcitote ꝙ ad ifernales carceres de
ducemi:ait em̃ ſaluatoꝛ Mat.xj.Et tu caphar⸗

naum vſq; ad infernũ deſcẽdes.Capharnaum
em̃ ſᷣm Hiero.idẽẽ qð ager pinguedinis:vł vil

la ↄſolatiõis.Dicit᷑ etiã in lib.de pomo:qͥ a qui

buſdãa attribuit᷑ Areſtoteli.Om̃es illecebꝛe coꝛ⸗
poꝛis finiunt᷑ ⁊ exterminant᷑ ⁊ faciũt deſcẽdere

ad infernũ.Et ibidẽ.Ue aie peccatrici que non
põt aſcendere ad patriã ſuã qꝛ turpia cõmiſit.
O diuites auari:raptoꝛes ⁊ vſurarij: maloſq;
cõtractꝰ facientes:om̃es ad infernũ deſcẽdetis.

Scriptũ ẽ em̃ Luc.xvj.Moꝛtuꝰ eſt diues ⁊ ſe⸗

pultus in inferno. O deſperati qͥ ꝓpter moꝛtem

amicoꝛũ:vel amiſſionẽ bonoꝛũ temꝑaliũ dimit

titis oꝑari bonũ:⁊ ſepe ex deſperatioe voſipſos

an dlels. Pꝛolerso poteſtis dicere illð qð dice⸗
bat Jacob Geñ. xxxviij. ca.Oeſcendam ad fili⸗
um meũ lu gẽs in ĩfernũ. O filij diaboli qͥ vt cõ

placeatis hoibo ſuſtinetis multa que fiũt cõtra
dei pᷣcepta:ſicut ſepe faciũt vxoꝛes cũ viris ſuis

⁊ ſubditi cũ dñis Certevos poteſtis dicere illud
qð ſcptũ ẽ Job.xvij.Si ſuſtinuero infernꝰ do⸗

mus mea ẽ.O obſtinati pctõꝛes qͥ nõ habetꝭ cõ
truionẽ de pctis veſtris:ſciatis ꝙ tarde in infer

CLXXXVIII

„„ „ „ ⸗ 0 R — MWUw—
no ↄtriti eritis.iuxta illud põ.ix.Cõuertant᷑ pec

catoꝛes in infernũ:omes gentes que obliuiſcũ
tur deuũ. O pfidi chꝛiſtiani qͥ iẽ ꝑ multos anos
nõ eſtis cõfeſſi.Audite qͥd dicat Dauid ps.vj.

erioꝛ In inferno aũt qͥs ↄfitebit᷑ tibi.O crudeles ⁊ i⸗
ti ꝓ actuali pctõ.Albꝛicꝰ aũt de roſate in ſuo di

pij:qui pauꝑidbo miſcdðiam facere ↄtemnitis.au
dite qͥd ſcptu ſit ps.xxix.Erubeſcant impij ⁊ de⸗
ducant᷑ in infernũ. Pꝛofecto quilibet veſtttum
põt dicere illð pS.lxxxvij.CUita mea inferno ap⸗
pꝛopinquauit.O vos q ꝑiculis pcti moꝛtalis
vos exponitis:ꝓfecto poteſtis dicere illud pg.
cxuij. Pericula inferni iuenerũt me. Et de q̊libʒ
vrm põt dici illud Apoc̃.vj. Et infernꝰ ſeq bat
eum.Et illud Pꝛouerbᷣ.ij. Inclinata ẽ ad iferos
ſemita eius.Qui em amat ꝑiculũ ꝑibit in illo.
Ecci.iij.O tu qͥ non vis ire ad pᷣdicationẽ audi
ꝓpbhᷣam dicentẽ Baruch.ij. Deputatꝰ es cuʒ de
ſcendetibo in infernũ:qꝛ dereliquiſti fontẽ ſapie
O epulones qui totũ affectũ veſtrũ habetis in
epulis:ſcitote ꝙ verificabit᷑ de quolibet veſtruʒ

illud qð ſcptũ ẽ Pꝛouerbᷣ.ix. In ꝓfundis infer

ni cõuiue eius:qui aꝓplicabit᷑ illi deſcẽdet ad in
feros.Et loqt᷑ etis de luxurioſis.O inuidi:vos
habetis arra inferni.Nã ſcptũ ẽ Cañ.viij.c.Du
ra ſicut infernus emulatio.O malicioſi qͥ pꝛo⸗
ximos decipitis fallacijs veſtris vel eos deride

tis: audite qͥd Salomon Ecc̃s.ix.dicat.Coꝛda

filioꝛũ ho minũ implent᷑ malicia ⁊ ↄtemptu in

vita ſua ⁊ poſt hec ad inferos deducent᷑. O ho⸗

micide ⁊ infideles:ſcitote ꝙ ad infernũ adduce

mini.vt dicit᷑ Eʒechielł.xxxij.vbi ſcptũ ẽ. Deſcẽde

runt in infernũ cũ armis ſuis O ſuꝑbe qͥ nõ pu

tas aliã eſſe vitã̊.audi qð ſcriptũ ẽ Naum.ij. c.

State:ſtate:nã nõ eſt q reuertat᷑.ſ.ab inferis: q̃
ſi dicat ꝓgha.O ſuꝑbi qui exiſtimat vos habe

re mãſionẽ ꝑpetus in h̊ mũdo:ſtate ſi poteſtꝭ:q̃i

dicat ẽ ipoſſibile.Dico igit᷑ cuilibet vr̃m o male
dicti pctõꝛes illud Eſa.xiiij. Ad infernũ detra⸗
heris in ꝓfundũ laci.Si em̃ deꝰ nõ pepercit an
gelis peccãtibjDe qͥb ðꝛ.ij. Pet᷑.ij.Oeꝰ angelis

peccãtibo nõ pepercit:ſʒ rudẽtibo inferni detra⸗

ctos in tanarũ tradidit crucdos.Quõ purat
ꝙ vos euadetis carceres infernales.Certe ſi nõ
penitentiã egeritis:diabolus vos detrahet in il
lo carcere hoꝛribili in ꝓfundũ inferni.De q̊ dici
tur Eſa.v.Dilatauit infernꝰ ⁊ aꝑuit os ſuũ abſ/
q; vllo termino.⁊ deſcendẽt foꝛtes eiꝰ ac ſubli⸗
mes głioſiq; ad eũ.O mũdani ceci nõne hoꝛre

tis reſpicere in ſepulchꝛa.Noõne in alto pᷣcipitio

cõſtituti:timec infra reſpicere.Quid facietis in
die illa qn ifernꝰ aꝑiet fauces ſuas:⁊ de tã alto
pᷣcipitabimini ꝙ ꝓfũdũ nõ videbitꝭ. Uñ Uirg.
vj. Enep.inqͥt. Sʒ tartarꝰipᷣe bis pʒ iĩ pᷣceps tãtũ
cẽdicq; ſub vmbꝛas Quãtꝰ ad echereũ celi ſuſi pe
ctus olimpũ.De h̊ capite mirabile exẽplũ. Legi
tur em̃ invita ſcti Macharij alexandrini:q dũ

quadã die ipe Machariꝰ in heremo deambu⸗

laret:repꝑit caput cuiuſdã defũci.⁊ dũ oꝛaſſet

Bermo

interro gauit illud caput cuiꝰ luiſſet. Odð rñdit
ſe fuiſſe cuiuſdã pagani.Dixitq; ei Mochariꝰ.
Vbi ẽ aĩia tua. Rndit in iferno.Cũq; reqreret᷑ ſi
multü in ꝓfundo ect. Rñdit ꝙ tatũ q;tu diſtat
celũ a terra.Cui Machariꝰ alt. Sũt ne aliqͥ ꝓ⸗
fundioꝛes. Cui ille ait. Pꝛofundioꝛes ſunt oi⸗/
bus falſi xpᷣiani:qui ſanguine xpᷣt redẽpti ⁊ ſa⸗

cro baptiſmate mũdati de tãtis bñficijs ingra⸗

ti fuerũt.De qͥb dici põt illud Job.xiij. In pꝛo
fundiſſimũ inferni deſcẽderũt.O igit᷑ falſi xpᷣia

ni:ſciatis ꝙ de vob vificabit illud ps. xl viij. Si
cut oues ĩ iferno poſiti ſũt:moꝛs depaſcet eos.
Oc aũt exponi multipłr. Sic ei J

p oues herbã comedũt ⁊ iterũ reuiuiſcit
vt denuo comedat᷑.Sic ⁊ moꝛs videbi

tur dãnatos occidere:⁊ tñ renouabit᷑ ↄtinue:et

eoꝛũ pene videbunt᷑ reuiuiſcere. JNem ſiẽ oues
poſtq; pauerint in vno pꝛato ducunt᷑ a paſtoꝛe
ad aliud pꝛatũ:ita poſtqᷓ; oues infernales pa/
uerint in pꝛato frigoꝛis:deducent᷑ a diabolo ad
pꝛatũ caloꝛis:⁊ ſic alternatim erit in ꝑpetuum.

Job.xxuij.Ad caloꝛẽ nimiũ traſeãt ab aqͥs niui
um. Et ſicut hmõi animalia diſtin guunt᷑ ꝑ gre
ges:qꝛ oues ſtant ꝑ ſe:⁊ capꝛe ꝑ ſe:⁊ ſic de alijs.

Siliter danati ꝑ diuerſos greges diſtinguent
Nã ſuꝑbi faciẽt vnũ gregẽ:⁊ luxurioſi aliũ.⁊c.

Eʒechieł.xij. Planget terra.ſ.infernalis.ami⸗

lie ⁊ familie ſeoꝛſum.Et ſicut oues tondunt᷑: et
ſictonſe ad paſcua mittunt᷑:ſic pctõꝛes h̊ dumit
tent lanã.i.diuitias:⁊ ſicattonſi ad paſcua ifer⸗
nalia trãſmittẽt᷑ Job.xxvij.Diues cũ doꝛmierit
nihil ſecũ afferet ⁊c̃.Et ps.ait.Cũ interierit non
ſumet om̃ia:neq; deſcẽdet cũ co głia eiꝰ. Iteʒ ſi⸗

cut oues in frigoꝛe ſtant ab inuicẽ ſegregate In

caloꝛe aũt ſtant inſimul cõpꝛeſſeꝛ vna ſuꝑ aliã
Sic dãnati in frigoꝛe erũt ſeꝑativt qͥ libet per ſe

ſtrideat ⁊ fremat. Mat.xxij. bi erit fletꝰ ⁊ ſtri⸗

doꝛ dentiũ. In igne aũt ĩfernali ſtabũt inſimul
cõpꝛeſſi ⁊ vnꝰ iacebit ſuꝑ aliũ vt adinuicẽ ſe ma
gis comburãt.Qð innuit᷑ Mat.xiij.vbi dicit.
CLolligite ʒizania ⁊ alligate faſciculos ad cobu/⸗
rendu. Ex qͥᷣbo vbis demõſtrat᷑ ꝙ ex diuerſis ge
nerib pctõꝝ fient diuerſi faſciculi:vt de oib in

fidelib vna ſecta. De oibo hereticis eiuſdẽ erro⸗
ris.De oĩb homicidis.De oib ſodomitis.De

oibo vſurarijs: 2 ſic de alijs. Uc Bugꝰ. in mõe
ix.de aduẽtu xpᷣi ad iudiciũ exponit dicẽs.Alli⸗

gate in faſciculos ad cõburendũ:hoc ẽ homici⸗
dam cũ homicida adulterũ cũ adultero:rapa⸗
ces cũ rapacibo:vt hi qui ſilłes fuerũt in culpa:
ibi in ſiłia alligent᷑ toꝛmẽta:⁊ q;to maioꝛa pcta
cõmiſerũt:tãto feruẽtiꝰ eos ibidẽ ignis et᷑nꝰ aſ⸗
ſumet. De iſta etiã cõſtrictiõe dicit᷑ Eſa.xxiiij.Cõ

gregabunt᷑ in ↄ gregationẽ vniꝰ faſcis in lacũ

7 daudent᷑ ibi in carcere.Qð exponẽs Augꝰ. in
libᷣ.meditationũ.c.xxviij.inqᷣt. Togregabunt S
pctõꝛes in lacu ⁊ claudent᷑ in carcere.ſ.inferni ĩi

q̊ ſine coꝛꝑibo vſq; ad diẽ iudicij toꝛqbunt᷑:?⁊ pꝰ

XXI

diẽ iudicij Suiꝰ punient᷑.ſ.in aĩa ſimul⁊ coꝛꝑe.
Iſti aũt danati ⁊ ꝑfidi pᷣianinõ ſtabũt oẽs in

codẽ loco infernali:iſʒ vnꝰ erit in ꝓfundioꝛi:ſic?˖-

ꝓfundiꝰ ⁊ maligniꝰ deliqᷣt. Uñ erũt vnꝰ ſubtꝰꝛ
aliꝰ ſupꝛa inſimul ↄculcati acↄſtricti tãqᷓ; in qᷓ

dã rota penali.De qͥ b inqͥt ps.Deꝰmeꝰ poneil

los vt rotã.⁊ ſic ſtipulã añ faciẽ vẽti.Illi autẽ q

peccauerũt ꝑ igrantiã inexcuſabilẽ erũt cum de

monibo qͥ ceciderũt de oꝛdine angeloꝝ.Quivo

ſciẽter: erut cũ illis qᷣ ceciderũt ex oꝛdine archan
geloꝝ in loco magis ꝓfundo.Qui vo obſtina

ti fuerũt in pctis taq; inimici vᷣtutũ erũt cũ illis

q ceciderũt de oꝛdine vᷣtutũ.Qui aũt fuerũt ne/

gligẽtes in coꝛrigendo ſubditos cũ his qͥ coꝛru
erũt de oꝛdine ptãtũ.Et qͥ fuerũt mali öncipes
ꝓpłoꝝ:cũ illis qͥ ceciderũt de oꝛdine pnapatuũ
Qui vo fuerũt mali dñi terrarũ:cũ his qͥ coꝛru
erũt ex dñatiõibo.Et illi qͥ fuerũt iniuſte inthꝛo/⸗
niʒati in regnis ⁊ imperijs:cũ illis qͥ ceciderunt
exthꝛonis.Qui aũt fuerũt ſciẽtiſici:cũ his qͥ coꝛ
ruerũt ex oꝛdine cherubico. Qui vᷣo fuerunc in
altioꝛi gradu ⁊ dignitate ac ſtatu ꝑfectioꝛi voca
ti:vt pape:patriarche: ſacerdotes:⁊ religioſi in
ꝓfundiſſimo ⁊ hoꝛribiliſſimo loco:cũ bis qͥ c
ciderũt ex oꝛdine ſeraphico. Nõ aũt ita ſtricii po
nunt᷑ piſces ſalſati in vaſe ſic pctõꝛes in illo hoꝛ
ribili carcere ifernali ↄſtringent᷑:ligati cathenis

terribilibo. Sic ſchtu ẽ Daß. xvij. ñ dicit Da /

uid ps.penultimo. Ad alligados pedes coꝝ in

cõpedibo:⁊ nobiles coꝝ in mani ferreis. Et 5

ſufficiat ꝓ ſecũda inferni afflictione.

Tertia afflictio qᷓ ðꝛ hoꝛribił obſcuratiõis.

Ertia afflictio quã habebitꝭ o ſce / £
t lerati ðꝛ boꝛribilis obſcuratiõis.In in
ferno em̃ nunq; videbit ſolẽ. iuxta ilð
psẽ. Supꝑcecidit ignis:⁊ nõ viderũt ſolẽ. Uñ in
vj. Eneydos dixit Eneas Didoni:eã iueniẽs in
iferno Sʒ me iuſſa deũ q̃ nũc has ire ꝑvmbꝛas
Per loca ſenta ſitu cogũt noccẽq; ꝓfunds.Im

perijs egere ſuis.De hᷣ etiã ðꝛ i ps de pctõꝛe. In

eternũ nõ videbit lumẽ. Et Mat. xxij.ðꝛ. Mit/
tite eum in tenebꝛas extenioꝛes. Et Dap̃. xvij. ðꝛ
Vinculis tenebꝛarũ ⁊ longe noct cõpediti ⁊ in

duſi ⁊c.Et Job.x.ſui lib.c.inqͥt. Dimittite mevt

plangã paululũ doloꝛẽ meũ:anteq; vadã IE
reuertar ad terrã tenebꝛoſam ⁊ oꝑtã moꝛi cali⸗
gine. Terrã miſerie ⁊ tenebꝛaꝝ:vbi vmbꝛa moꝛ
tis ⁊ nullus oꝛdo:ſ ſempit᷑nꝰhoꝛroꝛ ihabitat.
Hẽc aũt obſcuriratẽ rõnabilit᷑ debere eẽ in ifer⸗
no ꝓbat Ric.? Bona.i.iiij.di.l.multis rõniby:
maxie qꝛ ſiẽ bõi pᷣmiabũt᷑ ꝑ viſũ: ita eꝰrio mali

dũñt puniri ꝑ ludſubtractiõeʒ q̃ ẽ deleccabil ocu

lis ad vidẽdũ Ecc̃s.xj.Dr ãt ĩ pᷣdicta auco.Job
ꝙ ĩ iferno nullꝰ ẽ oꝛdo: qꝛ elemẽta ⁊ cete create
nõ ſᷣuãt ibi diſtinctiõeʒ ſuã:ſʒ oĩa ſũt cõmuta ⁊
cõfuſa:iuxta illð ps. Ignis ſulphur⁊ ſpũs ꝓ⸗/
cellarũ pars calicis eoꝝ. Et ideo infernꝰ vocat᷑
magnum chaos. Luc.xvj. Item elementa non

Poniggleſrde
tſenſteplrna⸗
ucrſggiculi
nchrginindinen
Gonderen
ſtangnirucvod
ſidgittden
fnidies onden
lvcurtürmnagss
ſitullg ⸗
urir iun
eouin uor
Dehuentochubet
N pripiui tupch
lattlcnior
Gchunt waruneart⸗
Amandiirzthor⸗
ftig Daibanen
inſpüridttininfe

fͦoltrrüde us
l̈umishoicsn
Plmnopctdire din
nkir lleq in fun

eibat t z qu
ſogocſerllequin
Tlqlarnninof
ſoul ꝛfultpange

ffocbipeſtrür

timlencnrspar
Ufinönctinen,
Gochlintden⸗
uinboammti,
gachmmln Sing
fſimpanraden
leapitilunet
abertinareren
Pijinhtenebrig 6
cixördenneb
hlegimniuef
clefuneſui
Gnp que pbas
indianthen

1 indn

nd kadne

den
ladlichang

caur

citimnintn
tlainidadst

fminie
Onitinemnn
ineidien
fitnlen
Norenn

Neang e

b. Cutfofumet

Nkmngicnin
dorelgn

Ine wai hole
ſöaufa

melcnaaran
zanCidade,
t aade
Dithnetint
ietusſtn
vwig ii
His Nnt

4

VrmmM

bijni
o cheutiuin
dimueſnen
nreq; Cdar

zogrihornc

Gbivwbun
horm itltn⸗
kdehartißi

ſeruãt ibi ꝓpꝛietates ſuas.lõ pꝛietas ignis eſt

glaciẽ ⁊ niuem reſoluere:tuncaũt non reſoluet.
Saß.xvj. Nix ⁊ glacies ſuſtinebãt vᷣtutẽ ignis
⁊ nõ tabeſcebãt. Pꝛopꝛietas aũt aque eſt ignez

extinguere.ignẽ aũt iferni extinguere vel modi⸗

cũ nõ poſſet tota aqua maris.Sapᷣ.xix. Ignis
in aqua valebat ſupᷣ vᷣtutẽ ſuã:⁊ aqua extinguẽ
tis nature obliuiſcebat᷑. Pꝛopetas vᷣo aeris eſt
lumen reciꝑe.in inferno aũt nullo mõ recipiet.
Saß.xvij. Nec ſiderũ limpidiſſime flãme iũllu⸗

minare poterãt illã noctẽ hoꝛrẽdã. Pꝛopetas

aut terre eſt infimũ locũ tenere. In inferno aũt

pctõꝛ habebic terrã ſurſum ⁊ deoꝛſum a dextr

⁊ a ſiniſtris.Uñ Job.xx.ðꝛ de pctõꝛe.Terra cõ⸗

ſurget aduerſꝰ eũ.qꝛ ne vnq; euadat cuſtodiet.

Notãdũ tñ ſᷣm Rich.in.iiij.di.vlti.ar.v.q.j.

ꝙ lʒ lumẽ per ſe ſit delectabile:tamẽ ꝑ accidens
põt eſſe triſtabile in qᷓ;tũ aliquid oſtẽdit qð diſ⸗

plicet.Et ideo cũ infernꝰ ſit locus oĩs triſticie ẽ
tenebꝛoſiſſimꝰ in quo nõ eſt aliqð purũ lumen
qð viſum delectet.Eſt tñ ibi aliqð lumẽ tenebꝛo
ſitati ꝑmixtũ quo dãnati ſolum videre poſſint
vñ dolest. Et de hoc inqͥt Gꝛeg.ix.moꝛal.vᷣſus
finẽ dicẽs. Ignis inferni qᷓ;uis ad cõſolatõʒ nõ
luceat tñ vt magis toꝛqueat ad aliqͥd lucet.Nã
ſeq̃ces quoſq; ſuos ſecũ in toꝛmẽto repꝛobi flã

ma illuſtrãte viſuri ſunt quoꝝ amoꝛe deliq̃rũt
Hoc etiã in ſnia ðt Iſið.li.j.de ſũmo bono.o.xx

De hac viſiõe habet᷑ Eſa.xiij.vbi ðꝛ. Unuſqᷣſq;
ad ꝓximũ ſuũ ſtupebit.Uidebũt em̃ toꝛmenta

ſua ⁊ alioꝛũ:ex quoꝝ hoꝛribili viſiõe valde cru
ciabunt᷑ maxime ex toꝛmẽtꝭ coꝝ quos ſupᷣ deuʒ
amauerũt:⁊ qͥ ipᷣoꝝ cauſa dãnati ſũt. Vñ qͥdaʒ
frater Guilhelmꝰ oꝛdinis nr̃i pᷣdicatoꝛ raptus
in ſpũ vidit in inferno vnũ hoĩem in imo flãma

rũ ꝓſtratũ:de cuiꝰ vtero alta arboꝛꝓcedebat:in

cuiꝰ ramis hoĩes multi erãt ſuſpenſi ⁊ a flãma
ab imo pcedẽte diuerſimode ⁊ acerrime toꝛque
bant᷑:⁊ ille qͥ in fundo iacebat magis int᷑ illos
toꝛq bat᷑.Et cuʒ quereret ille pᷣdicatoꝛ a ductoꝛe
ſuo qͥs eſſet ille qui ſuꝑ alios affligebat᷑:dixit ei
Ille qͥ iacet in imo fuit pᷣncipiũ generatiõis oĩʒ
iſtoꝛũ ⁊ fuit pauꝑ ſed ꝑ vſuras locupletatꝰ eſt:
alij vo qui ꝓceſſerũt ab eo toꝛquent᷑:vel qꝛ fue⸗

runt imitatoꝛes paterni ſceleris: vel qꝛ acqͥ ſita

ꝑ vſurã nõ reſtituerũt. Pꝛimꝰ aũt cruciat᷑ ma⸗
gis qᷓ; alij:⁊ eiꝰ pena accreſcit vidẽdo eos qͥ ꝓpt
eũ in hoc toꝛmẽtũ venerũt ⁊ ꝓ oĩb illis ei pena
accumulat᷑.Simplicit᷑ igit᷑ locꝰ inferni tenebꝛo
ſiſſimꝰ erit:ad quẽ neq; ſol neq; luna neq; ſtel⸗
le expãdẽt lumẽ ſuũ:in quo nihilvidebit᷑ niſi ꝙ
habeat incutere terroꝛẽ. Uñ ðꝛ.j. Reg.ij.Etim⸗
pij in tenebꝛis cõticeſcẽt.ſ.pꝛe timoꝛe. Sic̃ Exo
di.x.ðꝛ de tenebꝛis egypti.Facte ſunt terre hoꝛri
biles invniuerſa terra egypti Tribo diebꝛnemo

vidit fratrẽ ſuũ nec mouit ſe de loco in quo erat

Supꝑ que vᷣba ðt Nicolaus de ly.ꝙ tenebꝛe ille
ideo dicunt᷑ hoꝛribiles:qꝛ inter illas videb ant

CLXXXIX

egyptij viſiõe imaginaria fantaſmata quedã et
figuras turpes:que nõ paruũ eis ingerebãt ti/

moꝛẽ.⁊ ita in inferno erũt hoꝛribiles tenebꝛe:qꝛ

donati inter eas videbũt terribiles figuras de⸗
monũ:vt infra patebit. Et videbũt ſeinuicẽ.qui
danati erũt tã turpes ac defoꝛmes atq; hoꝛridi

vt impoſſibile ſit dictu. Treñ.iiij. Adheſit cutꝭ

oſſibꝰ eo ꝝ aruit ⁊ facta eſt q̃ſi lignũ. Sicut em̃
beati erũt pulcherrimi ita ecõtra de damnatis.
Nꝛ ſicut oppoſitũ in oppoſito ita ꝓpoſitũ in ꝓ⸗
poſito.iiij.topi.Uñ dici ſaum.ij.Facies eoꝛũ
ſicut nigredo olle.Et Aug.ait.Ignis ea que cõ
burit deturpat ⁊ denigrat:qᷓ;to magis ignis in
ferni denigrabit dãnatos qui erunt eiꝰpabulũ
ſempiternũ.De quibo dici᷑ Eſa.xiiij. Facies cõ⸗
buſte vultus eoꝝ.vbi glo.inqͥt. Nullius hoim
tam pulcher aſpectꝰ erit qͥ fumo ⁊ ardoꝛe infer⸗
nalis gehẽne nõ nigreſcat. Nõ em̃ refoꝛmabun
tur in aliqua pulchꝛitudine coꝛpoꝛa dãnatoꝛũ
ſed erit ecõtra.iuxta illud.j.ad Choꝛ.xv.Om̃es
quidẽ reſurgemꝰſed nõ oẽs ĩimutabimur:tamẽ
reſurgẽt ſine diminutiõe alicuiꝰ mẽbꝛi vt mag
puniant᷑.ſᷣm mgfr̃m ſen.in.iiij.di.xliij.c.vltimo.
⁊ Rich.eodẽ lib.di.xliiij.ar.j.q.j.ſed in oĩbd mẽ
bꝛis erunt indicibilr defoꝛmes.⁊ defoꝛmitates
quas habuerũt in mũdo dũ viuerẽt reaſſumẽt
in reſurrectiõe ſᷣm ſcem̃ Bona.i.iiij.di.xliij. ¶
Qus dolẽda erit hoꝛa illa qua miſer pec
o catoꝛ intrabit infernũ nunq; viſurꝰlucẽ
ptot annoꝝ milia? poſt iudiciũ ꝑ infini
ta ſecula.O quãtus timoꝛ tũc coꝛ eius inuadet
cũ videbit noctẽ ſine die tam longiſſimã ſibi fa
ctam. Nã ſi in boc mũdo viderẽt hoĩes noctem
ꝓtrahi vſq; ad mẽſem vel annũ cũcti damarẽt
ad ſidera miᷣicoꝛdiã.Unde inqͥt Uirgiliꝰ in.j.
GBeoꝛgicoꝝ de obſcurato ſole poſt moꝛtẽ Ceſa⸗
ris.Ille etiã extincto miſeratꝰ ceſare romã Cuʒ
caput obſcura nitidũ ferugine texit. Impiaq;
eternã timuerũt ſecka noctẽ. Que igit᷑ mẽs qua
liſue animꝰ fiet dãnatis in tenebꝛis inferni ob
ſcuriſſimis.in quo nõ ſolũ pꝛiuati erũt in eter⸗
num om̃i ſplẽdoꝛe ⁊ luce deleccabili: verũetiaʒ
oĩa alia mala accidẽt eis ad meroꝛẽ.De his aũt
tenebꝛis dicit Eſa.xxxij. Tenebꝛe palpatio ſuꝑ
ſpeluncas eoꝝ. H
AQuarta afflictio que dicitur fetidiſſime ab⸗
ominatiõis. 5älñä
Uara afflictio quã habebũt dãnati
q dicit᷑ fetidiſſime aboĩatõis. In infer
no erit em̃ fetoꝛ maximꝰ ſᷣm Rich̊.in
iiij.di.xliiij.ar.vlti.q.vlt.Et ideo ecdle
ſia ap pellat infernũ locũ fetoꝛis.Dicũt em̃ ſacri
doctoꝛes ꝙ in die iudicij oẽs fetoꝛes mũdi re⸗
ducent᷑ ad infernũ. Ideo ðꝛ Eſa.xxxiij. Cõuerte
tur humꝰ eiꝰin ſulphur.?⁊ Sophonie.j.Et erũt
coꝛpa eoꝝ ſicut ſtercoꝛa. Nihil em̃ magis fetẽs
cogitari põt qᷓ; dãnati. Uñ legit᷑ in vitaſpa.ꝙ;
erat duo nobiles ſocij qᷣ exiſtẽtes ſemel 2aud/

—

dã pᷣdicationẽ audierũt quẽdã pᷣdicatoꝛẽ dicen
tem ꝙ ſuntvalde terribiles pene inferni. Unus
aut ex eis cepit ridere nihil credẽs:aliꝰ vᷣo com⸗
puncꝰ effectꝰ eſt poſt paucos dies religioſus.
Ille vo qui remãſerat in ſeculo venit ad moꝛtẽ
⁊ rogatꝰ a ſocio ſuo monacho vt ſibi poſt moꝛ⸗

tẽ apꝑeret.Quadã nocte ei apparuit:⁊ introga

tus quõ ſtaret.Dixit male. Lũcmonachus ait.
Sunt ne in inferno ſic hoꝛribiles pene vt pꝛedi
cat᷑. Rñndit ille daõ natus.O frater oẽs ligue mũ
dinò poſſent narrare ſufficiẽter qᷓ;tũ ſit hoꝛribił
cruciatꝰ inferni.Tũc dixit monachꝰ. Nõne poſ

ſem ego habere aliquã noticiã huiꝰ ⁊ expientiã

Dixit aũt dãnatꝰ. Ita beneviſne videre aut tan
gere aut guſtare. Dixit monachꝰ. Nolo videre:

qꝛ ſum tunidus ⁊ moꝛerer vidẽdo tam terribi/

lia.Nolo etiã tãgere:qꝛ ſuʒ ſenſualis. Nolo gu
ſtare:quia habeo debilẽ ſtomachuʒz. ſed fac me
odoꝛare minꝰ tamẽ q; potes.Lũc dãnatꝰ ape⸗
ruit mantellũ in quo erat inuolutꝰa quo ſtatiʒ
exijt tãta putredo ⁊ fetoꝛ intolerabilis ac peſti⸗
lens ꝙ oẽs monachi illiꝰ monaſterij ibãtvaga
bundi vt ſtulti camãtes pter fetoꝛẽ.ita ꝙ nul⸗

lum remediũ inueniẽtes neceſſe fuit illis relin/

quere illð monaſteriũ ⁊ accedere a longe ad ha
bitãdũ. Ut em̃ inqᷣt Galienꝰ.de maxie ꝓſternẽ⸗
tibo virtutẽ nature eſt fetoꝛ ⁊ doloꝛ. Aliud exẽ
pluũ legit᷑ ꝙ qͥdã monachꝰfoꝛnicatoꝛ apꝑuit al⸗
teri moacho ſocio ſuo deſiderati ſcire qᷓies eſſẽt
pene inferni.Qui damnatꝰinſufflauit in ilum
monachũ.vñ ex eiꝰ fetoꝛe ile ſemimoꝛtuꝰ ceci⸗
dit:⁊ aues ide trãſeũtes tali fetoꝛe cadebãt moꝛ

tue. Si g fetoꝛ vniꝰ danati ſolũ tatũ eſt aboia,/
bilis:qͥd erit tãtoꝝ coꝛpoꝝ atq; aiarũ. Int oẽs
aũt fetoꝛes nullꝰ eſt maioꝛ fetoꝛe pcti.vt inquit

Aug.in lib.meditationũ.O curioſi qͥ odoꝛamẽ
ta in veſtimẽtis poꝛtatis.audite qͥd cõminetvo
bis deꝰ Eſa.iij.c.di.Et erit ꝓ ſuaui odoꝛe fetoꝛ.
2? eiuſdẽ lib.c.xxxiiij.dici᷑. Interfecci eo ꝝ ꝓijciẽ⸗
tur ⁊ de cadauerib aſcẽdet fetoꝛ.

Aunita afflictio q ðꝛ diabolice apparitõis t
Uiinta afflictio ðꝛ diabolice apparirõois
q Ibi em̃ doͤnati habebũt ſecũ demões ſp

iliurxta illð Mat. xxv. Ite maledicti i ignẽ
et᷑nũ qͥ paratꝰ eſt diabolo ⁊ agelis eiꝰ.⁊ Apo.xx
ð2. Diabolꝰ qͥ ſeducebat eos miſſus eſt cũ eis ĩ
ſtagnũ ignis ⁊ ſulphuris.De ciuitate etiã infer
nali ſcriptũ eſt Baruch.iiij. Ignis ſuꝑueniet ei
ab eterno in lõgiturnis diebo ⁊ habitabit᷑ a de⸗
monijs in lõgitudie tꝑis. Apparebũt g̊ demo⸗

nes ipᷣis miſeris dãnatis in tã hoꝛribili foꝛma
tãq; turpib fantaſmatibo:ꝙ ſicut dicũt theolo

gi quidã in.iiij.potiꝰ qͥs ſe ꝓijceret in ignẽ ardẽ
tiſſimũ qᷓ; pauliſꝑ per momẽtũ videre diabolũ
ſicut apꝑet dãnatis.Sicut ille moꝛtuꝰſuſcitatꝰ
ex cõtactu ſacci ſcci Hieronymi retulit ſctõ Ciril

lo. Immo dicũt doct.ꝙ ſi qs videret demoneʒ

ſicut apparet in inferno ſubito moꝛeret᷑. Et iðo

—

etiã dicũt quidã: ꝗpter eius hoꝛribilitatẽ: po/
tius quis eligeret traſire ꝑ ignẽ ſꝑ ab oꝛiẽte vſq
ad occidẽs:qᷓ; ꝑ mo mentũ ⁊ in ictu oculi videre

turpitudinẽ dyaboli ĩ eẽntia ſua oĩ turpitudine
ꝓpter petm defoꝛmata.De hac aũt demonũ ap⸗

paritiõe ðꝛ Job.xx. Uadent ⁊ venient ſuper eos
hoꝛribiles.? Nauʒ.ij. Aſpectus eoꝝ quaſi ful⸗
gura diſcurrentia. De dyabolo etiam dicit quili

bet dãnatus.Job.xvj.Collegit furoꝛẽ ſuũ ĩ me

⁊ cõminãs mihi ifremuit.Et Hiere.vj. Crude⸗

lis eſt ⁊ nõ miſᷣebit᷑:⁊ eiuſdẽ li.c.j. Comedit me

⁊ deuoꝛauit me:⁊ abſoꝛbuit me ſicut draco. r/

ridebũt aũt demões ipᷣos dãnatos. Quoꝝ irri⸗
ſionẽ euitare cupiebat pſalmiſta dicens.ſle qñ

irrideant me inimici mei. Uñ Grego.ait.Quos

habuiſtis tẽptatoꝛes in culpis:habebitis deriſo
res in toꝛmentis Eccliaſti.qʒ.xxxix.ðꝛ de demo⸗
nibo. Sunt ſpũs qui ad vindictaʒ creati ſunt:⁊

in furoꝛe ſuo ↄ firmauerũt toꝛmẽta ſua:⁊ in tꝑe

cõſũmatiõis effũdẽt furoꝛẽ ⁊c̃. De dyabolo etiã
ſcriptũ eſt Abacuch.j. Ipe de regibo tri phabit
⁊ ſuꝑ oẽm munitionẽ ridebit.Et ibidẽ ðꝛ.Uola
buũt q̃ſi aqle:ſcʒ demões ad flagellandũ dãna/

tos. Quilibet autẽ dãnatus dicere poterit cauoam

ps.Coculcauerũt me tota die inimici mei.Nar⸗

rat vo Greg.in li.Dialogoꝝ.ꝙ cũ monachi ſeti

Benedicti vellẽt quẽdã la pidẽ leuare in edificiũ

nullo mõ potuerũt eum mouere:qꝛ dyabolꝰ ei⸗

dẽ inſedebat. Quid &̊ faciẽt danati:qui ab inũe/
ris demonibo erunt dep̃ſſi ⁊ ↄ culcati. Pꝛofecto
vxxtam hoꝛribilium demonũ ſocietate ⁊ ↄtinua

coꝛum cruciatione valde affligent᷑. Unde quili

bet dãnatus poterit dicere illð Job.xvj.Cõclu⸗

ſit me deus apud iniquũ.⁊ manibo impioꝛum

me tradidit hoſtis meus terribilibo oculis me

intuirus eſt. De demonibo em̃ dicit Uirgilius.

vj. Eneydos.Terribiles viſu foꝛme ⁊c.Ibi igũ
boꝛribues dem ones danatis cõtinue aderunt
clamantes ⁊ rugiẽtes.De qͥb dicit Aug.in qdã

ſermone ad heremitas. Ibio frẽs demones cla
mare nõ ceſſant:pcutere pccõꝛes nũq; deſiſtunt
Nunc ſuꝑbũ:nunc gloꝛia mundi plenum:nũc

luxurioſum: nunc pꝛoditoꝛẽ:nunchomicidam
nũc mendacẽ:nũc detractoꝛẽ appellãt.Ecce quõ
clamabũt. Sed quid dicẽt.niſi ꝑcute:dilacera:

occide:velociter ſpolia:pᷣdari feſtina:fer pꝛunas
picem para:auꝝ ⁊ argentũ liquelce:qꝛ duʒ vixe

runt deum itelligere noluerũt. hec ille. O miſeri

peccatoꝛes quomodo fac etis in tenebꝛis illis:
ſi mõ habetꝭ timoꝛẽ in nocte:oẽm ſtrepitũ expa⸗
neſcẽtes.Et ſi moꝛtuus appareret vobis quaſi

exanimes efficeremini.Quomodo ergo poteri⸗
tis ſuppoꝛtare viſionẽ hoꝛribilẽ tot moꝛtuoꝝ:⁊
apparitiõeʒ nõ vniꝰſolũ:ſʒ inũerabiliũ tam de⸗

foꝛmiũ:ac turpiſſimoꝝ demonũ. Hi erunt ſo⸗

cij vꝛi i penis q̊n ſuaſiones ſecuti eſtis in pqie.
Sexta afflictio que dicitur vermium coꝛro⸗
ſionis. ”M OD

uf
1 –
t⸗
rnlilbetii
nauinnin
leugtiſt
Doltonaen
fonmnfm⸗
nit ioou⸗
Gͦtindomni
ipenoransd
eſonmanl
Penuciente dan
Cigugnibda

kongwonscue⸗
(mnutmw n

giwmmsdenene⸗
ENlcdinnihct

Wndenindng

fcndpiöphtund
lundegeiinrin
Norrſcingunt
pofunktintr
GGitorgeudin
Morrgicu
Müngnptpren
Gtiniſfiumpont
nrnmnct deynin:

Nafeogilid

hcelopniann
odetndisſuisſd

NANöinvenggl
nisenolanmicte
busennitaclpedit

olledligireldeil
Mii ltaeritttuls⸗
uus ſue ſupplicii⸗

Iatis effectu,heci

cucabunkercͤfu
nchanspetebüüt⸗
Utudtnimi te die
onfunakein
iciclad olliin
Enagnacrtaffi
umntismuif
Mögipornakren
poldiriüü
blarhummn
Fonſdeatidie
ctürininfenode
de ſomcleniin
ves waengles
mneginanes
mmnu. ſodrine
ſſcehz deinen

mloinpßgne

riu
8dinae Mn

.

ndeee .
MtwenaIe.

witi deritn

Nedenghrin
or Sihäinde
ud agelandii

msdimdene
deinimniſ
pidilunnofi
movatptt

nitdänencid

ü ſoctnn
ls Yobhm
: mantby npen
Emblivenisn
neñ dier Nlis
ſofonen itt
mns in u
idic Zupnii
gio fiö Motch
ins nüß Mlun
und num/
inmnchondcin
ppeli⸗ika

lgcnrdluce :

ſctnufrprun⸗
aere Wl
ialiOi
nnmengl
rwan ſtrhtü
Duma hi 4
onodocho
blintnon,

ſlnihdenſt

rvcta afflictio quã habebũt damnati
ſin inferno dicit᷑ vermiũ coꝛroſionis.
De qua afflictiõe ſcriptũ eſt Eſa.l.Si
cut veſtimẽtũ ſic comedet eos vᷣmis.
Et eiuſdẽ lid.c.xiiij.dicit᷑ peccatoꝛi. Subt te ſter
netur tinea:⁊ o ꝑimẽtũ tuũ erũt vermes. O mu
lier vana q̃ tãtũ tꝑis expendis in te oꝛnãdo: ⁊ q̃
doꝛmis in leccis tã delicatis.Lectꝰ tuꝰ in infer

no erit camera vᷣmiũ:veſtimẽta tua erũt vipere

⁊ ſerpẽtes ſcoꝛpioneſq; venenoſiſſimi.Sʒ ſcien
dũ eſt ſᷣm doctrinã Rich.nri.in.iiij.di.vlt.ar.v.
q.ij.q pena vermis duplicit᷑ põt accipi. Aut ꝓ⸗
pꝛie.ſ ꝓ verme coꝛꝑali.aut methaphoꝛice.ſ.ꝓ re

moꝛ:ſu cõſciẽtie qͥ aſam dãnatoꝝ pungit ⁊ affli

git. Uñ Aug.in lib.devera innocẽtia inqͥt. Nul
le ſunt grauioꝛes cruces in vita iſta qᷓ; mala cõ
ſcientia.Et vtro q; mõ dicũt aliqͥ in inferno eſſe
penã vermis.De remoꝛſu cõſclẽtie nõ eſt dubiũ
qꝙ; miſeri dãnati habebũt remoꝛſum cõſciẽtie:⁊
tantã anxietatẽ in aĩa ꝙ iſta erit de maioꝛibo an
xietatibo qᷓ; habeãt.vt ðt Rich.vbi S.nõ ꝙ do⸗
leant de pctõ ſimpłr ⁊ amoꝛe charitatis cũ ha⸗
beant ↄſciẽtiaʒ in malo o bſtinatã: ſed ha bebũt
remoꝛſum iſtũ in aia:⁊ iſtũ vermẽ hoꝛribilẽ in
cõſcia ꝓpter grauiſſimas penas quas videbũt
ſe pati ꝓpter pctã.Et ita intelligit᷑ ilud Sap̃.v.
Pniam agẽtes ⁊ pꝛe anguſtia ſpũs gementes.
Et hãc etiã ſniam ponit Alex.de ales in.iiij.ꝑte
ſũme in tract᷑.de pnia.⁊ btũs Tho.i.iiij.ſcripto
di. l. ar. j. Et Aug.i libᷣ.de fide ad Petꝝ ait.Qui
in hoc ſeculo pniam nõ fecerit habebit illã ĩ fu⸗
turo de malis ſuis:ſed indulgẽtiã in conſpectu
dei nõ inueniet.qꝛ ⁊ ſi erit ibi ſtimulꝰpenitudi⸗
nis:nulla tamẽ erit coꝛrectio voluntatis.A tali
bus em̃ ita culpabit᷑ iniqᷣtas ſuavt nullatenus
poſſit diligi vel deſiderari iuſticia.Uolũtas em̃
toꝛũ ita erit ⁊ talis vt habeat ſemꝑ ĩ ſe maligni⸗
tatis ſue ſuppliciũ:nũqᷓ; tamẽ poſſit inciꝑe bo⸗
nitatis effectũ.hec ille. Ipᷣi q̊ʒ dãnati in inferno
cruciabunt᷑ ex cõfuſiõe maxima:qꝛ oĩa facino⸗
ra cũctis patebũt. Eʒzech.xv. Uidebũt oẽs tur⸗
pitudinẽ tuã ⁊c̃.Dicit᷑ cuilibʒ dãnando.Sicut
fur confundit᷑ cũ res furtiue vel inſtrumenta

rãdi ei ad collũ in patibulo ligant᷑:ita dãna⸗

tis magna erit afflictio animi ⁊ q̃ſi qͥ d vermis
aĩam rodẽs manifeſtatio ⁊ euidentia aboĩatio
nũ ꝓ qͥb eternałlr cruciabunt᷑.De vᷣme aũt coꝛ⸗
poꝛali dicũt qͥ dã ꝙ nõ erit in inferno:qꝛ vegeta
bilia ⁊ bꝛuta nõ remanebũt poſt iudiciũ.Aug.
vo.xxi.de ciui.dei.c.ix.dimittit ſub dubio.vtrũ
erũt in inferno vermes mat᷑iales vel nõ.ſed ſal⸗
uo ſꝑ melioꝛi iudicio poſſumus dicere ꝙ erũt
vᷣmes matiales in inferno.Et de hoc expᷣſſe lo⸗

quit᷑ ſeòtura Judich.vlt.vbi ðt.Dabit ignem ⁊

vᷣmes in carnes eoꝝvt vrãtur ⁊ ſentiẽt in ſempi
ternũ.Nõ ðt in aiam.⁊ſic nõ loquit᷑ de remoꝛſu
cõſcĩe ſʒ de vᷣme matiali.Et Ecci.vij.ðꝛ.ĩdicta
carnis impij ignis ⁊ vᷣmis.Vermis ãt puniẽs

carnẽ eſt vermis coꝛꝑalis. Nõ obſtat mõ ꝙ ve⸗

getabilia ⁊ bꝛuta nõ remanebunt poſt iudiaũ:

nec erit gñatio ⁊ coꝛruptio:qꝛ ceſſantib oiĩbus

alijs aialibo irrationalibo atq; om̃i gñatione ac

coꝛruptiõe:põt deꝰex putredine ĩferni facere ge⸗
nerari vermes ⁊ etiã coꝛrũpi ad maioꝛẽ abomi⸗
natiõem pœõꝝ. Itẽ põt facere durare vermes ⁊
alia bꝛuta terribilia in iferno ad punitiõem ma/
loꝝ.Uel poſſumꝰ dicere ⁊ meliꝰꝙ demones ac
apiẽt foꝛmã vermiũ ſerpentũq; ac viꝑarũ:ſiłr ⁊
tigriũ atq; leonũ:⁊ in tali foꝛma cruciabũt miſe
ros dãnatos.⁊ tales vermes erũt peioꝛes ſine vl
la cõparatiõe ⁊ atrocioꝛes qᷓ; oẽs qͥ in hoc mun
do reꝑiri poſſint.Et ita itelligit᷑ illð Eſa.xxxiiij.
Erit cubile draconũ ⁊ paſcua ſtrutionũ:⁊ oc⸗
current demonia.Et illud eiuſdẽ li.c.vltio. Ver
mis eoꝝ nõ moꝛiet᷑. Et illud Deut᷑.xxxij.vbi diẽ

deus. Oẽtes beſtiaꝝ imittã in eos:cũ furoꝛe tra

hentiũ ſuꝑ terrã atq; ſerpẽtiũ:⁊ deuoꝛabũt eos

aues moꝛſu amariſſimo.vñ Uirgiliꝰi.vj.Eney⸗

dos inqͥt. Roſtroq; imanis vultur adũco Im⸗
moꝛtale iecur tundẽs fecũdaq; penis Uiſcera:
rimaturq; epulis hitatq; ſub alto Pectoꝛe:nec
reqͥ es fibꝛis dat᷑ vlla renatis. Põt g qͥlibet dã⸗
natus dicere illð Job.xxx.Qui comedũt me nõ
doꝛmiũt. O ĩfelices pctõꝛes qͥlibet vrm poterit
dicere in ĩferno illud Job.xvij. Putredini dixi:
pater meꝰes tu:mater mea ⁊ ſoꝛoꝛ mea vermibo
Intrabũt em̃ vermes fetidiſſimi:⁊ viꝑe hoꝛribi
les ꝑ os vrjm:⁊ ꝑ nares atq; aures:atq; ĩ viſceri
bus vos cruciabũt.Et de h̊ loqᷣt Dãtes in pᷣma
comed ia ĩferni.c.iij.dicens. l
Iſti putridi qui nunqᷓ; erant viui.
Erant nudi ⁊ multum ſtimulati
A muſcis ⁊ veſpis que erant ibi
Rigauerunt ſanguine eoꝛum vultũ
Qui mixtus lacrimis vſq; ad pedes
A faſtidioſis vermibus erat recollectus
Septima afflictio inferni que dicitur impoꝛ
tabilis doloꝛationis. O
Eptima afflictio quã hẽbitis o mivᷣi
s pcctõꝛes in iferno ðᷣ ipoꝛtabilis affli⸗
ctiõis.UVt em̃ dicũt theo.in.iiij.ſen.di.
vltima.oẽs pene ⁊ doloꝛes atq; affli⸗
ctiões q̃ poſſunt i mũdo iueniri:erũt in inferno
ſine vlla cõꝑatiõe terribilioꝛes.Et dãnati crucia
bunt᷑ hoꝛribiłr in oib ſenſiba:vt verificet᷑ in eis

illud Sapie.xj. Per q̃ quis deliquit:ꝑ ea ⁊ pu/

niri ðbet.Pꝛio g̊ affligent᷑ in tactu totiꝰcoꝛꝑis
ex flagellatiõibo:toꝛturis cõbuſtionibo ⁊ ceteris
toꝛmentis. Itẽ qꝛ ligatas habebũt manꝰ:⁊ ſiłr
pedes ⁊ oĩa mẽbꝛa ita ꝙ eis nũqᷓ; vti poterunt.
Juxta illð Mat.xxij. Ligatis manib ⁊ pedib
⁊c̃. Scðo cruciabunt᷑ in viſu ex caligine ⁊ ſumo

iferni qͥ nullũ ha bebit reſpiraculũ:nec ipᷣi alicu⸗

ius aeris habebunt refrigeriũ.vñ Apoc.ix. Ob
ſcuratꝰeſt aer de fumo putei ⁊c̃.Et ps.ait.Aſcẽ⸗
det fumꝰin ira eiꝰ. Xercio ouclobun? Rolvba

=SWSð

Bermo

tu ex fetoꝛe incõpabili qui erit in inferno eterna
liter. De quo dicit᷑ Johel.ij. Alẽdet feroꝛ eius ?

putredo ⁊c̃. Quarto cruciabũnt᷑ in auditu au⸗

diendo hoꝛribiles clamoꝛes demonũ⁊ maledi

ctiões ⁊ ſtridoꝛes dãnatoꝝ ⁊ obpꝛobꝛia vniuſ⸗

cuiuſq; dãnati ad pꝛoximũ.iuxta illud Eſa.iij.
Tumulctuabit᷑ puer ↄtra ſenẽ ⁊ ignobilis con/

tra no buẽ:pater obiurgabit filiũ ⁊ filiꝰ patrem
Et Eſa.lxv.dicit᷑ di nãdis.Uos cdlamabitis pꝛe
doloꝛe coꝛdis: ⁊ pꝛe cõtritiõe ſpũs vlulabitis.
Legit᷑ aũt ꝙ quidã frater ciſterſiẽſiũ ꝓpter aſpe⸗
ritatẽ pnie poſt multas tẽptatiões diabolicas
deliberauit exire oꝛdinẽ. Uñn apꝑuit ei mater eiꝰ
q erat defuncta ⁊ dixit illi. Quõ poteris ſuſtine
re penas inferni ſi nõ potes pati pnias religio⸗
nis.Cũ aũt ille nõ crederet maioꝛes eſſe penas

infernales ſtati audiuit tã terribiiẽ poꝛcoꝝ gru

nitũ ꝙ nullũ tonitruũ poſſet ei cõparari:⁊ vide
bat᷑ ei ꝙ celũ ſcinderet᷑ ⁊ cadere vellet ſuꝑ caput

eiꝰ.Qua terribilitate ille mõachus expaueſcẽs ĩ

religiõe ꝑſeuerauit. Quito cruciabunt᷑ i guſtu
dicẽte Ps. Fex eiꝰ nõ eſt exinanita bibẽt oẽs pec
catoꝛes terre.Et Hiere.xliiij.ðꝛ. Ibi moꝛiemi fa

me ⁊ ſiti.⁊ Eſaie.ix.Vir fratri ſuo nõ ꝑcet:vnuſ⸗/

qͥ ſq; carnẽ bꝛachij ſui voꝛabit.? Ps iteꝝ ait de

dãnatis.Fel draconũ vinũ eoꝛũ ⁊ venenũ aſpi⸗

dũ inſanabile.Oia cciã toꝛmẽta que in hac vita
imaginari queũt habebitis o pctõꝛes nõ ſoluʒ
in aia ſʒ etiã in coꝛꝑe.Qꝛ ſicut beati in celo erũt
ad plenũ ſatiati ⁊ om̃i dulcedine pleni:ita vos
eritis pleni oĩbo doloꝛibo infirmitatibuſq; q;tũ

ad doloꝛẽ oim infirmitatũ:⁊ in oibus mẽbꝛis

⁊ ſenſib ſꝑ indicibilẽ doloꝛẽ ſentietis. Et hoc ẽ

qð ſcriptũ eſt Job.v.c.de dãnato.Irruet in euʒ

oĩs doloꝛ.Quilibet ergo dãnatꝰ poterit dicere

illð Job.xvj.de demonibo eũ cruciãtib. Satu

rati ſunt penis meis.⁊ in eo.c. Nũc aũt oppᷣſſit

me doloꝛ meꝰ:⁊ in nihilũ redacti ſunt oẽs artꝰ

mei. Semꝑ em̃ dãnati tãtũ doloꝛẽ ſentiẽt:ſicut

ſi cõtinue oĩa mẽbꝛa illis trũcarent᷑.Et cũ coꝛga

dãnatoꝛũ ſint ſenſibilia ĩ ſũmo plus ſentiet dã
natꝰ leſus cũ vna feſtuca:vt ita loquar:qᷓ; nos
ſi vberaremur cũvno baculo.Et hoc etiã ptʒ de
habẽte podogrã qͥ nõ põt ſuſtinere etiäã mimuʒ
ictũ:qͥ tñ alteri podagra nõ laboꝛãti nullũ cau⸗
ſaret doloꝛẽ. Itẽ maioꝛ eſt doloꝛatio ſine cõpa⸗
ratiõe in coꝛpe vulnerato ſi vulnꝰ ꝑcutiat᷑:qᷓ; in
coꝛꝑe ſano. Uñn dᷣt Scotꝰ in.iiij.ꝙ doloꝛ iferni

intẽſus qꝛ redit in idẽ.Si ꝗ̊ difficillimũ ẽ ma⸗

gnũ doloꝛẽ cẽperare.l.ſi adulteriũ cũ inceſtu.S.
impatoꝛes.ff.ad.l.iuli.de adul.quõ ſuppoꝛta⸗
bũt miſeri dãnati tã terribilia toꝛmẽéta. Q

. Peccaroꝛcs cogitate qᷓ; terribilis erit do
o lſoꝛ veſter.ſi modo nõ poteſtis vel modi

cuũ doloꝛẽ in coꝛꝑe veſtro ſufferre: pꝛofe⸗
cto ſi ſenſualitatibꝰ inſudabitis tãto maioꝛ erit

veſtra doloꝛatio.iuxta illud Apoq.xviij.Qus⸗
tum in delicijs fuit tantũ date ei toꝛmentũ ⁊ llu

— D
3

ctuʒ.Et iõ minat᷑ vobis dñs Deut᷑xxxij.di.Cõ⸗
gregabo ſuꝑ eos mala ⁊ ſagittas meas comple
bo in eis.Et ibidẽ dicit deus. Inebꝛiabo ſagit⸗
tas meas ſanguine:⁊ gladiꝰmeꝰ deuoꝛabit car⸗
nes. Q aũt in inferno ſint diuerſa toꝛmẽta de/⸗
clarat᷑ ꝑ illud qð legit᷑ i libꝛo qͥ in titulat᷑ de viſio
ne Pauli:vbi ðꝛ:q qͥdaʒ deuotꝰraptꝰin ſpũ vi
dit in iferno arboꝛẽ igneã in q̃ pctõꝛes ꝑ diuer⸗
ſa membꝛa ꝑ que peccauerant ſuſpendebant᷑.et
igne ſuppoſito concremabant᷑ ⁊ diuerſimodea
demonibo toꝛq̃bant᷑.Deinde vidit foꝛnacẽ ſeptẽ
coloꝛũ igniũ diuerſas hñteʒ afflictiões ⁊ effectꝰ

in toꝛquendo.Et poſtea vidit rotã igneã imenſe

magnitudinis in q̃ hoĩes diuerſimode ſuſpẽſi

a demo nibo crudabant᷑ multiplicibo toꝛmentis

in reuolutione ipſius rote.Deinde vidit flumen
igneũ ⁊ ſulphureũ in quo erãt diuerſe belue di⸗

uerſimode toꝛqᷓntes damnatos. UVidit etiaʒ ibi

młieres indutas pice ⁊ ſulphure ardenti q̃ cru⸗

ciabãt᷑ diuerſimode a diuerſis generibo ſerpétfũ

7 draconũ.Nõ ſolũ aũt cruciabunt᷑ dnati exte⸗

riꝰ:ſʒ etiã interiꝰ.Vñ quilibet eoꝝ poterit dicere

illud Job.xxx. Interioꝛa mea efferbuerũt abſq;
vlla requie.Et vᷣificabit᷑ in eo illud Deut᷑xxviij.
Percutiet te deꝰegeſtate:febꝛe et frigoꝛe:ardoꝛe
⁊ eſtu.Licet aũt danati habebũt coꝛpꝰimoꝛtale

tñ adeo erit paſſibile ac tantis miſerijs ſubiectũ

ꝙ ſuſtinere vix valebit. Unde ps.ait.In mibijs
nõ ſubſiſtẽt.

rũ qᷓ; demonũ triplici ex cauſa. Pꝛima qꝛ deus
nũq; ꝓ malignis ſpiritib tãta fecit qᷓnta ꝓ hoi⸗
bus.Et iõ hoĩes ingrati plus q; demões puni/
ent᷑. Scðo qꝛ demones tantũmodo ꝓvna auer
ſione ſunt puniti:de q̃ reſurgere nõ valent.Sed
hoĩbo deꝰmultotiens ignoſcit ⁊ eis graʒ tribuit
reſurgendi.Et iõ qꝛ pluries peccãt ⁊ recidiuant
grauiꝰvindicabunt᷑. Tercio qꝛ demones ſolũ⸗
modo punient᷑ quo ad ſubſtatiaʒ ſpũalẽ:boĩes
vero in coꝛꝑe ⁊ ĩ aia eternalr cruciabunk. Q
Vdietis qʒ o mĩi pctõꝛes in ĩferno terri
a briles voces dei vos expꝛobꝛantis.iuxta
illud.j. Reg.ij.Oñm foꝛmidabũt aduer
ſarij eiꝰ:⁊ ſuꝑ ipᷣos iĩ celis tonabit.Et hoc eſt qð
ſcribi Sap.v. Turbabunt᷑ timoꝛe hoꝛribili.⁊

Job. xv. Sonitꝰcerroꝛis in aurib eius. O infe

lices qdð refrigeriũ erit vrĩm cum nõ ſolũ deus ⁊

oẽs ſcti ↄtra vos ſtabũt:ſʒ etiã oẽs creature vos

cruciabunt in vindictam offenſionis creatoꝛis.
Juxta illud Sapie.v. Armabit omnẽ creaturaʒ
ad vltionẽ inimicoꝝ. Etideo Dauid in perſona
damnari ex camat pſal.xvij.dicẽs.Doloꝛes ifer

ni circundederunt me. Unde quidã verſificatoꝛ
in ꝑſona damnati ſuſpirat dicens.
Hevy me dolentẽ quãtũ ſentio doloꝛis
Quli ſum pꝛ iuatus videre deum
Heyme videndo inimicum meum

Coꝛ mihi tremet in coꝛpoꝛe vt folium.

2

nõ ſul Eſt aũt notãdũ ſᷣm ſcmm S⸗ona.
in.iiij.ꝙ maioꝛ erit in iferno penahoim dãnato

—
— —–

nnlnggl
We

—

Uudedechto⸗
uctinun
1 cbe⸗ n
Denennun
oongkemn
auulr ie
Nifimnii
Nrilumeh ſ⸗
nnt,uilin
uituiqie
Zine dipennel
Zbitonincn i
Dtunitmiun
Outlnfucun
Nnitnunn
ſcſions uun
onciundad
dimmsduittn
Pömhigoſtun
Mdiansd
Openinündn
Ohiaceo eun
Eenmnhckin
onnerame
Njprgnirnan
Aplunanent
uimnackin
Cumrſcume
Oneqviſaoſan
Orunsromdh
Zem oruncrd
Lonnisdane

Pongoſaigro

Armemlen
Glftaſen
ſöͤitaaudel

Otuqulme vide

tpenſaad u
ſom vbicgoſ⸗
Euntconnte

(abiconſalo y

Kemapecgara ve
Enende iam.
renratore
Onnczegd ſin
enrevin
obſtn
0 Mapnin

Mhodiigentinui
Nätteldgiii⸗
aeddat
hleſueoidnade
Lhoriinifn

o Epenſi⸗
1eited
eſllhntchne.

—
S==1

=

dencrini⸗

.

rwiiſgün

luplahtnnen
Nngeriditiamn

itdiuenſebal
1os. Uidtange
Purtardenctin
ſs anenhoſann
Cndunidäman
bartor ponmiden
Nackaduaitit
collus daumt
de figorente
büt Copinert
nsmiſensſiden
Gepsat Jnuni
düfmſam d
penoboimn dinn
u Primagn
denfectännnn
aï dennoch in
tündo ormum
gNnnsl
Einiz hinidis
ncsbi 0
nitpiniino
nhumnu n
iemiizbütag,⸗
es cke
orborblit
wens.0 i
nd a dens⸗
umnett
ioniscung
promnigenn
dmnidin ie
tis alin
Aucituſſin
dolors
N
nan
fN

N

Foliũ

O munde deceptoꝛ falſus ⁊ reus es
n quẽ meum poſui amoꝛem
am abeo cum pena ⁊ doloꝛeꝛ
Heyme dolentem quomodo faeiam ego
VUideo regẽ eternũ cum magno furoꝛe
Quia ſuo aſpectu me pꝛofugauit
Ad infernum ſum ſententiatus
At in illum abiſſum plenũ magno ardoꝛe
O me miſeꝝ infelicem ⁊ infoꝛtunatum
Qui nun quẽ cogitaui moꝛi
Ai me diſpectus meus venit:vt ſeiungar
Ab iſto mundo quẽ tantum amaui
O ſtulti ⁊ fatui venite videre
Qualem fructum repoꝛtem a meo dilecto
Argentũ ⁊ aurũ in diſpectũ meum relinquo
Poſſeſſiones ⁊ alia gaudia
Uideo me iunctũ ad iſtum punctũ ſtrictum
Dñatus diuitie amici neq; parentes
Nõ mihi poſſunt ſuccurrere:bayme dolentẽ
Maledictus dies quo natus
O me miſerũ ad quid redactus
Qui adeo eram pulcher ⁊ adeo foꝛtis
Et nunq; eſtimauivenire ad moꝛtem
Jam me vermes comederunt
Oß me qui rem anſi deceptus
Ego ſum conductus in hanc penã foꝛtem
Anima mea eſt in infernum pꝛoiccta
Qamat ſuccurrite:⁊ nõ eſt qui adiuuet
Oy me qui ſero iam doleo
MKmundus mihi vnquã placuerit
Jam conſu moꝛ in iſto igne ardente
Et omnis delectatio verſa eſt in doloꝛem

Plango ſuſpiro ⁊ nihil iuuat

Oy me miſerũ quare me nõ emendaui
Si feciſſem in vita penitentiam

Nõ ita crudeli eſſem cõdemnatus ſententia
O tu qui me vides cogita bene

Et penſa ad quid redire debeas
Nam vbi ego ſum tu venire poteris
Et neſcis tranſgrediendi punctum

Ego tibi conſulo vt bene agas

Et tua peccata vadas confiteri
Emenda vitam ⁊ noli expectare moꝛtem
Que venit cito ⁊ eſt ſupꝛa poꝛtaʒ
Omnes ergo ſint oꝛati
Si ꝑuenire velint ad ciuitatem beatam R
Igit᷑ obſtinati pctõꝛeſ:eligite potiꝰiĩ hac

o vita pniam agere:qᷓ; ad eternos inferni

cruciatꝰ accedere. ”Laʒ aſperi enim ſunt

illi doloꝛes:ꝙ dicit Hoſti.in ſũma:in titulo de

peni.⁊ remiſ.S.qba ꝓſint.v.illud.q; grauioꝛ eſt
vniꝰdiei penitẽtia in alia vita:qᷓ; hic centũ. Jmo
dicũt theologi ĩ.iiij.di.vlcima ꝙ ſi qͥs ſciret cru⸗
ciatꝰ⁊ doloꝛes inferni:potiꝰeligeret hic toto tꝑe

vite ſue oĩbus doloꝛib ⁊ ĩfirmitatibꝛ anguſtia

ri:qᷓ; ꝑ hoꝛã in ĩferno toꝛqueri.Unde legit ĩ trã⸗
ſitu beati Hieronymi:ꝙ cum tres moꝛtui eẽnt

reſuſcitati meritis ſancti Hieronymi ex cõtactu

eius ſacerheat⸗
nus acceſſit ad ul 3
ceũ amariſſime lachꝛimãtẽ:quẽ interrogãs qua

CxCI

willus epus Hieroſolymita

nũ ex illis reſuſcitatis ⁊ inueit

re ſic fleret:cũ maxima difficultate eũ reſpõdere
fecit: erat em̃ totꝰ in amaritudine abſoꝛptus.
Tandẽ dixit cũ lachꝛymis. Ego ſic amare fleo:
quia ſcio me peccaſſe ⁊ deũ iuſtiſſimũ qͥ nulluʒ
malũ relinquit ipunitũ:⁊ ideo timeo ne me cõ⸗
dẽnet ad eternos cruciatꝰ. Lũc beatꝰ Cirillꝰ di
xit.Obſecro te vt dicas mibi quales ſunt ille pe
ne inferni.Cui rñdit reſuſcitatꝰ. Scias o Liril⸗
le ꝙ om̃s doloꝛes:oĩa toꝛinẽta:oĩiaq; marcyria
que in hac vita cogitari poſſuntſunt ſolatia in
cõparatiõe minoꝛis pene inferni.Et ſi quis ſci⸗
ret hoꝛribilitatẽ inferni potiꝰ eligeret ſtare ĩ hac
vita a pncipio mũdi vſq; ad finẽ cũ oibus cru⸗
ciatibo:penis actoꝛmẽtis que imagiari poſſint
qᷓ; per hoꝛã in inferno ſtare cũ minoꝛi pena qus
habeat dãnatꝰ.Et ideo o maledicti pctõꝛes con
tremiſcite:vos em̃ ad tales penas ꝑuenietis in

quib eternaliter ⁊ ſine intermiſſiõe cruciabimi

Scriptũ eſt em̃ Apod.xiiij.de dãnatis.Crucia
bunt᷑ igne ⁊ ſulphure: ⁊ nõ habebũt requiẽ die
ac nocte.De qͥbo toꝛmẽtis dicit᷑ in.vj.Eneydos
mãtuani Uirgilij.vbi Sibüla lo quitur Enee
de illis cruciatibo dicẽcs.
Nõ mihi ſi lingue centũ ſint oꝛaq; centũ
Ferrea vox om̃s ſcelerũ cõpꝛehẽdere foꝛmas
Om̃ia penaꝝ ꝑcurrere nomina poſſem.
A quibo hoꝛribilib penis liberet nos deus no

Feria ſexta poſt paſcha de ſeptẽ alijs afflicti⸗/
onib inferni Sermo vigeſimuſſe ecũdus.

Auci.i.octo ꝗa/

p nime ſalue facte ſũt ꝑ aquã.j.Pe⸗
tri.iij.Dicũt doctoꝛes ꝙ valdevti⸗
le eſt pctõꝛibus pᷣdicare de terribi
libus inferni cruciatibo. Unð ſicut matervolẽs
a lacte amouere ifantulũ ſuũ ponit ſuꝑ mãmil
lã ſuã aliquã amarã vnctionẽ.ita volẽtes boni
pᷣdicatoꝛes a mũdi ſenſualitatibo⁊ delectatõib⸗
amouere hoĩes ꝓponũt eis amaritudinẽ ĩferni.
Et ideo cuilibet pctõꝛi dici᷑ Hiere.xxxj. Pone
tibi amaritudinẽ dirige coꝛ tuũ in viã rectã. Et
Berñ.in quodã ſᷣmõe de pctõꝛib ait.Deſcẽdãt
mẽte in infernũ viuẽtes ne poſtea deſcẽdãt mo⸗
niẽtes.De quo inferno inqͥt Dantes in.iij.c/j.co
medie inferni:loquẽs vice eius ⁊ dicẽs.
Per me itur ad cuitatẽ dolẽtem
Per me itur in eternũ doloꝛẽ
Per me itur ad perditã gentem.
Juſticia monit altũ meũ creatoꝛẽ
Fecit me diuina poteſtas
Sũma ſapiẽtia pꝛiimus amoꝛ.
Ante me nõ fuerũt res craetlte
Niſi eterne:⁊ ego eternus duro
Lc z

Sinatis oẽm ſpem vos quiantratis.
Siballa q̊q; cumana de infernò loquẽs Enee:
vt refert Uirgiliꝰ in.vj. Eneydos.indt.
UVeſtibulũ ante ipᷣm pᷣmiſq; in faudbo hoꝛci.
Luctus ⁊ vlcrices poſuere cubuia cure
Palleteſq; babitat moꝛbi triſtiſq; ſenectꝰ
Et metꝰ:⁊ male ſuada fames:⁊ curpis egeſtas
Terribiles viſu foꝛme:letũq; laboꝛq3B́. A.
Ed hic querit᷑ vtrũ damnati reſurgẽt in
ſ ffpoꝛma iuuenilii ſicut beati.Et pᷣmo vide⸗
tur ꝙ ſic. Nam magiſter ſen. in.iiij.diſt.
xliiij.c.j.dicit generalit᷑ de moꝛtuis ꝙ reſurgent
in etate iuuenili. Et ſilłiter dicũt cõiter theologi
ĩeadẽ di.maxime Rich̊.noſter ibidẽ ar.j.q.viij.
Et nõ facit differentiã dãnatoꝛũ vel beatoꝛũ:ta
men ſubijciẽdo me ſemꝑ iudicio eccłie opinoꝛ:
ꝙ damnati qui moꝛiũtur in ſenili vel decrepita
etate nõ reſurgẽt in foꝛma iuuenili.Nã iſta traſ
mutatio fit ad maioꝛẽ conſolatiõem ⁊ gaudiũ

reſurgentiũ:ac coꝛpoꝛalẽ beatitudinẽ.vt viſum

eſt ſupꝛa i ſermõe tertie ferie pᷣſentis hebdoma⸗
de.et ideo dãnati nõ debent hoc cõmodũ cõſe⸗
qui.Pꝛeterea magiſter ⁊ theologi fundãtur ſu
per dicto Apli ad Epheſ.iiij.ipᷣe autẽ ibi loqui
tur ſolũ de btis:qð patet recitãdo eiꝰ vᷣba ad lit
terã:qui ſic dicit. Unicuiq; noſtrũ data eſt gra⸗
tia ?ᷣm menſurã donatiõis chꝛiſti:q dedit quoſ
dam aplos:quoſdã aũt ꝓphetas:alios vo euã
geliſtas:alios aũt paſtoꝛes ⁊ doctoꝛes ad con⸗
ſũmatiõem ſanctoꝛũ in opus miniſterij in edi⸗
ficationẽ coꝛpoꝛis xpᷣi:donec occurramꝰ om̃es
in vnitatẽ fidei ⁊ agnitionẽ filij dei in virũ per⸗

fectũ ad menſuram etatis plenitudinis xpᷣi.ita

ꝙ loquũ ſolũ de beatis. Sicut loquit᷑ etia.j.ad
Thbev.iiij.vbi inquit. Rapiemur cũ illis in nu/
bibus obuiã chꝛiſto in aera:⁊ ſic ſemꝑ cuʒ dño
erimus. Habebat em̃ ſpem ꝙ illi quibo ſcribe⸗
bat deberẽt om̃s ſaluari.Et hanc ſentẽtiã vide⸗
tur cõfirmare idem Apłus.j.ad Choꝛ.xv.dicẽs
Omes quidẽ reſurgemꝰ:ſed nõ om̃es imitabi⸗/
mur. Oðò lʒ intelligat᷑ de alijs imutatiõibo eciaʒ
ĩtelligi poteſt de ĩmutatiõe etatis:ita ꝙ vult in⸗
nuere ꝙ dãnati qui moꝛiunt᷑ in ſenectute ꝑma⸗
nebũt in ea foꝛma.Ideo dicit Uirgiliꝰvbi ſupᷣ.
Triſtiſq; ſenectꝰ.ſ.erit in inferno.De quo locu⸗
curi ſeptem alias maximas afflictiões conſide⸗

rabimus.

DPSꝛima afflictio que diciturimpoſſibiliũ af⸗/
fectionis. 1—
Rima afflictio damnatoꝛũ dicit᷑ im
p poſſibiliuʒ affectiõis. Tria em̃ ſemꝑ
appetũt damnati que ſciunt ſe nũqᷓ;
hꝛabere poſſe:faciẽtes cõtra illud di⸗
ctum libꝛi qui dici᷑ Pamphilꝰ.cxxviij. Mitte

quod eſſe nequit:quere quod eſſe poteſt. Et il⸗
lius alteriꝰ libꝛi qui dicit᷑ facetus.c.x.vbi dicit᷑.

Non cupiat quiſqᷓ; quod nunqᷓ; poſſit babere.
Pꝛimũ igitur quod appetunt damnati eſt ha

bere eternã felicitatẽ. Nam Rich.in.iiij.di.l.an.
iiij.q.j.Cum peccatũ:vt inquit Augꝰ.xix.de ci⸗
uitate dei.c.xij.delere nõ poſſit extrema nature
veſtigia:in dãnatis remanet aliqua naturalis

cognitio ⁊ appetitꝰ.Et ideo cũ pꝛimus motus

naturalis appetitꝰ ſit reſpectu finis in generali

Quia ſᷣm Phm. vij. Echic.c.xij.finis eſt pꝛinci⸗

piũ in appetibilibi.ex hoc ſequit᷑ ꝙ dãnati na⸗
turaliter appetãt finem ſuũ in generali:qͥ eſt be

atitudo.Unde dicit Dionyſiꝰ.iiij.ca.de diuinis

noibus.Demones bonũ ⁊ optimũ cõcupiſcũt.
Sed hic appetitꝰ naturalis demonũ ⁊ damna
toꝛũ peruerſa eoꝛũ volũtate peru ertit᷑:quia ap⸗
petũt illud ſub circũſtãtijs malis.Et iſte appe⸗
titus eoꝛũ: vt inqͥt Rich.vbi ſupꝛa: eſt ad eoꝝ
maloꝛẽ afflictionẽ. Appetere em qð appetẽs vi⸗
det ſe nõ poſſe cõſequi magna eſt afflictio illius
Scðm aũt TChomã.ij.ij.q.xvij.in dãnatis nul
la eſt ſpes felicitatis conſequẽde: quoniã ſicut
de ratiõe beatitudinis eſt vt in ipᷣa quietet᷑volũ
tas:taliter ꝙ beati ſciãt certitudinalit᷑ ſe nunqᷓ;
beatitudinẽ amiſſuros:ita de rõne dãnationis
eſt vt in ipᷣa moleſtet᷑ volũtas:ſic ꝙ dãnati certi

tudinaliter ſciant ſe nunq; felicitatẽ adepturos
⁊ heceſt maxima anxietas eoꝛũ.Ait em̃ Statiꝰ

in.ij. Chebaidos. Nõ grauioꝛ miſeris moꝛta⸗
libus addita cura Spes vbi longa venit. Si
ergo quãdo quis appetit qð ſcit ſe nõ habitu
nili tarde multũ affligit.quãtũ eſt credẽdũ af⸗
fligi danatos qui ſemꝑ appetüũt felicitatẽ quaʒ
ſciũt ſe nũq; habituros. x.
Eñcuũdo appetũt dãnati delectatiõeʒ pcti
ſ Ait em̃ dñs Bonauẽ.in.iiij.di.l.ꝙ licet
timoꝛ ſᷣuilis a dãnatis auferat actũ pec
candi:quia timẽt puniri:tamẽ nõ aufert ab eis
iti totũ habitũ male volũtatis per quã libenter
peccarẽt ſi nõ crederẽt ex hboc puniri. Deſiderant
igit᷑ dãnati habere illas ſenſualitates quas ha
buerũt in delectatiõibo pctõꝛum:ſiłiter ⁊ ſolatia
mũdi que nũq; habebunt.Et ideo qᷓ;to magis
vidẽt ſe nõ poſſe illa habere magis anxiant᷑.iu⸗
xta illð Ouidij in epłis.Nitimur in vetitũ ſem⸗
per cupimuſq; nega.
Ertcio appetũt danati ãnibulationẽ ſuazʒ
t Se circa hoc varie ſunt opiniones do
ctoꝛũ.Quidã em̃ dicunt ꝙ damnati po

tius volũt eſſe ſic miſeri qᷓ; nõ eſſe. Fundamẽtũ
cuius accipiũt ab Areſtotele.ij.de aĩa.vbi dicit:

ꝙ om̃ia eſſe appetũt. Scðᷣm em̃ Dionyſiũ.v.c.

de diuinis noibꝰ. Inter oia bona q̃ deꝰ dedit

creature eſſe eſt quid optimũ ⁊ nobiliſſimũ. Et

ideo Aug.in libꝛo de libero arbitrio ait. Conſi
dera q;tũ bonũ eſt eſſe quod ⁊ beati ⁊ miſeri vo

lunt. ⁊. in. x.de ciuitate dei.c.xxvij.etiã dicit. Ita
vᷣo quadã vi naturali ipᷣm eſſe iocũdũ eſt ꝙ nõ

ob aliud ⁊ hi qui miſeri ſunt nolũt interire. Sʒ
his nõ obſtantib ego teneo opinionẽ docons

ſubtilis:?ð dñi Bona:⁊ Richᷣ.in.iiij.di.vltima:

trmſoilc acſe
Netutpcſignlsſe
enehheii L-

froritölanen⸗

Perialcetiate
Pelideelicus
(frifetlanl
fNpmotnd

(Miſiorar

lunnicngy⸗
Monsocimument
livommmirintd
Eaſanuſnullsbon
ſonnehgfllonns
Uuſcdis ficbsr⸗
adinmo⸗Bonür⸗
lechnisclauc
Ndo d Rean
tanaithugtni
ſolipaoongnal

lurporifclara

Nrotbeok in i de

ieo iöl port? po
Alßzreitaemis

hes omi in cot
meeſegdektſinp⸗
tbpai gauglien

(ſcröpoſlunerepo

Wdcoigted⸗
ümndenagvi
hachedioiick
Irühiggnenti⸗
whorisfigamon
nemſewdanch
negielunrgni
Zuginlibden
Sdulgscsgi

fuhrtepchen⸗

Tiguer
e eſer
. Thomag
nianguoſien

M hreutaſte

ð
= =

—,

5
E

H
ungnni ⸗

1

an

mündinn
wanmiten,
de tnedinui
Wsſcg däluie
ficmitn
i Ri
Wior Nu,
.
ns auenttiſe
mini is
chunn Daldan
ſnins gunt
umilm:be⸗
uwos
ns Mini,
muruneniſn

.
zblnmniſnn
Mroninonesd
ug dnnmn e
iintn
DeNſn
donaid/N
ꝛnobiinini
danon
ꝛbentmin⸗

Foliũ

ar. iiij. q.iij. qui dicũt q; dãnati vellẽt nõ eſſe:nõ

ꝑ ſe ſed per accidẽs inq;tũ.ſ.ad nõ eſſe ſequit᷑ caa

rẽtia ois pene quã ſemꝑ apperũt.Licet em̃ deſi⸗

derẽt eſſe in abſtracto tamẽ nõ deſiderat eſſe in
ſtatu eternalit᷑ infelici. Uidẽt em̃ ꝙ de ſuo eẽ nõ

poſſunt cõſequi delectationẽ nec vtilitatẽ: nec ꝑ
ſuũ eſſe poſſũt acqͥ rere aliquod bonũ:ideo nõ
eſt mirũ ſi tali eſſe vellẽt carere vt malis q̃ eſſen⸗
do patiunt᷑ carerẽt.Nã nõ tm̃ bonũ.eſt obiectũ
volũtatis ſed etiã carẽtia mali:q;uis nõ pꝛimo
Vnõ dicit Areſt.j. Rheto.c.vj.qꝙ; nõ habere ma
lũ eſt deleccabile. Quapꝛopf dicit᷑.v.echico.c.vj.
ꝙ in boni ratiõe fit minꝰ malũ in cõparatõe ad
maius malũ:qꝛ minꝰ malũ magis eſt eligibile
maioꝛi.Et ratiõe huiꝰ carẽtie mali nõ eſſe in ta⸗
li ſtatu infelici põt eſſe danatevolũtatis obiectũ
De duob em̃ malis ſemꝑ minus eſt eligẽdum
vt inquit Areſ.iij. Lopi.⁊ notat᷑ in.l.j.S.penul.
ff. de peri. ⁊ cõ. rei ven.⁊ in.l.j.S.j.ff.de ven.ĩ poſ.
mit. ⁊ in.l.quotiẽs.ff.de re.iur.⁊ in.S.colligitur.

in aut.de nõ eli.ſe.nu.colł.j.⁊ in.l.ita vulneratꝰ.

circa finẽ.ff. ad.l.aquil.⁊ in.l.abſentẽ.j.reſponſo

ff. de penis.⁊.xiij. di. c.j.ac.xiiij.di.c.j.⁊.xxij.q.iiij

c.nõ ſolũ.dicat ergo Areſt.quicqͥd velit de nobi

litate eſſendi:qꝛ ego potius vellẽ non eſſe qᷓ; eſſe
dãnatus ac in toꝛmẽtis infernalibo ĩ aboiatiõe
diuina eternaliter infelix. Quid em̃ mihi iuua⸗
ret eſſentia ſi nulliꝰbonitatis eſſeʒ particeps ni⸗
ſi eterne infelicitatis.Et hãc ſententiã videtur te
nuiſſe dñs nr̃ ieſus xpᷣs Mat.xxvj.dicẽs de iu

da dãnato. Bonũ erat illi ſi natus nõ fuiſſʒ hõ

ille.qᷓ;uis aliqui exponant ſolũ de natiuitate ex

vtero ⁊ nõ de natiuitate in vtero. Ad auctoꝛita⸗

tem aũt Aug.rñderi põt ꝙ intelligit᷑ de dãnat

ſolũ pctõ oꝛiginali.qꝛ lʒ ſint miſeri quia eterna

liter duati felicitate:tamẽ nõ habẽt penã ſenſus
vt ꝑ theoł.in.iiij.di.xliij.lʒ aliqͥ teneãt contrariũ

et ideo ipᷣi potiꝰ volũt eſſe in tali ſtatu qᷓ; nõ eẽ.

Oꝛ lʒ careãt eternis bonis nõ tñ cruciant᷑ tarta

reis toꝛmẽt ſᷣm cõiter doctoꝛes.vñ nollẽt amit

tere eſſe qð eſt ſimpłr bonũ.ſecus aũt de dãna⸗

tis pctõ actuali q ꝓpꝛie dicunt᷑ dãnati:qꝛ de ſuo

eſſe nõ poſſunt repoꝛtare niſi penas et᷑nas ⁊ toꝛ
mẽta.Dico igit᷑ ꝙ dãnativellẽt ãnihilari ⁊ nõ eẽ
ↄſiderata pena quã in eternũ ſunt habituri. Et
hoc eſt qð ſcriptũ eſt Apoc.ix.ca. In diebo illis
q̃rẽt hoĩes moꝛtẽ ⁊ nõ inueniẽt ea: deſiderabũt
moꝛi ⁊ fugiet moꝛs ab eis. Job.q̊ʒ.iij.ðꝛ.Qua⸗
re miſero data eſt lux:⁊ vita his qͥ in amaritudi

ne aie ſunt.qui expectãt moꝛtem ⁊ nõ venit.Et
Aug.in lib.de miſeria huiꝰ mundi ðt.O moꝛs

qᷓ; dulcis es quibo tã amara fuiſti:te ſolã deſide

rant qͥ te vehemẽter oderũt. ZZ

Tſi querat᷑:cur deus nõ pꝛiuet damna

e tos eſſe ⁊ ad nihilum redigat.reſpõdet
LTLTho mas.j.ij.q.lxxxvij.ar.iiij.in ſolutõe
pmi argu.a ſſignãs tres rõn es.ſed nos poſſu⸗

mus bꝛeuit᷑ a ſſignare illã quã ponit Gꝛe xvij.

moꝛaliũ di. Cuius vita moꝛtua fuerit in culpa

eiꝰmoꝛs ſꝑ viuer debet in pena.De qua moꝛte

indt Hieronymꝰad Auguſtinũ. Hoꝛreo moꝛ⸗
tẽ viuacẽ:bhoꝛreo vermẽ moꝛdacẽ:hoꝛreo icidere

in manꝰ moꝛtis viuads ⁊ vite moꝛiẽtis.hecille.
2 Breg. vbi. S. dicit de dãnato. Cruciabit᷑ ⁊ nõ ex

tinguet᷑:moꝛiet᷑ ⁊ ſꝑ viuet:finiet᷑ ⁊ ſine fine ma⸗
nebit.⁊ Aug.in ſᷣmone de aduẽtu xpᷣi ad iudici⸗
um ait.Ue illis qui cum dyabolo hẽbunt man
ſionẽ:⁊ aſcẽdex fumus toꝛinẽtoꝝ eoꝛũ in ſecula
ſeculoꝝ:quoꝝ vermes nõ moꝛient᷑:⁊ ignis non
extinguet᷑⁊ ibi erũt vbi nulla vox niſi gemitus.
Vbi nulla reqͥ es niſi ignis:vbi nullũ refrigeriũ
niſi flãma:vbi nulla lux niſi tenebꝛe.Et nõ erũt
vnq; in mẽoꝛia apud deũ.Quoꝝ cibus crucia⸗
tus:⁊ manſio eoꝛuʒ cum dyabolo:vbi nulla eſt
viſitatio ſed cõſũmatio:vbi nulla eſt idulgẽtia:
vbi nullꝰad ↄuerſionẽ locus nullus ad venia,ʒ

regreſſus.Et idẽ in libꝛo meditationũ inquit.c.

xxxuij. Ignis aũt gehẽne ſꝑ ardebit ⁊ nũq; luce
bit:ſꝑ exuret ⁊ nũq; cõſumet:ſꝑ afficiet ⁊ nunq;

deficlet. Licet aũt methaphoꝛice dicat᷑ dĩ natus

redigi ad ãnihilatiõem.iuxta illud pſal. Ad ni⸗
hilum deductus eſt in ↄſpectu eius pctõꝛ:quia
pꝛiuatur omnibus bonis ſpiritualibꝰ ⁊ coꝛpo⸗
ralibus:tamen quo ad hoc vt moꝛiatur:qð ipᷣe
maxime deſiderat:nunqᷓ; poterit ãnihilari.Et iõ

o ſſcelerati peccatoꝛes audite quid Grego.in.vij.
moꝛaliũ dicat loquẽs de iferno. Ibi erit miſeris

moꝛs ſine moꝛte:⁊ ðfectus ſine defectu. Ibi em̃

moꝛs ſemp incipit ⁊ defectꝰ deficere neſcit.

Secunda afflictio inferni que dicitur famis
⁊ ſitis affliccionis. 22
Ecunda afflictio quã bhabebitis o pec
8 catoꝛes in iferno dicitur famis ⁊ ſitis
afflictionis:⁊ oium aliaꝝ neceſſitatũ.
. Sicut em̃ beati in celo habebunt oĩa
bona delectabilia:⁊ affluentiã omniũ reruʒ.ita

ecõtrario danati habebũt carẽtiã oim reꝝ ⁊ pa⸗
tient᷑ oẽs neceſſitates:habebũt em̃ famẽ ⁊ ſitim

atq; ſomnũ:⁊ nũqᷓ; comedere vł bibere aut doꝛ

mire poterũt.Qui igit᷑ in hoc mundo affluebat

diuitijs:abũdabant tꝑalibo bonis poſſidebãt
theſauros ⁊ imperabat alijs:iduebant᷑ purpu⸗
ra ⁊ biſſo:doꝛmiebãt in lectis eburneis:nutrie⸗
bant canes ⁊ aues ad venãdũ:gaudebãt in ſo⸗
nis:cãticis:⁊ coꝛeis ⁊ letos ducebant dies:oĩb⸗
his in iferno carebũt:⁊ in oĩ egeſtate ac penuria
fame ac ſiti:ac ſono:oĩiq; alia neceſſitate crucia⸗
bunt᷑.Patʒ hoc ꝑ exemplũ qð dixit ſaluatoꝛ no
ſter vt habet᷑ Luce.xvj.vbi inquit. erat qui⸗

dam bomo diues qui induebat᷑ purpura ⁊ biſ/ ⸗

ſo:⁊ epulabatur quotidie ſplendide. Erat aũt ⁊

quidã mendicus nomine Laʒarus qui iacebat

ad ianuã eius vlceribo plenꝰ:cupiẽs ſaturari de
micis que cadebãt de mẽſa diuitis:et nemo illi
dabat:ſʒ ⁊ canes veniebãt ⁊ lingebãt vlcera eiꝰ.

Factum eſt aũt vt moꝛcrek tnendicuuz Po tart

„4

tur ab angelis in ſinũ Abꝛabę.moꝛtuus eſt au
tem ⁊ diues ⁊ ſepultꝰ eſt in inerno.Eleuãs aũt
oculos ſuos cũ eſſet in toꝛmẽtis vidit Abꝛahã
alonge ⁊ Laʒarũ in ſinu eius.⁊ exclamas dixit
Pater Abꝛahã miſerere mei ⁊ mitte Laʒarũ vt
intingat excremũ digiti ſui in aquavt refrigeret
lingus meã:quia crucioꝛ in hac flãma. Et dixit
illi Abꝛahã.Fili recoꝛdare qꝛ recepiſti bona in
vita tua ⁊ Laʒarꝰ ſiłiter mala.nũc vᷣo hic cõſo⸗
latur:tu vᷣo cruciaris.
Tigeo o ſenſuales qᷣ nõ poteſtis modo
e ſufferre aliquaã neceſſitatẽ famis aut ſicꝭ
cõſiderate ꝙ in inferno habebitis omẽs
iſtas neceſſitates ⁊ nũqᷓ; poteritis eis ſatifface⸗
re. Sempꝑ em̃ habebitis famẽ ⁊ videbit᷑ vobis
ꝙ habeatis ad os oĩa comeſtibilia⁊ nunq; illa
cere vel comedere poteritis. Sempꝑ ſitietis vi
debiturq; vobis ꝙ habeatis ꝓpe aquã dulcem
⁊ oẽs potatioes delectabiles ⁊ nũqᷓ; bibere po⸗
teritis.Sed verificabit᷑ in vob illud Job.xviij.
Exardeſcet cõtra eos ſitis ⁊ attenuabit᷑ fame ro
bur eoꝛũ:⁊ inedia inuadet coſtas eoꝝ. Uñ dice
re poterũt illud F ſoallis nr̃a quaſi ciba
nus exuſta eſt a facie tẽpeſtatũ famis. O auari
q ſititis aurũ ⁊ argentũ demones in os veſtrũ
ꝓijciẽt auꝝ liquefactũ bulliẽs dicẽtes vnicuiq;
veſtrũ.aurũ ſitiſti aurũ bibe.Sicut fecert Par
thi Marco craſſo romano. Et de his viſioibꝰ
epularũ ⁊ deliclarũ loquitur Uirgiliꝰ.vj.Eney
dos dicẽs.
Lucẽt gẽmalibo altis
Aurea fulcra thoꝛis:epuleq; ãte oꝛa parate
Regifico luxu:furiaꝝ maxima iurta
Accubat:⁊ manibo ꝓhibet cõtingere mẽſas.
Siliter demones vobis ad maioꝛẽ penã dicẽt.
Ecce ꝙ inimiciveſtri nũc gaudẽt ⁊ tripudiãt:lu
dunt ⁊ cõſolãtur ⁊ cõſumũt bona veſtra q̃vos
tãto ſudoꝛe acquiſiuiſtis.O inſenſati quibo re/⸗
liquiſtis bona vꝛa:ſaltẽ de bonis veſtris om̃s
cõſolatiões reciꝑe debebatis vt poſtq; pꝛiuãdi
eratis paradiſo:ſaltẽ gauderetis qᷓ;tũ poſſibile
erat in ſeculo. Siliter etiã audiẽt miſeri dãnati
vocem dei dicẽtis illud Eſa.xcv.Serui mei co⸗
medẽt ⁊vos eſurietis:ſerui mei bibẽt ⁊vos ſitie
tis:ſerui mei letabũtur ⁊ vos cõfundemi:ſerui
mei exultabũt ⁊ vos vlulabitis.Et hoc ſufficiat
ꝓ ſecũda afflictiõe.
Tertia afflictio que dicit᷑ intolerabilis frigi⸗
datiõis.
Ertia afflictio inferni dicit᷑ intolera⸗
t bilis frigidatiõis. Ut em̃ dicũt theo⸗
logi in.iiij.di.xliiij. maxime Scotus
ac Rich.⁊ beatꝰ Tho.eodẽ lib.diſt.l.
ar.iij.q.iij.? Rich.in qͥdlibeto ſuo.q.xxix.ponẽ
tur miſeri dãnati in glaciẽ ⁊ aquã frigidiſſimã:
⁊ ſentiẽt tam magnũ frigusvt nõ poſſit maius
cogitari.⁊ ad maioꝛẽ doloꝛẽ in ignẽ ꝓijcientur:

7 ſic infocati ꝓijciẽtur ad frigoꝛa niuiũu. Simi⸗

2 3
– .
.
l “ . .

liter poſtq;; fuerint in aqᷣs frigidiſſimis ⁊ in gla
cie cõ gelata pꝛoijciẽtur in ignem.⁊ heceritvebe

mẽtiſſima afflictio. Unð Scotus in.iiij. dixij.
artci.ij.dicit ꝙ vehemẽs doloꝛ eſt ſi manꝰ fuerit

exceſſiue frigida ex tactu niuis vel glaciei ⁊ ſta⸗

tim appꝛoximet᷑ igni: marima afflictio eſt ab
lilo doloꝛe in aliũ mutari.Et fuit ſentẽtia Aug.
in lib.meditationũ.c.xxvj.O igit᷑ vos qui pelli⸗
cijs ⁊ veſtibo atq; calcamẽtis muniti habetis
carnẽ tam delicatã ꝙ ad aerẽ nõvultis accedere

tẽpoꝛe magni frigoꝛis ⁊ nõ poteſtis paruũ fri⸗

gus tolerare.audite qͥd ſcriptuʒ ſit de quolibet
veſtrũ Job.xxiiij.Ad nimiũ caloꝛem trãſeat ab
aquis niuiũ.⁊ Sap̃.xvj.c.dicit᷑. Spes ingrati
tanq; vernalis glacies tabeſcet. Scitote igitur
o pctõꝛes dãnandi ꝙ ſᷣm beatuʒ Bona.in.iiij.
di. xliiij.ar.ij.q.ij.ſimul eritis afflicti ab om̃ibꝰ
elemẽtis pᷣm diuerſas partes:ita ꝙ ob vna par
te ſentietis aſperrimũ frigus:⁊ ab alia caloꝛem
ꝓut diuerſis vitijs fuiſtis infecti.Alij aũt dicũt
ꝙ in ſingulis parti be coꝛꝑis ſimul ⁊ ſemel ha⸗

bebitis in inferno ĩmẽſiſſimũ caloꝛẽ ⁊ ardoꝛem

2 intolerabile frigus.et hoc ex vᷣtute diuina lʒ
foꝛte vobis videat᷑ impoſſibile:ſicut inqͥt Richᷣ.
in.iiij.di.xliiij.ar.vlti.q.vlti.q;uis ergo duo cõ⸗
traria nõ poſſint naturalit᷑ còcurrere ĩ eodẽ ſub
iecto ĩ eodẽ inſtãti tẽpoꝛis.vt inqͥt Kreſt.in pꝛe⸗
dicamẽtis:⁊ in.ij. Lopi.ac in.ij. Periher.in vlti
mis vᷣ̈bis.⁊ notat᷑ in.lʒ.ſi ancillã.ſff.de vſuca.pꝛo
ſuo.Unð dicit᷑ ꝙ admiſſo vno ex cõotrarijs ne⸗
ceſſe eſt aliud excludi.vt notat᷑ in.c.cũ renũciat᷑.

xxxij.q.j.⁊ in.l.cum pꝛetoꝛ.in pᷣn.ff.de iudi.⁊ eſt

textus in.l.hec verba.ff.de ver.ſignifi.tamẽ deꝰ
q poteſt ſug naturã põt hoc facere. Sicut etiaʒ
impo ſſibile eſt accidẽtia eſſe ſine ſubiecto ꝑ na⸗
turã.vt inqͥt Areſt.in pᷣdicamẽtis:⁊.j. Phiſico/
rũ.j.de generatiõe.vj.Lopi.⁊.vj.Metha.⁊ ta⸗

mẽ in ſacramẽto altaris ſunt accidẽtia panis ſi
ne ſubiecto ⁊ ſubſtãtia panis.vt ꝓbant theolo⸗

gi in. iiij. di. xij. ⁊ ibi Rich.arti.j.q.j.⁊.ij. Siłiter
vᷣm Anſelmũ in lib.monologion.c.xxj.naturali
ter impoſſibile eſt vnũ coꝛpꝰ eſſe in diuerſis lo⸗

cis in co dẽ tꝑe.⁊ tamẽ coꝛpꝰ xpᷣi in ſacramẽto ẽ

in diuerſis partib mũdi.vt ꝓbãt cheol.in.iiij.
di. x.⁊ ibi Rich.noſter ar.ij.q.ij. Ita igit᷑ i poſi⸗
to deꝰ poteſt facere ꝙ frigꝰ ⁊ caloꝛ cõcurrãt ĩ eo
dẽ coꝛꝑe in eodẽ inſtati tꝑis lʒ ſint contraria.Et
de h̊ loquit᷑ Dãtes in tract᷑.de inferno dicẽs.
Ad ſufferendũ toꝛmẽta calida ⁊ frigida
Similib coꝛꝑibus virtus diſponit
Que quo modo facit nõ vult vt ſudemꝰ.
Et boc ſufficiat quo ad tertiã affliccionẽ.
Quarta afflictio que dicit᷑ hoꝛribilis inflam
matiõis.

q lis inflamatiõis.De qua ſcriptuʒ eſt
Matth.xxv. ꝙ dicet domin daͤna
Ite maledicti in ignẽ eternũ.⁊ Apoc.

VUarta afflictio appellatur hoꝛnibi⸗

ütunbun
DMch,
ni e ſi
jiin dn
nor ibec⸗
(vo oant .
ititulinn
onenun
ißͦhni in
ußtialtann
llnithiifin
nirſenüirhn
aaanre daugm
furoemeoten
mntiſ ieni
iſentte
ncocvpetini
lten⸗
ientilödet
1eelihummnad
Snglicnmden
Pcvongtinten
Ulrinnatte
pbene dhui
nucdt sen
ſicktdaand
Gluaci Utenn
Slroerdrud.
Coignolalobur⸗
ſemecolumolcos.

mi agetnune
SbrentaBodn.
Neſciens

1Wudwäde
n wooculoin

hchremimtingen
luo Enepdo
Wror enens

Menlolata vida

Oletapldus fli⸗

Lurrure fegion
Etlio libider
Mockpengdänan
Miiſtliarcorot
PkcocliniaePein
Maſtenpenc
deleigreenals
crdontgintii
Nrariſgticgil

.„ 1,

müciciatsar
adnprobosgn
iöſdemmndi

(Qluliktatedetcrie

lignno rſulobur
nliijdyak dict
unblgo. Edich
manmme Richen

7

emi niti

Kſünen
Nun ſt
4 ARuide
Nnamnin
Rar
N
bean unii
* 4
nerngee

ſrimirſe
Kcni riſ
0 Mrirmn

penigimi
ſeſneibcben
Nitn Mett
Unraddän d
nan bontun

cnmi

ſeun auenio

ubmnidi

phirtlinii,
igkieſ
Gincöonitl
ironmmn
nimnodi
Grfigi
bhon⸗
rſvon,
jaffioon.
ponblit⸗

giil
i

tee

mücnin
do fee

xiiij.ſeribitur. Conſũmabũturigne ⁊ ſulphure.
Et Matth̊.xv.dicit ſaluatoꝛ. Mittẽt eos in ca

minũ ignis. Infernꝰ ei appellat᷑ caminꝰ ignis.

Itẽ Hiere.j.dicit᷑. Olla ſuccẽſa ꝓpter caloꝛc ⁊ fer

noꝛẽ. Uñ Gꝛeg.refert in lib.dyal.ꝙ quidã ſan /
ctus ſolitariꝰ habitãs in quadã inſula marꝭ di
xit qͥ buſdã romanis qui ad illã inſulã nauiga

uerãt ꝙ moꝛtuus erat Zheodoꝛic rex peſſimꝰ
quẽ ipᷣi ſanũ dimiſerãt rome:⁊ ꝙ ipᷣe viderat eũ
nudũ ⁊ diſcalciatũ vinctiſq; manibo ꝓijci ĩ ollã
vulcani.Et Ezech.xxij.dicit᷑.Om̃s iſti ſicut es ⁊
ſtagnũ ⁊ ferrũ ac plumbũ in medio foꝛnaò fa⸗
cti ſunt.? Deut᷑.xxxij.ait deus. Ignis ſuccẽſus ẽ
in furoꝛe meo ⁊ ardebit vſq; ad inferni nouiſſi⸗

ma.⁊.ij. Regj.xxiij.ſcriptũ eſt. Pꝛeuaricatoꝛes

quaſi ſpine ardebũt.⁊ Ecci.xxj.Stupa collecta
ſynagoga peccãtiũ:⁊ cõſũmatio illoꝛum flãma
ignis.⁊ Eſaie.ix.Erit ꝓpłus quaſi eſca ignis. et
xiij. eiuſdẽ lib.dicit᷑. Toꝛſiões ⁊ doloꝛes tenebũt
⁊ quaſi parturiẽtes dolebũt.⁊ loquit᷑ de dãnadꝭ
Et.xxxiiij.c.etiam ſcribit᷑ de inferno. Et erit ter⸗
ra eius in picẽ ardentẽ nocte ⁊ die nõ extinguet᷑
in ſempit᷑nũ:aſcẽdet fumꝰa generatiõe in gene⸗
ratiõem ⁊ deſolabit᷑ in ſecula ſeculoꝝ.⁊ Eſa vlti
mo.c.dicit᷑. Ignis eoꝛũ nõ extinguet᷑.⁊ Job.xx.
ſcriptũ eſt. Deuoꝛabit eos ignis qͥ nõ ſuccendet᷑
Et Abacuc.ij. Laboꝛabunt ꝓpłi in multo igne.

Et pſal.x.dicit Dauid. Pluet ſuper pctõꝛes la/
queos ignis ſulphur ⁊c.⁊ Eʒech.xxij. In igne

ire mee cõſumpſi eos.⁊ Apoc..xviij. Invna die

veniẽt plage eius:moꝛs ⁊ luctꝰ ⁊ fames:⁊ igne

cõburent᷑.? Apod.xx. Qui nõ eſt inuẽtus in li⸗
bꝛo vite ſcriprus miſſus eſt in ſtagnum ignis.
⁊ Matth.xviij.dicit ſaluatoꝛ. Bonum eſt tibi
cũ vno oculo in vita intrare q; duos ocłos ha⸗
bentẽ mitti in gehẽnã ignis.De hoc etiã ðᷣt Uir⸗

gilius.vj.Eneydos.

Reſpicit Eneas ſubito ⁊ ſub rupe ſiniſtra
Menia lata videt triplici circũdata muro
Que rapidus flãmis ambit toꝛrẽtib amnis
Tartareꝰ flegiton toꝛquetq; ſonãtia ſaxa.
Et iſidoꝛꝰ lib.j.de ſũmo bono.o.xxix.inqͥt.Du⸗
plex eſt pena dãnatoꝝ in gehẽna quoꝝ mẽtem
vrit triſticia ⁊ coꝛpus flãma. Sed de hoc igne
pñt queri tria. Pꝛimo querit᷑:vtrũ ignis infer⸗
nalis ſit coꝛpoꝛeꝰ.Et lʒ; Damaſcenꝰ li.iiij.dicat
de ülo igne qualis ſit deꝰ nouit.tamẽ cõiter di⸗
cũt doctoꝛes in.iiij.ſen.di.xliiij.maxie ibi Rich.
nr̃ ar.ij.q.iij.ꝙ ille ignis eſt coꝛpoꝛeꝰ a pᷣncipio
mũdi cũ alijs creaturis ꝓductꝰ⁊ oꝛdinatꝰa deo
ad repꝛobos cruciãdos.Et hoc aſſerit Augꝰ.in
lib.j.de mirabilibo ſacre ſcripture.c.ij.⁊.in.xxj.ðᷣ
ciuitate dei.c.x.idẽ inqͥt. Gehẽna illa q̃ ⁊ ſtagnũ

ignis ⁊ ſulphur dicit᷑ coꝛpoꝛeꝰ ignis eſt.? Gꝛe.

in.iiij.dyal.dicit. Ignẽ gehẽne coꝛpoꝛeũ eſſe nõ

ambigo. Et dicũt theologi in.iiij.ſen.diſt.xliiij.
maxime Rich.noſter ibidẽ art.ij.q.iiij.ꝙ ignis
inferni quãtũ ad inflãmsdum eſt eiuſdẽ ſpeciei

ſolute.Sicut caloꝛ naturalis in
tit nutrimẽtũ in carnẽ:⁊ ſic ſecuris in vtute mo

CXCII

cũ igne elemẽtali. Quia ſicut omnis aqua om̃i

aque eſt eadẽ ſpece m Phm jcopic.? Aug. in

queſtioe.xxvij.a Hoꝛoſiũ vbi ait:ꝙ aque que

ſuꝑ celos ſunt eiuſdẽ ſunt ſpeciei cum iſtis infe

rioꝛibo.ita om̃is ignis omni igni eſt idẽ ſpecie.
Dicũt tamẽ doctoꝛes ꝙ ignis inferni habʒ ma
ioꝛẽ efficaciã ⁊ vᷣtutẽ qᷓ; ignis elemẽtalis.UVñ ðt
Augꝰ.qꝙ ignis noſter quẽ habemus in terra in
cõparatiõe ignis inferni eſt ſicut fumꝰ ignis no
ſtri in cõparatiõe ipᷣius ignis. Immo foꝛtiꝰ di
cunt quidaã:qꝙ noſter ignis eſt ſicut ignis depi⸗
ctus in muro in cõparatiõe ignis veri.O igitur
peccatoꝛes quõ poteritis ſuſferre ignes inferni
cũ dicat Aug.xxj.de ciuita.dei.c.iiij.ꝙ nibil eſt
igne vrẽte moleſtiꝰ.
Ecũdo de iſto igne querit᷑:vtrum poſſit
ſ aimas ſeparatas a coꝛꝑe cruciare. Iſtaʒ
queſtionẽ tãgit Scotus⁊ ſctũs Bona.
in.iiij.di.xliiij.? Rich̊.ibidẽ arti.ij.q.ix.?⁊ LZbo⸗
mas in.iiij.ſcripto di.xliiij.ar.iij.⁊ contra gen.ili

bꝛo.iiij.c.xc.⁊ in.ij.qdlibet᷑.q.xiij.⁊ i.iij. qͥqlibet᷑.

q.xxiij.⁊ in queſtiõibo de aia.q.xxj.⁊ om̃s cõclu
dunt ꝙ ſic.Et hoc tenet Aug.xxj.de ciuitate dei
ca.x.Scriptũ eſt em Matthᷣ.xxv.de damnatis
Ite maledicti in ignẽ eternũ qͥ paratꝰ eſt diabo
lo ⁊ angelis eius.Ex quo arguit Gꝛego.in.iiij.

dyal.dicẽs. Si diabolꝰ? eiuſq; ãgeli cũ ſint icoꝛ⸗

poꝛei coꝛpoꝛeo igne ſunt cruciãdi: quid mirũ ſi
aie etiã ãteqᷓ; recipiãt coꝛꝑa poſſint coꝛpoꝛea ſen
tire toꝛmẽta.Dicit ergo Richar.⁊ alij pallegati
theologi om̃svbi ſupᷣ:ꝙ ille ignis cruciat ſpũs
ſeparatos inq;tũ eſt inſtrumẽtũ diuie iuſticie.

Sicut videmꝰ res habere multas actiões ĩvir⸗

tute pncipalis aßerle que eis nõ cõpeterẽt ab⸗
oꝛ naturalis in vtute aĩe ↄuer⸗

toꝛis ſcindit arboꝛẽ.Dicit aũt Aug.vbi S.ꝙ ſi⸗
cut aĩa a ſui creatiõe cõiũgit᷑ coꝛpoꝛi vt dãs eivi
tam:ex qua cõiunctiõe aia ipᷣa vehemẽtem cõci⸗

pit amoꝛẽ ad coꝛpus ſuũ:ſic aima dãnata liga⸗

tur igni ⁊ detinet᷑ ab eo vt accipiat ab ipᷣo igne

penã:⁊ ex illa cõiunctiõe cõcipit hoꝛroꝛe ⁊ dolo

rem.Et Gꝛegoꝛiꝰ vbi ſupꝛa ait. Anima nõ ſolũ
vidẽdo ſed etiam expeniẽdo incẽdiũ pati. F
Ertio querit᷑:vtruʒ ignis infernalis erit
t perpetuus non tamẽ cõſumẽs damna⸗
teos ſed ſolum cruciãs.Et hõc queſtionẽ
Rich.mouet in.iiij.di.xliiij.arti.ij.q.v.⁊ reſpon
det ꝙ erit perpetuꝰ. Nam Matth.xxv.a ſalua⸗

toꝛe noſtro ille ignis appellat᷑ eternus. Quod

nõ eſt intelligẽdum a parte ãte ſed a parte poſt.

Et hanc opinionẽ tenet Auguſt.xxj.de ciuitate

dei. aũt nõ cõſumãtur damnati illo igne ꝓ⸗

bat Richar.in eadẽ diſt.⁊.art.q.vij.Scriptum
eſt em̃ Job.xx. Luent om̃ia que fecit nectamen
ↄſumẽtur.Et ꝙ h̊ ſit poſſibile.ſ.facere durare ĩ
perpetuũ ignẽ inferni: ⁊ in iũo damnaros non
annihilari: ꝓbat Augꝰ. xxj. de cuitate dei.cliij ·

Germo

v.⁊.vj.vbi dat multa exempla mirabilia. Pꝛi⸗
mũ eſt de Salamãdra quod eſt animal habi⸗
bitãs in igne nectamẽ ab eo còſumit᷑. Siliter et
de möte ethna q eſt in ſicilia.Et de mõte vulca⸗
no:⁊ de olimpo:a quibs mõtib exit ↄtinue flã⸗
ma ⁊ nõ nutrit᷑ aliquibo elemẽtis ⁊ tñ ſemꝑ du
rat.Et ſᷣm Gꝛeg.in.iiij.dyal.ab ipᷣis mõtibo au
diunt᷑ voces terribiles que putant᷑ eſſe damna⸗
toꝛũ.Et ibi dicit᷑ eſſe os inferni. Snw
Imilit᷑ apð garamãtes ðᷣt Aug.eẽ fon⸗
tem qᷣ in die eſt tã frigidꝰ vt de eo nõ poſ
ſit bibi:ꝛin nocte tã calidꝰvt nõ poſſit tã
gi. Silr in epiro ðt eſſe aliũ fontẽ:in quo ſi po⸗
nant᷑ faces extincte ſubito accẽdũtur. Itẽ in ar⸗
chadia dicit eſſe lapidẽ qͥ vocat᷑ albeſton:qͥ accẽ
ſus ſemel ãpliꝰ nõ poteſt extingui. O igit᷑ infeli
ces pctõꝛes ſi mõ nõ poteſtis tenere ꝑ momẽtũ
vnũ digituz in iſto igne quõ poteritis ſtare per
mille milia annoꝝ imo ꝑ infinita ſecula ſecłoꝝ
toto coꝛꝑe ⁊ aia ſub merſi in illo hoꝛribili igne
infernali:qͥ nõ ſolũ exteriꝰ vos cruciabit ⁊ vret:
ſed etiã ꝑ os ac nares⁊ ꝑ alias coꝛꝑis apparitõ
nes ingrediens oĩa viſcera vr̃a deco quet. Ideo
exclamat Eſaias.c.xxxiij.dicẽs. Quis potit ha/
bitare de vobis cũ igne deuoꝛãte ⁊ cũ ardoꝛib

ſempitnis.Qð ↄſiderãs quidã ſcũs pr̃ ad cuiꝰ

cellã ꝑrexerat quedã iĩpudica meretrix eũq; tem

ptabat⁊ incitabat ad libidinẽ:ſtatim cepit ſibi

cõburere digitos ad ignẽ lucerne dicens. VUolo
videre ⁊ exꝑiri ſi potero pati ignẽ inferni qͥ com
buret luxurioſos:⁊ ſic a tẽptatiõe liberatꝰ eſt:⁊
meretrix illa moꝛtua eſt ex hoꝛroꝛe talis viſiõis
vt legit᷑ in vitaſpa.Si qͥs aũc videret illũ terri⸗
bilẽ ignẽ pfecto fugeret oẽm cauſam ꝑueniendi
ad eũ.iuxta illð Naum.iij.Ois qͥ viderit reſiliet

a te.Ad cõfirmationẽ q̊ʒ pꝛedictoꝝ de igne infer

nali dant aliqͥ docroꝛes aliud exẽplũ dicẽtes.q;
ſicut ſᷣm medicos coꝛ hoĩis moꝛtui veneno mi⸗

xtũ ſi in igne ponat᷑ cõbunit᷑ ſed nõ cõſumit᷑:ſic

moꝛtuꝰ veneno pcti in inferno ꝑpetuo cõburet᷑
⁊ nunq; cõſumet᷑.Sed ſcitote o maledicti pctõ/⸗
res ꝙ nõ ſolũ ab igne ſed etiam ab oĩbus alijs
elemẽtis:videlʒ ab aqua ⁊ ab om̃ibalijs crea⸗
turis cruciabimini.vt ꝓbat Richar.in.iiij.diſt.
xliiij.ar.ij.q.x.⁊ ſccũs Gona.ac Scotꝰ in ea.di.
Et hoc pᷣdixit Salomõ Saßp.v.dicẽs. Pugna
bit ꝓ illo oꝛbis terraꝝ cõtra inſenſatos. ⁊ in eo
dẽ.c.etiã dicit.Candeſcet in illos aqua maris ⁊
flumina cõcurrẽt duriter.De hoc igne terribili⁊
de alijs penis inferni loquit᷑ Aug.in ᷣmone ad
beremitas dicẽs. Unꝰ eſt igit᷑ ignis ſingulis et
coꝛpoꝛeꝰ:vt inſenſatos pctõꝛes coꝛꝑalit᷑ cruciet
nec lignis nec pice nec oleo nutrit᷑:ſed ꝑ pctm̃ ſe
mel accẽſum in eternũ durare nullatenꝰ dubita

re debemꝰ. O inferne tu latꝰ es ⁊ mẽſurã nõ ha

bes:ꝓfundꝰ es ⁊ nullũ fundũ te habere cogno
ſco.inſatiabilis es qꝛ oẽs tã pauꝑes qᷓ; diuites
lbẽter te ſuſciꝑe audio.plenus es ardoꝛe incõ⸗

parabili:plenꝰ es fetoꝛe intolerabili: plenꝰ om̃i
doloꝛe innumerabili. Ibi eſt ois milſeria:ibi te⸗

nebꝛe:ibi nullꝰ oꝛdo:ibi erroꝛ eternꝰ:ibi nulla

ſpes boni:ſed om̃e malũ quod extiman poteſt
dãnatis in eternũ erit. Sed ſi querat᷑vtrũ om̃s
ſentiant eandẽ penã ĩ inferno. Reſpõdet Aug.
in.xxj.de ciuitate dei.c.xvj.ꝙ pꝛo quãtitate pec⸗
catoꝛũ ſentiet᷑ ? grauitas penarũ. Sicut enim
quãto maioꝛẽ quis ponit faſciculũ lignoꝛuʒ in
igne tanto maioꝛẽ flãma facit. Ita ⁊ vos o dia/
bolici pctõꝛes quãto maioꝛẽ cumulũ pctõꝝ fa⸗
cietis tanto magis eternale vos incẽdiũ aliaq;
multiplex ifernalis pena cruciabit.vt inqͥt Ri⸗
chardꝰ noſter in.iiij.di.xliiij.arti.vlti.q.ix. ¶nð
dicit Gꝛego.libꝛo.ix.moꝛał.vᷣſus finem. Sicut
vno ſole omes tangũtur:nec tamẽ ſub eo vno
oꝛdine om̃s eſtuamꝰ.quia iuxta qualitatẽ coꝛ⸗
poꝛis ſentit᷑ etiã pondus caloꝛis.ſic damnatis
⁊ vna eſt gehẽna que afficit.⁊ tamẽ nõ vna qua⸗

litate omnes comburit.quia quod hic agit di/

parvalitudo coꝛpoꝛum ũullic exhibet diſpar cau
ſa demeritoꝛũ.Et idẽ dicit Augꝰ.in libꝛo medi⸗
tionũ.c.xxvj.⁊.xxij.de ciuitate dei.c.xyſ.

Quinta afflictio q̃ ðꝛ blaſfematiois. H

VUinta afflictio quã habẽt damnati
q in inferno dicit᷑ blaſphematõis. Uñ
ſciendum ꝙ ſp̃i dãnati ſunt totaliter
pꝛiuati om̃i charitate dei ⁊ pꝛoximi.
Si em̃ haberẽt vel vnã guttã charitatis:vt di⸗
cebat Guiulhelmꝰ epᷣus pariſiẽſis:ſapoꝛ eiꝰeſſet
tam dulcis ⁊ foꝛtis ꝙ condiret om̃ia eoꝛũ ma⸗
la.Erũt autẽ confirmati ⁊ obſtinati in indigna
tione:inuidia:ira:⁊ odio dei ⁊ pꝛoximi:⁊ pleni
crũt impatiẽtia ⁊ amaritudine.Uñ cuilibet dã
nando dici᷑ Eʒechieł.xxiij. Calicem meroꝛis et
triſticie bibes ⁊ potabis vſq; ad feces. Et ideo
cx impatiẽtia ⁊ cõturbationeac furoꝛe blaſphe⸗
mant deũ ⁊ ſanctos.Eſa.viij.Cũ eſurierint ira/⸗
ſcentur ⁊ maledicẽt regi ſuo ⁊ deo ſuo.dicit au
tem Phus in.j.libꝛo poetrie ſue:ꝙ in inferno

cõtinua eſt lis.ODe blaſphemia vᷣo dei ſcriptum
eſt Apod.xvj. Blaſphemauerũt deũ celi ?⁊ man

ducauerũt linguas ſuas pꝛe doloꝛib ⁊ vulne⸗
ribus ſuis. Patet per exemplũ qð legit᷑ in ſum
ma de ſeptẽ donis:vbi dicit᷑i cum quidã vſu
rariꝰ infirmaret᷑ ad moꝛtẽ nec ſacerdos vellet ei
ſacramẽta cõferre niſi reſtitueret vel cautionem
faceret:illeq; recuſare:hoꝛtabant ur ad hoceuʒ

filij eius ne ad infernũ deſcẽderet moꝛiẽs. Ille

vᷣo reſpõdebat.eſcitis quid petatis.Si vellẽ

male ablata reſtituere relinquerẽ vos pauꝑes

⁊egenos:meliuſq; ẽ ſe cõmittere miſicoꝛdie dei
qᷓ; mĩicoꝛdie hominũ.Et in hac ꝑtinacia moꝛ/

tuus eſt vſurariꝰille ac in inferno ſepultꝰ.Ex fi⸗

lijs aũt eius duobo dixit alter ad alterũ. Pattr
noſter moꝛtuꝰ eſt nõ imitemur eũ retinẽdo vſu
ras per illũ extoꝛtas ſed reddamꝰ creditoꝛibvt
ſaluari poſſimꝰ.At alter rñdit.Ego meã parteʒ

eütorecki
inofeckin⸗
Bltergloi⸗
ſcesd ſcun
ſecllotenäſeinn
gs noin
—
nnmenin
ongturnniin
nen/iulin⸗
rcincichu
culebouſnti
tcrgenttan
Nplhgetinnuen

ſinn tflöſictk⸗

mickendaslüt
odreuineienn

finterpnes

geagfroeneul
Gangtcuwile.
Mardotdn
Padedinmin
ſfeno et.
Bubenitde
Haunmitet
Ginircuitn
Moffl
Emaffia
ſnod:
llecka
Mndl.
nocs oofancog
Dtinicäſunge'
ſaniſinocſend
Reireg
Sgiotnen Pſel

(0, epleriſum
Uitnotiindmula
Unpoibus hoſbl
rianneynuſ
Uulafem. Jo
lgo Jobrni. 0
üſinuldecirs

ingrinnnlnn
GidGerifon
ebeiſonpin
Spedatrit
noſtncnnccb
Cordisnottigeg

oſteneäter

quia Peccauins⸗
ſmumzcöme
Scemnücke
lceſſabupraft
lnatgkoly e
ſeno iegze,
hog Dßoden

do Niiz

Eo glinn

hangni an
anden
N mie
kews niiin
gan e
r mmi ſndan
urrsqooltig
Aors ſcdanm
Binminin

8
r unen

leadidrnien
Bucenlb

nedacg,

ukennis

ogni dehenan
duihatu,
ldinn inwir
tur Aeuin
nichrund
anſiiſseſe
ndircoisting

rodſting n

da: ponnſan
dine Dialhen
Clemm
Nſas ens

4,

onenſint huff
vor wln dinn
ncgi iimn
mtoinjmn
mitcri dimm

dolrtyt we,

löcͤkgtinſun
an dblid

rſaarused

GndaNGNnH
bunruad hot
ean nols
ens t
vai wo n⸗
memſind
SS

õ

Foliũ

retinebo:necillã rſtituere curo. Si pater noſter
vſuras fecit ⁊ nõ reſtituit ipᷣe non ego pena poꝛ

tet. Alter ergo poꝛtionẽ ſua reſtituit:⁊ ſeculũ de
ſerẽs dei obſequio ſe totũ tradidit. Dũ aũt qͥ in

ſeculo remõſerat mũdanis ſe ĩmergeret ifirma⸗/
tus ad moꝛtẽ nec penitẽs ſecutus eſt patrẽ. Q ð
frater audiẽs rogauit deũ vt pꝛis ⁊ fratris eiꝰ
ſtatum ei dignaret᷑ oſtendere Una igit᷑ dierũ cũ

oꝛaret vidit terrã apertã ⁊ in iferno patrẽ in flã⸗
mis penitꝰ ſepultũ:⁊ filiũ eiꝰ fratrẽ ſuum iacẽs
ſuꝑ eũ:maledicebatq; pater filiũ dicẽs. Male⸗
dicta ſit hoꝛa in qua te genui fili? tu ſis maledi
ctus:qꝛ ꝓpter te fecivſuras ⁊ nolui reſtituere:ne

te pauperẽ relinquerẽ.⁊ ꝓpter hoc crucioꝛ in hac
flama. Et filiꝰ rndebat. Maledictꝰ ſis tu pater
⁊2 maledicta dies in qua me genuiſti:qꝛ exeplo

tuo docuiſti me fenerari:⁊ vſuras extoꝛtas no/
luiſti reddere ꝓpter qð crucioꝛ ĩ inferno.Et poſt
hec ambo pariter eiulãtes blaſphemabst cũcta
creata ⁊ creatoꝛẽ illoꝝ.Qð cernẽs ille ſeruꝰ dei
gratias deo egit qͥ eum liberauit de tãto malo.
Igeo de danatis loquens Dantes in tract.de
inferno dicit.
Blaſphemãt deũ ⁊ eoꝛũ parẽtes
Et humanã ſpeciẽ hoꝛã tẽpus ⁊ ſemen
Et diẽ vite eoꝛũ ⁊ natiuitatẽ.
Sexta afflictio que dicit᷑ incõſolabilis lamẽ
tationis. V
Erxta afflictio quã habebũt dãnati in
ſ inferno ðꝛ incõſolabilis lamẽtatõis
Et iſte eſt cantꝰ damnatoꝝ habẽs ſex
notas.ſ. Ut.re.mi.fa.ſol.la. Pꝛimaʒ
notã vociferãdo ꝓfert quilibet dãnatus dicẽs.
Vtinã cõſumptꝰ eſſem ne oculꝰ mevideret:fuiſ
ſem q̃ſi nõ eſſem de vtero traſlatꝰ ad tumulum

8 aia mea. Pſal.lxxxvij.Et oẽs alij rñũdent cuʒ

Bobr. Geos aʒ vo addit dicẽs. Repleta eſt ma
i

eo. Repleti ſumꝰ deſpectiõe.pſal.cxxij. Tertiam

aũt notã inſimul cantãt dicctes. Mivᷣabilioꝛeſ
ſumꝰoĩbus hoibus.j.ad Choꝛ.xv. Quartã vᷣo
notã cantatvnuſqͥ ſq; eoꝝ dicẽs.Facies mea in⸗

tumuit a fletu. Job.xvj.⁊ iteꝝ.Faciẽ meã ogꝑuit
caligo. Job.xxiij.Quintã aũt notã adiungunt
osẽs ſimul dicẽtes. Sol intelligẽtie nõ eſt oꝛtus

nobis:⁊ in malignitate nr̃a cõſumpti ſumus.
Saß.v. Sextã vo notã ſimilit᷑ decantãt dicen⸗
tes.Laſſati ſumꝰ in via iniqͥtatis ⁊ perditiõis.
Saß.v. ⁊ iterũ. Laſſis nõ dat᷑ requies ⁊ pellis
noſtra quaſi clibanꝰexuſta eſt:⁊ defecit gaudiũ
coꝛdis noſtri.ac conuerſus eſt in luccũ choꝛus
noſter:⁊ cecidit coꝛona capi noſtri. Ue nobis
quia peccauimꝰ ⁊ ꝓpterea meſtũ factũ eſt coꝛ no

ſtrum ⁊ cõtenebꝛati ſunt oculi nr̃i. Lreñ.vltio.

Sciendũ eſt ergo ꝙ in inferno nunq; dãna⸗
ti ceſſabunt a ſuſpirijs ⁊ maximis clamoꝛib ⁊

lamẽtatõibo.Et cauſam aſſignat Eſaias.xxij.c.
dicens. Dies em interfectiõis ⁊ cõculcatiõis ac
fletus a dño deo exercituũ. Uñ ſaluatoꝛ noſter

—

Matth.xxij.inqᷣt. Ibi erit fletus ⁊ ſtridoꝛ den⸗
tiũ.Sed notãduim Rich̊.in.iiij.di.l.ꝙ in ifer⸗
no nõ erit coꝛpalis fletus inq;tũ eſt quedã reſo
lutio coꝛpoꝛaliũ lachꝛymaꝝ.quia talis reſolu⸗
tio nõ erit in alia vita cũ pertineat ad ſtatũ coꝛ⸗

mptibilẽ. ſed erit ibi maximꝰ doloꝛ interioꝛ ⁊ ex

terioꝛ cũ turbatiõe ita ꝙ ſuſpirabũt ⁊ lamenta⸗
bunt᷑ dãnati pꝛe doloꝛib cũ turbatiõe oculoꝛũ
⁊ motu capitis ⁊ ſtridoꝛe dentiũ ⁊ pꝛe maxima
anguſtia vultꝰ ⁊ caro ⁊ capilli contrahetur.Et
de his lamẽtis loquitur Dantes in tract᷑.de de
inferno dicẽs.
Que ſuſpiria planctꝰ ⁊ alti doloꝛes
Reſonãt per aera ſine ſtellis
Dic:⁊ ne incipiẽdo plangas.
Si poſſemꝰaures ponere ad os ĩfernip
o fecto audiremꝰhoꝛribiles voces mioꝝ
da natoꝛũ clamãtiũ ⁊ dicẽtiũ. Heu heu
qᷓ; vrens ⁊ ardẽs eſt iſta flãma. Quis dabit no
bis ad refrigerandũ guttulã aque.quis nos li

berabit a cruciatibo iſtis.quis nos cõſolabitur

in tot meroꝛibbo. Vbi ſunt amici nr̃i:vbi diuitie
vbi potẽtia:O vita nr̃a plena om̃i doloꝛe ⁊ an⸗
guſtia:o vita deſtituta om̃i auxilio om̃iq; ſola⸗
tio:audiretis ꝓfecto quẽlibet danatũ blaſphe⸗
mantẽ ⁊ dicẽtẽ. Heu mihi quare me creaſti deꝰ
Job.x. Quare de vulua eduxiſti me. Maledi⸗
ctus tu pater meus ⁊ mater que me cõcepiſtis
Ecci.xlj.De patre impio conquerũtur fũlij: qi

Apter ipᷣm ſunt in obpꝛobꝛiũ. Maledictus ſit

dies in qua natꝰ fui. Job.iij.ca. Pereat dies in
qua natꝰ ſum:⁊ nox in qua dictũ ẽ:natꝰeſt hõ ĩ
mũdũ. Heu mihi qꝛ pꝛiuatꝰ ſum videre głiam
dei. Eſa.xxv.Tollat᷑ impiꝰ ne videat glłiam dei.
Heun mihi quia ſemꝑ ardebo in hoc igne eter/

nali. Pfal.xcvj. Ignis ante ipᷣm pᷣ cedet ⁊ inflã⸗

mabit in circũitu iimicos eius. Heu qꝛ vndiq;ʒ

circũdatus ſum penis ⁊ doloꝛibo. Daniclł.xiij.
Auguſtie ſunt mihi vndiq;.O obſtinati pecca

toꝛes:o coꝛda adamãtina durioꝛa ſaxis quare
nõ plãgitis audiendo tam hoꝛribilia.O laſciui
iuuenes qͥ ridetis ⁊ tripudiatis audite quid di
cat vobis ſaluatoꝛ Lu.vj. Ue vobis qui nũc ri

detis:qꝛ lugebitis ⁊ flebitis. Plãgite ergo nũc

peccata veſtra ne in eternũ plagatis. Ait em̃ ſal
uatoꝛ noſter Matth̊.v.Beati qui lugẽt qm̃ ip
ſi cõſolabutear.
Septima afflictio que dicit᷑ eterne deſpera⸗
tionis. + MV
Evptima afflictio quã habebũt dam/
ſ nati in inferno dicit᷑ eterne deſpatio⸗
nis.De quolibet em̃ dãnato ðꝛ Job.
xv. Non credit ꝙ de tenebꝛis reuerti

poſſit ad lucẽ circũſpectãs vndiq; gladiũ. ⁊ ibi

dẽ. Auferet᷑ de tabernaculo eius oĩs ſpes fidu⸗

die.Et PS.inqͥt. In inferno nulla eſt redẽptio.

Vñ ſi dãnati ploꝛarent płes lachꝛymas q; ſint

gutte aq̃ maris nõ poſſet deũ placare neeremii/

ermo

ſionẽ pene aliquã ipetrare. Ipe em̃ ait Pꝛouer.
j.Tũc damabunt ⁊ nõ exaudiã eos ⁊c.Et iõ ðꝛ
Eccłs.ix. Quodcũq; põt manꝰtua facere:iſtan⸗

ter oꝑare:qꝛ nec opꝰ:nec ratio:nec ſapientia erit

apud inferos quo tu ꝓperas. Nulla em̃ ericvia:
nullũq; remediũ euadẽdi illas penas ꝑpetuas

vñ Greg. vij. moꝛaliũ inqt. in iferno enit frigus

intolerabile.ignis ĩextinguibiulis:vermis imoꝛ
talis tenebꝛe palpabiles:flagella cedẽtiũ:hoꝛri
da viſio demonũ:ↄfuſio pctõꝝ:⁊ deſpatio oiuʒ
bonoꝝ ⁊c̃. Pꝛo cuiꝰdeclaratione mouet᷑ q̃ſtio.
Vltrũ deꝰ iuſre puniat moꝛiẽtes in pctõ moꝛtali
pena eterna.Et rñdent quidã ꝑfidi:quoꝝ dicta
refert Aug.xxj.de ciui.dei.xj.c.dicẽtes ꝙ deꝰ iniu
ſte fadet dans penaʒ eternã pctõꝛibo:⁊ poſſumꝰ
arguere ſic. Pꝛo mẽſura pcti debet eſſe plagarũ
moõodꝰ.Deut.xxv.⁊.l.j.S.ſʒ ⁊ qͥ poꝛcũ.ff.de abige.
l.reſpiciendũ.ff.de penis.⁊.l.pediꝰ.S.j.ff.de ĩcen
dio rui.⁊ nau. Unde dicit ſaluatoꝛ Matthᷣ.vij.
2 Luce.vj.?⁊ Marci.iiij.⁊ hr̃.in.c.qualiter et qñ.
de accuſa.el pᷣmo.In qua mẽſura mẽſi fueritis
remetiet᷑ ⁊ vobis. Sʒ mẽſura pcti nõ eſt ifinita:
cum ſit a vᷣtute finita:ergo nec cruciatꝰeiꝰdebet
eſſe ĩfinitꝰ. Ad hanc queſtionẽ rñdet Ric.noſter
in.iiij.di.xliiij.ar.ij.q.j.di. deꝰiuſte punit pctõ
res in pctõ moꝛtali moꝛientes pena eterna.Et hᷣ
poſſumus ꝓbare q̃ttuoꝛ rõnibo. Pꝛimo /pter
voluntatẽ.Et hanc rationẽ tangit Grego.iiij.li.

dialogoꝝ rñdens ad argumẽtũ ĩ ↄtrariũ factcũ.

Ibi em̃ Pecrꝰdiaconꝰ eiꝰ eum iĩterrogat dicẽs.
Scire velleʒ quõ iuſtũ eſt vt culpa q̃ cum fine

ppetrat᷑ ſine fine puniat᷑.?⁊ Greg.rñdit. Hoc re⸗/

cte petre diceret᷑:ſi iuſtꝰiudex nõ coꝛda hoiuʒ ſʒ
ſolũ fctã pẽſaret. Iniqͥ ei iõ cũ fine ðliq̃rũt:qꝛ cũ
finevixerũt. Nã voluiſſẽt vtiq; ſi potuiſſent ſine
fine viuere:vt poſſent ſine fine peccare.oñdunt
em̃ qꝛ in pctõ ſemꝑ viuere cupiũt qui nunq; de
ſinunt peccare duʒ viuunt. Ad magnã ergo iu⸗
ſticiam iudicantis ꝑtinet:vt nunq; careant ſup
plicio qͥ in hac vita nunq; voluerũt carere pctõ.
hec ille. Ad ideʒ facit.c.legat᷑.xxiiij.q.ij. Aug.q̊ʒ
hoc ↄfirmans de pe.di.vij.c.fi.inquit. Qui im/⸗
penitens moꝛit᷑:oino moꝛit᷑ ⁊ eternalr cruciat
qꝛ qui impenitens finit᷑ ſi ſꝑ viueret ſꝑ peccaret
Mala em̃ volũtas ꝓ facto reputat᷑.c.ois.c.nũ/⸗
quid. c.noli.c.homicidiũ.c.ſipterea.de peni.di.
j.vñ Juuenalis li.v.⁊ fi.ſatira.j.inquit. Nã pa⸗
titur penas peccãdi ſola volũtas.⁊.ff.ad.l.coꝛ⸗
neliã.de ſicca.l.diuus.ðꝛ. In maleficijs volun⸗

tas ſpectat᷑ nõ exitus.Et in.l.ſi quis nõ dicã.C.

de ep̃is ⁊ cle.dicit gloſa.q punit᷑ affectus etiam

ſi nõ ſequat᷑ effectus:qñ ꝑ malefactoꝛẽ nõ ſtetit:

qui petm̃ opere cõpleret/Sed quid deridẽt pᷣ⸗/
dicatoꝛes penas eternas pᷣdicantes:dicẽtes nõ
eſſe infernũ:ſuꝑ quibo miroꝛ de diuia clemẽtia
quõ nõ faciat eos a demonibo viuos ad iĩfernũ
pꝓduci. Sicut fecit de Dathan ⁊ bnon Pprer
quoꝛũ pctã aperuit ſe terra ⁊ viui deſcenderunt

in infernũ. Numeri.xvj.

.„

plũ.Nam cũ quidã oꝛdinis nr̃i guardianꝰ in

ꝓuinciã ſicilie nauigaret ꝓpe montẽ vulcaniab

anno citra:ecce ꝙ a demone poꝛtatꝰeſt extra na
uem ad ciuitatẽ quãdã longe ꝑ miülle miliaria
inde exiſtentẽ:⁊ ad ſepulchꝛũ epi adductꝰqͥ per
tres menſes ante moꝛtuꝰ fuerat:cõpulſus eſt a
demone coꝛpꝰ eiꝰ expoliareveſtibo põtificalibꝰ.
Deinð demõ eo nudato dixit guardiano. Tua
ſint veſtimẽta:coꝛpꝰ vᷣo meũ eſt ſicut etiã ẽ aĩa.
Et ſtati eũ cũ pᷣdictis veſtibo reſtituit in nauẽ.⁊
pᷣdicta facta ſunt i ſpacio medie boꝛe.Cum aũt
guardianꝰ patrono nauis ⁊ ſocijs oĩa retuliſſʒ
7 veſtes oſtediſſet:ille adaptatis velis ad ciuita
tem illã nauẽ direxit. Inuenitq; in pᷣdicto tẽpo⸗
re moꝛtuũ fuiſſe epiſcopũ ⁊ oſtẽdẽs veſtes illas
põtificales cubicularijs eiꝰ:cognouit ab eis ꝙ
erãt ille quib in monumẽto fuerat oꝛnatꝰ.coꝛ⸗
pus aũt eiꝰ nõ inuenerũt in ſepulchꝛo:qꝛ a de⸗
mone poꝛtatũ fuerat ad ifernũ. Nõ mlto etiã
tẽpoꝛe elapſo quidã pᷣdarus pᷣdicatoꝛ ĩ quadã
ciuitate ſicilie valde mirabiłr pᷣdicauit ð głia ce
leſti ⁊ de penis eternis inferni.Cũ aũt quidam
nobiles in q̊dã hoſpitio comederẽt:arguerẽtq;
hoĩem qͥ ſᷣmoni nõ interfuerat turpibo occupa⸗
tus ⁊ ebꝛietatibo dicentes.Si intfuiſſes pᷣmoni

iſtiꝰ ſancti viri qui tãta mirabilia dixit de futu

ra vita pfecto in alteꝝ virũ mutatꝰfuiſſes:audi
to ꝙ paratũ eſt malis ſuppliciũ eternũ. Quibꝰ

ille ridit.Sic ſtulti eſtis vt putetis poſt hãceẽ

aliã vitã aut toꝛmẽta repꝛobis. Si qͥs mihi ſol
uerit pꝛandiũ dabo ei partẽ meã paradiſi ⁊ ſuʒ
contẽtus eterno cruciatui deputari. Quo dicto
ſtatim venerũt duo demões in foꝛma mercato⸗
rum ⁊ introgauerũt quenã is dixiſſet.⁊ replica
tis verbis ab illo dixerũt. Nos ſoluemꝰ pꝛo te
pꝛandiũ.Quibo ille aſſentiẽs:poſtqᷓ; bene iple⸗
uit ventrẽ üli demones ſoluerũt hoſpiti ⁊ dixe⸗
runt miſero. Ueni nobiſcũ.Qui dixit.Quovul
tis me ducere.Illi aũt dixerunt. Sdes poſtea.
Statim igit᷑ videntibo cũctis facto magno tur
bine a demonib ille miſer in aera ſublatus eſt.
Deinde terra aꝑuit ſe ⁊ ille miſer cadẽs in voꝛa⸗
ginẽ terre flãmis eternis deputatꝰ eft.
iſſicilia etiã erat quidã iuuenis totꝰ de⸗
i ditus ludoꝰꝛ laſciuijs.qui ſemel cũ lude
ret ſuꝑ ſcalã cuiuſdã palacij ⁊ haberet in
manica coꝛrigiã vxoꝛis ſue quã acceꝑat vt ha⸗

beret qͥd luderet ſi totã pecuniaʒ amiſiſſet.ſuꝑ⸗

uenit vicerex qꝗ dixit iuueni. Uade ad domũ ta⸗
liũ religioſoꝛũ ⁊ tolle in hoꝛto eoꝝ parũ inſala

te vt comedã hoc ſero qꝛ nibil aliud poſſum cõ

medere.Qui dixit. Libẽter vadã. Receſſit ergo
⁊ in via raptus eſt a diabolo ⁊ delatꝰin infernũ
Uidẽs aũt vicerex ꝙ nõ reuerteret᷑ iratus cõtra
eum cogitabat eũ acriter punire. Tandẽ naui⸗
gãte quodã patrono ꝑ mare ſicilie in eo loco in

qquuo eſt mons vulcanꝰ in quo habitãt demões

Audite terribile ex/

ab ſittllun

cghiognun
ienlynn
gnuget
Farres guidien
wmanacvn gtn⸗
clüöptn uln,
nſuone ,
Pitinftin
ſfummucnn
linuiftunn
lii itin.
AnO ce n
clackſonndics
ſde ienut
Omornitenii
ACbierpeicpenn
Uibgnspmncnunn

„

ſienigtmim

GikRwaga

Deiacand Dda
Näinnetünue
Conlincens Pn
Piutnemam
NRAH
Nüptuioce
rchen On
wrnöſolür
Adnrnes ls of
ſenſtihmsckire

Mrisdeſncrid
tidcaftdennml
iahdladrnnide
Pokmnſitlpnaotnen
buo bonis adhare
uliſoemi den q
AVblletam grce
hee Ci tuq iye

llicömiſiühoe⸗
mulgintneſtpuna
Coñ dicryg mo⸗
Cöſepbar uir⸗
Miſtüutiniden
Nonlltecarrele
nnderonpe
GdsWedeänuc
däähmnitnsccken
ü
egrümin
Gdonant i
Fuch ctmalod
n gͤeſehoſſe,
Apoc,ii ſont
Sa d
nmsſoi ghen

muiceni

Munstee

nigtiig
9

us Zdim n

fen Cieügtn

rigi gei
ruptponng

Giriiſufn
Ummrfiſisnd
pliaüami dun
1 pocens tſiti
bis. Gicenbin
imnei panltt
eputan. Ode
sinformunen
iis dinſatl⸗
ſos ſtun /n
nisofn i⸗
anithiu: N
iOutrlon
mmn Sonpotr⸗
naN—Nα
am,olo
niradisnw
üumnsn d

Sintdͤlnd
Pnloänbhnont
Nnir

mnn miſel
Csdendwn
rwor
Plauud in⸗

mai Nuſtch
rdeun tniin
anmtinmi
nin 11 in
ſtilin

koſtitisig
Cgnonti
fuen ang
nſulche
tmni. ſin

barciantic

Foliũ

⁊ eſt opinio quoꝛũdam ꝙ ibi ſit os inferni. Au

diunt᷑ em̃ ibi ↄtinue voces boꝛribiles ⁊ vlulatꝰ
magni:pter qð multe naues demergũtur. Unñ
fratres quidã ex nr̃is ibi exiſtẽtes audierũt q̃ſi

vnũ magnũ ꝓpłm viroꝝ clamantiũ.Deinde q̃ſi
aliũ ꝓpłm mulierũ vlulaãtiũ:⁊ poſtea q̃ſi alium

ꝓpłm pueroꝝ ad ſideravoces flebiles emittẽtiũ

Et pᷣ dicti frẽs fuerũt a demõibo vᷣberati:qꝛ au⸗
ſi fuerãt illuc accedere. Admonet patronꝰ ſtan⸗
ces in naui vt nõ timeãt voces ſed ſequãtur na
uigiũ.Tãdẽ cũ eſſent ꝓpe mõtẽ ecce vox terribił

dicẽs.QO patrone.qui nõ rñdit.Et iteꝝ alia vox

audita eſt foꝛtioꝛ dicẽs.O patrone.qͥ etiã nihil
rñdit.Tũc tertio vox altiſſima audita eſt dicẽs
O patrone rñde mibi ałr faciã naueʒ demergi.
Ad hãc vocẽ ceperũt clamitare oẽs qͥ erãt in na
ui rogãtes patronumvt rñderet.Tũc ille dixit.
Quis es. Rñdit illavox.Ego ſum diabolꝰ:dic
g̊ viceregi ꝙ non qrat talẽ iuuenẽ:qꝛ ego attuli
eũ in via ꝓpter iniqtates ſuas ⁊ bic ardet ⁊ arde
bit in eternũ. Lũc diabolus dimiſit cadere coꝛ
rigiã in mediũ nauis dicens.Da hanc coꝛrigiã
vxoꝛi iuuenis. Omiſeri hoĩies:o inſani pctõꝛes
o ſerui diaboli quare nõ timetis expectãtes toꝛ
mẽta inferni eterna.Et hoc ſufficiat pꝛo pꝛima
ratiõe.
Ecũdo ꝓbat᷑ pctõꝛes eternalit᷑ puniẽdoſ
ſtroõne obiecti. Quelibet em̃ offenſa cõſide
ratur nõ ſolũ reſpectu actꝰſed etiã reſpe⸗

ctu dignitatis illiꝰqͥ offendit᷑. Tãta em̃ reputat᷑

offenſa qᷓ;tus eſt ille qͥ offendit᷑.S.atrox.inſti.de
iniurijs.⁊ de ſen.excõ.c.cũ illoꝝ.S.nos tñ.iĩ textu
⁊ in glo. ⁊.ff. de re mi.l.om̃e delictũ.S.j.⁊ de iiu.
l.itẽ apð labeonẽ.S.qð ait pᷣtoꝛ.Cũ igit᷑ ſʒAug.
pctm̃ ſit ſpꝛeto incõmutabili bono cõmutabili
bus bonis adherere:ſequit᷑ qͥlibet pctõ moꝛ⸗
tali ſpernẽs deũ qͥ ſolꝰ eſt ſũjmũ bonũ incõmu⸗
tabile:tam grãdẽ iniuriã ei facere dicit᷑ quãtus
ipe eſt. Cũ itaq; ipᷣe deus ſit infinitꝰ ergo pctm̃
3ülũ cõmiſſũ hoc reſpectu ðꝛ ifinitũ:⁊ ideo pe
na infinita eſt puniendũ⁊ eterna.Berñ.aũt ſuꝑ
Cañ.dicit:ꝙ qͥ moꝛtalit᷑ peccat vult nõ eſſe deũ
Qð ſic ꝓbat.Qui vult deũ aut impotẽtem:aut

iniuſtũ:aut inſipientẽ eſſe vult deũ nõ eſſe.ſed qͥ

moꝛtalit᷑ peccat vellet deuʒ aut neſcire pctã ſua:

autvindicare non poſſe:aut nolle.qð eſt ↄ̊ iuſti

ciã.& vellet deũ nõ eſſe.Qui aũtvult deũ nõ eſſe
deũ puniẽdus eſt eterno ſupplicio. OQ
Ertio idẽ ꝓbat᷑ rõne cõtẽptus. Pctõꝛes
t nãq; ↄtẽnũt infinitũ bonũ ⁊ eternũ gau
diũ qð potuiſſent eligere:⁊ qꝛ volũtarie
elegerũt eternũ malũ:iuſte illis eterna ſupplicia
cõdonant᷑. Uñ Aug.xxj.de ciui.dei.c.xij.inquit.
Factꝰ eſt malo dignꝰ eterno qͥ in ſe peremit bo⸗
nũ qð eſſe poſſet eternũ. Peremit em̃ aiam ſuã
Apoc..iij. Nomẽ habes ꝙ viuas ⁊ moꝛtuꝰ es.
Et Sap̃.xvj.dicit᷑. Homo per maliciã occidit
animõ ſuõ:que poterat eſſe in eternum beata:⁊

cxcx

perdidit eterna bona paradiſi:atq; qᷓ;tũ in ſe ef᷑
diſſipauit ⁊ ꝑemit pᷣdicta bona: ⁊ ſilr charitatẽ
infuſã ⁊ grãʒ gtirfaciẽtẽꝛ merita infinita paſſio
nis xpᷣi:⁊ etiã oĩa merita totius eccłie militãtis
⁊ triumphãtis.⁊ ideo tenet᷑ ad cõdignã ſatiſfa⸗
ctionẽ.Dicit᷑ aũt ꝙ qui nõ habet ĩ ere luatĩ coꝛ/
poꝛe.l.quicũqʒ.C. de ſeruis fugi.l.fi.ff.de i ius
vocãdo.il.j.in fine.ff.de penis.Licet em̃ deꝰ de⸗
derit hoĩ aiam ⁊ coꝛpus non tamẽ dedit in do⸗
minio ſuo. Unð ð coꝛpoꝛe hois dicit᷑ in.l.liber
homo.ff. ad.l.aquil.ĩemo dñs mẽbꝛoꝛũ ſuo⸗
rũ.De aĩa aũt certũ eſt ꝙ nõ eſt in dominio nr̃o
Ait nanq; deus Exo.xiij. Mea em̃ ſunt om̃ia.
⁊ Eʒech.xviij.inqͥt deus.Om̃es aime mee ſunt.
Et ideo debet puniri pena eterna qui rem alie⸗
nam pᷣuauit eternis bonis. Quarto idẽ ꝓba
tur ratiõe iuſtificatiõis.vt eiñ̃ inqͥt beatꝰ ho.
in.iiij.di.xlvj.q.iij.⁊.j.ij.q.lxxxvij.⁊ cõtra genti⸗
les libꝛo.iij.c.cxliiij.Oꝛdo diuĩe iuſticie hoc exi⸗
git vt ſicut pꝛemia coꝛreſpõdẽt actibo virtuoſis
ita pene coꝛreſpõdeãt pctis.quia ſic ſe habʒ op⸗
poſitum in oppoſito ita ꝓpoſitũ in ꝓpoſito.iiij
Topic.Sicut ergo ſe habet meritũ ad pꝛemiũ
ita ſe debet habere culpa ad penã.Et ideo ſicut
ꝓ tẽpoꝛali merito ſᷣm diuinã iuſticiã ⁊ equitatẽ
datur pꝛemiũ eternũ ⁊ perpetuũ:dicẽte Paulo
ij.ad Choꝛ.iiij. Id em̃ quod in pᷣſenti eſt momẽ
taneũ ⁊ leue tribulatiõis noſtre:ſupꝛa modũ ĩ
ſublimitate eternũ głie pondus operat᷑ in no⸗
bis.ergo parifoꝛmiter moꝛtali culpe debet dari
pena ꝑpetua ⁊ eterna cum virtus ⁊ vitiũ ſint cõ
traria ⁊ cõtrarioꝛũ ſit eadẽ diſciplina ſcʒ cõtra⸗
rio modo.De quo tractat᷑ in.l.j.ff.de his qͥ ſunt
ſui vel alie.iu.⁊ per Dinũ in.c.qui ſentit.de reg.
iuris lib.vſj.⁊ ibidẽ erJoha. an.⸗ ĩ nouella.eo.
ca.Et iſta eſt ratio ſcti Bona.in.iiij.di.xliiij.art.
iiij.q.j.Sicut igit᷑ bonis dabit᷑ regnũ eternum
Matth̊.xxv. Jbũt hi in vitã eternã.ita ecõtra⸗
rio malis dabit᷑ eternus cruciatus. Unde dicit
in eodẽ.c. Mali aũt i ſuppliciũ eternũ.O quot
ſunt illi qui in illis penis cruciabuntur:ꝓfecto
ſunt innumerabiles.De quibo Dantes.c.iiij.j.
comedie inferni dicit.
Vidi electrã cũ multis ſocjs
Inter quos noui Hectoꝛẽcum Enea.
Ceſarẽ armatũ cum oculis gryphianis
VUidi camillã ⁊ pantaſileam
Ab altera parte vidi regẽ latinũ
Quli cũ lauinia ſua filia ſedebat.
Vidi illũ bꝛutũ qui ꝓfugauit tarquiniũ
Lucretiã iuliã:iMartiã ⁊ coꝛneliã
Et ſegregatim vidi Salatinũ
Poſtq; parũ aperui ſupercilia
VUidi magiſtrũ illoꝝ qui ſciunt
Sedere infra philoſophicã familiãͤ
Enclidẽ geometrã et ptolomeũ
Hypochꝛatẽ auicẽna ⁊ galienũ
Auerroim qͥ magnũ cõmẽtariũ fecit.

Sequũ Dantes ibidẽ.
Nõ poſſum recitare om̃s penas
Que me fugat ita longũ theme.
Sed dicet quis.ꝙ poſtqᷓ; tot ⁊ tãti hoĩes valo⸗
roſi ad infernũ ꝑrexerũt ipᷣe eciã ibidẽ potiꝰ pꝛo

ficiſci deſiderat vt cum eis eſſe poſſit. Sed tace
ſtulte:quia dicit Augꝰ.in.c.mulci.in fine.ij.q.j.

Nõ ꝓpterea minus ardebũt quia cũ multis ar⸗
debũt imo magis:qꝛ quo plura in igne ſunt li
gna tãto magis inardeſcit ignis. .
erditi pctõꝛes cõſiderate ꝙ nõ habec
o in hoc mũdo tam magnũ ſolatiũ iĩ quo
ſii nimis ꝑſeueretis nõ generet vobis fa⸗
ſtidiũ:magnavobis eſt anguſtia⁊ afflictio etiã
dũ ſani eſtis ſuꝑ plumeũ lectũ per multos dies
ligatos ſtare:quõ ergo facietis in inferno iĩ illis
cruciatibo infinitis a quibo nũq; liberati eritis.
Scitote ꝙ dicunt theologi in.iiij.ꝙ ſi damnati
poſſent habere hanc gratiã:vicʒ eſſet machi⸗
na alta vſq; ad celũ:continẽs totũ mundũ:ple
na granis milij:⁊ poſt centũ milia ãnoꝝ extra⸗
heret᷑ vnũ granũ ill milij: deinde poſt alia cen
tum milia annoꝛum extraberet᷑ aliõ granũ.⁊ſic
fieret donec euacuata eſſet illa machina: ⁊ tunc
Dãnati extraherent᷑ de inferno ꝓfecto haberent

maximã leciciã ad illa grana expectãtes tandeʒ

liberari ab illis cruciatibꝛ tam boꝛrẽdis. Cogi

cate pauliſper quot milia annoꝛũ irent ad per/

ficiendã euacuationẽ illiꝰmachine.O igit᷑ infe⸗
lix conditio dãnatoꝛuʒ:poſt em̃ mille milia mi⸗
liũ ⁊ decies centena milia miliũ annoꝛũ adhuc
reſtabit illis tantũdem tẽpoꝛis⁊ nihil diminue
cur. Unð Berñ.inquit in ſuis meditatiõibus.
OQuiſputas tunc meroꝛ erit:quis luctꝰ: q̃ triſti
cia:cũ ſeparabũtur iniuſti a cõſoꝛtio ſanctoꝝ et
a viſione dei. Pꝛocul qͥppe a beata paradiſi pa

rtria exulati cruciabũtur in gehẽna ꝑpetua.vbi

nec qͥ toꝛquet aliquãdo fatigatur: nec qᷣ toꝛque
tur aliquãdo moꝛit᷑:vbi toꝛmẽta ſic infligũtur
vt ppetualit᷑ renouent᷑.hec ille.O diſſoluti moꝛ
cales cõtremiſcite.vbi eſt nũc ceſar totius oꝛbis
impꝑpatoꝛ:vbi ſunt illi qͥ ante nos in delicijs mũ
di huiꝰgaudebãt trip udiabãt⁊ canebãt.ꝓfecto
ad inferna deſcẽder̃t.O laſciui ⁊ ſenſuales quo

creditis vos ituros poſt hãc vitã:audite quod

ſcpᷣtũ eſt Job.xxj.Tenẽt timpanũ ⁊ cytharam ⁊
gaudẽt ad ſonitũ oꝛgani: ducũt in bonis dies
ſuos:⁊ in pũcto ad inferna deſcẽdũt.Si ̊ int᷑⸗
rogatis a me qñ exibitis ð ĩferno.clamãs cũ la

chꝛymis dico. Nunqᷓ;:nũ qᷓ;:nũqᷓ;:nũqᷓ;: nunqᷓ;

nũq;. Scriptũ eſt em Apoc.xx. Cruciabuntur

die ac nocte in ſecula ſeckoꝝ. A quiboſtoꝛmẽtis

liberet nos miſᷣicoꝛs deꝰ noſter. Amẽ.

Sab bato poſt paſcha de numero ſaluando
rum reſpectu dãnandoꝛũ Sermo.xxij. Q

MInis qui cre⸗

0 dit ĩ illũ nõ ↄfundect᷑.. Petri.j.Eſt
ſnia in iure dicẽs:ꝙ ſi alicui debea⸗
tur ſeruitꝰ vie vł itineris per aliquã
domuzʒ:ſi edificio alteriꝰipediat᷑ via illa:poterit
hñs ſᷣ uitutẽ ꝓhibere edificantẽ ꝑ iterdictũ noui
oꝑis.l.ſi eo loco.ff.ſi ſᷣuitꝰ vendi.Qð veꝝ ẽ ſi opꝰ
eſt nouũ.l.j.S.jff.ð noui oꝑis nun. Moꝛaliter
oẽs xpᷣiani hñt ius cundi ꝑ viã mandatoꝝ dei
verſus celũ Mat.xix.Dyabolꝰaũt inimicꝰhũa⸗
ne nature vult eos ipedire a tali itinere:ſupꝑedifi

cando domũ vicioꝝ:⁊ ponẽdo ĩpedimẽta ĩ via:
iuxta illud pſal.cxxxix. In via hac qua ambula

bam abſconderũt ſuꝑbilaqueũ mihi.Et iõ ꝓhi
bendus eſt ꝑ noui oꝑis nũciatiõeʒ:qꝛ alit᷑ dya⸗
bolꝰpoſſet allegare ꝙ opꝰillud eſt antiquũ:⁊ iõ
deſtrui nõ dz: qꝛ cõſuetudo iducit ſᷣuitiuʒ:extra
de foꝛo cõpetenti.c.cũ ↄtingat.vñ Pꝛouer.xxij.
82. Adoleſcens iuxta viã ſus:etiã cũ ſenuerit nõ

recedet ab ea. Eſt alia ſnia in iure dicẽs:qꝙ illeqͥ

hʒ ius ducendi aquã ad irriganda poſſeſſiõem

ſuã:opoꝛtet ꝙ vtatur iure ſuo:qꝛ ſi poſſet oſten

di ꝙ duabo eſtatibo ñ ſit vſus:tũc amitteret ius
ſuũ.ff. de aqua quo.⁊ eſtiua.l.j.S.eſtatẽ. ¶ Hoꝛa
liter: qlibet pctõꝛ hʒ ius ducẽdi aquãẽ penitẽtie
2 lachꝛyman ad irrigandam ⁊ lauanda ↄſciam

ſuam.vnde Eſa.j.inuitat deus peccatoꝛes.vt ſe

lauent dicens. Lauamini:mundi eſtote.⁊ eiuſ⸗
dem libꝛi.lv.iterum ait.O mnes ſitientes venite
ad aquas. Ideo ſi nõ vtant᷑ hoc pꝛiuilegio:per/⸗
dent ius ſuum:ſieut perdiderunt virgines tar⸗
de veniẽtes obuiã ſponſo Matth. xxv.
St alia ſnĩa in iure:ꝙ ſi alicui debeatur

cæ sfuitus luminis: ⁊ aliqͥd fit quo ĩpedia⸗

tur:pᷣt illð ꝓhibere ꝑ noui opꝑis nuncia⸗
tionem.ff. de ſeruitu.vꝛba.pꝛedi.l.inter ſeruitu⸗

tes. Moꝛaliter omnes cbꝛiſtiani habẽt ius illu

minandi aiam ſuã:⁊ itroducẽdi in eã lumẽ gfe
2 głie:quod eſt chꝛiſtus Job.viij.vbiipſe dicit.

Ego ſum lux mundi.Dyabolus autẽ vult nos

excecare dicẽs illud ps.xlviij. Uſq; in eternũ nõ
videbit lumẽ. Hec aũt excecatio fit ꝑ peccatum
Sapie.ij. Excecauit eos malicia eoꝛum. Et So
pho.j.Ambulabuntvt ceci:qꝛ dño peccauerunt
Et ideo debemus recurrere ad ieſuʒ xpᷣm lumẽ

oculoꝝ noſtroꝝ. Et dicere ei cum ꝓpheta ps.xij.

Illumina oculos meos ne vnq; obdoꝛmiaʒ in
moꝛte: nequãdo dicat inimicus meus:pᷣualui
aduerſus eum. Omnes em̃ qui credũt in illum

nõ ↄfundent᷑:vt inquiũt verba ꝓpoſita. Super

quibo verbis vnã pulcherrimõ queſtionẽ tracta
bimus:videlicet. Utrũ omnes homines mũdi
finaliter debeãt eſſe ſalui. Et dato ꝙ nõ omnes.
UVtrum plures erunt ſalui qᷓ; damnati. Unde
ꝓ decdlaratiõe buius queſtionis tres partes fa⸗
ciemus. Pꝛima dicet argumentationis. S coõa

reſponſionis. Lercia vero confirmationis.

nüoppoln⸗
Gcistmiopo⸗
Fognitanicn,
rufie
gliſfderncin

uglutdecf⸗

,unilti dechi⸗

ſiphrongetia
kenkogolsract
ſiatis⸗LNn
Grdegornärt
one OndBck
S Wraniſned
ſtnezonſäin
ueretusinu
Pirufömure.
foulxrijtiul
ldilffumuf⸗
Ddamiopanra
Gr5ner
dcjocinpmis
Gchaſocncn
Guediaholarar
(hafiertdentns⸗⸗
ſgincatinli⸗
ogbeponatgon
ſoutlao dor
mnnlosoalosg
Haoqvacfflackt
cbiun Ougpro⸗
ſmnolnnonſrin
nefla.
. un dehe
. (Eaurgubi
tiann
ifuntunande
bdrfind
ſblibſigis
emnſentclo
emimntſolnte
redttdulceriin
guodiigt
in bo rhar
gtenan
keKreungeſen
nt Waora⸗
iſimiaiife

zulin W
ii e
nubargun

ludcſtamin.
icnarfunn.
ſvog doſte.
sricaien.

Miani mii
milbwuns, ſüin
Wsuuwrsſe⸗

Wfnmnenir

dnrn
Alias frcoittn

.

1 71 4 *
veicini
o5 ni diho

W

NsnIn.

vc 6
diopennenuNe
uihtönlun
n gban ſon
obdomien⸗
noncnsu⸗
nictchti⸗ H
poſin
gnckonin,
bonie
.
. damnae 4
lostns ni
Grmine
Nimmus

Foliñ

Pars pᷣma que ðꝛ argumẽtatõse S

Ro expeditiõe pꝛime partis ſciendũ
p w eſt ſentẽtia Areſt. in.j. Lopicoꝝ di
cæẽtis. Potẽtes ad vtrãq; partẽ dubi⸗
tare in ſingulis ſpeculabimurverũ ⁊

falſum.⁊ in.ij.de celo ⁊ mũdo ait.Oppoſita iu⸗/

xta ſe poſita magis eluceſcũt.⁊ in.j.Elenc.inqᷣt.
Poſitis iuxta ſe ꝓtrarijs maioꝛa a minoꝛibus

diſcernũtur.⁊ in.ij.de anima etiã dicit:ꝙ conſi⸗

derãs vnũ oppoſitoꝝ habʒ ↄſiderare ⁊ reliquũ

er cognitionẽ em̃ vniꝰ cognoſcitur aliud..l.j.
de his qͥ ſunt ſui vel alieni iuris.⁊ inſti.eo.in
pꝛin.l.j.ff. de tutel.inſtit.eodẽ in pꝛin.⁊.l.põpo⸗
nius.S.ſed ⁊ his ꝗ.ff. de ꝓcura.⁊.S.nec manife⸗
ſtum.inſtit᷑.de obliga.que ex delic.na. Idcirco
idẽ phᷣůus in pꝛedicamẽto relatiõis ait. Dubita
re in ſingulis nõ erit inutile. Quod notat᷑ ꝑ glo
ſam in.liij. C. de ſũma trinitate ⁊ fide catholica
Sine diſputatiõe etem̃ nõ bene res dubie clare⸗
ſcunt. Unð AKreſt.in.iij. Metha.inqͥt. Queren
tes veritatẽ ſine diſputatõe ſiłes ſunt qͥ̊ ire igno
ratibo. Juri ſcõſulti etiã dicũt ꝙ diſputãdo me

lius veritas inuenit᷑.vt notatur in.l.munerũ.S.

mirxta.ff ð mune.⁊ ho.⁊ in.l.offilius.ał.offidiꝰ
ff. de lega. iij. ⁊ in.l.ij. S. his legibo.ff. de oꝛi. iu. ⁊
in.l.diui fratres.ff.de iure patro.Ideo dicit᷑: ꝙ
iudicantẽ opoꝛtet cũcta rimari.c.iudicantẽ.xxx
q.v.c.cũ cauſam.extra de teſtibi.l.iudices.C.de
iudicijs.c.in pᷣmis.ij.q.j.⁊.c.occidit.xxiij.q.viij.
Vñ vt refert Hieroñn.in libꝛo ↄtra pelagianos
Scola ſochꝛaticoꝝ cõſueuerat adducere om̃ia
que dici poſſent ex vtraq; parte:vt magis ꝑſpi⸗
cua fieret veritas.Nã veritas magis exagitata
ſplẽdeſcit in lucẽ.c.graue.xxxv.q.ix.Uñ ſi i ciato
aque ponat᷑ gutta olei ſtatim facit vnũ oculuʒ.
ſi aũt ligno vel cultello ipᷣa aqua exagitet᷑ ꝓtinꝰ
multos oculos generabit pꝛedicta gutta olei:⁊
ipᷣa aqua efficie᷑ mag lucida ⁊ in ea melius vi⸗
debitur. Quapꝛopt᷑ vt queſtiõis huiꝰ meliꝰve⸗
ritas innoteſcat in hac parte arguemꝰꝓ opinio
ne falſa. LTE
Nde ꝙ oẽs debeant ſaluari vel ſalteʒ q;
v plures debeãt eſſe ſaluati qᷓ; dãnati vi⸗
. detur quibuſdã:quoꝝ opinionẽ q̃ttuoꝛ
pᷣncipalibo coꝛroboꝛabimꝰ fundamẽtis. Pꝛi⸗
mũ fundamẽtũ dicit᷑ inclinatiõis ſic arguendo
Omia que ſunt indinãtur ad agendũ pſᷣm bo⸗
nitatẽ ſue nature.vt patet in creatur etiã inſen⸗
ſibilibo.Nã ignis cũ ſit calidus naturalit᷑ ſemꝑ
emittit caloꝛẽ.Sol cũ ſit naturałr lucidꝰ ſemꝑ
emittit ſplendoꝛẽ.Mel cũ ſit naturalr dulce ſꝑ
reddit dulcedinẽ.Ait em̃ Areſt.iiij.ethic. Unũ/
quodq; dirigit oꝑa ſua ſᷣm optimũ eoꝛũ q̃ ſũt
in ipᷣo.Et Boeciꝰ in.iiij.de cõſoł.pꝛoſa.iiij.inqͥt
Agit em̃ cuiuſq; natura qð ꝓpꝛiũ eſt ei diffini⸗
re.Et eandẽ ſentẽtiã ponit cõmẽtatoꝛ Auerrois
ſuꝑ.ix. Mecha.Ergo cũ deus habeat eſſe perfe
ctiſſimũ etiã ipᷣe inclinatad agendũ ſᷣm inffni⸗

CXCVI

tã bonicatẽ nature ſue. Uñ ait. cõmẽtatoꝛ ſuꝑ
ſcðo Metha. Pꝛima cauſa eſt magiſ digna in

eſſe ⁊ in vᷣtute q; oia alia entia:qꝛ oia alia entia

acqrũt eſſe ⁊ vtutẽ a pᷣma cauſa.Cũ ꝗᷓ nõ debeat
ds melioꝛis eſſe cõditiõis . ille a q̊ cauſam ha

buit.l.in his officijs.iĩ fine.ff.de reg.iuris. Cũq;
ſim phᷣm.ij. Metha.qð eſt cauſa alioꝛuʒ vt ſint
talia illud ſit maxime tale:ſeqͥtur ꝙ ſi oẽs crea⸗

ture facũt oꝑa ſua ſᷣm bonitatẽ nature ſue:mul

to magis hoc facit creatoꝛ. Cuʒ itaq; natura di
uina ſit naturałr ⁊ eſſentialr clemẽs ⁊ pia:vt ðꝛ

de pe. di. j. c. qꝛ diuinitatis. als qꝛ deitatis.vbi

inqᷣt Hiero. Diuinitatis natura clemẽs ẽ ⁊ pia:
magiſq; ad indulgentiã qᷓ; ad vindictã ꝓna:qꝛ
nullatenꝰvult moꝛtẽ pctõꝛis:ſʒ vt magis ↄuer/
tat᷑ et viuat:videt᷑ ↄdqudẽdũ ꝙ deꝰidlinatꝰ c ad
miſ̃andũ oibo ſᷣm ſuã naturã.De ipſo em̃ canit
eccłia.Deꝰcui ꝓpꝛiũ ẽ miſᷣeri ſꝑ ⁊ parcere.Et ↄſe⸗
q̃ᷓnt᷑ ꝙ oẽs ſaluabit:vł ſaltẽ ꝙ plures ſaluabũt᷑
qᷓ; danabunt᷑ ꝑ miſ̃icoꝛdiã diuina. Scriptũ eſt

em pſal.cxxix. Apud dñʒ miſ̃icoꝛdia:⁊ copioſa

apud euʒ redemptio.Et pſal.cxliiij.dicit Dauid
Suauis dñs vniuerſis ⁊ mibᷣatiões eiꝰſuꝑ oĩa
opera eiꝰ.Et ſic patʒ e deꝰmagis oꝑat᷑ miſᷣicoꝛ
diã qᷓ; iuſticiã:⁊ ꝑ cõſeq̃ns plurib miſet᷑ qᷓ; dã⸗
net. Scriptũ eſt em̃.xxvj.q.vj.c.his qͥ.Et de pe.
di.j.c.multiplex.S.his aũt.⁊ alias allegat᷑.S.mł
tiplex.vᷣſi.his ãt. Mivicoꝛdie dñi nec mẽſuras
ponere poſſumꝰ:nec tꝑa diffinire. Et hanc opi⸗
nionẽ videt᷑ tenuiſſe btũs Jacob ſue canonice
c.ij.qͥ inqᷣt. Mivᷣicoꝛdia ſuꝑexaltat iudiciũ:vo/
lens demõſtrare ꝙ plures erunt qͥ diuina miᷣi
coꝛdia ſaluabunt᷑:qᷓ; qui eiꝰiuſticia dãnabunt᷑.
Si em̃ hoĩes facilioꝛes ſũt ad abſoluẽdũ qᷓ; ad
ↄdẽnandũ.l.arrianꝰ.ff.ð actio.⁊.ob.l.fauoꝛabi
lioꝛes.ff.de reg.iuris. Multo magis deꝰcuiꝰ
milericoꝛdia plena eſt terra. U
8 Ecũdo eadẽ ↄcluſio ꝓbat᷑ fundamento
qð dicit᷑yolitiõis.Sicut em̃ oĩa q̃cunq;
deus voluit fieri in pᷣterito facta ſũt.iuxta illud
pſal.cxiij.Oia quecũq; voluit fecit. Nullłlꝰem̃ eſt
qͥ diuine poſſit reſiſtere volũtati Geñ.vltio. Ita
oĩa que deꝰvult de pᷣſenti ⁊ de futuro neceſſe eſt
fieri:⁊ aliter eſſe nõ poſſunt:qꝛ volũtas bñ pla⸗
citi diuini eſt imutabilis pᷣm Tho.i.j.ꝑte ſũme.
q.xix.ar.vij.? Scotũ in.j.di.xlvj.? Alexandũ de
ales in.iij.ꝑte ſũme.in tractatu de lege eterna.q.
v. Cũ igit᷑ ita ſit:ñ deꝰ vult oẽs hoĩes ſaluos fie
ri.vt dicit Paulꝰ.j.ad Thimo.ij.ergo oẽs ſal⸗
uabunt᷑. Aliter videret᷑ ᷣm opinionẽ iſtoꝛuʒ:q;
deꝰ nõ eẽt oĩpotẽs:volẽs ſaluare q̊s ñ poſſet x
Ercio ↄ firmat᷑ hec cõcluſio alio funnda
t mento qð ðꝛ reuelatiõis:ſiue figuratio
nis.Oĩa em̃ in figura ↄtingebant in ve⸗
teri teſtam ento:vt ait apłs.j.ad Coꝛ.x. In diui⸗
nis aũt ſcripturis reuelatũ fuit ꝙ innũerabiles
hoĩes quodãmodo ſaluabunt᷑.Qõ ſic patꝭ.ſlã
oẽs electi ſignificant᷑ in ꝓmiſſionib Scle a ðo
2

Bermo

patrinf̃o Abꝛahe:ſicut ſctã mter eccłia canitin

miſſa ꝓ moꝛtuis dicẽs. Signifer ſcũs Micha
el repᷣſentet eas in lucẽ ſancta:quã olim Abꝛahe
pꝓmiliſti ⁊ ſemini eiꝰ. Semẽ Abꝛabe eſt apliſſi⸗
mũ. Dixit em ei deꝰ Geñ.xij. Faciã te creſcere in
gentẽ magnã.⁊.xiij.eiuſdẽ lib.iteꝝ dicit.Faciaʒ
ſemẽ tuũ ſicut puluerẽ terre:quẽ ſwi homo nume
rare põt ſemẽ q̊ʒ tuũ numerare poterit. Siłiter
Geñ.xv.inqͥt.deus ad Abꝛahã. Suſpice celũ ⁊
numera ſtellas ſi potes.⁊ intulit. Sic erit ſemẽ
tuuʒz. Ecce quot ſunt electi ſignificati in ſemine

Abꝛahe. Jõ Job.xxv. ðꝛ. Nunqͥd ẽ numerꝰmili

tũ eius.q̃ſi dicat.nõ eſt. Et Dauid pſal.cxxxviij.
ðᷣt eleccis.Dinumerabo eos ⁊ ſuꝑ arenã multi⸗
tiplicabunt᷑. Siłiter Apod..vij.c.ðt aqlavolãs.

Audiui numerũ ſignatoꝛũ centũ q̃dragintaq̃t

tuoꝛ milia ſignati ex om̃i tribu filioꝛũ iſrael. Et
in eodẽ.c.ðt idẽ apłus.Uidi turbã magnã quã
dinu merare nemo poterat ex oibꝰgentibo ⁊ tri⸗
bubus ⁊ ꝓplis ⁊ linguis: ſtãtes ante thꝛonũ in
cõſpectu agni ⁊c̃. Unð dicit Hiero.in pꝛologo
martyrilogij.ꝙ excepto vno die.ſ.Ralẽdarũ Ja⸗
nuarij nõ eſt dies in toto ãno in quo nõ poſſit
ecckia celebꝛare feſtũ quinq; miliũ marcyꝝ.Unñ
martyres ſunt pluſq; decem ⁊ octo centũ milia.
Quid de vᷣginib ⁊ alijs ſanctis. Ecce &̊ quãta
eſt electoꝛũ multitudo. Si em̃ edondi vinebat
btũs Johẽs euãgeliſta erat innũerabilis turba
ſanctoꝛũ ĩ celo:⁊ iã trãſierũt pluſqᷓ; mille q̃drin
genti ãni:quãto plures nũc debẽt ibi eſſe:cum
quotidie multiplicet᷑c numerꝰ ſanctoꝝ de hacvi

ta miſerabili ad eternã felicitatẽ träſmigrantiũ

Pꝛopterea doctoꝛes ſci in ſuis opiniõibo lʒ ali
qualit᷑ varient᷑ tamẽ oſtẽdũt multos ſaluãdos.
Magiſter nãq; ſen.in.ij.di.j.dicit hoĩem eſſe fa
ctum inter alias cauſas ꝓ reſtauratiõe nature
ãgelice.iuxta illð pſal.cix. Judicabit in natiõib⸗
implebit ruinas.Unõ in di.ix.eiuſdẽ libꝛi alle⸗
gat Bꝛegoꝛiũ dicẽtẽ. Supna illa ciuitas ex ãge
lis ⁊ hoĩbus ↄſtat:ad quã tãtos humani gene

ris aſcẽdere credimꝰ quãtos illic cõtigit ãgelos

remãſiſſe.Sicut ſcriptũ eſt Deut.xxxij. Conſti⸗
tuiſti terminos ꝓpłoꝛũ iuxta numerũ filioꝛum
dei ſiue angeloꝛũ.Et hoc exponit idẽ mgtr̃ dicẽs

Nõ iurta numerũ eoꝛũ qͥ ceciderũt ſed eoꝛũ qui

remã ſerũt.Et iuxta iſtã opinionẽ cũ ſint angeli
pene innũerabiles in celo:ſequit᷑ ꝙ tot erũt ho⸗
mines qͥ ſaluabunt᷑.Nã de ãgelis in celo exiſtẽ⸗
tibo ðꝛ Da nielis.vij. Milia miliũ mniſtrabãt
ei:⁊ decies centena milia aſſiſtebant ei.hec ibi.
Maioꝛ em̃ ẽ numerꝰeoꝛũ qͥ remãſerũt qᷓ; illoꝝ
qͥ ceciderũt. Quidã nãq; opinant᷑ ꝙ ſolũ tertia
pars ãgeloꝛũ cecidit.alij vo ꝙ tm̃mõ pars no⸗
na.⁊ alij ꝙ ſolũ pars decima.⁊ hoc tenet glo.in
c.decime.xvj.q.j. Itẽ in ea.di.mgr̃ ponit aliam
opinionẽ q̃ fuit Aug.xxij.lib.de ciui.dei.vicʒ q;
des ſaluabit tot hoĩes quot a celo ãgeli cecider̃t
vt illa dilecta ac ſuꝑna ciuitas nõ fraudet᷑ ſuo⸗

rum numero ciuiũ.Angeli vero coꝛruẽtes ſunt
quaſi inũerabiles.Uñ legit᷑ in cronicis oꝛdinis
noſtri ꝙ btũs frater Johanes ð Aluerna ſemel
vidit totũ aerẽ ⁊ oẽm terrã plenã demonibo.Er⸗
go ⁊ maxima erit mititudo ſaluãdoꝝ. Itẽ eadẽ
di.ponit magiſter aliã opiniõeʒ dicens:licet ali⸗
qualr obſcure:ꝙ ſalus ruine angelice reſtaura
bitur ꝑ virgines. De ceteris aũt boibo totſunt
ſaluandi:quot ſunt angeli qͥ remãſerũt. Et iſta
opinio videt᷑ fuiſſe Auguſtini ĩ li.Enchyridion.
Eſt alia opinio ſeraphici doctoꝛis ſctĩ Bona.in
ij. ſen.di.ix.q̃ videt᷑ oib verioꝛ:vbi ait:ꝙ cũ ſint
nouẽ angeloꝛũ oꝛdines:debent ad ipſos hoĩes
aſſumi:ꝓ meritoꝝ cõditiõe.Et ideo nõ tm̃ aſſu
munt᷑ ad ipᷣos vgines:cũ etiã miti coꝛrupti car
ne in merito młcis virginibo pᷣferant᷑. Sic̃ patʒ
in beã maria Magdalena:⁊ btõ Petro aplo qͥ
mltis vᷣginibo vtriuſq; ſexꝰſunt excellẽtioꝛes in
paradiſo.Quilibet ̊ vtuoſus ſᷣm ſuas vᷣtutes
aſſumet᷑ ad oꝛdinẽ ůlũ angeloꝝ qͥ magis ei con
ueniet. Verũ qꝛ multi reperient᷑:qui in hac vita

nõ fuerũt tanti meriti:vt poſſent aſſumi ad an⸗

geloꝝ oꝛdines:qͥ tñ ſaluabunt᷑ merito paſſiõis
xpᷣi.Ideo de his fiet decimꝰoꝛdo.Et h̊ ſignifica
tuʒ fuit.iiij. Reg.xx.vbi ðꝛ:ꝙ ſol tꝑe Eʒechie in
hoꝛalogio Achaʒ deceʒ gradibo retroceſſit. Sic
xpᷣs ſol iuſticie ꝓ reꝑandis nouẽ angeloꝝ oꝛdi⸗

nib ad decimuʒ generis hũani deſcendit.Et hH

etiaʒ in decima dꝛagma deſignat᷑ Luce.xv.quã

mulier.i.diuina natura maxima diligẽtia queſi

uit.Non ſolũ ergo tot ſalunabunt᷑ ex hoibꝰ quot
ceciderũt angeli:vt fiat reſtauratio nature ange
lice ſʒ etiã multi alij:⁊ foꝛte tot quot ſunt angeli
qui remanſerũt.vñ Aug.in.xxij.de ciui.dei.c.j.
in fine:poſt illaverba.UVt dilecta illa ſuꝑna ciui
tas non fraudet᷑ ſuoꝝ numero ciuiũ:addit.qui
etiã foꝛtaſſis ⁊ vberioꝛe letet᷑.hec ille. Rationa⸗
bile aũt videt᷑ ꝙ plures ſint hoies beati ĩ celo qᷓ;
angeli ⁊ quo deus factꝰeſt hõ:non angelus.Ex

quibus omnib opinionibo patet ꝙ młtus erit

numerg laluandon. E
q ¶Uarto idẽ ꝓbat᷑ fundamento pᷣdeſtina⸗
tionis.Et arguit᷑ ſic.Cuʒ bonũ ſit argu⸗
mentũ a ſufficiẽti partiũ diuiſiõe ſᷣm regulas lo

gicales:⁊ etiã ſᷣm iuriſtas de quo ꝑ gloſaʒ in.l.

j.ff. de actio.⁊ obli.⁊ inſti.de obli.q̃ ex q̃ſi cõtrac.

naſ.in pn. faciendo optimã diuiſionẽ dico ꝙ ne
ceſſe eſt dicere circa pᷣdeſtinatiõeʒ diuinã:ꝙ deꝰ
aut nullũ pᷣdeſtinauit:aut oẽs hoĩes:aut ſoluʒ
aliquã ꝑtẽ. Pꝛima opinio eſt falſa.Ait em̃ pau⸗

lus ad Ephe.j.Qui pᷣdeſtinauit nos ĩ adoptio/

nẽ filioꝝ dei. Si vo dicis ꝙ deꝰ oẽs pᷣdeſtinauit

gᷓ oẽs ſaluabunt᷑:qꝛ pᷣdeſtinatio eſt oꝛigo ⁊ fun⸗
damentũ habens ſalutẽ:vt colligit᷑ a theologis

in.j. ſen. di. xxxv. .xlj. Et a canoniſtis.xxiij.q.liij.
c.nabuchodonoſoꝛ. Si ergo deus oẽs pᷣdeſtia
uit:q̊ neceſſario ↄdudendũ eſt.ꝙ oẽs debẽt ſal⸗

uari: aliter deꝰ diceretẽ eẽ mutabilis ⁊ iſtabilis;

P eno dehe h
ſacüffdeſcln

24llinenei
Glir e⸗
Gmnentiuueo
görne
d
icungi
giiclatt,,
Niicſabono⸗
ntdonienumd
gizchigqu⸗
lerckandeoß
fdeponeſuo
Nenos mmosann
obiedd Owimad
Neczfeninanegzl
owämmadin
Ctaorgoonun
Peckinnroſttb
Arorickcävent
ntveliriſ
ſrsoniurn.
udiciasd
NN nu:aapr⸗
G5nictſnir
Higposeautdbe
ſcckinurdosrre
kiuſifcaunrps
foant nidsden
Miſes dionorini
Eaüdap

crütdin

olcvopinoinme
ſſjolnbanco

opergoumnens. Et

((örlnclinanilg

uicenitrad
afluctotſai⸗
nmnndeniidffen
Cndäczitci⸗
mfiungnbni⸗
achikän
lnch ſhavinl
veeſmßian
ferſetgſͤſſen⸗
ltnanthecia

gaatopſan

d re
—
Win
Nlaädmnh,
ſlat iu
oc Nmlat
e nglanin
8 anr dahinin

WNN

nli Ibnin
cisſtidenn

lordietgig
denrog Pedit
Sidcnin e
wämiionen

wöfemi ie

Nrdii enne
ſumranllinnt
usfm iuen.

r mngdin

mnmiguinbam
oſntaſumitdn
ntmand doſie

lo Cth inii
Pllge adhen
nmmat O
inngelop ord
mmideſcndͤr.Sld

mi aer ei

nndliginag
unkaboib go
vrntionatunne
Nquor ſunr ng

lenalrigvu
o iini
brlNom
tboiesbeniddeih
hinnungtied

puupniNeme
—

mmpzifiu
eboni irargu/
innaluole
pgſinl
lĩ a ſi (orre
zionidicon
6diinig
bolsant ii
la Stenn
irnosichiſi⸗
Cisifiun
vockotcptnn
ligtabn
Nt
e Gein
mminie

—

qð nõ eſt dicẽdũ.Qꝛ qð ſemel placuit ãpliꝰ diſ⸗

plicere nõ debet. c. qð ſemel.de reg.iu.li.vj.l.per
fundũ.ff.de ſerui.ru.pꝛe.inſti.de excu.tu.S.itẽ ſi
ꝓpter inimiciã.v.ſicut.⁊.l.ſi quis te. C. de teſti. l.
põponiꝰ.ff. de ne.geſt.⁊.c.hoꝛrẽdus.xxxij.q.v.

⁊.(.quẽadmodũ.de iureiu.⁊.c.ꝑ tuas.de pba.
Si aũt dicis ꝙ nõ oẽs pᷣdeſtinauit ſed tĩ par/
tem.ergo ſequit᷑ ꝙ deus eſt acceptatoꝛ ꝑpſonarũ
qð tñ negat ſcriptura ad Ro.ij.⁊ ad Ephe.vlt.

Vnñ Acc x.dicit Petrꝰ. In vitate cõperi qm̃ deꝰ
non eſt acceptatoꝛ ꝑſonarũ.Et idẽ habet᷑.xxxij.
q.iiij.c.ſicut.⁊ de ↄſe.di.iiij.c.nec quẽqᷓ;.⁊ de pe.
di.iiij.c. ſi ex bono.S.cur ergo.Faclt extra de pꝛe
ben.⁊ digni.c.venerabilł.c.nouit.de iudi.c.vlti.

lij.q.ix.⁊.c.ij.iiij.q.iij.? Sapᷣ.vj.vbi ðr. Equa⸗
liter eſt ei cura de oĩbꝰ.? Matth.v.ðt ſaluatoꝛ

nr de patre ſuo celeſti. Solẽ ſuũ facit oꝛiri ſuꝑ
bonos ⁊ malos.⁊ in aut.de mona.S.hinc autẽ
nobis.ðꝛ.Quãtũ ad dei cultũ nõ eſt maſculus
neq; femina:neq; liber neq; ſᷣuus:omẽs em̃ in
xpᷣovnã mercede recipiũt.Si igit᷑ deꝰ nõ eſt ac⸗
ceptatoꝛ ꝑſonaꝝ:&̊ oẽs pᷣdeſtinauit. Cum eniʒ
pᷣdeſtinatio ſit ab eterno.vt dicũt theoł.in.j.di.
xl.nõ videt᷑ cõueniẽs ſᷣm iſtos ꝙ deꝰ pᷣdeſtina⸗
uerit quoſdã ⁊ q̊ſdã nõ.cũ eo tꝑe nulluſ adhuc
eſſet q bonũ aut malũ feciſſet.Et ſic videt᷑ cõclu
dendũ ꝙ cũ oẽs debeãt reputari pᷣdeſtinati ne
in deo ponat᷑ acceptatio ꝑſonarũ oẽs ſaluabũ⸗
tur. Et h̊ videt᷑ ſentire Paulꝰ ad Ro.viij.dicẽs.
Nã quos pꝛeſciuit hos ⁊ pᷣdeſtinauit:quos ãt
pᷣdeſtinauit hos ⁊vocauit:⁊ quos vocauit hos

⁊ iuſtificauit:⁊quos iuſtificauit hos ⁊ magni⸗

ficauit.Quid ̊ dicemꝰ ad hec.Sed audi aliaʒ
ꝑtẽ ſis vis recte iudicare.c.j.de cau.poſ.⁊ pꝛie.
Secũda pars que dicit᷑ reſponſiõis. Z
Ecũda pars huiꝰ ſᷣmõis ðꝛ rñſionis
In qua demõſtrabimꝰnõ eſſe veruʒ

ꝙ oẽs debeãt ſaluari:imo ꝙ plures

erũt dãnati qᷓ; ſaluati. Et ne hec dia⸗
bolica opinio in mẽtibo ꝑuerſoꝝ remaneat ita
ꝙ vitijs inherẽdo putẽt ſe ſaluãdos:rñdẽdũ ẽ
eoꝝ argumẽtis.Et iõ quo ad pᷣmũ argumentũ
qð ðꝛ inclinatiõis:in quo dicebat᷑ ꝙ qꝛ deꝰ hʒ
naturã clemẽtẽ ⁊ ad miſicoꝛdiã inclinatã:ideo
oẽs ſaluabitvł ſaltẽ płes qᷓ; dãnabit.Rñdeo ꝙ

natura dei nõ ẽ differẽs ita ꝙ plꝰ habeat ĩ ſe mi

ſericoꝛdiã qᷓ; iuſticiã:ĩmo ita eſt ifinite iuſtꝰ ſic
mißicoꝛs lʒ in h mũdo magis exerceat miicoꝛ
diã qᷓ; iuſticiã.Quicqͥd em̃ ẽ in deo ẽ infinitũ.vt
inqͥt Plato in li. Thimei.Et veꝝ eſt ꝙ ipſe deꝰ
q ve eſt mificoꝛs ſaluaret oẽs ſi ipᷣi ſe diſpone⸗
rẽt.ſed qꝛ ipᷣi ſe nõ diſponũtiõ nõ ſaluant᷑. Et cõ
firmant᷑ hec oĩa ꝑ ſniam Phi.ij.de aĩa dicentis
Actꝰ actiuoꝝ ſunt in patiẽte bene diſpoſito. UVi
demꝰ hoc ꝑ exꝑientia.Nã cibo naturalr hʒ pᷣbe/
re nutrimẽtũ:ſʒ tñ nõ pᷣbet illi qͥ nõ habet dige⸗

ſtionẽ. Ignis qͥʒ habet calefacere ſʒ tñ nõ calefa
alt nõ appꝛoximãtẽ ſibi. Icẽ mel reddit dulcedi

ſinevarietate:ſʒ cauſe

nẽ:ſed nõ illi qui ipᷣm renuit deguſtare. Simitr

lumẽ hʒ illũina.ſʒ tñ nõ illũinat cecoꝛũ ocłos

Medicina qͥ;ʒ hʒ ſanitatẽ reſtituere:nõ tñ curat
moꝛiturũ.Et hec nõ ſũt ex culpa actiuoꝝ:ſed ex

defectu paſſiuoꝛũ:qꝛ nõ ſũt diſpoſiti. Magnes

etia hʒ vᷣtutẽ attrahendi ferrũ:⁊ ſꝑ attrahit:niſi
ferrũ oleo inungat᷑iꝑ qð vtus magnetis impe⸗
diat᷑:⁊ ̊ nõ eſt růne magneq cuiꝰvᷣtus ẽ indiffe
rens ad omne ferrũ:ſʒ alteriꝰimpediẽtis.Et ſilłr
deꝰ naturalr eſt miſicoꝛs ⁊ oẽs paratꝰad ſe ce⸗
mẽter trohere.vñ Ambꝛo.in li.de pe.⁊ allegat᷑ ðᷣ
pe.di.j.c.deꝰait.Deꝰ diffinitionẽ nõ facit qͥ miſi
coꝛdia ſuã oibo ꝓmiſit. VUbi glo.exponit dicẽs.
Igdeſt idifferẽter quẽlibet pcrõꝛem recipit niſi ſe
pctis impediat.iuxta illð Treñ.iij. Oppoſuiſti

tibi nubẽ ne trãſeat oꝛo.⁊ in.c.decime.xvj.q.j.ðꝛ

GBñfacere ſꝑ de? eſt paratꝰſʒ hoĩm malicia ꝓhi⸗
bet᷑. Ex qͥb patʒ ꝙ licet dei natura de ſe ſit iclina
ta oibo miß eri:nõ tñ oib miſet᷑:qꝛ ipᷣi nõ ſũt di⸗
ſpoſiti ad ſuſceptionẽ mipicoꝛdie:iĩmo miłti no⸗
lũt ſuſciꝑe illã:ſʒ faciũt ſic qͥdã qͥ ſi dimitterẽt ia
nuas apꝑtas ſol itraret in eoꝝ domibo:ſʒ claudẽ

tes ipediũt ſplendoꝛẽ ſolis ne ĩtret.nõ ꝗᷓ eſt ex de

feccu ſolis ſi nõ illũinant᷑:ſʒ ex ſuo deſectu ⁊ ma
licia. Ita ĩ ꝓpoſito ſaluatoꝛ noſter qͥ ẽ lux mũdi:
vult itrare ad aias pctõꝝ illuſtrãdas:dicẽs illð
Caãti.vj.Aperi mihi ſoꝛoꝛ mea.Et iſti ꝑfidi ⁊ ob
ſtinati pctõꝛes nolũt eũ reciꝑe.õ gᷓẽ defectꝰre⸗
dẽptoꝛis nr̃i:ſʒ eoꝝ. Jõ dicit auctoꝛ in li.ð cãis
cõfirmãs oĩia BdiadDi cã eſt ſuꝑioꝛ:⁊ ſꝑ eſt
cðᷣe nõ recipiũt vtutẽ pme
niſi ſᷣm attingẽtia. Nõ g̊ valet argumẽtũ. A
D ſcðm fundamẽtũ de volũtate dei:cuʒ
a ſic arguebat᷑.Deꝰvult oẽs hoĩes ſaluos
fieri:q̊ oẽs ſaluabunt᷑:qꝛvolũtas diuini
bñplaciti ẽ imutabilis.vt inqͥt etiaz Magiſter
ſniaꝝ.⁊ ſctũs Bona.i.j.di.xlvj.? poſſumꝰcoꝛro
boꝛare etiã hoc argumẽtñ ſic.Cũ volũtas diuia
ſit pᷣma cã ⁊ imediata oĩum reꝝ.vt inqͥt Aug.
in.liij.de trini.Et declarat ſctcũs Bona.i.j.di.xlv.
ar.ij.q.ij.Ergo ſi ipᷣe deꝰvult om̃es hoĩes eẽ ſal⸗
uos:cuʒ ille terminꝰoẽs ſit vniuerſalis:et qͥ to⸗
tũ dicit nihil excludit.l.a ꝓcuratoꝛe.C.ma nda.l.
iij. ff. de offi.pdi.c.ſolite.de maio.⁊ obe.c.ij.ð ob/
ſerua.ieiu.c.ſi romanoꝛũ.xix.di.j.q.j.c.ſunt non
nulli.xij.q.j.c.dilectiſſimis.xiij.q.ij.c.nõ extime⸗
mus.⁊.xiiij.q.iij.c.putãt. Ergo videt᷑ neceſſario
ↄdudendũ:qꝙ oẽs hoĩes erunt ſalui. Rñdeo ꝙ;
verũ eſt diuinã volũtatẽ eẽ pmã cauſã oiuʒ reꝝ
⁊ imutabilẽ.vt em̃ inquit magi.ſen.in.ij.di.xlv.
Uolũtas bñplaciti diuini idẽ eſt qð eẽntia diui
na.Dum aũt ðꝛ ꝙ deꝰ vult oẽs hoies ſaluos fie
ri. Rñdeo ſᷣm ſniam plurium doctoꝝ:maxime
Nicolai de lira ſuꝑ epła Pauli ad Roma.v. c.

⁊ bti Tho.in.j.ꝑte ſũme.q.xix.ar.vj.⁊? Ric.nr̃ in

j.ſen.di.xlvj.⁊ ſctĩ Bona.ibidẽ ar.j.q.ſ.cũ oẽs
nõ ſaluent᷑:⁊ dei volũtas nõ fruſtret᷑:neceſſe eſt
ꝙ fiat vis in mõ diſtribuẽdi:vel in olendi·
5

Bermo

Vlñ Aug.in li. Enchi.ait.ꝙ duplicit fit vis ĩ mõ
diſtribuendi. vno mõ ꝙ fiat dibributio ᷣm cõ
munẽ modũ loqndi:q; diſtributio ðꝛ accomo⸗
data. Sicut exemplificat Aug. Si diceret. Iſte

magf docet oẽs pueros iſti ciuitatis ſᷣm cöoem

modũ lo quẽdi intelligeret᷑ ꝙ docet oẽs qui ad/

diſcere volũt in illa ciuitate: ⁊ ꝙ nullꝰ docek ni /
ſi ꝑ ipᷣm. Siliter cũ dicit Aplus ꝙ deus vult

oes hoĩies ſaluos fieri: intelligit᷑ nullꝰ ſaluat
niſi ipᷣe deꝰ velit qͥ ſaluat oẽs ꝗͥ volũt ſalui fieri.
Et idẽ eſſet dicẽdũ ſi apłus dixiſſet. Deꝰ ſaluat
vel ſaluabit vẽs hoies. Alio mõ põt fieri dil⸗
tributio ſʒz ĩpoꝛtatõʒ termini vniuerſalis:⁊ tũc
ſi fiat diſtributio ꝓ ſingulis generũ:vicʒ ꝙ qᷣli⸗
bet de genere hũano ſit ſaluus:ſic eſſet falſa opi

nio Pauli. Sed ita nõ intellexit apłus vᷣba ſua

vt ðt ingr ſen.⁊ ſctcũs Bona.⁊ omẽs theol.in.j.
Di. xlvj. Si vo fiat diſtributio ꝓ generibo ſingu
loꝛũ:ſicut qñq; fit in iure.vt notat glo.in.c.cuʒ
puilitatis. xxij. q.ij. ? in.c.nã ↄcupiſcẽtiã.de ↄſti.
ſic eſt vera ſnia Pauli:q deꝰ vult oẽs hoẽs ſal
uos fieri:qꝛ de om̃i gẽte ⁊ oĩ cõditiõe hoĩm vult
aliquos ſaluare ⁊ ſaluat.de greò ⁊ latinis ⁊ de
om̃ alia natiõe:de pᷣlatis ⁊ ſubditꝭ:de diuitibꝰ
⁊ paupibo:⁊ ſic de ſilibo. Et hec eſt expoſitio ſcti

Aug.quã ſequit᷑ mgf̃ ſen.vbi S. Si aũt fiat vis

in mõvolẽdi:rñdet᷑ ßᷣm Alex.de ales in.j.ꝑte ſũ⸗
me in tract᷑. de volũtate dei. Johem Damaſce
nũ lib.ij.c.penul.iĩ deo diſtingui põt duplexvo⸗
lũtas:nõ reſpectu ipᷣiꝰ dei volẽtis ſʒ reſpectuvo
liti:vna volũtas ðꝛ antecedẽs ⁊ alia cõſequẽs.
TVolũtas añcedẽs eſt quedã volũtas qua deus

vult oẽs hoĩes ſaluos fieri:inqᷓ;tũ ſunt ad eius

imaginẽ creati.⁊ ſic intelligit᷑ vult oẽs hoies
ſaluos fieri.i.q; hoĩes creauit nõ ad dãnationẽ:
ſed ad eternã felicitatẽ cõſequẽdã.Et h̊ eſt qð in
quit Damaſcenꝰ vbi s dicẽs. Oꝑptet intelligere
añcedẽter ꝙ deꝰ vult oẽs hoĩes ſaluari ⁊ regno

eiꝰ potiri.Nõ em̃ ad puniẽdũ plaſmauit hoĩes

ſed ad pticipãdã bonitatẽ eiꝰ. Intelligit᷑ ò̊ illud
dictũ apki.Deꝰ vult oẽs hoĩes ſaluos fieri.ꝙ ip
ſe deꝰ ſemꝑ eſt paratꝰ dare gr̃am ſuã hoibo.⁊ ſꝑ
vocat hoĩes ad pniaʒ ⁊ ſalutẽ dicẽs illð Eſa.lv.
Oẽs ſitiẽtes venite ad aquas.ſ.gr̃e mee. em̃
deꝰ hac volũtate ancedẽte velit oẽs ſaluari ⁊ nõ
aliq̃̊s tm̃ patet:qꝛ nõ creauit quoſdã tm̃mõ ad
imaginẽ ⁊ ſiłitudinẽ ſuã ſʒ oẽs hoĩes mundi.vt
notat᷑ in.l.ſi qͥs in metallũ.C.de penis. Hec aũt
imago ⁊ ſilitudo hʒ aptitudinẽ ad amãdum ⁊
intelligẽdũ deũ ⁊ eſt còis oibus.vt ꝑ Tho.j.pꝑte

ſũme. q.xciij.a r. iiij. ergo ſignũ eſt ꝙ vult oẽs ſal
uare. Itẽ cũ deꝰ gubernet eq̃liter oẽs hoĩes ⁊ꝛnõ

aliquõs ſolũ:qꝛ ↄſeruat oẽs creaturas in ſetã⸗
qᷓ; in finẽ.vt ꝑ Tho.j.pꝑte ſũme.q ciij.ar.ij. ergo
ſignũ ẽ ꝙ oẽs vult ſaluare. Jõ vt inqͥ t Hylariꝰ
voluit moꝛi int᷑ latrões. Matthᷣ.xxvij.vt oñde⸗
ret ſe velle ſaluare oẽs tã bonos q; malos ſi ipi
vellẽt ad pniam cõuerti.Et iõ voluit moꝛi ĩ bie⸗

ruſalẽ:q ẽ i medio terre hitabilis.iuxta ill pſal/
miſte. O peratꝰeſt ſalutẽ in medio terre:ad ondẽ

dũ ꝙ oẽs vellet ſaluare.vt ꝑ Tho.iij.ꝑte ſũme.

q.xlvj. ar. xviij. Jõ em̃ ibi moꝛtuꝰeſt:vt ſua virtꝰ
vndeq; extẽderet᷑.vt pt; Tho.vbi.S.ar.x. Jõ qñ

miſit apłos ad pᷣdicandũ:nõ dixit ꝙ pᷣdicaret
aliquibo ꝑſonis ſolũ:ſʒ ꝙ docerẽt om̃es getes.

Wat.vltimo. Uult igit᷑ deꝰ qᷓtũ in ſe ẽcvolũtate
AIntecedente ſaluare oẽs hoĩes:ſʒ liberũ arbitriũ

humanũ nõ vult aſſentire.
c¶ Ape exẽplũ de rege qͥ vidẽs ꝓpłm ſuũ ca
ptiuatũ ab inimicis:iuit cũ nauib ⁊ pe
cunijo ⁊ ſoluit pᷣciũ ꝓ redẽptione ſuoꝝ ciuiũ.Et
volẽs eos a vinculis liberare:⁊ ad pꝛiaʒ reduce
re:quidã eoꝝ ↄtẽpſerũt ⁊ noluerũt exire de ma⸗

nibo ifideliũ.lõ gᷓ fuit defectꝰregis ꝙ nõ ſuntli

berati:cũ ipᷣe eẽt paratꝰ ad liberationẽ eoꝝ:⁊ vel

let eos eripe de ᷣuitute:ſʒ fuit defectꝰ illoꝛũ ꝑdij⸗
toꝝ:qͥ potiꝰvoluerũt in ſᷣuitute remanere qᷓ; ad

libertatẽ puenire. Inuito em non dat᷑ bñficiü.l.
inuito.ff. de reg.iur.l.hoc iure.S.nõ põt.ff.de do

na. ⁊.l.ſi qͥs in cõſcribendo.C. de pac. Sic deꝰ nr

pciũ ꝓ oĩbi hoĩbo in maniby dyaboli captiuagꝭ
ſoluit ꝓ illoꝝ redẽptiõe.iuxta illud.j.ad Lheſ.
v. Fact?eſt oibus hoĩbo cãꝗ ſalutis.Et tñ milti ſce
leratiſſimi nolunt de manibo dyaboli exire:⁊ iõ
nõ eſt ðᷣfectꝰ dei. Ipe em̃ vult.i.paratꝰ eſt oẽs ſal

uare. Et hoc ẽ qð dicit Paulꝰiĩ auctoꝛitate pᷣalle

gata. Deꝰ vult oẽs hoĩes ſaluos fieri ⁊ ad agni⸗

nitionẽ vᷣitatis venire:qͥ dedit ſemetipᷣm ꝓ oib⸗
Alia volũtas põt cõſiderari ĩ deo q ðꝛ ↄns:vic
ꝙ velit cõpẽſatis oĩbo ↄditiõib hoĩs eũ ſalua⸗
re. UVñ põt appellari cõſeq̃ns reſi pectu meritoꝛũ
2 demeritoꝝ. Et hac volũtate nõ eſt veꝝ qꝙ velit
oẽs ſaluare.vñ Damaſcenꝰ dicit vbi ſupᷣ. Peccã
tes aũt vult puniri. Patʒ bᷣ ꝑ exeplũ de rege qui
ſuos ciues diligit ⁊ oibo ſalutẽ optat.Et quãqᷓ;
velit oẽs ſaluos eẽ:tñ vt ſᷣuet iuſticiã ⁊ cõmune
bonũ:vult malos ſupplicijs tradere et punire.
Juſticia eĩ reqͥrit vt vnicuiq; tribuat᷑ qð meret᷑
[iuſticia.ff. ð iuſti.⁊ iure.⁊ iſti.eodẽ ĩ pᷣn.⁊ iõ ſiẽ
bonis oꝑibo debent᷑ pᷣmia.l.? vtutũ.C. de ſta. ⁊
ima.l. rẽ publicã. C. ð re mili.l.nemo. C. ð offi.
magi. of. l. bñ̃. C. ð q̃dri.p.S.ne aũt.i auc.ð iudi.
2.c. ad nr̃a.ð re.· eccle.nõ alie.⁊.c.fi.vij.q.j.⁊.c.cha
ricatẽ. xij.q.ij. Ica eti reqrit iuſticia vt malis pᷣ⸗
beant᷑ ſupp lidia.l.ſi lõgiꝰ.ff.de iudi.l.ita vulne⸗
ratꝰ. ff. ad.i.aq.l.ſtichũ aut pãphiluʒ.ff. de ſolu.
c. vt fame.ð ſen. excõ. ⁊.l.ſãcimꝰ.C.de penis. Cõ⸗
gruit ei bono pᷣſidi purgare ꝓuinciã ſuã malis
hoiĩbo.l. iij. ff. de offi. pſi. Quapꝛopter de q eſt iu
derx iuſtꝰ⁊ iuſticiã diligit.ps.x. Merito ita vulc

ſaluare vtuoſos ꝙ etiã vult ſceleratos dãnare·

alr em̃ nõ eẽt iuſtꝰſi nõ faceret iuſtici.c.iuſtũ ẽ
xxiij. q.ij. Uel dariꝰloquẽdo poſſi umꝰoſiderare
in deo pR modũ itelligẽdi duas volũtates:vt col
ligit᷑ a ſcocõ Bona. in.j.di. xlvj. Nõ q; de?habeat

niſi vnã volũtatẽ bñplaciti ſʒ ſic loq mur vt me

ſieg ſenne
ſea
nunſilcninen
iim lnnnt
elthuuriͤf⸗
2li btii
Noruleoñisdo
ſciapcinslni
Nedanapentua
ni oalmt
1lictrnns
Ggroreflos uu
6gegepolosſus
ſunt ädeg
foincdoſcunt
ſodautpotst
Borci li de
Crpturgſonrn
vresſunrdin
acfnun
Ptrar M
mig umew
Modinune
ſihtmopoſalun
ſidiergumen
Coodteni
q moogdee
ſoluterrche
Mödegonmen
dentmolimrg-
lot vggnnes:torc
poſboptſniſi
lggiteautonir
cdomoͤincipet
noͤdisdicorlunn
wurmleouriob
tbeconi inllemu
Orefitis elout

Mtmnoegumupm

mnsannonf
nhhngrtöcpnlue
deters
Cmirdinnnn
ſglner
hkipliurſen
liztncöggiͤel⸗
Coigceginn
Viuc ſint
Probgruginl
ed 4 dirrg⸗ P
Ctalblttnh
ſipaugef

Mi

5Nutgin
l

hlbeitei
ſnen.
ncis aiin
urcinee
oneſac ig

Nradün

uniteneNn

gs *RV

anoneor
tdeſtcblloid

Wermnane
Pnondatbiftil
NHn irftn

NepeSeNi

dedol age

Ad Te

ni Malanrt
rrndte
Sdectfd l e

4 . 4
A VEvEöen
smmdd ,

Patimnrö⸗
fmni Mki
irimͦidl
iaiehn
cs nalisß⸗

vällinpunn
iuzfdeſcn.

hni ini⸗
gopee d⸗
Dawun
ſanm ,
uti
oſoneit

5

Pütnen
6 mm
ſde

Wctn

Foliũ

lius hec dubietas intelligit᷑. Pꝛima voluntas

quã in deo poſſumꝰↄſiderare eſt abſoluta:vicʒ
ꝙ deꝰ oino velit ſaluare oẽs tam bonos qᷓ; ma

los.Et in hoc ſenſu nõ loquit᷑ apłus vbi ſupꝛa
Deus em̃ reddet vnicuiq; iuxta oꝑa ſua. Pſal.

lxj.? ꝑ ↄns vult punire malos? nõ ſaluare.Inñ
ðᷣꝛ pſal.cxxviij.Oñs iuſtꝰ cõcidet ceruices pccõ/
rum..ſ.in pctõ moꝛtali decedẽtiũ. Alio mõ poſ⸗

ſumꝰ ↄſiderarevolũtatẽ dei cõditionata:vicʒ ꝙ
velit ſaluare oẽs hoĩes ſi eius madata ſuabũt:
⁊ a pcis abſtinebũt.Et in h ſenſu loquit᷑ apłs:

ꝙ deꝰ vult om̃s hoies ſaluos fieri.Sed ipᷣi ma

ledicti pctõꝛes faciũt ſicut freneticꝰ qui nõ vult
medici reciꝑe medicinã:⁊ per cõſequẽs nec ſani
tatẽ. Ideo exclamat ſaluatoꝛ noſter Mat.xxiij.
⁊ Luce.xix.dicens. Hirłm hirm quotiẽs volui
cõgregare fillos tuos quẽadmodum gallina
cõgregat pullos ſuos ſub alas ⁊ noluiſti. Poſ
ſumꝰ etiã dicere ꝙ deus vult oẽs hoĩes ſaluos

fieri ⁊ eos ſaluat:ſed pctõꝛes ſine ratiõe viuẽtes

nõ dicunt᷑ hoies ſed beſtie ſᷣm PhGᷣm.ſj.politic.⁊
Boeciũ.iiij.de cõſoł.⁊ ideo nõ ſaluant᷑. Unõ ſi
cut plura ſunt aĩalia irratiõalia qᷓ; rõnalia:ita
lures ſunt dãnati qᷓ; ſaluati.qꝛ plures viuunt
beſtialit ⁊ voluptuoſe qᷓ; rõnaliter ⁊ vᷣtuoſe.Qꝛ
igit᷑ vt ait Macro.in.ij.ſaturnaliũ. In pecudũ
ferarũq; numero habet᷑ quiſqͥs volũptatibova
cat.Ideo ð dãnatis ðꝛ pſal.xlviij. Sicut oues
in inferno poſiti ſunt ⁊c. Et ſic patet reſponſio
ad ſecũdũ argumẽtũ.
Uaeo ad tertiũ fundamẽtũ de reuelatõibo
q rdeo ꝙ de electis eſt loqui dupłr.ſ.ab/
ſolute⁊ reſpectiue ſiue cõꝑatiue.Pꝛimo
mõ electoꝝ eſt maxia multitudo. Nõne tibi vi⸗
dent᷑ multi:tot phᷣe:tot mantyres:tot pfeſſoꝛes
tot vᷣgines:tot cõtinẽtes ⁊ caſti:totq; pueri qui
poſt baptiſmũ ſine pctõ decedũt.Et ſic hñt itel⸗
ligi iſte autoꝛitates pᷣallegate ⁊ reuelatiões. Seęe
cũdo mõ in cõꝑatiõe dãnãdoꝝ loquẽdo de ſal
uãdis dico ꝙ ſunt pauciſſimi:ſicut ſi cõſideren
tur mille aurei abſolute dicent᷑ młti:ſed in cõꝑa
tiõe centũ miülle miliũ aureoꝝ dicent᷑ pauci. Itẽ
gutte fõtis vel putei dicerent᷑ q;płime:ſed in cõ
paratiõe guttaꝝ mar apꝑerẽt pauce.Silłr pul
ueres arenevniꝰfluuij dicerent᷑ innũera biles:qͥ
tñ in cõpatiõe pulueris arene maris exigui ſũt.
Sic g̊ eſt de eleccis.nã ſunt multi abſolute:ſʒ in
cõpatiõe dãnatoꝝ ſunt valde pauci.Et iõ deus

abſolute loq̃ndo dixit ad Abꝛahã ꝙ ſemẽ ſuuʒ
mMltiplicaret ſicut puluerẽ terre:⁊ ſicut ſtellas ce

li:ſʒ in cõ ꝑatõe loqᷓndo dictũ eſt Deut᷑ xxxiij.Ec
ce oẽs electi in manu dei ſũt.vbi q̃dã glo.inqͥt
Tã pauci ſũtvt poſſint ſtare.Et hãc rñſionẽ ap
pꝛobat Aug.in li.devᷣbis dñi di. Nõ Zrius ſibi
ẽ dñs qᷣ dixit ꝙ paud ſũt qͥ itrãt ꝑ ãguſtã poꝛtã
Et alibi ðᷣt. Multi ab oꝛiẽte ⁊ occidẽte veniẽt et
recũbẽt cũ Abꝛabã:IJſaac:⁊ Jacob ĩ regno celo
rũ. Pauci em̃ ſũt in cõpatõe ꝑditoꝝ:ſʒ młtii ſo

CxCVII

cietate angeloꝛũ. Uix vident᷑ grana qñ area tni⸗
turat᷑.ſʒ tata maſſa pceſſura ẽ de area hac vtim
pleat᷑ hꝛreũ celi.hec ille. dD
q o ad qrtũ ⁊ vltimũ argumẽtũ de pꝛe/
deſtinatiõe: accõmodate mihi peregrina

ingenia vr̃a o valẽtes ⁊ ſapiẽtiſſimi viri. Erige &

aures pãphile vt ait Terẽtiꝰ. Et qͥ hʒ aures au⸗
diẽdi audiat Apoc.ij.Ego aũt poſſũ dicere illð
magfi in.j.di.xl. In huiꝰq̃ſtiõis ſolutiõe mallẽ
alios audire qᷓ; docere:vt em̃ idẽ diẽ di.xlj.eiuſ⸗
dẽ libꝛi. Melioꝛ eſt fidelis ignoꝛãtia qᷓ; temera⸗
ria ſcia. Tñ ꝓ declaratiõe vitatis. Rñdeo ꝙ; deꝰ
nõ oẽs pᷣdeſtinauit.Nã pᷣdeſtiatio ẽtm̃ bonoꝝ.
Uñn mgj̃ in.j.di.xl.di. Pꝛedeſtinatio eſt qdã cõ⸗
paratio q̃ deꝰ elegit q̊s voluit añ mũdi cõſtitu⸗
tionẽ. Sʒ dices.Ergo ẽ ꝑſonaꝝ acceptatoꝛ. Rn
deo ꝙ nò ſequi. Naʒ ipe deꝰex hoc nõ acceptar
ꝑſonas ſʒ merita:⁊ danat ð merita.Et iõ nõ oẽs
pᷣdeſtinauit qꝛ pᷣuidit quoſdã ĩ pccõ duraturos
vñ illos tm̃ pᷣdeſtiauit:quos recte finituꝛos co⸗

gnouit.Nõ tñ futura merita bonoꝛũ fuerũt cã

pᷣdeſtinatiõis cũ ſit gratuita:ſʒ econtra.vt inqͥt
Aug.in li.de pᷣdeſtinatiõe.Et mgr in.ij.di.xl.Ali
qͥs tñ nõ pᷣdeſtinaſſet ſi male finituros cogno⸗
uiſſet. Jõ dicit Aug.xxiij.q.iiij.c. Nabuchodo⸗

noſoꝛ. Uires obediẽtie nõ iõ cuiqᷓ; ſubtrahunt᷑

qꝛ eũ nõ pᷣdeſtinauit:ſʒ iõ eũ nõ pᷣdeſtinauit:qꝛ
receſſuꝝ ab ipᷣa obediẽtia pᷣuidit.Nõ igit pᷣdeſti
natio dei eſt ca dãnatiõis alicuiꝰ:neq; ex hoc ꝙ
de ſcat quẽ eẽ dãnandũ:ille ꝓpter b̊ efficietẽ ma⸗
lus ⁊ dãnabit᷑:vt ↄcludit mgr̃ in.j.di.xxxviij.re/
ferẽs Aug.ſuꝑ Johãnẽ ſᷣmone.xij.dicẽtẽ. Nõ eĩ
lõ quẽqᷓ; peccandũ coegit:qꝛ futura hoĩm pctã

pᷣnouit.hec ille.Alias ſeq̃ret᷑ ꝙ deꝰeẽt cã neceſſa⸗

na peccati:qð eſt impoſſibilevt inquit magiſter

ſententiaꝝ vbi ſupꝛa. BV
cApe exẽplum. Ponamꝰꝙ ſit aliqͥs ſpe⸗
culatoꝛ ſuꝑ turrim vidẽs latrones ĩ ne⸗
moꝛe paratos ad occidẽdũ trãſeũtes:qui vidẽs
quẽdã volẽtẽ inde trãſire exclamat dicẽs. Ne ꝑ⸗
gas ad ſiniſtrã qꝛ ibi ſunt latrones qͥ te occideét.
Sed vade ad dexteram:pfecto ſi ille viatoꝛ nõ
attendens eius monitionibus ibit ad ſiniſtraʒ
occidetur. Speculatoꝛ ille qui eius moꝛtẽ pꝛe
uidit nõ pᷣt didq fuiſſe cã moꝛtis illius ꝓpter pꝛe⸗/
dictaʒ pᷣuiſionẽ:etiam ſi poſſibile eẽt ipam fuiſſe
eternã:⁊ ita ð facto fuiſſet. Et ſimiłr poſſumus
dare aliud exemplum. Si em̃ aliquis rex faciat
edictum ꝙ oĩbus qui accedent cras ad poꝛtam
eccleſie maioꝛis ſedendo ibi ⁊ mẽdicando:vult
dare vnũ denariũ:pfecto ipſe rex ſciet ꝙ młti po
tentiſſimi barones nõ ibunt ad mendicandũ:⁊
ꝑ ↄſequens ſcit ꝙ nõ habebũt denariũ. Pꝛeui⸗
ſio ergo ipius regis nõ eſt cauſa:illi potentes
nõ recipiat denariũ:ſed ipᷣi.Et idẽ eſſet ſi ipᷣa pꝛe
uiſio fuiſſet eterna. Uñ in ꝓpoſito ſicẽ dicedũ:q;
puiſio dei nõ ẽ cã dãnatiõis vllius. F
9 Eęd dicet qͥs. Quare deꝰcreauit illos q̊s

Sſfionẽ ſufficere poſſer illud qð git CPaulus ad

fſriebat eẽ dãnãdos. Rñdeo:lz ad ſoluẽdã bane

Ro.ix.di.lũqͥd ðt figmẽtũ ei qͥ ſe finxit.qd me
feciſti ſic. An no habet ptãcem figulꝰ luti ex ea /
dẽ maſſa facere vnũ qͥdẽ vas in honoꝛẽ:alið vo
in cõtum eliã. Lñn ad ſatiſfacẽdũ pleniꝰ dici ve⸗
raciter põt:qꝙ ſapiẽtiſſimꝰ creatoꝛ oim de⸗ P fe⸗/
cit młcis de cauſis. Pꝛimo qꝛ ſi nullꝰ creatꝰ

fuuiſſet niſi ſaluãdꝰ credidiſſent hoies ſe ſaluari

ex necitate nõ ex diuina gra cooꝑante libero ar⸗
bitrio. Cõtra qð ẽ ſcptura Pauli ad Philip.ij.
⁊ ad Tbi.iij. Itẽ iõ ꝑmiſit deus naſci qͥs ſciebat
danãdos:qꝛ ipᷣe ð malis ſcit elicere bona. Ma
li em ſunc ca purgatiois bonoꝝ ⁊ głie maioꝛis
ipᷣoꝝ.Uñ Aug.li.iij.de trini.ait. ala que ab
iniqͥs fideles ꝑferũt ipᷣis vtiq; valde ꝓſunt:vel
ad demẽda pctã:vel ad exercendã ꝓbãdãq; iu⸗
ſticiã:vel ad augẽdã głiam:vł ad demõſtrãdaʒ
huiꝰ vite miſeria. Et.iij.q.j.c.nulli dubiũ.Alexã
der papa inqᷣt. Nulli dubiũ ẽ qͥn ſo boni malis
ꝑſequatur ⁊ tribulent᷑. ꝓpt᷑ qð oꝑtet nos hũilia⸗
ri ſub potẽte manu dei:vt nob fructũ tribulatõ
nũ in celis largiat᷑. Et in.c.aduerſitas.vij .q.j. ðt
BGꝛe.Abel ꝓfecto eſſe renuit quẽ Chaim malicia
nõ exercet. Yerrũ qᷣppe nr̃e mẽtis ad acumẽ non
põt ꝑuenire vere felicitatis niſi hᷣ alteriꝰcrãſierit
lima pᷣuitat. hec ille. Exẽplificare aũt poſſ umꝰ*
de Egea ꝓcõſule qͥ fecit crucifigi Andreã aplʒz. ?
de Nerone faciẽte crucifigi Petrũ ⁊ decapitari
aulũ:de berode qͥ fecit occidi innocẽtes:de q̊
inqͥt Aug.in ſer. innocẽtiũ. Nũqᷓ; pphanꝰboſtis
btis ꝑuulis tãtũ ꝓdeſſe potuiſſet obſeqͥo qᷓ;tuʒ
pꝓpfuit odio. Itẽ de filio eiuſdem Herode qͥ fecit
btm̃ Jacobũ aplłʒ occidi.⁊ de pᷣncipe barbarie
ꝗ fecit ſanctã Vrſulã cũ vndedi milibo vᷣginibꝰ
intfici. ⁊ de alijs tirãnis qͥ fecerũt innũerabiles
martyres coꝛonari. Itẽ ex mal nati ſunt multi
boni.Nã de Tarã idolatra oꝛtꝰ ẽ ſcũs Abꝛahã
piꝛiarcha. de ſtirpe Eſau peſſimi ſſſimꝰ Job. de
Achab iniq̊ ſctũs Ezechias.De pꝛe gẽtili ſanct⸗
Thimotheꝰ.Et de pꝛe hebꝛeo apkus Paułꝰ. ?
ſctũs Martinꝰ de parẽtiby ĩfidelibo. Et ſeraphi
cus Frãciſcꝰ de pꝛe malo ⁊ obſtiato.Et brã vir⸗
go Maria lz de ſccã Anna ⁊ Joachim nata ſit
tamen tcraxit oꝛiginẽ de ſtirpe iudaica ꝓ maioꝛi
ꝑte iniqua ⁊ mala. Uñ Augꝰ. ðt. Sic odoꝛifere
roſe ex pungẽtibo ſpinis oꝛiunt᷑:ſic q;płimi bo
ni ex mal generant᷑: ⁊ niſi mali fuiſſent boni ex

eceis nũq; oꝛti fuiſſet:ſicut nec eẽt roſa ſi deficeret

ſpina.hec ille.Et ↄñter pᷣdicti ſci nõ ha buiſſent
eẽ nature nec gre nec etiã głie niſi fuiſſẽt mali a
qͥbs ꝓcreati ſũt.qꝛ remot cauſis effectiuis neca
rio remouet?᷑ etiã eaꝝ effectꝰ. vt ðꝛ in li.de cau. Et
hãc rõnẽ tãgẽs Aug.xxij.de ci. dei. c.nqͥt. Me
liꝰ iudi canit deꝰ de mał bona elicere qᷓ; mala eẽ
nõ ſinere.⁊ ſuꝑ Joh.ðt iteꝝ. Siue creatoꝛ rõna
lẽ creaturã creauit vt ĩ et᷑nũ głificet:ſiue creauit
lt ex demeritis ſuis in et᷑nũ cruciet:qͥcqͥd egit et

acturꝰ eſt totũ cũ optima ſapiẽtia ⁊ bonitate ſi⸗

ne vlla abiguitate factũ eẽ cenſem?ꝰ. xj. de cl. del.
c. xviij.etiã ait.Neq; em̃ deus vllũ angeloꝛũ vel

hoĩim creaſſet quẽ malũ futuꝝ eẽ pᷣſciuiſſet niſi
parit᷑ noſcet qͥba eos bonoꝝ vſibo accõmodaret
atq; ita oꝛdinẽ ſecłoꝛũ ta qᷓ; pulcherrimũ carmẽ
ex ꝗbuſdã q̃ſi antithetis hõeſtaret. Antitheta ãt
dicunt᷑ oꝛnamẽta locutionũ.Dicit vᷣo Aug.i li.
Enchi.c.ij. Malũ ſuo loco poſitũ ⁊ bñ oꝛdina⸗
tũ mirabiłr cõmẽdat bonũ.UVñ dici ſolet ꝙ ita
bñ ſtat latro ſuꝑ furcã ſicut ſacerdos bñ para⸗
tus ad alcare. Ex pᷣdict aũt inferri põt Tertio
ꝑmittit deꝰ naſci malos:⁊ ſiłiter creauit agelos

qͥs ſciebat ruituros.qꝛ ſi ſolũ ãgeli ꝑmſuri cre

ati fuiſſent:⁊ hoĩes tmmmõ btificãdi naſcerẽt ſo⸗
lũ apꝑeret miſicoꝛdia diuina ⁊ nõ iuſticia ĩ pu
nitõe malo ꝝ. Et bᷣ eſt qð inqᷣt Aug.xxj.de cl. dei
c.xij. Si oẽs a tenebꝛis trãſferãt᷑ ad lucẽ in nilo
apperet ſeueritas vltiõis.Nõ g̊ fecit iiuriã deus
alicui ꝑm ittẽs ipᷣm naſci cũ ipᷣʒ bo nũ creauerit.
Ecẽs.vij.vbi ðꝛ.Fecit deꝰ hoĩem rectuʒ:⁊ reliqᷣt
eũ in manu cõſilij ſui.vt ðꝛ Ecci.xv.Silłr dicen
dũ eſt de ãgelis ruẽtibo qͥs bonos creauit.Con
dudẽdũ eſt igit᷑ ꝙ pꝛedeſtinatio dei nõ eſt cã ꝙ
aliqͥs dãnet᷑ iʒ ſolũ pctm.vñũ ðᷣt Aug.xxiij.q.iiij.

ca. nabuchodonoſoꝛ.als.c.vaſis ire. Uaſis ire

nũqᷓ; deꝰ redderet interitũ niſi ſpõtaneũ inueni⸗
ret᷑ hõ hr̃e pctm̃.OQꝛ nec deꝰpeccãti hoĩ iuſte ifer
ret irã ſi hõ ex dei pᷣdeſtiatõe cecidiſſʒ ĩ culpã. G
Ed dicet qͥs. Nolo aliqͥd boni agere: qa

ſiſum pᷣdeſtinatꝰ oĩno ſaluaboꝛ:ſi ſum

pſcitꝰ ad eternã d ãnatõʒ oĩno dͤnaboꝛ.
Ut em̃ inqͥt mgr in.j.di.xl.pᷣdeſtinatoꝝ nullus
põt dãnari:nec pᷣſcitoꝛũ aliqs ſie aluari. intelligẽ /
do in ſenſu cõpoſito nõ in diuiſo. Sed tace:ta⸗

ce ſtulte:qꝛ cũ habeas liberũ arbitriũ ſi bñ opa

beris ⁊ ſine pctõ moꝛtali moꝛieris iuenies te p5
deſtinatũ ⁊ nõ pᷣſcitũ. Multi em̃ nũc ſunt ſcele/

ratiſſimi qͥ tñ ſunt pᷣdeſtinati. qꝛ deꝰ pᷣuidit ab

eterno ꝙ debẽt ad pniam cõuerti. Et iõ o pctõꝛ
redi ad pnĩam ⁊ iuenierꝭ in nũero pᷣdeſtinatoꝛũ
qͥ lʒ ſint pauci reſpectiue ad dãnatos: tñ nemo
ꝓpt᷑ hoc dʒ a bonis oꝑib ceſſare:imo mag iſu
dareꝛ bñ oparivt int᷑ illoſ paucos poſſit iueniri

Vnñ ſi ego ſcirẽ nõ eẽ niſi vnũ pᷣdeſtinatũ cogita

rẽ me eẽ illũ ⁊ nõ ceſſarẽ a bonis opibo. Ita eniʒ
des nos p deſtinauit ꝙ tñ vult nos lab oꝛare vt
ſaluemur. Oꝛ vt dicũt theol.i.j. di. xlj. Pꝛedeſti
natio nõ ſolũ includit finẽ ſʒ etiã mediũ dirigẽs
ĩT finẽ. Et.xxiij.q.iiij.c.obtineri.ðꝛ. Ipa q̊ʒ pẽnis

— .

regni pᷣdeſtinatio ita ab oĩpotẽte deo poſita ẽvt

ad hãc electi nõ niſi laboꝛe pueniãt: q̃ tenꝰ labo

rãdo mereãt?᷑ accipe qð eis oĩpotẽs deꝰ ab erno

diſpoſuit dare. Illð ãt apłi.Quos pᷣſciuit hos
⁊ pᷣdeſtinauit.intelligi de pᷣſcia bo ni.ſ.q q̊s pᷣſci⸗
uit in bono finituros.Nã in pᷣdeſtinatoe incdlu
dit᷑ pᷣſciẽtia. vt inqͥt mgf ĩ.j.di.xl.Et hoc ſufficiat

quo ad ſecũdã partẽ nri Fmonis.

Iemunfff⸗
ſlirghin
gtitdſftfin
ſehomnüſtti
luometinon
O mmichne cl
ſinidoonmigee⸗
Edinizogii
lecknalenurtt
fioletreniagh
Giüiantontns bi!
Ddeanrümnt
eetwinmen
Enencucind
werofornnidan
wüodtnoednn⸗
entadefinn
Wsſecart
rüsohlnſcitlu
iokokslitnae
lu ur wuin
uñtx ilini
ſiſonuninolexi
ſitnmwnlin.
ſignugoncint
ſbicbimmſtozadt
gemgtlutd
riſiguriniq
entis inltaure
Nwenfasnumräſoi
Irtehninſpee

Alxplütie in fiff.

Clokumn büan
ſiinſtadmalüi
Ngſecociuns

Aßſungto go it

Urrnlloijad Khor
1Dieriz wdlnngrd

(lenenßiſtin

mſatannhn
dcnihtant

nſnenfenaen
Gincbainühete
turypolupenmsten
oa rgig iͤ
Nöunnliſabe

inqe Udeonli

temlegeninorn
epai. Erſceo
pbuco uſeon
hnnin rſg

nen
üſſcnſa
Nchenien
ue tn
Drgi
tüttinlnn

iditu

rnae
Ediniig
tniiei
ge ZonNne
mitsslin

Memncen
Kcar Sn
donos arunt d

moda nicti d

gnig
nisin ien
ſhöancinun
inboiilſriir⸗
aſſichi. 6
ddoniagr ie
Giduerſnn
Giz nodindde
cknmin
jsſumml
Ani Sn
jarbinül i
oricnsinnnn⸗

7

Nn

imwioſfumn
Nunp Mi
nimn i
wsoſtialn
ekini g
Nno. Jn N
tnos aoelt,

ric Pec

tünrludin
15 iᷓ

4

H

eniͦ. im
voton n
Dunsflt/
ſubnali/

is⸗

Foliũ

Lentia pars que dicit᷑ cõfirmatiöis.
Eerrñrtia pars nr̃i ᷣmõis ðꝛ ↄfirmatõis
t Gemn pauci ſint ſaluãdi cõpꝛobat᷑
q̃drupłr. Er pᷣmo via rõnis: ſcdᷣo via
exẽplificatõis.tertio via figuratiõis.

rto via teſtificatõis.Falſiſſima ẽ em illoꝝ ſnia
q dicũt ꝙ lʒ pauci ſint qͥ in vita ſua vadãt ꝑ viã

artã ⁊ difficilẽ vtutis:imo q̃ſi oẽs aut ſaltẽ ma⸗
ioꝛ ꝑs eoꝛũ icedit ꝑ viã ãplã ⁊ latã vitioꝛũ ⁊ vo⸗

luptad:tñ in moꝛte pꝰea ↄterunt᷑ ⁊ ſic ꝑueniunt
ad patriã et᷑ne felicitatꝭ.Cõtra hãc etei aiabo pe/

ſtiferã doctrinã q̃ eis malefaciẽdi ↄfidẽtiã pᷣſtat
eſt diui Aug.ſnia ĩ ſer.de inocẽtibo di. Impoſſi
bile eſt maleviuere ⁊ bñ moꝛi.ipoſſibile.i.valde
difficile. vt etiã accipit᷑ i.v. Metba.Cõtra ipam
etiã ẽ autoꝛitas bti Hiero.qͥ in trãſitu ſuo dixit
Vix de centũ milibo hoibo qͥrũ mala ſꝑ fuitvica
merebit᷑ vnꝰ in moꝛte diuinã hr̃e ĩidulgẽtiã.Cer

te vendludã.Qui dũ ſanꝰ ẽꝛ iuuenis deũ offen
dere nõ foꝛ midat in moꝛte nõ merebit᷑ indulgẽę

tiã obtinere diuinã.hec Hiero.Poſſumꝰ q̊ͥʒ ad
ducere ad ↄfirmatõʒ pᷣdictoꝝ illð qð inqͥt Aug.
vbi S.ſ. Percutit᷑ hac aiaduerſiõe pctõꝛ vt mo⸗
riẽs obliuiſcat᷑ ſui qͥ dũ viueret oblitꝰ ẽ dei. Qꝛ
igit᷑ płes ſũt male viuẽtes qᷓ; bene ⁊ vᷣtuoſe:iðo
płes ſunt qͥ vadũt ad ꝑditionẽ calamitat ꝑpe⸗
tue qᷓ; ad felicitatẽ et᷑ne vite.Cuiꝰ vᷣiſſime cõclu
ſiõiſ idubitabilitatẽ luce clariꝰ vt ſic dixeri) pba
revolẽs eã pᷣmo qͥnq; rõnib ðmõſtrabo. Pꝛia
qrũ ðꝛ naturalitatꝭ.Teſte em̃ Pho.j.phiſi.vnũ
qͥdq; magis inclinat᷑ ſeu mouet᷑ ad illð qð ieſt
ſibi ab intriſeco qᷓ; ad ülð qð ineſt ei ex alio. Nã
lapis mag indlinat᷑ deoꝛſũ qᷓ; ſurſum:⁊ h̊ ꝓpter

intriſecã grauedinẽ q̃ trahit deoꝛſum.iiij.ð celo
⁊ mũdo. Juriſte autẽ dicũt ꝙ vnũq̊dq; defacili
reuertit᷑ ad naturã ſuã.l.ſi vnꝰ.S.pactus ne pete
ret.vᷣ.qð etiã in ſpecie.ff. de pactis.qð etiã notat᷑

in.l.volũtate.in fi.ff.qb mo.pig.vel hypo.ſol.
Cũ igit᷑ natura hũana pctõ oꝛiginali coꝛrupta
idliata ſit ad malũ oĩ tꝑe.Geñ.viij.⁊.c.oĩs etas.
xij.q.j.⁊.c.pcliuus.xx.q.iij.⁊.c.cum in iuuẽtute.
de pᷣſumptio.qð aũt faciat inſit ſibi ex alio.ſ.ð o

iuxta illð.ij.ad Choꝛ.iij. Nõ ſumꝰſufficiẽtes ⁊c.

⁊ Oſee.xiij.vbi inqͥt deꝰ. Perditio tua ex te iſrł
eſt:ſed ex metm̃ ſaluatio tua.ſequitur ꝙ ex tali
itrinſeca ⁊ coꝛrupta ĩclinatiõe ples hoĩes ↄſen⸗
tiũt pctõ qᷓ; vᷣtutib.Caro etiã oĩm hoĩʒ ꝓpagat
ex ſemine ĩfecto:⁊ vnuſqͥ ſq; habet ĩ ſe fomitẽ oꝛi
ginał pcti etiã poſt baptiſmũ.ergo płes ſequũ⸗

tur voluptates ſenſuales ⁊ carnales qᷓ; ſpũalia
opꝑa.qꝛ ala ↄiũcta coꝛpi imitat᷑ paſſiões coꝛpis

vt ðꝛ in li.ſex pᷣncipioꝛũ.Unñ Paulꝰ ad Ro.vij.

inqᷣt. Uideo aliã legẽ in mẽbꝛis meis repugnã⸗

tem legi mẽtis mee:⁊ captiuũ me ducentẽ in le/⸗
ge pcti. Et ideo dicit Dauid ꝓp ha pſal.xiij.ap⸗
ꝓbãdo ↄcluſionẽ nr̃aʒ.Coꝛrupti ſunt ⁊ abomi⸗
nabiles facti ſunt in ſtudijs ſuis:nõ eſt qͥ faciat

bonũ:nõ eſt vſq; ad vnũ.O es declinauerunt ſil

inutiles facci ſunt ⁊c̃. Uñ ðꝛ in cõi ꝓuerbio per
gamẽſiũ.Quilibet i ſuo miniſterio miſᷣe deo ſer
uit.Et in autẽ.ðemona.S.ſi vᷣo el.ij.ðꝛ. Hũana

natura quodãmõ labit᷑ ad delicta. Et cõſeq̃nter

plures danãatur q; ſaluentur.
8 Ecũda rõ ð pᷣſentialitatis. Obiectũ em̃
ps ⁊ cognitũ magis mouet potẽtiã ad
actũ qᷓ; i cognitũ ⁊ remotũ.Nã ocłi ſᷣm phʒ.iij.
de aia mouent᷑ ad delectationẽ ex p ñtia foꝛmo⸗
ſaꝝ figuraꝝ:⁊ aures ex pñtia dulciũ melodiaꝝ
magis q; ex remotiõe ⁊ ignoꝛantia eaꝝ.Et ideo
delectabilia ac carnalia ⁊ viſibilia q̃ hboĩbo ſunt
pñtia ꝑ ſpeciẽ:magis eos cõiter mouent:qᷓ; cele⸗
ſtia et ſpũalia iuiſibilia q̃ ſunt a ſenſibo elõgata
7 nõ cognoſcunt᷑ niſi ꝑ fidẽ. De qua va fide pa/
rũ in boĩbo hodie iuenit᷑. Uñ ſaluatoꝛ admirati
ue inqᷣͥt Luce.xviij. Cuʒ venerit filiꝰhoĩs putas
iueniet fidẽ ſuꝑ terrã.Ergo plures hoĩes dãna
bunt᷑ q; ſaluabunt᷑.Dicete Paulo ad Roma.
viij. Si ſᷣm carnẽ vixeritis moꝛiemini. K
Ercia rõ ðꝛ difficlłtat.vt eĩ dicit Philo.
t ihj.Ethi.Oiffiale ẽ artingere mediũ:ſwi fa⸗
cile ẽ ab ipᷣo deuiare:ſic patʒ in ſagittãti⸗
bus qᷣbo difficile ẽ in medio ſigni dare: ſʒ facilli
mũ eſt deuiare a ſigno.Cuʒ ergo virtus ↄſiſtat

in medio ſᷣm eũdẽ phᷣm ibidem:ſequit᷑ ꝙ natu⸗

re ꝑ pctm̃ coꝛrupte difficiliꝰẽ ipᷣaʒ atcigere:qᷓ; ab
ipᷣa ꝑ pctm̃ ðᷣ uiare.Cũ igit᷑ qlibet libẽtiꝰſequat
viã facilioꝛẽ qᷓ; difficilioꝛẽ:ocludit᷑ ꝙ płes hoĩet
vadũt ꝑ viã a vtutib deuiantẽ:qᷓ; ꝑ rectã ſemi/
tã ipᷣaꝝ vᷣtutũ:⁊ cõſequẽter ꝙ plures ibunt ad
cternã dãnationẽ qᷓ; ad felicitatt. Z
q Vartca ratio dici᷑ maioꝛitatj. Si em̃ de
quo minus videtur ineſſe ⁊ ineſt:g̊ etiã
de quo magis.ij. Lopi.Si em̃ robuſtus ⁊ foꝛ⸗

tis ab aliquo ad terra deijci:multo magis ab
eodem deijciet᷑ infirmus ⁊ debilis. Sed lucifer

⁊ ſequaces per pctm̃ coꝛruerũt ⁊ deiecti ſunt ad
eternã dãnationẽ cum tñ nõ haberent fragilira⸗
tem coꝛꝑis nec inimicũ ſuggerentẽ:eſſentqʒ ſpi⸗
ritualis nature q̃ ẽ foꝛtis:teſte ſaluatoꝛe ⁊ Dat.
xxvj.ergo hoĩes habentes coꝛpus coꝛruptibile
qð aggrauat aiaʒ Sapie.ix.⁊ carnẽ infirmã.vt
dici Mat.xxvj.⁊ dyabolũ tẽptãtẽ ⁊ ipugnãtẽ:
vt habet᷑ ad Ephe.vj.młto faliꝰcoꝛruẽt ꝑ pem
⁊ ↄnñter dãnabunt᷑.Et hoc eſt qð dicit᷑ Jobh.iiij.
Ecce qui ſeruiunt ei nõ ſunt ſtabiles:⁊ in ange⸗
lis ſuis repꝑit pꝛauitatẽ:quanto magis hi qui
habitant domos luteas:q terrenũ habẽt funda
mentũ ↄſumen?᷑ velut a tinea.De mane vſq; ad
veſperam ſuccident᷑.et quia nullus intelligit in
ecectrternum peribunt ⁊c̃. W
q Uinta rõ ðᷣꝛ ↄiecturalitat ſiue ſignalita
tis. Licet enim vt aitPhs.j.peniher.de

futuris cõtingentibo nõ ſit determinata vitas:
tamẽ ſepe ex qlicatibꝰ reꝝ ⁊ ſignis q buſdã aliqᷓ

futura ꝑapimꝰ. Uñ Phůᷣus inqᷣt.ij.pꝛioꝛũ ꝙ ſi

gnũ ẽ ꝓpoſitio demõſtratiua faciẽs fidẽ. Sicut

7

exẽpli gratia diamꝰ. Sero rubẽs celũ cras idi/

cat eſſe ſerenũ. Mane rubẽte polo ſol dicit ſur⸗
gere nolo.qð qͥdẽ vt cõlter veri eſt. Ex denſitate

etiã nubiũ ⁊ multitudine fulminũ ⁊ vẽtoꝝ atqʒ

ex aeris tenebꝛoſitate ⁊ tonicrui magnitudiete⸗
peſtatẽ futurã cognoſcimꝰ vel ingẽte pluuia.Di

cit em̃ ſaluatoꝛ Matth.xxiiij. Ab arboꝛe fici di

ſcite pabolã ⁊c.Cũ igit᷑ ex mala vita hoĩm plu⸗
ra ſigna dãnatõis videamꝰ qᷓ; ſalutis:bene cõ⸗

iecturari ⁊ opinari poſſumꝰ ꝙ plures dãõnabũ

tur qᷓ; ſaluabunu k.
Iſde ad hoc ꝓpoſitũ adduci poteſt illud
vV Ouiõ.in.x.ethamoꝛ.vbi introducit
Oi:ꝛpheũ dicẽtẽ Plutoni ⁊ ꝓſerpine q̊s
deos inferni putabat.Oia debentvobis paulũ
q; moꝛati.Seriꝰ aut citiꝰ ſedẽ peramꝰ advnã.
Tẽdimꝰ huc oẽs hecẽ domꝰ vltima:voſq; Hu
mani gñis lõgiſſima regna tenetis. Uerificant᷑
em̃ eiꝰ vᷣba in maioꝛi ꝑte hoim qͥ deſcẽdũt ad in
fernũ. Nã vera ẽ ſnia Phi.vj.ethi.diceñ. Quã⸗
uis oẽs ſani eſſe velimꝰ medicinã tñ nõ addiſci
mus.Et ita ſiliter q;uis oẽs ĩ gñnali appetamꝰ

felicitatẽ eternã nõ tñ oẽs viã inqᷣrimꝰad ↄſequn
dũ eã:neq; medicinã pcõꝝ nr̃oꝛum ꝓcuramꝰ.

Immo vᷣſficat᷑ illa ſnia Juuenal.lib.j.ſatira.ij.
diceñK. Quis em̃ nõ vicꝰ abũdat Triſtibo obſce⸗
nis.⁊ li.v.ſatira.j.Mobilis ⁊ varia ẽ ferme na
tura maloꝝ.⁊ ibidẽ. Ad moꝛes natura recurrit

dãnatos fixa ⁊ mutari neſcia. Nã qͥs peccãdi fi

nẽ poſuit ſibi.⁊ iteꝝ.Quiſnã hoĩm eſt quẽ tu cõ
tentũ videris vno flagitio. UVerificat᷑ etiã illud
Ouið.in.j. Metham̃.diceñ. Pꝛotinus irrupit
veneq; pᷣoꝛis in euũ Oẽ nephas fugere pudoꝛ
verũ q; fideſq;. In q̊rum ſubire locũ fraudeſq;
doliſq; Inſidieq; ⁊ vis amoꝛ ſceleratꝰhabendi
Uiuit᷑ ex rapto nõ hoſpes ab hoſpite tutꝰ.Non
ſocer a genero:fratrũ qͥʒ gr̃a rara eſt: Imminet
exitio vir cõiugis illa mariti: Lurida terribiles
miſcẽt achonita nouerce:Filiꝰ ante diẽ patrios
inqͥ rit in ãnos: Uicta iacet pietas ⁊c. O
Taũt cognoſcamꝰ ꝙ abſq; dubio plu⸗
v res dãnant᷑ q; ſaluant᷑ veniamꝰ ad pꝛa⸗
cticã.Et peto.Quovadũt oẽs qͥſũt extra

fidẽ.Aid domũ diaboli.xxxiij.di.c.qͥſqͥs.⁊ de cõ⸗

ſe. di. iij. c. oẽ. Quo negãtes eccłliam romanã eẽ
caput oſyz eccłiaꝝ.Ad domũ ⁊c.iij.q.vſ.c.dudũ
Quo vadũt nõ defendẽtes fidẽ xpᷣi ⁊ articulos
cũ pñt. Ad domũ diaboli.xxiij.q.vij.c.oĩ timo⸗
re.Quo ꝑgũt credẽtes ⁊ tenẽtes aliquẽ erroꝛem
ab eccłia ↄdẽnatũ.Ad domũ ⁊c.di.xij.c.nõ de⸗
cet.Quo vadũt dubitãtes de aliqͥ articulo fidei
Id domũ diaboli.c.dubiꝰin fide.de here.Quo
dubitãtes de alia vita. Ad domũ ⁊c̃.cpᷣs.xiij.
q.ij.Quo dubitãtes de ĩmoꝛtalitate aĩe. Ad do
mũ ⁊c.c.hñt.xiij.q.ij.Quo male ſentiẽtes de coꝛ
poꝛe xpᷣi ⁊ de alijs ſacramẽtis ecclłie. Siłr.c.ad
abolẽdã.de here. Quo falſas ac vanas opinio⸗
nes inducẽtes vł ſeqᷓntes. Ad domũ dia.xxiiij.

q.ij.c. hereticꝰ eſt. Quo erroꝛẽ ſuũ cõtumacit de
fendetes. Ibidẽ. xxiiij.q.iij.c.qͥ in eccłia. Quo p⸗
ſtates auxiliũ ↄſiliũ vł fauoꝛẽ heretid. Ibidẽ.c.
excõicauimꝰ.S.credentes.de bere. Quo erroꝛes
hereticoꝝ laudãtes ⁊ defẽdẽtes. Ibidẽ.xiiij.q.

c.alioꝝ Quo ĩuocãtes ð mões adoſiliũ capiẽdãũ
ab eis. Ibidẽ.xxvj.q.j.c.hi qͥ. Quo reuerẽtiã ex/

hibẽtes planetis ⁊ ſideribo. Ibidẽ.xxvj.q.ij.c.il/

los.Quo faciẽtes pacta cũ demõibo. Ad domũ

⁊c̃.xxvj.q.ij.c.illð. Quo vtẽtes arte notoꝛia ad

ſciam acqᷣrẽdã. Ibidẽ.eo.c.Quo faciẽtes exerce
ri incãtatiões:diuinatiões:maleficia:facturas:
bꝛeuia. Ibidẽ.xxvj.q.v.c.nõ liceat. Quo iĩueſti⸗

gantes occulta⁊ futura ꝑ inſpectiuã aſtrolabij.

Ibidẽ.xxvj.q.v.c.nõ oꝑtet.Quo ſõnijs fidẽ ad⸗
hibẽtes. Ibidẽ.xxvj.q.iiij.c.ſciẽdũ.Quo creden
tes faſcinatõibo. Ibidem. xxvj.q.v.c.nec mirũ.

Quo credẽtes ꝙ qͥ tali hoꝛa vl die natꝰ eſt hẽbit

bonũ vł malũ euetũ. Ibidem.xxvj.q.ij.c.illud.

Quo obuiãtes alicui creature ⁊ credẽtes iñ euẽ
turũ aliqð bonũ vł malũ. Ibidem.xxvj.q.iiij.c.

igit᷑. Quo credentes ꝙ cantꝰ auiũ habeat bonã
v malã ſignificatõʒ.Ad ifernũ.vbi S̊. Quo cre⸗
dẽtes ꝙ aliq̃ mulier cõuertat᷑ in cattã: vł vadat
ꝑ aerea cũ diana⁊c̃.Ibidẽ.xxvj.q.v.c.epᷣi. Quo

faciẽtes ꝑ ſevł ꝑ aliũ incãtatõʒ ad ſaitatẽ recupe

faciẽtes incãtari aĩaliap ſalute recupanda. Jbi
dẽ.xxvj.q.vij.c.admoneãt.Quo addiſcẽtes artẽ

diuinatoõis. Ibideʒ.c.qͥ ſine ſaluatoꝛe.xxvj.q.ij.
Quo inqᷣrẽtes a diuinatoꝛibo de moꝛte autvita

ꝓſpitate vel aduerſitate ⁊ ſiłibo.Ibidẽ.c.nõ ob⸗

fᷣuetis.xxvj.q.vij.Quo poꝛtãtes bꝛeuia ſuꝑſti⸗

tioſa ad collũ.Ad domum diaboli.vbi S.Quo
obßuãtes dies egyptiacos ad aliqͥd ichoã duyr-
faciẽdũ aut nõ faciẽdũ. Ad infernũ.xxvj.q.v.c.
nõ liceat.Quo in kał.Januarij aliqͥd noui fa/

cientes ꝓpt᷑ bonũ auguriũ. Ibidẽ.xxvſ.q.vij.c.ſi

qs. Quo in kał. Maij lauro vł ramis arboꝛũ
moꝛe paganoꝝ domos cingentes:⁊ ceta hmõi
ſuꝑſtitioſa faciẽtes. Ibidẽ.xxvj.q.vij.c.nõ liceat
Quo vadũt oẽs cũ aliq̊ moꝛtali pctõ decedẽtes

Ad ĩfernũ.S.alłs.xxv.di.Quo dãtes eis cõſiliũ:

auxiliũ:vł fauoꝛẽ ad ꝑpetrãdũ ip[ʒ pctm̃. Ibidẽ?
c.cũ fure.extra de fur.⁊.c.legat᷑.xxiiij.q.iij. Quo
ignoꝛãtes articulos fidei ⁊ ea q̃ ꝑtinẽt ad ſalutẽ
cũ addiſcere potuerunt. Ibidẽ.c.vos añ oĩa.de

ↄſe.di.iiij.Ouo ignoꝛãtes pᷣlati ⁊ alioꝝ regimẽ
ſuſcipiẽtes qͥ ſeipᷣos regere neſciunt. Ibidẽ.c.cũ
ſit. de eta.⁊ q̃li.Quo volũtates defunccoꝛũ exe⸗
cutiõi demãdare nolentes:⁊ legata ab eis facca
nõ ſoluẽtes. Ibidẽ.c.qͥ oblatiões.xiij.q.ij.Quo

oẽs ſine charitate moꝛiẽtes. Ad ĩfernũ.c.nullꝰ.

de pe.diſ. vij. Quo oẽs pᷣcepta dei nõ obfuãtes
⁊ opa miſicoꝛdie nõ faciẽtes cũ pñt.Ad domũ
diaboli. Mat.xxv. Ibũt hi in ignẽ et᷑nũ ðᷣt dñs
O q̊t erũt int᷑ iſtos dãnatos connũerati:pfeo

ples erũt qᷓ; btis aſſociati. P⸗⸗W

Crgucruilue

Sehlaigtnne

1colwsſtinsc
loszitfonommi
.Earhe den
oolocdmornds⸗
ultosmaris
Wosgiarleckt
benteoccceeß
cturponior a
oanniehigtitl
tehaintatn
ſemiConfnl
Gnti ant
Affllva abiti
orintbmtt
ſhepoſiten Gicg
nige gollſinack.
lückfcledſlec
Eecädine
h M ogte
inmoomonaro
luno Augunide
lertbllis co⸗ch
ſupeſcseßua

Mlllemcit 7
retarabi rian,

hucnlraräſerüter

iii dinmnefeit⸗
fgkamettrespnn

Gdſcutt. Van
(Niiftmernf
Dnmaglomn
mapaanrnin
Dtntüenannckt.
Pclcumzaguut
eſſetdegiaſton
thorwafuernfe
(atoꝛeqgridiſe
oies gengehe
bacyiumllede
Atvo⸗ gadpnn
nli ſctio B
Unſuäoppune

SS
wa
wmnmun

emalechen

ennici

Qoſeniefi
Gidi Qene

NL denarctie

muöine
mnipbisAN e

minarin

gcc

iutliniah
ci:nnt A

Qudliione

dedw

ttesbeaninn
dubol. hiaun
daliqgiciit

ifanüm,
vani Aitnu/
Poini n
zrlmmeene
amstN
moMiilen
npoidunti⸗
pdirslu iili

„ℳ

anngii

digmnentſari

ns nnen,

lnntheß
tsigi

Naifni
udaici,

iitdi,

1,
„

——-——ʒ₰

1tiaO

Froliũ

Uaoao ad ſecũdã cõfirmationẽ q̃ ꝛ exẽplifi
q catliõis dico:qꝙ ſi ↄſideremꝰoia exẽpla tã
naturalia qᷓ; diuinalia ⁊ moꝛalia inue/
niemꝰꝙ pla rñdẽt ad penò q; ad gliam. Uide⸗

mæ em̃ in iſtis qͥ naturałr fiunt plł malicie ab/
undare qᷓ; bonitatis. Uñ płes ſunt imũdicie q
ex frumẽto vinoꝛ oleo exeũt qᷓ; ipi fructꝰ:plura
folia arboꝝ q; poma:plus ẽ de terra inculta q;
culta:plꝰ aque maris q; ſint dulces aque: ples

lapides edificioꝛũ qᷓ; pcioſi.ſic płes ſunt repꝛo⸗

bi qᷓ; electi. Iẽ videmꝰ qꝙ; piſcatoꝛes plꝰ capiũt

imũudicie ⁊ piſciũ inutiliũ in rhetibo ſuis qᷓ; ſint

boni piſces. Uñ Matth. xiij. öt ſaluatoꝛ. ꝙ ſile
eſt regnũ celoꝛũ ſagene miſſe in mare ⁊ ex omni
gsñe piſciũ ↄgregãti:quã cũ ipleta eſſet educẽtes

⁊ ſecꝰ litus ſedẽtes elegerunt bonos in vaſa ſua

malos aũt foꝛas miſerũt. Sic erũt ĩ ↄſũmatiõe
ſecłli. Ecce &̊ ꝙ beati ponunt᷑ in vaſis:q̃ſi in mo⸗
dico loco moꝛãtes ꝓpt᷑ paucitatẽ.ſʒ maliꝓijciũt᷑

in litus maris ꝓpter młtitudinẽ. Siliter vide⸗

mus ꝙ faciliꝰeſt ð ſtruere qᷓ; edificare:ꝑdere q;

iuenire:occidere qᷓ; reſuſcitare. Itẽ vno ãne cõfi
citur panis ⁊ vno q̃ſi momẽto deuoꝛat᷑. Mul⸗
tis annis hõ ꝑficit᷑ in momẽto moꝛit᷑. Mulco
tꝑe palaciũ vel caſtrũ cõſtruit᷑ ⁊ poſtea cito pꝛo
ſternit᷑. Quare bᷣ.niſi qꝛ natura eoꝛũ faciliꝰ du⸗

cai᷑ ad malũ. Itẽ cernimꝰ ꝙ in his reb que ſunt
difficiles ad habẽdũ pauci ꝑueniũt.vti ſcia:di

gnitatibo ⁊ hmõi.Et hoc q̃re. Qꝛ pᷣcioſa difficil

lime poſſident᷑. Sic ̊ głia celeſt a paucis acqͥ/

rit᷑:qꝛ głioſiſſima eſt.vn Phus ait.ij.ethi.⁊ Da
QD

lũ eſt facile difficile eſt bonũ. 8

EEtc etiã vᷣitas pbari põt multis alijs exẽ
hb plis. Tegit᷑ em ꝙ qͥdã monachꝰ lugdu⸗
neſis qͥ fu erat ĩ heremo ꝑ triginta ãnos
in magna pnia poſt moꝛtẽ ſuã apꝑuit epᷣo ciui
tatis Lugduni dicẽs. Ha:ha:o iuſticia dei qᷓ;
terribilis es:qᷓ; ſubtilis:qᷓ; acuta:qᷓ; aſpera.Et

ſtupeſcẽs epᷣus adiurauit eũ vt diceret qͥs eſſet

Qul ille rñdit. OQ Johãnes age pniam:grandis
em̃ reſtat tibi via.Eo nanq; die q̃ ego diſceſſi ex
hac vita trãſierũt etiã vigintiocto milia aie que

oẽs dã nate fuerũt exceptꝭ qͥnq;. Due quaꝝ eter
nã głiam:⁊ tres purgatoꝛiũ itrauerũt.⁊ his di

ctis diſpuit. Habet᷑ etiã ĩ croniqᷓ oꝛdinis nr̃i

ꝙ dũ qdã frater nr̃ deuotus⁊ ſctũs pᷣdicaret in

Alemania ꝓplło multo aſtaãte ⁊ vidẽte quedam
mlier peccatrix miraculoſe cõpũcta ex maxima

Ztritõe moꝛtua eſt.Cõpleto ꝭ̊ ſᷣmone ille ſanctꝰ
pᷣdicatoꝛ rogauit deũ vt ei reuelaret qͥd faceum

eſſet de aĩa illiꝰmłieris.O mirabile dictu illa q̃
moꝛtua fuerat ſana ſurrexit:⁊ introgata a pᷣdi⸗

catoꝛe qͥd vidiſſet in aliavita:rñdit. Heu:ſciant
hoies ꝙ eadẽ hoꝛa qua moꝛtua fui deceſſef̃t ex

hacvita mille hoĩes qͥ oẽs danati ſunt:exceptis
q̃ttuoꝛ qͥ ad purgatoꝛiũ deſcẽderũt. LTegitur

etiã ꝙ ſctũs Bernardꝰ qntadecia die poſt moꝛ
tem ſuã apꝑuit cuids monacho:quẽ ùle mona

chus introgauit ſi eſſʒ tã diffiole ſaluari vt ſcri

ptura teſtat᷑. Rñdit Bernardꝰ.Ueriſſimũ eſt.

Nam eo die que ego ex vita migraui.ꝗʒooo.
hoim diſceſſerũt ⁊ ſolũmodo ego cum quodã
heremita vitã celeſtẽ intraui.⁊ qͥ d bonꝰ ſecula

ris penas purgatoꝛij.alij oẽs danati ſunt.O ex

cecati pctõꝛes agite pniam:quia iuſticia dei eſt

ſtrictioꝛ qᷓ; credat᷑.Et qͥd miruʒ ſi tot damnant᷑

cũ totꝰmuũdꝰſit laqueis plenꝰ. Sanctus em̃

Anchoniꝰ abbas raptꝰ in ſpũvidit totũ mũdũ

laqueis plenũ:⁊ flẽs exclamauit dicẽs.Dñe qͥs

euadet hos tãtos laqueos.Et dñs rñdit. So⸗

la hũilicas.Ecce ꝙ nemo põt ſaluari niſi ſit bu⸗
milis. Matth̊.xviij. Niſi cõuerſi fueritis ⁊ effi⸗
ciamiĩ ſicut ꝑuuli nõ intrabitis in regnũ celoꝛũ.
Et tamẽ pauciſſimi inueniunt᷑ hũiles.ergo ⁊c̃.

CEhꝛy.etiã ſuꝑ Match̊.inqͥt. Niſi qͥs abulaue⸗

rit ꝑ iuſticie viã nõ poterit pꝑuenire ad paradiſi
poꝛtã.ſed pauci ãbulãt ꝑ viã iuſticie:ergo pauci
perueniũt ad poꝛtã vite. R
Ertio ↄfirmat᷑ eadẽ veritas ⁊ ↄduſio via
t figuratiois. Multa em̃ exẽpla inueniũ⸗
tur in ſacra ſcriptura que figurãt pauci
tatẽ ſaluãdoꝛũ. Tege em̃ Geñ.vij.⁊.viij.⁊ inue⸗
nies ꝙ tꝑe diluuij pauci.i.ſolũ octo ꝑſone vtri⸗
uſq; ſexꝰ ſaluate ſũt in archa Noe. Itẽ Geñ.xix.
inuenies ꝙ ex gomoꝛra ⁊ ſodoma ſolus Loth
inuẽtꝰ eſt iuſtꝰ ⁊ ſaluatꝰ cũ duabo filiab ⁊vxo⸗
re ſua q̃ retroſpexit ⁊ in ſtatuã ſalis ↄuerſa fuit.
Itẽ int egyptios ſolꝰ Joſeph iuſtus inuẽtꝰ eſt.
Beñ.xxxix. Moyſes int᷑ madianitas.Exodi.iij
Samuel int᷑ filios Leui.j. Reg.iij. Helias int᷑

eos qui oẽs curuabãt genua añ Baal. iij. Re⸗

gũ.xix. Tobias inter oẽs qui adoꝛabant deos
aureos.lib.eiꝰ.j.ca. Job qꝗͥ dicit de ſe. Frater fui
draconũ ⁊ ſociꝰ ſtrucionũ.eiꝰ.iij.. Daniel cum
triboſocijs iter chaldeos.Dañ.iij.vj.⁊.xiiij.Su
ſanna ĩter iudices malos.Dañ.xiij.Cẽturio int
gẽtiles:cuiꝰ fides exceſſit oẽs de iſrł. Mat.viij.

⁊ Lu.vij. Gamaliel doctoꝛ legis int᷑ phariſeos.

Act.v.Lu.q̊ʒ.viij.hr̃ ꝙ de q̃ttuoꝛ ꝑtib ſeminis

ſolũ q̃rta pars bonũ fructũ fecit:qͥ dat᷑ intelligi
ꝙ ples ſũt mali qᷓ; boni.Et ĩ eodẽ euãgel.c.xvij

ðꝛ.ꝙ de decẽ lepꝛoſis qͥ mũdati ſunt a dño ſolũ

vnꝰ alienigena reuerſꝰ ẽ ad ipʒ deo gr̃as referẽs

de accepto bñficio.Et iõ ibi ðt glo. Decẽ mũdãt᷑
ſanguie xpᷣi:⁊ q̃ſi vnꝰ ſolꝰ fit ꝑticeps eiꝰ. S
Teem ſi bene ↄſideres ſcpᷣturã ſacrã inue
i nies ꝙ qñ filij iſrł exierunt de egypto vt
iifififirct ĩ terrã ꝓmiſſiõis erant.cooooo.fere
peditũ ⁊ pugnatoꝝ abſq; ꝑuulis ⁊ mulieribo:

ſed ⁊ vulgꝰ ꝓmiſcuũ q̃ſi innũerabile.vt ðꝛ Exo.
xij. Qñ aũt fecit eos deꝰ nũerari inuẽti ſunt pu⸗
gnrop. Go; Jenwo culini ſexꝰ avigeſimo ano
ſupꝛa eoꝝ qͥ poterãt ad bella pcedere.Et nõ fue

7

rũt nũerati cũ eis leuite nec ꝑpuuli nec mulieres

nec ĩpotẽtes pugnare.vt hr̃ Nũeri.j.⁊.ij.⁊ tñ ex
oibo illis ſup dicti nemo eoꝝ avigiti anis ſup

6⁶

Bermo

ĩtrauit terro pmiſſiõis niſi duo tm̃:viq Joſue?z
Caleph ſᷣm ꝙ pᷣdixit deꝰ Nuũeri.xiiij.O pctõꝛ cõ
uertere qꝛ multis imo oĩbus boibo terraviuen

tiũ ꝓmiſſa eſt ⁊ tñ valde pauci ad illa itrat. ¶

WUarto ⁊ vltimo ꝓbat᷑ hec cõcluſio via te
Punkosgürta em̃ autoꝛitates iue⸗

niunt᷑ q oñdũt paucitaiẽ bonoꝝ ⁊ mul⸗

titudinẽ maloꝝ. Ait em Are.ij.rheto.c.xvſ. Plu

ra eoꝛũ q̃ fiunt mala ſunt. Et hᷣ idẽ inqͥt Ouið.
in.iij.de arte amã.inquiẽs. Pluraq; ſũt ſꝑ dete
rioꝛa bonis. Pꝛoſper vo in lib.Epigrã.ðt.Am
plis incedit ſpacijs frena voluptas: Auguſto
vᷣtus limite celſe petit. Juuenał li.v.ſatira.j.
ait. Rari qͥ ppe boni numero vix ſunt totidẽ q̊t
Tebarũ poꝛte vel diuitis oſtia nili.Sibilla q̃̊ʒ
cumana vt habet᷑ in.vj.Eney.loquens Enee de
inferno inquit.
Facilis deſcẽſus anerni =
Nocces atq; dies patet atri ianua ditis:
Sʒ reuocare gradũ ſuꝑaſq; euadere ad aures
Hoc opꝰ:hic laboꝛ ẽ pauci quos equꝰ amauit
Jupiter:aut ardẽs vexit ad ethera vtus

Dijs geniti potuere. Et Seneca in li.trage.ait.

Ingeẽs voꝛago faucibo vaſtis patet:latũq; pan

22

dit oibus ꝓplis iter. Aug.etiã.ij.de ciui.dei in⸗/

lurs hoĩes currũt in penas q; ad gliam
Et ſu
vocati ⁊c.ait. Multi ſunt vocati ad fidẽ: pauci
vo ad regnũ.⁊ in li.de fide ad Petrũ iteꝝ dicit
Firmiſſimetene ⁊ nullatenꝰ dubites nõ oẽs qᷣ

itra eccłiaʒ catholicã baptizant᷑ acceptos eẽvitã

etnã:ſʒ eos ſolũ qͥ ꝑcepto baptiſmate reẽ viuũt.
Regnũ em̃ celoꝛũ ſicut heretici:iudei:infideles
⁊ ſciſmatici nõ habebũt:ita ⁊ catholici crimioſi
poſſidere nõ poterũt.hec ille. Et Hiero.in epła
ad filiã Mauricij inqͥt. Nemo te circũueniat ne
mo ſᷣmõe ſeducat.nõ niſi ſctõs ⁊ ſimplices cele⸗
ſtis aula ſuſcipiet.Nullũ apð deũ habet mali⸗
cia locũ:ab oĩ dolo ⁊ neqͥcia mũdũ eſſe neceẽ qͥ
cupit regnare cũ xpᷣo.Et btũs Anſel.i q̃dã epla

ðöt. Qui vult ſecurꝰ eẽ ꝙ ſit de nũero eleccoꝝ ſtu

deat eſſe de nũero paucoꝝ:⁊ ſi vult ſecuriſſimꝰ
eſſe ſtudeat eẽ ð nũero pauciſſimoꝝ.hec ille. Et
Aug.i li.de coꝛrectõe ⁊ gra.trãſſũptiue in.c.ſi ex
bono. S.cũ ꝗ̊.de pe.di.iiij.loq̃ns de illis bapti⸗
ʒatis qͥ moꝛiunt᷑ in pctõ moꝛtali ait.Fuer̃t ̊ iſti
ex multitudine vocatoꝝ:ex electoꝝ aũt paucita
te nõ fuer̃t. Remigiꝰ vᷣo ſuꝑ Matthᷣ.inqᷣt.ꝙ tã
multi ⁊ tã nouiſſimi qᷓ; pᷣmi repꝛobent᷑:terribi⸗
li ſnia ſubdit᷑ cũ ðꝛ. Multi em̃ ſunt vocati.⁊c̃.

O miſer pctõꝛ mala nouella:tu velles ꝙ dicerẽ

oẽs ſaluant᷑.ego nõ poſſũ.Audi etiã Aug.in li.
de vero cultu dei dicẽtẽ:ꝙ añq; incarnatꝰfuiſſʒ
xpᷣs trãſier̃t de mᷣo pluſq; qᷣnq; milia ãnoꝝ qͥ
bꝰ oẽs dãnabant᷑ exceptꝭ pauò de pplo iſrl. Co
ſidera ̊ ꝙ infinita q̊dãmõ milia hoim vſq; tũc
iuerãt ad infernũ.Gꝛe.q̊ in om̃ł.ſuꝑ Mat. ðt
Ad fidẽ płes veniũt:ſed ad celeſte regnũ pauci

pꝑ Matth̊.exponẽs illa vba. Multi ſunt

deducunt᷑. Pleriq; em̃ deũ vocibo ſequunt ſed
moꝛibo fugiũt.Ex hoc ̊ duo pẽſare debemus.
Pꝛimũ eſt vt de ſe quiſq;ʒ mime pᷣſumat: qꝛ⁊ ſi
iã ad fidẽ vocatꝰ ẽ vtrũ ad regnũ eligẽdꝰ ſit ne⸗

ſcit.Scðm vᷣo eſt vt vnuſqͥſq; ꝓximũ quẽ iace/

re invitijs cõſpicit deſꝑare nõ audeat:qꝛ diuine

mibsicoꝛdie diuitias ignoꝛat. hec ille. 0

Eniamꝰ nũc ad cãpũ diuinaꝝ ſcpturaꝝ
v Quld dicis tu o Eſaia.viij.c. Multipli
caſti gẽtẽ⁊ꝛ ñ magnificaſti leticiã Et.ſj.ad
Choꝛ.ix.inqͥt Paulꝰ.eſcitis ꝙ hi qͥ in ſtadio
currũt oẽs qͥdẽ currũt ſʒ vnꝰ accipit bꝛauiũ.⁊.j.
Petri.iiij.ðt apłs.Si iuſtꝰ vix ſaluabit᷑ impiꝰ
⁊ pctõꝛ vbi apꝑebũt.O pctõꝛ pauꝑcule qᷓ; male
ſũt iſte nouelle.Sʒ foꝛte dicis. Nõ credo pᷣdicqᷣ

teſtibo audi infallibilẽ vᷣitatẽ dñm nr̃m ieſũ xpʒ

hãc cõcluſionẽ nr̃am cõfirmãtẽ.ſlã Lu.xiij.ð::
ꝙ qᷣdã dirxit ei.Oñe ſi pauciſunt qͥ ſaluant᷑. Ipᷣe

vo dñs rñdit ad illũ ⁊ ſocios. Cõtẽdite ĩtrare ꝑ

ãguſtã poꝛtã:qꝛdico vobis. Multi qrũt ĩtrare
⁊ nõ poterũt.hec ibi.Cũ ̊ rñſio debeat intelligi

⁊ exponi ſᷣm tenoꝛẽ pᷣcedẽtis int᷑rogatiõis.l.de

etate.S.qͥ int᷑rogatꝰ.ff.de int᷑.acti.cõcludẽdũ eſt
⁊indubitãter tenẽdũ:qꝙ ꝑ hãc rñſionẽ nihil alið
der minat dñs niſi ꝙ pauciſaluant᷑.Et iõ Aug.
in li.de vᷣbis dñi.exponẽs pᷣdicta vᷣba.ſ.Cõten⸗
dite ĩtrare ꝑ ãguſtã poꝛtã.ait. Cõfirmauit dñs

qð audiuit.ſ.ꝙ pauci ſunt qͥ ſaluant᷑: qꝛ pauci

itrãt ꝑ ãguſtã poꝛtã.Alio aũt loco b ipᷣe ait. Ar⸗
ta eſt via q̃ ducit ad vitã ⁊ pauci ſunt qͥ igrediũ
tur ꝑ eã.hec ille.Et Ambᷣ.inqͥt.YFlẽdũ magis eſt
qᷓ; ꝓferẽdũ płes dõnari qᷓ; ſaluari.qð em ꝑ ve⸗
ritatẽ aſſerit᷑ nlla voce repꝛobat᷑. Chꝛy.aũt ſuꝑ
Mactth̊.exponẽs illa vba. Mulci erũt nouiſſi
mi pᷣmi ⁊c̃.ait.Pꝛimos ðt nouiſſimos ⁊ nouiſ
ſimos pᷣmos:nõvt nouiſſimi digniores ſint qᷓ;
pᷣmi ſʒ vt coequent᷑:⁊ nulla ſit int᷑ eos differẽtia
tꝑis cã.CX aũt ðꝛ multi ſũt vocati pauci vo ele⸗
cti:nõ ad ſuꝑioꝛes ꝑtinet ſʒ ad gẽtes:qm̃ ex ipᷣii
gẽtib qͥ młti ſunt ⁊ vocati ſũt:pauci ſũt eligẽdi.
hec ille.Sed obmiſſis oim eccłeromãe doctoꝝ
autoꝛitatibo h̊ tenentiũ reuertamurad vba ſal/
uatoꝛis nf̃i qͥ expᷣſſe hãc vitatẽ nobis itimauit
Mat.vij.vbi inqͥt. Intrate ꝑ ãguſtã poꝛtã:qꝛ
lata poꝛta ⁊ ſpacioſa eſt via q̃ ducit ad ꝑditiõeʒ
⁊ multi ſunt qͥ intrãt ꝑ eã.Et ĩ eo.c.etiã ðt.Quã

ãguſta poꝛta ⁊ arta via q̃ ducit ad vitã: ⁊ pauci

ſunt qͥ iueniũt eã.vbi glo.ait.Sʒ paucioꝛes ſũt
qͥ intrãt ꝑ eã. Uñ Hiero.ðt.Anguſtã viã paucei
inueniũt:nec oẽs qͥ iuenerint ingrediunt᷑ ꝑ eam
Multi etiã inuẽta vᷣitatꝭ via capti voluptatib
ſeckłi de medio itinere reuertunt᷑. In eo.q̊ʒ.c.ipᷣe

ſaluatoꝛ nr̃ etiã ðᷣt. Nõ omis qͥ ðᷣt mihi dñe dñe

itrabit i fgnũ celoꝝ ſʒ qͥ feceritvolũtatẽ pꝛis mei
q ĩ celis ẽ. Pauci aũt iueniunt᷑ q volũtatẽ dei fa
ciãt. Jõ ĩ eo.c.ðᷣt ſaluatoꝛ nr̃. Multi dicẽt mihii
illa die.Dñe nõne in noĩe tuo ꝓphetauimꝰ:nõne

in noĩe tuo demõia eiecimꝰ:⁊ i noie tuo vᷣtutes

—RT.—

ponos fentba
voicosdii
niicniGtet⸗
cclionoſen
rb ,
foceni 1al
onotti,litnn
nedinibcnh in
Poriddecuman
uui o, hiin
Pechlurtuisbo
gkitumiunront
iettidlilltclin
robroriisio⸗
Gcc pferoois din
6reucltiniad
Cvopccddo

Diicrdeepet
Prelncis gonggt
ſonegbſveme
vpantyCrnen

„ inior
mnin
ſventth
lckcögetonnöct
Gdontmifcan⸗
Mtrimondlns⸗
Ginranmioscigcn
labongisuunde
ſinetüſohnnionin
chiccjatt Zmmia
Gineomidocnn
bong iat in iite

(iſſupgböcingan

IrpcRNptüek, B

Mrli ibi g dia

ntic ſſ⸗

igriiſuilbat
ſtlsants gana
dandäniſictrre
Gſmnickhaiczee
fibllmmn Mile
acnacngkinan

innüerebltsn 3
gens nſtüchn

non minoldien

menim men
Toſts Enbn
ſenby ſſurii
de⸗ inbeenlaol
mcöſuencon⸗
llarntungi
ingzacimne

CCI

, 9
. erit exteneri verba
B ceſſu meo qð invꝛeui eri alit coact?ſum. mici
ceſſu meo ſalutare coꝛdia ñ qꝛ ven 9 .
iteboꝛ illis qꝛ nunqᷓ; lis vos oẽs ſaluta vobis. Nerü liqᷓ dona:
weint uccõfiteboꝛ illis qꝛ mini rn 4 dicẽs. ſ. Pax v hanis ſuis a iſceſſu
idin mas fecimꝰ. Et merokiten oẽs qͥᷣ Nlegam⸗ Roſke d⸗ ſolet relinqre ch Jõ ego in bᷣ di obie⸗
n magna ẽs. Diſcedit tates a ta in diſc néoꝛiã. Eti oibus v
miſine noui eos dicẽ qͥd tot autoꝛi o pdicę t de ipis hab dũ teſtan uerſoꝛũ eſt
nnef noui eo⸗ ed ad qͥd ſe ſit a ieſu xpᷣo pᷣ ci v i qᷓſi ꝑ mo d qꝛ diuerſoꝛũ o7
Wüdi iniqᷣtatẽ. S erpꝛellelita! vocati paue deliberaui qᷓ imittere. Se inq; ſtatibo pᷣcio⸗
ſone. D A noſtra ex ulti ſunt ndẽs del legata dimitter 5 quinq;
önrnigin cũ cõcluſio bi ðt. M ero cultu o gliqua leg õetm̃mõ quit
detn xx. c.v n lib. de vero ſdi ꝑtes ulin hoc ᷣm docu
öcntern Matth. xx. ðᷣt Aug.in 10. 8 Mmudt ꝑte⸗ ſtatuũii „1 „ rqͥnq;
2 3 roꝛ tres im⸗ les aut ſte faciemꝰ. linquũtu
N vo electl. Jo adoꝛũ. Arbitroꝛ tn infideles aut ſa legata n qua relinqui . è
KAAH tatẽ ſaluãd = s regnat iſi ꝙ Johẽa ma pars in ĩr . liquo
diun paucitatẽ P in ipis r cã:niſi ꝙ Jol Pꝛima pa eligioſi relique
in dg n H änãdas eo ꝙ in te qͥd dicã: gno. vt ta reli ioſis. bis o religi ſcita
nanie foꝛe dãnã a aut ꝑte in malig mẽta religioſi igit vobis o reli ð ðꝛ ſcit.
ci. De quarta aũt ſitꝰ eſt in mal ua⸗/ Rimũ igit cumetu qð 8ꝛl os
natlai heretici. De ꝗ udus poſit⸗ 7 pctis. Qu n b ceſtamẽto docun etri.ij. Uo⸗
“ t. Totꝰ müdti lignitate ⁊ limuz in b teſtamẽto tũ c. j. P : ges
nsghinſcg nes gir. Toc. len? malign s niſi vt p Ut em̃ ſcrip le ſacerdotiũ: .
A f. j. Jo h. v. . pl dierni tꝑi de: rapto tis. * electũ:rega 8 ſacer⸗
achekri, br. j. J hoies hod :homida „AU / en“ ele * 82. Uos ſ „ E
nde. nt loſi: guloſi: hon etes eſt; gend e ſa. lxj. ðꝛ. ice
enieſiutie ſe⸗ biauantirrloie oz ddidene gake⸗ ſctã: ppłus aestarr duͤl dernfi d eẽ
palgalen uꝑbi: au iuidioſi: in boni o vadũt iſtin ſctõ: ñi vocabimi:miniſ mũdi
68. ſönf res:ira itijs ĩuo ſcẽdũt. Et iõ e dote⸗ ideo ſuꝑ oẽs hoĩes Simachꝰ pa .
idimnmig. in oibus vitijs iue ferna deſcẽ irna. D bis. Et ideo ſi ꝰ. Dicit em̃ S eſt nili pᷣce
Edümniniiie 2 in oi oẽs ad infe ũt ſempit᷑na. vobis. Et legimꝰ. D tãdꝰ eſt ni t
lunrjſaluane 47 ⁵ uo nũer . e ſ. q.j.6 ſcia ⁊ vcute qᷣ eſ ſctitatẽ Le fa
Hiürr exig is in teſtamẽę t alios ſcla ⁊ vt d hõc ſctitatẽ verbav
Cidiea quor de donis in teſt lo/ lat alio⸗ itat dñs ad h Oia gͤve 7
WDinün Dñica oma poſt b bnarrig ic, x Bäoareſtoie qꝛ es⸗ ſein eplaritatis.
GU townitid Aoered⸗tbo:obaltiſch oc enn 1 Srleltst 7 oꝑpa nevere ðꝛ eſſe r ſchicate in
“ s: regibo: ſiue rec geſimuſq̃rtus. , c Seſ ũ docun 1 habea 1 Edat
naaiit renenr eorortortnl bis. 3 0 ( S abond enltin ees,
dicniicnindea d cl. voiceß. 22 ſi eã ꝑ bonũ el ie plati debẽt ãt
tenn LDVO ſt Ecci. v· dicen. aun 8 religioſi maxiep di. S. nuc
rein panta echine tecrio. bʒ utĩ Igdeo decen 33 a KR ar c. epi. Ui⸗
infn in p csfid lfoꝛt ptectio. qᷓ nul Igceo ſibiles. ·ad Thil 0. . ij. q. vij. . eß vij
ucſn lce ideł foꝛ o fideli mi ineßhenſibil ulnerato. ⁊.ij. ditis. ij.q.vij
nwrdi⸗ Amic ſaurũ. Amice 2 ar inephen 7. ſ. J. . c. vulne laris ſubditi⸗ eio⸗
H iuenit cheſau deratio auri ⁊ ar 7.c. pmũ. eſſe exeplarie ſtoꝛẽ eſſe p
rifiunt ohaui menit rhe na põderatio ar mtũ m paſtoꝛ dʒ dũ eſt paſtoꝛ cipue.
Ronö e o: ⁊nõ eſt dig cofidel medican ta em paſto ꝛ abſur ðꝛ in. c. pcipi 7
tgiſn dS la eſt cõpatio:⁊nõ lliꝰ Amic⸗fidel mee lainat taen aſtoꝛis. Qꝛ a ſſim?. Ideo ðꝛ t qt ma⸗
ganainiignli. gelt c tatẽ fiði ülliꝰ Ar ð. q̃̊ʒ ĩ q̃dã ep tio c.cũ paſto: .c.vili bo digni ſunt q̃tt ꝛe
Ereir i gẽti) boni litatis.Caſſioð.q̊ʒ ũ: ois opatio Plo.j.q.j.c. moꝛtib dig lꝰem̃ pꝛe
e iti nucscd — ltatis. Ca lo eſt tediũ:oiĩ = rem elati tot ãſmittüt. Ma interi
füänk vlte ⁊ imoꝛtalite itatio eſt ted oꝛmetu re i. Pꝛelati te la trãſmi icad inter
ni cde. cis oĩis cogitati ois vita eſt coꝛmẽtũ X).q. tos exẽpla t trabit ad 5
luan Sine amicis o inatio:oĩsv ſt. etiã. vlij d ſubdito lo młtos t lus oĩ⸗
R . 1 a Pegr. oꝛi. Are . . . la a lo exemp t dicit ðt ap Z köez
fi laboꝛ: ois terra pe ere eſſet moꝛi. Ar ſt in vita. s9 ſuo ma Eapꝛopt dicit oͤuerſarõez
l ne q̊ꝛũ ſolatio viuere eſ ſe necaria eſt eliqᷓ latrus ſu a. xl. di. Eap⸗ etri.ij. Coͤuerſe Si
Mulncimn . ſine qꝛũ ſola cicia maxi iuere hñs relidq m. c.ſi pape lericis. j. P bilip.ij. S
itele. is em nulb⸗ öt. Magie ei. 18 Fel etes hñte o natiõis p chi diui
rinetmin ona oĩa. 7 n.in. fopi. e q; pecuniarũ. rum s ſine rephenſiõ itoꝛ oibus ic luceat
aſintcd bona o daãtia amicici ß Pect micũ ver tis ſine rep ðt ſalua mũdi. Sic
Ewen Ai eſt ſupabũd⸗ ſt. Btũs qͥ inuen inqt. Utilius uerſe.? Ma os eſtis lux mũ a vẽa ⁊ g
adeistäch . c. ſcriptũ eſt. cetꝰ. vj.c. i neueñ. tatis.U it bona oꝑ
ulinni Exv.c.lcriptu eſt dicit Facetꝰ. ob bene no deputat ibyvt videg „
nunardec tiã lib.ꝗᷓ c?. Et Jac vantefe rvig coꝛã hoĩ qᷣ in celis eſt. nq ðꝛ eſſe
irnnaſttiil Autoꝛ e q; fidꝰ amicꝰ. bus bon?antefe luxvĩa coꝛã ſtrũ qͥ in ce s relinq̊
Zwnir n i nihil eſt qᷓ; t. Oibus eſt re j etiã inqt. Dia rificet patrẽ ve zcij; ð vobi⸗ ẽtes ĩ
le hoi nihil eſt. it.Oibus bij etiã inqᷣ rificẽt patrẽ cumẽtü qð eſſe feruẽtes
mmurwſtaOH liij. ſui lib. a aſtrolabij etiã in am ne Ertiũ docut ebetis em̃ eſſe officia
mmm nl Cxxxiuiij. cꝰ. et auctoꝛ 79 Nihil em̃ ta lcitudinis. Debetis ntiſſime of ij.
ube,ituue edus amicꝰ. ei c verꝰ amicꝰ. ñ vᷣſificatoꝛ t ſolicitudini⸗ etes diligentiſſin 7 ſtatũ.
rivbei . redus an ãſcẽdit ve cus. Uñ vſ enke⸗ t ni pᷣuitio faciẽ am ꝓfeſſiõez icũ
1 firn dona dei tr 1q; verus ami o ſibi ſatis Ee dñii prinet ad vꝛam ꝓ oſura clerici
rod lůͦ eſt hoĩ q; 2, cit. Nem 2 „ hac - illa qᷣ tine chũ nec tõ
ſductn nd ceſſariũ eſt h i.lvij. di ego qᷣ in hac za ⁊ oĩa illa it monacl
eritbl fepmMarumn ſobill Ruaproptego di 6; ſſi no ein hobice fac
ritinin

5 de regu.
cbuerſatio. c. poꝛrectũ. dericis qad
.⸗ religioſa cõuen ebent tolli il a nõ exerc
imã beniuolẽtiã: Lern 6 benei ocre 7 officia ſua
„ „ , 51
erga me maxim fficioꝛ. Poſ⸗ ecclłias ſua
eſtrã erga 12 vobis a le Nip. .
e zannna lanares⸗ ill aptiad Philip.
m enim merito dicen
m. die
16Kenbidſk
90

,
r. la. ij. E. de eßis 2 cle. by.
11K65 lt. la. ij. E. 6 negligẽti 4
. i. l. gñali licitis ⁊ nõ oſi ſʒ
vt notat ĩ. l. ri ſolicitis ? re ocioſi
ms cupiz in vi⸗ befian d ebe er go debeti ——
aanpe eiglar eeeteg ba ſij gcderia. Nnu Serhtareiracrenarime
reſt rpᷣi. Oꝛ fngtef⸗ bonoꝝ radeſe Prasflirrenig disbeck uire
ininin ſceril ni a vobis epar:?7 ſunt ſeparã ꝛelati. lx
liut 6 in bꝛeui ñ abinuicẽ inuicẽ oſcu p
wlint, beo in! do vt qñ abin ꝛatq; inuic
eſ inn cõſuetudo vt. derteras:
Min lexent᷑:iu 9
en n
vim

olet tamẽ di⸗
in ſcriptur!. Solet ta
elinquat. Jõ in hoc dii epiſcop
cẽ vni alterr V
lent᷑:at q; pa L

Bermo

ci ꝙ in q̃libet religiõe eſt q̃driplex differẽtia p⸗
ſonarũ que ſignificat᷑ Zach.vj.per q̃drigas eq/
rum. Ibi em̃ ſũt cõtẽplatiui celeſtib deſiderijs
flagrãtes:⁊ ſignificant᷑ per equos rubeos.Qui

dam vo ſunt actiui virtutũ varietate pollẽtes:
⁊ iſti figurant᷑ per equos varios. Alij aũt ſunt
vꝓgines puritate nitẽtes.⁊iſti figurant᷑ ꝑ equos

albos. Alij vo ſunt cõtinẽtes ſe ꝑ oꝑa penitẽtie
macerãtes:⁊ iſti figurant᷑᷑h equos nigros. B
Ebetigit᷑ ois eccłiaſticꝰ pꝛe oĩbus habe
d re mẽtis ſctitatẽ:coꝛdis puritatẽ:carnis
caſtitatẽ:oꝛis veritatẽ:oꝑis ſtrenuitatẽ:
victus ſobꝛietatẽ:geſtus maturitatẽ: veſtis hu
militatẽ:⁊ totius vite honeſtatẽ. ꝓut colligi põt
ex ſacris canonibo. xxxv. di. c. ecclie. ⁊ di. xlj. c. cle⸗
ricꝰ.⁊.xluij.di.per totã.⁊ de cõſe.di.v.c.in oibus
⁊ extra de vita ⁊ honeſtate cle.c.a crapula.Et ad
boc inducere eos debet exẽplũ gentiliũ ſacerdo

tũ:de quibo loquit᷑ Plato ĩ.j.Lhimei.⁊ recitat

Hiero.cõtra Jouinianũ dicẽs. Stoic vir elo⸗
quẽtiſſimꝰ de vita anriquoꝝ ſacerdotũ narrãs
ait:ꝙ oĩbus poſtpoſitis negocijs ſemꝑ iĩ teplo
fuerũt ⁊ rerũ naturas cauſaſq; ac ſiderũ rõnes
cõtẽplati ſunt:⁊ nũqᷓ; ſe młieribo miſcuerũt: nũ
qᷓ; cognatos:liberos:ꝓpinqͥ̊ſq;viderũt ex eo tꝑe
quo cepiſſent diuio cultui depuire: a carnibꝰ et
vino ſꝑ ſe abſtinuerũt ꝓpter tenuitatẽ ſenſꝰ ⁊ vᷣti
ginẽ capit quã ex paruo cibo patiebant᷑:maxie
ꝓp᷑ libidinis appetitũ qͥ ex his cibis naſcit᷑.pa⸗
ne raro veſcebant᷑ ne onerarẽt ſtomachũ:⁊ ſi qñ
q; cõedebãt tõſum parit᷑ iſopũ ſumebãt vt eſcã
grauioꝛẽ illiꝰcaloꝛe deco querẽt. Quid loquar
de volatilibo cũ oua q̊ʒ ⁊ lac ꝓ carnibo vitarent:
qͥrũ alterũ carnes liqͥdas:alteꝝ ſanguinẽ eẽ di⸗
cebãt coloꝛe mutato.Si g̊ flamines gẽtiles in
ſuꝑſtitioſis cultibo ſuis ⁊ ritib ſathane ſᷣuien⸗
tes ſic a laſciuijs abſtinẽt ⁊ a negocijs ſecłarib⸗
ſe ſubtrahũt:caſtimonijs ſe macerãt:⁊ a conſoꝛ
tijs ſe ſeꝑant hũanis:vt quietiꝰ poſſint in ſuis
ritib miniſtrare:q̃les debẽt eſſe ſacerdotes dei
altiſſimi vt digne ſeruiãt ei.
Eligioſis aũt regularibꝰ maxievtile ẽ nõ
r vagari extra mõaſteriũ ſine necitate:⁊ cũ
pᷣlatoꝛũ volũtate.Uñ ðᷣt Areſt.ij.de aĩa:
⁊ in.iiij.phiſi.⁊ in li.de lõgitu.⁊ bꝛe.vite.ꝙ locꝰẽ
oſeruatiuꝰlocati. Uñ religioſus extra mõſteriũ
ſine necitate eſt ſicut piſcis extra aquã.c.placuit
el. ij. xvj.q.j.Et iõ debet ſᷣuare illð Treñ.iij.Se⸗
debit ſolitariꝰ ⁊ tacebit ⁊ leuabit ſe ſuꝑ ſe. Pꝛe⸗
lati aũt tenẽt᷑ ſolicitã curã gerere ſubditoꝝ.viij.
q.j.c.in ſcpturis.⁊ debẽt eos tenere qᷓ;tũ ẽ poſſi⸗
bile in oĩ ſctitate ⁊ vᷣtute.j.ad Timo.iij.ad Ti⸗
tũ.j.xlvij.di.S.nece.lxxxix.di.in pᷣn.alłr pctã ſub⸗
ditoꝝ eis ĩputant᷑.ix.q.iij.c.epᷣo.⁊ honoꝛ eis ex⸗
hibitꝰcedit illis in penã⁊ culpꝑã.xi.di.c.mlłtci.xxij
q.vij.c.ſecuti.Cũ ̊ᷓ ſctõꝛũ locũ teneatis opꝛela⸗
ti debetis eoꝝ facta ⁊ vitã imitari.xl.di.c.nõ eſt.
2.c.ſeq̃nti.

XXIIII

Uarto relinqͥ vobis o religioſi doumẽ/
q tũ diſcretiõis.Diabolꝰ em ſepe traſfigu
rat ſe in ãgelũ lucis.vt inqͥt apłus.ij.ad

Choꝛ.xj. Et iõ debetj eſſe cauti ⁊ diſcreti ne vos
decipiat vllo mõ. Scriptũ eſt em̃ Sap̃.j.c. Fru

ſtra iacit᷑ rete añ oculos pẽnatoꝝ.i.diſcretoꝛũ.
Maxie aũt pꝛudẽtia necaria ẽ pᷣlatis qͥ ðᷣbẽt eẽ

diſcreti. vt ðꝛ.j.ad Thi.iij.ad Titũ.j.⁊.xlj.di.in

pn.qꝛ abſurdũ eſt vt alios regat qᷣ ſeipᷣm regere
nõ põt.l.fi.C.de legi.tuto.Cõſiderate go pᷣlati ⁊
paſtoꝛes ꝙ ars artiũ eſt cura aiaꝝ.c.cum ſit. de
etate⁊ q̃li.⁊ iõ debetis eẽ ſicut Argus:de q̊ Oui
diꝰ in.iij.Mecha.inqͥt. Cẽtũ fronte oculos ⁊c̃.
Quapꝛopf oib religioſis ðt ſaluatoꝛ Mat.x.
cc. Eſtote pꝛudęetes ſicut ſerpẽtes. E
q Uintũ ⁊ vltimũ documẽtũ ðꝛ eſſe deuo
tioõis. Debec em̃ eẽ ĩ oꝛõibo deuoti. Unð
Phbs.vſ. polit.ðt.O ꝑtet aliq̊s eẽ ĩ ciuitate curã
deoꝝ hñtes:qui.ſ.eſtis vos ſacerdotes ⁊ religio
ſi.vñ ex h̊ religio nomẽ accepit.De q̃ ðt Tulliꝰ
in.j.rheto.c.xxviij. Religio ẽ q̃ ſuꝑioꝛis cuiuſdã
nature quã diuinã vocãt curã cerimoniãq; af⸗
fert. Debetis g̊ o ſacerdotes ⁊ religioſi oꝛare nõ
ſolũ ꝓ vobᷣ ſʒ etiã ꝓ ſalute ꝓximoꝝ:ex q̊n elemo
ſinis viuitꝭ.alr faciẽtes dico ꝙ eſtis maducato

res ſanguis paupeꝝ ad dãnatõʒ vꝛãʒ:2 eſtis de

illis de qͥb ſcptũ ẽ pſal.cxxvj.Qui mãducatꝭ pa
nẽ dolorj. Suꝑ oĩa aũt ſtudere debetis diuinũ
officiũ deuote celebꝛare:qꝛ illi qͥ ideuote dicũt ñ
acer deo:pinde em̃ eſt nõ facere ⁊ vitioſe facere
qͥtiens.cũ ſi.ff.qͥ ſatiſdare cog.Cũ igit᷑ ita ſit ꝙ
oꝛates cũ ðᷣo loqmur.vt dixit Alex.papa ⁊ mar
tyr cũ in eculeo toꝛq̃ret᷑ ꝓfecto ð bemꝰ cũ maxia
reuerẽtia diuĩs officijs inteſſe. Si em̃ cũ papa

vel cũ imꝑatoꝛe locuturi eſſemꝰ pᷣmeditaremur

bpus qͥd dicẽdũ nõ eẽt⁊ añ eũ exiſtẽtes nõ circũq̃ᷓ
q; aſpiceremꝰ:ſʒ fixis ĩ ipᷣm ocul vel pᷣ reuerẽtia
demiſſis tota animi intẽtiõe vᷣba ederemꝰ. Jðo
exclamat Berñ.i q̃dã epła ↄ dlericos ĩdeuoteoſ
ficia diuia ꝑſoluẽtes. Magna abuſio ẽ hĩe os
in choꝛo ⁊ coꝛ ĩ foꝛo.Eſtote igit᷑ in eccla dei tãqᷓ;
milites xpᷣi pugnãtes imicos vꝛõs q ſunt de
mones. Ibi em̃ ſũt ãgeli vos adiuuãtes.iuxta
illið pſal. Pꝛeuener̃t pncipes.i.ãgeli ↄiũcti pſal/
lẽtibo.ſciatiſq; ꝓ certo ꝙ nihil ſic impugnat dia
bolũ ſicẽ̃ deuota dei laudatio.Ait eĩ btũs Ephꝛẽ
ĩſuis documẽtis.Quẽadmodũ puluis a vehe⸗
mẽtia vẽti ſpargiẽ:ita aduerſariꝰ vr̃ diabolꝰ qñ
vox vfr̃a ĩ dei laudib reſonat ad nibhilũ redigit᷑
Has gaditões ſi habueritis o religioſi⁊ deric
desꝰ faciliꝰ exaudiet oꝛões vr̃as qᷓ; alioꝝ.j.q.j.c.
ipᷣi ſacerdotes. Maxie ãt vos pᷣlati debetis ſuꝑ
oẽs alios iſta docu mẽta obſᷣuare ſciẽtes ꝙ ſicẽ
nihil eſt in hac vita laboꝛoſiꝰ qᷓ; eẽ bonũ pᷣlatũ:
ita nihil deo gratiꝰ ĩuenit᷑.xl.di.c.añ oĩa.⁊.xcvj.
di. c. duo ſũt. Et ̊ ſufficiat q̊ ad pᷣmã ꝑtẽnĩ ſer.
Documẽta data regibus ⁊ pꝛincipibo atq; re

coꝛibus ſiue officialibo atq; omnib⸗ dominis

,]——

ulſo
oloro
nudocnn
ſilgrin
ſann
celmn ie
S
iin i
runitic
terrebsnin⸗⸗
ibdegpuan n
rniitndn,
urscrims
,Arfincpl n
ilegiimet
Thiittmgnnuud
lecturnono⸗
Mninhetapd dun
guu himman
nlänöincbi
rnae Dbolata
Ado ic
Nunttusrrint
Nlttur ttnun
ubiniun cibo
iis llntiſur
ustatſttn⸗
Mnrithbonosnis⸗
(Wprddinebügneg,
iicoscirſchück.
NANanodudaund
Guria iic dorsdi
LtMötſcfutetipti
Deblbytiſnueninn
gfosijs nalip
dcie Dirſtfcan
Peltergavdt
pofnaupeni,
, Cholnoncnucli,t,
5 nliſnlegfnes
Nodtneen
Wmnockabiͤfci
iſltnaberefuit
mmnachmn lürn
nmunnscſee
folnentengir
malmrmni⸗
neümd
odchec
lo anigis
Pimiſei un

⸗

=èð =è — =ð
=

E-

enöf
roin
Porbii
Dn
Scſnen
E
azca.

Srruen

fvnnadge
Galugor N

ſains.

ninicſen

iodenon Oe

8cicniatai
Nrdonstnig

1deqd

Zſugionsanidd

ricnnanie
etigoſuni.

moragrcn
Pckis nicn
nözrrizrche
Ouimid

re debeis danfſi.

gidaore dai
me tvicioſeia

Cigk inin

Blerganenn
öden cinn

nktänidliiſ

ljacin

ſtud 0ùOn

mwsiStn
uhuiditk

na Mi;

nisgde
Gunisiuna

tigiciii
Cnpogm d
täbaisn

ihrlrise

weri dabcee
uUndlii⸗

origoſrcl
— , 4
gi orſe⸗
lntrti

erga ſuos ſubditos F
Eñcũdovob pncipib⁊ dñis q̃dã opti
ma documẽta in h̊ meo diſceſſu ob⸗
pᷣuãda relinq̊. Pꝛimũ igit᷑ documẽtũ

ðꝛ obſᷣuatiõis.ſ.vᷣitatis:vt nũqᷓ; dica

tis falſitatẽ. Inqᷣt em ſapiẽs puer.xvj.lõ decet
pᷣncipẽ labiũ mẽdax.Marxie aũt regibo turpe ẽ

mẽtiri.Dicit᷑ em̃ in vulgari ꝓuerbio.Uerbũ co⸗

rone:nõ mẽdacij. Itẽ obſeruatoꝛes eſſe debet
iuſticie.vobis em̃ ðꝛ Sap̃.j.c. Diligite iuſticiaʒ
q iudicatis terrã. Nã fructꝰ diuinꝰ eſt iuſticiaʒ
ſepiꝰ receſere.vt ðꝛ.xxxv.q.ix.c.fi. Inter om̃s em
vᷣtutes cardinales iuſticia tenet pncipatũ:adeo
ꝙ Areſt. i. v. echi. in ipa aſſerit oẽs vᷣtutes conti
neri.Que quidẽ virtus neceſſaria eſt nr̃e ſaluti:
vt dicũt theologi in.iiij.di.xlvj.Quãtum aũt ſit
vtilis oſtẽdit Salomõ Saßp̃.v. Juſti aũt in ꝑ⸗
petuñ viuẽt ⁊ apð dñm eſt merces eoꝛũ. ⁊ pſal.
cxj.inquit. In memoꝛia eterna erit iuſtꝰ:ab au
ditiõe mala nõ timebit.ſ.in die.Salomon qͥq;
ꝓuerb.xv.ait.Aboĩiatio eſt dño vita impij: qui
aũt ſequit᷑ iuſticiã diliget᷑ ab eo. Et Act᷑.xiiij.ðꝛ.
Acceptꝰ eſt deo quicũq; iuſticiã operat᷑. Eſt aũt
iuſticia cõſtãas ⁊ ꝑpetuavolũtas animi ius ſuũ
vnicuiq; tribuẽs.vt inqͥt iuriſcõ.in.l.iuſticia.ff.

de iluſti.⁊ iu.? Juſtinianꝰimꝑatoꝛ inſti.eodẽ in

pᷣn.Et iõ dñs nr̃ ad eã hoĩes inuitat Mat.xxij.
dicẽs. Reddite q̃ ſunt ceſaris ceſari ⁊ q̃ ſunt dei
deo. Juſticia ꝗ̊ verſat᷑ circa duo pᷣncipalr.ſ.in re
munerãdo bonos pᷣmijs ⁊ malis ſupplicia ĩtfe
redo:pꝓut diuine hůaneq; leges oꝛdinarũt.Uñ

Dl.iij. c. oĩs aũt.ſcptũ eſt. Legis em̃ pᷣmio aut pe

na vita moderat᷑ hũana.Dico igit᷑ vobis o ma⸗
gnifici dñi ꝙ debetis bñmeritis pᷣmia impẽde⸗
re ⁊ nõ eſſe ſᷣuitoꝛib vꝛis ingrati.Nihil em̃ ĩ pᷣn
cipe turpius ingtitudine quodãmõ reꝑiri põt.

De quibo tñ inueniunt᷑ multi ingtiſſimi dñi er⸗

ga ſᷣuos qͥ eis malũ ꝓ laboꝛibo ⁊ ſeruitijs ſuis
reddũt. Uñ vᷣſificatoꝛ fabulaꝝ Eſopi fabula.x.
inqͥt. Reddere gaudet hõ nequã ꝓ melle vene⸗
nũ: Pꝛo fructu penã:ꝓ pietate dolũ.Jõ Teren

tius in andria.c.iij.ðt.Si illũ obiurgas in te qͥ

auxiliũ tulit.qͥd facies illi qui dederit dãnũ aut

malũ.Ideo ðt Seneca ad Lucillũ lipᷣ.xiij.epłla

vj. Ingratꝰ eſt qͥ bñficiũ reddit ſine vſura.Lũc
em̃ ſᷣuitoꝛes bene ſᷣuiũt ſuis dñis qñ vidẽt eos

txẽ gratos.ecõtrario aũt tepeſcũt qñ vidẽt ingra

cos.iuxta illð dictũ Jacobi beneueñ.c.xxiij.Fri⸗
geſcit datis animꝰ cũ viderit ipᷣm ui dedit in⸗
KKartien muneris eſſe ſui.Contra tales pncipes
ubditos male tractãtes:⁊ p bonis mala ĩferen
tes excdamat Salomõ ꝓuer.xvij.di.Qui r̃ddit
mala ꝓ bonis nõ recedet malũ ð domo eiꝰ. G
Ecuũdo debetis eſſe iuſti o pncipes ĩ pu⸗
ſ niẽdis m alis.Dicit em̃ Hiero.ſuꝑ Hie
re.vt hr̃.xxiij.q.v.c.homicidas. Homici
das ſacrilegoſq;ʒ punire nõ effuſio ſanguĩs ſed
legũ miſteriũ eſt.Cypanꝰ q̊ʒ vt hr i.c.rex debet.

xxiij.q.v.inqᷣc,. Rex debet furta cohibere:adulte

ð

CCI

ria punire:ĩpios de terra ꝑdere:parricdas ⁊ ꝑ⸗
luros nõ ſinere viuere:filios ſuos nõ ſinere im⸗/

pie agere.hec ille. Et ̊ documentũ iuſticie.ſ.pꝛe

miãdi bonos ⁊ puniẽdi malos tenẽdiq; rẽpu⸗
blicã ĩ pace dedit Anchiſes filio ſuo Enee.vt hĩ i
vj.Eney.dicẽs.He tibi erũt artes pacis iponere

moꝛ?ẽ: Parcere ſubiect:⁊ debellare ſuꝑbos. Et

in.l.congruit.ff.de offi.pᷣſi.ðꝛ.Cõgruit bono ⁊

graãdi pᷣſidi curare vt pacata atq; qeta ſit ꝓuin⸗

cia quã regit. Ut aũt poſſitis h̊ facere ſᷣuate ↄſi⸗
liũ Caſſiodoꝛi li.xij.epłaꝝ:epła.ij.diceñ.Sitvo
bis frons libera vt alioꝝ poſſitis emẽdare pctã
ne vobis dici poſſit ulð vulgare ꝓuerbiũ. Me
dice cura teipᷣm. Habete igit᷑ iuſticiã o rectoꝛes:
Nihil em̃ peiꝰ eſt in ciuitate vł terra qᷓ; vbi non
exercet᷑ iuſticia.Quapꝛoptinqͥt Mõtanariꝰ in
luna cele.c.xxiij.Gẽs ſine iuſticia ſine ᷣmige na
uis i vndis.Ecõtrario ãt de iuſticia inqͥt Areſ.
v.ethi.c.j. Pꝛeclariſſima vᷣtutũ videt᷑ eẽ iuſticia
⁊ neq; beſperꝰneq; lucifer ita admirabił.Caſſio
doꝛꝰq̊ʒ epłaꝝ lib.xxij.inqᷣt. Omi lauge decoꝛat

„

qui iuſtꝰ eſt. 4
ſ Ecũdũ documẽtũ qð vob dimitto ĩ h̊ re
ceſſu ðꝛ maturitat.Debed em̃ eẽ pꝛudẽ⸗
tiſſimi ⁊ ſapiẽtes.UVñ vt refert Boeciꝰ i.ij. de co
ſoł.dicebat Plato ꝙ brẽ eſſent ciuitates:ſi aut
ph̊i regnarẽt:aut reges philoſopharẽt᷑. Et Se⸗
neca inqͥt.ꝙ ſeculũ aureũ dicebat᷑ cũ ſapiẽtis re
gnarẽt. Jõ Sap̃.vj.ðt Salomõ. Cõcupiſcẽtia
ſapie ðducet ad regnũ ꝑpetuũ.Si g̊ delectami
in ſedibo ⁊ ſceptris o reges ꝓpłi diligite ſapiam
vt ĩ ꝑpetuũ regnetis.Dliligite lumẽ ſapie oẽs qͥ
peſtis ꝓ łis.? Dultitudo em̃ ſapiẽtiũ ſanitas ẽ
oꝛbis fraꝝ:⁊ rex ſapiẽs ꝓpłi ſtabilimẽtũ eſt.hec
ille. Ob hãc cãʒ ðt Areſ.iij.ethi. Nemo iuuenes
eligit in duces:qꝛ nõ ↄſtat eẽ pꝛudentes.Excla⸗

mat q̊ʒ ſapiẽs Ecci.x. Ve tibi fra cuiꝰrex ẽ puer.

Jõ Areſ.j.rheto.c.xx.ait.Pꝛicipes oꝑtet ſage.et
Ecci.x.ðꝛ. Pꝛincipatꝰſenſati ſtabil erit:tex autẽ
inſipiẽs ꝑdet ꝓpłʒz ſuũ.Nã q̃lis eſt rectoꝛ ciuita
tis tales ⁊ ihabitãtes ĩ ea.Ecci.x. Debet g̊ bonꝰ
pnceps br̃e oĩa iura in ſcrinio pector.l.oim.C.
de teſta. ⁊ dʒ eſie plenꝰſapia.l.peñ.C.de his qͥb
vt indi.⁊ eſſe ſenex moꝛibi.vt inqͥt Frõtinꝰ li.iiij
ti.vij.⁊ ſupare oẽs alios ſapia ⁊ doctrina.vt ait
Uegetiꝰ de re mi.lib.ſ.ti.j. J
t Ertiũ documẽtũ ꝗð vob relinq̊ ðꝛ libe⸗
ralitat. Pꝛouer. em̃.xv. ðꝛ.Cõturbat do
mũ ſuã qͥ ſectat᷑ auariciã.ecõtra vo libalicas in
clinat ad obſeqͥũz amoꝛẽ.vt ðꝛ in.l.j.C.de reuo.
dona. Debet g̊ eẽ libales ð diuitijs vꝛis nõ ſolũ

paupiby ſʒ ẽt familievꝛe ĩ victu⁊ veſtitu ⁊ reliqᷣs.

Alt eĩ Arel.j.rheto.Diuitẽ eẽ ẽ ĩ vti mag qᷓ; ĩ poſ
ſidere.? Sene.in.li.de btã vita ↄð auaros inqt.
Dinitie a pð ſapiẽtẽ virũ in ſᷣuitute ſũt:apð ſtul
tũ in imꝑio.Et autoꝛ lib.de foꝛmula hõeſtevite
ait. Nõ q̃ apð te habes tã qᷓ; aliena ᷣuabis:ſʒ ꝓ
te tã qᷓ; tua ⁊ diſponas ⁊ vtaris.Cato q̊ʒ in ſuis
documẽtis ðt. Fac ſũptũ ꝓpere cũ res deſiderat

Bermo

ipᷣa.Et vᷣſifſicatoꝛ fabulaꝝ Eſopi fabula.xxvij.
inqᷣt. Pauperibo nihil eſt qᷓ; miſer vſus opum.
Licet aũt pctm̃ ſit ꝓdigalitaa ⁊ oibus hoibus
indecẽs:tamẽ maiꝰ vitiũ eſt auaricia ⁊ nimia te
nacitas qᷓ; aliqualis ꝓdigalitas.vt inqͥt Areſt.
livᷣ.iiij.ethic.⁊ aſſignat rationẽ.Qm̃ ꝓdigus ꝓ⸗

deſt multis auarus aũt nulli.Nõ tamẽ o pᷣnci
pes debetis facere ſicut multi qͥ ſub ſpecie libe/

ralitatis expẽdũt ioculatoꝛibo ea que deberent
dare ſuis ſᷣuitoꝛibo.Cõtra quos dicit Berñ.in
Iconomica.ca.xiiij. Homo ioculatoꝛibo inten⸗
dens cito vxoꝛẽ habebit cui nomẽ erit pauꝑtas
Talibo aũt dare eſt pctm.c.donare.lxxxvj.diſt.
Alij expendũt in meretricib eas oꝛnãtes põpa
tice. Cõtra qð Berñ.vbi S.c.x.ait. Femina mere
trix oẽs diuitias ãnullabit. Sciendũ eſt ergo
ꝙ; ſᷣm Ph̊m.iiij.ethic.liberalitas eſt vᷣtus incli
nãs hoĩem ad largiẽdũ magna dona:vbi:⁊ qñ
⁊ cui opoꝛtet.⁊ maxime cõuenit pᷣncipi.l.cũ mul
ta. C. de bo.que li.Qui nõ poteſt eſſe nimis libe
ralis erga ᷣuitoꝛes ſuos:vt ait Egidiꝰ in libꝛo
de regimine pᷣn.q;uis aũt poſſint ⁊ debeãt pᷣnci
pes ſua oppida foꝛtificare tamẽ nõ debẽt facul
tates ſuas invanis ⁊ inutilib edificijs expẽde⸗
re.Ait em̃ Berñ.vbi S.c.xvj.Nimia ⁊ inoꝛdina
ta edificãdi cupiditas parit ⁊ expectat edificioꝝ
venditionẽ. Lurris completa ⁊ archa vacuata
valde faciũt ſed tarde hoiem ſapiẽtem. Debetis
ergo facere expẽſas liberaliter ſᷣm conditionem
ſtatus vfri.Et idẽ dico oĩbus alijs familiã regẽ
tibus. Inquit em̃ Berñ.vbi S.c.xxiiij. Leuita⸗
tem expẽdẽdi cũ grauitate lucrãdi cõpẽſa. Ideo
dicit᷑ in cõi ꝓuerbio. UVt tu vales ita moues dẽ/
tes. Et autoꝛ lib.qui ðꝛ Facetꝰ dicit.Expendas
large ſine murmure quãdo decebit: Juxta tuũ
poſſe ne tua dãna fleas. ́”MD
VUartũ documentũ qð volo vobis dare
q o pncipes ⁊ dñi ðꝛ miſeratiõis.Ait eniʒ
Salomõ ꝓuerb.xxj. Miſericoꝛdia ⁊ ve
ritas cuſtodiũt regẽ:⁊ roboꝛat᷑ clemẽtia thꝛonꝰ
eius.⁊.xvj.eiuſdẽ lib.ca.etiã dicit.Clemẽtia regꝭ
q̃ſi imber ſerotinꝰ. Maioꝛ aũt ẽ potẽtia clemẽ⸗
tie qᷓ; ſeuitie. Uñ refert Seneca in lib.de clemen
tia.ꝙ qͥ d multũ ſtuduit ad hoſtiũ deſtructõeʒ
⁊ vindicationẽ:ſed dũ nõ poſſet quẽdã vincere
ac ſubiugare:cõſuluit vxoꝛẽ.que dixit ei. Fac vt
medici qͥ vbi vſitata remedia nõ pñt tẽptat con⸗
traria. Sictu qͥ crudelitate adhuc nihil feciſti:
tẽpta nũc clemẽtiã ⁊ ignoſce illi.qð ⁊ factũ eſt et
ille hoſtis eiꝰ amicꝰ factus eſt.Debetis ̊ eẽ mi⸗
ſericoꝛdes erga ſubditos vꝛõs ⁊ non velle eos
oppᷣmere.Ait em̃ ſapiẽs Ecci.iiij.c.Noli eẽ ſicut
leo in domo tua euertẽs domeſticos tuos ⁊ op
pꝛimẽs ſubiectos tibi.De hoc etiã ðᷣt vᷣſificatoꝛ
fabularũ Eſopi fabula.xiij.
Nõ ſit qui ſtudeat qꝛ maioꝛ obeſſe minoꝛi:
Cum bene maioꝛi poſſit obeſſe minoꝛ.
Et idẽ fabula.xviij.inqͥt.

XXIII

Tu qui magna potes:ne deſpice ꝑua potente
Nam ꝓdeſſe poteſt ſi quis obeſt e nedc 5
to in documentis ſuis dicit.
Vincere cum poſſis interdũ cede ſodali
Obſequio qm̃ dulces retinent᷑ amici. Et ibideʒ.
Quẽ ſuperare potes ĩterdũ vince feredo.Etiteꝝ
Coꝛpoꝛis exigui vircs cõtẽnere noli.
Cõſilio pollet:cui vim natura negauit.
Et. c.fi.eiuſdem li.etiam dicit.
Cede locum leſus foꝛtune cede potẽti.
Ledere qui potuit:poterit aliqñ ꝓdeſſe.
Gualcterius quoq; de caſtilione li.ij ait.
Parcite moꝛtales aĩos extollere faſtu.
Collatis opibo aſpernariq; minoꝛes.Et Gual/
fredus in poetria ſua.c.xxxj.dicit.
Cum fueris maioꝛ alijs te finge minoꝛem.
Et de te mẽtire tibi nec ſic in abyſſum
Deijcias alios:vt te ſuꝑ ethera tollas.
Debet em̃ qlibet dñs ↄſiderare ꝙ ſᷣuus eiꝰhʒ cũ
eo qͥnq; cõia:vnũ ex parte pᷣncipij de quo Job.
xxxiij.ðꝛ.Ecce ⁊ me ſic ⁊ te fecit deꝰ:⁊ de eodẽ lu⸗
to ego quoq; foꝛmatꝰſuʒ.⁊ Sap̃.vij.ðꝛ.Nemo
ex regibo habuit aliud natiuitatꝭ initiũ. Scðm

eſt ex ꝑte medij:de quo Job.xiiij. Bꝛeues dies

hoĩs ſunt.Terciũ eſt ex ꝑte finis.De quo metri⸗
ce ði. Moꝛs dñm ſᷣuo moꝛs ſceptra leonibus
equat. Pauꝑis ⁊ regis cõis lex moꝛiẽdi. Quar

tũ eſt ex ꝑte foꝛi.de quo.ij.ad Coꝛ.v.ait Paulꝰ.

Oẽs nos manifeſtari oꝑtet añ tribunal xpᷣi ⁊c̃.
Quintũ eſt ex ꝑte pᷣmij de quo ðꝛ in.S.hinc aũt
nobis.in aũt.de mona.Quantũ ad dei cultũ nõ
eſt maſculꝰneq; femina:neq; liber neq; ſcruus.
Oẽs em̃ in xpᷣo vns mercedẽ accipiunt.
Uintũ documẽtũ qð vob relinq̊ ðᷣꝛ dile
q ccõis.Debẽt eĩi pᷣncipeſ amare ſubditos.

Ait em̃ Caſſiodoꝛꝰepłaꝝ li.iij.epła.l.Fe

licitas egnen eſt famulãtes amare. Et iõ inqᷣt.
Sapiẽs Eccłi.xxxiij. Si tibi ẽ ſᷣuꝰfidelis:ſit tibi
q̃ſi aia tua.Debetis ergo curare vt plus diligãt
vos ſubditi veſtri qᷓ; timeant:vt inquit Seneca
in quadã epła ad Lucullũ:⁊ Iſidoꝛus in ſinoni
ma ſoliloqͥ oꝝ li.ij.c.iiij.vbi ait.A ſubditis vene
rari magis q; timeri ſtude.talẽq; te redde ſubdi
tis vt magis ameris qᷓ; timearis. Mõ ſis terribi

lis in ſubditos:ſic eis domĩare vt delectet ſᷣuire
Seneca quoq; ĩ li.tragediaꝝ dicit.Decet timeri

ceſarẽ:ſʒ plus diligi.Et i li.ij.de ira inqͥt. Periou
loſiꝰẽ timeri qᷓ; deſpici:neceſſe ẽvt młtos timeat

quẽ miti timẽt:⁊ ad Lucillũ li.eplłaꝝ.xviij.eplła

v.alt. Nemo pᷣt terribilis eẽ ſecure. Jõ dicit Boe
tiꝰi.iij.de ↄſolatiõe.c.xv. Potẽtiã deſideras ſub⸗
ditoꝝ inſidijs obnoxiꝰſubiacebis. Jõ dicit Ca
to Cũ ſᷣuos fueris ꝓpꝛios mercatꝰi vſus. Et fa⸗
mulos dicas hoĩes tñ eẽ memẽto.Et Saluſtiꝰ
in iugurtino.Tutiꝰeſt volẽtibo qᷓ; coactis ipera
re.Nõ igit᷑ debetis ſubditos vꝛos tenere ĩ nimia
fuitute ⁊ depᷣſſiõe.Dicit᷑ em̃ ĩ cõi puerbio.Ma
terfamilias dura facit familiaʒ furari.Ea ꝓpter

ſtieſaloidienun
encöͤckcün
rüüinſidemm

ſeMben
lioſn tis ii⸗
ſnrietigokpsſan
oeſuaftin Ond
Uklerkibucet
ſlertikana.
Deconwunge
Wnuu

WCincpet,

prunar titi
litun
NAlneitfißtmdian
iiiwaniri
ſlndcheobean
Cdn diis veſn
nscl dis i

r deo mnagts ihd
(edemalo 0he
iickos Kobeß.r r
Olcbecite düis
Uumandiopfiſiaut
tiglenlſuba
hfbonsrmodelti

uhutmlgſe
mniichüͤtdehera
i doumeri
Ucnesſewine
hieigolu
Mottiinabitgni

Poetsrücgſogie

ſſoigfdend
nurikſie
dſchee ſopmfn
(difmnnicwiͤt
curfnichnfanuß
abapctenagz
Uenoſenatellug
ſodi ſio lei
Mroffalzman

one lin,
Alenſh

ugemmingan.
DSfqhn
WAtolls—de—
bni. Basde
inss degron

ſaptmleondan

ermonidl A
Corpor Pane

üad delultüin⸗
lbernegz ſaunn
acapiunt,

2

m us n
Urrntdt Senn
in
3 Ndits
liy enutlha D
ns. ſöſsterni
en daeaefan.
iat dectt time
ernindt'Pead
—
e dite
i deideng
his 5Na
ni
p i

Foliũ

Tullis in philippid li i.vt. Charicaceꝛ beniuo
isẽtia ciuiũ ſeptũ oꝑtet eẽ pncipẽ magꝭ qᷓ; armis.

2 Seneca inqᷣt. Nõ eſt opus regi altas ſedes cõ

ſtruere:nec muris ⁊ turribo ſe ſepire:inexpugna

bile em̃ munimẽtũ eſt amoꝛ ciuiũ.Dici᷑ aut ꝙ

cũ dux Mediolani Frãciſcꝰ ffoꝛtia introgaſſet

comitẽ Jacobũ pianinũ an ſibi animꝰ ſuffice⸗
ret appꝛehẽdere caſtrũ poꝛte ſouis inexpugna/

bile:ille rñdit ꝙ ſic.Et inq ſitꝰ quõ:rñdit.Cum

amoꝛe.Et hoc ſufficiat ꝓ ſcða ꝑte nrf̃i ᷣmõis.
Documẽta data ſubditis erga dños ſuos et
dominas e12
Ertiovobᷣ ſubditis ⁊ famułqnq; do
tcumẽta relinq̊. Pꝛimũ ðꝛ fidelitatis
Debet ei eẽ ſuꝑ oĩa fideliſſimi dñis
viis.Matth̊.xxiiij.Fidelis ᷣuꝰ⁊ pꝛu
dẽs quẽ cõſtituit dñs ſuꝑ familiã ſuã.Ex quo
datur intelligi oĩbus ſeruis ꝙ debent eſſe erga
dños ſuos fideles.Scriptũ eſt em̃ ꝓuer.xxviij
Vir fidelis multũ laudabit᷑. Nullũ aũt eſt tur⸗
pius vitiũ ꝓditiõe.vñ ait Jacobo beneuen. c.ix.
Hoc ego te moneo fugias vt ꝓditionẽ.Turpiꝰ

oc omi crimine crimen adeſt. Debetis &̊ o dñi

bene cõſiderare quos accipiatis in familiavꝛa:
vicʒ vtrũ habeãt fidelitatẽ. Ait em̃ autoꝛ aſtro⸗
labij. Pꝛoditoꝛ alteriꝰnõ tibi fidus erit.? Hoe
cius.iij.de cõſoł.c.ix.inqͥt. Nulla eſt peſtis effica
cioꝛ ad nocẽdũ qᷓ; familiaris inimicꝰ. 11
Ecũdũ documẽtũ qð vobis relinquo o
ſ ſubditi ðꝛ eſſe obeditiõis.Lenemi enim
obedire dñis veſtris in oĩbus licitis et
honeſtatis.c.ſi dñs.xj.q.iij.ſi vᷣo pᷣciperẽt aliqͥd
cõtra deũ vel ſalutẽ aie nullatenꝰ eſt eis obediẽ⸗
dum. Illõ em̃ qð eſt cõtra bonos moꝛes nõ eſt
obligatoꝛiũ.inſti.de man.pᷣn.S.illud.ſed obedi

re optet deo magis q; hoibus. Act᷑.v.⁊.c.cũ in

eccłijs.de malo.⁊ obe.De licitis aũt pᷣceptis ſcri
ptũ eſt ad Epheſ.vj.c.vbi pᷣcipit apłus dicens.
Serui obedite dñis vr̃is cũ om̃i timoꝛe in ſim
plicitate coꝛdis vr̃i ſicut ⁊ xpᷣo.⁊.j. Petri.ij.c.di⸗
cit apłs. Serui ſubditi eſtote in oĩ timoꝛe dñis

noõ tm bonis ⁊ modeſtis ſed etiã diſcolis ⁊ ma,/

lis.vbi dat᷑ intelligi ꝙ etiã ſi ſint ſcelerati dñi:tñ

ſi nõ iniq̃ pᷣcipiãt debẽt a ſubditis obediri O

Ertiũ documẽtũ ðꝛ eſſe ſᷣuitutis. Debe⸗
t tis em̃ eis ſeruire ⁊ eoꝛũ negocia ꝑagere
vtilit᷑. Uñ glo.ſuꝑ illud Pꝛoſꝑi epigrã⸗
mate.xiiij.inquit.Equũ eſt ſᷣuire regibo ⁊ dñis.
Inferioꝛes nãq; ſuꝑioꝛib pſᷣuire eqᷣtas exigit.l.
j.S.deniq;.ff.de aq̃ plu.arcen.⁊.c.cũ inferioꝛ.de
maio.⁊ obe.Nãvt ait ſaluatoꝛ Luc̃.vj.Non eſt
diſcipulꝰ ſuꝑ mgr̃m.Nõ ergo debetis eſſe ſicut
qͥdã famuli qͥ volũt ab alijs ſᷣuiri ſicut dñi.Si
cut faciebat famulꝰſctĩ Martini:cui ipᷣe ſanctꝰ
lauabat pedes:eiq; ſᷣuiebat ſicut dño. Ideo de
betis ſeruare illud dictũ ſcci Ambꝛo.in omelia

quadã ſuꝑ Lucã vbi de beata vᷣgine dicit. Que
Ppter officiũ venerat inherebat officio. Licz ergo

dicat vſificatoꝛ fabulaꝝ Eſopi fabula.xij. Alteri
us nõ ſit qͥ ſuꝰeſſe põt.Et fabula.lv.ideʒ inquit.

Ditioꝛ eſt liber mendicans diuite ſᷣuo.

Albertas pꝛedulce bonũ bona cetera cõdit.

Libertas animi cbus eſt ⁊ vera voluptas.
Nõ bene ꝓ toto libertas venditur auro.
Hoc celeſte bonũ pᷣterit oꝛbis opes.⁊ Areſto.j.
Poli.c.iij.inqͥt.Ois ſᷣuitus pᷣter naturã eſt.C nñn
poſtqᷓ; facti eſtis ſᷣui ⁊ famuli alioꝝ illis debed
ſᷣuire.Qõð em̃ ab initio eſt volũtatꝭ:ex poſt facto
fit neceſſitatis.l.ĩ cõmodato.ff.cõmodati. P
Uartũ documẽtũ ðᷣꝛ eſſe ſuppoꝛtatiõis
q Debect em̃ ſuppoꝛtare dños vꝛos ſi qñ
iraſcant᷑vobis:⁊ nolle cũ eis contẽdere ⁊
litigare verbis aut factis Scriptũ eſt em Eccki.
iiij. Noli reſiſtere cõtra faciẽ potẽtis nec coneris
ait ↄtra icũ fulminis.⁊.viij.eiuſdẽ li.ðꝛ. Nõ liti
ges cũ hoĩe potente ne foꝛte icidas in manꝰilliꝰ.
Jõ dicit Ouidiꝰli.ij.de arte amãdi.Aptari ma⸗
gnis ĩferioꝛa licʒ Seneca qͥʒ ad Lucillũ epłarũ
li.ij.epła.v.ait.Sapiẽs nũqᷓ; potẽtũ irã ꝓuoca⸗
bit imo declinabit:nõ aliter ĩ nauigãdo ꝓcellã.

Et rõnẽ aſſignat ĩ li.tragediaꝝ in medea.c.vj.di
cẽs.Nemo potẽtes aggredi tutꝰpᷣt Salomõ q̊ʒ

Pꝛouer.xvj.inqͥt. Indignatio regis nũcij moꝛ
tis:⁊ vir ſapiẽs placabit euʒ.⁊.xx.c.eiuſdẽ li.ait.
Sicut rugitꝰleonis ita ⁊ terroꝛ regis:q ꝓuocat

eũ:peccat i aiam ſuã Ouidiꝰq̃̊ʒ ĩ eplis epła.xvj.

ponit illud dictũ Helene qð ſcripſit Paridi di.
In neſcis lõgas regib eſſe manꝰ.Licet g̊ qñq;
dñi male iraſcant᷑ ↄtra ſubditos tñ ipᷣi ↄſidera⸗
tes ſuũ ſtatuʒ debẽt eos ſuppoꝛtare i oibo q̃ nõ⸗
ſunt ↄtra deũ.Et hoc ẽ qð inqͥt apłs.j. Pe.ij.c.
Vbi poſtq; dixit:ſᷣuos debere eẽ ſubditos dñis
etiã malis ſubiũgit di. Hec ẽ em̃ gfa ſi ꝓpter cõ⸗
ſciẽtiã dei ſuſtinet quis triſticias:patiẽs iniuſte.
Que em̃ gr̃a ẽ ſi peccãtes ⁊ collaphiʒati ſuffer.
Sʒ ſi bñ faciẽteſ patiẽter ſuſtinetꝭ:hec ẽ gr̃a apð
deũ. In hoc em̃ vocati eſtis qꝛ xpCᷣs paſſus eſt ꝓ
no bis:vobis relinq̃ns exẽplũ vtſeqᷓmini veſti⸗
gia eiꝰ:q pctm̃ nõ fecit nec ĩiuentꝰẽ dolꝰin oꝛe eiꝰ
Qui cũ malediceret᷑ nõ maledicebat:cũ pateret᷑
noõ cõminabat᷑.
q Uintũ ⁊ vltimũ documẽtũ qð vob ſub/
ditis ⁊ famulis trado ðꝛ honoꝛificatio⸗
nis. Debetis em̃ dños ⁊ dñas vr̃as honoꝛare.
Scriptũ ẽ SSõ Regẽ honoꝛificate. Nõ
igit᷑ debetis deſpicere pꝛelatos vẽos neceis vos
pponere:ſʒ ipis humilłr ſubiacere:illoſq; vene⸗
rari.Et hoc ꝓpter dignitatẽ reuerẽtie miniſteriuʒ
diligẽtie ⁊ ꝑiculũ rõnis reddẽde.Que tria tãgit
Paulꝰad Hebꝛe.xiij.di. Obedite pᷣpoſitis vꝛis
7 ſubiacete eis:ecce dignitas reuerẽtie. Ipi em̃ ꝑ
uigilãt ecce miniſteriũ diligẽtie:q̃ſiꝓ aiabo vꝛis
rõnẽ reddituri.ecce periculũ rõnis reddẽde.Liq;
aũt taleſ pᷣlati eẽnt mali tñ eciã in reuerẽtia ſunt
habendi:ſicut oſtendit Chꝛyſ.ſuꝑ Mat.tribus
rõnib. De.j.ſic dicit. Hoĩes ab initio l ſüt

———

dermo

Apter ſe. Poſtea aſt ſacerdotes oꝛdiati ſunt ꝓpt᷑
tè:ergo vita eoꝛũ ipᷣoꝛũ eſt:oꝛdqinatio aũt eoꝛuʒ
veſtra. ſi bene vixerint lucrũ eo?-uũ eſt:ſi bene do⸗
cuerint veſtrũ erit.accipite ergo qð veſtrũ eſt:et
nolite diſcutere quod alio ꝝ eſt. De ſecũda ſic di
cit. Frequẽter de hoie malo bona ꝓcedit doctri⸗
na.Ecce em̃ vilis terra pᷣcioſum aurum ꝓducit.
nunqͥd ꝓpter terrã pᷣcioſum aurũ cõtemnit᷑:ſed
aurũ eligitur ⁊ terra reliquit᷑. Sic ⁊ vos doctri⸗
nam accipite ⁊ moꝛes relinquite.De terra ſic di
cit. Apibo herbe neceſſarie nõ ſunt ſed floꝛes her
barũ:floꝛes aũt colligũt⁊ herbas relinquũt.ſic
2 vos floꝛẽ doctrine colligite ⁊ cõuerſationẽ re⸗
linqͥ te.hec ille.Et pꝛedicta cõfirmant᷑ autoꝛitate
xpᷣi dicẽtis Matth̊.xxiij. Suꝑ cathedrã Moy
ſi ſederũt ſcribe ⁊ phariſei:omia que dixerit vo⸗
bis facite:ſᷣm vo oꝑa eoꝛũ nolite facere. Nemo
igit᷑ contẽnat ſuperioꝛẽ ſiue patronũ ſuũ a quo
multa bona ꝑcepit. Scriptũ eſt em̃ puerb.xiiij.
Ualde peccat qui deſpicit amicũ ſuũ. Nolite er/
go facere ſicut accipiter:qui poſtqᷓ; bene paſtus
eſt a dño ſuo vocatꝰ ab eo ad manũ non redit:
ſed per aera vagabũdus incedit.vocãtemq; do
minũ paruipẽdit. Mulci quoq; alij reperiun⸗
tur ſubditi qui ſi recpiãt aliquã iniuriã a do⸗
minis ſuis volẽtes ſe vindicare ſe ponũt ĩ alio⸗
rum ſeruitutẽ qui multotiẽs eos magis oppꝛi
mũt. Et accidit eis illud qð ponit Areſt.ij. Rhe
to.c.xx.vbi dicit ꝙ quidã phus dixit qu ãdã fa⸗
bulã cuidã populo hoc mõ.Inqͥt em̃ ꝓ equus
quidã obtinebat pꝛatũ ſolus .adueniẽte auteʒ
ceruo ⁊ coꝛrumpẽte paſcua volẽs punire ceruũ
interro gauit hoĩem ſi poſſet cũ ipᷣo punire cer⸗
uum.Cui homo reſpondit. Si dimittis ꝙꝙ po
nã tibi frenũ ⁊ aſcendã ſuꝑ te habens lanceã in
manu potero punire ceruũ.Cum aũt aſcẽdiſſet
homo ſuꝑ equũ ⁊ poſuiſſet ei frenũ oſtendẽs q;
volebat ceruũ punire dixit.Ego dñs:⁊ retinuit
equũ in dnio ſuo ⁊ pᷣuitute.Ita ⁊ vos iquit iſte
phůus.videte nevolẽtes aduerſarios punire idẽ
patiamĩ cum equo. Eſtote igit᷑ beniuoli domi⸗

ntis vfris ⁊ eis reuerẽtiã exhibete ⁊ cũ pꝛudentia

2 maturitate eis ſeruite. Scriptũ eſt em̃ Ecci.x.
Seruo ſenſato liberi uient. Uos aũt dñi quã
do videtis ſeruũ ſuperbũ nolite retinere eũ:ſed
facite ũlð qð inqᷣt Berñ.i iconomica.c.xv.dicẽs
Famulũ alti coꝛdis repelle vt futurũ inimicũ.

famulũ tuis moꝛiboblãdiẽtẽ repelle: famulũ de

facili verecũdãtẽ dilige vt filiũ. Et hoc ſufficiat
ꝓ tertia parte nr̃i ᷣmonis. .
Documẽta data ſenibus.

VUarto vobis ſenib in hoc teſtamen

q to meo relinquo tria documẽta. Pꝛi
mũ ðꝛ cõſiliatõis. Uobis em̃ ↄuenit
maxime iuuenibo dare oſilia. vnð ðᷣt
Tulliꝰ in.j.de o ffi. Senibo aũt laboꝛes coꝛꝑis
minuẽdi ſunt exercitatiões animi agẽde.Dãda
o eſt oꝑa ſenibovt ⁊ amicos ⁊ iuuentutẽ ⁊ ma

XXIII

xime rẽpublicã cõſilio pꝛudẽtiaq; adiuuẽt.hec
ille. Scoᷣm documẽtũ ðꝛ iſtructõis.Debet eĩ
eſſe ĩiſtructi ⁊ ꝑiti ĩ ſapia.vñ ðꝛ Eccłi.xxv.c.Quã
ſpecioſaveteranis ſapia ⁊ głioſis itellectꝰ:⁊ pꝛu
dẽs ↄſiliũ:coꝛona ſenũ multa ꝑitia Areſt.q̊ʒ.vj.
Echi.dicit. Juuenes nõ pnt eẽ pꝛudẽtes:qꝛ pꝛu
dẽtia reqͥrit exꝑietiã tꝑe idigẽtẽ. Uñ dicit ĩ.c. pon
deret.i.di. Lꝑe idigemꝰvt aliquid maturiꝰaga
mus.Senes vᷣo ſt cõiter pꝛudẽtes ꝓpter exꝑle⸗
tiã:vt ibidẽ dicit Areſt.vñ Tulliꝰin tuſculanis
q̃ᷓſtiõibo li.jinquit. Pꝛudẽtiã cũ cetera auferãt:

nẽ aufert certe ſenecta.Debet & eẽ pꝛudetiſſimi
ſapiẽtes ⁊ diſcreti. Terciũ documẽtũ ðꝛ matu
ritatis. Debetis em̃ eẽ matuni ex nõ leues:⁊ hꝛeĩ

vob guitatẽ moꝛũ.Ait ei Uarro ĩ ꝓuerbijs.TLã
vo ridẽda eſt in ſenibo puerilias:qᷓ; ſtupẽda in
puero moꝝ optimoꝝ ↄſtãtia.? Sene.ad Lucil
lũ epła.xiij.ſcribit.Quid turpiꝰ qᷓ; ſenex iuuene
inſipiẽtioꝛ.vñ Eccłi.xxv.c.dic ſapiẽs.Lres ſpẽs
odiuit aia mea:⁊ aggrauoꝛ aie illoꝝ:pauperem
ſuꝑbũ:diuitẽ mendacẽ ⁊ ſenẽ fatuũ ⁊ inſenſatũ.
hec ille. Sicut ̊ eſtis maturi tꝑe:ita debet eẽ et
mẽte.Ait em̃ Areſt.ij. Poli.c.vj.Eſt quẽadmo⸗
dũ coꝛꝑis ⁊ ſenectut .⁊ Caſſio.in li.de aĩa.c.viij.
dicit. Coꝛꝑalibo ſenſibo qetis:ꝓfundiꝰaliqᷣd fir

miuſq; tractamꝰ. binc eſt ꝙetate maturi meliꝰ

ſape iudicant᷑ ſlibil g̊ in vobᷣ puerile:nihil incõ

ſtans:nihil leue iueniri dʒ. Sʒ oĩa in vob vᷣtuo

ſa atq; matura debẽt eẽ. Sʒ tñ etiã in ſenib mil/
ta vicia reꝑiunt᷑ ⁊ defectꝰ:de qͥ b dicit Areſto.ij.
Rheto.c.xvj.Senes ſunt puſillamines:qꝛ bũi
liati ſũt avita:⁊ foꝛmidoloſi ac oĩa ꝑtimeſcẽtes:
qꝛ viã pᷣparauit ſenectꝰfoꝛmidini.Senes ſᷣuiũt
lucro:⁊ ſunt difficilis ſpei ꝓpter exꝑientiã:plura
em̃ eoꝝ q̃ füt mala ſunt:eueniũtq; milca ĩ deteri

us. In eodẽ etiã loco diẽ̃. Senes male ſuſpido

ſi ſunt ⁊ increduli:qꝛ multis annis vixerũt:⁊ in
pluribo ðcepti fuerut ⁊ peccauerũt. Illiberales

qIiʒ ſunt. Sicut em̃ qð difficile eſt poſſediſſe:ẽ fa

cile abijcere. Lerẽtius q̊ʒ ĩ adelphis.c.xxij.ait.
Solũ vnũ hoc viciũ ſenectꝰaſſerit:q atctẽtioꝛes
ſumus omnes ad rem q; ſatis eſt Oꝛatius q̊ʒ
in poetria dicit.

Multa ſenẽ circũueniũt incõmoda:vlł qð qrit.
Et inuentis miſer abſtinet ac timet vti.

Uel ꝙ res oẽs timide gelideq; miniſtrat
Dilatoꝛ:ſpe longus:iners:auiduſq; futuri
Difficilis:querulus:laudatoꝛ tꝑis arti.
Fit puero caſtigatoꝛ cenſoꝛq; minoꝝ.

Multa ferunt anni veniẽtes cõmoda ſecum.
MWulta recedentes adimũt.Et ideo o tu qͥ es ſe
nex caue a vicijs iſtis quãtũ tibi poſſibile eſt:et
ſerua doctrinã Oꝛatij in epłis ſuis dicentis.
Bꝛatioꝛ ⁊ melioꝛ ſis accedẽte ſenecta.

Documẽta data iuuenibbp. S
Vinto ⁊ vltimo vobis inuenib in hᷣ
diſceſſu meo relinquo tria documẽta
Pꝛimũ ðꝛ honoꝛatiõis. Debetis em

E

e

tunſoenti
tcrltul
nnnnn
i tndu

nin
ginil⸗ m
lutnnil
Ctrum;nucnd
mmueſcen cd
lnoii nidn
(kiurinsrinn
icidatur /
Pnierscbernemmu
irlogiozlin

Nt

(hitibens

4
4

3

Cüdü dooun

ointd

ntͤſutcen
Garineſenetint
Pryncken ſobn

Mipoi wu

Urdcrab. Quc
Mindeofflng
uiuseu verenae
mmlnscvop cöſil,

tünscñenn
gucinuck Gi⸗

ſhn blunnülud
gletgvorisden
tsodportario

—

Indliicchme
Dpciſlioſonenan

Emüdocum

uckimoſin

Arrabdäcl

Artalnepli,
Mlbbepurope

ernliortpoffe
Moſmnkinbutar
U d. Ktqvid
Dutmaunſoapt
Auſitnerfun
Pktirdlcin,
Nepniihnebe
Ounnapnmirn
ndinnde
gthiuschn
luefmnenme
irduflilsgung
poſunzumin

line
düske
lrn
Madrt
ing
ud nmg
lansng

Sck tiſ.

ocuniin
crnölentsrfi.

wigucdis

Gg:ſtni
öſener unl
ſhis. Tenu

lellongeugn

oinlidetineſi
pfundslef

pvenlenmibilhni

zoinſn oh ſfu
äinſenthon

ndicr Zfrki
Naminedtrhi
toin aimeſenn
ni Sentsfui
mergicntägen

iütgen

nes nai e

Wni Ans
dphesA
at Mls

.

na .
iniſtrat
uiqz furn
gisam.
nino,.
4
Geoot gan
bi polblicl
ſuis dione
Vean.
slunch,

1 N
Di, G“

— —

nodsſnn.

Oiꝛatius in epłis.

Foliũ

Honoꝛare ſenes? maioꝛes vios. Naʒ ſcriptũ eſt
Leuit᷑.xix.Coꝛam cano capite ↄſurge ⁊ honoꝛa

ꝑſonã ſenis.Et in.l.ſemꝑ.ff.de iure imu.ðꝛ.Sẽ

per in ciuitate nr̃a ſenectus venerabił fuit. a

ioꝛes nãq; nr̃i pene hũc honoꝛẽ ſenibo quẽ ma⸗
gliſtracibo tribuebãt. Ideo dicit apłs.j.ad Thi
mo. v. Senioꝛẽ ne increpaueris ſed obſecra vt

patrẽ.vñ Caleriꝰ maximꝰ lib.ij.de inſtitud an
tiquis ðt.Senatui iuuẽtus tantũ bonoꝛẽ red/
debac tanq; maioꝛes natu adoleſcentiũ om̃es
patres eſſent. Ideo dicit ſapiẽs Ecci.xj. In me⸗

dio ſenioꝛũ ne audeas loqui.⁊.c.xxij.etiã dicit.

Ubi ſunt ſenes nõ multũ loquaris. Et autoꝛ li
bꝛi qui dicit᷑ Facetꝰ.c.iiij.inqͥt de iuuene. Inter
maioꝛes caueat ne mulca loquat᷑.⁊ Iſið.in ſino
nima ſolilo quioꝝ li.ij.c.xliiij.ðt. Suꝑioꝛi eq̃lẽ
te nõ exhibeas. +TE
Ecuũdũ documẽtum qð vobis relinquo
ſ o iuuenes dicit᷑ interrogatiõis.Debetis
em̃ cõſulere peritos in rebus agendis ⁊

maxime ſenes ⁊ intro gare eos in dubijs. Scri

ptum eſt em Job.xij. In antiqᷣs eſt ſapientia ⁊
in młto tẽpoꝛe pꝛudẽtia. Ideo dicit᷑ Deut.xxxij
Interroga patrẽ tuũ ⁊ qnũciabit tibi:maioꝛes
tuos ⁊ dicẽt tibi.Que oĩa ſupꝛadicta cõfirmãs
Lulliꝰ in.j.de offi.inquit.Eſt igit᷑ adoleſcentis
malioꝛes natu vereri ac diligere optimos⁊ pꝛo/⸗

batiſſimos quoꝝ cõſilio atq; autoꝛitate innita

tur. In cũctis em̃ etas inſcia ſenũ inſtruenda ⁊

regẽda pꝛudẽtia eſt. Sidoniꝰ q̊ʒ in epłari libꝛo

iij. dicit. Plurimũ laudis iuuenes moꝛib ſu⸗
is applicãt quotiẽs de negocioꝛũ meritis am⸗
bigẽtes ad peritoꝛũ conſilia recurrunt.hec ille.
Ut em̃ dicit᷑ i.c.eſtote.j.q.j.Exꝑti graueſq; mo⸗
ribo ꝓ cõſilio ſunt requirẽdi.
Ertiũ documẽtũ quod vobis relinquo
t dicit᷑ vᷣtuoſitatis. Debetis em̃ inſudare
virtutibo dũ eſtis iuuenes.vnde inquit
Nũc adhibe puro pectoꝛe verba puer
Nũcte melioꝛibo offer. Et iterui.
Quo ſemel imbuta recẽs ſᷣuabit odoꝛẽ
Teſta diu. Et quidã vᷣſificatoꝛ inqᷣt.
Quod noua teſta capit inueterata ſapit.
Qui nõ aſſueſcit vᷣtutibo dũ iuueueſcit
A vitijs neſcit diſcedere quãdo ſeneſcit.
Diſce puer dũ tẽpus habes:dũ ſufficit etas
Tempoꝛa pꝛetereũt moꝛe labẽtis aque. Dici
q̃̊ʒ in cõmuni ꝓuerbio vulgari.De paruo pun/
git ſpina. Et Hiero.inquit. In tenera etate faci
lius ſancte ↄuerſatiõis vſus inualeſcit. Patetĩ
arbuſtulis que in quãlibet parteʒ trahi ⁊ flecti
poſſunt.⁊ tenera aimalia ſine młto laboꝛe edo⸗
mant?᷑. Mollis etiã cera recipit imaginẽ ſigilli
defacili quã poſtea indurata retinet. indurata
aũt cera nõ faciliter infoꝛmat᷑ ſed frangit᷑et ſiłi⸗
ter etas in malis indurata ⁊ inueterata vix ad
bonũ inclinat᷑. Accidit em̃ qͥbuſdã ſicut euenit

,

cuidã molẽdinario:qͥ habebat aſelluʒ iuuenẽ ⁊
pulchꝛũ:quẽ tãtũ diligebat ꝑcens ſibi ꝙ ei nul⸗
lũ onus aut iugi impoſuit:dũ aũt ad ſeniũ per
ueniſſet amiſſa pulchꝛitudine ⁊ foꝛtitudine euʒ
onerare voluit:ſʒ qꝛ nõ erat aſſuetꝰonera reiecit
⁊ molẽdinariũ calcibo percuſſit:⁊ occidit. Siłr
eteniʒ multi volũt ꝑcere aſino ſuo:ſq; coꝛpoꝛi in
iuuentute:ita ꝙ ei nec onus ieiunij nec vigilie
nec alicuiꝰcaſtigatiõis imponũt differẽtes vſq;
ad ſeniũ quo tꝑe multa bona facere ꝓponũt:ſed
tuncamiſſa foꝛtitudine ac ſanitate pondera pe⸗

nitẽtie poꝛtare nequeũt:⁊ ipᷣe aſellus ideſt coꝛpꝰ
ſiue ſenſualitas molẽdinariũ.i.ſpũm:calcibo:id
eſt induratis affectiõib malis ꝑcutit ⁊ occidit:
atq; ad eternã moꝛtẽ ꝑducit. Ideo ðꝛ Treñ.iij.
Bonũ erit viro cum poꝛtauerit iugum ab ado
leſcentia ſua. X
d Ebetis aũt o iuuenes eſſe verecũdi.Ait
ueEei Seneca ad Lucillũ epłax li.ij. epła
ij. Uerecundia in adoleſcẽte bonũ ſignum eſt.⁊
Areſt.iiij. Ethi.inqͥt. erecũdia nõ còuenit om̃i
etati:ſed tm̃ iuuenili.vnde iuuenes verecundos
laudamꝰ:ſenẽ aũt verecundũ nullꝰlaudabit:qꝛ
ſue etati verecundia nõ ↄueuit.Debetis etiã eſſe
modeſti in veſtro victu.Ait em Tulliꝰ.ij.de offi
cijs. Pꝛima adoleſcẽtis cõmẽdatio a modeſtia
ꝓficiſci᷑. Hec aũt modeſtia maxime debet eẽ in
tribuſ. Pꝛimo ne dicatis turpia:quia coꝛrũpũt
bonos moꝛes colloquia mala.j.Coꝛ.xv. Scðo
ne audiatis inhoneſta:vñ Phs.vij. Politi di.
Juuenes cuſtodiẽdi ſunt ne dicãt aut audiant
aliqðᷣ malũ:qꝛ ex dicere ⁊ audire defacili fit face
re aliqͥd turpe. Tercio ne fadiatis aliqᷣd inhone
ſtum.vñ Tulliꝰ.j.de officijs de iuuenili etate lo
quẽs ait. Maxime aũt hec etas a libidinibo ar⸗
cenda eſt. Caueant adoleſcẽtes intẽꝑantiã:vere⸗
cũdie meminerint. Sʒ hodiernis tꝑib maximi
defectꝰin iuuenibo reꝑiunt᷑:de qͥb dicit Areſto.
ij. Rheto.c.xvj. Juuenes ſũt cõcupiſciui:parati
facere q̃cũq; cõcupiſcũt. Juuenes ſunt ſectato⸗
res eaꝝ ↄcupiſcẽtiarũ q̃ circa venerea ſunt:ama
toꝛes ſunt honoꝛis:maxime aũt victoꝛie.nõ ſũt
aũt amatoꝛes pecuniaꝝ ꝓpterea ꝙ nõdũ indigẽ
tiã exꝑti ſunt. Juuenes cito credunt:qꝛ nõdũ in
mltis decepti ſunt. Juuenibus qð futuruʒ eſt
multũ videt᷑:qð pᷣteritũ aũt bꝛeue. Juuenes ſũt
amatoꝛes amicitie ⁊ ſodaliũ:⁊ gaudent in cõui

uãdo:ſcire oĩa ſe putant ⁊ affirmãt:⁊ ſunt ama⸗

toꝛes riſus ⁊ intẽꝑati.Seneca q̊ʒ in li.tragedia
rũ ait. Peioꝛa iuuenes facile pᷣcepta audiũt.Et
auctoꝛ libꝛi:qui ðꝛ Pãphilꝰ.c.iij.inquit.Gau⸗
dia ſemꝑ amat ⁊ lubꝛica verba iuuentus.Oꝛa⸗
tius quoq; in poetria dicit.
Imberbis iuuenis tandem cuſtode remoto

Baudet equis:canibus:⁊ apꝛici germine cõpi.

Cereus in viciũ flecti:monitoꝛibo aſper.

Utiliũ tardus ꝓuiſoꝛ:ꝓdigus eris: ßMUM
Sublimis cupiduſq; ⁊ amata telinner⸗ per⸗
2

Bermo

nir. bec ile. Pꝛopter que nõ faclle eſt cognoſce⸗/

re qͥ d futuru ſit de iuuenibo:vtrũ ne debeãt bo⸗

nã aut malã vitã facere. Et hoseſt qð inqͥt Sa

lomon ꝓuerb. xxx. dicẽs. Tria ſunt mihi diffici
lia ⁊ quartũ penitꝰ ignoꝛo. Uiã aquile in celo:

viã colubꝛi ſuꝑ petra:viã nauis in medio mar :

⁊Z viã viri in adoleſcẽtia ſua.Et ideo o adoleſcen
tes pᷣuate diccũ Statij i.vj. Thebaidos dicẽs.
O iuuenes ſeruate aimos auidũq; furoꝛcẽ. Si
em̃ operã dederitis vᷣtutibo in iuuẽtute etiaʒ in
ſenectute in illis ꝑmanebitis.iuxta illðᷣ ꝓuerb.
xxij. Adoleſcẽs iuxta viã ſuã eciã cũ ſenuerit nõ
recedet ab ea.Debetis aũt bonis ſociari ac eui⸗
tare maloꝛũ cõſoꝛtia.qꝛ dici᷑ Pſal.xvij. Si cuz
bono bonꝰ eris ⁊ ſi cũ malo ꝑuerteris. Qð vo⸗
bis cõcedat deꝰ noſter qui eſt benedicꝰ in ſecu
la ſeculoꝛũ. Amen.

Eodè die poſt pꝛãdiũ de documẽtis relictis

homibo coniugatꝭ:parẽtibuſq;:ac filijs. Ser⸗
mo vigeſimuſqntus. .

*

Ax vobis. Jo

p hänis. xx. Ponit ſaluatoꝛ nr para⸗
bolã Mattch.xxv. dicẽs. ꝙ qͥdã pa
terfamilias ꝑegre pficiſcẽs vocauit
ſeruos ſuos ⁊ tradidit illis bona ſua.Et vni qͥ/
dem dedit qͥnq; talẽta:alij aũt duo:alij vo vnũ
vnicuiq; vo ſᷣm ꝓpꝛiã virtutẽ:⁊ ꝓfectꝰ eſt. Per

hũc patrẽfamilias poſſumꝰintelligere quẽlibet

bonũ pᷣdicatoꝛẽ qui habẽs diſcedere appło ſuo

Debet ei relinquere aliq̃ ſpũalia bona? documẽ

ta in ſignũ amoꝛis.Ait em̃ Gꝛego.in omełl.pa⸗
ſchali.Nunq; amoꝛ dei eſt ocioſus: operat᷑ em̃

magna ſi eſt:ſi aũt operari renuit amoꝛ nõ eſt.

Et ibidẽ etiã inqͥt. Pꝛo batio dilectionis exhibi
tio eſt oꝑis.Et ideo ego qui ingẽti erga vos di⸗
lectiõe afficioꝛ in hoc meo receſſu intendo alijs
tribus generibo perſonarũ relinq̃re aliqua bo⸗
na ⁊ diuitias que mihi cõtulit altiſſimꝰ. Ueruʒ
quia tam artã voui paupertatẽ vt nihil habere

queã nec in ꝓpꝛio nec in cõi:ideo nõ poſſum vo
bis dare pecuniã aut theſauꝝ tẽpoꝛalẽ. Nemo

em̃ dat quod nõ habet.j.q.i.c.ventũ.l.traditio.
ff.de acqui.re.do.l.ſi liberã.C.qð cũ eo.l.nemo.
ff. de regu. iuris.Ex quo poſſumvobis dicere il

lud quod ſcriptũ eſt Act᷑.iij.c. Argentũ ⁊ auruz
nõ eſt mihi qð aũt habeo h̊ tibi do.Et ideo loco
tꝑaliũ talẽtoꝝ dabo vobis diuitias ſpũales:vi

delʒ documẽta ad ſalutẽ aĩe ꝑtinẽtia. Atq; iõ di
co vo bis illud qð ſcriptũ eſt puerbᷣ.vij.Accipi⸗

te diſciplinã meà ⁊ nõ pecunia: doctrinã magis
qᷓ; theſaurũ eligite. Pꝛio igit᷑ in hocſᷣmõe dabi
mus documẽta cõiugatis. Scðo patribo ⁊ ma

tribus.Tertio ⁊ vltimo filijs.

Pars pꝛima in qua ponitur quõ inter ſe der

beant mariti ⁊ vxoꝛes couerſari.

Riimo vobis coniugatis relinqᷓ qnq;
p documẽta in bᷣ meo diſceſſu. Pꝛimũ

ð fidelitatꝭ.Debetis em̃ eẽ fideles iter

vos: qꝛvnũ ð bonis mr̃imonij ẽ fideſ
vt dicũt theo.in.iiij.di.xxxj.ad qð applicari põt
illð Oſee.ij.Deſpõſabo te mihi i fide.Et de hoc

eſt textꝰi.c.oẽ.xxvij.q.ij.Et iõ apłs.j.Coꝛ.vij.in⸗
quit. Nolite fraudari iuicẽ.⁊ Areſt.in li. Jcono⸗
micoꝝ ait. Uir nõ dʒ iiuriari femine:nec femina
viro. Neuter ꝗᷓ dʒ adulterari:quia ſcriptũ eſt ad
Hebꝛeo.xiij.Foꝛnicatoꝛes ⁊ adulteros iudica⸗

bit deꝰ. Et qᷓ;uis hũane leges nõ ita puniant vi/
ros ſicutvxoꝛes foꝛnicãtes:tñ deus puniet eq̃łr
ita viros ſicut feminas:mr̃imonij federa violã
tes.vñ Ambꝛo.in.c.nemo.xxxij.q.iiij.iĩquit.Ne⸗
mo ſibi blandiat᷑ de legibus hominũ:qꝛ qð nõ
licet mulieri non licet viro. A
8 Ecũdũ documẽtũ ðᷣꝛ honeſtatis.Debet
em qntũ poſſibile ẽ honeſte cõuerſari ſi/
muli ſcõ mr̃imonio.Quia vt iqͥt ſctcůũs Bona.
in.ij.ſen.di.xvj.ar.ij.q.ij. In mr̃imonio vir repᷣ⸗
ſentat deum femina vero aiam vł ſanctã mr̃em
eccłiam. Iteʒ mrimoniũ eſt vnũ ex ſacr̃is ecclie:
vt ait magr i.iiij.di.ij.Et notat᷑ꝑ glo.in.c.cuʒ in
cccłia.extra de ſimonia.Et ponit Tho.in.iiij.di.

xxvj.⁊ habet᷑ in ſũma cõfelſ.li.iij.ti.ij.q.ij.vñ inqᷣt
Apls ad Ephe.v. Sacramentũ hoc magnũ eſt
in xpᷣo ⁊ ecclłlia.de hac honeſtate mr̃imonij lau⸗/
datur Thobias iunioꝛ Thobie.ix.vbi ðꝛ:iqnu
ptiaꝝ cõuiuiũ cũ timoꝛe dñi exercebat.? Tobi.

vj.dixit illi angelus ꝙſeptẽ alios maritos quoſ
ſara vxoꝛ ſua habuerat ſuffocauerat dyabolus
qꝛ acceperãt eã ſolũ vt libidini vacarent ⁊ luxu⸗
rie atq; inhoneſtatibo.vñ ſuꝑ tales cõiuges hʒ
ptãteʒ occidendi dyabolꝰ. Lales em̃ apud deũ
habent᷑ vt adulteri.vñ Aug.ↄtra Julianũ inqᷣt.
Intẽperãs in cõiugio qͥd alið niſi qͥdã adulter
vxoꝛis eſt. Debẽt ̊ mariti fuare illud apłi.j.ad
Coꝛ.vij.Qui hñt vxoꝛes ſint tãqᷓ; nõ hñtes.Illi
em hñt ⁊ nõ hñt vxoꝛes:q debitã honeſtatẽ mr̃i
monij fuãt quo ad modũ:locũ:⁊ oꝛdinẽ:⁊ ð bi⸗
to tge oꝑi ↄiugali itẽdũt:⁊ ꝓhibito abſtinẽt.De
quo tꝑe ait Chꝛib.ſuꝑ Mat. Abſtinete a men⸗
ſtruata:abſtinete a pᷣgnante:qñ ẽt dies feſtꝰeſt
vł iciunij.Ex qͥbo vbis oñdit ꝙ pncipałr q̃ttuoꝛ
cpibo eſt abſtinendũ.ſ.ꝑe mẽſtrui:qꝛ ſicut dicit
Hiero.ſuꝑ Eʒechielẽ tũc cõcipiũt᷑ pueri mẽbꝛis
dãnati.ſ.daudi:ceci:lepꝛoſi:elephantici:⁊ hmõi.

Etiõ tali tꝑe ꝓhibet᷑ actmr̃imonialis LTeui.xx.
⁊ in.c.ad ciꝰ.v.di.qð tñ ĩtelligit᷑ qñ talis fluxus
nõ eſt perpetuꝰſed tm̃ naturałrvenit tꝑibo ſuis.
Si em̃ eſſet innaturalis ⁊ q̃ſi ↄtinuꝰ:opoꝛteret

q̃ſi ↄtinue abſtinere:qð videret᷑ nimis duꝝ ſᷣm
Tho. in.iiij.di.xxxij. Qñ aũt peccent moꝛtaliter
⁊ qñ ſolũ venialłr tali tꝑe ꝓhibito actũ mr̃imo⸗

nij exercentes vide ꝑ theologos in pᷣdica di.⁊ ꝑ

cano niſtas in. d.c.ad eiꝰ. Scðo abſtinendũ eſt

tꝑe q̊ vxoꝛ ẽ grauida.c.oꝛigo.xxxij.qiiij.qð etiaʒ

Gagrigiitd

Wſlaidudffint

Udorece
lbarercn
Cntrrmome
Cittciuan',
heinus Tan
nidupan
antrdubunt.

ſeig:Slamen
Mmniciungonene⸗
fepontrnrcagn

Tmirinecligner
Giegzltg itenſdi
teſt, Qecn donmer
Ultas quenotulnd
VUnnüdoan
iols. Yome
ccur ſoberieo⸗

ſicepultus

maij diar pob

Mnlunicucnb

ODortuaſt vins

flituſtenon

nedchtagonan
Mdartpanre
WN
Nemmhgntihn
Dinſtütflänn
ſob dliennaniä
domnürſepſign⸗
ſteſtpabm
*.Sgnt Dr⸗
tieinsgoorchizn
dicrt lerd
auſgelbeſd
muſuätintoiz,
In wenoyeare

1daleſni

aiie

kylo.

voncknser
eſte ionn.
tictſeis In
nVtſancirn

nückſacfistcde.

ziogoinc e

4

boc nugnie

dar: Lobl⸗
Smnantosbol
wern derdons
Maarton
tules iwge⸗

scn oOn

n Aimiit⸗
nifciddin
un Aigtinl
htihenckuinn

itodnit d

linura men/
es ſe
naakränua⸗
nign ſndiet
wen nibnn
Puntc ine
niais Auln

gins uG
GenrninS

Neinneo
Enimodli
Ccee

/
i,

Foliũ

obſeruat elephas.qui vt dicit᷑ in lib.de aĩalibꝰ:

feminã ſuã pꝛegnantẽ nõ tangit. Abſtinẽdũ eſt
etiã tẽpoꝛe feſto ⁊ ieiunioꝛũ.vñ Augꝰ.in.c.chꝛi⸗
ſtiano.xxxij.q.iiij.ait. Lẽpoꝛe ꝓceſſionis ⁊ ieiu⸗
nioꝛũ nõ debẽt cõiuges cõuenire:quia tũcetiaʒ

a licitis eſt abſtinẽdũ vt faciliꝰ impetret᷑ qð po/⸗
ſtulat᷑. Et Ambꝛo.in ſᷣmone de aduẽtu: ⁊ trãſ⸗

ſumptiue in.c.fratres.xxxiij.q.iiij.inqᷣt.Fratres

nõ ſolũ debetis ab om̃i ĩmũdicia abſtinere ſed

etiam ab vxoꝛibo ꝓpꝛijs ſtudioſiſſime cõtinere:
nullꝰ om̃ino vxoꝛi ſue iungat᷑ ⁊c. De pꝛedictis
etiã tribo vltimis tẽpoꝛibo in quibꝰ ꝓhibet᷑ aa⸗

matrimonialis habet᷑ per eundẽ Ambꝛo.in.ca.

ſi cauſa.xxxiij.q.iiij.vbi ait.Si cauſa ꝓcreãdo⸗
rum filioꝛũ ducit᷑vxoꝛ:nõ multũ tẽpus ↄceſſuʒ
videt᷑ ad ißm vſum:quia ⁊ dies feſti ⁊ dies ꝓ⸗
ceſſionis ⁊ ipᷣa ratio cõceptus ⁊ partꝰiuxta legẽ
vſum carnis ccſſare his debere tẽpoꝛibo demõ⸗
ſtrant. Qñ aũt ſit pctm̃ moꝛtale ⁊ quando ſolũ
veniale vide ꝑ doctoꝛes ibid.. B
Ertiũ documẽtũ dicit᷑ vnitatis.i.concoꝛ
t die.Debetis em̃ eſſe vniti ſimulvt veſtre
res bene ſe habeãt.Quãdo em̃ vnꝰ cõiu⸗
ſi trahit bona ab vna parte ⁊ alter ab alia:tũc

male ſe habet illa domꝰ.ecõtrario vo eſt quan⸗
do ſunt cõcoꝛdes. Ait em̃ Saluſtiꝰ in Jugurti

no. Sicut cõcoꝛdia parue res creſcũt: ita diſcoꝛ
dia maxime dilabunt᷑. Et Tulliꝰin lib.de ami⸗
cicia ſic inqᷣt. Si exemeris ex rerũ natura beni⸗

uolentẽ cõiunctionẽ:nec domus vlla:nec vrbs

ſtare poterit:nec agri quidẽ cultus ꝑmanebit.
Id ſi minꝰ intelligat᷑ quãta vis amicicie cõcoꝛ⸗

dieq; ſit ex diſſenſiõibo atq; diſcoꝛdijs pcipi po

teſt.Que em̃ domus tã ſtabilis:q̃ tam firma ci

uitas que nõ talibs diſſidijs poſſit euerti.Ex q̃

q;tũ ſit boni ĩ amicicia ꝑcipi pot.
q Uartũ documẽtũ eſt appellatũ exercita
tioõis. Homo em̃ ad laboꝛẽ naſcit᷑.vt di⸗

citur Job.v.⁊ ideo pᷣmo marito dictũ ẽ Geñ. iij

In ſudoꝛe vultus tui veſceris panetuo.⁊ pſal⸗
mo.cxxvij.dicit ꝓpheta. Laboꝛes manuũ tua⸗
rum quia mãducabis:beatꝰ es ⁊ bene tibi erit.
Vrxoꝛ tua ſicut vitis abũdãs in lateribꝛ domꝰ
tue.Filij tui ſicut nouelle oliuaꝝ in circũitu mẽ

„

ſe tue.Debet ergo maritꝰ eſſe ſolicitus circa regi

men domꝰ ⁊ ꝓcurare neceſſaria familie ſue:ſili
ter ⁊ vxoꝛ debet eſſe ꝓuida in faciẽdis exercitijs

pertinẽtibus ad ipᷣam:⁊ ſeruare illud Tobie.x.
Dimiſerũt filiã ire monẽtes eam honoꝛare ſoce
ros:diligere maritũ:regere familiã: gubernare
domũ:⁊ ſeipſaʒ irrepᷣheſibilẽ exhibere.Scriptũ

eſt em̃ ꝓuerb.xxxj. Mulierẽ foꝛtẽ qͥs inueniet

⁊c̃.Sequit᷑. Manũ ſuã miſit ad foꝛtia:⁊ digi⸗
ti eius appꝛehẽderũt fuſum. ⁊ Pꝛouer.vij.etiã
dicit. Mulier diligẽs coꝛona ẽviro ſuo.⁊.xiiij.

eiuſdẽ lib.oſcribit. Sapiẽs mulier edificat do⸗
mũ ſuã:inſipiẽs vero extructã deſtruet. ⁊ Pla⸗
to in menone circa pꝛincipiũ ait.Oecet mulierẽ

domũ bene diſpẽſare ſalua facientẽ om̃ia q̃ in⸗

trinſecus ſunt ⁊ obſequẽtẽ eſſe viro ſuo.? Pau

lus ad Coł.penualti.inquit. Mulieres ſubdite

eſtote vires ſicut opoꝛtet in dño.i.in omnibus

licitis ⁊ honeſtis.
ꝗq Uintũ documentũ ðᷣꝛ dilectiõis. Debe /
tis em̃ vos diligere maximo amoꝛe.ait
em̃ ph̊s.viij.Ethi.Amiciciaviri ad vxoꝛẽ eſt ſᷣm

quandã excellẽtiã.⁊ hoc ſignificat᷑ ꝑ anulũ quo

vxoꝛ a viro deſponſant᷑.de quo ha bet᷑ in.c.no⸗
ſtrates.⁊ in.c.femine.xxx.q.v.qͥ debet eẽ aureꝰro⸗
tundꝰac in q̃rto digitꝰ poſitus ⁊ tm̃ vnꝰ. Aureꝰ
qͥ dẽ vt oſtendat᷑ ꝙ ſicut auꝝ excellit oia metalla
ita amoꝛ iſte ceteros amoꝛes. Rotũdus aũt vt
oñdat᷑ ꝙ ille amoꝛ debet hr̃e ꝑpetuitatẽ:vt nũqᷓ;
finiat᷑ niſi ꝑ moꝛtẽ. In q̃rto aũt digito ponit᷑ ex
inſtitutiõe eccłie.vt oñdat᷑ ꝙ ille amoꝛ dʒ hf̃e pᷣ
coꝛdialitatẽ.Dicũt em̃ ph̊ᷣi naturales ꝙ q̃dã ve
na a coꝛde ꝓcedit:q̃ ĩ q̃rto digito apparet.vt etiã
ðꝛ in.d.c.femine.ad fi. Unus aũt anulłꝰtãtũmõ
ponit᷑:ad ondenduʒ iſtiꝰ amoꝛis ſingularitatẽ.
In ceteris em̃ hõ vult hr̃e ſociũ niſi in amando
vxoꝛẽ quã amat tãqᷓ; aliqͥd ſuijpſiꝰ. Nã vir ⁊ vx
oꝛ ꝑ cõſũmationẽ mr̃imonij efficiunt᷑ vna caro
vt notat᷑ in.l.aduerſus.C.de crimi.expi.here.vt
aũt legit᷑ Geñ.ij.c.deꝰfecit mulierẽ de coſta Adã
⁊ hoc vtvir magis mulierẽ diligeret:⁊ ei iſepara
biliꝰinhereret dũ cognoſceret eã ex ſe eẽ ꝓductã:
⁊ dicit Tho.in.j.parte ſũme.q.xcij.Et gloſa ĩ.c.
mulierẽ.xxxiij.q.v.ꝙ deꝰnõ de pede hois foꝛma
uit mulierẽ:ne oĩno videret᷑ famula nec de capi⸗
te nevideret᷑ dña:ſʒ ð coſtavt videret᷑ collaterał.
Ideo Geñ.ij.c.poſtqᷓ; vidit adã vxoꝛẽ ſuaʒ euã
dixit. Hec eſt os ex oſſibo meis et caro de carne
mea:hec vocabit᷑ virago:qꝛ de viro ſumpta eſt.
Quãobꝛẽ relinquet bomo patrẽ ſuũ ⁊ matrẽ:et

agdherebit vxoꝛi ſue:⁊ erunt duo in carnevna.ſi

militer pᷣm Chꝛib.ſuꝑ Mat.vxoꝛ tãtũ dʒ affici
viro vt neminẽ putet eo ſapientioꝛẽ:vł foꝛtioꝛẽ:
aut foꝛ moſioꝛẽ licet alter ſit ipᷣo ſapiẽtioꝛ:vł foꝛ
tioꝛ:ſeu foꝛmoſioꝛ:ꝑfectus em̃ amoꝛ verũ reruʒ
iudiciũ nõ cognoſcit.hec ille.Sicut ergo o cõiu
ges eſtis vniti coꝛꝑe:ita debetis eſſe vniti amo⸗
re ⁊ dilectiõe iuicẽ.Ait em̃ Areſt.viij.Ethi.c.vij.
VUViro ⁊ vxoꝛi videt᷑ amicicia ſᷣm naturã ↄſiſtere
Et.j. IJonomicoꝝ etiã dicit. Maximus eſt ho⸗
noꝛ honeſte mulieri:ſi reꝑit virũ ſuũ caſtũ eſſe:
⁊ de nulla alia curare:ſʒ pᷣter oẽs alias ꝓpꝛiaʒ et
amicã ⁊ fidelẽ putet eã.Si mulier cognouerit fi
deliter iuſte virũ erga ſe agere:⁊ ipᷣa iuſte ⁊ fide⸗
liter erga virum ſuum aget. Paulus quoq; ad
Cobł.iij.inquit. Viri diligite vxoꝛes vꝛas:⁊ noli
te amari eſſe ad ilas:⁊ iteꝝ ad Ephe.v.ait. Uiri⸗
diligite vxoꝛes veſtras:ſic ⁊ xpᷣs eccłiam.Et ibi⸗
dem ait. Itaviri debẽt vxoꝛes diligere ſicut coꝛ⸗
poꝛa ſua.Qui vxoꝛẽ ſuam diligit ſeipᷣm diligit.
Vnuſqͥſq; ſuaʒ vxoꝛẽ ſicut ſeipᷣm diligat. Uxoꝛ
aũt timeat virũ ſ̃ uuz. &. Pern lij dicli Mu⸗

Bermo

lieres ſubdite ſintviris ſuis:ſicut Sara obedie

bat Abꝛahe:dñm eumvocans.Et ſimiliter.viri
cohabitãtes ſᷣm ſcientiã quaſionfirmioꝛi vaſcu

lo muliebꝛi impartiẽtes honoꝛẽ tãq; coheredi⸗

bus gfe ⁊c̃. Lucanꝰ qͥʒ in.viij.libᷣ.dicit de amo
re quẽ debent habere vxoꝛes ergavirũ. Ultima
debet eſſe fides lugere viruʒ. Diligite ergo vos
inuicẽ o cõiugati amoꝛe coꝛdiali ⁊ nõ ſimula⸗
to:⁊ nolite inuicẽ rixari nec cõtendere.Nulla eſt

eæm̃ peioꝛ diſcoꝛdia:nullũ atrocius bellũ:nulle

deterioꝛes inimicicie ⁊ que magis demõibus
placeãt qᷓ; viri ⁊ vxroꝛis. Quapꝛopter Hiero.ad
Euſtochiũ dicit.Nulla vita ꝓfecto deterioꝛ ẽ qᷓ;
ſimul degere coꝛꝑe ⁊ non mente. Uere infelices
ſunt coniuges quibs nõ eſt vna ſed diuerſa vo⸗
luntas. E
Deo Ecci.xxv.inqͥt ſapiẽs.In tribꝰbene
i placitũ eſt ſpiritui meo que ſunt pbata
coꝛã deo ⁊ ho ĩbꝰ. Amoꝛ pꝛoximoꝝ:con
coꝛdia fratrũ:vir ⁊ mulier ſibi bene cõſentiẽtes
De hoc habet᷑ illud exemplũ quod legit᷑ de bea
to Machario: videlz ꝙ ſemel audiuit vocẽ de
celo dicẽtẽ ſibi ꝙ erat equalis in merito duab
cognatis in tali loco manẽtibo. Quo audito il⸗
le accepto baculo ſuo perrexit ad illas interro⸗
gans de earũ vita ⁊ ſtatu.Cui ille reſpõderunt.
ꝙ erãt peccatrices ⁊ parũ boni faciebãt. Ille au
tem dixit eis reuelationẽ quã habuerat rogãs
vt dicerẽt ꝓpter quod bonũ tantũ placerẽt deo.
Ille aũt dixerũt.Nos neſcimꝰniſi foꝛte ſit ꝓpter

hoc ꝙ poſtq; maritate ſumus his duobo fratri

bus lʒ ante nos non cognoſceremꝰ: necialiquã
haberemꝰ affinitatẽ inter nos tamẽ ſemꝑ vixi⸗
mus in maximo amoꝛe ⁊ concoꝛdia ſimul:nec
vnq; verbũ diſcoꝛdie fecimꝰ.imo ſi quãdo vi⸗

ri noſtri cõtendũt inuicẽ nos llos ad cõcoꝛdiã

reducere ſtudemꝰſeruamuſq; legẽ matrimonij
⁊2 niſi haberemꝰ maritos libẽter in caſtitate vi⸗
ueremꝰ. Taãtãq; diligẽtiã habet quelibet ex no⸗
bis de filijs alteriꝰ ſicut de ſuis ꝓpꝛijs. Quibꝰ

audltis dixit ſanctꝰ Machariꝰ. Perſeuerate in

his bonis operibo quia vitaveſtra maxime pla

cet deo. Sed de his pauci inueniuntur hodier⸗/

nis tẽpoꝛibo.Nõ em̃ fratres poſſunt poſt moꝛ⸗
tem patris diu ſimul ꝑmanere:nõ ſocrus cum
nuru.⁊ ecõtra pacifice habitare. Nõ vna cogna
ta cũ alia:imo ſuis verbis ⁊ incitatõibo plerũq;
ſunt cauſa diuiſiõis domoꝛũ. Sed debent viri
facere ſicut quidã fratres vxoꝛati in dioceſi Jp⸗

poꝛegiẽſi.Cu m em̃ eſſent tres ⁊ oẽs haberẽtvxo

res que q̃tidie cõtendebant inuicẽ accidit ſemel
nulla earũ velle facere panẽ.volebãt em̃ ꝙ alte⸗

ora iret ad faciẽdũ:⁊ ſic in rira ꝑmanebant.Qð

vidẽs vnus ex illis fratrib accepit bonũ bacu
lum ⁊ cepit pᷣmo ꝑcutere vehemẽtervxoꝛẽ ſuam
Deinde degens ad alias ſimili modo eas pcuſ
ſit. Poſtmodũ perrexit ad campũ vbi erãt fra⸗

tres ſui ⁊ rem geſta eis enarrauit. Illi aũt dixe⸗

runt:optime feciſti:⁊ pergentes etiã ipſi domũ:

vnuſquiſq; accepit baculum:⁊ pꝛimo percuſſit
vxoꝛeʒ ſuam:deinde ſimili modo ꝑcuſſit alias
duas cognatas:ita vt ampliꝰnõ hr̃entvolunta
tẽ rixãdi.Deinde ꝑprexerũt ad cãpũ ad ꝑagenda
negocia ſua. Quibo ꝓfectis illetres cognate di⸗

xerũt ſimul. Iſti mariti nr̃i ſunt ſimul iter ſe cõ⸗

coꝛdes:⁊ nolunt viuere in diſcoꝛdia:ꝙ ſi nos ꝑ
manſerimꝰ diſcoꝛdes ⁊ rixauerimꝰſimul:quoti
die nobis de his fructibo dabũt. Mellꝰeſt g̊ vt

viuamꝰin pace:⁊ iõ epulemur ſimul ⁊ faciamꝰ*

cõuiuiũ.Que verba oibo cuʒ placuiſſent occide
runt bonã gallinã ⁊ pᷣꝑauerũt menſaʒ vt come/

derent ſimul in pace:poſueruntq; ſuꝑ menſaz

de bonis domini. Interim mariti eoꝛũ dixerũt
inter ſe. Uxoꝛes noſtre debẽt eſſe irate ꝓpter ver⸗

bera:⁊ foꝛte nõ pᷣparabũt nobis aliqͥd ad come

dẽdũ:eamꝰergo domũ vt pᷣparemꝰcibos quoo
comedere valeamꝰ.Cuʒ ergo ĩtroiſſenti domũ:
iuenernut ülas tres dnas ad mẽſam pᷣparatas
vt ſe refocillarent:ſimulq; hilares accipere vole⸗
bant cibũ.Quibus ſalutatis dixeruntviri eaꝝ.
Pꝛoficiat vobis pulchꝛe domie. Date ⁊ nobis
de pꝛandio veſtro. olumus enim pacem face
re vobiſcũ:ſicq; ſimul comedentes poſtmoduʒ
ſemꝑ in pare ſteterũt ille tres cognate ⁊ in maxi/
ma dilectione.Ad quã exhoꝛtat⁊᷑ Salomõ Pꝛo
uer.xvij.di. Melioꝛ eſt bucella ſicca cũ gaudio
pacis:qᷓ; domus plena victimis cuʒ iurgio.Et

iõ o cõiuges ſᷣuate pacẽ ⁊ ↄcoꝛdiã inter vos:⁊ ſi

vultis nunq; habere diſcoꝛdiã:ſʒ ſemꝑ pacifici
eſſe ĩter vos:quando o viri vxoꝛes veſtre nõ vo
lunt facere qð vos vultis:facite vos qð volunt
ille dũmodo poſſit fieri ſine pctõ:⁊ multo ma⸗
gis hoc facere debetis vos vxoꝛes ſequẽdo opi⸗
nionem ⁊ voluntatem viroꝛum veſtroꝛum. In
his vero que fieri nõ poſſunt ſine peccato nulla
tenus debetis conſentire. Imꝑfectiones autem

⁊ defectꝰnaturales qui ſũt in vobis debetis pa

tienter ſuppoꝛtare:⁊ vnꝰalterũ tolerare: quaãtũ

fieri põt:? magnã ex hoc hẽbitis a deo remune⸗

rationẽ. Jõ dicit apłs ad Gal.vj.Alter alterius
onera poꝛtate ⁊ ſic adimplebitis legem chꝛiſti.

De tali aũt ſuppoꝛtatione laudat Seneca So

cratẽ dicẽs:qꝙ cũ haberet duas vxoꝛes multuz
cõtentioſas ipᷣe eas tolerabat patiẽter.Quadã
aũt die ĩ ipᷣm faciẽtes ĩpetũ eũ ad terrã deiecerũt
Alia etiã vice cum vna illaꝝ młta in eũ ituliſſet

tonitrua cõminationuz:ule diſſimulans abijt.
⁊ iuxta muꝝ domꝰ ſedere cepit. Illa vero aquã
imundam ſuꝑ caput eius fudit. Sed Socra/
tes nihil ex hoc exaſperatus tergere cepit dicẽs.
Sciebã ꝙ poſt tonitrua pluuia ſequeret᷑.Cum

aũt amici ei cõſulerent vt eas expelleret:reſpõdit
Diſco in domo q̃lis ſim in foꝛo:hoc eſt:diſco in
domo patientiã vt ipᷣam in foꝛo exhibeã.Tales
tñ vxoꝛes nõ tenẽtur viri ſuppoꝛtare ĩ ſimilibo:
licet magne ꝑfectiõis eſſet ꝓpter deum tolerare.

4 5 õc

M

Gunnchtm
Cuimußrile
Ninimdn,
Himmthimie⸗
Nhepucincicn
Oxllutmmimnee
Gumnilpcitſni
uittuniingrſ
Craptſrſanmicort
gäralälgniditcet
Nerſcihanfugti
Rühabocvicisgan
tite gſcchlannnn

Oegisinlapid⸗

Uurplmwues.
Lpꝛo viac̃
olegemat
lanuenier

Mctorio uoꝛi,

Nruniemoranie
Altdoſeſaluani
Chornccicinon
Wrickmuncänng
WE
Giinſtlennie
ſnügneiht⸗
Nng/Oßti⸗
ſmitſnirin⸗

Auorholenliei,

uullun ei
lnlaclns
2 henliafn
DMofaleig⸗

ennenleinden

nrſimni
ordi
cnmſſihla
dit e
umalen
ſg e
marn in.
Dunmnede
iniſn n
laresgccend.
sdrnrfii
scnim aene.

—

==

==

Aennts olnn
Cognuce:iron
ſcn ci nx
is ay hob
ßſemg pec
evos ed woln
aön muln
dresſegni,NH
Ngimnnsteon
1esNrenn
ri dom de n
sadeoeNe n
. Aurdenne
slndakt
Gmntu Go
ons mulen,
uni dcicceſ
ginciitaliſkdft
imulans ee
Aa veMoguu
Sa
cre aprdn
ſabcn en
vdlen tiß
boccktn
zahibii
nmilen
Nu.

immo nõ peccarent ſi eas a tã temerarijs inſulti⸗
prus diſcreta diſciplina cobercerẽt. Ait em̃ Sa⸗
lomon ꝓuer.x. Uirga in doꝛſo eius qui idiget
coꝛde.⁊ eiuſdẽ lib.xix.c. Uirga atq; coꝛrectio tri

buit intellectũ ⁊ ſapientis. Dicit᷑ aũt ꝙ cũ a di⸗
uerſis mũdi partibo cõuenirẽt hoies ad Salo
monẽ ꝓ cõſilijs petẽdis ꝓpter eius ſapiẽtiã tan/⸗
tus adueniebac numerꝰ ꝙ opoꝛtebat eos qͥ cõ⸗
ſiliũ petebant paucis vti verbis.Et Salomon
bꝛeuiter rñdebat ⁊ ſtatiʒ emittebat᷑ a ̃uis Sa⸗
lomonis ille qui petierat cõſiliũ vt alteri locum
daret. Cõtigit aũt vt quidã bonꝰ vir ad ipſum

accederet qui habebat vxoꝛeʒ valde pꝛoteruã ⁊

dixit Salomoni.Quid faciã qꝛ cũ vxoꝛe mea ĩ
pace viuere nõ poſſum:ſed mihi continue iniu
rias dicit ⁊ impꝛoꝑia. Salomõ aũt reſpondit.
In verbis:in herbis:⁊ in lapidiba ſunt vtutes
Et his dictis ille eiectꝰ fuit. Qui ad domũ ſuaʒ
vadẽs cepit dulcia vᷣba dicere vxoꝛi vt eã attra⸗
heret ad ſuũ amoꝛẽ.Sed illa cepit ei ĩiurias di⸗
cere ⁊ eũ ſtultũ appellare. Uidẽs aũt ille ꝙ vir⸗
tus nõ eſſet in verbis:acceſſit ad plateã ciuitat
⁊ emit de oĩbus herbis odoꝛiferis ⁊ vadẽs do⸗
mum accepit de vna ⁊ poſuit ad nares vxoꝛis.
Que impꝛoperãs illi ait. O beſtia quõ ꝑdidiſti
intellectũ:vade cũ alijs ſtultis. Ille autẽ modo
vnã:modo aliã herbã ad nares eiꝰponebat:ſed
illa magis cõtra eũ cõtumelijs ĩſurgebat. Qua
ꝓpter ille ad tertiũ remedium recurrẽs perrexit
ad aceruũ lapidũ ⁊ ſinũ ſuum atq; manicas re
pleuit ⁊ domũ ingreſſus cũ vxoꝛ ei iniurias di

cere cepiſſet ſtatim iecit lapidẽ in eiꝰpectus.qua

fugiẽte aliũ lapidẽ iecit ad caput eiꝰ ⁊ illud fre⸗
git:⁊ ſic iam fugiẽtẽ ſequebat᷑ lapidãdo eam.

At ipᷣa hoc vidẽs genuflexa veniã humiliter pe

tijt ⁊ ꝙ ſecũ ſemꝑ pacifice viueret iureiurãdo ꝓè⸗
miſit.qð ⁊ fecit. Ille aũt dixit. Inveritate cõperi

ꝙ magis in lapidibo q; in verbis aut in herbis

ſunt virtutes. F .
Tpꝛo vꝛa cõſolatiõe ſcitote ꝙ ſi uaueri

e tis legẽ matrimonij abſq; dubio ad vi/

tam ꝑuenietis eternã. Falſa em̃ ⁊ ꝑuer⸗

ſa eſt opinio quoꝛũdã hereticoꝛũ qͥ dicebantur

tratiani ⁊ martiani credẽtiũ hoĩes in ſtatu cõiu
gali nõ poſſe ſaluari:qui ab eccłia tãqᷓ; maledi⸗

cci heretici cõdẽnati ſunt. Cũ em̃ deus fuerit au

toꝛ ⁊ inſtitutoꝛ cõiugij:vt patʒ Geñ.ij.dicere cõ

iugiũ eſſe petm̃ eſt aſſerere deuʒ autoꝛẽ pcti: qð

eſt ipoſſibile.vt inqͥt Augꝰ.in libꝛo.lxxxiij.que⸗
ſtionũ.q.xxj.⁊ libꝛo qᷓſtionũ noui ⁊veteris teſta

mẽti.q.j.Om̃s etiã pene viri ſcciſſumiveteris te/⸗
ſtamẽti fuerũt cõiugati.nõ ſolũ Adam pꝛimus

pater noſter ſed etiãs Enoch qui tranſlatꝰ eſt in
paradiſum.Geñ.v.Noe qui pᷣſeruatꝰ fuit in di
luuio.Illi tres priarche głioſi:Rbꝛahã: Iſaac:

⁊ Jacob.pꝛudẽtiſſimꝰ ⁊ lanctiſſimus Joſeph:

Moypſes ille legiflatoꝛ qui deũ facie ad faciẽ vi

dere meruit in hac vita.Exo.xxxiij.⁊ Nũeri.xij.

”M . WD
1

Cantoꝛ ſpũſſancti Dauid ꝓpheta Ezechias ad
cuiꝰdeſideriũ ſol retroceſſit decẽ lineis.iiij. Reg.
xx.Optimꝰille Joſias rex iuda.Deniq; ipa mat
dñi Maria:ſʒ ne ab hoie:ſʒ ſpũſſcci operatiõe
virgo ꝑmanẽs còcepit Mat.j. Ipᷣe quoq; dñs
nr̃ Jeſus xpᷣs voluit itereẽ nuptijs ĩ chana gali/
lee:eaſq; miraculo pᷣmo ↄuerſiõis aque in vinũ

ↄſecra uit ⁊ appꝛobauit Johᷣ.ij. Jõ conciliũ vni

„

uerſalis eccłie in.c.j.extra de ſũ.tri.⁊ fide catho⸗
lica.dicit ꝙ nõ ſolum virgines ⁊ cõtinentes.i.vi
due:ſʒ etia cõiugati ꝑ rectã fidẽ ⁊ bonã oꝑatiõeʒ
deo placẽtes:ad eternã merent᷑ btitudinẽ ꝑueni
re.Que oiĩa ĩtelligunt᷑ de bonis maritis ⁊ vxoꝛi
bus:viuẽtibo ſimul in pace ⁊ ↄcoꝛdia.Qõð vt fa
cere poſſitis hẽatis deuotionẽvirgini głioſe.LTe
git᷑ em̃ ꝙ vna mulier deuotiſſima vginis Ma
rie in maxia pace ⁊ ↄ coꝛdiaviuebat cũ viro ſuo
q̃pꝛopter iuidẽs eis demon ſtuduit iter eos ſe⸗
minare diſcoꝛdiã.Cũ igit᷑ illa ſemel in ſua came
ra oꝛoni vacaret:apꝑuit illi demon ĩ foꝛma vir/⸗
ginte marie di. Noli timere filia mea.Ego enim
uʒ illa quã ĩ tanta reuerẽtia ⁊ deuotiõe habes.
Scias ꝙ tue oꝑatiões ſancte młtũ mihi placẽt
vnũ tñ facis qð mihi diſpicet:qꝛ nimis es ſolli⸗
cita ᷣuire iſti marito tuo in cibis coꝛꝑalibo:⁊ cir
ca hoc multũ tpᷣs ꝑdis.nõ debet tantũ curari de
iſtis rebo trãſitoꝛijs ⁊ terrenis:ſʒ magis debent
veri xpᷣiani ĩ factis ſtudere aie. Quibo dictis di⸗
ſpuit. Illa vᷣo credẽs bonã fuiſſe ãnũciatiõeʒ:ſe
quẽti die ſtetit toto mane ĩ oꝛone. Rediẽs vero
maritꝰeiꝰvt pꝛãderet:⁊ nihil ĩueniẽs pᷣparatum
ad comedẽdũ ſᷣm ↄſuetudinẽ:plurimũ turbatꝰ
eſt ⁊ ſcãdalizatꝰ eã.Stãs ãt illa alia vice ĩ oꝛo⸗
ne appꝑuit illi iteꝝ demõ ĩ eadẽ effigie dicẽs. Bñ
feciſti filia mea ſᷣuãs ↄſiliũ meũ:ſʒ volo ꝙ iterũ
facias aliã reʒ q̃ mihi erit gtiſſima.Scis ꝙ ego
in vᷣginitate ꝑmanẽs peperi filiũ meũ:⁊ ſꝑ ama
trix fui caſtitat.⁊ iõ volo ꝙ ĩ antea cũ viro tuo ĩ
caſtitate ꝑmaneas.Quibo dictis diſpuit.Qð cõ
ſiliũ cũ ipᷣa fᷣuare vellet in tãtũ odiũ mariti ꝑue/

nit:qꝙ ullã videre nõ poterat. Alia ãt vice exiſtẽte

illa i oꝛone:iteꝝ appuitilli demõ ĩ foꝛma vᷣgis
dicẽs. Nũc es multũ mihi chara filia mea:quia
meã facis volũtatẽ. Uolo igit᷑ tibi reddere remu
nerationẽ. Ueni itaq; mecũ ⁊ ↄducã te in locuʒ
btm̃.Aſcẽde ſupꝛa me ⁊ faciã te ĩtrare in glłiaʒ ce
leſtẽ.Qð cũ illa feciſſet:ille demõ cũ maxĩa furia
⁊ rabievoluit illã ĩ puteũ pᷣcipitare:pter qð illa
mulier deuota vᷣginis cepit voce magna dama
re ⁊ dicere.O głioſa vgo Maria recõmẽdo tibi
aĩaz ⁊ coꝛpꝰmeũ.Ad hãcãt vocẽ demõ tãqᷓ; ſi fu
iſſet ꝑuuſſus vehementer cũ magno ſtrepitu di
ſparuit. Illa vero mulier recognoſcẽs dolũ ini⸗
mici:ꝓpter quẽ erat ĩ diſcoꝛdia cũ marito:pꝑrexit.

ad epᷣm ciuitatis oĩa ei reſerans ꝑ oꝛdinẽ:⁊ acce

pta pnĩa ꝑgẽs domũ oĩa marito ſuo ſic accide⸗
rant enarrauit. Quibo apꝑuit vᷣgo btã ⁊ eos ſit
ad pacẽ ⁊ ↄcoꝛdiã maximã reurit q̃ ꝑſeue⸗

rantes vſ. q; ad moꝛtem tandẽ ad celeſtia regna

tranſierürt. .
Pars ſecũda huius ſermõis in qua ponũ⸗

cur documenta data patribo ⁊ matribo erga fi⸗

lios ſuos. .
Obis q̊ʒ patrib ⁊ matribo in meo
v diſceſſu tria documẽta reliquo. Pꝛi⸗

mũ dicit᷑ educationis. Debetis em̃ a⸗

lere nutrireq; atq; educare filios ve⸗
ſtro s. Hoc eſt em̃ nõ ſolũ de lege diuina pꝛece⸗
ptum ſed etiã de lege hũana.l.ſi quis.S.patres
ff. de liberis agno.l.vnica.S.v.C.de rei vxo.acti.
Eſt etiã hoc pꝛeceptũ de lege naturali quo oĩa
aĩalia naturalit᷑ indinat ad educationẽ ꝓpꝛioꝝ
filioꝛũ.vt dicit᷑ in.l.j.S.ius naturale.ff.de iuſti.
2 iu.Et ideo repꝛehẽdendi ſunt illi patres ⁊ ma
tres qui nõ ꝓuidæẽt filijs ſuis de neceſſarijs ad
vitã:⁊ multo magis ille maledicte femine q̃ fi⸗
lios in vtero ocadunt anteqᷓ; naſcant᷑ ꝑ mala
medicamẽta vel alio mo do: ꝓfecto iſte ſunt cru
deliſſime homicide.ij.q.v.c. conſuluiſti.⁊.xxxij.
q.ij.c.ꝙ; vero.⁊ extra de homi.c.ſi aliqs.⁊ mul⸗

to crudelioꝛes ſunt qui occidũt eos poſtqᷓ; na⸗/

ti ſunt maxime ãteqᷓ; baptizent᷑. O hoꝛribiliſſi⸗
me belue:o fere atrociſſime:nõ em̃ tigres aut ſer
pẽtes tantã erga filios ſuos exercẽt crudelitatẽ.
Contra eos aũt qui nõ ꝓuidẽt filijs de neceſſa⸗
rijs:⁊ qui nõ habẽt curã maritãdi filias ĩ tẽpo⸗
re ſuo:exquo dãt eis cauſam multoꝝ pctõꝛuʒ:
clamat apłus.j.ad Thimo.v.dicẽs.Si qͥs ſu⸗
oꝛũ ⁊ maxime domeſticoꝛũ curã nõ habet ẽ infi
deli deterioꝛ. DD
Ecũdũ documentũ dicit᷑ eruditiõis.De
ſbetis em̃ o pꝛẽs ⁊ matres erudire filios
vꝛõs bonis moꝛibo. Ait em̃ Ecchiaſticꝰ
vij. c.ſui libᷣ.Filij tibi ſunt erudi illos ⁊ incurua
eos a puericia eoꝛũ.Debetis q̊ʒ inſtruere illos ĩ
aliqua bona arte vel exercitio ſeu i litteris imi⸗
tatiõe Octauiani auguſti qui vt legit᷑ ĩ policra⸗
to.libꝛo.vj.fecit filios ſuos in om̃i arte mirabi⸗
liter erudiri. Ideo dicit Jacobo bñuentanus.c.
xlix.ſui libꝛi.Diſcere fac artem puerili tẽpoꝛe na
tos. Tunc valet ingeniũ diſcere cuncta magis.
Nã poſtq; mollis etas pertrãſit ineptũ Reddi
tur ⁊ durũ q̊dlibet ingeniũ.Autoꝛ qͥʒ libꝛi qͥ di⸗

citur Pãphilꝰ.c.iij.inqͥt. Pauper ſepe ſuo pa⸗/

ſcitur officio.Et ibidẽ.Quod donare ſibi mime
potuere parẽtes: Hoc exercẽti iam dabit officiũ
⁊.c.xxxvj.eiuſdẽ oꝑis etiã dicit. Arſqʒ vigil no⸗
bis ſepe miniſtrat opes.Et auctoꝛ lib.qui dicit
Facetꝰ.c.iij.ſui oꝑis inqͥt.Eſt pecus vt bꝛutũ pe

nitus quiſqͥ s caret arte. Ars hoĩem foꝛmat nec

ſinit eſſe malũ.Et Mattheꝰ in poetria ſua par⸗
c.ij.c.xiij.inqͥt. Ars pueꝝ flectit:flectit᷑ arte puer
Seruate ergo documẽtũ Cacthonis ĩ ſuis mo⸗
ribo q ðᷣt. Si tibi ſint filij nec opes tũc artibo il⸗
los Inſtrue q̊ poſſint inopẽ defenderevitã. Uñ
in cõi ꝓuerbio ðꝛ.Eſt meliꝰ miniſteriũ qᷓ; ſpera

—

re habere. Et ido o tu fili attẽde parẽtibo tuis ꝗᷓ

te hoꝛtant᷑ vt aliqͥd facias vel addiſcas. Ait em̃
Catho.c.v.ſui lib. Diſce aliqͥd nã cũ ſubito foꝛ⸗

cuna recedit Ars remanet vitãq; hoĩs nõ deſe⸗
rit vnqᷓ;. Neſcis em̃ qͥd tibi euenire poſſit:⁊młti
nũc ſunt diuites qui in bꝛeui efficient᷑ pauꝑes:
qui poſtea neceſſe habebũt laboꝛare ꝓ acquirẽ⸗
do victu.iuxta illð Uirgilij in.j.Geoꝛgi.Laboꝛ
oĩia vincit. Impꝛobꝰ ⁊ durus vrgens in rebus
egeſtas.Et autoꝛ li.qͥ dicit Põ philꝰ.c.xxx.dicit.
Cõcipit ingẽtes animos inanis egeſtas: Et fa⸗
cit hec hoĩem ſepiꝰ artificẽ.
Ertiũ documẽtũ qð vobis trado o parẽ
t tes ðꝛ coꝛrectiõis.Nõ debetis em̃ dimit
tere filios vꝛõs cũ malis ſocietatibo con
uerſari nec pctã ꝑpetrare qᷓ;tũ eſt vobis poſſibi
le:ſed debetis eos caſtigare. Ait em̃ Phus.vj.
de aialibo. Bonũ eſt vt parẽtes coꝛrigant filios
ſuos.Ideo ꝓuerb.xiij.dicit Salomõ.Qui par
cit virge odit fůiũ ſuũ:qui aũt diligit illũ inſtã⸗
ter erudit.Et ad Heb.xij.dicit apłlus. Quis eſt

filiꝰ.ſ.filialiter dileciꝰ quẽ nõ coꝛripiat frater.q̃ſi
di. nullus. Etideo o filij ſufferte patiẽter coꝛre⸗
ctionẽ parentũ quã faciunt vobis ꝓ via ſalute.
Ait em̃ Salomõ ꝓuerb.xxix. Uiro qͥ coꝛripiẽtẽ

dura ceruice contenit repentinꝰ ſuꝑueniet inte⸗
ritus⁊ eũ ſanitas nõ ſequet᷑. Uirga aũt atq; coꝛ
rectio tribuet intellectũ ⁊ ſapiẽtiã.Lenemi ergo
o parẽtes coꝛrigere filios vꝛõs. iuxta pᷣceptum
Salomõis ꝓuerb.xxiij.vbi dicit. Noli ſubtra⸗
here a puero diſciplinã:ſi em̃ ꝑcuſſeris eũvirga
nõ moꝛiet᷑.In vᷣga ꝑcutis illũ ⁊ aiam eiꝰ de in⸗

ferno liberabis.⁊.xxij.c.eiuſdẽ lib.iteꝝ ðt.Stul

ticiã alligatã in coꝛde puerivga diſcipline effu⸗
gabit.qᷓ;uis ergo moleſte ferãt nõ tamẽ debet

ceſſare a coꝛrectiõe.Ait em̃ Catho.c.ij.ſui li. Cũ

moneas aliquẽ nec ſe velit ipᷣe moneri: Si tibi
ſit charꝰ noli deſiſtere ceptis.Et qᷓ;uis ſint boni
filij tamẽ cõtinue debetis eos ſolicitare ad ma⸗
ius bonũ.Ait em̃ Ouiõð.livᷣ.j.de ponto.Necno
cet admiſſo ſubdere calcarequo.Nõ dico tamẽ
ꝓpter hoc ꝙ debeatis a pueris omino amouere

ſua ſolatia puerilia:ſed ꝑmittere eos debetis fa

cere iuxta moꝛẽ pueroꝛũ in his q̃ non ſunt pctã
qꝛ qui nimis emũgit elicit ſanguinẽ ꝓuerb.pe⸗
nul.c.deniq;.iiij.di.Et ad h̊ ꝓpoſitũ poſſumus
adducere illð Ouið.in.j.de remedio amo.lʒ ad
aliud ꝓpoſitũ dixerit. Lu puer es nec te quicqᷓ;
niſi ludere oꝑtet. Lude:decẽt animos mollia re
gna tuos.Aliter ãt educatꝰ poſtea qñ erit ſenex
faciet puerilia. Sicnt legit᷑ de filio cuiuſdã reg
qui fecit eũ enutriri in magna maturitate: ⁊ in

cõſoꝛtio phᷣoꝛũ ⁊ alioꝛũ ſapientũ.Sed poſtqᷓ; il

le moꝛtuo patre factus eſt rex.cuʒ ꝑuenit ad ſe⸗
nectutẽ non delectabat᷑ niſi in ludis pueroꝛũ:⁊
maxime in capiẽdo muſcas cũ manib ⁊ ponẽ⸗
do actenẽdo eas in q̃dã capſula quã fecerat de
papiro:ita ꝙ opoꝛtebat quodãmõ eũ ad puen

6conctaumn
Ulclnnaperai⸗
igispucnnienn⸗
rtegluechſci
ſceciaudnarn

E

reodtifin

jgolmiemnii

dDnrlirdendd

Curudnirnfm

(cleſkeenlu

S
“HMs

Ddeckcüde
oocſehaienin
Perinlomsfuen
foenicpoero⸗
Gllu olino
lommzeydee
cufiinin
moin eindſla
hittvqj npolln⸗
Gngeernöcengrt

MmMWNNTCiden10

lofotonicentins
ncla dliaKadl
Dahſünpſacdos
Mmotnmeggnoen
Gperfiidliolud
liiſcttrryti die

mnde ſino chzbel
oniſno correrer

dt notennin

Noff

oguideoipͤl⸗
cocgibornbilen
lilromͤrroffli

Mlgverolürtni
tcno Oulcief

niolalanm nüi⸗
ucharonigui
Uiunutn
i glgtitin
Niumſfrlenih
dättpihnnne
malgſerpfnn
Crenſic
Brrcürr
g ſin
gepeſd
bnnn

eſt
nen

WI
ſoddnnne
tndsa
en Pn
lond Qn
grili
wbpiftun
Patit on
disg inſin
dq nt
nnunirn
igaaitnguan

l

tuna jaon.
, Tollibrn
ſenis cin.
biten de NH

monat

lumat
Nenc.
,ſide n
Mminognendea e
ws Nnoſ
rlinegui
nipuerbe
jpoſſumus

neete qulcqx
os mollar
göcntſan
ocnindi
Auntiinn
Sal oi⸗
wmntuͤ
oemuͤ
mtv ten
wiſn

vcin

Foliũ

ciã redire:hoc eſt ad ſtulticiã que eſt colligata ĩ
coꝛde pueri.vt ait Salomõ ꝓuerb.xxij.Et ideo
floꝛẽtini quãdo vident aliquẽ ſenẽ ſtultũ vel fa
tuũ dicere ſolent. Iſte fuit vnus ſapiens puer.
Hoc autẽ quotidie per exꝑientiã videtur ⁊ ego

oculis ꝓpꝛijs perſpexi.Nam cũ iuiſſem quadaʒ
die adviſitãdũ quẽdã ſenẽ decrepitũ qui erat in

ſeculo magne reputatiõis ⁊ reueretie inueni eũ
puerilia facientẽ. Ex quo ille verecundatꝰ dixit.
Parcite mihi ſi hec facio.nã pater meꝰ fecit me
in puericia enutriri in maturicate? nũqᷓ; ꝑmiſit
me ſolatia capere cũ pueris:⁊ ideo quia fui ita
ſapiẽs puer:nũctanqᷓ; puerułꝰ effectꝰ ſił canto
⁊fleo ⁊c. Alius q̊ʒ ſcietia ac fama doctrine dariſ
ſimꝰ cũ cauſa recreatiõis ſemel extra vrbẽ fuiſſʒ
ductꝰ in quoddã viridariũ ad pꝛandẽdũvidẽs
in quodam fontanili anetas in eo ſe balneãtes
cũ ſurrexiſſet de mẽſa accepit in manu vnã perti
cam ⁊ currebat poſt anetas percutiẽdo eas.De
qua re admirati familiares eiꝰdixerunt. Nolite
facere iſta puerilia que vobis redundãt in ma⸗
gnũ dedecꝰ cũ his qui vos inuitarent ⁊ putant
vos eſſe hoĩem ſapientẽ.At ille rñdit:ꝙ qꝛ ſem⸗
per in litteris fuerat educatꝰ ⁊ nunqᷓ; habuerat
recreatões pueroꝝ ideo opoꝛtebat eũ ſic facere.
Sed ad /ꝓoſitũ noſtrum reuertamur.Scitote
igit᷑ o parẽtes ꝙ de oibus pctis que ꝓpter negli
gẽtiã veſtrã cõmiſerint filij veſtri reddetis rõnẽ

deo in die iudicij.Et hoc dico tam de parẽtibꝰ
ſpũalibo qᷓ; coꝛ ꝑalibo.Nam ille qͥ tenet᷑ aliquezʒ

coꝛrigere⁊ nõ coꝛrigit int᷑pꝛetat᷑ pctõ ↄſentire.c.
erroꝛ.⁊.c.quid em̃.⁊.c.cõſentire.lxxxiij.di. Agen

tes vo ⁊ conſentiẽtes pari pena puniũtur.l.itẽ

mella.S.ſi aliꝰ.ff.ad.l.aqui.Et hac de cauſa licet
Hely ſũmꝰſacerdos iudeoꝛũ qᷓ;uis ex ſe eſſʒ bo
nus tamẽ qꝛ nõ coꝛrigebat filios ſuos malos:

ipᷣe ⁊ filij diuio iudicio interier̃t.vt hr.j. Reg.iij

⁊.iiij.c.⁊.xxxvij.di.c.legãt.⁊.xlvij.di.S.nece.⁊ ex⸗
tra de ſimo.c.lʒ hely.lõ ſolũ aũt e᷑na pena pu⸗
niemi ſi nõ coꝛrexeritis filios vꝛõs ſʒ etiã tꝑali.
vt ðt Inno.tertiꝰ in:.c.q̃liter ⁊ qũ.extra de accu.
⁊ loquit᷑ de oĩb pᷣlatis.Legit᷑ q̊ʒ ad hoc ꝓpoſitũ

quoddã hoꝛribile exẽplũ cõtra illos parẽtes tã

ſenſualr amãtes filios ꝙ eis ꝑmittũt facere oĩa
mala que volũt ⁊ nõ audẽt coꝛrigere illos ne cõ

triſtẽt eos. Quidã em̃ iuuenis diſſolutꝰ malas

tenẽs ſocietates nũqᷓ; a pr̃e coꝛrigebat᷑ ꝓpt᷑ inoꝛ
dinatũ amoꝛẽ quẽ ei poꝛt abat. vñ effectꝰ fur cũ
ad furcas duceret᷑ poſtulauit graʒ vt ſaltẽ pꝛẽs

ſuũ oſcularet᷑ añ moꝛtẽ. Qua gr̃a obtẽta cũ pf

adueniſſet ille oñdẽs velle eũ oſculari naſũ illi
dẽtibo ãputauit ⁊ ĩ faciẽ ſibi ꝓiecit dicẽs. Uade
maledicte pr̃ qꝛ tua cã ducoꝛ ad furcas.ſi eĩ me
coꝛrexiſſes ad hac ſniaʒ nõ pueniſſẽ. R

h Enc aũ̃t coꝛrectionẽ debetis facere dulci

ter. Pꝛimo verbis:vt inqͥt Amb.lib.iiij.

de officijs. c.xvj. dicẽs. . eq; monitio aſp era ſit:
neq; obiurgatio ↄtumelioſa.?⁊ Seneca in ꝓuer

bijs inqᷣt. Obiurgationi ſꝑ aliqͥd blande admi
ſce.Si aũt verbis nõ coꝛrigant᷑:puniri debent
factis:⁊ tñ cuʒ hũanitate.xlv.di.licet.Et.xxxiij.
q.iiij.c.quod xpᷣs. Melius eſt em reddere rõnẽ
de nimia miſicoꝛdia:qᷓ; ð nimia ſeueritate.l.di.
c.ponderet.in fi.⁊=.xxvj.q.vltima.c.alligant.Nã
humaniter caſtigatus reuerentiaʒ exhibet caſti/
ganti.Aſperitas aũt ⁊ nimia increpatio:nec coꝛ
rectionẽ inducit nec ſalutẽ:vt dicit᷑ in.c.cũ btũs.
xlv.di. Et qð dicitur de patribo:intelligitur etiã
de magiſtris. Scriptũ eſt enim.ff.ad.l.aqui.l.ſʒ
⁊ ſi quẽcũq;.in fi.q ſolum leuis caſtigatio con⸗
ceſſa eſtdocenti ⁊ magiſtro. Quod etiam habet᷑
in.l.item queritur.S.idẽ iulianus.ſf.de acti.em.
Ideo dicitur in.l.pᷣceptoꝛis.ff.ad.l.aquiꝙ pᷣce⸗

ptoꝛis nimia ſeuitia culpe ãnumerat᷑. Que oĩa

ſunt ↄtra quoſdam patres ⁊ magiſtros qui ita
crudeliter verberant filios ⁊ diſcipulos:ꝙ irru⸗
unt in eos vt belue fero ces:⁊ pedibo conculcant
aliaſqʒ multas crudelitates contra eos agunt:
itavt ſepe quaſi moꝛtuos relinquant.Quando
tamẽ ꝑ humanã coꝛrectionẽ nõ volunt ſe emen
dare:debetis ſᷣuare illud Ouidij in pᷣmo Me⸗
thamoꝛ.dicens.
Cuncta pᷣus tẽptanda:ſed imedicabile vulnus
Enſe reſcidendum eſt:ne pars ſincera trahatur.
Unge metrice dicitur.
St nõ ſufficient artes:veniemus ad arma.
Oõð aũt dictũ eſt de obligatiõe coꝛrectiõis:itelli⸗
gitur de his parentibo tam coꝛpoꝛalibo q; ſpiri⸗
tualibo ⁊ magiſtris qui poſſunt coꝛrigere:quia
ſi nõ poſſint excuſant᷑.l.culpa caret.ff.ð regulis
iuris.vhi ðꝛ.Culpa caret qͥ ſeit:ſʒ phibere nõ pᷣt
Impoſſibiliũ em̃ nulla eſt o bligatio ff.de regu
lis iu.l.ĩpoſſibiliũ.vt aũt nõ veniatꝭ ad hãc ĩpoſ
ſibilitatẽ incipite eos coꝛrigere a pueritia:qꝛ dũ
mollis eſt vᷣga:faciłr flecti᷑.qñ autẽ eſt magna
⁊ dura:nõ pᷣt faciłr flecti. Ideo dicit᷑ in cõmuni

ꝓuerbio.Caſtiga canẽ:ca ſtiga lupũ ſed nõ caſti

gabis hoĩem canũ. UVt aũt vꝛa coꝛrectio effectũ
bonũ hẽat:ſᷣuate illð documẽtũ Catonis ſui li.
c.iij.dicentis. V
Que culpare ſoles ea tu ne feceris ipſe.
Turpe eſt doctoꝛi cum culpa redarguit ipſum.
Pars tercia huiꝰſᷣmõis ĩ q̃ ponũt᷑ documẽ/
ta data filijs erga parẽtesſuos. Z
KErcio vob filijs reli̊ documẽtum qð
ðꝛ honoꝛatiõis.O bligati em̃ eſt ꝑ pᷣ⸗
ceptũ legꝭ diuĩe honoꝛare pꝛeʒ ⁊ mr̃eʒ.
Exo.xx.Deut᷑.v.⁊ Ma t.xv.Et ſcitote ſᷣm doctri
nã Alex.de ales ĩ.iij.pte ſue ſũme.ĩ tractatu ð q̃r
to pᷣcepto ðcalogi.q̃ſtio.ij.ꝙ filiꝰtenet᷑ pᷣncipalr
in ſex pꝛi ⁊ mr̃i. Pꝛimo amare eos coꝛdialr:⁊ ñ

offẽdere eoſĩ aliq̊ nec vᷣbo nec facto aut alio mõ
Scðo cis obedire tenet᷑ in oĩb licitis et hone⸗
ſtis. Tertio eos reuereri ⁊ honoꝛare:non ſolum
verhis:ſed etiam reuerentia coꝛpoꝛali:ſᷣm ſta⸗
tum et conditionem eoꝛum. Quarto eos dul⸗

EE y

cibus verbis in tribulatiõib cõſolari. Quinto

5 .
. . 4 . D
.
5

ſed cõfuſio. gloꝛia em̃ hoĩs ex hbonoꝛe patris ſui

in infirmitate eoꝛũ illis ſeruire:? eos adiuuare ⁊ dedecꝰ filij parẽs ſi
etiã ſanos in ſeruitijs operũ. Sexto eis neceſſa nectã patris beſrerns knroketorſmig Hiraſe tülilfgſ
miniſtrare quãdo indiget. Hoc q́ pceptuʒ lius. ſi defecerit ſenſu veniã date: 2 neſt nn nchſin
eſt de lege nature.nã a natnra om̃s indinantur cum in virtute vr̃a.Quã male fame eſt genac enfaininnin
honoꝛare ⁊ reuereri parẽtes.l.ius naturale.S.fi quit patrẽ:⁊ maledictus eſt a deo q exaſt in⸗ nere
na.iũcta.l.veluti.ff. de iuſti. ⁊ in. Lege q̊; huma trem. Hec ibi. * natma abrignn n
na pꝛecipit᷑ filijs vt reuerẽtiã ⁊ bonoꝛẽ exhibeat On ſolũ aũt tenemini honoꝛare paren⸗ unpene
Fs encen a depmranc. 1 er n tes carnales ſed etiã ſpũales Veicen Nninrſd
v C depacha po., . I. ò O0. n.iij. parte b,
. e.a libe. 2 liber. pꝛe. Ideo dicit᷑ in.l.j.ff. ſi quid i tu de q̃rto pꝛecepto decalogt d ſn enemmt whitlhe
u. da. Hiern⸗ batei n6 eſt ſpernẽda: tta em̃ eos diligere ſic carnales.cita diligere. xxx. q. iij idohorcnigol
re fe oms derrec endife det dnoe oinnes dHisnekeſſenerade ccraltes na,
P. e ei quos omnes xpᷣiani tenent᷑ hono 6Raicnn
quãtũ merent.vt inqᷣt Areſt.viij.ethi.⁊ Hiero. uereri.Ideo ſanctꝰ Frãciſc i noꝛane ? re/ ſaſ elatos
u r uz l. 7 Miero. . anctꝰ Frãciſcꝰ in regula ãtiqua.c. uiſiousſdos
in libꝛo de bonoꝛãdis parẽtibo.Et tãta debet eẽ ix.dixit.Om̃ n egiig arlqua.c. ſir
nuded den ix.dixit.O m̃es clericos ⁊ oẽs religioſe. euegrſtoutnez ien
reuerẽtia filij erga parẽtes ꝙ lʒ eſſẽt mali ex ma m nis in hi Ercligliaſos Paheo⸗ iinint
1e h ega hareret & 15 us pꝛo dñis in his que ſpectant ad ſalutẽ aĩ Intnensnun
xima reuerẽtia debẽt eis videri boni:niſi ſintta ⁊ anoſtra nõ deuiãt reli beckonraq dainre gſe aäft
Eine enererig o gen bont. a nõ deuiãt religione:oꝛdinẽ ⁊ offici No Aleicifo
manikteſta eoꝛũ ſcelera vt nõ poſſint in bonũ ali ceoꝛũ deinatteligione: o:dins officinx K
. . ꝛũ ⁊ admiſtrationẽ veneremur.Et ĩ admoni 6Ebtlnnfunn
quatenꝰ interpꝛetari.vnð inquit iuriſcõſultꝰ in tiõibus ſuis idẽ di . Evodmonl mtinimm
l. liberto. ff. de obſe. a libe. ? liber. pꝛe. Filio ſe Sipus ſute iqe dicebde. G con Guuæ q poꝛrae nnlim
liberto. f. a libe. pꝛe. emꝑ figdẽ in clericis qui viuũt ſᷣm foꝛmã ſctẽ (Wondtnennſen⸗
honeſta ⁊ ſancta patris ꝑſona videri debet.⁊ in eccłie:⁊ vei. quliniit in toꝛma ſere ranane inlhll
2 in ecckłlie:⁊ ve illis qͥ ipᷣos deſpiciũt.Licet em̃ diaeune
l. cum opoꝛtet. S. nõ autẽ. C. de bo. que libe.?⁊ in pctõò is ipoedeſpictic ticcem enen. minitue
n oporrer.„. „K. ⁊ in pcctõꝛes tamẽ nullus ðbet eos iudicare:ipᷣe em̃ 6cunrscalc⸗
aut.de nuptijs.S.ſed quod ſancitũ.vſi.⁊ ita di/ ſol bi uaicare: lpe ein cbntdenlet
nr. tijs. 9. led quoc vſi. us deus reſeruat ſibi eos ad iud ; ſiucclura
citur. Erubeſcit lex filios fieri caſtigatoꝛes parẽ qᷓ; mi gaͦ wuateandu. na Mc
ene Bto maioꝛ eſt om̃ibo adminiſtratio eoꝛũ . igbmmün
tum. quod ſolũ ꝓpter reuerẽtiã dici quã eis de⸗ R«R;SKäü relaci
. abent: tãto maius pctĩ hab norir emigneckende
Queon .in li ſis qᷓ; in oibus alijs hoibus huiꝰ mũdi.Et idẽ ð
bꝛo de honoꝛãdis parẽtibo dicit filio pꝛoteruo. ij ug alije boĩbuo puu mudi. Ccide enAmd
ded s bn 2 1 in epla ad om̃s fideles dicit.Debemꝰ eccli iins⸗
qui relinquit patrẽ ⁊ matrẽ. Sances tue necduʒ ſitare frequẽ cderi Lccliag d Amile
llcreü perdiderũt ſapoꝛẽ quẽ tibi pia mater in⸗ frequẽter ⁊ reuereri clericos non tim ꝓpter eMaienk
er in? eos ſi ſunt pctõꝛes: ſed fficiũ ni =
fundens linguã tuã pauit potu coꝛꝑis ſui.im⸗ ſunt pctõꝛes: ſed ꝓpter officiũ ⁊ admini/⸗ isſyguurdöe
tundgens ui it potu coꝛꝑis ſui.im/ ſtrationẽ coꝛꝑis ⁊ ſanguinis dñi noſtri ieſu xpᷣi Aaßſartors,i
dendepoertmutri ſeruitiũ qui nũq; tuos va ¶⁊ ꝓpter ſctã vᷣba que clerici dicccz unnuiaterip aiene n
gitus hoꝛrẽtes totũ in te lambebãt oſculis coꝛ⸗ ſi miniſtrare debẽt ⁊ nõ alij. Pꝛopter hec docu — ncn
pus. Et ibidẽ iten dicit. Meret᷑ cecitatis ſubire mẽta canit eccłia de beato Franciſco dicẽs. ndana
ſuppliciũ qui parentũvultus vel toꝛuo viſu de ſbytere lt pꝛe cicti ſco dices. Dꝛe Mlcsſenddann.
Nertoen yteros monuit pꝛe cũctis reuereri. Et hoc fie (gyiainpionnci
ſpexerit:vel elatis oculis leſerit pietatẽ. Areſt.qʒ n debet triplici ratiõe. Pꝛima dicit ſub “ Anaanſanön
in libꝛo Icono.inquit. Cõmunicatio maris ? nis. ſ ſubrogatũ capit naturã illiꝰ i lo⸗ ürauchal
femine inñ animalibo irratõnalibo eſt ſolůmodo cũ ſubrogat᷑.l.cõperimꝰ E. de pri nſarr Uunhſäikrihoptl
gratia ꝓcreande pꝛolis delectatõe admixta. In ſcrinioꝛũ.li.xij . c.fi. ?.xciij. di Ban er n⸗ oral Hugode
hoĩbus autẽ nõ ſolũ ob banc cauſam: ſʒ vt filij ſunt poſiti loco xpᷣi animaꝝ paſtoꝛes oles gur nohane ic
redderẽt auxiliũ parẽtib tẽpoꝛe indigẽtie: ſitut gura huiꝰ dixit dũs Petro Jobis xj Pal iennvetſon
baren fecere fülijs mimg Pecllle ideo o fi?ꝭ oues meas.Quapꝛopt debet eis ſn madſae nuannuſ
ij⁊ filie ſeruate pꝛeceptũ Ecci.iij.c.ſui lib.dicenñ. uerẽtia re ſentãti z xrp̃i of nhthſn
tie er Du Htu Ecci. .c. lurtid. vlcen. ꝛeſentãtibo ꝑſo Adeo.vj.q.j.i eRT ſackr
Judicii poera endiſ fili: ſic ſcire iee, eeeeoe pe rli aͤ egbeant ntiunffne
honoꝛauit patrẽ filijs: ⁊ iudiciũ plebs epiſcopũ ſuũ nõ ac Emgffriiſdi
matris exquirẽs firmauit ĩ filios. Sicut qᷣ the ano ſt olſeiu⸗ gus eum Knütoondini
is e V ⸗ Sie arguat.quia nõ eſt diſcipulꝰ ſupꝛa magiſtru alniwr
ſauriſat ita? qui honoꝛificat matrẽ ſuã.Qui ho ci. ̊z. vij. c. dici 5 dꝛa maguttum üͤndapenizi
2 qr m Qui ho Ecci.q̊ʒ.vij.c. dicit. In tota anima tua time deũ WE
n m maré na. Qurn qʒ.vij.c.dicit. In t a time duch
woret gaereſaumwenn ab mfaien Bis rin zſacerdoten llliꝰ ſanctifica.in etprntetvade titen⸗
die oꝛatiõis ſue exaudiet᷑ Qui honoꝛat patrem lige eũ qui fecitte:æ miſtros eiꝰ nõ derelinqt ſodftͤ
Een vur wentelon arder alil obeduͦ pacri refn⸗ Honoꝛa deũ ex tota aĩma tua:⁊ ogotinee 69 Ngatnri
Quitimet dñm bonoꝛabit pa⸗ cerdotes. Luce quoq;.xſ.dicit xpᷣu DMunper ned
ſenros:⸗ quaſi dñis ſeruiet his qui ſe genuerũ Quivos ſpernit me Penme Sleut⸗ en goene lgmnlieng
oberer mone nommtbanartc bonoꝛa patrẽ dñoꝛũ vicarij ⁊ locum tenẽtes ipſoꝛũ ab oĩbus rürſlunnid
e. icio paj qui ſecũdus poſt regem ⁊ vicarius pharaonis grmemn
tris firmat domos filioꝛum: maledicti . caſens phargon⸗ watnſnuin
tri . o au⸗ in tota terra egypti ab omnibo ĩmo etiã a fratni/ zncſilus⸗
. * „ „ „ .
Ruecs nesnnchs erachica ſpndomenc. e bus ſuis honoꝛatus ⁊ adoꝛatus eſt. Sicetia, eirhteng
. patris tul: none tibi glia ſacerdotes vicarij xpᷣi ſũmi regis quibᷣ ipße de⸗ ntinnn
hetneſinnlin

N
Wn

————
—
—
=

E
—
☛

—

—

onomen
Nfünene
fune h
hmnmg
llinn.
gosdhe D
agſiiin
Viufnn)
iunsene.
miſcinn .
4 Duede.
direied
Mdianci⸗i
ſtmno ü
dargiari
buidad
weg
offüitdn ,
Nopterdea
naſco diisN
1dickſohnen
urii=hH
e nsn
Smlazti:
Mitns ſͤnt
öengdie
tüsfan niin
en
umnlced
pumigkn
natwaamedd
ſitrutetna d
döderdingln
rhororfta
zusſuandat
utceñnan
ſeüthoin
anb Holit
rus bn

noch⸗
3 gub⸗

it daues regni celoꝛũ vt aperiãt illð ⁊ caudãt
ſicut eis videbit᷑ ſᷣm deũ:a cunctis debent hono
rari.cuʒ em̃ ipos ſacerdotes honoꝛet deꝰ: quia
ſunt ſui miniſtri.iuxta illud qð ait ſaluatoꝛ Jo
hãnis.xij. Si quis mihi miſtrauerit honoꝛĩfi⸗
cabit eũ pater meꝰ qui ẽ in celis. Pꝛofecto mul

to magis ab hoibus debent honoꝛificari. Ipſi

em̃ dei miniſtri eſſe debẽt in magno honoꝛe in
terris qui in magna gloꝛia erũt in celis. dicente
dño vbi ſupꝛa. Ubi ego ſuʒ illic ⁊ miniſter meꝰ
erit.Ad hoc etiã ꝓpoſitũ de honoꝛãdis ſacerdo/⸗
cibus narrat magiſter hyſtoꝛiarũ eccłiaſticarũ.
ꝙ cũ Alexãder magnꝰ capta gaʒa iret hieroſo⸗
lymã ſũmus ſacerdos oꝛabat ꝓ gente ſua. Cui
dñs ait vt ciuitateʒ ſertis honoꝛaret:⁊ pontifi⸗
calibo veſtimẽtis indutus obuiã pergeret Ale⸗

xandro. Quod cũ feciſſet ſociatus multis ſacer

dotibo habẽs in manu laminã:in qua erat ſcri⸗
ptũ nomẽ dñi tetragrãmatõ. Alexãder magnꝰ
deſcendit de equo ſolus ⁊ honoꝛauit ſacerdotẽ
⁊ nomẽ dñi adoꝛauit.Petẽtibꝰ autẽ militibus
ſuis quare adoꝛaſſet ſacerdotẽ iudeoꝛũ:reſpon
dit.Nõ hunc adoꝛaui ſed deũ cuius pꝛincipatũ
tenet. Nã ꝑ ſomniũ vidi deũ in tali habitu qͥ pᷣn
cipatũ perſarũ ſe mihi datuꝝ repꝛomiſit. N
Ecuũda ratio dicit᷑ mediationis. Ille em̃
ſeſt honoꝛãdus qͥ eſt familiaris ĩmꝑato
ri? ad eũ poteſt intrare ⁊ cũ ipᷣo loqͥ atq;
eius iraʒ placare:qð poſſunt facere ſacerdotes.
ca.ipᷣi ſacerdotes.j.q.j.⁊ ideo debẽta populł ve⸗
nerari quoꝛũ ſunt quaſi os q̊ddã apud domi⸗
nũ intercedẽs ⁊ oꝛans. ⁊ ideo in oꝛatiõib ſuis
publicis ſemꝑ dicunt.queſumꝰ ⁊nunqᷓ; queſo.
quia in ꝑſona oim loquũtur. Sacerdotes em̃
ſunt mediatoꝛes inter deũ ⁊ homĩes:⁊ ipᷣi diui
na miniſtrat populis ⁊ vota populoꝝ offerũt
deo. vt ait Hugo de ſctõ Uictoꝛe in.ij.de ſacra⸗
mẽtis:parte.viij.c.vltimo.⁊ beatꝰ Thomas in
iiij.di.xxiiij. Ideo dicit᷑ ſacerdos q̃ſi ſacra dos:
vel ſacer duxvel ſacra dãs ſᷣm Iſidoꝝ.vij.libꝛo
ethimolł.Et lzʒ ſacerdos ſit peccatoꝛ tamẽ grãm
dei in alios trãſfundit per miniſteriũ ſuũ.vt po
nit mgjr in.iiij.di.xix.vbi etiã inquit:q ſacerdo⸗
tes quãdo oꝛdinãtur accipiũt poteſtatẽ clauiũ
celeſtiũ ad aperiẽdũ celũ.Et ideo tanqᷓ; nr̃is pa

tibus debemꝰ eis maximũ honoꝛẽ impẽdere.
Quis em̃ nos fecit xpᷣianos niſi ſacerdotes:qᷣs

nos abſoluit a pctis niſi ipᷣi:quiba dictum fuit
Matthᷣ.xix.Quecũq; ligaueritis ſuꝑ terrã erũt
ligata ⁊ in celis:⁊ quecũq; ſolueritis ſuꝑ terraz
erũt ſoluta ⁊ in celis. Ipᷣi ergo ſacerdotes cum

ſint capitanei noſtri ⁊ patres debemꝰ eos ſum⸗

mopere venerari.Scriptũ eſt em̃ in.c.qͥs dubi⸗
tet.xcvj.di.Quis dubitet ſacerdotes xpᷣi regum
2 pᷣncipũ oĩmq; fideliũ patres?⁊ magiſtros cen
ſeri. Jpſi ſunt miniſtri dei Eſ⸗ a. lxj.qui nobis di
uina miniſtrãt ſacramẽta.ec debemꝰ eos vi⸗
tuperare ſi mali ſint. Meliꝰ ẽ

Eem̃ habere caput

ccvin

fractũ qᷓ; nõ habere. Et vt ðꝛ.xvj.q.vj.c.ſi foꝛtaſ⸗
ſis.Ad mẽbꝛa nõ ꝑtinet caput ledere vel impu⸗
gnare ſʒ a leſione ꝓtegere ⁊ defendere. O
Ertia ratio dicit᷑ ſuꝑatiois. Excedũt em̃
c ſacerdotes oẽm poteſtatẽ creatã.ſicut p⸗
bat magt Auguſtinꝰ de Anchona in li⸗/
bꝛo de ptãte pape ſiue ð poteſtate eccłiaſtica. Et
pꝛimo excedũt omnẽ dignitatẽ ⁊ pᷣncipatũ mũ⸗
di. Nam ſacerdotiũ pꝛeceſſit legeʒ ſcriptã:quia
in veteri teſtamẽto pᷣmus ſacerdos qui iubente
dño victimas obtulit fuit Melchiſedech. Ge⸗
neſis.xiiij.c. demũ per ſacerdotiũ iubẽte domi/
no regia poteſtas eſt oꝛdinata.vt patet.j. Regũ
viij.c.⁊ ideo maioꝛ eſt autoꝛitas ſpũalis qᷓ; ter⸗
rena. Unde apłus.j.ad Choꝛ.vij.inquit.leſci⸗

tis quonis angelos iudicabimꝰ:quãto magis

ſecularia.Ex quo innuit ꝙ ad dignitatẽ ecclłia⸗
ſticã ꝑtinet iudicare ⁊ inſtituere terrenã.Et non
ecõtra.Facit.c.per venerabilẽ.extra.qui filij ſint
legi.⁊.ix.q.iij.c.nemo.⁊.c.alioꝛũ. Cum igi tãto

ſit no bilioꝛ dignitas ſacerdotalis dignitate tẽ⸗

poꝛali:quãto ſpiritꝰ eſt nobilioꝛ coꝛpoꝛe.c.ĩter
coꝛꝑalia.extra de tranſſla.epiſ.vel elec.⁊ qᷓ;to ſol
eſt dignioꝛ luna.c.ſolite.ð maio.⁊ o be. Si tene
mur eſſe ſubiecti regibo ⁊ pꝛincipibo tẽporalibꝰ
⁊ eis honoꝛẽ exhibere.j. Petri.ij multo magis
ſacerdotibo. Ipᷣi em̃ ſunt reges ſpũales.vnde.j.
Petri.ij.dicit᷑. Regale ſacerdotiũ ⁊c.⁊ in.c.duo
xcvj.di.ſeriptũ eſt.Aurũ nõ tam pᷣcioſiꝰ eſt plũ⸗
bo qᷓ; regia poteſtate ẽ oꝛdo ſacerdotalis altioꝛ.
In ſignũ autẽ huiꝰ tõſurã quaſi coꝛonã geſtãt
in capite ſacerdotes.vt dicitur.xij.q.j.c.duo. Et
Ecci.x.dici᷑. Super facẽ ſcribe: id eſt ſacerdodꝭ
imponet deus nomẽ ſuũ. Ideo in ſacra ſcriptu
ra ſacerdotes aliquãdo appellant᷑ dij aliqñ an
geli. vt dicit᷑.xj.q.j.c.ſacerdotib.Unð Dauid ꝓ
pheta dicit ĩ pſal.ipᷣis ſacerdotibo.Ego dixi dij
eſtis ⁊ filij excelſi om̃es.Et Exo.xxiiij.dici᷑. Ap⸗
plica illũ ad deos:id eſt ſacerdotes. Malachie
q̊ʒ.ij.c.ſacerdos appellat᷑ angelus dñi.⁊ etiam
j.q.j.in.c.labia. Pꝛopterea dicit deus in pſal.p
ꝓphetã.Nolite tagere chꝛiſtos meos: ⁊ ĩ ꝓphetꝭ
meis nolite malignari. In lege quoq; ſcriptuʒ
eſt. Dijs nõ detrahes:id eſt ſacerdotibo.vt patʒ
Exodi.xxij.⁊ tranſſumptiue in ca.ſacerdotibꝰ.
M.q.. ⸗.
Eiñundo excedũt omnẽ poteſtatẽ demo
num. Licet em̃ quilibet demon ſuperet
omnẽ poteſtatẽ terrenã. Job.xlj.tamen

vnus minimꝰ ſacerdos ſolus vincit poteſtatẽ

omniũ angeloꝛũ ſpirituũ. Nam ſi vnus pecca
toꝛ abſoluitura ſacerd ote om̃es demones illi
paradiſum tenere nõ poſſẽt. Quod oſtẽdit do⸗

minꝰ cum Petro inquit Matth.xvj. Tibi da

bo clauẽ regni celoꝛũ:⁊ poꝛte iferi nõ pᷣnalebũt
aduerſus am.
Ertio excedũt ſacerdo tes poteſtatẽ ãge⸗
loꝛũ.Nam alicui angeloꝛũ no n eſt con⸗

“

S
—☛

Bermo

ceſſa poteſtas cõſecrãdi coꝛpus chꝛiſti.ſicut di⸗

cunt doctoꝛes in.iiij.diſt.xij.ſed ſolis ſacerdoti

bus.vt dicitur in.ca.ſicut.de cõſecra.di.j. Jem

excedũt in hoc poteſtatẽ vᷣginis cui nõ inuenit
data hec poteſtas. Deinde beata vgo mediati⸗
bus octo verbis fecit deſcẽdere filiũ dei in vte⸗

rũ ſuũ dicẽs Luce.j.Ecce ancilla dñi ⁊c.SGacer

dos vo quinq; verbis cõſecratiõis in inſtanti
facit deſcẽdere radio ſolis velocius coꝛpus xpᷣi
in hoſtiã.ſicut dicit᷑ in.iiij.ſen.di.viij.axima
ergo eſt potẽtia ſacerdotũ qui poſſunt (vt ita di
xerim)creatoꝛẽ creare:⁊ p humana ſalute dei fi⸗
liũ imolare ⁊ ſuperno patri offerre ⁊ ſacrificare.
Qui etiã mirabilioꝛi modo faciũt in manibus
ſuis venire dei filiũ qᷓ; venerit in vterũ virginis
in quã venit paſſibilis ⁊ moꝛtalis:in eoꝛũ aũt
manus impaſſibilis ⁊ imoꝛtalis. Itè in virgi⸗
nem ſemel tm̃ venit: in manꝰ vero ſacerdotum
q̃tidie. Et ideo exclamat Berñ.dicẽs. O pᷣclara
⁊ venerãda poteſtas vr̃a ſacerdotes cui nihil in
celo vel in terra cõparari poteſt:de qua oĩs crea
tura ſtupet:coꝛ mirat᷑:cõtremiſcit homo:⁊ reue
retur plurimũ angelica celſitudo.hec ille. Sa⸗
cerdotiũ em̃ eſt marimũ donũ a ſuperna demẽ
tia collatũ.vt dicit᷑ in aut.quõ opoꝛtet epᷣos.in
pꝛin.qᷓ;uis multitudo ſacerdotũ eos contẽpti⸗
biles faciat.c.legimꝰ.S.ſed dices.xciij.di.Si er⸗
go peccat qͥs vituperãdo virginẽ głioſam ⁊ an
gelos ⁊ ſanctos:ergo maximuʒ ſcelus cõmittit
vituperãs ſacerdotes ⁊ eis debitã nõ exhibens

reuerẽtiã. Ideo dicit᷑.vj.q.j.c.ſacerdotes.Sacer

dotes qui Ipꝛio oꝛe dñicũ coꝛpus conficiũt ab
oſm̃ib ſunttimẽdi ⁊ honoꝛãdi.Et.iij.q.j.c.nulli
ſcriptũ eſt.Dominũ crucifigũt qui eũ in ſuis ſa
cerdotibo ꝑſequũtur.⁊. xj.q.iij.c.abſit. Anterius

papa inqᷣt.Abſit vt quicq; ſiniſtrũ de his arbi/

tremur qui apłico gradui ſuccedẽtes xpᷣi coꝛpꝰ

ſacro oꝛe cõficiunt:ꝑ quos nos xpᷣiani ſumus:

qui claues regni celoꝝ habẽtes ante iudicij diẽ
iudicãt.In veteri q̊ʒ lege quicũq; ſacerdotibus
nõ obtẽperaſſet:aut extra caſtra poſitus lapida

bat᷑ a populo:aut gladio ceruice ſubiecta ↄtem

ptũ expiabat cruoꝛe.hecibi. Et.xvj.q.j.c.ſi cleri⸗
catus. Hiero.ait. Nõ eſt humilitatis mee neq;
mẽſure iudicare de ceteris:nec de miniſtris ec/⸗

cleſie ſiniſtrũ quidpiã dicere. Ad hoc aũt faciẽ

duʒ.ſ.ad honoꝛãdũ ſacerdotes dei inuitãt nos
exempla impatoꝛũ.Sicut patʒ de Theodoſio
imꝑatoꝛe: de quo legit᷑ in hyſtoꝛia tripertita.et

in.c.cũ apud theſſalonicã.xj q.iij.Qui cũ feciſſʒ
aliquos occidi nullo pᷣcedente iudicio:quia eiꝰ

iudices fuerãt lapidati.cũ veniſſet ad ciuitatem

Mediolani ⁊ ſolẽniter vellet ĩtrare tẽplũ dei oc
currit ei dei ſacerdos ſãctꝰ Ambꝛoſiꝰ⁊ phibuit

eũ intrare templũ atq; eum multũ repꝛehẽdit⁊
excõicauit in pꝛeſentia totiꝰ populi.Ex quo il⸗
le cũ maximis lachꝛymis domũ redijt: ⁊ ꝑ octo
menſes nõ potuit intrare templũ phibente euʒ

ſacerdote Ambꝛoſio. Tandẽ bumiliter dep̃ca,

tus vt eũ intrare ꝑmitteret facta penitẽtia cum
maximis lachꝛymis ⁊ deuotiõe intrauit oſten⸗
dens alijs chꝛiſtianis quãta ſit autoꝛitas ſacer
dotis⁊ qᷓ;tũ debeat timeri. Aliud qͥʒ exemplũ

habet᷑.xcvj.di.in.c.in ſcripturis.vbi narrat᷑ Cõ⸗
ſtantinũ imꝑatoꝛẽ dixiſſe.Uere ſiꝓpꝛijs oculis

vidiſſem ſacerdotẽ dei:aut aliquẽ eoꝛũ qui mo

naſtico habitu induti ſunt peccantẽ:damidem

meã explicarẽ ⁊ cooperirẽ eũ ne ab aliquovide⸗/
retur.Et idẽ habet᷑ in.c.oↄſtantinꝰ.eadẽ di.Et.xj.

q.j.c.ſacerdotibo.dicit᷑. Cum pie mẽoꝛie cõſtan /

tino pᷣncipi allate accuſatiões cõtra epiſcopos
fuiſſent:libellos quidẽ accuſationis accepit ſed
eos qui accuſati fuerãt eᷣos cõuocans in eoꝛũ
cõſpectu libellos quos acceꝑat incẽdit dicens.
Ite ⁊ inter vos cauſas veſtras diſponite:qꝛ di⸗
gnum non eſt vt nos iudicemꝰ deos.Dñs q̊q;
noſter ieſus xpᷣus vſq; ad moꝛtẽ debitũ hono/
rem impẽdere voluit ſacerdotibꝰ ⁊ pontificibꝰ

qᷓ;uis eſſent mali ⁊ ſacrilegi.vt inqͥt Cypꝛianus

xciij.di.in.c.dñs.Sed heu qꝛ in maioꝛi reuerẽ⸗
tia habiti ſunt a paganis⁊ gentilibo ſacerdotes
idoloꝝ qᷓ; nũc habeant᷑ ſacerdotes veri dei. R
Ed dicet quis.Ego ipᷣos non honoꝛo:
ſ qꝛ ipᷣi nõ honoꝛãt deũ.nã multi eoꝛum
peius faciũt xpᷣo qᷓ; fecerũt iudei:ipᷣi em

ſolũ ſemel crucifixerũt eũ:ibi vᷣo quotidie dũ ce

lebꝛãt in moꝛtali crimine.Judei xpᷣm trigita ar
gẽteis emerũt:iſti vᷣo eũ duobo denarijs vel ſo⸗

lidis vendũt ⁊ ſepe non celebꝛãt niſi pꝛeciũ ſan/
guinis habeãt. Itẽ cum debeãt eſſe lumẽ popu

li.c.ſacerdotes.xciij.di.cũq; debeãt eſſe oĩbus ꝓ
poſſe ſuovtiles.xiiij.q.v.c.deniq;.ſũt deſtructio
7 obfuſcatio totiꝰmilitãtis eccłe.Nemo em̃ plꝰ
in eccłia dei nocet qᷓ; qui ꝑuerſe viuẽs nomẽ ſa⸗
cerdotis habet.lxxxiij.di.c.nemo tales nãq; ſa⸗
cerdotes mali qᷓ;tũ in eis eſt nomẽ dei deſpiciũt
⁊ panem pollutũ offerũt.xlix.diſt.c.ſacerdotes:.
Mulciq; ſunt ſacerdotes voce ſed pauci opere
xl.di.c.multi.Nã cathedra nõ facit ſacerdotẽ ſʒ

ſacerdos cathedrã. Ibidẽ. Iſti mali ſacerdotes
cõparant᷑ ſimie.j.q.j.c.ſi quis.inqͥt.Et de ſuo oꝛ

dine crimẽ ⁊ iudiciũ acquirũt.c.multi.xl.di. Sʒ
noli o frater talia de oibus ſacerdotib eloqui.
Nam in om̃i cõgregatõe ſunt boni ⁊ mali.xlvij

dl. c. qᷓtũlibet. Et poſito ꝙ om̃es eſſent mali ta/

men ſacramẽta ab ipᷣis tradita q;diu ab ecclia
tolerant᷑ nõ ſunt ↄtemnẽda:quia nõ ſuis ſʒ xpᷣi
verbis ſacramẽta ipᷣa conficiũt.c.panis.⁊.c.re⸗

uera. de cõſe. di. ij. .j.q.j.c.ſignificaſtis.⁊.c.xpᷣs.

cum.c.ſequẽti.Unð ſacramẽta a iuda pꝛodito⸗
re tradita nõ fuerũt repꝛobata. c.ſecũdũ.xix.dilſ.
2.j.q.j.(.dedit.Tales em̃ ſacerdotes ſibi tm̃ iu⸗
dicium mãducãt ⁊ bibunt.j.q.j.ca.per Eſaiam
Sicut autem radij ſolis non inquinantura lo
cis immũdis per que tranſeunt:ita nec diuina
ſacramenta a malis miniſtris.dicto.cſecũdũ.

migſanun
ngranun

tgl in

gſnntinn
GMickron t
neunionpenan
ninlaninolit
UrciiNvurndid

,
(nurercotüth
inurunt e

ſronſencdcfer

iluura diodo
gicraminfoe

lun gamge
1pſrearkeinemi
lact gult.⸗
Gepent Aun
wmarnsaum
litonzarminit
ſnir wnoꝛan,
Mungi Kors ee
bennutlaendores

ſiG0ohun

1

(emesehros oo
(strigoloen
Mismedantec

Domlnica ſcide
lſcopigtabbari
Mhoßib animarin
Iſcinoſſenus,

bho
t honps.
fis dfi
ſodeſſ
nitin
Datdarider⸗
Pocknnſihienen
Deemigonnd
die⸗ hengen
Mmi: horaien
kthaberſlplong

lunnmn Mevag

rlnen

Aecnigen
unigenin
nnm
aie
nde
ndaneeri.
enen
wdes d
one dehti hn
nder ſoi
rincenen
nn mdio:inad
rlidſaedn
dores ndi .
vos non onn
niolton
mit iden ii.
ooniedid
arömengino n
denanis relſℳ%α
tniikecüſen e
the wnäon
deit tt en
iqgſürdcknun
eſenoi,
ſeriui;mi
molirtiß6
nonik hn
1Nſkehlams
Nerſed oech
borſuatnt
mibuntn
re Ne.⅞

mhort coga .

onirmaliliei
Sſentmain
id. abacc
ianoſvis
itcoNs
caſts
1oiacinen
h CKütiin
S
ſae. .
lnciucn .
Urun
. . muiſi

RM

xix.di. Ipſi vo mali ſacerdotes ſunt ſicut fax ac
cenſa.quia alijs lucẽt⁊ ſibijpᷣis nocent.xv.q.vl⸗
tima.c.vltimo.⁊ velut lixiuium alios lauant ⁊
ipᷣi nõ lauãtur.lxxxiij.diſt.c.nihil.⁊.S.ſequenti.

⁊ per eos ſacramenta velut per lapideos cãna⸗

les vbi nihil generat᷑ tranſeunt ad locũ fertilem
id eſt ad alioꝛũ ſalutẽ.c.ſi fuerit.j.q.j.vnð eoꝛuʒ
miniſterio ꝓłis benedictio ⁊ gratia diuina cõ⸗
fertur.j.q.j.ca.dictũ eſt a dño. Quia ergo ſunt

dei miniſtri. ca. diaconi.el.iiij. xciij.diſt.⁊ in aut᷑.

quõ opoꝛ.epiſ.S.j.⁊ xpᷣi legatõe fungũtur.c.oĩs
vij. q.j.ideo debẽt ab oĩbus venerari.Nã vt ſu⸗

pꝛa dictũ eſt vicariꝰ ⁊ locũ tenẽs alicuius debet

venerari ſicut ꝑſona cuiꝰlocũ tenet.Et ideo qui
contẽnit ſacerdotes contẽnit xpᷣm cuiꝰ vices ge
runt.c.in nouo.xxj.di.Sed quid plura dicamꝰ
de honoꝛe ſacerdotũ cum etiã demões illos ho
noꝛẽt ⁊ reuereant᷑. Legit᷑ em̃ in vita beati Remi
gij ꝙ cum ſemel deferret coꝛpus xpᷣi cuidã infir
mo obuiauit ei diabolꝰ qui ſubito ſe ꝓſtrauit
in terrã. erat em̃ in foꝛma hoĩs. Cum aũt reuer
teret᷑ ſanctꝰ Remigiꝰ obuiauit ei iterũ diabolꝰ
⁊ nõ ꝓſtrauit ſe in terrã ſed genuflexit.Cui bea⸗
tus Remigiꝰ inquit. Cur pꝛimo es pꝛoſtratꝰ:
nũc vᷣo genuflexiſti.Cui diabolus ait. Quãdo
ibas deu ðferebas cui me ꝓſtrare debeo:nũc ve
ro tibi tanqᷓ; eius miniſtro genuflecco. Mini⸗
ſter em debet honoꝛari ꝓpter dñm..c.ſacerdoti⸗
bus.xj.q.j. Peioꝛes ergo ſunt demonijs qͥ nõ

ſolũ honoꝛãat ſacerdotes ſed illis ſepe iniurias

inferũt.Et ideo o xpᷣiani deuoti recomendo vo⸗

bis patres veſtros ſpũales.i.ſacerdotes ac oẽs

dericos ⁊ religioſos:quos ſi vt tenemi honoꝛa

ueritis mediaãtibo eoꝛũ oꝛõibus ad vitã perue⸗

nietis eternã.

Dominica ſecũda poſt paſcha de cõſilijs da

tis epiſcopis:abbatibb:parochianis: pꝛioꝛibꝰ:

atq; om̃ibo animarũ paſtoꝛibo ⁊ pꝛelatis Ser⸗
mo vigeſimuſſextus.

Bo

rẽtis dñice.Non ſine ingẽti myſte⸗
H rio dei ſapientia oꝛdinauit:vt oĩis
creatura ſub alterius eſſet poteſtate conſtituta.
Vnð ad Ro.xiij.dicit Paulus. Om̃is anima
poteſtatib ſublimioꝛibo ſubdita ſit.tranſſum/
ptciue.xxiij.q.c.quid culpat᷑. Ideo ꝓuerb.vij.ait
dñs. Per me reges regnãt:per me pᷣncipes im⸗
perãt. Hoc etiã patet in bꝛuq que ſequunt᷑ du⸗
catũ ⁊ habẽt ſuꝑioꝛes ſuos.vij.q.j.c.in apibꝰ.et
ſunt verba Hiero.ad Ruſticũ monachũ. Unð

Pbus.j. Mectheo.ij. Metha.⁊.viij. Phiſi. ait.

Cauſe inferioꝛes naturaliter regũtur a ſuꝑioꝛi⸗

bus.Et hoc voluit deꝰ fieri ratiõe oꝛdinis. Qꝛ
bonũ vniuerſi cõſiſtit in oꝛdine.rj. Metha. Itẽ
quia coꝛpus ſine capite vile reputat᷑.ff, de reli. et

ſuʒ paſtoꝛ

e bonus. Joh.x.⁊ in euãgelio occur

ſump.ſu.l.cum in diuerſi is. Et ita populꝰ male

ſe habet ſine paſtoꝛe. Ideo volẽtes eligere ducẽ

⁊ paſtoꝛẽ animasũ ſuarũ debẽt diligẽter cõſide⸗
rare quid faciãt.iuxta illud.ij. Parał.xix.vbi di

citur. Uidete quid faciatis.nõ em homis exerce
tis iudiciũ ſed dei:? quodcũq; iudicauericꝭ in

vos redũdabit. Sit cimoꝛ dñi vo biſcũ ⁊ cũ di⸗

ligentia cũcta facite.Non eſt em̃ apud dominũ
deum noſtrũ iniquitas nec perſonarũ acceptio
nec cupido munerum.hec ibi.Magnũ ergo eſt
onus illoꝛũ ad quos pertinet eligere pꝛelatos:
boni em̃ pꝛelati difficile iueniũtur.Debẽt emha
bere illas cõditiões quas ponit apłlus ad He
bꝛeos.vij.dicẽs. Lalis decebat vt nobis eẽt põ

tifex ſanctꝰ:innocẽs:impollutꝰ: ſegregatꝰ a pec

catoꝛibo:excelſioꝛ celis factꝰ. Pontifex aũt dici⸗
tur pꝛelatus ſᷣm Qatholicon:id eſt poteſtatẽ fa
ciẽs alijs:quia debet alijs facere ⁊ oſtẽdere viã

quã ſequũtur.c.cleros.xxj.di.Debet etiã eẽ ſan⸗
ctus quo ad deus:id eſt in eiꝰ amoꝛe firmatus.

innocẽs quo ad pꝛoximũ:id eſt nemini nocẽs:
impollutꝰ quo ad ſeipᷣm:id eſt habere cõſciam
imaculataã:ſcgregatꝰ a peccatoꝛibo quo ad con/⸗

uerſationẽ ſuã:quia nõ debet cuʒ malis ſed cũ
bonis cõuerſari:excelſioꝛ celis factꝰ quo ad ce⸗
leſtiũ contẽplationẽ:vt dicere poſſit cum apło

ad Philip.iij. Noſtra autẽ conuerſatio in celis
eſt.Et ideo cũ in om̃ib rebus etiã mimis:ſem
per in pᷣncipio diuinũ imploꝛare debeamꝰ au⸗/
xiliũ.vt inqͥt magiſter Methaphiſice Plato in
bmo Thimei.multo magis in hoctam arduo
oꝑe in eligẽdo patrẽ reccoꝛẽq; ac pꝛelatũ totarũ
animaꝝ debẽt electoꝛes totis pᷣcoꝛdijs omipo⸗
tentẽ depꝛecari:vt eos inſpirare velit ad eligen⸗/
duʒ illũ qui magis expediat tãto regimini. Ip
ſe enĩ eos inuitat ad hoc petẽdũ Baruch.iiij.di
cens. Clamate ad me ⁊ ego exaudiã vos ⁊ eruã
vos de manu pꝛincipũ iniquoꝛũ.Et Hiere.iij.
eum deuote inuocãtibꝰ bonos pᷣlatos pollicet᷑
dicẽs. Dabo vobis paſtoꝛes iuxta coꝛ meum.½

Quales aũt ð beãt eligi paſtoꝛes ſᷣm coꝛ domi

ni Hietro madianites cognato ſuo Mopſi in⸗
ſinuat Exo.xviij.di. Pꝛouide.i.cũ magna deli
beratiõe elige:de om̃i plebe:hoc eſt abſq; perſo
narum acceptiõe:viros.i.viriles non puſulani
mes.vt mulieres ſeu effeminatos: potẽtes.ſ.in
opere ⁊ ſermõe:ac timẽtes deũ.i.bone conſciẽtie
⁊ magne ſctitatis:in quibo ſit veritas.i.qui nõ
ſunt ſimulatoꝛes ⁊ hypocrite:⁊ qui ſequãturve
ritatẽ ⁊ nõ inoꝛdinatã affectionẽ.⁊ qui oderint
auariciã.i.qui nõ querũt que ſua ſũt ſed que ie⸗
ſu xpᷣi:ꝛ nõ appetãt ſuã vtilicatẽ magis quã cõ⸗
munẽ.qͥ regãt ꝓpłm.ſ.aliquãdo vᷣbo eis pᷣdieã⸗
do aliqñ exẽplo.qꝛ plꝰmouẽt facta qᷓ; vba.ff.de
leg.l.de qͥbo.cũ ibi nota.⁊.l.ea q̃.ff.de hẽ.em.oĩ
tꝑe.i.qͥ nũqᷓ; ſint negligẽtes ĩ viſitãdis: admo⸗
nẽdis ⁊ coꝛrigẽdis ſubdid ſʒ ſint ſoliciti ⁊ fer⸗
uẽtes ac ſtrenui ĩ offieio ſuo:⁊ ſuẽtaſiliũ pbᷣiqꝗᷓ

vt refert Archi. in.c. hoc habet. xlvj. diſt. inquit
cuilibet bono pᷣlato. Cũctis eſto benignꝰ:nemi

ni blãadꝰ:paucis familiaris:ebus equus: ad
iram tardꝰ:ad miſicoꝛdiã ꝓnus:iĩ aduerſis fir⸗
mus.:in ꝓſperitatibo cautꝰ:oibusꝓdeſſe debes
velle nulli nocere. Quilibet em̃ taliũ pꝛelatoꝛuʒ
põt dicere verba thematis nr̃i. Ego ſum paſtoꝛ
bonꝰ. Suꝑ qᷣb verbis videbimꝰ ſex cõditiões
q̃s habere debet qͥlibet bonꝰ paſtoꝛ aiarũ.
Pars pᷣma in qua explicant᷑ ſex cõditiões ve
ri paſtoꝛis.Et pᷣma conditio declarat᷑ que dicit
fidelitatis. T
Vam ſit arduũ idoneũ inuenire pa⸗
q ſtoꝛẽ ſine machla ⁊ defectu ⁊ cũ cõdi⸗
tionibo que reqͥrunt᷑ in pᷣlatis oſtẽdit
= ſaluatoꝛ Luce.xij.?2 Matth.xxiiij.di.
Quliſputas eſt fidelis ſeruus ⁊ pꝛudẽs quẽ cõ⸗
ſtituit dñs ſuꝑ familiã ſuã vt det illis cibũ in tẽ
poꝛe.Suꝑ quibo verbis Chꝛy.inquit. Querit
dñs nõ quaſi pꝛudẽtẽ ⁊ fidelẽ diſpeſatoꝛẽ igno

rans:ſed volẽs innuere huiꝰrei difficultatẽ ⁊ ra

ritatẽ. In pᷣdictis aũt vᷣbis declarat dñs noſter
ſex boni pᷣlati cõditiões. Pꝛima quarũ dicit᷑ fi⸗
delitatis.ibi.fidelis.Secũda hũilitatis.ibi.ſer⸗

uus.Tertia ſagacitatis.ibi.⁊ pꝛudẽs. Quarta

ſinceritatis.ibi.quẽ cõſtituit dñs. Quinta pat᷑/⸗

nitatis.ibi.ſuꝑ familiã ſuã. Sexta frugalicatis

ibi. vt det illis cibũ in tpoꝛe. Quo ad pꝛimã
cõditionẽ que dicit᷑ fidelitatis dico ꝙ triplex in

bono p̃ᷣlato debet eſſe fidelitas.ſ.oꝛis:coꝛdis: et

oꝑis.Oꝛis vt vnũ nõ dicat ⁊ alið faciat cũ frau
de.qꝛ ſi cuilibet hoĩ graue eſt fidẽ fallere.ff.ð cõ
ſti. pec.l.j.multo magis vicario xpᷣi ⁊ pᷣlato.De⸗
bet ergo eſſe verax ⁊ nõ duplicibo vᷣbis vtẽs.qꝛ
vt dr Ecci.v.Denotatio peſſima ſuꝑ bilinguẽ.
Idcirco idẽ ſapiens.xxxvij.c.eiuſdẽ lib.ðt.Ante
oia oꝑa tua verbũ verax pꝛecedat te.Licet em̃vt
inqᷣt glo.in aut᷑.de nup.S.j.v.nõ em̃.col.iiij.ſa⸗
piẽtis ſit mutare ꝓpoſitũ in tẽpoꝛe: qꝛ q̃ de no⸗
uo emergũt nouo indigẽt auxilio.ff.de interro.
ac.l. de etate.S.ex cauſa.Et ideo pᷣlatus ex cauſa
poſſit reuocare ſniaʒ ⁊ qð pꝛius deliberauerat
imutare:tñ quia om̃e debite ꝓmiſſum eſt debi⸗
tum..l.j.ff.de pac.c.q̃liter.extra.e.l.nõ minoꝛẽ.C.
de trãſacde. bet pᷣlatus qᷓ;tũ ei bono modo poſ⸗
ſibile eſt qð ſemel deliberate pmiſit ſuo ſubdito
obſuare:ita vt nõ ſit mẽdax aut leuit᷑ mutabił
ſed ita verax ⁊ fidelis vt ſubditi ita vᷣbis pꝛela⸗
ti acqͥ eſcãt ſecuri ſicut euãgelio xpᷣi. 7
Excũdo debet pᷣlatus eẽ fidelis coꝛde: ita
ſxt nõ ſit ſimulatoꝛ vnũ oñdens in oꝛe ⁊
alið hñs in coꝛde.nec faciat ſubditis ſi⸗
cut ſcoꝛpio qui ante blandit᷑ ⁊ cauda pungit.
De tali pᷣlato dicit᷑ puer.xj.Simulatoꝛ oꝛe deci
pit amicũ ſuũ.⁊ Hiere.ix. In oꝛe ſuo pacẽ cum
amico loquit᷑ ⁊ occulte ponit ei inſidias.Debet
g̊ᷣoẽs ſubditos fideli dilectiõe ãplecti ⁊ nõ inoꝛ

dinatis affectõibo toꝛqueri vt vnꝰ ſit ei filiꝰ aliꝰ

—

S,Sẽ

filiaſter. Ex his em̃ maledictis affectiõiby oꝛiũ/⸗
tur inuidie: murmuratiões:⁊ ino bedietie atq;
diuiſiões. Qui em̃ ioꝛdinate diligit aliquẽ ſi eñ

videat pᷣumptuoſũ actemerariũ illũ laudatvt

audacèæ ac magnanimũ. Si aũt ſit ineptus ille
quẽ inoꝛdinate diligit dicit eũ cauſa hũilitatis

ita facere ⁊ eũ alijs anceponit.conaturq; de aſi⸗
no facere dextreriũ ſiue ſonipedẽ. Sed illi qͥ hec

vidẽt dicunt illð qð cõiter dici ſolet.ſ. Magna

choꝛda reqrit᷑ vt ad celuʒ aſinꝰꝑtrahat᷑. Si vo
male alicui affici᷑ vᷣtutes q̃ in eo ſũt pᷣũptuoſi
tates appellat:humilitatẽq; reputat ineptitudi
nem. Juliꝰ em̃ celſus lib.ij.inqͥt. Unuſqᷣſq; libẽ

ter credit qðᷣ appetit.⁊ ſãcꝰ Bona.in.ij.ſen.diſ.
xliij.in queſtiõibo circa litcerã ðt. Homo aliqñ
bene ſcit aliqͥd ſed tamẽ affectio adeo dñat᷑ ĩ eo
vt ad exiſtimãdũ oppoſitũ illũ ꝑtrahat.De tali
affectiõe Hiero.in ſuo tranſitu dixit.Nimius ⁊
ſtultꝰ amoꝛ ignoꝛat iuſticiã ⁊ veritatẽ:ratiõe ca
ret:modũ neſcit:neq; alið cogitare põt qᷓ; qð di
1 it.hic amoꝛ nõ eſt charitas ſed ſtulticia. Hec

On igit᷑ in plato debet eſſe inoꝛdiata af⸗/
n fectio qᷓ;uis poſſit ⁊ debeat magis vir⸗
tuoſum plus diligere:ſicut xpᷣs pꝛe cete

ris aplis diligebat Johanẽ. vt ðꝛ Joh. vltimo.
ſed datis paribo quõ ad vᷣtutes debet oĩbꝰ ſub⸗
ditis habere charitatẽ ⁊ dilectionẽ:oẽſq; eq̃liter

amare q;tũ poteſt. Tenio debet eſſe fidelis ĩ

oꝑe:vt officia ⁊ honoꝛes eq̃liter diſtribuat iter
idoneos ⁊ nõ ſibi cõiunctos ↄſanguitate ⁊ affi
nes ac charos eleuet⁊ extraneos depᷣmat. Offi⸗
cia etem̃ ac honoꝛes eq̃lit᷑ debẽt diuidi.ff. de mu
ne.⁊ ho.l.qui oꝛiginẽ.S.pꝛeſes. Suꝑ oĩa aũt fi⸗
delis diſpẽſatoꝛ eſſe debet:vt inſufficiẽtes ad pᷣ⸗
latiões non ꝓuehat.vt em̃ ðꝛ in.c.nihil.extra de
elec. Nihil eſt qð eccłie dei magis officiat q; ꝙ
indigni aſſumũtur pᷣlati ad regimẽ animarum
Officiũ ergo tribuat vnicuiq; qð ſue ſaluti ⁊ cõ
muni vtilitati videat expedire. Et hoc eſt qð ðᷣt
Paulłꝰ.j.ad Choꝛ.iiij. Hic iã querit᷑ int᷑ diſpen
ſatoꝛes vt fidelis qͥs inueniat᷑.Debet etiã ſᷣuare
illud qð habet᷑ in.l.honoꝛes.ff.de ðcurio.vbi di
citur. Honoꝛes ⁊ munera nõ oꝛdinatiõe.i.ſᷣm
oꝛdinẽ tꝑis ſed potioꝛibo qbuſcũq; iniũgenda
ſunt.i.magis dignis ⁊ ſufficiẽtibo.Et hoc ſuffi⸗
ciat quo ad pᷣmã pᷣlati cõditionz.
Secũda cõditio que ðꝛ hũilitatis.
Elñũdã veri paſtoꝛis cõditionẽ q̃ ap⸗
ſ pellat᷑ hũilitatis demõſtrat dñs no⸗
ſter in vᷣbis pᷣallegatis dũ ðt.Fidelis
fßuns.q̃ſi di.nõ dñs:nõ tirãnus.Se
raphicꝰ q̊q; Franciſcꝰ in regula ſua.c.x.oſtẽdẽs
quales debeãt eſſe pᷣlati ait. Fatres qui ſũt mi
niſtri ⁊ ſerui alioꝛũ fratrũ.Et ibidẽ etiã ðt. Naʒ
ita debet eẽ ꝙ miniſtri ſint ſerui oĩm fratrũ. Eſt
aũt triplex ſeruitꝰ. Una cupiditatis.ſ.qñ pᷣlatꝰ

bʒ ſubditũ lucroſũ ⁊ ſibi in tꝑalib vtile:⁊ ratõ

cn Nigtinn

(inggennt

1

7

Pnteerägind
Gcbütiennuün
Sckafblanie
Ponntonisbiim
ſithrch ugd
ülnummnt
tn,üuicrir

MmMdtotlopͤck
wpikscuizfurſie
fiſonctömdurt
Mbolusciſtorut
uübideranackand
oſgnikicignmn
(oncodͤfacitä
MAvarigdeninin
Wnopot iuparet

Mprclonöͤts eral

2*

.

lolingeenthi
iſacnscſtmal
Pleculcevatae
lcaiſi rbi,
tüluincibusre⸗
Meiitßlodict
Undm Seveb
ſufm iez
WNNS
nſelendden
doßſantinen
Ecptorefenge,
müinn
üeru
buͤrzinneig.
Eeci ſubalnata
chnamie
Uiregt

wadn tia
AMrdat du.

Vdin ſiinn.
neräröeg.
Nnſäti; öde.
akumnde

acheinoegange

Ncder naggn
ierhs tn
Ndͦ oöee.
todhe e
noninſgeclin
deht cſeſdii
Anbuat ir.
Nſngrietgfi
osdehn Oe
üdiuidiff denn
8Sondigtüß
NincndiN
gs Firi
Ungninnan
n k
gontni e
t Dehrnifin
fNNN
oimni,n
ig inügent
n Ebocſuft
is.
Gditone⸗
möſtrardie
ns düd
8 n hrinne⸗
laſosctoti
ns lii⸗
bidicni,
Nioinfn,
S

lueri quẽ de eo habet ꝑmittat eũ multa mala fa
cere aie ſue nociua:⁊ bonoꝛi diuino ↄtraria ⁊ in
magnũ ſcandalũ:clauditq; oculos ⁊ oſtẽdit ſe
noõ videre.⁊ hbec eſt ſeruitꝰ diabolica ⁊ ſuppoꝛta
tio iniqua. Peſſima eſt em̃ patiẽtia ꝑ quaʒ nu⸗
triunt᷑ in ſubditis vitia:vt ꝓbat᷑ per.c.iuſtũ eſt.
in fine. xxiij.q.iij.⁊ per.c.nõ putes.⁊.c.nõ eſt ino
centie.?.c.qui vicijs.eadẽ cã.q.v. Ideo Eſa.j.ðꝛ

Pꝛincipes tui infideles oẽs diligũt munera ſe

quunt retributiões. Alia eſt ſᷣuitꝰ puſillanimi⸗
tatis ⁊ eſt illoꝛũ qͥ nõ audent coꝛrigere magna⸗

tes timẽtes ne ſint poſtea eis cõtrarij vel eos de
poni faciãt de officio.⁊ iſta q̊ eſt maledicta ſer⸗

uitus. Et ideo hõ puſillanimis non debet fieni
platus.Et huic ðꝛ Ecci.vij. Noli q̃rere fieri iu⸗
derx niſi valeas vᷣtute irrũꝑe iniqtates.ne foꝛte

extimeſcas ſaciẽ potẽtis.vt em̃ inqᷣt Nicolaꝰ de
lyra ſuꝑ Matth.iij. c. In hoc cõſiſtit vitas do⸗

ctrine ꝙ aliqͥs nõ timet vitia magnatoꝝ confi⸗
dent arguere. Tertia ẽ ſeruiꝰ hũilitatis:⁊ ẽ illiꝰ

pꝛelati qͥ ſe indignũ tali officio exiſtimãs ſe mi⸗
niſtrũ ⁊ famulũ reputat oĩim ſubditoꝛũ ſuoꝛũ:

eis eſt affabilis mãſuetꝰ ⁊ beniuolꝰ. Et ad hoc
hoꝛtat᷑ ſapiẽs Ecci.xxxij.dicẽs. Rectoꝛem te po
ſuerũt noli extolli:eſto in illis q̃ſi vnus ex ipſis.
Mõ debet em̃ quiſqᷓ; gliari de pꝛelatiõe ſed ma
gis hũiliari ? timere ne deꝰ hancilli dignitatez

dederit ꝓ ſuoꝛũ operũ remũeratiõe. Itèe cõſide⸗

rare debet qð ſcriptũ eſt Sap.vj. Judiciũ du⸗
riſſſimũ his qui pᷣſunt fiet. Itẽ debet aduertere
ꝙ ſpũſſanctꝰ xpᷣm durxit in deſertũ vt ieiunaret
ſed diabolus eũ ſtatuit ſupꝛa pinaculũ templi

vt eũ ibi de vana głia tẽptaret.vt patʒ Mat.iiij

Quo ſignificat᷑ ꝙ multos ſpũſſanctꝰ ducit ad
religionẽ ad faciẽdã pniam:quos diabolꝰ ꝓcu

rat eleuari ad eminẽtiã ⁊ pᷣlationẽ eccłiaſticã:vt

quos nõ põt ſuꝑare in ſubiectiõis hũilitate vin
cat in pꝛelatiõis exaltatiõe.Nã Saul qui añqᷓ;
eligeret᷑ i regẽ erat hũilis ⁊ bonus:poſt adeptũ

regnũ factus eſt malꝰ ⁊ ſuꝑbus.ſ. Regũ.xv. Et

ideo ille qui eleuat᷑ ad pꝛelationẽ debet ſeruare
illð Ecci.iij.vbi ðꝛ. Quãto maioꝛ es tãto magꝭ
te hũilia in oibus ⁊ coꝛam deo inuenies gr̃am.

Huic aũt pᷣlato dicet in moꝛte dñs noſter illð

Matth. xxv. Serue bone⁊ fidelis intra in gau
dluʒ dñi tui. Talis pᷣlatus amat᷑ a ſubditis: vt
ceñm̃ inqͥt Tulliꝰ in q̃dã oꝛõe ad ceſarẽ. Nihil eſt

tam populare qᷓ; boĩtas.Ecõtra aũt iuxta Hie/

roñ.ſentẽtiã in epła ad Titũ.Nihil eſt fediꝰ pꝛe
ceptoꝛe furioſo.

Ciendũ tamẽ ꝙ pᷣlatus nõ debet in bis
ſ q ptinẽt ad officiũ ſuũ ſe viliter tractari

Ddopmittere: imo debet oſtẽd ere autoꝛitatẽ
ſuã ⁊ pᷣlationẽ. Uñ ait iuriſcõſultꝰ in.l.obſeruã⸗

dũ.ff. de offi.pꝛe.ꝙ pᷣlatus debet taliter ſe babe⸗

re cũ ſubditis vt cõtemni ſe nõ patiat᷑. Et ibidẽ
8ð: ꝙ nõ debet aliquẽ ſubditũ recipere in nimiã
familiaritatẽ ⁊ equalitatẽ.nã ex cõuerſatiõe eq̃li

contẽptio dignitatis naſcit᷑.Et ibidẽ dicit᷑ ꝙ ita
ſe debet gerere vt autoꝛitatẽ dignitatis ſue ige⸗
nio augeat.Qugx re repꝛebẽdẽdi ſunt illi pᷣlati
qui habẽt nomẽ officij ſed dimittũt alios illud
exercere:ita ꝙ ſunt tanq; circulꝰ ad tabernã.Nã
cum ꝓpłus credit habere vnũ pꝛelatũ haber de
cem quãdo pᷣlatꝰ ꝑmittit caput ſuũ reuolui cir⸗
cũq̃q; a multis:ex quo ſequũtur infinita incon
uenietia. Ideo ðt Areſt.xij. Mecha. Qꝛ res no⸗
lunt male diſponi:nõ eſt bona pluralitas pᷣnci⸗
ũ:vnꝰ ergo pnceps.hec ille.õ igit᷑ ſeinꝑ pꝛe⸗
atus vti debet manſuerudine ſed quãdoq; vti
põt ⁊ tenet᷑imꝑio ⁊ autoꝛitate.Uñ in.S.nõ per/
mittas.in aut.de man.pᷣn.imꝑatoꝛ inqt. Lalẽz
vᷣo pᷣbebis temetipᷣm oibus⁊ publice⁊ puatim
vt cerribił qͥdẽ ſis delinqntib ⁊ indeuotis:mã
ſuetiſſimꝰ aũt ⁊ mitis oibus placidis ⁊ deuotꝭ
⁊ paternã eis exhibẽs ꝓuidẽtiã. HWM
De tertia cõditioe que ðꝛ ſagacitatis. A
Ertia veri pᷣlati cõditio dici᷑ ſagacita
t ctis.Debet em̃ eſſe pꝛudẽs aſtutus et
diſcretꝰ. Uñ ðꝛ ꝙ debet eẽ plenꝰ ocu
lis in diſcreciõe.c.ſcriptũ.de elec. Ea⸗

pꝛopter ſicut urgus de quo Ouidiꝰ inqᷣt. Cen
tum fronte oculſos centum ceruice gerebat ⁊c̃.

Eapꝛopt᷑ oĩibus pꝛelatis dicit dũs Matth.x.

Eſtote pꝛudẽtes ſicut ſᷣpentes. Abſurdũ ẽ eniʒ

vt alios regat qui ſeipᷣm regere non poteſt.il.fi.
C.de legi.tuto. Nam Paulus ait.j.ad Thi.iij⸗
Si quis domui ſue pꝛeeſſe neſcit eccłe dei quõ
diligẽtiã habebit.q̃ſi di.nullo modo.TLales au
tem rectoꝛ es inſipientes ⁊ fatuos cõꝑat Berñ.
in lib.de cõſideratõe.ſimie currẽti in tecto dicẽs
PRerx fatuus in ſolio eſt ſimia in tecto.que nibil
cõponit vel vnit ſed quod cõpoſuũ eſt diſſoluit
⁊ diuidit. Unde reuera nõ eſt hodie neceſſariũ
facere ſicut fecit Salomon:qui vt habet᷑.j. Pa
ral.ix.miſit naues i tharſis ad poꝛtãdũ ſimias
⁊ pauones. Multi em̃ inter eccłie pꝛclato s ad
modũ ſimiarũ ſunt fatui pẽniſq; pauonis ami
cti ⁊ oꝛnati. Pꝛopter quoꝛũ fatuitatẽ ſãcta dei
eccłia quotidie de malo in peius ꝓcedit. Scri⸗
ptũ eſt eĩ Ecẽs.x. Ue terre cuius rex puer eſt:
id ẽ fatuꝰ ⁊ ſine ſagacitate? aſtutia. Pꝛelatõ em̃
data tali eſt ſicut bonus gladiꝰ poſitꝰ in mas⸗
nu furioſi. Sciẽdũ eſt ergo ꝙ ĩ tribus pᷣcipue
debet eſſe pꝛelati prudenia. Primo in cognitõe.
Tenet᷑ em̃ pꝛelatus cognoſcere ꝓut ei poſſibile
fuerit devita ⁊ moꝛibo ſubditoꝛũ. Unð Eʒzechie
li in ꝑſona cuiuſiibet pᷣlati dicit deus Ezech̊.iij.
Fili hoĩs ſpeculatoꝛẽ dedi te domui iſrael.i.ple
bi tibi cõmiſſe vt eius vitam diligẽter aſpicias.
Quapꝛopr in.c.q;uis.extra de regu.iuris dicit᷑
Non põt eſſe iuſta excuſatio paſtoꝛis ſi lupus
oues cõedit ⁊ paſtoꝛ neſcit.Diligẽt᷑ g̊ ↄſiderare
debet ſubditoꝝ naturã ⁊ inclinatiõʒ ac moꝛes:
vt poſſit eis ꝓpuidere de remedijs oppoꝛtũis.et

iõ ꝓuer.xxvij.cuilibet pᷣlato ðꝛ. Diliget agnoſce

Bermo

vultũ pecoꝛis tui ? greges tuos cõſidera.vt ſcʒ

poſſis eos a malis cõſuetudinibꝰ amouere:in

quo requirit᷑ magna pꝛudẽetiaæ nõ modicus la

boꝛ. Un cõiter dici ſolet ꝙ nõ ſine magna diffi⸗
cultate ⁊ induſtria de limo educit᷑ poꝛcꝰ⁊ rana
EFEcuũdo dʒ eẽ pꝛudẽs in creditõe:ꝛne B
ſomia credat que de ſubditis ei referunt᷑
lAlAlrrxxvſj.di.c.ſi qd. Ut em̃ inqͥt moꝛał poe⸗
ta Chato Rara fides ideo qꝛ multi multa lo⸗
quunt᷑ ſõ mimũ aũr in pᷣlato eſt vitiũ ſi leuiter
credat.vt ei ðꝛ Ecci.xix.Qui cito credit leuis ẽ

coꝛde. Tertio debet eſſe pꝛudẽs in actiõe. Nõö

em̃ debet eſſe pᷣceps in actiõibo ſuis nec credere
ſempꝑ capiti ſuo:vel eſſe obſtinatꝰ i opiniõc ſua
⁊ dure ceruicis:ſʒ agere debet oĩa cũ debita ma
turitate? pꝛudẽtia:qꝛ diſcretio eſt mater omniũ
vᷣtutũ.j.q.v.c.pñtium.⁊ de officio cuſtodis.c.j.
maxime aũt in dãdis ſentẽtijs ⁊ puniẽdis ſub⸗
ditis debet mature ꝓcedere.qꝛ vt ðꝛ in.c.iudicã
tẽ.xxx.q.v. Judicãtẽ oꝑtet cũcca rimari ⁊ oꝛdinẽ
rerũ plena inqᷣſitõe diſcutere.Facit c.cũ cauſam
extra de teſti.⁊.c.in pᷣmis.ij.q.j.⁊.c.occidit.xxiij.
q.viij.⁊.l.iudices.C.de iudicijs. Et debet ſentẽ⸗
tiare ſᷣm allegata ⁊ clare ꝓbata.l.illicitas.in.S.
veritas.ff.de offi.pꝛe. In arduis debet ſemꝑ cõ
ſulere pꝛudẽtes:qꝛ q̃ cũ ↄſilio fiũt fructu ñ care

bũt.l.hũanũ.C.de legib.⁊.l.dubiũ nõ eſt.C.de
repa. Mõ igit᷑ debet eſſe pᷣlatꝰ fatuꝰ ⁊ indiſcretꝰ:

ſed maxime pꝛudẽtie ⁊ ſagacitatis.qꝛ ars artiũ
eſt regimẽ aiarũ.c.cũ ſit.de eta.⁊ q̃li. Ideo cuili⸗
bet pᷣlato ðt Eſopꝰ in ſuis fabulis.Si qͥd agis
pꝛudẽter agas ⁊ reſpice finẽ.Ferre minoꝛa volo
ne grauioꝛa ferã.
De quarta cõditiõe que ðꝛ ſinceritatis. ¶
Uarta veri paſtoꝛis cõditio ðᷣꝛ ſince⸗
q ritatis.Tres aũt debẽt eſſe ſincerita⸗
tes in pᷣlato. Pꝛima ðꝛ affectiõis: vt
nõ delſideret pᷣlatõʒ.ſic hoꝛtat᷑ Chꝛyſ.
in.c.multi.xl di.dicẽs.Nullꝰ querat quõ alijs
maioꝛ appareat:ſed qũo oibus inferioꝛ videat᷑
qm̃ nõ q maioꝛ fuerit in honoꝛe inter hoiĩes ille
eſt iuſtioꝛ:ſed qͥ fuerit iuſtioꝛ ille eſt maioꝛ.Nul
lus aũt ãbitioſus ẽ iuſtꝰ.GBoni em̃ pᷣlatõis ho⸗
noꝛẽ nõ ambiũt ſʒ alios tãqᷓ; dignioꝛes ſibi pꝛe
ponũt.vlij.q.j.c.ilð.vñ Aug.ix.de ci.dei.⁊ trãſ⸗
ſũptine.viij.q.j.c.qͥ epiſcopatũ.ðt. Locꝰ ſuꝑioꝛ

ſine quo ꝓpłus regi nõ põt:⁊ ſi ita adminiſtret

vt decet tamẽ indecẽter appetit᷑. Et ſõ ãbitioſus
ad pᷣlationẽ ⁊ ſi ałs ſufficiẽtiſſimꝰ ſit non debet
admitti.i.q.j.c.pᷣncipatꝰ.vbi ðꝛ. Pꝛincipatus

quẽ aut ſeditio aut ãbitꝰ occupauit:etiã ſi mo⸗

ribo aut actibo nõ offendit:ipᷣiꝰ tñ initij ſui ẽ ꝑni
cioſus exẽplo.Et difficile eſt xt bono pagantur
exitu q̃ malo inchoata ſunt pncipio. Tales am

bitioſi deſiderãt emere gabellã impedimẽtoꝝ et

curarũ atq; occupationũ.Dicit em̃ Martialis
poeta hoĩ ambicioſo.Querꝭ onus magnũ ma⸗
gnum dũ queris honoꝛẽ.Solicitudo grauis ẽ

pꝛeparatꝰ honoꝛ.Sed qð peius eſt ipᷣis pᷣlatis

eſt ſicut gladiꝰ quo occidant᷑:velut laqueꝰquo

ſuſpendant᷑:⁊ ſicut baratrũ in quo pꝛecipitent᷑:
ac velut pelagꝰ in quo demergant᷑ cã ipi qᷓ; eoꝝ
electoꝛes ſaltè in moꝛte.Etc ideo qũ gaudent de
tali pᷣlatiõe põt eis dici illud qð cõiter dici ſolet

ſcʒ ꝙꝙ nõ ſemꝑ ridec vxoꝛ latronis nec ipᷣe latro.
Eapꝛopf᷑ nullł abitioſus debet ad dignitates

eccłiaſticas ꝓmoueri.c.qͥ eccłiaſticis.lviij.diſt.

vnõð in.c.ſicut.j.q.vj.Gꝛego.inqᷣt.Sicut is qui

inuitatꝰ renuit:queſitꝰrefugit:ſacris altaribus
eſt admouẽdus.ſic quivltro am bit vel impoꝛ⸗
tunũ ſe ingerit eſt pculdubio repellẽdus.lam
qui ſic nitit᷑ ad altioꝛa cõſcẽdere:quid alið agit
niſi vt creſcẽdo decreſcat:⁊ aſcẽdẽdo exteniꝰ inte
rius in ꝓfundũ deſcẽdat. Ille aũt eſt ã bitioſus
qui ſine ſuffragio tꝑis⁊ ſine merito laboꝛis ad
honoꝛes mũdi deſiderat ꝓmoueri.c.miramur.
in fine.lxj.di. Iphm aũt ambitioſum ita ðſcribit

Inno.tertiꝰ in libello de miſeria cõditiõis hũa

ne.quẽ refert Archi.in.c.oẽs.xlvij.di.dicẽs.em
bitioſus ſemꝑ eſt pauidꝰ ⁊ attẽtus ne qͥd dicat

vel faciat qð i oculis hoĩm valeat diſplicere:hu

militatẽ ſimulat:honeſtatẽ mentit᷑:affabilitates
exhibet:benignitatẽ oſtẽdit:ſubſequit᷑ ⁊ obſeqᷣt᷑
cũctos honoꝛat:vniuerſis ſe indlinat: freq̃ntat
curias:viſitat optimates:aſſurgit ⁊ amplexat᷑:
applaudit ⁊ adulat᷑.bene nouit illud poeticuʒ.
Et ſi puluis erit nullꝰ tamẽ excute nullũ.Queli

bet officoo cauſa ſit apta tuo.Et ſunt vᷣba Oui⸗
dij in.j.de arte amãdi.Pꝛomptꝰ eſt ⁊ feruidus

vbi placere cognouerit.remiſſus ⁊ tepidusvbi
putauerit diſplicere:ipꝛobat mala: deteſtat᷑ ini⸗

qua:ſed alia cũ alijs ꝓbat ⁊ ipꝛobat: vt iudicet

idoneꝰ ⁊ reputet᷑ aptꝰ:ac laudet᷑ ab oibus ⁊ ſin
gulis appꝛobeł᷑:libenter loqͥ᷑ de pncipatu quẽ
ambit:⁊ dicit.O quãdo pncipabit᷑ ille q ſit ſeue
rus in iuſticia:pius in miſicoꝛdia:qͥ nõ deuiet
amoꝛe vel odio:qui credat fidelibo: acquieſcat

ſimplicibo:qui ſit hũilis ⁊ benignꝰ:largꝰ ⁊ mã

ſuetus:cõſtãs ⁊ patiẽs:ſapiẽs ⁊ aſtutꝰ.hec ille.
Pꝛedicta aũt faciebat ãbitioſus Abſalõvt pa⸗
tet.ij. Regj.xv.c.Et ideo poſt vſurpatã regiã di
Fnitate miſᷣabilit᷑ interijt.ij. Reg.xviij.c. Tali⸗
us ergo ãbitioſis nullꝰ debet dare vocẽ.qꝛ in⸗
quit Gꝛeg.in regiſtro:⁊habe?᷑ in.c.in ſcripturis
viij.q.j.Locꝰ regiminis deſiderãtib eſt negan⸗
dus ⁊ fugiẽtib offerẽdꝰ.Sed heu qꝛ hec peſſi⸗
ma peſtis ãbitio eſt illa que totã dei eccliam de
ſtruit. Quã ples em̃ reperiunt᷑ qui volunt cico⸗
niarũ moꝛe ſemꝑ ĩ ſublimib ſtare.qui ſicut ci⸗

chades aere ita ipᷣi paſcunt᷑ ambitiõis fumo et

vanitate:⁊ adeo ceci ſunt vt nõ videãt lumẽvite

VUnð quidã ſapiẽtiſſimꝰ cheologie magiſter qͥ

pꝛius deliberauerat ſe regularẽ obſᷣuqtẽ facere
cũ ad dignitatẽ eccłiaſticã ꝓmotus fuiſſet mu⸗
tauit ꝓpoſitũ dicẽs:ꝙ fumꝰ pꝛelatiõis erxcecaue

rat oculos ſuos.Cui dici poterat ſicut aic ſactꝰ

=

iccrObedt

iopttetono⸗a
gentenu

emi tln

detm.
Sraſonns
4 (orsnone⸗
ſchninfn

Ahimuti

iigontaigun

Miptmmiifi
iſniclitra

Mmluürllinudni

7

tt uncaind

pdhrfmngrcue⸗

nno Citllänen
ii lc Nocöic
iot Jinnan
(ſite onrdicis ai

ancc?ſec diadote

eſcguetrur

(tolloren?cöſennire

llird n abifinc

gti no ſentr in e

irpotigteoder

bſſimatrtüdf
Ulni Berguee
Whrnnonistnis.
Nemonanöe
nnncdin
4 Whumntar
W
4
—
obfunſurdirde
ſtlinoſrufite
ſueftlißlaintnen
(ahaepafandh
Cöpctünn

MWggß
näcnme
nlbenddlahii
b abuſiͤſge

woigleclrrdc

Foliũ

H it
tde no d de ap/
deo 26 in K. d ipe⸗
Kerſe deot ja dicio ige⸗
z in. l. diuxmaꝛ lec. Pꝛe nen li.xij. a vl ſil
tia 2ln. 1.d e tboo
etia l.in. ndus to.l. ern Hien bꝛo
ryrizanifae k Eſa ß. ari quos itas at: eoꝝ vt vius
nanprizan diciẽ t Chꝛyß. p . Si blim aſeezea d uoſe
udici eũ marty de eo clamat bmatu alis viclu ſi Hõ ac vt eſteis
9 udici eũ Sz de ex rit p ſer⸗ lið v ſſtrariõe bet p ent: Ijntu ipoſſt
gapit?* iudi oꝛat. deo rauerit ter ler 9 mi 6 qli etene hoc qᷓ k.l. ipo c
gapit lab umi. J eſide ec int. D ab ad net d que h.]. rene idici
H bia fu cũq; del elo:n erit. ia 18. Te lat ea a Titũ. nemo aſtoꝛi ſta
tua in fu ſuꝑb uicũ in c ctau 86. S ati faciã iij. 2 ad bilia o pa ſuſc
nongernn „ uſionẽ 1tra cionis. 8 nce? fe iij. ſſib bone ſtina: ſu B
kzose olue ulti. fuſio⸗ ati atio⸗ ulto ßue himo. mpo irco be ꝛfeſtina KFE
uigh, l. di. in.c ueni rq der icit ꝓe tionẽ: deo i rad⸗ le q: iu. J .Diſcu . Tenet᷑e .
Uritiin uda ſin dare aepha el o li⸗ lium. f Pꝛ um. ſola dito 6.j7.
mküne Laluinarn re nep ra * . el a 7 bil mon! m tu 8229 ſub 8. J0
iR L m perm e ura une pet: vel ei Balo icum! itas lari ſuos vim
Neiſain bern ne nt acciꝑ ſi S am e nt los dio vin
DNi. en pe illã * quiꝑn ne ace rietla lie — uda p ta conſo puu 2i medi uti
öümdtie ſ magis ꝛelat grelam 8 fiere ſciendũ. Ec tus it nutrix ſumꝰi arle a E8
Nui leno ſ in pocegidet⸗ FarsaEr picto⸗ auns des
s dy MM ꝛece . ügat offi tiõis ſonẽ cut ij. die ea la 2 ber cit ap uiſ. Ua.
ttslfi ut pꝛe tig vlu gat of le mer bitiõi tione ſicut 9.ij. dii fou ia ? be icit ap ui ſp
a 9 ſtuti iniũ diẽtie amb ep̃la ic hime trix fe coꝛd l. vj. d os ꝗq glo/
iSinbe quaa diẽtiã Obe bido rar ſſum ; ſi nu ißi Hal. lcro: vos pbi el
edi nqt. d libid peun og n. q; ſi ſſe mil⸗ ad ᷣ delic tatis: me
RðDWZ per ob o.inqᷣ uo⸗ 0 qs em aron. tan dz eſt Ideoꝗ liqᷓ deli lenitati. ſuꝑn
tundentnn Pbignegon llo m aulu tanq; hom Pla hoĩes it hõ õi in ſo * dule ur cotre
üHg in hoco bet v cit P deo eab lios ofuerit hmõ ign“. idet ꝗ cru⸗
pcliinſ “’ in ho go debet dici⸗ cataꝛ erer m alie atꝰ ite hm benig hfe v dibet ſe a 5
+-ꝰ inn rg Heb. v. ui vo li qu t em̃ ccupa nſtru ſs ſit aq; atninte vn⸗
rgutir Nõ e dD d qu No E bẽte 0 ſtis i uſſcrüs qua it ⁊ e min iſz
titdenn TInð a ſe lens. 5is. De et 8 e ũ ſpuſſa ne iſurgi⸗ regt uẽtes: ſz
cnenae Un⸗ iactiapie ois arüet le t. Cũ ſp uſctm̃ qeiſun li de reg ueres 5
kaürckidte⸗ H i ondꝛe qt lcit electi ꝑſon us: ait. iritũ bun in li delinq 8 6
Laürckiktin H ſibi h i. ij. in dici 6em Eͦ alicuiu 7 ſa u:ſp furibi lexan. rca s clemen Pr.
ladee “ ccl. j. tas tatio ꝛe alicu⸗ 09 fau fect d Äle lis ci is dle aſibo:
uatcnen ne d Erti 8 nõ onẽ ilita ſed ſp 6 6. Jõ: li eſſe cru E s8 7 accid hec ille. j.
dminiit oꝛes ffecti ã vt ſa:ſed ere gelẽ. J No cẽdũ. rIs 2 a ſit.l gut. .
roluntiii electeo ta affe ꝛig a cau i elige ipu ait. par efuturi⸗ itur i. c. exi di
nig cdſisi ĩoꝛdinatẽ re? p. luſta c bon i au apu alt. ad ta de fi an ð ðꝛ ĩ. c nendt
ma cöͤtin t ĩoꝛd culal lia in ols dor Quliar lbilis ogite dies pe iqð e elinq li
diän artic giclenen ioꝛẽ. ꝛita flexibil ſpe ura iniſe tiã d tampl
niAdinn pter p liqu clẽt aptio utoꝛeg 12:7 d fut ẗ rem tlicenti erit cõ
NN. ec ꝓpten vel a 2– ſuffi teſſes vlce au Nõ ſeuer 18 4 parci 6 dat di fas ltate
unms ne R n liquo tiõeſ icta illa elec. aꝛ neſci ipa nõ cedi fa len cit
1 B ratioe ad ũ ſunt a de cuz ertſgilicen o pcti oõͤne cõ ps pia 9 Faci
lerdiglen re ali ino ? öſciẽti gnü ſun extr lõez vo i q tñ i ſſio p a rõ d tp̃ᷣ am. quit
RM liquenͤbicol ndig ſctis. natiõ *: qu ber ti remiſt liqu 5 ade plectar ngut
teii en: uẽ ſil güt i ũ in cũ ꝛdin de: ſee ij. ſ. it alie meq⸗ ltiõe fficijs la⸗
ubſeqnir ci llü que eligũt cũ ſubo 5 eſt d Oſe q. v otuit itti: ũ v .5 offi cq; cale
lbſegulrihi ill ſciẽter ꝛiuati.c. 9 p 18 nõo u. 7 5 cqðᷣ p ecom mod in li. cis a viu
» Eon em Ia pꝛiua ꝛelat m elect eoꝛ .ſ. ap nec ꝗᷣ un oſt lbꝛo. i 1s pct ſſumꝰ .
R D 1 ligedi eri pꝛel em̃ ñ electhe me 4n impu ſta p m allenis . poſt dia:
1le elige⸗ t fieri lib e cũ 6 ex ſt ſpi us 1 :iu ð a atũ bicoꝛ
ſußtꝛmin te debe Cũ ta ölcabo deſec us er me a ſſim dicta ꝗ rſemꝑ qu mibic xvj.
gen ergo cas. Li 6 cõ erũt ſea nõ i debz ceſſi dpᷣ amu 8 llloꝝ arep m ant. xx. e
pulelutn 7 pꝛactic Ue nau õib libet e⸗ lã a⸗ atia tate pſtar lligan ti de
e 7 pꝛ ſal. cx pi regna electõ o qᷣli 8 fue⸗ etia mp ceſſi ſas oc. c.a pla b/
enal dirit Pl t. Jpi re aut t ide electu ea⸗ i. Co 2 nece m cau id h ideo p̃l ſu
r ſont filt dixit ũ ait. ictis co. E moe l. j. B di. tibo:? c em̃ t ad! l. Et ſuis ſ 6
ſunf⸗ ij. iter Pꝛedict bolic'. tali ſal. ſ. ec nita ellẽe Fac xlv. di lain iu Ad!
oteſt ꝛobãt 9 ſed e:et ſi i m̃ p :2 in 5 ſedit nem?. 1 iu btů⸗ ũge udelit heũ tri⸗
lcin ct rare⸗ Altei loꝝ: 2 6 eti cum ini augel tthe 5
ſornon b. uſſan ueſt tire. Aun imp llẽtie n uſſan q; ppe 7. C. cl ꝛdia ö cum Ma ꝑiculuʒ
detin ſen ſe ſeq öſenti öſilio eſtilet ſpñ 1 6 ltima ißico no cu⸗ ſupꝑ . 8 pi iũgi
malnd talib⸗ ne coſe in cõ dra pe bis! pſal enehmmn ẽtibo: Chꝛiß. augelis imi
obqr: ru ta llacen bijt i the uẽ vo illð 1„ gq cum ueti bᷣm ¶ ter delis in re
obe rit nul Reraein an 8 qu icere ꝛbabi⸗ bent. elinq nt ß ſt ꝓpte ond petenen
deipth nen rqn it: coꝛes 1d liſti: tis d debe mael niĩa d peccat 4
ckabe G . 8 vir 5 ſteti elec oteri npſi . ditis uc de m lis p tus a ndꝰgr
tde zunng tu ꝛũ nõ gite o no pe ſſum 5 t ind ſis. P uita eratus po aut
nuen atoꝛ eligi tũc d ſti 7 a . au de cau ſepe c q; deſp ſcentis ꝙ 9
Hrhlltſ erge t.⁊ tůc legi tatis. lla us : qꝛ nqᷓ; adoleſce ceſſe Se⸗
rd teqt 4 189 21 lta cit:· ſeros oſſe ofringe obi.
r r ctus inſ Bea is. eðꝛ p ſtoꝛ iplex. P en ꝓPij hũ 6 p ecõf Jac 3 »
re l.lxi⸗ trijs cloe ꝗ boni ſſe tr . Ideo tur i em oꝛta po põc diciũ: q nõ fe .
glimen it in a ondi õditio bete tionis. ij. it. Sie ð p ſub ipᷣ iud illi q̃ lit di⸗/
e tab nta ce a cõ 7 de ſitation ũ. xv 4 nit q ut irich dei fiet facit 7
rlkur, De 4 Uint fnitatj. cit viſital Reg ib⸗ epo ijciat a itadu ꝛdia eamt niſeri⸗
eene⸗ nitat dicit v ð.j. qu reij ter v ibico lle ꝗ ea lm l⸗
1 Rir rpa as die ill at: 2 cuͦ ca 1 ud re anem oi ndt ul.
i 4 mn kerluod GE eſolerzane e Kechnara mauäclian
– ennure ine ergo ris. ſa in amnenee cum em
roi UMD . Ig fra . e.De n ſcri inqͥ genti rit m terit 2 ve
en eren Uiſitabi ilce. c. vt igen 9 ot m
dnen ne oni⸗ Vataronic ias c, Gichamtua
gire oeꝛdin os indu diaco xj.q.ii Au „ (oꝛd
S ſanaleo⸗ pᷣlato cio t nie h iõ ßʒ gra⸗
4 clunn Ladhuc. lutati.vm abultgtcr.
S * —
pſmng unee cop idu eſt odeci
binis 8 ligen de due
Noe nut, 1
igin H
miol

E
̃icoꝛdias 5nõ
f. das ultkoꝛclia⸗ me F
long alijs
ſñie ne lcut L
gligetia aeſidicn
egligeria 3
5r i
9 nesligt
ꝛelat utf. de 4
lõis eſt b: in aut.
ſiõis dicit i
dus abu it. vt
cim̃ o
gfii
Aein
S

fſcõdi ſic ⁊ tuã a me nõ abſcõdas.Tertia eſt ꝓp᷑

liberalẽ dñm. vñ ipe (hꝛyß. ait in.c. alligant. i fi.
xxvj.q.vij. Ubi paterfamilias argꝰ eſt: diſpen/
ſatoꝛ non debet eſſe tenax. Si deus eſt benignꝰ

vt quid ſacerdos ei erit auſterus. Ue igit illis

platis qͥ er nimia crudelitate in deſpationẽ po⸗
nũt ſubditos ſuos ⁊ illos pꝛeuaricari faciunt a
ſua pfeſſione.De quibo ait dñs Hiere.xxij. Ue

paſtoꝛibo qͥ diſpergũt ⁊ dilacerant oues paſcue

mee. Ideo in cronicis oꝛdinis nr̃i dict᷑:ꝙ ſan⸗
ctus Franciſcꝰ cõtra pꝛelatos crudeles calẽ de⸗
dit ſentẽtiã dicẽs.Ate ſctiſſime dñe ⁊ a tota cele⸗
ſti curia:⁊ a me pauꝑculo tuo ſint maledicti illi
pꝛelati qui ꝑ nimiã ſeueritatẽ ſunt cauſa ꝑditio
nis aiaꝝ ſuoꝝ ſubditoꝛũ. OD
Ertia patnitas dici᷑ coꝛreccioõis. Nõ em̃
t ſufficit pꝛelatũ eſſe bonũ i ſe niſi malos
ppuniat.extra de ſimo.c.lʒ hely. Jõ Aug.
in lib. de paſtoꝛib dicit. Reddet paſtoꝛ de pelle
ouis moꝛtue rationẽ. Quapꝛopt᷑ Inno certius
in. c.qᷓliter ⁊ quãdo.el.ij.extra de accu.inqᷣt. Ad
coꝛrigẽdos ſubditoꝛũ exceſſus tãto diligẽtius
debet pꝛelatꝰ aſſurgere qᷓ;to dãnabiliꝰ eoꝝ offẽ
ſas deſeret lacvereccag.

multo peioꝛ factus es eo qͥ deliqͥt.O igi pꝛelati

ſcitote ꝙ vt inqͥt Clemẽs tertiꝰ in.c.inter oꝑa·ex

tra de ſpon. Inter oꝑa charitatis nõ mĩmũ eſt
errãtẽ ab erroꝛis ſui ſemita reuocare. Magna
eſt em̃ elemoſyna delinquẽtes coꝛrigere: ⁊ errã⸗

tes in viam deducere veritatis.vt dicit᷑ in.c.tria

ſunt genera.xlv.di. Ideo in.c.nõ oſculat᷑.v.q.v.
ait Kmbꝛo.MNõ oſculat᷑ ſemꝑ pater filiũ ſed ali⸗
quãdo caſtigat:quãdo ergo caſtigat᷑ qui diligi
tur tũc circa eum pietas exercet᷑.habet em̃ amoꝛ
plagas ſuas que dulcioꝛes ſunt cũ amariſſime
inferunt᷑.Dulcioꝛ eſt em̃ religioſa caſtigatio qᷓ;
blãda remiſſio.⁊ in.c.nõ oĩs.ea.q.⁊ cã. Aug.ait
MNõ oĩs qui parcit amicꝰeſt:nec oĩs quivberat
inimicꝰ. Melioꝛa em̃ ſunt vulnera amici q; vo
lũtaria oſcula inimici. Meliꝰ eſt em̃ cũ ſeuerita
te diligere q; cũ lenitate decipe. Qui em̃ freneti⸗
cum ligat ⁊ qͥ letargicũ excitat ambobo moleſtꝰ
eſt ſed ambos amat. Eſt aũt ſcẽdũ ꝙ in ar⸗
cha dei erãt tria.ſ. Mãna:virga:⁊ tabule teſta⸗
mẽti.vt ðꝛ ad Heb.ix.ꝑ qð figurabat᷑ ꝙ in pᷣla⸗
to qui eſt archa dei debẽt eſſe tria. ſ. Mãna dul
cis exhoꝛtatiõis atq; miſicoꝛdie ac pietatꝭ quo

ad bonos ⁊ coꝛrigibiles. Itẽ vᷣga ſeuere coꝛre⸗

ctiõis quo ad duros ⁊ obſtinatos in pctis. Et
tabule ſapisetie ⁊ diſcretiõis quo ad om̃s.vt in⸗
qt Gꝛego.in moꝛab.lib.xx.⁊.trãſſumptiue in.c.
diſciplina.xlv.di.vbi etiã ait.Diſciplina vel mi⸗
ſericoꝛdia multũ deſtitnitur ſi vna ſine altera te
neat᷑. Sed circa ſubditos ineſſe debet rectoꝛibꝰ
⁊ pie ↄſulẽs miſᷣicoꝛdia:⁊ pie ſeuiẽs diſciplina

Mi0nc eſt ſemiuiui illiꝰ vulneribo qͥ a ſamari/
tano in ſtabulũ d uct⸗ eſt adhibet vinũ ⁊ oleü.

tAug. in lib. deverbis
dñi dicit. Si neglexeris coꝛrigere delinquẽtem

vyt ꝑ vinũ medeant᷑ vulnera et ꝑ oleũ foueant᷑.

quatenꝰ vnuſqͥſqʒ qui ſanãdis vulnerib peſt:
in vino moꝛſũ diſtrictionis adhibeat:et in oleo
molliciẽ pietatis. Pervinũ em̃ mundant᷑ putri
da:et ꝑ oleũ ſanãda fouent᷑ Miſcenda eſt ergo
lenitas cũ ſeueritate ⁊ faciendũ eſt quoddaʒ ex
vtroq; tẽperamentũ vt neq; multa aſperitate ex
ulcerent᷑ ſub diti:neq; nimia benignitate ſoluã/
tur. Hinc etiã Dauid ait. Uirga tua ⁊ baculus

tuꝰ ipᷣa me ↄſolata ſunt. Uirga em̃ ꝑcutimur⁊

baculo ſuſtentamur. Sit ꝗ̊ diſt rictio iuſticie q̃
feriat et ↄſolatio baculi q̃ ſuſtẽtet. Sit itaq; a⸗
moꝛ ſed nõ emolliẽs. ſit rigoꝛ ſed nõ exaſperãs
ſit ʒelus:ſed non inoꝛdinate ſeuiens. ſit pietas
ſed nõ plus qᷓ; expediat parcẽs. DHec ille. Ea ꝓpt᷑
Salomõ vt ðꝛ.iij. Re.ij.fecit ſculpi in baſibo tẽ
pli boues ⁊ leones ac cherubin. In boue enim
mãſuetudo ſiue maturitas.in leone ferocitas.i
cherubin vero ſcia deſignat᷑vt ait Gꝛego.vbi ſu
pꝛa. Pꝛelatus em qͥ debet eſſe baſis.i.ſuſtenta⸗
mentũ eccleſie debet q;tũ ad bonos eſſe mãſue⸗
tus:qᷓ;tũ ad duros ſeuerus: qᷓ;tũ vo ad oẽs ſa⸗
piens ⁊ diſcretꝰ. Poſſumꝰ quoq; dicere ꝙ bo⸗
nus pᷣlatus aliqñ oſtendere debet ſuis ſubditꝭ
quadruplicẽ faciẽ:de qua hr̃ Eʒech.j.ſcʒ faciem
bouis qͥ ad maturitatẽ in omnib agẽdis.faciẽ
aquile quo ad ſagacitatẽ in puiſionibo facien⸗
dis:faciẽ hoĩs quo ad benignitatẽ in peccatoꝛi
bus ad penitentiã recipiendis.et faciẽ leonis q̊
ad punitionẽ in exceſſib reſernãdis. Si em̃ ex
negligẽtia coꝛrectionis qͥs ſubditꝰ damnet᷑ ſan
guis eiꝰ de manu pᷣlati a dño requiret᷑.vt habe
tur Eʒech.xxxiij.Et ideo inqᷣt Gꝛego. Tot occi⸗
dimus q̊t ad moꝛtẽ q̃tidie tepidi ⁊ tacentes ire
videmꝰ. Quapꝛopter nõ debet pᷣlatus ceſſare a
coꝛrectiõe ⁊ repꝛehenſiõe delinquentiũ.Sed no
tandum ẽ ꝙ reperiũt᷑ ſubditi in triplici genere.
Aliqui em̃ ſunt ſicut cera mollis: qͥ ſi tangit᷑ ſta
tim cedit et ſe duci ꝑmittit.nã tales ſunt ita mã
ſueti ꝙ qñ tangunt᷑ repꝛehenſione ſtatim obedi
unt⁊ ad omne opus bonũ ſe duci ꝑmittũt. In
quoꝛũ pꝑſona pſalmiſta inqᷣc. Factũ eſt coꝛ meũ
tãq; cera liqſcẽés. Lales aũt ſũt ſepe admonẽdi.
qꝛ vt ait Chꝛy ſ.iuſtus ſi admonitus nõ fuerit
p negligentia euaneſcit. Alij vero ſuntſicut lapi
des. Lapis em̃ ſi tangit᷑ nõ cedit:tñ tangẽtẽ ñ le

dit. Et ſic multi qñ repꝛehendunt᷑ vel admonen
tur nõ obediũt: ſed in ſua duricia pſiſtũt.iuxta
illud Job. xlj. Coꝛ eiꝰ indurabit᷑ q̃ſi lapis:vnũ

tñ bonũ habẽt:qꝛ ↄtra ſe repꝛehendẽtes nõ mo

uent᷑:nec verba iniurioſa eis dicũt.et tales etia,ʒ
ſepe ſũt admonendi:qꝛ ex aſſidua admonitiõe
foꝛte mollificabunt᷑ ⁊ coꝛrigent᷑iuxta illð Job
frequentatiõe aꝗᷓ excauant᷑:ſic mulrotiẽs hoies

duri ex frequenti repꝛehenſione coꝛrigunt᷑. Alij

vero ſũt ſicut ſpine.Nã ſi ſpine tanguntur non

cedũt: inſup tagerẽ pungũt. Et ſic muletſuntqᷣ

—
gucſiimni,
ſune Uft
tlauutrulinpe⸗
ſotinimnengu
ſedeginctobten⸗
ſunicie daun⸗
bneerincwce
gicemorſamn

Malnstbllſ

Gpcturnitund
gustntzinsctgun
int od ore
Cundii Ynn
iglteſchen
ldtan din
Orrmndeaknd⸗
ſpentnempmml.
itibntices
lrpkrtimane
bſtauis.
uucurnuiam
yoszhntoautilis
Mpus eblli iuber
Mrnlicorcossalir
Jemnunten gi
Nrdiapit lus
Ggartgin ngn
cfocbat Tüctitt
gmntorioplacnnn
imolopboim:
Umnpmnimebat Tal
lits uerein ſp
ſongefnitſiar
ſnlanoo ſuſpict

Halrefugablli erm

icnfngtbllſten
lncd conge
uninior efeft
Räminmcärn

MmAnundſisie
ſſentn Güderiis
hUnfſeidunang
hocſefmnuerie
foiniiſmn zin
nſickenilinen
W
puuniti
ns nirn
deiſi
one l

—
S=
=
=
+☛
—
==

dn an

rarheni
gvoq ne
tdehetſuss id
öntſonibſen
Naiinpan

8 fndeleona

nidis, Gici

d? damnetan

glirci N ba
Setgo Mer
Nitmamen
ölams ln
ngomrü⸗
ninngler
lis iae
Ninglatud
nionetenl
ewagnmn)
fickanf
grulncnit

Gnwsi iet

wlurſotlen
etitungbißt

nkpadnneſt
n lltüte

tiſluns,
candirs ſi
cütanlu/
dug un⸗
nkiun 1
ſarmclhli

Foliũ

quãdo repꝛehendunt᷑ nõ ſe coꝛrigũt:ſed inſ⸗ up
ſe repꝛehendentibo vᷣba ↄtumelioſa inferũt. Et

ideo opoꝛtet eos qui volũt tales repꝛehẽdere ſe
foꝛtiter pꝛius armare:et hoc triplic armatura.
de ꝗ ðꝛ.ij. Re.xxiij. Pꝛeuaricatoꝛes quaſi ſpine
euellent᷑ q̃ nõ tollunt᷑ manibo.et ſi qͥ eas tange
re voluerit armabit᷑ ferro ⁊ ligno lanceato:igne
ꝙ; ſuccẽſe cõburent᷑ vſq; ad nihilũ.Zalis ergo
pᷣlatus qͥ vult pᷣdictos coꝛrigere debet ſe arma⸗
re loꝛica ferrea.i.impenetrabili patiẽtia.et ligno
lanceato.i.memoꝛia paſſionis xpᷣi qͥ fuitlignuʒ
illud de q̊ inqᷣt ꝓpheta p&.j. Erit tanq; lignũ qð
plantatũ eſt ſecꝰ decurſus aquarũ. Qð quideʒ
fuit lanceatũ in cruce.i.lancea ꝑfoꝛatum.Debet
etiã ſe armare ſuccenſa charitate vt ſic oĩa verba
maledicnõis ab illis ſpinoſis plata igne chari
tatis cõburant᷑ ⁊ ad nihilũ redigant᷑: ſicut vide
mus in ſpinis q̃ igni impoſite còburunt᷑ ⁊ anni
bilant᷑.Et ideo ðꝛ. Igneq; ſuccenſe cõburentur
vſq; ad nihilũ. Aliter autẽ faciẽs pᷣlatus nõ erit

ouliũ paſtoꝛ ſed eaꝝ occiſoꝛ.cui diabolus dicet

illud Zacha.xj. Paſce pecoꝛa occiſiõis. Tripli⸗
ater vero põt paſtoꝛ eſſe occiſoꝛ ouiũ ſuaꝝ etiã
ſine inieccione manuũ.ſ.dado eis pabulũ vene/
natũ:vł ſubtrahẽdo eis cibũ neceſſariũ.aut qñ
videt ꝙ herbã venenatã comedũt et eas nõ ar⸗
cet.Et ſilr paſtoꝛ ſpũalis.i.pᷣlatus occidit aĩas
ſubditoꝝ:aut malũ exemplũ ſiue malã doctri/
nam eis pᷣbendo.aut illis vᷣbi diuini ⁊ ſancte ex
hoꝛtatiõis pabulũ ſubtrahẽdo:aut eoꝛũ vitia
diſſimulãdo:et eos ad libitũ male viuere ꝑmit⸗
tendo. Inueniunt᷑ em̃ qñq; aliqͥ de quoꝝ regi
mine dici põt illud Judic.vltci. In diebus illis
nõ erat rex in iſrael:ſʒ vnuſqͥſq; qð ſibividebat᷑
hoc faciebat. Tũcaũt ðꝛ ꝙ eſt tẽpus peloie:qui
in territoꝛio placentino ſe fecit capitaneuʒ quo⸗
rundã maloꝝ hoĩm ⁊ eos quicqͥd mali volebãt
facere ꝑmittebat.Tales em̃ mali pᷣlati ꝑmittũt

inſolẽtes viuere in ſpũ libertatis. Sed dei iudi

cio male finiẽt ſicut pᷣdictus peloias q tandẽ ſe/
ipᷣm laqueo ſuſpẽdit ⁊ deſperatꝰ interijt. Et iõ
in ca. irrefragabili. extra de offi. oꝛdi.ait Inno.
iij. Irrefragabili ↄſtitutione ſancimꝰ vt eccleſia
rum pꝛelati ad coꝛrigẽdos ſubditoꝝ exceſſus:
maxime clericoꝝ.et refrenãdos moꝛes pꝛuden⸗
ter ⁊ diligẽter intendãt ne ſanguis eoꝛũ requira
tur de manibo ſuis.Licet ergo debeat pꝛelatus
eſſe miſericoꝛs in parcẽdo cõtritis ⁊ coꝛrigibili⸗
bus:tñ his qͥ humana coꝛrectiõe nõ flectunt᷑ de
bet eſſe ſtrenuus ⁊ iuſtus.⁊ omnib equalit᷑ iu
ſticã miniſtrare. Uñ Hiero.xxiij.q.viij.i.c. legi.
ait.Nõ eſt crudelitas ꝓ deo crimina ꝑſeqᷣ ſj pie
tas. Uñ in lege ðꝛ. Si fratertuus ⁊ amicus tu⸗
us ⁊ vxoꝛ tua q in ſinu tuo doꝛmit depꝛauare
voluerit veritatẽ ſit manꝰ tua ſuꝑ eos:et effun⸗
dens ſanguinẽ eoꝝ.Gꝛeg.quoq; in.c.ſi is.xxiij.
q. dic. Si is qͥ pᷣlatus ẽ dñico debitoꝛi culpas

unmpune dimittit:nõ mediocriter ꝓfecto deum

offendit: qꝛ debita celeſtis reg ? dñi ſua pum⸗

ptiõe reſoluit. Et ifra ſubiũgit. Ea nãq; qͥ in no
bis cõmittunifacile poſſumꝰ dimittere:ea vo
que in deuʒ ſunt cõmiſſa:nec ſine pnia:nec ſine
coꝛrectiõe poſſumꝰ relaxare. 3
Rouerbioꝝ q̊ʒ.xiij.ait ſapiẽs. Qui ꝑcit
pEvge odit filiũ ſuũ:qͥ aũt diligit illũ inſtã
ter erudit.Et Ecci.iij.ðꝛ. Equꝰ idomitꝰ
euadet durꝰ.⁊ filiꝰremiſſus.i.cui remittit coꝛre
ctio euadet pᷣceps.i.in oĩa coꝛruet pctã. Ideo.j.
ag Theß.iiij. ðt Paulꝰ. Rogamꝰ vos frẽs: coꝛ
rnipite indqetos.⁊.ij.ad Thi.iiij. ait. Inſta oppoꝛ
tune:ĩpoꝛtune argue:obſecra:increpa in oĩ pa⸗s
tiẽtia ⁊ doctrina. Berñ.etiã ad Eugeniũ inquit
Nõ licet ei tacere cui ex officio incumbit vitia re
darguere.Coꝛrigite ̊ᷓ o pꝛelati vros ſubditos.
Ait em Salomon ꝓuer.xxix. Uirga ⁊ coꝛrectio
tribuit intellecũ ⁊ ſapiẽtiã. ?⁊ Mat.xviij.coꝛni⸗
gẽtiꝓximũ ðt ſaluatoꝛ.Si te audierit lucratus
es fratrẽ tnuu.
Efbgd dicet qͥs. Quid fiẽdũ eſt de ĩcoꝛrigibi
ſ libo. dico ꝙ lʒ ſint obſtinati ĩ malo:⁊ nõ
ſit aliq̃ ſpes ; debeãt emẽdare vitã ſuã.
qꝛ cõit᷑ dici ſolet ꝙ trigita mõachi cũ vno abba
te nõ potuerũt vnũ aſinũ inuitũ facere coꝛizare:
tñ tales debẽt de exceſſibo ſuis puniri.qꝛ ſaltem
metu diſcipline tot mala nõ cõmittent. Itẽ alia
duplici ex cã:etiã dato ꝙ ipᷣis nulla fiat vtilitas
ex hac coꝛrecciõe. Pꝛĩo nãq; hec punitio ẽ alijs
vtił qͥ ſilia pctã cõmiſerũt. Sepe em̃ ꝓpt᷑ b̊ cõmẽ

dãt vitã ſuã ⁊ coꝛrigũt ſeipᷣos ac pᷣueniũt pꝛela⸗

tos ſuos petẽtes ſecretã pniam ne ad ſimilẽ cõ⸗
fuſionẽ ⁊ ipᷣi veniãt. Arguũt em̃ dicẽtes.De ſili⸗
bus idẽẽ iudiciũ.ij. Lopi.⁊.c.cuʒ in officijs. de
re iudi.⁊.l.nõ pñt.ff.de legi. Itẽ hec coꝛrectio eſt
vtił:qͥ lʒ nõ cõmiſerũttalia pctã tñ intẽdũti fu⸗
turũ cõmittere. Multi em̃ timoꝛe penaꝝ q̃s vi
dent alijs infligi retrahunt᷑ a pctis.vñ Oꝛatiꝰ ĩ
epła ad Quitũ ait. Oderũt peccare mali foꝛmi/
dine pene.Et iõ ðꝛ ꝙ pctã non debẽt remanere

ipunita.qꝛ pena vniꝰ metꝰ eſt multoꝛũ.l.aut fa

cta.S.fi.ff.de penis.⁊.l.ita vulneratꝰ. ff. ad. l. aqͥ.
2. l. ꝗq cunqʒ. C. de here. QOñ em̃ nõ puniunt᷑ mali.
alij accipiũt audaciã ad facienda ſilia delicta.l.
aliqñ.E. de inceſtis nup. Fadlitas em̃ venie in⸗
cẽtiuũ tribuit delinq̃ ndi.xxiij.q.iiij.c.eſt iniuſta
⁊.c.ſeq̃n.⁊.l.ſi oꝑis.ff.de penis. Scðᷣo vtilis eſt
hec coꝛrectio rõne ↄſolatõis bonoꝝ. Mali em̃
ſꝑ pſequunt᷑ bonos.c.nulli dubiũ.iij.q.j. ⁊.c.q
ſᷣm carnẽ.xxiij.q.iiij.eoſq; ita tribulãt ꝙ ipᷣi bo⸗
ni cũ eis pacifice habitare nõ pñt ꝓpter eoꝝ per⸗
uerſitatẽ.vt ðꝛ in.c.foꝛus.de ver.ſig.Et iõ vt iu⸗
ſti ↄſolent᷑ ⁊ poſſint viuere tranqllo aĩmo opꝑtet
coꝛrigere tales inſolẽtes ⁊ eos penis refrenare.
Et h̊ eſt qð inqͥt Caſſi lo. li.v. eplaꝝ:epła.xv. Ju
ſticie rõ ꝑſuadet inſolẽtes repᷣmerevt ad cũctos
poſſit qetis ſuauitas puenire. Nõ ſolũ aũt ẽ cõ
ſolatio ꝑticulariũ ſʒ totiꝰ cõitatis ⁊ Neitublice
2

oſᷣuatio ipᷣa coꝛrectio inſolẽriũ. Uera eſt em̃ illa
poetica ſnia. Moꝛbida facta pecꝰ cotũ coꝛrum

pit ouile.qð etiã hr in.c.ſed illð.xv.di.⁊ in.c.re⸗

ſecãde.xxilij.q.iiij. Jõ ðꝛ de pᷣlatis nõ coꝛrigẽti⸗
bus ſubditos:ꝙ ðũ parcũt vni vniuerſe ecclie
moliũt᷑ interitũ.d.c.ſʒ ulo. ⁊. l. di. c.ſi qs. 2. lxxxij.
di.c. qꝛ aliqñ. Quapꝛopt dicũt leges ciuiles ꝙ
expedit reipublice pccã eẽ nota vt coꝛrigant᷑.ff.ð

iniu.i.eũ qͥ nocentẽ.Et iõ ðt iuriſ. cõ. in.L.iij. ff. de

offi. pſi. ꝙ curare debet is qꝗͥ ꝓ uincie pꝛeeſt mał

hoĩb purgare ꝓuinciã ſuã.
Sexta ⁊ vltima cõditio boni paſtoꝛis q̃ dici
tur frugalitatis. ͤ
Eeertã boni pᷣlati cõditiõeʒ ꝗqᷓ appellat᷑
ſ ffrugalitatis tã git dñũs in vᷣbis palle⸗
gatis dicẽs. Ut det illis cibum in tte

Nõ em̃ debet eẽ de illis qͥ ſolũ atten/

dunt paſcere ſeipos.vt ðꝛ Eʒech.xxxiiij. Lales

nãq; dicunt᷑ canes ĩpudẽtiſſimi neſciẽtes ſaturi

tatẽ. Eſa.lvj.⁊ hᷣ ꝓpter guloſitatẽ. Itẽ talis dicit
leo rapiens pꝛeda.Eʒech.xxij.pt᷑ rapacitatẽ qñ
ſolũ ꝓpꝛia lucra q̃rit.viij.q.j.c.ſunt qͥdã.⁊ ꝓpter
B etiã ðꝛ lupus.lxxxiij.di.c.nihil.Alijs q̊ʒ noĩb⸗
appellat᷑ malꝰ pᷣlatꝰ.ſ.canis mutꝰ nõ valens la
trare. Eſaie. lvj. . c.ſi rectoꝛ. xliij.di.⁊ hoc qñ nõ

audetvel neſcit ſubditoꝛumvicia arguere.vt ibi

inqͥt Archi. Itẽ ðꝛ vulpis pt᷑ fraudulẽti ⁊ deß/

ceptionẽ ſubditoꝛũ. Eſa.lvj.⁊ canis ĩpudicꝰ ꝓpt᷑

defectũ regiminis.vij.q/j.c.qͥ nec.⁊ coꝛuꝰ ꝓpter

pctõꝛũ nigredinẽ.ij.q.vij.ca.nõ ois.⁊ſal fatuũ⁊
ad nihilũ ꝓficiẽs.c.nõ oẽs.ij.q.vij.⁊ poꝛcꝰ cC.in
mãdatis.xliij.di.⁊ hoc maxie ꝓpter luxuriã. Itẽ
dicit᷑ ruſticꝰ a ruſticitate.xlvj.di.in on.⁊ gallus
gallinatiꝰ.i.capo ſᷣm Arch.i.c.ſ it rectoꝛ.xliij.di.
p illũ textũ.qꝛ ad modũ galline ſe bʒ.⁊ nõ cãtat

id eſt nõ hoꝛtat᷑ ſubditos ad bonũ.Itẽ ſicut ille

gallus nõ pugnat ꝓ gallinis:ita nec iſte platꝰ

malꝰp ſuis ſubditis:nec eos a ꝑſequẽtibo defẽ⸗
dit.d.c.ſit rectoꝛ.⁊ iõ nõ debet appellari paſtoꝛ

ſ mercẽnariꝰ. Ait em ſaluatoꝛ Joh.x. Bond pa
ſtoꝛ aiam ſuã dat ꝓ ouibo ſi uis. Mercẽnariꝰ au
tẽ ⁊ qui nõ eſt paſtoꝛvidet lupũ veniẽtẽ ⁊ dimit

tit oues ⁊ fugit. Sicut g̊ eſt differẽtia inter re⸗

gẽ ⁊ tirãnũ:qꝛ rex intẽdit ad vtilitatẽ ꝓpłi ⁊ non

ad ſuã pncip alit: tirãnꝰ vo ad ſuã vtilitatẽ ⁊nõ
ꝓpłi. Sic differẽtia int paſtoꝛẽ ⁊ mercẽnariũ ac

lupũ.O fficiũ em̃ paſtoꝛis eſt oues paſcere:offi

ciũ vo mercẽnarij ẽ oues tõdere:ſʒ officiũ lupi

eſt oues occidere.Dicit aũt Aug.in lib.de vᷣbis
dñi. ⁊ in.c.tres pſonas.xxiij.q.iij.ꝙ paſtoꝛ ẽ di⸗
ligẽdus.mercẽnariꝰ vᷣo eſt tolerãdꝰ: qꝛ tã diu ẽ
vtilis q; diu nõ videt lupũ veniẽtẽ.tũc em̃ fugit

ſed lupꝰ.i.latro eſt fugiẽidus. )

Icit q̊ʒ Archi.in dicto.c.ſit rectoꝛ. xliij. di.

d ꝙ mab p̃latꝰ ðꝛ idolũ ſiue ſimulachꝛũ:

qꝛ ſicut idolũ habet ſiłitudinẽ hoĩs ⁊ tñ

nõ eſt hõ:nec exercet officiũ hoĩs.ita malꝰ pᷣlatꝰ

habet ſiłitudinẽ paſtoꝛis ⁊ nõ effectũ. Uñ de ta

ſunt pᷣlati ꝑ pecuniaʒ ⁊ diuiti
bus ꝗ eis dixerũt. Quid vultis nob dare ⁊ euʒ
trademꝰ vobis. Mat. xxvj. Per aurea aũt ſigni
ficant᷑ illi qͥ facti ſunt ꝓpter no bilitatẽ. Auꝝ em
nobilitas appellat᷑. Un in ſtatua Nabuchodo
noſoꝛ aurũ erat ĩ capite.Dañ.iij. hec Brch. ½
XV ergo qͥs poſſit ve appellari pᷣlatus ?
v paſtoꝛ ouiũ dñicaꝝ ⁊ nõ idolum aut in
pus dʒ ſolicite paſcere gregẽ ſuũ. Tripli
ci aut cibo debet pᷣlatꝰ? ſuos ſubditos alere. Pꝛi
mus cibꝰ eſt vᷣbi diuini ⁊ exhoꝛtatiõis.de quo

qui

XXVN
. . 4
. 7

libus platis dici põt illud Baruch vlti. Ligua
cęoꝛũ polita a fabꝛo. Itẽ etiã inaurata ⁊ inarge/

tata ⁊ nõ pñt loqui. Creãtes aũt tales.i.eligen⸗

tes: parit cũ ipᷣis danabunt᷑.iuxta illõ pſal.cxiij
Siles illis fiant qͥ faciũt ea ⁊ oẽs qꝗͥ confidutin

eis. Sed nota ꝙ getiles habebot ſex gña idolo
rũ.ſ.lutea:lignea:erea:lapidea:argẽtea:⁊ aurea

Per lutea ſignificant᷑ pᷣlati carnales.De quibb

ait dñs ꝑ Pfſal. Ut lutũ platearuʒ delebo eos.

Perlignea indocti ⁊ rudes aciiſenſibiles.iuxta
illð HMiere. x. Lignũ eſt argẽto inuolutũ.Et iſti

dicunt᷑ creari in pꝛelatos:qꝛ creare eſt de nihilo
facere. Iſti em̃ ſũt chimere: q: nõ ſunt niſti opi⸗
niõe. Per erea ſignificant᷑ illi qui habẽt tm̃ elo⸗

intiã ſecularẽ. Es em eſt ſonoꝛoſum.vnde.ſ.ad
Choꝛ.xiij.ait Pau.Factꝰ ſũ velut es ſonãs:aut

cimbalũ tinniẽs.⁊ loquit᷑ in ꝑſona mali pᷣdica⸗

toꝛis. Per lapidea vo ſignificant᷑ illi qᷣ facci ſũt
pᷣlati ꝓpter foꝛtitudinẽ tꝑalẽ. Et iſti non ſuntla
pis qͥ ponit᷑ ĩ caput qguli.de quo hĩr Plſal. cxvij

ſed ſunt lapis offenſiõis ⁊ petra ſcadali.ad Ro
ma.ix. Per argẽtea aũt ſignificant᷑ uli qui facti
as datas electoꝛi

Mat.iiij. ? Deut. viij. ðꝛ. Nõ in ſolo pane viuit

„

hõ ſed in oĩ verbo qð ꝓcedit ex oꝛe dei. Jõ in. ca.

inter ceta. de offi.iudi.oꝛ. ðꝛ. Int cetera ꝗͥ ad ſa⸗

lutẽ ſpectãt ꝓpłi xpᷣiani pabulũ vᷣbi dei ſibi per

marxie noſcit᷑ necariũ.Oꝛ ſicut coꝛpus mat᷑iali:

ſic aia ſpũali cibo nutrit. O igit electoꝛes nolite
eligere ignoꝛãtẽ. Si em̃ cecꝰ ceco ducatũu pꝛeſtet
ãbo in foueã cadũt. Mat. v. ⁊.c.cũ ſit.de etate ?⁊

q̃li.⁊ ſᷣm Gꝛeg.in paſtoꝛali.Multũ coꝛꝑi nocet

atq; ꝑiculũ ẽ ſi oculũ qͥ puidẽdis greſſib pemi
net Poleuis obſcuret: ⁊ fruſtra exercitꝰ velocit ſes

dũ a duce errat. Et cum paſtoꝛ ꝑ abrupta
gradit᷑ nece eſt vt ad papitiu grex ſequat᷑. Scia

5 doctrina reqᷣ rit in pᷣlato.vñ in.c.cũ in cũcj.

de elec. ð:. Cũ in cũctis oꝛdinibs ⁊ eccłiaſtic mi
niſterijs ſit ecatis maturitas:moꝛũq; graultas

⁊ larũ ſcientia inqͥrẽda:multo foꝛtiꝰ in eho hec
optet inqͥri. Qui em ad alioꝛũ curã poſit⸗ eſt in
ſeipo debet oñdere qᷓ lit᷑ alios ĩ domo dñi opoꝛ

teat cõuerſari. Quãuis & tolerãda ſit cõpetens

ſcis in plato.i. ſufficiẽs ⁊ tãta ꝙ poſſit ſufficient

exercere officiũ ſuũ ⁊ facere oĩa que ad illõ perti·
nẽt: tñ ꝓpter multa q accidere pñt circa regimen
officij deſiderãda eſt in eo eminẽs ſcia.c.cñ nob
olim. cũ glo. de elec.c. niſi cũ pdeẽ. S. defectu. de

–

Marbfemans
umndernlngn
iiſtisqcigipßi

olciruſtini

ſunidcerge
Cotosneinme,.
onrrckmum
ſheßmungt
Uanerdugrflü
Rceclgonnm
Rnyiuer
Aiitpr
Geuunndher

Vßmnna Zarde
notrrdor
6litenilicabe
ftlisſerbons
ukiön o⸗
Edebictraune
poſtor inctchen
eſuſccpitoffich
ismaallaste

Unmcloideflis d

Mlanaralrcleeo

ſtaltis Tho r.
Nllinüturalg

E inorchen

.

iliideberncl⸗
. aniit
Cgona
inein
atdiog ch⸗
Camtstienl
ffopedinnnrt
Rſinater i
WN
ſntru
nllot ſiniin
ſunorileti

S

⸗
ES

te
4
ulg
Sganfcie
Nſgeinſte
gen
nnhers

nölrtüg
Noden N

clutcslaisn

—
— = -

Elſtinoin

nobi
naſcädaliar

iuntliin

s dans dn

=

F „

renũ.⁊.c.venerabilis.de pᷣbẽ.⁊ dig. Quarẽè o ele

ctoꝛes eligite doctũ ⁊ eloquẽtẽ vt ſciat ꝓponere

verbũ dei ⁊ ſubditis ſᷣmonẽ facere.Ait eĩ Aug.
in li.de vᷣbis dñi.Ad officũ paſtoꝛis ꝑtinet aꝑ⸗
tos fontes aꝑire ⁊ aquã puro ſitientibo qbuſi.
ouib miniſtrare. Jõ Joh.xxj.cuilibet pᷣlato ðᷣt
dominꝰ. Paſce oues meas.ſ.pane pᷣdicatiõis
Oðõ eſt ʒ illos qͥ nũqᷓ; vᷣ ba exhoꝛtatois ſubditꝭ

ſuis ꝓponũt:nullaq; eis faciũt capka. Nſi

Ecũdo debet paſtoꝛ paſcere dñicũ gregẽ
ſ pane ſubſidij.i.in oĩbus necitatibo eiꝰ
iuxta poſſibilicatẽ ſuã illi ſubſidiũ pᷣſta⸗

re.Qꝛ pat᷑ tenet᷑ etiã de iure naturali alere filios

ſuos.l.j.S.ius naturale.ff.de iuſti.⁊ iu. Non de
bet ã pᷣlatꝰ tmmõ vni loco vel vni ſubdito ſub
uenire ſed eq̃liter oib. Ut em̃ inqͥt Aug.Liben
ter qͥſq; audit eiꝰ lingus loquẽtẽ cuius expectat
dexterã poꝛrigẽtẽ.Gꝛeg.aũt ðt.Qui nõ dat oui
bus ſubſtãtia ſuã quõ ꝓ his daturꝰ eſt animã
ſuam.Nõ debẽt ergo pᷣlati ſpoliare ſuos ſubdi
tos rebus necarijs:ſed liberalr eis ꝓpuidere de
victu ⁊ veſtitu ⁊ reliqͥs tanqᷓ; filijs ſuis.vñ ſera
phicꝰ Fran.in regule ſue.vj.c.inquit. Si mater

CCxNH

alr aũt eligẽs nõ videt᷑ diuinũ iudiciũ euadere.
hecille. CX aũt ðꝛ in.ca.cũ nob olim.de elec.l.q
ſufficit eligere ſufficiẽtẽ:ĩtelligi᷑ ſᷣm pᷣdiccos do
ctoꝛes qᷓ;tũ ad iadiciũ hũanu:ꝑ qð talis eligẽs
nõ eſt puniẽdꝰ tñ diuino iudicio puniet᷑. IJdeo
Hiero.ſuꝑ Leuit.⁊ hr.vij.q.j.c.lʒ g̊.inqͥt. Pꝛe⸗

latus dʒ eſſe cet᷑is pᷣſtantioꝛ:doctioꝛ:ſanctioꝛ:⁊

oĩ vᷣtute eminẽtioꝛ.Sicut em caputẽ oĩba alijs
mẽbꝛis coꝛpis eminẽtiꝰ.⁊ ſᷣm Ph̊ᷣm.vj.de aĩa⸗

libo.eſt ſubrilioꝛis ⁊ purioꝛis ſanguĩs pᷣ ceteris

mẽbꝛis vniuerſis:ſic pᷣlati qͥ ſunt capita ſpũalia
debẽt eẽvite eminẽtioꝛis ⁊ purioꝛis atq; ſãctio⸗
ris:ałr nõ ſunt eligẽdi. Uñn inqͥt Amb.in li.ð of
fi.Quis ſe cõmittat ei quẽ ñ putat plus ſaꝑe qᷓ;
ipᷣe ſapiat qͥ querit ↄſiliũ. Nece eſtergo vt pſtan
tioꝛ ſit a q̊ ↄſiliũ petit᷑ qᷓ; ille qͥ petit. Illi vᷣo ſalu
tẽ noſtrã cõmittimꝰ qͥ eſt iuſtꝰ ⁊ pꝛudẽs. Facit
em̃ iuſticiavt nullꝰ ſit fraudis metꝰ:facit pꝛudẽ
tia vt nulla erroꝛis ſuſpicio ſit. Lutiꝰ tamẽviro
iuſto qᷓ; pꝛudenti nos cõmittimꝰ:quia ↄſilium
viri iuſti freqnter ſapiẽtiſſimi ingenio pᷣponde⸗
rat.hec ille.Qui etiã ibidẽ ait. Quis em̃ ĩ ſceno
fontẽ reqͥrat:qͥs ex turbida aq̃ potũ petat.Ita⸗

ionob :n nutrit ⁊ diligit filiũ ſuũ carnalẽ:qᷓ;to diligentiꝰ q vbi ĩiuſticia:vbi itẽp erãtia:vb ivitioꝝ ↄfuſio.
Nrnmiſe dz qs diligere? nutrire fratrẽ ſuũ ſpũalẽ. O dqd inde ſibi aliqͥs hauriẽdũ excimet.qͥs vtilem
Niiigd Ertio debet eos alere pane exempli. Ut aie ſue iudicet quẽ videt iutilẽ vite ſue.quõ põt
— t em̃ inquit Grego.in quadã omelia. ma iudicare ↄſilio ſuꝑioꝛẽ quẽ videt inferioꝛẽ mo⸗
Pelanzuis plis qᷓ; verbis. Gene dicere aũt ⁊ nõ facere paꝝ paro.quõ aũt eũ idoneũ putabo qͥ mihi dat cõ
n ꝓdeſt. Immo talł exhoꝛtatio ẽauditoꝛibo aboĩa ſiliũ qð nõ dat ſibi.quõ eũ mihi vacare credam
i⸗ Ti tio. Dicũt em illi ſic exboꝛtãti. Medice cura te⸗ qͥ ſibi nõ vacar. Magna aũt eſt abuſio qñ vifi⸗
— ipᷣm. ? illð Cathonis.Lurpeẽ doctoꝛi cũ culpa cat᷑ illa Gꝛego.ſnia.ij.moꝛał.c.lxxxviij.diceñ. Se
mnit dee redarguit ipᷣm. Jõ Oꝛeg. in qᷓdã om̃l.ait. ui pe ↄſpicim ſapiẽtes ſubeſſe:ſtultos vo arceem
nſcopuef vlta deſpicit reſtat vt er qʒ pᷣdicatio ↄtẽnat᷑. Et dñij tenere:ſapiẽtes puilit obſeq:ſtultos aũtti ⸗/
orda idẽ ĩ paſtor.inqᷣt. Nulla pᷣſulẽ imũdicia polluat ranica elatiõe dñari.hec ille. Abſurdũ em̃ eſt vr
— q hoc ſuſcepit o fficiũ vt in alienis coꝛdibs pol? alios regat qᷣ ſeipʒ regere neſcit.l.fi. C. de legi. cu.
ittiifr lutiõis maculas tergat.Oꝛ nece eſt vt mũdas Itẽ incõueniẽs ẽꝙ pctõꝛ velit iuſtos ĩ viã vᷣtu⸗
Fempuefut ſtudeat hr̃e manꝰ q alioꝝ ſoꝛdes mũdare curat tis dirigere ꝑ quã ipᷣe renuit ãbulare.Eapꝛopt᷑
n — ne tacta deteriꝰ inqͥnet.Debetis ̊ᷓ eligere melio/ in.c.nõ ẽ facile.xl.di.ðꝛ.Nõ debẽt eẽ pᷣlati nec te⸗
Gkak inen rẽ int᷑ oẽs qͥ eligi pñt.iuxta illð.iiij. Reg.x.Eligi nere loca ſcõꝝ niſi qͥ exercẽt oꝑa eoꝝ.⁊.ij.q.vij.
hwnu te melioꝛẽ de filijs dñivr̃i. Sed h̊ q̃ri᷑:nũqd c.nõ oẽs epᷣi.recitat᷑ illð Gꝛe.in paſtor.qͥ ait. Tã
—– peccẽt moꝛtałr electoꝛes nõ eligẽdo aptioꝛẽ. Et tũ dʒ actionẽ ꝓplłi actio trãſcẽdere pᷣſulis q;tũ di
– rñdet btũs Tho. vj. ſuo dlibet᷑.q.vj.ꝙ hõ te/ ſtare ſolet a gregevita paſtoꝛis. J0 ðꝛ. j. Reg.ix.
an Cocti net᷑ ſꝑ de necitate eligere melioꝛẽ:nõ tñ ſimpkłr de Saul electo ex pᷣcepto dei ꝙ erat bonꝰ ⁊ non
ri, npr illũ qͥ eſt ꝑfectioꝛ charitate ⁊ ſctĩtate:ſed ſᷣm qͥd erat vir de filijs iſrł melioꝛ ißſſbbo. P
n id ẽ illũ qͥ habet melioꝛes ꝑtes ⁊ idoneitates aaad .Egd heu qꝛ in electiõibo nõ attendit᷑ ſepe
ſunnt tale officũ exercẽdũ.Uñ.ſj.Re.x.de Saul eleto ſ maioꝛ ſufficiẽtia ſʒ accepratio ꝑſonaꝝ.et
ncäin P in regẽ ðꝛ:ꝙ erat altioꝛ oĩ ꝓp ło ab humeroꝛ ſur idcirco nõ eſt mirũ ſi lãgueſcẽte capite ce
tudia 8 ſum.Et iõ Samuel ad ꝓplʒ ait.Eccevidetꝭ quẽ tera mẽbꝛa dolẽt.c.ſunt plłimi.⁊.c.ex merito.vj.
ni elegit dñs ꝙ nõ eſt ſilis illi ĩ toto ło. Debẽt ꝗ̊ q.j.Nã tũc moꝛbo totũ coꝛpꝰ inuadit ſilãguoꝛ
for n electoꝛes talem eligere qͥ ſicut alijs pᷣeminẽs erit in capite curatꝰ nõ fuerit.ſicut inquit.ij.q.vij.
arinnſen officio ⁊ dignitate:ita emineat ſufficiẽtia ⁊ vtu/ Bonos igũ pᷣlatos ⁊ ſufficẽtes eligite ſi boni
anotiic, te.Nã vt ait Gꝛe.lõ dʒ hoĩm ducatũ ſuſcipe qͥ eſſe cupitꝭ:qꝛ itegritas pᷣſidẽtiũ ſalꝰẽ ſubditoꝝn
n ſtiſe⸗ neſcit hoĩes viuẽdo pᷣire. Nicolaꝰ etiã de ly.ſup lxj.di.ca.miramur.Ecõtra aũt mala exẽpla pꝛe .
oſtſfi⸗ Johᷣ.vlti.c.inqͥt ↄfirmãdo pᷣdicta. Ille q alique latoꝛũ ſũt cã dãnatõis ſubditoꝛũ.qꝛ vt ðꝛ Ecci.
nrt i eligere debet ad officiũ pᷣlatiõis ſp tenet᷑ eligere x. Qual eſt rectoꝛ ciuitat tales ſunt ⁊ ihabitaãtei
tamge melioꝛẽ. Non tñ intelligit᷑ melioꝛ litteratioꝛ vel in ea.Talr coꝛiʒat ouis qliter paſtoꝛẽ ſuũvidet
ſisſinn, aſtutioꝛ ſʒ ille ꝗͥ oibus ↄditiõibo pẽſat melioꝛ coꝛiʒare.Pꝛopter pᷣdicta ãt dici ſolet:q melioꝛ
Su eſt ad talẽ platiõʒ ad honoꝛẽ dei ⁊ eccłievtilitatẽ eſt exercitꝰ capꝛaꝝ bñs ducẽ leonẽ S leo

nũ bñs ducẽ capꝛ. Ecẽi q̊s.xiiij.ꝛ. Qui ſibi eſt
nequã cui alij bonꝰ erit. Quõ em̃ põt guloſus
ad tẽperãtiã alios icitare:quõ lururioſꝰ de vᷣgi

nitate? caſtitate pᷣdicabit:ſupbuſq; de hũilitate

Eligite ̊ talẽ pᷣlatũ ſi poſſibile eſt ꝙ poſſit ſtare

ad vitã cõem ⁊ ipᷣe faciat ea q alijs iponit:ne ſit
dei ill de qᷣbo ðt dñs Mat xvij. Imponũt alijs
onera guia ipᷣi aũt digito eà mouere nolũt.De⸗
bet ̊ pᷣlatꝰ puare mãdatũ Sochꝛatis dicẽtis.

Nulli imponas qð ipᷣe pati non poteris.au⸗

dianꝰ quoq; libꝛo.ſ.aii. 4
In cõmune iubes ſi quis cenſeſue tenendũ
Pꝛimus iuſſa ſubi:tũc obſeruãtioꝛ equi
Fit ꝓpłus:nec ferre negat cũ videric ipᷣm
Antoꝛẽ parere ſibi cõponit᷑ oꝛbis

Regis ad exemplũ:nec ſic inflectere ſenſus

Humanos edicta valẽt qᷓ; vita regẽtis.
Mobile mutat᷑ ſemꝑ cũ pncipe vulgus.
ſes pt᷑ qð Alexãder magnꝰ hẽbat armigeros
ſtrenuos ⁊ obediẽtes:qꝛ illis nõ dicebat.facite:
ſʒ faciamꝰ. Juliꝰ qͥ ceſar habuit milites foꝛtiſſi
mos ⁊ ſibi in oibo obſeqᷓntes: qͥꝝ roboꝛe totuʒ
oꝛbẽ terraꝝ ſubiugauit:qꝛ eis nõ dicebat.ite ſʒ

ſo venite vel eamꝰ. Econtra vo mali pᷣlati nibil

ipi faciẽtes ſʒ ſolũmõ ſubditos onerãtes.qͥbus
2 Lu. xj. Oneratis hoĩes oneribo q poꝛtarenõ
pñt.Faciũt eos deſpare moꝛe cameli vel aſini qͥ

Iiplus ðᷣbito grauat᷑ ⁊ onerat᷑ ſolet totũ reijcere

Debẽt ̊ pᷣlati facere moꝛe vectoꝛũ qͥ dũ manꝰ ꝓ
adliutoꝛio ad bigã vł q̃drigã apponũt equi vel
boues magis alacrit᷑ ipam de palude extrahũt
Vñ legit᷑ in vitaſpa.qꝙ quidã abbas hñs ſub ſe
qͥnq; milia monachoꝝ petijtoſiliũ a quodã ſcõ
viro quid facere deberet vt oẽs eiꝰ ſubditi ſalui
fierẽt Cui ille rñdit.Quicqͥd vis vt ſubditi faciãt
pᷣmo fac.Ut em̃ inqͥt Hiero.in epła ad Helio⸗

doꝛũ.Delicatꝰ mgjr eſt qͥ pleno vẽtre de ieiunijs

diſputat.Qui etiã ad Palmachiũ ait.Delicata
doctrina eſt pugnãti ictꝰ dictare de muro.Et cũ
vnguẽtis ſit ipᷣe delibutꝰ cruẽtũ militẽ accuſare
foꝛmidinis. Poſſet em̃ tali doctoꝛi dicere ipſe
diſcipulꝰillð Terẽtianũ.Ii pᷣ:ſequar.⁊ illð Eſo

pi. A boue maioꝛi diſcit arare minoꝛ. Scptuʒ

ẽ em̃ in.c.ſciſcitarꝭ.vij.q.j.q pᷣlati ſunt tãqᷓ; arie
tes qͥ ducatũ gregibo pᷣbere debent. ⁊ tãq; paſto
res debẽt gregẽ ſuũ in vnũ colligere ⁊ ad celeſtẽ
patriã dirigere.Ad hᷣ etiã adduci põt illð qð ðꝛ
in.l.officiũ.ff.de re mili.ſ.ꝙ ille qͥ pᷣeſt exercitui

ꝓciſſime dʒ cõmeatũ dare ⁊c̃. Miles em̃ qͥ age

re vult aliqͥ d ſtrenuũ ſꝑ pᷣ oculis hr̃e debet duc

ſui exẽplũ. Nã videmꝰ etiã ĩ gruib ꝙ vna ex eis

ſꝑ agmẽ pᷣcedit:⁊ clamãdo ad rectos volatꝰ cete

ras co git. Apes q̊ʒ qñ de aluearibo exeũt a rege
ſuo oculos nõ auertũt.Qꝛ igit᷑ pᷣlatꝰ ẽ poſitꝰtã

qᷓ; ſignũ ad ſagittã.c.magne.ð voto.⁊.c.qtr? qñ
el. ij. de accu. Jõ ðꝛ ꝙ vita paſtoꝛis dʒ eſſe exem
plarꝭ ſubdit c.cũ paſtoꝛ.ij.q.vij. Pꝛelati nãq;
(adaliʒãtes ſuos ſubditos tot moꝛtibo digni
ſũt qͥt mala exẽpla eis tribuũt.c.pᷣcipuexj.q.iij.

vV Tauũt ſubditi babeãt pᷣlatũ ⁊ n? O
ſtatuaʒ vel mõſtrũ debẽt nõ ſolũ eligere
ſctm̃ et bonũ pᷣlatũ:ſʒ etiã coꝛꝑe ita ſanũ ꝙ ſuuʒ
poſſit exeqͥ officũ.Debilitas em̃ coꝛꝑis ex infir⸗
mitate vł ſenectute ꝓcedẽs:qũ talis eſt vt faciat
hoĩem ĩpotẽtẽ ad exercẽdũ paſtoꝛale officiũ dʒ
ab electoꝛibo attẽdi ita vt nõ eligãt talẽ. Immo
talis ſic debił exiſtẽs ĩ officio dʒ renũciare ⁊ nul
latenus tale officiũ retinere.c.niſi cũ pᷣdẽ.S.alia
vo. de renũ. De bᷣ q̊ͥʒ ðꝛ in cõſtitutiõibo gñalibꝰ
oꝛdinis nfr̃i editis ꝑ Guilhelmũ farineriũ.c.ix.
Nullł frater pᷣficiat᷑ in officio fratrũ niſi poſſit
ducere vitaʒ còem:que tã a pᷣlatis qᷓ; a ſubditis
obſeruet᷑:maxie in veſtibo cibis ⁊ lectis. Debet
etiã pᷣlatꝰ tãtũ amare ſubditos ſuos ⁊ adeo eſſe
ʒelatoꝛ eoꝛũ ſalutis:vt ꝓ ea ↄſeruada ſit paratꝰ
ſuſtinere ꝑſecutões ⁊ iiurias:⁊ vitã ipam expo⸗
nere ꝓ aimab ſubditoꝛũ ſuoꝛũ. vt ait ſaluatoꝛ
Joh.x.⁊ hr̃ in euãgelio hodierno.Eligite ̊ talẽ
qᷓ poſſit dicere ſubditis ſuis illð qð dicebat ille
inclytꝰ dux Gedeõ militibo ſuis. Judicũ.vij.ſq;
Qõð me facere videritꝭ h̊ facite. Lũc em̃ milites
audact᷑ ingrediũt᷑ bellũ cũ ducẽ ſuũ vidẽti pᷣlio

eſſe ðᷣmũ.ũ em̃ aſpiciũt eoꝛũ capitaneũ lãcea,

dirigere:galeãq; capiti imponere:⁊) boſtes pꝛi
mũ inſultũ facere:totus ſanguis eoꝝ cõmouet᷑
ad ſilłe ꝑagẽdũ.Et ſiłr ſubditi letãter bonis iſu
dãt oꝑibo qñ pᷣlatũ ſuũ ois ſctĩtatis exẽplũ in⸗
tuent᷑ illis facere viã quã ſequant᷑.ſicut faciebat
btũs Fran.de qͥ canit eccłia. Lingue manꝰpᷣam
bula vᷣbo ꝑauit ſemitã:⁊ ãplectunt᷑ ſecka doctni
nã facto ꝓditã.Lalis pᷣlatꝰ eſt ſitis dño nfo ie⸗

ſu xpᷣo qͥ cepit facere ⁊ docere.Act᷑.j.O qᷓ;ſuauis

cib eſt ſubditis exẽplaritas paſtorꝭ:qᷓ; delicata
refectio:qᷓ; dulcis epula.Et iõ ↄſiderẽt aĩaꝝ pa⸗
ſtoꝛes ſi tali cibo nutriũt oues ſuas:ſi dãt illis
cibũ in tꝑe.Aliter aũt non ſunt paſtoꝛes ſi lupi
rapaces:nõ ſunt pᷣlati ſed pilati.vñ eis dia põt
illðᷣ qð dixit qͥ d vltramõtanꝰ facere volẽs ſer⸗
monẽ in curia romana coꝛã magna multitudi
ne pᷣlato ꝝ.incepit em̃ loqͥ dicẽs ꝓ themate Uos
eſtis ribaldi oẽs. Cõſiderate ̊ o electoꝛes oi di⸗
ligẽtia ⁊ maturitate quẽ eligere debeatis:⁊ talẽ
vobis pᷣlatũ aſſumite qͥᷣ ita ſit exeplaris vt imite
tur:ita mãſuetꝰ ⁊ mitis vt diligat᷑:ita iuſtꝰ vt ti⸗
meat᷑:ita ſcũs vt veneret᷑:ita incelligẽs ⁊ diſcre⸗

tus vt totꝰ ꝓpłs ĩ oĩ vᷣtute ⁊ bona oꝑatiõe refoꝛ

met᷑ ad laudẽ ⁊ głiam ſaluatoꝛis nr̃i dulciſſi⸗
meq; mr̃is ſue virginis Marie: qͥb ſit bonoꝛ
⁊ glia in ſecula ſeculoꝝ. Amẽ.

Egodẽ die poſt pꝛãdiũ de documẽtis datis ſe
cularibi de imitatõe xpᷣi qͥ ad religiõis igreſſiõʒ
7 iſtusp R
c . paſſus eſt vob P30 no
xt ſeq̃mi veſtigia eiꝰ.j. Pecri.ij.⁊ in

eplaoccurretis dñice. In oibo genen ſpeciebo ẽ

6 Eih⸗ . e
wütſc .
Fechpſtmae
vin
nenilein
a linur,

mhnlchnnii,
bolroitn

1Cendcsdoß
ſtiſtmnitunphn⸗

corſiſünichotit

wüdonkruurlint
Grud ſitcran
ſeCultöirrekti
Ahouradaddan
miünfat ob⸗
ummli go ku⸗

ieheckruazibol

Varningo0 in
erikemaripl
cklnpßogbilck
Mmihisdanm
ſaic doobeht
Nrpolſdeſün
oöſaoawS
Mdcros mdinh
Fintt Zmbincan
(huni diare ton
ine Bonainliden
uidꝛdös morit
huulirorbſcitn
enotflidal df
hodegloniſus eſt
leglneſnocri
ich unnttt
Anizner⸗
Mektunmrie
gilrn
Nmumantrint
tnenngonnn
lho obisſcct
aumdn
Wclchein
öblnitv

zn
nn

ieen
ſastmn
nii
Ni Ntlen

l Sen
18. diig

„Lüceün.

aniii

iaiuneilagn

S
nsore

birtan
imns aiplig
nuſicur ſigehn

guemanam
unkſed doan
lls düorfie
t Oihiuans
Kor deier
aein
8lunstitile
ensfih
rics e
ſ ac
gunlend

pthanuri

NumnuN

WanetAd

srind .
unbn
ig:dien

ben

taſi ic

riſte

Aisit/

4
po

Foliũ

deuenire ad aliqð vnum qð ſit metrũ ⁊ mẽſura

oĩm q̃ ſunt ĩ eodẽ genere.vt ait Ph̊ᷣs.x. Hetha.

Etideo in genere humano datꝰ eſt nobis xpᷣus

vt exẽplarnr̃m ad qð debemꝰ ſemgꝑ aſpicere:et
vitã nrãʒ illiꝰad ſilitudinẽ q;dtũ poſſumꝰ cõfoꝛ

mare.vt ait Alexã.de ales in.iij.parte ſũme ĩ tra

ccatu de gfa xp̃ᷣi.q.xiiij.? Rich̊.in.iiij.ſen.di.viij

ar.ij. q.j.Et facit ad hoc.c.ſi ſolꝰ.viij.di.⁊.c.dñs
noſter.lvj.di.⁊.ij.q.j.c.deus oĩpotẽs.⁊.c.dñs nr
xciij.di.⁊.c.ſignificaſti.de elec. Ois em̃ xpᷣi actio
nfa eſt inſtruccio.c.ſolẽnitates.el.ij.⁊ ibi glo.de
ↄſe.di. j. Jðo ðꝛ.j. Joh.ij. Qui dicit ſe in xpᷣʒ cre

dere debet ſicut ille ãbulauit ⁊ ipᷣe ãäbulare.Sã

ctus q̊ʒ Aug.ſuꝑ illa vᷣ ba ſaluatoꝛis J oh̊.xiiij.
Ego ſum via vᷣitas ⁊ vita inqͥt.xpᷣianus nemo
recte ðꝛ niſi xᷣo moꝛib coequet᷑. Ambularevis
ſecure:ego ſum inqᷣt via.falli nõ vis:ego ſũ veri⸗
tas.moꝛi nõ vis:ego ſũ vita.De q̊ Lucre.poeta
ait. Ueridicis hoĩʒ purgauit pectoꝛa dictis Et
finẽ ſtatuit toꝛpedinis atq; timoꝛis Expoſuitq;
bonũ ſũmũ quo tẽdimꝰ om̃s. Qui foꝛmã atq;
viã monſtrauit limite paruo.Quo poſſemꝰ ad
id recto ↄſcẽdere curſu. Gꝛego.q̊ʒ in q̃dã omeł.
inqͥt.Qui xpᷣi veſtigia dedignat᷑ ſequi q̃ temeri
tate ſperat ad eiꝰdaritatꝭ gaudia ꝑuenire. Sal
natoꝛ em̃ nr̃ ait Joh.xiij.Exẽplũ dedi vobis vt

quẽadmodũ ego feci ita ⁊ vos faciatis.Et Eſa.

xxx.ðꝛ. Heceſtvia:ãbulate in ea ⁊ nõ dedinabicꝭʒ
ad dexterã neq; ad ſiniſtrõ. Et Exo.xxv.ait dñs
Zaice⸗ fac ſᷣm exẽplar qð tibi in mõte mon⸗

atũ eſt. i.in xpᷣo qui eſt ille mõs de q̊ ꝓphha ait

Plal.lxvij.Mõs dei mõs pinguis: mõs in q̊
bñplacitũ eſt deo habitare in eo.Qꝛ ̊ xrpᷣiani di
cunt᷑ a xpᷣo.l.j.C.de ſũma trini.⁊ fi.ca.⁊.c.vnico
S.qꝛ vo.ð ſacra vnc.Et noĩa debẽt eſſe rebo cõſo
na.c.cleros.xxj.di.⁊.S.eſt⁊ aliud.inſti.de dona.
Jõ inqͥt Amb.in.c.cauete.xxij.q.v. Mẽdaciũ ẽ
ſe xpᷣianũ dicere ⁊ oꝑa xpᷣi nõ facere. Eapꝛopter
ſctũs Bona.in li.de imitatõe xpᷣi ait. In oĩibus
vᷣtutibo ⁊ bõis moꝛib tibi pᷣpone ſꝑ dlariſſimũ

ſpeculũ ⁊ totiꝰ ſctitatis ꝑfectiſſimũ exẽplar.ſ.vi
tã ⁊ moꝛes filij d ei dñi nr̃i ieſu xpᷣi:q ad hoc no⸗
bis de celo miſſus eſt vt aꝑiret nobis viã vite:?
legẽ diſcipline ſuo exẽplo daret nobis.vt ſic ad
imaginẽ eiꝰ naturalłr creati ſumꝰ:ita ad moꝛuʒ

eiꝰ ſiłitudinẽ ꝑ imitatõʒ vᷣtutis ꝓ nr̃a poſſibili⸗

tate refoꝛmemur:qͥ eiꝰ imaginẽ i nob fedauimꝰ
p pctm.Quãto em̃ qᷣſq; ſe ei ĩ vtut imitatõe hic
ↄfoꝛmare ſtuduerit tanto ei in pᷣma głia ⁊ clari

tate magis appꝛo pinqbit ⁊ ſimilioꝛ erit.hec ille

Et ideo vobis ſecularibo volo dare in pñti ſer⸗

mone tria documenta.i.tres imitatiões dñi nr̃i

ieſu xpᷣi. Pꝛima quaꝝ imitationũ dicet᷑ religio
nis ſiue ingreſſiõis. Scðᷣa acceptiõis ſiue aſſũ⸗
ptiõis. Tertia vo cõtẽptiõis.

Pars pᷣma de religiõs ĩgreſſione. S

8 Ancta religiõis obſᷣuãtiã ſaluatoꝛ nf
vita exemploq; ſuo dedicauit.ã fũů

damenta religionis ſunt tria pncipalia.ſcilicer

obediẽtia caſticas ⁊ pauꝑtas vt inquit beatus
Thomas.ij.ij õs religio eſt q̊d
Aullatũ qð totũ offert᷑ deo:nihil

da ſocrificũ meQullarũ qð 7
ſibi retinẽs. Jõ religioſꝰꝑ obedientiã offert deo

volũtatẽ ꝓpꝛiã ⁊ aiaʒ. Per caſtitatẽ coꝛpꝰ:renũ⸗

ciãs eiꝰvoluptatibo. Per pauꝑratẽ vᷣo oia tꝑa⸗
lia. Per obedientiã aũt ſuꝑat ſuꝑbiã. Per caſti
catẽ luxuriã:ꝑ pauꝑtatẽ vo auariciã.De his q̊ʒ
religiõis fundamẽtis loqᷓns Bernar.i li.de vᷣa

religiõe ait. Religio pauꝑtate fũdat᷑:erigit᷑ obe

diẽtia:dedicat᷑ caſtitate.Et facit ad h̊ capitulũ.
nõ dicatj.xij.q.j.iũcto.c.cũ ad mõaſteriũ.de ſta.
mo. Perfectiſſimꝰ aũt religiõis iſticutoꝛ ⁊ obſ⸗
uatoꝛ dñs noſter Jeſus vxps has tres virtutes
ſingularit᷑ in ſe h̃evoluit. Pꝛimo em̃ obediẽtiã
fᷣuauit.Nã voluit eẽ obediẽs matri:⁊ etiã patri

putatiuo ac nutritio.iuxta illud Luce.ij.Et erat

ſubditꝰillis. Ipᷣe qͥʒ de ſeipſo ait Joh.iiij.¶ Deꝰ
cibo eſt vt faciã volũtatẽ pꝛis mei qͥ in celis eſt.?
Matthᷣ.xxvj.dicebat pꝛi.Flat nõ mea:ſʒ tua vo
lũtas.⁊ Joh.vj.iteꝝ ait.Deſcẽdi de celo nõvt fa⸗

ciã volũtatẽ meã:ſʒ volũtatẽ eiꝰqͥ miſit me.?⁊ acd

Philip.ij.inqͥt de illo apłs.Factꝰẽ odediẽs vſq;
ad moꝛtẽ crucis.vñ Berñ.in quodã ſᷣmõe ait.
Memẽtote fr̃es ꝙ xpᷣs ne ꝑderet obediẽtiã ꝑdi
dit vitã. Scðo ſᷣuauit caſtitatẽ.vñ Hiero.ad fi
liã mauritij inqͥt.xpᷣs vᷣginẽ habuit matrẽ vgo
ipᷣe mãſurus.In ſe viris ĩ mr̃e feminis vᷣginita
tis tribuẽs exẽpluʒ.⁊ Ambꝛo.in quodã pᷣmone
ait.Diſcute vitã xpᷣi in oꝛibus euangelijs totãq;
reperies fuiſſe ſpeculũ caſtitatis.Lercio ſpᷣuauit
pauꝑtatẽ. Uñ de ſeipᷣo inqͥt Mat. viij.et Luce
ix. ulpes foueas habẽt ⁊ volucres celi nidos
Filiꝰaũt hoĩs nõ hʒ vbi caput ſuũ reclinet.
Vicũq; ̊ vult ꝑfecte imitari vitã xpᷣi de⸗
qꝗq bet ſi põt religioſaʒ vitã aggredi cuiꝰpn⸗
ceps fuit xpᷣsvt ſic efficiat᷑miles eiꝰ.Oẽs
em̃ religioſi dicunt᷑ milites xpᷣi.c.nõ pila.⁊.c.re⸗
pᷣhẽſibile.xxiij.q.viij.⁊.c.xpᷣianis.xj.q.j. Licet nã
q; oꝑteat oẽs xpᷣianos pugnare ↄtra demones
vt hr̃ ad Ephe.vj.Quia militia eſt vita hois ſuꝑ
terrã Job.vij.tñ religioſi ſũt tanq; bncipes ⁊ ca
pitanei xpᷣiane militie:qͥ pugnãt nõ ſolũ ꝓ ſeſʒ
ꝓ oĩ ꝓpło rpᷣiano:⁊ impugnãt demones..ſi qͥs
xxxvj. di. Et iõ cuilibʒ religioſo ait Paulꝰ.ij.ad
Thi.ij. Laboꝛa vt bonꝰmiles Jeſu xpᷣi.Et non
imerito religio eqͥ ꝑat᷑ militie ꝓpter ſeptẽ cãs ⁊ le
ges militie q̃ ĩ ĩa ðbẽt obſᷣuari. Pꝛimo ei mili
tes ðᷣ bẽt eẽ obediẽteſ ſuis ducib.Uñ ðꝛ ĩ.l.oẽ de
liccũ.S.cõtumacia.ff.de re mili. Cõtumacia oĩs
aduerſus ducẽ vel pᷣncipẽ militie capite punien

da eſt. Pꝛopt᷑ qð poſthumꝰromanus dictatoꝛ .

filiũ quẽ tenerrime amabat armis ſtrenuũ ⁊ ab
oĩbus dilectũ ſecuri fecit feriri et occidi.qꝛ non
ſuo iuſſu ſʒ ſpõte e pᷣſidio egreſſus hoſtes vice/
rat.Toꝛq̃tus vo in gallico bello cõſul filiuʒ in
modũ hoſtie mactari iuſſit.qꝛ puocacns a du⸗

1.

Bermo

ceęæ tuſculanoꝛũ ignaro patre ad pᷣliũ deſcẽderat

licet gloꝛioſam victoꝛiã ⁊ pᷣcioſa ſpolia retuliſ/⸗
ſet. Sicut ;̊oma lex militũ eſt obedire ſuis ca⸗

pitaneis:ita pᷣma lex religioſi nalitis rpᷣi eſt ob
tẽperare ſuis ſuꝑioꝛibo.Et iõ illis inqᷣt Paulꝰ

ad Hebꝛe. vl. Obedite pᷣpoſitis viis. Obedien⸗

tia em̃ eſt firmiſſimũ regularꝭ obſᷣuãtie funda⸗
mentũ:q̊ deficiente deficeret oĩs religio.qꝛ coꝛ⸗
ruente fundamẽto:om̃e qð ſuꝑedificat᷑ coꝛrue
re neceſſe eſt.c.cũ paulꝰ.j.q.j.Et cũ alicui rei de⸗
ficit ſu bſtãtiale ipʒ q̊ʒ deficere oꝑtet.c.fi.de ↄdi.
appo. Iſtud eſt illud ſacrificiũ qð reqᷣrit deꝰ di.
j. Re. xv. Obedientiã volo ⁊ non ſacrificiũ.Qð
etiã hẽ in.c.verũ.xxxiiij.di.et in.c.ſi qͥ.lxxxxj.di.et ĩ
c.ſciẽdũ.viij.q.j.et in.c.ſi qqs.xxvj.q.vij.⁊ in.c.il⸗
lud.de maio.⁊ obe.Iſta ẽ illa vtus q xpᷣm tãqᷓ;
agnũ ligatũ duxit ad victimã. Eſa.liij. Et iõ in⸗
qͥt Gꝛego.in.c.qͥd g.xj.q.iij.Quid ̊ mirũ ſi pec/
catoꝛ hõ obediẽtie i pñtis vite bꝛeuitate ſe ſubij/
cit qñ hãc mediatoꝛ dei ⁊ hoim tenuit ⁊ tenen⸗
dam pᷣcepit.⁊ cũ obediẽtes remunerat nõ relin⸗
quit. Sciẽdũ tñ eſt ꝙ nũq; dʒ ꝑ obedientiã ma
lum fieri.Aliqñ autẽ ꝑ obedientiã dʒ bonũ qð

agit᷑ intermitti Neq; em in paradiſo arboꝛ ma

la excitit quã deꝰ homini ne ↄtingeret interdixit
Sed vt meliꝰ ꝑ obediẽtie meritũ hõ bñ ↄditus
creſceret dignũ fueratvt ẽt a bono ꝓhiberet᷑:q̃te/
nus tãto veriꝰ h̊ qð ageret virtus eſſet q̃nto ⁊ a
bono ceſſans auctoꝛi ſuo ſe ſubditũ ⁊ hũilẽ ex/⸗
hiberz. hec ille. Hec aũtvᷣtꝰobeðie ẽ necaria ĩ reli
giõe.qꝛ oꝛdo natural eſt vt ĩferioꝛa a ſuꝑioꝛibꝰ
moueant᷑ ad ſuas actõnes ꝑagẽdas. vt patʒ.ij.
Mecha.⁊.j.¶etheo.Qð etiã fit in angelis vt
ait Gre.in moꝛal.Et iõ ſᷣm Tho.ij.ij.q.clxxxvj.
cũ ſtatꝰ religiõis ſit qdã diſciplina vel exercitiũ
tẽdendi ad ꝑfectõneʒ reqͥrit᷑ in ea alicuiꝰ directio
ſᷣm cuiꝰ arbitriũ inſtruant᷑ ⁊ excitent᷑ ipᷣi religio
ſi q̃ſi diſcipuli ſub magiſtro. TCQ
Beldliẽtia aũt fratꝝ minoꝝ excedit obe/⸗
0 diẽtiã oim alioꝝ religioſoꝝ:ſᷣm ꝙ pꝛo⸗
oeat BGo na. in declaratõe regule nf̃e.Nã
mõachi repuãt ſibi loci ſtabilitatẽ ⁊ pmanẽtiaʒ.
alij vo religioſi obligant᷑ nõ ex voto ſuo ad ali⸗
qͥd qð ſit vltra regulã ſuã:vt declarat idẽ ſ.GBo
nauẽ.i.ij.ſen.di.vl.ar.iij.q.ij.Fẽs aũt minoꝛes
vouẽt obedire ĩ oĩbꝰq̃ nõ ſunt qria regule ⁊ aie
ſue.nã ad alia nulla põt o bediẽtia ligare.O igit
frẽs ⁊ deuoti religioſi qͥ vouiſtꝭ obediẽtiã ꝑ quã
deo ſacrificat᷑ ꝓpa volũtas.c.ſciẽdũ.viij.q.j.ma
ctate hãc hoſtiã q̃ ipſi deo ẽ charioꝛ oibo hoſtijs
ca.illð.de maio.⁊ obeð.Et ideo licʒ duꝝ videat

qð pᷣcipit᷑ tñ debetꝭ alacrit᷑ obedire.c.iĩ mẽoꝛiaʒ.

Eix.di.⁊.c.O moꝛã ꝓſperxit.c.diſ.Facit lex.ff.qͥ ⁊ a
qbo.vñ Bejr. in li.ð pᷣcepto ⁊ diſpẽ.ait. Perfecta
obediẽtia legẽ neſcit:tmis nõ artat᷑:nec ẽ ↄtenta
anguſtijs ꝓfeſſiõis :largioꝛi volũtate fert᷑i lati⸗

tudinẽ charitatł:⁊ ad oẽ qð iniũgi ſpõtaneo vi

oꝛe libᷣalis alacriſq; animi.modũ nõ ↄſideris
infinitã libᷣcatẽ excẽdit.Et ſane qͥdẽ obedientie

limes ſᷣm tpᷣs ẽ ipᷣa tꝑis extrẽitas vt is ſit termi

n? obediẽtie ꝗᷣ⁊ vite, hec ille.Nõ licʒ ̊ religioſo
diſcutere cãz pcepti.qꝛ vt diẽ Inno.i.c.ad aures
ð tẽ.oꝛ.Uani capit ẽ q credit platũ nõ poſſepᷣci

ꝑe ſine expᷣſſiõe cauſe. Religioſus eĩ nõ hʒ velle

nec nolle:ſʒ oĩs eiꝰ diſpoſitio ab eiꝰpẽdet volũůta

te quẽ vice dei ſupꝛa caput poſuit.c.ſi religioſꝰ.
7 c.q̊ꝛũdã.ð elec.i.vj.⁊ c.nõ dicatj.xij.q.j.et.c.j.ðᷣ
ſepul.O igit᷑ btẽ ⁊ felix religioſe ⁊ ſᷣue dei qͥ ſub
obediẽtia degꝭ.nã qᷓ;diu ꝓmptꝰ es obedire licʒ
nihil pᷣcipiat᷑ meritũ tñ habes veriſſimi obediẽqꝭ
qꝛ ãpliꝰ reſpicit deꝰ ad volũtatẽ qᷓ; ad acꝰ ext᷑io
res:vt dic̃ glo.ĩ ca.cũ volũtate.ð ſen.ex.ð qͥ̊ ẽ tex.
in.c. ſi qᷣ 8.xiiij V. ⁊ ĩ c.q ꝑiurare.xxij.q.v.⁊ ĩ ca.
qeſcamꝰ.xlij.di.⁊ ĩ c.j.xxxij.q.v.huiꝰ aũt ſcẽ obe
diẽtie vtutẽ itelligebat btũs pr nr̃ Frãciſcꝰqͥ liq
pᷣlatꝰ eẽt volebat tñ ſꝑ ſuꝑioꝛẽ hꝛe ⁊ guardianũ
imo etiã ſocio itiner obediẽtiã ꝓmittebat et de⸗
Ecũda lex mulitie (uote exhibebat x

9 Etcaſtitatꝭ. Un dic glo.q̃dõ.l.qui cůõʒyno

ff. ð re mili ꝙ caſtra dicta ſũt a caſtrado
qꝛ caſte viuebãt milites antiq.qð.etiã inqᷣt Pa
pias ⁊ JIſið.ĩ li.ethimoł.Qð qdẽ faciebat vt foꝛ
tioꝛes eſſent in pᷣlio.Ait em̃ Uirgi.i.li.geoꝛ. Sʒ
nõ vlla magis vires induſtria foꝛmat. Quã ve

nerẽ ⁊ ceci ſtimulos auertere amoꝛis. Et ꝓptea

imꝑatoꝛ amatoꝛẽ ſe ðt caſtitatᷣ.ĩ aut.qᷓ.mo.na.
ef. le.S.illð.col.vj.Quã qͥ dẽ caſtitatẽ ſüme ama

bãt duces romai lIʒ eſſẽt gẽtiles.vñ de Coꝛnelio
ſcipiõe ðt Ualeriꝰ li.ij.ti.de militari diſciplia.

3 numãtinos imꝑatoꝛ miſſꝰ eodẽ momento q̊
caſtra intrauit.⁊ꝛooo.meretrices expulit de ipᷣis
caſtrj. Qua ſentina vacue factꝰ exercitꝰ qͥ paulo
añ metu moꝛt defoꝛmi ſe federis ictu macula⸗

uerat:erecta ⁊ recreata vᷣtute aciẽ illã foꝛtẽ ⁊ aio⸗

ſaʒ numãtinã ſuꝑauit:⁊ icẽdijs exuſtã ruiniſq;
ꝓſtratã Numãtiã ſolo eqᷓuit.Scipio q̊ʒ affrica
nus ſũmis effert᷑ laudibo:qꝛ cartaginẽ obſidẽs
oblatã ſibi ex hoſtibo vᷣginẽ eximie foꝛme ⁊ no⸗

bilitat ĩtactã ⁊ dotatã reſtituit. Hãc aũtvᷣtuteʒ
caſtitat hñtꝓ ſcðᷣa regla milites xpᷣi.de qͥbꝰ ipe

ait Mat.xix.Sũt eunuchi qͥ ſe caſtrauerũt ꝓpt᷑
regnũ celoꝛũ.Lʒ aũt oẽs religioſivoueat caſtita
tẽ q̃ qdẽ gradꝰhʒ ſicut obedientia ⁊ paugtas tñ

ꝑfectioꝛi mõ eãvouẽt frẽs minoꝛes vouẽtes etiã
vitare ſuſpecta cõſoꝛtia ⁊ colloqa ꝑ que puenit
ad trãſgreſſionẽ caſtitatis.Cũ em̃ aliqͥd ꝓhibet᷑
intelligit᷑ etiã ꝓhibitũ oẽ illud ꝑ qð puenmit᷑ ad il

lud.l.oro.ff.de ſpon.vñ ꝓhibito mr̃imonio etiã
itelligunt᷑ phibita ſpõſalia.Btũs igit᷑ Fra.ſccẽs
ꝙ ſᷣm Pbos per mediũ ꝑuenit᷑ ad fineʒ.pꝛohi
buit fratribo ſuis in regula oĩa ſuſpecta conſoꝛ
tia que ſunt via ꝑueniendi ad peccatũ luxune.
Si em̃ eſſet aliquis adeo ferreꝰ vt potius dici

poſſet ſtatua q; homo.ſicut dicit᷑ de Anaxago⸗

ra.tñ nõ poſſet dõecẽ in came hac fragili ſecure
ſtare ⁊ cõuerſari cũ ſuſpectis ꝑſonis ⁊c̃. Et ideo
ab oibus religioſis fugiẽda eſt hec peſtis inſa⸗
nabilis ſuſpectoꝛũ cõſoꝛtioꝛum ⁊ colloquioꝝ

=
=

gugns ZBun
iriclnls
,nignrhnbanfl
gteneintcegnen
Gktrolniralle⸗
cvnratsotnonc
nntogrin
onſonme udde
tiſen
oncnntnninet
ſtwfhneicigenen
Ntnti Atn
pnmniftcidtfdu

„

+☛

6Auii tnenſrnt

Nünttptcrrocomitl
Nochörliiize es
cootutrpaugennsfu
CNCanſean ardenide
niafoätknar ic
torfllas graspupen
Marcairln
criſeinſcino aſidi
(nitiſpegicuöbut
6vodottuliſernitt:

ib War wurni

Ni;önfinlomple
nomnean,po
mrvoginglüromme
tchoblaikabiliut:
inennlotgztmnun
ngälſcgnood an
Mogtmagsnli
Kafecdummanm
hieptcitinen
cAlnſins Z
Bipnnngfit
Manpbrrnin
Cnrngliggine
olbranigoſo
voſſcenanetin
initmigieniit
upnaſceeinr⸗
(welepblegt 0

Se =
= =
S

=
2=—
—
=

——
.
S

—

w —
2
„
—
=, —
S= = S=
ð
——

Renſin⸗
iön
köſagz⸗
busnin
ini fine
Pthünde g
oreghe
cilan
nſüt atn
tiſnacen.
igiln h
uſama ie
umoni A
Krmiſänem
nide Andn
lum dicpliig
Ni nemw
vchultdehs
mdiN,
sunaah,
illiſoniri⸗
isntina;
Gagoßen
nme ſanun
tuinidehi⸗
Lalnuen
pinaneff
Grpuneſfn
muinn
1 cbe Wene
tippte
Cinuntal
miinorioc
isgifi⸗
lagingl
ſoſoen
pumui in
potin)
ſde 3OOH
onisti/,
een,
1

E

„

S⸗-

—

=

E

==

S

—

Foliũ

Quid em̃ agere habet ſᷣuus dei cũ młieribꝛ qꝝ

familiaritates ei ꝓhibent᷑ xxxij. di. c. hoſpitiolũ.
⁊.C intdixit.⁊.lxxxj.di.c.ſi qs amodo. ⁊.c.clericꝰ

„

⁊.c.ſed ſi foꝛte.⁊.c.ſi quiſpiã.⁊.c.oꝑtet.⁊.c.archi⸗

diaconũ.⁊.c.qͥ dã dlerici.⁊.c.femĩas.⁊.c.clerici cõ

tinẽtes.⁊.c.ad reatũ.⁊ extra de coha.cle.⁊ mu.ꝑ
totũ.⁊.xviij.q.ij.c.ꝑuenit.⁊.c.diffinimus. ⁊.c.in
nullo. ⁊ multis alijs capłis ſeq̃ᷓn. Lalia aũt ſu⸗

ſpecta cõſoꝛtia habẽs lzʒ foꝛte nõ cadat in petm̃

tñ remanet ꝑpetuo tinctꝰ ⁊ digito demõſtratur
in dedecꝰ ſui oꝛdinis. Eſt em̃ tale cõſoꝛtiũ ſicut
candela accẽſa applicata ad murũ:q̃ lʒ ipᷣm nõ
vrat:tamẽ nigredine fumi ip[ʒ tingit ⁊ obſcurat
Ertia lex terrene militie eſt inoplia vxv
t ſiue pauꝑtas.Antiqͥ em̃ milices vt expe⸗
AQditiꝰ militarẽt terrenas facultates contẽ
nebãt.vñ ðꝛ in.l.milites.la.ij.ff. de re mi.Mili⸗
tes arua cõꝑare ꝓhibent᷑ in ea ꝓuincia in q̃ bel⸗
la gerunt᷑:ne ſtudio agriculture a militia reuo⸗
cent᷑. Et in.l.milites.C. locati.phibẽt᷑ milites eẽ
ꝓcuratoꝛes:ↄductoꝛeſq;:vł fideluſſoꝛes. et ibi

dẽ imꝑatoꝛ aſſignat rõnẽ huiꝰ ꝓhibicõnis.ſ.ne
omiſſo armoꝝ vſu ad opꝰrureſtre ſe conferant.

Ibidẽ etiã ðt. Milites armis nõ pᷣuatis nego⸗
cijs occupent᷑:vt nũeris ⁊ ſignis ſuis iugit᷑ ĩhe⸗
retes rẽpublicã a qua alunt᷑ ab oĩ belloꝝ necita
te defendãt. Refert aũt Ualeriꝰ lib.iij.affricanũ
Scipionẽ in cõditõe dixiſſe ꝙ cũ totã affricã ro
mane diciõi ſubieciſſet nõ tñ aliqͥd ex ea qð ſuũ
diceret᷑ pꝛeter co gnomẽ tuliſſe.Et ð Ualerio pu
blicola ðt li.iiij.ꝙ; pꝰ tres cõſulatꝰ acceptiſſime
ꝑactos tante pauꝑtatis fuit ꝙ pꝛimoniũ eꝰ ad
expẽſam ſuaꝝ exeqᷣarũ defecit.vñ publica pecu⸗
nia fuer᷑̃t facte.Fabꝛiciꝰ q̊ʒ płies romanꝰimꝑa⸗
toꝛ filias ꝓpꝛias pꝛe pauꝑtate dotare nequiuit.
Marcꝰ etiã curiꝰ) ſamnites bellũ gerẽs legad
eoꝛũ ſe in ſcãno aſſidẽtẽ foco ⁊ in catino ligneo
cenãtẽ ſpectãdũ pᷣbuit.Cũq; magnũ auri pon⸗
dus ei attuliſſẽt riſit dicẽs. Referte ⁊ dicite ſam
nitibꝰ Marcũ curiũ magis locupletib imꝑa⸗
re qᷓ; iᷣm fieri locupletẽ.et memẽtote me nõ acie
vinci:nec pecunia po ſſe coꝛrũ pi.Attilius vᷣo ab
aratro ad imꝑiũ romanũ vocatꝰ fuit.Qui poſt
qᷓ; republicã ſtabiliuit:⁊ ingẽtes hoſtiũ copias
ↄfregit:multoſq; triumphos habuit:depoſito
imperiali ſceptro ad aratrũ redire nõ erubuit.
Quãto igit᷑ magis religioſi debent in pauꝑtate
głiari ⁊ oibo terrenis renũciare. Nihil ̊ debent
hr̃e ꝓpꝛiũ.c.cũ ad monaſteriũ.de ſta.mona.⁊.xij
q.j.c.dilectiſſimis. Ait em̃ ſaluatoꝛ Marth.v.
GBti pauꝑes ſpũ qm̃ ipoꝛũ eſt regnũ celoꝛũ.Et
Matth.xix.Uos qͥ reliqᷣſtis oĩa⁊ ſecuti eſtꝭ me
centuplũ accipietis ⁊ vitã eternã poſſidebitj.Jõ
oĩbus religioſis pᷣcipit Matth.x.dicẽs.Nolite
poſſidere auꝝvł argẽtũ.Debẽt em̃ boni milites

imitari capitaneũ ſuũ. Ipᷣe aut dux nr̃ dñs ieſꝰ

paupꝑ naſci:viuere:⁊ moꝛi voluit.Uñ Chꝛyf.in

omelia ephie ait. Uiderunt mali panociũ tene⸗

bꝛoſuʒ ⁊ ſoꝛdidũ magis aĩalibo qᷓ; hoibo aptũ.
In quo nemo erat cõtẽtus ſedere niſi itiner ne⸗

ceſſitate coactꝰ.matrẽq; vix vnicã habẽtẽ tunicaõ
nõ ad oꝛnatũ coꝛsis ſed ad tegmẽtũ nuditatis

Etc Hiero.ad Euſto.inqͥt. ilites veſtimẽtis
leſu ſoꝛte diuiſis caligas nõ habebant qᷓs diui/

gerẽt. lõ em̃ voluit br̃e dñs qð ꝓhibuit in ſer⸗
uis.Et.ij.ad Choꝛ.viij.ait Pauiꝰ de xpᷣo. Ege⸗

nus factꝰ ꝓ nobis vt illiꝰinopia diuites eſſemꝰ
Hãc aũt pauꝑtatẽ lʒ omẽs religioſi amplectẽ⸗

tur tñ excellẽtius eãẽ vouẽt fratres minoꝛes. alij

em̃ religioſi habere pñt alicuiꝰ rei dominiũ ĩ cõ
muni.c.dilectiſſimis.xij.q.j.frẽs auteʒ minoꝛes
nihil habẽt in ꝓpꝛio nec in cõi ſed ſolũ ſimplices

vſum facti.vt hr.in.c.exijt qͥ ſeminat.de ver.ſig.

li.vj.⁊ in cle.exiui de ꝑadiſo.eo.ti. Que euãgeli⸗
ca pauꝑtas eſt valde meritoꝛia ⁊ ſctã:quã filiꝰ
dei viã ꝑfectiõis oñdẽs vᷣbo docuit ⁊ exẽplo fir
mauit.vt ðꝛ in dicto.c.exijt qͥ ſeminat.Et iõ Dã⸗
tes in.xj.cantu ꝑadiſi loquẽs de pauꝑtate quã
poſt xpᷣm ſolꝰ btũs Frãciſcꝰ ꝑfecte deſponſauit
ſuꝑ oẽs ſctõs pᷣdeceſſoꝛes ſuos:ſic ait. Iſta pꝛi⸗/
uata eſt p mo marito Mulle centũ ãnis: eſt plłꝰ
deſpecta⁊ ſecura Quouſq; ſtetit ſine inuitatõe.
Hãẽc aũt ſtrictiſſimã pauꝑtatẽ ipᷣe btũs Fran⸗
ciſcus reliqͥt in teſtamẽto filijs ſuis tãqᷓ; matrẽ
chariſſimã ⁊ viã bꝛeuiſſimã atq; tutiſſimã q̃ du
cit ad celũ.vñ in regula ſua inqͥt. Hec eſt illa cel
ſitudo altiſſime pauꝑtatis q̃ vos chariſſimos

frẽs meos heredes ⁊ reges regni celoꝛũ iſtituit

paugꝑes rebus fecit:vtutibboſublimauit.Hec ſit
poꝛtio vr̃a qᷓ ꝓducit in terrã viuẽtiũ.cui dilectiſ
mi frẽs totałr in herẽtes nihil aliud ꝓ noĩie dũi
nf̃i ieſu xpᷣi in ꝑpetuũ ſub celo hr̃e veliã. F
E pdictis aũt tribavotis religiõis expo⸗
d ni põt illud qð dixit Petruůs dño ieſu
trãſfigurato in mõte thaboꝛ vt habetur
Matth.xvij.ſ.O ñe bonũ eſt nos hic eſſe:ſi vis
faciamꝰ hic tria tabernacula:tibi vnuʒ: Hoyſi
vnũ:⁊ Helievnũ.Mõs eĩ thaboꝛ ſignificat re⸗

ligionẽ.thaboꝛ em̃ intpꝛetat᷑ aduẽtꝰ luĩs:in reli

giõe aũt diuini luis radio illuſtramur. Unde

E ſa.ix.ðꝛ de cõuerſis ad religionẽ. Ppłus qui

ſedebat in tenebꝛis vidit lucẽ magnã. ambulã⸗
tibo in regõe vmbꝛe moꝛtis lux oꝛta eſt eis. Et
iõ dicit᷑ religio q̃ſi regis viſio. Dicit᷑ aũt mõs ra
tiõe altitudinis ſtatꝰ ⁊ ↄtẽplatiõis.Ad quẽ aſcẽ
dere hoꝛtat᷑ deꝰ Geñ.xix.di. In mõte ſaluũ te fac
⁊ Exo.xxiiij.Accede ad me in mõtẽ ⁊ eſto ibi.In

B; aũt mõte trãſfiguramur.qꝛ vt ait Berũñ.in li.

de pᷣcepto ⁊ diſpẽſatõe.de carn alibo ſpũales effi
cimur. Debemꝰ hic facere tria tabernaclła.vnũ
xpᷣo/ſ.obediẽtie.Qui factꝰ eſt ꝓ no bis obediẽs

vſq; ad moꝛtẽ ⁊c̃.ad Philip.ij. nũ Moyſi.ſ.
paupꝑtatis. Paupertatẽ enim dilexit. vnde pa⸗

ſcebat greges Hietro ſoceri ſui. Exodi.iij.Et vt
ait Paulus ad Hebꝛeos.xj. Negauit ſe eſſe fi

liũ filie Pharaonis magis eligens affligi cum

.

Bermo

ꝓplo dei qᷓ; tꝑalis pcti habere iocunditatẽ: ma⸗

ioꝛes diuitias extimãs theſauro egyptioꝝ ipꝛo

periũ xpᷣi.Aliud vᷣo tabernaculũ facere debemꝰ

Delie.ſ.caſtitatis.Fuit em̃ vᷣgo: ⁊ ideo trãſlatꝰ

eſt in celũ.iiij. Reg.ij. Caſtitas em̃ aiam deo re

5p̃ſentat.S.ſancimꝰ.in aut.de leno. Qꝛ aũt btũs

Fraciſcꝰ in ö monte religiõis ceteris ꝑfectiꝰfecit
iſta tria tabernacula: ideo de illo canit eccłia.
In montẽ noui luĩs xpᷣo Frãciſcus intulit.Fac

tria tabernacula votũ ſecutꝰ Simonis:quẽ hu

ius nõ deſeruit numè vel omẽ noĩis. A
Eliſtis etiaʒ tribo votis exponi põt illud
d qʒð ait Mopſes Exo.v. Deus Hebꝛeo⸗
rũ vocauit nos vt eamꝰ viã triũ dierũ in

ſolitudine ⁊ ſacrificemꝰ ei. Scðm em̃ Hieroñ.

hebꝛei dicunt᷑ viatoꝛes vł trãſeuntes.ſic em̃ in⸗
terpꝛetat᷑ hoc nomẽ.Qð quidẽ cõpetit veniẽtib⸗
ad religio nẽ:triũphãt em̃ de diabolo ⁊ eũ ſupe
rant:⁊ de vita mũdana ⁊ vitioſa trãſeũt ad celi⸗

bem ⁊ vᷣtuoſam. Uia ergo iſtoꝝ triũ dierũ ẽ via
obediẽtie:pauꝑtatis ⁊ caſtitatis.per q uã eunti⸗
bus nobis in ſolitudine.i.ſeq̃ſtratiõe ſeculariũ

eueniet illð qð de ꝓplo irk ðꝛ Exo.xv.Tribo die

bus ꝑuenerũt marach vbi erãt aque amariſſi⸗

me. Maracth em̃ idẽ eſt qd amaritudo peccati.

Sed iſtas amaras aqᷓs conuertit Moyſes in
dulcedinẽ in eis ponẽdo lignũ qð ſibi oſtendit

dñs.vt ibidẽ ðꝛ. Per qð figurat᷑ ꝙ ſi lignũ cru⸗
s in coꝛde nr̃o poſuerimꝰꝑ meditatiõʒ paſſio
nis xpᷣi cõuertemꝰ in dulcedinẽ oẽm pnie ama⸗

ritudinẽ:⁊ amare lachꝛyme ꝓ pctis nr̃is effuſe
vertent᷑ nobis in ſuauitatẽ diuine gr̃e. Sʒ ſcien

dũ eſt ꝙ in hoc deſerto filij iſrł habuer̃t pugna/

re cũ amalech. Exo.xvij. Amalech aũt idẽ eſt qð
gens bꝛuta ſicut ſunt demões.de quibo ðꝛ ĩ.vj.

Eney. Terribiles viſu foꝛme.Cuʒ his g̊ amale⸗

chitis.i.demõibo:habemꝰ in deſerto religionis

pugnare.Et iõ ðꝛ Ecci.ij. Fili accedẽs ad ſᷣuitu
tem dei ſta in iuſticia ⁊ timoꝛe ⁊ pᷣpara animã

tuã ad tẽptatiões.Ait em̃ Berũ. DHundus:ca

ro:demonia diuerſa mouẽt pᷣlia.Sed ð mũdũ
pugnamꝰ pauptate:cõtra carnẽ caſtitate: cõtra
diabolũ vo hũili obediẽtia ⁊ ſubiectiöe. B

St autẽ notãdũ ꝙ pctm̃ inobediẽtie eſt

e grauiꝰpctõ aſcreſſlols pauꝑtatis ⁊ ca
ſtitat.Qð ꝓbat᷑ pᷣmo autoꝛitatibo.Dicit
em̃ Gꝛeg.in.c.ſi qͥ pᷣſbyteri.lxxxj.di. Pcm̃ ario/
lãdi eſt nõ obedire:⁊ ſcelꝰ idolatrie nõ acqͥ eſcere
Pctm̃ igit᷑ paganitatis ĩcurrit qͥſqͥs dũ xpᷣianũ
ſe eſſe aſſerit ſedi apłice obedire contẽnit. Et idẽ
hr.j.q.iiij.c.eccła.⁊.viij.q.j.c.ſciẽdũ.idẽ Gꝛe. ait
Sola eſt q̃ fidei meritũ poſſidet obediẽtia ſine
qua infideł qͥ ſq; eſſe ↄuicit᷑ etiã ſi fidelis eſſe vi⸗
deat᷑.Sctũs qͥʒ Ber.in epla q̃dã inqͥt. Int᷑ ceta
pctã ſcitote ꝙ iobediẽtie pctm̃ valde grauiſſimũ
ẽ⁊ deteſtabile:ꝓpt᷑ qð etiã a diuia iuſticia quiſſi
ma iſligit᷑ pna. Scõo idẽ ꝓbat᷑ rõnib:q̃rũ

bma ðꝛ cauſalitatis.Fundamẽtũ cuiꝰponit au

toꝛ ĩ li.dè cau.⁊ Areſ.in. ſ. de ala dicẽs. Nobilioꝛ
cã nobilioꝛẽ ſꝑ pꝓducit effectũ.⁊ ᷣ patʒ in genere
fruquũ.nã vnꝰ⸗ fructꝰ eſt melioꝛ alio: qꝛ bʒ me⸗
lioꝛẽ cauſa.i.arboꝛẽ. Itẽ vinũ tãto ẽ melꝰ q;to
cedit a melioꝛi vite. Cũ igit᷑ obediẽtia ſit melioꝛ
caſtitate ⁊ pauꝑtate eo qꝙ obediẽtia egredit᷑ ab
gia:caſtitas a coꝛꝑe:⁊ paupꝑtas a tẽpoꝛalibo re⸗
bus.Aia vo eſt no bilioꝛ oib reb coꝛꝑalibo ⁊
tꝑalibo.l.ſancimꝰ.la.ij.C.de ſacroſã.ec.cũ ſilłiby.
ſequit᷑ ꝙ tranſgreſſio ipᷣiꝰ obediẽtie ſit grauius
pm̃ trãſgreſſiõe pauꝑtatis ⁊ caſtitatj. Quãto
em̃ aliqd eſt meliꝰ tãto eiꝰ coꝛruptio ẽ peioꝛ.vt
inqͥt Breſ.? Boeciꝰ in.ij. tcopi. Scða rõ dicit
aſſociatiõis.fundamẽtũ cuiꝰ ponit Phus.iiij.
Metha.⁊.j. Poſter̃.di. Sicut affirmatio eſt cã
affirmatiõis:ita negatio eſt cauſa negatõis. Et
ſi vnũ eſt ca alienꝰ oppoſituʒ eſt cã oppoſiti.ix.
Mecha.Cõtrariarũ em̃ cauſaꝝ ↄtrarij ſũt effe
ctus.ij.de Gña. Sed obediẽtia aſſociat rpᷣo in
vitã eternã.qꝗ ait Mat.xvj.Qui vult veire poſt
me abnegetſemetipᷣm ⁊c̃.ergo ino bediẽtia aſſo
ciat diabolo in ifernũ. Uñ Berñ.ad quẽdã mo
nachũ ſcribit. Nihil ardet in iĩferno niſi ꝓpꝛia vo
lũtas:tolle ꝓpꝛiã volũtatẽ ⁊ nõ erit ĩfernꝰ. Etibi
dẽ. Graue malũ eſt ꝓpꝛiavolũtas qua fitvt bõa
nõ ſint bona.O qͥt ꝓpꝛie volũtates ibi ardebũt
o qͥt inobediẽtes religioſi ibi cruciabunt᷑: quot

amatoꝛes ꝓpꝛie volũtatꝭ ibi acrit᷑ punient᷑. Reli

gioſꝰ hñs oẽs alios actꝰvᷣtuoſos ſine obediẽ⸗
tia nihil meret᷑.j. Joh̊.ij. QOni ðtſe noſſe ⁊ ama⸗
re deũ ⁊ mãdata eiꝰnõ cuſtodit.i.eius obedien⸗
tiã ñ facit mẽdax ẽ.qͥ aũt ſßuatvᷣbũ eiꝰ.i.volũtati

dei obediẽs eſt: ve in eo charitas dei pfecta eſt.
Tertio ꝓbat᷑ exẽplis pᷣdicta ↄcluſio:maxime
illiꝰ fratris inobediẽtis:ſuꝑ cuiꝰ doꝛſum vidit

btũs Frãciſcꝰ diabolũ qͥ eiꝰcollũ ſtrictũ tenebat
qꝛ cuiuſdã excuſatõis tectꝰpalliolo refutabat ſi
bi impoſitã diſciplinã.vt refert ſcũs Bona.in

legẽda eiꝰ in.c.de intelligẽtia ſcpturaꝝ ⁊ ſpũ p⸗

phetie.Si ̊ ꝑ vnã ſolã inobediẽtiã demon ac⸗

cipii dominiũ ſuꝑ ino bediẽtẽ:qͥd de inobediẽte

in multis:certe tot demones habet qͥt inobediẽ
tias facit.Debẽt ꝗᷓ religioſi nõ habere in ſe illud
qð ait Perſius ſatira.v. Velle ſuũ cuiq; eſt.nec
illud irgilij in buccoł.Trahit ſua quẽq; volu
ptas.ſed in oibo debẽt ſimpłr ⁊ bñ exeqͥ ⁊ facere
volũtatẽ ſuoꝝ ſuꝑioꝝ.qꝛ nõ ſufficit aliqͥd facere
niſi bñ fiat.c.nõ ſatis.lxxxvj.di.⁊ ꝑinde eſt non
facere ⁊ vitioſe ſeu male facere.l.qtiẽs.ff.qͥ ſatiſ⸗
da.cogũ.⁊.l.j.ff.ſi qͥs in ius voca.nõ ient. ¶
Varta lex t᷑rene militie ẽvigilãtia.Opoꝛ
q tet em̃ milites eſſevigilãtes ad cuſtodiã
eoꝝ qͥbo ſũt deputati ne doꝛmiẽtes iua/
dant᷑ ab hoſtib. Unde ꝓfecto vigiliũ dicit᷑ in.l.
nã ſalutẽ.ff.de offi.pꝛeto.vi.q ꝑ totã noctẽ debʒ
vigilare ⁊ diſcurrere armatꝰ:⁊ inqͥlinos admo
nere ne ꝑ negligẽtiã oꝛiat᷑ incẽdiũ. Religio ſis
ergo xpᷣi milicib nõ ſufficit tria pᷣdica vota ob

rtufni ,
etbenadinin

ſchuniniärnk

ſrunmoantenn
gümi ihun
ſunin
Scsdatdipenen
ſfecumetanu
DomeMrn
obr utttagun
Midl/ miir
etincrnirtſhn
Ndnnaitmunn

linclanonaderda.

lümmtii diis Schie

ogelngtäneann
Opänis eſczirte⸗

Mhet ulsadltipn

ios cötummelisaſfie

ſpulaert contenebe
hrammlns rlgol
itmitauclreonin

Alboures obturt

nicures potulas
ſarpporiuſt?
lidinpn.d, (r
cttciopybonu:

Uumnirlaſbin
Mrnidrori gfe

WS
nuſgieare
ſGnttftatni
idchtoigtfnmen
nitiun ntt
lthnn iben
nnannigtnn
unetndtati
Crlimdtie⸗
eſiin
eeelii ſui
ſiocinin

innaſire
Banadgt
iümonin
nötſ
ünsnin.
ſüngdini
vdabuntn

Wthunan d

s ſnrobeli

Nſenoſeran
Licusobecten,
fbücbidolütan
usda ſanc
1 nſonern

o dorſun

olüſnougti
lioloitti
fmnſci Nul
Bſcantſig
beiinn
niiie
aherhrithl
berijllbl
Nuiig; l
ſugigzoln

häͤcrt:focee
faraliddftn

ꝛpindeck n
ldeisfaͤſe
anöſen.
igiglita
lirsogalfti
donnſenli
nigli n
gtwri in
4

— —,

rngſingr⸗
nz0*

+☛⸗

S= —

—

ſeruare niſi etiã vigilẽt diligẽter circa cuſtodiaʒ
ſuã obſeruãtes om̃s poꝛtas ⁊ aditꝰ ſenſuũ qͥbꝰ
moꝛs ſpũalis intrat ad aiam.iuxta illð Hiere⸗/

mie.ix. Moꝛs intrat ꝑ feneſtras nr̃as.Solent
em̃ hoſtes maligni incautã aiam multis ſagit⸗
tis vulnerare ſi poꝛtas ſenſuũ aꝑtas eã viderit

ha bere.Et pᷣmo ꝑ poꝛtã viſus imittũt ſagittas
coõcupiſcẽtiaꝝ. Ait em̃ ſaluatoꝛ Matth.v. Qui

—— — — —

viderit młierẽ ad ↄcupiſcẽdũ eã iã mechatꝰ ẽ eã
ĩ coꝛde ſuo.qð etia habet᷑ i.c.qͥ viderit.xxxij.q.v.
Et ideo dicebat Dauid pſal.cxviij. Auerte ocu⸗
los meos ne videãt vanitatẽ. Multi nãq; non

cuſtodiẽtes viſum dicere poſſunt illð Treñ.iij.
Oculꝰ meus depꝛedatꝰ eſt aiam meã. Et ideo

inqͥt Salomõ Eccs.ij.Oculi ſapiẽtis in capite
eiꝰ.Et Eſa.xxxiij.de ſapiẽte ðꝛ. Claudit oculos

meos ne videãt malũ. Per ſagittã nanq; viſus

fuit vulnerata dña Eua videns lignũ vetitũ q;
eſſet pulchꝛũ viſu Geñ.iij. Itẽ dina que iuit vt
videret mulieres regionis:⁊ ideo ſtupꝛata fuit

Beñ.xxxiiij. Itẽ Dauid vidẽs berſabee nudã:et

ideo adulteriũ cõmiſit.ij. Reg.xj.Et Sãſonvi⸗
dens Dalidã:ꝓpter quã poſtea ab hoſtibo phi⸗
liſtinis captus ⁊ excecatꝰ fuit. Judicum.xvj.Et
Holofernes videns pulchꝛitudinẽ Judicth:vt
babet᷑ Judich.x.a qua poſtea decollatꝰ fuit. Ju
dich.xiijj.„. Secũdã ſagittã mittũt demones ꝑ
poꝛtã auditꝰ ꝑ quã intrãt verba laſciua młierũ
que aĩam eneruãt ⁊ ſpm̃ extinguũt. Itẽ adula⸗
tiões:detractiões:murmuratões:oppꝛobꝛia:⁊

multa alia noxia verba.Et ideo hoꝛtat᷑ ſapiens
Ecci.xxviij.dicẽs.Sepi aures tuas ſpinis?⁊ no

li audire linguã nequã. Iſið.etiã in ſinonimis
ait.Quãaãuis qͥſq; irritet:qᷓ;uis latret: qᷓ;uis cri⸗
minet᷑:qᷓ;uis ad litẽ ꝓuocet:qᷓ;uis ĩiuriã faciat:
qᷓ;uis cõtumelijs afficiat.tu ſede:tu tace:tu diſj/
ſimula:tu contẽne.hec ille.Certe cautioꝛes ſunt
vulpes miłtis religioſis. Jpᷣe em̃ intrãt foueaʒ
cũ timẽt audire tonitruũ:⁊ ne audiãt qᷓ;tũ pñt
pedibo aures obturãt.illi vo tonitruis maloꝝ
vᷣ̈boꝛũ aures patulas pꝛebẽt. Tertiã ſagittã
mittũt ꝑ poꝛtã guſtꝰ q̃ ꝑducit ad luxuriã.UInðᷣ
xliiij.di.in pᷣn.ðꝛ. VUẽtris ingluuies ad luxuriã
pꝓuocat ⁊ oẽ opꝰbonũ diſſoluit.Inqͥt ei Hiero.
VUẽter ⁊ genitalia ſibimetipᷣis vicina ſunt:vt ex

vicinitate mẽbꝛo ꝛũ ↄfederatio ĩtelligat᷑ vitioꝛũ.

Hinc Nabuʒardã pᷣnceps coq̊ꝝ muros birlm
ðᷣſtruxiſſe legit᷑.qꝛ vẽter cui młtitudo coqͥrũ de⸗
ſeruit edificia vᷣtutũ ad ſolũ redigit.hec ibi. Et
iõ debẽt oẽs refrenare gulã:qꝛ alr nemo põt cõ⸗
tinẽtiã obſᷣuare.c.ecclłie pᷣncep s.cũ multis.c.ſe⸗
quẽtib.xxxv.di.Pꝛopꝛiũ eſt aũt heſtiarũ ſolũ
circa comeſatiões ⁊ crapulas delectari.Nã Am
bꝛo.in.c.ſexto die.eadẽ di.inqͥt. Sexto die beſtie
ſunt create:⁊ cũ beſtijs oꝛta eſt edẽdi poteſtas ⁊

vlſus eſcarũ.vbi cibus cepit ibi finis facꝰ ẽ mũ
di ⁊c. Hãc aũt ſagittã euitabat metellꝰrnromanꝰ
q miſſus cõtra iugurtã ſtatim vt caſtra itrauit

/

CCc

coquos amouit:cibũq; venalẽ coctũ ꝓponi ve⸗

tuit. Que diſciplina młtos ei triũphos peperit

ex eo hoſte cuiꝰ tergũ ſub pᷣcedẽte imꝑatoꝛe Al⸗
bino videre nõ cotigerat.Ecõtra vo pᷣmi paren
tes nf̃i hac ſagitta fuere ꝑcuſſi ⁊ infelici vulne⸗
re trãffixi in comeſtiõe pomivetiti Geñ.iij. Hac
etiã ſagitta vulneratꝰ fuit Eſau. Geñ.xxv.⁊ filij
Job.vt patet. Job.j.⁊ diues epulo.Luce.xvj.
Quartã ſagittã mittũt per olphatũ reꝝ odo⸗
rabiliũ que alliciũt appetitũ. Quam ſagittã de

bẽt om̃es maxime religioſi euitare diligeter ſic

faciebat beatꝰ Arſeniꝰ qui in cella ſua faciebat
effumare fetoꝛem magnũ aſſerẽs ſe libẽter talia
ſuſtinere ꝓpter odoꝛẽ laſciuie quẽ in ſeculo ꝓcu⸗
rauerat coꝛꝑi ſuo:vt tali ſatiffactiõe fetoꝛẽ infer
nalẽ euitaret.De quo ðꝛ Eſaie.iij. Erit ꝓ ſuaui
odoꝛe fetoꝛr. Quintã ſagittã mittũt ꝑ tactũ qͥ
toto coꝛꝑe circũfert᷑:⁊ maxie cuſtodiẽdꝰeſt:quia
q tetigerit picẽ inqnabit᷑ ab ea.Ecci.xiij. Sicut
em̃ adamas nõ domat᷑ igne nec ferro:⁊ tñ ſi int
plũbi molliciẽ collocet᷑ malleo ꝑcuſſus rüpitur
Sic nõnũqᷓ; foꝛtiſſimi viri nulla tribulatiõe ſu
perati:nulliuſq; aduerſitatꝭ terroꝛe deuictimu
lieris mollicie cõfringunt᷑.Sicut de Leõe papa
legit᷑:qui cũ in miſſa ꝓplłm cõicaret⁊ feia quedã
manũ eiꝰ oſculata eſſet tãta eũ flãma libidinis
inuaſit vt pene deficeret. Uñ finita miſſa manũ
ipᷣam pᷣcidit.ſed cũ rumoꝛ eſſet in ꝓpło eo ꝙ miſ
ſam nõ celebꝛaret ſũmus põtifex:facta oꝛõe ad
beatã vᷣginẽ Mariã miraculoſe manũ ipᷣaʒ vt
celebꝛare poſſet recepit. Semꝑ em̃ nos moneat
frẽs chariſſimi pꝛudẽtia ſacerdotis illiꝰ de q̊ re

fert Gꝛeg.in dyal.⁊ hr̃.xxxij.di.in.c.pᷣſbyter.qui

vxoꝛẽ quã habebat fũditꝰ a ſe ſegauit:nec vnqᷓ;
ad ſe acccdere ꝑmittebat.qꝛ periculũ foꝛmida⸗
bat. Sed cũ ꝑueniſſet ad extremũ vite ⁊ iam lo
quelã ꝑdidiſſet ⁊ ſenſum mulier ad euʒ acceſſit
vt videret moꝛiẽtẽ quem valde amauerat viuẽ⸗
tem. At ille eã circa ſe vidẽs viribo recollectis in
vocẽ ꝓrupit dicens. Recede:recede młier:aufer
paleas:qꝛ adhuc viget igniculꝰ.Quattuoꝛ etiã
ſagitte ſunt in ſenſualitate qͥb infelix aia vulne
rat᷑.ſ.A moꝛ:gaudiũ:timoꝛ.⁊ doloꝛ.Sẽſualitaſ
em̃ amoꝛe inoꝛdinato afficit᷑ de pulchꝛa mliere
autviro:vel de pulcra veſte:libꝛo:aut poſſeſſiõe
diuitijs:dignitate:honoꝛe:fauoꝛe:reputatiõe:
⁊ hmõi.Et cũ hec aſſecutꝰ fuerit hõ gaudet ⁊ ex⸗
ultat.q̊ gaudio diſſoluit᷑ ⁊ gaudẽdo fit vt foꝛ⸗
midet ne talia perdat:aut ꝑ rapinã:aut ꝑ infir⸗
mitatẽ vł moꝛtẽ aut alio mõ.Et ſic naſcit᷑timoꝛ
iuxta illðꝰ Ouið.in epłis epła.j. Res eſt ſoliciti
plena timoꝛis amoꝛ.Et qꝛ mũdꝰ trãſit ⁊ ↄcupi
ſcẽtia eiꝰ.j. Job.ij.oꝑtet ꝙ hõ ſeꝑet᷑ a reamata

Et ecce doloꝛ. Et ſiccũ iſtis nouẽ ſagittis caro

ↄſurgit aduerſus aiaʒ. Sed ſolũ vno icu lapi
dis aia cõfederata ſpũiſancto põt ſubijcere car⸗
nẽ.ſ.moꝛtificatiõe ꝓpꝛie volũtatis.ad cuiꝰ ictuʒ
cecidit babilõ meretrix magna.Apoc.xviij. D

Bermo

Ulinta ler terrene militie eſt ↄſtãtia. Mi
q lites nãq; opoꝛtet eſſe cõſtates ⁊ foꝛtiſſi
maos vt nulla vi nulloqʒ terroꝛe abijciat
arma:neq; ſuccũbãt hoſtibo. Unð ðꝛ in.l.qͥ cõ⸗
meat?. S. arma. ff. de re mili. Arma alienaſſe gra
ue crimẽ eſt ⁊ ea culpa deſertionẽ exequat᷑.vtiq;
ſi oĩa alienauit ſed ⁊ ſi partẽ eoꝝ niſi qð intereſt
Naʒ ſi tibiale aut humerale alienauit caſtigari
verberibo debet. ſi vo loꝛicã:ſcutũ:galeã vel gla
diũ deſertoꝛi ſimilis ẽ. Hyſtoꝛiographi aũt lau
dant ⁊ ad celos tollũt illos qui fuerũt cõſtãtęs
⁊ foꝛtes in pᷣlio. Laudat᷑ ab Oꝛatio chodes eo
ꝙ tuſcis ponte ſupplicio in vrbẽ irrũ pentibo ex
tremã eiꝰ partẽ occupauit:totũq; boſtiũ agmẽ
donec poſt tergũ ſuũ pons a romanis irrupe⸗
retur infatigabili pugna ſuſtinuit:atq; vt pa/
triã ab iminente ꝑiculo liberatã vidit armatꝰ ſe

in tiberim miſit? miraculoſe euaſit. Cõmendat᷑

marcellꝰ ꝙ apð padũ galloꝛũ regẽ ingẽti exerci
tu ↄſtipatũ cũ pauò eqtibo iuaſit ⁊ obtrñcauit.
Laudat᷑ q̊q; Judas machabeꝰ.ſ. Hachab.iij.
de foꝛtitudine.vbi ðꝛ.Et ſur rexit Judas qͥ vo⸗
cabat᷑ machabeꝰ ⁊ induit ſe loꝛica ſicut gigas:
7 ſuccinxit ſe arma ſua bellica in pᷣlijs: ⁊ ꝓtege⸗
bat caſtra gladio ſuo.ſilis factꝰ eſt leoni in ope

rib ſuis.⁊ ſicut catulꝰleonis rugiẽs in venatõe

Et de pᷣlis inde narrabãt oẽs getes ⁊c̃. Siliter
ergo religioſi debẽt cõtra hoſtes ſpũales eẽ foꝛ⸗
tiſſimi hñtes cõtra inſidias inimici ſcutũ fidei:
anchoꝛã ſpei:armaturã charitatis: loꝛicã patiẽ

tie:galeã oꝛõis:⁊ arma oĩm virtutũ.Quãto emm

ſunt in maioꝛi culmine ꝑfectõis:tãto maioꝛib
tẽptationũ vẽtis agitabunt᷑. Nam reuelatũ fuit
beato Franciſco ꝙ vnus ſolus demonvnã ciui
tatẽ populoſã tãqᷓ; ſibi obediẽtẽ cuſtodiebat:lo
cus aũt fratrũ legiõibꝰ demonũ cooꝑtus erat.
O poꝛtet aũt ipᷣos religioſos eſſe oculatos vigi
lãtes ⁊ crcũſpectos ↄtra occultas demonũ inſi
dias nõ minꝰ qᷓ; apꝑtos inſultꝰ. Dicit em̃ glo.
mgjr̃alis ſuꝑ iullð.j. Petri.v. Eircũit q̃rẽs quem
deuoꝛet.circũit tãq; hoſtꝭ obſidẽs muros clau
ſos:exploꝛãs vbi ꝑ infirmioꝛẽ partẽ ad intioꝛa
penetret᷑. Offert oculis foꝛmas illicitas vt viſu
deſtruat caſtitatẽ. Aures ꝑ canoꝛa tẽptatvt mol
liat xpᷣi vigoꝛẽ.Linguã cõuicio ꝓuocatvt manũ
ad vindictã ĩiuriãtiũ vel ad moꝛtẽ inſtiget: ho⸗
noꝛes terrenos pꝓmittitvt adimat celeſtes.Et cũ
latẽter neqͥt fallere aꝑxtos addit terroꝛes.ĩ pace
ſubdolꝰ:in ꝑſecutiõe violẽtꝰ. Cõtra quẽ animꝰ
dz eẽ tãtũ patꝰ ad reſiſtẽdũ qtũ ille paratꝰ ẽad
ipugnãdũ.hec ibi. Religioſus g̊ in deo roboꝛa
tus ac de eo ↄfidẽs dʒ dicere cũ ꝓphᷣa pſal.xxvj.
Dñs illũiatio mea ⁊ ſalꝰ mea quẽ timebo.Dñs
ꝓtectoꝛ vite mee a q̊ trepidabo.Si cõſiſtant ad

uerſum me caſtra nõ timebit coꝛ meũ.Si exur/

gat aduerſuʒ me pꝛeliũ in h̊ ego ſperabo. Reci⸗
tat aũt Ualeriꝰ in titu.de diſciplina militari ꝙ

qnt⸗ mecellꝰ gerẽs in hiſpania bellũ collocaue/

XXVI

rat qnq; cohoꝛtes in quadã ſtatiõe que boſtiſj
viribo fuerũt depulſe.Quibo ſtatim iuſſit vt eã⸗

dẽ ſtationẽ repeterẽt:nõ ꝙ ſꝑaret ab ipᷣis amil⸗

ſum locũ recuꝑari poſſe ſʒ vt eos maifeſto picu

lo puniret:edixitq; vt ſi quis fugiẽs caſtra peciſ

ſet ꝓ hoſte intficeret. Qua ſeueritate ⁊ necitate
cõpꝛeſſi milites loci iniqtatẽ hoſtiũq; multitu⸗
dinẽ ſuꝑauefr̃t.vñ ↄcludit Ual eriꝰ. Hũane igit
ibecillitatꝭ efficaciſſimũ duramẽtũ ẽ necitas. E
Exta lex terrene militie eſt patiẽtia.Oꝑtet
ſecm̃ milites in cõtinuis laboꝛibo in fame
7 ſiti:caloꝛe ⁊ frigoꝛe:⁊ in maximis diffi

culcatibo eẽ patiẽtes.ſicut de Cathilina legt ꝓ

erat patiẽs inedie:algoꝛis ⁊ ceteris hmõi.Et de
hoc debẽt dare doctrinã cet᷑is nõ ſoluʒ vᷣbo ſed
etiã facto⁊ exẽplo capitanei.l.officiũ.ff.de re mi.
vbi ðꝛ. Officiũ regetis exercitũ nõ tm̃ in dãda
ſʒ eciã in obvᷣuãda diſciplina ↄſiſtit.Silr aũtet
religioſis qͥbo multa ardua neceẽ ſuſtinere i re
ligiõe debẽt eẽ ro boꝛati patiẽtia.ſicut hoꝛtat᷑ be⸗
atus Fran.dicẽs in regula de ſuis fratrib. Ha
beãt paciẽtiã in ꝑſecutiõe ⁊ infirmitate ⁊c. Quã
patiẽtiã ipᷣe ꝑfecte habuit qͥ infirmitates nõ pe/⸗
nas ſʒ ſoꝛoꝛes appellabat ⁊ patiẽtiſſime ſuſtine
bat.Quidã eciã ſctũs heremita ſolitꝰ erat oĩ an
no ifirmitatẽ grauiſſimã ſuſtinere:ꝓpter quod
ſũmoꝑe gaudebat r̃putãs ſe a dño viſitari. Se
mel aũt cũ non ifirmaret᷑ flebat amariſſime ꝑ hᷣ
dubitãs ſe a diuina gra deſtitutůü. V
Eptima lex trene militie eſt ꝑſeuerantia.
ſ tiiſi em̃ fidelit᷑ ꝑſeuerẽt in bello nũqᷓ; re
poꝛtabũt milites victoꝛie triũphũ. Ro/

mani aũt qꝛ ꝗ carthaginẽſes in bello pſeueraue
rũt:iõ funditꝰ eos debellauerunt. Hanibalvo

eoꝛũ dux qꝛ poſt foꝛtiſſimos cõgreſſus roma
nos cõuertit ſe a bello ad delicias ⁊ ad libidinẽ
lõ totꝰ exercitꝰ eius fuit infirmatꝰ ⁊ ipᷣe miſabi
liter occubuit.Dicit aũt iuriſcõ.in.l.deſᷣtoꝛeʒ.S.
miles.ff.de re mi.Is qͥ ad hoſtẽ ↄfugit vłarma
amiſit ſeu alienauit:capite puniat᷑. Hec ẽ vnica

vᷣtus ꝑſeuerãtia q̃ coꝛonat religioſos ⁊ venit ö
vᷣtute patiẽtie.vt ait textꝰ in.c.ſuggeſtũ.vij.q.j.

Religioſi autẽ reuertẽtes ad ſeculũ figurant᷑ ꝑ.

ꝓPłm iſrł exeũtẽ ð egypto:q poſtea tedio itiner

deſiderabat ibidẽ reuerti.Exo.xvj.⁊ Nũeri.xiiij
Quidã em̃ religioſi et ſi nõ coꝛꝑe tñ volũtate et
affectiõe redeũt ad ſeculũ.iuxta illð Rctuũ.vij.
Auerſi ſunt coꝛdib ſuis in egyptũ. Et de tali re

ligioſo cõquerit᷑ deꝰ Hiere.xij dicẽs. Lu me de
reliqͥſti ⁊ abijſti retroꝛſum.Et iſte eſt religioſus

tm̃ veſte ſʒ nõ mẽte.Alij vo lʒ nõ retrocedãt ad
moꝛtalia tñ nõ ꝓcedũt in pficiẽdo.qꝛ nõ ꝑſeue⸗

rãt in pᷣmo feruoꝛe.Soli aũt ꝑſeuerãtes itrant
pꝓpmiſſiõis terram.dicẽte.xpᷣo Matthᷣ.x.⁊ beato

Franciſco in regula ſua. Qui ꝑſeueraueritvſq;

in finẽ hic ſaluꝰ erit.trãſſũptiue ĩ dic.c.ſuggeſtũ

vij. q.j.⁊.in.S.querẽdũ.de pe.di ij. Iſta aũt ꝑſe⸗

uerãtia bñda eſt i bono ppoſitoↄſᷣuãdo.xvj.qj.

Scua em

ine itdtnm⸗
(fuuitinapenn
alimn depend

C tclundn

Urncicinclinne
ſurerſvineſſed
linſten.
ſiiſteautnean
tNsalĩd b
thudnaioris

n
ſiathaut pbaßtlr

Gimixicchi do deo⸗

hccäſcimdepen.:

Unäſchedomhuth
ſsdaslis An

(ongpnmilaiorendi

lo Beansolnn
Noſtogkanfinnr
güͦdebaponererfn
Wogsendelne

tthqnuncad an

ligiolrin get
toſßiballgrrito
nigmhimn, aes eſt
oggitſealantsa
Wirraſunoptorrl
Miichhiaunre
Uyrchckil
Ronädcon
Nnimnd
ſus cln Eian
ſuuſngginete
llüisdooin
Ehfetünncchan
b mninie
Paulo ſofni
W .
Mnan

Folium

mine
N vos pterita ne redeãt cauẽdo.de
eo vos aute et mala ptenta ne redet cauẽ lon
eie peni. diſt. ij. dic. S.qrendũ.poſt mediũ:⁊ tribula
☛☚- nõem vſq; ĩ fine ſuſtinẽdo.vij.q.j.d. c. ſuggeſtü
M Ut em̃ ait Hiero. in chꝛiſtiano nõ qrunt᷑ initia
boti tm:ſed finis.qꝛ Paulus male cepit:ſey ed bñ fini
dlen in uit. Jude laudant᷑ initia:ſed finis ꝓdinõe dãna
miiigi⸗ tur. Dicit qͥʒ dñs Lu.ix. Nemo mittẽs manũ ad
üi aratrũ ⁊ alpiciẽs retro aptꝰ ẽ regno dei. Ille aũt
— retro poſt aratrũ reſpiat qͥ in incepto bono non
nn Hin pſeuerãs ad ea reuertit᷑ qᷓ reliqᷣt. de peni. di.i d.
ninen S.qᷓrendũ. Hanc aũt ꝑſeuerantis debemꝰa deo
ee uUumpecrare: qꝛ eſt donu dei. de peni . di. ij. . euidẽ
r. Mulas em dey dat dilectonẽ ſui: ſed nõ p/
loc ſti ſeuerantiã. de peni.di.ij.d.S.qrẽdũ.i fine.Et põt
rn eſſe cauſa qꝛ ipſi eam nõ petũt vt debẽt. Multi
rucni aũt bñ incipiũt qͥtñ male finiũt: vt ðꝛ vbi S. õ
mſkrahit ſufficit aũt bñ inciꝑe niſi vſq; ad fineʒ ꝑſeueret᷑
nectiſe c.incaſſum. de peni.di.iij. Uolũtarie debemꝰ g
cnaſ deo ſeruire ſi volumꝰcũ eiꝰ gfa in religione ꝑſe
eſtstn uerare. Qd em volũtarie fit ꝑſeuerat:? qͥd necei
ümmn ſitate: cito ſoluit. de ↄſe. di. v.c. qcqᷣd. Debemꝰ q̊ʒ
mämugi, nõ ſolũ in incepꝭ bonis ꝑdurare ſed qͥtidie ma
harinſineiin gis ꝓficere. Un dicebat qdã doctoꝛ papiẽſis ſu
naſnti is ſcolarnib ꝙ qͥtidie addiſcere debebat ſaltem
tum n n vnã rẽ vl lege:⁊ in fine anni reꝑirentſe didiciſſe
Aadinin ccdxv. Et ſitrnos aliqͥd boni noui debemꝰ age⸗
rimmnſinegs re qᷣtidie ⁊ ſꝑ ad maioꝛis ꝑfectõis ſemitã ꝓpera

in reeſicut hoꝛtat᷑ phᷣa p̃ſ.lxxxv. di. Jbũt de vtute

uckgumm in vtutẽ:videbit᷑ deꝰ deoꝝ in ſion.Trãſſumpti⸗
mndhnüäre ue in c.cũ ſctãm.de peni.di.ij. Ad iſtã aũt ꝑſeue/
emeniſdi rantiã ſepe hoꝛtabat᷑ fratres ſuos btũs Franci
Bübdoſſouru ſcus dices illis. Magna ꝓmiſimꝰ frẽs:ſed ma
umm Dndia e ioꝛa ꝓmiſſa ſunt nob:ſeruemꝰiſta:aſpiremꝰ ad
ügtiufn· . ila. Bꝛreuis voluptas: pena perpetua. modica
Mõl paſſio:glłia infinita. Hecille.Qui ꝗ̊ ponit pᷣnci⸗
ümw:inig pliũ debetponere ⁊ finẽ.c.nullus epᷣs.de oſe.di.
miünieng j. Magis em delinqͥt qͥ inceptã cauſam dimit⸗
wfiſpin nit q; qͥ nunq; ad cauſam venit. vt ðꝛ in auten.ð
dpunst ainae litigi. col. viij. O igit religioſi qͥ eſtis glłioſi mili⸗
egosrit tes xp̃ᷣi belligerates ↄ mundũ:carnẽ:⁊ diabolũ:
“ nõ ꝑmittaſj acies veſtras ab hoſtibo confringi.
iul, ſunntn Uos aũt ſeculares ad cãpũ dñi nri Jeſu chꝛiſti
an wo iune currie ⁊ aſſumpto religio is hitu in eius exerci⸗
anrſicii uu vos aſcribi pcurrrr. BB
Petiolͤutt Eligio qʒ eſt illa nauis de q̃ d: Math.
sZenis r viij. ꝙ alcendẽte Jeſu in nauicula ſecu⸗
ni deti iitlſunt eũ diſcipuli eiꝰ. Religio em̃ naui
n. aſſimilat᷑ duodedʒ; roõnib. Pꝛimo rõne reſera⸗
dcs A D tionis.qꝛ nauis ẽ clauſa vᷣſus terrã et apta ver⸗
krahniß, ſus celuʒ.Et ita religioſus ad terrena debet eſſe
n mn dauſus.qꝛ inqͥt Paulus.ij.ad Thimo.ij. Ne⸗
didd mo militas deo implicetſe negocijs ſecłaribo.
tgſorinn et hr̃ etiã in c. eijciens.lxxxviij. di. Debet autẽ eſſe
Wrbritf aꝑtus contẽplatiõi celeſtiũ:vt dicere poſſit cum

igeucun Paulo. Noſtra aũt conuerſatio in celis eſt.ad

ricak Pbitui. Jdeo ad Cob.iij.inqᷣt idẽ apłs. Si cõ/
dii⸗ ei urrexiſtj cũ chꝛiſto q ſurſum ſunt qrnite:nõ que
y ſuꝑterram. S2

CRXVI

Ecũdo aſſimilat᷑ religio naui rõne cadꝗ
8 uerũ abigenois. Ns nauis non põtpoꝛ
tare coꝛpꝰ moꝛtuũ. Et ideo cadauera in
mare ꝓijciunt᷑.qꝛ niſi ita fieret ⁊ nauis ꝑiclitare
tur⁊ hoies ibi eriſtẽtes inficerent᷑. Et ſimilłr re⸗
ligio nõ põt tolerare malos:⁊ qͥ in religiõe inci/
dit i pcm moꝛtale niſi ato reſipiſcat:ab ea apo/
ſtatabit ac alios inficiet et deſtruet religionez:et

lpſe indies peioꝛ effici᷑. Uñ ðꝛ in collatiõib⸗ Jo

hãnis caſſiani. Nulla eſt peioꝛ beſtia malo mo
nacho. Etideo ſi nõ ſe coꝛrigit debet ab alijs ſe⸗
parari. Scriptũ eſt em̃ in c reſecande.xxiiij.q lij
Reſecãde ſũt carnes putride. Scabioſa a cau⸗
lis repellẽda eſt ouis ne tota domꝰ maſſa ⁊ co?ꝛ
pus ac pecoꝛa ardeãt:coꝛrũpant᷑:putreſcãt ⁊ in
tereant, Nam vt ait Eſopꝰ.Moꝛbida facta pe/
cus totũ coꝛrũpit ouile. ”Z
Exrcio aſſimilat᷑ religio naui ratiõe loq
t ſibi cõgrueni ſiue rõne cõſeruationis
Nã nauis ſolida cõſeruat᷑ in aq̃.cũ autẽ
terrã tãgit fragi ⁊ diſſoluit᷑. Etideo bonꝰ nau⸗
ta cũ a litoꝛe ſeꝑpat᷑ qᷓrit loca alta ⁊ magj ꝓfüda
que põt.qꝛ qᷓnto mag a terra fitlõgioꝛ tato effi
ci᷑ ſecurioꝛ::euitando vndas ⁊ſcopulos ac alia
picula.Et ſimiłr religioſus debet qᷓntum põt ſe
elõgare a mũdialibo ⁊ in altũ ↄtẽplatiõis eleua
re. qa qᷓnto mag fuerita terrenis occupatiõibꝰ
elõgatꝰ:tãto erit de ſua ſalute ⁊ ↄſeruatiõe ſecu/
rnioꝛ ⁊ qetioꝛ. Uñ debet ſeruare illud Treñ.iij.
Sedebit ſolitariꝰ ⁊ leuabit ſe ſuꝑ ſe.De diuina
em̃ ↄſolatione dicit vulgan poeta fratnr Jaco
ponus.Solã ſolitariã repperi.Quãobꝛẽ debe⸗
mus qntũ poſſum⸗ ſᷣm deũ ĩ monaſterio ꝑma
nere ⁊ demoꝛani ac rariſſime exire.qꝛ religioſus
in monaſterio cõſeruat᷑ ⁊ cõſolidat᷑ in oĩm vᷣtu
tũ ꝑfecnõe.Qñ autẽ terrenis inuoluit᷑ negocijs
extra caſum neceſſitat:a deuotõis qͥete reſoluit᷑
Et ideo debet eſſe ſolitariꝰa ſecularibo.Vñ dici/
tur monachus a monos grece qð latine vnũ ſi
gnificat ⁊ achos grece qð idẽ eſt q̊d triſtj latine.
xvj.q.j.c.placuit.el.ij.quare debet vitare hoim
multitudinẽ.xv.q.j.c.ſi cupis. Nã ſicut piſc er⸗

tra aquo:ita religioſus eſt extra cellã vel mona

ſteriũ.xvj.q.j.d.c.placuit. ””M
Varto aſſimilat᷑ religio naui rõne ↄſoli
q daciõis vel euacuationis. Quãuis em̃
nauis ſit bene clauſa ⁊ oia foꝛamia ob⸗
ſtructa:tñ imꝑ ceptibili modo guttatiʒ aq̃ ſub⸗
intrat:ita ꝙ niſi ſentina ſepe euacuet᷑ aqᷣs:tantũ
creſcerẽt aq ꝙ ſubmergeret᷑ nauis.Et ſimilr in
religione qᷓ;uis oia ſubſtantialia obſeruent᷑:tñ
niſi claudat᷑ via pctis etiaʒ minimis:facilit᷑ ad
maioꝛa ꝑuenit᷑.iuxta illõ Auguſtini in qͥdã ſer.
Qui minima negligit:paulatim deciditi maio
ra.Tãta ẽ em hũana fragilitas vti aliq pctcã ve
nialia qͥtidie coꝛruat.vñ Pꝛouer.xxuij.ðt Sa/
lomon. Septies in die cadit iuſtꝰ⁊ reſurgit.qdᷣ
etiã hr in c.ſepties,.de peni.diſt.iij.et HS

6

Bermo

In mult offendimus oẽs. Sicutergo nauis

qn habet etiã minimũ foꝛamẽ nõ recludit᷑: fa/⸗

clliter intrãt aqd magne ⁊ ſubmergũt es.ita qñ re
ligioſus nõ claudit ianuã venialibo pctis: faci⸗

literingrediunt᷑ moꝛtalia.Et in hoc ſenſu loqui

tur Augꝰ.quẽ refert mgf̃ in.iiij.ſen.di.xvj.dicẽs
ꝙ pctã venialia ſi collecta circa nos fuerint ita
nos grauabũt ⁊ oppᷣmẽt ſicut vnũ graue pem
Que vᷣba exponẽs Richar.de media villa eadẽ
diſt. ar. ij. q. ij. dicit: młta pctã venialia nõ eqᷣ/
ualent vni moꝛtali.qꝛ deoꝛdinatio vniꝰ peccati
moꝛtalis plus põderat qᷓ; cctũmille venialia ſi/
mul. Sed vᷣba Auguſtiniintelligenda ſunt di
ſpoſitiue.qꝛ venialia diſponũt ad moꝛtalia.vel
qꝛ ꝑ młtiplicationẽ intantũ poſſet intẽdi volun
tas ꝙ qᷣeſceret in illa deoꝛdinatiõe ſic in fine:ſed
tũc eſſet moꝛtalenõ veniale. Hecule. L

UVinto aſſimilat᷑ religio naui rõne one/

q ratiõis. Nauis em̃ nõ debet eſſe nimis
onerata:ne ſuffo cet᷑ in aqs ⁊ demergat᷑.
Etnõ ſolũ amoueri ab ea debet nimiũ pondus
reꝝ de ſe multũ grauiũ vt lapidũ:metalloꝛuʒ et
hmõi.ſed etiã puluer et aliaꝝ reꝝ de ſe leuiuʒ q̃
muluplicate facerẽt nimiũ grauedinẽ. Silr na⸗

uis nõ debet eſſe nimis exonerata vel alleuiata

et vacua.qꝛ vacillaret ⁊ periclitaret᷑. Et panifoꝛ⸗
miter ĩ reugiõe nõ debet religioſus nimis one⸗
rare carnẽ ſuã auſteritatibo ⁊ abſtinentijs ne in/

firmet᷑ ⁊ deficiat a pnĩa.nec debet eã ſine moꝛti/

ficatione ⁊ pnĩa dimittere ne laſciua efficiat᷑.ſed
debito mõ macerare. Ait em̃ Hugo de ſaõ vi⸗/
ctoꝛe.Qui carnẽ ſuã ſupᷣ modũ affligit ciuẽ ſu⸗

um occidit.Si pluſq; expedit alimẽd reficit:bo
ſtẽ nutrit.Sic g̊ eſt nutriẽda vt ſeruiat:⁊ ſic do⸗/

mãda vt nõ ſuꝑbiat. Non debet etiã religioſus
nimis eſſe oneratꝰ exterioꝛibo cun:nõ ſolũ ꝑni/
cioſis:ſed nec etiã imꝑtinẽtib ⁊ vanis. Nec oc/

cupari debet in exercitijs nimis grauibo ec ſpũz

deuotõis extinguẽtibo:vel ad diſſolutionẽ aiaʒ
trabẽtibo. Et nõ debet ſe itromittere niſi vbi eſt

euidẽs neceſſitas aut vtilitas negocijs ſecłari/

bus.Ait em̃ Amb.in ſermone de moꝛibʒ et vita
honeſta.Qui cun terrenis ſe iplicata dño ſe ſe⸗

parat.Nemo põt amplecti dei gr̃am ſil ⁊ mũdi.

Diffialle eſt celeſtibo cur ⁊ terrenis parit᷑ inſiſte/

re.Et iõ tanqᷓ; moꝛtuꝰ⁊ ſepultus nullã babeas
curã de ſeculo:⁊ oĩ terreno te pᷣua negocio Hec
ille.Itẽ in c.addicimꝰ.in fi.⁊ in c.de pᷣſentiũ.⁊ in
c. Monachi. el.ij.xvj.q.j.pꝛohibent᷑ monachi
cauſas ⁊ negoca ſecłaria exercere niſi ꝓ mona⸗
ſterio ⁊ cũ licẽtia abbad ſui.Uñ ðꝛ ꝙ monachꝰ
freq̃nt᷑ loqᷓns de pecunia mag dicẽdus eſt in⸗/

ſtitoꝛ qᷓ; monachꝰ.c.ſi upis.ea.q.⁊ cã.Nõ ðbet
eñ eſſe totalr ocioſus:ſed ſꝑ in bonis operibo ſe
exercere ⁊ vᷣtuoſe ac pꝛudent᷑ occupare. Uñ ic.
qa tua.xij.q.j.pᷣcipit᷑ religioſis vt diuĩs officijs
inuigilent.Et in c.nunqᷓ;.de ↄſe.diſt.v.ðꝛ.qꝙ nũ/

HG. debet monachꝰ ocio vacare:ſed ſꝑ oꝛõnibo le

ctionibuſq; velopꝑis exercitio oꝑam dare. Etiõ

ſeũs Franciſcꝰ in regula ſua ait ſuis fratribus

Fratres:illi qͥbo graʒ dedit dñs laboꝛãdi:labo
rent fideliter ⁊ deuote:ita ꝙ excluſo ocio aie ini/
mico ſeẽ oꝛõnis ⁊ deuotiòis ſpm̃ nõ extinguãt
cui debent cetera tꝑalia deſeruire. D
Erto aſſimilat᷑ religio naui rõne obedi⸗

s tionis. In naui em̃ oẽs obediũt gubna

toꝛi.Et licet aliqͥs ibi ſiti ſcia vł dignita

te magnꝰ⁊ honoꝛabilł:nõ tñ dedignat᷑ ad eꝰpe

des ſedere.Et ſilr ĩ religiõe licet ſit aliqs magnꝰ
ſaneoß itate vel ſapia:tñ nõ videt᷑ dedignari pᷣ⸗
ato ſubijci licet idiote ⁊ vili:ſicut hoꝛtat᷑ Pau⸗
lus ad Heb.xiij.ſlõ em̃ debet religioſus coſi/

derare qs ſit eiꝰ platꝰ:ſed eũ cuiꝰ officio fũgit.ſ.
bem̃ Frãciſcũ:vel aliũ ſctm̃ reglłe ſue inſtitutoꝛẽ

et eũ ꝓ cuiꝰ amoꝛe ſe fecit ſubditũ.ſ.deuʒ.Sicut
ergo i naui cũ patronꝰ aliqͥd pᷣcipit faciẽdũ:pu⸗
ta vt eleuent᷑ vela vl trahat᷑ choꝛda:oẽs ꝓtinus
exurgũt⁊ dimittũt doꝛmitionẽ ⁊ cibum:ac ſine
moꝛa obediunt ei:et dicũt.Factũ eſt.Et ſi patro
nus aliquẽ ocioſũ regiens ꝑcutit eũ:⁊ mẽſurat

ſuꝑ hũeros eiꝰ vᷣgõ triũ bꝛachioꝛũ quã tenetrin
manu diſcurrẽdo ꝑ nauẽ:nullus ʒ eũ inſurgit:

etiã ſi ſit magni ſtatus.nec diat./Cur me ꝑcuſſi⸗

ſti. Ita debẽt ſe hre religioſi cũ pᷣlato ſuo:nec cõ
tra eiꝰ coꝛrectiones murmurare.ſed ipſiꝰ mada
ta ad plenũ obſeruare. Et ꝓpterea inqt b. Frãci⸗

ſcus in regula ſua. Recoꝛdent᷑ fratres ꝙ pter
deũ abnegauerũt ꝓpꝛias volũtates. Sicut em
Exo.xx.ðᷣt deꝰ. Memẽto vt diẽ ſabbati ſaifices
Qðõ vᷣbũ memẽto appoſuit buic pᷣcepto ⁊ ñ ali⸗
is.qꝛ vt ait Nico.de lyra ibidẽ.qͥ bñ ſccificat fe⸗
ſtũ:ſeruabit oĩa alia mãdata. Ita ipᷣe ſctũs Frã

ciſcꝰ pᷣcepto obediẽtie addidit:recoꝛdẽt᷑ frẽs ⁊ c.

qꝛ qͥ bñ abnegauerit ꝓpꝛiã volũtatẽ ⁊ fecte ſer⸗
uauerit obedientiã:oia alia pꝛecepta regni ſue

obſeruabirͤrt.

ͥ naui etiaʒ licet aliqñ repiant᷑ aliqᷣ qui
i erxtra nauiʒ erãt capitales inimici:tñ ibi

moꝛant᷑ inſimul in mas pace⁊ vnlone.

Etiðo Septio religio aſſimilat᷑ naui rõne q ðꝛ
babitãtiũ vnionis. qꝛ exiſtẽtes in naui ſũt vna

nimes ⁊ ſił ↄcoꝛdat in oib q̃ ꝑtinent ad ↄſeruaz
tionẽ ipſiꝰnauis:laboꝛãdo etpᷣcauẽdo ꝑiculis

ac grauamina poꝛtãdo.Et ſilłr oẽs religioſi de⸗
bent eſſe vnanimcs:iuxta illud Act.iiij. Multi

tudinis aũt credẽtiũ erat coꝛ vnũ ⁊ aia vna.De

q̊ Dauid pᷣſ.cxxij. ait.Ecce qᷓ; bonũ ⁊ qᷓ; iocũdũ
hitare fratres in vnũ.Et Augꝰ.in qͥdã ſer.ad he
remitas inqͥt.O qᷓ; bonũ:o qᷓ; diuinũ: o qᷓ; iocũ
dũ eſt habitare fratres ĩ vnũ:vt vnũ ſit coꝛ:vna
volũtas ⁊ foꝛma viuẽdi.Nã diabolus in illaʒ

domũ vel mentẽ intrare non põt in q̃ chariaaz

dñat᷑. Debent aũt hitare ſimł Pꝛio qᷓ;=tum ad
idẽ domiciliũ.qꝛ Ecces.iiij.ðꝛ.Meliꝰeſt eẽ du⸗
os ſimł q; vnũ ſolũ ⁊c̃. Sũt em̃ q̃ttuoꝛ genera
hoĩm libent᷑ in ſocietate moꝛũãtiũ.ſ.negociateꝭ

ilgoſiſicur
inlenoe Jungte
Utpcgleioni .
Dgoreniuscibe⸗

ulii mnimnl
tmu glur )

0udemntsnleo⸗

cibuplurs

Eantodchatn,
1 madaken
ſinp adin
ſein algolepaſa
ömmagis domih
tanalſiad .
un

öökeroniroatnat

(olkxiginmmrnl

urrdarim Du
rſcrtria Sed
Asopodadnroin
Dhincarirnamur

ſNtlinul Aoorbos

Ghivemttiaudaas:
ſenoblles utarleon
oonnoisdebanrraen
ſödcheſpoabüderrdl

Frnsdcadanmune

Glariorlani fone

(ocub debllisni

adigugeingt

4
4
.

= =

Mauiin
ſriſcnf
ſrien

S==
—
=

„
8
h
1

=

HM

—
E
S

==

—
=
—
S.
S
=
☛
S
=

ſarnen

—
—
E
S

—
=
= E

——
—

Seſeten.
öahtiti

Wuttünin
güginn

Albjiitſn

jai ſone

buu ntidn
Nrimifü⸗

5
ginnuitid
Nisiininik
y paut M
iuuinirq;
in uu ii vne
anmrid/ſenn
nido gials
isreigoſd
Raiii M
honür b⸗
gin aiſa,
duni on
Yrrnüſtin,
ninclen
hanie
in
in /

Folium

qui ad inuicẽ emolimẽta acqrunt. Etideo in p/
dico c.ſubdit᷑. Habẽt em cmolimẽtũ ſodetatis
ſue, Itẽ itinerãtes qͥ auxiliũ ſibi mutuo pᷣbẽt. Et

ideo ðꝛ ibidem. Si vnꝰceciderit ab alio fulciet᷑.
Itẽ pᷣliãtes:qꝛ ſimł ↄiucti meliꝰ hoſtibo reſiſtũüt.
Et iõ addit᷑. Si qͥſpiã pualuerit ↄ vnũ:duo reſi

ſtent ei. Itẽ doꝛmietes:qꝛ tꝑe frigoꝛis mutuo a

ſe frigꝰ expellũt. Etideo ſubdit᷑. Si doꝛmierint
duo fouebunt᷑ mutuo.Serui aũt dei ſũt nego/⸗
ciatoꝛes eiꝰ. et ideo libent inſimł debẽt cõmoꝛa

ni:qꝛ vnꝰab vno ꝑ bonũ exẽplũ acqᷣrit hũilitatẽ

ab alio caſtitatẽ ⁊c. Itẽ ſunt itinerãtes.i.ad cele⸗
ſtẽ priam feſtinãtes. Et ideo ſi vnꝰ cadit:alij ſu/⸗
is oꝛationibo ⁊ exhoꝛtatiõib eũ ſubleuare feſti/
nant. Itẽ ſunt pᷣliãtes.et ideo ð demones foꝛtiꝰ

inualeſcũt qͥ t̃ ſingulare certamẽ deſiderãt.ſicẽ

deſiderabat golias philiſteꝰ.j. Reg.xvij. Item

ſunt doꝛmiẽtes.i.in lecto ↄtẽplatiõis qͥeſcentes.

et ideo qñ ſunt plures inuicẽ ſe inflamãt. O
Ecundo debẽt religioſihabitare i vnuʒ
8 qIq̃tum ad affectũ ⁊ amoꝛeʒ:moꝛe hoim:
nõ feraꝝ q̃ ad inuicẽ pugnãt aut ꝓpter c

buũ qñ nõ delicioſe paſcunt᷑: aut ꝓpt᷑ domiciliuʒ

qñ in magnis domibs nõ collo cant᷑:aut ꝓpt li⸗
bidinẽ dnandi ſi ad pᷣlatões nõ ꝓmouent᷑. Bo
ni aũt religioſi ſicut ſunt vniti habitatione:ita ⁊
mẽtis dilectiõe. Jungit em̃ ipſa religio homies
diuerſaꝝ cõplexionũ.Eſa.xj. Habitabiclupus
cũ agno ⁊ pardus cũ hedo acoeubabit. Quidaʒ
em inſtar lupi vident᷑ natalr eſſe feroces. Qui⸗

dã vᷣo iſtar agni naturalit᷑ mites.Alij iſtar par⸗

di naturaliter aſtuti.Alij aũt inſtar hedi natura

lUlter vident᷑ inqeti.Sed iſtas diuerſas cõplexio

nes amoꝛ dei vnit. Cõiũgit em̃ hoĩes diuerſaꝝ

pꝓuinciarũ ⁊ naturaꝝ.Ela.lxv. Lupꝰ⁊ agnꝰ pa/

ſcent᷑ ſimul.Leo ⁊ bos comedẽt paleas. Siue

em̃ ſint młtũ audaces vt lupi.ſiue parũ vt agni

ſiue nobiles inſtar leonũ.ſiue ignobiles inſtar
boum:oẽs debent vti eodẽ genere ciboꝝ.⁊ vnꝰ

nõ debet ſuꝑabũdare illo q̊ aliꝰindiget.Et eadẽ

q̃ntitas debet dari minoꝛi q̃ et maioꝛi:ſitñ oẽs

eq̃liter ſunt ſani ⁊ foꝛtes.qꝛ ſi vnus eſt ſanus et

foꝛtis et aliꝰ debilis:nõ eſſet equũ ꝙ fieret ſoꝛs

eq̃lis. VUn Augꝰ.ĩ regła ſua ðt.Nõ eq̃lit᷑ oibus

qꝛ nõ eq̃liter valed oẽs:ſed potiꝰ vnicuiq; ſicut
ei opus erit.Cõiũ git etiã religio hoĩes diuerſa⸗
rũ etatũ.Eſa.xj. Uitulus leo ⁊ ouis ſił moꝛabũ

tur:⁊ puer ꝑuulus minabieens Per vitulũ au

tẽ intelligunt᷑ iunioꝛes:iuxta illð Hiere.xxxj.Ca
ſtigaſti me dñe ⁊ eruditꝰſum q̃ſi iuuẽculus ido

mitꝰ. Per ouẽ q̃ hʒ palatũ obſcurũ intelligunt᷑

ſenioꝛes. Per leonẽ vᷣo robuſti⁊ foꝛtes qͥ ſepeĩ
vno monaſterio pacifice moꝛant᷑:⁊ pꝛelatꝰiuue

nis eis pᷣficit᷑. Et ideo Auguſtinꝰ ſuꝑ pᷣdicta ver
ba.Ecce qᷓ; bonum ⁊c.ait. Iſtud verbum velut
dulcis ſonus et ſuauis melodia toti oꝛbi no⸗

tiſſimũ:vt tuba ſpũſſancti diuiſos coꝛꝑe cõgre⸗

gauit ĩ vnũ:⁊ monaſteria płima pexit. P

cXVNII

St aũtſciendũ q; tria ſunt faciũt mo⸗

ę nachũ pfectũ.ſ. Uite bonitas. etideo ðꝛ.

Ecce q; bonũ.Et mẽtis iocũditas.et iðo

addit᷑.habitare fratres in vnũ.Qñ aũtin ipᷣa re
ligione eſt bonitas:ſaitas:⁊ vnitas tũc ipia reli

gio eſt des gratũ habitaculũ.iuxta ilud Pꝛo⸗
uer.xij. Habitacla iuſtoꝝ bñdicent᷑ſ.a deo. Eſt
etiaʒ agelo magnũ ſolaciũ Ps.dicẽte Pꝛeuene
rũt pᷣncipes.i.angeli cõiũcti pſalletibi.i.religioſ
deũ laudãtibo.in medio iuuenculaxꝝ.i.feru ctiũ
aniaꝝ:tympaniſtriaꝝ.i.coꝛpoꝝ moꝛtificatoꝝ.
Eſt qͥʒ homi magnũ pᷣſidiũ. Pꝛouer.xviij.Fra/
ter q iuuat᷑ a fratre qꝗᷓſi auitas firma.Eſt aũt di⸗
bolo magnũ toꝛmẽetũ. Uñ de ↄgregaiiõe religi
oſoꝝ didi põtillud aũ.vj.Terribilis vt caſtro
rũ acies oꝛdinata. Jocũditas aũt ĩ religiõe cau/
ſat᷑ a grata ſo cetate.Ecci.xxv. In tribo bñplaci⸗
tũ eſt ſpũi meo q̃ ſunt ꝓbata coꝛã deo ⁊ hoib.
Cõcoꝛdia fratrũ:amoꝛ ꝓxioꝝ:vir ⁊ mulier ſibi
bñ oſentientes. Tũcnãq; eſt grata ſocietas qñ
fratres exteriꝰ int᷑ ſe hñt ↄcoꝛdiã ⁊ pacificã ↄuer
ſationẽ:⁊ intꝰhñt veram ⁊ nõ fictã dilectionem.

Etiõ ðꝛ.Eõcoꝛdia fratrũ ⁊ amoꝛ ꝓxioꝝ.Et qñ

pᷣlati hñt ad ſubditos ſuos magna beniuolen⸗
tiã:et ſubditi ad pᷣlatos verã obediẽtiaʒ.Et ides
ſubdit᷑. Uir ⁊ mlier ſibi bñ ↄſentiẽtes. Per virũ
em intelligit᷑ pᷣlatꝰ qͥ debet ſubditos ſuos doce/

re legẽ.et ꝑ mulierẽ intelligi᷑ ſubditꝰqͥ debet pᷣla

co ſuo hũiliter obedire. Unitas aũt in religione
cauſat᷑ ex eo ꝙꝙ matia diuiſionũ inde aufert᷑.Di⸗
uiſiões em̃ ⁊ diſcoꝛdie cauſant᷑ ex auaricia.j.ad
Thi.vj. Radix oĩm maop ẽ cupiditas. Iteʒ ex
ſuꝑbia. Pꝛouer.xiij. Int᷑ ſuꝑbos ſꝑ iurgia ſũt.
Itẽ ec carnali ↄcupiſcetia. Jaco.iiij. Uñn bella et
lites in vobis. None ex ↄcupiſcentijs veſtris 4
militãt in mẽbꝛis vf̃is. In religiõe aũt eſt votũ

obedlentie.et iõ nõ debet ibi eſſe diuiſio ex radi⸗/

ce ſuꝑbie.Eſt etiã votũ caſtitat.⁊ ideo nõ debet
ibi eſſe diuiſio ex radice carnalis concupiſcẽtie.
Itẽ in ea eſt votũ pauꝑta.et ideo nõ debet ibi
eſſe diuiſio aliqᷓ ex radice auaricie. DO
Ctauo aſſimilat᷑ religio naui rõne cba⸗
o tionis.In naui em̃ nõ reqᷣrit᷑ cib vel po
tus delicatꝰ: ſed neceſſariꝰ.nec lata men
ſa ſed arta. Naute em ſepe pane biſcocto ⁊ aqua
ſũt ↄtẽti.Et parifoꝛmiter in religiõe nõ debẽt q̃/

ri ðlicata cibaria:ſʒ neceſſaria.n lata mẽſa ſʒ ar

ta.Et idẽ dicẽdũ eſt de veſtitu ⁊ reliqᷣs.qꝛ arta ẽ
via q ducit ad vitaz Matth̊.vij.et ideo dicebat
Paulus.j.ad Thimo.vl. Hñntes alimẽta ⁊ qͥ
bus tegamur:hijs ↄtẽti ſiſus.
Ono religio eqᷣparat᷑ naui rõne ſituatio

n nis.Nauis em̃ in pᷣndapio ⁊ ĩ fine eſt ſtriꝰ

cta:ſed in medio eſt lata.Et ſilłr vita reli⸗
gioſa in pncipio videt᷑ ſtriaa ⁊ arta ꝓpt inexꝑiẽ⸗
tiã ⁊ tẽptationũ freqntiã. Ut em inqͥt Gꝛego.de
vanis mũdanis.labolꝰ illos tẽptare negligi⸗
q̊s qᷣeto iure ſe poſſidere ſanu: Seden reli⸗
2

lus tẽptatiões ingerit cũ eos moꝛti appꝛopinqᷓ/

–

Bermo

gionẽ tales veniũt volentes aiam ſuam de ma/

nu diabolica liberare ⁊ eriꝑe:ac ad deuʒ ꝓ ipſiꝰ

aĩe recupatiõe interpellare: demones volentes
poſſeſſionẽ ipſaʒ retinere: ſe opponũt:⁊ oi via qᷓ
poſſunt illos ipedire conant᷑.Lalis qͥʒ vita ĩ fi⸗
ne videt᷑ ſtrica.qꝛ tũc religioſis guioꝛes diabo

re cõſpicit:vt ait Gꝛeg. Itẽ eſt ſtricta ꝓpt᷑ ſtrictaʒ

rõnem reddẽed.ij.ad Coꝝ.v.Oẽs vos manife/

ſtani opoꝛtet añ tribunal xpᷣi: vtrecipiat vnuſqᷣſ
qʒ; ꝓut geſſit in coꝛꝑe:ſiue bonũ ſiue maluʒ. In
medio aũt eſt lata ꝓpter charitateʒ diffuſam:ad
Roma.v. Charitas dei diffuſa eſt ĩ coꝛdibo ve⸗
ſtris. Uñ PS.ait deo. Uiam mãdatoꝝ tuoꝛuʒ

cucurri cũ dilataſti coꝛ meũ. S

Ecimo aſſimilat᷑ naui religio ratione fa

d bꝛicatiois.lauis em pter iſtuʒ finẽ fa⸗
bꝛicat᷑ vt hoĩiem ꝑ pelagꝰad poꝛtũ ꝑdu⸗
cat.Et ſiłr religio ideo eſt iſtituta vt hoĩeʒ in pe/
lago huiꝰ ſeculi fluctuantẽ ad poꝛtũ patrie cele/
ſtis adducat.Et ſicut hõ in naui exiſtes doꝛmi⸗
endo:comedẽdoq; ⁊ qeſcẽdo ſꝑ vadit ad poꝛtũ
Dic verꝰ religioſus doꝛmiẽdo vadit ad celum
Naã ſᷣm GBꝛeg.ſomnꝰ ſccõꝝ non vacat a merito.
ideo em̃ doꝛmiũt vt ad laudãdũ deũ foꝛtioꝛes
aſſurgãt.iĩmo ⁊ ipᷣa ſccõꝝ ſomnia aliqñ ſũt meri
toꝛia:dicẽte deo PS. Reliqͥe cogitatiõis dieʒ fe
ſtũ agenttibi. Reliqͥe em cogitationũ ſunt ſom⸗
nia qͥ ſccis virj accidunt ex bonis meditatiõibo

q̃s vigilãdo habuerũt.q̃ quidẽ deo faciunt ma

gnũ feſtũ. Silr comedẽdo vadũtad celũ.ideo
em̃ comedũt vt ſint foꝛtioꝛes ad ſeruiẽdũ deo.j
ad Coꝝ.x.Siue mãducatis:ſiue bibitis:oĩia in
gliam dei facite.Siłr qeſcẽdo vadũt ad celum.
Igdeo em qᷣeſcũt vt ſint foꝛtioꝛes ad laboꝛandũ
Sicut em̃ mali vtunt᷑ ſua foꝛtitudie ad maluʒ
iuxta illð Eſa.v. UVe qͥ potẽtes eſtꝭ ad bibẽdũ vi
nũ ⁊c̃.ſic boni ea vtunt᷑ ad bonũ.Etiðo dicebat
PsS.deo.Foꝛtitudinẽ meã ad te cuſtodiã. Z

Mgdecimo aſſimilat᷑ religio naui ratione
v gubnatiõis. Nauẽ em̃ regi ⁊ gubernat

nauclerꝰ a poſterioꝛi.ars aut poſteri
oꝛ hoĩs ẽ moꝛs.Nauderꝰ vᷣo ẽ meditatio moꝛ⸗
ᷣ:quã hñt q̃ſi ↄtinue veri religioſi.amat igit
iſte nauderꝰad auaros ne amẽt diuitias.qꝛ nõ
oꝛtabunt inde niſi viliſſimuʒ ſaccum.De quo
abetur Job. xvj. Saccum conſui ſuper cutem
meam.Llamat ad voluptuoſos vt dimittãt de

licas.qꝛ eoꝛũ caro ciro erit cib vᷣmiũ. Job.xxj.

Siml in puluere doꝛmiẽt ⁊ vᷣmes oꝑient eos.
lamat ad ſuꝑbos vt dimittãt ambitões ſuas

beſtie ſuꝑ eos aſcẽdẽt ꝑ ↄculcatiõem.Ecci.x.Cũ

moꝛit᷑ hõ herediabit ſerpẽtes:beſtias ⁊ vᷣmes.

Otandũ aũt ꝙ iſtã nauẽ q̃ttuoꝛ
Uxvẽti tẽptationũ impellũt ⁊ agitãt.Nã q̃ſ⸗
Auas religioſos exagitat vana głia. Etiſte
ect vent? qͥ ſtacab oꝛiẽte.qñn.ſ.hñt vanam głiaʒ:

qꝛ illi qͥ volũt eleuari ſuꝑ alios ꝑ elationeʒ: cto

xxVII

aut qꝛ: ſunt oꝛti de magno genere:aut qꝛ bñtlui

men magne ſcie:aut qꝛ ſũtin aliq̃ mag pᷣlanõe.

Quoſda exagitat carnalis ↄcupiſcètia. Etiſte

vẽtus qͥ flat ab occidẽte.i.a carne q qͥtidie tendit

ad occaſuʒ.⁊ iſtum ventũ valde nimet ſerui dei.
Quoſdã exagitat auaricia:et iſte eſt vẽtꝰqͥ fiata

meridie.ſ.auſterterrene ꝓſꝑita.Quoſdam vo
exagitat accidia:⁊ iſte eſt vẽtꝰqͥ flata ſeptẽtrione
ſq; aqlo frigiditatꝭ.i.aceidie ⁊ toꝛporꝭ:ſiue vẽtꝰ

aduerſita ⁊ tribulatiõis.De qͥbo ven exponi

põt illud Dañ.vij.Uidebã in viſiõe noccj.⁊ ecce

qttuoꝛ vẽti pugnabãti marimaꝗ.Etillð Dat

thei.viij.Et ecce motꝰmagnus.ſ.vẽtoꝝ factꝰ eſt
in mari:ita vt nauicula oꝑiret᷑ flucib.Eratem
ventus cõtrarius eis.Qð etiã h Mar.vj. X
Mzwminẽte igit᷑ tẽpeſtate tẽptatõis q̃ttu
i oꝛ facere debet tẽpcatꝰ. Pꝛimo ꝓij cere
onꝰ.ſ.cupiditaᷣ ⁊ pctõꝝ:iuxta illud ad

Heb.rxij.Deponẽetes oẽ põdus ⁊ circũſtãs nos

pcetm̃ ⁊c̃. Uñ ðꝛ Jone.j.iſerunt vaſa q̃ erant

in naui in mare vt alleuiaret᷑ nauis. Scõo ve⸗/

lũ elationis debet deponere:⁊ in imo hũilitans

manere.qꝛ vẽti celſa exagitãt:⁊ infima nõ inqe⸗
tant:iuxta illud Ouidij. Perflãt altiſſima ven /
ti ⁊c.Et Oꝛacꝰ in odis li.ij.ait. Sepius ventis
agitat᷑ ingẽs Pinꝰ:et celſe guioꝛe caſu decidũt
turres:feriũtq; ſũmos fulgura mõtes.Et Chꝛię.

ſoſt. ðt:q rami qͥ in alto ſũt ſepe a ved frangun

tur.q aũt ſuntin imo ſecuri cõſiſtũt. Sicut gum
minente tẽpeſtate exclamat patronꝰnau di.Di
mittat vela.ita ego dico oibo ſuꝑbis illo.j. Pe.
v. Huũiliami ſub poteẽti manu dei.Ait em ꝓpba
pᷣſ.cæxxiiij. Cuſtodiẽs paruulos dñs:bũiliat
ſum ⁊ liberauit me. Tercio anchoꝛã ſpei debet
in deũ figere. ad Heb.vj.Cõfugimꝰ ad tenendã

ꝓpoſitã ſpeʒ quã ſicẽ anchoꝛã hẽmꝰ tutã ⁊ firmã

Quarto ad deũ ⁊ ſctõs debet refugere. ſic legi

7

Matthᷣ.viij.ꝙ cũ diſcipuli eſſent in ꝑiculo nau

fragij dixerũt dño Jeſu. Dñeſaluanos:ꝑimꝰ.
et Matth.xiiij.ðꝛ q/ Petrꝰ cũ cepiſſet mergi ex⸗
clamauit di.Dñe ſaluũ me fac. Et ↄtinuo ieſus
extendẽs manũ appᷣhẽdit ulũ ⁊c̃.
Vodecimo aſſimilat᷑ religio naui rõne

d balulatiõis ſiue depoꝛtatiõis. IHIamna
us balulat ⁊ poꝛtat diuerſas merces.ſ.
viles ⁊ pᷣcioſas.et in ea ſunt młta exercina. Et ſi
milit᷑ in religiõe diuerſa ſunt officia.Et ſic oẽs
q ſunt in naui ditant᷑ de mercibo eiꝰtaʒ vilibo q;
pcioſis ſi veniũt ad poꝛtũ:ita in religiõe oẽs bñn
facientes officia ſua tã vilia qᷓ; honoꝛabilia cuz
maxio pᷣmio ditant᷑ in celeſti regno:ſi vſq; in fi-

nẽ ꝑſeuerãt.Et ideo de religioſi
Job.ix.Quaſi naues poma poꝛtates.Et de re⸗
ligione dici põtillõ Pꝛouer.vl.Faca eſt qſina
uis inſtitoꝛis de lõge poꝛtãs panẽ ſuuʒ.Sicut
etiã ſi nauis ꝑiditet᷑ mag dãnificant᷑ qͥ ſunt in
naui:ita illi q male ↄuerſant᷑iĩ religiõe maioꝛẽ i
teritũ recipiũt in inferno.Ad qð facitc.ſi Pau⸗

8 põt dici illud

yicß
liiit
ntcicſine

Nte⸗⸗

(imnnt,leginnn

oegenſtunrz

inuoncfit
(citisat Hu
(inücoſutule
Bonin üͤſc

fucß Zanucke

Aolnecſtamente

iſffeniehablon,
Wiollgauent
ſaneno cobun
factones ignis
6przeinulen
omenualno de

afri n Znd.

ſiͤkorcksanr or

iicltgi hinat⸗
censeGi⸗

eioturn de
Coglanchinfnrne
rlgatu
1, Welsctmar
coobibonob
ſonig:ens? ut.
tſuppo naueriu
ſmnone thalii d
ſepchtnnsr
ſrg dinlins poſſi
Gicoblino dap.
nnſmlbt
hrorincimna
ainuneſſi,
WMcläaimi
initiuſt
cnzckgcinn
N
b annu

oſiſoſeniätden⸗

eadſali in
bädünig ien
mbinecimno

mtalihinglenn
Nt diinin

chir
Quddn
kkiſgnn
epanſlenG

vWr

echrrisin

1,

Dino Nr.

umntlud dd
1CrifisnrS5
rrſtänt
. Scleſens
ictt in N
ſeni
da Aügn
nos dishüln⸗
mchai e w
fugnumne
ſannunn
Ghllanng
yrmlis
ſdigonue

Gemdis⸗ſn
Geè

„

fa Klit o

rligotdisn
honorabluuc
moltig
ſs otdlln
Fnhe
lul

Folium

ius ·xxrij q. v. Uñ dicit Aug. in c. quatumlibet
xlvij.diſt. Religioſi deficiẽtes ſunt peſſimi: ꝑſe⸗
uerãtes optimi.Accedite & o iuuenes nõ coniu

gati in iſta nauiculã religionis:ſivulq ꝑuenire
ad poꝛtã ſaluu. Z

Oc aũt debet facere trib rõnibus. Pꝛi
h ma aũt dꝛ ceſſatiõis. In religiõe em me
iis põt qͥs abſtinere a vicijs:⁊ vᷣtutibo in
ſudare qᷓ; i ſecło.Et h̊ ꝓbat᷑ ꝑ illã regulã vulga/⸗

rẽ.ꝙ ceſſante cã ceſſat effectꝰ.ij. Phili.⁊.ij. de ge

nera. ? c.cũ ceſſante.de aſpel. et c.cũ infirmitas.
de peni.⁊ re.Cauſe aũt ꝓpt᷑ q̃s in ſeculo tot pctaã
cõmittunt᷑ licet ſint młte:tñ octo int᷑ alias pᷣnci⸗

palioꝛes exiſtuntad q̃s alie reducunt᷑. Pꝛima

eſt nimia comeſtio:potatio:⁊ doꝛmitio:ac plu⸗
maꝝ ſenſualitas.Uñ YFrãciſcꝰ petrarcha in ſu⸗
is trũphis ait. Gula ſomnꝰ⁊ ocioſe plume oẽʒ
vᷣtutẽ mũdo ſuſtulerũt. Secũda eſt ocium qͥd
ſᷣm Berñ.in qͥda ſer.eſt mr̃ oim vicioꝝ ⁊ nouer
ca vᷣtutũ Tercia eſt cõuerſatio cũ młieribo. Uñ
Hiero.in teſtamento ſuo inqᷣt.Ego iudico ꝙ ſi
cũ vir femie habitauerint viſcariũ diaboli non
deerit. Si alligauerit qͥs ignẽ in ſinu ſuo:veſti⸗
menta eius nõ cõburent᷑. Aut ſi qͥs ambulaue/
rit ſuꝑ carbones ignis pedes ſuos nõ cõburet.
Ideo Ecci.ix.ðꝛ.Auerte faciẽ tuã a młiere cõpta
qꝛ ꝓpter ſpeciẽ mulierj multi ꝑierũt. Quarta cã

eſt locutio ⁊ auditio de rebb vicioſis ac ꝓuocãti

bus ad pctã.Uñ Amb.in ſermone de moꝛib ⁊
vita honeſta ait. anꝰſermo cito polluit mentẽ
et facile agit᷑ qð libent᷑ audit᷑. Quinta cã eſt ma
la ſocietas.pᷣſ.xvij. Si cũ bono bonꝰ eris: ſi cũ
ꝑuerſo ꝑuerter.S.qͥd ergo.ff.de edil.edic.⁊ ĩ.S.
cogitandũ.in fine.in auten.ð mona. Uñn Amb.
Pelio loſ um eſt cũ hijs qͥ male viuũt ſocia
ri.Meliꝰeſt maloꝝ odiũ qᷓ; ↄſoꝛtiũ.Et ideo ſo/
cios tibi bonos ↄiũge.qꝛ ſi fuer ſociꝰconuerſa
tionis:eris ⁊ vᷣtuᷣ.Ecci q̊ʒ.xij.ðꝛ. Qui cõicaue/⸗
rit ſuꝑbo induet ſuꝑbiã. Sexta cã eſt admini⸗
ſtratio reꝝ tꝑaliũ.de q̃ Amb.vbi S.ait. Nullus
ſine pctõ terrenas res admiſtrat. Ualde raꝝ eſt
vt qͥ diuitias poſſidet ad reqͥem tẽdat. Septia
cã eſt obliuio dei.pᷣſ.ix.Nõ eſt deꝰ in ↄſpectu eiꝰ:
inqᷣnate ſunt vie illiꝰ in oĩ tꝑe. Octaua eſt mala
diſpoſitio ⁊ incõtritio.De q̃ inqͥt Hiero.ad Fa/
bianũ diaconẽ. Nihil tã repugt deo ſiẽ coꝛ ipe⸗
nitẽs:hoc ſolũ crimẽ eſt qð veniã ↄſeqͥ ñ põt.Et
ſuꝑ Eſa.idẽ ait.Nihil ſic offendit deuʒ ſic erecta
ceruix poſt pctã:⁊ ex deſpatõe cõtẽptꝰ. A
Ee aũt cauſe pctõꝝ cõiter ceſſant in religi
one:vt patet intuẽti vitã religioſam q pe
nit? eſt ſeq̃ſtrata a pᷣdicq. Un boni religi
oſi ſꝑ ſeruiũt deo:ac ſi eſſent coꝛã eo pᷣſentes fa⸗

de ad facẽ.Etideo vificat᷑ illð pᷣſ.xv. Pꝛouide/
boã dñm in ↄſpecu meo ſꝑ:qm a dextr meis eſt
mihi ne cõmouear. Et licet aliqñ in religiõe reꝑi

ant?᷑ aliq implicani in pᷣdic cauf pcõꝝ.c.qᷓntũli
bet. xlvij.diſ.cñ in cõitate ceſſant.Et ideo cũ vnꝰ

CCxIx

caſus nõ facatregulã. et vnũ ſingłarenõ ſittra

hendũ ad cõſeq̃nniã.l.qð vo cõtra.ff.de legi.lo⸗

quẽdo de cõitatę religioſoꝛũ dico ꝙ ceſſante in
eis cã effectiua pcci:ceſſabit etiaʒ effectꝰ.Et iõ ſiẽ

ſeculari eſt magna difficultas abſtinere a pctis

moꝛtalibo: qꝛ moꝛat᷑ in medio cauſaꝝ pcti.Uñn
in cõi ꝓuerbio ðꝛ.Qui habitat in molẽdino aſꝑ
git᷑ farina.et qui in medio foꝛnadò ardẽt moꝛat᷑
nõ põt nõ ſentire caloꝛẽ. Ita ecõtrario:religioſo
eſt facillimũ abſtinere ab oibo pais moꝛtalibo.
qꝛ eſt abdicatꝰ ⁊ ſeq̃ſtratꝰ a cauſ oim pctõꝝ:⁊ ẽ
poſitꝰ in ꝑadiſo terreſtri ſancte religionis:⁊ põt
dicere ꝙ habet arrã ꝑadiſi. Uñ religio vt ſup di

ximꝰ ðꝛ q̃ſi reg viſio. Cũ religioſis em̃ habitat
deꝰ. Nã ſi vbi duo vel tres cõgregati fuerintin
noiĩe eiꝰ:ibi eſt ĩ medio eoꝝ Mat.xviij. Quãto
mag vbi eſt tata ſeruoꝝ dei cõgregatio. IJdeo

ſccã religio figurat᷑ ꝑ illa ſcalã quã vidie Joco b
Geñ.xxviij.ſtantẽ ſuꝑ terrã:ſed cacumie

uo vſ⸗

q; ad celũ ꝑtingentẽ:ꝑ quã aſcẽdebat ⁊ deſcẽde/⸗

bant angeli:cui ſcale dñs inherebat.vñn ait.Ue⸗

re dñs eſt in loco iſto.et nõ eſt hic aliud niſi do⸗

mus dei ⁊ poꝛta celi.Berñ.q̊ʒ in meditationibꝰ

ſuis inqᷣt. Ad religionẽ vocari eſt ab inferni poꝛ
ta reuocari:ad poꝛtã padiſi adaud. HB
Ecũdo debe intrare religionẽ rõne ma

8 ioꝛis meriti et remũeratiòis. Maiꝰ em

menitũ acqᷣrit religioſus ꝑ q cũq; opera

ſua:q ſecłarj facies eadẽ oꝑa.Et pᷣ ꝓbat᷑ Dꝛĩo
rõne vocatiõis. Scõm em̃ oẽs theolo.i.iiij.di.
xxxviij.maxie Rich̊.ibidem.ar.vj.q.ij.et canoni

ſtas in c.liq; deuoto.⁊ ibi glo.?⁊ Lho.ij.ij.q.lxxx

viij.ar.vj.⁊ ſctm̃ Bernardinũ in ſuo dialogo ð

religione.maius eſt meritũ facere aliqͥd boni ex

voto ſicut faciũt religioſi:qᷓ; ſine voto ſic fadũt

ſeculares.Et dimiſſis mł rõniba ꝑ pᷣfatos do/⸗
ccoꝛes adduq ad ꝓbãdã hãc vitatẽ:etiã põt p⸗
bari ſic. Qui facit duas volũtates dei mag me

ret᷑ daᷣ paribo:qᷓ; qͥ vnã ſolã facit.qꝛ duo vincu

la mag ligãt qᷓ; vnũ:vt notat᷑in.S.penul.in au⸗
ten. de ↄſan.⁊ vte.fra.⁊.S.ſi vᷣbo.inſti.de adop.
et.l. fi. C. de edic.diui adri.tol.Sʒ ille qͥ facit ali⸗
qͥd boni ex voto implet duas volũtates dei.ſ.in
vouẽdo ⁊ reddẽdo qð vouit.cũ dicat dñs ꝑ ꝓ⸗

qd ſine voto:ſolũ implet vna volũtatẽ dei in bñ

phetã pᷣſ.lv. Uouete⁊ reddite dño deo vro:oẽcs
q in circũitu eiꝰ afferꝭ mũera. Ille aũt qͥ facit ali

faciendo.ꝗ̊ᷓ nõ tantũ meret᷑. Item glo.ſuꝑ dicca
vᷣba UVouete ⁊c.ait: ꝙ vouere eſt oſilij diuini. ſʒ
deꝰ nõ cõſuleret niſi meliꝰ ⁊ ꝑfeciꝰbonũ ac ma/
ioꝛis meriti.̊ ⁊c̃.Et pᷣCᷣdicᷓ non obſtat ſi dicerek:
ꝙ in neceſſitatib nemo liberalis cxiſtit.l. rem le

gatã. ff. de adi.lega.et ꝙ nullũ eſt bonuʒ niſi vo/
luntariũ.c.pᷣſens cleric. xx.q.iij. Un Paulus.ij
ad Coꝝ.ix.inqᷣt. Unuſqͥſq; ꝓut deſtinauit i coꝛ
de ſuo:nõ ex triſticia aut ex neceſſitate. Hilarem

em̃ datoꝛẽ diligit deus. Ex qͥb videt᷑ ꝙ ſecula⸗

ris qͥ ſpõte ⁊ ſine aliq voni obligatiõe vel neceſſi
8 5

Bermo

Mte facit aliq bonuz:magis mereat᷑ qᷓ; religio⸗

ſus illud faciens coactus neceſſitate ⁊ obliga⸗

tione voti.Quia reſpõdet᷑ ſᷣm Rich.vbi S.ꝙ pᷣ⸗
didca de neceſſitate:intelligunide neceſſitate co⸗
actiois ⁊ violentie:et de illa ad quã qͥs deuenit
cõtra vel pᷣter volũtateꝭ ſuam.Nõ aũt de illa ad
quã volũtarie ꝑuenit ſᷣm voluntatẽ ⁊ cõſilium
diuinũ:vt rem ei magis grata faceret ſicut eſt in
ꝓpoſito noſtro.qꝛ talis neceſſitas auget meritũ
Unde Augꝰ. in epiſtola ad Armẽtariũ ?z Pau/
linã ait.Felix neceſſitas q̃ ad melioꝛa compellit.
etloquit᷑ de neceſſitate voti explendi. Pꝛeterea
verus religioſus oia oꝑa ſua facit per obedien
tiã:vt infra dicet᷑. Obedientia vᷣo ꝑfecta et vera
ac neceſſaria bono religioſo eſt volũtaria ⁊ hi/
lariter facta.vt patuit ſupꝛa ſermone.ix.huiꝰꝑt⸗
parte.ij.L. la.ij.Ergo oia qͥ verus religioſus fa
cit ſunt volũtaria dupliciter. Pꝛimo rõne voti

voluntarie emiſſi:pter qðᷣ oia facta dicunt᷑ vo/

luntaria:qꝛ talis religioſus ſe volũtarie obliga
uit ꝑ votum ad illa ꝑageda.Secũdo rõne ipſi⸗

us actus tunc volũtarie facti:⁊ executiõi demã/⸗
dati:vt votũ ipᷣm obſeruet᷑. Et ↄſeq̃nter oꝑa reli

gioſoꝝ hac rone dici pnñt magis voluntaria qᷓ;
oꝑa ſecularium:et ideo mag meritoꝛia. Scðo

nõ obſtat ſi qͥs dicat ꝙ bonũ tanto eſt meliꝰ qqn
to cõmuniꝰeſt:?⁊ quãto pluribo ⁊ magis ꝓdeſt.
iij. Lopi.⁊.j.Ethi.Sed ſtatus ſecularis habet

plura exercicia vtutũ que nõ poteſt habere reli⸗
gioſus.et pluribo ꝓdeſt:et cõitatibus vtilis eſt.
religioſus vo ſibi ſoli.Nã ſecłares maxie diui⸗
tes facere pñt pietatis ⁊ charitatis opera:q̃ non
pñt facere religioſi nihil habẽtes.Sic multi ſe⸗
culares ſuis coſilijs ⁊ gubernatiõibo regũt mũ

dũ ⁊ tenent patrias in pace: ſicut pncipes⁊ do/

ctoꝛes ac milites: et defenduntoꝛphanos ac vi
oppꝛeſſos:atq; cũcꝭᷣ adminiſtrãt iuſticã:⁊ mul
ta hmõi ꝑagunt q;̃ nõ faciũt religioſi.Dicit autẽ
Paulus.ij.ad Coꝝ.ix. Qui parce ſemiat parce
et metet.et qͥ ſemiat in bñdiciõibo:de bñdictio⸗
nib ⁊ metet.̊ ⁊c. Quia rñdet᷑ ꝙ imo euiã religi
oſus ꝑ eadem oꝑa meret᷑ ſicut ſecularis.qꝛ do⸗
nat deo coꝛ ⁊ affectũ ſicut ſecularis donat rem.
Deus em̃ coꝛ interrogat:nõ manũ.xiiij.q.v.c.ſi
qd. Nec ↄſiderat qͥd fiat:ſed qͥ anio fiat.xv.q.vj
c.j.in fine. Pꝛeterea religioſi ſuis confeſſionib-
etpᷣdicatiõibo atq; oꝛatioibo ſunt cauſa vt oia pᷣ
dicca bona oꝑa fiant in mundo:⁊ ꝙ vicia relin
quant᷑. Uñn oꝛante Mopſe vincebat ꝓplus iſrk
hoſtes ſuos:quo deſiſtente a pᷣce ꝑdebat:vt hr
Exo. xvij. Ut em̃ inqͥc Augꝰ.in libꝛo ð ſalutari/
bus documẽ: ꝑ oꝛationes ſcõꝝ ⁊ ſeruoꝝ dei
oia nobis vcilia tribuunt᷑ a dno:⁊ cuncta noxia
* fugant᷑.Sicut ̊ qui cauſam mali dat:ipᷣm ma
lũ feciſſe videt᷑.c.ſi culpa.de iniu.?⁊ dam.da.⁊.l.

qocaidit. S. in hac.ff.ad legẽ aq. Ita religioſi qͥ p

dictoꝝ bonoꝝ cauſa ſunt:ipſa bona facere cen⸗
ſent arguẽdo a crano ſea u ꝑ.l.·S. bulus rei·

. „
. . 1 3 1. —
8 7

ff. de offi. eius cui mã. eſt iuriſ.ĩmo oĩa bona qᷓ
particulaniter fadũt mũdani:geueraliter cenſen
tur facere religioſi. Non obſtattercio ſi dicat ꝙ
cũ virtus ſit erca bonuʒ ⁊ difficle.ij. Ethi.q̃nto
difficllius eſt benefacere et abſtinere a peccatis
in ſeculo qᷓ; in religione:tãto eſt vtuoſius ⁊ con
ſequẽter magꝭ meritoꝛiũ.qꝛ reſpondet Richar.
vbiS.ꝙ illa difficultas benefaciendi in q̃ quis
voluntarie ſe ponit nõ auget meritum nec facit

opus mag vᷣtuoſum:nec de ipᷣa intelligit ps

ſed de difficultate nõ ꝓcurata.imo eſt oſpoſuũ.

quia quãto magis quis ꝓcurat facilitatẽ bene

oꝑandi ⁊ fugiendi vicia:⁊ euitat difficultatẽ ac
ꝑpicula:tanto magis meret᷑. Seculan ergo qui
ſponte ſtat in ſeculo in qͥ̊ nouit difficultatẽ bene

oꝑandi ⁊ euitãdi peccata ⁊ ꝑicula multa.de qͥbꝰ

loquit᷑ Paulus.ij.ad Coꝝ.xj.dicẽs. Periculis
fluminũ:pꝑiculis latronũ ⁊c̃.nõ magis meretur
q́; religioſus qͥ elegit viã ſecurioꝛẽ.Nã ſicut tu⸗
tius eſt eſſe in poꝛtu qᷓ; in medio pelagi:ſicſecu/⸗
rius eſt eſſe in religione q; in ſeculo.Ad pᷣdicta
etiã addi põt illõ qͥd diat᷑ Ecci.iij.Qui amat ꝑi/
culũ peribit in illo.Et illud qð dicunt iura.ſ.q;

illi nõo ſuccurrit᷑ qͥ ſe in neceſſitate poſuit.l.ſi mu

lier. in pᷣn.ff.qð me.cau.⁊.l.ſi fideiuſſoꝛ.S.ſi ne⸗

ceſſaria.ff.q ſatiſda.co. Et pᷣdicta cõfirmant᷑ per
argumentũ Richardi vbi S. qᷣ ait.ꝙ cum deus

acceptet opus ꝓpter oꝑantẽ: quãto operans eſt
ad eius ſeruitiũ ſpecalius dedicatus:tato ma/

gis deo ſunt accepta eius oꝑa. Talis aũt eſt re

ligioſus.ergo ⁊c̃. Itẽ dicit ꝙ opus tanto eſt ma
ioꝛis vᷣtut ac magis meritoꝛiũ: quanto eſt im/
peratum a ſuꝑioꝛi virtute.ſed votum eſt acus

latrie. ergo opus ab eo imꝑatũ eſt maioꝛis me

riti:qᷓ; non imꝑatum.et cõſequent᷑ condudũ ꝙ;
maius pᷣmiuʒ cõſequit᷑ faciens aliquid ex voto
qᷓ; ſine voto. Ideo dicit Anſelmꝰin li.de ſiłitudi
nibus ꝙ ſicut maiꝰeſt donũ ſi aliqs donet totã
arboꝛem cũ fructib in ꝑpetuũ naſcitur qᷓ; ſi re/

tineret in ſe dominiũ arboꝛis ⁊ ſolum donaret

fructus annuatim.ita maius donũ ⁊ ↄſequent᷑
maius meritũ eſt donare deo coꝛpus et animã
cum oibo oꝑationib futur ſicut faciũt religio⸗
ſi qᷓ; ſolũmodo aliq̃s oꝑatiões ſeruato dñio ꝓ/
pꝛie volũtatis ſicut fadunc ſeculares. C
Ecũdo ꝓbat᷑ idẽ rõne abnegatiõis.Uñ
8 pꝓbo ꝙ religioſus i q̃libet minima oꝑa
tione ſua:etiã doꝛmieẽdo:comedendo:⁊
quieſcẽdo mag meret᷑ qᷓ; ſecularis:etiã ſi totuʒ
mundũ ꝓ amoꝛe dei pauꝑibo erogaret. ſlã reli
gioſus facit oĩa oꝑa ſua ꝑ obedientiã:vel acu⸗
alem:vtputa qꝛ regula hoc ſibi pᷣcipit vel pꝛela/
tus.vel interpᷣtatiuã:puta qꝛ credit hoc placere
pᷣlato ſuo qð facit.Alit᷑ nõ eſſet bonꝰreligioſus
ſi faceret ſcienter aliqͥd vel minimũ cõtra erpꝛeſ/
ſam voluntatẽ vel tacitam pᷣlatoꝝ: vel ſi cũ ali⸗
qͥd facit nõ eſt paratus dimittere iũllud ſi nõ pla

ceat pᷣlacis. Ec hec ꝓbant᷑ ꝑ c.cũ ad monaſteriũ.

ð

lnueftas
ſeedofn
1 Wrant
donüden
ücgeniginm
1cchdſet⸗
Copiniidlrne
Daorftengne
Ginſorpoizan
Anmfnunuin
Neugiaulii.

llnſeonna.
AloNſnirtatoii

ppppuelnccnaan,

(Diigidiaomna
Müidioenibdtrdud
Aut̃ ackd
Uttpollgamoꝛdan
nikn nnüom

(eſuooiby tpalip⸗

trmnücarimoan
Nodonat erinſupt
Nuclludoffenin
ſoctpcoſ nan
uſedialiffag
u gidonnranim
Kioſpmmmnonrthy
einlom
uuffimins de
Noimnatec
odſednenn
anin
Cngrſerriiten⸗
mer lleti
nudeſuſimntgn
Maemite
Nieg

ſnrene
dberirſir
ncgi

Ais Deo
inugsnen.
Ni ſiſtarn
ogchigiſeſen
o ZAdlan
5dam unie
Weoſrln
ſdenſe ie
Rcncifntue.

gel . „
de

. 4
ſdvoands
8 ,
iſame
„ el
6 NNNN
1

5DoNit ſlde

plul
untuin //
uv/

amminima

Conmedendo
nscni ſlton
iemnirrdtd
htnin⸗
Urhorgun
boſyfuſgen
elutis
Vnutt,

one
põt renũciat:imo eciam oib rebb mũdi: et illas

ſeruitus moꝛti cõꝑax᷑l.ſeruicutẽ,.ff, de reg. iu.S

E.

de ſta.mona.iũcto c.monachis.xx.q.iiij.ergo in
oib oꝑationibo ſuis offert ⁊ ſacrificat deo ꝓpꝛi
am volũtatẽ ꝑ obedientia. Obediẽtia aũt eſt p/
pꝛie volũta ſepultura:vt ait Gꝛe.i vl.moꝛa.di.

O bediẽtia iure vicimis pᷣponit᷑.qꝛ ꝑ victimas

aliena caro: ꝑ obedientiã vo volũtas pꝛia ma
ctat᷑. Craſſumptiue in c. Sciẽdũ.viij.q.j. Pꝛo/⸗

pꝛia aũt volũtas eſt inextimabił.l. libertas.ff. ð
reg.iu.⁊.S.ſed cũ libertas.inſti.qͥ ⁊ qbo cau.ma.

nõ pñt. Uñ Eſopus inqᷣt. Nõ bñ ꝓtoto libᷣtas
vẽdit᷑ auro. Hoc celeſte bonũ pᷣterit oꝛbis opes
et in.l.infinita.ff.de reg.iu.ðꝛ. Infinita ẽ extima/
tio libertatis.Et ideo cõcludit᷑ ex pᷣdicis reli⸗
gioſus mag meret᷑ in qcunq; bona oꝑatiõe in
qᷓ donat deo ꝓpꝛiã voluntatẽ ⁊ libertatẽ qᷓ; ſecu⸗
laris etiã in maximis bonis oꝑibo ex ꝓpꝛia vo/

Mae dico ſᷣm ſniam ſceti Thome.ij.ij. q.

v vl. ar.iij.circa finẽ:ꝙ religioſus tantũ fa

lt donũ deo in ſua ꝓfeſſiõe ꝙ cõſequit᷑

indulgentiã plenariꝗ oim ſuoꝝ pcõꝝ apena?

a culpa.Qõ ſic ꝓbat᷑.Nã ſᷣm ſniam oim theolo

goxꝝ in.iiij.diſt. xv.aliqs poſſet tot elemoſynas
deuote facere ꝙ mereret᷑ indulgentiã plenariaʒ

oĩm ſuoꝝ pcõꝝ:iuxta illud Dañ.iiij. Pctã tua
elemoſynis redime:⁊ iniqtates tuas miſericoꝛ⸗
dijs paupeꝝ.et Ecc̃i.iij. Sicut aq̃ extiguit ignẽ

ita elemoſyna pem.et Lu.xj. dicit ſaluatoꝛ.Da/
te elemoſynã:⁊ ecce oia mũda ſunt vob.Tranſ⸗

ſumptiue in c.qᷣa tua.rij.q.j.etin c.dccimas.xvj.
q.pj Duũ igit diat omnia:concludit ꝓpoſiũ.qꝛ qͥ
totũ dicit nihil excludit.l.a pꝛocuratoꝛe.C.mã.

Quibo pᷣſuppoſid dico ꝙ ſialiqs deuote dãdo
oia tꝑalia amoꝛe dei:recipit indulgentiã ſuoꝛũ

ders deergo multo mag religioſus qͥ in ꝓfeſſi⸗
ua oibo tꝑalibo qͥ habet ⁊ hr̃e in poſterum

deo donat. et inſuꝑ facit elemoſynã de coꝛpoꝛe
ſuo:etillud offert in ſacnificiũ deo.q̊d qͥdem coꝛ
pus eſt pᷣcioſiꝰ cunctis opib.l.penul.ff.ſi q̃dru.

pau.fe. di. et.l.ij. ff. ad legẽ ro.de iac.ſed vltra coꝛ

pus etiã donat animã ſuã que eſt pcioſioꝛ non
ſolũ oib terrenis reb:ſed enã cuncq coꝛꝑibus

bumanis.c.ſedulo.xxxviij.di.c.ſolite.de maio.⁊
obe.c.cñ infirmitas. de peni. ⁊ re.ec.l.ſanamus.
X de ſacroſan.eccle.Ergo abſq; dubio religio⸗

ſus donas deo coꝛpus ⁊ aiam ⁊ oĩa oꝑa q̃ vn⸗
q; fadet: oibuſq; mundialibe renuncians amo
re eius:⁊ ſe totalit᷑ emacipãs diuinis ſ eruitijs:

meret᷑ indulgẽtio plenariã oim pctõꝝ. cũ hec ſit

maioꝛ ſatiſfactio ⁊ pnia qͥ poſſit fieri in mun⸗
do ꝓ pqis.xxxiij.q.ijjc.ad monere.cũ gloſa. E
Regicta qͥʒ ſic cõfirmant᷑. Per marcyri⸗
p unm acqnt᷑ remiſſio oim pccõꝝ.c.baptiſ⸗
mi vicẽ.⁊.c.cathecuminũ.de cõſe. di.iiij.
et c firmiſſime.xv.qj.Sed qñ aliqᷣs facit ſe pꝛo
feſſum efficit᷑ ſeruꝰ? cõſeqnt moꝛ:i ſpualit᷑. Nã
6

CXX

ſi vo.in auten.de nup.⁊.l.cũ hbic ſtatus S. ſi do⸗
natoꝛ.ff.de dona.inter vi.⁊ vxo.⁊.l.intercidit.tff.
de cõdi.⁊ demõ. Ergo ſine dubio eſt dicendü ꝙqꝙ
conſequi᷑ remiſſionẽ oim pcõꝝ. Tlã illa moꝛs
ſpũalis eſt foꝛtioꝛ coꝛpali:cũ hoc maryriũ ſpi⸗
rituale ⁊ cõtinuũ aclõgũ qð ꝓ deo ſi uſtinet ſic ef
ficaauus tranſitoꝛio ⁊ bꝛeui qdð paſſi ſunt multi
manvres. Ideo in vitaſpatru ðꝛ ꝙ pfeſſio reli/
gionis habet vim baptiſmi.Qð cõfirmat Ber.

—

in li. de pᷣcepto ⁊ diſpeſatiõe di. Audire vulcis a
me vnde int cetera pnie inſtituta monaſterialis
diſciplina meruerit hancpꝛo gatiuã vt ſecundũ
baptiſma nũcupet᷑. Arbitroꝛ ob ꝑfeccaʒ mundi
abrenũciationẽ ac ſingularẽ ſpualis vite excellẽ
na: que pemines eſt vniuerſis huane vite gene⸗
rib. Huiuſmodi em̃ cõuerſatio pꝛofeſſoꝛes et
amatoꝛes ſuos angelis ſiles: diſſimiles hoilv
facit:configurans nos xpᷣo ad inſtar baptiſmi.
Hecililel. „.
Ed foꝛeꝰ dico ſᷣm ſniam ſci Bernardi⸗
8 ni in qdam ſermone:ꝙ ſꝑ q̃ndo religio
ſus recoꝛdat᷑ ſe feciſſe ꝓfeſſionẽ:et ð hboc
eſt cõtentꝰ: ac de nouo es faceret ſi nõ feciſſet:q̃⸗
libet vice cõſequit᷑ indulgẽtiã lenariã. Et ꝓbatk
ſic. Quãuis deꝰ ſit “ et miſericoꝛs qꝛ ĩ
infinitũ habet oẽs vtutes:tñ magis erercer mi⸗

—

ſericoꝛdiã dum viuimꝰ qᷓ; iuſtici:dicente Ppha

pᷣſ.cxluij. Suauis dñs vniuerſis ⁊ miſ. eratões

eiꝰſuꝑ oia oꝑa eius.Facit.l.arrianꝰ.ff. de acti.?
ob.⁊.l.fauoꝛabilioꝛes.ff.de reg. iu.vbi ðꝛ:q fa/
alioꝛes ac fauoꝛabilioꝛes ſumꝰ ad abſ. oluẽduz
q; ad cõdemnandũ.Etidẽ ponit Alexã.de aleg
in.iij. pte ſũme. in exrplanatione decalogi:ꝙ ſi b
faciũt hoĩes pleni iniqtate ⁊ ipietate: qd de deo
dicemus cuiꝰmiſcðia plena eſt terra.yacto hoc
fundamẽto ſicinfert᷑. Hõ qᷣ poſt pemm̃ eſt cõten

tus de pcõ et paratꝰ rurſus facere ſi poſſet: q;;/

uis amplius nõ poſſit illud cõmittere:tñ deus

datel tot gradus penerõne hui male volũtag
quotpꝛius ded erat qñ pctm̃ actuale cõ miſit:vt

„

ait Alex.de ales in.iij.ꝑte ſũme.in tractatu de p/
hibitione cõcupiſcẽtie.q.ij.Et rõ eſt.qꝛ mala vo
lũtas apud deu ꝓ facto re utat᷑ c.homicidio ꝝ.
c.oĩs.c.nunqͥd.c.noli.⁊.c.ſi ꝗpterea. de peni.di.

Ergo qties aliqs facit vnũ bonuʒ opꝰ 2 poſtea

cõtent? eſt de eo:⁊ rurſus faceretii poſt. et: q;uis
nõ poſſit amplius illud facere:de⸗ dabit illi tot
gradus meriti et pᷣmij eſſentialis rõne huiꝰbo⸗
ne volũtat qͥtpꝛius dederatqñ bonũ illð fecit.
qꝛ bonũ eſt potentius malo.j.Ethi.Cũ pfeſſi
one acqᷣrat religioſus indulgẽtiã plenaria oim
ſuoꝝ pcõꝝ vtg patuit.cõcludit᷑ ꝙ enã q̃tiẽſcũ⸗
q; ſe ↄtentũ reꝑit ꝙ eã fecit:etrurſus ipſam face

ret ſi nõ feciſſet: eadẽ indulgetiã plenariã abſ. q;
dubio oſequit᷑ quã in ꝓfeſſiõe habuit. Uñ non

eſt neceſſe religioſis ire ad iubileũ vel ad viſitã/

das aliqᷓs ecclłias ꝓficiſci ꝓ indulgentia conſe⸗

uẽdicſ habeztinduigentis pienaui onuine

Bermo

quando volunt ⁊ vbicunq; volunt. B
FErcio deben intrare reli
tt lariõis. Quũta em̃ ſu ſu
No deo fideliter ac deuote ſeruire nõ põt
qͥs intelligere niſi exꝑtꝰ. Dic mihi o midane:qᷓ
eſt maioꝛ afflictio quã habeas in ſeculo. Pꝛo/
fecto eſt illa de qᷓ Augꝰ.inqͥt in li.de vera innocẽ
cia.Nulle ſunt guioꝛes cruces ĩ vita iſta qᷓ; ma/
la cõſcia. Et idẽ in c.parat. xxiij.q.j.ait. Nhil eſt
infeliciꝰ infelicitate peccantiuʒ: q̃ penalis nutri
impunitas: ⁊ mala volũtas velut iterioꝛ boſtꝭ
roboꝛat᷑. Sed interroga religioſos q ſit maioꝛ
ecoꝝ cõſolatio.⁊ ꝓfecto rñdebũtillð.ij.ad Coꝝ.

. GBlia nr̃a hec eſt teſtimoniuʒ cõſcie nr̃e.tem

ait Augꝰ. in qͥdã ſer. bona cõſcientia tranqllum
fadcit homis animß. 2
. Ecigit᷑ eſt maioꝛ conſolatio quã hr̃eqͥs
b poſſit in bac vita.ſ.habere bonã volũta
CEt ⁊ oſciaʒ ab oibo vicijs purificatã. Uñ
decantabãt angeli in natiuitate chꝛiſti dicentes
Lu.ij. Glia in excelſis deo:et in terra pax hoib⸗
bone volũtatis. Etideo exclamat Berñ.in quo
dã ſermone dicẽs religio. Multi vidẽt cruces
nfęfas: ſed nõ vidẽt vnctiones.O qᷓ; bonꝰes dñe
anie q̃reti te. Si qrẽti:qnto mag inueniẽti. Si
tã dulg eſt memoꝛia:q̃lis erit pᷣſentia.Si mel⁊
lac eſt dulce ſub lingua:q̃le erit ſupᷣ linguã. Idẽ
zʒ in li. de vera religiõe ait. Oiugũ ſanciamo⸗
ris qᷓ; dulcei capis: qᷓ; glioſe illaqas: qᷓ; ſuauit
pᷣmis:qᷓ; feliciter vris:qᷓ; foꝛtiter ſtring:q dele/
ctabilit᷑ oneras:⁊ qᷓ; ſapiẽter erudis.elix amoꝛ
ex q̊ͥ naſci᷑ ſtrenuitas moꝝ:puritas affectuum:
ſubtilitas intellectuũ:deſiderioꝝ ſetitas: operũ
daritas:virtutũ fecunditas:ac meritoꝛũ digni⸗
tas. Hec ille. Que oĩa ſcẽs Dauid dicebat pᷣſ.
xxvj.in ꝑſona cuiuſlibet boni religioſi. Unã pe/

tij a dno hãc reqͥrã:vt inhabitẽin domo dñi oi⸗

bus diebus vite mee. Et pᷣſ.lxxxiij. dicebat deo.

Bii qͥ habitãt in domo tua dñe: in ſecla ſeckoꝝ

laudabũt te. Et ibideʒ. Elegi abiecꝰ eſſe i domo
dei mei mag qᷓ; hitare in tabernaculis peccato/
rũ.quia melioꝛ eſt dies vna in atrijs tuis ſuper
milia. Cõſiderãs q̊ʒ Dauid cõſolationẽ quã ha
bent religioſi in ſeruitio dei: exclamatpᷣſ.xxx.qᷓ;
magna multitudo dulcedinis tue dñe quã ab⸗
ſcõdiſti timetib te.Et pſalmo.xxxvj.iterũ dicit.
Melius eſt modicũ iuſto ſuꝑ diuitias pecca/
toꝝ multas. O fratres mei religioſi bei vos qͥ ĩ
domo dñi habitat die acnocte. Nõ em̃ fecitta⸗
liten omni nationi:⁊ iudicia ſua nõ mãaãifeſtauit

eis:pᷣſ.cxlvij. Gaudete igit᷑ qꝛ nulla ẽ maioꝛ di⸗

gnitas q; deo ſeruire:cui ſeruire regnare ẽ:vt ait

Amb.in q̃dam omelia.Erultate vos qͥa iuuẽ/

cute vr̃a eſtꝭ dñi ſeruitiũ ingreſſi. Scriptum eſt
em Tren.iij. Bonũ erit viro cum poꝛtauerit iu
gũ dni ab adoleſcẽtia ſua. Pꝛofecto nos dicere
poſſumus illud pᷣſ.cxxiij. Ania noſtra ſicut paſ
ſer erepta eſt de laqueo venantiũ:laqueus con/

Lion ronecbſo “
auitas et dulce⸗

tritus eſt et nos liberati ſumus. è2
Religioſi iubllate qꝛ domus vecha eſt
o fũdata ſupᷣ firmã petrã. Nihil em eſt qð
ita neqat occaſui ſubiacere qᷓ; vera relu/

gio: vt ðꝛ in epła inter claras.C. deſum.tri.⁊ fi.

ca. Pꝛofecto aũt dicũt qͥdaʒ. Nullus hõ in hac
vita eſt vere ꝑfectꝰniſi boni religioſi.Chꝛiſtꝰem

dirit adoleſcẽti qͥ oĩa pᷣcepta ſeruauerat. Si vis
ꝑfectus eſſe vade ⁊ vede oia q̃ habes ⁊ da pau/

periba:et veni ſeq̃re me DHatth.xix. ergo qntũ⸗
cũq; ſeruaſſet oĩia mãdata erat ſᷣm qᷣd imꝑfectꝰ.

Et ideo fratres mei poſtq; tantã gr̃am recepiſtꝭ

nolite eã amittere:ſed ſeruate illud qð ait ange/
lus Loch Beñ. xix. Noli reſpicere poſt tergũ tu⸗
um ne ⁊ iu ſimul pereas.Uñ vrxoꝛ eiꝰretro aſpi
ciens:in ſtatuã ſalis cõuerſa eſt:vt ibidẽ dicitur
Igdeo ait deꝰ oibo religioſis illð Eſa.xlij. Ne me
mineritis pᷣoꝝ:⁊ antiqͥ ne intuea mini.Nolite ꝗ
eſſe ſicutille de q̊ ðꝛ Job.xxiiij.Dedit ei deꝰlocũ
pnie:⁊ ipſe abunt᷑ eo in ſuꝑbia. Non igit᷑ debet
eſſe negligentes in dei ſeruitio. Scriptũ eſt em
Hiere.xlviij. Maledictꝰ qͥ facit opus dñi frau⸗

dulẽter ⁊ deſidioſe.Sicut em̃ boni religioſi ſů=t

ꝑfectiſſimi ⁊ melioꝛes hoĩes mũdi:ita mali ſũt
peſſimi:et figurati ſunt in fi: de qͥbo ðꝛ Hiere.
xxiiij.vbi ðꝛ:ꝙ oſtendit deꝰ Hieremie duos ca⸗
lachos plenos fiò:⁊ vnꝰ calathus hẽbat ficꝰbo

nas nimis vt ſolet ficꝰ eſſe pmitꝑis.⁊ calathus

vnꝰhẽbat ficꝰ malas nimis q̃ comedinõ pote⸗
rant.Et dixit ei.Quid tu vides Hieremia.Qui
rñdit.Ficꝰ bonas bonas valde:⁊ ficus malas
malas valde q comedi non pnñt:ceoꝙ male ſint.
Et ſicẽ de religioſis Jdeo ait Berñ.in q̊daʒ ſer.
Meliꝰ eſt gram dei nõ cognouiſſe q; poſt acce
ptã retroiſſe.Et iteꝝ dicit. In religiõe nõ ꝓgredi
retrogredi eſt. Hiero.q̊ʒ ad Euſtochiũ:⁊ babet
xxxij.q.v.c.ſi Paulus.ait. Reenꝰ fuiſſec hoiem
ſubijſſe cõiugiũ et ambulaſſe ꝑ plana:qᷓ; ad al⸗
tioꝛa tendentẽ in ꝓfundũ inferni cadere.Et loqͥ/
tur demalis religioſlis. K
Igit᷑ fratres mei ꝓfecto exulcare ðbemꝰ
o qꝛ ſi nr̃aʒ ꝓpꝛiã volũtatẽ abnegauerimꝰ
abſq; dubio ifernales penas euademꝰ
In qᷣbs vt ait Bern.nõ cruciat᷑ niſi ꝓpꝛia volun
tas.Debemꝰ ̊ imitari patrẽ nr̃m ſeraphicũ Frã
ciſcũ:qͥ vt ait ſcůs Gonauẽ.i legẽda eꝰ:ꝓponeę⸗
bat q̊tidie ſe ingentia factux. Dicamꝰ itaq; omi
die cũ Ps.Et dixi:nũc cepi:hec mutatio dextere
excelſi. Seruemuſq; illud eiuſdẽ ꝓphᷣe. Ibunt
de vᷣtute in vᷣtutem videbit᷑ deꝰ deoꝝ in ſion. Et
tunc poterimꝰ dicere dño illð Geñ.xxxj.Die no⸗
ctuq; eſtu vrebar ⁊ gelu fugiebatq; ſomnus ab

oculis meis. Sic in domo tua ſeruiui tibi. ¶

Sazcta religio:qͥs vnqᷓ; poterttuas lau
o des enarrare. pfecto tu es illud bonũ ſe
viij. Exijt qͥ ſemiat ſemiare ſemẽ ſuũ ⁊c. Per at⸗

tuoꝛ em ſemia de qᷣb loquit᷑ ſaluato: vbi S. n4

Umidsaniusn
fſhamtuſmuts
Rouſorkignn
Gin Mniniuen
ſibimni nia
lhzeu
intiſgmilune⸗
Ntpepiſuitudii
rnduſomgope
Uifncinncänatior
hiorichantnt i
ienc
ſieict enſn
uloes Kad

cplunöngin

ſ

rüſenecadesn
ſcogprerapidn
Glhicannd viudt⸗
nionſelo hre
nſe t goneq
ſpedalanontboan
Ulupconetar,
Wuüginſeauo,
lltuntrida
Mdthenae
üigſirdinedin
Noſenngnien
deo foulrrmünen
Hcurpenoduond
eecvgtitdepae

Whantordrlele
üllihn

äfnuifninlis⸗
Nengniaahen⸗

0 oneſ

RE
Iluluki
Goſb
cnn
NfnAn

pot

Namn.. ſa

ſonigtee
copnsdiifn.
donidigei
nüde nme
Monmedroa
st alate
onctino gote
Diamm Au
1: smas
d meſin
Baninzenie.
alſeiokun

Ligoendun.

iochinit
uſdhin
numön
manh

paukmethan⸗
inegnmnn,
igiupg
nimni K
itc gal
Müghe
Neziſend
häindi
zugini,

Phomun,
16 lulani⸗

G,,
Pinſiſ
mgell

Folium

telligunt᷑ q̃ttuoꝛ religiões. Oẽs em̃ religioſiad
hoc ſunt deſtinati vt vita ⁊ doctrina in dei eccle
ſia fructificẽt.qᷣbo ait dñs Joh̃. xv. Ego vos ele
gi de mũdo vt eatis ⁊ fructuʒ afferatis ⁊ fructꝰ
vr̃ maneat.erũtñ ex illis aliqͥ tanqᷓ; infructuo

ſa ſemia cadũt ſecꝰ viã ⁊ cõculcant᷑ ab hoibb.qa

cõtinue cũ mũdanis cõuerſant᷑:⁊ ꝓpter eoꝝ ma
lã exemplaritatẽ deſpiciunt᷑ ab eis:nec ulloꝝ pᷣdi
cationibo attẽdũt.qꝛ vt ait Gꝛeg.in qᷓ̃dã omelia
Cuiꝰ vita deſpiat᷑: reſtat vt ciꝰ qͥʒ pᷣdicatio con⸗

iemnat᷑. Deſpicient q; a deo qͥ ð eis diritp Ps.

Vtlutũ plateaꝝ delebo eos. Fadũt nãq; cõtra

ei pᷣceptũ Leui xix.vbi ait.Nõ ſeres agrũ diuer
ſo ſemie:qð em̃ ſeminãt vᷣbis deſtruunt facis

ſi aliqñ tales aliquẽ ex ſuis pᷣdicatiõiba faci
unt fructũ:cũ ꝓpter mundanã głiam pᷣdicẽt:nõ
ipſis talis fructꝰ acqᷣri:ſed volucres celi come/
dũtillũ.Per volucres aũt celi intelligunt᷑ pau⸗
ꝑculi fratres ſimplices ⁊ idiote qꝗ tanqᷓ; aues ꝑ
cõtẽplatiõeʒ ĩ altũ volãtes:ac deũ ꝓ pccõꝛibo cõ
uertẽdis exoꝛãtes:merent᷑ ↄuerſiõis ipᷣoꝝ pctõ⸗
rũ ſibi atribui pᷣmiũ q̊s ꝑ oꝛganũ lingue malo

r pᷣdicatoꝝ deꝰ ↄuertit. Et de iſtꝭ auibo ðꝛ Eſa.

xl.Qui ſunt iſti qͥ vt nubes volãt.Etin eodẽ ca.
etiã ðꝛ.Aſſumẽt pẽnas vt aqͥle:volabũt ⁊ nõ de
fiaẽt. Secundũ ſemẽ cadẽs ſupᷣ petrã ſignificat
illos religioſos qͥ ſuas pᷣdicatiões et affeciões
fundãt ſupᷣ petrã.i.tumoꝛẽſcie:vt appareãt ſapi
entes.⁊ totũ ſuũ ſtudiũ ponũt in ſcdia acqrenda

q pax in dei ſeruitio ꝓficiũt:imo deficiũũt:⁊ par

uum fructũ in cõuerſione aĩaꝝ faciũt.qꝛ nõ ha
bent hũoꝛẽ charitat᷑:ſed tumoꝛeʒ ſuꝑbie.Scia
em inflat:charitas edificat.j.ad Coꝝ.viij.⁊.c.ni

ſi cũ pꝛidẽ.S.ꝓpter ſciam.de renũ.⁊ notat glo.in

l.ſed Julianꝰ.S.qð dicit᷑.ff.ad macedo.⁊ in.l.vt

Terciũ ſemẽ cadẽs inter ſpinas ſignificat religi
oſos qͥ ꝓpter cupiditatẽ intrauerũt religionẽ vti
ea abũdantiꝰ viuãt ⁊ diuitias ac opes poſſide⸗
ant:q̃s in ſeculo hr̃e nõ poterãt.Sic ðꝛ de q̊dã
ruſtico qͥ religionẽ qᷓndã intrauit:⁊ ſꝑ de melio/
rib ⁊ delicatioꝛib cibis volebat:ac panẽ milij
nullatenꝰ co medere volebat: dicens ꝙ comede
rat ſuã ꝑtẽ in ſeculo. Tales pᷣdicant ex auaricia
vt aliqͥd lucrent᷑:vẽdentes vᷣbum dei:cõtra illð
Matth.x.Gꝛadᷓ accepiſtꝭ gtis date. Lales aũt

religioſi inhiãtes diuitijs: non pñt puro coꝛde

deo ſeruire.qꝛ inqͥt dũñũs Matth̊.vj. Nõ poteſt
deo ſeruire ⁊ mãmone.Vñ poeta canit Utiliter
ſeruit nemo duob heris. Cũ g̊ debẽt oꝛatiõi in
ſtare cogitãt de poſſeſſiõibꝛ ampliadis:ð viciu
recipiendo: de libellario qui ab emphiteoſi cea
dit expellẽdo ⁊c. Et aliqñ hñtes magnam auri
qntitatẽ faciũtillud q̊d dicit antiphona illa. Le
ua eius ⁊c.et capiunt aquã laudenſem. Et exeũ
tes religionẽ emũt pᷣbendã vel epiſcopatũ. Uel
illas opes monaſterij expendũt in meretricib-

ctfilijs ſuis ſpurijs exaltadis ⁊ ditãdis. Etiðo

CCXxXxI

valde ꝑiculoſum eſt religioſo miniſtrare pecu⸗/
niã que ad manus applicat᷑ q̃ſi viſcus: ⁊ maxie
cum quis nõ cogit᷑ ad rõnem reddendã ſuis ſu
perioꝛibb. Cõmoditas em̃ furandi facit latro⸗
Uaarũ ſemẽ cadens in terraʒ bonã licet
q ſigniticet oẽs bonos religioſos cuiuſſi
bet religiõis appꝛobate:tn pꝛecipue deſi
gnat fratres mioꝛes. Hec em̃ ſeraphica religio
eſt illa terra bona ⁊ optia:acille hoꝛtulus oim
floꝛũ ſuauitate repletus ad quẽ dei filiꝰ deſcen⸗
dit vt ſuũ ſemẽ ſemiaret in eo:vt inqt Nicolsus
terciꝰ in c.exijt qͥ ſemiat.de v.ſig.li.vj.et Clemẽs
qͥntꝰ in cle.exiui de ꝑadiſo.eodẽ ti.Et ideo cuili⸗
bet fratri minoꝛi dici põtillud Deut᷑.viij.Pñdi
cas dño deo tuo ꝓ terra optima quã dedit tibi
Hec eſt illa terra fructifera quã dedit Caleph fi
lie ſue in dotẽ.i.chꝛiſtꝰ eccłieſue ꝓ peculiari poſ/
ſeſſione fructificãte.q̃ habet irriguũ ſuꝑiꝰ⁊ infe/
rius:vt hr̃ Joſue.xv.Irriguũ em ſuꝑius ſuper
hãc terrã deſcendẽs eſt celeſtiũ ↄccplationũ ſua ⸗/
uitas ſupᷣ deuotos fratres minoꝛes deſcẽdens
De qᷣbo Ps.ait deo. Inebꝛiabunt᷑ ab vbertate
domꝰtue:⁊ toꝛrẽte voluptatis tue potabis eos
Etiteꝝ.Et adaqᷓbit eos in abyſſo młta.Irrigu⸗
um auteʒ inferiꝰeſt pᷣlatoꝝ exhoꝛtatio:q dulces
aq̃s vᷣbi dei ſuis ſubdid ꝓpinaãt.De qbo inquit
Augꝰ.ſer.vj.de vᷣbis dñi.Ad officiuʒ paſtoꝛis

ꝑtinet oꝑtos fontes aꝑire:⁊ aquã purẽ ſitienti⸗

bus qᷣbuſq; ouibo miniſtrare. Hec eſt iũlla terra
bona ⁊ ſpacioſa fluens lacte ⁊ melle:ad quam

nos libatos de manu pharaõis.i.diaboli edu/
cctoſq; ð egypto ignoꝛãtie ac mari rubꝛo vicioꝝ

tranſito adduxit deꝰ:ſicut ꝓmiſit Exo.iij.
Ed ſcienduʒ eſt ꝙ decem ſunt que im⸗
8 pedliunt terram in fructibo fadendis:et
ad maturitatẽ ꝑducẽdis. Pꝛimum eſt
nimius caloꝛ.Eſa.xv.Aruit terra:defecit germẽ
viroꝛ omnis meetſt nue nimiũ caloꝛẽ.Et hoc
ſignificat irrõnabilẽ feruoꝛẽ facetẽ ex nimia pe/
nitẽtia hoĩes ifirmari.Hiere.xlviij. Quia plus
fecit qᷓ; potuit:ideirco perijt. Uñ Job.xxx.dicit᷑.
Oſſa mea aruerũt pᷣ caumate.Et Jone vl. Per
cuſſit ſol ſuꝑ caput Jone ⁊ eſtuabat.Etideo in/
quit Paulus ad Rom.xij. Rationabile obſcqͥ
um veſtrũ. Multi em̃ irrõnabilẽ pniam facere
volentes:poſtea languoꝛibo varijs pᷣſſi neque
unt vitam cõmuneʒ duccre:qͥinimo toto tꝑe vite
ſue ſenſualitatib opoꝛtet eos qdamodo adhe⸗
rere. Secundũ impediẽs eſt nimiũ frigꝰ ꝓpt᷑
qð moꝛiunt᷑ ſemiata ⁊ plãtata. Et ideo opoꝛtet
in terra.i.in aia noſtra eſſe caloꝛem diuini amo
ris:de q̊ inqͥt dñs Luc.xij.Ignẽ veni mittere in
terram:⁊ qͥd volo niſi vt ardeat. Iſte em feruoꝛ
diuini amoꝛis nos inſtruet qᷓliter viuere debea
mus. Vñ dicit ꝓphůᷣa Treñ.j. Ignẽ miſit ĩ oſſib
meis:⁊ erudiuit me. Cõtra eos aũt qͥ eimẽt bñ/
facere ne infirmentur:⁊ ſunt frigidi 5 bict in

amoꝛe dei ⁊ ꝓ oĩ timoꝛe dimittũt incepta bona
dicit Ecces.xj. Qui obſeruat ventũ nunq; ſemi/
nat:⁊ qͥ cõſiderat nubes nunq;; metet. De bono
aũt ac feruenti chꝛiſtiano ðꝛ Pꝛouerb.vl.Nõ ti
mebata frigoꝛe niuis. Nd⏑
Erclũ impediẽs eſt nimia ſiccitas. Job
t vlij. Nunqͥd virere poteſt ſcirpus abſq;
hyvjvuumoꝛe:aut creſcere carecu ſine aq̃. Il/
la ergo terra effici᷑ deſerta que nõ habet aquaʒ:
iuxta illud Pſal. In terra deſerta inuia ⁊ inaq̃/
ſa. Neceſſaria eſt igit᷑ aq̃ lachꝛymaꝝ ad irrigan/
dã terrã anie noſtre.et ideo facere debemus qð
ait Ps.di.Qui ſeminant in lachꝛymis:in exul/
tatione metẽt.Euntes ibant ⁊ flebat mittẽtes ſe/
mina ſua. Ueniẽtes aũt veniẽt cũ exultatiõe poꝛ
tantes manipulos ſuos.Dicit em̃ Paulus ad
Roma.vj. Terra ſepe ſuꝑ ſe venientẽ bibẽs im
bꝛem accipit bñdictiõeʒ a deo.
ANAaartü impediens eſt nimia aq̃ꝝ inun/⸗/
q datio q̃ ſuffocant᷑ ſemiata ac deſtruunt᷑
cctt ſignificat multitudinẽ occupationuʒ
marxie de terrenis.qꝛ vt inqͥt poeta. Pluribo in⸗
tentus minoꝛ eſt ad ſingula ſenſus. Ideo in ꝑ
ſona taliũ exdamat Dauid p̃ᷣſ.lxxxvj.d. Saluũ
me fac deꝰ:qm̃ intrauerũt aque vſqʒ ad animã
meã. Infixꝰſũ in limo ꝓfũdi:⁊ nõ eſt ſuba. Q
Uintũ impediens eſt nimia impingua⸗/
q tio:ex q̃ oꝛiunt᷑ vmes ſemina comeden/
tes. Et ſignificat ꝙ nimis abũdãs ⁊ de⸗
licata vita impedit a cultu ſeruitij diuini ⁊ a fru

ctu boni oꝑis:ac generat vermẽ luxurie:dicente

Hieronymo in.ij.li.cõtra Jouinianũ.Eſus car
niũ ac vẽtris ſaturitas ſeminariũ libidis eſt ⁊c̃.
Et PS.ait. Incraſſatꝰeſt dileaꝰ ⁊ recalcitrauit:
incraſſatus dilatat impinguatus.Dereliqͥt de⸗
um factoꝛeʒ ſuum:⁊ receſſit a deo creatoꝛe ſuo.
Ideo inqͥt Paulus ad Gal.vj.Qui ſeminatin

carne:de carne metet coꝛruptionẽ.qui aũt ſemi⸗/

nat in ſpũ:de ſpiritu metet vitã eterns.
Ertũ impedimẽtũ eſt qñ terra eſt nimis
s macra. Uñ ſolẽt hoꝛtulani terrã ſuã im

pinguarc cõpetenter vt mag fructificet.

Spüũaliter aũt hec pinguedo eſt cotẽplatio cele
ſtium ⁊ laudatio dei:ac deuota meditatio ⁊ fre
quẽs q̃ aia impinguat᷑. Oꝛatio em eſt ile mõs
de q̊ ait ꝓpha pᷣſ.xvij. Mons dei mõs piguis

Mons in q̊ bnplacitũ eſt deo hitare i eo:eterm

Ania qᷓ budicrinpinguabi
Eeoptimũ impe

dys hitabit in finẽ.? Pꝛouer.xj.inqͥt Saloms

Ep Hiẽs eſt tẽpeſtas Sndinis
8 ꝗqcollit ac deſtruit fruaꝰ cre.ꝑ quã ſigni/
filcat᷑ infirmitas ſiue alia aduerſitas ⁊ tri
Vulatio repẽtina: q; ſepe deijcit totalit᷑ hoĩem a
feruoꝛe ⁊ bono oꝑe.Etideo inqͥt dñs Matthᷣ.
rx. Qui ꝑſeuerauerit vſq; in finẽ hic ſaluꝰerit:q̃ſi
di.ꝙ pauci in tand ꝑſecutionibo ⁊ anguſtijs ꝑ⸗
ſeuerat.Qui aũt habẽt aiam feruentẽ ſtãt firmi
et ſolidi in oĩ aduerſitate tanq; bona terra:de q̃

et oꝑuerãt ſuꝑficiẽ eiꝰ ſpine.Debemꝰꝗ̊
ſlis dicẽtj.
Jubilate deo oĩs terra:ſeruite dño ĩ leticia. x
Ecimũ impediẽs eſt qñ terra ñ cultiuat᷑

— —

Ecces.j.ðꝛ.Terra aũtĩ ceternũ ſtat.Detalib po

eqnimit toleratib tribulatoes ait ſaluatoꝛ Lu.

vlij. Hij ſuntqͥ coꝛde bono ⁊ optimo audiẽtes

v̈bũ retinẽet:⁊ fructũ afferũt in patientia.
Ctauũ impediens eſt pꝛuina q̃ impedit

o frucdificatiõem ſemis. et ſignificat tẽpta
tionẽ:maxie illaʒ q ab impꝛouiſo venit

ſup eo pcipue qͥ nõ timebatſe vinci:necſe debe⸗

re taliter teptari. Sicut em̃ venitpꝛuina qñ tc⸗

pus eſt ſerenũ ⁊ ſepe deilla nõ timet᷑:vñ repen⸗

te oĩa ſemia iã pullulãtia deſtruunt᷑.ſimiliterfa

cit diabolus in ania chꝛiſtiana taliter ꝙ ſuis tẽ
ptatiõibo illã ſepe oibo frucibo bonoꝝ operum
expoliat.iuxta illð Pſal.Ext᷑minauit eã aper de
ſilua:⁊ ſingulan ferꝰ depaſtꝰ eſt eã. Etiõ debe/

mus nos tueri ab hac tẽptatiõis pꝛuina:ſeruã⸗

tes illðö Hieronymi ad Euſtochiũ dicẽt. Nolo

ſinas cogitatiões malas intrare animã tuã:ſed

dum paruulus eſt hoſtis allide ad petraʒ. Pe
manahrelrebelleu. ar . Pe⸗

„*

VUñ Pꝛouerb. xx
Lales aũt accidioſi efficiunt᷑ pigrii bono oꝑe:
et eoꝝ poſſeſſio ſpinis replet᷑. Pꝛouer.xv. Iter
pigroꝝ q̃ſi ſepes ſpinaruʒ. Eteiuſdẽlibꝛi.xx.ca.

Pꝛopt frigꝰpiger arare noluit.mẽdicabit ergg
eſtate ⁊ nõ dabit᷑ üli.et Pꝛouer.xxiiij. Per ag?

hoĩis pigritrãſiui:⁊ ecce totũ repleuerant vꝛtice:
lut fümoꝑe
fugere accidis:⁊ ſeruare illð Pſal.⸗

d ⁊ ſemiat᷑.et h̊ eſt qð inqͥt Ouidiꝰin.v.de
txtrriſtibo. Fertilis aſſiduo ſi non remouet᷑
aratro Nõ niſi cũ ſpinis germẽ hẽbit ager. Et ſi
milit᷑ de aia ẽ dicẽdũ q̃ niſi cultiuet᷑ ſpũalit᷑ ⁊ ſe⸗

minet᷑ in ea vᷣbũ ſctẽ pᷣdicatiõis ⁊ exhoꝛtationis

nõ bñ fructificabit: dicẽte Tullio iĩ tuſcu.q̃ſtio.

Quẽadmodũ ager q̃ntũcũq; fertil abſq; cultu⸗

ra fruciuoſus eẽ ñ põt:ita ſine diſciplia animꝰ

ec doctrina. Niſi ̊ eſſent ſemia verbi dei:nõ cre/

ſceret fructꝰboni oꝑis ſʒ deficeret: dicẽte ſancto
Bernardino ĩ ſuo euãgelio et᷑no.ſer.x.ꝙ ſi deſi

ceret vbũ dei:deficerectãdẽ fides xpᷣi. Et de bᷣ ſã
cto ſemie ðꝛ Eſa.j.Niſi dñs exercituũ reliquiſſʒ

nob ſemẽ:ſic ſodoma fuiſſemꝰ:et ſiẽ᷑ gomoꝛra

ſiles eſſemꝰ. Hocẽ ſemẽ illð bñdictũ de q̊ dici
põtillud Geñ.xxij. In ſemie tuo bñdicent᷑ oẽs

gẽtes. Pertinet ̊ ad pᷣlatos ſpargere b̊ ſemẽ in
ſubditos:⁊ ad quẽcũq; pᷣdicatoꝛẽ in ꝓximos ⁊
extraneos qñ põt.iuxta illð Geñ.xxvj. Semia/
uit Abꝛahũ ĩ gerara. Lñ qlibet xrpᷣianꝰmaxie re⸗

ligioſus debet diligẽter ſemiare trã ſuã ac culti/

uare eã.ſ.aias:bonis oꝑibo.Scptũ eſt em̃ Pꝛo
uer.xij. Qui oꝑat᷑terrã ſuã ſaturabit᷑ panib.ca
pꝛopter inquit ſapiẽs Ecces.vj. Mane ſemina

Onũ impediẽs eſt nebuloſitas ac tene⸗
n bꝛ.oſitas aen:et ſignificat accidiã q enc/
cat⁊ toꝛpoꝛeiplet aiam ne facatbonũ.
ꝛouerb. xvij. ðꝛ. Spũs triſt exiccatoſſa

2ðòðð

sss 5

leſtioerttun
ui
iicclnnn lin
go Mran dche
nninbegeſen
lueſnaninit
tz i⸗dd
giſiun ie ril
nſtiviͤfun i
is idlih
citütpfrnn

nſnſchesde

ſokonbohiaumo
ciörwrind
Porcisirdt
Matbridol
Leainincalose
Poektemffufn.
Nonat reñdie
utiniitminni
Glaimonun t
ponnti parn
ſonſormnonfanen
olliſdrnicnago⸗
Nionfetanüfwcnt

dllos echwn
porb olnnn
(cagdeinigde

bonadülintra wan

oneppoſſeniod
Uſer Maenieyen

diodebtbenggni

Dlſnaumn ſu⸗

Mopegtngogiol
hopertop ſa
Töͤctc aurp

ock aal

Näapon⸗

ütnisde acll

4
R

pcfurei
Uüſnufn,
Uunbardeloni
Pungſiynngken
WN
nfelgoſignen

iſabttotungi

ſnnnn
=WS
Sthongücpfrer
Nelpſa ſgtig

eſ⸗ 4

Opumane-
Gnan

gidiai⸗
nenlet

ennanuſd

Pamai⸗

,„ ,

nuutün

pbongzt

ckei rit
ashrtnaſn
Niü dieiß ſi⸗
manimäni
athemnd

Culeſtn
umnefardi .
Nuoni e

Nniiian
iru.

ANe

4 , 6

Dviadanif .

Ecpiuani
wmouns
. Mur ſnco

Crtgldee
hi Edebſi H

mui relgaic,
aſie gomnonn
dicide de
obücdiene di
ngorebſahin
rein genos:
imn. Gen
eti ſind
Hucken
ltpnge
Nunlma

Folium

ſemen tuum:⁊ veſꝑenõ ceſſet manus tua. Qui
em̃ parce ſeminat parce ⁊ metet.ij.ad Coꝛinth̊.

ix. Bonuz ergo facẽtes nõ deficiamus.Tẽpo⸗
reæ enim ſuo metemus.ad GBala.vj. Que em̃ ſe/

minauerit homo hec etmetet:vt ibidem dicitur
Non debemus aũt ſeminare niſi bona ſemina:

iuxta illud Leui.xix.Non ſeres agrũ diuerſo ſe /

mine.ſ.vicioꝝ ⁊ vᷣtutũ.Nec debemꝰ plãtare niſi

bonas plãtas ĩ hacterra aie nfr̃e.qꝛ vt ðꝛ Sap.
il ij.adulterine plãtatiões nõ dabunt radices al
tas. Eauere etiã debemꝰ? ne poſtq; bona ſemia
vttutũ in h̊ agro ſemiauerimꝰ: ſuꝑueniens dia

bolus ſuꝑſeminet ʒiszania vicioꝝ. ſicut factũ ðꝛ

Matth.xiij. Et ideo debemꝰ facere bonã ſepeʒ;
poſſeſſioni nf̃e.ſ.boni regimis.quia vt ðꝛ Ecci.
xxxvj.vbi nõ fuerit ſepes diripietur poſſeſſio.et

Ecces.x.Qui diſſipat ſepẽ moꝛdebit eũ coluber

Per ſepẽ aũt pñtintelligi oꝛdinatiões in religi/⸗
oſis.qꝛ ſicut ſepes defendit frucꝰ agri:ita oꝛdi/
nationũ obſcruatio defendit religioſum a trãſ/
greſſiõe voti ſui.Debemꝰ qͥʒ euellere malas her

as naſcẽtes.i.vicia ⁊ malas oꝑationes. Unde
Matth̃̊.xiij.ðꝛ.Colligite pᷣmũ ʒiʒania et alliga⸗
te ea in faſcculos ad cõburendũ. Itẽ opoꝛtʒ ad
hoc vt terra nr̃a faciat frucũ ꝙ ſemẽ in ea iactũ

moꝛiat᷑ Ait em̃ dñs Johᷣ.xij. Niſi granũ frume
ci cadẽs in terrã moꝛtuũ fuerit:ipᷣm ſolũ manet

Si aũt moꝛtuum fuerit:multum fructũ affert.

Opoꝛtet g nos moꝛtuos eſſe mũdo ⁊ concupi/

ſcentijs ⁊ moꝛtificare noſipſos:vt inqͥt apłs ad

Col.iij.Et tũc in agro dñico ⁊ vinea chꝛiſti q̃ eſt

ania nr̃a tantũ fructificabimꝰ ꝙ de nob poterit

dig uülud Eʒech. xxxvj. Terra illa inculta facta ẽ
vt hoꝛtꝰ volupta.Et ab hac terra trãſferemur

ad illaʒ de q̃ inqͥt Dauid pᷣſ.xxvj. Credo videre
bona dñi in tra viuẽtũ.Si em̃ in hac gegrina/
tione ꝓ poſſe nr̃o cultiuauerimꝰterrã hãc bonã
anie ⁊ ↄſcie nr̃e:verificabi ĩ nob illud pᷣſ.lxxxiij.
Dñs dabit benignitateʒ.i.gr̃am ſuã:⁊ terra nr̃a

dabit fructum ſuũ.i.aia nr̃a faciet frucꝰ bono/

rũ opeꝝ:ita ꝙ adiplebit᷑ illud Pſal.dicentꝭ.De
fructu opeꝝ tuoꝝ ſatiabit᷑ terra. *½%
Xpᷣdicᷓ aũt patere põt ꝙ ſacra mioꝝ re⸗
e ligio eſt ꝑadiſus voluptan ⁊ hoꝛtꝰ dei:

deoe ̊ exponi põt illud Geñ.ij. Plãtaue⸗
rat aũt dñs deꝰ ꝑadiſuʒ volupta a pᷣncipio:in

quo poſuit hoiem quẽ foꝛmauerat. Sicut em̃
Adã foꝛmatꝰ fuit in agro damaſceno in qͥ ẽter
ra rubea:⁊ de illo trãſlatꝰ eſt in ʒꝑadiſum volu⸗
ptatis ſᷣm magiſtꝝ in.ij.ſniaꝝ.diſt.xvij.⁊ gloſã
in c.illud.xl.diſt.⁊ in.l.aſſumptio.ff.ad munici.
ita religioſus natꝰ in mũdo in qͥ eſt rubedo pci
traſiatꝰ eſt ad paradiſuʒ terreſtrẽ religiõis. Sicẽ
em in ꝑadiſo terreſtri ẽ diuerſitas arboꝝ Geñn.

2

„

edũ ſuaue.ita in religione eſt diuerſitas ſctõꝝ
ſq; martyrũ:virginũ:cofeſſoꝝ:pᷣdicatoꝝ ⁊c. Un
deipſa verificat᷑ illud Ecci xxiij. Quaſi cedrus

i⸗raaurie vehs oẽ lignũ pulcꝝ viſu:⁊ ad ve
c

GUW

exaltata ſum in libano ⁊c.Quidã em̃ in ea ſũt i

cut cedrus ꝑ eminentẽ vitaʒ.Alij vt cpꝛeſſus 5
odoꝛiferã fama.alij vr palma ꝑ glłioſam de de⸗
monibo victoꝛiqtalij vt oliua per miſcdiam.alij
vt platanꝰ ꝑ fidẽ.et ſic de ſinguł.In ꝑadiſo q̊q;
terreſtri eſt lignũ vite in medio:vt hr Geñ.ij.Et
in hac religione eſt obſeruãtia euãgelij in pnci⸗
pio:medio:⁊ fine. In ipſo ꝑadiſo etiã eſt iocun

diias riuuloꝝ Geñ.ij. Fluuiꝰegrediebat᷑ de lo⸗

co voluptatis ad irrigandũ ꝑadiſum. Et in reli

glone eſt abũdãtia aquaꝝ ſpũſſancti: qᷣb copi/

oſiſſime irrigat᷑:iuxta illud Can.ij.Fons hoꝛto
rũ:puteꝰaquaꝝ viuentiũ:q̃ fluuntimpetu de li

bano. Et pᷣl.xlv. ðꝛ.Flumis impecꝰletificat cui⸗

tatẽ dei.i.religionẽ.de qᷓ dici põtillð Geñ.xxviij
Nõ eſt hic aliud niſi domꝰ dei ⁊ poꝛta celi.Siẽ
auũt fons ꝑadiſum irrigãs diuidit᷑ in q̃ttuoꝛ ca/
pita Beñn.ij.ita benignitas ſpũſſoei religionẽ fe⸗
cundans mittit vnũ ramũ ad ↄtẽplatiuos dãs
eis gr̃am ⁊ deuotionẽ oꝛãdi:alium ad actiuos
dans eis gr̃am bñ oꝑandi ⁊ ꝑſeuerãdi:aliũ ad
platos dans eis gram bene pᷣſidendi:et aliũ ad
ſubditos dans eis gr̃am obediẽdi. In ꝑadiſo
q̊z terreſtri audit᷑ cantꝰ ſuauiſſimus auiũ et an/
geloꝝ. In religione vᷣo ꝑ ↄtinuã dei laudatiões⸗
verificat᷑ illud Job.xxxuiij. Cum me laudarent
aſtra matutina:⁊ iubilaret oes filij dei.De reli⸗
gione igiẽ dia põtillud Ecci.xxiiij. Gꝛatia eius
ſiẽ ꝑadiſus in bñdictiõibi. In h̊ ꝑadiſo loquũ⸗
tur religioſi cũ deo:⁊ deꝰ cũ illis. Uñ qͥlibet eo/
rũ dicere põt deo illud Geñn.iij. Uocem tuã au
diui in ꝑadiſo. Btũs g ille de q̊ dici poterit illðᷣ
Eʒechielł.xxyxj.Cedri nõ fuerũt alcioꝛes illo i pa/

radiſo dei.Et eiuſdeʒ libꝛi ca.xxviij. In delicijs

paradiſi dei fuiſti. Sicut eniʒ in paradiſo erat
ſuauitas fructuũ Geñ.ij.ita in religiõe eſt ſua/
uitas ſpũalium deliciaruʒ. VUnde religioſis in/

quit ꝓpbeta pᷣl.xxx. Guſtate ⁊ videte qm̃ ſuauis

eſt dus ⁊c.O igit᷑ felix⁊ foꝛtunatus ille ſecula/
ris:de quo adimplebit᷑ illud Ecci.xliiij. Tranſ⸗
latus eſt in paradiſum. Et illud.ij.ad Coꝝ.xij.
Raptus eſt in paradiſum. Inquit em̃ ſaluatoꝛ

de intrante religionẽ Apoc̃.ij. Dabo ei edere de

ligno vite:quod eſt in paradiſo dei mei. Sicut
etiam vt habet Geñ.iij.deꝰ collocauit ante pa⸗
raduſum voluptatis cherubin ⁊ flãmeũ gladiũ
atq; vᷣſatilem ad cuſtodiendum ne qͥs introeat
Ita deputauit angelos ad defenſionẽ religiõis
ne aliqui eaʒ diſſipare ⁊ infringere poſſint.imo
ipſe deus qui ignis dici᷑ ad Hebꝛe.xiij. per ſe/
ipſum cuſtodit religionem ⁊ omnes bonos re/

ligioſos: iuxta illud pᷣſ.xcvj. Cuſtodit dñs ani⸗

mas ſeruoꝝ ſuoꝝ ⁊c. In ipſo quoq; religionis .

paradiſo verificat᷑ illud quod ait Damaſcenns

li.ij. dicens. Paradiſus in oꝛiẽte poſitus:eſt oĩ
terra excelſioꝛ:cẽꝑato ac tenuiſſimo ⁊ puriſſimo
aere fulgẽs:plãdqᷣ ſꝑ floꝛidis comatus: acbono
odoꝛe plenꝰ:lumineq; repletꝰ.De qͥ etiã dicit l

Bermo

bꝛicus de roſate in ſuo dictionario.in vᷣbo pa⸗
radiſus.qꝙ ſᷣm Catholicõ ſic appellat᷑ qᷓſi parãs
dei viſũ.et eſt ameniſſimꝰ ex mirifi inſertiõibo:
ex pulcerrimis plãtatõibo:ex ſtagratiſſimis aro
matibo:ex vᷣnantibo floꝛibo:ex tẽperatiſſimis ro

ribo:ex moderatiſſimis vẽt ⁊ flatibo:ex ameniſ/

ſimis auiũ cãtib:ex puriſſimis flumibo: ex va⸗
lidiſſimis ſepibo:et ex oculatiſſimis cuſtodib.
Hecille. Religio em̃ ðꝛ ſituata in oꝛiẽte gre dei

et nõ in occidẽte pcti.Et ideo ſccũs Frãciſcꝰnoie

angeli deſcribit᷑ Apoc.vij.veniſſe ab oꝛtu ſolis.
Religioſisem̃ ait de? Malach.iij. Uob timen
tibo nomẽ meũ oꝛiet᷑ ſol iuſticie. Uita qͥʒ religio
ſa eſt excelſioꝛ oĩ alia:? parat aias ad viſionem
cliuitaq ſuꝑne. Uñn ille quẽ deꝰ euerxit ad eminen
tiã vite religioſe põt dicere illud Apoc̃.xxj. Su⸗
ſtulit me in mõtẽ magnũ ⁊ altũ:⁊ oſtendit mihi
hierłm cuitatẽ ſccãm habentẽ daritatẽ dei. Hic

q̊ͥʒ eſt aer puriſſimꝰ ſerene cõſcie. Ueri em religi

oſi pñjt dicere cum Paulo ad Heb. xiij. Cõſciaʒ
bonã habemꝰ. Iſte etiã paradiſus religiõis eſt
plant ſꝑ floꝛidis comatꝰ.qꝛ in religiõe q ꝓpt᷑ hᷣ
viridariũ dei appellat᷑ verificat᷑ illud Hiere.xvij
Erit ſoliũ eiꝰviride:⁊ in tꝑe ſiccitat nõ erit ſolli⸗

citũ:nec aliqñ deſinet facere fructuʒ. In iſto em̃

hoꝛto ⁊ viridario ſunt herbe virẽtes ⁊ redolen⸗

tes.i.ſctẽ vᷣtutes ⁊ deuote meditatiões.ſunt etiã
floꝛes.i.mũde affectiões. Ibi etiã creſcũt arbo⸗

res folia virẽtia ⁊ fructꝰ ſuaues hñtes. Per ar⸗

boꝛes aũt in altũ ſe erigẽtes intelligunt᷑ ſctã deſi
er folia vo ſancta vᷣba.?

deria in altũ tẽdẽtia. P vo ſan⸗
ꝑ fructꝰ bona oꝑa. Ibi qͥʒ reꝑiunt᷑ floꝛes oim
vᷣtutũ.ſ.roſa patiẽtie:viola caſtitad:liliũ vᷣgini⸗
tat: ⁊ odoꝛamẽta ſuauia ⁊ fragraãtia oim bono

rũ exẽploꝝ.Uñ dici põt de religione illud Cañ.

ij. Floꝛes apparuerũtin terra noſtra:ficus ꝓtu/⸗
lit groſſos ſuos:vinee floꝛẽtes dederũt odoꝛes⸗
ſuu. Iſte q̊ʒ paradiſus religiõis eſt plenꝰlumie
id eſt hoib illũina qͥdb deꝰ dedit ſpũm ſapien

tie ⁊ reuelatiõis in agnitiõeʒ eiꝰ illũinãs ockos

eoꝝ:vt impᷣcat᷑ apłs ad Eph̊.j. In eo etiã deſcẽ/
dit ros ſpuſſcti:⁊ cũ ipᷣo gra ↄſolatiõis ⁊ degu⸗

ſtationis celeſtiũ:q̊̃d figuratũ fuit Nũeri.xj.vbi
ðꝛ.Cũ deſcenderet ros: deſcẽdebat parit᷑ ⁊ man

na.Et Exo.xvj.ðꝛ. Suauis ros iacuit ꝑ circũi/

tũ caſtroꝝ. Religiões em̃ ⁊ monaſteria dicunt᷑
caſtra dei.et de illis dici põt illð Geñ.xxxij. Ca⸗

ſtra dei ſũt hec. In eo q́ʒ ſunt moderatiſſimi vẽ/
ti ⁊ flatus diuinaꝝ inſpirationũ.de qͥb exponi

põt illð q̊d dici᷑ Can.iiij.Surge aquilo ⁊ veni
auſterꝑfla hoꝛtũ meũ:⁊ fluẽt aromata illiꝰ. In
ipſo etiã ſunt ſepes regulariũ obſeruationũ.Et
ideo de btõ patre noſtro Fraciſco dici põt illud

Matth.xxj. Hõ pr̃familias plantauit vineã.i.

religionẽ ſuã:⁊ ſepẽ circũdedit ei.i.regularẽ ob⸗

ſeruantiã. Religio em̃ eſt vinea dei:iuxta illud

Eſa.v. Uinea dni exercituũ domꝰiſrl eſt. Irael
em̃ ſᷣm Hieronymũ interpᷣtat᷑ videns deũ.⁊ ſi/

gnitficat religionẽ in qᷓ ↄtẽplat deus. Jpſ. e ergo

pater nr ſeraphic Franciſc põt dicere religioni
ſue illud Hiere.ij. Ego te plãtaui vineã electaz

Pꝛeuaricatoꝛibo aũt eiꝰ dicetc in die iudicij illö

Eſa.ij. os deuaſtati eſtꝭ vineã meã.ipſam em̃

cũ mul ſudoꝛib fundaui. Un de illo dic pöt
illud Pꝛouer.vl.De fructu manuũ ſuaꝝ plãta

uit vineã:credẽs ꝙ deberet verificari illð Zach.
ix.Uinea dabic fructũ ſuũ.Etillud eiuſdeʒ libꝛi

rxvij.ca. Creuit i vineã latioꝛẽ. Ue aũt illi ſi de ali
q̊ͥ dicere poterit ilð Johel.j. Poſuit vineã meã
in deſertũ.et illð Hiere.xij. Paſtoꝛes multi de⸗/
moliti ſũt vineã meã. Huiꝰ aũt vinee pncipalis
plãtatoꝛ fuit fiuliꝰdei.Uñ illi diccre poſſumꝰillꝰ

Pſ. lxxxix. Uineã de egypto traãſtuliſti ⁊ plataſti eã
plãtaſti radices eiꝰ ⁊ impleuit terra.Extẽdit pal
mites ſuos vſq; ad mare:⁊ vſq; ad flumẽ ꝓpa⸗

gines eiꝰ.Dicamꝰꝗ̊ illi.Oe“ vᷣtutũ cõuertere:re⸗

ſpice ð celo ⁊ viſita vineã iſtã:⁊ ꝑfice eã qua plã
tauit dextera tua. Ipſe vo dñs dic ſeckarib illð
Matth̊.xx. Ite ĩi vineã meã ⁊ q̊d iuſtũ fuerit da

bo vob. Et eiuſdẽ euangelij ca.xxj.ait.Fili vade

oꝑari vineã meã.O ſuauis oꝑatio:o dulcis la
boꝛ:o melliflua cultura huiꝰ vinee:ex q colligit᷑
illð vinũ qð eſt exultatio anie ⁊ coꝛꝑis Ecci.xxj.

Zn iſta g vinea ⁊ ĩ hͥ ꝑadiſo diligent᷑ laboꝛemꝰ

ratres chariſſimi. Poſuit em̃ deꝰhoĩeʒ in ꝑadi

ſo volupta vt oꝑaret᷑ ⁊ cuſtodiret ulũ Gen.ij.

Religio q̊ʒ ðꝛ hoꝛtꝰ dei.Et de ipſa exponi põt il
lud Eſa.lviij.Erit q̃ſi hoꝛtꝰvoluptat coꝛa eo.et

illud Cañ.iiij. Hoꝛtꝰↄcluſus:fons ſigtꝰ:emiſſi

ones tue ꝑadiſus maloꝝ punicoꝝ cũ pomoꝛũ

fructib.Cipꝛꝰcũ nardo:⁊ crocꝰ cũ fiſtula:⁊ cn

namomũ cũ vniuerſis lignis libani:myrrha et
aloes cũ oibo pᷣmis vnguẽt.Et ꝑ pᷣdicta ſignifi

cant᷑ diuerſe vᷣtutes religioſoꝝ:q̃s cã bꝛeuitami
ad pñs ꝑtrãſeo.Iſtũ aũt hoꝛtũ irrigat deꝰ ſuis
Stijs:iuxta illð qð ipſe ait Ecci.xxiiij. Rigabo

hoꝛtũ plantationuʒ meaꝝ:⁊ inebꝛiabo ꝑtꝰ mei
fructuʒ. Hec eſt illa terra bñdica de q̃ dicit᷑ deo
pᷣſ.lxxxiij. Bñdixiſti dñe terraʒ tuam. et pᷣſ.lxiiij.
Viſitaſti terrã ⁊ inebꝛiaſti eã:multiplicaſti locu
pletare eam. Z

Eligio etiã ꝑ clum figurat᷑ Ut em inqᷣt

r ſcuũs Bonauen. in.ij. di. ij. ar. ij. J.j. celũ
empireũ habet qͥnq; cõditiões. Pꝛimo

em eſt latiſſimũ.qꝛ eſt oim viſibiliũ et inuiſibili
um creatoꝝ cõtentiuũ.Et ſimiłr religio eſt latii
ſima ꝑ charitatẽ.Unð qͥlibet bonus religioſus

poteſt dicere de deo illud pᷣſ.xvij. Eduxit me in

latitudinẽ:ſaluũ me fecit qm̃ voluit me.De celo

etiã latiſſimo ⁊ mirabiliter extẽſo ðꝛ pᷣſ.cxiij. Ex/⸗

tendens celum ſicut pellem ⁊c̃. Sicut ergo pelk
cũ extendit᷑ ab vna ꝑte: reſtringit᷑ ab alia.ita ille
qui vult extẽdi ad latitudinem celi debet reſtin

gi ab amoꝛe mundi. Celum quoq; pꝛedictum

eſt ſuper omnes alios celos dariſſimum. Et
hec eſt ſecunda eius conditio.Et religioſi ſuper

E

(yine

ifrgixiend

(lhosCit

pnc,gfln
ſengis deſuine
Gtctikolcüignon
iolragolerſra⸗
mufis: an⸗
GCrsanann
Nunſieflioh
iſenttistfin
lotiluixras

iluliuiblshe
uui ſlg unctare

tlg bſrrclgo
cuſcla
ladrnr
Nartferder äümt
W Rcllclironen
Moſeddocicaiün
Cmonaäſkcis
Hureligoſinomrur
ſanad nügral
ndusrelagͤcian

iortigkeſueobſen

U oit/
dexanreligi
(daſſerult⸗
ſi Oſuerftarirl
gliotaalteqlade
WmleDonplanan
iurnaten
Unien heclle
chettpaidan ſe
hoftlentckpoſt
Algibrancan
ſeſelluini⸗
nürtueſt Sng⸗
namni nedin ſ
6Jandctnos bi
RNNNNS
R
noakcifenn;
nlhanauht

aſonnmlen

Migüti
igiutifr

amd fe

NNaos
negiig
gsiin
Aearlcuoy
ndeignnu

vain lhi⸗
paaee

õ

fonsſiomd
op cipomi
Cfiſtalargn
lbamameme
Sienſ
Vsdi huen
ĩ ingris
üng No
weo ni
indidd
uum aiiß

nit Män
iorii

Hnöcs Peen

üciunibad
neigo tlan
mnorcigon
i SMor
urnedee
oißſn⸗
Gran

lmntu,
clddn
SqR
Gni

Folium

oẽs alios hoĩes ſuntſcia ⁊ vtutibo clari. Uñ de

illis dici põt ilud Lu.ij.Claritas dei circũfulſit
illos. Et ꝓptea in ſacra ſcbtura appellant᷑ celi p̃ſ.
xviij.Celi enarrãt głiaʒ dei ⁊c.Celũ etiã empire/

um ẽ qᷣetiſſimũ:et hectercia eiꝰↄdino.Et ſiłr bo
ni religioſi ſũtint᷑ ſe paafid et qeti:ſeruates illð
j.ad Thim̃.ij. Tranqllã ⁊ qetam vitã agamus
Quarto ipᷣm celũ eſt vnifoꝛme ⁊ nõ variũ ſicut
ſtellatũ.Et ſiłr religioſi ſunt vnifoꝛmes iĩ moꝛi/
bus ⁊ obſeruãtijs regularibo.Nõ em̃ debẽt eſſe

religionũ inſtituca araneaꝝ telis ſimilia q̃ mu/

ſcas capiüt:ſed maioꝛibo anialibo traſeuũtibo in⸗

fringunt᷑.Quito celũ eſt oim ſupᷣmũ ⁊ altiſſimũ
Et ſier religioſi ac ſerui dei ſunt alijs hoibo emi/
nentioꝛes.iuxta illð Ecces.j.Excelſo aliꝰexcelſi⸗
oꝛ eſt. et ſuꝑ bos eminẽtioꝛes ſũt alij. Silis eſt
etiã religio celo criſtallino. Nã ipᷣm celuʒ licet ſit
aqᷣs foꝛmatũ q̃ de ſui natura ſunt fluxibiles:tñ
no fluit ſed ſolidũ ꝑmanet:vt ðꝛ in li.de ꝓpꝛi.re/⸗
rũ.Et ſiłr religio licet ſit adunata de hoib qͥ ſũt
naturalit᷑ fragiles ⁊ ꝓni ad malũ Geñ.viij.et c.
ois etas.xij.q.j.c.cũ in iuuẽtute.de pᷣſũp.c.ꝓcli⸗
uus.xx.q.iij.et.S.ſi vo.el.ij.in auten.de mona.
tñ pſeuerat ſtabilis ⁊ firma.Uñ deipᷣa dici põͤt
illud Ecci.l. Quaſi vas auri ſolidũ:oꝛnatuʒ oĩ
lapide pᷣcioſo.Silis q̊ʒ eſt celo ſtellato qð ẽ de/
coꝛatũ ſtellaꝝ varietate.Ecci.xliij. Species celi
glia ſtellaꝝ.Et ſiłr religio ſcõꝝ numeroſitate ?⁊

claritate. Et ſicut ſtella a ſtella differt in carita⸗

te:vt ðꝛ.j.ad Coꝝ.xv.ita vnꝰ religioſus ab alio
in vite ꝑfectõe ⁊ ſctitate.Eſt etiã ſiłis celis plane
taꝝ. Nã ſic illi celi non mouent᷑ oẽs eodẽ motu
ꝓpꝛio ſed diuerſo:⁊ tñ motu firmam̃ti trahunt᷑
et mouent᷑ ſił oẽs:vt ðꝛ in pᷣdicto li.de ꝓpꝛie.reꝝ
ita religioſi nõ mouent᷑ oẽs ad vnũ exeratium:

ſed vnꝰ ad vnũ pticulare vt ad cõfeſſiones audi

endas:vel ad pᷣdicatiões:⁊ alius ad aliud:⁊ tñ
oẽs regłe ſue obſeruãtia trahunt᷑ ad celY̊. A

Uib oib ↄſideraq exdamat Berñ.i li.

q de vera religiõe: dicẽs. O grata ⁊ iocun/⸗

da dei ſeruitꝰ q̃ hõ veracit᷑ efficĩ᷑ liber et
ſctũs.O ſacer ſtatꝰreligioſi famulatꝰ qͥ hominẽ
angelis reddit eq̃lẽ:deo placabileʒ:⁊ demonibꝰ

terribilẽ. O ampleccẽdũ ⁊ ſꝑ optandũ ſeruitiuʒ:
q̊ͥ ſummũ ꝓmeret᷑ bonũ ⁊ gaudiũ acqrit᷑ ſine fi⸗

ne ꝑmãſuꝝ.Hecille. Et ideo qͥlibet religioſus
expeditꝰ ab oibo cur ſeculi qͥ nudꝰpõt cũ nudo

hoſte luctari ⁊ eſt poſitꝰi ameniſſimo viridario
religiõis ⁊ extrac a mũdi turbinib:põt dicere

aniĩe ſue illud Cañ.ij. Jam hyems traãſijtimber
abijt ⁊ receſſit. Surge amica mea ⁊ veni.ſ.ad vi
tã eternã.Que oia ↄſiderãs deuotꝰ Berñ.vbi S&
ait. Bonũ eſt nos hic eſſe.ſ. in religiõe. qꝛ hõ vi⸗

uit puriꝰ:cadit rariꝰ:ſurgit velociꝰ: incedit cau⸗

tius: qeſcit ſecuriꝰ:irroꝛat᷑ freqntiꝰ:purgat᷑ citiꝰ

moꝛit᷑ cõfidentiꝰ:⁊ pᷣmiat᷑ copioſiꝰ.Et pter pᷣdi
cca Hiero.ad Heliodoꝝ ſcribit.Extruis qͥdem

monaſteria:mulcꝰ a teꝑ inſulas dalmacie ſan/

CcCxXII

ctoꝝ numerus ſuſtentat᷑. Sed melius faceres

ſi ⁊ ipſeſctũs cũ ſctiis viueres.Cuiꝰↄſiliũ ſerua⸗/
ult ille iuuenis qͥ mligionẽ intrãs dicebat
BGꝛata domꝰ:genitoꝛ:fratres:chariq; ſodales

Et qͥndam pᷣcoſa mihi terrena valete.
Sat me letifera mũdus dulcedine luſit.

Sat tenuit me falſus amoꝛ:diſcedo ſolutus

Hijs laqis:ſecura iuuat iã dauſtra ſubire.

Nudus ab hoc pelago fugiẽs ad liꝰ amenum
Te bone rpe ſeqͥr:ſolus mihi ſufficis vnus.
O igit fratres ⁊ ſoꝛoꝛes qͥb dedit dñs bonã in
ſpirationẽ intrãdi religionẽ:nolite eã negligere:
ſed ad xpᷣi ſeruitiũ ꝓperate qͥ vos inuitat Dar.
xj.dicẽs.Tollite iugũ meũ ſuꝑ vos:⁊ inuenietd
reqem aiabs veſtris. Jugũ em meũ ſuaue eſt: ex
onus meũ leue. gdes qdã religioſus exdamart
in qͥdam metro ſuo di.
Quido cõſidero meum ſtatum
Dulcem felicem ſerenũ ⁊ iucundum
Dico o male vadat traditoꝛ mundus
Qð tanto tꝑe me illo pꝛiuauit. DJ
Et diuus Hieronymꝰ i epłla ad Heliodoꝝ ait
Acet paruulus er collo pẽdeat nepos.liq; ſpar
ſo crine ⁊ ſciſſis veſtibo vbera qͥbus te nutrierat
mr oſtendat.licet in limine pater iaceat: ꝑculca⸗
to ꝑge patre:ſicciſq; oculis ad vexillũ cruc euo
la. Solũ pietat genꝰ eſt in hac re eſſe crudelẽ.
Pars ſecunda huiꝰ ſermonis de imitatione
chꝛiſti ꝑ aſſumptionẽ ſtatus penitenualis ſicut
eſt oꝛdo terciꝰ bti Franciſc.
Ecundũ conſiliũ quod vobis trado
8 ðꝛ aſſumptiõis ſiue acceptionis.ſ.ſta
tus penitẽtialis. Ipſe em̃ dñs Jeſus
cuiꝰ veſtigia imitari debemus ieiuna
uit:vt babet᷑ Matthᷣ.iiij.et ſimilr alia oꝑa pnie
et auſteritad fecit qͥ pnia nõ egebat.Qð qͥde egit
vt nos ad pniam aniaret.Et ideo ſi nõ vulc to⸗
taliter mũdo abꝛenũciare ꝑ religionis ſtrice in
greſſum:ſeruando cõſiuliũ chꝛiſti dicẽtis Mat/
chei.xix. Si vis ꝑfectus eſſe vade ⁊ vende omia

que habes ⁊ da pauꝑibo et ſequere me.ſaltẽ ter/

aum oꝛdinem beati Franciſci ſuſcipite ſi legiti⸗
mo impedimento nò eſtis pꝛepedui.De regula
em iſtius oꝛdinis poteſt dici ilud ad Gala.vj.

cunch hanc regulã ſecuti fuerint pax ſuꝑ il⸗

los ⁊ miſcðia ⁊ ſuꝑ irrael dei.Pꝛedicti aũt oꝛdi

nis inſtitutio fuit figurata Geñ.xix.vbi babet?:·

ꝙ; Toth volens euitare excdium ſodome:cum

exiſſet ab ea:timẽs ꝙ nõ poſſʒ habitare in mon⸗

te ad quẽ aſcendere fuerat ab angelo inuitatus
ro gauit euʒ vt ipᷣm permitteret habitare in ciui⸗
tate ſegoꝛ:que crat media inter ſodomã ⁊ mon⸗
tem illũ:vt in ipſa poſſet ſaluari:qð et obtinuit.
Vñ in pdicto c.ſubdit᷑ Sol egreſſus eſt ſuꝑ ter
ram:et Loch in greſſus eſt ſegoꝛ ⁊c. Per mon⸗

tẽ em ſignificat᷑ religio ſtricte ꝓfeſſionis ratioę)

ne ſue ſublimitatis. Ad quẽ ſtatum angelus.i.
chꝛiſtus:ſiue angelicꝰ Fraciſcus inuitat omeg

aſcendere. Se multi timentne poſſintin eo pꝑ/⸗
ſcuerare.et ideo debẽt ingredi ſegoꝛ.i.terciũ oꝛ⸗/

dinẽ ipſiꝰbti Frãciſc. Segoꝛem ſᷣm Hiero.in⸗
terpᷣta? minoꝛ ſiue paruulus: aut calẽs vł meri

dianꝰ. et ſignificatiſtũ oꝛdinẽ qͥ eſt mino: alis

duobo oꝛdinibo ab ipo btõ Franciſco inſtitutis

Eſt q̊ͥ paruulus hũilitate:calẽs charitate:⁊ me

ridianꝰ vite claritate.Egreſſo itaq; ſole ſuper ter
rã.i.btõ Frãciſco nato ab oꝛtu ſolis terrenos il/

luſtrate ꝑ ſuã doctrino:debet Loch qᷣ ſ̃ᷣm Hiero
nymü interpᷣtat᷑ dedlinare ⁊ fugere excdiũ moꝛ/
tis etne:ingredi ſegoꝛ.i.iſtaʒ ſaluberrimã ſo cie/
tate:cuiꝰ vita eſt media int᷑ ſodomã.i.vitã mũdi

alẽ:⁊ montẽ.i.religionẽ ſtrica ⁊ altã.et eſt ſecu⸗
ra ad ſalutẽ. Quia igit᷑ a malo abſtinere nõ ſuf⸗

ficit niſi fiat qð bonũ eſt. cle. uupietes. de penis.
ideo ſeruare debedᷣ ilð Pauli ad Phil.uij. vbi
alt. De ceto fratres q cq; vera:qcũq; iuſta:q̃ cũ

q; ſctã:q̃ cũq; pudica:q̃ cunq; amabilia:q̃cunq;
Bone fame:ſi q̃ virtꝰ:ſi q̃ laus diſcipline:hec co⸗/
gitate ⁊ facite.Que oĩa in hac ſacra regula tercij
oꝛdis bti Frãciſci ↄtinent᷑ vtifra videbit᷑. Qua⸗

prꝛopt vtulli q mũdo ſeruiẽtes deſideranttñ ali
quã foꝛmã religioſitatꝭ vltra id qð eſt cõmune

alioꝝ xpᷣiauoꝝ appᷣhẽdere:poſſint ↄſeqͥ intentũ

ſuũ:⁊ eſſe de nũero eoꝝ de qb dicit apłus.j.ad
Coꝝ.vij. Reliquũ eſt vt qͥ hñt vxoꝛes ſint tãq;

nõ habẽetes:⁊ qͥ flent tanq; nõ fletes:⁊ qͥ gaudet

tanq; nõ gaudętes:ecqͥ emũttanq; nõ poſſiden
tes:et qͥ vtunt᷑ ᷣ mũdo tanq; n vtant᷑.Delibera⸗
ui aliqͥd de ſublimitate iſtiꝰ oꝛdis eloqͥ: de quo
tria pꝑ oꝛdinẽ ↄtẽplabimur. Pꝛimũ dicet᷑ inſti⸗
tutiõis ſiue oꝛiginatõis. Scðm ꝑfecuois. Zer

ciũ vᷣo exaltatiois ſiue dignificatiöis. E
Vo ad pᷣmũ tria videnda ſunt.ſ.inſtitu/

gq tionis huiꝰ regule autoꝛitas:tꝑalitas:

◻

et qlitas.i.qͥs inuenit hac reguls:q̊ tge:⁊

Iliter fuit inſtituta. Circa mũ dieo ꝙ buiꝰ re⸗

gule inuẽtoꝛes nõ fuerũt fratres mioꝛes:nõ ali

qs eps:nõ doctoꝛ:nõ congregatio aliqᷓ.ſed ſera
phic Frãciſcꝰ ſpũſctõ pᷣdo cẽte eã inſtituit:vt di/
At Nicolaꝰ qrtus in regule ipſiꝰ cõfirmatione qᷓ
incipit. Sup moõtẽe:vbi ait. Ideoqʒ głioſus xpᷣi
cõfeſſoꝛ btũs Frãciſcꝰ huiꝰ oꝛdis inſtitutoꝛ ⁊c.

et Clemẽs qntꝰ in de,.cũ ex eo.de ſen.excõ.vbi ait
Fratres ⁊ ſoꝛoꝛes detercio oꝛdie quẽ btũs Frã
ciſcꝰiſtituit:qͥ cõtinentes ſen ð pnia nuncupant᷑

Qus qᷣdem regulã ſcta mater ecclłia appꝛobauit
vt infra patebit.Niſi em̃ ꝑ ſedẽ apłicã appꝛobet
AIlibet oꝛdo merito ſuſpectꝰ⁊ repꝛobandus ha/⸗
beret᷑.c.vnico.de religi.domi.li.vj.et cle.j.eodẽ ti

tu. Huiꝰ aũtregłe inſtitutio fuit ꝓphetali ſpũ p⸗

nũciata:diuioq; oꝛacło reuelata:⁊ papali teſti/
monio cõmẽdata. Pꝛimo ſpũ ꝓphetali abba,g
Joachim fuit pᷣnũcilata:qͥ abbas vt refert mgr

Bartholomeꝰ piſanꝰ in ↄfoꝛmitatibo bti Fraci

ſci. li.j.fructu.j.? confoꝛmitate.j. in. ij. ꝑte. claruit
ſpũ ꝓphetico:⁊ eiꝰoꝑa ſunt ab eccłia appꝛobata

pter libꝛũ quẽ cõpoſuit contra magiſtrũ-Detri
lõbardũ:de qͥ habet arc Damtande emmane

ni. 2 fi. ca. Et multa pᷣdivit de btõ Franciſco ?⁊ de
oꝛdinibo ab eo inſtituendis. Queʒ ꝑ multa tpa

añ natiuitatẽ ſuã fect depingi Uenetijs in ecdle
ſia ſci Mara ſuꝑ poꝛtam ſacriſtie oꝑe moyſat
co cum ſtigmatibo. Hic g ꝓpha de tercio oꝛdie
ſci Franciſq loq̃ns ait.Felix qui mũde colligec

ſextarios triginta ex area.i.q coiugale caſtitateʒ

cui dat᷑ fructus trigeſimꝰillibatã in hoc oꝛdine
ſeruauerit. Dd
Ecundo huiꝰ regule inſtitutio fuit diui
8 no oꝛaculo reuelata. Oꝛaculũ aũt eſt lo
cutio de diuinis. Uñ apud gẽtiles dice
bat᷑ oꝛaculũ appollinis delphici:vbi ſᷣm eos di
uina reſpõſa dabant᷑:licet eſſent figmẽta diabo⸗

li.De q̊ oꝛacło inqͥt Macrobiꝰ in u. de ſomnis

Scipionis.Delphici vox hecfuit oꝛacli ⁊c. De
btõ autẽ YFraãciſco refert ſcũs Bonauẽ.in legen
da eiꝰ ꝙ cũ ſemeliſtigaãte ſe foꝛtiter ſpũ intraſſet
eccłiam ſancti Damiani extra Aſſiſiu cauſa oꝛa
tionis:q̃ quidẽ eccłia minabat᷑ p nimia vetuſta
te ruino:cũ ꝓſtratꝰ an imaginẽ cruafixi lachꝛy⸗

moſis oculis intenderet in dñicã crucẽ: vocẽ de
ſeipſa cruce ad ſe miro qdã mõ dilapſaʒ coꝛpo
reis audiuit auribo ter dicentẽ.Frãciſce:vade re

para domũ meã q; vt cernis tota deſtruit᷑.Qð
dem mãdatũ ipſe btũs Frãciſc tunc intellexit
reparãda materialis eccłie domo:licet pncipał
intentio vᷣbi ad eam ferret᷑: quã chꝛiſtꝰ acquiſi⸗
uit ſui ſanguis pᷣcdioſo cõmertio: ſic eũ ſpũſſan⸗
ctus edocuit:⁊ ipſe poſtmodũ ſibi familiarib⸗
reuelauit. Hec Bonauẽ. In eo igit᷑ ꝙ trina vox

faca eſt:tres regulas ab eo inſtituẽdas ſignifi/
cauit.Cũ em̃ deus ⁊ natura nibil fadit fruſtra:

vt dicit᷑.j.de celo ⁊ mũdo.iij.de anima.⁊.j. Phi
ſico.ſuffeciſſet ſemel dicere:niſi ꝑ trinam vocem

voluiſſet ſignificare trinã eccłie ſpũalis repato
nem. Sicut etiam ſerapbin vt babet᷑ Eſa.vj.ca
mabant. Sanctus ſanceus ſanctus dñs deus

ſabaoch:ad oſtẽdendã trinitatẽ ꝑſonarũ. Pꝛe⸗

dicta etiã cõfirmat ſanaꝰ Bonauen. vbi ſup̃ di.

Deuotione q̃ ſibi aſſiſtente fideliuʒ qͥ pdarã in
viro dei iam ceperant noſſe virtutẽ.no ſolũ ſan/

ci Damiani:verũetiam pꝛincipis apoſtoloꝝ et

virginis gloꝛioſe ruinoſas et derelictas reſarti/

uit eccleſias:vt q̃ͥ ꝑ eum dñs in poſteꝝ ſpũalit᷑
oꝑpaturus erat:ſenſibili foꝛis oꝑe myſterialiter

pſi gnarer ſon inſen reparate triplias fabꝛice

ipſiꝰ ſancti viri ducatu ſᷣm datam ab eo foꝛmã

regulã ⁊ doctrinam chꝛiſti trifoꝛmiter renouã⸗
da erat ecckłia:ſicut ⁊ vox ad eũ facca de cruce ter

cio replicans de domus dei reꝑatione manda/
tũ:pambulũ extiterat ſignũ.et nũc in trib ab eo

inſtitu oꝛdinibo cernimꝰeſſe cõpletũ. Hecille.
De qͥbo oꝛdinibo canit eccłia. Tres oꝛdines hic
oꝛdinat:bmũq; fratrũ nomiat minoꝝ:paupe/
rumq; fit dominarum medius:ſed pcnicetum

atiitl

Cumsaͤ
–—
ehacripktut
Nnchfemanme
Ancccmmnnar,
ictpeſntith
NNeseid
Cbtftüunmu,
Ginzu,mntnun
lepnpustand
lftlacniſci
Cun edidt Tau⸗

archicrinttautt⸗

nudondrgalanod
füncbnnigr
farüi fultHendod
licinto gagni
luebon Friaſi
Naporllluddatt
Ulſlonfilo hoi
bobneliansinl
ſniint lus declan.
Gbitmaſaag,
ſeſgloar ſobry,
iefenaſe dian
ſſetofmunficaue
mefunsbonoris:
ngtuwagnipnn
uſinamunnnde
lpokßn iſimün
nnprfuusain
ie Nbacuafane
momnpgoſle
Nndirgnonntr

Cerminar emſci

debalgtontgon
Rmnminnd⸗
W
umniv⸗de gor

badunggg
lnint

Rünen

4. 5
ſpucſeg
lpbi nien
rfignanen

enl Ning
Kutgaee

Bemiie

funr iinſatt

Madn

daic dai

niNnſn

i füclen.
wvnndckn
uncEI
mmo⸗lct

io: ſcci ſpiſa

ſhi fumlich

nigtemun

ibifncärflr.

deanim
Uigmumen
nons dis

nigenmi

Weihoſoli
Ns poluhe

NnRſn
jholeyſhüad

e Gnſtenatn
molas ſ
nmabebfi
ſnmirt e
fuandecit
auoteſ
nücuunht⸗
gui ,
s
ſcſpin

Folium

tercius ſexũ capit vtrũq;. Quia em̃ bonũ qᷓnto
eſt cõmuniꝰ:tato melius ⁊ diuiniꝰ eſt.j.Ethᷣ.ſic

patet in ſole qͥ melioꝛ ðꝛ luna ⁊ ſtellis.qꝛ magis
cõicat de luce ⁊ ifluẽtia ſua. Gonũ nanq; natu
ralit᷑ eſt ſuijpſiꝰcõicatiuũ:vtinqᷣt Diony.in li.de
diui. no. Ideo optimꝰ Fraciſc dei gr̃a mediste
nõ ſolũ voluit oꝛbi cõicare:⁊ ꝑ ipᷣm diffundere
obſeruãtiã oᷣmi ⁊ ſecũdi oꝛdis:ſed etiã fcij. E
XYX boc figuratũ fuit Geñ.viij.in colũba
eq̃ tera ſNoe fuit de archa miſſa. Pꝛima
em̃ vice nõ inuenit vbi reqeſceret pes eiꝰ
et ideo reuerſa eſt ad Noe:qͥ exẽdẽs manũ ſuaʒ
appᷣhẽdẽſq; illã intulit in archa. Scða aũt vice
reuerſa eſt cũ ramo Beii oliue. Tercia vo vice
nõ eſt reuerſa ad archã:ſed ꝑ mũdũ ꝑrexit ⁊ vo/
lauit.Hec em̃ colũba ſignificat inſtitutionẽ oꝛ⸗
dinis colũbini Frãciſa:quẽ Noe.i.deꝰter emiſit
id eſt ad tres oꝛdies iſtituẽdos deſtinauit. Pꝛi
ma aũt vice hec colũba non inuenit vbi reqeſce/
ret pes eiꝰ et ſignificat iſtitutionẽ pᷣmi oꝛdis.qꝛ
pauꝑculi fratres minoꝛes nibil bñt in ꝑticula⸗
ri neciĩ cõmuni in aul boſt eſſiõe poſſint reqᷣeſce/
re qͥ ad ſpeʒ ꝓuidẽdi ſibi in futuro.et ideo reuer
tunt᷑ ad Noe.i.ad dei adiutoꝛiũ.et Noe.i.deus
eos appᷣhẽdit manu ſue ꝓuidẽtie:⁊ mittit in ar⸗
chã regulan obſeruancie ſcttatis ꝑfece. Scõa
aũt vice poꝛtauit hec colũba ramũ virentis oli⸗
ue.qꝛ inſtituit oꝛdinẽ ſctẽ Clare ameniſſimũ vir
ginitatᷣ iocũditate. Tercia vᷣo vice nõ eſt reuer⸗
ſa ad archã.qꝛ inſtituit tercum oꝛdinẽ cui q̊ ad

tria vota pᷣncipalia nõ dedit regularẽ obſeruan

tiã:que ꝑ archã ſignificat᷑.ſed volauit ꝑ mũduʒ
vndiq; diffundẽs iſtũ oꝛdinẽ ſccm̃.Idẽ q̊ʒ figu
ratũ Pit Ben. vbi oſeph pfiarcha vidit vi⸗
tẽ cũ tribꝛ ꝓpaginibo floꝛere. Hec em̃ viq ſignifi
cauit bem̃ Frãciſcũ qͥ fuit ſiłis xpᷣo:ita ꝙ de ipſo
dici põt illud qð ait Joh̊ es euãgeliſta Apoc.j.
Vidi ſiłem filio hoĩs.Oð qͥdẽ ꝓbat męgr̃ Bar/⸗
tholomeꝰpiſanꝰ in li.cõfoꝛmitatũ btĩ ꝓFranciſci
in q̊ int᷑ alias declarat qᷓdraginta cõfoꝛmitates
ipſiꝰ bti Franciſci ad xpᷣm. Ipſe aũt dñs Jeſus
de ſeipſo ait Joh.xv.Ego ſum vid vera.Et ſiłr
btũs Franciſcꝰ dicere põt illud Ecci.xxiiij. Ego
q̃ſi vitis fructificaui ſuauitatẽ odoꝛis.et floꝛes

mei fructus honoꝛis ⁊ honeſtatj. Hec em̃ vitis
ſq; ſanctus Frãciſcus emiſit tres ꝓpagines.id ẽ

tres oꝛdines a quibo mulu floꝛes etfrueꝰ ſua⸗
uiſſimi emanarunt.De pmo em̃ oꝛdine emana
uit poſt ipᷣm ſctiſſimũ patrẽ tanqᷓ; flos ameniſ⸗
ſimus ⁊ fruaus ſaluberrimꝰſanctus Anchoni

us de Padua.et ſanctus Ludouicꝰ filius pꝛi/

mogenitꝰ regis ſicilie:ad quẽ tria regna de iure

ꝑtinebãt:qui omnibo abrenuncios factꝰ eſt fra⸗

ter minoꝛ. Item ſccũs Bonauẽtura cardinalis

de balneo regio epiſcopꝰ Albanẽſis.et ſancus

Bernardinꝰ de Senis.et quinq; ſancti marty
res apud marochiũ paſſi cum alijs qᷓ;plurib⸗

mMartyribo:de quoꝝ maryrio traaat mgrt Bar

CCxxXII

tholomeus piſanus vbi S.frucu.viij.⁊ confoꝛ
mitate.viij.ꝑte.ij. Multos etiam ꝓduxit alios
ſanctos fratres vim et miraculis clariſſimos qͥ
ſunt q̊damodo innũerabiles. De quoꝛũ pluri⸗
bus qui fuerunt ante ſua tꝑa tractat pᷣdictꝰ fra⸗
ter Barcholomeus vbi ſup̃ᷣ. De illis vo qui fu
erũt nõ multis tẽpoꝛibus elapſis:vt de btõ Jo
hanne de Capiſtrano: beato Aalberto de ſarna/
no: beato Jacobo de marchia: btõ Marco de
bononia:beato Damniano de padua:btõ Mi
chaele de carcano de Mlo qͥ me ad oꝛdineʒ re/
cepit:beato Cherubino de ſpoleto:btõ Bernar
dino feltrino:et multis alijs qͥ maximis choꝛu
ſcant ꝓdigijs nimis lõgũ eſſʒ recitare.De ſecun
do enã oꝛdine ꝓduxit plurimos floꝛes.ſcq; ſan/
ctam laram de aſſiſio:cum beata Hoꝛtulana
matre ipſius ſancte Clare:⁊ beata Agnete eius
ſoꝛoꝛe.Itẽ ſanctã Agnetẽ filiaʒ regis Bohemie
que erat deſponſata Federico ſecũdo imꝑatoꝛi
et ſpꝛeto ſuo ſponſo et regno intranit oꝛdinem
ipᷣm:ac mul daruit ꝓdigijs. Item ꝓdurit ſan
ctã Salome de domo reg polonie:⁊ ſctãʒ He
lenã de padua:beatãq; Aarã de viterbio: ac be
atã Racherinã de bononia:cui apparebãt ſepe
illi ſcti de qͥbo officiũ faciebat. Unde ipſa in ſuo
bꝛeuiario qð ego vidi ſcribebat in feſtiuitatib
ſanctoꝝ de qᷣbuſdã eoꝝ in particulari.quã ego
vidi ⁊ cũ ea locuta ſum. Et h̊ bꝛeuiariũ ita glo⸗
ſatũ ab aliqͥ nõ eſt viſum niſi poſt moꝛtẽ ſuam.
Coꝛpꝰaũt eiꝰeſt palpabile:ducubile: ac integrũ
Et ſi aliqͥs ad illud viſitãdũ vadit:ſi eſt in moꝛ⸗
tali pctõ:faciem illi turbulentã oſtendit. Si vᷣo
eſt in gra dei:fadẽ illi iocundiſſimã exhibet. Cũ
aũt pater frater Bernardinus caimus oꝛdinis
noſtri cum quo ego eram coꝛpus eiuſdeʒ beate
ſibi oſtendi feciſſet:et ſibi de capillis eiꝰ dari po
ſtula ſſet qui qͥtidie creſcunt ſicut⁊ eius vngues
Dicẽte abbatiſſa:ſi potiꝰ deſiderabat habere de
iam inciſis: an vᷣo vellet ꝙ de nouo a capite eiꝰ
pᷣciderent᷑. ꝓpſe reſpondit ꝙ potius volebat de
lllis quo s tunc habebat in capite:dũmõ ipſi be
ate nõ diſpliceret.Cum aũt ipſa abbatiſſa pᷣcide
ret capillos eius:pᷣdicta beata iocundã faciẽ ex⸗
hibuit ita ꝙ ridere videbat᷑. Et moniales dixe⸗
runt.Ecce pater quõ libenter vos videt iſta bea
ta. De qᷓ;pluribo alijs beatis iſtiꝰ oꝛdinis cau/
ſa bꝛeuitatis non ſcrnbo.De tercio etiam oꝛdine

ꝓduxit multos floꝛes ſq; ſanctum Ludouicuʒ
regẽ Francie:ſanctũ Elzeariũ comitẽ ariani:qui

cum beata Delphina vxoꝛe ſua in matrimonio
ſeruauit ꝑpetuam virginitatẽ. Itẽ ſanctũ Juo/
nem iun vtriuſq; doctoꝛeʒ pᷣſ biterũq; ⁊ cõfeſ⸗
ſoꝛẽ de Bꝛitania minoꝛi:qui fuit magne deuo
tionis ⁊ cõtemplationis:atq; miraculis daruit
ac ſemel cum miſſam celebꝛaret:in eleuatiõe ſa⸗/

cramẽti viſus eſt glob igneꝰſuꝑ capuceiꝰ. Iteʒ

beatũ Luceſem ſiue Lucheſiuʒ de podio bõonc
cuiꝰ caput ego in manibus habui ⁊ eſt in looo

Bermo

noſtro qͥᷣ eſt in tuſcia ſuꝑ montẽ imꝑialẽ vbi eſt
etiã coꝛpus eiꝰ. et monaſteriũ noſtruʒ appellat᷑
ſancti Lucẽſis ſiue Lucheſijs Itẽ ꝓduxit ſanctũ
Luciũ cõfeſſoꝛẽ qui fuit pᷣmus ſctũs de iſto ter
cio oꝛdine.et ſemm Nicoluciũ de ſenis:ac beatuʒ

Jacobũ de Laude ſacerdotẽ et miraculis cdlaꝝ.

et btm̃ Petrũ romanũ qͥ ſub ſoldano fuit mar
tyriſatus.et ſetm̃ Bonaʒicũ de vulterra.et btm̃
Petrũ de colle.ac btm Alexandruʒ de ꝑuſio.et
bim Leonẽ archiepᷣm mediolani.⁊ btm Gual/
teriũ epᷣm Triuiſij.et bim̃ Richardũ epᷣm Foſ⸗
ſombꝛoni.ac bim̃ Alexandrũ magiſtꝝ theolo/
gie.et btm̃ Rarolũ.ac beatũ Landonẽ de mõte
feltro.et btm̃ Johanẽ de vrbino.ac bim̃ Jobã
nẽ de rauẽna.⁊ bim̃ Loꝛelũ de pupio.ac beatũ
Barcholũ de ſaõ Beminiano.et bem̃ Petꝝ pe

ccinariũ de ſenis.ac bim̃ Robertũ dñũm arimi/

ni.et bim̃ Thomaſutiũ de fulgineo ꝓphetcaʒ ac
miraculis dariſſimũ.Simiłr q̊ͥ ad mulieres ꝓ

duxit ſaãm Eliſabech filiã reg Hũgarie q̃ fuit

vxoꝛ landegrauij duò Lothoꝛingie. Itẽ ſccam
Roſam de viterbio. ſcam Margarechã ð coꝛ/
thona.ſccam Bonadonã de podio bondi:vxo⸗
rẽ ſci Lucheſij.btãm emilianã de floꝛẽtia.⁊ bea
tã Clarã de monte falcie:in cuiꝰ coꝛde inuẽtꝰ eſt
ſculptꝰcrucifixꝰ cum oibo myſterijs paſſiõis:et
tres parue pile in eiꝰ pectoꝛe reꝑte ſunt:q̃ꝝ vna
tantũ p onderat quantũ due:⁊ qᷓntũ oẽs tres ſil
Et nõ plus põderãt oẽs tres ſimul qᷓ; vna ſola
Per q̊d ſignificat᷑ ꝙ ipſa habuitↄtinuã memo
riã paſſiõis xpᷣi ⁊ ꝑfectã fidẽ vnitas diuĩe eſſen/
tie ⁊ eq̃licat triũ ꝑſonaꝝ Sne Qre oia ego
ꝓpꝛijs oculis aſpexi. Itẽ btãm Eliſabeth imꝑa/
tricẽ romanoꝝ:vxoꝛẽe Raroli q̃rti reg francoꝝ
etimꝑatoꝛis:q̃ miraculis choꝛuſcauit.et beatã
Blanchã reginã Frãcie matrẽ ſcci Ludouici re⸗/
gis francoꝝ:q; ſignis ⁊ miracłis claruit.et btãʒ
Meam de ſenis. et btäm Paſchalinã de fulgi/
neo.et btãm Michelinã de pẽſauro.ac beatam
Angelã de fulgineo: q̃ duodecim annis qͥtidie

ſumpſit dñicum coꝛpꝰnihil aliðö mãducãs:ſed

illo cibo celeſti refecta oꝛatuõi ⁊ cõtẽplationi va⸗
cabat. Itẽ btãm Beatricẽ de ruſchonibo comi/
tiſſam q̃ noſtrꝭ tꝑibo fuit ⁊ ad ſeptẽ annos citra
moꝛtua eſt multiſq; miracuł claruit:⁊ eſt ſepul
ta Mediolani in eccłia nra ſc Angeli:vt etiaz
dicit mgr Bartholome? piſanus vbi S. Iſte oꝛ
do cõmẽdari poteſt de no bilitate. Nã multi ma
gni hoĩes de diuerſis regnis chꝛiſtianitatis:co

mites:duces:pᷣncipes:barones:⁊ nobiles tam

viri qᷓ; mulieres fuerũt detercio oꝛdine btĩ Frã
ciſa. Int q̊s vltra ſuꝑius enarratos fuitilla re⸗
gina Hũgarie q̃ fecit monaſteriũ cãpi reg ĩ au
ſtria.et alia regina hũgarie mr regis Ludouici.
Iſtũ qͥʒ habitũ induit qᷓdã imꝑatrix cõſtantino
polis.et vna regina cathalonie.et rex Jacobus
dux ſargũdie.et mgr̃ magnifici dñi Johis Ja/⸗

cobi de triulcio.⁊ dñs Bartholome? de vigna⸗

xXxxVII

te:cuiꝰ ꝓaui fuerũt dñi ciuitat Laudẽſis.⁊ dñs
Lãʒalotꝰð Decio iun vtriuſq; doctoꝛ piciſſimꝰ
ac leccoꝛ in ſtudio Papienſi:cũ alijs quaſi inu⸗
merabilildbdb.
Errcio huiꝰ regule inſtitutio fuit papali
t teſtimonio cõmẽdata. Ut em refert ma⸗
giſter Barcholome? piſanꝰ in cõfoꝛmi⸗
ratibo bii Fraciſcili.j.fructu.ij.⁊ cõfoꝛmitate.ij.
ꝑte.ij. dñs papa Gꝛegoꝛiꝰ nonꝰ qͥ btm̃ Franci⸗
ſcũ canoniſauit:in q̃dã ꝓſa q incipit Caput dꝛa
conis:cũ ſic cõmẽdat di.Verũ de rpᷣi latere no⸗

uus legatꝰ muttit᷑ in cuiꝰſacro coꝛꝑe vexillũ cru⸗

cis cerni.Frãciſe pᷣnceps inclitus ſignũ regale
baiulat ⁊ celebꝛat cõuiuiũ ꝑ cũcta mundi dima
ta. Contra dꝛaconis ſciſmata acies trinas oꝛdi
nat expeditoꝝ militũ ad fugãdũ exercituʒ ⁊ tres
cacheruas demonũ q̃s dꝛaco ſꝑ roboꝛat. G
Vo ad ſecũdũ pᷣncipale pᷣme ↄtẽplatio⸗

q nis.ſ.de inuẽtionis huiꝰoꝛdis tꝑalitate

₰

eſt ſcẽdũ ſᷣm mꝗrm Bartholomeũ Pi
ſanũ vbi S.li.j.fructu.viij.⁊ ↄfoꝛmitate.viij.ꝑte
ij.ꝙ ſctũs Fraciſc nõ ſtatim vt mũdo abꝛenũci
auit inſtituit pᷣdictos oꝛdines. Nã vt dicitlegen
da tri ſocioꝝ Pꝛio vilẽ habitũ heremiticũ nõ
alicuiꝰreligiõis:ſed penitentialẽ circa duos an⸗
nos poꝛtauit.⁊ poſtea habitũ quẽ fratrib ſuis
dedit aſſũpſit.Et ſic anno.ij.a ſua ↄuerſione oꝛ
dinẽ fratruʒ mioꝝ ichoauit.viq i M. ccvij. die
xvj. aplis.Oꝛdinẽ vᷣo ſeẽ QAare iſtituit anno.vj
a ſua ↄuerſione.Oꝛdinẽ aũt tercium anno.xiiij.
a cõuerſione ſua. 2
St aũt ſcẽdũ ꝙ b.Frãciſeꝰ fuita deo di

e recꝰ in mũdũ ad inſtituẽdũ hos tres oꝛ

dines in aꝑtione ſexii ſigilli:vt ait ſanctꝰ
Bonauẽ.i plogo maioꝛis legede ipſiꝰ bti Frã.
Dõ demõſtrauit Johes euãgeliſta Apoc.vj.et
vij.vbi ait:ꝙ in aꝑtiõe ſexti ſigilli fuic a deo miſ
ſus angelus.i.angelicꝰvir Frãciſcꝰ hñs ſignuʒ
dei viui.i.ſtigmata Jeſu xpᷣi. Et ipᷣe dñs Jeſus
reuelauit ſocõ Bonauẽture ꝙ btũs Johᷣes nõ
intellexit in pᷣdicta ꝓphetia ð alio qᷓ; de ſccõ Frã⸗
ciſco.⁊ hoc affirmauitipᷣe ſceũs Bonauẽ.legẽs
Pariſiꝰ ⁊ iurauit ſic eſſe veritatẽ. Diat aũt mgꝗr
Barcholomeꝰ piſanꝰvbi S.fruciu.ij.⁊ ↄfoꝛmi⸗
tate.ij.ꝑte.ij.q nouũ teſtamẽtũ i veteri teſtamto
eſt ſic rota in rota:iuxta viſionẽ Eʒechiel ꝓphe.j
ſui libꝛi ca. Quare quẽadmoduʒ in veteri teſta
mẽto fuerũt ſeptẽ ſigilla:ita ⁊ in nouo.id ẽ ſicto
tũ tpᷣs veterꝭ teſtameti ꝑ ſeptẽ circula voluit᷑:ita
ettpᷣs noui teſtamenti.In qͥꝝ q̃ubet etſi plures
hoies ꝑfecti miſſi ſint a deo qͥ ꝑ oia tꝑa ñ ceſſat
mittere ſctõs ſuos ad excolendã vineã ſuã.i.ec&ꝶ
ſiã ⁊ cõuertẽdũ pctõꝛes ad pniam. In oĩ tñ eta⸗
te int᷑ ipſos ſctõs ſic deſtiatos fuit aliqs pᷣcipue
miſſus ipᷣi deo acceptiſſimꝰ⁊ ſingłan. Pꝛimuʒ
aũt ſigillũ veter teſtamẽti fuit mũdiał fabꝛica⸗
tionis ⁊ moꝛdialis obliquatiõis.et incepit ab
Adã ac durauit vſq; ad Noe.Quo tꝑe licet ſin⸗

fol

ennafocni
ſnnsfmue
D ſonts⸗

riiktßteennd

(cVvorFrdgend

icia
m. e

9 Netiſtmns
Ptüſtͤriolumn
goispentnn

(t Hen

UAinſinter
Cchodeshiſde⸗
trorhneman
itplin
Nincprn.
Min
Pateonmdrn⸗
Uunrureichihn
Clnigkunſaücegt
ndare.
igchoeiſngu
zN Saädii ⸗
Gentiü rnochkirma
cuantlegtacdi.
Canüſggli
Höſranos
is plum in
unnlt pkis Eto

Doſerdurauuty

4

4

ſmranicljceen den

Uphepre Gaſe

uefußlple Morl
Enrſnidenann
dilhofſe Ecit
WMiaapmenor
nüikghſinm
gellinicopnrin⸗
☛☚
funſtiſefiterl
llgtcheroianne
icerire dicpln
ſurincicafn
müſigli
luctnde
„lamötpel
tterie
ſbapnusgan

li
Wirn
ſnti

=

Aafen

Vimfe,
chrlrn
Ncleg

è

hneigiſ

Pdis.
nde
Müähanndd
idnen

igifnd⸗
AN .ς

2
6

niDe

Mimneſ
urmamaä
1
Fieinndan
ntmiäiend

miglernti—

fue ienn
bin in
og eifi,
i uilgis
Dunimg
mit foen
jincmieſtumg
Gechicl ge
zunen
nnwldidiſi
Cranla
Abcaſn
Roin ui⸗

düriiſtin⸗
in zii⸗
vftiſiſi
—R

Folium

gulariſſimus fuerit Adã: qꝛ tñ bncipiũ fuit no

ſtre puaricationis:nõ cõputat᷑ int eleciiſſimos
dei. Fuerũt qͥʒ alij electi vt Abel: Sech:⁊ Enoch

qᷣ incepit inuocare nomẽ dñi Geñ.liij.Lñ pꝛeci

puꝰ int᷑ eos fuit Enoch: de q̊ ðꝛ Geñn.v. ꝙ am/

bulauit cũ deo ⁊ nõ apparuit:qꝛ tulit eũ deꝰ.Et

Ecẽci.xliiij.ðꝛ ꝙ placuit deo ⁊ trãſſatꝰeſt in ꝑadi
ſum. et ipſe Enoch debet venire tꝑe antichꝛiſti:
vthr Apoc.xj.Ad quẽ aũt finẽ vſq; ad illud tẽ⸗
pus ſeruat᷑ in paradiſo treſtri ponit᷑ Ecci.xliiij.
vbi poſt pᷣdida vᷣba ſubdit᷑. Ut det gẽtibo ſapi⸗
entia.i.vt pᷣdicet xpᷣm dei vᷣtutẽ ⁊ ſapiaʒ.Alia aũt
lra habet.vt det gentibo pniam.i.vt hoies ad pe
nitentiã cõuertat. W
Ecundũ ſigillũ fuit hũanalis decliatio⸗
98 nis ⁊ infectiõis.et cepit a Noe ⁊ durauit
vſq; ad Abꝛabha:qͥ tꝑe ois caro coꝛrupe
rat viã ſuã vicio luxurie.ꝓpter qð miſit deꝰ dilu
uiũ qͥ oẽs ꝑemit:excepto loe cum filijs ſuis ⁊
vxoꝛib⸗ eon Beñ.vij. In hoc aũt tꝑe fuit vt ſin/⸗
gulariſſimꝰ dei elec' deſtinatus ipſe Noe iuſti/
cie pᷣco:de q̊ hr.j.Pe.iij. Qui inuẽtꝰ eſt ꝑfectꝰ et
iuſtus:⁊ in tꝑe iracundie facus eſt recõciliatio
Ecẽi.xliij. . „*„
Erciũ ſigillũ fuitſingłarꝭ plebis electio⸗
t nis.et incepit in Abꝛahã ⁊ durauit vſq;
ad Mopſen. Quo tꝑe deus pꝛecipiẽdo
Abꝛahe vt erxiret de tra ſua ⁊ iret in frã quã ei de
monſtraret Geñ.xij.ipᷣm cũ poſteritate ſua ĩ pe⸗
culiarẽ ꝓpłlum ſuũ elegit. Quo tpe licet alij fue/
rint elecii dei:vt Jſaac Jacob ⁊ filij eiꝰ:pᷣcipue
tñ ipſe Abꝛahã ſingulariter fuit deo acceptꝰ:de
q̃ ðꝛ Ecci.xliiij.Abꝛabã magnꝰpr̃ multitudinis
gentiũ.et nõ eſt inuentꝰ ſimilis ulli in głia qͥ con
ſeruauit legẽ excelſi. +
Vartũ ſigillũ fuit diuinalis potentie de
q möõuſtratiõis.qꝛ in vᷣtute młta eduxit de/
us ꝓpłum ſuũ iſrael de egypto:vt habet᷑
in mult capłis Exodi.Et iſtud ſigillũ incepit a
Moypſe ⁊ durauit vſq; ad Dauid.qͥ tꝑe liq; fue

nint etiã alij electi dei vt Joſue ⁊ Othoniel fuli⸗

Caleph: Jepte:Sũãſon:ac alij plures.tamẽ pᷣci
puus fuit ipſe Moꝑſes quẽ miſit ad liberãdũ
ꝓlum ſuũ de manu pharaonis: vt hr Exo.iij.
De q̊ Moyſe ðꝛ Ecci.xlv.Dilectꝰ deo et homibo
Moypſes:cuiꝰmemoꝛia in bñdicõe eſt.ſimileʒꝭ
fecit illũ in głia ſanccoꝝ ⁊ magnitficauit eũ in ti
moꝛe inimicoꝝ:⁊ in vᷣbis ſuis monſtra placa⸗
uit. Gloꝛificauit eũ in cõſpectu regũ ⁊ oñdit illi
głiam ſuã.In fide ⁊ lenitate ipſiꝰſcom̃ fecitilluʒ
et elegit eũ ex oĩ carne.et dedit illi coꝛ ad pᷣcepta:
et legẽ vite ⁊ diſcipline:docere Jacob teſtamen⸗
tum ſuũ ⁊ iudicia ſua iſrael. I05
VUintũ ſigillũ fuit peculiar dñationis.
q cet icepita Dauid ⁊ durauit vſq; ad He

liam.q̊ tꝑe licet młti alij miſſi fuerint vt

Eʒzechias 2 Joſias acalij plures.tñ ipᷣe Dauid
fuit p̃ᷣcipuus qͥ erat virſᷣm coꝛ dñi.j. Regũ.xiij.

*

CCxXv

qui fuitſicut lux auroꝛe obſq; nubibo rutilãs.ij
Reg. xxiij.De q̊ öꝛ Ecẽi.xlvij.Cum leonib luſit
ſicut cum agnisx deꝰ in oi tꝑe dedit cõfeſſionẽ
ſccõ:q de oi coꝛde laudauit deum.etideo exalta
uit in eternũ coꝛnu illius.
Erxtũ ſigillũ fuit ꝓphetalis irradiatiõis.
9 et incepit a tꝑe Helie:⁊ durauit vſq; ad
ttrrraãſmigrationẽ Babylonis. Quo the li
cet miti ꝓphete miſſi fuerint:vt Heliſeꝰ: Eſaias
Hieremias:et alij qᷓ; plures.tñ Helias fuit pᷣci
puus.de q ðꝛ Eccixlviij.ꝙ ſurrerxit q̃ſi ignis:et
vbũ ipſius q̃ſi facula ardebat. Qui tandem in
celũ ꝑ turbinẽ aſcendit.iiij. Reg.ij. Septimũ
ſigillü fuit generalis verationis.et incepit a trãſ
migratione populi iudaici in babilonẽ vſq; ad
chꝛiſtũ.Quo tꝑe pplus dei fuit młciplicit᷑ affli⸗
ctus.ſia rege babilonis:a rege niniue:a regean/
chiocho tepoꝛe Machabeoꝝ: eca multis alijs
Quo tꝑe licet multi electi fuerint a dño deſtina
i vt Eʒechiel:Oaniel:Eſdras:Neemias:⁊ To⸗
bias.pᷣcipuetñ miſſus fuit Simeon onie:de qᷣ
ðꝛ Ecci.lꝙ fuit q̃ſi ſtella matutina in medio ne
bule. Ex qͥᷣb ſeptem ſigillis patet ꝙ ſe eptez ſin/
gulariſſimos hoies ad mundũ renouandũ de
ſtinauit dñs deꝰ. Quoꝛũ ad inſtar ſeptẽ ſigilla
ponunt᷑ in nouo teſtamento:de ꝗqbo ſex iã vt cre
di? tranſierũt:etſeptimũ expecat᷑ ſiue iã incepit.
Hec magiſter Bartholome? piſanus vbi S. qᷣ
ctiam ſubdiruſſuu. à
ODul teſtamenni bᷣmũ ſigillũ fuit viſcera⸗
n lis miſeratõis plenitudis.ſ.gr̃e. Quo tẽ
poꝛe deꝰ pr ꝓpter nimiã charitatẽ ſuã mi

ſit filiũ ſuũ in ſilłitudinẽ carnis pcti. Quo tpe et

ſi Johgnes baptiſta ſit miſſus a deo Joh.j. tñ
a venit in teſtimoniũ Jeſu xpᷣiipſe dñs Jeſus
fuit ille ſinglariſſimꝰ ⁊ incõpabilis a deo patre
miſſus ad mundũ renouãdũ ⁊ redimẽdũ:qͥ fu
it verus deus ⁊ homo potens in oꝑe ⁊ ſermo/
ne. Lucel. 5
Ecundũ ſigillũ fuit apoſtolanj pᷣdicatio
8 nmnis.Et ſcepit ab aduẽtu ſpũſſcti in apo⸗
ſtolos in die penchecoſtes ⁊ durauit vſ⸗
q; ad tpᷣs ꝑſecutiõis tyrãnoꝝ.Quo tꝑe licet miſ
ſi fuerint oẽs apłi ⁊ diſcipuli chꝛiſti q́ pdicaue⸗
runtꝑ vniuerſum mũduʒ fide ipſiꝰ:iuxta illud
pᷣſ.xviij. In oẽm terrã exiuitſonꝰ eoꝝ:⁊ in fines
oꝛbis terra verba eoꝝ.ſicut eis impoſueratipſe
dñs Jeſus Matth.⁊ Mar.vl. Qui etiã ſcpſe⸗
rũt euãgelia.Matcheꝰ em̃ ſcpᷣſit in.xxxix. Mar
cus in.xlv.Lucas in.liij. Johannes vo in.ixiij.
anno dñi. In hoc etiã ſigillo fuit Dioniſiꝰario⸗
pagita qꝗͥ floꝛuit in anno dñi.lxxx.tñ ſingularit᷑
miſit dñs apłkum Paulũ qͥ fuit vas electiõis a

chꝛiſto directũ ad poꝛtãdũ nomẽ eiꝰ coꝛã genti⸗
bus ⁊ regib ⁊ filijs iſrael Act.ix. Qui apłs vo⸗

cat᷑ ſegregatꝰ in euãgeliũ dei:ad Ro.j.raptuſq;
fuit vſq; ad terciũ celũ.ij.ad Coꝝ.xij.qui etiam
plus oib laboꝛauit.j.ad Koꝝ.xv. „

Bermo

Eraum ſigillũ fuit victoꝛialis triũpha/
t tionis.i.cpe martyrũ.et incepita perſecu
tione neronis:do miciani:⁊ alioꝝꝑ imꝑa

toꝝ.et durauit vſq; ad Cõſtanlini ↄuerſionem.
Quo tꝑe miſſi fuerunt multi viri inſigniſſimi.

ſed pᷣeipue ſancꝰ Silueſter qͥ zelo martyrij fla/
grauit ⁊ alios ad martyniũ aniauit:atq; ipſum

Cõſtantinũ baptiſauit:⁊ fidẽ chꝛiſtiana ſtabili

uit.Qui poſtea moꝛtuus eſt anno dñi.cccxx.Et
tũc erat in floꝛe Oꝛigenes ⁊ Lactãtiꝰ. Alij tñ di
cunt ꝙ ille qͥ fuit tꝑe martyrũ ſingulariter deſti⸗
natus fuit ſanctꝰ Lauretius. In cuiꝰſignũ ecdle
ſia eiꝰmartyriũ honoꝛabiliꝰaſijs ſolẽniſat. R
QNaartũ ſigillũ fuit carnalis ſubiugatio/
q nis.et icepit a baptiſmo Cõſtatini.⁊ du
rauit vſq; ad tꝑa bri Benedicti. Quo tẽ
poꝛe floꝛuerunt multi ſancti homies qͥ mũduʒ
illuſtrauerũt vita ⁊ doctrina.ſ.Boetiꝰ qͥ fecit li⸗
bꝛũ ſuum de ↄſolatiõe:cũ eſſet incarceratus pa
pie in. cccxxxvj.anno dñi. Floꝛuerunt etiã anno

cccxliij. Chꝛyſoſtomus: Hilanus: Euſebius:?
Baſilius qͥ moꝛtuꝰẽ in.cclxx.anno. Floꝛuerũt

etiã in.ccclxrj. anno Gꝛegoꝛius naʒanʒenꝰ⁊ ſan
ctus Martinꝰ. et in. ccclxxxxj. Ambꝛoſiꝰ: Hiero
nymus:⁊ Auguſtinꝰ. Moꝛtuus eſt aũt ſanctꝰ
Ambꝛo.in.cccxc.Hiero.in.cccxcviij.? Augꝰ. in
cccc. Hoꝛoſiꝰ aũt erat in floꝛe in.cccc.anno. In/
fra tpᷣs aũt huiꝰſigilli fuerũt illi ſcci patres ĩ de⸗

ſerᷣ: ieiunijs:oꝛationibus:vigilijs:diſciplinis

alijſq; auſteritatibo carnẽ ſubiugaãtes ac moꝛti⸗
ficantes.Quo tꝑe licet Paulus pᷣmus heremi/⸗
ta ⁊ alij poſt eũ plures ſccitate famoſi fuerint:p
cipuꝰ tñ fuu ſctùs Anthonius abbas pater q̃ſi

olim monachoꝝ ⁊ anachoꝛitaꝝ:magiſtri Pau
li ſimpliqꝗ: Huarionis: Macharij:⁊ młtoꝝ ali

oꝝ.CLui pꝰ ſuꝑationẽ demonũ dixit xpᷣs. Quia
viriliter pugſti faciã te ꝑ totũ oꝛbẽ noiari.Quo
noĩe młti ſũt ad ſccẽ ꝑagendũ inuitaitt. S
Vintũ ſigillũ fuit mirabilis mũdi ſub⸗
q leuatiõis a pᷣſſuris q erãt in oꝛbe ꝑ gen⸗
tes vuandaloꝝ:gothoꝝ:lõgobardoꝝ:
et multoꝝ alioꝝ.Quo tꝑe miſſi ſunt ꝓbi viri ꝓ
ut ſctũs Bꝛeg.recitat in li.dialo.qͥ mirabili᷑ mũ
dũ ſignis ⁊ vtutib ſubleuauerũt.Sed int᷑ eos
miſſus eſt ſingulariſſimꝰ vir re ⁊ noĩie Benedi/⸗
ctus:cuius cõuerſatio vita ⁊ doctrina q̃lis fue⸗

712

rit:btũs Gꝛeg.in.ij.li.dialo.clariſſime demon⸗
ſtrat. Moꝛtuꝰ ẽ aut ſctũs Bñdictus anno dñni

dxxviij. Hocaũt ſigillũ durauit vſq; ad tempꝰ
Franciſci. Infra q̊d tpᷣs floꝛuerũt multi excellẽ/⸗

tiſſimi viri:marxie ſctũs Gꝛegoꝛiꝰ papa qͥi moꝛ

tuus eſt anno dñi.dcvj. Uenerabuis vo Beda

floꝛuit in.dexc.Oꝛdo aũt carchuſien incepit in
M. xcij. Ciſterſienſis vo in M. xcviij. Foꝛuit
aut Hugo de ſcaõ victoꝛe in.¶.cviij.et ſanctꝰ

Bernardinꝰ in M.cliij. Gꝛatianꝰ vᷣo ⁊ Petrꝰ

lũbardus ſcripſeruntlibꝛos ſuos in M.xxj.
Oꝛdo aũtpᷣdicatoꝝ fuit ↄfirmatꝰ ꝑ paps Ho⸗

xxVI

noꝛiũ in M.cq.Oꝛdo vo minoꝝ fuit cõfirma

tus pᷣmo ꝑ Inno cenũ tercũ in. ¶ D. ccvij.ſed ſi⸗
ne bulla. Poſtea vo NHonoꝛiꝰ papa eundẽ co⸗/

firmauit cũ bulla in M.ccxvij. 2⸗—
Erltũ ſigillũ fuit penitẽtialis ⁊ paſſiona

S lis cruc renouatiõis.et incepit a tꝑe btti

Franciſei vel a natiuitate eiꝰq fuiti M.
clxxviij.vel a cõuerſione eiuſdẽ q fuit in Mcc

vj.Moꝛtuꝰeſt aũt btũs Fraciſc in M.cexxvj.

Sctũs vo Dñic i.M.ccxxj.añ ſeraphicũ Fra⸗

ciſcũ defunctꝰ eſt. Cõiter tñ tenet᷑ ꝙ ſextũ ſigilluũ
incepit a cõuerſione ſciĩ Frãaſci.ſ.tꝑe Fredericc
ſecũdi imꝑatoꝛis reg ſidooꝛũ in M. ccvj. QOuæz

aptione ſigilli vt pᷣdictũ fuerat Apoc.vj.factꝰeſt
terremotꝰ magnꝰ.ſ.ꝑſecutiõis eccłie.et ſol facꝰ
eſt niger.i.dñs papa:qͥ tꝑe huiꝰ imꝑatoꝛis ꝓpt
eius ꝑſecutionè fugit ⁊ nõ inueniebat᷑.et tandẽ
reꝑtꝰ eſt Uenetijs in qͥdaʒ hoſpitali. Et luna fa⸗

cta eſt ſanguis.i.ecdeſia deſignata ꝑ lunã faca

eſt ſanguinolẽta.qꝛ multi ceric eidẽ YFrederico
nõ adherẽtes occiſi ſunt.Stelle q̊ʒ ceciderũt de

celo.qꝛ młti pᷣlati ꝑ ſtellas deſignati ceciderunt

de celo militant eccłie ꝑ adheſionẽ ad ipᷣm Fre
dericũ.Zꝑe em huius Frederici romana eccłia
valde vexabat᷑ ꝑ ſaracenos ab ipſo iꝑatoꝛe ad
partes fideliũ adductos:ita vt nullus auderet
papã aut romanã eccleſiã nomĩare:necxpᷣm vł

apłlos ſeqͥ. Sed vita xpᷣi erat in cõtemptũ ꝑ de/⸗

ſpectũ pauꝑtat ⁊ appetitũ diuitiaꝝ:⁊ ꝑ ambitio

nẽ ſuꝑbie.Zunc aũt aꝑto hoc ſigillo vt Jobes

teſtat᷑ Apoc.vij.ab oꝛtu ſolis.i.de ciuitate Aſſi/
ſij in oꝛiente poſita:aſcẽdit angelus.i.Franciſce⸗
puritate ⁊ ſanctitate angelis conſimilis:direcꝰ

a dño cũ ſigno dei viun.i. cñ ſtigmatibo ieſu xpᷣi

ad renouandã.ſ.ꝑfecciõis ſemita q erat oblitte/

rata ⁊ ad pᷣdicandã pniaʒ. Un ſctus Bonauẽ.

in legẽda eiꝰ ait de ilo.Deniq; ſpũs rpᷣi vi flam
mea totꝰ accẽſue cepit vt alter Helias virtutis
emulatoꝛ exiſtere.cepit ⁊ aliqs ad iuſticiam ꝑfe
ctam inducere.cepitc et ceteros ad penitentis in/
uitare.

UVod aũt Franciſcus ſita deo deſtinatꝰ

q ad pᷣdicandã pniam:patet Pꝛio Inno⸗
centij tercij teſtimonio:qͥ regulaʒ appꝛo/
bans dedit btõ YFraãciſco ac ſocijs eius de pᷣdicã
da pnia mãdatũ:vt br i legeda eiꝰ.P

marxia auſteritate fundati. Patet ⁊ tercio ex in⸗
ſtitutiõe tercij oꝛdis quẽ de pnia nücupauit.Et

inqᷣt ſcus Bonauẽ. in ꝓlogo maioꝛis legende.

bᷣm imitatoꝛiã qͥʒ ſiitudine pᷣcurſoꝛis deſtiatꝰ
a dño vt viã parãs in deſerto altiſſime pauꝑta⸗

tis tam exemplo q; verbo pniam pᷣdicaret Hec
ille. Btüs igit Franciſcus figuratus fuit ꝑ illũ

cui pᷣcepit deus Eʒech.ix.vt ſignaxet thau ſuper
frõtes viroꝝ gementiũ ⁊ dolentiũ:ne oceideren
tur ab angelo ꝑcutiente. UNenit em ad impᷣmen⸗
dã memoꝛiã paſſionis xpᷣt in coꝛdibo fideliũ:v

4 Patet ſcðo
ex inſtitutiõe pᷣmi oꝛdis ⁊ ſecundi qͥ oẽs ſuntin

F

nucleſn
ouhevalic⸗
aſnunnnt
iuſiteſioft
Cninoniten
hni liin
cueiqir uin
ijtunmne i
Nutoden
S nn C
elarmutiit
it hrnihe
Vunſenicckll⸗
Nodmrcn
4 (Ankri
Cukmuar
6Scndinsmm
hetſntnis:
Alennnn
lgitenaonong
ſindio e⸗a
h
A Al
unnntolltmi
Ibaui cnlſer in
(oluamnkanibis
6oczng enitd
ocC geoins
Dſeicammone
poſſarplocoꝛtpep
iuuſs mmoſo at
enog'orön
fnure on
Ncgocinonfi. 3
fncotubainlege
orlezitemglor
Mhiansogonia.3
ſtue oclico
Emmnnci poſurfe
mtdetliens Erbi
Coüdodongogn
bercdigriſthtti
mnoegennnſtiri⸗
cätlniin
iſſimo unne
drnirricckluni⸗
Gnöefoditnbin⸗
eon norinee
h nlto garni⸗
uuniern i
Mopali diſfin

S E
S-
=. =
2

inunsenn
tbaie
nl. Sle
mglmniſn
adifän
igan aolr

ſniddie
ncötne
unegen
ſiglo nr i⸗
de Cuin O
dſinlisdir
igmonwbs
nriderH
ürinin
r Ms s
Ssnctun

ſubwditnn
. o mo
nel no/
vaus deßdii⸗
G. Pane ſch⸗
iaois unei
õ
ſanüchpalin
nuioꝛis egn
cntſonis difl

Folium

accepta cruce pnie nõ timeant diabolũ:nec ꝑſe⸗
cutiones antichꝛiſti ꝓxie v ẽturi.Dedit aũt chꝛi⸗
ſtus ſua ſtigmata btõ Franciſco tanq; veſtime/
ta ſua camerario dilecciſſimo: ⁊ tanqᷓ; inſignia
ſua nũcio ſuo fideliſſimo:⁊ tanqᷓ; bullã ſua pꝛe
coni maxio:⁊ tanq; arma ſua milin ſtrenuo: et
tanq; vexillũ ſuũ valẽti capitaneo: vt oẽs eũ ſe/
cure ſeq̃nt᷑ ꝑ viã pnie.Uñ canit eccłia.Decꝰmo⸗
rũ dux minoꝝ Fraciſctenẽs bꝛauiũ ⁊c. xX
Uiia vo de iſto ſigillo ſexto is pᷣtenierunt
q anni.ccxc.ꝓfecto cõſtat ꝙ ſeptimũ ⁊ vlti
muü ſigillũ aut iã aꝑtum eſt:aut in ꝓxio
aꝑiet᷑ſ.tꝑe antichꝛiſti. In natiuitate em eiꝰaꝑiet᷑
Etiõ qꝛ ipᷣe antixpᷣs nõ cognoſcet᷑ nec incipietꝑ⸗
ſecutionẽ ſuam niſi qñ habebit triginta annos
Foꝛtaſſe nũc eſt illi etati ꝓximus:⁊ cõſeq̃nt᷑ cito
erit hmõi mundi finis vltimꝰ. rvr.
o ad tercũ in pᷣma cõtemplatione pᷣn/
ꝗq aupaliter videndũ.ſ.qliter hec regula fu⸗
it inſtituta:reſpondet᷑ ꝙ vt patet ex croni
cis oꝛdinis nr̃i triplici medio fuitinſtituta.ſ.di⸗
uine inſpiratiõis:feruẽt pᷣdicatiõis:⁊ ʒeli chari
tad.Quo ad pᷣmũ dicit ſcũs Bonauẽ.i.ilij. ꝑte
legẽde maioꝛis:ꝙ poſt religiõis appꝛobationẽ
factã a dño Innocęztio tercio cepit btũs Franci/
ſcus tractare cum ſocijs:vtrũ int᷑ hoies conuer

ſari deberet:an ad loca ſolitaria ſe cõferre.Et cũ

ꝑ oꝛationis inſtantiã diuine ſuꝑ hoc volũtatis
bñplacitũ reqᷣſiſſet: ſuꝑne reuelatiõis illuſtratꝰ

oꝛaculo:intellexit ſe ad hoc miſſũ a dño vt chꝛi⸗

ſto lucraret᷑ anias q̃ᷓs diabolus conat᷑ auferre.
iðoq; mag oibo qᷓ; ſibi ſoli viuere pᷣelegit:illuiꝰ p

uocatꝰ exeplo qͥ vnus ꝓ oibo moꝛi dignatus c.

Vn ſe q̊ͥdam tugurio recollegit ꝓpe Aiſſiſiuʒ: vt

poſſet ꝓ loco ⁊ tꝑe ꝓplłis pᷣdicare.Licet aũt bᷣ tꝑe
btũs Franciſc pᷣdicaret:nõ tñ aſſidue vt poſtea
fecit.qꝛ magꝭ oꝛõni q; pᷣdicationi vacabat:vt in

quit mgr̃ Barctholomeꝰ piſanꝰ in.j.li.cõfoꝛmi/⸗

tatũ.fructu.x.⁊ ↄfoꝛ mitate.x.et habet᷑ etia in cro

nicis oꝛdinis nr̃fi. Anno aũt a ↄuerſiõe ſua.xiiij

Fſ̃m qð habet᷑ in legẽda eiꝰ antiq̃:et etiã ponit᷑ in
xij.pte legẽde maioꝛis:fuit in magna cuiuſdaʒ
dubitatois agonia. An videlicet oꝛõni vacaret

aſſidue.An pᷣdicãdo ꝑ mundũ diſcurreret: quã

terminanda ꝓpoſuit ſuis ſocijs mul dieb ab
oꝛatiõe rediens.Et hãc dubitationẽ incurrebat
cogitãdo bona oꝛatiõis ⁊ pᷣdicatiõis. Nã ꝙ de
beret eligere aſſidue eẽ in oꝛatiõe ĩducebat᷑ Pꝛi
mo:qꝛ maioꝛẽ ſibi videbat᷑ accepiſſe gram oꝛã⸗

di qᷓ; pdicãdi.ſᷣm aũt Ph̊ m.j. Politi.debemus

ſꝑ vti rebo ad id ꝓpter qð date ſuntnob a ſapien
tiſſimo datoꝛe. Scðo ad hoc inducebat᷑: qa in

oꝛatiõe videt᷑ lucrũ ⁊ cumulatio graꝝ. Inpdi⸗

catiõe vᷣo diſtributio donoꝝ celitus acceptoꝝ.

Tercio:qꝛ in oꝛõne eſt purificatio interioꝝ affe
ctuũ:vnitio ad vnũ verũ ⁊ ſummũ bonũ cũ vi⸗
goꝛatiõe vᷣtutj. In pᷣdicatiõe vᷣo ſpũaliũ pulue/⸗
riatio pedũ:diſtractio circa młta ⁊ relaxatio di

roꝛibo ꝑ oꝛationẽ diuinũ bñplacitũ

CCxxVI

ſcipline.Quarto:qꝛ in oꝛone deuʒ alloqmur:⁊=

ipſe nos:et q̃ſi angelicã vitã agentes inter ange/
los cõuerſamur In pᷣdicatiõe vo mulqᷓ opoꝛt⸗
vti cõdeſcẽſionibj hũanis ad hoies:int᷑ eos vi⸗
uendo:hũana videre ⁊ cogitaxe:dicere ⁊ audire
Sed ꝓ alia ꝑte.ſ.ꝙ pᷣdicationi potiꝰdeberet in⸗
ſiſtere ⁊ vacare argumentũ erat q̊d pᷣ oib põde
rat apud deũ.ſ.ꝙ vnigenitus dei filius qͥᷣ eſt ſa⸗
plentia patris:pter ſalutẽ aniaꝝ deſcẽdit de ſi⸗
nu patris vt ſuo mũdũ infoꝛmas exẽplo vbuʒ⸗
ſaluᷓ homibo loqret᷑:q̃s ſacri ſanguis pꝛedo re
dimeret ⁊ mũdaret lauacro ac poculo ſuſtenta
ret:nihil ſibi oino reſeruans q̊d nõ ad ſalutem
noſtrã liberalit᷑ erogaret.qꝛ nos oia debemus
agere ßm exemplar eoꝝ q videmꝰ in ipſo tanq;
in mõte ſublimi:videt᷑ magis placitũ deo ꝙ in⸗
termiſſa oꝛõnis qᷣete foꝛas egrediat᷑ ad pꝛedica
nonis laboꝛẽ.Hijs ò̊ argumentis ad gtes exi⸗
ſtẽcibo licet multa noſſet tam ſpũ ꝓphetcico qᷓ; ir⸗
radiatiõe diuina:tñ hãc q̃ſtionẽ ad liquidũ diſ
ſoluere nõ valebat deo ſic ꝑmittẽte vt pᷣdicatio⸗
nis ſibi iniuncũ officiũ potius diuina autoꝛi⸗
tate q; hũana volũtate declararet᷑ aſſumptũ ab
ipſo:⁊ a deo ſibi pᷣceptũ ⁊ impoſuũ.Cũ igit᷑ hu⸗
millimꝰ eſſet:nõ erubeſcebat a minoꝛibo parua
qrere qͥ magna didicerat a magiſtro ſupꝛemo.
Vñ miſit fratrẽ Maſſeũ ſocũ ſuũ ad fratrẽ ſil⸗
ueſtrũ:qͥ in mõte ſubaſio ĩ loco de carceribb mo

rabat᷑:⁊ erat tate ſccitatis ⁊ gr̃e ꝙ qͥcqd in oꝛõne

a deo petebat ſtatim exaudiebat᷑:⁊ cũ eo loque⸗
bat᷑ ſicut amicꝰ cũ amico.Et ꝓpterea ſcũs Fran

ciſcus magnã deuotionẽ ⁊ fideʒ habebat in eo.

ꝛefato igit᷑ fratri Silueſtro miſit dicendo vt
upplicicer deũ ro garet q̃tinꝰ ei indicaret qð ſibi
plus placeret:an ꝙ alijs pᷣdicaret:vel ꝙ oꝛatiõi
ↄtinue vacaret.Etſilr ad btãm Claram milit vt
ipſa cum aliquibo de magis pun ⁊ oallo ſo
uꝑ hoc po
ſtularet. Frater aũt Maſſeꝰ ſodo aſſũpto ꝑre/
xit ad eos:⁊ illis ambaſiatã fecit beati Frãciſa.
Statim ꝭ̊ btũs frater Silueſter ad oꝛationẽ ꝑ
rexit:et in oꝛõne diuinũ reſponſũ habuit. Etad
fratrẽ maſſeum exiẽs dixit. Hec dicit dñs vt di
cas fratri Frãciſco ꝙ ipᷣm nõ ꝓpter ſe ſolũ voca⸗
uit:ſed vt frucũ faciat aiaꝝ:⁊ multos ꝑ euʒ lu⸗
cret᷑. Idẽ q̊ͥʒ rñdit btã (lara:dicẽs ſe babuiſſe a
dño ꝙ ſuũ bñplacitũ erat vt ad pᷣdicãdũ exiret.

Reuerſo igit᷑ fratre Maſſeo btũs Frãciſe euʒ

in charitate recipiẽs illi pedes abluitꝛ refectiõeʒ
parauit.Deinde cibo ſũpto eũ vocauitad ſiluã.
etnudato capite: mãaãibo cãcellatꝭ genuflectẽs in
terro gauit di.Quid iubet dñs meꝰieſus xpᷣs vt
faciã. Rñdit aũt frat Maſſeꝰꝙ taʒ ſctẽ Clare et
ſoꝛoꝛibus qᷓ; fratri Silueſtro vna erat faca re
ſponſio Jeſu xpᷣi ſq; ꝙ volebat eũ ire ad pᷣdican
dqũ:qꝛ ipᷣm nõ vocauerat/ꝓpt᷑ ſetm̃.ſed enaʒ ꝓpt

ſalutẽ alioꝝ.Ex qͥbo patet pᷣmũ.ſ.ꝙ ad pᷣdicãadũ
pniam btũs Fraciſcꝰ inducxꝰ fuit diuia inſpira⸗

D 2

. tione:imo pᷣcepto. Et cõſequenter ad inſtituen /
dum ipᷣm oꝛdinẽ de pnia. Z

Ecũdo inſtituit iſtũ osdinẽ mediate fer⸗/
8 uenti pdicatione. Unde de illo ait ſctũs
Boonauẽé.in.iiij.ꝑte legẽde maioꝛis.Fa⸗
ctus igi᷑ euãgelicus pᷣco ciuitates circnibat ⁊ ca
ſtra:nõ in docis hũane ſapie verbis.ſed in vᷣtu
teſpũs annũciãs regnũ dei dno dirigẽte loqn⸗
tem reuelationibo pᷣuijs:⁊ ſermonẽ còfirmante
ſequentibo ſignis.Erant aũt ipſius eloqᷣa vᷣtute
ſpũuͦſſcti plena:⁊ medullas coꝛdis penetrantia.
ita vt in vehemẽtẽ ſtupoꝛẽ audiẽtes cõuerterent

et obſtinatoꝝ mentes efficacia vtuoſa molliret

Vnñ pdicatlois eius feruoꝛe ſuccẽſi qᷓ; plurimi
vtriuſq; ſexꝰ in cõiugali pudicicia dño famulã

tes:ſᷣm foꝛmã a viro dei acceptaʒ nouis ſe pnie

legib vinciebãt.quoꝝ oꝛdinẽ tꝑis ĩ ꝓceſſu fra/
tru de pnia vir dei appellãdũ decreuit. Hec ille.
Ercio iſtum oꝛdinẽ inſtituit ʒe/ A
t lo chanitan .Vn in eius legẽda ðꝛ ꝙ ba
bita reſpõſione pᷣdicta a fratre Maſſeo

ſurgẽs cõtinuo ſuccinxit ſe:nullaq; ꝓꝛſus mo⸗

ra cõtracta dixit ipſi fratri Maſſeo. Eamꝰ. Ip⸗
ſumq; aſſumẽs in ſociũ ⁊ fratrẽ Angelũ ibat cũ
tanto feruoꝛe vt diuinũ exeqret᷑ imꝑiuʒ:tãq; ce⸗
leriter ꝑcurrebat ac ſi facta manu dni ſuꝑ eũ no
usa induiſſet e celo virtutẽ.q̃ſi em̃ fulguri impe/
tu ſpũs ꝑgebat nõ attendendo ad viã ſeu ſemi/
tã. Et ſic eundo deuenit ad q̊ddã caſtrũ noie ca

nanrniũ qðo eſt diſtãs ab Aſſiſio ꝑ q̃ttuoꝛ miliaria

et eſt ꝓpe beuaniũ:⁊ vulgarit᷑ ðꝛ canaio.In q̊ qͥ/
dem caſtro cũ tanto feruoꝛe pᷣdicauit ꝙ oẽs tazs
viri q́;młieres volebãt relicto caſtro ire poſt eũ.
Sctũs vo Franciſc dixitillis.Nõ faciatis.qͥa

ego oꝛdinabo ꝓ ſalute veſtra qͥd agere debea

Et extũc cogitauit facere ipᷣm terciũ oꝛdinẽ qͥ di/
cit᷑ cõtinentiũ ſeu fraty ⁊ ſoꝛoꝝ de pnia. Pꝛedi
cca aũt cõfirmat ſccã mater eccłia que in officio
elius canit. Sctũs Fraciſe pᷣuijs oꝛationũ ſtu⸗
dijs qͥd faciatinſtructus:nõ ſibi ſoli viuere:ſed
glijs ꝓficere vult dei zelo ductus.
EkEetuũda pncipalis cõtemplatio circa iſtũ
89 oꝛdinẽ ð? ꝑfectionis. Pꝛo cuius expedi
to ne eſt ſciendũ ꝙ iſta regla eſt magne
pfectiõis ↄtentiua:⁊ eius obſeruatio eſt magni
meriti. Un ſcũs Bonauẽ.in legẽda bti Franci/
ſci ait. Sicut in celũ tendentibo pnie viã oibo cõ
ſtat eſſe cõem:ſic ⁊ hic ſtatꝰ cericos ⁊ laicos:vir
gines ⁊ cõiugatos in vtroq; ſexu admittẽs q̃n⸗
ti ſit apud deũ meriti:ex pluribo ꝑ aliqͥs ipſoꝛuʒ
patratis miraculis inoteſcit Hec ille. Dico igi
wꝙ in iſta regla cõtinent᷑ duodecim ꝑfectiões de
ſacro fonte euãgelij et veteri teſtamẽto collecte:
q ſunt tanq;.xij.poꝛte Hierm Apoc.vl. C
Riuimo em̃ cõtinet fidẽ.qꝛ opoꝛtet ſᷣm te/
p noꝛ?èẽ ipſiꝰ regule ꝙ hũc oꝛdinẽ ingrediẽ
iiess ſint fideles ac cacholici ⁊ eccłie roma
ne obediẽtes.et ꝙ pᷣus examinent᷑ de fide catho

XXVII

lica:ita ꝙ, nullus hereticus in eo recipiat ? ſifu
iſſet receptꝰ expellat᷑.quia fides eſt fundamentũ
oĩm virtutũ:iuxta illð ad Heb.xj.Fides eſt ſpe⸗

randaꝝ ſubſtatia reꝝ ⁊c. Et vbi nõ eſt füdamẽ
tũ ſuꝑedificari nõ pot.c.cũ Paułꝰ.j.q.j. Et ſine
fide umpoſſibile eſt placere deo: ad Hebᷣ.xj. Et

bec ꝑfectio ſumpta eſt in euãgelio Joh.xx. vbi

ait dñs. Noli eſſe incredulus ſed fidelł.et Ecci.ij

ðꝛ.Qui tuneᷓ dñm credite illi.?⁊ Apoc.ij.ait do
minus.Eſto fidelis vſq; ad moꝛtem ⁊ dabo ti⸗
bi coꝛonam vite.
Eiñcũdo ↄtinet ſpem.qꝛ hoꝛtat᷑ ad pniaʒ.
8 Pꝛo miſit aũt deꝰ in euãgelio vita etnã
penitẽtibo:di. Matthᷣ.iiij. Pniam agite
appꝛopinqᷓbit em̃ regnũ celoꝝ.Ecotra vo eſt de

no penitẽtibo: qby ö? Lu. xiij. iiſi pniam babu/

erii:oẽs ſimul ꝑibi. Cum igit᷑ iſte oꝛdo ſit de

pnia:ideo qͥlibet eiꝰ regulã obſeruãs põtſpera⸗

re vitã etnã:⁊ dicere deo cum ꝓpha pᷣl.xxx. In te

dñe ſperaui:nõ cõfundar in eternu. E

Ercio ↄꝓtinet chanitatẽ. Nã pᷣcipit recõcili
t gtionẽ? cũ ꝓxio.Et hoccolligit᷑ er euãge/⸗
lio Mat.v.vbi ſaluatoꝛ ait.Oiligite ini⸗

micos vros ⁊c.Et ibidẽ.Si offers munꝰtuum

ad altare:⁊ ibi recoꝛdatꝰ fuerꝭ qꝛ frat᷑ tuꝰ habet
aliqͥd aduerſum te:dimitte ibi munꝰtuũ ⁊ vade
pus recõciliari fratrituo:et tũc veniens offeres
munꝰ tuũ.Deꝰ em̃ nõ hʒ grata oꝑa q̃ faot ille qͥ
eſt in diſcoꝛdia ⁊ odio cũ ꝓxio ſuo.Uñ inqͥt Au
guſt. in li. de vᷣbis dñi. Nõ põt cõcoꝛdiã hr̃e cũ
xpo qͥ diſcoꝛs voluerit eſſe cũ xpᷣiano.Debe g̊

remittere iniurias hijs qͥ vos offenderũt: iuxta
illud Leui.xiiij. Ne meminer iniurie cuiũ tuo⸗

rũ.Et diligere ꝓxcimũ:⁊ nullũ odio hr̃e. Ait em
dñs Match.xxij. Diliges ꝓximũ tuũ ſic̃ teipᷣm
Nã nullus ſine charitate põt ſaluari.c.nullꝰ.de
peni.diſt.vij.Et iõ inqͥtapłs.j.ad Coꝝ.xiij. Si
linguis hoĩm loqr ⁊ angeloꝝ:charitatẽ aũtnõ
habeã nihil mihi ꝓdeſt ⁊c̃. Itẽ poſt annũ ꝓba⸗
tionis hãc reguiã ꝓficens vouct ſeruare pᷣcepta
dei.qð ꝑtinet ad dilectõeʒ:dicẽte dño Joh.xiiij
Si diligit me mãdata mea ſeruate.Et ꝓmittit
ſatiſfacere ſi qͥd ↄ regulã fecerit.qꝛ Luc.xij. dicit᷑.
Seruꝰ ſaẽs volũtatẽ dñi ſui⁊ nõ faciẽs: plag
vapulabit mulq. Et ſic ꝓfeſſus nõ põtamplii
redire ad habitũ ⁊ vitãÄã mũdanã.qꝛ ait dñs Zu.
ix.Nemo mittens manũ ſuã ad aratrũ ⁊ reſpici

ens retro apt?eſt reꝗᷓ dei. Sicẽ em̃ arans ⁊ retro
aſpiciẽs nõ facit reciũ ſulcũ:ſic in ſeruitio deire

tro aſpiciẽs nõ recte ambulat in eiꝰ obſeqᷣo. F
Uarto hec regula ↄtinet iuſticiaʒ. Uult
em̃ ꝙ ülle qͥ eſt obligatus alterni cõcoꝛdet
ſecũ ſoluẽdo:fideiubẽdo vel pignꝰ dan
do. Et hec eſt vera iuſticia que vult vnicuiq; tri
bui qð ſuũ eſt.l.iuſticia.ff.ð iuſti.⁊ iu.⁊ inſtieo/
dẽ.in n. ⁊.c.ſi ſecłi leges.xij.q.ij.Et hoc colligit
ex euangelio Matth. xviij. Redde qð debes.es
Match.xxiij. Reddite qᷓ ſunt ceſanis ceſaxi:⁊ ꝗᷓ

ſrtide
licſig
gwicnngzen
ſicidintaut
ſuorriurn
clemlan
icblgrrinl
immu np⸗
Znenmlhenh⸗
einitescndi
cheelnago
ſenniiq Nice⸗

joa fu⸗

Nerauntümi
fſockecincinegn

Vunbeen
ia
ſocrietu
ogranegnann
Cale icrininan
Ciſtogſononi
isghitfimi⸗
/Mivabi

Wlrpoirlker
citsrniſrrt
penoe Etboccol

R

dihonedorulen
Apias Nöchen⸗
Dckeſtdoc ne
gardisfung⸗
cpleolnolapns
fooluetdenatßr
nnllinmaeq ſubn

ſicapinfnnat

— =S

Nncſrepoſinrind

finpcirpſinſt
iſsergologar

lrinenſrercgun

ſie Aantlolaln

Manno nus
Gban nosn
mdaangllhmi⸗
Gacedlinge
igkaangul
Iminimenadn
indieincicſuse
mnädtanrer
hſcneaant,

ulpnon

octne

6depen

.
en l ht

naken⸗
rci
A— i
toni;

—

1

d.“
d

ſindee
Skiken.

ſnkifn
npif n
nſifegenid

ichuano⸗ den
iniuncani
Hüodtobieid

„ eInte//
l.

⸗D

s as

ortrmiun
imizn
fougionnin
Närdio ii

lences:pl
snhötan
nigeandis
armütre;
Eem mmstſ⸗
ſcinſanno
xnchoſeſ
anclufiag

ſ. A 4 17
„Aus alen CNW
ms

uit ꝓ Laʒaro moꝛtuo.

Folium

ſunt dei deo. Sine hac em̃ vᷣtute nemo põt cõ/

ſequi vitã et᷑nã.qꝛ ſᷣm oẽs theolo gos in.iiij.di.
xv.quicunq; iniuſte poſſidet rẽ aliens: vel ↄ iu⸗
ſtiaã dãnificauit aliquẽ ⁊ nõ vult reſtituere ⁊ ſa

tiffacere:viuit in pctõ moꝛtali. Uñ ðꝛ in c.pcmm.
de reg. iu.li.vj.Nõ remittit᷑ pctm̃ niſi reſtituatur

male ablatũ.Quia etiã ſᷣm iuſticiã nemo põt al
teri obligare rẽ q̃ alicui eſt particulariter obliga
ta. Cũ vxoꝛes ſint poſite ſub viri ptãte:dicẽte ð o

pᷣme vroꝛi Beñ.iij.Sub viri ptate er ⁊ ipᷣe dñũa

bit᷑ tui.de q̊ etiaʒ hr in c.maniteſtũ.⁊.c.eſt oꝛdo.

⁊.c.hec imago.⁊.c.ch caput.et c.mulierẽ.et c.mu

lier. xxxiij.q.vl.ideo oꝛdinauit hec regula ꝙ ma/⸗
ritate nõ poſſint iſtũ oꝛdinẽ intrare marit inui⸗

tis.Et hoc colligit᷑ ex euãgelio Johis.iiij.vbi ðꝛ
ꝙ cũ mulier ſamaritana petiſſeca xpᷣo aquã ſa⸗

lutarẽ de q̃ locutꝰ fuerat ipᷣe dñs: dixit ei Jeſus
Uade voca virũ tuũ. Hec em̃ aqᷓ ſaluta Pisni

ficat hãc ſanctã regulã.
Vinto hec regła cõtinet pietatẽ. Pꝛimo
q erga ꝓpꝛiã aiaʒ:iuxta iũllð Ecci.xxx. Li⸗
ſerere aie tue placẽs deo. Et ideo ne con⸗
tingat ex inopinata moꝛte inoꝛdiatũ aliqͥd relin
qui⁊ aliquẽ dãnari:vult vt qͥlibet ſic oꝛdinet fa
cta ſua ꝙ ſꝑ moꝛi ſit paratꝰ. Pꝛopt᷑ qð ſtatuit
ꝙ oẽs qͥ hñt factionẽ teſtamẽti: faciãt illud ifra
tres mẽſes ab ingreſſu oꝛdinis:vt adueniente
moꝛte poſſint libere vacare ſacramentj eccłie ſu
ſcipiẽdis:⁊ trãſire de hac vita ſine aliq̃ tꝑalium

occupatiõe.Et hoc collectũ fuit Eſa.xxxviij.vbi

ðꝛ.Diſpone domuitue ⁊c̃. Itẽ ↄtinet pietatẽ er/⸗
ga ꝓxios:dũ pᷣcipit vt oꝛent ꝓ viuis ⁊ defuncd.
Dicit em̃ Augꝰ.in ſer.ad here. Cupis vttui mi⸗
ſereat᷑ dñs:fac vt ꝓxio miſerearis.Tantũ em̃ re
cipies in alia vita qntũ facies in pᷣſenti.Itẽ vult
vt ſoluat᷑ denariꝰvſualis maſſano deputato ſe
mel in mẽſe qͥ ſubueniat᷑ pauꝑib ⁊ infirmis.Et
ſi q eoꝝ infirmat᷑:viſitet᷑ a miſtro ⁊ ab alijs:vt
audire poſſint in die iudicij dũm eis dicẽtẽ. In⸗

firmꝰ erã ⁊ viſitaſt me Mat.xxv. Itẽ vult ſi

aliqᷣs ex ipſa ſocietate moꝛiat᷑:alij faciãt eũ ſepe/⸗
liri ⁊ interſint exequijs eiꝰ.⁊ ꝙ litterati ꝓ aia ip⸗

ſius dicant.l.pſalmos.Alij vo.l.pater nr̃.Et ꝙ

qͥibet anno ꝓ viuis ⁊ defunci ipſiꝰ oꝛdinis fa
clat qͥlibet eoꝝ tres miſſas celebꝛari. Et ꝙ litte⸗
rati dicant pſalteriũ.alij centũ pater noſter ꝓ di
cta cã.Ecce qᷓnta pietas huiꝰregłe. Hoc aũt col⸗
ligit᷑ ex euangelio Mat.x.Si qͥs dederit vni ex
minimis ⁊c.et Mat.xxv.vbi dñs ait ſe dictuꝝ
in die iudicij ſuis elecꝗ. Eſuriui ⁊ dediſtis mihi
mãducare ⁊c.?⁊ Matthᷣ.ix.ac Lu.vij.⁊.xxiij.vbi
chꝛiſtus oꝛauit ꝓ ꝓximis.et Jobis.xj.vbi oꝛa⸗
P

Erſrto cõtinet hũilitatẽ dũ oꝛdinat ꝙ oẽs
8S tam vini q; mulieres induantur matel⸗
lis de pannis vilibus in pᷣcio ⁊ coloꝛe:
iuxta illud Hieronymi ad Ruſticũ monachuʒ

dicend. Uilis tunica contemptũ ſeculi ꝓbet:ita

CCXXVII

dumtarat ne animus tuus tumeat:ne babitus
ſermoq; diſſentiat. Siłr hec regla phibet oẽm
libo: vt in oibo ꝓteſtent᷑ huilitatẽ quam in coꝛde
multo mag hre debent. Et hoc colligiẽ Mat.

curioſitatẽ ⁊ vantitatẽ in veſtibo:in cingulo ⁊ pel

X. vbi dñs ait.Diſcite a me qꝛ mit ſum ⁊ bumi

lis coꝛde.Continet etiam hũilitate dum ſubijcit
oẽs ipſius oꝛdis ta miſtros qᷓ; alios coꝛrecciõi

—

et ſubiecuõi epi et viſitatoꝛis. Papa aũt Sixtꝰ

qrtus ꝑ pᷣuilegiũ ſuũ qð incipit Romani põti/

ficis ꝓuidetia.cuiꝰ troſſumptũ autenticũ rome
facũ ego habeo:ſubijcittotaliter ipᷣm oꝛdinem

viſitationi⁊ coꝛrectiõi generalis ⁊ ꝓuinaalium

miſtroꝝ ⁊coꝝ vicarioꝝ ⁊ viſitatoꝝ ab eis depu
tatoꝝ oꝛdis fratrũ mino ⁊:et inhibet qᷣbuſcũq;

pᷣlatis eccłiaſticis ne de cetero vllatenꝰ de ipſoꝝ
fratrũ acſoꝛoꝝ de pnia viſitatiõe vel coꝛrectiõe

ſe intromittãt vel pᷣdictos fratres minoꝛes aliqᷓ
liter impediãt in pᷣdictis.concedens ipſis viſita
toꝛib vt oĩa eccleſiaſtica ſacramẽta eis miſtrent
qñ ſibi videbit᷑.Que oĩa fecit vtpᷣdicꝰ oꝛdo me
lius gubernet᷑ ⁊ regulet᷑ac in maioꝛi hũilitate 2

religioſitate cõſeruet᷑. Hec aũt hũilis ſubiecio

eſt collecta de euãgelio Luẽ.ij. vbi de dño Jeſu
ðꝛ. Et erat ſubditus illlis. 7
Eptimo hec regula ↄtinet honeſtatẽ:dũ
8 pꝓhibet cofeſſoꝛes ſuos inteſſe pompis
et ſpeccaculis mũdanis:choꝛeis:iocula
tionibo:ludis diſſoluꝭ: cõuiuioꝝ comeſatiõib
et hmõi.Et imponit vt q̃ntũ in eis eſt totã fami
liã ſuã ab hijs reuocẽt.quia Amos.viij.minat᷑
dñs di. Cõuertã feſtiuitates veſtras in luctũ: et
oĩia cãtica veſtra in planctũ. Pꝛobibent᷑ etiã ta⸗
les cõuerſari in loꝗ inhoneſtꝭ:⁊ cũ ꝑſonis tur⸗
pibo.qꝛ talis qͥſq; reputat᷑ q̃lis in ext᷑ioꝛibi vide
tur.l.itẽ apud labeonẽ.S.ſi qͥs vᷣgies.ff.de iniu.
Itẽ hec regula rõne honeſtatis pᷣcipit vt caueãt
a iuramẽtis maxie illici:⁊ ꝙ nõ recipiant iura⸗
mentũ niſiꝓ pace ⁊ hmõi.Qð acceptũ ẽ ex euã/

gelio Mat.v.vbi dñs ait. Nolite iurare oino.
Sit aũt oĩs ſᷣmo vr:eſt ẽ:nõ ñ.Itẽ pᷣcipit ne de

ferãt arma niſi de miſtroꝝ licẽtia.qð acceptum
eſt ex eus gelio Matth.xxvj. vbi dñs ait Petro
Mite gladiũ in locũ ſuũ.et Dat.v.Eſto ↄſen
tiens aduerſario tuo dũ es in via.Et.vj.ca.Ego
aüt dico vob nõ reſiſtere malo.ſed ſi qͥs te ꝑcuſ⸗

ſerit in vnã maxillã:pᷣbe ei ⁊ alcera. Et ſi qs vult

tunicã tuã tollere:dimitte ei ⁊ pallũu. K
CCtauo hec regula ↄtinet ſobꝛietatẽ ⁊ ab
o ſtinentiã.qꝛ vult vt ſintↄtenti bina refe⸗

ctiõe in die:niſi foꝛte laboꝛibo ſint pꝛeſſi

vtpluriba egeant refectiõibi.Et vttoto anno in
die lune ⁊ mercurij nõ comedant carnes niſi in
itinere vel religioſoꝝ cõuẽnb:ſi qꝗͥ veſcunt᷑ car⸗
nibi. Nã tüc indulget ſeus Fraciicus ꝙ cũ ip
cõfoꝛment᷑ in ooꝝ domibo. Itẽ in infirmitate:in
q̃ medicoꝝ ↄſciaʒ ſeq̃nt᷑. Et in flebotomia:poſt

quã tribo dieb carnes eomedere poſſint:niſi aæ

Bermo

r ””ðü 4 — M nnaarae
cidat dies a lege poſitiua ꝓhibitus: vt dies ve⸗ lant᷑ de ſocetate facta trina admonitiõe.qꝛ dicit Na Sahtn
8 9 ege Pounn 8 vEr. . 4. dmonitiõe. qꝛ dicit ges itan
nerꝭ aut vigile ⁊ hmõi.Si etiã dies natalis dniñt dñs Match.xviij. Ue homi iſlli ꝑ quẽ ſcadailũ ſito⸗ gc
veneriti die vener put co mederetarnes.c.expli venit.Etiteꝝ. Qui ſcadaliſs auerit vnũ de puſuk re e
cari. de obſerua ieiunij. et in illis feſtꝭ qͥ ponitre iſtis q in me credũt: expeditilli vt ſuſpẽdat᷑ mo⸗ d Cotn
gula. Itẽ pꝛecipit vt toto anno ſemel in hebdo la aſinaria in collo eius:⁊ demergatr in ꝓfundũ Annie
mada ieiunẽt.ſ.ſexta feria.⁊ a feſto oim ſancto⸗; maris ?tc. 4 Nne
rũ vſq; ad paſca addãt ieiunio die mercurij. Et Ndecimo cõtinet vnionẽ: pᷣcipiẽs vt qli/ aidugtn
ꝙ a ſcõ Martino vſqʒ ad natale dñi ieiuniuʒ v bet mẽſe cõueniant in vnũ ad audiendã ine i
ſeruẽt: excepta dñica: niſi legitima cauſa eos ex/⸗ regul. Itẽ iubet vt in pace viuãt ſiml:et Niun ie
cuſet a ieiunio. Itẽ ꝙ qᷓdrageſunã cõem incipi / ᷓ ꝓrimis. Unitas em ⁊ cõcoꝛdia eſt vnũ depᷣ⸗ i⸗ Ciy
anta qͥnq̃ geſima. Hec aũt abſtinetia collecta ? apuis bonis ꝗ in cõgregatioõiby ⁊ oꝛdinib⸗ eſſe aſii⸗ u⸗
Lu.xxj.vbi ait dñs. Attẽdite ne foꝛte grauentur pñt:dicente ꝓphᷣa pſ. cxxxij. Ecce qᷓ; bonũ ⁊ qᷓ; io nmni un
coꝛꝑa vr̃a crapula⁊ ebꝛietate ⁊ cur huius ſecu cundũ ⁊c. Duo decio ↄtinet diſcretionẽ.qꝛ in. otnl 8
li. ec Matth. ilij. exẽplo xpᷣi ieiunãtis qᷓqraginta oibo qꝗᷣ pᷣcipit regula põt diſpenſare viſitatoꝛ.Et ſufeenci⸗
dieby ⁊ q̃draginta noctibi.et Ecci.xxxvij.vbi ðꝛ. hoccolligit Jobv. vj.?ẽ Matth. xiiij. vbi ait dñs nannt 4
Moli auidus eſſe in oĩ epulatiõe ⁊c. L Facite eos diſ cũbere. Qð põt intelligi dictũ viſi inguthnſt⸗
Ono cõtinet deuotionẽ. Na vult ꝙ ante tatoꝛibo:cũ vi derint neceſſicatẽ vel rònabilẽ cau nnngiin
n t⁊R poſt refecionẽ dicãt oꝛationẽ dnica. et ſam. Ois em pnia debet eſſe diſcreta. qꝛ diſcre⸗/ igoftopue
vtq̃tidie ꝓ poſſe miſſam audiãt: et ꝙ in tio eſt mĩ oinn ihtutũ.c.. de offi. cuſto. ⁊.c. pſen⸗ ſolſtntodd
nocte ad matutinũ ⁊ oꝛationẽ ſurgat niſi cauſa tiũ.j.q.v. Uirtꝰ ãt idiſcreta ꝓ vicio reputa Des nnicſülumnn
rõnabilis eos excuſet: ? ꝙ clerici dicqt offieeaum em nò exigu ab homib niſt id qð facere pñt.Et hefetzün
ſ̃m oꝛdinẽ ſcẽ romane ecclie: vł ecckie cathedra ideo nimia auſteritas in vigilijs ⁊ lieiunijs rep oCeralehn
lis vbi babitãt. Nõ clerici vᷣo dicãt ſeptẽ hoꝛas hendit᷑ in c. nõ mediocriter. de ↄſe.di. v. Dicut g niconfe⸗
canonicas: vt poſſint in vita eterna dicere deo nimis negl igẽs eſt deo exoſus:ita etiã nimiũ ac Phpeſedenn
Septies ĩ die laudẽ dixi tibi ⁊c.pᷣſ.cxviij. Quas indiſcrete auſterꝰ ei nõ placet.qꝛ oĩa extrema ſũt ſloofmn
hoꝛas debẽt dicere h̊ mõ.viq; ꝓ matutino duo vicioſa:vit ðꝛ.ij.Eth. Mediũ aũt tenuere bti:vt Analtcicne
decim pater nr̃.ꝓ ſingulis aũt hoꝛis canoniò ſe ait glo.ini auten.de cõſu.S.j.Et ideo Ouidiꝰi.ij. ickautus
ptẽ: addito in pᷣma ⁊ cõpletoꝛio Miſerere ⁊ cre methan 10ꝛ. inqt. Inter vtrũq; tene mediũ tutiſ⸗ iifl udr
do. Hec aũt collecta ſunt Deut.vj.et Mat.iiij. ſimꝰ ibis.Aliã qͥʒ diſcretionẽ cõtinet hec regula Munirſmnd
vbi ð Dñm deũ tuũ adoꝛabis etilli ſoli ſerui/ ſq; ꝙ vniſtni ĩ bacſocletateñ poſſint eligi advitã Vrſnlirulnnnt
es. et Qu. xviij. Opoꝛtet ſp oꝛare ⁊ nunq; deficeè ſed acl tẽpꝰ: vt oẽs hr̃e poſſint ſus ꝑtem oner et nyflouocſetn
re. Itẽ ꝙ vadt ad ecclias deum laudaturi. QOðöð bonoꝛis:⁊ vnꝰ nõ ſꝑ graue?᷑ tali onere. Officia Crizrin Lapop
colligi Mat.xxj. vbi dñs ait. Oomus mea do. ein ? honoꝛes eq̃lit᷑ debẽt diuidi in ciuitate.l.qͥ Nbr Jnculmefe
mus oꝛatiõis vo cabit᷑. Et ibidẽ ðꝛ ꝙ pueri da⸗ oꝛiginẽ. S.pᷣſes.ff. de mune.⁊ hono, Eſt qͥʒ alia (ötili oder
mabãt in tẽplo.Oſanna filio Dauid. Itẽ pᷣepit rſcretio hui regule. Uult em Nicolaꝰq̃nus qᷣ Clulncreicole
vt confiteant᷑ ⁊ cõicent ſaltẽ tribo vicibo in anno ipſam regulã cõfirmauit ꝙ nullus peccet moꝛ/⸗ Erdoſubin
ſq; In feſto dñice reſurrectõis: penchecoſten: ac taliter traſgrediẽdo aliqͥd de hijs qͥ in ea ↄtinen npuobanon⸗
natiuitat dñi. Per ↄfeſſionẽ em hõ acqrit graz tur. O ſũma cõſcie qes.Et ideo inqt dñs Mat. addakfid
2 miſcdiam a deo. Etideo inqt Os. õfitemini Vj. Tollite iugu meũ ſuꝑ vos:⁊ inueniet reqᷣeʒ lciſup au
dño qm̃ bonꝰ:qm in ſeculũ milcoͤia eiꝰ. Itẽ per aiab vfis. Jugu em̃ meũ ſuaue eſt ⁊ onꝰmeuz laßins hac
cõfeſſionẽ aꝑiunt᷑ poꝛte ꝑadiſi.etideo ait idem leue. Lcet aüt coiter votũ de ſui natura obliget uuenpſamreg
ꝓpha pᷣſ.xcix. Introlte poꝛtas eiꝰ in cõfeſſiõe. De ad ſeruãdũ ꝓmiſſuz ſub pena pcei moꝛtalis: tñ Ehiginht
cõione aũt dicit dñs Joh.vj. Qui mãducatme votũ qð fit in ꝓfeſſione buiꝰ regule nõ obligat Eleackiwn
am carnẽ⁊ bibit meũ ſanguinẽ habet vitã et᷑nã. niſi ad veniale.qꝛ vouentes nõ intendũt ſe obli aſr dinn
etin me manet: ⁊ ego in eo.Etibidẽ. Quimaädu gare niſi ſᷣm qð obligant᷑ ex pcepto regule ᷣm ugniliche
cat hũc panẽ viuet in eternũ. Pꝛopt᷑ qð de lau⸗ volũtatẽ ſr Bmiponftcglplain regulã appꝛobãg. ſceepkiacont
dabili ↄſuetudine oꝛdis nõ ſolũ cõfitent᷑ ⁊ acij/ He igit᷑ duodecim pꝑfectiões ſunt duodedʒ flo Dichrglice
piunt coꝛpꝰ xrpᷣi illis trib⸗ vicibo qᷣ ponunt᷑ in re res pulcerrimi.duodecimq; ſtelle paradiſi q in mugainde dn
gula:ſed etiã pluribo alijs in anno. W bac regula cõtinent᷑. Que oia ſi qͥs ꝑfecte obſer⸗ didoit wa
tcimo hec regula cõtinet exemplaritat uauerit:poterit dici de ulo illð Apoc. xij. In ca⸗ denntin
d Pꝛecipit em̃ vt dent bonũ exẽplũ pꝛoxi/ pite eius coꝛona ſtellaꝝ duodeqm. Et btõ Frã/ meſto anßh
Uj„ mis: vt ſint foꝛma religioſitatis:doctri/ ciſco inſtitutoꝛi buiꝰ regłe illud pᷣſ.xx. Poſuiſti “
na oĩs vᷣtud:et exeplar bonoꝝ opex mũdanis in capite eiꝰcoꝛonã de lapide pᷣcoſo. Hecei ſaã rach
cũ qb babitãt ⁊ couerſant᷑. Oð colligit᷑ Mat. regula eſt illa q obſeruatoꝛes ſuos coꝛonat in 4 Cmnon
v. vbi dñs ait. Vos eſt lux mũdi. ſicluceat lur celis. Et ideo ꝓfitentibo eã ꝓmittit᷑ vita etna: dũ komfon
veſtra coꝛã hoibo vt videãt vra bona oꝑa⁊ glo recipiens eos ad ꝓfeſſionẽ dicit cuilibet eo . Et ulſas nulins
nfficentpatrẽ veſtrũ qͥ in celis eſt. Itẽ pꝛecipit vt ſi hec obſeru auerꝭ ꝓmitto tibi vitã eternã. Ipſa idoChdl⸗
qq ꝓximũ ſcãdaliſant⁊ ei dãt malũ exẽplũ: expel qʒ eſt ſepes ad diuina mãdata ſeruãda.Eſt eius euuri/

Ne
iſcni
ude
hittn
Anne
4

Nhiri
laini
börſne
a müde⸗
umheſe
garignn.
nRis

Nist une
Sincinri

eſuägagt
widiinanen
i ſiazu
cbisind
mecktoneh
uinmn il
õ
iimmuitſe
manlln
ſgli unnddi⸗
ſwn dodttn⸗
ſcigmnol⸗
ſiegiun,
13oln)

Folium

obſeruatio et renouatio ſacramẽeti baptiſmalis

in q́ oẽs chꝛiſtiani renũciaueruũt diabolo ac mũ

do ⁊ põpis el.c.pmũ.deↄſe.diſt.iiij. Et ideo ſũ

ma deuotiõe debet recipi ⁊ obſeruari. O
Nao ad tercio pncpalẽ cõtemplationẽ.ſ.
q exaltatiois ⁊ dignificanõis hulꝰ regule
Dico:ꝙ valde ſublimata eſt ꝓpt᷑ nouem

dignitates qᷓs habuit. Pꝛimo ꝓpt bullacioneʒ.
lã ad oſtendenda excellentiã iſtiꝰ oꝛdinis ⁊ re⸗
gule:chꝛiſtus inſigniuit inſtitutoꝛẽ ipſiꝰſigillo

ſue paſſiõis.UVñ ipſe aitad Gal.vj.Ego em ſti⸗

—

gmata dni Jeſu in coꝛꝑe meo poꝛto. Quia em̃

appoſitio ſigilli autẽtici dat fidem veritati. c.ſcri/

pta vo.auten.de fide inſtrum̃toꝝ.ideo nõ ſi igil
lo cereo vel plũbeo aut aureo:ſed ſigillo dei vi/
ui voluit hanc regulã eſſe plũbatã.Secũdo eſt
ſumme dignificata ꝓpt᷑ delationẽ. Jpſe em xpᷣs
q̃ſi ipſo faco pᷣnũcians tres oꝛdines a btõ Frã

aſco inſtituẽdos detulit indumẽtũ coloꝛis bir⸗

retini.Nã illa tunica incõſutilis qua ꝓpꝛijs ma/
niby ei fecit btã virgo dũ eſſet ꝑuulus: q̃ cũ ipſo
creſcẽte creſcebat:erat de hoc coloꝛe:ſicut cũ iure
iurãdo teſtatꝰ eſt Mediolani pᷣdicãdo btũs fr
Baptiſta de Leuãto oꝛdis nf̃i generalis vica⸗
rius:qͥ affirmauitſe eã vidiſſe in qͥdã caſtro vbi
oſtendit᷑ ⁊ cõſeruat᷑ cĩ maxia veneratiõe.Etiðo
nõ eſt dedecus ſed maxia głia poꝛtare talẽ ha⸗
bitũ quẽ filiꝰdei detulit:et regina celoꝝ pᷣmitus
adinuenit ⁊ fecit.Et eſt veriſilłe ꝙ etiã ipᷣa tali co
loꝛe indui voluit:vt hũiliſſima exiſtens hũiliſſi
mo filio ſuo eſſet etiaʒ in habitu cõfoꝛmis ſicut
erat in vita. Eapꝛopter dicere põt dñs illð Ba⸗
ruch.v. Indui me lacco.Et btã vᷣgo ſił cũ eo di⸗

cere põtillð Job.xvj.Saccũ ↄſui ſuꝑ cutẽ meã

⁊ oꝑui cinere.i.coloꝛe cinereo carnẽ meam
FErcio ſublimat᷑ hic oꝛdo ꝓpter ap P
t pꝛobationẽ. Aliqͥd em̃ reddit᷑ autenticũ
etei dat᷑ fides ꝓpter affirmationẽ teſtꝭ ve
ridici.c.cũ ſuꝑ cauſa.de teſti. Sũmꝰ aũt põtifex
Nicolaꝰq̃rtus hãc regulã eſſe ſaluberrima affir
mauit:et ipſam regulã appꝛobauit ⁊ cõfirmauit
Etpᷣuilegiũ incipit.Supᷣ montẽ chatolice fidei

Etſiłr Celeſtinꝰ qͥntus.⁊ Alerxãder q̃rtus.? Qle
mẽs qͥntꝰ. Johãnes viceſimuſſecũdus in extra/⸗

uagẽãti q̃ incipit.Sctã romana:affirmat eã eſſe
a ſede apłica confirmatã.et młti alij pontifices.

Hãẽc q̊ʒ regulã eſſe ꝑ ſedẽ apłicã cõfirmatã affir

mat glo.in cle.cũ ex eo.de ſen.excõ.⁊ ĩ c.vnico de
reli.domi.li.vj.et in cle.j.eodẽ ti.⁊ ibi Johãnes
de Imo. Cũ em̃ ipᷣam xps dei filiꝰſic exaltauerit
merito eiꝰ vicarius ſummꝰ põtifex eam in terris
laudauit ⁊ appꝛobauit. N1RD
Varto ſublimat᷑ ꝓpter ſanctitatẽ. Mul⸗
q ti em̃ fuerunt in hᷣ̊ oꝛdine ſctiiſſimi viri ⁊
mulieres: q̊ꝝ plures ſctã romana eccle⸗/
ſia ſctõꝝ cathalo go aſcripſit.vts viſũ eſt. Mul
ti etiã hodiernis tꝑib in h̊ oꝛdine degũt ſctitate

pclari.Et iõ põt hic oꝛdo appellari magnific in

CGXXVIII

ſanctitate Exo. xv. Et deillo põt dici illð Ecci..
Bliazʒ dedit ſctita amictũ. Quapꝛopt cuilibet
iſtiꝰ oꝛdinis ⁊ ii q eũ pot aſſumerc ðꝛ illð Ecci

xxx.Cõtine ⁊ ↄgrega coꝛ tuũ in ſcitate eiꝰ. R

Ulinto ſublimat᷑ ꝓpter no bilitatẽ Utem
q ſupꝛa viſum eſt: nobiliſſimi viri ⁊ muli
eres potẽtiſſimiq; magnates ⁊ ſapiẽtiſſi
mi doctoꝛes ⁊ in maximis dignitatibo coſtituti
q;plures hũc oꝛdinẽ intrauerũt ⁊ regulã eiꝰ ob/
ſeruauerũt. Multi q̊ʒ hodiernis tꝑib tam viri
q́; młieres ꝑ diuerſas mũdi ꝑtes ſũt in iſto oꝛ⸗
dine generoſitate magnitfici. Et ideo ipſi oꝛdini

põt dici ilud Eſa.lx. Ambulabũt gẽtes ĩ lumi⸗

ne tuo:⁊ reges in ſplendoꝛe oꝛtꝰ ti.Etillud pᷣſ.
xliiij.Filie regum in honoꝛe tuo ꝛc.
Exto ſublimat᷑ ꝓpter nũ eroſitateʒ.Lota
8 em xpianitas viris ⁊ młierib hãc regu
la ſincere obſeruantiby plena eſt:ita vt ðᷣ
ipſis dici poſſit illud pᷣſ.xxxix. Mlłtiplicati ſunt
ſuꝑ numerũ. Septimo ꝓptermiracłoꝝ oꝑa
tionẽ. UVt em̃ ſupᷣ viſum eſt multi viri ⁊ młieres
iſtiꝰ oꝛdinis qᷓ; płibo miraculis claruerũt:ex qͥ
bo hũc oꝛdinẽ digniſſimũ ⁊ autẽticũ reddiderũt
qꝛ dat᷑ fides alicui ꝓpt exhibitionẽ acꝰmirifici.
c.cũ ex iniũcto.de here.Et miracula ſunt ſuffici/
ens teſtimoniũ cuiuſlibet veritadᷣ.c. audiuimꝰ.
de reli.⁊ vene.ſan. 6O
Ctauo ꝗꝓpter indulgẽtiaꝝ largitiõeʒ.Nã
o ſcã mr ecclia ad oſtendẽdã dignitatem
vhulꝰregle dedit idulgẽtias eã legere au/
diẽtibo ſemel i mẽſe:qñ ↄgregant᷑. Int᷑ alioſ aũt
ſũmos põtifices Clemẽs qͥntꝰq̃ttuoꝛdeci q̃dra
genas dedit de indulgetia:qͥ ſũt dies.dlx.vt pa⸗

tet ex eiꝰ pᷣuilegio:q̊d oĩ mẽſe in ↄgregatiõe eoꝝ

poſt regulã legit. 1
Ono ſublimat᷑ ꝓpter exẽptionẽ ⁊ eccleſia
n ſticã libtatẽ. Nã fratres ⁊ ſoꝛoꝛes iſtius
auooꝛdinis eximunt᷑ a iuniſdiciõe iudic ſe
cularꝭ.nec coꝛã eo pñt oueniri tanqᷓ; ꝑſone eccle
ſiaſtice:vt patʒ in lris Celeſtini pape qͥnti.?⁊ Gꝛe
goꝛij noni.Iteʒ ab oibo oneribo ꝑſonalibo ſicut
alie ꝑſone eccłiaſtice:vt in dictis lris ↄtinet᷑:⁊ in
puilegijs Martini qnti ⁊ Eugenij q̃rti:q̃ ĩ foꝛ/
ma autentica habent᷑ qᷣle:vtteſtat᷑ ſe vidiſſe be
atus frater Johãnes de capiſtrano.i ſuo tracta
tu excõicationũ.In qͥb puilegijs declarãt pᷣdi⸗
dicti ſũmi põtifices ipſos fratres ⁊ ſoꝛoꝛes eſſe
imunes nõ ſolũ a iuriſdictiõe ſecłari:ſed etiam
ab oneribo ⁊ grauamibo tanqᷓ; ꝑſone eccłiaſtice
diuio cultui mãcipate. Etita pluries ſentẽtiatũ
eſt. Ter Bꝛixie. Itẽ Mediolani:⁊ Pergami:et

Adle:acalijs lod. Immo eos vᷣberates icidũt
in canonẽ cſi quis ſuadente. xvij. .ilij. ita e ef⸗
ficiunt᷑ excõicati:licet qͥdaã doc.tenuerint cõtrari⸗

um.a gaudẽt pᷣuilegio cdlericali vt magnitfice
tenuit diñs Petrꝰ de vbaldis: de ꝑuſio germa⸗
nus dñi Baldi ⁊ Angeli:⁊ dñs Eato de ſaccis

monarcha iun papie:et multi alij doctoꝛes q̊s

U⁵˖

Sermo

adpᷣſens nõ referã. Inter alios aüt eſt Frãciſcꝰ

de platea in tractatu ſuo excõicatio nu. S. xvj. vſi

culo.iiij.vbi allegat Paulũ: Langulfum:⁊ Zẽ/

ʒelinũ tenentes ꝙ fratres ⁊ ſoꝛoꝛẽs tercij oꝛdis

bii Frãciſci gaudẽt pᷣullegio clericali. Btũs qz3
frater Johannes de capiſtrano vbi S. repꝛobat

opinionẽ Johis andree in cle.cũ ex eo.de ſen. ex
cõ.et Laurentij doctoꝛis antiqͥ:acſeq̃ciũ.⁊ dicit
eos nõ bñ cõſideraſſe regulã ipſiꝰtercij oꝛdinis

Vnñ ipſe reſpõdẽdo eoꝝ argumẽt ꝓbat ꝙ oẽs

tã viri qᷓ; mulieres tercij oꝛdinis bti Frãciſci ꝓ/⸗

feſſi ⁊ nouitij:et nõ ſolũ matrimonio ſoluti:ſed

etiã in cõiugio viuẽtes gaudẽt pᷣuilegio clerica⸗
li ⁊ int ꝑſonas eccłiaſticas numerant᷑.qͥ etiã nõ
tenent᷑ a ꝓpꝛijs vxoꝛibo ꝑ aliqͥt dies in ſeptima⸗
na abſtinere:vt dixit Johanes an.Ex q̊ conclu/
dit ipſe btũs frat᷑ Johãnes capiſtranꝰ ꝙ nec ipe
Johãnes anð.nec eiꝰ ſeq̃ces talẽ regulã aſperxe⸗

rũt:⁊ ꝙ incõſiderate:inaduertent ⁊ ipꝛouiſelo/
cuti ſunt.⁊ inter alia fundamẽeta ſic arguit. Per

ſone annexe oꝛdini ꝑ ſedẽ apłicam appꝛobato ⁊
cõfirmato dicunt᷑ eccleſiaſtice ⁊ religioſe:⁊ gau
dẽet pᷣuilegio eccłiaſticaꝝ ꝑſonaꝝ:vt in c.fi.de re
li.domi.⁊ c.vnico eodẽ tiii.vj. Sed fratres ⁊ ſo

roꝛes tercij oꝛdis bti Francſci ſunt hmõi.̊ ⁊c.
Et cõfirmat᷑ ꝑ c.duo ſunt genera xpᷣianoꝝ.xij.q.

j. ibi. Et deo deuoti.i.cõuerſi. Scðo pꝛobat᷑ ſic.
Oẽs cõuerſi dicunt᷑ ecclłiaſtice ꝑſone ⁊ ðo deuo
ti.dic.c.duo ſunt genera. ⁊.xvij.q.iiij.c.qͥſquis.
⁊ vtrobiq; ꝑ glo.Sed paʒ ꝙ fratres ⁊ ſoꝛoꝛes

tercij oꝛdis bti Fraciſci ſũt deo deuoti ⁊ ad deũ

conuerſi mutantes habitũ ⁊ ſtatũ:ac traditã ſi⸗

bi regulã obſeruãtes.Ergo inter ꝑſonas eccłia

ſticas nũerati gaudere debẽt pᷣuilegio eccliaſti/

celibtat: ꝑ iura ſuꝑius allegata. ercio ꝓbat᷑

ſic. Penitetes tanq; eccłiaſtice ꝑſone gaudẽt pᷣ⸗
uilegio clericali:vt dicit glo.in d.c.qͥſquis.⁊ al/
legat.xxvij.q.j.c.aliud.vbi Leo papa ðt.Si qͥs

penitẽs habet cãm quã negligere foꝛtenõ debe
bat:meliꝰ expectet eccleſiaſt:cũ qᷓ; foꝛẽſe iudiciũ.
et ſubdit Gꝛatianꝰ. Non ait ꝓpter criminale tim.

ſed generaliter ꝓpter quãlibet cãm tã ciuilem qᷓ;

criminalẽ intelligẽs. Et liq; ibi glo.intelligat de

ſolẽniter penitẽte:dico ꝙ fratres ipſi cercij oꝛdi
nis mag merent?᷑ gaudere pᷣuilegio pᷣlibato qᷓ;
ſolẽniter penitẽtes:qͥb ſolẽnis pnia ꝓ mãifeſto

et enoꝛmi crimine qð totam vrbẽ cõmouerit de
cernit᷑ imponẽda.xxvj.q.vj.C.fi.⁊.l.di.c.in capi
te qᷓdrageſime. Nec debet eſſe peioꝛis cõditiois

q penitetialit᷑ viuit:licetenoꝛmia pctã nõ cõmiſe

rit q; qͥ ſiłi laboꝛat pnia ex criminibus cõmiſſis

Sicut ceter parib nõ debet eſſe peioꝛis condi

Monis ille qͥ nunq; peccauit:q; qͥ aliqñ peccauit

et verꝰ penitẽs eſt effectꝰ: vt plene tractat Augꝰ.

ſuꝑ Lucã.vij.ca.̊ ⁊c.Quarto ꝓbat᷑ ſic. Uiuen⸗
tes in regula appꝛobata ꝑ ſedẽ aplicã regularit᷑
eccłiaſtico gaudẽt pᷣuilegio:⁊ int᷑ eccłiaſticas ꝑ/
ſonas nũ erant᷑: vt in iuribi.ſ.allegat et in c.non

dubiũ. ?. cerxtenoꝛe.⁊.c parochisos.⁊ c.cũ illox

de ſen.ex.ſed pᷣdici fratres ⁊ ſoꝛoꝛes ſunt hmoi
cum habeat appꝛobata regulã quã ſerust. q̊ ⁊c.
Regla nãq; ſᷣm nr̃am ſubiectã miſcðiaʒ eſt noꝛ
ma ⁊ mẽſura regẽs vitã ⁊ recte viuẽdi pᷣbens li/⸗

nea:diſtoꝛtũ pꝛauũq; coꝛrigẽs ⁊ ad rectitudinz

reducẽs: ſᷣm Papiaã.Inde ̊ ⁊ religioſi dicunt
qͥ tali regula ſunt ligan:⁊ regulares qͥ ᷣm talẽ re
gulã dirigunt᷑ ⁊ viuunt. Pꝛedicti aũt fratres et
ſoꝛoꝛes viuũt ſᷣm hmõi regulã appꝛobatã vtſu
pꝛa dictũ eſt.̊ ⁊c̃. Et nota ꝙ dixi viuentes regu
lariter ⁊c̃.volens intelligere tã de ꝓfeſſis ꝑ iura
pᷣdicta ⁊ ꝑ c.monachi.de ſen.excõ.qᷓ; ð nouitijs:
vt in c.religioſo.eodẽti.in.vj. Quinto ꝓbat᷑ ſic.
Dꝛclighcee liquaregl⸗ appꝛo batã ſiue tacite
lue expᷣſſe:efficunt᷑ ꝑſone eccłiaſtice.vt patʒ per
c.poꝛrectũ.⁊ c.ſtatuimꝰ.de reg.et c.nõ ſolũ.etc.
cõſtitutionẽ.eodẽ ti.in.vj.Et etiã nouitij eodẽ b⸗
uilegio gaudẽt.dic.c.religioſo. Fratres aũt ⁊ ſo
roꝛes ipſiꝰ tercij oꝛdinis ſũt hmõi.g̊ ⁊c̃. Sexto
ꝓbat᷑ ſic. Pꝛofitens in manibo epiſcopi aliquã

regulã appꝛobatã:⁊ remanẽs in domo ſua au⸗

toꝛitate epi effici ꝑſona eccłiaſtica ⁊ gaudetpui
legio clericali:vt ꝓbat glo.ſolẽnis in c.inſinuã⸗
te.extra qͥ de.vel vo.et notat Archi.i c.ſi vir.xxvij

q.ij. et Inno.in d.c.poꝛrecũ.Sed ſicut ecłia
cõceſſit epᷣis vt dicit Archi.in d.c.ſi vir.ita ↄcede

re potuit miſtris ipſiꝰ tercij oꝛdinis: cum papa

habeat plenitudinẽ ptãtis.ij.q.vj.c.decreto nro

et c.qͥ ſe ſcit. Sicut ⁊ cõceſſit Nicolaꝰ q̃rtus ĩ re/
gula pꝛefata.̊ ⁊c̃. Septimo ꝓbat᷑ ſic. Alud qð

participat de extremis cenſet᷑ eſſe de natura ill/
us extremi cui magis aſſimilat᷑.l.qritur hermo/

phꝛoditũ.ff.de ſta.ho.vbi hermophꝛodiꝰ cen⸗
ſet᷑ eſſe vir vel młier ſᷣm pᷣualentiã ſexus.⁊ de hᷣ

etiã hr.iiij.q.iij.S.itẽ hermophꝛoditꝰ.⁊ inſti. de
teſta.S.teſtes. Dato &̊ ꝙ pᷣdicti fratres tercij o.

dinis nõ ſint puni religioſi ſᷣm ſtrictũ ſignifica⸗
tũ religioſoꝝ qͥꝝ eſt tria ſubſtãtialia regule ꝓfi
teri:⁊ ſe ſolẽniter voto obligare ad obedientiaʒ:
pauꝑtatẽ:⁊ caſtitatẽ:vt in dic.c.poꝛrecũ.ec c.cũ
ad monaſteriũ.de ſta.mo. Nec etiã ſint veri dle⸗
rici ᷣm verũ ſignificatũ clerici:bᷣm quẽ exigit᷑ ca⸗
racteris impᷣſſio.xxj.di.c.cleros.Licet regula ip⸗

ſoꝝ ſpecialẽ de clericis mẽtione facere dinoſca?t
vbi agit de hoꝛis canoniq dicẽs.ꝙ clerici iuxta
dericoꝝ oꝛdinẽ ⁊c̃. Nec etiã ſint laycei ſᷣm laicalẽ

extremitatẽ:cũ mutent habitũ et ſtatũ.qͥa faciũt

ꝓfeſſionẽ ⁊ ſeruant ea q in ſua regła ↄtinent᷑ Ex

go accedere debẽt ad naturã illiꝰſtatus cui ma/

gis aſſimilant᷑.ſed patet ꝙ relgioſis mag aſſi/

milant᷑ q; ſecularibo tã in aparentia qᷓ; in exiſtẽ⸗
tia. Dico:in apparẽtia: ꝓpter honeſtateʒ habitus
quẽ deferũt de hũili pano in pᷣcio ⁊ coloꝛe:non
pꝛoꝛſus albo vel nigro ⁊c.vt in eoꝝ regula cõ⸗

tinet᷑. In exiſtentia vo:qꝛ regulariter viuũt⁊ be

nitentialiter. Ergo gaudere etiaʒ ſimilr debẽrp⸗/

uilegio clericoꝝ ⁊ religioſoꝝ.quia dignũ eſt vt

lpmammpchar
ſs lnl
tinade
cloudhe
etatatirage
ſvntovelegra
ſonocucuttig⸗
Pgisregnsdon⸗
lrdchepolago⸗
gunchele
Ghlcopvsfcnan
Cyr NeDu
Auſtſcs hdl
Niſeant
Nlurcul
pluraunpni

Vvſtunglenu
iNorgnn
elgnonſurdcna
ſnſcbuſcnffde
Monliaftumpſilen
Mlra fdemn
Mideiſtisframi
usi; daroliälin
Uuumngebabißen
iuaſno diet
Neron ir cul
hhaaneranelice
icnerhochaberim
hnſna büanio
clihs honmeh⸗
(mmin rͤſan
icgnſarii
ſclindirndde
Pulgſicgrüre
nCneſk e
Pſagfrdin
unci ſüine⸗
ckerßſunden
Jinininc
Inadanntgf
neſceſene
rtulcgeſnit,
rpoſed
ſſealogſn

itäͤle
fun
Wiſd

niza⸗
efnin
mufu
Whriſri
tungt

riſe

töſolge

uii i

mnnite n
Na Sewr.
Pücogi ii.

ndomoſudn

msindne
Wdlicinu

Sedſiaach

Ginis n
ſedenamd

länurdan

mogoce
nnü ſcns:N
aſmmzan,
Aernn. dt
rcäſormi⸗

1 Lurngbe

unr iNoe

gmoun
rufnluh
tkuni sfuci
guygntid
ſnms
renaßali
eſtug n
corhlrl
ign
NN

qui ſimilẽ cum alijs vitam ſuſapiunt:ſimilem

etiã ſentiãt in legibo diſciplinã.extra de ſta.mo.

c.recolentes.vbi glo.vl.ðt.ꝙ id q̊d aggregatur

alij ipius naturã imitari debet.xvj.q.j.c.et tꝑis
qlitas.et c.j.extra.ne ſe.va. Accedat ad pᷣdicta.ff.
de aqueduc.l.decernimꝰ. et.ff. de fabꝛicen.l. ſti⸗
gmata.⁊.xxxiij.q.ij.c.et hocipᷣm.eti c.ſiiudex lai/
cus.de ſen.ex.in.vj.⁊.ſff.ð teſti.l.repetũdaꝝ.S.fi.
et. ff. de acq.re.do.l.qcqd.S.cum ppſentes.⁊.ff.de
au.⁊ ar.le.i.et ſi nõ ſit.S.fi.Occauo ꝓbat᷑ ſic.Re
ligiones introducte ſunt ab eccleſia varijs ⁊ di
uerſis modis in coꝛpoꝛe vniuerſalis religiõis
chꝛiſtiane.nec aliud habent qᷓ; illud qð ſingula
re ꝓ ſuo gradu ab ecclłia ſic ſuſceperunt Ettñ in
ſingulis religionibo militantes ſunt ⁊ dicuntur

ꝑſone eccłiaſtice:et gaudent pᷣuilegio dlericali ꝑ

iura ſuꝑiꝰ allegata.Ergo ꝑ ↄſeques ſuis termi
nis introducta religio tercij oꝛdinis pꝛelibati ⁊

ab alijs regulis diuerſis limitib termiata gau
dere debet pᷣuilegio religioſoꝛũ:ſicut cetere ſuo

gradu. Hec ulle.Eandẽ q̊ʒ opinionẽ tenet archi
epiſcopus floꝛentinꝰin ſuis cẽſur.c.lxiiij.vbi al
legat ZFenʒe.Guidonẽ Lapũ ⁊ Bar. ita tenẽtes
Franciſcus q̊ʒ de platea iĩ ſuis excõicatiõibo.S.
xxxvj.vᷣſiculo.iij.ideʒ affirmat dicẽs.Bartolus

dicit ſe vidiſſe conſilia plurimoꝝ docoꝝ iuris

canonici ⁊ auilis:dicẽtiũ ꝙ iſti a talibo exactio⸗

nibo ſunt exempti.ſunt em deo deuoti.c.duo ſũt

genera. xij.q.ij. Pꝛo quo dicto facittextus in c.
.de imuni.ec.li.vj.dum dicit ꝑſonis eccłiaſtic..
Nam nõ põt negari ꝙ iſti non ſint ꝑſone eccłia

ſtice:licet non ſint cerici. Et hoc tenet Bar. in. l.
ſemꝑ.S.qbuſdaʒ.ff.de iur.imu.Qð intelligit ve
rum niſi aſſumpſiſſent illũ habitũ in fraudem

onerũ.l.cura.ff.de mune.⁊ ho.vbi glo.facit mẽ/
nionẽ de iſtis fratrib de pnia.Hec ille.
mus qᷓʒ dare aliã limitationẽ.ſ.ſi ſuã regulã nõ

ſeruarent:qꝛ habitꝰnõ facit monachũ ſed religi
oſa cõuerſatio.dic.c.poꝛrectũ.de regu.⁊ in aute.
de mona.S.j.⁊.c.oſuluit.extra qͥ cle.vel vo. Qui

em̃ nõ exercet artẽ licet ſit deſcriptus in collegio

nõ ꝓpter hoc habet imunitatẽ.l.ſub pᷣrextu.C. de
ſacroſan.ec.Ecõtrario vo multi decipiunt᷑ qui

erubeſcẽtes poꝛtare habitũ tercij oꝛdinis dicũt:
ꝙ ſeruabũt regulã ſicut fratres.⁊ cõſeq̃nt᷑ habe
bũt eaſdẽ gras ſicut ipᷣi fratres.qꝛ rñdet᷑ ꝙ ſicut
ſcolarꝭ nõ deferẽs habitũ ſcolaſticũ nõ gaudet
pᷣuilegijs ſcolariũ:vt notãt doct᷑.in auten.habi⸗

ta. C. ne filiꝰ ꝓ pr̃e. Ita nec iſti gaudẽtpᷣuilegijs

ipſoꝝ fratꝝ.Depᷣdicis aũt nõ eſt vllatenꝰ dubi
tandũ.Nã poſito ꝙ nunq; aliqͥd in iure cõi iue

niret᷑ expᷣſſum de exeẽptione pᷣdictoꝝ:extat bulla

Sirti qrti q̃ incipit.Sacroſcã romana eccleſia
In qᷓ declarat oes fratres ⁊ ſoꝛoꝛes tercij oꝛdis
bti Franciſci eſſe ꝑſonas eccłiaſticas:et gaude⸗
re pᷣuilegio foꝛi ⁊ ꝑſone ⁊ reꝝ:ſicut ꝑſone eccłia
ſtice. Licer poſtea dicat᷑ reſtrinxiſſe imunitatẽ re
rũ qͥ ad illas ꝑſonas q ſimł viuũtin congrega

Poſſu⸗/

tione.Itẽ in mari magno cõceditfratrib mino
ribus vt eos eaſq; ad diuina admittere poſſint
tꝑe interdicti.Et in bulla q incipit. Sacri p̃dica
toꝝ ⁊ minoꝝ oꝛdines:q aurea appellat᷑ cocedit
pdictis fratrib ⁊ ſoꝛoꝛib tercij oꝛdinis ⁊ eoꝛũ

7

Coõgregatõi oẽs gras ⁊ puilegia que vnqᷓ; ipſis

fratnibo minoꝛib ꝑ ſedem apłicam ſunt ↄceſſa:
dümodo eoꝝ ſtatui nõ repugnent. ſicut eſſet pᷣ⸗/
dicare:confeſſiones audire:⁊ hmõi.Et cõſeq̃nt᷑
gaudent puilegijs oiĩm fratrũ mendicãtiũ:ſicut
ipſi fratres minoꝛes:vt ꝑ eandem bullam patzs
Et ideo dico vobis illð Baruch.iiij. Hic liber
mãdatoꝝ dei:⁊ lex que in eternum eſt.omnes qͥ
tenent eã ꝑpueniẽt ad vitã.Cõuertere Jacob ⁊ ap
pᷣhende illa:et ambula ꝑ viã ad ſplendoꝛẽ eius
De ea em poteſt di illud Pꝛoueriij. Lignum

72

vlte eſt hijs qui appᷣhenderunt eam:etqͥ tenue⸗
rit eam btrůũs.
Pars tercia huius ſermonis de imitatione
xpi ꝑ mundi eontemptũ. x—
Erciũ documẽtuʒ qð vobis trado ðꝛ
t coõtemptõis. Seruꝰem̃ ſequit᷑ naturã
ſui dñi.S.oĩs.inſti.de noxa.⁊ coꝛpus
ſui capit.l.cum in diuer.ff. de reli. ect
ſum.fu.et acceſſoꝛiũ ſui pᷣncipalis.c.acceſſoꝛiũ.
de reg. iu.li.vj.et.l.cũ pᷣncipalis.ff.eodẽ ti. Et iõ
oẽs xpᷣiani qͥ ſunt ſerui ⁊ mẽbꝛa xpᷣi ðöbẽt ſui dñi
et capi veſtigia ſeqͥ. Ipſe aũt cõtempſit mũdũ
Nam cũ iudei vellent eũ facere regẽ fugit:vt h
Joh.vj. dans nobis exemplũ vt mundũ ↄtẽna
mus ⁊ om̃es eius ſenſualitates ac voluptates.
Inqͥt em apłus ad Rom̃.viij. Si ſᷣm carnẽ vi⸗
xeritis moꝛiemi.Si aũt ſpũ facta carnis moꝛti
ficaueriiᷓ viue.Quanta em mala faciat homi
nibus mundus cum ſuis voluptatib patet to
tã ſacrã paginã diſcurrẽti.Nã ſenſualitates faci
unt hominẽ ſepe infirmari ⁊ moꝛi.ideo ðꝛ Ecẽ̃i
xxxvij.Noli auidus eſſe in oĩ epulatione:⁊ nõ te
effundas ſuꝑ eſcã. In mulc em eſcis erit ifirmi
tas ⁊ auiditas appꝛopinquabit vſq; ad colerã
Pꝛopter crapulã multi ꝑierunt.Qui aũt abſti/
nens eſt adijciet ſibi vitã. głg
Ecũdo faciũt carnẽ rebellare ſpũi.UVnð
8 Pꝛouer. xxix.ait Salomõ. Qui delica⸗
tea puericia nutrit ſeruũ ſuũ: poſtea eũ
inueniet ↄtumacẽ. Ille ̊ qͥ ſe dat ſenſualitatib
mũdu:facit aniam ſuã ſeruã coꝛꝑis q̃ debet eſſe
dna. Nã dicit deꝰhõi GBeñ.iiij. Sub te erit appe
titus tuꝰ ⁊ tu dñaben iliꝰ. Qua ex re inqͥt ſcũs
Bonauen.in.ij.diſt.xxxviij.arti.ij.q.ij.q ſic to⸗
ta diſpoſitio familie depẽdet ex cõſenſu patriſfa
milias ⁊ mr̃iſfamilias:ſictota diſpoſitio agen/
doꝝ i domo aiĩe depẽdet ex ↄſenſu volũtat;⁊ rõ ꝰ
nis.Et phᷣs.j. Poll.ðt.Aia rõnal in hoie eſt re⸗
gẽs: coꝛpꝰ vᷣo rectũ. Ille &̊ qͥ ſenſualitatẽ ꝑmittit
ſibi pᷣdnari:amittit dignitatẽ homis ⁊ effict᷑ vt
bꝛutũ aĩal ⁊ beſtia.vñ pᷣſ.xlviij.inqͥt dauid. Hõ
cum in honoꝛe eſſet nõ intellexit:comꝑatꝰ eſt iu

Sermo

mentis inſipientiby ? ſilis faus eſt illis. Z
EeEergcdo voluptates müudi faciũt hoĩeʒ ob

1 luiuilſci eoꝝ qᷓ agere ð bes Eccs.v. Ilõ ſa⸗/

IiIiIiIs recoꝛdabit᷑ dierũ vite ſue:qm de de⸗
licijs o ccupat coꝛ eiꝰ. Et alibi ðꝛ ꝙ delicie mũdi
excecãt rõnem. xlvij. di. c.ſi ic hij. Uñ JIſið. in li. de
ſümo bono alit. Nõ põt ad ↄteplãdũ deũ mens
eſſe liba qͥ deſiderijs huiꝰ mũdi ihiat.neq; ei al⸗

ta ↄſpicere potit oculꝰ quẽ puluis cdaudit. A
AUanto pꝛiuãt hoiem ſapia. Job. xxxviij
q Sapletia nõ inuenit᷑ in cra ſuauit᷑ viuẽ
tniũ. Uñ ðꝛ Joh.j. ꝙ mũdꝰ eũ nõ coguit.
Et.j.ad Coꝝ.liij.inqᷣt Pau.qꝙ carnales nõ pnt
prfe ſciaʒ eoꝝ q ſũt dei. Sene.qʒ ad Lucil.epla
xvij ait. Ml ad philoſophadũuũ obſtitere diul/
tie. Et Hiero.ad Paulinũ de inſtitutiöõe mona
chi. ⁊ h in c.ſ. ocrates. xij. q; ij. inqᷣt. So crates il⸗
le thebanꝰ:hõ qͥndã ditiſſimus:cũ ad phᷣandũ
athenas pgeret magnum auri põdꝰ abiecit:nec
putauit ſe poſſe vtutes ſil ⁊ diuitias poſſidere.
Auinto puat pↄſolatõib⸗ ſpũalibo. vñ ðt Ber.
in q̊dã ſer. Delicata eſt diuina viſio ⁊ nõ dat᷑ ad
mutentibo alienã.et Lu.j. ait brã vᷣgo. Eſuriẽtes

ipleuitbonis:⁊ diuites dimiſit ianes. Et rõ eſt.
ꝗqꝛ vtinqͥt Eſopꝰ Utiliter ſeruit nemo duob he
ris. vñ Gꝛego.in qᷓ̃dã omeł.ait.Tãto vnuſqᷣſq;
a ſuꝑno amoꝛe diſ iũgit: qnto iferiꝰ delectat᷑. Il⸗
li ; ſũt pauꝑes in h̊ mũdo.i. ſine voluptatib⸗
vanis: recipiut diuias ↄſolatiões:iuxta illð p̃ſ.
lxvij. Paraſti in dulcedie tua pauꝑi deꝰ. Uñ vi
demꝰ ꝙ paſtoꝛes pauꝑes ð ꝓpevenerũt ad xpᷣm
Lu.ij. Magi vo diuites ⁊ potentes de longe ⁊
tardius Matth.. 83
eexrto voluptates mũdi cõmutant᷑ in pe/
8 nã eternõꝗ. Job. xxj. Tenẽttympanũ ⁊ q⸗
dcharã:⁊ gaudẽt ad ſonitũ oꝛgani:ducũt

in bonis dies ſuos ⁊ in pucto ad iferna deſecen/

dũt.Et Apoc̃.xviij dðꝛ. Quãtũ głificauit ſe ⁊ ĩ de
licijs fuit:tantũ date ei toꝛmẽtũ ⁊ luctũ.? Sapᷣ.
vjj. : voluptuoß. Hoꝛrẽde ⁊ cito appebit vob
iudiciũ duriſſimũ.et potẽtes potent᷑ toꝛmta pa⸗
tient᷑:⁊ foꝛtioꝛib⸗ foꝛtioꝛ iſtat cruciatio.Gꝛe.vo
inqᷣt. Momẽétaneũ eſt qd delectat:etfnũ qð cru/⸗
at. Et iõ Augꝰ. in q̊dã ſer.ait. Nulla maio: iſa
nia qᷓ; ꝓ delectatõe momẽtanea ꝑdere et᷑na gau
dia ⁊ obligare ſe ad etna ſupplicia. Ut em deuo

tus Berñ. in qᷣda ſer.inqͥt. Qui in delicijs huiꝰ

mũdi trãſit vite ſue curriculũ: ſiłis ẽ latroniqͥ ꝑ
floꝛida pᷣta duci᷑ ad ſuſpendiũ. Ecõtra vo ſper
nẽtes mundũ cũ ſuis voluptatibo ad celeſtia re/
gna pueniũt:vt ptʒ Mat.xix. Septio delicie
mũdi plene ſunt pctis ⁊ offenſiõibo diuĩs. Uñ

j. Jo b. ij. ð. Oẽ qͥd eſt in mũdo: aut eſt cõcupia
carnis: aut ↄcupiſcẽtia oculoꝝ:aut ſuꝑbia vite.
Octauo qͥ ĩ delicijs viuit ſub diabolo viuit qͥ
obnceps buiꝰmũdi ðꝛ Joh.ᷣxij. etc pudoꝛ.xxxij.

q.ij. Sed qͥd plura de vanitaub⸗ mũdi dicã:cũ

tora ſcnptura eas deteſtet. Uñ ad Eph.vj. dicit

plenꝰ malignitate.j. Jo

ſit. de etate 2 qlitate. Na ſi qͥs erxiſtes Mediola/
ni velit peruenire Ro mõ:neceſſe eſt ꝙ recedat a

Paulus ꝙ mũdus eſt Flenne pugnis.:eſt eti
ei r H. v. et eſt inept' ad ſpũſ/
ſcti ſuſceptiõeʒ Johᷣ.xiiij.et ẽ danãdꝰ j/ad Coꝝ.
rj. et eſt plenꝰoĩ dolo ⁊ fallacia Hiere.v.laboꝛi⸗
buſq; ac doloꝛibo ⁊ igrãtia Sap.v.⁊ Ecces.ij.
et eſt ↄocagioſus ac plenꝰ vicijs ⁊ ſceleribo Sap.
xiiij. Oſee etiã.iiij.ðꝛ.Nõ eſt vᷣitas: nõ ẽ miſcoðia
nõ eſt ſcia dei in fra.Nã maledictũ mẽdacium:
homicidiũ:furtũ:⁊ adulteriũ inundauerũt ſuꝑ

terrã. Qua ex re inqᷣt Johᷣ es euageliſta ſue pᷣme
canonice.ca.ij. Nolite diligere mundũ neq; ea q

.

in eo ſun. K
Icovo igit᷑ o fratres mei ꝙ debet cotemne
d fre mũdũ cũ oib ſuis voluptatibo.Et bᷣ
multiplicirõne. Pꝛima q̃ꝝ ðꝛ acqᷣſuio⸗
nis.ſ.vite celeſtꝭ.atura em nr̃a nos cõſtringit
ad deſiderandu ſummũ bonuʒ:vt ꝓbat Aug⸗⸗
xiij. detrini. ca. viij.⁊ in.x.de ciui.dei.Oeꝰ aũt eſt
ſummũ bonũ:vt etiã ꝓbat Augꝰ.xxij.de ciui.ði.
repꝛobans opiniones antiqͥ̊ꝝ phᷣoꝝ. Sed 4 in
hoc mũdo voluptatibo vacat:inimic dei efficit
aco.iiij.vbi ðꝛ.Qui amicꝰ voluerit eſſe huius
mũdi:inimic dei efficiet᷑. Et.j. Joh.ij. Si qs di⸗
ligit mũdũ:nõ eſt charitas dei in illo.Sine cha
ritate aũt nemo põt ſaluari.c nullus.ð peni.di⸗
vij. Et ad Roma.viij.ait Paulꝰ. Qui in camne

ſunt deo placere nõ pnt. Mudus em̃ odio ha⸗

buit chꝛiſtũ:qͥ ait dſcipuł ſuis Job.xv.Si mũ
dus vos odit:ſcitote qꝛ me pᷣoꝛeʒ vob odio ha⸗
buit. Dici᷑ aũt ꝙ amic inimici inimiceſt: vtno
tat᷑ ꝑ Cynũ ⁊ Baldũ in.l.ſi qͥ teſtib.C. de teſti⸗
et ꝑ Barto. in. l. ſ⸗ aendũ.S.ſi accuſatio.ff.de lega
tio.⁊ de hᷣ eſt glo.in.lł.j.S.cũ patronꝰ.vᷣſicło.cer⸗

te. ff. de offi. pfec.vr. vbi dicit: ꝙ vaſallus qͥ fact

ligã ⁊ ↄfederationẽ:atq; amiciciã ↄtrahit cũ ini⸗
mico dñi ſui:ꝑdit feudũ.⁊ allegat.l.liberi.C. de
inoffi.teſta.Cõtrahẽtes ̊ amiciciã cũ mũdo fa⸗
ciunt inimiciciã cũ deo.etideo pᷣuabunt᷑ eterna
felicitate qᷓ deꝰeſt. Alio q̊ʒ fundamento poteſt ꝓ
bari pᷣdicta veritas qͥd ponit phᷣs.v. Phiſi. di.
ꝙ; nõ acqͥrit᷑ terminꝰad quẽ niſi redeat᷑ a termio
a q̊.et patet ꝑ exꝑientiã q eſt magiſtra oim.c. cũ

Mediolano. Cũ igit᷑ ad ꝑadiſum ꝑpueniat᷑ per
viã amoꝛis:qꝛ vt alt Augꝰ.xj.de ciui.dei. ſic coꝛ
pus põdere:ſic animꝰ amoꝛe fert᷑.qui nõ recedit

ab amoꝛeterrenoꝝ ꝑ affectũ:nõ poterit ꝑuenire

ad vitam eternam. Et ideo inquit Hieronymꝰ
in epiſtola ad Julianũ. Difficile imo impoſſibi
le eſt vt pᷣſentibus ⁊ futun quis fruatur bonis

vc hic ventrem ⁊ illic mentẽ impleat:vt de deli /

cijs tranſeat ad delicias:vt in vtroq; ſeclo ſi itp⸗
mus:et in vtroq; głioſus appareat. Ideo Au⸗
guſtinꝰ in ſermone epiphanie inqͥt. Nõ vos im⸗
pediãtterrena quib parata ſunt celeſtia ꝑ chꝛi⸗
ſtum dominum noſtrum. Et quidam frat᷑ no⸗

ſter vᷣſificatoꝛ ait

Sgerolnen
D
o
5 ſlnnndlc⸗
Irincumminn
ſyriirnumus
crigtnun
Inctang nan
Pnmiritinn
t,ehel
9 ſennas
iſeDon
ſckätäſonne
ftcummnigas
adclupen
1apcisthtnr
Hacaniſchtdie
Poſtulſimcnn
nöMrlnurena
6engualknonn
foreſcornoſe
AVMMinſlai
Eiullann
eſnontapanin
Wrng li
Giruſiatpſp
Wüncetbowis
Güigtuwrüſen
Nilhüi
GGarſtcnosni
hroluptan
Mrenemuli
novadelis
Opuntſaginns
Mancundomy
Dyulatipeſta
Oummamioce
anonoultnin
Niccndüdiunn
Allur euchif
Gapphtiansri
Pinmdodon
ama
1 rdund
. inn
Ultasencn n
Uemnilaanin
ainqlunop
fgtnoͦcſtlua⸗
Wureomplla

ngettti
c i
aair
abis
ns
Sliinl

ethen.

miref

ſpei

inoscötn
Nrobar Iue
be
Feidecni.
bor Se
Woentchehna
NiniGi
Müinsitn
oꝛrNNNN
niainindtnn

accuſanot
Parroc) fich
Mluefir

nidci Ndn

Aegrln.

do uinidamd

undnonli
—
ininuataem

linmdin G

tes Mole/
ſecknatds
lum veninthe
deauldaiſlicn
ftaunnn
nohoteitguc⸗

cleimo nni,

nler ens
nngli

1
,

4

nein⸗ 4

Folium

Maioꝛ fraus nõ mihi eſſe vide

QAuã querere illud quod non reʒek
Et videt᷑ mihi ſupꝛa oẽm aliam voluptatẽ
Illud quod nõ poteſt eſſe deguſtare
Pꝛopterea ſtultus eſſet ille:quii vellet
Vandere in mundo quoad ſpirat
Studere voluptatibo in omni vita ſua
Et poſt moꝛtẽ ingredi vitam piam
Si ſtudendo delicijs frater mi
Iret᷑ in ceum:non mentiar
Non eſſet moꝛtuus dei filius
Deſpice igi᷑ mundũ falſum ⁊ reum
Iſta eſt recta et verioꝛ via
Peruenire:vbi eſt tuum deſiderum H
Ecũdo debet mũdũ cõtemnere rõne cõ
s ſigeratiõis.iſ.pᷣſent tꝑis.Ait em̃ Ber.in
Igqdã ſer. Uniuerſum tpᷣs pᷣſent vite vigi
lia eſt qdã ſolennitat magne:⁊ etni ſabbati qð
pᷣſtolamur ĩ glia. Sicut ̊m vigilijs ſcõꝝ ſtul
tũ eſſet voluptatibo inſiſtere:in qᷣbo hõ ieiunare
⁊ a pctis abſtinere debet. Sic⁊ nos ſi hac vigi⸗
liã eterni feſti nõ ieiunauerimꝰa voluptatibova
nis ſtultiſſimi erimꝰ⁊ feſto puabimur. Quia qͥ
nõ vult ſentire incõmodũ nõ ðbet cõmodũ ↄſe/
q. arg.in.l.̃m naturã.ff.de reg.iu. Conſidera &
o frat ⁊ ſoꝛoꝛ nõ ſolũ tpᷣs qð nob datũ cẽ ad agẽ
dã pniam:ſed etiã locũ in qͥ ſumꝰ.Nã exules ſu
mus i haclachꝛymaꝝ valle:vt canit eccłia.⁊ cõ
tinue moꝛtẽ expectãtes neſcimus qͥ fine ↄdluda
mur:vt patʒ ꝑ.l.j.ff.de cõdi.⁊ demo.vñ ðꝛ Ecẽs
ix. Sũt iuſti atq; ſapientes:⁊ oꝑa eoꝝ in manu

del:⁊ tñ neſcit hõ vtrũ amoꝛe an odio dignꝰ ſit.

ſed oĩa in futurũ ſeruant᷑ incerta. Sicut ̊ incar
ceratꝰ ⁊ capitalẽ ſnĩam expectãs nõ ridet nec io⸗
cis vacat:ſic nos niſi ſtulcicia laboꝛemꝰ:in hoc
mũdo voluptatibo ⁊ diſſolutiõibo vacare ñ de/
bemꝰ. Uñ exclamat qͥdã vſificatoꝛ vulgan d.
Moꝛs venit multũ doloꝛoſa
Aſpera crudelis ſine pietate
Spargit ſagittas omnino venenatas
Ad cruciandam vitam anguſtioſam
Magna ſua tẽpeſtas ſepiuſcule ſe renouat
Omnem carnẽ occidit cet důacerat
Et quis nõ vult timere qñũ minazk·
Ad faciendũ diuinã offenſam non ſe mouet
Qui ſeruit Jeſu chꝛiſto nunq; occidit᷑
Semb bylaris nõ timet moꝛtem
In faciendo bonũ eſt robuſtus ⁊ foꝛtis
Amat multum:⁊ illum amplecti. E
Ercia ratio q̃re debec mũdũ ↄtẽnere ðꝛ
Sue ↄditiõis.Legit᷑ em in li.de viᷓ phᷣo
rfriũ ꝙ introgatꝰ plato qñ eſſet fugieda ci
uitas:rñdit. Qñ maioꝛes ſũt expẽſe lucr:⁊ i ea
mali ſunt płes bonis:ac dñi terre ſũt mẽdaces.
tũc em illa ciuitas eſt relinqnda. Etilla ẽ inqͥrẽ⸗
da in q̃ ſunt o ꝓpoſita pᷣfac. Sed ciuitas huius
mũdi nõ eſt lucratiua Lu.v. Per totã no cteʒ la⸗
boꝛantes nihil cepimꝰ. Illa vo qᷣ ſurſũ eſt diui

CCXXX

rete ⁊ iueniedᷓ. Ciues q̊ʒ iſtiꝰ mũdi ꝓ maioꝛi ꝑte
ſunt mali.Eccs.j, Stultoꝝ infinit eſt nuerꝰ. et
pᷣſ.xiij. Oẽs declinauerũt:ſil inuciles faci ſunt
nõ eſt qͥ faciat bonũ nõ eſt vſq; ad vnũ.Sed in

ſuꝑioꝛi ciuitate oẽs ſunt boni.Itẽ illi qͥ habitãt

ſunt mendaces.pᷣſ.cxv.Omnis hõ mẽdax.Qui
vo in cel habitat ſunt pleni oi veritate.Ergo re
linqndo mũdi affecũ debemꝰ ad ſuꝑnã patriã
anhelare:⁊ dicere cũ pha pᷣſ. cxxj.Letatꝰ ſum in
hijs q dicta ſũt mihi:in domũ dñi ibimꝰ⁊c. F
Laarto mundus eſt ↄtenendꝰ roõne dece
q ptiõis. Oia em mũdana ſũt falſa vana
⁊ duplicia ſiue deceptoꝛia.Pꝛio em ſũt
falſa. Un Hiere.xvj. ðꝛ. Uere mẽdaciũ poſſede
rũt pf̃es nr̃i.et Hiero.ait.Si mũdꝰ cultello ve⸗
ritad aꝑiret᷑ nihil in eo appareret alið qᷓ; falſitas
qꝛ qᷣcqͥd in mũdo eſt:aut eſt pᷣteritũ ⁊ iãa non eſt:
aut eſt futuꝝ ⁊ incertũ eſt: aut eſt pñs ⁊ iſtabile
ac mo mẽtaneũ eſt. Scðo ſunt vana ex ꝑte pnci
pij:qꝛ deſunt facta.et ex ꝑte medij:qꝛ młta mu⸗
tabilitati ſũt ſubiecta.⁊ ex ꝑte finis:qꝛ cito trãſi/
tura.Etiõ Eccs.iij.ðꝛ.Cucta ſubiacẽt vanitati:
q̊ ad mediũ.De fra facta ſunt via:qͥ ad pᷣncipiũ

Et in trã parit᷑ reuertent᷑:q̊ ad finẽ vltimũ.Ter⸗

cio hñt duplicitatẽ ⁊ deceptionẽ:ꝓt᷑ q̊d mundꝰ
ab oib eſt fugiẽdꝰ ſic ꝓditoꝛ ⁊ fallax.qꝛ vnũ ꝓ/
mittit mũdꝰ ⁊ alið facit. Pꝛo mittit em̃ amatoꝛi
bus ſuis tria.ſ.longeuitatẽ:ſatietatẽ: ⁊ ſuauita/
tẽ:qᷓ ꝓmiſit ille qͥ dicebat Lu.xij.Aia mea habes
młta bona repoſita i annos płimos. ecce q̃ᷓnta
lõgeuitas.Nũc ̊ bibe ⁊ comede.ecce q̃nta ſatie
tas.reqᷣeſce ⁊ epulare.ecce q̃ᷓnta ſuauitas. Sed
male attẽdit qð ꝓmiſerat.qꝛ dedit ſibi bꝛeuita⸗

tẽ:vacuitatẽ ⁊ acerbitatẽ.vñn ſequit᷑. Stuite:hac

nocte repetẽt.ecce q̃nta bꝛeuitas.aiam tuã ate.ſ.
ð mones ad puniẽdũ.ecce q̃nta acerbitas. Que
aüut ↄgregaſti culꝰ erüt.ecce qᷓnta vacuitas. G
Uito ↄtcẽnẽdꝰ ẽ mũqꝰrõne vilificatiõis.
qNMiere.iiij. Aſpexi trã ⁊ tra vacua erat et
ntihili. Si ei ↄſideremꝰhuiꝰmũdi diuiti
as nihil alið ſũt qᷓ; ſtercꝰ:incipiẽdo ab auro.qͥd
em̃ eſt auꝝ niſi fex tre.qͥd argẽtũ:gẽme:⁊oia me
talla:niſi fex ⁊ fra coagulata.qͥd ſericũ niſi ſter⸗
vᷣmiũ. qͥd pãni niſi lana beſtiaꝝ. qͥd coꝛtine:
qd pelles delicate niſi anialiũ moꝛtuoꝝ.qͥd do
mus pictè. qͥd palatia. qͥd caſtra. qͥd ciuitates et
oꝓpida:niſi ex fra.qͥd frumẽta:vina oleũ ⁊hmõoi
nõne ex ſtercoꝛe q̊ ipinguat᷑ fra.qͥd galline:poꝛ
ci bmõi q ex ſtercoꝛe nutriunt᷑.Ecce &̊ o müda
ne qͥd dilig. Uñ Paulꝰ hec cogſcẽs oĩia mũda
na noie ſtercoꝛis appellauit dicẽs ad Phil.iij.
Oiĩa arbitratꝰ ſuʒ vt ſtercoꝛa vt xpᷣm lucrifacerẽ
Eapꝛopt᷑ nõ ſolũ mũdana ſed etiã mũdanꝰ hẽ
ſtercꝰ appellari pᷣt. Joel.j.Cõputruerũt ium̃ta ĩ
ſtercoꝛe ſuo.nec ĩmerito:cũ ex ſtercoꝛe nutriat᷑?=
ſtere ꝓducat.⁊ in ſtercꝰ ac fetoꝛẽ finalr ↄuertat᷑
vñ Berñ. in meditatõib ſuis ait.Quid ẽ bõ ni

Bermo

ſiſperma fenid: ſac ſtercoꝝ: cib ꝛ eſca vmiũ

Poſt hoiem vᷣmis: poſt vermẽ fetoꝛ ⁊ hoꝛroꝛ.
et ſic in nõ hominẽ vᷣnt᷑ ois hõ. Etideo de An⸗
thiocho rege ðꝛ /j. Machab.ij. Ois glia eiꝰ ſter
cus ⁊ vermis. nRnRn
Eertto cõtemnẽdus eſt mdus rõne imu
9 tatiõis.Nã hoiem ad imaginẽ dei crea/
titnu: qui eſt nobiliſſima creatura.l.iuſtiſſi
me.cũ glo.ff. de edili.edic.ĩmutat in ſiłlitudinẽ ir
rationaliũ aĩaliũ.hõ em in ĩfantia effici᷑ vtpoꝛ/
cus:qꝛ in imdicijs ⁊ feciba fe ĩmergit. In pue/
ricia vt veſpa qꝛ nunq; qeſcit. In adoleſcẽtia vt
vrſus rõne laſciuie. In iuuẽtute vt leo rõne ſuꝑ
bie. In ſenectute vt aſinꝰ rõne pigritie. In decre/
pitate vo vt ciueta ꝓpter motũ pↄtinuũ capid.Et
Ipt᷑ varias infirmitates ⁊ cauſas ſepe hõ effici
vt mõſtrũ ⁊ valde defoꝛmis atq; hoꝛribił ad vi
dendũ.De q̃ defoꝛmitate tractat᷑ i c.fi.ð coꝛpo.

vici.⁊ in c.ij. de cle. egro. De monſtruoſitate vᷣo
in.l.nõ ſunt liberi.ff.de ſta.ho.⁊ in c.qͥniã in ple/

riſq;. de Offo.hz
Eptimo debet cõtemni mũdus rõne ele

8 cnõis. Snig eſt em̃ Phl.iij. Lopi. ꝙ de

duob malis ſꝑ minꝰ ẽeligedũ.Qð etiã
hr in c..xiiij.diſt. Et ſiłr idẽ phᷣus dicit ibidẽ ꝙ
de duob bonis ſp maius eſt eligendũ.qð etiã

br in c.nõ mediocriter.de ↄſe.di.v. Ponamꝰ er

go eꝙ alicui der bec electio: ꝙ aut habeat ?⁊ tene/

at vnũ denanũ ꝑ ſpaciũ vniꝰ hoꝛe: ⁊ traſacta il⸗
la hoꝛa pᷣuet᷑ ille denario ⁊ oĩibo alijs rebo i ꝑpe/

tuũ:⁊ vltra ꝑ gulam ſuſpẽdat᷑ ⁊ intficiat᷑. Si
vo voluerit abſtinere ⁊ ſtare ſineillo denario ꝑ
hoꝛã:poſtea habeat cẽtũmilia aureoꝝ q̃ ꝑ decẽ
milia annoꝝ poſſideat. Pꝛofecto niſi ſit peni⸗
tus inſanꝰ potiꝰ eliget ſtare ꝑ hoꝛã ſine ipſo de⸗
nario:vt poſtea tanto tꝑe tot bona poſſideat:qᷓ;
hr̃e ⁊ poſſidere illũ ðnariũ ta bꝛeuitꝑe ⁊ poſtea

tot mala ſuſtinere.Cum igit᷑ oia bona mũdana

ſint minꝰ in cõpatiõe bonoꝝ celeſtiũ qᷓ; vnꝰ de⸗
nariꝰ in cõꝑatiõe millemiliũ aureoꝝ. cũ dicant
aſtronomi ꝙ terra cũ oib q̃ in ea ſunt eſt ſic pũ

aus reſpectu celi.Cũq; vita pᷣſens reſpectu alte⸗

riꝰ vite ſit minoꝛ incõꝑabilit᷑ q; vna hoꝛa in cõ/
paratiõe decẽmiliũ annoꝝ.Abſq; dubio qᷣlibet
ſapiẽs cõſiderãſq; vanitates mũdi ꝙ nihil alið
ſunt niſi ſicut vulgariter ðꝛ. Mira:tira:e boffa.
poſt q̃s nõ ſolũ puabit᷑ oib terrenis: ſed etiam
ad eternã penuriã ⁊ egeſtatẽ mittet᷑ ⁊ moꝛtẽ ꝑpe
tuã patiet᷑:potiꝰ eliget ſtare ſine illis ⁊ abſtinere
ab eis in hac bꝛeuiſſima vita:vt in et᷑nũ cõſequi
poſſit e᷑na ꝑadiſi gaudia q mundũ ↄtemnẽtib
odant᷑:qᷓ; velle hic ꝑuulo tꝑe gaudere ⁊ poſtea et᷑
naliter toꝛmẽta ſuſtinere. 8
Ctauo ↄtẽni debet mundus rõne affli⸗
o ciõis. Eſt em̃ plenꝰ anxietatibo ⁊ angu/
ſtijs. Nã vt ðꝛ Job.v.hõ ad laboꝛẽ na⸗

ſct᷑. Uñ pᷣmo hoi dixit deus Geñ.iij. In ſudoꝛe

vultus tui veſcer panetuo. Si ergo ↄſiderent᷑

xxVI

4

oẽs etates:inueniemus ꝙ in eis opoꝛtʒ hoĩem

multas afflictiões ſuſtinere. Silłr et oẽs boim

ſtatꝰ pleni ſũt anxietatibo et ꝑiculis:ita ꝙ ð vno

quoq; hoĩe mũdano dici põtillð Ecẽs.ij.Cũci
Ddies eiꝰ pleni ſunt laboꝛibo ⁊ erũnis. 1n Bet.

in q̊dã ſermone ait. Aſpice genꝰ hüanũ ab oꝛtu
ſolis vſq; ad occaſũ:hos mũdi nũdinas ꝑam⸗

bulare:alios fauoꝛabilis aure ſuauitate capta

re:alios diuitias q̃rere q cũ laboꝛe acqrunt᷑: cũ
timoꝛe poſſident᷑:⁊ cum doloꝛe amittunt᷑ Tbe

ſauriſas ⁊ ignoꝛas cui cõgregabis ea. ide qn
tũ laboꝛẽ ꝓ periturj diuitijs aſſumpſiſti.trãſis
maria ⁊ aliũ tibi oꝛbẽ aꝑis nauigado (m ſapi
entẽ)tribo digiq diſtãs a moꝛte.priaʒ fug:relin
qs parẽtes:filios neſo:diuellerj ab vxoꝛe:⁊om
niũ neceſſitudinũ oblitꝰqᷓr vt acqras:acqᷣris vt

ꝑdas:pꝑdis vt doleas.ilij boim vt qͥid diligij
vanitatẽ ⁊ qri mẽdaciũ. Hecille.Quis igi in
hoc mũdo eſt ſine afflicõib. Pꝛofecto nullus

Si em̃ eſt pauꝑ dolet de penuria.qꝛ vt ðꝛ Ecaᷣ
xv. Oẽs dies pauꝑis mali. Si eſt ſapiẽs nõ eſt
ſine laboꝛe.qꝛ vtðꝛ Ecces.j.Quiadditſciaʒ ad/
dit⁊ laboꝛẽ. Et vt ait Augꝰ. xxij.de ciui.dei.ad⸗
diſcere nõ poſſumꝰ nec etiã remiſci ſine laboꝛe.

Si eſt diues ⁊ honoꝛat ac in ꝓſꝑitate:ſꝑ timet
illũ ſtatũ ſuũ ꝑdere:maxie qꝛ ↄtinue moꝛtẽ expe
ctat ⁊ vbiq; ſibi ꝑicula ĩminẽt: vt oſtẽdit ugꝰ.
vbi S.Et ad bᷣ põt dari exẽplũ Dioniſij nirani re

gis ſicilie de q̊ legit᷑ cũ eſſet in maxis pꝓſpitati/

dus hñs milta regna imeſamq; ſubam:viueret
q; in maxis triũphis abſq; vlla ↄdictiõe:eſſetq;

cõſolat? de vxoꝛe ⁊ filijs ⁊c. a qda ſuo milite cui
nomẽ erat Dꝛomedes fuit laudatꝰ:ꝙ in mido
nõ erat ei ſiłis qͥ ſine aliq̊ malo ⁊ timoꝛe intan

delicijs viueret:⁊ ꝙ ſuꝑ oẽs homies erat felix⁊
głioſus. Ipſe aũt Dioniſiꝰ rñdit ꝙ non erat ſic.
qꝛ nõ porerat diẽ traſire ſine marima anxietate.
Cũ aũt ille miles nollet h̊ credere:voluit Dioni/

ſiꝰ vt expientia ꝓbaret.Quapꝛopter cũ oĩ głlia ?
triũpho fecit ſoliũ ſuũ regale pᷣꝑari atq; ↄouiuiũ
magnũ:⁊ cũctos nobiles tã maſculos q; femi⸗

nas iuitauit:ibiq; oĩs gener armonie et cõtus
ſuauitateʒ adeſſe pᷣcepit:oiaq; pᷣꝑari q̃ ad mũdi

triũphũ maximũ ſpectabãt.ipᷣmq; Dꝛomedẽ re

galib indumẽ veſtitũ ſuꝑ ipᷣm ſoliũ ſedere fe⸗

cit:vᷣgã aureã i manu tenẽtẽ.ſuꝑ ſoliũ aũt appè

dere fecit enſem filo ſerico ſuſtẽtatũ acutiſſimu;
⁊ terribilẽ.Cũ aũt alij oẽs comederẽt ⁊ conuiua
rent atq; canerent ⁊ tripudiarent:ſolus Dꝛome
des in anxietate remanebat. Uñ adueſperaſcẽe
die:ad eũ veniens Dioniſius interrogauit quo
ſe haberet ⁊ an vnq; exꝑtus fuiſſettantã iocũdi
tatem felicitatẽq; ac głiam. At ille. Heu beu qᷣa
nunq; ſenſi ſic amaꝝ diẽ ⁊ anguſtioſũ ſiẽ hodie
Dioniſiꝰ vᷣo inqͥt.Et qͥd ẽ qð did.Noõne ad votũ
oĩa q̃ hic mũdꝰ dare põt habuiſti.Atille.Quid
ꝓdeſt hec oĩa hr̃e cũ ↄtinue ſteterim ⁊ enã nunc
ſtem expecans ꝙ ille filus ſericus rumpatur⁊

volul eſeci

umgonnnn⸗

Mbtirahtbe

ſtlcluenilar:
Pobtgor tarn
Gaitmnelndd
Durnoöt
dlaimds
enſnmr
Crarcbecido
(cdfnbnizn
orniauipolane
ofecparmud
Ncpvuripe
licnohin nis
lniditinmilo⸗⸗
ruudig /ofl

Plimieronulsqe

ihiunfscnihſod
gparncehsſe

Gfanihſanane
nsetoſeqzntoiat
Mnqetareno pnn
iiſmgop vininog
Mnömlemoddt⸗
Mewromodlo.
Eedochitotmort

Mdlgpenigemn

fonrlnoaenco

Ccgrſiblalud

Wiidoſhibis ſc

Wicdododin
cCimmnimnoin
dhatnfian.
Ainuckrabntt

Mäinſinädiiac

d (okts
Jagl
tentne mnglic
uumnſpttn
vorkclan,

Mdichs ſi

*„ R

—

muer.
nctdſ

usigin

ofnnlns

Scſnise

Mddtig
Naen
midſeeld
nren
ndein

idionien

inmarsn
zGäſuoten
Vda gni

otumetden

bomioori
mMa,
rmutdoond
nmrtidig
nug i
moein
mmnidt
mgnd
rhi un
gſoligingp
mrügcnalſiim
Aar cond
Nrſolns den
iadncen
nmmog,
iſſauni
zlle Nan
cſonn,

Folium

enſis cadens ſuꝑ caput meũ me occidat. Tunc
Dyponiſiꝰ ait. O Dꝛomedes:ſic ſꝑ ſtat vita mea
ec ſic ſꝑ pauet aia mea:qm ſupꝑ ſe videt dei ſniaʒ
et iuſtici pẽdere: ⁊ cõtinue expecto moꝛtẽ ac da

nationẽc. Ad pᷣdicta aũt ꝙ nullus in boc mũdo
ſine anguſtijs viuit facit dictũ Boetij i.ij. de cõ
ſola.pſa.iiij.vbi ait.Quis em̃ eſt ta cõpoſite feli

atad:vt nõ aliq̃ ex ꝑte cũ ſtatꝰ ſui tranqᷣllicate ri/
xet᷑. Anxia em̃ res eſt huanoꝝ cõdino bonoꝝ:⁊

q̃ vel nunqᷓ; tota ꝑueniat:vł nunq; ꝑpetua ſub

ſiſtat. Huic cẽſus exuberat:ſed eſt pudoꝛi dege
ner ſanguis. Huncnobilitas notũ facit:ſed an
guſtia rei famillar incluſus eſſe mallet ignotꝰ.
Ille vtroq; circumfluus vitã celibẽ deſlet. Ille
nuptijs felix:oꝛbo liberꝭ alieno cẽſum nutrit he/
redi. Alius ꝓle letatꝰ: filij filieq; delictis meſtꝰ

cõditione ↄcoꝛdat⁊c.
Ona ratio qᷓre mũdus eſt contẽnendus
n ðèꝛ inſatiauois. Oia em̃ mũdana nõ pñt
niæm ſatiare appetitũ. Et rõ eſt.qꝛ int᷑ po/

tentiã ⁊ obiectũ debet eſſe ꝓpoꝛtio:vtipᷣa potẽtia

ſatiet᷑ m ph̊m.iij.de aia.Si em vnꝰſurdus vi/
eat aliquẽ pulſare cicharã:nõ letabit᷑ de illo ſo
no:nec poterit iudicare vtrũ ſit bonꝰ aut non.qꝛ
noõ eſt ꝓpoꝛtio int᷑ potentia viſiuã ⁊ ſonũ. Pꝛo/
pꝛiũ em̃ obiectũ viſus eſt coloꝛ.⁊ ꝓpꝛiũ obieciũ
auditꝰeſt ſonus.ij.de ania.Et ideo potẽtia viſi⸗
ua nõ põt ſatiani illo ſono qð nõ eſt obiectũ ſuũ
Cũ g̊ vt ait Hugꝰ.j.ↄfeſſio.ſolus deꝰ ſit obiectũ

ꝓꝛiũ anie rõnalis: qͥ etiã ait.xiiij.de ciui.dei.ca.

viij. Ania nf̃a eoipſo dei eſt imago q̊ͥ eꝰ caparx ẽ
eiuſq; particeps eſſe põt:ſequit᷑ ꝙ ipam animã

noſtra nihil ſatiare põt niſi deus q eſt infinitꝰet
ernus.et oſeqnt oia terrena q̃ ſũt finita ⁊ tꝑalia
ipſam qͥetare nõ pnt.ſicut vnũ vas cõtentiuũ cẽ

tũ ſtadioꝝ vini:nõ põt vno ſtadio impleri.Nec
hoꝛreũ mille modioꝝ frumẽti cõtẽtiuũ impleri
valet vno modio.Et ideo ſi deꝰ diceret anie nf̃e
Ecce do tibi totũ oꝛbẽ terraꝝ ⁊ oĩa q̃ in eo ſunt:

aurũ:argentũ:gemmas:⁊ cheſauros:⁊ faco te

dñam ⁊ imꝑatricẽ oim.ſed volo ꝙ ſis cõtẽta pᷣ/
dictis:⁊ nihil aliud q̃ras.ipᷣa rũderet.O dñe de
us.:nõ poſſũ ĩ hijs ſatiari:qꝛ ſũ capax melioꝛis
boni. Si vo de diceret. Ecce do tibi oẽs celos:
ct facio te dñam oim angeloꝝ vttibi obediant
oẽs.ipſa iten rñderet.O dñe deꝰ: oĩa iſta ſũt cre
ata ⁊ nõ infinita.Ego vo ſum capaxtue infini⸗
te maieſtatis.Et ideo nunq; ero cõtẽta niſi cum
tuã infinit dulcedinẽ adeptꝰ ero. W
EFE mudanis q̊z reb nõ eſſe młtũ curan⸗
d dũ oſtẽdit Aug.i.j.de ciui.dei.ca.vij.di.
. Iſta tꝑalia bona ⁊ mala bonis ⁊ malis
voluit de? eſſe cõia:vt nec bona cupidiꝰappete⸗
rent᷑ que mali q̊ʒ hr̃e cernunt᷑:nec mala turpiter
euitent᷑ qͥb ⁊ boni plerũq; affiount᷑. Ex q̊ dicto
potelſt elici reſpõſio ſi qͥ arguere vellet ↄtra pᷣdi
ca:dicens ſic. Illud qð eſt bonũ eſt amandũ:⁊

illachꝛymat. Idcirco nemo fadle cũ foꝛtune ſue

magis bonũ mag amanduʒ:æ marxie marime.
Sed bona mundi ſunt optia Ben.j. Uidit deꝰ

cuncta qᷓ feceratæ erãt valde bona. & ſuntamã/

da in ſummo. Pꝛ eterea illud eſt a nob amadũ

et ꝗrẽdũ qð ad vtutes deſeruit. Sed tꝑalia ſũt

hmõi.dicẽte Ambꝛoſio in q̃daʒ omelia.Diuitie

ſicutimpedimẽta ipꝛobis:ita ꝓbis ſunt adiu⸗/

mẽta vᷣtud.̊ ⁊c. Itẽ deꝰ⁊ natura nihil agũt fru
ſtra.j.de celo ⁊ mũdo.Sed bᷣ eſt inſertũ homi a
natura ꝙ nunq; vellet de h mũdo recedere.̊ co
tra naturã eſt mũdũ odio hr̃e ⁊ illũ cõtẽnere.qͥa
rndet᷑ ̃ᷣm Alexan.ð ales.in.ij.ꝑteſũme.⁊ ſancnã
Bonauẽ.in.ij.ſniaꝝ.diſt.j.q; mũdꝰ in ſacra ſcxt

ptura acopit᷑ mulꝗ modis. Aliqũ em̃ acapit ꝓp
deo rõne ſũme mundicie:⁊ qꝗꝛ eſt exeplar oim qᷓ
ſunt in mũdo. UVñ vocat᷑ mudus archetipus.i.
exeplar. De qᷓ Boetiꝰ.iij. ð ↄſoł.ait. Pulcrũ pui

cerrimus ipᷣe. Mundũ mẽte gerẽs ſiliq; imagi
ne foꝛmans. Et h̊ mõ põt intelligi illud Jobᷣ.j.
In mundo erat.i.filius in patre:qꝛ in pncipio
erat verbũ ⁊ vᷣbũ erat apud deũ.Etiſte mũdus

eſt ſumme diligẽdus. Deut.vj.? Mat.xxij.Oi⸗

liges dñm deñ tuuʒ ex toto coꝛde tuo ⁊c.Aliqñ
vᷣo accipi᷑ mũdus ꝓ oĩ creatura viſibili ⁊ inui⸗
ſibili.Et hoc mõ accipit᷑ job.j. Muũdus ꝑ ipᷣm
factus eſt ⁊c. Qð eccłia darius explicat cantãs.
Creatoꝛẽ celi ⁊ terre:viſibiliũ oĩm ⁊ inuiſibiliuʒ
Etiſte mũdus eſt oꝛdinate amãdus.Can.j.O?ꝛ
dinauit in me charitatẽ.i.vt infima minꝰament᷑
qᷓ; ſupᷣma.Licet em̃ oĩa creata i ſe ſint valde bo/

na in ſuo genere:tamẽ in oꝛdine ad nos alia ſũt

alijs melioꝛa.et ↄſeqnter nõ ſunt oia ſũme dili⸗
genda.Nec ſunt amãda niſi in oꝛdine ad finem

pᷣm quẽ nobis ſunt vtilia. Nec eſt veꝝ ꝙ vᷣm re⸗

ctũ nature inſtinaũ hõ ſꝑ deſideret manerei ſe-
culo:ſed bñ ſᷣm coꝛruptionè nature ⁊ carnał de
ſiderij. Uñ Bꝛe.iĩ moꝛał.ponit amoꝛẽ huiꝰ ſecłi

filiã luxurie.qꝛ vt hõ poſſet ſe bene dare deleca
tiõibo carnalibo vellet ſemꝑ ſtare in hoc mũdo.

Scðm autẽ naturale deſideriũ recte oꝛdinatux

deſiderat ꝑuenire ad celũ: dicens cũ Paulo adᷣ

Phil.j.Cupio diſſolui eteſſe cum xpᷣo. Et cum
PS.Educ de cuſtodia aniam meã.Et ideo iſte

mũdus nõ debet amari amoꝛe inoꝛdiato:iuxta

illud Pſal.Diuitie ſi affluant nolite coꝛ appone
re:qꝛ eſſet pctm̃ ipᷣm ſic diligere.Et ita ĩtelligunt
pᷣdicta de cõtemptu mundi:⁊ etiã infra dicẽda.
Unde ſeruari debet ↄſuiũ Pauli.i.ad Coꝛinth.
vij.dicẽt. Lẽpus bꝛeue eſt:reliquũ eſt vt qͥ hba⸗
bent vxoꝛes ſint tanqᷓ; nõ habẽtes:⁊ qui vtunt᷑
hoc mũdo tanq; nõ vtant᷑:et qͥ gaudẽt tanq; nõ
gaudętes:⁊ qͥ emũttanqᷓ; nõ poſſidentes. Pꝛee
terit em̃ figura huiꝰ mũdi.Et Bꝛeg.omel.xxiiij.
dicit. Nõ audemus vobis fratres dicere vt reli⸗
quatis oĩa:ſed tñ ſi vultis etiã omnia retinẽdo

relinquitis: ſi ſictpalia geratis vt tota mentead
et᷑na tendad. Aliqñ enaʒ mũdus aceipi ꝓ hoie
qui dici᷑ microcoſmus:id eſt minoꝛ mundus:

vt habet. viij. Phiſi. Et ſicaccipũ Job j. Et mü

dus eũ nõ cognouit.i.hõ.Qõð refert᷑ ad iudeos
Vñ ibidẽ ðꝛ. In ꝓpꝛia venit: ↄſui eũ nõ recepe/
runt.CX aũt ho intelligat᷑ noie mũdi patʒ Joh.
iij. vbi ðꝛ. Sic deꝰ dilerit mũdũ vt filiũ ſuũ vni/⸗
genitũ daret: vt oĩs qͥ credit in eũ non pereat ſed
habeat vitã etnã.Et iſte mũdus eſt amãdus in
q̃ntũ eſt a deo creatꝰ eteſt ꝑticeps btitudis. Un
pᷣceptũ habemꝰ de diligẽdo ꝓximũ ſicut noſip⸗
ſos Matth.ᷣxxij.Aliqn inſuꝑ accipi᷑ mundꝰ ꝓ
vita pᷣſenti Joh.xvj. Exiui a pre ⁊ veni in mũdũ
id eſt ad pᷣſentẽ vita.et iſta eſt duigẽda vt deꝰ oꝛ/
dinat:et tãtũ quãtũ ipᷣe vultnos viuere.qꝛ ñ ſu/
mus facti ꝓ vita pnti:ſed ꝓ futa vt ðꝛ ad Heb.
vl. Accipit᷑ etiã aliqn mũdus ꝓ vita mala ⁊ ini⸗

q:ſeqns vanitates ⁊ popas mũdanas Joh. xx

Quia de mũdo nõ eſtꝭ:ꝓpterea odit vos mũdꝰ
id ẽ hoĩies mudanis voluptatibo ⁊ vicijs dediti
Et iſte mũdꝰ eſt ſüme fugiẽdus ⁊ ↄtenedus.Et
ita itelligunt᷑ roncs pᷣdicte de ↄtẽptu müdi. N
xEkEidma rõ q̃re mũdus ſu contemnẽdus
d dꝛ inſtabilitatis ⁊ vanitatis ſiue finitio
nis.Cũ em̃ finis nr ſit ſtatꝰ felix᷑ ac ꝑpe⸗
tuus vt inqͥt Augꝰ. xxij. de ciui. dei. conſtat oia
mũdana eſſe vaniſſima:cũ non poſſint nob da
re finẽ noſtrũ. Uanũ eſt em oẽ qð ſuũ non attin
git finẽ. iij. Phiſi.⁊.j.de celo ⁊ mundo. Et ideo

Salomðò Ecces j.ait.Nihil eſt ſtabile ſub ſole.

ſed vanitas vanitatũ ⁊ oia vanitas. Et idẽ dicit

ij. ca. eiuſdẽ libꝛi.et Dauid pᷣſ. xxxviij.inqᷣt. Vni/
uerſa vanitas oĩs hõ viuẽs.et.j. Paral.xxxviij.
8:.Dies nr̃i q̃ſi vmbꝛa ſuꝑ terra:⁊ nulla eſt mo
ra. Geñ.̊z.iij.ca.dixit deꝰ hoĩ. Reuenter in trã
et in puluerẽ de q̃ ſumptꝰ es.Et ideo Job ↄſide
rans hũanã miſeriã ait.xxx.ca.ſui libꝛi. Cõpara
tus ſum luto ⁊ aſſimilatꝰſuʒ fauille ⁊ cineri. Et
viij. ca. iteꝝ dicit. Sicut vmbꝛa ſüt dies nfi ſuꝑ
terra. et. xiij. ca. etiã ait. Hõ natꝰ de mliere bꝛeui
viuẽs tpꝑe replet᷑ multꝭ miſerijs:qͥ q̃ſi flos egre⸗
dit᷑ ⁊ cõterit᷑:⁊ fugit velut vmbꝛa:⁊ nunq; in eo
dẽ ſtatu ꝑmanet. Et.j. Jo h.ij.ðꝛ. Mũüdꝰtranſit
et ↄcupiſcẽtia eiꝰ. Gꝛeg.q̊ xv.moꝛal.inqᷣt. Ois
lõgitudo tpis vite pᷣſent pũctꝰeſſe cognoſcĩ cũ
fine termiet᷑. Et Seneca ad Ludlllũ li.vj.epłarũ
epa. vij.ait. Punctũ eſtoẽ qð viuimꝰ:⁊ adhuc
puncto minꝰ. Etidem de ↄſolatiõe ad Martiã
dicit. Oia hũana bꝛeuia ſunt ⁊ caduca ac infini
ti tꝑis nullã ꝑtẽ occupãtia. Job etiã. xx.ſui libꝛi
ait. Hocſcio a pᷣncipio er q̊ poſitꝰ eſt hõ ſuꝑ ter
rã ꝙ laus impioꝝ bꝛeuis:et gaudiũ bypocrite
ad inſtar pũcti. Salomõ qͥʒ Ecces.v.dicit.Sic
eſt hõ nudus egreſſus de vtero mr̃is ſue:ſic re⸗
nertet᷑ ⁊ nihil afferet de laboꝛe ſuo. Et Jaco.iiij
58ð2. Que eſt vita nr̃a. Uapoꝛ eſt ad modicũ pa/
rens:et deinceps exterminabit᷑. Uapoꝛ em̃ in al
tũ eleuat᷑ ⁊ interdũ ex eo fit nubes et videt᷑ quid
magnũ:ſed ſole adueniẽte vel alio diſſoluẽte fa
aliter reſoluit᷑ Et ſimiliter homo ſepe exaltat᷑ ad

in. vj. de faſtis

xxVI

diuerſos gradus tam ſpũales q; tꝑales:et pti⸗
nus ad nihilum redigit᷑.iuxta illud Job.xx.Si
aſcẽderit in celũ ſuꝑbia eius: ⁊ caput eiꝰ nubes
tetigerit:velut ſterqliniũ in fine ꝑdet᷑. Et PS.ait
Vidi impiũ ſuꝑexaltatũ ⁊ eleuatũ ſuper cedros
libani.Zrãſiui eũ:et nõ eſt inuẽtus locus eius.
De homine etiã dicit idem ꝓpheta pᷣſ.cxliij. Ho

mo vanitati ſilis factus eſt:dies eius ſicut vm
bꝛa pᷣtereut. Etp̃ᷣſ.cviij. Sicut vmbꝛa cum de⸗

clinat ablatus ſum. Umbꝛa em cito tranſit. ſi⸗
cut patet de doꝛmiẽtibo ad vmbꝛõo:quia cito ve/
nit ſol.Et ita eito trãſit vita noſtra ⁊ venit moꝛs

Daß. xj. Umbꝛe tranſitus eſt tempus noſtruʒ:

et nõ eſt reuerſio finis eius. Etideo dicere ſolẽt
ſenes licet diu vixerint ꝙ videtur eis ꝙ hen na⸗
ti fuerint.Similiter vmbꝛa eſt obſcura.⁊ mun/
dus plenus eſt ignoꝛantia.Unde mũdo dedi⸗
tus poteſt dicere cũ PS.Collocauit me in ob⸗
ſcuris ſicut moꝛtuos ſeculi.Umbꝛa qͥʒ eſt frigi
da:⁊ homines ſub vmbꝛa exiſtentes frigus pa
tiunt᷑.Et ſimilit᷑ mũdanis dediti:ſunt fnigidi in
diuinis ⁊ inepti ad bona oꝑa ꝑagenda:iuxta il

lud Pꝛouer.xx. Pꝛopter frigus pigerarareno

luit. Umbꝛa etiã tunc maioꝛ videt᷑ cũ ſol ad oc⸗
caſum appꝛopinquat.et ſimilit᷑homo q̃nto ma
gis ad moꝛtẽ ꝓpius accedit ꝑ ſenectutẽ:tãto ma
gis creſct amoꝛ permanẽdi in hac vita:et maio

ra facere ꝓponit:ac magis in mũdanis intricat.

Tales autẽ dicere poſſunt cum ꝓpheta pᷣſ. lxrix.
Cooperuit nos vmbꝛa moꝛtis. lon em̃ recoꝛ
dant᷑ ꝙ cito moꝛient᷑. Nam vt inquit Quidius
Tempoꝛa labunt᷑ tacitiſq; ſeneſcimus annis.
Et fugiunt freno nam remoꝛante dies.

Et.xj. Methamoꝛ.Labit᷑ occulte:fallitq; vola/

tilis etas.Et nihil eſt annis velouus.Etiteꝝ.iij
libꝛo de arte amãdi ait.Nec que pᷣterijchoꝛa re⸗
dire poteſt. Oꝛacius quoq; epiſtolarum liᷣ.ij.
epła.iij.dicit. Singula de nobis anni pꝛedant᷑
euntes. Et Marimianꝰ ait. Jam nihil eſt tutũ

qð vidimꝰ omnia ſecũ Tempus pᷣteriens:ho⸗

raq; ſumma trabit. Et Bernardus in li.de im/
pꝛo batiõe vicioꝝ.ca.ix.inqᷣt.Omnia que cemis
vanarũ gloꝛia reꝝ Umbꝛa velut tenuis veloci
fine recedũt. Uñn metrice in ꝓuerbio dict᷑ Quid
valet argentũ:quidue annis viuere cẽtũ. Poſt
miſerũ funus puluis ⁊ vmbꝛa ſumus.et Se⸗
neca in libꝛo tragediaꝝ in hercule furente ca.ij.
ait. Dum fata ſinunt viuite leti. Pꝛoperat cur/⸗
ſu vita ctato. Uolucriq; die rota pꝛedpitis vol
uit anni. Lucanus quoq; libꝛo.vij.canit.Capit

omnia tellus que genuit. Et Marximianus ite

rum ait
Oꝛtus cuncta ſuos repetunt matrẽq; reqᷣrunt.
Et reditad nihilum qð fuit ante nihil.
Omnib eſt eadẽ leti via:nõ tñ vnus
Eſt vite cunctis exitijq; modus.
Huc puer atq; ſenex pariter veniſſe ferun·

=

ſ geffni

beenuͤco uts

ſiun
rinvnice
nhiue iret
Pönoenpkn

bn gutnmken
lleſnn,
nplineo

4

efoomarhtcl

fnacnEifl

Ebbir iguern

denvens

Eenungionoloca

Gedwodolenden
Ettanticonſton
Gifl depont
Oinsrboimtn

Uudiinbumnansoln
Acrumöſanonitbe⸗
Lgſtenmens gi tb
duniogoensenm
KBonminiden
Ummlotäagnn.o⸗

Jyfünofonmmisſun⸗

nno ꝛi.
Veclanant,

äyrrefar

Mlop,er ⸗
ſynme: plinsihi
oſamop durqut,
ſchon baburq

ici cim danil

ub uonreßfeno d

MEenrot riefut

uslgenncngar
uninnnn
fopiphhfnnnen
Pihorſſülggcken
ſakrennndtt
culoent Zaduen

4 tadn
muir ſoſhe⸗

ttichluonfun
rlngſathl de

. uls Oiignont

luo glapn

rqlgilvan

unasgin
odſcurate

denüe

daunt ert
znugenun

Wsge

vidckiſdude

Urbominn

knranng
tunposinn
ce

ſneentnn
nbacrie

nidanisin

n pbenßi
s,ſtoner,
zinquit Ola

meſanms
nte dis
alrilip
Aveimnhmun

smiin

nndbickned
õ
us ilrin
mmaclns
muis vdod⸗

dodick Ond

atciti o
ſumus uG,
lefurena
Pohen
nprechiun

o vijni
Mummm
menbl.
imos

16,
nſiis

“

His par diuitibus pauꝑ egenus erit.

Vnde in cõmuni ꝓuerbio dicit᷑ Ita moꝛit᷑ ma⸗

gnus dñns vt mercẽnarius.Et Oꝛaci in epiſto/

lis li.ij. epła.vj.ðt de incercitudine moꝛd. Quis
ſcatt an adijciat hodierne caſtina vite Tepoꝛa
ni ſuperi.Et Lucanus li.iij. Mule modos int᷑

leti moꝛs vna timoꝛi eſt.et Statiꝰli.vj.Lhebai

dos ait. Manet ingẽs copia leti.et Pꝛoſpꝑ in li.
epigrãmatũ epigrãmate vl.dicit.Ferro:peſte:fa

me:vinclis:algoꝛe:caloꝛe Mille modis miiſe⸗
ros moꝛs rapit vna hoies.Et Catho ca. v. T⸗
poꝛa lõga tibi noli ꝓmittere vite. Quocũq; in⸗/

greder ſequit᷑ moꝛs coꝛꝑis vmbꝛã. Ideo dicit

Perſius ſatira.v. Uiue memoꝛ leti.Ait em̃ Uir

giliꝰ.x. Eneyð. Stat ſua cuiq; dies:bꝛeue ⁊ irre
parabile tẽpus Oibo eſt vite. O igi᷑ mũdani q̃⸗
re in hoc mũdo ꝓditoꝛe cõfidid.qᷓre eleuamini
in ꝓſper que vrfumꝰ ſubito euaneſcẽt. Ait em
Ouidiꝰ in.iij.detriſtiv.Nẽpe dat ⁊ qͥdcunq; li⸗
bet foꝛtuna rapitq;.Cirus ⁊ eſt ſubito qͥ mõ cre
ſus erat.Eti.v.li.eiuſdẽ oꝑis epła.x.iteꝝ dicit
Paſſibo ambiguis foꝛtuna volubilis errat.
Et manet in nullo certa tenaxq; loco.

Sed modo leta venit:vultꝰmõ ſumit acerbos.

Ettantũ conſtans in leuitate ſua eſt
Et in.iiij.li.de ponto.epiſtola.iij.
Omnia ſunt hoim tenui pendentia filo.
Et ſubito caſu que valuere ruunt.
Luditin humanis diuina potentia rebus.
Et certam pᷣſens vix habet hoꝛa fidem.
Tu q̊ factimeas:et q̃ tibi leta vident᷑
Dum loqueris:fieri triſtia poſſe puta.
Et Bonauẽ.in.ij.de ↄſo.ꝓſa.ij.ait. Hũcↄtinu⸗
um ludũ agimꝰ. Rotã volubili oꝛbe vᷣſamus.

Infima ſummis:ſũma infimis mutare gaude

mus ⁊c̃.

O
Regicta aũt ꝓbari pñt mulo exemplis
p ã vt refert Tulliꝰ ili.de fine bonoꝝ et

malox.et Ualeriꝰ de mutatione moꝝ et

foꝛtune.⁊? Pliniꝰ ĩ hiſtoꝛia naturali.Polichꝛa⸗

tes ſamioꝝ dux qui foꝛtunã lõgo tꝑe adeo ſibi
obſeqᷣoſam habuit ꝙ oia deſiderata ꝑficiebat.

Tandẽ cũ cõtra Dariũ regẽ ꝑſaꝝ duxiſſet exerci

tũ:ab Oꝛonte pᷣfeco Darij ſuꝑatꝰ:in ſũmo ma
galẽſis mõt vᷣcice fuit ſuſpẽſus:⁊ relictus aui/
bus lacerandus:et qͥ vbiq; felix in terra vixerat:

in aere miſerrime expirauit. Ninus etiã rex aſſi⸗

rioꝝ qͥ bella finitimis intulit.l.annis ᷣm Pau
lũ hoꝛoſiũ li.jpoſt deuictã aſiã:ſithiam:et Zo⸗
roaſtrem dum qᷓndaʒ impugnaret vꝛbẽ ſagitte
ictu ĩterijt. Balthaſar 3 rex babilõis vt ait Jo⸗
ſephus.x.antiquitatũ libꝛo obſeſſa babilone a
medis ⁊ ꝑſis.ſ.Dario ⁊ Ciro regib:intantũ ve/
nit i obliuionẽ ſui vt celeberrimũ iniret cõuiuiũ

et in vaſis tẽpli dei biberet:et obſeſſus vacaret

epulis.VUñ in nocte ſeqnti captꝰfuit ⁊ iugulatꝰ
Cirus qʒ rex ꝑſaꝝ vt Hoꝛoſius vbi ſupᷣ cõme⸗
moꝛat qui gangem fluuiuʒ in quo vnus ſuus

CCXXXII

miles ſubmerſus fuerat in q̃dringẽtos ſ. exagi⸗
ta alueos cõminuit:a thamari maſſagetarũ re⸗
gina ſuꝑatus occidit᷑. xerſes etiam ille potẽtiſſi
mus qui ſubuerti᷑ montes et maria conſtrauit
vt refert Hiero.ad Heliodoꝝ ſcribẽs: bello in
grecia infelict᷑ ſuꝑatꝰ ac cõteptibilis ſuis facꝰ:
ſᷣm Juſtinũ ꝑ arthabanũ pᷣfectũ ſuũ occiditur.
Darius vt cõmemoꝛat Quintꝰcurtius ab Rle⸗/
xandro magno ſuꝑatus:a ſuis captꝰapud tha
ram oppidũ parthie:ac detẽtus ⁊ in vehiculo ca
tenis ac cõpedibo aureis aſtricꝰ: vulneribuſq;
cõfoſſus ⁊ letaliter vulneratꝰ dimiſſus miſera/
biliter expirauit. Alexãder magnꝰ poſt tot victo
rias ettriumphos: ſubiectionẽq; vniuerſe aſie:
imo pene totꝰ oꝛbis:ꝑ Caſſandqrũ filiũ antipa⸗
tris: vt Quintꝰcurtius dicit:venenatꝰeſt. Nam

aſſander ille ? Philippꝰ et Sola fratres eius

miſtrare regi ſolebãt.q in potu ili venenũ dede
runt. Quo hauſto:ſᷣm Juſtinũ in media pota⸗
tiòe velut gladio cõfoſſus ingemuit.depoꝛta⸗
tuſq; eſt a cõuiuio ſemianimis. Maliuoli aũt
eiꝰ dicebãt eũ ebꝛietate ꝑire:q̊d ⁊ Solinus ſen⸗/
tit i li.de mirabilibb mudi.Cõtra quẽ ẽ Tulliꝰ
in.j.li.de diuinatiõe.⁊ Juſtinꝰ⁊ Quintꝰcurtius
Quarto itaq; die Alexader idubitata moꝛte ſen
tiẽs tumultuantes milites qꝛ rex occidebat᷑ inſi
dijs:pia oꝛõne eos ſedauit:cũctiſq; dextrã poꝛ/
rigẽs eos oſculatꝰ eſt:? moꝛtuꝰ eſt anno etatis

ſue trigeſimotercio et menſe vno:cum regnaſſet
annis duodecim:pꝛout patet.j. Machabeoꝝ.ỹ

Romulus quoq; fundatoꝛ vrbis rome vtpo/
nit Litus liuius:apud paludem capꝛee tempe
ſtate magna oꝛta ⁊ tonitruis:arcũdatus nube
nuſq; apparuit.Et licet a romanis nomie Qui⸗
rini inter deos cõſecratus ſitꝛtamẽ credendum
eſt ꝙ fuerit a fulminibo cõſumptus et exuſtus:
vel a demoniby ad infernũ depoꝛtatus.qꝛ ꝓpꝛi/

um fratreʒ Remũ occidi fecerat:vt refert Luca⸗

nus libꝛo.j.di. Fraterno pꝛimi madueruntſan

guine murl. De quo etiam fit mentio in.il.fi.ff.ðᷣ
rerũ diui.vbi glo.Seruius tulliꝰ ſextus rex ro/

manoꝝ a Tarquino ſuꝑbo ocdius fuit. Pir⸗
rhus rex epirotharũ qui romanis bella intulit
in fauoꝛem tarentinoꝛũ:tandem a romanis vi⸗
ctus ad patriã rediens ſᷣm Juſtinũ ſpartanis
bellum induxit.Quibus reliccis argos inuaſit
vbi feruide magis qᷓ; caute pugnans ictu ſaxi e
munis iacti mactatus eſt. Hanibal penoꝝ dux
qui annis.xiiij.in italia romãosↄtriuit:poſtea.
in Affrica a Scipione deuictus ꝓfugus ⁊ dã⸗
natus exilio:ad Anchiochũ regem magnũ Si⸗
rie veniens vt Juſtinus meminit:quia a roma
nis petebatur fugereq; neqͥret: veneno raptim
hauſto quod moꝛe regio ſub gẽma ferebatin⸗
cluſum:obijt.ſicq; ab hijs qui ad eum cõpꝛehẽ
dendũ venerant exanimis inuentus eſt. Pom/
peiꝰmagni Põpei genitoꝛ ſ᷑ᷣm Hoꝛoſiũ fulmi

ne ꝑcuſſus interijt. Põpeiꝰ magnꝰ filius eius

Bermo

qui vigintiduos reges oꝛiẽtales vt Hoꝛoſiꝰ re

fertſuꝑauerat:a Julio ceſare deuictꝰ: cũ fugiſſʒ
in Rlexandriã ad Ptolo mens egẽ egypti cuite/
ſte Eutropio Pompeius a ſenatu tutoꝛ datus
fuerat ꝓpter iuuenilẽ etatem eius.cuiq; regnuʒ
ſũma fide ſeruauerat ⁊ paterna pietate reſtitue⸗
rat:ꝑ Achillã pᷣfecũ regni de volutate reg qͥ cre
debatex hoc facere rem gratã victoꝛi ceſari: mi⸗
ſerabiliter occiſus eſt. Floꝛus aũt dicicin.iiij.li.
Pompeius ſuo gladio trucidatus ſub oculis
vxoꝛis ſue liberoꝛũq; ſuoꝛũ moꝛit᷑. Juliꝰ ceſar
vt Suetoniꝰnarrat moꝛtuo Põpeio in eodem
menſe:ſed interieci diebo:qnquies triũphauit.
Pꝛimo de gallia ⁊ bꝛittãnia.Scðo de egypto.
Tercio de farnace ⁊ ponto.Quarto de Juba?
affrica.? Quinto de hyſpania.Fuitq; ulli gloꝛia

multa in vſurpato impio annis tribo z menſib⸗
ſeptẽ. Landẽ Gaio caſſio ?⁊ Marco bꝛuto z eũ

conſpirãtib: pnceps oꝛbis igumiri⸗ plagis
confoſſus occubuit anno etat
anthoniꝰ nepos ipſius Julij ceſaris ex ſoꝛoꝛe
Julia ab Ocauiano auguſto vicꝰ i Alexãdria

ab eodẽ ceſare obſeſſa ßm Plutarchũ gladio ſe

pemit dũ annũ ageret eta ſue.lvj. Gaius galli

cula imꝑatoꝛ romanꝰterdus ab octauiano ſce⸗

leraciſſimus:auarus:⁊ libidinoſus adeo vt du
abus ſoꝛoꝛibo ſtupꝛũ intulerit: crudelis oibo et
exoſus Rome in palatio occiſus eſt:vt hr̃ ĩ cro

nica martiniana:cũ regnaſſet annis triba ⁊ mẽ/
ſib decez. Nero imꝑatoꝛ qͥntus ab Auguſto qͥ

natus eſt pᷣmiſſis pedibo:vt ſcribit Pliniꝰli.vij.
naturalis hiſtoꝛie:vicioſus:auarus:⁊ laſciuꝰ:
ac crudeliſſimꝰ:ſᷣm Eutropium epu us a re⸗
gno anno.xiiij.imꝑij ſui:ſeipᷣm inttecit. Domi⸗
cianus imꝑatoꝛ ᷣm Suetoniũ et Eutropiuz a
cubicularijs ſuis ſeptẽ vulneribb occiſus eſt an
no etatis ſue.xxxvj.⁊ cũ dedecoꝛe ſepultꝰ ẽ. He⸗

lius ꝑtinax imꝑatoꝛ vulneribo obtruncatus eſt

Mauriciꝰimꝑatoꝛ ob inuidiã occiſus eſt cum
regnaſſet anno vno. Anthoniꝰ iꝑatoꝛ tercio im⸗
perij ſui anno interfectus eſt a tumultu milita⸗
ri Rome cũ matre ſua. Maximianꝰ imperatoꝛ
cũ imꝑaſſet annis tribo apud aqlegiam deferẽ/
tibo eum militib ſuis cũ filio ſuo adhuc puero
occiſus eſt. Goꝛdianꝰimperatoꝛ ſexto imꝑij ſui
anno poſtq; de Perſis triũphauit veniẽs Ro

mã pe vrbem:fraude Philippi occiſus eſt. De/
cius imꝑatoꝛ cũ imꝑaſſet annis duobo:in bel⸗/

lo barbaro ꝑemptꝰ eſt. Ualeriꝰ imꝑatoꝛ a rege
erſaꝝ deuict:in ſeruitutẽ reductꝰ eſt.Nã q;
liu vixit:rex qñ aſcendere volebat equũ:pedeʒ
ceruicibo eiꝰimponebat.Aurelianꝰiꝑatoꝛ frau⸗
de ſerui ſui occidebat᷑. Tacitus imꝑatoꝛ ſeptio
menſe impij ſubita moꝛte poccupatꝰ eſt. Pꝛo⸗

bus imꝑatoꝛ ſexto anno imperij ſui militari tu

multu vexatꝰeſt. Clarus imꝑatoꝛ fulmie perijt.

Diocletianꝰ umpatoꝛ veneno extinct?eſt. Conſtã
txfinus imꝑatoꝛ filius Conſtantini magni a du

ſue.lvj. Marcꝰ

cib fratris ſui Conſtantij pemptus eſt. Julia⸗
nus apoſtata imꝑatoꝛ a ſecõ Mercunio milite
occiſus eſt. Uales imꝑatoꝛ qrto imperij ſui an
no a gotis in bello ꝑemptus eſt. Pꝛetereo nũc
ſilentio qᷓ; plurimos reges: imꝑatoꝛes ⁊ pꝛinc
pes qͥ ſimilit ſubitanea ⁊ crudeli moꝛte ꝑierunt
et in floꝛida ac iuuenili etate:de qͥb noſtris tpi/
bus aliqͥ fuerunt. „☚
Erũ eſt ergo illud q̊d ðꝛ Ecci.x.Ois po⸗ʒ
v tentatus vita bꝛeuis. Eapꝛopter Augꝰ.

in li.de ſimbolo:trac.iiij.exclamat diccs

Ecce ruinoſus eſt mũdus.ecce tantis calamita

tib repleuit deꝰ mũdũ.ecce amarus eſt mũdus

Et ſi ſic amarꝰ:qͥd faceremꝰſi dul& eſſet.O mũ/
de imũde tenebꝛas pariens:qͥd faceres ſi mane
res. Quẽ nõ deciꝑes dulcis ſi amarus alimẽta
mentir.Etin epła ad Armẽtariũ ⁊ Paulinam

iteꝝ ait. Mũdus iſte tanta reꝝ labe ↄtritus eſt:

vt etiã ſpeciem ſeductoꝛis amiſerit. Etideo q̃n/
tum illi laudãdi atq; pᷣdicãdi ſunt q dignatinõ
ſunt cũ mũdo etiã floꝛẽte floꝛere:tantũ increpa/
diſunt ⁊ accuſandi q̊s ꝑire cum ꝑeunte ðlectat.
Hec ille.Currit em̃ mũdus qͥtidie ad fineʒ:nec
eius głia poteſt diu retineri. Uñ cum hõ mag
credit gaudere cũ eo:ſtatim ipᷣm relinqᷣt.Ad qð

adduci põt parabola cuiuſdã faceti pᷣdicatoꝛis

qͥ dicebat ꝙ duo erant ſocij tantũ amoꝛẽ inuicẽ
oſtendentes ꝙ vnꝰ videbat᷑ non poſſe ſtare ſine

alio. vñ ſꝑ inſimul ꝑgebant ⁊ viuebant. Semel

aũt cum irentſimł ad ſolaciũ:cõtigit illos tãſi⸗

re ꝑ q̊ddam nemus.Et ecce ꝙ qͥdam vꝛſus val
deterribilis cepit ̊ eos venire. Quẽ vidẽs a lõ⸗

ge vnus ex ipſis ſocijs qͥᷣ erat alio foꝛtioꝛ: cepit
currere ⁊ aſcẽdere ſuꝑ vnã arboꝛẽ magnã et al⸗
tã. Alius vᷣo qͥ erat debilioꝛ rogabat eum vt ſe

expectaret ⁊ adiuuaret ad aſcẽdendã arboꝛem.
Quod ille facere negauit di. Ja iã vrſus adeſt.

Juelgi ſic deſtitut?: deo inſpirãte recoꝛdatꝰ eſt
q; vtðꝛ vꝛſus nõ comedit de carne animalis ꝑ
ſe moꝛtui. Vñ ſtatim cecidit in terram ⁊ ſimula
uit ſe moꝛtuum. Urſus vo adueniẽs ⁊ ipᷣm ſiẽ

moꝛtuum repiens poſuit os ſuũ ad os illiꝰ vt
cognoſceret an ſpiraret⁊ eſſet viuus. Ille auteʒ

tenebat flatũ ⁊ nõ ſpirabat. Poſtea vrſus poſu
it os ſuum ad eius aures foꝛte putãs ꝙ etiam
ab illa pꝑte exiret flatus. Uidens aũt ꝙ ille tota/
liter ſtabat imobilis ⁊non ſpirabat:cũ bꝛancha
ſua coꝛpus illius reuoluit ⁊ ꝓiecit foꝛte ꝑ q̃ttu/
oꝛ bꝛachia lõge:vt videret an moueret᷑. Quo fir
mo ſtante ⁊ ꝑ mittẽte ſe reuolui ac ſi fuiſſet ſac
paleaꝝ: vrſus qͥ erat famelicꝰ cepit curreread q/
rendã pꝛedam. Cum aũt iam longe eſſet a loco
ille qͥ ſimulauerat ſe moꝛtuũ ſurrexit. Cui ſocꝰ

qui erat ſuꝑ arboꝛẽ et viderat oĩia que acciderict

dixit. O ſocie mi:habuiſti ne timoꝛẽ.Etille.Ta/
tũ certe ꝙ nunqᷓ; habui ſiłem. Ille aũt iteꝝ inqᷣt
Et qͥd dixit tibi vrſus qꝛ poſuit os ſuum ad au
res tuas. Ipſe aũt reſpondit.Dixit mihi ꝙ am⸗

digbiegimie
Poenmmnttanmn
Mphuuunics b
luncnlpoull.
nMlerumninhi
Murtlbrggers boic

iri rACdi⸗

Dpauc;breuihpe

Idls cſchCöfiderere

Mnaſuggdmundto

Uexnuplcrepons⸗
Genoꝛolapotſidis
Acefortungszn
uicupſpentnsn
Mumces:mag
hoſalmolaw⸗
Lypbereſabꝛeul:l

Ohinisemeſtunore

galedocent r

ucs lnii det
Nrenfniünlnom
ſbamgk igmni bo⸗
inirntin
Dikinnln
lmmmnane
atocenhlleinde

huulimeniden
Binlbodennnne

funfonmoſniune

nigme

adanno⸗ iminn

lepin vlio depone

D
Vnainogenn

4
wie
nngre
en
nandt
ſbbenee
S
1Diandin
ömtring
nonpoſceknin
epiucbann
Gcam ſin
Nalio ſann
Ndori nit⸗
erogoaunn’
tuamm: n
Manist inſi
ſi
nus Uunh
fams polt
gris g Cann
aüͤtq Ule toen
barchbianch
catfoneni
noncrck Ouet
xſifuſtir
longriſt
ncn
ne ,
nmo⸗/
dsd

☛ See

Reſpice foꝛtunas:emarcuit illa pꝛioꝝ
Floꝛida ꝓſperitas:minos ſubuertit athenas
Ilion attrides:magne chartaginis arceos

plius de te cõfidere nõ debeo.quia es vnꝰ ma/

gnus traditoꝛ ⁊ ſimulatoꝛ. Naã oñdis te ſic me
diligere:⁊ tñ ðᷣſeruiſti me in tã magna neceſſita⸗/

te.Oꝛ moꝛalit᷑.Iſti duo ſocij ſunt hõ ⁊ mũdus

inter quos videt᷑ eſſe maxima amicicia Sed tñ
adueniẽte vꝛſo.i.moꝛte:mũdus deſerit hoiem.

Et nullus debet cõfidere in iſto mũdo ꝓditoꝛe

qͥ qᷓnto plura ⁊ maioꝛa bona dat bomi:tãto ci/

tius illa aufert ab eo. Uerũ eſt em̃ illud qð Lu⸗

canꝰ canit in.j.li.di.Sũmiſq; negatũ ſtare diu.
Etibidẽ.O faciles dare ſũma deos:eadẽq; tue/
ri difficiles.?⁊ Statiꝰ.x.thebai.Foꝛſitan ⁊nobis
modo q̃ fauere recedẽt.et Lucanus vbi S. In ſe

magna ruũt:le hũc numina rebo Creſcẽdi po⸗
ſuere modũ:nec gẽtibo vllis Cõmodat in ꝓpłlm

terre pelagiq; potentẽ Inuidiã foꝛtuna ſua.Et
ideo ðꝛ in.l.ij.S.ſed qͥa diuine.C. ð vete.iu.enu.

Humani iur cõditio ſemꝑ in infinitũ decurrit

et nihil eſt in ea qð ſtare ꝑpetuo poſſit. Młtas
etem̃ foꝛmas edere nata nouas depꝛoꝑat.Eti
auten.de nõ alie.aut ꝑmu.re.ec.S.vt autẽ. dicit᷑
Quid erit ſtabile int hoies cũ ois noſter ſtatus
ſub ꝑpetuo motu ↄſiſtat.Et ĩ auten.vt oẽs obe.
iudi.S.hãc dicẽtes.ſcptũ eſt. Nihil pene ĩ ſemet⸗
ipſo manet:ſed currit natura nr̃a ſꝑ młtas euol
uens mutatiões q̃s neq; pᷣuidere facile eſt neq;
pᷣdicere.Etin.l.penul.C.de vſufruc.dicit imꝑa⸗
toꝛ.Multe ⁊ innũerabiles cauſe rebus accidũt
moꝛtalibo:ꝓpter q̃s hoies qð habent iugiter re/
tinere nõ pnt.Et Claudianꝰ li.j.exclamat dicẽs.
Heu heu q; bꝛeuib pereunt ingẽtia cauſ.Deſi

nat elad qᷣſq; cõfidere reb. Guaſfredus etiaʒ in
poetria ſua ad mundi contemptũ exhoꝛtãs ait.

HVoc vnũ pᷣſcire potes:quia nulla poteſtas
Eſſe moꝛoſa põt:ſi vis exempla pᷣoꝛes

Scdipio:ſed multi roma fuit alea fati

Tepoꝛe verſa bꝛeui:bꝛeuis eſt diſtantia leti.

Ominis ⁊ meſti:nox eſt vicina diit
Nec aliena docent:⁊ te tua fata docebunt.
Ouidius qͥʒ in.iij.de triſtibo.epiſtola.viij.dicit.
Oia ne referã:nil nõ moꝛtale tenemus. Pecco⸗
ris except:igenijq; bonis.O igit᷑ miſeri mũdia
les cũ videatis oĩa mũdana tranſire ⁊ finiri:de

ſpicite illa:⁊ ſeruate illud Lucani in.üiij.dicẽtis.

õſulite exxremis anguſto ĩ tꝑe reb. ibil em̃
eſt adeo pulcrũ ⁊ delecabile in hoc mundo qͥd

bꝛeui in tꝑe nõ deficiat. Ait em̃ Richardus poe
ta in libꝛo de nuptijs.ca.xxxv. Trãſit honoꝛ:pe

reunt foꝛmoſa:iuueta ſeneſcit. Deficiunt vires:

gloꝛia queq; perit.Et Ouidiꝰ in.ij.de arte amã⸗

di dicit. Foꝛma bonũ fragile eſt:q̃ntũq; accedit

ad annos Fit minoꝛ:⁊ ſpacio carpit᷑ ipa ſuo.Et

iteꝝ in vlcio de ponto.epiſtola.viij.canit.Tabi/
da cõſumit ferrum:lapidẽq; vetuſtas.lullaq;
res maius tꝑe robur babet.Et ixv.methamoꝛ.

CCXXXIII

ait tpꝑi ⁊ vetuſtati.Oia deſtruitis:viqataq; den
tibus eui. Paulatim lenta cõſumitis oia moꝛ⸗
te. Ideo qͥd ſapies dicebat. Natura hũana p⸗

pꝛie veluti ferruũ eſt. Si exerceat᷑ ↄterit.ſi nõ erer
ceat–᷑ rubigie ↄſumit᷑. O miſenia bũana qͥs vnqdãg h

poterit enarrare vilitatẽ ⁊ bꝛeuitatẽ tuam. Ettñ
nec vis:nec honoꝛ: nec foꝛma:necetas Suffi⸗
cdt in mũdo:plus tñ iſta placenn. —
JIs auto hõ ſare miſeriam tuam: audi
v qgd reſpõderit qͥdam płᷣs qui interroga
tus cum qᷣb ſocijs ſit hõ:reſpondit.Cũ

verum eſt illud Eſopi fabula xiiiij. Stare du

oco qui eum aſſidue moleſtant. Hij ſunt FZa

mes:ſitis:ſomnus: caloꝛ:frigus:laſſitudo: in/
firmitas: moꝛs.Etideo Hiero.ad Heliodo/
rũ ſcnbit. Ubiq; luctus:vbiq; gemitus:⁊ pluri

ma moꝛi imago. Interrogatus ſecundo idem

phᷣus.vbi eſt hõ:reſpondit. In bello multiplici
et diuerſo. Nam intra ſe babrtstum morgen
tis cõſciẽtie. In ꝓpꝛio coꝛpoꝛe habet bellum re⸗

bellionis carnis ad ſpũm:ad Gal.v. Item pu⸗

gnam q̃tuoꝛ elemẽtoꝝ que ſemꝑ pugnant ad

inuicem p cõtrarias qlitates. HVabetqʒ humo/

rem colericũ:ſanguineũ:flegmacicũ:⁊ melãcoli
cum inter ſe cõtriantes.Et cõtinue caloꝛ natura
uis cõſumit humidũ radicale:pter quam con/

ſumptionẽ ſequit᷑ moꝛs ipſius coꝛꝑis. Etideo

dicit Scotus in.iij.ſen.diſt.xv.qꝙ materia pᷣma

ſꝑ machinat᷑ ad deſtruciõeʒ compoſiti. Habet
etiam afflicnonẽ quattuoꝛ paſſionũ.ſq gaudij:

doloꝛis:ſpei:⁊ timoꝛis.Extra ſe aũt habec bel⸗

lum rerum ↄcupiſobilium ac diabolice tempta

noni⸗neerro gr⸗ tercio quomõ ſe habet ho⸗/
mo:reſpõdit. Utlucerna ad ventũ que cito exti/
guit.vt ſcintilla ĩi mani que cito ab vndis abſoꝛ

betur. vt ſpuma gradiis que cito a pcella diſp/

git.vt fumus qui cito diffundit᷑ Etiſta tria im/
mediate pᷣdica etiam ponit Salomõ Sap.v.

addens.Ettanqᷓ; memoꝛia hoſpitis vniꝰ diei pᷣ

tereũtis. Interrogatus q̃rto.Cui ſimilis eſt hõ
reſpondit. Aceruo niuis:qꝛ vt aceruꝰniuis mo
dico caloꝛe cito in aquã de qua fuerat reſoluit᷑

ſic homo genitus de putredie:modica infirmi⸗

tate in eã reuertit᷑. Silis eſt etiã hõ floꝛi pulcer/⸗

nmo: ⁊ roſe matutine q dum colligit᷑ mane pul

cra videt᷑:in ſero aũt marcida inuenit. Sic hõ

in iuuẽtute apparet floꝛidꝰ:ſed in ſenectute mar

ceſcit. Eſt qͥʒ ſitis virenti herbe que cito areſcit⁊

ſuccidit᷑ falce. Sicut em̃ pꝛata virentia ſucceſſi⸗
ue metunt᷑: ita ꝓpli italie ac totuis mũdi peſtilẽ

tijs:bellis:fame:⁊ diuerſis infirmitatibꝛ deua⸗
ſtant᷑. Et ſicut qñ pꝛatũ debet meti:acuendo fal/⸗
ces fit ſonitꝰ:hocignoꝛãteipᷣo pꝛato.ita qñ deꝰ
vult exterminiũ aliqð mittere homib:pꝛius ſo

let facere ꝓclamari a ſuis pᷣconib:et acuit falceʒ
vindicte ipſis olis pᷣdicatoꝝ verbis non atten
dentibo nec credentibo. Et pᷣdicta ſimilitudo cõ⸗

firmat᷑ ꝑ illud qð dicit E a. xl. Qis caro fenum

et oĩs głia eius q̃ſi flos agri.Exiccatũ eſt fenuʒ
cecidit flos eiꝰ.Et ibidẽ etiam dict. Uere fenũ
eſt populus.et Ps. inqᷣt. Haneſi icut herba ira
ſeat: veſꝑe decidat: induret ⁊ areſcat. Similis ẽ
etiã pomo nouo ⁊ rubenti: qͥ dum in arboꝛe pẽ
dens ad incrementũ debitũ puenire credit᷑: ſepe
modico verme interiꝰ exoꝛto coꝛrodit᷑ et ſubito
coꝛruens efficit᷑ inutile: vł etiã aliq̃nto vẽto ſeu
baculi ꝑcuſſiõe añ maturitatẽ ad terram deijcit᷑
Et ſimiłr hõ in puericia ſua vel adoleſcẽtia flo/⸗
ridus: ſepius ſubita infirmitate puentꝰ moꝛit᷑
et inutilis efficit᷑. vel ab hoſtibo ſuis ꝑemptus
autimpꝛouiſa moꝛte ſublatꝰ de mũdo tollitur
Quinto interro gatꝰ.Quid eſt hõ:rñdit. Mãaci
piũ moꝛ:hoſpes loci:viatoꝛ tranſiens. an
cipiũ em moꝛus ðꝛ.qꝛ manũ eius neqͥt euadere

Hoſpes loci.quia recipi cũ gaudio: ſed tñ cto

obliuionitradit᷑. Uiatoꝛ vo trãſiens.qꝛ doꝛmi
ens ⁊ vigilãs ſedens ambulãs ⁊ qᷣcqͥd aliud fa
ciens:ſꝑ ad moꝛteʒ; ꝓperat. Uñ Bꝛeg.ðt. ꝙ ſicut
ille qͥ eſt in naui:ſedendo:qͥeſcẽdo: doꝛmiendo:
bibedo et comedẽdo ſemꝑ pergit eũte naue.ita
donec hõ eſt in coꝛꝑe ſemꝑ currit ad moꝛtẽipſo
coꝛꝑe ſemꝑ ad coꝛruptionẽ tendẽte.Salomon
auũt Sap.v.introducit amatoꝛes mũdi in infer
no ſuſpirãtes ⁊ dicẽtes.Quid ꝓfuit nob ſuper⸗
bia:aut qͥd diuitiaꝝ iactatia cotulit nob.Trãſi/
erunt oĩa illa tanq; vmbꝛa:⁊ tanqᷓ; nuncius pᷣ⸗
currens: ⁊ tanq; nauis q̃ ꝑtranſit fluctuantem

aquã:cuius cum pᷣterierit non eſt veſtigiũ inue

nire neq; ſemitã carine illiꝰ in fluctib.aut auis
que trãſuolat in aere:cuius nullũ inuenit᷑ argu
mentũ itiner illiꝰ:ſed tm̃ ſonitus alaꝝ vᷣberãs
leuem ventũ et ſcindẽs itiner aerẽ: cõmo alis
trãſuolauit ⁊ poſt ſe nullũ ſignũ inuenit᷑ itinen
illiꝰ. Aut tanq; ſagitta emiſſa in locũ deſtinatũ
diuiſus aer ↄtinuo in ſe reuerſus eſt vtignoꝛet᷑
trã ſitus illiꝰ. Sic et nos nati cõtinuo deſinimꝰ
eſſe:⁊ in malignitate noſtra conſumpti ſumus.
Muidus qͥʒ aſſimilat᷑ tele cuius vna ꝑs ẽ texta
et ceñ inuoluta manet:ac paꝝ de ea videt᷑. Alia ẽ
texenda et nõ videt᷑.vñ ſolũ illa ꝑs videt᷑ in q̃ la
boꝛat᷑.Et ſimilt᷑ in hoc mũdo de vita noſtra fu⸗
tura nihil videt᷑.ſed tm̃ illð modicũ de pᷣſenti vi
ta in q̃ diuerſimode laboꝛamus ⁊ affligimur:⁊
ignoꝛamus q̃nte magnitudinis ſit texenda tela
vite nr̃e:cũ hoc in manu dei ſit. Uñ Eſa.xxxviij.
dicebat rex Eʒechias. Pꝛeciſa eſt veluta texente
vita mea:dũ adhuc oꝛdirer ſuccidit me: de ma⸗
ne vſq; ad veſperam finies me ⁊c. Pagani vᷣo
volentes huiꝰmũdi miſeriã demonſtrare depi⸗
gebant tres fatas ſeu furias:q̃ in hoc verſu cõ/
tinent᷑. Cloto colũ baiulat:lacheſis net: antro⸗
pos ochat.ſq; hũanã vitã. Que oĩa cõſiderans
Augꝰ.in pᷣmone ad here exclamat di. Heu mi⸗
ſer quid ſum. Uas ſterqlinij:concha putredis
plenus fetoꝛe ⁊ hoꝛroꝛe.cecus:pauper:nudus:
plurimis neceſſitatibo ſubditus.ignoꝛãs intro

itum ⁊ exitum meũ:miſer ⁊ moꝛtalis.cuiꝰ dies
ſicut vmbꝛa lunatica euaneſcit.ſicut flos in ar⸗

boꝛe creſcit ⁊ ſtatim marceſcit:nũc floꝛet et ſtatiz

gret.vita inquã mea fragilis: vita caduca: vita
que quanto magis ꝓcedit tãto magis ad moꝛ⸗
tẽ accedit.vita fallax ⁊ vmbꝛatica:plena laqueis
multis.Nũc gaudeo:ſtatim triſtoꝛ.nunc vigeo
ſtatim infirmoꝛ.nunc viuo:ſtatim moꝛioꝛ.nũc
felix appareo:ſtatim aũt miſer.nũc rideo:iã fleo.
Sicq; oĩa mutabilitati ſubiacent: vt nihil vna
hoꝛa in eodeʒ ſtatu ꝑmaneat. Hinc timoꝛ:hinc
tremoꝛ:hinc fames:hinc ſi:hinc caloꝛ:hinc fri
gus:hinclãguoꝛ:inde doloꝛ exuberat.Sequit
hijs impoꝛtuna moꝛs q̃ mille modis miſeros
hoies quotidie rapit. Hec ille.De quibꝰ etam
Ouidius in.v.methamoꝛphoſeos aliqua tan⸗
git dicens ò”Mã
Cuncta fluunt:omniſq; vagãs foꝛmat᷑ imago.
Ipſa qͥʒ aſſiduo labunt᷑ tꝑa motu.
Non ſecus ac flumen:nec em̃ ↄſiſtere flumen
Nec leuis hoꝛa põt.ſed vt vnda ipelli᷑ vnda
Urget᷑q; eadẽ veniens vrgetq; pꝛioꝛꝛ
Tꝑa ſic fugiunt pariter:pariterq; ſequunt᷑.
Tranſit in eſtatẽ poſt ver robuſtioꝛ annus
Fitq; valens iuuenis:nec em̃ robuſtioꝛ etaas

Vlla nec vberioꝛ:nec q̃ magꝭ ardeat vlla eſt

Nec ſpecies ſua cuiq; manet:rerũq; voꝛatrix.
Erx alijs alias reparat natura figunras
Nil equidem durare diu ſub imagine eadẽ

rediderim:ſic ad ferrũ veniſtis ab auro
Secula:ſic totiẽs vᷣſa eſt foꝛtuna locoꝝỹ R

Ue omnia conſiderãs Berñ.in li.de cõ
ꝗq temptu mundi nos ad deſpicẽdã mun
Qdli głiam hoꝛtat᷑ dicens. Fallax mundi
gloꝛia digne reſpuit᷑:flos feni ẽ:vapoꝛ ad mo⸗
dicum parens. Eius em̃ qualiſcunq; ſtatꝰ nõ/
ne plus anxietatis qᷓ; iocunditatis habet.dum
vindicas:dum defendis:dum inuides: dũ ſu⸗
ſpicaris:dum ſemꝑ ambis que nõ habes:⁊ nõ
nullis adept:acqͥrendi ardoꝛ nõ minuit᷑. Que
ergo eſt requies in gloꝛia tua. Si qua tñ eſt:pᷣ⸗
terit iocũditas nõ reditura ⁊ remanet anxietas
nõ relicura.Certa eſt nimirũ tempoꝛaliũ bꝛeui
tas voluptatũ ⁊ ipſius quoq; bꝛeuitatis finis
incertus.ſepe viuentẽ deſerũt: nam moꝛientem
nunq; ſe’equunt᷑. Nemo in hoc ſeculo nequã 5
vult habere poteſt.quia nec voluptuoſus volu
ptate ſatiat᷑:nec curioſitate cunioſus:nec ambi⸗
tioſus inani gloꝛia. Uideat ̊ ſecularis aia ⁊ in
telligat: qm extrema gaudij lucꝰꝰ occupat. Hic

eſt em tranſitoꝛie leticie finis:hic fructꝰ glłie tem

poꝛalis. Hecille. O mũdane: ſi iſte autoꝛitates

tenõ incitant ad cõtemnẽdas mundi volupta⸗

tes: cõſidera illos qͥ in hoc mundo felices vide
bant᷑:qui oẽs perierũt ⁊ delitias ſuas reliqrũt.
Vbi em nunc eſt Paridis Joſeph patriarche
Saul ⁊ Jonathe Daniel ⁊ ſocioꝝ eius Abſalo
niſ Nardſi Deiphebi Polidoꝛi Hipoliciq; foꝛ

b

i8otSnit
ls Bocs
lclncd dend
Cugorerigaons

E
Clo BGbonns
loncuslonig
io ſuco⸗
ſiiuonmun.
Mii Ou
onno Ciqo
BdiCnntlg
6eeiinuneir
Abonedeinsatene
wwän Dnmme
Nſcheuleinge
lifunidant ſunz
nn igmien
deſnop Lonſtunn
r hinanmebrt
Mſirbünecnettn
ihunirſavoun
lee ufiin
mihuzlchtdiad
(Srns Ptolo
unaſnpaſtrolo
fbnns Tulli
hniage e
fnltiiehammi
Mpemesucfut
Oenunederſcdn
Gänuchehdihe

Peiſconus dann

Vtoanad Kn
uninſchgin
4eugcgeponmen
(Termſthl
luudantſin
ſſe feng an
Wtiünecklen

—
edeen
hoſs H

wbuſteta n
cwonſinoan

öse
uſtis abann
aunglog
ad dchinin
Ns. l
fmirnu
nden wN
dunutsdi
nidne
aninined
uguiii
Inun Mi
iemmtübecli
biuimsfil⸗
un nornnd
Aaloneghii
Nugcmoſus e
ofws:net nd
ſcohlans in
ocne
chiefuc An
eſkraumm
asnunt felnn
mundeſle,
rusſls
enn

Folium

moſitas. Ubi eſt Europe Meduſe Jole Deia/⸗
nire Argie Panchaſilee Poliſene Helene La⸗
uine Didonis Creuſe Pꝛoſerpie Lucretie Caſ/
ſandre leopatreq; pulcritudo.Certenon inue
nerũt fucũ ad reparandã moꝛtis turpitudinem
Vbi eſt Eue Sare Dine LChamar Noemi He
ſter Judith Abigail Berſabee Abiſaach ⁊ Su
ſanne ſpecioſitas.De qͥb in ſacra ſcriptura dici
tur ꝙ erant pulcre nimis.i.valde.Pꝛofecto eo⸗
rũ delicata coꝛꝑa ſunta vᷣmib coꝛroſa ⁊ i cine⸗
rem redacta. Ubi nunc Moyſes Phoꝛoneus
Mercuriꝰ Termegiſtꝰ Solon Ligurgꝰ ⁊ Nu
mapompiliꝰ:legũ datoꝛes ⁊inſtitutoꝛes.Pꝛo/
fecco nõ potuerũt ſtatuere aliquaʒ legem q eos
a moꝛte pᷣſeruaret. Ubi ẽ Alexadri magni Sc⸗
pionis Ceſariſq; audacia: ⁊ tãte victoꝛie. Cerxte
de ipſis moꝛs triũphauitilloſq; ꝓſtrauit. Ubi
Achillis Aiacis Lbeſei Hectoꝛis Raroli ma/⸗
gni Rolandi Daneſij Rainaldi Oliueri Gaij
maguntini Yalconeti:alioꝛũq; ꝓcerũ francoꝛũ
foꝛtitudo.lõ potuit eoꝝ robur cõtra moꝛtẽ p⸗
ualere. Ubi Samſonis GBoliach Anthei Her/
culis Achlantis Ciclopũ:atq; Henachim et fi⸗
lioꝝ eius:alioꝛũq; gigantũ ferocitas. Ubi nũc
Xerſis Nabuchodonoſoꝛ Aſſueriq; potentia.
Nõ inuenerũt turrẽ vel caſtrũ eos a moꝛte libe⸗

ranteẽ. Ubi Octauiani Dauid Conſtatiniq;ʒ ꝓ⸗

ſperitas. Ubi q̃ᷓſo Uulpiani Accurſij Barcholi
Baldi Cini Angeli ꝑuſini Albꝛiciq; legũ ſcien/
tia. Certe n inuenerũt paragraphũ aut legẽ eos
a moꝛte defendentẽ:necillis valuit aliq̃ appella/
tio cõtra eã̊. Ubi mitridatis Diocleciani lero⸗

niſq; crudelitas.Quos alij timebant ipſi moꝛ⸗

tẽ foꝛmidarũt. Nunqͥd a moꝛte eripuit Eſcula
pium Auicennã Galienũ Hypocratẽ Johonẽ
de mugo Conſtantinũ affricanũ Goꝛdonium
aut Johãnem meſue ꝑitia medicine. Pꝛofecco
nec ſirupũ nec medicinã a crudeli moꝛte pᷣſeruã
tẽ inuenire ſciuerunt. Ubi Salomonis Tales
mileſij: Jeſu filij Sirach:⁊ Eſdre ſapia. Quid
ꝓfuit Ulixi Alchibiadi Hanibaliq; ars bellica
Ubi Aratus Ptolomeꝰ Albertus Aliabꝛazel
Albumaſarq; aſtrologie inuentoꝛes. Ubi De⸗
moſthenis Tullij Catonis cẽſoꝛini Appolonij
Nichonij Goꝛgie Hermagoꝛe Titiani Quin⸗
tiliani Lyſie Hoꝛtenſij Lactãtijq; rhetoꝛica.Ni
hil ꝓfecco eis pꝛofuit:nec moꝛtis ſeuitiam aliq̊
oꝛnatu verboꝝ ſedare potuerũt.Ubi Pompei
Sẽnacherib Anthiochiq; iactantia.unquid
Pꝛiſaanus Donatus Seruius Papias Hu
guitio:auccoꝛ Cathbolicon Alexãder theutonicꝰ
Guarinuſq; grãmatice pᷣceptoꝛes:moꝛtis iacu⸗
la euadere potuerũt. Ubinunc Homeri UVirgi
lij Lucani Juuenalis Oꝛacij Martialis Per
ſij Terentij Libulli Catulli Statij audiani
Pꝛudentij Sedulij Lucretij Menaãdri Acha⸗
teſij ⁊ Feriò atq; Aratoꝛis carminũ diſciplina.

0

binunc eſt ille ſuperbus Ouidius qui in fi

ne vkimi libꝛi Mecthamoꝛ.ait
Janq; opus exegi:qð nec Jouis ira vetuſtas
Nec poterit fermi:nec edax abolere nec ignes.
Ubi nunc eſt Aſculanus poeta Franciicus pe
trarcha Danteſq; floꝛentinus:cum alijs vulga
ribus vᷣſificatoꝛibus.Ubi nũc Alcnon ⁊ Eſo/⸗
pus cũ fabulis ſuis.Ubi Pogij ⁊ Bocacij fa/
cetlaꝝ inuẽrio. Ubi Laurentiꝰ valla et Augu⸗
ſtinus ſenenſis cum ſuis elegantijs. Ubi Uar
ro ? Petrus P panus cũ alijs dialectiq. Ubi
Anus thebeꝰ ZFethus Amphion Tubal ⁊ Jo
pas cum ceterꝭ muſiò. Ubi Nichomachꝰ Apu⸗
leius ?⁊ Euclides cum alijs geometn ⁊ ariſme⸗
trids. Ubi nücinquã Pithagoꝛas Socrates
Plato Chilo Periander Pichacus Bias Di
ogenes ZFeno Empedodles Epicurus Anara⸗
goꝛas Demochꝛitꝰ Eradlitus Leucipus ?⁊ S
neca:cum ceteris ph̊ is naturalibꝛ ⁊moꝛalibus
UVbi Areſtotelis Antiſ bari Auerroiſq; ſubtili⸗
tas. Ubi nunc ſunt tot ſapientes doctoꝛes oim
liberaliũ artium qui doctrinã ſuam buccis cõ⸗

crepantibo vẽtilabãt ⁊ per totũ oꝛbem nomina/

ri affecabant. Pꝛofecto vt inqᷣt Ps. perijt me⸗
moꝛia eoꝝ cum ſonitu:ct dñs in eternum ꝑma
net. Ubinũc Titi Liuij Plinij Diodoꝛi Andro
nici Tertuliani Euſebij Joſephi Juſtini Sue⸗
tonij Eutropij Hoꝛoſij Quinti curtij Solini
Dares pbꝛigij Herodoti Laertij Ualerij ma⸗
ximi Plutarchiq; hiſtoꝛiaruʒ noticia.An foꝛte
imoꝛtalitatẽ meruic Gꝛatiani Innocẽtij Hoſti
enſis Archidiaconi Johãnis andree Dini Pa

noꝛmitaniq; decretoꝛũ intelligentia.aut Petri

lombardi et expoſitoꝝ eius ſacre theologie ſcia

Vbi · Phiſiologus Euax dieꝰ: LapidariꝰAa⸗
ron Arnoꝛdus et Thetel iudeus: qͥ de natur ⁊
virtutib petrarũ ſcripſerunt. Ubi nũc ¶Ucelli in
gluuies ⁊ Uoꝛacitas. Ubi Creſi diuitie ?ꝛ Mar
Kci craſſi romãi auaricia Sardanapalliq; luxu⸗
ria.Quo abierunt omnes iſti.Et exdamãs vo⸗
ce magna dico.Ad moꝛtem. Et hoc eſt quod in
quit qͥdam frater noſter vᷣſificatoꝛ dics SS
Elſar vbi pamus:cheucrumq; acerrimꝰ
c hectoꝛ.
Et pius eneas:vbi nũc facũdus vlixes.
Et gemini attride:romane cõditoꝛ vꝛbis
Romulus:ettotum q;uis deuiceris oꝛbem
Auguſtus.tantoq; potens vbi roboꝛe ſamſon
Nunc vbi ſula ferox:vbi nũctam foꝛi achilles.
Foꝛmoſaq; paris facie:pᷣncepſq; latini
Tullius eloquij:ſacraꝝ gloꝛia legum
Barcholus:et multo creſus ditiſſimus auro.
Nunc ſalomonis vbi ſapiẽtia:nunc vbi tantis o
Quõdã pompeius gaudẽs ſcipioq; triũphis.
Nunc vbipyeridũ ſplẽdoꝛ vatũq; magiſter
Virgilius:vbi nüc armis ⁊ gente ſuʒyb-
Atq; opibus xerſes:ne lõge exẽpla peramus.
Nũc vbi quo noſtris nullus pᷣſtantioꝛ annis
Erxtitit:armatas acies componere bellis

Bermo

4

arus ⁊ in toto franciſcus ſfoꝛtia mundo
Nunc vbi magnanimus galeaʒ maria ꝑ oem

LTam iuuenis nuꝑ fama celebærimus oꝛbem.

Totq; alij ꝓceres:reges:populiq; potẽtes
Ettandem in toto qͥcunq; euixerit euo
Omnes pcipiti ſoꝛpſit moꝛs turbida fato
Et tulit in cineres:nectanti roboꝛis vnqᷓ;
Quis fuit:hoꝛrẽdo cui moꝛs indulſerit arcu.
ur igi᷑ falſas ⁊ inanes duligis auras.
Curte letifera mũdus dulcedine ludit.
Nõsne vides noſtre qᷓ; paruula tꝑa vite.
Et miſera in quantis iaceat tua vita periclis.
Eypa age:moꝛboſas ſecli iam reſpue ſoꝛdes.
Linque venenati moꝛtalia gaudia mundi.
Effuge terribiles herebi chariſſime penas
Continuos luaus:ſeuos ſine fine doloꝛes.
Perpetuam qras eterna in ſecula vitam.

Etidẽ vſificatoꝛ ĩ alia epiſtola eriã inqᷣt

g Audla celeſtes qͥ poſt terrena triũphos
SEFSSSperaret:ſtulto ſtultioꝛ ille foꝛet.
Qui ſequit᷑ vanos vite ꝑeuntes honoꝛes
Reſpuit angelice ꝓſperitatis opes.
nNil mag hoꝛnibiles defert acherõt ad vndas
„ Qus reꝝ luxus ⁊ popularis honoꝛ.
At contra ſuꝑas melius nil ducit ad arces
NQNDui dñm ſtricta tam pauꝑtate ſequi.
Ecce ꝙ eternos diues damnat᷑ ad ignes.
Et paup celi lazarus alta tenet.
Ille modo in penã fatue dulcedinis ardet.
Hic fructum ſancte iam pauꝑtatis habet.
Heu nimis infelix:cecus:miſerabilis:iſta
Plus cui celeſti melle venena placent
Impꝛobus iſte ſuos ſic ꝑdit mũdus amãtes.
Ettñ innocuũ gens tenebꝛoſa putat.
Quo mag arridet mũdus dulciſq; videt᷑:
Ad moꝛtẽ plures pᷣcipitare ſolet.
Sperne igit᷑ fictos mũdi fallacis honoꝛes.
Mã modulans dulò fiſtula carpit aues.
Quid tibi terrenis hijs cũ moꝛtalib inquã
OQDue manẽt in ſuꝑis vita beata choꝛis.
AQuid cõfert cro ceis cõtextũ veſtibo aurum.
Quid iuuat in numero plena diente domꝰ.
Splendida regali tua ſintlicet atria luxu.
An poteris dire tela vitare necis.
Si luſtris toto centũ dominer in oꝛbe
An ſolio parcet moꝛs furibunda tuo.
Dardanidũ foꝛtẽ bello licet hectoꝛa vincas
Etct tua deturpet muſa maronis opus.
Si paridem foꝛma ſuꝑes:grauitate catonẽ.
Cedat ⁊ argutijs qͥſq; ſophiſta tuis.
Sitibi qᷣcquid habet placidũ foꝛtuna repẽdat.
0 An nõ dimiſſo cõuenit oꝛbe moꝛi.
Quid tũcoꝛbis opes:miſere q̊ʒ carnis amici
Quid tũcaurate fimbꝛia larga toge.
Tunc quid fallaces poterũt pᷣſtare triũphi.
NQNQuãue ferent mũdi cuncta ſalutis opem.
Et ſalomon populo quondã ſapientioꝛ omni
Defunctus ſtigijs pcipitat᷑ aquis.

XXVII

Sic ⁊ adonibeʒeth ſub mẽſa lãbere reges

Sex denos faciens oſſa relicta feris.
Ipſe quoq; armigeꝝ moꝛit᷑ foꝛtiſſimus aiax.
Foꝛmaq; ledee vermibo eſca datur.
Quiue ſalutifere nouit ꝓfunda medele
Eſculapus: moꝛtis vulnere fixus obit.
Nec facie inſignis:nec belliger herculis inſtar:
Nec ſapiens:leti neſcius eſſe poteſt.
In cinerem cũcti redeunt:bᷣmeq; parenti
Quod tulit aſſignat moꝛtua facta caro.
Zunc aurũ:ſtulcos tũc qͥſq; relinqͥt honoꝛes.
Et quas in toto tꝑe iunxit opes. .
Ergo animis mũſura pijs: celũq; petamus.
Mentibo ex noſtris ſit ꝓcul omne fugarx.
Aſculanus quoq; poeta inquit
Omne creatũ in tempoꝛe coꝛrũpit᷑
Tranſeunt acus humani vt fumus
Quli tarde incedit:qui celeriter
Oy me ſpes coꝛdi inimica
Et Franciſcus petrarcha in ſuis triũphis ait
Pꝛetereũt veſtri triũphi ⁊ veſtre pompe
Pꝛetereũt ſtatus ⁊ dñatus
Oia moꝛtalia tẽpus interrumpit. S
Icite igit᷑ mihi o dilecoꝛes mũdi Ubi
d nunc ſt tot reges aſſirioꝛũ Belus Ni⸗
nus Semiramis Zamenus Arius At
talius Xerxes Arametres Bolcus Raleus Al
chadas Manucus Mathalenus Sperſus

1anulus Sparechus Aminites Boloch?

Boloſparus Lampꝛedes Soſoꝛes Michꝛe⸗
us Thantanes Thimeus Eupales Offrate/
nes Bazepes et Sardanapallus:qui regnaue
runt cum tanta gloꝛia ſucceſſiue ſᷣm Paulum
hoꝛoſiuʒ annis. M.clx.vſq; ad Sardanapal
lum. UVbi ſunt reges Athenienſiũ:Cecros Gꝛa
naus Amphitrion Erichthonius Pancleon:
Ericcheus Panchion Egeus Theſeus Me⸗
neſtes Demophon MNichites Obfides Themi
ſtes Melampus Chodrus Archipus Then

ſipus Fabꝛas Magetes Digenitus Agame/

ſtoꝛ ⁊ Eſchilles. Ubi ſunt reges Lacedemonio
rum: Heraſcheus Egis et Thetratus Labo/
tes Doꝛiſtus Ageſelcus Archilaus Theletus
et Calchamines: Agamenon ac Menelaus.
UVbi ſunt reges ſiccionioꝛum: Geſſipus Egi⸗
alchus Europs Thelchinus Apis Egialcha
Thelſion Elgioꝛus Meſapus Erathus Oꝛa
ſtus Oꝛthopolus Marachus Polipus Sic
cyon ⁊ Innachus. Ubi ſunt reges egyptioꝛuʒ
Totpharaones ⁊ ptolomei. Ubi Ptolomeus
pꝛimus a quo ſᷣm Juſtinum alij reges poſtea
dicti ſunt Ptolomei ꝓpter daritatem nominis

eius:ſicut a Julio ceſare alij imꝑatoꝛes appel/

lati ſunt ceſares:⁊ ab Occauiano auguſto dicti
ſnnt auguſti. UVbi eſt Ptolomeꝰphiladelphus
Euergetes Philopater Epiphanes Philome

toꝛ Phiton Alexanderet Dyoniſius. Ubi ſunt

tot iudices iudeoꝝ: Moyſes Joſue Ochoniel

s,

nnuſte
isnon) 4
1os unde: .
mnumirnſona
Otneſcdicis⸗
ſtumnſauntte
nn fiin un
ng umdn
ndue Cbilunr
gloſuechenus
Ttmin Lumt.
ne Slubsfiun
ar onanöcbun
Menusaniſufon
ARerumenman
Uosſtuntus
Gerhinnlus⸗
os omolus:
nnus Yulus?
Auimno Loruin
Dullu lnnmnus
hrmugonolſen
eiſimng ducg
be Boms Iaus⸗
ONunns Kulins
Wns Nornd
Furnns Conllnsn
Cecllus. Woclor
aGapoogfnin
nus dentnt Ou
Uuo:.⸗ Obinune
Ngnouutin Tinin
Mlarſgz Ethio
lhege⸗ eſteri,
gul tulcbarſecolt

umocdfmdommi

Monis ſongenuc
ſisinſtor wegz
opmmarchenhe
Mchcwidaſtirli⸗
W ld
funedidd
lniͤiblan
manneſunnon
varin worlet
Dhoneſt arang
lurapnnrmn

deng
Ofans.
Alns
Ane
kinee
NNnn
ſmr,

n
An
Nrit

N

hrpone

minites dt
Cupalesin
ſiuefmern
Gad Gman
nimſiüzd
tdonins M
us DenD

Denus en

s CuteNed

Ymns ,
Alus Mins
Dacans,
Salpus k
Sis a

Dns

ngs Gn
Oorpbnen
Alinge n
mumm unli
S
monngint⸗
eſniuc
niis , 4
rln

lmng nid
EunmnsNen

Folium

Aioch Sãgar Delboꝛa Barach Bedeon Abt

melech Tholla ð iſachar Hyair Baladites Je/

pte Abeſſan Ahilon Abdon Samſon Heli et

Samuel. Ubi ſunt reges qui regnauerũt in iu

dea:Saul Dauid Salomõ Roboam Abias
Aſa Joſaphach Joꝛam Ocho n ,

cthan Amaſias Oʒias Achaʒz Eʒzechias Ta⸗
naſſes Amon Joachim Sedechias Ariſtobo
lus Alexander ? Herodes. Ubi ſunt reges qui
regnauerũt in ſamaria: Jerobos Nadab Baa

ſa Hella Zamri Amrni Aãchab Ochoʒias Joꝛã
Ochoʒias ſecũdus: Hieu Joachaʒz Joas Je/⸗
roboam ſecundus:Zacharias Sellum Wa⸗/⸗
nahen YFaſcera Facee et Oſee. Ubi ſũt reges la⸗
tinoꝝ: Janus Saturnus Picus Fraunus et

Latinus.Ubi ſuntreges albanoꝛũ quoꝛũ pꝛi/

mus fuit Aſchanius Enee filius:qui condidit
Albam ſᷣm Titum liuiũ:cui ſucceſſerũt Poſtu
mus Siluius filius eius ſic dictus:quia in ſil

ua ⁊ venatiõe nutrnitus eſt.Eneas ſecũdus Ti⸗
berius qui ſuffocatus in tiberi:fluuio nomen

dedit.nam ante albula vocabat᷑. Agrippa Sil/
uius ſecundus: Aremulus Auentinus Pꝛo⸗
cas et Amulius. Ubiſuntreges romanoꝝ: pᷣ/
mus Romulus:ſecũdus umapompilius:

tercius Tullus Hoſtilius:quartus Anchus:

quintus Tarquinus pꝛiſcus:ſexꝰ Seruius:
Tullus ſeptimus:Tarquinus ſuꝑbus. Vbi
ſunt tot gloꝛioſi ſenatoꝛes:cõſules: dictatoꝛes:
iuſtiſſimiq; duces qui floꝛuerũtin romana vr/⸗
be:Bꝛutus Ludius Tarquinus Collatinus
Spurius Caſſius Coꝛiolanus Gaius flauiꝰ
Zucius verginiꝰ: Lucius quintus:Cincinatꝰ:
Furius Camillus Apius Claudiuſ Quintus
ceclius: Metellus Balcharicus Salpio Aſi/
na Sadpio affricanus:Scipio emilianus: Cu
rius dentatꝰ. Quintus fabius: Gaius flami⸗
nius ⁊c̃. Ubi nunc eſt Sennacherib ſuꝑbus qᷣ
regnauit in Niniue:et Aſſuerꝰ qui regnauit ab

India vſq; Ethiopiã ſuꝑ centũ vigintiſeptẽ p⸗

uincias: Heſter.j. Ubi eſt Coſdroerex ꝑſarum
qui faciebat ſe coli vt deum:vocariq; regem re/

gum ac dñm dominãtiũ:vt dicit᷑ in officio exal

tationis ſancte crud. Ubi ſunttot ſummi pon⸗
tifices iudeoꝝ:totq; põtifices romani:cardina⸗

les:patriarche:archiepiſcopi:epiſcopi:abbates

—

pꝛioꝛes: pᷣpoſiti:alijq; in dignitatibo ecdleſiaſti

as ꝑ vniuerſum oꝛbem exaltati. Et deniq; oẽs
homines ab Adam vſq; ad hanc etatem:tam pᷣ
lati qᷓ; ſubditi.Certe cum iam de mũdo arca ſe⸗
ptem milia annoꝝ trãſierint.a centũ quinq̃gin⸗

ta annis ſupꝛa omnes moꝛtui ſunt:et qͥ nũc vi⸗

uunt cito moꝛient᷑. Etideo de hocinſtabili mũ⸗
do non eſt curandũ.Ad quod nos inducit exẽ/⸗
plũ Salomonis:qui vt ipᷣe refert Ecces.ij.vo⸗
luit exꝑiri vtrum in hoc mũdo poſſet appetituʒ
ſuum ſatiare. Unde omnia que deſiderauerũt

oculi ſui nõ negauit eis.ec ꝓhibuit coꝛ ſuum

CXXxXV

quin omni voluptate frueret᷑. Et tamen viditin
omnibo eſſe vanitatem ⁊ afflictionẽ ſpũs. Licet
em Salomon exiſtens pulcer iuuenis ſit factꝰ
ret adhuc viuente patre:vt habet᷑iij. Regũ.j.et
yt dicit᷑ eiuſdem libꝛi.iiij.cregnauerit ſuꝑ oẽm
iſrael:habens in ditione ſua omnia regna a flu

mine terre Philiſtijm vſ. q; ad terrã egypti:offe/

rentiũ ſibi munera:⁊ ſeruienuũ ſibi cuncis die⸗
bus vite ſue.Erat aũt cibus Salomonis ꝑ ſin
gulos dies triginta choꝛi ſimile: et quadragin⸗
ta choꝛi farine: decem boues pingues:⁊ viginti
boues paſcuales:et centum arietes: excepta ve⸗/
naſone ceruoꝝ ⁊ capꝛarũ atq; bubaloꝝ ⁊ auiũ
altilium. Habebatq; quagragintamilia pᷣſepia
equoꝝ cunaliũ.? duodecimmilia equeſtriũ: vt
dici᷑ in eodem ca. Et vt habet᷑ eiuſdem li.x. ca. re
gina Sabga attulit Salo moni centuũ vigincita

lenta auri:?⁊ aromata multa nimis ac gemmas

pᷣcioſas.Erat aũt pondus auri quod offerebat᷑
Salo moni per ſingulos annos ſexcẽtoꝝ ſexa⸗
gintaſer talentoꝝ auri:excepto eo quod offere⸗
bãt viri qui erat ſuꝑ vectigalia: ⁊ negociatoꝛes
et oẽs reges arabie duceſq; terre:ita ꝙ; argentũ
non putabat᷑ alicuiꝰpcij in dieb Salomonis.
Fecitq; Salomõ vt tanta eſſet abũdantia argẽ
ti in hieruſale quanta et lapidum. Magnifica⸗
tuſq; eſt rer Salomõ ſuper omnes reges terre
diuitijs ⁊ ſapientia. Et vniuerſa terra deſidera⸗

bat videre vultum Salomonis: vt audiret ſa/

pientiaʒ illius quam dederat deꝰ in coꝛde eius.
Et ſinguli deferebant ei mũera:vaſa aurea etar
gentea. veſtes ⁊ arma bellica:aromata quoq; ⁊
equos ac mulos per annos ſingulos. Hecibi.
Uct enam dici᷑ Can.vj.habebat Salomõ ſerxa⸗
ginta reginas vxoꝛes:⁊ octuaginta cõcubinas
et adoleſcentulaꝝ nõ eratnumerus.Et vt habe
tur Ecces.ij. omniby delicijs et ſolacijs que in⸗
ueniri poſſuntin hac vita abundauit. Et tamè

videns omnia pꝛeterire ⁊ caduca eſſe:exclama/

uit. Uanitas vanitatum et omnia vanitas ⁊ c.
Ecces.j. Pꝛopter quod hꝛyſoſtomꝰ ſup Jo/
bannẽ inquit. Hunc verſiculũ ſi ſe aperẽt qui in
potentia verſant᷑:in parietiba ſuis omnib ⁊ ve⸗
ſtibulis ſcriberent.in domo:in foꝛo:⁊ in egreſſi
bus.et ante omnia in conſdentijs ſuis:vt emꝑ
eum ⁊ oculis cernerent ⁊ coꝛde ſentirent. Quo⸗
niã multe ſuntrerum facies ⁊ imagines falſe q

decpiunt incautos:iſtud opoꝛtet quotidie car⸗

men ſalutare ⁊ in pꝛandijs ⁊ in cenis ⁊ in omni

bus conuẽtib libenter vnũq uẽq; a ꝓximo ſuo

audire.quia vanitas vanitatum ⁊ omnia vani
tas. Heculle. XT.
Ugo vo de ſctõ victoꝛe in.j. de ania ex

h dlamat di. Dic mihi vbi ſunt amartoꝛes

mũdi qui ante pauca tꝑa nobiſcum fue
runt. Nihil ex eis remanſit niſi cineres ?⁊ vmes.
Homies fuerunt ſicuttu. Comederũt:biberũt:
duxerunt in bonis apparenubo dies ſuos:et in
3

—

puncto ad inferna deſcendere. NHic caro eoꝛum
vermibo:illic anima eoꝝ eternis deputat᷑ ſuppli
cijs:donec rurſus ifelici collegio colligati ſem/
piternis inuoluant᷑ incẽdijs.Ggruch quoq;.iij
ðꝛ. Ubi ſunt pꝛincipes gentiũ ⁊ qui dominant᷑
ſuꝑ beſtias terre que ſunt ſuꝑ terra.qui ludunt
in auibus celi.qui argentũ theſauniſant ⁊ aurũ
in quo confidunt hoies:et non eſt finis acqui/
ſitionis eoꝛum.extermiati ſunt ⁊ ad inferos de⸗
ſcenderũt. Ideo exclamat Augꝰ.ad here.dicens
O munde ꝓditoꝛ cuncta bona ꝓmittis:ſed oĩa
mala ꝓfers. Pꝛomittis vitã ſed donas moꝛtẽ.
Pꝛomittis gaudiũ ſed largiris meroꝛeʒ.pmit/
nis qᷣetem:ſed ecce turbatio. ꝓmittis floꝛem ſed
cito vaneſcit. pmittis ſtare:ſed cito recedis. Nõ

ergo es diligedus:qm omnia tranſis:⁊ cõcupi

piſcentia tua velutfumus euanelſcit. Et ibidem
O mũde imunde fallax ⁊ pditoꝛ:nunqͥd nõ pe/
riculoſioꝛ es blandus qᷓ; moleſtꝰ. Nunqᷣd non
magis timendus dum allicis q; dum ſpernis.
Nunqᷣd nõ magis odiendus dũ diligere ſimu/
las q; dum odirete oſtendis. Omũde ĩmunde
in te habitare ⁊ nõ dolere impoſſibile ẽ.in te ſpe
rare ⁊ nõ timere vanũ eſt.in te tua amare ⁊ non
pericdlitari impoſſibile eſt. Et Berñ.in li.de miſe

ra vita ait.O homo cõtemne omnia ⁊ habebis

omnia.Quid ſollicitus es de regali edificio: cũ
dñs deus tuus iaceat in pᷣſepio:⁊ non lit ei lo⸗
cus in diuerſoꝛio.Quid cogitas de veſtimẽto.
Ecce chꝛiſtus ſaluatoꝛ mũdi inuolutus eſt vili
panniculo.Quid laboꝛas de diuitũ colloquio
Ecce ſaluatoꝛ tuus iacet cũ boue ⁊ aſino.Quid
aonxiar de dominio. Ecce rex gloꝛie chꝛiſtꝰ Ma
rie ⁊ Joſeph obeditimperio. Hieronymus q̊ʒ
ad Heliodoꝛũ de moꝛte Nepociani inquit.De
bemꝰ ⁊ nos animo meditari qð aliqñ futuri ſu
mus:⁊ ꝙ velimus nolimus longiꝰ abeſſe non
poteſt. Nam ſi nongẽtos vite excederemus an⸗
nos: vt añ diluuiũ viuebat humanũ genus:et

Wertaoi nobis tꝑa donarent᷑:tñ nihil eſſet

pterita longitudo que eſſe deſijſſet.Etem̃ qͥd int

illum qui vixit decem annis:⁊ illum qui mille
poſtq; idẽ finis vite aduenit ⁊ iexcuſabilis moꝛ
tis neceſſitas:niſi ꝙ magis ſenex onuſtiꝰpecca⸗
toꝝ faſce ꝓficiſcitur. Unde quidam inqͥt.Opti/
ma queq; dies miſerꝭ moꝛtalibo eui. Pꝛima fu
git:ſubeunt moꝛbi:triſtiſq; ſenectꝰ.Et laboꝛ:et

dire capit indlementia moꝛtcis.O igit᷑ miſeri pec

catoꝛ es recoꝛdami illud quod inquit imꝑatoꝛ

C. detẽpoꝛib appel.l. ij. ſq;. Non dubius ſed no
tus omnib dies fatalis apparet.ſ.ꝙ debeat eue

nire. Et in autẽtico de here.⁊ fal.S.vl.col.j.dicit
ibus homibo terminus eſt vite moꝛs.et in.S
einceps.in autẽtico de nuptijs.coll.iiij.ſcriptu
eſt. Moꝛs oĩa ſoluit. Cum ergo ambulatoꝛia
ſit homis voluntas vſq; ad moꝛtẽ vt dict᷑ in.l.
cum hic ſtatus.S.j.ff. de dona.inter vi.⁊ vxo.⁊ ĩ

Liij.ff.de adi.lega.deo licet bactenꝰ dediti fue/

ritis ſenſualitatibo 2 delicijs tꝑalibo: ſaltẽ amo⸗

do debetis cõtemnere mũdi voluptates in bꝛe⸗

ui finituras ⁊ eligere ſeruinũ deiu:vtad vitã ꝑue
niatis eternam Oia em terrena relinquentvos

in moꝛte.

Mge legit de Alerandro magno ꝙ; cum

vy moꝛtuus eſſet: venerunt ſeptem pbiad

palatiũ eius:⁊ vnus illoꝝ dixit. O Ale⸗
xander:heri dnabar toti mũdo:et hodie moꝛs
dñat᷑ tui. Secũdus dixit.O Alexander:heri nõ
ſufficiebat tibi totus mũdus:hodie ſufficũt ni⸗
bi due vlne terre. Terciꝰ dixit.O Alexander:he⸗
ri habebas comitiuas dñoꝝ:regum:pᷣncpum
et ducũ:ac famuloꝝ: et hodie ſolus iaces in ſe⸗
pulchꝛo.Quartꝰ dixit.O Alexander:heri ie oẽs
timebant:hodiete nullus moꝛtuũ timet. Quin
tus dixit. O Alexander:heri vo cem tuã omnes
libenter audiebãt: hodie moꝛte deuictꝰ iaces in
ſepulchꝛo ⁊ nõ vales lo qui.Sextꝰ dixit.O Alle

rander:heri tot regna habebas in tmaa poteſtate

hodie tenette moꝛs ĩ ſuo dominio.heriq; eras
pulcer et decoꝛꝰ: hodie vo es turpis echoꝛnbił
ad videndũ. Septimus dixit.O Alexander:be
ri comedebas tot cibaria delicata:hodie factus

es cibus ⁊ eſca vermiũ. Legit᷑ quoq; ꝙ Dioge
nes pbᷣus ad ſepulchꝛũ cuiuſdã imꝑatoꝛis ro⸗

mani ꝓfectus:videns illũ moꝛtuũ:poſtea diſci

pulis ſuis dixit. Intuitus ſum cadauer ceſans
et vidi eum liuido coloꝛe coloꝛatũ:putredie ar⸗

cũdatum:aluũ eiꝰ diruptũ:⁊ vermiuʒ cateruas

illud diſcurrentes. duo famelia paſcebant in
foueis oculoꝝ:crines nõ adherebãt capiti: den

tes patebãt labijs cõſumpt:⁊ dixi. Vbi eſt o ce
ſar choꝛꝰ puellaꝝ: magnitudo diuitiaꝝ:cater⸗
ua baronũ:acies militũ. Ubi ſunt canes venan
tes:equi veloces:aues rapaces:thalamꝰ depi/⸗

ctus:lecꝰ eburneꝰ:argentu ⁊ auꝝ.Ubi ſũt mu⸗

tatoꝛia veſtimenta:diuerſa abaria:canticũ lyre:
oꝛganoꝝ ſonitꝰ:odoꝛ aromaticus:te verebant᷑

hoies:timebant pncipes:colebant vrbes. Ubi

eſt tanta potẽtia:tãq; pclara facta:⁊ tota magni
ficentia.Et reſpondit mihi. Hec oia defecerunt

in me qñ defecitin me ſpũs meus:⁊ reliquerũt
me miſerũ in hocſepulchꝛo:circũdatũ putredi⸗
ne carnis mee. Ideo exclamat qͥdam vᷣſificatoꝛ

dicẽs homini vano

Sitibipulchꝛa domꝰ: ſi ſplẽdida mẽſa:qd ide.

Si ſpẽs auri:argẽti qͥʒ maſſa:qͥd inde.

Si tibi ſponſa decens:ſi ſit generoſa:qͥd inde.

Si tibi ſint nati:ſi pᷣdia magna:qͥd inde.
Si fueris pulcer:foꝛtis:diueſue:quid inde.
Longus ſeruoꝝ ſi ſeruiat oꝛdo:qͥd inde.
Si do ceas alios in q̃libet artce:quid inde.
Si rideat mundus:ſi ꝓſꝑa cuncta: qͥd inde.
Si poꝛ:aut abbas:ſi rex:ſi papa:qͥd inde.
Si rota foꝛtune te tollat ad aſtra:qd inde.
Annis ſi felix regnes mille:qͥd inde.
Tam cito pᷣtereut hec oĩa ꝙ nibil inde.

õ

, irg büesbon
n
Ptie Wigu

A opore Pon

etrContezgi
ſoiscuncunan
nz de)
Cheuie he
ilimdſout
r utinDe pan
ullioonianseu
enaurpbng'ran
GitpnnaqN Ca

lonetecngauttoul

dnnirdegia hr
GuscKanind ſcuche
aſqzcdesonhem
feytparetde Ondn

(s. De Kathenna:

laraljoqgplunn

Aonmeynius vn
gtponnnetuem

oon man
Kdoawan
Chthoneſtat

ötmcenrocache.

hnntiglbialnoſis
ebfoinag domne
hiuſigneſczudne⸗

Epſczulnonirui

nkkantemi
hücſeninfdend
gols müciccrenc
fut
„ Utlbar
taözmntſne
monls erdomnute

iuninligine

nenie

Nrdulte
Stdshel
cnnbolein
grt gnocze de
dängmen
? vnmi;e
meliaaſccht
Pharchätapn
Ndo diuinga
iſuntcanes ſ
poctsha,
bannari iſ.
mmnmstNo
nſax:tn u
Deou kun
nus:t n
unitni lnni

M flacnd

1Gumäirddide.

iinde .
meroſe. n
nrasinde
oeqoi⸗
dorgginde
mneqani ⸗
unanii⸗
rtt
atrncew⸗

2

Sola manet virtus qua gloꝛificabimur inde·

Ergo deo ſerui:quia ſat tibiꝓuenitinde.

Ouod feciſſe voles in tꝑe quo moꝛieg

. 7 „

Hoc facias iuuenis dum coꝛꝑe ſanus baber..

Quod nobis cõcedat deus nĩ me.

Dñica tercia poſt paſca de conſilijs datʒ vir /

ginibo ac viduis ⁊ alijs młieribꝰ Ser.xxviij.

Blecro vos ab
o ſtinere a carnalib deſiderijs que mi
litant aduerſus aiam:cõuerſationeʒ

vyfaz it᷑ gẽtes hñtes bonã.j. Pe.ij.⁊ ĩ epła occur

tis dñice. Magna ꝓfecto excellẽtia muliebꝛis
ſexus apparet Pꝛio in magnimitate ⁊ foꝛtitu⸗
dine reꝑta in mulieribꝰ. Et vt taceã de młierib·

que vt hr̃ Lu.xxiij.ſeqbant᷑ dñm euntẽ ad paſſi
onẽ plãgentes ⁊ lamẽtãtes:et nõ terrebant᷑ vlla

armatoꝝ militum furioſa ſeuitia:nec ꝓpter tene

bꝛoſam noctis caliginẽ ſteterũt quin ad ſepul⸗

chꝛũ eius ꝑgerẽt:vt pacer ncctruij. 7 Joh. xx.
Vnñ delllis poteſt dicere ipſe dñs illud Boetij.

Has ſaltem nullus potuit ꝑuincere terroꝛ.le

noſtꝝ comites ꝓſeq̃ret᷑ iter. Nã fugientibo apo/
ſtolis eum etiã in cruce pendentẽ comitate ſunt

Mar.xv. Item de Judich qꝗ caput holofernis
truncauit Judich.xiij.De Lhbamari maſſageta

rũ regina qͥ ſuꝑauit Cyrü regem maximũ:vtre/
fert Juſtinꝰ.De Panchaſilea regina amazonũ
q in bellis troianis pugendo egit ſtupẽda:vt cõ/⸗
memoꝛat Phꝛigiꝰ vates.De Semirami aſſiri
oꝛũ regina: q̃ vt Ualeriꝰ aſſerit li.ix. deficienteʒ
babilonẽ recuꝑauit pᷣuſqᷓ; decoꝛem capilloꝝ in
oꝛdinẽ redegiſſet.Ad tot milia mulien cõuerten
dus eſt animꝰ qͥ ſeuiſſima toꝛmenta: crudeliſſi⸗

maſq; cedes ꝓ xpᷣi amoꝛe patiẽtiſſime toleraue/⸗

re:vt patet de Urſula ⁊ vndecimmilibo puellis
eius.De Ratherina Lucia Agacha Agnete Ce
alia ⁊ alijs qᷓ; pluribo:ꝓpter q̃s inqͥt ſcta eccleſia
in oꝛatiõe vnius virginis et martyrj.Deꝰ? qͥ int

cetera potentie tue miracula:etiaʒ in ſexu fragili

victoꝛiã marcyrij cõtuliſti ?ẽ. E
8 Ecũdo apparet virtus mulieꝝ in puuici
cia ⁊ honeſtate. Patet ĩ Suſanna q̃ po
tiꝰ cõtẽta erat occidi ⁊ quãlibet ifamiã ſeu moꝛ⸗
tẽ pati: qᷓ; libidinoſis ſenibo ↄſentire: Dañ.xiij.

De Eufroſina q domo pati relicta viriliq; ba⸗

bitu ſũpto:vſq; ad moꝛtẽ incognita manens in
monaſterio:habitu monaſtico iduta: vᷣginita/
tẽ vſq; ad moꝛtẽ pꝛudẽtiſſime ↄſeruauit: vt po⸗
nit᷑ in vitaſpatrũ.Sed ſuꝑ oẽs alias glificauit

eculum mũdiſſimũ

hũc ſexũ mr̃ dei ⁊ dñi nii geſu rß vᷣgo vᷣginuz

q̃ oĩs mũdicie ⁊ caſtitad
t Ercia laus muliebꝛis ſexꝰeſt de dlemen
tia ⁊ liberalitate:vt patuit in regina Sa

ba q̃ venit a finib fre ad audiẽdã ſapiaʒ Salo
monis et donauit ei.cxx.taleta auri:⁊ aromata

mita nimiſ:gẽmaſq; pᷣdoſas:vt briij. Re.x. A

CCXxXxXVI

Uarta laus ipſaꝝ ẽ de deuotiõe ⁊ pieta⸗
q te.Tꝑe naq; ꝑſecutiõis xpianoꝝ mulie
res cofeſſoꝛibo ſetis ⁊ martyribo miſtra⸗
bot neceſſaria vitę:⁊ eoꝝ coꝛꝑa ſepeliebat.vñn ec
cleſia dicit i officiò ſcci Andree.? Haximilla xpᷣo
amabil tulit coꝛpꝰapłi:optio loco cũ aromati⸗
bo ſepeliuit. Hec maximilla vxoꝛ fuit egee qͥ fece
cerat occidi ſcemm andrea.Dꝛuſiana mr̃ paupeꝝ

Johaãnẽ euãgeliſtã apð Epheſũ hoſpitio deuo

tiſſime recipiebat.qua ipᷣe ſcũũs a moꝛtuis reſu
ſcitauit.Lucia romana coꝛpus ſcti martyr· Se
baſtiani inuentũ tradi pꝛocurauit ſepulture.Et
omiſſis alijs mult q dici poſſent i laudẽ mul
erũ ðꝛ Mar.vl.ꝙ młieres emerũt aromata vt
veniẽtes vngeret Jeſũ.Ex q̊ patet mag pietas ⁊
deuotio q ẽ in młieribo. Un eſt ſciendũ ꝙ ſic aq̃
congelata facilic liq̃ſcit modico caloꝛe:ſic młier
benignitate hũana ſtati cõpatit᷑ idigẽti:⁊ clemẽ/
tiã atq; beniuolẽtiã ei oñdit.qꝛ natałr ᷣm ppᷣm
viij. ð aialibo.mulier ẽ maioꝛis pietat qᷓ; vir. Et
iõ Ecci.xxxvj.ðꝛ. Vbi nõ eſt młier igemiſcit eger
OQOð pᷣt exponi ñ ſolũ de egroto coꝛꝑali ſʒ etia de
ſpũali:iuxta illð.j.Coꝝ.vij.Sctificatꝰẽ vir infi/
delis ꝑ młierẽ fidelẽ. Et pᷣdicta de mulieꝝ beni⸗
gnitate natali apꝛobat ſapiẽs Ecci.x.di.Nõ eſt
creata iracũdia natõi młieꝝ. Plura etiã bñficia
fecerũt młieres xpᷣo qᷓ; viri.Et vt omittã de mr̃e
eiꝰ q̃ totã coꝛꝑalẽ ſubaʒ ſine viri admicło ei de⸗
dit:⁊ oia miſcie oꝑa i illũ exercuit:patet de ma
gdalena q eiꝰ pedes lauit vnxit ⁊ oſculata ẽ Lu.
vij. Uñn ipᷣe dñs inqᷣt Simoni lepꝛoſo. Intraui
domũ tuã:aquã pedibo meis ñ dediſti⁊c̃. Silx
martha eũ benigne recepit hoſpitio ⁊ illi ſollici⸗
te ſeruiuit Lu.x. Itẽ młieres ſeq bant᷑ xᷣm ꝑ ciui
tates pᷣdicãtẽ miſtrãtes ei de facłtatibo ſuis Lu.
viij. Magnꝰ ĩ celo erit nũerꝰ młieꝝ q̃ ſimł cuʒ
xpᷣo gaudebũti ðᷣlicijs ꝑadiſi.Que vt meliꝰpoſ
ſint in honoꝛe ſtatꝰ ſui ꝑmanere(vt dicunt vᷣba
thematis nr̃i)volo eis dare aliq̃ ↄſilia. Et qꝛ de
maritadᷓ ſupᷣ dixiꝰ:nũc pᷣmo loqmur ð vᷣgib.ſe
cũdo de viduis.tercio de oibo ↄtinẽtib ⁊ caſtita
tẽ ſeruare volẽtibo:ac de alijs mulienibs poſtea
in generali.
Pars pma de virginitate. B
o Mnes ſtatꝰ młieꝝ excedit vᷣginalis.
Uñ Hitero.inqͥt ad nataliũ.Lna pci/
pue ſũt genera metalloꝝ:ferrũ: argen
tũ:⁊ auꝝ.Ferrũ ẽ caſtitas ↄiugal.argẽtũ ẽ vidu
itas.auꝝ vᷣo ẽ vᷣgitas. Uirginitas ẽ vt regia.vi
duitas vt dña.cõiugalitas vt ancilla. vginitas
vt pria.viduitas vt poꝛtus.cõiugalitas vt pe⸗
lagus.virgitas ẽ ſũma gẽma:theſaurꝰpᷣcioſus
margarit refertꝰ.i.repletꝰ.Sicut ̊ aqᷣla int᷑ vo
lucres:lucifer int ſtellas:? gemma int lapides:
ita excedit mrimoniũ ⁊ viduitatẽ vgitas.et Au
guſt. i li.ð viduitate. Bona ẽ pudicica cõiugal:⸗
melioꝛ vidual:⁊optia vᷣgial.Cipanꝰ Quo vgi
nũ ſublimioꝛ eſt głia:melioꝛ eſt vitca.Caſſianꝰ i
77 4

„

Sermo

libꝛo collationũ. Maioꝛ eſt virtus caſtitatem
tenere q; demones expellere. Damaſcenꝰ li.liij.
Quãto angelus ho mini eſt ſuꝑioꝛ:tãto vᷣgini⸗

mas eſt nuptijs honoꝛabilioꝛꝙg Hiero.ait. Qui
imũdiciã luxurie ꝑfecte ↄtinentie ſubijcit ſancci/

oꝛ Dauid erxiſtit ⁊ foꝛtioꝛ Sãſone.et Ber. Uir⸗
ginitas eſt ſicutlux ſolis: viduitas ſicut lux lu⸗
ne:et matrimoniũ ſicutlux ſtellaꝝ.Etiteꝝ. So

la virginalis caſtitas eſt que in hoc moꝛtalita⸗

tis loco ⁊ tꝑe ſtatũ quẽdã imoꝛtalita ⁊ gloꝛie
repᷣſentat.Nam qð ſancui habebũt in celo.ſ.inte/
gritatẽ ⁊ mũdicia coꝛꝑis ⁊ anie:hoc iã virgines

obtinent ex gra in terra. Hec ille. Et ideo perro

ſam vginitas figurat᷑. Ut em̃ inqᷣt Pliniꝰ i ſpe/
culo naturali.flos roſe inter oẽs floꝛes obtinet
bncipatũ:⁊ ſtatꝰ virginalis eſt pꝛincipalis inter

oss ſtatꝰ ſaluãdoꝝ. Hiero. In oi ſexu ⁊ gradu

virginalis pudidicda obtinet pᷣncipatũ. Cipanꝰ

li.de vᷣginitate. Uirginitas ẽ ſoꝛoꝛ angeloꝝ:vi⸗

ccoꝛia libidinũ:regina vtutũ:poſſeſſio oĩm bo⸗
noꝝ:que tenet in celo aureolã:⁊ in terra pᷣncipa
tũ.Ad pᷣdicta etiã cõfirmanda adducit᷑ illud qð

dicit Matth̊.xiij.ſ.ꝙ qdam terra facit fructum

trigeſimũ:ꝑ quã ſᷣm cheologos intelligit᷑ caſti⸗
tas matrimonialis.Quedã facit fructũ ſexage⸗

ſimũ:ꝑ quã intelligit᷑ caſtitas vidualis. Et que

dã facit fructũ cẽteſimũ:per quã intelligit᷑ caſti⸗
tas virginalis.GBone ergo ſunt nuptie ⁊ bonꝰẽ
ſtatus nuptiaꝝ.ſed melioꝛ eſt ſtatus viduaꝝ.⁊
optimus vginũ. Uñ Augꝰ.in li.de virginitate
alt. Certa ratione ⁊ ſacraꝝ ſcpturarũ autoꝛitate
nec petm̃ eſſe nuptias inuenimꝰ: nec eaꝝ bonũ
bono vᷣginalis vł vidualis cõtinentie eq̃re pᷣſu
mimus.Facit c.nuptiaꝝ.xxvij.q.j. Maius er⸗
go eſt meritũ viduaꝝ qᷓ; nuptarũ. Uñ Judich

xv.cõ mendat᷑ ipſa Judicth dũ dicit᷑ ei.Confoꝛta

tũ eſt coꝛ tuũ:eoꝙ caſtitatẽ amaueris:⁊ poſt vi
rum tuum alterũ neſcieris.et ideo erj benedicta
LXꝙ bec ſint vera ꝓbat᷑ Pꝛimo rõne fi⸗
eęe naluad. Fundamentũ cuꝰ ponit phus

diceés in.ij. Phiſi.⁊.iij.Lopi.Cuiꝰ finis

melioꝛ ipᷣm qͥʒ meliꝰ.Quo pᷣſuppoſito certuʒ eſt
ſᷣm ph̊m.x.Ethi.ꝙ cũ duplex ſit vita.ſ.actiua et
cõtẽplatiua:⁊ ꝑfectioꝛ ſit ſ᷑ᷣm eundẽ pᷣm ibideʒ
vita cõtẽplatiua qᷓ; actiua.vnde Lu.x.dixit dñs

Maria optimã ꝑtem elegit q̃ nõ auferet᷑ ab ea.

et exponit Augꝰ.de vita cõtẽplatiua. Pꝛofecto
caſtitas virginalis ⁊ vidualis eſt ꝑfectioꝛ omni
vſu matrimoniali.qꝛ hec caſtitas oꝛdiat hoĩem
ad finẽ vite cõtẽplatiue.vſus aũt matrimoniał
oꝛdinatad bonũ vite actiue:vt inqͥt Tho.ij.ij.

· clij. ar. ij. in coꝛtpe qſtionis. Uñ apłs.j.ad Co

rinth. vij. ait. Mulier innupta ⁊ vᷣgo cogitat qᷓ

dei ſunt vt ſit ſcã ⁊ coꝛꝑe ⁊ ſpũ.Que aũt nupta
eſt cogitat q̃ ſunt mũdi:quõ placeat viro.Ergo
pPfectioꝛ eſt ſtatus vidualis ⁊ virginalis q; ma/
trimonialis.Et ꝓpt᷑ hoc dict Paulꝰ.j.ad Coꝝ.

,7 ⸗

vij. Qui matrimonio iungit vᷣginẽ ſus:benefa /

cit. et qͥ nõ iungit melius facit. Hec ille.Licet em̃
cõiugati ꝑ actũ matrimonij nõ peccẽt moꝛtalit᷑

tñ difficulter carent veniali Apter ardoꝛẽ cõcupit

ſcentie.et licet poſſint deo ſeruire mundo coꝛde:
tñ nõ mũdo coꝛꝑe:niſi ſeruent ↄtinentiã. Ait au
tẽ dñs Apoc.iij. Quinõ inqͥnauerũt veſtimẽta
ſua ambulabuũt mecũ in albis. Secundo idẽ ꝓ

bat᷑ rõne cõfoꝛmita.cuiꝰ fundamẽtũ ponit au

toꝛ in libꝛo de cauſ dicẽs. Tanto aliqͥd ꝑfectiꝰ
eſt qᷓnto habet maioꝛẽ cõfoꝛmitatẽ cũ ſuo pnci/

pio.Etph̊s.v.Mecha.ait. Melius eſt ſimpli⸗
acer qð pmo pᷣncipio ꝓpinquiꝰ eſt. cũ igit᷑ deꝰ

ſic pᷣncipiũ ⁊ finis oim Apoc.j.etipſe ſit aaꝰſim
pliciter puriſſimus: vt ait ph̊ᷣs.xij. Mecha. igit
caſticas virginalis ⁊ vidualis q̃ eſt purioꝛ om̃i
actu matrimoniali ꝑfectioꝛ eſt matrimonio:qꝛ
deo eſt confoꝛmioꝛ qᷣ eſt ab oi libidine alienus
Tercio ꝓbat᷑ idem rone difficultat. Fundamẽ

tũ cuiꝰ ponit phᷣus.ij.Ethi.dicẽs.Virtꝰ fimpli/
citer oſiſtit crca bonũ ⁊ difficile. Cũ igit maioꝛ

ſit difficulcas abſtinere ab oi delectauõe actus
venereicſicut fit in vᷣginib ⁊ viduis)qᷓ; abſtine/
re ſolũ ab alijs delectationibo extra matrimoni⸗/
um. ergo mag merent᷑ virgines ⁊ vidue qᷓ; ma

ritate. Et hoc ꝓbat optime ſceũs Tho.ij.ij. q. cij

ar.viij.maxime qꝛ apłus cõſulit vᷣginitatẽ taqᷓ;
melius bonũ.j.ad Coꝝ.vij. Iem Rich.noſter
in.iiij.diſt.xxxiij.ar.iiij.q.ij.inquit.ꝙ tꝑe leg an⸗
tique qñ opoꝛtebat multiplicari generationem
hoim ꝓpter multiplicandã fidẽ:magꝭ meritoꝛiꝰ
erat ſtatus matrimonialis qᷓ; virginalis.Nunc
vᷣo multiplicato hũano genere melioꝛ eſt ſtatꝰ
abſtinentiũ.Sed ↄſiderado ſtatum vᷣginũ qui
nunc eſt:et illoꝝ qͥ tꝑelegis antiq viuebant ſᷣm
legẽ matrimonij:vnus ſtatꝰ alteri nõ pᷣfert᷑. Unñ

Augꝰin l.de bono cõiugali inqᷣt.Nõ eſt impar

meritũ cõtinentie in Johane qͥ nullas expentꝰ ẽ

nuptias:et Abꝛabã qui filios genuit. Hec au
guſtinꝰ. Et idem hr in c.ſi em̃.v.ceterũ.el.ij.ð
d

ni.di.ij.Ex qb patetſolutio ad argumentũ

fieri poterat virginitatẽ:ſicarguẽdo.Om̃e qð

ↄtrariat᷑ pcepto leg nature ⁊ diuine eſt malum
Sed caſtitas vᷣginalis ⁊ vidualis cõtrariat᷑ le/

gi nature:cum dicat Areſt.in li.de anialibo.et in

j.ð celo ⁊ mũdo.ecin.ij.de ania.q; natura appe/
tit generationẽ indiuiduoꝝ ad ↄſeruationẽ ſua
rũ ſpecierũ. Item ↄtrariat᷑ legi diuine:cum pᷣce⸗
perit deus homini Geñ.j.dicẽs. Creſcite ⁊ mul
tiplicamini ⁊ replete terra.Et ideo dicebat Pau
lus.j. ad Lhimo.v. Uolo iunioꝛes nubere? fi
lios ꝓcreare. Ucem̃ ideʒ dicit.j.ad Thi.ij.ſalua
bit᷑ mulier per generationẽ filioꝝ.ergo malum
videt᷑ eſſe ſeruare virginitatem ⁊ caſtitatẽ.Quia
reſpondet᷑pꝛimo quo ad pᷣceptum diuinũ ꝙ il
lud factum eſt ꝓpter mulciplicationeʒ; fiendam:
que cũ facta ſit: modo ceſſatillud pᷣceptum.vñ
magis vult deus nos creſcere in vita cõtempla

(tteredinn

nohron gmucsd
Unaenbeed
Aerrgninsdnnd
honſtsmngle
Coln iipnuſzan⸗
eiui: ipnnean
R6lumn
Ctonnun ummus in
nanaſtiusangela
ns Obemaorgeona
Corupebildocaeptn
NMctriſerunehn
ſorangosnnie

lk neiontns.

Ecdttcian⸗
( alitareerpn
golnſtiwun

nndtuminan'er

Hüfopokeainmi,
Nehinqubus eni
Vlocatei; mam
Pfamumsdeten.
chreformatackt
Maglsckving

Möſtenmptninn

eignins gnüͤi

dean Mn n
riſuantaneſe
Uue Etnlldeten
Dadaſernulon
Cwanere:
folteum
ainn
Mac
nuiſſin

ettfl geii

mureömendh
nne
Wol enens den

H
H S .

luum (α
Folium

. S e is illum diſc /
et ꝙ ipſe virgo umanſit denuptis nrc e⸗
e erꝙ ipſe virgot virginẽ der placuit ꝙ ſpe⸗
SS im ců n amauit quẽ virg irginitas ple 4
. tione ho . ulũ ama ei virgin in quo ſi⸗
niſu bo: qᷓ in Eaeplice nõ eneris Kramge, nennri ane irginalẽ cden Hec il⸗
He Gnſ ana et virtuti di. Toe em gr at, d. ſtra⸗ itio vterũ as celebꝛ auit. n
Dablind na et v di. Tꝑe c. recurrat.S cali hoſpitio vten uptias rimonium
ach ſimus lte ꝑfectio inquit Aug bi nature aſſun ſuꝑ virginitas m ta colungt
Rnn ucceſſio ſed vite pfecti⸗ Unde ſingu⸗ redit᷑ in lier maritata cot
We ſucceſſio ſed xxij.q.uij. ſtitad.nam ſ le. Supgredit᷑ in ꝛ mulie ſto ſuo ſpoͤ⸗
NH lig ita. in fi. x us caltita milr na/ . 6ͦunctionis. qꝛ: vo chꝛiſto ſu Saß.
nnte hijs ita. in dulces fruct eſtatis. Similrn irone coiu libili: vgo vo ch⸗ deo Sap̃.
RS cit dñs maieſtatis indiui coꝛruptibili: le ꝓximuz deo! 5ſ.
i nus. O q́; reficit᷑ dñs ðeternã ſuoꝝ o me turbom lo em facit eſſe lij s9 hoĩm: pſ.
cnig, lariter in eis refi⸗ rationẽ eternã ralo me tur b⸗ ꝛruptio e a pꝛe filijs ho ſciẽ⸗
n lariter i etit du Hec aũt dura ſo. incoꝛr oſus foꝛma pꝛe lencie ⁊ ſcc⸗
8 aPpelit lem. Hec an leq mul ſo uui eſt ſpecloſus! heſauri ſapient l⸗
6 Sg tura plu q; calem lẽ ⁊ vidualẽ 1 vj. Qui ſunt oẽs che gu ? dñs dom
A 7 ſpecieꝝ virginale atrimoni iij. et in quo ſu eſt rer regu ? dñs? bar.
nd ienn duoꝝ jrit᷑ ꝑ ſtatum vii q; per matri ij xluij.? l.ij. et qui e Agnes diceb
eſnſep cqᷣrit ꝑ ſaluãdoꝝ: nuptie.xxx . dei:ad Co *Mel ideo btã Ag . cuius
dlte lius 9 merus bꝛoſiꝰ in een ara tie dei: oc.xix.Etid. eli ſeruiunt:c
nimi e plicat᷑ nume de Ambꝛ irginitas p tium Ap un angel leruiun nulo
icii tiplic o ⁊c. Un ram:virginitas! ſer nant ſponſata cui an k.et iterũ.A
Nuptie replentterram:x chiũ in ſi ſum deſp mirant.e ſtꝰ: et
WE K alem. erg tie rep d Euſtochbiũ in n Ipſiſumd Eſol luna eſus chꝛiſt?ꝰ: er
ne jeinqt. Nuptie rep nacs Lidarie alt. Bnn lentudinẽ ſol? lun meus Je erea
cie dum Dieronem q nis Maricaie Bnan maſutanant me dns ozona. Pꝛererca
Nüicrtotiedege. ſum. Z. 161s virgin lis ſemꝑ e CE ſuo ſubarr oꝛauit me co⸗ les: vᷣgi⸗
Niahſcrwin aiſt ſſumptiõis t quia angelis ſei rearne ſuoſt nſam decoꝛ hoſes moꝛtales. it
een monea Emitcit qu rne pᷣte n tanq; ſponſa ltiplicat ho Fas. nde inquit
hi d vginẽ fecto in ca . de in iu mulciplic uias. U — 1¹4
“õ us ad vgit Pꝛo leſtis. Unde i atrimoni⸗ 7 gras di os eſt em virgi
Vgckonnue D ge⸗ irginitas. ca eſt ſed ce eltis meri⸗ im irtutes 7 gras Flos eſt en 1
n a virgi ena vita e ꝛis eſt m 8 vo v . initate. metuz
Aunn gnar n terrena irere maioꝛis ſt: eſſe nitas in li. de vg 8 acq; oꝛnamẽtu
e iuere no łiam acqͥ felictatis eſt: 7 Cipꝛianus i ci germis:decu regis. J80
iünr ing * celeſtem gkiat elum fel nere ni⸗ K chiaſtici ger tio dnici greg 5
Baln ennee carne ſſe em̃ ang iribo obune t mias ec s: illuſtrioꝛ poꝛtio d 6 par: exulta qᷓ
in Tnrnepfrent derangein wer n te⸗ Rie denrer lu t ſerlig Baltimne 6
Ee vo v la qð habet angel uit. Supgre/⸗ dicl l niã m
e rariag eviduis re ꝑ quę muis: quo⸗ D nio
enn Knzbeo l in di püansnanne eſt vi⸗ eins, haber vni. ctlam inlrogenk mäama
R dit᷑ virginitas conditi ilant. Maioꝛ ſine car⸗ Reeminet 6is. Na in nup painibo
H ik virg lis aſſim eli em ciatõis. i. Cu vᷣgini
pee homines angelis⸗ loꝝ. Angeli Hec õne aſſociat 9 it Joh. ij. Cl liij. dicik
ſpncstiin a virginu qᷓ; ut in carne u inqᷣt. Li⸗ nij ſeme co. Uñ Apoc̃. 5
N coꝛia vigit ines au atcheü N ⁊2 lipſe cum um q cunq;
ſais DMii viuũt. virgin ſuꝑ Matt ſpecialiter ſitſemp eſt: ? ip hij ſequunt᷑ agnum ò
ns iiee ne viuũt. ſoſtomus ngelice: ſp aũt ſem m ſunt. bij ſequu Quocũq; ꝑg
ltſuiß ie t herſatomus lun Ba Et Auguſti rgines em ſunt atat chꝛiſto. netes
Trm Ticet⸗ — rcutes rtus eſt. Et ? . rne Di gg ccłia decã bo poſt te can
en dore cet omnes v elica vi q; in carne t. Ideo e atq; laudibo p atum
Hoic pauk tas angelic ſuꝑ terram: qᷓ; Qui ierit. ſequunt᷑: atqʒ; ſonant. Qus
ngucgen tamen caſtitas loꝛia ſuꝑ terra uex., Qul ler ines ſeq dulces pſonant. .in epi
nore aioꝛ gloꝛ elicã. Et iteꝝ. ſüt. virge hymnoſq; dit Hiero.in epi
can gannn nus. Que m e vltaz angeln in terris ſüt. rſitant:hym irgines oſten * filiꝰ dei
itamag bili ducere v⸗ ngeli del in terris % unia dns virgin Statim vt fili⸗ d
idamog coꝛruptibil nant:ſicut ang hec ratio dici p vo diligat hiũ dicens. Blat familiã in⸗
le ² . ſ. 2 am
BVirginalſ irginitatẽ ſerua nduũt. Et Euſtod u: iſtam nouã ſibi L
nn unde ets. . tas malritnonin lo ͤgregie eſt kegarann enele ſaer
ie oꝛita . irginita irgini Bcn⸗d in ce . llle. pleqs 8
oſaunfün telt maioꝛitat tiam virg la pꝛimo virg ſtituit:vt q in cel nes. Hec i .Uñ Apo⸗
zean el cedit etiam tate. quia pꝛimo nge/ ſtitutt is vwgines. lij ſancci. V 4
ann nß⸗ J Xce⸗ e et pꝛioꝛi npireo in an imein terris vi n celo q; alij cũ nouum
, alitat ſt in celo emp trimo xi iʒꝰ canũt i at qᷓſi cantic cũ il/
almuiin Cc C ſtituta eſt in eatis. a roypo ſuau 18. Cantabãt qᷓ cere canticũ il⸗
ſein tas in irginibo creati inter homi xp̃ liij. ö de eis. terat dicere can ina⸗
is incõtaminan do oꝛdinatũ eſt lcas in ſta ſedẽ agni:e eribo non ſun hꝛiſti.
itis lis inc ſtea in müde it virgini it vir? ante ſe ij ͥ cum mulieri mniſtre chꝛiſti.
lũ vᷣo po a pꝛimo fuit virg fuit vir⸗ iſi hij qᷣ cu celle et miniſtre ch bꝛo
los r Dal niũ vop bus etiã pꝛimo ł uia Adã da lud miſiht ſunt domic m ſunt añ thꝛ
ianitiſ vanoeciecz tmarrnontti. oguchber n pi encd ein ſunraf thro
mianiti nes . matrimo e. Eua ti. Ip idẽ ſubdit᷑. Sine lbet virgo i .
zuld innocẽtie q; a virgine. liter quellber n. bidẽ ſubdi. cere quelibet vi ini⸗
oani nogare deren n. ij. Similiter qr ete Un ib ſt itaqʒ die oꝛã ipſo m
dnies o foꝛma ſt Ben. ij. lmaritata dei. Poteſt itaq tiõe ſancta c c honoꝛat
ugtn goro foꝛmata eſt Beñ. ater vel mar nu dei. P habitatiõeſi. ſſtus ſic ho
t ne fo o q; materx 5 fulſſet ſem ci. xxuij. In hab ſi chꝛiſtus nde
Nuintaf ln virgi ius eſt virgo q; ccatũ nõ Ecci.x ſt aut mirũ ſunt. U
ulidue ler pꝛi mo ſi peccatũ jt Augꝰ. xiiij aui. Non eſt an les venerati 9 po
ulilimnifl mulic ſit coꝛrupta. in Unde inqᷣc au vir ſtraui. Not etig infideles v it. Roman
vemiulbcti nteq; ſit coꝛ aſiſſet. e potuiſſet vi virgines q̃s mnianũ inquit. habu⸗
mnilbye anres nitas pmãſiſſet nocentie po integri/ virg tra Jouinianũ i ines ſemꝑ babu
Araapo per virge . in ſtatu in doꝛis integ 2 Miero.con honoꝛe virg ⁊ in cur⸗
ene l. dei. q; ſalua pudoꝛ 0onö 2 n quanto hatoꝛes ⁊ in
uanone i de aul. oſcere ſalua p⸗ Si homo nõ uus in q ſules etimpꝑa tatis Fdu
auanone éſuam cognoſce etrũ ait. irgo etis pulrt ret ꝙ conſule⸗ dignitatis gdu
dininecumf vxoꝛẽſuamea fide ad Pe loꝛe ⁊ virg t:bic apparet ꝛet omnis di⸗ ones vir⸗
— tin li. de ſine doloꝛe moicapp mphotes: t. Itẽ dem
tate.E lier pareret — bus triu re ſolitus erat. e. iij. de aſmo
8. Clan ſſet muli in ra ni via cedere . Thobie.iij. 4 .
cchr pecca irginitas matnimoniũ r eis de via at: patuit rginẽ ſaram
Geo diccherh⸗ neret. , vir initas m , . Pꝛia * 7 honoꝛãt: . os ad virgin. c dia⸗
es Nobat d. KERmanere t etiam v 9 chꝛiſto in, intatem he t ſeptem vir occidit di 4
ores uu 8 Xcedit lonis. qꝛ a ch n Teo g occidit ſep tes. Item occidt tẽ vi
Xxi ſecrati irginitas. Un 1 deo qui dere volen s v̈ginitatẽ
uD e aonedlet a eſt virgu rginita / deo q ſe accedere Agnetis tatis
Pnunn ecrata eſt hꝛiſtus virg libidinoſeꝗ efecti ſancte vginitat
nan nabn — eanlirel te ſ⸗ luator er volentẽ. Bonu⸗
Mnder, tis eſt filꝰ. dabilẽ reddit: ꝙ ir ſa volu
. agbllerede inena
tn manigenenis demüdiſſuma v'g
R

SBermo

ʒelatoꝛ ipfiſe ancte Agneti veſtimẽtũ pꝛeꝑauit: et

Cecilie coꝛonã de paradiſo attulit:ac Racheri⸗
nã angeli in mõte ſinai ſepeliexũt. Maxie auteʒ
hponoꝛat᷑ ⁊ amat᷑ virginitas a deo. Pꝛouer.xxij
Qui diligit coꝛdis mundiciã habebit amicũ re

gem. Eſt etis excellentioꝛ virginitas mrimonio

rõne raritat. Nã oẽ rarũ eſt chaꝝ ⁊ pᷣcioſũ.xciij.
di. c.legimus. S. ſed dices. ?. S. ſin aut. in auten.
de cõſu.col.iiij.SOed pauci vᷣginitatẽ ⁊ caſtitatẽ
ſeruãt.vt ðꝛ in c.qͥa tua ſctitas.i.diſt. Ergo tãto
eſt pᷣcioſioꝛ apud deum qᷓ; mrimoniũ:quãto ⸗
pancroꝛlbo ꝓ dei amoꝛe cuſtodit᷑. De qͥb dicit

Matchei.xx.Mlti ſunt vocati pauci vo electi.

Etideo o virgines ſacre cõſulo vob vt hãc imp̃ᷣ
ciabilẽ margaritã vginitat bñ ↄſeruetj. Lanta
eſt em̃ eius excellẽtia vt de ea pᷣceptũ eccłia face⸗
re nõ pᷣſumat. Uñn Amb.in c.integritas coꝛꝑis
xxxij.q.j.inqͥt. Sola eſt vᷣginitas q ſuaderi põt:
imꝑari nõ põt. Hec eſt illa vᷣtus ꝗ ceſſante ma
trimonio ĩ celeſti glia ꝑmanebit. In regno em
celoꝝ neq; nubẽt neq; nubentur Matth.xxij.⁊
Mar.xij.ac Lu.xx. Hec eſt illa vtus cuiꝰ coꝛo⸗
na eſt chꝛiſtꝰfilius dei. Uñ canit eccłia. Jeſu co
rona vᷣginuz;. Ideo Miero. Jouinianũ dicit.

Nuptias qͥdẽ recpimꝰ:ſed vᷣ ginitatẽ nuptijs p

ferimꝰ:ſicut ramo pᷣferunt᷑ poma ⁊ frucꝰ.De qᷓ
vtute inqͥt Berñ. Uirginitas eſt gẽma virtutũ
germana angeloꝝ:lux aiaꝝ. Ipſa calcat libidi/
nẽ:vincit diabolũ:cõtenit ſeculũ:⁊ depᷣ mit om̃e
piculũ. Jpſa eſt lãpas ecclie ⁊ ſemita celeſt/ pfie
Licet aũt vᷣginitas ſit tãte pᷣeminetie:tñ ſi qͥs vi⸗
deat ſe in ꝑiculo trãſgreſſionis eiꝰ:meliꝰeſt nu/⸗
bere qᷓ; tali danatiõis ꝑiculo ſubiacere. Si em
nupſerit vᷣgo nõ peccat.j.ad Eoꝝ.vij.et c.ſi nu/
pſerit. xxvij.diſt. Ideo inqᷣt glo.ſuꝑ illud Geñ.

xix. In mõte ſaluũ te fac. Cirginitas altꝰ mons

eſt:ad quẽ angelꝰ hoꝛtat᷑.ſed qͥ videtſe nõ poſſe
aſcẽdere maneat in ſegoꝛ.i.in legitimo mrimo⸗
nio.qꝛ meliꝰ ẽ bono mediocri vti:qᷓ; ꝑ abꝛupta
libidinũ pᷣcipitari.Et ꝓpter hᷣ̊ aicapłus.j.ad Co
rinth.vij. Pꝛopter foꝛnicationẽ.ſ.vitãdã habe/
at vnuſquiſq; vxoꝛẽ:⁊ vnaqueq; mulier habe⸗
at virũ ſuũ.Sed bᷣ ↄſiliũ nõ intelligit᷑ de hijs qͥ
vouerũt caſtitatẽ.De qͥb ðꝛ in c.vouẽtibo.xxvij.
diſt. ouẽtibo vᷣgitatẽ nõ ſolũ nubere:ſed etiaʒ
velle dãnabile eſt. Seruari g̊ debet votũ vᷣgini
tat:vt ðꝛ in c.interro gaſti.⁊ in c.ſeruandũ.eadẽ
diſt. qꝛ mag eſt meritoꝛia vᷣginitas ſeruata cuʒ
voto qᷓ; ſine voto:ſᷣm doctoꝛes in.c.licet.extra ð
voto.ettheologos in.iiij.di.xxxviij.Nõ ſolũ au
tem ꝓdeſt vᷣginitas illam obſeruantibo:ſed etis
ꝓ aretibo confert ad ſalutem pꝛoles in virginita

te ꝑſeuerans.c.tunc ſaluabit᷑.xxxiij.q.v.De vtili
tate aũt eam ſeruantiũ ðꝛ Sap.iij.Felix ſterilis
etincoinquinata que neſciuitthoꝛuʒ in delico:
habebit fructum in reſpectione animaꝝ ſancta/

rum.et Ecci.xxvj.Omnis ponderatio nõ eſt cõ
digna anie cõtinentis.Et ꝑ conſequẽs eius me/

xxXVII

ritum eſt marili.

Deo NMieronymus ad Nataliũ ðᷣt. Uir⸗
i ginitas purpura ẽ regalis: q̃ qͥquis in⸗
dutus fuerit ciciᷣ eminẽtioꝛ erit. Dama
ſcenus li.iiij.ſic inqᷣt. Quato angelus hoie ſuꝑi/
oꝛ eſt:tãto vᷣginitas eſt nuptijs honoꝛabilioꝛ.
Et Amb.in li.de vᷣginitate ait. Pulcritudinem
nõ põt qͥs maioꝛẽ extimare decoꝛe vᷣgitat:que
amat᷑ a rege:pbat᷑ a iudice:dedicat᷑ a dño:coſe⸗

crat᷑ deo. Nolite ̊ o ſeẽ vᷣgines tã inextimabilẽ
theſauꝝ ꝑdere qͥ recuꝑari nõ põt. Scriptuʒ eſt

em̃ Amos.v.Uirgo iſrael cecidit:nõ adijciet vl
tra vt reſurgat. Unde Hiero.ad Euſtochiũ ſcri
bit di. Audacter loqͥr:cũ oia poſſit deus:ſuſcita
re nõ poteſt vᷣginẽ poſt ruina: valet qͥdem libe⸗
rare de pena:ſed nõ poteſt coꝛonare coꝛruptaʒ.
xxxij.q.v.c.ſi paulus.et Iſidoꝛus in li.de ſũmo
bono inqᷣt.Oẽ pem̃ ꝑ pniam recipit vulneꝝ ſa
nitatẽ:virginitas aũt ſi labat᷑ ad integritatẽ nul
la pnia reparat᷑.Que autoꝛitates non ita intelli
gunt᷑ ꝙ de? nõ poſſit reꝑare integritatẽ mend et
coꝛꝑis in virgie coꝛrupta.ſed ſolũ ꝙ nõ põt fa⸗
cere qͥn ſemel fuerit coꝛrupta ⁊ ſic pꝛemiare eã ðᷣ
virginitate violata.Nõ em̃ põt deꝰ facere qͥn i⸗
lud qð ſemel eſt factum nõ fuerit factum.Et ita
exponit Tho.ij.ij.q.clij.⁊ in.v.ſuo q̃dlibet.q.iij
Habet em̃ ſe hoc donũ vᷣginitat ſicut ſericum
qͥd cũ in lutũ ſemel cadit nunq; ꝑfecte abluitur
qn ſʒ macula appareat.
Ciendũ mm eſt ꝙ ſi inuita violet᷑tnõ amit
s tit virginitatẽ:vt inqͥt Augꝰ.in.j.de ciui.

del. et hr.xxxij.q.v.c.nõ poteſt.cũ qͥnq; c.

ſeq̃ntibo. Ideo btã Lucia dicebat Paſcaſio.Si
inuitã me violari feceris:caſtitas mibi duplica/
bit᷑ ad coꝛonã. Quod etiaʒ hr.xxxij.q.v.in pnci.
Hoc aũt licet veꝝ ſit qͥ ad deum:tñ ſic coꝛrupia
int᷑ alias vᷣgines nõ debet cõſecrari.xv.q j.c.vl.
et ibi glo.et.xxxij.q.v.ille autem. Unde Augꝰ.in

li.de virginitate ait. Uirgies que coꝛrupte ſunt

ſemel:ſe nõ audeant ſacris virginibꝰ adequare
Vt em̃ inquit glo.in dico c. Ille auttimere de⸗
bent ne foꝛte ꝓpter aliqͥd pꝛecedens peccatũ hec
violentia eis acciderit.arg.xxij.q.ij.c.ſi quelibet.
Si tamẽ in veritate nõ cõſenſerint tali violatiõi
recipient aureolã virginitatis:vt tenent theolo/

gi in.iiij.diſt.xxxiij. Similiter ꝑ pollutionẽ que

eueniat cõtra voluntatem virginis:ſiue vigilã/
do:ſiue doꝛmiẽdo:non amittit᷑ virginitas: licet
caro delectationem ſentiat.et hoc quando talis
pollutio accidit ex infirmitate aliqua vel diabo
li ſuggeſtione:aut ſimili cauſa.vt inquit Tho⸗
mas.ij.ij.q.clv.et theologi in.iiij.diſt.xxxiij. Si
autẽ hac intentione ierit qͥs doꝛmituʒ:vel ſe ine⸗
bꝛiauerit:aut quid comederit vt ei talis pollu⸗
tio in ſomnis accideret: vel aliquid illicitũ fece⸗
rit: vtputa cogitando:videndo vel tangendo:
quo pꝛedicta pollutio ſibi vigilãti eueniret.vel
etiam ſi ſine cauſa eueniente ipſa pollucione:

iignn

Puttiumn

adrinsſgann
anichuin
Cpränoe
ccnelirton
ſrobono ſti
lyctnir N⸗
ni uſenu
omtatemoa
Niipvociend⸗
NheriMena
Nensdffnuockſa
nigrihfeni
ſohapnl detgn
ldnulanupnenn
Noitiknapt o
ynmnercngemnz
uperlidenngnr
Uecnmppbllgpenn
Lchppaarglleip
Mtogi toneſplif
ſnudshmlein
Gonglunfunsre
Mntinkafmri den
Mocnöenorda
unſenitfonin⸗
m ſennsint
fägdoda,
Doſhudriun
Moſfninehin

d, Dinſcde e⸗

heumnguunt nde
ſafftagnohisr
ſneun
Cauſacklangn
potemprad nvnn

Grioſenöhihi
eonbantane

vagdanarni

e
mgriul

.
miee

ügniiag

Wrſchenmä

frfen a .

2*

M e

Nnnolevant
ros
hinignin
nden
Ruürmnay
zniclcbchc,
nruifani
Enmat t
nod
gnaſuknil
Alwtlnni⸗
rihns id
tringut
iiik anij
anis hll/
Muclloi⸗
ord an,

ipſe in illã delectationẽ cõſenſit:amittit vᷣginita/⸗

tem vt inqunttheolo gi vbi ſupa. G
CLlendũ qͥʒ eſt ꝙ aliq ſunt vᷣgines fatue

——

8 ꝗqᷓ cũ ſponſo celeſti no intrabut ad nupti/

98.:de qᷣb br Match. xxv. Ille em non
admittent᷑ qᷓ reꝑient᷑ ſine charitate dei ⁊ ꝓximi:ſi

ne q̃ oꝑa nr̃a nõ ſũt mentoꝛia.c.vide.j.q/j. Un
Berñ.in q̃dã epła inqͥt.Caſtitas ſine charitate:
lapas eſt ſine oleo.ſubtrabe oleũ lapas non lu/
cet.tolle charitatẽ:caſtitas nõ placet deo. Etiðo

dð: Matthᷣ.vbi S. ꝙ vᷣgines fatue accepòᷣ lãpa⸗

dibus ſuis nõ ſumpſerũt oleũ ſecũ.i.charitateʒ
Ille etiã vᷣgines tanq; fatue repellent᷑ q non ha
bebũt oleũ hũilitatꝭ.Ait em̃ Augꝰ.ſuꝑ Matchᷣ.
Meliꝰeſt hũile coniugiũ qᷓ; ſuꝑba vᷣginitas.et
iteꝝ. Non ꝓdeſt cui ineſt cõtinẽtia ſi dnet᷑ ſuper
bia. Virginitas vo cũ hũilitate eſt admirabilis
et deo acceptabilis.xxx.di.c.hec ſcripſimꝰ.Adeo
aüt eſt deo grata hũilitas ꝙ vt dicit Berñn. ſine

ea vᷣginitas ſue matr ei nõ placuiſſet: nec eaʒ in

matrẽ elegiſſet. Fatue quoq; ſuntille qͥ non pec

canttimoꝛe vel verecũdia:tn anio ↄſenuũt pctõ

licet coꝛꝑe ſint vᷣgines.Ait em Iſidoꝛus in li.de

ſũmo bono. Nihil valet mũdũ eſſe coꝛꝑe qͥ pol/

lutꝰ eſt mẽte. Ideo inqͥt Hiero.in li.otra Joui⸗
nianũ. Illa vᷣginitas hoſtia chꝛiſti eſt:cuiꝰ nec
mentẽ cogitatio:nec carnẽ libido maculat. Illa
etiã virgo a cõſoꝛtio vᷣginũ expellet᷑qᷓ deſiderat
nubere.Uñ Hiero.ad Euſtochiũ dicit. Uirgi⸗
nitatis diffinitio eſt ſom eſſe coꝛte⁊ ſpũ.qꝛ car
nem vᷣginẽ hr̃e nõ ꝓficit:ſi mẽte qͥs nupſerit.Et

ideo Augꝰ. in li:de vᷣginitate inqᷣt. Yelicioꝛ mibi

videt᷑ mulier nupta q; nuptura vgo.habet em̃
illa q̊d iſta cupit.Glioſa ̊ virginitas eſt illa
in mente ⁊ coꝛꝑe.xxxij.q.v.c.ſicut em̃. Ideo inqᷣͥt
Augꝰ.in li.de virginitate.Uirginitas eſt in car⸗

ne coꝛruptibili ꝑpetua incoꝛruptõis meditatio

Ex qͥbo patet ꝙ iũlle ſunt fatue vᷣgines q̃ non ha/

bent oleũ bone volutat ⁊ ꝓpoſiti de virginitate

ſeruanda.Item ille q̃ nõ habent oleũ bone intẽ
tionis inter ſtultas vgines computant᷑.oia em̃

denoiant᷑ a fine.ij. de ala. Ille em ſunt fatue vir

gines q̃ nõ amoꝛe dei et caſtitat:ſed ꝓ głia hu⸗

mana ſeruãt vᷣginitatẽ. Ait em̃ Augꝰ.i li.de vir/⸗

ginitate. Necnos in vᷣginibo pᷣdicamꝰ ꝙ vᷣgies
ſunt:ſed ꝙ deo dicate ↄtinẽtia vᷣginitat ſeruãt.

De virginibo aũt vanegloꝛioſis ðꝛ ꝙ tꝑe aduẽ⸗

tus ſponſi rogabãt pꝛudentes virgines: dicen/⸗
tes. Date nobis de oleo veſtro qꝛ lãpades nr̃e

extinguunt᷑. Quib ille reſpõderũt.Ne foꝛte nõ

ſufficat nobis ⁊ vobis:ite potiꝰ ad vẽdentes ⁊
emite vobis.Et duʒ irent emere:venit ſpõſus:et
q̃ parate erãt intrauerunt cum eo ad nuptias.et
clauſa eſt ianua:ita ꝙ virgines fatue intrare nõ

poterantad nuptias:vt hr Matth̊.xxv. Quia

aũt ipſe nõ habebãt bonũ oleum recte intẽtiõis
ideo qᷓrebant emere ab alijs oleũ humane lau /
dis qð ardere nõ põt ſed extinguit᷑ in läapadebo

S=

CCXXXVIII

ni oꝑis. Per oleũ em̃ qð q̃rebantiſte fatue vᷣgi

nes intelligi vt inqͥt Augꝰin qͥdã ſᷣmone) adu

latio ⁊ laus huana. Ideo canit eccłia de tali vir

gine fatua in offeeio ſanci Anthonij de padua.
Fruſtra virgo fatua gloꝛians in altero queret
venditoꝛem. 2
Eruate igit᷑ o vᷣgies vt int᷑ pꝛudẽtes cõ⸗
8putemini:cõſiliũ btĩ Gꝛegoꝛij in qᷓdam
omeł.ſuꝑ Matcheũ in expoſitiõe para⸗

bole virginũ fatuaꝝ:qͥ inqͥt. Sepe vos fratres

chariſſimi admoneo pꝛaua oꝑa fugere: mũdi
huiꝰinqnamẽta deuitare.ſed hodierna ſcti euã/
gelij lectiõe cõpelloꝛ dicere:vt ⁊ bona que agin
cum magna cautela tenead: ne ꝑ hoc qð a vob
rectũ geri᷑ fauoꝛ gr̃a hũana reqrat᷑. ne appetitꝰ
laudis ſubꝛepat:et q̊d foꝛis oſtendit᷑ intꝰ a mer
cede euacuet᷑.Ecce em redemptoꝛis voce decem
vᷣgines:⁊ oẽs dicunt᷑ vᷣgies:⁊ tñ intra btitudis
ianuã nõ oẽs recepte ſunt.qꝛ eaꝝ q̃dã dũ de vir

ginitate ſua głiam foꝛis expetunt:in vaſis ſuis

oleũ br̃e noluerũt.Uos igit᷑ o vᷣgies habete ole
um vere humilitad.de q̊ Sap.vj. ðꝛ. Unge ca⸗
puttuũ oleo.et Ecci.ix.Oleum de capitetuo nõ
deficiat. Inqᷣt em̃ Amb.ſuꝑ Lucã.Decet vt q̃n⸗
to caſtioꝛ virgo:tanto hũilioꝛ ſit:nouerit defer/
re ſenioꝛibo:ſit magiſtra hũilitatis in qua eſt ꝓ⸗
feſſio caſtitatis. Fatue q̊ʒ ſunt vᷣgines q̃ͥ nõ ha ö
bent oleũ bone cõſcie quod letificat aiam.quia
gloꝛia noſtra hec eſt teſtimoniũ cõſcie noſtre.ij.
ad Coꝝ.j.De q̊ oleo inquit Dauid pᷣſ.xliiij. Un

xit te deꝰ deꝰ tuꝰ oleo letiae. Deꝰ em̃ vt ait Aug.

in li.de vᷣgi.nõ querit in ſpõſa ſua pulcrã carnẽz
ſed mẽt ⁊ ↄſcie puritatẽ.et Hugo de ſctõ victo
re in li.de bono ↄſcie inqͥt.Deꝰ qͥ amatoꝛ eſt mũ
dicie coꝛ pollutũ pctis nõ põt inhabitare.Canti
coꝝ aũt.vj.ait eiꝰſpõſa.Dilectꝰmeus paſcit᷑ int
lilia.i.pura coꝛda.Unde ei canit eccłia. Qui pa
ſceis int᷑ lilia ſept choꝛeis vᷣginũ:ſpõſus decoꝛꝰ
gloꝛia:ſponſiſq; reddens pꝛemia. Seruate q̊ʒ
o deuote virgines (vt cuſtodire melius valeatꝭ
virginitatem et alias virtutes)illud eiuſdẽ Am
bꝛoſij pᷣceptum vbi ſupꝛa dicentꝭ.Diſcite virgi⸗
nes ſacre non circũcurſare per alienas edes:nõ
demoꝛari in plateis:nõ aliquos in publico mi
ſcere ſermones. Hoc eſt em̃ vnum bonũ reme⸗
dium ad caſtitatẽ conſeruandã.ſ.ſermonis mo
deratio. Ideo Hieronymꝰin qᷓdam epiſtola in
quit.Sermo virginis ſit pꝛudẽs et rarus. Unñ

ij. Petri.iiij.dicit᷑. Si quis loquit᷑ quaſi ſermo/

nes dei. Eapꝛopter inquit autoꝛ libꝛi de foꝛmu
la honeſte vite.ca.iij. Averbis turpib abſtine⸗
to:qͥa licentia eoꝝ impudentiã nutrit. Secun⸗

dum remediũ eſt auditus cuſtoditio. Inqͥt em

Ambꝛoſius in q̃dam epła.anus ſermo cito
polluit mentẽ:et facile agit᷑ q̃d libẽter audit᷑. Et

ideo ſignũ malũ eſt de illa vᷣgine qͥ turpia audi

re delectat᷑. Unð ait Sene.ad Luallũ. Ubicũq;
viderꝭ oꝛationẽ coꝛruptam placere:ibi q̊ʒ ⁊ mo

res a recto deſtitiſſe ñ dubiũ eſt. Tercũ reme

diũ eſt viſus refrenatio. Scriptũ eſt em̃ Ecci.ix.

Er circũſpectiõe mulierꝭ cõcupiſcẽtia qᷓſi exarde
ſcit. Speciẽ mulier aliene mia admirati repꝛo/⸗
bi facti ſunt. Inqᷣt etiã Ceciliꝰfirmanꝰin li.de be
ata vita.c.iiij. Libido aſpectu maxime cõcitat᷑.et
OQuintilianꝰ in li. declamationũ.j.declamatiõe
dicit. Oculi ſunttota noſtra luxuria:hij nos qͥ/
tidie in oĩa pᷣcipitãt vicia. Hecille.O Eua qᷓre ĩ
deũ peccaſti.qꝛ vidiſti lignũ pulcꝝ viſu Geñ.iij
O gigãtes q̃re ſic luxurioſi facti eſtis ⁊ diluuio

perijſtis.qꝛ vidiſtis filias hoĩm ꝙ eſſent pulcre

Ben. vj. O Dina qrs ſtupꝛata es.qꝛ iuiſti vt vi/
deres mulieres regionis Geñ.xxxiiij. O dauid

qᷓre adulteriũ cõmiſiſti.qꝛ vidiſti GBerſabee nu⸗

dã lauantẽ ſe.ij. Reg.xj.O holofernes q̃re deca

pitatꝰ es.qꝛ Judith pulcritudinẽ aſpexiſti Ju/
dich.xij.⁊.xiij. Ideo o vᷣgies ſeruate illud qð fa/

ciebat btũs Job dicens ſui libꝛi ca.xxxj. Pepigi
fedus cum oculis meis:vt nec qͥdeʒ coguarẽ de
virgien. 241àDH
NUaarũ remediũ eſt odoꝛatus pᷣſeruatio
Hoies em̃ diabolici vngueng odoꝛife
ris ſe inungũt:aromaticaq; multa in ve
ſtibus poꝛtant vt in eis delectent᷑ cã libidis exci
tande.De qͥb ðꝛ Sap̃.ij. Dixerũt impij apud ſe
nõ recte co gitãtes. Uenite fruamur bonis que
ſunt:vngueni nos repleamꝰ:coꝛonemus nos
roſis anteq; marceſcãt. Signũ eſt ̊ meretriq ⁊
lenonis talia odoꝛamẽta deferre qͥ ad libidines
ꝓuocãt. Ideo talibo minat᷑ dñs Eſa.iij. dicens
Erit ꝓ ſuaui odoꝛe fetor. nn
Ulintũ remediũ eſt guſtus regulatio:ne
q in nimia comeſtioe vł potatiòe relaxatꝰ
lurxurie deſeruiat. Ait em̃ Cato ĩ ſuis do
cumẽd. Indulgere gule noli q̃ vẽtr amica ẽ. Et
Gualtenꝰ de caſtellione li.j.ſui oꝑis dicit
Si bacho veneriq; vacas:qͥ cetera ſubdis.
Sub iuga veniſtüperijt delata vacantis
¶ibertas animi veneris flagrante camino.
Mens habet interius:rixas ⁊ bella moueri
Imꝑat ⁊ ſuadet rõnis vile ſepulchꝛrũ
Ebꝛietas:rigidos eneruant hec duo moꝛes.
Et QOuidiꝰ in.j.de arte amandiinqͥt
Mens erit apta capitũc cũ latiſſima reꝝ.
Vt ſeges in pingui luxuriathumo.
Et Iſidoꝛus.ij.ſoliloqoꝝ ca.vij.dicit
Lib ſaturitas luxuriã generat. Saturitati li⸗
*

bido
Ertũ remediũ eſt tacꝰ euitatio H
8 Debes em̃ cauere a tactibo ipudidq ⁊ ꝑi/
culoſis.qꝛ vt ðꝛ Ecci.xiij.qui tetigerit pi
Tẽ inqͥnabit᷑ ab ea. Ideo Pꝛouer.vj.inqᷣt Salo

mon.Nunqͥd põt hõ in ſinu ſuo ignẽ abſcõde⸗

re vt veſtimeta eiꝰ nõ ardeãt:et ambulare ſuper
pꝛunas ignis vt nõ cõburant᷑ plante eiꝰ. q̃ſi di.
Nõ.Iſti aũt maledicti tacꝰ pᷣcipue fiũt in choꝛe
is ⁊ tripudijs. Ideo Eʒech.xxv.minat᷑ dñs di.

5

adiũcta ẽ. Jeiunio aũt libido reſtringit᷑.

xxVII

Pꝛo eo ꝙ percuſſiſti pede etplauſiſti manu:id
circo extẽda ſuꝑ te manũ mes et ꝑd te deterra.
Cuſtodiẽedi ſunt ꝗ̊ diligeter oẽs ſenſus coꝛꝑis
ab oibo:marie ab hijs qᷣ vginitatẽ ſeruare cõcu/
piſcũt ⁊ volũt eſſe caſti:nõ ſolũ coꝛꝑe ſed ⁊ mẽte
qꝛ ait phᷣus.iij.de aia.nihil eſt in intellectu qͥn p

us fuerit in ſenſu. Senſus em̃ coꝛꝑales ſunt tã

ꝙᷓ; feneſtre ꝑ q́s moꝛs pcti moꝛtalis ĩ animã in⸗
gredit᷑:iuxta illud Hiere.ix. Moꝛs intratꝑ fe⸗
neſtras noſtras. De cribo aũt ſenſibo loqᷓns Ja⸗
cob beneuẽtanꝰ ſui libꝛi.l.ca.oñdit quõ iducũt
ad libididinẽ dicẽs. Uiſus ⁊ auditꝰ nemõ ⁊ ta⸗
* amoꝛis.Hec aditũ ſui ſꝑ hr̃e ſolet.
Eptimũ remediũ ẽ diſſolutiõis abdica⸗
8 tno. Riſibo em̃ vacãs ⁊ recreatiõibo ſuꝑ/
fluis:de facili incidit in laqueũ diaboli

tẽptãt de luxuria. Unð inqᷣt Ouidiꝰin.j. de ane

amãdi. Pectoꝛa cũ gaudẽt necſũt attrita dolo/
re Ipſa patẽt:blada tũc ſubit arte venꝰ. Octa
uum remediũ eſt malaꝝ ſocietatũ dimiſſio. In
qͥt em Hiero.in ſuo tranſitu. Ego puto ſi cũm
viris femie habitauerint:viſcarium diaboli nõ
deerit. Et Berñ.in q̊ͥdã ſermone dicit. Cũ femis

et iuuenib ipudicis cõuerſari ⁊ nõ peccare:ma
ius miraculũ puto qᷓ; moꝛtuos ſuſcitare. Et iõ

inqᷣt Paulꝰ.j.ad Thim̃.v.Adoleſcẽtulas vidu
as deuita. Albert? qʒ in tracatu de vᷣtutibo poli
ticis inqt. Nõne ſtultꝰeſſet qͥ ſitim exninguere vo
lens ſal comederet. Nõne etiã amens exiſteret qͥ

ignẽ extinguere volẽs:ligna:picẽ ⁊ oleũ adiũge/
ret.Sic ⁊ ꝑ oĩa ſtultꝰeſt qͥ caſtꝰeſſe volẽs: mala

cõſoꝛtia: mala colloqa:mala oꝑa:maloſq; nõ
declinat aſpecꝰ. Quõ põt ſtipula cũ igneſema/
ri ⁊ nõ ab eo incẽdi. Quõ pix manibo põttagi et

ab ea nõ inqᷣnari.Nunqᷣd ſine infeciõe manuũ
tãgere poterit bõ plũbuʒ.Quõ poterit lepꝛoſis

miſceri ⁊ ab eis nõ infici.Nunqͥd nõ ouis moꝛ⸗
bida gregis totiꝰẽ infectiua.Ex hijs ꝗ̊ patet ꝙ qͥ
mala ↄſoꝛtia vitare nolunt ↄtinere nõ pñt.Hec
ille. Nõ ſolũ aũt exraneoꝝ ſed etiã ꝓpinqͥ̊ꝝ ðbet
q caſtitatẽ ſeruare vulc ſuſpeca ↄſoꝛtia euitare.

qꝛ ðꝛ Hiere.ix.Unuſqᷣſq; ſe a pxio ſuo cuſtodi/
at:⁊ ĩ oi fratreſuo nõ habeat fiduciã.qꝛ oĩs fra⸗
ter ſupplãtãs ſi upꝓplãtabit᷑: ⁊ ois amicꝰ fraudulẽ/

ter incedet. Q
n Onum remediuʒ eſt ocioſitatꝭ remotio.
Ocuũ em̃ ad libidinẽ ꝓpuocare ſolet. UVñ
Eʒech.xvj. ðꝛ. Hec fuit iniqͥtas ſodome abũdã⸗
tia pãis ⁊ vini ⁊ ocũ.iõ Ouið.i.j.ð reme.amor
de qdã ſacerdote idoloꝝ qͥ erat ↄtinẽs ⁊ ꝓpt᷑ od

um fac* luxurioſus ait.Querit egiſtꝰq̃re ſitfa
cꝰadult᷑ In pꝛõptu cã ẽ:deſidioſus erat. Quia

g̊ ocũ eſt mr̃ oim vicioꝝ ⁊ nouerca vᷣtutũ:vtin
qt Berñ.in q̊dã ſer.et młta mala docuit ocoſi⸗

tas:ſic ſcptũ eſt Ecci.xxxiij.maxie mala libidis.

idcirco inqͥt Ouidiꝰvbi S.Oaa ſi tollaſ ꝑiere cu

pidis arcꝰ.Cõtẽpteq; iacẽt ⁊ſine luce faces.et ite

rũ ibidẽ ðt Deſidiã puer ille ſeqͥ ſolet:oditagẽteſ

2—

Golltthmocbi⸗
ſinunclind

Nderbndt n
Ge onnmconn

ſancsltoekae
nogtirrot
Ggtan inn
uni fymnuſßeli
urennlreaui
–
ihol cob. O
uifgnueas bede

Pyäinvaſsfialtd

fisferucwen⸗
d Vodcamän
nolg dapt
ſlcido wotral
Cuur diuerlis e
Ucumataatcßit
luenclwoſis 5l
Oucii deremed

Untanitomia iu

fenapent Jinqt
fanäraxeſtm⸗
Urudegneoqns
mulrllglcreit
ſeſnrii argt
gltinurtgn
zoimiſianine
temiggudſtori
chccinhoder⸗
ſkülnieg
Rltacz ge
lifainigc
Ktbiräbid⸗
ondigaurt

(lamuntactnr
öpoſng

Vnbblloꝛesti
rgoroigs

llobktie⸗

ſaltieten

8
kinbnein.

“

Oud n Nn
neſütmndoe
meyop, D
anmdiniſo Nn
nnbſicn
Amun dada
medct fn
Mantnöh
omosſtſn 6
Binlpni

käman
moer
eſinn
gnmipzütt
Ginemiminui
ſongttiasne
abiſe

=.

röd

1Gaigutgi
Pen Mnwe
apryhoal/
rſaui hMion

Samfnudule
.

oſenn kenone
Nocntſole.

Pſoomeedſ

zijörmem
rnryenist n
uakegle in
oſvsr
õ
uu dhot o

Foliũ

gedit amoꝛ rebo:res age tutꝰeris. Inter oĩa aũt
exercitia nullũ meliꝰeſt advincendã libidinẽ fer
uẽti o ꝛone.Et iõ inqͥt Hiero.epła.lxxxxv.Semꝑ

in manibo tuis ſit diuina laus:⁊ taʒ crebꝛe oꝛo

nes: vt oĩm cogitationũ ſagitte qbo adoleſcẽtia

ꝑcuti ſolet hmòi dipeo repellantur.

Ecimũ remediũ eſt occaſiõis remotio.ſ.
d locdi: tpis ⁊ ceteraꝝ cauſaꝝ iducentiũ ad
libidineʒz. De qͥb ait Oui.ij.de remedio
amoꝛis.Et loca ſepe nocẽt fugite loca ↄſcia vꝛi
Concubitus:cauſas illa doloꝛis habent.
Ut pene extinctum cinerẽ ſulphure tangas
Viuit:⁊ ex minimo maximus ignis erit.
Sic niſi vitaris quicquid renouabit amoꝛẽ:
Flãma recãdeſcet que modo nulla fuit.
Undecimũ remediũ ẽ ſobꝛia doꝛmitio maxie

de die. vñ inqͤt LCato in ſuis documẽtis. Plus

vigila ſemꝑ necſomno dedit?eſto. Nam dutur
na qes vicijs alimenta miniſtrat. Maxime aũt
carnalibo. Jõ. j. Petri. v.iqᷣt Apłs. Sobꝛij eſto⸗

te ⁊ vigilate:qꝛ aduerſariꝰ veſter dyabolꝰtanqᷓ;

leo rugiẽs circũit q̃rẽs quẽ deuoꝛet:cui reſiſtite
foꝛtes i fide. Eapꝛopter dic dñs Apoc.xvj.Bea
tus qͥ vigilat ⁊ cuſtodit veſtimẽta ſua.ſ.vginita
tis ⁊ aliaꝝ vᷣtutũ. Jõ admonet om̃es xpᷣianos
marie vᷣgines:ipᷣe ſaluatoꝛ Luce.xyj.dicẽs. Ui⸗
llate omni tꝑe oꝛãtes. Qui em hʒ aliqͥd ĩ depo
ito nõ doꝛmiat. Ut dicit᷑ ĩ autẽ.de depoſi.⁊ de⸗
nũ.inquili.coł.vj. Qð pꝑtinet ad vᷣgines:q̃ the
ſaurũ vᷣginitatis habẽt cuſtodiẽdũ:⁊ iõ qꝛ ipᷣm

poꝛtãt in vaſis fictilibo.ij.ad Coꝛ.iiij.debẽt cete⸗

ris feruentiꝰ in oꝛonibo vigilare. S
d Vodecimũ remediũ eſt carnis moꝛtifi⸗
tio ſq; diſciplinãdo illã ⁊ alijs penitẽtijs

affligẽdo vt ↄtra ſpũʒ rebellare nõ poſſit ſi ma,h

cerata ⁊ diuerſis auſteritatibo incentiuis libidi⸗
nũ euacuata:atq; in varijs afflictiõibꝰ occupa⸗
ta a voluptuoſis ðlectatiõib refrigeſcat.Ait em
Ouidi.ij.de remedio amoꝛis.Gradia ꝑ młtos

tenuant᷑ flumia riuos:Sectaq; ſeducto ſtipite

flãma perit. Jõ inqͥt Apoſt.ad Coł.iij. Moꝛti⸗

ficate mẽbꝛa veſtra.ſ.vt vᷣginitatẽ obſᷣuare vao-⸗

leatis.de qua loq̃ns Hiero.in qdã ſᷣmone inqᷣt
OQð iõ ſibilla licet eẽt pagana ſpũm credit᷑ rece/⸗

piſſe ꝓpheticũ:qꝛ vᷣgo erat. Pꝛopter buiꝰ vᷣtuc

excellẽtiã multe vgines potiꝰvoluerũt moꝛi qᷓ;
v ginitatẽ ſuã amittere:licet gẽtiles eẽnt ⁊ paga⸗
ne:vt legit᷑ in hiſtoꝛijs romanoꝝ.In qͥ bo etiã ðꝛ
ꝙ cũ q̃dã virgo dee veſte dedicatã accuſaret᷑ de
ſtupꝛo:illa vt ſe vginẽ oñderet cũ cribꝛo ad tibe

rim iuit atq; ipᷣʒʒ aqua ĩpleuit:⁊ vſq; ad capito⸗

liũ plenũ tulit:qᷓ;uis vas eẽt foꝛaminib plenũ.
Et ibidẽ etiã hr ꝙ fuit alia vgo Rome q̃ ad ꝓ⸗

bandũ ꝙ erat virgo cingulo ſuo maximã nauẽ
ſola traxit ad terra:qua hoĩum miłtitudo moue
re nõ poterat. Verũ qꝛ hũani generꝭ iimicꝰ:cãto

terribilioꝛes tẽptatiões vᷣginibo ĩgerit:q̃nto eas

videt gloꝛioſius ðᷣbere coꝛonari:opoꝛtet eas ad

re quo pergit.

(CCXXXIX

Jeſu chꝛiſti crucifixi pedes cũ taliter tẽptantur
recurrere:⁊ cũ lachꝛymis vna cũ beato griſanto

oꝛare ⁊ dicere ſiqnt ſcriptũ ẽ in legẽda eius.Ex⸗

urge dñe in adiutoꝛiũ mihi:dic aie mee ſalꝰ tua

ego ſum. Quis em̃ iſtã pugnã a diabolo excita⸗
tam vincere pᷣualet niſi tua ꝓ eo fuerit dextera
dimicata.Errat qͥ ſe putat caſtitatẽ ꝑfectam ſu⸗
is poſſe niſibo obtinere.Niſi em̃ tno imbꝛe fue⸗
rit extincta flãma libidinis nõ põt animꝰꝑueui
Pars ſecũda huiꝰ ſermõis de viduis. T
Ecundo vobis viduis tria volo elargi
ſtri munera. Primũ dicet᷑ cõſoꝛtationis
vos em̃ cõfoꝛtare intendo oñdẽs ꝙ ſta⸗
tus veſter ẽ deo acceptꝰ.Qð ꝓbat᷑ pꝛimo ratiõe
diuine viſitatiõis:qꝛ viduas gratioſiſſime viſi
tauit. Uñ vt habet᷑.iij. Regꝭ.xvij.cꝑe famis mil
ſus ẽ Helias ad viduã ſareptanã q̃ poſtq; de/
dit comedere Helie: bydria fanine eius no defe
cit miraculoſe.et lechitꝰ olei nõ eſt iminutꝰom̃i
bus illis dieb. De Judich etiã legit᷑ ꝙ erat gra
ta oĩpotẽti deo:cui vidue tantã gratia contulit
deus:vt ꝓpłm ſuũ ab impetu ⁊ furoꝛe inimico⸗
rum liberaret.vt habet᷑ eiuſdẽ lib.xiij.c. Lu.etiã
ij. ðꝛ.ꝙ erat anna ꝓphetiſſa vidua vſq; ad ãnos
lxxxiiij.que vixerat cũ viro ſuo annis ſeptẽ avir
ginitate ſua:⁊ hec nõ diſcedebat de templo ieiu⸗
nijs ⁊ obſecratibibo ſᷣutẽs deo die ac nocte. Hu
ic xᷣs ꝑuulꝰ ſicut ⁊ Simeoni pᷣbuit ſevidendũ
ulãq; dignatꝰ ẽ viſitare:que cõfitebat᷑ dño ⁊ lo⸗
quebat᷑ de illo oĩbo qui expeccabãt redẽptioneʒ

iſrael. Luc.etiã.vij legit᷑ dñs ieſus ↄſolatꝰeſt

viduã reſuſcitans eius vnigenitũ filiũ. U
Ecundo dignitas vidualis apparet rõ⸗
ſ ne diuine acceptionis. Lu.nã q;.xxj.ſcri
bit᷑ q;eũ accepta fuit oblatio vidue pau⸗
percule:que offerẽs duo minuta om̃es locuple
tes rõne ſue ſanctitatꝭ in oblatiõe ſuꝑauitDeus
etiã exaudit oꝛones viduarũ. UVñ Ecci.xxxv. ðꝛ
Lachꝛyme vidue ad marxillã deſcendũt:⁊ excla⸗
matio eius ſuꝑ deducẽtẽ eas Aà maxilla em̃ aſcẽ
dunt vſq; ad celum:⁊ dñs exauditoꝛ delectabi
tur in illis.Et ideo ðꝛ in.c.fi.vxxxj.di.ꝙ vidue q
ſtipendio eccłie ſuſtẽtãt᷑ debẽt meritis ⁊ oꝛatio⸗

nibus ſuis ecdeſiã adiuuare. Tertio cõmen/

dat᷑ viduitas rõne diuine pᷣceptiõis.Dedit nã⸗

q deus pᷣceptum oĩb regibus:pncipibo:iudi⸗

clbus ⁊ aduocatis oĩbuſq; hoĩb:vt viduaruʒ
cauſas tuerent᷑:⁊ ne illas oppꝛimerẽt vel mole⸗
ſtarent. Uñ Eſa.j.dñs ait.Querite iudiciũ:ſub
uenite o ppꝛeſſo:iudicate pupillo:defendite vi⸗

duam. Et Exo. xx. ait. Uidue ⁊ pupillo non nðò/
cebitis: ſi leſeritis eos:vociferabũt ad me:⁊ ego

audiã clamoꝛẽ eoꝛũ ⁊ indignabit᷑ furoꝛ meꝰ:ꝑ/
cutiãq; vos gladio:⁊ erũt vxoꝛes veſtre vidue⁊
filij vri pupilli.Et ꝑ Hiere.xxij. Facite iudiciũ⁊
iuſticiã:⁊ liberate vi oꝓpꝛeſſum de manu calum
niatoꝛis:aduenã pupillũ:⁊ viduã nolitse eri

Bermo

ſtare:neq; oppꝛimatis inique.Et iterũ Hierẽ.x
diñs de his qͥ viduas ſpernũt abijciũt ſic loqᷣ᷑
Pꝛeterierũt ᷣmões meos peſſime:cauſam vi⸗
ue nõ iudicauerũt.Nũquid ſuꝑ his nõ viſita⸗
bo dicit dñs:aut ſuꝑ gentẽ huiuſcemõi nõ vlci⸗
ſcet᷑ aia mea.Et Job.xxij.ait. Uiduas dimiſiſti
vacuas⁊ lacertos pupilloꝝ cõminuiſti:ꝓpterea
circũdatꝰ es laqueis:⁊ ↄturbat te foꝛmido ſubi
ta. Jaco.vᷣo.v.c.ſue canonice ait. Religio mun⸗
da ⁊ imaculata apud deũ ⁊ patrẽ hec ẽ: viſitare
upuülos ⁊ viduas in tribulatiõe eoꝛũ.Et Pau
us.j.ad Thim̃.v.inquit.Uiduas honoꝛa que
vere vidue ſunt. Sʒ hodierna die nõ ſolũ nõ vi
ſitant᷑ ſeu honoꝛant᷑:qͥnimo vexant᷑:expoliant᷑:
turbant᷑ a multis:rapiunt᷑ ſua bona:l querũt
iuſticiã nec inueniũt illã.Et qð his deterius eſt
vltra damnũ rerũ patiunt᷑ falſas graueſq; cri⸗
minatiões.Uñ quelibet earũ dicere põt illud.ij
Reg;. xiiij. Heu quia muliervidua ego ſuʒ.La
ceo reliq̃s moleſtias que eis inferũt.O viduaꝝ
ꝑſecutoꝛes:lupi rapiẽtes illarũ bona:o crude⸗
les aduocati ⁊ iudices:o falſi notarij:o iniqͥ te⸗
ſtes. Quis docebit vos fugere a vẽtura ira. In
ter oĩa em̃ pctã grauia:maximũ ſcelus ẽ oppꝛi⸗
mere viduas que qꝛ ſunt ſine viro defenſoꝛe fa
ciliter pñt offendi ⁊ depᷣdari. Juxta illud Eſa.x.
Erunt vidue pꝛede eoꝛũ.Et qꝛ ſunt ſine viro cõ
ſiliatoꝛe leuiter decipiunt᷑. Un ¶ Mat.xxiij.dicit᷑.
Deuoꝛãt domos viduarũ ſub pᷣtextu ꝓlixe oꝛa
tionis. Itẽ qꝛ ſunt ſine viro cõſolatoꝛe:quaſi ſꝑ
ſunt in triſticia:? ideo nõ debet augeri atflictio
afflictj. legẽ.diuus.ff.de offi.pᷣſi.Magnũ au
tem meritũ ẽ ↄſolari viduas ſicut faciebat Job
qui ſui libꝛi.c.xxix.inquit.Coꝛ vidue ↄſolatꝰ ſũ
⁊.xxxj.c.iteꝝ ait.Oculos vidue ſpectare nõ feci.
Nõ ſolũ aũt pᷣcipit deus viduas defenſari:ſed
etiã ſancta mat᷑ eccłia h mãdat pᷣlatis in.c.j.lxxx
vij. di. pcipiẽs epᷣis vt viduis ſuũ pᷣſtent pᷣſidi⸗
um ⁊ ꝓtectiõis patrociniũ ð impꝛoboꝛũ violẽ⸗
tias.⁊ in.c. Regũ.xxiij.q.v.dicit᷑ ꝙ; ꝓpꝛiũ officiũ
regũ ẽ focere iudiciũ ⁊ miniſtrare iuſticiã maxie
viduis liberãdo eas de manu potentũ a qͥb fa
ciliter calumniant᷑ ⁊ oppꝛimunt᷑. X
Ecũdũ munꝰ qð vobis o vidue elargi⸗
ſ n volo ðꝛ exhoꝛtatiõis.ſ.ad viduitateʒ
fſᷣuãdã potiꝰ qᷓ; ad nubendũ.Et b̊ pᷣmo
Apter iudiciũ caſtitatis.Qñ em̃ mulier nubit to
tiens ſignũ ẽ magne incõtinẽtie. Uñ Hiero.cõ⸗
tra Jouinianũ refert:⁊ etiã ro mane narrant hi
ſtoꝛie:ꝙ poꝛtia minoꝛ catonis filia cũ laudaret
pud eã quedã matrona ꝙ eẽt bñ moꝛigerata:
q̃ tñ ſecũdũ acceꝑat virũ:ait.Felix ⁊ pudica ma
trona:nunqᷓ; pᷣter ſemel nubit.⁊ UValeriꝰ in.ij.li.
inqᷣt. CX ũle mulieres que vno fuerãt contente
mrimonio coꝛona pudicicie honoꝛabant᷑.Sci
endũ tñ eſt ꝙ ſecũde nuptie nõ repꝛobant᷑ a deo
imo appꝛobant᷑:⁊ in vtroq; teſtamẽto pꝑmittũt᷑
tanqᷓ; lidce,c, deus. xxj.q.j.deo in.c.aperiãt.ea⸗

dem. q.? cã. ait Hiero. Nõ damnamꝰbigamos

imo nectrigamos:⁊ ſi dic pᷣt occogamos.Pꝛo
pter hac aũt aucoꝛitatẽ.Cũ ad pꝛem meũ dñũm

laurentiũ ꝑrexiſſet quedã vidua q̃ habuerat ſex

viros petẽs q̃t mantos poſſet mulier accipere

ſaluo honoꝛe ſuo:ipᷣe qͥ facetus erat rñdit ꝙ vi/⸗

q; ad ſeptẽ.Cognoſcebat em̃ ꝙ aliũ virũ deſide
rabat acciꝑe:ſed verecũdia detinebat᷑. Pꝛedicta
qq; ↄfirmãs Augꝗ.ſuꝑ illa vᷣba aplłi.j.ad Coꝝ.

vij. Si doꝛmierit vir eius nubat cui volueritin
dno:ait. Nõ dicit pᷣmꝰ vel ſecũdꝰ vel tertius:nec
ergo nob diffiniendũ eſt qð nõ diffiniuit apls
vn nullas debeo dãnare nuptias nec eis vere,

cundiã inferre numeroſitate.hec ille. Ea ꝓpter in

quit apłs vbi S. Dico aũt innuptis ⁊ viduis
bonũ ẽ illis ſi ſic ꝑmanest ſic ⁊ ego:qð ſi nõ con
tinest nubãt:meliꝰ ẽ em nubere q; vꝛi.Et Hie⸗
ro.ad gerũtiã ait.Adoleſcentula vidua qᷓ ↄtine
re nõ põt maritũ potiꝰ accipiat qᷓ; diaboluʒ.Ct
in eadẽ epła narrat de quodã Rome qͥ riginta

yxoꝛes habuerat q̃s ſepelierat: ⁊ de mullere q̃
ſepelierat vigintiduos maritos:qui ſimul iũcti
ſunt mr̃imonio ⁊ fuit magna expectatio ꝓpli qͥſ

eoꝛũ ferret alceꝝ ad ſepulcrũ.Et tandẽ vicit ma,/
itus:⁊ añ feretrũ coꝛonatꝰ incedẽs cantabat et
noiatim vxoꝛes ſingulas noiabat.Et ſubiũgit

Hieroni.vbi S.O bſecro vt illa teſtimonia non

nouer qͥb incõtinẽtibo miſeris ſubuenit᷑:q po

tius lectites quibo pudicitia coꝛonat᷑. Facit in/⸗

ſuꝑ ad viduicatis laudẽ qð ⁊ turtures illã ſer⸗
uant.vt em inqͥt Phᷣus in lib.de aialib: ⁊ re⸗

fert Albertꝰmagnus in tractatu de vtutibo po⸗

liticis. Lurtur ſicut viuẽte marito:nunq; alteri
ſe cõiungit:ſic eo moꝛtuo nunq; ſecũdas nupti

as querit:ſed ſola incedit:ſiluas ⁊ meſta loca re
quirit:om̃e ↄſoꝛtiũ refugit:⁊ ex moꝛtui mariti

memoꝛia ſemꝑ gemit. Ideo inqͥt Amb.in exa⸗
meron.Diſcite młieres qᷓ;ta ſit viduitatis gra qᷓ

etiam in auibus pᷣdicat᷑. gvx
Ecundo dico ꝙ laudabile ẽ ſeruare vi⸗
ſduictatẽ ꝓpter ſignũ charitatis:vt.ſ.oſtẽ
dat vxoꝛ q;tũ amauerat virũ ſuum Uñ

vt refert Uirgiliꝰ in uiij.Eney.dicebat Dido vi⸗

dua.Ille meos pᷣmꝰ q me ſibi iunxit amoꝛes.
Abſtulit ille habet ſecum ſeruetq; ſepulchꝛo. et
Hiero.in lib.cõtra Jouinianũ ſcribit ꝙ Uale⸗

ria nobil romana que ſeruio viro ſuo moꝛtuo

nulli nubere volebat:cũ rogaret᷑ ſecũdũ virum
acciꝑe Rñdit ſe nõ poſſe hoc facere:quia pꝛimꝰ
adhuc viuebat Quadiu em̃ inqᷣtvixero:vir meꝰ

ꝑ amoꝛẽ viuet ĩ coꝛde meo.Et iterũ ibidẽ rectat

Hiero.qꝙ martia catonis filia cum nollet nu⸗
bere:ſed virũ defunctũ ſemꝑ lugeret Interroga
ta quẽ diem vlcumum haberet lucus.reſpondie
Quem ⁊ vite. ZEZEZE
Ertio ſuadeo vobis ſeruareviduitateʒ:
t ppter beneficiũ libertatis. Ait em Eſopꝰ
in ſuis documẽtis. on ſit alcenꝰ qͥ ſuꝰ

—

LCamtig
1 Munpusl
eetlnnoban
cädoduplitun
Gatepokmanim⸗
Niecionlinnc
Teiündians
Pneciinss
Gictinoanere
ſeatiludſtopen
fecnt Meo in
olerenty
uut nrn
no uiſanwa
Huri Licañ wn
Uir Ovagarmor
ſerſechnndehirt

(leiurabarwon

1. aczlacern

ADlcctörutta run

laus zamplatans

chebatooſtende
Muooffegubate
(ſwolebar.

Hrümun
t borepido
„ losſſer
ſſennonislomn
Cynalumn Zitemn

ſblingglunrr
Cnrpbenrhie
Nniepalunrn
bneigchmc
Aandn⸗
6 benrceſin
„Doſunt
enat
lſtmage
tinaf
lunnalent
cubinſanmne
Dleedondin
Unſemicmin
Krindeng

rrgoclröen

NWengi ane.
anng ne

. Danine

„ℳ⸗ 3 NE .
emw

onuni; iteſn
Dtanmm nun
wng önbnn

„

irnanusgl
.

uutirilnunn
cutnunt olt
rmiunn
Aabn dico Ni⸗
liunnt amoꝛts,
Ngzſchulchno 4

iſade De

Nro ſwo wonn
rckſechdü n
ſacreguap
Pimmntt,
tnibitia

Ns unmolH

ugrt ſn
glocnentſe⸗
ſnaniteh
ℳ0
ns e ſh
ſcbmil

— =
= –
.

H

Foliü

eſſe poteſt cum igit᷑ vidua ſit ſua dña:⁊ in pace
viuat ⁊ ſi virũ accipiat diſcrimini ſe exponat:vt
foꝛte inueniat.rixoſum vel beſtialẽ ac illã tribu⸗

lantem:melius faciet in viduitate ꝑmanendo.

Ideo Hiero.cõtra Jouinianũ narrat: ꝙ rome

quedã nobilis vidua interrogata quare nube⸗
re nollet rñdit:quia bonũ habui virũ. Et ſi ſe⸗
cũdũ acciꝑem aut eſſet bonus aut malus. Si
bonus ſemꝑ eẽm in timoꝛe ne illũ ꝑderem. Si

malus ſemꝑ eſſem in doloꝛe:⁊ poſt virũ bonuʒ

aliũ malum ſuſtinere nõ poſſem:his tñ nõ ob⸗

ſtancibus ſi qua velit nubere nubat libero aio
Nõ em̃ facit ↄ pᷣceptũ dei vel eccleſie. A

Tſdendũ ꝙ licet ſᷣm ius ciuile mulier
e inkfra tẽpus luctus.i.infra annũ a moꝛ⸗
te viri nubens incurrat infamiã.vt.C.ð

ſecũdis nup.l.j.tamẽ ſᷣm ius canonicũ põt ime

diate poſt moꝛtẽ mariti nubere abſq; nota infa
mie.c.ſuꝑ illa.⁊.c.cũ ſecũdũ.extra de ſecũ.nupt.

Ille tñ mulieres que remanẽt in viduitate:ma⸗

xime exñtes adhuc iuuenes demõſtrot ꝙ coꝛdi
aliſſimo amoꝛe ſuũ virũ diligebant. Ad quod
facit ülud ſtupendũ ⁊ admirabile exempluʒ qð

recitat Hiero. in quadã epłla dicens:ꝙ apð in/⸗
daos lex erat ꝙ vnuſquiſq; plures poſſet habere

vxoꝛes.Erat quoq; decretũ ꝙ vxoꝛ illa que pꝛe
ceteris fuiſſet viro chara:cũ marito moꝛtuo cre⸗

maret᷑. Lũc em̃ defunctoꝛũ coꝛꝑa cremari ſole⸗

bãaãt.Qua/ꝓpter moꝛtuo aliquo viro vxoꝛes oẽs

inter ſe cõtendebãt:⁊ quelibet ſe magis dilectaz

fuiſſe iurabat:vt cum viro moꝛtuo poſſet arde/
re. Iaq; illa que vincebat:⁊ pꝛobabat ſe magꝭ
dilectã:iuxta virũ ſuũ accũbebat:illum deoſcu
lans ⁊ amplexans:⁊ ignes appoſitos penitꝰ cõ⸗

temnebat:oſtendẽs ꝙ ſecũdas nuptias nulla/

tenus affectabat:que cũ ſuo pꝛimo marito mo⸗
ri volebat.
Ertiũ munꝰ quod vobis relinquo o de
t uote vidue dicit᷑ regulatiõis. Lres em̃
regulas ſeruare debetis Pꝛima ðꝛ moꝛ
tificationis.ſ.omniũ ſenſualitatũ ⁊ voluptatũ
carnalium.Ait em̃ Paulꝰ.j.ad Thimo.v. Ui⸗
dua que in delitijs ẽ:viuẽs moꝛtua eſt. Repᷣhẽ⸗
ſibiles icaq; ſunt vidue que ocio vacãtes come
dunt ⁊ bibunt ſplendide:doꝛmiunt ſuꝑflue et

delitioſe:poliunt cutẽ ⁊ oꝛ nant᷑:licet ſe viduali⸗

bus induant veſtimentis. .

Excunda regula dicit᷑ cõuerſatiõis. De⸗

s bent em̃ euitare ↄuerſationẽ hoĩm qᷓ;tũ
poſſunt.Et dicere cũ ps. Ecce elongaui
fugiẽs ⁊ manſi in ſolitudine.Auicula em̃ terraʒ
fugiens eſt magis tuta ꝙ laqueis nõ capietur.
Ideo vidue inqt Hiero.epła.lxxxv. Nõ ambu⸗
let iuxta te calamiſtratꝰ ꝓcuratoꝛ:nõ hiſtrio fra

ctus in feminã:nõ cantoꝛis diabolici venenata

dulcedo:nõ iuuenis cultus ⁊ nitidus:nihil ar
tium ſcenicarũ:nihil tibi in obſequijs mole iun
gat᷑ ⁊c. Periculoſa ẽ em̃ mulierũ ac viroꝛũ con

CCX.

nerſatio:⁊ nõ pñt toto coꝛde babitare cũ deo qᷣ

talibo cõuerſanonibo delectant᷑.c.hoſpitiolũ.xxx

ij. di. Et ideo cmilibet vidue dico illð NHiero. ad
Euſtochiũ. Rarus tibi ſit greſſus in publicuʒ.

Item illud eiuſdẽ Hiero.ad Saluiniõ Caueto

om̃es ſuſpitiões ⁊ quicqͥ d rõnabiliter fingi põt
ne rfingat᷑ ante deuita. Zertia regula dicit᷑ des
uotionis.Debẽt em̃ eſſe deuote ⁊ familie ſue bñ
peſſe.Quib dicit aplus.j.ad Thimo.v. Si q̃ᷓ
vidua filios aut nepotes habet:diſcat pꝛimum
domũ ſuam regere:hoc em̃ acceptũ eſt coꝛa deo
Que aũt vere vidua eſt ⁊ deſolata ſperet in deũ
⁊ inſtet obſecratiõibo ⁊ oꝛonibus die ac nocte.
Has regulas ſi ſeruaneris o vidua maximum
in regno celoꝛũ pꝛemiũ cõſequeris. Tales eniʒ⸗
viduas intãtũ extollit imꝑatoꝛ Juſtinianus vt
virginibo eas auſus fnerit co mꝑare.ſicut ſeptũ
eſt in autentico de nõ eligẽdo ſecũdo nuben.S.
cũ igit᷑.ver.optimũ itaq;. Ubi ait Optimũ itaq;
eſt acq; laudabile dignum rone:quatenꝰ que ſe
mel ad virũ venerunt:ſeruẽt inuiolatũ moꝛien⸗
tium thoꝛũ. Has em mulieres miramur pari⸗

ter ⁊ laudamus:⁊ nõ pꝛocula virginitate poni

mus.Qõ tñ dictũ debet m pᷣdicta de virgini⸗
bus limitari quo ad retributionẽ diuina. Pꝛo

cõdluſione igi᷑ huꝰ ꝑtis:dico om̃ibo viduis et

alijs nõ cõiugatis qͥ nubere nõ ꝓponunt:q ſer⸗

uare debent illud quod ſuadet imꝑatoꝛ in au⸗

tentico.de leno.S.ſancimꝰ.di. SGancimꝰ omes
quidẽ ſᷣm ꝙ poſſunt agere caſtitatem:que ſola

poſſibuis eſt deo cũ fiducia hoĩm aĩas pᷣſenta/

re.De qua virtute loquẽs Salomon illiꝰ pul⸗
chꝛitudinẽ admirans exclamat Sap̃.iiij.di.O.
qᷓ; pulchꝛa eſt caſta generatio cũ claritate.ſ.bo⸗
noꝛũ operũ.ĩmoꝛtalis eſt memoꝛia illius apud
deũ ⁊ hoĩes:⁊ in ꝑpetuũ coꝛonata triumphat.
Et hboc ẽ quod pᷣcepit dñũs Luc.xij.dicẽs.Sint
lumbi veſtri pꝛecincti ⁊ lucerne ardentes in ma
nibus veſtris.
Pars tertia huiꝰ ſᷣmõis de ſtatu mulieruʒ et
de vicijs ac vtutibo eaꝝ ⁊ de illarũ oꝛnatu. D
Ontra mulieres mita a diuerſis do⸗
c ccoꝛib ꝓferunt᷑. Pꝛopter pꝛimã nãq;
mulierẽ pꝛimus homo peccauit ⁊ eie
ctus eſt de paradiſo.Geñ.iij. Ideo in
quit Salomon Eccs.vij. Jnueni amarioꝛem
moꝛte mulierẽ:que laqueꝰ venatoꝛũ eſt:ſagena

coꝛ illius:vincula ſunt manꝰ illius.Qui placet

deo effu giet illã:qui aũt pctõꝛ ẽ capiet᷑ ab ea.Et
Pꝛouerb.v.iterũ dicit de muliere. Acuta ẽ qua
ſH gladiꝰ biceps:quia ſcʒ occidit hoiem in aia et
in coꝛꝑe.⁊ Hiero.inquit.Gladiꝰ ingẽs eſt ſpei
es mulier. Berũ.quoq; in quodam fᷣmõe ait.
Vox mulieris ẽ ſerpẽtis ſibilus.X mlieres de

dite ſint auaricie inqͥt Seneca in lib.declamati

onũ dicẽs:ꝙ auanicia ẽ młiebꝛe viciũ.Et Berñ.
in lib.de impꝛobatiõe vicioꝛũ.c.vij.dicit. Peſt
auaricie fragili viget in muliere. d hiar fe⸗

Bermo

mine ſunt ſagacioꝛẽès ⁊ auaritioꝛes viris.l.ij. S.

feminas.vbi glo.C. de his qui ve.eta.impe.Fa⸗

cit textꝰi.l.ſʒ ſi ego.in fi.ff.ad velte.gloſa vero in
l.oẽs8S. C. de his ꝗͥ ve. eta.impe.in verbo. octauũ.
Decimo eqͥparat mulierẽ male herbe:eo ꝙ mu/
lier cito creicit ſicut mala herba. Dicit etiã gloſa
in.l.iij.ff. de legi.ꝙ rare ſunt młieres bone:et ꝙ;
ꝓ minimo deierarẽt.S.qꝛvero.in autẽ.vt ſine ꝓ⸗
hibitiõe ma.debi. JImꝑatoꝛ aũt in.i.lex que tu/
toꝛes.S.lex. C. de admini.tuto.appellat młieres
imoderatas ⁊ intẽꝑatas.Mutabiles etiã ſunt.
vñ Uirguliin.iiij. Eneydos inqͥt. Uariũ ⁊ mu⸗
tabile ſꝑ femina.? Terentiꝰait. Mulieres fer⸗
me vt pueri leui ſententia ſunt. Ideo.C. de ſpõ.
l. pater dicit. Plerũ qʒↄſilium femine aduerſus
Apꝛia cõmoda iuenit᷑ laboꝛare. Pꝛouer.quoq;
xij.dicit ſapiẽs.Circulꝰaureus in naribus ſuis
inulier pulchꝛa ⁊ fatua.? Jacobo beneuẽtanꝰ.(.
xlij.ſui libꝛi ait.Nõ bene ſecretũ młier tenet:imo
reuelat.Et.c.l. Ho bile coꝛ cũctis ⁊ mens eſtva
na puellis. Firmũ ꝓpoſitũ femina nulla gerit.⁊
Auianꝰpmo apologio.Femia qð iurat nõ vio⸗
lare timet.Dicit᷑ etiã in puerbio metrico.
Femina vas ðmonũ:roſa fetida:dulce venenũ.
Nam felle plenũ vas eſt qð credis amenũ.
Quid leuꝰflamma.fulmen:qͥd fulmine.ventꝰ.
Quid vento.mulier:quid muliere.nihil.
Pꝛopterea dicitur ꝙ mulieres ſunt incõſtan

tes.l.Fllio.C.de inofficioſo teſtamẽ.De malicia

aũt mulieꝝ inqᷣt Salomon Eccłs.vij. Unum
virũ:ſcilicet bonũ de mille repꝑi:mulierẽ ex oĩ/
bus nõ ĩueni.ſ.bonã.⁊ Eccłi.xxv.Nõ eſt caput
nequius ſuper caput colubꝛi:⁊ nõ eſt ira ſuper
iram mulieris.Nequitia mulieris ĩmutat faciẽ
eiꝰ:⁊ obcecat vultũ ſuũ tanqᷓ; vrſus:bꝛeuis oĩs
malicia ſuꝑ maliciã mulieris.Et iteꝝ ibidẽ ſcri⸗
ptũ eſt. Mulier ſi bᷣmatũ habeat cõtraria ẽ viro
ſuo.A muliere factũ eſt initiũ pcti:⁊ ꝑ illã om̃es
moꝛimur.⁊ Aug.in qdã ſᷣmone inqͥt.O mulier
iter mali:via moꝛtis:diſciplina ſerpẽtis:dyabo
li cõſiliaria:fons deceptiõis rubigo ſctõꝝ.mu⸗
ſcipula aie:latrociniũ vite:ſuauis moꝛs:blãda
ꝑcuſſio.interfectio lenis:ꝑnities ðlicata:libens
malũ:ſapida iugulatio ⁊ oĩium calamitas rerũ
Scõs aũt pbłᷣs ait. Mulier ẽ hois ↄfuſio. In⸗
ſatiabilis beſtia:cõtinua ſollicitudo:domꝰtem
peſtatis:viri incõtinẽtis naufragium:adulterij
vas:aial peſſimũ:põdus grauiſſimũ:aſpis in⸗
ſanabilis:humanũ mancipiũ.indeſinens pu⸗
gna:damnũ quotidianũ:ianua diaboli: cau⸗
da ſcoꝛpionis:ſepulchꝛũ dealbatum:vulnꝰ in⸗
Erabile. venenũ in dulcedine latens:anime coꝛ

ruptela:foꝛma decipiẽs:languoꝛ ſuauis.infe⸗

ctio coꝛdis:⁊ moꝛs manifeſta:euacuatio bur⸗
ſarum:doctrine impedimentũ:ꝑturbatio ſcola
rium:infamia ſacerdotũ:confuſio religioſoꝛũ:
poneſtatis infamia:culpe mater:radix vicioꝛũ:
⁊ cuiuſlibet mali finis ⁊ pᷣncipiũ Hiero.quoq;

in.c. hoſpitiolum.xxxij.di. inquit. Non põt toto

coꝛde cũ deo habitare:qͥ feminarũ acceſſibo co⸗
pulat᷑.Femina cõſcientiã ſecũ pariter habitãtis
exurit ⁊c.De femina aũt diuite inqͥt Juuenał.

lib.ij.ſatira vnica. Intolerabiliꝰ nibil ẽ q; femi⸗
na diues. Et Salomon Pꝛouer. xix. de conten

tioſa muliere ait. Tecta iugiter diſtillatia litigi⸗
oſa mulier.Et Pꝛouerb.xxj.iterũ inqͥt. Meliꝰ
eſt habitare in terra deſerta qᷓ; eũ muliere litigio
ſa ⁊ iracũda.Et Rich.in lib.de nuptijs ait. Eſt
mullier rixoſa viro pars moꝛtis amare. Nocte

dieq; modis mille fatigat eum. De crudelitate

mulieris ait Chꝛy.in quodã ſᷣmõe. Ego exti⸗

mo nullã eẽ in hoc mũdo beſtiã comꝑabilẽ ma
le mulieri.De pꝛoditiõe eiꝰ inqͥt Cato.ã ſtruit

inſidias lachꝛymis dũ femina ploꝛat.De loq̃ci
tate dicit Phus.iij. Politico.ꝙ ſi mulier ſit elo
quens nõ eſt vᷣtuti aſcribendũ ſed loquacitatr.
De opꝑibo eiꝰ inqt Eſopus.Femina femineũ nõ
bñ finit opꝰ.Et Oꝛigenes ſuꝑ ülud Matbᷣ.xv.

Ecce mulier chananea ait. Mulier arma dia/

boli:caput peccati:mater delicti:crãſgreſſio leg⸗
diuine:expulſio paradiſi.Et Petrꝰ rauẽnas in
ſermõe reſurrectiõis dicit. Mulier peccati cau⸗
ſa:mali anctrix:via moꝛtis:ſepulchꝛi titulꝰ: in/⸗

ferni ianua:lamenti neceſſitas. Cato vticeſis di

cebat.Si abſq; femina poſſet eẽ mũdus cõuer⸗

ſatio nr̃a nõ eẽt abſq; dijs.Et Cicero queſitꝰ q̃

revxoꝛẽ repudiaſſet Rñdit ſe ñ poſſe vxoꝛi⁊ phi
loſophie vacare. VUVñ ⁊ Plato qui mulierẽ non
cognouit:inter phᷣos plus de diuinis ſcripſit.
De quo refert Lactantciꝰ lib.iij.diui.inſtꝭ.aduer
ſus gentes:ꝙ de quattuoꝛ agebat gratias deo.
Pꝛimo ꝙ homo natꝰ eẽt ⁊ nõ aĩal bꝛutũ. Se/⸗
cũdo ꝙ grecꝰ potiꝰ qᷓ; barbarꝰ. Tertio ꝙ ache⸗
nis ⁊ tꝑe Socratis.Quarto ꝙ mas borte fe
mina.De cuiꝰ femine ↄditionibo loquẽs Aſcu⸗
lanus poeta in.iiij lib.ſui oꝑis dicit.
Femina que fecit mendõ:⁊ que fert
Radicẽ:ramũ:⁊ fruccũ om̃is mali
Supba auara groſſa ⁊ auſtera
Uenenũ:que coꝛpꝰ coꝛꝑis intoxicauit.
Uia iniqua:poꝛta pꝛaua infernalis
Oñ ſe pingit:pungit plus ſcoꝛpione
Dulce venenũ:putrida ſentina
Arma diaboli:⁊ magnũ flagellum
ꝛompta ad malũ:⁊ ꝑfida aſſultatrix
Igeo inqͥt Berñ.in doctrina ꝓficientiũ.
Si vpᷣm queris vultũ fugias mulieris
Cedere conenis fugiendo ne moꝛiaris
Si pꝛocul aſtabis animi tibi lucra parabis
Viuẽs lege poli mulieres cernere noii
Deſpice ſicillas ⁊ magnas atq; pulillas

Ut nullã noſcas:nec ſecũ viuere poſcas
Cũ ſecũ loquẽs tũc paucis vtere verbis

Sollicita multũ:ſtudeas auertere vultũ
Hõ bñ munit᷑ qui ꝑſpicit vnde feri

Femina foꝛmido ſit ſemꝑ vbiq; perito

ööö——S

inſl,ginſe,

minue llun
tſonunfute⸗
Penirüͤftri
Hagodumtian
itgoinlaſung
Nehſheeit
Ponlioftantn
olcnonct/
Nlonnuini
lrcouimn
rAlenn
ſlucenns;te
6plkomuimame

Ptrrcinulartan

cbiis ne Erdbelc

Tolrſiczepudoran

isctntabede
(olierduigis
Mvltdick dn
UImoinloudim

ſems des̈demull

tugorltates c

ldemalis fem

mmenmanme⸗
uuni neleeholer

i is a i dici

Rinzanbulauen
llni daneplan⸗
Ullinccbcbandden
Wmloneinencn
Kdsonneitn

monlinrar

.

—

Ninclaapercdcts
noaamnligre
murmdtigapelie
Ppcalerſihtone
Nichlugronfn
Pecoroliliii
cennrſontoti

cleg. ſegore

lüft bitcauſa veſt

hro⸗gnaing
1
Mauolunnine

ifnee d
Geſin.
ger i
Fümolo

üſed een

Dukemd
Aicnnigiie

Drünng,

ſcpulcinneg.

18, Cr iien
Cimidhsi
Cerw
ipoſſewunns
guimuliein
diumns ſon⸗
i diul inſt,an
Gedatgrann

no aialbeui 09

, Temet,
og enßt
hnipbpä
godi
nuin
l
7 .
nnaul.
s
oe

un
ltee.
mpliens
orians
vnpnih
gen⸗
niiu
1
Neſute
mius
ℳ%
.

Foliũ

Qui cupit eterna celeſtia regna ſuꝑna.
Sint quaſi meroꝛes mulieres: ſintq; ctimoꝛes
Et quaſi ſpinarũ puncture viſus earum.
Femina pᷣclara facie quaſi peſtis amara.
Et quaſi caligo rubigo moꝛtis oꝛigo
Et ꝓpter pᷣdicta ðꝛ in.c.clerici.⁊ in.c.ſequenti.lxx
xj. di. ꝙ clerici ⁊ religioſi debent eoꝛum conſoꝛ⸗
tia euitare. M
Ed cõtra pᷣdicta pñt adduci plures do/
S ccoꝛes cõmẽdantes ſtatũ mulierũ: q̃ ne
ceſſario fieri debuerũt in adiutoꝛiũ viro

rum. ſſicut declarat btũs Tho.in.j.ꝑte ſũme.q.

xcij. ⁊ ideo inqͥt deus Geñ.ij.cũ creaſſet Adam.
Nõ eſt bonũ hoiem eſſe ſolũ.Faciamꝰ ei adiu⸗
toꝛium ſile ſibi:⁊ ſic ꝓduxit mulierẽ. Cuiꝰ excel
lentia patet. Quia cũ vir pᷣmꝰ ſit facꝰ de limo:
ipᷣa foꝛmata fuit de coſta ade.⁊ ſic de materia di
gnioꝛi. Itẽ adã fuit factus extra paradiſum:ſq;
in agro damaſceno:vt dicũt doctoꝛes ſuꝑ Geñ.

ij. ⁊ glo.in.l.aſſumptio.ff.ad muni.⁊ in.c.illud.

xl.di. expᷣſſe hoc ðꝛ.⁊ ibidẽ ꝑ gloſam.Eua vo in
paradiſo facta ẽ.vt in dicto.c.ptʒ. In laudẽ aũt

mulieris inqͥt Arꝭ.viij de aialibb. Mulier viro

miſericoꝛdioꝛ ẽ.Et.j.ad Coꝝ.xj.ait PaulꝰMu

lier gloꝛia ẽ viri.Etin.l.aſſiduis.C.qͥ poti.in pi

gno.ha.ðꝛ.Quis mulierũ nõ miſereat᷑ ꝓpter ob
ſequia que viris pᷣſtant:ſpter partꝰ ꝑiculũ:⁊ ip
ſam liberoꝛũ ꝓcreationẽ.Et Ecci.xxv. Beatꝰ qᷣ
habitat cũ muliere ſenſata.Et.xxvj. Mulierjbo
ne btũs vir.Et ibidẽ ſcriptũ ẽ. Gratia ſuꝑ grãm

mulier ſãcta ⁊ pudoꝛata.Et Pꝛouer.xiiij. Du

lier ſapiẽs edificabit domũ ſuã.Et.vij.c.eiuſdeʒ
lib. Mulier diligẽs coꝛona ẽ viro ſuo.Et Pꝛo
uerb.vlt.dic Mulier timẽs deũ ipᷣa laudabit
Vltimo in laudẽ muliebꝛis ſexus reſultat ꝙ oĩ
potens deꝰ de muliere natus ẽ. Supꝛadicte
igit᷑ auctoꝛitates cõtra mulieres adducte intel⸗
ligunt᷑ de malis feminis:que nõ viuũt ſᷣm ſta⸗
tum earũ:maxime aũtotra vanas ⁊ diſſolutas
quarũ multe hodiernis reꝑiunt᷑ tꝑib:qͥb mi⸗
nat᷑ dñs Eſa.iij.dicẽs.Pꝛo eo ꝙ eleuate ſunt ſi
lie ſion:⁊ ambulauerũt extento colloꝛ nutibus
oculoꝛũ ibant ⁊ plaudebãt manibo: ⁊ cõpoſito
gradu incedebant:decaluabit dñs verticẽè filia⸗

rum ſion:⁊ crimen earũ nudabit.In die ſũlla au

feret dñs oꝛnatũ calciamẽtoꝛũ ⁊ lunulas:⁊ toꝛ
ques ⁊ monilia:⁊ armillas:⁊ mitras:⁊ diſcri⸗
minalia:⁊ perichelides:⁊ murenulas:⁊ olfato⸗

riola:⁊ anulos:⁊ gẽmas in fronte pendentes:?

mutatoꝛia:⁊ palliola:⁊ lintheamina:⁊ acus:et
ſpecula:⁊ ſindones:⁊ theriſtra:⁊ erit ꝓ ʒona fu⸗
niculus:pꝛo criſpanti crine caluitiũ: ⁊ ꝓ faſcia
pectoꝛali ciliciũ. Pulcherrimi quoq; viri tui ca
dent:⁊ foꝛtes tui in pᷣlio.hec ibi.Ea ꝓpter dicitur
Ecci.xj.Ne gloꝛieris in veſtiin vnq;. Nã pecca/
tũ fuit cauſa veſtiũ.Sicut em̃ ſol non eget veſti
mento:quia indutꝰ ẽ ſuo ſplendoꝛe:dicente ps.
Amictus lumine ſicut veſtimẽto.Nec liliuʒ: qꝛ

CCXLI

indutuz ẽ candoꝛe.Math.vj.Conſiderate lilia
agri ⁊c. Sequit᷑. Nec Salomon in om̃i gloꝛia
ſua cooꝑtus eſtaicut vnũ ex iſtis.Nec ager:qꝛ i
dutus eſt ſuo viroꝛe.Luc.xij.Si aũt fenũ agri
deus ſic veſtit ⁊c̃. Similiter hõ ante peccatũ nõ
egebat veſtimẽto:quia inſtar ſolis ĩdutus erat
luce gratie.Inſtar lilij candoꝛe innocentie:⁊ in⸗
ſtar agri viroꝛe vᷣtutũ. Sed ꝑdita innocẽtia ad
uenit verecũdia de nuditate.Et ideo deus fecit
eis tunicas pelliceas.Geñ.iij.id eſt de pellibus
animaliũ:vt oſtẽderet beſtialitatẽ eiꝰ.Quia aũt
homo ꝑ peccatũ fuerat vulneratus:excecatus ⁊
in furto depᷣhenſus:ideo tanqᷓ; vulnerato liga⸗
turã adhibuit:tanqᷓ; excecato velamẽ appoſuit.
Et tãq; furi cauteriũ impᷣſſit.Lale ẽ igi᷑ de pul

chꝛitudine veſtiũ gloꝛiari: quale eẽt ſi aliquis

vulneratus gloꝛiaret᷑ de eo ꝙ habet ligamẽ ſeri
cũ. Uel excecatꝰ ex eo ꝙ habet velamẽ deauratũ
Uel fur ex eo ꝙ habet pulchꝛũ cauteriũ. Unde
Berñ.ait.Qui gloꝛiat᷑ de veſte ſilis eſt furi qui
gloꝛiat᷑ de capiſtro. Quis em̃ latronẽ nõ expꝛo/
bꝛaret gloꝛiantẽ de ſigno ꝓ latrocinio in fronte
impꝛeſſo. Quce cõſiderãs btũs Job vilibus in⸗
duebat᷑.qui ait.c.xvj.ſui libꝛi.Saccũ conſui ſu
per cutẽ meõ:⁊ ſimiliter ps.faciebat di. Poſui
veſtimentũ meũ ciliciũ.Sciebat em̃ ꝙ vana oꝛ

namenta poꝛtantibo dictũ eſt Eſa.l. Sicut veſti

mentũ ſiccomedẽt eos vermes.⁊ eiuſdem libꝛi

xliiij.c.dicit᷑ gloꝛianti de veſtib. Operimentũ tu

um erũt vermes. Itẽ nouerat ꝙ homo vanis
veſtibus oꝛnatꝰ eſt ſicut caldare denigratũ inte
rius:⁊ ſerico decoꝛatuʒ exterius.Et ſicut ſepul⸗
chꝛũ depictũ qð exterius lucet ⁊ interiꝰ fetet.vt
dicit Inno.de vilitate cõditionis humane.Et
mulieres oꝛnate ſunt ſicut idola in quibdemo
nes dant reſpõſa fallacia:⁊ exteriꝰ radiant auro
interius vᷣo ſunt vile lutum. Uñ metrice dicit᷑
Auri nobilitas luteã ſi veſtiat ollã. Nõ tñ hinc
ſequit᷑ hãc minus eſſe lutum. BG
L.iendũ tñ eſt ꝙ mulierſe poteſt oꝛnare
8 triplici ex cauſa. Pꝛimo ꝓpter viri ſui cõ
placentiã ſq; hac intentõe:vt marito ſuo

placeat ne ex incultu ⁊ deſpecto oꝛnatu:pꝛebeat

marito ſuo occaſionẽ peccandi cuʒ alia. Et hoc
eſt licitũ ſi fiat cũ moderaminib de quibus in⸗
fra:⁊ hocinquit Apłus.j.ad Coꝛinth̊.xvij.dic.
Mulier que nupta eſt cogitat que ſunt mundi
quõ placeat viro ſuo.Etita exponit Augꝰ.de cõ
ſecra.di.v.c.fucare.⁊ beatꝰ Tho.ij.ij.q.clxix.ar.
ij. di. ꝙ ꝓpter hoc poteſt młier aliquid ſuperad⸗

dere vltra decentiã ſui ſtatus.Qð intelligendũ

eſt poſſe fieri qñ) maritus appareret pꝛonus a⸗

adulteriũ:vel nollet reddere debitũ:ettali oꝛna
tu veriſimiliter ꝓuideret cõtra pᷣdicta inconue/
nientia:aliter ceſſante cauſa ceſſat effectus.c.cũ

ceſſante.de ap.Et ideo inexcuſabiles ſunt vxo⸗
res:que ſe poliũt ⁊ oꝛnant curioſe:licet hoc vide
ant diſplicere viris ſuis.Et młto ag ſi hoc
S z3ʒ

“” õ ð 4 . ...U
M

Bermo

ab ip̃is phibeat Apparet em̃ ꝙ tunc ſie ſe oꝛnã

do imod erate faciũt ex ſuperbia ſeu ex libidine ?

vanitate. Itẽ requirit᷑ ꝙ finẽ ſus nõ ponati his
oꝛnamentis ſicut faciunt que appetunt magis
placere viris ſuis q; deo:⁊ maioꝛẽ habent curã
de oꝛnatu coꝛꝑis qᷓ; aie.Sicut faciebat illa me⸗
retrix de qua legit᷑ in vitaſpatrũ ꝙ cũ quidã ſan
ctus epᷣs vidiſſet eaʒ maximo oꝛnatu redimitã
⁊ politaʒ:cepit amariſſime flere.Et iterrogat de
cauſa tanti luctꝰrñdit.Quia ego nõ ita ſtudeo
placere deo ſicut illa hoibo:⁊ nõ habeo tantum
ſtudiũ de oꝛnatu aie:q̃ntũ ipᷣa de oꝛnatu ſui coꝛ
poꝛis. Itẽ reqͥrit᷑ ꝓpter talẽ oꝛnatũ nõ illaque
ent᷑ alij:⁊ ipᷣa ꝑ hoc in adulteriũ nõ ĩcitet᷑ illabe⸗
re cũ alijs:qꝛ non debet diſcooperiri vnũ altare

ad cooperiẽdũ aliud:vt dicit Greg.j.q.j.c.nõ eſt

putãda.õ em ſunt facienda malavt eueniant
bona:ad Ro.iij.Et ſolũ debemꝰin tãtũ iuuare
ꝓximũ i nq;tũ poſſumꝰ ſine pctõ:aliter nõ.xxij.
q.ij.c.faciat.Opoꝛtet ergo ꝙ ex tali oꝛnatu nulli
viſimiłr det᷑ pcti occaſio:alias ſine pctõ fieri nõ
põt. Quia ve hoi illi ꝑ quẽ ſcãdalũ venit Dhat.
xviij.Et iõ multe mulieres daqnabunt᷑que dicũt
ꝙ; oꝛnãt ſevt placeãt viriſ:qꝛ ſicoꝛnate affectant
ſe videri ab alijs:? demoꝛant᷑i ſtrat ac plateis:
vt ſub coloꝛe obuiãdi vni adulterio iducãt mil
le adulteria ſaltẽ mẽtalia.Si em haberẽt volun
tatẽ ſolũ placendi viris ſuis:talibo oꝛnamentis
potiꝰvterent᷑ in domo vbi habitãt cũ ipᷣis mari
tis:qᷓ; exra domũ vbi demoꝛant᷑ cũ extraneis ⁊
ab ipᷣis intuent᷑ Cuiꝰoppoſitũ faciunt:⁊ iõ talis
oꝛnatꝰ mag allicit alios qᷓ; viros ſuos ad amo
rẽ.De qͥb oib pctis ipᷣe punient᷑ tanqᷓ; ſi illa cõ
miſiſſent. Quia qui cauſam dani dat dãnũ de⸗
diſſe videt᷑.c.fi.ð iniu.⁊ dã.da.⁊.l.qͥ ocadit..in
hac.ff. ad.l.aqui.Ex qua rõne cõcludit᷑ ꝙ valde
peccãt ille mulieres q etiã ſolũ in domo ⁊ tantũ
modo cauſa placẽdi viris ſuis tã laſciuo oꝛna/
tu vl habitu ſe induũt:ꝙ ad nimiã cõcupiſcetiã
illos alliciũt. Quia vt inqͥ t Raymũdꝰin ſũma.
Actus matrimonialis geſtus cauſa ſaturande
libidinis:eſt moꝛtale peccatum. D
8 Ecũdo põt mulier ſe oꝛnare cauſa occul
tande alicuiꝰſue turpitudinio ex aliqua
cauſa ꝓueniẽtis:vt ex ĩfirmitate vel hmõi:vt in⸗
quit Tho.ij.ij.q.clxix. Hoc ei licituʒ videt᷑ ſi fiat
ſolũ ꝓpter celandã illaʒ defoꝛmitatẽ. Sicut eſſet
moꝛfea in facie:vł nuditas capitis ex defectu ca
pilloꝝ ⁊ hmõi.Quod videt᷑ ꝑmittere apłs.j.ad
LCoꝛ.xij.di. Que putamꝰignobilioꝛa mebꝛa eſſe
coꝛpoꝛis:his abundãtioꝛẽ honoꝛẽ circũdamus
Tercio põt mulier ſe oꝛnare ꝓpter ſui ſtatꝰexi
gęẽtia. Et hᷣ licite facere pᷣt ᷣm ↄſuetudinẽ aliarũ
młieꝝ bone cõſcie que ſunt eiuſdẽ ſtatꝰ.c.qͥſqs.

xlj.di. Ut em̃ inqͥt Aug.iij.cõfeſ. Lurpis eſt ois

pars vniuerſo nõ ſuo cõgruẽs Itẽ ſᷣm dignita⸗
tẽ viri ſui:qꝛ młieres coꝛuſcant radijs marito⸗
rũ.S.alia vero.in autẽ.de ſena.Non aũt excuſat

XXVII

eas mala cõſuetudo vanarũ mulierũ: quia ir⸗
rationabilis cõſuetudo no debet attẽdi.l.quod
nõ rone. ff. de legi. Jðo inqͥt dñs Leui.xviij. Ju
xta cõſuetudinẽè terre egypti nõ facietis.Notan⸗
dum quoq; ꝙ licet młier ſolũ ſe oꝛnaret ᷣm ap
pꝛobatam ⁊ bonã cõſuetudinẽ aliarũ mulieruʒ
ſui ſtatꝰ tñ eius oꝛnatꝰ eſt vicioſus: qñ intẽtio

eius eſt ad laſciuiãẽ pompã ⁊ bmõi.Cum mala

intentiõe:nihil poteſt eſſe licitũ ac ſine peccato.
lxxxvj. di.c.nõ ſatis.Et de ſen.excõ.c.cũ volunta
te.Si igit᷑ mulier hac ſe intentioe oꝛnet vt viro⸗
rum aſpicientiũ aias ad ſui cõcupiſcentiã allici
at: cũ hoc ſit cõtra charitatẽ dei ⁊ ꝓximi: etiam
ſi nõ ſequat᷑ alicuiꝰ ruina moꝛtaliter peccat:⁊ h̊
eſt qð Hiero.in quadã epła inquit.Si vir vel
mulier ſe oꝛnauerit:⁊ ſi nullum inde ſequatur
damnũ iudiciũ tñ patiet᷑ eternum:quia venenũ
attulit ſi fuiſſet qui biberet.Et idẽ ponit Chꝛyß.
ſuꝑ Mattheũ. Ille aũt mulieres que ſe oꝛnant
nõ vt cõcupiſcant ſed vt cõcupiſcant᷑:ſunt ſimi⸗
les latroni qui nõ vult ꝑ ſe piſcari in piſcina do
mini:nec venari in foꝛeſcha eius: ſed accomo⸗
dãt rhete ſuũ latroni audentioꝛi.Ipᷣe em̃ accõ⸗
modant coꝛꝑa ſua diabolo ad ꝑnitiem anima⸗
rum.De talibus mulieribus ait Hiero.ad ſa/
cras virgines. Im pudiciſſimꝰ mulierũ aſpecꝰ
ſemꝑ in auro:ſemꝑ in gẽmis:ſemꝑ in oꝛnamen
tis extrinſecis gloꝛiã ponit.Nõ ſufficit eis libi⸗

do innata nature:ſed occaſio nẽ querunt explen

de libidinis. Rffectant pꝛoculdubio vt oculi vi
roꝛũ aurũ cõtemplates ⁊ gẽmas tandẽ figãtur
in faciem:vt furtiuis oculoꝛũ ſuoꝛuʒ nutibus:
facilius incitẽt ad libidinoſum incendiũ.hec il⸗
le. Si aũt mulieres ſic ſe oꝛnãt ex quadã animi
leuitate vel vanitate ꝑ aliquã vanã gloꝛiam eſt
veniale ſolũ:qñ talis oꝛnatꝰ eoꝛũ ſtatui eſt con⸗
decens ⁊ honeſtꝰ. Et ſolũ ratione vane leticie vł
leuitatis defectuoſus. Secus aũt ſi in illis glo
ria cõſtituant finẽ ſuum magis diligendo illaʒ
gloꝛiam q; ſalutem anime:vel głiam ecernam:
vel parate eſſent facere cõtra pᷣcepta dei vel eccle
ſie:vt poſſint conſequi illam laudeʒ. In his em

⁊ ſimilib caſibus eſt moꝛtale pctm.vt dedarat

beatꝰ Tho.ij.ij.q.olxix.Ex qͥb patʒ ꝙ oꝛatꝰmu
lierũ eſt vicioſus rõne pꝛaue intentiois. J
Ecuũdo eſt repᷣ henſibilis rõne inhoneſta
s cis qñ mulier poꝛtat veſtimẽta meretri
clia.de qua dicit᷑ Pꝛouer.vij.Ecce mu
lier occurrit illi oꝛnatu meretricio parata ad ca
piendas aias.Ettalis mulier eſt ſimilis ſycali
ſerpenti qui vt dicit Iſidoꝛꝰ tanta pᷣfulget vari

etate doꝛii:vt in ſui admirationẽ intuentes idu

cat:⁊ quia piger eſt:quos curſu inuadere neqᷣͥt
ſui admiratiòe intuentes rapit:⁊ q;to eſt magꝭ
dilſcoloꝛ tanto ẽ in veneno deterioꝛ. Et ſimilit᷑ fe
mina vanis oꝛnamẽtis induta coꝛda intuentiu
ad ſe trahit ⁊ ſtupida ac inſenſata reddit:⁊ ſic ꝑ
cõcupiſcentiam rapit:⁊ veneno male deleaatcio⸗

4

e

Ginrdiotn
iemicun
ſohroltoneteon
neneflückmndts
nolrntinudta
ſolymineactücr⸗
e odfanäite
narcictenitton
Poottond
ſcnndonctaan
Uenat Aulrck
ondupſucue
giortnedonn
ustcludenue
Nrigben mo⸗
Mnrigfruin
Duuhoncka
cre n
dpeno.Dat
Debemnoliababer

Boginclaad
osMoönttfaninas
idbctnecmarduns

nverba Parle
ſenteliucercuſer
gla wnttateleg

lonöſilaudabt

MaNuplamnen

Nbenkpoſſedimt
ebegngonnluid

Kguhoponer

ffcoſeſeoptante

Lnalalori llos,
chns Konmnn
llenscſuplb⸗
Talcresſudaten
Umnſensanplan
indumenweten
Kroride
t ummrs
GBfadil
Maencis? fucani⸗
deo ctegtarvting
forbems ug
Mullerenran
efrentcötnel
dllerer dßenn

Edarnnn
Noruiennj

ungnent .
unnle, Z

nun

Sidee

1
uensgin

lnign

1s:ſclgtnn

n Frehn

nanonde
Sar Mo A
ulaiape
pnomum
Hſuſiaras lbi/
niqaunrapten
ubio roaulvi
ötundi ſgir
jſucenz Nunbos⸗
mminemdühl
t arsditnn
iwni geunc
cri kan co
onturde
usiüiblien
nganemn.
nmöcgatdaſtet

mnlutt u
nepcnt
ſrp aun
Aummtits,
lis fineinbont
epeſtimän man
Novcr di Lor⸗

mcoNtN

crck imis .
ummnilni
goniinnann,
univ nnn /,
ittibi⸗
ummnbi,
—R
niunga
m —R

èð

Foliũ

nis extingnit:⁊ qᷓ;to ẽ oꝛnatioꝛ ⁊ pulchꝛioꝛ tãto
eſt ꝑnitioſioꝛ.Lalis aũt oꝛnatꝰ meretricꝰ ẽ re⸗
te diaboli ad capiendas aias:⁊ ideo ſũmeẽ de⸗
teſtandꝰ tanq; omino illicitus ꝓpter inhoneſta
tem. ibil em inhoneſtũ põt eſſe licitũ cum ho⸗/
neſtas ſit vna detribo ꝑtibus pᷣncipalibo iuſti⸗
cle.ff. de iuſti.⁊ iu.l.iuſticia.S.iuris pᷣcepta. Jðo

vnũ de excludentibo a regno celoꝛũ ẽ impudici⸗/

tia:vt refert Paulus ad Bal.v. Ille ergo habi⸗

tus eſt inhoneſtꝰ ꝑ quem mlieres oſtẽdunt hbu

meros ſeu pectoꝛa qui ẽ habitꝰ meretricius.vñ
Ecci.xix.dicit᷑. Amictꝰ coꝛꝑis inceſſus hominis

⁊ riſus dentiũ enundiauit de illo.De talibꝰ mu

lieribus inhoneſte oꝛnat loqui Hiero.ad ma
trem ⁊ filiã oſtendẽs maliciã qua vtunt᷑ ad de⸗
monſtrandã nuditatẽ ſuam.Et iðo dicit. Pal/⸗

liolum interdũ cadit:vt candidos nudet hume
ros.Et ad furiã idem inqͥt detalib. Lingua ꝑ⸗

ſonat caſritatẽ ⁊ totũ coꝛpus imundiciaʒ pᷣfert.
Arbitroꝛ ego nihil ſic exonerare poſſe mulieres
ſicut honeſtatem. Et ideo ad Demetriadẽ virgi
nem ait. Illa ſit tibi pulchꝛa:iulla amabilis.illa

habenda ꝓ ſocia que neſcit ſe eſſe pulchꝛũ:q̃ ne⸗

gligit foꝛme bonũ:⁊ ꝓcedens ad publicũ nõ pe

caus ⁊ colla denudat:nec reuocato pallio cerui⸗

2*

ces aꝑit:⁊ vix vno oculo qui vie eſt neceſſ. auns

patenter ingrediturnr.

D inhoneſtate quoq; dicũt quidã per⸗
a tinere ꝙ mulieres incedãt capite diſco⸗

operto.Dicit em̃ aplłs.j ad Coꝛinth.xj.

Debet mulier habere velamẽ ſuꝑ caput ſuum.

Et Augꝰ.in epła ad Poſſidoniũ inquit.Capil
los nudare feminas quas ⁊ caput velare apłs
iubet nec maritatas decet.Dicit tñ glo.ſuper di

cta verba Pauli.? Tho.ij.ij.q.elxix.ar.ij.q poſ

ſent alique excuſari a pctõ qñ nõ facerent ex ali⸗
qua vanitate ſed ꝓpter cõtrariã cõſuetudinẽ: qᷓ;;
uis nõ ſit laudabilis. Hoc aũt limitat eſſe verũ
auctoꝛ ſuꝓplementi:qñ ratiõe cõſuetudinis nõ
videret᷑ poſſe dimitti ſine ſcandalo repucabili.
et ̊ agendo nulli dat᷑ occaſio ſcandali vel pcti.
Ex quib apparet ꝙ peccãt ille mulieres:que ar
tificioſe ſe aptant capillos criſpantes: vel mo⸗
re maſculoꝛũ illos cmponẽtes ⁊ ceſariẽ ſibi fa
cientes. Contra quas ⁊ alias vanas ⁊ laſciuas

mulieres eſt aplłi pᷣceptum.j. ſee iij. dicentis.

Mulieres ſubdite ſint viris ſuis:quarũ nõ ſit
extrinſecus capillatura:nec circũdatio auri aut
indumenti veſtimẽtoꝛũ cultus. 414
Ertio repᷣhenſibilis ẽ talis oꝛnatꝰ muli⸗

t erum ratiõe iniuriationis. Iniuriat᷑ na

q;ʒ; factoꝛi ſuo talis mulier que his oꝛna
mentis ⁊ fucatiõibo aliter vult apparere qᷓ; ſit a

deo creata:vt inquit ſanctꝰ Cipꝛianus:queʒ re⸗

fert beatus Augꝰ.in.iiij.de doctrina chꝛiſtiana.

Mulier em̃ vana deũ qui fecit illã quaſi nõ be
nefecerit cõtendit ſuis vanitatibo emẽdare:qua

ſi diceret. O ñe tu creaſti me nigra:ego me faciã

CGXLII

albam. feciſti paruã ego me faciã magnã. Pau

cos mihi dediſti capillos ego addam multos.
dediſti nigros ego faciam albos.bꝛeues feciſti

ego lõgos factã. tu ſine cauda me creaſti ego fa
clam me caudatam ⁊ alatã.tu feciſti me pallidã
ego faciã me rubeaʒ.Coõtra tales exclamat Eſa.

xlv.c.di.Ue qui contradicit facoꝛi ſuo.Cum er

go dixerit dñs Macth.vj.q nemo põt capilluʒ
vnũ album facere aut nigrũ vel addere ad ſta⸗
turam ſuã cubitum vnuʒs:iſte ſuis artificijs co⸗

nant᷑ eũ mendacẽ demonſtrare. Et idcirco eius

vultum qui ſe coloꝛibo pingit nõ cognoſcit deꝰ
qui talem nõ creauit.vnde Hieroni.illi inquit.
Qua fiducia erigis ad celos vultꝰ quos condi
toꝛ nõ cognoſcit.Et idem eſt de poꝛtantibus ca
pillos artificiatos ex vana gloꝛia.Unð legitur
ꝙ quedã matrona diues ⁊ pulchꝛa valde dele⸗
ctabatur in oꝛnatu veſtium ⁊ capilloꝛum:pꝛo⸗

pter quẽ multũ viſitabat᷑:ſed tñ ipᷣa nulla tur/

pia audire volens om̃ib honeſte reſpondebat.
Factũ eſt autẽ vt quocũq; iret demonẽ hoꝛribi⸗
lem videret ſequentẽ ſe. Ad quã viſionẽ tremefa
cta ſacerdoti pure confeſſa eſt:aqua bñdicta cre

bꝛo ſe aſpergens ſed nõ in toto fuit liberata liczꝭ

ad tempꝰ eam demon dimiſerit. Qua ꝓpter ad
quendam ſanctũ heremitã ꝑrexit qui facta oꝛa⸗
tione a deo illuſtratꝰ ꝑ reuelationẽ dixit illi.Si
demon ampliꝰ ad te venerit dicas ei.O demon
quicqͥd in me habes ⁊ inuenies de tuo tolle: et
amplius me nõ ſequaris.Apparẽti ergo demo
ni cuʒ dixiſſet pᷣdicta:ſtatim demon cum furia
maxima accipiẽs capillos cũ tota cute capitis⁊
om̃i oꝛnatu excraxit ⁊ eam ſemimoꝛtuã reliquit

Ex quo apparuit ꝙ talia oꝛnamẽta ſunt diabo

lica oꝑa.Et ideo inquit Alexã.de ales in.iiij.ꝑte
ſũme in tractatu de euchariſtia:ꝙ ille mulieres

moꝛt aliter peccant que coloꝛibo artificiatis vul

tum adoꝛnãt:vel crines adulterinos poꝛtant ſi
ue moꝛtuoꝛũ ſiue viuoꝛũ ⁊ alia hmõi faciũt ad
maioꝛẽ laſciuiã ⁊ pulchꝛitudinẽ oſtendendam
Si vero tali artificio ſolum vterent᷑ ad cooperi
endam curpitudinẽ ſeu defectũ poſſent excuſari
ſim Tho.vbi ſupꝛa.Sed multe ſunt que dicũt
ſe hoc facere ratiõe celande macule:⁊ id agũt vt
foꝛmoſioꝛes appareant.de quo ĩquit Augꝰ.ad
oſſidonium.Fucare figmẽtis quo rubicun
loꝛ vel candidioꝛ appareat adulterina fallacia

cẽ:qua nõ dubito etiã ipſos maritos ſe nolle de

cipi:quibo ſolis ꝑmittende ſunt femine oꝛnari
ſᷣm veniã nõ ſᷣm imperiũ.c.fucare.de conſe.di.v
vbi etiã dici᷑:iq vera oꝛnamẽta chꝛiſtianoꝛuʒ et
chꝛiſtianarum ſunt boni moꝛes non vana fig⸗
menta nec auri aut veſtis vel gẽmaruʒ pompa
nec ſuꝑſticio ligaturarum. W
Ste vane mulieres pingentes vultum
i cito diuinũ incurrent iudiciũ ⁊ vindictã
Si em̃ aliquis magnificus imꝑatoꝛ ali
quã iuuenem in ſponſam ſibi deſpoſaner aliꝰ
4

4

Bermo

eã adulterari faceret ꝓfecto illũ magno ſuppli⸗

cio occidi videret.Quõ ergo o mulier vana pu⸗

tas te vltionẽ euadere diuinã que continuo tuo
lenocinio vanitatis nõ vnã tatu led multitudi/

nem animarũ ſponſo chꝛiſto⁊ regi regũ deſpon
ſatarũ per fidẽ:ad mulciplicẽ foꝛnicationem ad

ducis.Si em ille qui do mũ alicuiꝰ incẽdit de⸗

bet comburi.l.qui edes.ff.de incen.rui.⁊ nau.⁊
excõicari.c.peſſimã.xxiij.q.viij. comburẽs vero
templũ dei:ẽ ipᷣo facto excõmunicatꝰ.c.tua nos
de ſen. excõ.Quid de te fiendũ ẽ o laſciua muli⸗
er que tot diuina templa quotidie incẽdis.Tẽ/
pla em̃ dei ſunt aie chꝛiſtianoꝛũ.qͥb inqͥt Pau

lus.j.ad Coꝛinth.iij. Lemplũ dei ſanctũ eſt qd

eſtis vos.Diligit aut deus tale templũ ſuꝑ om
nia coꝛꝑalia mundi templa:quia ꝓ om̃ibo mũ⸗
di templis incarnatꝰ ⁊ paſſus nõ fuiſſet:ſic̃ fe⸗
cit ꝓ aia redimẽda.O impudens mulier tu es

de ülis de quibus inquit Dauid deo. Incende

runt igni ſanctuariũ tuũ in terra:polluerũt ta
bernaculum nois tui.⁊.iij.Eſdre.iiij.dicit. Tẽ⸗
plum incenderũt idumei.i.ſanguinei.ſ.mulie⸗
res rubicunde ⁊ ſanguinolente que nõ ſoluʒ in
cendunt alios ꝓpter vanitates ſuas ſed etiaʒ ſe/
ipſas.iuxta illud Eſa.v. Ecce vos accendentes
ignẽ in flã mis iſtis.Et ſic incendũt templũ dei:
cum ſua ⁊ alioꝛũ coꝛꝑa ꝓpter laſciuiã ſuam in⸗

flammãt.Scriptũ eſt em.j.ad Eo⸗ . Wem⸗

bꝛa veſtra templũ ſunt ſpũſſancti..
Ed multe ſolent dicere ꝙ nõ habẽt hãc
8 coꝛruptã intentionẽ.Quibo ego reſpon/
daeo ꝙꝙ cũ dent oꝑam rei illicte:imputa⸗
ri eis debent omia mala que ex eoꝛũ cauſa eue⸗
niunt.argumẽtũ in.c.eũ qui.⁊.c.qᷓ;tũ.l.dði.et qð
notat᷑ in.c.ſicut dignũ.de homici.Et confirman
tur pᷣdicta ꝑ ſlð qð legit᷑ de quadã deuota do⸗
mina:que in ſpiritu rapta vidit quadã magnã

comitiſſam que fuerat ei familiariſſima: cuiuus

gia poꝛtabat᷑ a demonib ad infernũ:⁊ ipᷣa eiu⸗

lando plangebat dicens. Heu me infelicẽ: que

licet fuerim caſta:abſtinẽs:⁊ miſericoꝛs:tñ dã⸗
nata ſum ⁊ ꝓ nulla alia cauſa niſi ꝓpter oꝛnatũ
vanũ ⁊ ſuꝑfluum quẽ afferebã nimio affectu:⁊
nimiã curam circa hoc adhibui ⁊ admonita ceſ
ſare nolui.Quedã etiã muliera paucis annis
citra veniẽs ad moꝛtẽ dixit ſe vidiſſe maxia toꝛ⸗

menta que in inferno infligunt᷑ vanis feminis.

Et ideo ðꝛ Eʒechieł.xx.UInuſquiſq; offenſiones
oculoꝛũ ſuoꝝ abijciat:⁊ in idolis egypti.i.in va
nis oꝛnamentis nolite pollu. O
Varto repꝛobãdus ẽ oꝛnatꝰvanaꝝ mu
q lierũ rõne trãſgreſſiõis.Sicut em̃ ſtel⸗
la a ſtella differt in claritate:vt dicit᷑.j.ad
Coꝝ.xv.ita in feminis debẽt eſſe diuerſa oꝛna⸗
menta ſᷣm maioꝛẽ vel minoꝛẽ dignitatem:⁊ di
uerſos earũ ſtatus.vt inquit Tho.ij.ij.q.dxix.

ar.j.quia maioꝛi dignitati maioꝛ competit oꝛ⸗
natus.c.clerici officia. de vi. ho/ cle. Dz bodi⸗

XXVNI

ernis temꝑibo tanta in oꝛnamẽtis trãſgreſſio ẽ
ꝙ populares ⁊ minoꝛes contẽdũt ſe ẽre maio
ribus ⁊ pncipalioꝛibo.Et intãtũ excreuit oꝛna⸗
mentoꝛũ pompa:vt neceſſe ſit magnas dotes fi
liabus dare. Ob quã cauſaʒ ille q plures habʒ:
ſi nubat vnã alie in domo remanẽt vſq; quo ſe⸗
neſcant:vel nõ pꝛopter deũ ſed quaſi vi monia⸗
les fiant.Laceo flagitia que ex his ſequuntur.
De quib inquit Hiero.ad Euſtochiũ.Pudet
dicere ꝙ quotidie vᷣgines ruant: qᷓ;tas de ſuo

gremio ꝑdat mater eccleſia:pter quod ſuper ſy
dera ſuꝑbus inimicus ponatthꝛonũ ſuũ.Ui⸗
des pleraſq; viduas anteq; nuptas:⁊ infeliceʒ

conſcientiã mentita im̃ veſte ꝓtegere quas niſi

tumoꝛ vteri ⁊ infantiũ pꝛodierit vagitꝰ erecta

ceruice ⁊ ludentibo pedibo incedunt.hec ille. Ca
les ergo mulieres excedẽtes ſtatus ſui gradum

in oꝛnamẽtis:quo ad ſuꝑfluitatẽ vel curioſita⸗

tem:aut pᷣcdioſitatẽ ⁊ hmòi faciũt contra ꝓfeſſio
nem qua fecerũt in baptiſmo in quo renũciaue

rũt diabolo ⁊ pompis eiꝰ.Et ideo earũ infeliceʒ

cõditionẽ declarat btũs Cipꝛianꝰ in quodã ſer
mone di. Femine ſerico ⁊ purpura indute xpᷣm
non poſſunt induere.Auro vel margaritis aut

monilibo exoꝛnate:oꝛnamẽta coꝛdis⁊ coꝛpoꝛis
ꝑdiderunt.Ut aũt inquit Gregꝰ.ſuꝑ Luca.In

ſignũ ꝙ iſte vanarũ mulierum ac viroꝛũ exceſ⸗
ſiuus oꝛnatꝰ ſit damnabilis loquẽs ſaluatoꝛ ð
diuite in inferno ſepulto dixit: induebat᷑ quo

tidie purpura ⁊ biſſo.Luẽc.xvj.In hoc aũt appa
ret dementia taliter oꝛnantiũ coꝛpꝰ:qð eſt pul/
uis ⁊ cinis.Stultus em̃ eſſet qui cinerẽ ⁊ pul⸗

uerẽ vellet in ſacco ſerico cuſtodire.Et ideo depᷣ
dicto diuite inquit (hꝛyß in omel. Cinerẽ ⁊ pul
uerẽ purpura ⁊ biſſo tegebat.Ea /ꝓpter dic apłs

j.ad Coꝝ.ij. Uolo młieres oꝛnare ſe habitu ho

neſto:cũ verecũdia ⁊ ſobꝛietate:nõ in toꝛtis cri⸗

nibus:aut auro aut margaritis:aut veſte pᷣci⸗
oſa ᷣm quod decet mulieres.

Uinto repꝛobandus ẽtalis oꝛnatus ra

q ctione ꝑditionis.Omiſſo em̃ ꝙ ꝓpter ta⸗
les pompas ꝑdant᷑? conſumant᷑ bona
temꝑalia:quia vt poſſit qͥs
vendit ꝓpꝛietates:accipit gᷣ vſurã ⁊ qñq; ſe pꝛi⸗

uat neceſſarijs ad vita ſua:ſicut fecit quidã qui
vendidit vinũ ⁊ bibebat aquã:vt emeret mani⸗

cas ſericas vxoꝛi.Quod deteriꝰ eſt ꝑditur ania
ꝓPter tales vanitates. lã vt eas habere qͥs va⸗

leat ꝓ vxoꝛe ſua:facit rapinas ⁊ alios illicitos
cõtractus:ita ꝙ verificat᷑ illa põ.ſentẽtia.Abyſ⸗

ſus abyſſum inuocat.Abyſſus.ſ.vanitatũ inuo
cat abyſſum maloꝛũ lucroꝛũ. Talis oꝛnatus
illa veſtis lepꝛoſa:que Leuid.xij.cõcremari iu⸗
betur.Et ideo de tali indumẽto ſcriptũ ẽ Eſa.ix

Veſtimentũ admixtũ ſanguine.ſ.pauperuʒ erit
in cõbuſtionẽ.Et Hiere.ij.cuilibet tali mulieri
dicit. In alis tuis inuẽtꝰ eſt ſanguis aiarũ pau
perũ. Itẽ vane mulieres nõ ſolũ damnanc aias

bene oꝛnare vxoꝛẽ

vaſtiſnl
hdlens
Genetimmngünn
ſicohoelfuer
nocteos nuli
Cs muin
ganortin
letcti ne
oi in
Roſrettiiteſn
nmus ulnd
a lommi
Amemnlnsnls
denuoriih n
fomdoneno Nef
ncüncur
frnenofuf
Ueſc wobonn
Glanchdamn.
orch⸗

8 Msru
6Dor
Etmonmirk
idteülleni.
Eenpson
ummui een
Nſetaptnies G
ſonmmorſa
lolrpoſnroalß
lanrvenieuesde
Peoebd Petss

adigfoosgrchu

Nbartbohar Gas
blles rvi,aud
gaguiensimmpe⸗

iiepeitp ſule⸗

luunigulos iic
Putpleni argero
luſi nnemtler
Gokinfweigopu
l nedͦ Hier.
Tacsmlieres
lcuäis
unssſuonoane
Musrirnani,

Mnnhalamm;

mißcdond i

ſolg Gicnsdor⸗

ckslinins
ſſinnovis
l negoſcan
nctdns Soph
loongerlnn
agleäterole
nif ſöthii
ulleneenene

Eeniſfr
nſtin
dcſegkez
hndſnt
Nbisſenn
utochird
resden
tideniſi
uptaontiig
gere ggi
n ge

dunen
usſign
Nutidar
dagbonnn
zdoncrüſfig
NuincNäſt
wnngen

Wxmui,

lepise.

tntutic⸗
inprick⸗
mei
tnanditod
md. Di
eNe
onmneent,
rnonun,
nnsaſd
zinsndn
Mcg o
ünumhon⸗
eunun Mi

itgig e
ngvido i
tanaa monO
t irarenen
babencs
alios Micg

ſarin
vumtmunn⸗
solunc,
Gamn
oſaui
elnſene
ſbeni nu
btin

W

Foliũ

ſuas:ſed etiã ſunt cauſa dãnatiõis viroꝛũ ſuoꝝ
q̊s ꝓpter pᷣdiccas vanitates reddũt impotetes
ad reſtituendũ male ablata ⁊ ſoluendũ debita:
ꝙ ſi eis ſatiſfacere nolint vel non poſſint:die ac

nocte eos moleſtãt nec reqͥ eſcere ꝓmittũt dicen⸗

tes. Talis mulier habet talẽ veſtem:⁊ alia tales
manicas: ⁊ ego inter alias apparere nõ poſſum
Dicũt etiã alij.viri oẽs magis diligũtvxoꝛes ſu

as q; vos me. Si em̃ me amaretis nõ ꝑmittere

tis me a vicinis noſtris mihi inferioꝛibb ſuꝑari
in oꝛnamẽtis.O inſatiabilis mulier:tu es ſicut
infernus qui nũqᷓ; dicit ſufficit:⁊ dilatat os ſu⸗
um abſq; vllo termino:vt ðꝛ Eſa.v. Pꝛopter pᷣ
dicta ⁊ multas alias cauſas dicit Areolus phᷣs
i lib.de nuptijs:ꝙ vir ſapiẽs qui vult phie ope⸗
ram dare nõ debet velle ducere vxoꝛem. Et ibi⸗
dem etiã inquit. QN equꝰ:bos ⁊ aſinꝰ: veſtis et
Fᷣuꝰ ⁊ cetera om̃ia:pus vident᷑ ⁊ ꝓbant᷑ qᷓ; emã

tur:ſola vxoꝛ homini occultat᷑ ne foꝛte Anr diß⸗

ſpliceat qᷓ; ducatur. .
Exrto repꝛobandus ẽ mulierũ vanꝰ oꝛ⸗
s natus ratiõe amiſſiõis.ſ.tꝑis. Scom
em̃ Tho.ijij.q.lxix.Nimia ſollicitudo
circa oꝛnatũ:⁊ ſi nõ ſit deoꝛdinatio circa finem
reddit eũ illicitũ.In hoc aũt peccant mulieres
nr̃i temꝑis:quotidie multũ tempꝰ amittentes
ad oꝛnandũ ſe ⁊ in ſpeculis nimiũ reſpicientes
ac ſevagantes.Et cũ ſicoꝛnate fuerint nõ pñt in
domo remanere:ſed inſtabiles ⁊ vage querunt
quõ ire poſſint ad ſpectacula:coꝛeaſq;:vt ſuas
valeant vanitates demonſtrare.De quibo dicit
Pꝛouerb.v. Pedes eius deſcendunt in moꝛtẽ
⁊ ad inferos greſſus iũlliꝰ penetrãt:ꝑ ſemitã vite
nõ ambulãt.Uagi ſunt greſſus eiꝰ ⁊ inueſtiga
biles. Et.vij.eiuſdẽ lib.c.ſcriptũ ẽ. Garrula: va⸗
ga:quietis impatiẽs:nec valens in domo conſi
ſtere pedib ſuis:nũc foꝛis:nũc in plateis:nunc
iuxta ãgulos iſidiãs.Uidet᷑ ᷣ tlis młier hr̃e ca
put plenũ argẽto viuo:ſic cõpertũ fuit caput cu
iuſdã vane młier dicto argẽto repletũ:qꝛ eo vte
bat᷑ infucãdo vultũ ex qͥ moꝛtua ẽ.Jð tali muli
eri vane ðꝛ Hiere.xxxj.Uſq;q̊ delitijs diſſolue⸗
riſ. Tales młieres ſũt ille qᷓs abominat᷑ deꝰ ꝓpt᷑
eaꝝ laſciuiã Uñ ps.xxx.ðꝛ.Odiſti obᷣuãtes va
nitates ſuꝑuacue.De iſt diſſolut femis pᷣt dici
illð.iij. Reg.xvj.ꝓuocãtes deũ ĩ vanitatibbſuis

Maxie ãt ad irã ↄcitãt deũ iueniẽtes nouas ⁊ i

uſitatas adoꝛnatiões vanas:pᷣſerti illas ĩ qͥbus
multũ laboꝛat᷑: cũ nulla vel ꝑua vtilitate. Non

ſolũ eni illas poꝛtãtes:ſʒ etiã faciẽtes ⁊ vẽdẽtes:

ſeu als alienates:dinam offenſã incurrũt.vt ðꝛ
ĩ ſũma ð vicijs.Et etiã a Ray.ponit᷑ ĩ ſũma li.ij
ti.ð nego.ſecu.De iduẽtiboãt tłes veſtes iſolitas
inqᷣt dns Sopho.j.Uiſicabo ſuꝑ pᷣncipes⁊ ſuꝑ

filios reg:⁊ ſuꝑ oẽs qͥ iduti ſũt veſte ꝑegrina.
Maxie ãt exoſe ſũt ðᷣo młieres ille qᷓ hitu virili
vtũt᷑.ſcptũ ẽ em̃ Heut.xxij.Nõ iduet᷑ młier veſte
virili:nec vir vtet᷑ veſte feminea. Aboiabilis em̃

CXLIIH

apud deũ eſt qui facit hoc. Laliteretiã indui ꝓ⸗

hibet᷑ mulieribo ſub pena excõicationis.c.ſi qua

mlier.xxx.di.Iſte in honeſte delatiões veſtimen
toꝝ ꝓcedũt ex iſlani głia vł leuitate:dicẽte Gre/
goꝛio in quadã omelia ſuꝑ Lucã. Nemo veſti⸗
menta pꝛecipua niii ad inanẽ glłiam qrit:videli

cet vt honoꝛabilioꝛ cetetis videatur. Quod res

ipᷣa teſtatur: quia nemo vult ibi pꝛecioſis veſti⸗
bus indui:vbi ab alijs nõ poſſit videri.⁊ Ber⸗
nardus in apologia iquit. Uanũ coꝛ vanitatis
vitam ingerit coꝛpoꝛi:⁊ exterioꝛ ſuꝑfluitas ite⸗
rioꝛis vanitatis indiciuʒ eſt. Mollia veſtimẽta
mollicẽ animi indicant:nõ em̃ tantũ curaretur
coꝛpoꝛis cultus:niſi pꝛius neglecta eſſet mens
inculta virtutibus.hec ille. K
eX pꝛedictis aũt patʒ ꝙ repᷣhẽſibilis ẽ cir⸗
ca veſtes nimia ſũptuoſitas.vt dic Gre/
goꝛius ſuꝑ Lucã. Unde legit᷑ in hiſtoꝛijs roma

noꝝ:ꝙ ille qui pᷣmꝰapud illos purpura eſt inꝰ

dutus:a fulmine ꝑcuſſus iterijt. Itẽ cunoſitas

de qua Grego. vbi ſupꝛa ait.emo exiſtimet in

fluxu ⁊ ſtudio pᷣcioſarũ veſtium pctm̃ deeſſe:qꝛ
ſi hoc peccatũ nõ eſſet nullo mõ dñs Johãnem
de veſtimenti ſui aſꝑitate laudaſſet ⁊c. Itẽ veſti
mentoꝝ ſuꝑfluitas:ita ꝙ a tineis demoliunt᷑:⁊
Xpᷣs in pauꝑib nudus relinqͥtur. Unde Jaco⸗
bi. v. ðꝛ. Agite nũc diuiteſ ⁊c. Seqͥtur. VUeſtimẽ

ta veſtra a tineis comeſta ſũt.Et ideo Bernar.

ait.Clamãt nudi:damãt famelici:nobis inqũt
fame ⁊ frigoꝛe miſᷣabiliter laboꝛãcibo:qͥd cõfe⸗

rũt tot mutatoꝛia extẽſa in ꝑticis:vel plicata in

manticis.Noſtrũ ẽ qð effũditis:nobis crudeli
ter ſubtrahit᷑ qð inaniter expẽditis.? Ambꝛoſi.

1n. c.ſic̃ bij.xlvij.di.inqͥt tot veſtes ſuꝑfluas ha⸗

bẽti. Uiduaꝝ indumẽtũ eſt qð tu recludis.ſcilʒ
in capſis.õ ſolũ autẽ in ſuꝑfluitate ⁊ pꝛecioſi⸗
tate veſtiũ põt eſſe defectꝰ:ſed etiã in vilitate.vñ
Aug.in li.de verbis dñi ait.Noueritis nõ in ſo⸗
lo coꝛpoꝛeaꝝ rerum nitoꝛe atq; põpa:ſed etiã in
ipᷣis ſoꝛdib ⁊ lutoſis eſſe poſſe iactãtiã:⁊ eo pe/
riculoſioꝛẽ quo ſub noĩe ſᷣuitutis dei ðcipit.vñn
Philoſophus dicit in.iiij. Ethi.ꝙ ſuꝑabunda

tia ⁊ inoꝛdinatus defectꝰad iactãtiã ꝑtinet.Di⸗

cit quoq; idem Phs.vij.Etchi.ꝙ viciũ eſt trabe
re veſtimenta ꝑ terrã:ſicut faciũtvane mulieres
poꝛtãtes longas caudas:⁊ plateas cũ eis ſcopã
tes. Mariti aũt earũ vt facerent eis huiuſmodi
caudas:ſcopauerũt bona pauperũ rapinis:vſu
ris:⁊ ſtochis.Tales q̊ͥʒ mulieres in hyeme cau/
dã ꝑ cenũ ⁊ lutũ trahũt:⁊ ſic pãnus inficit᷑ ⁊ de
ſtruit᷑:⁊ oꝑtet tenere famulũ vł famulã ad pur⸗/
gandam hmõi caudã:qui blaphemant ſepe do
minã ſuã:⁊ interdũ ſuſcitant᷑ rixe in domo ſi ſÄme
ſit bñ mũdata cauda.Et talis dña eſt cauſa ꝓ
famuli vł famłe ꝑdũt tpᷣs dũ occupant᷑ in pur⸗
gatõe caude qð ðberẽt expẽdere i opꝰhoneſtiꝰ⁊
vtiliꝰ. In eſtate ãt colligit pulices cum cauda ⁊
ad domũ poꝛtat. Iteʒ collisicpuluges: imnd⸗

Bermo

generant᷑ vᷣmes et tinee coꝛrodẽtes pãnũ.Itẽ ꝑ

caudã facit in via puluerẽ:⁊ offendit alios gra⸗
dlientes ꝑ eam:⁊ tale incenſum poꝛrigit mulier

vana tanq; clericꝰ dyaboli. Pertalẽ cauda vult
mulier aſſimilari vaccis ⁊ alijs beſtijs caudam
habẽtibo:⁊ ſerpẽti qui eundo facit viã toꝛtuoſa.
Et talis cauda eſt ſella dyaboli.UVñ legit᷑ ꝙ duʒ
ſanctus Zeno ſemel iret poſt beatũ Ambꝛoſiuʒ
vidit quãdaʒ młierẽ cũ lõga cauda incedentẽ:⁊
cepit ridere. Reqᷣſitꝰaũt a btõ Ambꝛoſio cur ri⸗
ſiſſet:ait. Uidi q̊ſdã demones doꝛmiẽtes ſuper
cauda talis młieris:⁊ dũ ipᷣa trãſiret ꝑ viam lu/⸗
toſam eleuauit caudã:⁊ demones in ea doꝛmiẽ
tes ceciderunt in lutuʒ.UVñ alij demones ſequẽ⸗
tes illã młierẽ valde riſerũt:⁊ ꝓpterea riſi.San⸗
ctus aũt Ambꝛoſiꝰoꝛauit deum vt videret que
ſanctus Zeno viderat:⁊ exauditus a dño eadeʒ
vidit.Sicut aũt pauo habet głiam ſuã cauda
faciendo rotam:ſic talis mulier in cauda maxi⸗

me głiatur.Et ideo dico vobis o deuote mulie

res illud.j. Reg.xij. Nolite declinare poſt vana
que nõ ꝓderunt vobis.Sed ſᷣuate decretũ Gre
goꝛij octaui in.c.ſtatuimꝰ.ð vita? honeſta.deri.
dicens. Mulieres pᷣcioſis veſtibo ⁊ ꝓpꝛij coꝛꝑis
longitudinẽ excedentibo amodo nõ vtant᷑:ſj in
habitu honeſto ⁊ moderato incedãt:qui nec la⸗
ſciuiã notet:nec iactantiã vanitatis ondat.Et ſic
gram dei habebitis in bᷣ ſcło ⁊ głiam in futuro

Eodẽ die poſt pꝛandiũ de documẽtis datis
militib:magfis ⁊ ſcolanib:aduocatis ⁊ pꝛocu
ratoꝛibo:iudicijs ac notarijs:cõſiliarijs ⁊ medi

cis. Sermo vigeſimuſnonus. S
2 d veſtrum ne
U lum mo tollet a
g vobis. Joh. xvj. ⁊ i euãgelio occur

rẽtis dñice. Inquit ſapiens Eccli.
= xxx. Jocunditas coꝛdis ẽ vita hoĩs
⁊ Statius achileydos li.j.ait. Dant gaudia vi/⸗
res. Eapꝛopter Seneca ĩ li.tragediarũ exhoꝛtat᷑
dicẽs. Dum fata ſinũt viuite leti. Pꝛoperat cur
ſa vita citato. Uolucriq; die rota pcipitꝭ voluit᷑
anni.Licet aũt młta ſint que hoiem in hac vita
ſine peccato letificare poſſunt:tamẽ nihil eſt qð
maius gaudiũ cauſare ĩ noſtris coꝛdib poſſit:
qᷓ; bene viuere ⁊ mandata dei obᷣuare.Idcirco
Salomon Eccłs.iij.inquit.Cognoui ꝙ nõ eẽt
meliꝰqᷓ; letari et facere bene in vita ſua.et Eccłi.
xl.dicit᷑. Uinũ ⁊ muſica letificat coꝛ:⁊ ſuꝑvtraq;
dilectio ſapientie.Quapꝛopter vt habere valea
tis verum gaudium ſapientie:qð in vica eterna
nemo auferre poterit a vobis:deliberaui alijs
noluem ſtatibus hominum in pꝛeſenti ſermone
diuine ſapientie documenta tradere:milicibo vi/
delicer magiſtriſq; ac ſcolaribus:necnõ aduo⸗
catis ⁊ pꝛocuratoꝛibus:iudicibus et notarijs:
conſiliarijs quoq; ac medicis.
De cõſilijs datis militibus. T

XXIX

Rimo vobis militibi ſex conſilia trado
p Pꝛimũ dicit iuſtificatiõis:vt ſq; nõ ac⸗
cedatis ad bellũ iniuſtũ. Que aũt requi
rant᷑ ad hoc vt bellũ ſit iuſtũ ponit Panoꝛmit᷑
in.c.ſicut.el.iij.ð iureiu. Requirunt᷑ aũt qͥnq;.ſ.
ꝑſona:res:cã:aimꝰ ⁊ auccoꝛitas. Pꝛimo pꝑſona
cui liceat bellare/ſ.ſecularis:non aũt ecclłiaſtica
cui nõ licet ſanguinẽ fundere.xxiij.q.viij.c.deri⸗
ci.niſi in neceſſitate ineuitabili. Res.ſ.vt fiat ꝓ
rebus recuꝑandis:vſq;q̊ fiat ſatiffactio de omi
damno iniuſte ab hoſtib illato.argu.xxiij.q.ij
c.j.⁊.q.iij.c.foꝛtitudo.⁊.q.viij.c.ſi nulla. Cauſa
ſq; neceſſaria ꝓ defenſiõe.extra de reſti.ſpo.c.oli.
⁊ ꝙ cauſa ſit licita.Et iðo inqͥt Uegetiꝰ lui.ij.de
re mili.ꝙ iurare debẽt milites quãdo militie a/

ſcribunt᷑:ſe nõ recuſaturos moꝛtẽ ꝓ defenſione

reipublice. Itẽ vt habet᷑ in vſibo feu.in titu.qui.

mo. feu. amit.in pᷣn.tenet᷑ vaſallus ſub penaa/

miſſionis feudi cũ dño ſuo bellũ ingredi ⁊ pꝛo
eius defenſione pugnare:qð intelligit᷑ ̃ᷣm glo.
de bello iuſto. Bona eſt ̊ cauſa bellandi quaʒ
ponit Ar.x. Ethi.di.Bellamꝰ vt pacẽ ducamꝰ.

Et Tullius in philippicis lib.vij.ait.Que cau⸗

ſa iuſtioꝛ eſt belli gerẽdi qᷓ; ſeruitutis depulſio.

Et idẽ in pꝛimo de officijs.c.xxxvij.dicit. Bellũ

ita ſuſcipiat᷑ vt nihil aliud niſi pax queſica vide
atur.Et idẽ habet᷑ in.c.noli.xxiij.q.j.Sʒ tñ mali
milites nollẽt pacẽ:ſʒ ↄtinue vellent eſſe bellum
VUnõð cum ſemel quidam ex fratribe nr̃is obui

garent qͥ buſdã milicibo:dixerũt eis.Deꝰ det vob

pacem:queverba eis moleſtiſſima fuerũt.Pꝛo
pter qua ſalutationẽ indignatꝰſuꝑ alios vnus
ex eis rũdit.Deus auferat vobis purgatoꝛium

De qua rñſione ille interrogatus quid ſignifi/

care vellet rñdit. Sicut vos fame moꝛeremini
niſi eſſet purgatoꝛiũ:ꝓpter qð fiunt vo bis mul
te elemoſyne:vt oꝛetis ꝓ aiabo defunctoꝛuʒ: ita
nos male ſtaremus niſi eẽnt bella. Et ideo pax
nobis eſt moleſta. Iſti aũt nõ ſunt boni militeſ
ſed illi qͥ ſeruãt illud Ecci.iiij.vbi dicit᷑.Pꝛo iu⸗
ſticia ago niʒare ꝓ aia tua.Auctoꝛ quoq; libꝛi qͥ
ðdꝛ Facetꝰ.c.x.ait.Quẽq; decet patriaʒ defendere
tꝑe belli.Si em̃ nõ eẽnt milites ꝑua eſſet pacis
⁊ ſecuritatis cõſolatio.Uñ Uegetiꝰ lib.iij.de re
mili.ait.Diuitiarũ nõ ẽ ſecura poſſeſſio niſi ar⸗
moꝛũ defenſiõe ſeruet᷑.Et iteruʒ.Quis dubitat
artẽ bellicã om̃ibo eẽ potioꝛẽ:ꝑ quã libertas reti
net᷑:⁊ dignitas ꝓuincie ꝓpagat᷑:⁊ cõſeruat᷑ impe
rium. Quarto ad bellũ iuſtũ reqͥrit᷑ animꝰ rectꝰ
vt nõ ex odio vel affectiõe vindicte:vel ꝓpter cu⸗
piditatem bellũ fiat:ſed ad coꝛrectionẽ vel ꝓpter
charitatẽ:ſiue iuſticiã ⁊ obedientiã.c.qͥd culpat᷑.

⁊.c.militare.xxiij.q.j.Quinto requirit᷑ auctoꝛi⸗

tas ſuꝑioꝛis.xxiij.q.j.c.qͥd culpat᷑.⁊.q.ij.c.j.Dic
em̃ imꝑatoꝛ.C. vt armoꝛũ vſus inſcio pꝛincipe
interdictus ſit.l.j.lib.xj. Nulli pꝛoꝛſus nob in⸗
ſcijs atq; incõſultis quoꝛũlibet armoꝛũ mouẽè⸗
doꝛũ copia tribuat᷑.Dicit quoq; Hoſtienſis in

—
SS=

iotRNn
Auntum⸗
untifulnt
damcumg

Nonznöulnn
umrovarſifni
nnrd
Nrh.
nnen nin
tan
nſtc⸗
ſemnichnmd.
nlimmti
itgonimnlnehnn
anltedeſn
fuleunt, A
No Didicts
Gcicſchhuninn
Carosgochapt
abclofdenen
onenronsdedu.
asoninent
giiclanvs⸗
Cinido
6barent
lpus
umGnput
Alinunirumit⸗
10el /
Guſduenansnul
hnonpoenade⸗
Oiciorincumarn
Ginrr ciheow
Momogeoſoenu
Gſenagisanin
ſatgr erigvas
Onenuch, Ant
holi Ghesſan
unoola llaſe
gor Zodaces f
Erbitoßecpenn
ſolhugnmrdede
fonneraudtenn
igletcnceon
nitlinnmer
frnmmmmn
egligintin
megpeſtirt
Gplepunmi
venl dehet
dan
lßtnn
hoftſemanc,
Wae. Ho

—
=

fniinn
ſalusſibgun

dcliingnlinn
Simeligtfng,

blnie
Vnmädia
riar Oe

mluns dehli
mmndnr Bli
ſnrocin
ngi Gninli
Ancſeballum
mhnis obul
as dode rob
imuſuenit o
ſugalios s
spurguorn
msds ſc,
famt wornmnn
funmwhen
rbc 60.
nöſuriwan

rdat nn n

cnr boglhl
Eprmizdenler,
wgu et ecs
enslii dek⸗
goſeſio nion⸗
. Qus dublta
gnälbennsfei
1Nruatimg

Lentaninen
giacxe e

miioliſ
mni chah
Tequimt on
irgieſd
snnd
igotilei
Het nnoniſ/
g 1

,
ð

fſũ ma in ti. de penit᷑.S. quibo.ver.quid de rapia.

ꝙ bellum etiam poteſt fieri auctoꝛitate eccleſie:

puta ep̃i:pꝛecipue quãdo pugnatur pꝛo fide:

vel cõtra eum qui pꝛo peccato moꝛtali excõmu⸗
nicatꝰ nõ vult parere.Qualiter aũt poſſint bel/
la mouere inferioꝛes a pꝛincipe:⁊ qua auctoꝛi⸗
tate ponit Panoꝛmitanus in dicto.c.ſicut.de

iureiurando.

Ecundũ documentũ dicit᷑ miſeratiõis.

8 Deoebetis em̃ ſeruare cõſiliũ beati Johis

boaptiſte qð dedit militib.Luc.iij.dicẽs
Neminẽ cõcutiatis:neq; calũniã faciatis:⁊ con

tenti eſtote ſtipendijs veſtris. Sed heu qꝛ mul

ti reꝑiunt᷑ milites in quibo verificata ẽ ſententia
Lucani lib.x.di.Nulla fides pietaſq; viris qͥ ca
ſtra ſequunt᷑. Tertiũ documentũ ðꝛ obediti⸗
onis. UVñ dicit Uegetiꝰ lib.ij.de re mili.ꝙ mili⸗
tes qñ aſcribunt᷑ militie iurãt ſe oĩa ſtrenue fa⸗
cturos que pceꝑit imꝑatoꝛ. Jðo dicit᷑ in.l.iij.S
in bello. ff. de re muli. ꝙ traſgrediẽs mãdata ſui
imꝑatoꝛis debet capite puniri.Nõ debet tñ ali⸗
quis obedire in his que ſunt contra animõ.xj.

Uartũ documentũ dicit᷑ aggreſſiõis.De
q bent em̃ milites audacter?⁊ animoſe ag
gredi pugnã:qꝛ inqᷣt Saluſtiꝰ in cathi
linario. Sempꝑ in bello his maximũ eſt ꝑiculũ
qui maxime timẽt. Audacia vo ꝓ muro habet᷑:
2 Qirgiliꝰ. ij. Eney. aiit.
Vna ſalus victis nullã ſperare ſalutẽ. Jõ Gual
fredus in poetria dicit.c.xxx. .
Si timoꝛ incuruet mentẽ ſimulatio vultum
Erigat:⁊ clipeo vultꝰ ſuccurre timoꝛi
UVt ſi mens timeat:facies velit ipᷣa timeri

Imo magis ſperare velis:monſtreſq; ferocem

Eſſe magis animũ:ſi coꝛpꝰ debile mens ſit

Foꝛtis:⁊ exiguas vires ſupplere memento

Spe gaudij.Ait em̃ Gualteriꝰ de caſtilione li⸗
bꝛo.iiij. Spes ſane reſuſcitat egrũ agmẽ ⁊ ĩ vul
tu viccoꝛia viſa ſedere.Uirgiliꝰ q̊q; in. x. Eney.
inquit. Kudaces foꝛtuna iuuat timidoſq; repel
Lit.Et iðᷣo pᷣceperat deꝰ Deudj.xx. ꝙ qñ populꝰ
iſrael pugnare debebat:duces tribuũ pꝛius ex⸗
clamarent audiente exercitu. Quis ẽ hõ foꝛmi⸗

doloſus ⁊ coꝛde pauido:vadat ⁊ reuertat᷑ in do

mũ ſu:ne pauere faciat coꝛda fratrũ ſuoꝛũ ſiẽ
ipe timoꝛe ꝑterritus ẽ.hec ibi. Scðm aũt cano⸗
nes illi qͥ fugiũt a bello efficiunt᷑ infames.c.ifa⸗
mes.v.q.j.⁊ ſᷣm leges tanqᷓ; rei leſe maieſtatis
capite puniunĩ᷑.l.ome delictũ.S.qui in acie.ff.ðᷣ
re mili.Debetis q̊ o milites ſeruare illð Ecci.iiij
Uſq; ad moꝛtẽ certa ꝓ iuſticia. *
Uintũ documentũ ðꝛ moꝛigerationis.
ꝗq Debetis em̃ eſſe moꝛigerati in oib:ma
xxulme in domib in quib hoſpitamini:⁊
eſſe hoſpitibo veſtris fideles.Cũ em fides etiaʒx

hoſti ſe eruanda ſit.c.noli.xxiij.q.j.multo magis
amicis. Hoc documentuʒ ponit Uegete de re

CCXLIIII

mili.lib.iij.di.Miles cui belloꝛũ cõmittenda ẽ
foꝛtuna moꝛibo debet excellere. Honeſtas eniʒ
ido neũ miũluẽ ſacit. Sextũ documentũ ðꝛ di ⸗/
miſſionis.ſ.voluptatũ.Dicit em̃ pᷣdicꝰ auctoꝛ
vbi S.ꝙ miles debet eſſe auſterꝰ:delitiaꝝ igna⸗
rus:ꝑuo contentꝰ:atq; in laboꝛũ maloꝛũ tole⸗
rantia enutritꝰ. Ait em auctoꝛ libꝛi qui dict᷑ fa
cetus.c.x.Nil valet ĩ bello qͥ viuit delicioſe. Nec
ſine duricia bellica palma dat᷑.vnde Paulꝰ in⸗
quit.j.ad Coꝝ.ix.Om̃is qͥ in agone cõtẽdit ab
omibus ſe abſtinet ⁊c̃.Et ideo Deud.xx. Pꝛece
pit deus vt qñ incipiendũ erat belluʒ pꝛincipes
populi exclamarent in exercitu:⁊ mandarent ꝙ;
illi qui deſponſauerant vxoꝛem reuerterent᷑ ad
domum ſuam. ?2
Ed heu quia multi milites nr̃i temꝑis
8 pugnãt cũ ebꝛietatibo:vacãt ocio:luxu⸗
rieq; ſpurcicias ſequunt᷑.Cunq; ad cer
tamen accedunt:ſomerij eoꝛũ nõ ferro:ſʒ vino:
nõ lanceis ſed caſeis:nõ enſib ſed vtrib:nõ ha
ſtis ſed verubo onerant᷑ quaſi vadãt ad conui/
uiũ:nõ ad bellum. Qlipeos habent optime de⸗
auratos ſcutũq; depictũ ⁊ gẽmis oꝛnatũ.Cuʒ
tamẽ vt quidã Philo.inquit.õ picturavł au
rum:aut lapides pᷣcioſi:ſed ſcutũ diuulſuʒ:fra⸗
ctaq; galea:⁊ diruptus gladiꝰ ac facies vulne⸗
rata cedat militibo ad oꝛnatũ.Et ideo Berñ.in
ſermõe ad milites templi ait. Operitis equos ſe
ricis pendulos neſcio quos pãniculos loꝛicis
ſuꝑinduitis. Depingitis haſtas clipeos ⁊ ſel 4
las frena ⁊ calcaria auro ⁊ argento circũoꝛnatꝭ
et cũ tanta pompa ad moꝛtẽ ꝓperatis.Milita
ria nõ ſunt hec inſignia:ſed muliebꝛia potiꝰ oꝛ
namenta.unqͥd foꝛte hoſtilis mucro reuere⸗
bitur aurũ:gẽmis parcet:vel ſerica penetrare ñ
poterit.hec iũlle.Quãuis ergo militare nõ ſit pec
catum.xxiij.q.j.c.militare.tamẽ illi milites qͥ ho
diernis tempoꝛibo cum tantis facinoꝛibo mili⸗
tiam exercent:nõ debent ad penitentiam admit
ti niſi tali militie renunciẽt.c.falſas.de peniten.
diſt.v. Econtra vero boni milites placent deo.
Unde Augꝰ.ad Bonifaciũ.⁊ ponitur.xxiij.q.j
c.noli ait.oli exiſtimare neminem deo placere
qui armis bellicis miniſtrat. In his enim fuit
ſanctus Dauid. Cui dñs tam magnuʒ teſtimo
nium perhibuit.In his etiam plurimi illiꝰtem
poꝛis iuſti fuerunt vt Machabeus Judas et
fratres eius. In his erat ille Centurio de quo ĩ
quit dñs.Nõ inueni tantã fidem in iſrael. Hoc
ergo pꝛimũ cogita quãdo armaris ad pugnaʒ:
quia virtus tua etiam ipᷣa coꝛꝑalis: donuʒ dei
eſt. Si em̃ cogitaueris hoc eſſe de dono deinõ

5 . .

facies contra dñm.hec ille.

De conſilijs datis magiſttis. A
FEcundo vobis magiſtris quattuoꝛ
8 documenta trado. Pꝛimum quo⸗

rum dicitur moꝛigerationis.De quo
iml magliſtros. .de pꝛofeſ, ? medi.

li.x. dicitur. Magiſtros ſtudioꝛum doctoꝛeſq;

excellere opoꝛtet moꝛibus pꝛimum: deinde fa⸗

cundia. Qui ergo docere vult non repente nec
temere pꝛoſiliatad hoc munus. Sed iudicio
oꝛdinis ꝓbatꝰ: decretum curialium mereatur

optioꝝ cõſpirãte ↄſenſu.hecibi. Scom docu
mentũ ðꝛ cognitiõis.Debetʒ em̃ vos pᷣus bñ di

ſcere qᷓ vultis alijs legere.Ut nãq; inqt Areſto.
vj. Ethi.Docilis oĩs ſcia videt᷑ ee:ſi ex pcognitis
fiat.Et iõ repᷣhendẽdi ſũt illi qͥ cũ ſint ignoꝛãtes

pᷣſumũt alios iſtruere de his q̃ ipᷣi neſciũt.Et ve

rificat᷑ in eis ilud Saluatoꝛis dictũ Mat.xv.
Si ceꝰceco ducatũ pᷣſtet:ãbo ĩ foueã cadũt.c.cũ
ſit. de eta. ⁊ q̃ᷓ.vᷣa ẽ em̃ ſgia Outaͤi i.ij.de triſtib⸗
qͥ ait. Qðq; paꝝ notũ nemo docere põt.⁊ Uege
tiꝰi.j.li.de re militari dicit.Quẽ iuenies qͥ poſſit
docere qð ipᷣe nõ didicit. Abſurdũ eſt g̊ ꝙ qͥs ve
lit eẽ alioꝝ magtr᷑:qͥ nũqᷓ; bonꝰfuit diſcipulłꝰ.c.ſi

clericatus.xxvj.q.jſ. Tertiũ documẽtũ ðꝛ coꝛre

ctiõis.Debet em̃ diligẽter diſcipłos vios erran
tes coꝛrigere.ANit em̃ Cato.ij.c.ſui li. Cũ moneaſ
aliquẽ necſe velit ipᷣe moueri.Si tibi ſit charus
noli deſiſtere ceptis. Sʒ vt coꝛrectio vꝛa ſit fru⸗
ctuoſa:debet ſᷣuare dictũ pᷣdici Catonis vbi..
q ait. Que culpare ſoles ea tu ne fecerꝭ ipᷣe Tur⸗

peẽ doctoꝛi cum culpa redarguit ipᷣm. Hec aũt

coꝛrectio dʒ fieri cuʒ hũ anitate.Ait em̃ Ambꝛo.ĩ

li.de officijs. Neq; monitio aſꝑa ſit neq; obiur⸗

gatio ↄtumelioſa.Dicit᷑ q̊ʒ i.l.ſʒ ⁊ ſi quecũq;.iĩ fi.
ff. ad legẽ aqͥ.ꝙ leuis dũtaxat caſtigatio cõceſſa
eſt docæti.⁊.l..p̃ceptoꝛ.eodẽ titu.ſcriptũ ẽ. Pꝛe⸗
ceptoꝭ nimia ſeuicia culpe ãnũerat᷑ ⁊ ĩ.l.itẽ qrit.
S.idẽ iulianꝰ.ff. ð actio.em.ðꝛ. Magiſtriſ leuis

caſtigatio ẽ ↄ ceſſa.De vtilitate ãt huiꝰcoꝛrectio⸗

nis ait Salomon Pꝛouer.xxij. Stulticiã alli⸗
gatã ĩ coꝛde pueri vᷣga diſcipline effugabit.De⸗
bẽt q̊ʒ magr̃i ſuare documẽtũ Hiero.ad iſter
tianũ di.agr diſcipulũ coꝛrigat quẽ ardẽtio

ris cernit ingenij. Nã medicꝰſi ceſſauerit curare

ðᷣſpat. Quartũ documẽtũ ðꝛ iſtructõis Debet
em iſtruere vꝛos diſcipulos doctrina vtili:⁊ nõ
vana ⁊ ifructuoſa. UVñn ſicut grãmatice ac rheto

rice pᷣceptoꝛes legũt oꝛones ⁊ eplas Lullij: ita

ðᷣbẽt aliqñ legere eplas Hieronymi ⁊ alia ðuo

ta oꝑa.lec dñt legere tractatꝰvanos⁊ laſciuos

amoꝝ ⁊ hmõi:ꝓ qbo oꝑtebit eos poſtea penite
re.Ait eĩ Juuenał li.iij.ſatira.j. Penituit młtoſ
vane ſteriliſq; cathedre.Et iõ ſcolareſ ñ ð bẽt ad
tales pᷣ ceptoꝛes accedere. Inqͥt nãq; Seneca li.
vj.eplłaꝝ.epła.iij.Magna demẽtia ẽ ſuꝑuacua
diſcere in tanta tꝑis egeſtate. Lales doctoꝛes qᷣ
ſenm in curioſis ⁊ arduis fantaſmatiboverſant᷑
oſtendũt ꝙ nõ ſine aliquali ſtulticia ſunt. Dicit
em Seneca in li.de tranquillitate animi.Nullũ
magnũ ingeniũ ſine mixtura demẽtie fuit.Et in
his vificat᷑ illud Hiere.lj. Stultꝰfactus eſt ois

hõ a ſcia. Hec aũt ſcia eſt eis nociua. Nã Eccłs

j. dict. In multa ſapia multa indignatio:⁊ qui

dehoneſtãda.De medico aũt pᷣcipi Ecci.x
vbi ðꝛ. Honoꝛa medicũ:ꝓpter neceſſitatẽ illum

XxxXX

addit ſciam: addit ⁊ laboꝛẽ.De tali ſca ait apłls
j.ad Coꝛ.viij. Scientia inflat.Dimiſſa ergo hac

ſuperba ſcia docete diſcipulosvꝛos neceſſaria ?
vtilia. Hec em̃ eſt doctrina dei qui inquit Eſa.
xlviij. Ego dñs docens te vtilia.ſcʒ ad ſalutem.

Hec ſapientia eſt que mũdũ in bono ſtatu con

ſeruat. Sap.vj.Multitudo ſapientũ ſanitas ẽ

oꝛbis terrarũ.ales autẽ doctoꝛes ⁊ magiſtri
multũ merentur. Unde ſicut de parentibo inqᷣt
Hierony.ad Saluiniã de moꝛte Nembꝛidij:

ꝙ nõ eſt parui apud deũ meriti bene filios edu
care. Ita nos dicere poſſumus idem de magi⸗

ſtris bene diſcipulos inſtruẽtibus qui magnãa
in celo obtinebunt gloꝛiam. Dañ.xij.Qui docti
fuerint fulgebunt ſicut ſplendoꝛ firmamẽti:?⁊ q
ad iuſticiã erudiunt multos:quaſi ſtelle in ꝑpe

tuas eternitates. Quod etiã affirmat ſaluatoꝛ
Matth.v.di. Qui fecerit⁊ docuerit:hic magnꝰ
vocabit᷑ in regno celoꝛum. E

Jaüt querat᷑ que ſciẽtia ſit dignioꝛ: me⸗
8 icinalis an legalis.rñdet Augꝰ.de an
chona ĩ lib.de ptãte eccłiaſtica:q habẽc

ſe ſic̃ excedẽtia ⁊ exceſſa. Uerũ quia hec queſtio

eſt odibilis in determinãdo:nec vſq; nũc bñ de
ciſa:iuxta illud Oꝛatij in poetria.Et adhuc ſub

iudice lis ẽ. VUnñ multis diſputatiõibo contende
runt inuicẽ ſub duce Mediolani iuriſte cũ me
dicis. Ipᷣi em̃ iuriſte elegerãt patrẽ meum dñm
Laurentiũ ꝓ ſuo aduocato. Medici vᷣo fratrẽ
eius.ſ.magiſtrũ Mattctheũ de buſti. Quoꝛum
vterqʒ multis argumẽtatiõib ꝓbare nitebant᷑
excellentiã ſue ſcieẽtie.Et ꝙ ꝓfeſſoꝛes eiꝰ debent
pᷣcedere pꝛofeſſoꝛes alteriꝰ.Et tñ nihil derermi⸗

natum fuit.Niſi ꝙ quidã baſſianꝰ hiſtrio ioco
ſus:interrogatus a dicto pncipe quid ſibi vide

retur:reſpondit ꝙ iuriſte debebant pꝛeced ere ⁊
medici eos ſequi.Quia latro ſemꝑ pᷣcedit queʒ
carnifex ſequit᷑. Ideo ꝓ nũc ſoluʒ dico ꝙ vtraq;
ſcia eſt a deo.De medicina em̃ ðꝛ Ecci.xxxviij.

Altiſſimꝰ de terra creauit medicinam:⁊ vir pꝛu
dens nõ abhoꝛrebit eã.de legiſtis aũt inqͥt deꝰ
Pꝛouer. viij. Per me legũ ↄditoꝛes iuſta decer
nunt. Itẽ vtraq; ſcia ẽ valde neceſſania hoĩbus
Medicina ad ſanationẽ coꝛpoꝛũ:iura ad pacic

ficũ victũ hominũ:vt ðꝛ in.S.facte ſunt leges.iij

di. Et vtriuſq; peritꝰ multũ debet ab hoibg bo⸗
noꝛari.De ſcia em̃ ciuili ſcptũ ẽ in.l.j.S.pinde.ff

de vari. ⁊ extra.co.Eſt qͥdẽ res ſanctiſſima iuris
ciuilis ſapia q̃ pᷣcio numario nõ ẽ extimãda:nec

„ .

em̃ creauit altiſſimꝰ:⁊ a deo ẽ oĩis medela Debẽt

g̊ medici ⁊ legiſte puare illð apłi ad Ro.xij. Po

noꝛe ĩuicẽ pᷣueniẽtes.Et nõ alt᷑ alteꝝ ↄtẽnereꝛ ir
De documẽt dat ſcolaribb. D (ridere.
Rimũ documẽtũ qð vob ſcolaribo tra⸗

do ðꝛ affectõis.ſ.ad addiſcẽdũ. Ut eijn
ðꝛ in.l.apud iulianuʒ.ff.de fidecõ.liber.

KEcci.xxxviij

2—

lamulul
ninlnimu.
leditolitanmunn
cumminmot
clitotolnidis⸗
rbobncitpven
Cunnplaͤtülr,e
Ctonsaftucn
ſnocreörtenen
iscg vomaman
Calesongitis
Nſopherdatci
GMo⸗ i n
Krikofmiutne
Tlocoproftde⸗
aneybonii
bgvothan
Nan hirg
cr Gnt
Docleunmas
Ggronſicinfoma
PlbeiaGianag

(Arufruavoſus
1 dolnina.
UI Fennlis aſiän
cu ſoinisgenn
crpus intrarit
Mumxr babck i
mMacdofla⸗en

Mmi degia. .
bdendiat com

Mntainurolra
tfuri Pbiſi ider

Pmlapbidireni
Upoſnencorpe

Mi. Glzari

nnobisinnegöͤer
luhm

dapolüſfſicsl

incolämnigtis
linggutench
Cüenori d
digori
Krarmm
dnc
(ocend?
nnhlaggumf

ie
.
Ndenſe
n honne
Plenüſede
Chtes:
depannthhg
ote ſnnc

übcneflien

Mnti-Oe

uaſ ſteleugn
achrmar ſclin
erbien

aſtdigien
mnor l
ulatun tit
adert
onerſgnihid
oema Srhuſ
ucnidenn
ſeſas eN
aſſand ind
ae ndinan
cochentpe!
wſanezudr ,
ſolnz dog m
Stn
duN
lhooirif
Nimms ludell
ſanu hio⸗
nüunad hac
ceſuntlegesin
cab boich ho/
nlipne
mmlimatunt
dicgtimnücun
—
neceſtniln
is mue
liad Roni
falen /n
5

7
wbſoln,
diſcet/

Foliũ

Cupiditas diſcendi eſt optima rõviuendi. Ubi

em̃ nõ ẽ ſciẽtia nõ ẽ bonũ. Pꝛouer.xvij.Et nihil
babʒ rõnalis creatura quo a ceteris animalibꝰ

differat:qᷓ; vſum rõnis quo ſeit diſcernere inter
verũ ⁊ falſum:⁊ int᷑ bonũ ac malũ facere diffe⸗/

rentiã. Iſte aũt rõnis vſus ſine dirigẽte ⁊ ilu⸗
ſtrante ſcientia recte haberi nõ põt.Et ideo ſcien
tia que ẽ donũ ſpũſſancti:vt ptʒ Eſa.xj.qua ve⸗
lut lucerna lucidiſſima in obſe lterubeis hbuiꝰ
tetri ſeculi radiamur.que eciã eſt ſcutũ contra te

la diaboli:⁊ armatura eccłie cõtra hereſes:⁊ fu⸗

ga ac exterminatio ignoꝛatie.et tutela cõtra an⸗
tiqui hoſtis inſidias:eſt oibo neceſſaria ad recte
ambulandũ ⁊ ꝑueniendũ ad patriã. Qð ꝓbat᷑
qu adruplici rõne.ſ.ꝑfeccionis:illuſtratiõis:ap
petitionis:⁊ fructificatiõis.Fundamentũ pᷣme

rõnis que ðꝛ ꝑfectionis:pon it ph̊s.ij.Dech.

dicẽs:ꝙ humana natura ẽ multipłr ancilla: et
multis anguſtijs oppꝛeſſa.Et iõ inuẽta eſt ars
vt ſu ꝓpleat defectũ nature.vj. Polici. Que ars
eſt habitꝰ qͥdã cũ rõne factiuꝰ:vt habet᷑.vj.ethi.
Et ideo imitant᷑ naturã ⁊ rõnẽ q;tũ põt.ij.Phi.
⁊.l.adoptio.ff.de adop. Pꝛopterea diffinit᷑ na⸗
tura a pho in.ij. Phiſi.ꝙ eſt pncipiũ motꝰ ⁊ qͥe
tis eiꝰin quo ẽ pꝛuno ⁊ ꝑ ſe:⁊ nõ ꝑ accidẽs.Qua
ſi dicat. Ut ꝑfeoe quieſcat natura:mouet᷑ ad ar
tem. Et ideo Seneca dic̃ ad Lucillũ ſcribens.
Dociles natura nos edidit.Et Hiero.in ꝓlogo
biblie comꝑat naturale ingeniũ molli cere q̃ i⸗
diget artifice infoꝛmãte.Et Lulliꝰ in tuſcuł. q̃
ſti. lib.ij.ait. Sicut ager q;tũcũ q; fertilis abſq;
cultura fructuoſus eẽ ñ pᷣt:ita ſine diſciplia ani
mus ⁊ doctrina.Et Ouidiꝰ in.v.de triſtibo in⸗
quit.ertilis aſſiduo ſi nõ renouet᷑ aratro Nõ

niſi cũ ſpinis germẽ habebit ager. Quia g ania

cũ coꝛpus intrat ẽ tanq; tabula raſa ꝑfectibilis
ꝑ ſciam:vt habet᷑.iij.de aĩa.Et intellectꝰ eſt i po⸗
tentia ad om̃ia:⁊ nõ reducit᷑ ad actũ eoꝛum niſi
ꝑſciam.ij.de aĩa.Que quidẽ ſciẽtia ẽ ꝑfectio aĩe:
vt ibidem dicit cõmentatoꝛ Auerrois.⁊ om̃e im
perfectũ naturalr aꝓpectit ſuã ꝑfectionẽ.v.e⸗
tha.⁊.ij. Phiſi.ideo qͥlibet affeccat ſciam. lam
vt multi ph̊i dixerũt ⁊ etiã mgr ſenten.in.ij.di.j.
Zia poſita ẽ in coꝛꝑe vt ſciẽtijs ꝑficiat᷑.ergo patʒ
ꝓoſitũ. Scða rõ ðꝛ illuſtratiõis Ambulatib⸗
em̃ nobis in regiõe vmbꝛe moꝛtis neceſſaria eſt
illuſtratio quedã.Et h̊ eſt ꝓpter multa ꝑicula ⁊
demonũ inſidias.Et in figurã huiꝰ deus edu⸗
cens ꝓpłm iſrael de egypto pᷣcedebat eũ in nocte
in colũna ignis.Exoð.xiij. Hec aũt illuſtratio ẽ
ſcia ↄtra tenebꝛoſitatẽ ignoꝛãtie que ẽ mater cũ⸗

ctoꝛũ erroꝛũ vt dicit conciliũ toletanũ in.c.j.xxx
vilij.di. Ergo. ⁊c. E —
Ertia ratio ðꝛ appetitiõis. Deus em̃ nõ

tdeliſſet hoĩ naturalẽ appetitũ:niſi eẽt re
ducendꝰ ad actũ.uia ipᷣe deus ⁊ natu

ra nihil agunt fruſtra.j.de celo ?⁊ mundo.iij.de
gia.⁊.j. Phiſi.Sed vt ait Phs.j.Metha.Om

nes hoĩes naturaliter ſcire deſiderant. Qð etiaz
dicit Lullius in tuſcul.queſti.? Lactantiꝰ in.p.
diuina.inſtꝭ.Eideo iuriſcõſultus in di.ł apud
iulianũ.ff.de fideicõ.liber.dicit. Si pedẽ in fo⸗
uea haberẽ adhuc addiſcere qͥd vellẽ.Et ratio ẽ
quia om̃es res naturalr hñt inclinationẽ ad ꝓ
pꝛiã oꝑationẽ in qua etiã delectant᷑:vt aues ad
volãdũ:piſces ad natandũ:⁊ calidũ ad calefaci
endũ ⁊c̃. Sʒ ꝓpꝛia hois oꝑatio eſt intelligere vt
ait Phᷣus in.iij.de aia.⁊.j.ethi.?⁊ Tullius in.j.
de offi.?⁊ Quitilianꝰ in.j.de oꝛatoꝛia inſtꝭ.In q̊
differt ab alijs aĩialibo. Sine ſcia em homo ap⸗
pellat᷑ animal bꝛutũ:dicente Dauid ps.xlviij.
Homo cũ in honoꝛe eſſet nõ intellexit.i.intelli⸗
gere neglexit.Comꝑatus ẽ iumẽtis inſipientib⸗
⁊ ſimilis factꝰ eſt illis.Et idem ps.inquit.ſNoli
te fieri ſicut equꝰ ⁊ mulus qͥb nõ eſt intellectꝰ.
Et Augꝰ.ad here.ait.Quid em̃ hõ ſine litteris
reputat᷑. Nunquid nõ bos vel aſinus:nõ equꝰ
vel mulus quibo nõ ẽ intellectꝰ. Vñ interro ga⸗
tus Solon achenienſis quid eſſet diues ſine lic
teris reſpõdit.Ouis aureo vellere.? Diogenes
videns diuitem litterarũ ignarũ ſedenteʒ ſuper
lapidem dixit.Lapis ſuꝑ lapidem ſedet. Qui⸗
dam aũt alius philoſophus dixiſſe fert᷑ ꝙ tan⸗
tu m diſtant docti ab indoctis qᷓ;tũ hoĩes a be⸗
ſtijs.Et Diogenes cum aſcẽdiſſet in locũ eminẽ
tem ⁊ damaſſet.Uenite homies.multcis detur⸗
ba irruẽtibo dixit. Nõ vos vocaui ſed homines
Nõ em̃ vos hoiĩes eſtis qui nõ datis oꝑam ſci⸗
entie.De hoc appetitu ſciendi loquit᷑ Hiero. in
pꝛologo B iblie di. Legimus in hiſtoꝛijs vete⸗
ribus quoſdã luſtraſſe pꝛouincias:trãſiſſe mõ
tes ⁊ nouos adijſſe populos vt eos quos ex li⸗
bꝛis nouerant palam coꝛamq; viderent.Et ibi
loquitur de Pictagoꝛa ⁊ Platone ⁊ de Apol/
lonio magno philoſopho:ac de alijs multis qͥ
pꝛedicta fecerunt diſcendi cauſa:licet in patria

ſua eſſent alioꝛum pꝛeceptoꝛes⁊ magiſtri.De h̊
etiam aꝓpetitu loquitur Lactantius in pꝛinci⸗

pio pꝛimi libꝛi diuinarũ inſtitu.di. Magno et

excellenti ingenio viri cum ſe doctrine penitus

dediſſent:quicquid laboꝛis poterat impendi:
cõtemptis om̃ibus publicis ⁊ pꝛiuatis actio ⸗
nibus:ad acquirende veritatis ſtudium ſe con

tulerunt:exiſtimantes multo eſſe pꝛeclarius hu

manarum diuinarumq; rerum inueſtigare ac

ſcire rationem: qᷓ; ſtruendis opibus aut cu⸗

mulandis honoꝛibus inherere.hec ille.UVt au⸗

tem appetitus iſte compleri poſſit opoꝛtet diſce

re cupientem intento eſſe animo ad ſtudium:
vt inquit Tullius in tuſcula.queſtio.libꝛo.iłſᷣłj.
Et ideo Eccleſiaſtes.vj.dicitur.Si indinaue⸗

ris tuam excipies docrinam.⁊ ſi dilexeris audi
re ſapiens eris. H

Uarta rõ ðꝛ fructificatiõis. Innũere em̃
q ſũt ſcie vtilitateſ.Facit em̃ hoĩeʒ honeſtũ
2 vᷣtuoſũ.Un ij.ð officijs inqᷣt Lulleꝰ.

Pꝛimꝰ honeſtat locus qͥ in veri cognitiõe cõſi⸗

ſtit:maxime natura attingit hũana. Ite eſt bo⸗
num qðs nobis auferri nõ põt:ſe hoiem ſeqtur
quocũq; ꝑrexerit:dicente Boetio in.j.de ↄſola.

Has ſaltẽ nullus potuit ꝑuincere terroꝛ.Neno
ſtrum comites ꝓſequerent᷑ iter. Unde vt refert
Ualeriꝰmaximꝰ.⁊ Lulliꝰin paradoxis li.j.Bi⸗
as pbłs q fuit vnꝰex ſepcẽ ſapientib grecie:cum
capta ab hoſtib patria ſua alij cõpatriote eiꝰfu
ietes pᷣcioſa que habebãt aſpoꝛtarẽt:⁊ ipᷣm ad
r⸗ faciendũ inuitarent:ille rndit.Oia mea me⸗
cum poꝛto. Nihil em̃ ſuũ reputabat niſi ſcias ⁊
vᷣtutes.Et ideo Sene.ad Lucil.ſcribit. Lauda
hoiem in eo qð ab eo nũqᷓ; eripi pot:⁊ qð eſt ꝓ⸗
pꝛiũ hoĩs inqntũ hõ. Hoc aũt eſt animꝰbñ iſti⸗
tutus ⁊ rõ ꝑfecta. Scia qͥʒ eſt illa ꝑ quã deo aſſi
milamur Geñ.iij.Erxitis ſicut dij ſciẽtes bonuʒ
2 malũ.⁊ Lulliꝰin li.d
hil eſt ꝑ qdᷣ magis dijs imoꝛtalibo aſſimilemur
qᷓ; ꝑ ipᷣm ſcire. Pꝛopter ipᷣam aũt ſciẽtiam a deo
amamur. vñ ph̊s.x.Etchi.dic̃ ꝙ deꝰ valde curat
de his qui diligũt itellectũ tanq; de ſuis amioeis
O ſcia pamãda. Zu es illa de qua Zreſt. loqns

ait.x. Ethi.ꝙ homo ꝑ ſcire ⁊ itelligere coniungit

deo ⁊ ſubſtantijs ſeparatis.Et ioõ nõ eſt miru ſi
om̃es que effectãt. Unũqðq; em̃ naturalr deſi
derat ↄiungi ſuo pncipio:dicente Maximiano

poeta. Ortus cũcta ſuos repetũt.et Boetio iĩli.

llij.de cõſo. Repetunt eios cũcta recurſus:re
dituq; ſuo ſingula gaudẽt.Nec vlli manet ſtabi
lis oꝛdo:niſi fini iunxerit oꝛtũ.Ovtiliſſima ſcia
tu es finis ꝓpt̃ quẽ creati ſumꝰ.Nã vtiqͥt Aug.
in li.Enchi.et mgf i.ij.di.j.Fecit deꝰrõnalẽ crea
turãvt ſũmũ bonũ intelligeret:icelligendo ama
ret:amãaãdo poſſideret:poſſidendo frueret᷑. Ec iõ
cum oia deſiderẽt ꝑtingere ad finẽ ſuũ.ij.⁊.viij.
hiſi.Nõ eſt mirandũ ſi ad oibo appeteris. Ui
emꝰem̃ nunc ꝑ ſpeculũ in enigmate.tunc facie
ad faciẽ.j.ad Coꝛ.xiij.Id eſt ꝑ te hic habemꝰ ali⸗
qualẽ de deo cognitionẽ:ſʒ in celo habebimꝰda

ram noticiã. O ſcia deſiderabilis:tu es illa que

facis homines nobiliſſimos.l.ꝓuidendũ.C. de

poſtu. Un ſtoici dicebãt oẽs ſapiẽtes et doctos

lberos eſſe.et Zulliꝰin paradoxis inqͥt. Nullꝰ
vir doctus ſᷣuus aut ignobilis eſſe põt:niſi foꝛ⸗
te volutabꝛo vicioꝛũ fuerit infectꝰ.Et in.j.libꝛo
de anima AKreſt. ponit ſcientiaʒ eſſe de numero
bonoꝝ honoꝛabiliũ.Et in.j. Politi.idẽ pbᷣs in

quit:qꝙ; hoiĩes ratione ⁊ intellectu vigentes natu

raliter ſunt domini ⁊ rectoꝛes alioꝛũ.Et ideo in
pmo de officijs inquit Tullius.Omnes trahi⸗
mer ⁊ duamur cognitionis ſcientieq; cupidita
te in qua excellere pulchꝛũ putamus. Refert q̊ʒ
Aulus gelius ꝙ dum Kreſt. Alexandri magni

pꝛeceptoꝛ libꝛos de phiſico auditu publicaret:

recepit ab ipſo Alexandro epiſtolã in hec verba

pꝛoꝛumpentem. Egre fero ꝙ ea que a te hauſi ?

didici in publicum pꝛofitearis.Ego em̃ nõ tam

de natura deoꝛũ inqt. Ni⸗

cpio ? delectoꝛ opibo ?⁊ potẽtia alios excelleree
qᷓ;tũ litteris ⁊ doctrina pᷣſtare.hec ille. Pꝛopter

qð paucos videmꝰq in litterario cõflictu alijs
cedere velint. Sed vnuſqᷣſq; etſi nõ in exiſtentia

ſaltem in apparẽtia alios excellere ſ. atagit: atq

alijs doctioꝛ apparere.Unñ Martialis ait. Di⸗

uitias ⁊ opes frequens donabit amicus. Qui

velit ingenio cedere rarus erit. Salomon auteʒ
Saßp.vij.de ſapientia inquit. Pꝛepoſui illaʒ re⸗
gnis ⁊ ſedibus ⁊ diuitias nihil eſie dixi in cõpa
ratione illiꝰ:nec comꝑaui illi lapidẽ pᷣcioſum:
qm om̃e aurũ in comꝑatione illius arena ẽ exi⸗
gua:⁊ tanqᷓ; lutũ extimabit᷑ argentũ in conſpe⸗
cu eius.Et Pꝛouerb.j.etiã ait.Doctrinã magꝭ
qᷓ; aurii eligite. Melioꝛ ẽ em̃ ſapietia cũctis opi
bus:⁊ omia que deſiderant᷑ buic nõ valẽt com
parari.Pꝛopter qð inqͥt Tullius in.ij.de offi.
Optima hereditas a parẽtibus liberis tradit᷑:⁊
om̃i patrimonio pᷣſtatioꝛ dignitas virtu.Cũ

ergo omia bonũ appetant:vt a phᷣo diat᷑.j.ethi.

j.· Rheto.iij. Copi.⁊.iiij. Metha. Ideo cũ ſaen
tia ſit tam bona ⁊ vtilis ab om̃ibs deſideratur.

Ut em̃ inqͥt btũs Thom.ij.ij.q.clxxxviij.arti.v.

Studlia litcerarũ dirigũt ⁊ coadiuuãt hoieꝭ ad

contẽplandũ diuina:illuminãdo intellectũ Itẽ

auſferũt ea que poſſunt nos impedire a ſtatu ſa
lutis:fugando erroꝛes. Itẽ cõ ferũt ad euitsdã
camis laſciuiã. Unde Hiero.ad Ruſticum ait.
Manc de manu tua ⁊ oclis tuis recedat liber.
Ama ſeientiã ſcripturarũ ⁊ carnis vicia nõ ama
bis. Itẽ pꝛoſunt ad auferendã cupiditatẽ diui
tiarũ atq; auariciã. AKit em̃ Saluſtiꝰ in cathuli⸗
nario. Auaricia pecunie ſtudiũ habet:qua ne⸗
mo ſapiẽs cõcupiſat.hec ille.Ad adipiſcendam
ergo ſcientiã omes anbelate.Kit em̃ Lactatiꝰin
j.diuinaꝝ inſti.Nullꝰ ẽ aĩe ſuauioꝛ cb qᷓ; pfe⸗
cca cognitio veritatis.Et ph̊s.x.ethi.inqᷣt Phia

habet admirabiles deleccatiões.Et in.ij. Poli.

dic:ꝙ qͥ vult delectari ſine triſticia ad phiam re

currat. Uñ Fran.petc᷑.in ſuis triũphis dicebat.

Alis delectationẽ qᷓ; diſcere nõ reꝑio. Et Tul⸗
liꝰ in.ij.de offi.de phᷣia loquẽs ait. Siue dele/
ctatio qrit᷑ animi:reqeſq; curaꝝ:bec ars ẽꝑ quã

cas res aſſeqmur. Maximũ em̃ ſolatiũ ⁊ leni⸗

mẽ in aduerſis ↄferũt ſtudia lr̃aꝝ.Et Boe.i.ilij.
de conſo.dicit: ph̊ia ẽ ſummũ laſſoꝛũ anioꝛũ

ſolamen. Et in.j.lib.eiuſdẽ oꝑis canit.Glia feli⸗
cis olim viridiſq; iuuente.Solant᷑ meſti nunc
mea fata ſenis ⁊c.Et Tulliꝰ ad Luaum luceiũ

ſcribit. Quod em̃ mihi poterat eſſe pꝛofugium
ſpoliato foꝛenſibus ⁊ domeſticis oꝛnamentis
niſi litrere quibus aſſidue vtoꝛ.Et idem in epla
ad Ballum. Unũ eſt inquit refugiuʒ doctrina
⁊ littere quibus ſemꝑ vſi ſumus.Que ſecũdis
in rebus delectationem modo habere videban
tur. Nũc vo etiã ſalutẽ.Et ideo oẽs rogemꝰdeũ
cum ps.dicẽtes. Bonitatem ⁊ diſaplinam? ſei

entis doce me. Ut em̃ ſapiẽtiſſimꝰ Plato dicere

.

4

evar ſhie

6
2 doſcrod an
lin nni doa
godellnen⸗
gullcnnhe
gidegſcnttei
ſt Sonoloſeue

4

Cennktinigorn
ſorröcnnrotdas
mnlaultcn
Owroos
na
14 Hrüdon
naprhbs⸗
Colasdlern
Unrtſuuluelue
Cedreki pokel
niinuhlugvn
Cumnceu
cnuama
Cuni dom
Stnglan
Ghninugopboi⸗
unſoeuegaGen
Ndcttes koitd an
ſoftsusnpoe
Ucfecluladelnnar

pllar meoꝛlütdel

fininigeſt toff
altundometüf
ſoniaföpeoba.
Nakonlobtu
iegedinne
ſgori O
Phremndecöffr pn.
Gcheinellud d
nglienereu
nntdeoen
nöſguncgetze⸗
(Cedahenbr
cuadaättngi
haiconrine
aelirrnitthen
netagpeſunrn
ſicemomelolt
lcn bubni
Meonadiſtnge
6 ſaairnitid
Gusemnemigte
lakeberm
lo deben, h

sbensnte

wapbodetd

—1 „

omnid in

.

nmniamnlmi ,

itn enn

H

misriit
Galuſtbzch
cübaba ginn
Bdadirinen
Buci ni
ſauineri g⸗
bseatint iu
nis hul di
mitausnbann
müpbi dicht.

1 o⸗

ar Ge di
u tuasel
iſouti ln/
1. ,Boeili,

ilaſſoi anioll

nit Skaſc
Nant meſti un
ucumlu

e cenongnn

nias onunans
lmnn

ugi dolin

Gs. Aſci
ohubarti/
voisnin
rhiiſel

D

cſueuerat.Si ſapie foꝛma oculis coꝛpoꝛeis vi

deri poſſet ad amoꝛẽ ſui maxie excitaret. G
EkEcundũ documentũ ðᷣ hũiliatiõis. Ut
8 nõ dedignemini ab oibo diſcere:⁊ a par/
uuliſ.c.nullꝰ.xxxviij.di.Exẽplo ſci Aug.
qͥ nõ dedignabat᷑ a ꝑuulo nõdũ anniculo doce
ri. xxiiij.q.lij.c.ſi habes. Sepe em iuuenes itelli
gũt qð a nullo ſenũ pᷣteritoꝝ fuit ĩtellectũ.Quã⸗
to em̃ iunioꝛes:tanto ſunt ꝑſpicacioꝛes:vt dicit
glo.i.l.gallꝰ.ſuꝑ vᷣbo.ſi filiꝰ.ff.de libe.⁊ poſthu.
Vidẽt em̃ ſcripta antiquoꝝ:⁊ facile ẽ iuentꝭ ad
dere vt ait ph̊s.ij.Elen.vñ inquit Seneca li.v.
epłaꝝ:epła.iiij. Patʒ oibo veritas. Nõdũ eſt oc
cupata.Et młta ex illa etiã futur relictũ eſt. Ea
ꝓpter milti in ignoꝛantia ꝑmanẽt:qꝛ ab alijs di⸗
ſcere nõ curãt:credẽtes ſe alioꝝ doctrina nõ iĩdi⸗
gere:iuxta illð Senece in li.ð traqͥllicate animi:
q ait. Puto młtos ad ſapiam ꝑuenire potuiſſe
niſi putaſſent ſe perueniſſe. 2
t Erciũ documẽtu dicit᷑ creditiõis:ð quo
inquit ps.j.Elen. Opoꝛtet credere euzʒ
qui addiſcit.Ait em̃. B.in ſen.ſuis.Unicuiq; in
arte ⁊ facultate ſua perito credendũ eſt.Et idẽ di
cit Areſt.j. Poſte.Qõð vt eſſe poſſit debẽt magi⸗
ſtri rõnabilia ꝓponere:qꝛ vt ðꝛ in.c.ðcretales.xx
di. Quanto qͥs magis rone nitit᷑:tanto maioꝛis
auctoꝛitatis eiꝰ verba eſſe videntur. J
q Uartũ documẽtuʒ appellat᷑ mẽoꝛatiõis
ſq eoꝝ q̃ legeritis ⁊ audieritis ↄᷣuãdo
ea in mẽoꝛia:q̃ a pho in.iij.de àĩa apꝓpellat᷑ archa
oium ſpecieꝝ.⁊ a Seneca in ꝓemio ð damatio
nũ dicit᷑ res ex oibo animi ꝑtibs maxie delicata.
vñ Bofredus in poetria canit. Cellula qᷓ memi
nit eſt cellula delitiarũ.? Tulliꝰin.iij.rhetoꝛice
appellat mẽoꝛiã theſaurariã iuẽtoꝝ.Quia vero
ipa mẽoꝛia eſt res ifirma.l.peregre.ff.de acqͥren.

poſ.⁊ argumẽtũ.ff.ð adi.le.l.filio.⁊ eſt labilis.l.

ſi arbiter. ff. ð pꝛoba.⁊.l.iubemꝰ.C. de teſta. VUñ
dicit᷑ ꝙ nulliꝰ obliuiſci potiꝰẽ diuinũ qᷓ; hũanũ
l. ij. S. ʒ qꝛ diuine.C. de vete.iu. enuc.⁊ als alle⸗

gat᷑.S.ſi qͥd autẽ.Qõð eciã notat᷑ per gloſam in.c.

poꝛrecta.de cõfir.vti.vel inuti.⁊ in.c.cũ a deo.de
reſcrip.⁊ in.c.illud dñs.de cle.ex.mi.Ideo debe
mus illã excitare quotidie.Quia vt dicit Tul⸗
liꝰin.j.rheto. Memoꝛia nihil ꝑdit niſi id ad qð
nõ ſepe reſpicit.Ad iſtã aũt memoꝛationẽ reſpi⸗
cere debemꝰ exemplo beate virginis Marie de
qua dici᷑ Luce.ij. Maria cõſᷣuabat oia verba
hecĩ coꝛde ſuo.iſ.que dicebant᷑ de filio ſuo.Spe
cialiter aũt ⁊ pᷣcipue debet quiſq; tradere memo
rie ea que ſunt magis vtilia:qꝛ ipᷣaꝝ fructu cõ/⸗
ſiderato meliꝰilla retinebit. Scriptũ ẽ em̃ in de.
vnica.S.huiꝰmẽoꝛialis:de reli.⁊ ve.ſan.q illð ĩ

mMẽoꝛia diſtincte retinetcuiꝰdonũ aſpici᷑. Cõtra

qð faciũt młti:dicẽte Oꝛatio in epłis.Diſcit em̃
atius:meminitq; libentiꝰillud Qð qͥs deridet:
q; qd ꝓbac ⁊ venerat᷑. Ut aũt pᷣdicta ſᷣuare va⸗
leatis:debetis facere illud qð ait Seneca lih.xj.

CCXLVI

epkaꝝ di. Debemꝰ apes imitani quevagãt᷑:? flo
res ad mel facenduʒ idoneos carpunt.Deinde
quicqͥd attulere diſponunt:acꝑ fauos dirigũt

Sic igit᷑ ⁊ nos debemꝰ quecũq; ex diuerſa lecti
one cõgeſſimꝰ ſeꝑare. Melius em̃ diſtincta ſer

uant᷑. Oeinde adbibita ingenij nr̃i cura ⁊ facul⸗
tate in vnũ ſapoꝛẽ varia iſta libamẽta cõfunde
re.hec ille.Et idem in lib.de bñficijs dat alið do
cumẽtũ quod ſeruare debetis:ſi que didiciſtis
memoꝛie vultis retinere di. Solet plus pdeſſe
ſi pauca pᷣcepta ſapiẽtie teneas:⁊ illa in hmptu
⁊ vſu ſint:qᷓ; ſi multa quidẽ didiceris.Sed illa
nõ habeas ad manũ. Inquit etiã pᷣdictus do⸗
ctoꝛ in lib.de trãquillicate animi.Onerat diſcen
tem turba libꝛoꝛũ:nõ inſtruit. Multoq; ſancti
us ẽ paucis auctoꝛibote tradere:qᷓ; errate ꝑ mul

tos. Ut em ait Salomon Ecẽs.xij.Faciẽdi plu

res libꝛos nullus eſt finis. H
Uintũ documẽtũ dicit᷑ gſeuerationis ⁊
q coõtinuatiõis.Ad qð hoꝛtat᷑ Cato in ſu
is documẽtis di. Multa legas fadto:ꝑ
lectis ꝑlege multa.Et iterũ.Diſcere ne ceſſes:cu
ra ſapiẽtia creſcit. Ut em̃ inqͥt Saluſtiꝰ in cathi

linario. Ubi intenderis ingeniũ valet.Terentiꝰ

quoq; ait.Nibil tã difficile ẽ qͥn inqᷣrẽdo inueſti
gari poſſit.De b etiã habet᷑ exemplũ de Arj. de

quo legit᷑ ꝙ cũ ꝑ multũ tps ſtetiſſet in ſtudio:⁊

nihil ꝓfeciſſet:deſperãs ſe poſſe addiſcere reuer
tebat᷑ ad patriã.Cũq; ꝓpter pluuiã ſub quodã
tecto aliquãdiu moꝛaret᷑:vidit aquã deſcenden
tem de tecto excauantẽ petrã.iuxta illud Ouidij
in.iiij.de ponto.Gutta cauat lapidẽ nõ vi ſʒ ſe⸗
pe cadendo.Et tunc excogitauit in aio ſuo:dice
batq; illð qð ponit idẽ Ouidiꝰ in.j.de arte amã
di.Quid magis ẽ durũ ſaxo:quid molliꝰvnda
Dura tñ molli ſaxa cauant᷑ aqua. Quo exẽplo
reuerſus ẽ ad ſtudiũ:ſciens verũ eſſe qð inquit
Tullius in.iij de oꝛatoꝛe di. Nõ eſt tãta in rebꝰ
obſcuritas:vt eã nõ penitꝰ acris viri ingenium
cernat:ſi modo aſpexerit. Perſeuerãs igit᷑ Arj.
in ſtudio:magiſter ſuꝑ omes alios eſt effectus
Vnde legit᷑ ꝙ imago ipſius Areſtotelis fuit de
poꝛtata cuidam Philoſopho:qui neſciẽs cuiꝰ
eſſet dixit. Homo iſte eſt valde rudis ingenij et
luxurie deditus.Quod cũ dictum fuiſſet Kre⸗
ſtoteli:ipᷣe affirmauit ſic ſe eſſe ex ſua naturali cõ
plexione.Et admirantib diſcipulis quare eſſet
ita doctus et caſtus:reſpõdit.Continuum ſtu⸗
dium me fecit ingenioſum:abſtinentia vero ca⸗
ſtum. Debetis igitur o ſcolares perſeuerare:nec
laboꝛe ſtudij ab inceptis deſiſtere. Quia vt legi
tur in cronica de nugis philoſophoꝛũ.c.xxviij.
Ariſtotel.ſolitus erat dicere. Doctrine quidem
radices eſſe amaras:ſed fructus dulces. Item
interrogatus quid interſit inter doctos ⁊ indo
ctos rñ dit.Quãtũ intereſt inter viuos ⁊ moꝛtu
os. Itẽ dicebat. Doctrinã ĩ ꝓſperitatibꝛ eẽ deco
rem:in aduerſitacibs vo refugiũ.Jõ Eccl.vj.in

Bermo

quit ſapiens. A iuuẽtutetua exape doctrins: et

vſq; ad canos iuenies ſapientie Qð vt melius
fieri poſſit debẽt ſcolares illud diligẽter ob̃ua
re qð metrice ðꝛ. Sepe rogare:rogata tenere:re
tenta docere. Hec tria diſcipulũ facunt ſuꝑare
magiſtrum. E
Extũ documẽtũ ðꝛ honoꝛatõis.Debec
ſem̃ vfos mgr̃os venerari. Inqᷣt em̃ au
ccoꝛ libꝛi rudiũ lib.j.Quiq; vicẽ dñi reti
net de iure magiſter. Dignꝰ honoꝛis ob bᷣ qᷣſq;
magiſter erit. De boc etiã loquit᷑ Arj.viij. Ethi.
dicẽs:ꝙ magiſtris nõ põt equalẽs reddi.Et iõ
debet eis de ſalario ſuo ſatiſfacere.Quia vt ait
Hiero ſuꝑ Mat.Honoꝛ in ſcripturis nõ tãtũ
in ſalutatiõibo ⁊ officijs deferẽdis:qᷓ;tum in ele
moſynis ac muneꝝ oblatiõe ſenti. 1
EFEeoptimũ documẽtũ ðᷣꝛ electiõis.ſ.oui ſcie
ſ potiꝰ oꝑam dare debeatis. Nã oĩbo ſci⸗
entijs ogam dare ꝑfecte ẽ ipoſſibile. Cũ
vnaq̃ q; requirat totũ hoĩem:a qͥ etiã tota ꝑcipi
noõ põt:qꝛ vita ẽ bꝛeuis:ars aũt longa:exꝑimen
tum vero fallax.vt dicit pᷣs. Ideo legit᷑ ꝙ cum
qͥdã ſcolaris neſciret cui poti ſcie inherere debe
ret:viſum ẽ ei ꝙ eſſet in maxima ſcola in q̃ erant
oẽs ſcie in ſpecie oꝛnatiſſimaꝝ ⁊ pulcherrim
mulierũ:ſiue reginarũ:que eũ certatim ſingule
incitabãt vt eas peligeret. Pꝛimo aũt pᷣceſſerũt
ſeptẽ ſcie liberales que ita apellant᷑:quia antiqͥ
tus ſoli nobiles ⁊ liberi ſtudebãt in eis.Iteʒ qꝛ
liberãt a curis mũdanis ⁊ a multis pctis. Iteʒ
quia oꝛdinãt ad oꝑa cm̃ ꝑ aiam exercitãdã. Itẽ
quia libere ĩfoꝛmãt intellectũ nrjm ſine magna
difficultate. Et ob hãc cam Mechaphiſica non
ðᷣ ars liberalis:qꝛ eſt nimiũ eleuata.ec phiſi
ca:qꝛ eſt nimiũ ĩmerſa materie.Tres aũt pꝛedi/
ctarũ ſciaꝝ liberaliũ pᷣcedẽtes manibus ſe tene
bant.ſ.gramatica:logica ⁊ rhetoꝛica:que dicun
tur triuiales:quaſi triba vijs in vnũ tendentes:
id ẽ in ſermonẽ. Quia grãmatica cõſiderat de ſer
mone cõgruo vel incõgruo:logica vᷣo de ſᷣmõe
vᷣo vel falſo:rhetoꝛica autẽ de ſᷣmõe oꝛnato vel
inoꝛnato.Klie vero q̃ttuoꝛ dicuntur quatriuia
les:quaſi quattuoꝛ vijs tendẽtes in cognitionẽ
quãtitatis.Quia Aritcmetica ẽ de qtitate diſcre
ta nõ cõtracta. Muſica de qᷓ;titate diſcreta con⸗

tracta ad ſonũ. Geometria de q;titate ↄtinua ñ

ↄtracta.Aſtrologia vo de q;titate ↄtinua cõtra
cta ad motũ. Poſt pᷣdictas aũt ſeptẽ ſcias vene
runt alie. Pꝛimo ergo ꝓceſſit grãmatica exhoꝛ⸗
rans pᷣdictũ ſcolarẽ vt ei oꝑam daret:quia cẽoꝛi
8%z2 fundamentũ aliarũ ſciaꝝ. Uñ ait Caſſio.
lUiv.ix.epłarũ.epła.xxj.Grãmaticoꝛũ ſcola ẽ ſfun
damentũ pulcherrimum litteraꝝ:⁊ mater gloꝛi
oſa facũdie ⁊c.Ait ãt phᷣs.j.Ethi. Magnũ iflu
xum hũt pᷣncipia ⁊ auxiliũ ad ↄſequẽtia.Uidet᷑
ergo plus ; dimidiũ totiꝰ eſſe pᷣncipiũ:⁊ młta
manifeſta fieri eoꝛũ que querunt᷑ ꝑ ipſuʒ.hec il⸗
le. Ille aũt ſcolaris grãmatice ſcie rñdit:eſt ars

XXIX

diffiglis ⁊ dubia acↄtinẽs multas falſitates:ꝛ
ponẽs cõtra euãgeliũ ⁊ dicta ſanccoꝛũ.Nã Pꝛi
ſcanus voluit ꝙ virgo ſit tm̃ generis feminini

Kũ tñ ſancta mater eccłia in officio ſancti Joh.
ceuã ge.dicat.Uirginẽ virgini cõmẽdauit. Ideo

meliꝰ inqͥt doctrinale.Eſt cõis hõ:pariter cũ vir
gine latro. Itẽ dicit Priſcanꝰꝙ murmurẽ neu
tri generis.Euãgeliũ aũt dicit ꝙ erat murmur
multus in ꝓplło. Jo h̊.vij.⁊ multa ſimilia inue⸗
niunt᷑ in gramatica ʒ̊ ſacrã ſcripturã Et ideo ðꝛ
ꝙ valde indignũ ẽ verba celeſtis oꝛaculi ſiue ſa
cre ſeipture reſtringi ſub regulis gramatice vel
Pꝛiſciani.xxxviij.di.c.indignũ.⁊.j.q.j.c.marchi
on. Item Pꝛiſcianꝰ fuit hereticꝰ⁊ apoſtata Uñ
nõ potuit bñ docere charitatẽ aut aliã vᷣtutem.
Et ſolũ docuit loqui ⁊ oꝛnare linguã nõ aĩam.
Sed Paulꝰ ait.j.ad Co⁊.xiij.Si linguis ho⸗

minũ loquar ⁊ angeloꝛũ.Charitatẽ aut nõ ha⸗
beam nihil ſum.Itẽ bñ loqui ⁊ male vinere: ni
hil aliud eſt qᷓ; ſe ſua voce damnare.vt ait Aug.
Secũdo logica hoꝛtata ẽ eũ vt ſtudio ſuo ope⸗
ram daret:vt diſceret ↄfundere oẽs ⁊ diſcernere

verũ a falſo. Rñdit ei qð ait commentatoꝛ.viij
Phiſi.ꝙ nulla amicicia eſt querẽda cũ logicis:
quia negant oẽm ꝑfectionẽ:ph̊iam:deum acle⸗
ges.Et ideo frater angelus oꝛdinis noſtni:qͥ fu
it pꝛimꝰ miniſter in anglia:poſito ſtudio logice

cũ audiſſet ꝙ diſputabãt. Utruʒ ſit deus.dixit.

Nõ plus fratres:nõ plus:vt legit᷑ in croniq oꝛ⸗
dinis noſtri.Hiero.aũt in.c.vino.xxxvij.di.ait
ꝙ dialecticoꝛũ argumẽta nõ tm̃ tẽdicula ſũt ap
pellanda:ſed etiã fantaſmata.i.vmbꝛe quedã ⁊
imagines que cito pereũt ⁊ reſoluunt᷑.Et.c.legi
mus.eadẽ di.ðꝛ.Oꝛigenes ciniphes ⁊ ranas qͥ/
bus egyptij ſunt ꝑcuſſi:vanã dialecticoꝝ ganu

litatem ⁊ ſophiſtica argumẽta intelligit ertio

rhetoꝛica cũ poetria incitauit euʒ:vtſuo ſtudio
oꝑam daret:quia ipᷣa eſt ſcia loquẽdi diſpoſite

⁊ oꝛnate ꝑſuadendi.vt ait Lullius in.j.de oꝛa⸗

toꝛe.Qui etiã in.j.lib.artis veteris in ꝓemio in⸗
quit.Exiſtimo ſapientiã ſine eloquẽtia parũ ꝓ⸗
deſſe ciuitatibo.Et in.j.de oꝛa.etiã ait. Quid taʒ
iocundũ cognitu ⁊ auditu:qᷓ; ſapientibo ſenten
tijs grauibuſq; vᷣbis oꝛnata oꝛo ⁊ polita.Elo/
quẽs aũt oꝛatoꝛ in manu ſua aias hominũ qͥ⸗
dãmodo babere videt᷑. Unde Plutarchꝰait qꝙ;
tanta fuit facũdia Ciceronis ꝙ cũ oꝛaret apud
Ceſarẽ ꝓ qͥnto ligario qui fuerat ei aduerſanꝰ:
facies ipiꝰ ceſaris verſa eſt in plurimos coloꝛes
in ſignũ mutatiõis animi.Uñ ipᷣe ceſar vicus
dulci oꝛatiõe eũ liberauit. Idẽ quoq; Tulliꝰcũ
ſpiculatoꝛes a Marco antonio miſſi ad eũ oc/⸗
cidendum veniſſent:tãta facundia ſuaſit eis:vt
deſiſtere vellent. Sʒ vnus qͥ nõ audierat eiꝰver
ba ſuꝑueniens eũ occidit.vt dicit Ualeriꝰ libꝛo
viij. De arte quoq; poetica idẽ faciente ait Oꝛa⸗
tius in poetria. Ut pictura poeſis erit q ſi ꝓpiꝰ
ſtes te capiat ⁊c̃. Rndit eis ꝙ ſunt ſcie põpatice

ͤ2——ʒ—

lelün
1Nlottll ,

ſiniendscnun

itgng Foͤnt
rrzonslihcrig
Penofsbclonumn
fatbidinid
Nnodlenca⸗
costmocturtd
Senocianmtüd
Nocirdſrede⸗a
Meamorogfuen
Gr ſicanna
Mippſuna0.
Nicpomenor?
Nonpgveſunrul
Ne: Yherpſatn
Normiqzlngoslu⸗
Nrorigeolar
Gmücnnme Dede

foruraKedrona
fbo nshin
Scploniodichl
Wulcaem cht
uſinlbo int⸗
medolas deleen⸗
büchlmüepta.
(ctad pnonendu
lVlſoleno:binc
lmnegefuclecord

lud ccet. Uini
Nwiqzdlemno
leſchsrbim
anenstenth
Dmiſchui⸗
nrarcnuge
intggtſetim
nmdl dis⸗
ababerinſetin
ſhningppmnit
cnſincni Eth⸗
iviifſitifn
fccintmcegn,
lifnlin
Pbiagitnumn
ns Pefon

unſnnni

nilen 2 adulatoꝛie. Cũ tñ dicat᷑ in.l.j.S.pſuadere.ff. ð tenuerũt ꝙ aia qñ ſeꝑat᷑ a coꝛꝑe ingredit᷑ coꝛpo

ſeruo coꝛ.ꝙ nõ debemꝰ laudando augere mali ra bꝛutoꝛu aialin vel alioꝛũ boim. Itẽ vt refert

un ciam. Ire inqt Zullin in. .lib. artis veteris. Exi Frn nereſſie⸗ zntloenn lracturere dearmos 4
ed ſtimo elo quẽtiã ſine ſapiẽtia aimii obeſſe dien den ere nare⸗ narurn V ipe Bone,Exrvij. diſt ait
aſec ie q; ciuitatibo ꝓdeſſe nũqᷓ;.Et in.ij.de oꝛatoꝛe idẽ ia ſunt falſa. Item in.c.nõne.xxxvij.diſt.
eeee. *. . —, „ „ „ — — –— * . . . .
sböh 2 ait. Oꝛatoꝛis omis actio opinioniba nõ ſcia cõ/ Miero. ꝙ ille in vanltare ſenſus 7 in obſcurita⸗
Wwmumni tinet᷑.De poetria aũt dicit Fulgentiꝰ mitologia te mentis ingredit᷑:qͥ phiſic plcruraro⸗ dallon
ugeumm rum lib.j fabula. rviij. Poerica garrulitas ſem malceto⸗ leuar⸗ er Nkau Auer cPan
dlſni per de falſitate oꝛnata ẽ. Un Oꝛatiꝰ in poetria quodds iane demergu. Et ad Coljindqe Dau
inmicnt. . ictoꝛi oetis qdðᷣlibet audendi lus. Uidete ne quis vos decipiat ꝑ philoſophi
„MH c canit. Pictoꝛibus atq; poetis qðᷣlibet auder eten os dea
Cten i⸗ ſemꝑ fuit equa ptãs.Et Ouidiꝰ lib.iij.ſine titu/⸗ am. Phia aũt moꝛalis dixit le docere Ingen et
1 lo ait. Exit in imenſũ iocũda licẽtia vatũ. Obli/⸗ gubernationẽ ac vitã politicj. IJlle vᷣo rñdit ſ,
Wgedi gat hiſtoꝛica nec ſua verba fide.Et iðo dicit Ca⸗ etia ipa mltos cõtinet erroꝛes circa nozes 7
gine to. Nã miranda canũt:ſed non credenda poete. dem. Et ideo ſapia phoꝛũ ſi merem fi rereab 2
nmnäfun. Dicit quoq; Iſið.in.c.ideo.xxxvij.di. Pꝛohibe tura deo n nqui Pan · a So e is
i menta fabularu nimiũ mentẽ ercitant ad incen Alt phis Dlon . vturido r vicijo iaballa
Dmiti tiua libidinũ ⁊c. Aritmetica vo hoꝛtata eſt euz · fucrii dunde Bd c ciueun Exicle i edet
gnitniee vt in addiſcenda ipᷣa intenderet qᷓ docet oẽs nu multa tra ne⸗ eddenre nitlerenralton
rdammnuk meros ? modũ recœe coputandi. Ille aut reſpo⸗/ bꝛooin plekent uã ſa lenga buccis cõcrepanti
– deneerutonds denuſn s Belebd. Beoi, bus ventnaten Qulcnsitertvuderespoibn
ndaroist eak tria aũt dixit ſe docere mẽſurationẽ terrarũ:⁊ li?ꝭ bus ventilates. Quietia dice eret holbi
. e e ee er ſpon Nos ſeqͥmini.Sectã nr̃am tenete ſivultis bene
at onarn: nea m ac ſuꝑfidem ⁊ coꝛꝑis q;ticatc. Cui reſp uere: ſed nõ intrabãt ꝑ oſtiũ: pdere volebãt oc
EKqoaidaci bet⸗ dit.õ eſſe curandũ de meſuris rerũ quas tene viuere:ſed nõ intrabãt ꝑ oſtiũ:pꝑdere volebãto⸗
o re nõ poſſumꝰ. Muſica vo dixit. Ego oſtẽda, cidere ⁊ mactare.ſ.aias.Methaphiſica ãt dixit
hee ubi optime canere ⁊ ſonare in om̃i muſico irru ſe cõſiderare rerũ bncipia ⁊ qͥ ditates. Cui rñdit
„Olmhonne „ — — — „ —. .
dbſtniuinir mento que ſunt valde delectabilia. Uñ Eci. Fens ipſa cine⸗ D eee iz rrinnnr
Umsſtnun dlaf⸗Tiie vſaireni hgeranead, 2 dneng ipᷣaꝝ ex nihilo:dicẽteſ ꝙ ex nihilo nihil fit
lgküm nrrucn ena,⸗ind volt⸗ delectabiliſ j. Metha. ?. iij. Phiſi. ? in multis errauerũt cir
Ke⸗ mNIN . 4 . „ cr„e — . „ — „ — — — . . —
. utni ſimũ cantare. Habet em̃ muſica deleccationem pᷣdica. Itẽ no Soer breccenuntar ne
St naturalẽ. Pꝛopter qð om̃ib etatibo ⁊ oibd mo ſonarum diuinaꝝ que ẽ pnapiũ omniũ creatu
abfe ribus vſus ipᷣꝰ ẽ amicꝰ. Et Macrobiꝰin libꝛo rarũ.Itẽ nõ habuerũt cognitionẽ celi criſtallini
rnſanl Scipionis dicit. Om̃is aĩa muſidq ſonis capi᷑ nec etiã empirei ſicut dicit Scotellꝰ ſuꝑ pᷣdica/⸗
vangbo:uu Muſica em̃ capit om̃e qð viuit.Et Boetius in mentis Arj. Medicina aũt dixit ſe eẽ valde ne⸗
e⸗ uan muſica lib.j. inqᷣt. Nulla ẽ omino etas qͥ a canti ceſſarniã ⁊ veuten. One⸗ õ
miamnel . lene dulcis delectatiõe ſeiũcta ſit.Et Caſſiodoꝛꝰ epla.xix.ait. Inter vtiliſſimas artes q̃s ad ſuſtẽ
tchn lib.ij. epłarũ.epła.xl.ait.Nihil efficacꝰ inuentũ tandũ humane fragilitatis indigentiaʒ diuina
ſiulonii ſhnl eſt ad ꝓmouendũ aĩos:qᷓ; cocaue cithare blan/ tribuerũt:nulla bnare Mae: aliqd ſimile poe
Auluall, l da reſultatio:bincetiã appellatã extimamꝰ choꝛ auxiliatrix medicina cõferre. Ipa ein ne pe
mp niii⸗ dam:qꝛ facile coꝛda moueat. Rñdit aũt ſcolarꝭ riclitãtibo mat᷑na gra ſemꝑ aſſiſtit· Ipſa contra
CNn illud Ecci.xl. Uinũ ⁊ muſica letificat coꝛ.Sʒ ſu doloꝛes ꝓ njĩ̃a vtilitate cõfligit.Et ibi nos nitit
uai al Audta; per vtrũq; dilectio ſapientie.Et illud Ecẽs.vij. ſubleuare vbi nulle diuitie: nullach pot digni⸗
FCpiand⸗ ſcnten Coꝛ ſapietis vbi triſticia. Itẽ inqͥt. Nolo inten/ tas ſ ubuenire. Nullus aſſidue iuſti legit q; qðᷣ
oiotoltn. D dere ſonis ⁊ cantib:qꝛ minat᷑ dñs Amos.viij. de humana ſalute tractauerit.hecille. Hec qͥq;
1ais bonini d, di. Cõuertã feſtiuitates veſtras in luctũ:⁊ omia ſcientia videt᷑ eſſe iuriſtis neceſſaria ad intelugẽe
lunrcn cantica veſtra in plancrũ. Itẽ ad pᷣdicas tres ſei dũ an ex vulnere:an ard negiga curandi
clüorera entias rñdit ſimul illud qð ait Hiero.in.c.ſids quis ſit moꝛtuus.Et ad cognoſcen et al deus
erntei denin xxxvij.di.dicẽs. Geometria:aritmetica ac muſi⸗ in vtero ſit foꝛmatus:de gu era in. l. gallꝰ
iguunncsbles ca habẽt in ſe vitatẽ.ſed nõ ſũt ſcie pietcat. Lũc circa pncipiũ.ff. de libe. ? a⸗ . e⸗V. Fin pnci.
iihectir o aſtrologia ꝓmiſit ei cognitionẽ planetarum:ac Rñdic aſt ſcolaris ꝙ medicina a iuriſtis co
Un⸗ 0 6. gr pdi g8 euẽ inter artes mechanicas.vt in.l.j.C.de ex⸗
Zicnog Al curſus eoꝛũ.Et pᷣdicere futuros euẽtus.Scola putat᷑ intera —R Irt ab ig oriſtn
vnioniſiatcig ris aũt ſiłiter eã ſpꝛeuit dicẽs illud Amb.quod cuſationibus e ch uber⸗ iie l ines
unduſſten Ectalincteginredi drſezmn alttologia ni pedicagpetlonstarobaledtl Kertr,l R ra/
nbadnne hil cõfert ad ſalutẽ aie ſed potiꝰ nutrit erroꝛẽ ⁊c bolani.C.de epis ⁊ cle. Iteʒ ars in D
ucrdl Phbia aũt naturalis ꝓmiſit oſtẽdere ei rerũ na/ ga ⁊ fallax.Et ſᷣm Amb.contraria ſunt diuine

4 — — . „ — — „ R——— ,— „ ã ſein „ . 5Z It
gg0 turas. Ipᷣe vo rñdit ei ꝙ ipᷣa cõtinet multas fal conditiõi pᷣcepta medicine. Nã ieiunia reuocat
D ſitates. Ut pcz. ij. Phi. Et q multi phioſophi lugubꝛare no ſinunt:⁊ ab om̃i actiõe bone intẽ?
gn

—

Bermo

tiõis abducũt.c.ↄtraria.ð ↄſecra.di.v. Jus aũt
ciuile cepic głiari dicẽs ſuaʒ ſciam eſſe nobilioꝛẽ
mediciali arte. Mã.j. Echi.c.viij ait pᷣs. Hono
rabilioꝛ ⁊ melioꝛ eſt politica medianali:ſᷣm aũt
legiſtas ſcientia ciuilis eſt politica. Itẽ leges di
cunt᷑ ſacratiſſime.l.leges.C.de legi.Et iõ in eis ẽ
ſtudendũ:maxime qꝛ in eis agi᷑ de pane lucrã⸗
do ⁊ diuitijs cumulãdis magis q; ꝑ medicinã.

Vnde allegat᷑ verſus iſte a iuriſtꝭ. Dat Galienꝰ

opes:dat ſanctio iuſtiniana.Ex alijs paleas:ex
iſtis college grana. Rñdit aũt ſcolaris ꝙ ius ci

uile multa mala et pctã ꝑmittit vt vſuras.ff.de

vſur.ꝑ totũ.Itẽ cõcubinas.l:.jff.de cõcu. Item
nõ vult filiũ ſpuriũ ali a parentib.autẽ.licet.C.

de naturali.libᷣ.qð eſt crudele ⁊ ↄtra naturalem
pietatẽ. Itẽ eſt nimis magnũ pelagus:⁊ ſciẽtia

valde incerta ꝓpter varietatẽ opinionum ⁊ icer⸗
titudinẽ veritatis.⁊ eſt mutabilis:qꝛ imperatoꝛ
põt leges ſuas coꝛrigere:tollere ⁊ mutare.Pꝛo⸗
pter que dicit᷑ a logicis non eſſe vera ſcia.Quod
aſſerit burleus ſuꝑ pᷣmo Poſte. Quia de eo nõ
habet᷑ vera ſcia qð põt aliter ſe hr̃e:vt dicit᷑ in di⸗
cto li.j. Poſte.Itẽ exercitatio in palacijs ⁊ litigi
is eſt plena deceptiõibo ⁊ cauillationibo ac mali
cijs ſᷣm gloſ in.l.ab Anaſtaſio.C.man.vbi ait:
qilli qui in palacijs moꝛant᷑ oia mala nouere.
Jus aũt canonicũ allegauit ꝙ nullũ abſurduʒ
ↄtinet.vt in.c.cũ contingat.de iureiuran. Cui re

ſpõdit ꝙ nõ punit oĩa vt meretriciũ ⁊ alia mita.

Et ſepe ꝓcedit ꝑ pᷣſũptões:⁊ eſt ꝑiculoſa ſcia qñ
vult determinare de moꝛtali.Item nõ eſt ſtabi⸗
lis.Nam qð ſtatuit vnus pontifex poſtea qñq;
alius anullat:⁊ ↄtrariũ oꝛdinat ac uandũ ſe⸗
pit. Unde dici᷑ romana eccłia ſtatuta ſua ᷣm
qᷓlitatẽ tempoꝝ mutat.c.nõ debet.de conſangui

nita. ⁊ affinita.⁊.xxxv.q.vlti.S.his.ita rũdet᷑. N

Ltimo theologia allegauit ꝙ ipᷣa ẽ no⸗

v bilioꝛ ⁊ dignioꝛ oib alijs ſcieẽtijs:pbãs
hoeoc multis rationibo. Et pꝛimo ratione
ſubiecti nobilioꝛis.Nam vt dicit philoſophus
⁊ cõmentatoꝛ in pᷣmo de anima:⁊ in ᷣmo Me/
thaphi.et Poꝛphirius in vniuerſalibus.Una
ſcientia dicit᷑ nohilioꝛ altera ratione nobilioꝛis
ſubiecti.Quanto enim ſubiectum alicuius ſciẽ/
tie eſt excellentius:tanto ſcientia illa eſt dignioꝛ.
Cum ergo ſubiectum ctheologie ſit dignius ſub
iecco omnium aliarum ſcientiarum:concluden
dum eſt ꝙ ipſa eſt excellentioꝛ omnibo alijs ſci⸗
entijs. Quamuis ciuilis hoc ſibi vſurpet:vt in
pꝛima conſtitutione digeſtoꝛum.S.pꝛo reſpon⸗
ſig· in fine. Licet hoc ſit verum ſᷣm quid. ſam
lex cuilis ſupponiturechice:ideſt moꝛali philo

ſophie:quia tracat de moꝛibus.C. de ſecundis

nup.i.j.Supponitur etiam racionali:quia do⸗
cet oꝛnate ⁊ oꝛdinate loqui.C.ð poſtu.l.quiſqͥs

⁊. ff. de oꝛigi.iu.l.ij.S.poſt hos.Unde ⁊ legeʒ ra⸗

tio cõmendat:vt in.c.conſuetudo.j.di.⁊ inſti.de

1iu.na.gen. ? cI. S/qð vero naturalis ratio. Sup

XXX

ponit᷑ etiã naturali: quia tracat de naturaliv.
ff. de ſta. ho. l. qui in vtero. ꝛ.ff. ſi ꝑs he.pe.l.anti
qui. Kõtinet etiã ſub ſe militarem.ff de re mili.ꝑ

totũ. Itẽ iconomici:quia tractat de diſpoſitiõẽ
domꝰ.ff. de ſu ppel. le. ꝑ totũ.CX ãt ſubiectũ theo

logie ſit nobiliꝰ alijs ſubiectis ceterarũ ſcentia

rum ꝓbat᷑ diſcurrendo ſubiecta omniũ ſcientia

rum. Nã ſubiecũ gramaticalis ſciẽtie ad quod
om̃ia reducunt᷑ ſicut ad pᷣncipiũ radicalem efr
ꝛiſcianus elementũ:quia ẽ

littera quã vocat
minimũ.In quo ſtat reſolutio ipſiꝰ grãmatici.
Subiectũ vero eiuſdẽ ſcientie ad qð omia re⸗/
ducunt᷑ ſicut ad totũ integraie:eſt oꝛo congrua
⁊ ꝑfecta. Su biectũ rhetoꝛice ẽ oꝛo oꝛnata Sub
iectũ logice ẽ ſillogiſmus Circa hoc aũt eſt notã
dum ꝙ philoſophia naturalis diuidit᷑ in arteʒ

nouã ⁊ veterẽ.Et nõ dicit᷑ noua vel vetꝰ ratione

pꝛioꝛitatis vel poſterioꝛitatis:ſed qꝛ vetus tra⸗
ctat de terminis remotiſſimis.ſ.de noie ⁊ vᷣbo:
de qͥnq; vniuerſalib:de pᷣdicamẽtꝭ:⁊ de enũcia⸗
tione ac de ꝑtibus eius. Noua vᷣo tractat de ter
minis ꝓpinquis.ſ.de ſillogiſmo ⁊ reliquis. In
veteri ſunt tres libꝛi.ſ.iſagoge:id ẽ introductio⸗

nes ſeu vniuerſalia Poꝛphirij. Et buiꝰ ſubie⸗
ctum eſt pᷣdicabile ſeu vniuerſale. Item pᷣdica⸗

menta Ar.que grece dicunt᷑ cathegoꝛie:quoꝛũ

ſubiectũ ẽ pᷣdicamẽtũ.Itẽ liber Perihermenias
id ẽ interpᷣtationũ:qꝛ ꝑ nomen ⁊ verbũ interpᷣ⸗

tantur nr̃i cõceptus mẽtis:cuiꝰ ſubiectũ ẽ enun
ciatio. In noua vᷣo ſunt qnattuoꝛ libꝛi.ſ.Lopi
coꝛũ:id eſt locoꝛũ:cuiꝰ ſubiectũ eſt ſillogiſmus
ꝓbabilis.Et liber pꝛioꝛũ:cuiꝰ ſubiectũ eſt ſulo⸗

glſmus in cõmuni ſimplici ⁊ nõ cõtracto. Et li⸗

ber Elencoꝛũ:id eſt dilucidatoꝛiũ:cuiꝰ ſubiecũ

eſt ſillogiſmꝰ falſificus litigioſus ⁊ apparens ac
elenchus:qð idem ẽ:ab elois grece:quod ẽ ſol
latine. Itẽ liber Poſterioꝛũ:cuiꝰ ſubiecũ ẽ ſillo

In philoſophia aũt naturali:ſubiectũ libꝛi phi
icoꝛũ eſt coꝛpꝰ mobile:libꝛi de celo ⁊ mũdo coꝛ
pus mobile ad locũ. Subiectũ libꝛi de genera⸗/
tione ⁊ coꝛruptiõe:coꝛpꝰmobile ad foꝛmõ.libꝛi
Metheoꝛoꝛũ coꝛpus mixtũ imꝑfeccũ.Et dici
imꝑfectũ quia ad ꝓductionẽ eius nõ cõcurrũt
quattuoꝛ elementa.ſʒ aliqñ tria aliqñ vero duo
vt ros: pꝛuina ⁊ grando. Subiectũ libꝛi Mi/
neraliũ eſt coꝛpus mixtũ ꝑfectum.Ad cuiꝰ pio
ductionẽ cõcurrunt quattuoꝛ elementa:ſed ẽin
animatũ.Ut ferrum:plumbũ:aurũ:argentum
⁊ hmõi.Libꝛi de aĩa coꝛpus animatũ vł anima.
libꝛi de vegetabilibus ⁊ plantis:coꝛpus vegeta

z mus demõſtratiuꝰ ſcientificus ⁊ neceſſariꝰ.

bile.libꝛi deparuis naturalibocoꝛpus ſenſiciuũ

Subiectũ aũt medicine eſt coꝛpus humanum

ſanabile. In philoſophia vo ſuꝑnaturali ſub/
iectum Dethaphilſice eſt ens inq;tum ẽ in ab⸗
ſtracco. In philoſophia moꝛali:ſubiectum libꝛi
Etbicoꝛum:eſt modus bñviuẽdi airca ſeipſuʒ.

lbꝛi Jconomice:modus bene viuẽdi circa mo

val imncu
igſhiniuf
futcnauſt
innslnin
Sronenchnnt⸗
momoM l
ſoniſtbnus
delcuvt Pn⸗
Abipolnin
toniſnptun
cuniunsanen
gnnantnalt
giCenitduunn.

Oyrtehnogen

gengnüſontaſ
Coengochegnan
D
ſolz derre

( ldot

pomindwmt⸗
lagesqvasn⸗
Choniuap
ut e OQl
Mupoſerbit
lttmmnardl
ſponmugaupe
cer dlG.
dbcharnoſeniug
Dnmnſaarleg⸗
honesinieanür
Ceapud iches
Minfinecot G

Copklam quo
Ouia diatigein
hotegulas:r

dahnn ccia

clluhnvten/9
lmnoczus
pleino guog
ſelanbarman
ſrbrit Ppn
ſmeanderus
Mimtamsde
naieſt

Ganieman

güidehfmin
fcecthgen
ci dünin
cunnfoſhon
oletſubicgi
ſſcnnn Den
digniar
otidensr

S
—

Madottite

nseſedeen

nslRen:e
ſomer
Sino:ntigis)
dordegn
derz iusiin
“
rher
lbepaimng
NeMhün
hiriimn
nannanldal
aoſchcicth⸗
ntidimm
Goletanmi
s grt
iaderiil⸗
Gnunid,
Niübailhig
ſahtich
nilanN
utſini ih
menmi d
en ccune
Agi rero du⸗

n e

dammtullil
Laumninatgcnmn
nmuiſſen
nsColle
enpluci.

Foliũ

rale regimẽ familie:libꝛi politicoꝛũ:modꝰ bene
viuendi inter ciues. In ſdentijs vo mathemati
cis ſubiectũ aſtrologieẽ coꝛpus celeſte: inq;tuʒ
influit circa iſta inferioꝛa. Geometrie ẽ linea vel

quatitas continua. Perſpectiue linea viſualis.

Aritmetice qᷓ;titas diſcreta numeralis ſiue nu⸗
merus. Muſice ẽ q;titas diſcreta contracta ad

ſonũ ſiue ſonus.Subiectũ iuris ciuilis ſ᷑ʒ Jo.

de lignano ? Panoꝛ mit᷑.in ꝓlogo decretalium
eſt hõ politicꝰ dirigibilis cõſtitutiõibꝰ legalibo:

in bonũ ſimpłr bumanũ ⁊ mũdanũ. Subie⸗

ctcum iuris canonici ẽ hõ catholicus dirigibilis

cõſritutionibo eccleſiaſticis in bonũ ſimpliciter

mũdanũ ⁊ diuinũ.Et ideo pᷣfert᷑ ciuili:qꝛ parti⸗
acpat de theologia ⁊ ciuili.Uñ vtriq; cõicãs no/⸗

men ꝓpꝛiũ ſoꝛtita:ſcia canonica appeilat᷑.Sicut

ius emphicheoticũ nõ eſt venditio nec locatio.

ſed cõtractꝰ ꝑ ſe vtriq; ꝑticipans.C.de iure em⸗

phi.l.j. Et de hac ſcia canonica legit᷑.xxxj.di.c.ni

cena.vbi dict᷑. Nicena ſinodus volẽs coꝛrigere
hominũ vitam in ecdeſijs cõmoꝛantiũ: poſuit
leges quas canonicas vocamꝰ⁊c̃. Unde ſclẽtia
canonica appellat᷑ ſciẽtia ſciẽtiarũ in.c.cum ſit.ð
eta.? qua.Quia ꝑ eam taʒ ſpiritualia qᷓ; tempo
ralia poſſunt bñ regi.Et ideo ab om̃ibo debz re
cipi ⁊ teneri.xix.di.c.em̃uer o. Et alijs ſciẽtijs eſt
pᷣponenda excepta cheologia.c.de libellis.xx.di.
⁊.c.j.in fine.xj.di.Et om̃es eius auctoꝛitate du⸗

( idebẽt nõ ſenſu ꝓpꝛio.c.j.de conſti.Uñ dicẽ im
peratoꝛ ꝙ ſacre leges nõ dedignant᷑ ſacros ca⸗

nones imitari.S.ſi vero eccleſiaſticã.in auten.vt
cle.apud ꝓpꝛi.epos.cõ.coł.vj.⁊ in auten.de mo⸗
na.in fine.coł.j.Et idem habet᷑ in.c.dlerici.de iu

di. ⁊ in.c.vltimo.de ſecũ.nupt᷑.Et pᷣdicta intelli⸗

gunt᷑ tam quo ad ciuilia qᷓ; quo ad eccłiaſtica.
Quia dicit idẽ imꝑatoꝛ:ꝙ ꝑ omia vult ſequi ſa
cras regulas:⁊ ꝙ ſacre regule ꝓ legibus valere

Debent.Et qᷣcqͥd cõſtituit catholica ⁊ apoſtolica

eccłia.in auten.quõ opoꝛ.epᷣos.S.j.⁊.S.ergo oꝛ

dinatus epᷣus.colł.j.Qui aũt omnia dicit nibil

excipit:imo quodlibet comp̃hendit.ff.de here.

inſtit. l.in h̊ articulo.⁊ de maioꝛi.⁊ obe.c.ſolite.

S.nos aũt. Pꝛopterea Hoſtieñ.in pꝛoemio ſue
ſũme comꝑat ius canonicũ ſpeciei muline: qͥa
mixta ẽ tractans de ſpiritualib ⁊ mundanis.
Ius vero ciuile ſpeciei aſinine:quia ſolũ de mũ

danis tractat. Sed tñ hoc nõ videt᷑ veruʒ:quia

etiã de ſpiritualibatractat:vt in ti.de ſũma trini.
⁊ fide catho.⁊ in mulcis alijs titulis codicis.et

etiã digeſtoꝛũ.vt de iureiurãdo ⁊ ſimilib.Sa⸗
cram vo ſcripturã comꝑat hoſtienp.vbi ſupꝛa.
ſpeciei equine:quia ſoluʒ de ſpũalibo loquitur.
O ſacra ſcriptura.de quo tractas.Certe de deo
qui eſt ſubiectũ tuũ:vt dicũt theologi in ꝓlogo

j ſenten. Maxime Richar.q.vj.Et Tho.j.nte
ſũme.q.j.arti.v.vbi pꝛobat theologiã eſſe alijs

ſciẽtijs dignioꝛẽ. Unde dici᷑ theologia a theos
quod ẽ deus:⁊ logos qð eſt ſᷣmo:quaſi ᷣmo ð

CGXLVIII

deo. CX aũt deus ſit ſubiecũ ipſiꝰ cheologie pa
tet ꝑ phᷣm.j. oſterio.vbi ait:ꝙ illud eſt ſubie⸗

cctum in ſcienſia:cuiꝰ ꝑ ſe ꝓpꝛietates conſiderat

illa ſciẽtia. Sed ſacra ſcriptura⁊ theologia con
ſiderat dei ꝓpꝛietates ⁊ oꝑatiões.ergo deus eſt
ſubiectũ in ea. Theologia em̃ pꝛimo tractat de
deo ſᷣm rationẽ ſue naturalis ꝑfectionis.Et qa
intra diuinã ꝑfectionẽ compᷣhendunt᷑ actribu/
ta diuine eſſentie:ꝑſonarũ emanatoes ⁊ diuine
ꝓpꝛietates:ideo de illis tractat᷑ in.j.ſenten. Se⸗
cundo tractat de deo inqᷓ;tũ eius ꝑfectio relucet
in oꝑibus cõditiõis.Et ſic traccat de creatione
rerũ.De creaturarũ diſtinctione:⁊ diſtinccoꝛuʒ

oꝛdinatione.Et hoc in.ij.lbᷣ.Lertio vo tracat

de deo inquãtũ eiꝰ oꝑatio relucet in oꝑibus re
ſtauratiois:⁊ multa oꝑa compᷣhendunt᷑ facca a
chꝛiſto:vt de natiuitate ⁊ paſſione ⁊c̃.Et de his
tractat in.iij.lib.Quarto tractat de ꝑfectione ip
ſius inq;tũ relucet in oꝑibo ſanctificationis. In
quibo intelligo virtutũ infuſionẽ:⁊ ſacramento

rum noue legis inſtitutionẽ. Et de infuſiõe vir⸗

tutum tractat᷑ in fine ipſiꝰ tertij libꝛi.De ſacra⸗

mentoꝛũ vero inſtitutiõe in quarto libꝛo. Item
de oꝑpibus retributiõis.ibidem. Et ſic patet ꝙᷓ;

om̃ia que cõſiderant᷑ in ſacra ſcriptura ſiue the
ologia aut ſpectant ad dei intrinſecã ꝑfectioneʒ
aut ad refulgentiã ſue ꝑfectionis ꝑ multipliceʒ

eius oꝑationẽ. Quia ꝑ quãdã appꝛopꝛiationeʒ

eius potẽtia maxime relucet in creatiõe.Sapiẽ⸗
tia in adminiſtratione:gubernatiõe ⁊ diſtincti⸗

one. Miſericoꝛdia in reſtauratiõe ⁊ ſanctificati
one.Juſticia in repꝛoboꝛũ damnatione.Boni
tatis affluentia in eleccoꝛũ gloꝛificatione.Cum
igit᷑ om̃ia que cõſiderant᷑ in theologia attribuã

tur ipſi deo: ſequit᷑ ꝙ ſubiectum eius eſt deus

Hac igit᷑ ratiõe theologia om̃es alias ſcientias
excellit. Unde.v. Mecha.dicit᷑ ꝙ ſciẽtia de deo
eſt nobilioꝛ: quia eſt de no bilioꝛi ſubiecto. Et
vlij. Ethico.dicit᷑ ꝙ eſt ſciẽtia ſcientiarum:⁊ ha
bet rationẽ capitis inter om̃es ſciẽtias.Et in ꝓ⸗

logo Methapbiſi.appellat᷑ dea ſcientiarũ. Ea⸗
ꝓpter Augꝰ.xj.de ciuita.dei.c.j.inquit.Omniũ
gentiũ litteras:omniũ ſibi genera ingenioꝛum
humanoꝛũ diuina ſcriptura excellentiaz⁊ aucto
ritate ſubegit.Dãtes quoq; in.ij.c.inferni in cõ/
mendationẽ theologie:introduxit Uirgiliuʒ lo
quentẽ beatrici que theologie comꝑat᷑:⁊ dicentẽ
O mulier virtutis ſola:ꝑ quã humana lux ex⸗
cedit om̃e contentũ.In quibo verbis oſtẽdit ꝙ
theologiam humanũ genus tranſcendit om
ne quod cõtinet᷑ infra oꝛbem lune:⁊ aſcenditſ
q; ad quintã eſſentiam. Secũdo excellentia the
ologie pꝛobat᷑ ratiõe certioꝛis vᷣitatis. Ut enim
ait Philoſophꝰ ⁊ cõmentatoꝛ pꝛimo cõmẽto pᷣ

mi de aia.Quãto vna ſciẽtia certioꝛi demõſtra⸗

tione pꝛocedit:tanto eſt dignioꝛ.Et ideo illa ſci
entia que pꝛocedit per demonſtrationem ꝗpter

quid:id eſt a cauſa ſuꝑ elfecum digulo⸗ eſt illa

Bermo

que ꝓcedit ꝑ demõſtrationeʒ qꝛ.ideſt ab effectu
ad cauſam.Et iõ demonſtratiopes mathemati
ce hacratione ſunt dignioꝛes:quia ſunt in pꝛi⸗
mo gradu certitudinis. Et naturales ſequunt᷑

eas:vt dicit Liconienſis in.j.Poſte.Auerrois i

ij. Mechaphi. Pꝛocedunt enim ex pꝛincipijs ⁊
dignitatibus notioꝛibus nobis. Abſtrahentiũ
enim mathematicoꝝ nõ eſt mendaciuʒ.ij. Phi.

Sed theologia hac ratione om nes alias ſcien⸗

tias excedit. am omnes alie ſcientie habẽt cer⸗
titudine; ex naturali lumine rationis humane.
Ipſa vo ex ſuperno lumie ſapientie ĩcreate que
errare nõ poteſt.j. Petri.j. Spirituſancto illu⸗
minati locuti ſunt ſancti dei hoies.Errare eniʒ

nõ poteſt circa pꝛincipia nec circa concluſiones.

Quia deus veritas eſt Jo h. xiiij.⁊.c.ſi cõſuetu⸗

dinẽ.⁊.c.qui cõtẽpta.viij.di.Nihil aũt veriꝰ eſſe

pᷣt q; qdð a veritate ꝓfert᷑.Et ideo Ipheta ait ps.
cxviij. Pꝛincipiũ verboꝝ tuoꝛuʒ veritas in eter
nuʒ omnia iudicia iuſticietue. Ideſt verba tua
ꝓcedunt a veritate tua que eſt veritas increata.

Etromnmis veritatis create regula.Ac ideo ſunt
ſtabilia vt dicit Nico.de lira Mat.v.et Dat.

xxiiij.ait ſaluatoꝛ.Celum ⁊ terra tranſibũt:ver⸗

ba aũt mea nõ trãſibunt.Et hinc theologi ↄclu

dunt in.iij.di.xxiiij.ꝙ fidei noſtre nihil põt ſub
eſſe falſum. Si auteʒz quis dicat ꝙ etiam in.xij.

Methaphi.tractat᷑ de ipſo deo:⁊ de intelligen/
tijs ſeparatis: ꝓpter qð theologia nõ videt᷑ nobi
lioꝛ methaphiſica.Et in.viij. Phi.traccatur de
deo inquantũ eſt pꝛimus motoꝛ. Reſpõdetur

ꝙ hoc eſt tantũmodo quo ad ea que poſſũt in⸗

ueſtigari lumine naturali.Et inquantũ ipᷣe de/⸗
us ſe habet ſᷣm aliquã habitudinem ad ens qð

analogice dicitur de creatoꝛe ⁊ creaturis.Me⸗
thaphiſica em̃ tractat de ðo qꝛ ẽ de ente ᷣm qð

enſ:vt videt᷑ velle ph̊s.iiij.;Hetha.⁊ Auicẽna li.
j.ſue Mectha.c.j.Sed cheologia tractat de deo
ſub rõne nobilioꝛi et mirabilioꝛi. Quia ea que
nõ ſunt nata cognoſa de deo a creatura niſi per
reuelationẽ:mirabilioꝛa ſunt qᷓ; ea que poſſunt

cognoſci de deo ꝑ inueſtigatiõeʒ naturali lumi

ne factam. Nec pᷣdictis obſtat ſi dicat᷑ ꝙ certitu⸗

do ꝑtinet ad dignitatẽ ſcientie. Sed alique ſcie

ſunt certioꝛes vt machematice:quia de earum
pᷣncipijs dubitari non pᷣt.ergo ſunt nobilioꝛes
theologia:qꝛ in ſacra ſcriptura pᷣncipia nõ ſunt

ita indubitabilia.ſ.articuli fidei.Quia reſpõdet᷑
pᷣm Thomaʒ vbi ſupꝛa ꝙ nihil pꝛohibet illud

qð eſt certius ſᷣm naturam:eſſe quo ad nos mi⸗

mos certũ.j. Phiſi.vbi dici.Que ſunt magis
nota nature ſunt minꝰnota nobis.Et hoc ꝓpter

debilitatẽ ĩtellectus noſtri qͥ ſe bʒ ad maniteſtiſ/
ſima in natura ſicut oculus noctue ad radios
ſolis.ij.Mechaphi.Et tñ minimũ qð põt habe

ri de cognitcione reꝝ altiſſimaꝝ deſiderabiliꝰeſt
q; certiſſima cognitio que habet᷑ de minimis re
bus:vt dicit. xj.de aialibus.Uel ſᷣm Ric.vbi.S.

XXIX

Theologia eſt nobilioꝛ alijs ſcientijs ſimpliet

id eſt in natura ſua:qᷓ; uis alique alie ſciẽtie ſint
certioꝛes ſᷣm quid.ſ.ꝑ comꝑationem ad debili⸗/

tatem intellectꝰ noſtri. Nam nihil pꝛohibet ali⸗
quid eſſe notius ſimpliciter. Minus tn noruz

quo ad nos.j. Phiſi.Certitudo aũt que eſt cer

titudo ſimpliciter reddit ſcientiam nobilioꝛm

qᷓ; certitudo que eſt ſᷣm quid:hocẽ quo ad nos

Tertio ꝓbat᷑ excellentia theologie ratiõe pocio⸗
ris:ſalubꝛioꝛis ⁊ no bilioꝛis finis.UVUbi notan⸗

dum ẽꝙ ſᷣm Phm.ij. Mectha.Scientiaruʒ qᷓ

dam ſũt ſpeculatiue ⁊ quedã pꝛactice:finis ſpe⸗/

culatiue eſt veritas:finis vo pꝛacctice eſt actio.
Tanta aũt eſt dignitas theologie:ꝙ necdũ ſpe

culatiua ſcientia:ſed etiã pꝛactica dici poteſt: vt
dicit Richar.vbi ſupꝛa.q.iiij. Scientiarũ vero

ſpeculatiuarũ nobilitas attendit᷑ penes nobili
us o biectũ atq; ſubiectum:⁊ certioꝛẽ moduʒ ꝓ
cedendi.Arq; bis duobo modis theologia exce
dit om̃es alias ſciẽtias vt dictũ eſt. Practicarũ
aũt nobilitas ſᷣm Phᷣm.ij.Ecthi.c.j.attendit᷑ pe
nes nobilioꝛem ⁊ potioꝛẽ finem. Quia tãto ſciẽ

tia pꝛactica eſt dignioꝛ:qᷓto eiꝰ finis ẽ nobilio.

Attendamus ergo fines omniũ artiũ ⁊ ſcientia
rum pꝛacticarũ:et inueniemus nobilioꝛem eſſe
finem cheologie.ã artis cerdonũ finis eſt rei
publice de ſotularibus pꝛouidere. Sutoꝛũ de
veſtibus:barbitonſoꝛum de tonſura ⁊ raſura:

mercatoꝛũ de mercibus:medicoꝛũ de valitudi⸗
ne coꝛpoꝛũ:pncipũ ⁊ regum remp ublicã in pa⸗/
ce cõſeruare.Et hec oĩa ad coꝛpꝰ ꝑtinent:vel ad

temꝑalem tranquillitateʒ ⁊ ſubuentionc. Sed
finis theologie eſt charitas ⁊ eterna felicitas.
Quia ipſa theologia inſerit virtutes:docet faci

-

enda:⁊ omia ad ſalutem ꝑtinentia.ij.ad Thi.

iij. Om̃is ſcriptura diuinitus inſpirata vtilis

ad docendũ:arguendũ:ad coꝛnipiendum:ad e⸗
rudiẽdũ in iuſticia:vt ꝑfectus ſit homo dei ad
om̃e opus bonum inſtructus. Item admonet
fugienda:⁊ nominat tremẽda:⁊ dedlarat ſperã

da:vt homo ꝑtingat ad felicitatem. Et ideo ex p
dictis ſequit᷑ ꝙ eſt nobilioꝛ om̃ibꝰ ſcientijs pꝛa
ccicis. Hinc Pꝛouerb.ix. dicit: ꝙ miſit ancillas
ſuas vocare ad artem.ſ.alias ſcientias Nel hoc

ideo dicit᷑.quia eis vtit᷑ theologia vt ancillis et
pediſſequis ſuis.Et Augꝰ.in.ij.epłla ad Uolu

ſianũ dicit. Lanta eſt chꝛiſtianoꝛũ ꝓfunditas

litterarũ:ꝙ in eis quotidie ꝓficereʒ ſi eas ſolas
ab ineunte puericia vſq; ad decrepitam ſenectu
tem maximo ſtudio ſũmo ocio ⁊ melioꝛe inge⸗

nio conarer addiſcere. Idem quoq; in. xviij. de
ciuitate dei.c.xlj.oſtendens neceſſitatem ⁊ vi/
litatem ſacxe ſcripture ait. Quid bene agat: aut

quo vel qua via ad beatitudinẽ ꝑueniat huma

na neſcit infirmitas:ſi diuino nõ ducit aucoꝛi⸗

tas. Quarto ꝓbatur excellentia theologie ratio

ne excellentioꝛis doctoꝛis.Ab excellentia enimʒ
veritate doctoꝛis dignificat᷑ ſdentia. Un gram⸗

ſugnugn
lisbima
Nohiumcuiran
ran⸗ Drnt
bedensgpenen
wosaſprruan
chwecht
Cicoiogvi
Crnlen
bero illi
urdonviti
umuti lir
Gungtumn Cot
Uurttbwgeat

Tdir. Qulawaen

lis cgiis ſ⸗
douumianale
fuyinmadnsgen

6os ſlam Goa
Areſtotcle Zrcdo

nthusmini
gutſanoturedi

Rfoaut Morſe

Mhaesepfiorche
ekumenofunt;
nuloinoſume
ſanngdiſgpyl
hnogt dnns
mkinegeneralio
Ciſcuninſfn⸗a
Wamicnogral
Auagpdlun
Cnfüͤpcbi
Oucſtonmmen
Voerauckc
Coronecibrrei
ſonofo deſen
ſllan gn
tetgüipclan
diemedocun
1Qodnan
lleenori
Misponne

nong
hl Wet
oaithi
nun eln

darigg
aAun
See
Nuctack
agepnti.
nadicportee

Jammmn
tüns hl
Smanmod

ück rngi

c finsinohi
nmiümmürſaan
us nodlon
Monüfinsct
moen. Ommi
ctonluntnin

:ul 1 in⸗
m 6

lmiu

ynirznolis
nmmasVbot
uanmnallst
nles U

oi pfundiu

erilis e
ehium
10 mloe
nc ſummtn
l

nnien

ℳ,

ninen

Foliũ

matica Pꝛiſciani ẽ dignioꝛ:⁊ rhetoꝛica Cicero⸗
nis apud latinos:? Demoſthenis apð grecos.
Et poeſis Maronis apud latinos:? Homeri
apud grecos:⁊ philoſophia Areſtotelis.⁊ ſic de

alijs auccoꝛitatib dignioꝛibo ſcientiarũ de qͥb⸗

dica infra in ſermõe.xxxviij.ꝑte.vj. Sed tu o ſa⸗
cra ctheologia quẽ doctoꝛẽ habuiſti.Sane non

Tulliũ:nõ Maronẽ:nõ Homerũ:nec aliũ pu
rum hoĩem q;tũcũq; doctiſſimũ:ſed filiũ dei qͥ
ẽſapiẽtia patris:in quo ſunt omes theſauri ſa⸗
pientie ⁊ ſciẽtie dei abſcõditi.ad Col.ij.ui om
nia nota ſunt Ad Heb.iiij ⁊.c.deus.ij.q.j.Qui
dixit moyſi.Exo.iiij. Ego ero in oꝛe tuo.Et Hie
re.j.Ecce dedi verba mea in oꝛetuo.Et Johᷣ.xv.
Omia quecũq; audiui a patre meo nota feci vo
bis.Et Luc̃.xxj.ait apłis.Ego dabo vobis os
⁊ ſapiam cui reſiſtere nõ poterũt om̃es aduerſa
rij veſtri. Hãc aũt legem nõ ſolum tradidit no⸗

bis deus ꝑ patriarchas ⁊ ꝓhas ⁊ ꝑ ipos apo⸗

ſtolos a ſpirituſancto inſtructos:qͥbꝰ ait Mat.
x. Nõ em vos eſtis qͥ loquimini:ſi ſpũs patris
veſtri qui loquit᷑ in vobis.Sed etia voluit do⸗
cere ꝑ ſeißm Matth.v.Aꝑiens os ſuum doce
bat eos.Uñ Claudianꝰ poeta ait illi. Impia tu
noſtre domuiſti crimina vite. Paſſus coꝛpo/⸗
rea mũdũ veſtire figura.Affariq; palã ꝓpłis:le/⸗
gemq; fateri.Ex quibo patz dignitas ſacre ſcri⸗
pture ⁊ theologie a tam excellentiſſimo doctoꝛe

tradite. Quinto apparet eiꝰ excellẽtia rõe diſci

pulatꝰ ꝑfectiõis.Nuilłꝰ em̃ phoꝛũ:aut poetarũ
vel oꝛatoꝛũ.aut alioꝛũ magiſtroꝛũ:ceterarũ ſciẽ

tiaꝝ in magnis ginnaſijs habuit tales diſcipu
los. Nam Socrates habuit Platoneʒ. Plato
Areſrotelẽ. Areſtoteles Alexãdrũ magnũ. Plu
tarchus traianũ. Seneca vero Neronẽ. Sacre

aũt ſcripture diſcipuli ſub deo pᷣceptoꝛe ⁊ docto

re fuerũt Moyſes.Samuel:Dauid: ⁊ alij pꝛo

phete ac priarche viri ſanctiſſimi. In nouo qͥ̊q;
teſtamento fuit Johᷣes baptiſta quo int᷑ natos
mulierũ nõ ſurrexit maioꝛ. Math.xij.⁊ apoſto
li ceteriq; diſcipuli ac fideles qͥbꝰ vt dici᷑ ad He
bꝛeos.xj.dignus nõ erat mũdꝰ.ergo ⁊c. Se
xto rõne generalioꝛis pᷣdicatiõ is. Judei em̃ de/
cepti ſolum in ſynagogis pᷣdicabant. Macho⸗
metani quoq; ⁊ alij infideles a ſynagogis ſuis
alios expellunt. Sacra vᷣo theologia ꝓpter ſin⸗
ceritatẽ ſuã publice pᷣdicat᷑ ⁊ dilucidat᷑: ⁊ ab eiꝰ
auditione nec gentilis:nec hereticus:neq; iude
us excludit᷑.c.epus.de conſe.di.j.Nec excõmuni
catis nec interdictis interdicit᷑ ſermo dei.c.reſpõ
ſo noſtro. de ſen. excõ. Pꝛopterea Joh. xviij. ait

ſaluatoꝛ.Ego palam locutus ſum mũdo. Po

teſt etiã pᷣdicari in om̃i loco ⁊ temꝑe.vt patet in

clemẽ.dudum.de ſepul.Et ſaluatoꝛ ait Mach.

x. Quod in aure auditis pᷣdicate ſuper tecta. Et
Pꝛouerb. xv.dicit᷑. In plateis aquas lucis di⸗
uidite.ergo ⁊c̃. Septimo idem ꝓbat᷑ ratiõe gra

uioꝛis punitiõis:ſᷣm em̃ cheologos tãte ẽ equi⸗

tatis deus:ꝙ nullũ bonũ irremuneratuʒ relin/
quit:nec aliquod malũ impumitũ. Si ergo qͥs
pꝛo aliquo puni᷑ ſignũ ẽꝙ illud eſt malũ. Sʒ
nunq; legimꝰ deũ puniſſe quepiã:quia aliquã
artem mechanicam vel liberalem ignorauerit.
Sed ex negligentia audiẽdiverbũ dei:⁊ ex igno
ranctia diuine legis valde punit.Ut diffuſe pa⸗

tuit in pꝛima ꝑte pncipali huiꝰ oꝑis.pᷣmõe.iij.

2

pte.ij.ergo ⁊c̃. Octauo idem ꝓbat᷑ ratione com
pᷣhenſionis. Ut em̃ habet᷑ in.iiij. Mechaphiſi.
Dub cõſideratiõe alicuiꝰſciẽtie cadunt omia q̃
habent attributionẽ ad ſubiectũ eius. Unde in
cõſideratiõe medicine nõ ſolũ cadit ſanitas vel
coꝛpus ſanabile:ſed etiã vrina inq;tũ eſt ſanita
tis indicatiua.Et potio inq;tũ ſanatiua.Et die⸗
ta inq;tũ cõſeruatiua ⁊c̃. Sed omia creata ha⸗
bent attributionẽ ad deum qui eſt theologie et
ſacre ſcripture ſubieccum.Ergo hec ſcientia con
ſiderat omia. Unde Ecci. xxiiij. ð. Hec omia li⸗
ber vite ⁊ ſapietie.Id eſt hec ẽ que continet om⸗
nia ⁊ conſequenter eſt omnium ſcientiarum ex/
rſin

cellentiſſima.

Is aũt a theologia ſapienter deductis:
h ille ſcolaris a ſpũſancto illuſtratus eaʒ⸗
pᷣ om̃ib alijs ſcientijs pᷣeligendam cen
ſuit tanqᷓ; ceteris om̃ibo dignioꝛẽ ⁊ ſalubꝛioꝛeʒ

Diyxitq;.vt ex pᷣdictis aꝑtiſſime patet illi eſt ſciẽ⸗

tie ſtudendũ⁊ inherendũ que bꝛeuit᷑ docet duo
ſq; deũ ⁊ ſeipᷣm cognoſcere:ac dei altitudinem⁊
ꝓpꝛiam paruitatẽ.Et ideo chꝛiſtꝰ in oꝛoe domi⸗
nica tribo petitionibo docet deuz diligere:⁊ alijs

quattuoꝛ ꝓpꝛiam miſeriã agnoſcere.Quia non

eſt ſciẽtia nobilioꝛ qᷓ; dei cognoſcere volũtatem
Vnñ Iſidoꝛꝰ in lib.de ſũmo bono inqͥt.Nihil ꝓ
deſt oẽm ſcire pꝛudentiã cũ ignoꝛãtia dei.Et ni
hil obeſt ſcentibo deũ ignoꝛatia ſeculi.Et Lact᷑.
in.iij.diuina.inſtitꝭ.ait.Omis ſapiẽtia hois in li
bꝛo vno eſt: vt deũ cognoſcat ⁊ colat. Hoc nr̃m
dogma:hec noſtra ſentẽtia eſt. Quãta ⁊ in q̃ vo
ce poſſum teſtificoꝛ:pꝛoclamo ⁊ denũcio. Hoc
eſt illud qð ꝓphete in tota vita ſua queſierant.
Nõ ergo ideo naſcimur vt ea que facta ſunt vi⸗
deamus Sed vt ipᷣm factoꝛẽ deũ ↄtemplemur
Si quis em̃ hoĩeʒ qui vera ſapit int᷑ro get cuiꝰ
rei cauſa ſit natus. Rñdebit intrepidus.Colen
di ſe dei gratia natum:qui nos ideo generauit
vt ei ſeruamus.Seruire aũt deo nihil aliud ẽ
qᷓ; bonis oꝑibus tueri ⁊ ſeruare iuſticiam.hec il
le. Metrice aũt dici᷑. Qui chꝛiſtũ bene ſcit ſatis

eſt ſi plurima neſcit. Sed veniamus ad pꝛacti⸗

cam:vt melius intelligat᷑ excellentia theologie
ac ſacre ſcripture reſpectu omniũ aliarũ ſciena
rum.ã grãmatice ꝑtes que ſunt quattuoꝛ.ſcJʒ
oꝛthographia que eſt ſcripture ſcientia de litte⸗
ris ⁊ ſyllabis.Ethimologia de virtute ꝑtiũ oꝛa
tionis. Diaſinthetica de cõſtructiõe:⁊ pꝛoſodia
de accidentibus. Quid finaliter intendunt niſi
iſtruere linguã.Sed theologia ac hag . criptu
3

Bermo

ra multo melioꝛ eſt que docet linguã refrenare.

VUitare verba ocioſe a:mẽdacia:ꝑjuria:i honeſta:
detrahẽtia:cõtumelioſa:nugacla ⁊ doloſa.⁊ de

vtilibo atq; aĩe ſaluberrimis loqui. Rhetoꝛica
adinuẽta eſt pꝛincipaliter ad ꝑſuadendũ effica⸗
citer. Sed melius hoc fit in illa ſciẽtia qᷓ docet q̃ᷓ
liter debemus oꝛare ante deũ ⁊ ſonctos:⁊ eos i
dinare ad largiendũ qð petimꝰ. õ hoc habet᷑
in Cullio:nõ in Quintiliano ⁊c̃. Lu aũt cũ oꝛa
ueris intra in cubiculũ tuũ:⁊ oꝛa patrẽ tuũ ⁊c̃.

Et dic pater noſter ⁊c̃.vt oñdit ſaluatoꝛ Mat.

vj. O rhetoꝛica efficaciſſima oꝛe diuino reuela⸗
ta. Hec quoq; ſciẽtia dialecticã ↄtinet:nõ vans
ſed eã qua argumẽætis diaboli ⁊ eiꝰ fallacijs ſci⸗
as reſpondere.acq; eiꝰ aſtutias fraudulẽtiaſq;
diſſoluere. Itẽ machematicã multo nobilioꝛeʒ
ↄtinet ⁊ oñdit ſqʒ geometriã dũ ex magnitudie
creaturarũ oñdit creatoꝛis potentiã. Arithme⸗
ticaʒ dũ ex numeroſitate ⁊ diuerſitate earũ crea/⸗
toꝛis ſapientiã pᷣdicat:⁊ numenꝝ dieruz vite ſue
hoiem cõputare facit:vt letãter ſe ad moꝛtẽ pᷣpa
ret. Itẽ muſicã duʒ ad creatoꝛis laudes excitat.
Et aſtrologiã dũ calcãda ⁊ ↄtẽnenda eſſe om̃ia
terrena pᷣdicat ⁊ celeſtia appetẽda ſᷣm doctrinaʒ
Lacctãtij in.ij.diui.iſti.c.viij. Philoſophiã quo
qʒ naturalẽ dũ hoĩeʒ ad ſui cognitionẽ reducit:
vt ibi inueniat ⁊ cognoſcat q; ſit ingratus erga
deũ:qᷓ;q; ſit miſer ⁊ vilis in ſeipᷣo:⁊ quanta toꝛ⸗
menta meruit ꝓpter peccata qͥbus deũ offendit.
Et hec eſt magis naturalis philoſophia qᷓ; illa
que tractat de accidentib ⁊ ꝓpꝛietatibo natura⸗
libo quã tradit Areſto. Item methaphiſicã duʒ

deũ omniũ creatoꝛẽ gubernatoꝛẽq; declarat: et

ei ſeruiẽdũ pᷣdicat.Philoſophiã quoq; moꝛa/
leʒ ſiue ſit monaſtica de ſuijpius regimine: ſiue
ſit iconomica ð regimine ſue familie:ſiue ſit po/
litica ð regimine ciuitatũ.Ad quã philolophiã
ptinẽt leges ⁊ iura canonica.quibo melius hec
ſcientia inſtruit ⁊ diſponit. Item medicinã mul
to melioꝛẽ materiali ⁊ coꝛpoꝛal i:ſiue ſit phiſica
ſiue cyrurgica.quia hec ſciẽtia oſtẽdit coꝛpus et
aiam cõſeruare:dicẽs.Qui voluerit aiam ſuaʒ
ſaluã facere ⁊c. Joh.xij. Luce.ix. Marci.viij.et
Matth.xvj. Iteʒ quia medicina coꝛpoꝛalis ſo⸗
lũ in tꝑe valet.hec aũt cõſulit in perpetuũ.O igi
tur ſcictia digniſſima que om̃es alias cõpꝛehẽ⸗
dis.⁊ ideo ab omibus es appetenda. Uñn Aug.
in.iij.epła ad Uoluſianuʒ ait. Hec dicit᷑ philo⸗
ſophia quia omniũ naturaliũ cauſe in deo ſũt.
Hec ethica.quia nõ aliũde vita bõa ⁊ honeſta
nalius foꝛmat᷑ qᷓ; cũ ea que diligẽda ſũt diligũ⸗
tur:ſcqʒ deꝰ ⁊ ꝓximꝰ. Hec logica:qꝛ vᷣitas lumẽ⸗
q; ronis aĩe nõ niſi deꝰ eſt. Hec reipublice ſalꝰ:
qꝛ ciuitas nõ niſi fidei vinculo cuſtodit᷑. Meri

to g̊ ſciẽtia ſciẽtiaꝝ dicit᷑.qꝛ omnẽ aliaꝝ ꝑfectio/

nẽ cõpꝛehendit.Hec ille.
LCltiauũ documentũ qð vobis ſcholarib⸗
o tcrado dicit᷑ intentiõis.Oebetis ein bono

fine ſtudere. Unde notandum eſt ; Archidia.

in ca. Nõne.xxxvij.di.inquit.q ꝓpter qͥnq; fines
homines addiſcũt ⁊ dant operã ſtudio ſcientie.
Pꝛimus eſt vt ſciant᷑⁊ ad hoc tendũt rhetoꝛici

ff. de oꝛigi. iuris.l.ij.S.poſt hos.in fine. Ipſoꝛũ
cm vt plurimũ finis eſt vana glia.quiavolunt

ab hoibus vocari ⁊ videri rabbi.Argumentuʒ

xliij.di.ca. Pariter.et.xlvj.di.ca.. Secũdus eſt

vt edificent᷑. Et ad hunc finẽ ⁊ ad quintũ ð quo
infra tendũt cheologi ⁊ boni canoniſte.ff. de iu⸗
ſticia ⁊ iure.l.j. Argumentũ.xliiij.di.S.Pꝛo re/
uerentia.et.xlvj.di.S.Ecce.in fine.Et iſtoꝝ finis

eſt pꝛudentia.quia ſic in pᷣſenti operari debemꝰ

vt in fine aliquid vtile colligere valeamꝰ.xiij.q.

ij. ca. Lẽpus.et de conſe. di. j. S. Hinc ergo. Ter
tius finis eſt vt ſciant.Et ad hunctendũt diale/
ctici nimis ibi moꝛantes.⁊ iſtoꝝ finis eſt ſuper
bia. Loquũtur em̃ grandia:⁊ totus ſermo eoꝝ
ſuꝑbus eſt.de pe.di.ij.ca.Si em̃.et.ij.q.vij.c.ſe⸗
cuti.Quartus eſt vt lucrent᷑. Et ad hũc cõiter tẽ
dunt legiſte dicẽtes.qꝙ ſciẽtia ciuilis nõ ſinit ali
queʒz in pauꝑtate viuere nec in neceſſitate moꝛi:
vt in auten.de here.⁊ fal.S.vlti.col.j.Et tales nõ

ſunt vere philoſophãtes qui pecuniã contẽnũt
⁊ abijciũt.capᷣ. Socrates.alas crates.xij.q.ij.et
l.in honoꝛibus.S.philoſophis.ff. de vaca.mu.
Iſtoꝝ ergo finis eſt auaricia. Nec calibus totꝰ

mũdus eſt o bolus.xiiij.q.iiij.ca.Quid dicam.

et.xlvij.di.c. Sicut hi.Quintus finis eſt vt edi⸗
ficẽt.ſicut faciũt boni magiſtri qui nõ legũt ad
laudẽ humanã:ſed dei.⁊ alios inſtruũt vt advi
tã redeant veritatis.ca.Cũ ſit.de eta.⁊ quał. Si
cut Paulus qui fructũ laboꝛis ſui nolebat reci
pere in pᷣſenti.c.Sacerdos.in fine.j.q.ij.Et iſto
rũ finis eſt charitas.quia ꝑ hoc dicunt᷑ dare ele
moſynã ꝓximo.ca.Due ſunt.et ca.Tria ſunt ge
nera. xlv. di. et ca. Inter opera.de ſpon. Ad h̊ au
tem tenent᷑ exquo talentũ ſcientie credidit eis de
us :aliter eternã dãnationẽ incurrũt.xliij.di.ca.
Diſpenſatio.et.xj.q.iij.ca.Nolite. Hec Archidi.
Finis ergo veſter ꝓpter quẽ addiſcere deſidera/⸗
tis debet pꝛimo ⁊ pᷣncipaliterad deũ dirigi: ſq;
ad eius laudẽ ⁊ veſtram ac pꝛoximi ſalutẽ:⁊ ad
habendã pꝛopꝛiã neceſſitatẽ. Licet autem ꝓpter
ſcientiaʒ credat quis debere decoꝛari ⁊ exaltari:
pꝛopter hoc nõ eſt vituperandus ſi ſuperbie fa
ſtu nõ moueatur.quia ſcientia exoꝛnat hominẽ
Scriptũ eſt em̃ Ecci.xxj. Oꝛnamentũ aureum
pꝛudẽti doctrina:et quaſi bꝛachiale in bꝛachio
dextro. Pꝛopterea dicit᷑ ꝙ ſcientia facit homi⸗
nes nobiliſſimos.l.pꝛouidendũ.C.de poſtulã⸗
do.et.l. Laudabile.cum gloſa.C.de aduoca. di
uer.iudicuʒ. Item de ſcientia inquit gloſa in.l:.
Sinautẽ.ðS.fl.ff.de reivendica.ꝙ non poteſt ab
homie tolli.⁊ ideo debet appeti:⁊ deſideran po
teſt ſine peccato tanq; ſingulare donuʒ dei: qð
nobis auferri ab hominibus nequit. Item in
ca. Eum ex inuento. excra de bereticis. er cap · f.

gͤuunli
.
eſhentn
Ouw wbi
nnto
cyemunme
Eunſtudtbi

eldebcnod

le

bienoppommn
Ffcumgnontsc
onkorcund
Kdundcranunan
Ceopumucnn
CahronsOn
Gchünrthan
Norebſtnar
isMdofn
up otunrhere
ſddne
CMupokuual,
öhennasaa
lia Eömuman
en Cünliernn
eeoclthoſonrn

—

ſamesia e

Gcnocanonepar
dicturincaſ
bentocpocarep
Cuſalulmonaſt
Derochurrſe
ſoacpiontur⸗
coz ctlclac
bosconſtitut.
Kodpocateſſen
Cſalanrdiat
uncanlam vel
Wponmtanbil
unrande
bkcn
deichne
WN
Gnisan
Vocknunpln
Peſoneconinn
tumgnnn,
ligone t
epeoguibe
Ropelas au
Ckſaſttcin

Peines

4 ed
lirze
Auqie

Sie

bijdiſt

Unetendürde
drinsck D
eusſane.
ubitce

crlis öſſe
al, nas
NN.
inockſret
simoetd
Aindiin
1u dit
Gin itn
iniutnd
vuum r
mntanlatt
ilapodeft
onmabon
mmencizm
mtu
pN
“
petn⸗

nontiN

opernnde
Dincee

Foliũ

de magiſtris dicitur. ꝙ viroꝛuz ſapientum do⸗
ctrina mundus illuminatur. Ideo viris littera

tis maxime indiget eccleſia.cap. Cum ex eo. de
elec.libꝛo.vj.Ex quibus concluditur ꝙ gratus

eſt deo bonus ſcholaris ⁊ ſtudioſus qui ad bo

num finem ſtudeat.Et econtra eſt de negligen⸗
tibus:iuxta illud Pꝛouerb.xiiij.Acceptus ẽ re⸗
gi miniſter intelligens:iracundiã eius inutilis
ſuſtinebit.
De ↄlſilijs da aduocad ⁊ ꝓcuratoꝛibb. P
Uarto vobis aduocatꝭ octo documẽ⸗
q ta trado.Licet em̃ meritoꝛiũ ſit aduo⸗
care:maxime in pijs cauſis: ⁊ officiuʒ
veſtrum ſit laudabile pꝛout ſcriptũ eſt in.l.lau⸗
dabiue.C. de aduo.diuer.iudicũ.vbi dicit. Cau⸗
dabile vtiq; hominũ neceſſariuʒ aduocationis

officium pꝛemijs opoꝛtet remunerari:tamen ſi

non fiat cum debitis circumſtantijs in magnũ

redundat animarũ veſtrarum detrimentu;. Et

ideo pꝛimũ conſiliũ quod vobis trado dicitur
exceptionis.Quattuoꝛ enim genera perſonarũ
excipiũtur ab aduocationis officio: qui ab illo
debent abſtinere. Pꝛimi pꝛopter defectũ boni⸗
tatis.Et ideo ᷣm Ray.in ſumma.aduocati eſſe
non poſſunt heretici:pagani:nec excõmunicati.
j.q.j.Ca.j.Et de peni.di.j.ca.Nemo.Et.l. Nemo

XL.de poſtula.et.l.Nemo.la.ij.C.de epi.au.Et ex
tra ð hereticis.ca.Excõmunicamus.el.j.et.xj.q.

iij.ca.Excõmunicatos.Et de excep.ca.Exceptio
nem. Similiter infantes perſone nec pꝛocura⸗
toꝛes eſſe poſſunt:nec patroni cauſarum.ca. In
fames.iij.q.vij. Secundo excipiũtur aliqui ab
aduocatione pꝛopter defectum ſtatus. Et ideo
dicitur in ca. Placuit.xvj.q.j.q monachi ꝓhi⸗
bent᷑ aduocare:poſſunt tamen eſſe aduocati in
cauſa ſui monaſterij.⁊ hoc abbate imperãte.ca.
Monachi.xvj.q.j.et extra.de poſtula.ca.j. Ter
tio excipiuntur aliqui ab aduocando pꝛopter
graduʒ.Et ſicſacerdotes ⁊ derici in ſacris oꝛdi⸗

nibus conſtituti:et etiã in minoꝛibus beneficia

ti aduocati eſſe non poſſunt.et hoc coꝛam iudi⸗
ce ſeculari:vt dicit conſiliũ lateranenſe:niſi pꝛo⸗
pꝛiam cauſam vel ſue eccleſie fuerint pꝛoſecuti:

aut pꝛo miſerabilibus perſonis. Et pꝛobantur

iſta per capᷣ. Qerici.et ca.Cum ſacerdotes.extra
de poſtulat.et.lxxxviij.di.ca.Decreuit.et.xiiij.q.
v.ca.Deniq;.et extra.Ne dlerici vel monach.ca.
Sacerdotibus.et.xv.q.ij.ca.vnico. Addũt ali⸗
qui ꝙ poſſunt aduocare pꝛo perſonis ſibi con⸗
iunctis quando habere non poſſunt alium ad
uocatum:vel non ita bonum. Et intelliguntur

perſone coniuncte q;tum ad hoc:vſq; ad quar/

tum gradum.A.de epiſcopis ⁊ clericis.autenti
ca Licentiã. Et. E. de aduocatis diuer.iudi.l.pe
titio nẽ. Intelligütur autem miſerabiles perſo⸗

ne pꝛo quibus aduocare poſſunt ille que per ſe

pꝛopꝛias cauſas non pnt miniſtrare:vł auxilio
eccleſiaſtico indigentes.lxxxvj.dic.fuec. lxxxvij.

cc.

di . . defenſionis.et. C. qñ impera.inter pupil.er
vidu.ꝑ totũ. In crimiali vo cã coꝛã iudice ſecu

lari nullo mõ pñit. extra ne cleri.vel mo.c.ſenten

tiam.et.xxiij.q.viij.c.his a qͥ b.et.l.di.c.aliquã⸗
to s.Quarto excipiunt᷑ aliqͥ ab aduocatõe ꝓpter
diſtinctionẽ officij.et ſic in eadẽ cauſa nõ pntad
uocare iudexvł aſſeſſoꝛ.iiij.q.j.c.j.et.ij.⁊.l.qͥſqͥs.
C. de poſtul. Sũt ⁊ alie ꝑſone qᷓ nõ pñt eſſe ad
uocati.vt cecus:ſurdꝰ:femia ⁊ furioſus.Itẽ ille
qͥ nõ cõpleuit.xvij.annũ. Itẽ paſſus muliebꝛia
ſq; ↄtra naturã:nõ violẽter.Danatuſq; de crimi
ne capitali:vel cã calũnie publiei iudicij Et qͥdʒ
alij de qͥbo oĩbo hꝛ in.l.j.ff.de poſtu.et in.c.infa
mes.iij.q.vij. Pꝛedicti ̊ oẽs ab officio aduoca
tionis exceptuati dñt ab illo abſtinrer. OQ
Ecundũ documentũ ðꝛ cognitiõis.De
ſ bet em̃ eẽ iuriſperitꝰ ille qͥ vult aduocare
et ſtuduiſſe ſaltẽ ꝑ qᷣnq; ãnos:⁊ iuramẽ
to doctoꝝ ꝓbatus:vt no. Bar.in.l.j.ff. de va.et
extra.cogni.ꝑ.l.nemini.C.de aduo.diuer.iudi.
iũcto.S.ſʒ qꝛ ſolitũ.v.duabo alijs.in ꝓemio di⸗
geſtoꝝ.Et iõ ſiaduocatꝰ ex ſua ignoꝛatia amit/
tit cauſam tenet᷑ reſtituere ſalarium⁊ ſatiſfacere
clientulo de oĩ dãno dato vt inqͥt Hoſti.ĩ ſum.
in titu.de peui.S.qͥb.ver.qͥd de aduocato. Ar⸗
gumẽtũ ad hoc inſti.de obli.que ex quaſi delic.
naſ.in pᷣncipio.iũcta glo.et in.c.ad aures.ð eta.
et quali. KK
Ertiũ documentũ ðꝛ vigilatiõis.ſcʒ ad
t defendendũ ſollicite cauſam. Inqͥt em̃
ODuidiꝰin epłis:epła.xix.Optima nãq;
nullo cã tuente perit. IJdeo Ray.in ſum.et Ho⸗
ſtien.vbi ſupᷣ dicit ꝙ aduocatꝰ qͥ ꝑ negligentiã
ſuã vel impꝛudentiã amittit cãm:tenet᷑ vltraa/
miſſionẽ ſalarij de oĩ dãno qð eiꝰ cliẽs incurrit
Argumentũ in.l.idẽ iuris. ff.ad.l.aqͥ ł. Et idẽ te
net Spe.i ti. de aduocato.debet igit᷑ ſm ꝙ inqᷣt
Spec̃.vbi ſupᷣ qͥlibet aduocatꝰ diligẽter exami
nare cãm qua ſuſcipit.et cũ dubitat dʒ alios ꝑi⸗/
tos ↄſulere.qꝛ qð a plurib q̃rit᷑ fadliꝰ inuenit᷑.
c.de libellis.ij.di. Itẽ qꝛ ſepe reuelat᷑ minoꝛi qð
maioꝛ ignoꝛat.c.eſto.xcv.di.Et veritas exagita
ta ſepiꝰ mag ſplẽdeſcit.c.grauẽ.xxxv.q.ix. SS
Uaartũ documentũu ðꝛ diſcretiõis.debet
em̃ cũ magna diſcretiõe dirigere cauſaʒ
ſui clientuli qͥbb aduocatꝰ:et eſſe matu⸗
rus in vultu:geſtu ⁊ voce:nec cõtumelijs certa
re:ne ſit de illis de quib dicit᷑ in.l. quiſqͥ s.C.de
poſtuł.Si qͥs adeo pꝛocax fuerit vt nõ ratione
pꝛobꝛis putet eſſe certandũ: opinionis ſue mi⸗
nutionem patietur. Debet ergo eſſe affabilig et
facundus in peroꝛando cauſam ſuam. iuxtã il
lud Ouidij in iij.de arte amandi. Is qui pꝛo⸗
fitebatur adſit Facundus: cauſam ſepe clien⸗
tis agat. +T
Vintũ documentũ ðꝛ ſuſceptiõis.ſcʒ ſo
lum iuſtarũ cauſarũ nõ ſe impediendo
de iniuſtis. Ait em̃ Ouidiꝰ.ij.de ponto
. X ℳ

debet peterei

BGermo

epla.ij. Nõ eſt cõfeſſi canſa tuẽda rei. Eapꝛopter
inqͥt Monal.in ſũma ĩ ti.de reſtigu.ꝙ aduoca⸗

tus ſciẽter defendẽs cauſaʒ iniuſta tenet᷑ ad reſti
ſtutiõeʒ illi qͥ amiſit ſiue ꝑ malicis:vel ꝑtinaciã:
aut falſitatẽ ſuã quo ad oẽ dãnũ:⁊ etiã clientu⸗

lo ſuo:qñ eũ decepit dans ei itelligere ꝙ hret iu
ſtã cauſaʒ qñ aliter nõ litigaſſet. Argumẽtũ.C.

de admi.tu.l.nõ ẽ ignotũ.Si aũt a pncipio pu⸗
tauit cauſã iuſtã:⁊ hic erroꝛ nõ ꝓuenit ex culpa
ſua:ſʒ ex mala clientuli ĩfoꝛmatiõe:vł ex q̃litate
negocij:ſicutſepe acciditĩ ꝓceſſu:qꝛ cauſaꝝ me

—

rita partiũ aſſertiõe pandunt᷑.c.cũ ex litteris.ð ĩ

inte. reſti. .l.ij.C.ſi ꝑ vim:vlł alio mõ.tunc tenet᷑

eã dimittere poſtqᷓ; co gnouit iiuſticiaʒ cauſe.l.

rem nõ nouã.S.patroni.C.de iudi.Et in hoc cõ/⸗

coꝛdat Tho. ij.ij. q. xx.
8 Exrtũ documentũ ðꝛ defenſiõis. Scoõm
em bim̃ Tho. vbi. S. ? Hoſti.ĩ ſũma ac

Panoꝛ.in.c.j.de offi.iudi.? Bal.in.ll. ſi furioſi.ĩ
verſi.Nota ꝙ aduocati.C.de nup.⁊ Spe.in ti.

de ſalarijs. S. iij. Qui allegat.c.deſolatis.lxxxvij.
di tenet᷑ aduocatꝰ defẽdere gratis:⁊ ſine ſalario
pᷣſtare patrociniuʒ pauꝑibo impotẽtibo ſoluere:

eo mõ quo tenent᷑ oẽs ad oꝑa pietatis:lege diui

na pcipiente Mat.xxij.Diliges pꝛoximũ tuuʒ
ſicut teipſum. X
s Eptimũ documẽtũ ðᷣꝛ moderatiõis ſq;
ſalarij. Quãuis em̃ liceat aduocato vẽ⸗
dere ſuũ patrociniũ ⁊ iuriſcõſulto ſuũ iuſtũ cõ/
ſiliũ.c.nõ ſane.xiiij.q.v.⁊.c.nõ licet.xj.q.iij.nõ tñ
imoderatũ. Unde eſt ſcienduʒ ſᷣm
Ray.in ſũma.q maiꝰ⁊ minꝰ ſalariũ debet dari

cõſiderata ſcientia ⁊ facundia aduocati:⁊ labo/

re aduocatiõis ac q̃ntitate cauſe:⁊ cõſuetudine
patrie.l.j.S.in honoꝛarijs.ff. de vari.⁊ extra.co⸗
gni.⁊.iij.q.vij.c.apud vꝛbẽ.⁊ argumẽtũ.xij.q.ij.

c.cõceſſo.⁊ de pᷣben.⁊ digni.c.ð multa.Notãdũ

tñ ꝙ nullꝰaduocatꝰ vel ꝓcuratoꝛ põt accipe ſa⸗
lariũ qð excedat centũ aureos in vna cauſa.di⸗

cta.l. j. S. ſi cui. verſi. licita aũt.ff.de vari.et extra.

cogni.Et.l.ſalariũ ⁊ ibi glo.ff.man.Et tale ſala/⸗
riu recepit ſemel pater meꝰ i vna cauſa. Sciẽdũ
quoq; ꝙ nõ licet aduocato vel ꝓcuratoꝛi facere
pactũ de quota litis.lł.ſi qui.C.de poſtu.⁊.l.litẽ
C. de ꝓcu. ⁊.l.j.S.ſi cui.ff.de vari.et extra.cogni.
Et.iij.q.vij.S.arcent᷑. Itẽ poſt litẽ ĩceptã ⁊ nõdũ
finitã nõ põt facere aliquẽ contractũ cũ clientu⸗
lo.l.quiſquis.C. de poſtu.⁊.iij.q.vij.S.pꝛeterea
vbi dicit᷑. Pꝛeterea nõ licet aduocato vllũ cõtra
ctum inire vel vllam pactionẽ cõferre cũ eo liti⸗
gaooꝛe quẽ in ꝓpꝛiã fidẽ recepit necex induſtria
iurgium ꝓtrahere. L .
Ed querit᷑ nunqͥd aduocatus vel iuriſ/
cſultus qui ſine laboꝛe ⁊ reuolutione
libꝛoꝛũ põt dare patrociniũ vel conſiliũ

puta:quia habet in ꝓmptu materiã vel de pꝛo

ximo vidit:poſſit tñ acciꝑe ſalariũ.Et reſponde

tur ꝙ q;uis gloſa.in.c.non licet.xj.q.iij.dicat ꝙ

XXIæX

nõ:tñ Hoſtieñ.in ſũma tenet ꝙ acciꝑe poſſit:ali
ter ſequeret᷑ ꝙ peioꝛis cõditionis eſſet mag pe⸗
ritus qᷓ; minꝰ peritꝰ.Licet aũt nunc nõ laboꝛet:
tñ laboꝛauit in pᷣteritũ ⁊ expendit in ſtudio ⁊c.
Nemo aũt de ſuo tenet᷑ facere beneſicium.c.pꝛe
carie.x.q.ij. ”” “
Ed iterũ querit᷑ quid fiendũ qñ qͥ vult
8 litigare nõ inuenit aliquẽ qui velit eſſe

eius aduocatus:puta ꝓpter inopiaʒ vel
potentiã aduerſe ꝑtis. Rndet Gofredus ⁊ HDo
ſtieñn.in ſũma ꝙ iudextenet᷑ ei dare vnũ aduoca
tum. .nec quicq;.ᷣff.de offi:pꝛocõ.Et ſi diens eſt

impotẽs:co gere debet vt gratis aduocet.Siãt
eſt potens debet cõſtituere aduocato competẽs

ſala riũ:vt etiam inquit Panoꝛmit᷑.in.c.j.de of

ficio iu.ꝙ ſi talis aduocatus nõ vult iudici obe
dire poteſt ⁊ debet ei interdicere officiũ aduoca
tionis in ꝑpetuum.C. de poſtu.l.ꝓuidendum.
Et hoc ꝓbat᷑ capło apud vꝛbẽ.S.ſi quis vero.
iij.q.vij. Argumentũ in.l.moꝛis ẽ.ff. de penis.et
in.l.j.ff.de offi.pᷣ.vꝛ.⁊ in.c.j.de offi.iudi.Cauere
etiam debet iudex ne potentioꝛ offendat aliam

ꝑteʒ vt notat Bar. in.i.illicicas in.S.veritas.ff.

de offi. pꝛeſi.
Etauũ documẽtũ qð aduocatis trado
ðꝛ vitatiõis.ſ.doli ⁊ fraudis.Nõ ̊ debe
tis iſtruere cliẽtulos vros vt negẽt vᷣita
tem vel vt falſum rñdeant:ſic faciũt qͥdã de qͥ/
bus inqᷣt gloſa in.c.j.de ↄfeſ.lib.vj.⁊.l.di.C.ſepe
Solẽt aduocati dicere clientulo.Si bᷣ ↄfiteris
ꝑdes cãm:nec dicunt ꝑdes aĩam ſi negauer.ex
tra de ſimo.c. Mattheus.Alij aduocati faciũt
ſicut dicit gloſa in.c.ſtatutum.S.fi.ſuꝑ vᷣbo.ex

penſas.de reſcp.lib.vj.que ait. Cõſueuerũt ad⸗

uocati ſua doloſitate ⁊ imperitia neſciẽtes aliter
ꝑtes iuuare dilatões iuris petere ad teſtes vlcra
marinos:vel extra ꝓuincia ꝓducendos.iij.q.iij
c.ſpaciũ. Unde poteſt iudex ſi de malicia pꝛeſu
mit.ſ.ꝙ id fiat cã ptrahẽdi negociũ ſacramẽtũ
exigere:ſed antiqᷣtꝰ ſi iurabat᷑ videbat᷑ dãda dila
tio. Nũc vero ↄſueuerunt iudices aliter pꝛoui⸗
dere ſᷣm foꝛmam decretalis de fideiuſ.capitulo
cõſtitutꝰ.ſ.ibi cõmittere receptiõeʒ teſtiũ recepta
cautiõe ab illo:ꝙ vadat vel mittat ad videndũ
illos iurare:hodie puto meliꝰ ꝓuiſuʒ ꝑ hãc litte
rã.Si em̃ dicet ꝑs:habeo teſtes vltramarinos.
Judex reſpõdebit:⁊ ego paratꝰſum illos citare
⁊ expectare:ſj depone ſalariũ ꝓ expenſis teſtiuʒ
in eundo veniendo ⁊ ſtãdo.Qðõ ſi facere nollet
cãm nõ differet iudex:hec gloſavbi ſupꝛa.Quid
dicemꝰ?de illis aduocatis qͥ ſequunt᷑ doctrinaʒ
ſachane poſitã a Specu.in ti.de aduocato.S.cõ
ſequẽter. ⁊.S.ſeqt᷑.⁊.S.vtriuſq;. Ubi ðſcribit cau
telas qᷓs debʒ habere aduocatꝰdicens Habeat
aſtutia ſerpentinam:⁊ ſemꝑ ſtet in generalibus
ne eius intentio cognoſcat᷑ff.ð iure fiſci.l.ita fi/
dei. Item vtatur ambiguis ⁊ dupliabo ſᷣmoni/

bus qͥ poſſunt trabi ad diuerios ſenſusxxvij.

nocehhmnn
lenſerdertchi
Maunkpcodemn
Enmdooaron
kii O dadl
AUgforndetn⸗
lamn diis
Clſamenendan
Neltgoind
Minufugula
ue moemn
raleſni ue

Vofuc? ruur

ubaodiadc,
gdebcicdienild⸗

nr Sir ör.

Non,CtlRicrta
uevenirercom
ſtecedere Crlon
niſaelignara

fſnecöporerer

onedolerery
lun Gl vo
ennaentledoꝛtm
Cuhrovocatl E
gunclenerp

(nnonſuplicet

Weucecörn
Ma Fiſtaant
Eniniſttonng
Nönromanduc,

bobarinid

gobbennisi
inciciscun
nunaöckinane
agalammae
lanool glin
Eaue tonent
lerteſußſerne
hoſſitcernene
ſp conſlii
Ginengar⸗

Schenn
mrnhe⸗
drn⸗
1
niügin

=

—

S= ⸗
S. =n

ige

Wcridenn
Meiae
Eridn e
8adnong
ad

*

unttga
nanutgtt

NAr

2%

eisee

5

NRNd.e.

ð

4
ln i

Mhocisnn
ds ſosdt
woentgan
ütegs A
rjaldich
Oib zin
niinegauc
dvoc ſui

Kntn
Löſumei

4
7

Nanliii

meurie

„

angüe

jdentcaen
Cveiſn
Athtdiud
walin uli
ulaiud
ufüupe
Ed ndend;

izgböclin

ramarnnos
m osn
woſs i

tuemu
dilnuu
Gun:wn
Nbt

Ne N:
N

= — — .

Foliũ

di.c.xelatũ.ſicut dixit quidã. Reginã interficere
bonũ eſt timere nolite.Et ſi oẽs cõſenſerint ego
nõ cõtradico.Talis etia fuit reſpõſio diaboli qͥ
interrogatꝰ fuit a quodã capitaneo. Utrũ debe
ret ire ad quẽdã pᷣncipẽ qͥ ipᷣm vocauerat:time⸗
bat em ne eũ moꝛi faceret. Cui rñdit diabolus
vuigari ſermõe dicẽs. Ibitis redibitis:nõ erit
capti.Quib v bis ille decept?fuit dephenſus ⁊
occiſus.Talia verba duplicia pñt ad bonumꝰ

ad malũ retoꝛqueri intellectũ.Et iðo accipiunt᷑

ſᷣ̃m intentionẽ ⁊ interpᷣtationẽ aduocati ꝓferen
cis.ff. de iudi.l.ſiqͥs ambigua.⁊.ff.de ver.obli.l.
inquit ſtipulantẽ.S.ſj. Item caueat aduocatꝰ ne
alleget publice legẽ ꝓ ꝑte ſua expꝛeſſe facientem
ſed eã iudici cũ neceſſitas fuerit ad aurẽ dicat:⁊

pꝑ eam ſecrete ipᷣm infoꝛmet:ne aduerſariꝰ cõtra

illam ſe valeat reſpõſionibꝰ pᷣmunire.Quia ni/
hil tam indubitatũ ẽ qð nõ recipiat quãdã ſoli
citam dubitationẽ.vt in auten.de tabel.S.ſi vᷣo
coł.iiij.O diabolica doctrina q;tos aduocatoſ
ad infernũ dedud. Subiũgit quoq; idẽ Spe⸗
culatoꝛ dicẽs.Aduocatꝰ aũt rei debet qᷓ;tũ põt
cauſam extenuare:fugere ⁊ differre.vt in auten.
de liti. S. oẽm. col.viij. Sic tñ fugiat:ne cõtra eũ
ex nimia fuga iudex pᷣſumat.iij.q.ix.c.decerni/⸗
mus.Item die termini nõ cõpareat mane:ſed ſi
nat aduerſariũ pᷣuenire:⁊ tãdiu expectare donec
tedio affectꝰ recedat.Et tũc veniat vel ſaltẽ vlti⸗
ma hoꝛa diei iudice ꝓ tribunali ſedente:quia to
ta dies ei cedit:niſi dictũ ſit vt hoꝛa certa diei cõ
pareat. Inſtitꝭ.ð ver.obli.S.ois ſtipulatio.ver.i

diem. Et ſi viderit aduerſariũ abſentẽ põt tẽpe⸗

ſtiue venire:⁊ eum iudici accuſare:⁊ pᷣuſq; vene
rit recedere.Et ſemꝑ qñ ipᷣetardꝰ venerit: debet
pᷣmiſſa aliqua excuſatiõe de moꝛa oſtẽdere ſevo
lſũ̃carie cõparere:⁊ paratũ in cauſa ꝓcedere ⁊ de
dilatione dolere:vt ſic iudici placeat ⁊ nõ ꝓuo⸗

cet ilum. Si vo actoꝛ inſtet:ſedeat aduocatꝰrei

⁊ taceat ⁊ ſe doꝛmire fingat:ſicut ſagaces ſepe fa
ciunt aduocati.Et cũ iudex dixerit ei.rñde obie

ccis:tunc lente ⁊ pigre ſurgat quaſi excitatus a
ſomno:⁊ ſuꝓplicet iudici ꝓ audientia benigna.
Deinde iudicẽ cõmendet ⁊ qᷓ;tũ poterit blandia

tur ei.Itẽ ſit cautꝰ vt ſi timeat ſniam ↄtra ſe fer/
ri:nõ adſit eo temꝑe quo fert᷑.Si aũt videat q;
aduocatus aduerſarij eũ ſuperet in allegationi
bus:vel ꝙ ſibi deficiat ius:vel ratio:vel exẽplũ
quibo modis qͥs argumentari põt.vt extra de
iudicijs.c.nouit:tunc ne videat᷑ reſpõſionis pe⸗
nuria öclinare certamẽ:pꝛudenter eũ illudat ſe
ad aliam materiã trãſfferẽdo:vt docet Oꝛigenes
in ſiłi.di.xliiij.c.in mãdatis.põt etiã ſi ille ſit me
lancolicꝰ aliqua indirecte ⁊ criminaliter dicere:
ꝑ que moueat᷑ ad irã.tũc em̃ ñ ſic bñ oꝛdiare po
terit ſuũ ſermonẽ.Quia ira impedit animuʒ ne

poſſit cernere verũ.hec Speculatoꝛ vbi ſupꝛa.

Quiꝰ conſiliũ multi ꝑuerſi ſequunt᷑ aduocati:

nõ attendẽtes qð ipᷣe poſtea in fine buiꝰdoctrie

ne cã ronabili faciũt clientulũ aꝓpellare.

CCI

ſit ubiunxit di. Hec tñ doctrina ſalutẽ aie non in?ꝰ
foꝛmat.imo ſicut dicit ps.Qui malignant᷑ exx
terminabunt᷑. Onde coſulo ꝙ compareat in ter
mino ⁊ fideliter ſe iunibo nõ fraudibo tueatur:
hec ille. Oebet quoq; aduocatus eſſe fidelis cli⸗
entulo ſuo nec eum deciꝑe.Sicut pleriq; facit
occulte aduerſariũ adiuuantes:qui dicunt᷑ vbſua
ricatoꝛes ⁊ pꝛoditoꝛes:⁊ ſunt infames.ij.q.iij.c.
puaricatoꝛ.Aduocati cauſas deſperatas fouẽt
contra cõſcientiã.⁊ in hoc gloꝛiant᷑tanq; magꝭ
ſubtiles.Cõtra illud qð ſcriptũ eſt.xj.q.iij..qui
conſentit.Alij ꝓꝛogatiões ſuꝑfluas nitunt᷑ ob/

tinere ad hoctm̃ vt fugiant ſententiaʒ:vel ma⸗

gis ꝓlonge?᷑ licigiũ vt plus lucrent᷑:⁊ ſcienter ſi
.B
Ed iſtis foꝛte accidet qð ↄtigitc alteri ad
o uocato:de quo legit᷑ ꝙ veniens ad moꝛ
tem clamabat. Indudas:indudias:pꝛo

roget?᷑:pꝓroget᷑.Et quiaſin cauſis ſuꝑfluas indu

cias poſtulauerat ſibi neceſſarias obtinere nõ
potuit:ſed moꝛiẽs ad inferna deſcendit. Alius

aduocatus infirmꝰ cum a ſuis ſolicitaret᷑ de cõ

feſſione:conſentire noluit:ſed ait.Ego appello.⁊
ſic expirauit vadens ad iudicẽ ſuꝑnũ a quo ap
pellari nõ põt.O quot aduocati inueniuntur⁊
ꝓcuratoꝛes q clientulos ſuos decipiũt ſemper
eis dicẽtes ꝙ habebunt victoꝛiam. Et ſepe cum
aduocato aduerſe ꝑtis intelligentiam habent:
vt magis clientulos fruſtrent nõ ꝑmittentes li⸗
tem terminari.Et pᷣdicta que dicta ſunt de frau
dibus aduocatoꝛũ:inueniunt᷑ etiã ſepe in ꝓcu⸗
ratoꝛibo cauſarũ:qui aliqñ appellant᷑ aduocati
vt in.l.j.S.aduocatos.ff.de vari.⁊ extra.cogni.
⁊.lij.q.viij.c.j.nondum em̃ ſunt multi anni ꝙ
in vna ciuitate lombardie duo ꝓcuratoꝛes loqᷓ
bantur ad inuicem:⁊ vnus dixit alceri vulgari
ſermõe.Decipe tu tuũ:ego decipiam meuz. QOð
audiens vnus clientulus intimauit aduerſa⸗
rio ſuo di. Iſti deceptoꝛes habent inter ſe intelli
gentiam:⁊ querũt litem noſtrã pꝛoꝛogari in di⸗
uerſis terminis:vt noſtras euacuent burſas pe
cunijs.Eamus ergo nos ad tabernam ⁊ ibi ex⸗
pendamꝰ in vno bono conuiuio quod voleba
mus dare iſtis ꝓcuratoꝛibo in pꝛoximo termi⸗,
no. Quod facientes ad cõcoꝛdiam ſimul deue⸗
nerunt. De quodam quoq; aduocato legitur
qui cum accepiſſet bouem ab vno litigantium
⁊ ab alio vaccã:poſtea coꝛã iudice tacebat.Cui
dixit ille qui dederat bouem. Bos loqre.ut ip
ſe rñdit:õ poſſum qꝛ vacca nõ ꝑmitcit.Et ſic
ꝓ neutro aduocauit.Lales aũt aduocati ⁊ peo
curatoꝛes ad domũ diaboli ꝓficiſcent᷑. Nam le
gitur in cronicis oꝛdinis noſtri:ꝙ ſecũdus oꝛ⸗

dinis minoꝝ general fuit frat᷑ Johes parẽs de

floꝛentia.Hic cũ eſſet iudex ⁊ doctoꝛ in ciuirate
caſtellana ſemel exiſtens ad feneſtrã domꝰ ſue
reſpicientẽ in via publica:videbat cuſtodẽ poꝛ⸗
coꝛũ poꝛcos in ſtabulo claudere voletẽ necvalẽ

Sarmo

tem. Cuũ vnꝰiret hinc alter inde.Cũqʒ fere inſani

ret:plenꝰira ⁊ furoꝛe camare cepit.O poꝛcq ma

ledicti:intrate ſtabulũ ſicut iuâices ⁊ aduocati

itrant infernũ. Quo dicto ſtatiʒ poꝛci mutuo ſe
impellẽtes ſine moꝛa et ſtrepitu intrauerũt ſta⸗
bulũ.Quod attendẽs pᷣdiaꝰ iudex timoꝛe ꝑter⸗
ritus mũdo renũciauit ⁊ oꝛdinẽ minoꝛũ intra⸗
uit:⁊ ſanctus bomo facꝰ futt. E
o Igit᷑ aduocati ſᷣuate documẽta noſtra
qꝛ ſi bñ veſtrũ exercueritis officiũ digni

eritis maximis laudib ⁊ pᷣconijs. Inquit eniz

ſperatoꝛ i.l.aduocati.C.de aduoca.diuer.iudi.
Aduocati qui dirimũt ambigua facta cauſaꝝ:
ſueq; defenſionis virib in reb ſepe publicis ac
bᷣuatis lapſa erigunt:fatigata reparãt:nõ minꝰ
ꝓuidẽt hũano generi:qᷓ; ſi pᷣlijs acvulneribo pa
triã parẽteſq; ſuarent. Nec em ſolos noſtro im
perio militare credimꝰillos qui gladijs:clipeis
⁊ toꝛacibo nitunt᷑ ſed etiaz aduocatos. Militãt

nãq; patroni cauſaꝝ qui głioſevocis cõfiſi mu

nimine laboꝛantiũ ſpem vitam ⁊ poſteros de⸗
fendunt.hec ille. O
vy Obis quoq; ꝓcuratoꝛibo aliquid cõſu⸗
lendo diceremꝰ:niſi ea que diximus de
aduocatis poſſent ꝓ magna ꝑte vobis applica
ri. Ideo hoc ſolum dico ꝙ officium veſtrum eſt
laudabile ⁊ neceſſariũ.vñ in.l.j.in fi.ff.de pꝛocu
ra.dici᷑. Uſus pꝛocuratoꝛis perqᷓ; neceſſarius
eſt:vt qui rebus ſuis ipſi ſupereſſe vel nolũtvel
non poſſunt:ſaltem per alios poſſint vel agere:
vel conueniri. Solum ergo vobis neceſſe eſt. vt
ab oibus deceptionibus:dolis:ac dyabolicis
verſutijs:quas ſupꝛa in aduocatis condẽnaui
mus caueatis. Scio enim ꝙ vera eſt ſententia
gloſe in.l. ab Anaſtaſio.C. man.di.Qui in pala
cijs moꝛantur mala nouere.Licet ergo pꝛudẽ⸗
ti cautela valeatis defendere partẽ veſtraʒ cum
iuſticia:qꝛ dolũ non facit qui fraudẽ excludit.l.
cũ pater.S.antepenul.ſf. de le.ij.tamẽ cauere de
betis ab omni fallacia ac machinatiõe ad cir⸗
cũueniendum ⁊ decipiendum pꝛoximum. Hic
enim eſt pꝛopꝛie dolus a lege repꝛobatuſ. Ut in
l. j. S. ij. ff. de dolo. Nullũ ergo debetis falſis po⸗
ſitionibꝰ:inſtrumentis:vel teſtibus impugna⸗
re vel defendere:nec cauillationibo veſtris lites
in longum pꝛotrabhere.Scriptum eſt enim in.l.
om nis.⁊.l.ſe.ff.de pꝛocu.O mnis qui defẽditur
voni viri arbitratu defendendus eſt. Et iõ non
poteſt videri boni viri arbicratu litem defende⸗
re is qui accoꝛem fruſtrando efficiat:ne ad exitũ
cõs ouerſie deducantur. Debetis quoq; facere
ꝓ domino cauſe qð pꝛo vobis faceretis.l.in re
mandata.C. mandati.vos quoq; litigantes ſer
uate illud Eccłi.viij.di.Abſtine te a lite ⁊ minu
es peccata.Et illud Ouidij in.ij.de arte aman⸗
di qui inquit. Eſto pꝛocul lites:et amare pꝛelia
vites. Ait em Caſſiodoꝛꝰlib.iiij.eplłlaꝝ .epiſtola
xxxvij.Lõga queſtio litigantiũ nõ tã auget pa⸗

trimonia qᷓ; euertit.

De conſilijs datis iudicbus E
Rimũ documentũ quod vobis trado
p o iudices dict᷑ congruitatis.Debet em̃
eſſe ꝑſona idonea ad iudicandũ. Sunt

nãq; quedã ꝑſone que non ſunt idonee

ad habendã auctoꝛitatẽ iudiciariã. Aut ratione

ſexus vt mulieres:aut ratiõe ↄditionis foꝛtune

vt ſeruꝰ:aut ꝓpter impedimentuʒ ꝑmanens vt
ſurdus ⁊ mutus ac furioſus.Aut ꝓpter impe⸗
dimentũ tranſiens vt minoꝛ etate. Aut ꝓpter cri

men erroꝛis vt hereticus:aut ꝓpter ſcandalum
cõuerſationis vt infames:aut ꝓpter contagiuʒ
cõmuniõis vt excõicati.⁊ de his impedimentis
tractat᷑ in.c.tria ſunt.iij.q.vij.Et in.ł.cũ pꝛetoꝛ.ff

de iudi.Sed aliqui obijciũt pᷣmo ꝙ minoꝛ eta

te poſſit eſſe iudex.Nã Hiere.adhucpuer cõſti
tutus ẽ iudex. Unde dicit Hiere.j.c.poſtq; dixit
puer ego ſum.vt in.c.niſi cum pꝛidẽ:extra de re⸗
nun.ꝙ deꝰ dixit ei. Cõſtitui te ſuꝑ gẽtes ⁊ regna
vt euellas ⁊ deſtruas. Inſuꝑ in aliqͥbo pueris

malicia ſupplet etatem:⁊ ſcia pᷣuenit etate. Si G

nõ ẽ cauſa quare minoꝛ etate nõ debet eẽ iudex:

niſi defectꝰ ſcie in iudicãdo:g̊ hmõi mioꝛes ha⸗

bentes maliciã ⁊ ſcientiam poterũt eſſe iudices
Quia ceſſante cauſa ꝓhibitiõis debet ceſſare ꝓ
hibitio.l.quod dictum.ff.de pac.c.cum ceſſante
deappel. y—
Ecũdo arguũ ꝙ mulieres pñt eſſe iudi
8 ces. Nam Judicũ.v.c.legit᷑ delboꝛa
iudicauit ſplm etiã poſt legẽ datã a ðᷣo.
Inſuꝑ multe mulieres legunt᷑ pᷣdite ſpiritu ꝓ⸗
phetico vt maria ſoꝛoꝛ Aaron ⁊ Mopſi.Exoð.

xv. Siliter ⁊ ſibiile.Si ergo mulieres ꝑ ſpiritũ

ꝓphetie aſſũpte ſunt ad annũciandũ iudida di⸗
uina:multo magis pñt aſſumiad annũcandũ
iudicia humana. Rndet Alex.de ales in.iij.pꝑte

ſũme:qꝙ illud Hieremie fuit ex pꝛiuilegio ſpecia

li.⁊ ideo nõ eſt trahendũ ad cõſequẽtiam.il.qð
vᷣo contra.ff.de legi.Et ꝙ malicia qñq; in pue/

ris ſuppleat etatẽ:illud eſt particulare nõ gene⸗
rale:neq; vt in plurib.Et qᷓ;uis videant᷑ habe/

re malicis ⁊ ſciaʒ:nõ ↄſtat nobis ꝙ habeãt pꝛu
dentiã que requirit᷑ in iudicado. Ideo Arj.iij.
Ethi.dicit.Nemo iuuenes eligit in duces:quia
nõ ↄſtat eẽ pꝛudẽtes.Qua /ꝓpt᷑ Nu.xj.dixit dñs

Moyſi. Cõgrega ſenes ꝓpli q̊s tu noſti ꝙ ſenes
ſint:vt ſuſtentent tecum onus ꝓpli. Hinc chꝛi⸗
ſtus iudex omniũ ad actus pᷣlatiõis non venit
niſi in etate ꝑfecca triginta annoꝛũ:vt patet Lu.
iiij.c. Ad illud quod induct᷑ de delboꝛa dicen⸗

dũ eſt cum Areſto.j.Ethi.ꝙ vna hyrundo non

facit ver. Facit lex ea que.ff.de regu.iur.vbi dic

Ea que raro accidunt:non temere agendis ne⸗
gocijs cõputant᷑.Ad aliud vero de ſpiritu pbe

tandi reſpondet᷑:ꝙ gratia ꝓphetandi nõ dat au

coꝛitatẽ mulieri ſuꝑ virũ nec mutat legẽ ſubie⸗
cciõis:qua iure diuino tenetur mulier eẽ ſub vi

.

baͤiiun
ſntinnicn ſtvi⸗
ſe ch ie
d haangu nnn
Grptfmind
eluccdlckun
uſtieuton.
nlne jpan
mtirane.
urnn
ttvaraue /inu

hlit hoil
ſheis d

Ginopeaveteen
iccarceenainde
Nenrrdtorondocn
ſechataspünin
cchercfncn
Cädorontincid
Ncinsgfmnſ
ſüpnvsdedd
Cponnuücunm
ſproneolaumnel
Aliciconan
NlltpcAumpind
unicwucſase
ncgnurenpon
amdedolotcimc
ſbfomnoraraon
ſiagtdenonerlan
fädooumd
1 nds S
ſnarrik

Toovinat ud

leg urdiſceptat
glan Jo Den
deicn iludiai E
fociumudiau
dan m dinte
Nines rluglcirg
Ari d
do degra
izagungd.en
noſckaudnren
litannſkcuntl
qua Humisnine
Ucodtoani
Göſuencinedeng
Uncigßßapehgler

hecnnlaberle

murobener o
Eulerütponang

eci multince

Gremouiſſera
Nohlſſera
miſihcie

Ewgnmn 4
uhe

„.

Degidet
nen
Neinene
lugindic
rnödehgiie
o:zdnäinine
1poraitcſende
nois dahin
epοanal

lies Piecſil
clegit gn
poſtlegideig
unködein
on: Mih
omuloe
nöcinti,
ſuninsiti
Slar uani
S
nucign
. MοℳNn
nin/ lobe
o hbeitnn
b. o rliß
enndus
ſun dint N
mwnoſign
. Dun 6
—
nmünzerl
dedehhn n
1 deN

gbintn

”

ro Beñ.iij.Sʒ anctoꝛitas iudicãdi daret auctð
ritatẽ mulieri ſuꝑvirũ qð nõ licet. Dicit quoq;
gloſa Judicũ.iiij.c. mulieres aſſumpte ſunt
ad ꝓphetandũ vt in boc pᷣſtaret᷑ cõſolatio mulie

ri ne ꝑ infirmitatẽ deſperaret:nõ aũt illi auccoꝛi

tas iudicãdi eſt conceſſa:qꝛ repugnaret diuine
inſtitutioni. B
Eñcuũdũ documẽtũ qð iudicib trado di
8 ctt᷑ grauitatis.Debet em̃ qͥlibet iudex eẽ
grauis ⁊ maturꝰ:vt nõ ita repẽte maxie
in rebb arduis ꝓferat ſniaʒ.Qð nos docuit ipᷣe
deus qͥ facca ſodomitarum noſcebat:⁊ tñ dixit
Deſcendã ⁊ videbo ⁊c̃.Geñ.xviij.⁊.ij.q.j.c.deꝰ
om̃ipotẽs.Et de h̊ Gregꝰ.xj.q.iij.c.ſũmoꝑe ait.
Sũmoꝑe cauẽdũ ẽ vt rectoꝛes eccłie ⁊ qͥ publi⸗

ca iudicia exercẽt in diccãdis ſentẽtijs nulla le⸗

uitate vel furoꝛe ducti ſint pᷣcipites. Nã ⁊ Moy
ſes querelas ꝓpłi tabnaculũ ingreſſus ad dñm
referebat:vt ſᷣm eiꝰ imperiũ iudicaret.Que vᷣba
etiã ponunt᷑ in.c.j.de ſen.⁊ re iudi.lib.vj. Nõ g̊

debet iudex ferre ſententiã cũ nimia feſtinatiõe

ſed pꝛius debet eẽ bñ inſtruaꝰ. Judicantẽ eniʒ
opoꝛtet cũcta rimani:⁊ oꝛdinẽ rerũ ſollicita inqͥ
ſitione diſcutere.c.iudicantẽ.iij.q.v. Poſt cauſe

aũt liquidã cognitionẽ:nõ eſt ſnia ꝓtrabenda ĩ

ciuilibo.c.iurgatiũ.de ſen.⁊ re iudi.vbi ðꝛ.Jur⸗
gantiũ cõtrouerſias celeri ſnia terminari ⁊ equi

tati cõgruit ⁊ rigoꝛi. Facit ad b.ij.q.j.c.ſicut.et
extra de dolo ⁊ cõtu.c.venerabilis. In crimina⸗

libo vᷣo maioꝛi auctoꝛitate ẽ ꝓcedendũ:maxime

vbi agit᷑ de moꝛte alicuiꝰ.xj.q.iij.c.cũ apð. HNH

Ertiũ documẽtũ quod vobis trado ðꝛ
t Svitatis. Semꝑ em̃ iudex debet veritati

fanere⁊ iuſticie. Uñ.xxiij.q.ij.c.iuſtum.
Iſidoꝛꝰ inqͥt. Judex ðꝛ quia ius dictat ꝓplło ſi⸗
ue ꝙ iure diſceptat. Jure aũt diſceptare eſt iuſte
iudicare. Jðo Deut.j.ðꝛ.Qð iuſtum ẽ iudicate

dei em̃ ẽ iudiciũ.Et Dauid in ps.GBeati qui cu

ſtodiunt iudiciũ ⁊ faciũt iuſticiã in om̃i temꝑe
Et Deudj.xvj.dixit dñs. Judices ⁊ magiſtros

ↄſtitues vt iudicẽt płm iuſto iudicio.

Uartũ documentuʒ qð vobis iudicibꝰ-

q trado ðꝛ gratioſitatis. Nõ em̃ debet eẽ

o iudices de illis de qͥb inqͥt Iſidoꝛꝰ. xj

.

q.iij..pauꝑ.di. Pauꝑ dũ nõ habet qd offerat:
nõ ſolũ audiri cõtemnit᷑ ſed repꝛobat᷑.Cito vio⸗

lat᷑ auro iuſticia nullãq; reus ꝑtimeſcit culpaʒ:
quã numis redimere exiſtimat.Et Augꝰ.dicit.
Vſq; adeo cupiditatis inoleuit malũ vt iaʒ ex
cõſuetudine vendant᷑ leges:coꝛrũpant᷑ iura ſen
tentia ipᷣa venalis ſit:⁊ nulla iam cauſa poſſit eẽ
ſine cauſa.hec ille. Pꝛopter pᷣdicta aũt vt refert
VUaleriꝰ.Tiberiꝰceſar iudices ꝓuinciaruʒ raro

mutabat:ex eo ꝙ noui quilibet ad rapiendũ in

tenti erãt:ponens exemplũ de quodãvulnerato

quẽ cũ mulcitudo muſcarũ operuiſſet ⁊ quidaʒ
eas remouiſſet ait. Male feciſti:qꝛ iſte plene e⸗
rant:⁊ famelice venient ⁊ ampliꝰ me affligent.

CcCCHA

Mloui quidẽ iudices:maxime qñ ſunt pauupes

⁊ auari ſemꝑ ad recipiendũ ſũt auidi.lInde di
cit idem Ualeriꝰ ꝙ cũ cõſules in hbiſpaniã mitti
deberẽt ⁊ de duob) cõſiliũ haberet᷑. Scipio di⸗
xit. Neuter mihi placet:quia vnꝰ nihil babʒ.al⸗
teri nihil ſatis ẽ.eque malũ in magnatibb iudi/
cans inopiam ⁊ auariciã.Non ergo debetis q⸗
rere munera:quia ſcriptũ eſt Exo.xvj. Munc⸗
ra excecant oculos ſapientũ ⁊ mutãt vᷣba iuſto-
rum.Et Ecci.xx.Exenia⁊ dona excecant oculos
iudicũ. Unde legit᷑ ꝙ floꝛẽtie quidã ptãs cõmi⸗
natus ẽ cuidã macellanio qͥ nõ faciebat debituz
in vendendo carnes pſᷣm debitã ſtaterã. Ille vo
interrogauit quẽdã ſi poteſtas comedebat. Et
intelliges ꝙ ſic ⁊ libẽter de bono. Ipᷣe macellari
us cũ ſemel trãſiens inde ptãs ei minaret᷑rũdic
Ego tibi eruã vnũ oculũ.Cũ igit᷑ reuerſus eſſet
ptãs ad domũ ſuã macellarius miſit ei quartũ
vnius vituli ſaginati.Qõð ille ptãs vidẽs ſtati,z
manu clauſit oculos dicens Heu mihi qꝛ eruit
mihi vnũ oculũ:⁊ parũ defuit qͥn etiam eruerit
alterũ:⁊ poſtea ampliꝰ macellariũ nõ moleſta⸗
uit. Ideo.j. Regi.viij.de filijs Samuelis dicit᷑
Acceperũt munera ⁊ ꝑuerterũt iudiciũ.Et Clau
dianus poeta lib.j.ait. Merent captiue pollu⸗
ta iudice leges. Et Henricꝰ ſamariẽſis lib.j.ꝑte
ij.inquit.Deuiat a vero coꝛruptꝰ munere iudex
Falſidicũq; facitimpia gaʒa piũ Dauid quoq;
S.xxv.de talibo iudicibo ait. In quoꝛũ mani/
us iniqͥtates ſunt dextera eoꝛũ repleta ẽ mune
ribus.ſidoꝛꝰ etiã lib.ij.Ethimo.o.xlix.dic.Ci⸗
to violat᷑ auro iuſticia ⁊ coꝛrumpit᷑ munere.Et

Oꝛatiꝰ in ſermõibo lib.ij.ſermõe.ij.canit. Ma/⸗

le verũ examinat omis coꝛruptꝰiudex.EtGual
terus de caſtilione.lib.j.dicit.
Si lis inaderit te iudice:dirige libꝛã
Judicij:nec fleccat amoꝛ nec munera palpent
Nec moueat ſtabilẽ ꝑſone acceptio mentt
Muneris arguit᷑ accepti cenſoꝛ iniquus
Munus em̃ a noꝛma recti diſtoꝛquet acumen
Cum ſemel obtinuit vicioꝛũ mater in auua
Las auaricie:que ſola incarcerat om̃es
irtutũ ſpẽs:ſpꝛeto moderamine iuris
Currit᷑ in facinꝰ:nec leges curia cunt
Ea ꝓpter inqͥt Salomò Pꝛouerb.xv. Qui odit
munera viuet. Non ergo debetis accipere mu⸗/
nera.quia dicit gloſa in.c.⁊ ſi queſtiones.de ſi⸗
mo.Qui donat alium ſibi naturaliter obligat.
l. ſed et ſi lege.S.conſuluit.ff.de peti.heredi.Et il
le cui donatur reuerentiam exhibere compelli⸗
tur donatoꝛi.viij.q.ij.c.llð. Ideo dicturinvui
gari pꝛouerbio.Qui ſeruitium alterius ample
ccitur libertatem ſuam vendit. Idcirco Marti
alis poeta libꝛo.vndiq; ſuſcepto.c.ij.dict. Cin
cis muneribus vis dominare tuis. Ueruʒ em̃
eſt illud pꝛouerbiũ.Malleus argenteus diſſe⸗

cat poꝛtas ferreas. Ad hoc facit illud Ouidij in 8

iij/de arte amãdi dicentis.Quid taciet ſapiens

BGermo

ſtulcus quoq; munere gaudet. Jpſe q̊; accepto

munere murꝰ?erit. Sʒ notandiꝭ ꝙ Breg. inquit
in.c.q̃rtuoꝛ.xj.q.iij.Quattuoꝛ modis humanũ

iudiciũ ꝑuertit᷑.Limoꝛc:

libet aduerſariũ molimur. Amoꝛe:dũ amico vl
Apinquo cõtedimꝰpᷣſtare auxiliũ.De qͥb metri
ce ðꝛ. Quattuoꝛ iſta timoꝛ:odiũ:dilectio:cẽſus

Sepe ſolẽt hoĩm rectos ꝑuertere ſenſus.De cẽ/⸗

ſu ſatis dictũ eſt.De timoꝛe ait Iſido. Qui me⸗
tu potẽtis vᷣitatẽ occultat:eiuſdẽ veritatis iram
ſibi ꝓuocat:qꝛ plus pertimeſcit hoĩes qᷓ; diuinã
trepidat maieſtatẽ.De amoꝛe ⁊ odio dic Chꝛib.
Pꝛiuatꝰamoꝛ ⁊ odiũ rectũ iudiciũ non cogno
ſcũt.⁊ Greg.ait. Judicare digne de ſubditis ne⸗
queũt:qͥ in eoꝝ cauſis odiũ vel gram ſequunt᷑.
⁊ Aug.in.c.qͥ cũq;.xj.q.iij.inqͥt. Quicũq; aut cõ
ſanguinitate:aut amicicia:vel hoſtili odio:vel

inimicitijs:in iudicando ducit᷑:puertit iudiciũ

rpi ꝗᷣ eſt iuſticia:⁊ fructũ ipᷣius vertit in amaritu
dinẽ dãnatiõis.hec ille. Nemo igit᷑ iratꝰ dʒ dare
ſententiã.vñ refert Ualenꝰꝙ cũ archita tharen⸗
tinus ↄtra ſeruũ ſuũ iratꝰeſſet ait illi.O infelix
iã de te ſupplicũ ſumerẽ ſi iratꝰnõ eſſem.

Ed ꝓ ðclaratiõe pᷣdictoꝝ hic querit᷑: nũ

8 quid iudex poſſit aliqͥd petere ꝓ laboꝛe
in iudicando. Et rñdet᷑ ꝙ de liure cano⸗
nico iudex oꝛdinariꝰ vł delegatꝰeccłiaſticꝰ nihil
põt petere. Ut in.c.cũ ab oĩ.de vi.⁊ ho.cle.⁊.c.ſta/⸗

tuimꝰ. S. Inſuꝑ.ð reſcrip.li.vj.⁊ ibi late ꝑ gloſã.

⁊ Panoꝛ.ac Joh.an.De hoc etiã eſt textꝰi.c.nõ

licet.xj.q.iij. De iure vero ciuili oꝛdinariꝰſcłaris

e⸗ ſpoꝛtulas ſolũ nec aliud petere põt:de qͥbꝰ
abet᷑ in. c.offerat᷑.iij.q.iij.Que ſpoꝛtule ſũt mu⸗
nera lege ñ diffinita. VUt in autẽtica.generałr. C.
de epil. ⁊ cle.Delegatꝰ vo a pᷣncipe no hʒ niſi du⸗

os aureos in pꝛincipio ⁊ duos in fine qñ cauſa
excedit centũ aureos.ꝙ ſi non excedit nihil ha⸗

bebit. Ut in autentico.de iudici.S.ne aũt laboꝛ.
vbi dicit Accurſius in glo.qꝙ idem intelligit᷑ in

quolibet alio iudice oꝛdinario ⁊ delegato. Dicit
aũt Specu.in ti.de ſalarijs iudicũ:q; tam oꝛdi⸗

narij qᷓ; delegati m foꝛi ↄſuetudinẽ aliqᷣd ꝓ ſa⸗
lario poterũt accipere:dũmõ nõ ſit imoderatũ.

Argu.in.c.ad apoſtolicã.de ſimo.qð veꝝ credo

qñ nõ hñt ſufficiens ſalariũ deputatũ ꝓ officio

ſuo:ałs ſec.per rõnẽ capituli.cũ ab oĩ.de vita. ?
ho.de.Sciẽdũ tñ ꝙ qͥ libet iudex tã eccłiaſticꝰ q;

ſecularis põt reciꝑe eſculẽta ⁊ poculẽta.i.come⸗
ſubilia ⁊ potabilia ſi ſint talis ↄditiõis:ꝙ ĩ pau
cis diebo poſſint ↄſumi. Ut in dicto.c.ſtatutuʒ.

S.inſuꝑ.de reſcrip.li.vj.ſi ex mera liberalitate of

ferant᷑:ita tñ ꝙ nõ ſint magne q̃nticatis:vt diẽ
glo.ibidẽ.Et hoc tolerat᷑:qꝛ nõ eſt veriſimile q;

ꝓpter talia modica moueat᷑ animꝰiudicis.ũ.⁊ ſi
qſtiões.in fi.de ſimo.Alia aũt oiĩa ꝓhibent᷑ oẽs
iudices acapere.vt.ff. de offl. pꝛeſi.plebiſcito.⁊.l.

loꝛe: dũ metu ptãtis alicinꝰ
veritatẽ loqͥ ꝑtimeſcimꝰ.upiditate:dũ pꝛemio
alicuiꝰanimũ coꝛrũpimꝰ.Odio:dum ↄtra que

XXIX

ſolent. 5§. fl. ff. de offi. pcõ. ⁊ notat glo.in.l.j.C. de·

condi.ob tur.cau. Facit lex.j.C.de pena iudi.qͥ
male iu. Si tñ iudex babeat ꝓſiciſce ex domici⸗
lio põt petere ecpẽſas moderatas.vtin dicto.c.

ſtatutũ.S.inſuꝑ.de reſcrip.lib.vj.niſi aliter ſibi
oꝛdinarie fuerit ꝓuiſum de expenſis:quia turncg
nihil debet reciꝑe.vt in autẽ.vt nulli iudi.S.nul

li.col.ix. Sʒ ſi pauꝑes ſint litigãtes tũc debʒ ab
ſtinere etiã a ſumptibo.vti dico.c.ſtatutũ.imo
nec etiã oꝛdinarius ſecular tũc debet hr̃e ſpoꝛ⸗

tulas. vt in auten. de mã.pᷣn.S.ſi tibi q;3B;. X
Ed hic querit᷑ quid fienduʒ de pecunia

8 quã iudex accepit vt iudicaret iniqͥ. Re
ſpondet Monal.in ſũma:qꝙ nõ tenetur

dare ei qᷣ turpiter dedit:ſed ei in cuiꝰ iniuriaʒ acd

cepit.j.q.j.iubemꝰ.Et argu.xvij.q.iiij. ſiqᷣs.
in atrio.⁊.ff.de calũ.l.generaliter.S.alið.Etc ideʒ

tenet Alexan.de Ales in.iij. ꝑte ſũme.in tractatu

de pᷣceptis iudicialib.Ettalis iudex qui dat in
iuſtam ſniam ſcẽter quacũq; de cauſa:ſiue coꝛ⸗
ruptus pecunia:ſiue amoꝛe vł odio.tenet᷑ de oĩ

damno ⁊ intereſſe ꝑti leſe.Et ſi cauſa ẽ ciuilis vl

tra pᷣdictã ſatiffactionẽ punit᷑ in triplo.Si autẽ

eſt crimialis poſt reſtitutionẽ damnoꝛuʒ patt
cõfiſcationẽ.vt in auten.vt litigan.ex oꝛ.li.iu.S.

ſi qͥ; aũt. Ideo ðꝛ Eſa.xxxiij. Beatꝰ qui excutit

manꝰ ſuas ab om̃i munere. Si vero iudex det
ſententiã iuſtã ꝓ pecunia grauiter peccat: quia
nõ licet iudici vendere iuſtũ iudiciũ.vt in.c.non
licet.xj.qiij.Et ideo inquit Gregꝰ.in.c.qui rece
cadẽ qſtiõe.⁊ cã.Qui recte iudicat ⁊ pᷣmiũ remu

nerationis expectat:fraudẽ in deũ ꝑpetrat:quia

iuſticiã quã gratis imꝑtiri debuit:acceptiõe pe⸗

cunie vendidit. Bonis em̃ male vtunt᷑:qui pꝛo
temꝑali lucro iuſte iudicãt.cales quippe ad veni
tatem nõ iuſticie defenſio:ſed amoꝛ pᷣmij ꝓuo⸗

cat:quib ſi ſpes numi ſubtrabit᷑ confeſtim a cõ

feſſione iuſticie reticeſcũt.Acceptio em̃ munerũ
pᷣuaricatio vitatis ẽ.hec ille. Lenent᷑ ̊ reddere

qð acceperunt. vt in dicto.c.ſtatutũ.. c.exigit.de
cenſi. lib.vj. Et dicit Alex.de ales vbi S.ꝙ ſi dÜĩs
talẽ pecuniã bonã habuit intentionẽ:vt ſibi ſer

uaret ius ⁊ redimeret vexationẽ ſus debet ei re⸗
ſtitui.Si vero dedit vt animũ iudicis ſibi incli⸗

naret:⁊ ita indirecte ipᷣm coꝛrumꝑe intendebat:
debet pauꝑiba erogari.argu.in.c.cũ tu.de vſu.
Et talis dans pecuniã hac intentiõe ꝑdit ius ꝓ
ſequẽdi in iudicio quod ſibi debet᷑.l.j.C. de pe⸗
na iu.qui male iudi. W

— *

d iterũ querit ad qͥd tenet᷑ iuder qui ex

8 impꝛudentia vel negligẽtia ſeu ignoꝛã/

tia immiuſtã dedit ſententiã. Etrũdet Jo.
an. in. c. cũ eterni. de re iudi.lib.vj.ꝙ tenet᷑ ſatnſ⸗
facere offenſo ad arbitriũ iudiò ſuꝑior.l.fi.ff. õ

va.⁊ extraoꝛ.cogni.⁊.l.ex maleficijs.S.ſi iudex.
ff. de act. ⁊ obli. ⁊.l.ſi filius.ff.de iudi.⁊ iſti.ð ob/

li.que ex qua.delic.nalſ.in pᷣn.Et.l.fi.C.de pact.
Faciũt ad hocnotata ꝑ gloſam in.cqm̃ contra

ſie grdn
ülcckenimge
levcopharen
nRnkonhepe

e=

iwtdoanem⸗

ſoedehetariun
mſointifmun
Urfusroftan
NCullunci
igtrhicr lrid
Nprnitoincon⸗
Gucſeemiinsnnone

ts Shticken

ſicklicknsſctpon
Pmackcininsſe

MTsunmin
neadaſie Kan
Gernlidpalcas puur

ſneſas faaipoti⸗

aötipublichn

mnplonnaahtſ⸗
füſitſinaadge
piniilneqbyn

grerefumnpublia

Crultpegarluder
n kneicinuu nb
olkikan deben
Aohinmnüten
ſlciärfonrun
fütinmmpnde
Citnigirdlk
UrNounachn
Mfobenilenie
dedoanninsd⸗
Rowon
1 nut
„Mhis:
nſingin
mlnnobdlaſnn
pona ſolernde
ſcbitraudie
epianzvelcin

X . .
Khmunz;
Wrdeni

—

nikrt

wisn

inage
sncde
ncherui n

rhfeſpor

nasn
Meſämcan

lisindaun

6Nen

tlicauſzidnig
Atinngea

ni danne
Siwwonn
uuiterßan
udiai KoN
Negvingi
dica: minm
dchuiraain
malewra
Aultscogtuſ
Ganſn /
mbümifntd
euprochNN
„Tonts rNN
mituaigid
Mρ6
ummir ibiſc
hichaa
Gias ibiincl
ngrintenccan
camde
mroe tins/
chckl d

mnckdri⸗
igauſn
itnit

Foliũ

de pba. Si wo iudex ſit deceptꝰꝑ impꝛudentiã

aſſeſſoꝛis qͥ reputabat᷑ doctꝰ:tenet᷑ ipſe aſſeſſoꝛ

ſᷣm Hoſtieñ.⁊ Ray.in ſũma.de quo eſr textꝰ in
l.ij. ff. qðᷣ q uiſq; iuris.
Uintũ documentũ qð trado iudicibꝰ di
q cxt᷑ eqᷣtatis. ã ſicut ſol eq̃liter ſtat in me⸗
dio planetaꝝ:⁊ lumẽ ſuũ eq̃lit᷑ diffundit
int eos:ſiciudex debet eſſe media ꝑſona int᷑ reũ
⁊ actoꝛẽ:amicũ ⁊ inimicũ:paruũ⁊ magnu:pau

perẽ ⁊ diuitẽ. Inter q̊s eq̃liter debet diuidere lu

men vitatis ⁊ iuſticie:dicente dño Deutj.j. Si

ue ciuis ſit ſiue ꝑegrinꝰ nulla erit diſtãtia perſo

narũ ita magnũ vt ꝑuũ iudicabis.Debec g̊ iu/

dex pᷣuare illð Eſa.xj. Judicabit in iuſticia pau
peres ⁊ arguet in eqᷣtate. Jõ ðꝛ ꝙ; liudex debet pᷣ
oculis ſꝑ habere eqᷣtatẽ.ff.de eo qð certo loco.l.
ꝙ ſi epheſi. S.fi.2.C.de iudi.l.placuit.Nõ debet
etiã iudex eſſe nimis ſeuerꝰ vel cemẽs:vt.C.ad
l.iuł.de vi publica vel pꝛi.l.ſeruos.in fi.Et ĩ au
ten. de iudiciby. S. opoꝛtet. col. vj. Jõ opoꝛtet eũ
ſᷣuare documẽtuʒ Gꝛegoꝛij in moꝛal.qͥ dicit.qꝙ
iudex debet ſtaterã in manu geſtare: iuſticiãq;
⁊ miſericoꝛdiã ſimul poꝛtare:ita ꝙ ꝑ iuſticiã pu
niat malos:⁊ ꝑ miſericoꝛdiã cõpatiat᷑ fragilita
tib. Sequẽs illud qð ſcptũ eſt in.ca. Pꝛodeſt.
xxiij.q.v.vbi ðꝛ. Plectẽdo⁊ ignoſcẽdo bᷣ ſolũ be
ne agit᷑ vt vita hoĩm coꝛrigat᷑.Ilõ debet iudex
ita eſſe remiſſus vt non audiat vel nolit punire
peccãtes.Scriptũ eſt em̃ in ca. Nõ eſt.ea.q.⁊ cõ
Nõ eſt iniqͥtatis ſed potiꝰ hũanitatis cũ qͥs ꝓ⸗
pterea eſt criminis ꝑſecutoꝛ:vt ſit bomĩis libera
coꝛ. Lales timoꝛati nõ debẽt eſſe iudices. Inq̃t
em̃ Eccłiaſticꝰ.vij.ca.ſui libꝛi.Noli q̃rere fieri iu
dex niſi valeas vᷣtute irrũꝑe iniqᷣtateſ:ne foꝛte ex
timeſca s faciẽ potẽtꝭ.Dicit etiã phᷣs ꝙ cerui nõ
ꝓdeũt ĩ publicũ:niſi hbabeãt coꝛnua ſua loco ar
moꝝ.Coꝛnua aũt ſapientũ indicũ ⁊ alios regẽ
tiũ ſũt ſapiẽtia ad gubernãdũ:⁊ poteſtas ad cõ/
pꝛimẽdũ:ſine qͥb nemo debet ſe ſtromittere nec

exercere facta publica:⁊ maxime iudicia.Gꝛaui

ter aũt peccat iudex nõ puniẽs malos.qꝛ facili⸗

tas venie icẽtiuũ tribuit delinquẽdi.xxiij.q.iiij.

ca.Eſt iuſticia.Debet tñ cũ hũanitate ⁊ miicoꝛ
dia ↄdẽnare nõ pᷣtermiſſa iuſticia:⁊ ita infunde
re oleũ cũ vino in vulneribo ſauciati:ſicut bonꝰ
fecit ſamaritanꝰ:vt dicit᷑ Luce.x.c.Nã ðꝛ in capᷣ.
Sũt nãq;.xlv.diſt.Uinũ cũ oleo miſceat ⁊ tẽpe
eibo vᷣo benignitatẽ oſtendat.
De documẽtis datis notarijs. OQD
Ria vobis notarijs documẽta trado.
t Pꝛimũ ðꝛ obſᷣuationis.ſ.iuramẽti qð
ſuſcepiſtis:qñ ad officiuʒ tabellionatꝰ
veniſtis.vt ein inqͥt Hoſtieñ.quẽ refert Johã.

ret vt ↄtumacibo in peccatis ſeueritatẽ:peniten⸗

an. in nouella.ſuꝑ ca. Sicut te.extra.ne clericivł

mona.ſolet tabellio ſex iurare. Pꝛimo ꝙ de his

q̃ videbit ⁊ audiet ⁊ reqͥ ſitꝰ fuerit:ſine diminu⸗/

tiõe vᷣltatꝭ:vel cõmixtiõe falſitatꝭ ↄficiet iſtrumẽ

cCLiII

tũ. Uñ ⁊ dicit Hoſtieñ. Solet reqri tabellio ſb

pena amiſſiõis officij ſui ꝙ ↄficiat inſtrumẽtuʒ
reqͥrẽti.qð ſi nõ fœerit ꝑiurus videt᷑.⁊ ſic ſuis in
ſtrumẽtis poſtea nõ credet᷑.arg.in ca. Ceſtimo
niũ.de teſti.Et hãc reqͥſitionẽ qͥſq; de ppło face,
re põt.argumẽtũ.in.c. Relatũ.el.ij.de teſta.Ep
pter b̊ ðꝛ ᷣuꝰpublicꝰ vel ꝑſona publica.Secu⸗
do iurat ꝙ ſecreta ſibi iniuncta celabit. ertio
ꝙ ſuꝑ ↄtractu vſurario vel ĩ fraudẽ vſuraꝝ ini⸗
to nõ ↄficiet inſtrumẽtũ ſciẽter. Quarto ꝙ de oi
bus iſtrumẽt q̃ tradet ꝓthocolla tenebit.Qui⸗
to ꝙ fidelis erit illi a q̊ ↄſtituit᷑.Et ſi ſciret dam/
nũ ſuũ tractari:ꝑ ſe vł ꝑ nũciũ reuelabit.Sexco

ꝙ illud officiũ ſic ſibi iniunctũ cupiditate:odio

amoꝛe ⁊ timoꝛe remotis:ꝑ oia ſᷣm bonã conſciẽ
ciam exequetnr. 9·b?·9 %9“
Ecũdũ documẽtũ ðꝛ exactiõis.Nõ em̃
ſ debetis exigere imoderata ſalaria ꝓ of/⸗
figcio veſtro. Scriptũ ẽ em̃ ĩi.c. Statutũ.
S.notariũ.de reſcrip.li.vj. Notariũ vel notari⸗

os vices ſibi cõmiſſas ſcribẽtes:qͥ vt plurimũ ꝰ

exigẽdo ſalariuʒ metas rõnis excedũt:pꝛudẽter
refrenet.ſ.iudex. Ubi ðt glo.Quaſi crimẽ ↄcuſſi

onis ẽ rõne officij vltra debitũ exigere.j.q.viij.c.

ſancimꝰ. Et.C.ad.il.iuł.repe.l.vlt.Officiũ vo iu
dicis ⁊ etiã delegati ẽ moderari ſalaria aſſeſſoꝝ
⁊ notarioꝝ.vt em̃ inqͥt Specu.in ti.de ſalarijs.
S.ij.ad officiũ iudicis ꝑtinet a grauaminibo ꝑ⸗
tes releuare.de pe.di.j.c.nemo.⁊ de officio dele.
ca. Cũ te.⁊ cũcta q̃ litigatoꝛes ĩpediũt emẽdare.
j.q.j.c.emẽdari.et ð officio dele.c.j.Et tales ĩpꝛo
bos exactoꝛes punire.C. ð officio pᷣfec.pꝛe.affri.
l. In noie dñi. Moderabit᷑ ̊ qͥd det᷑ ꝓ ꝗlibʒ ſcri
ptura iſpiciẽdo ↄditionẽ ꝑſonaꝝ ⁊ cauſe ⁊ ↄſue
tudinẽ loci.Et ſi videbit᷑ ei ꝑ alios fideles nota/
rios:vel aliq̊s viros ⁊ exꝑtos:faciet taxari.ff.ð

va.⁊ extra.cogni.:.j.et extra de ſymo.c.j.et.iij.q.
vij. S. apð vꝛbe. Hec glo. Tertiũ documẽtũ qð

vobis trado ðᷣꝛ vitatiõis.ſ.oĩs fraudis.Nõ em
debet ↄficere falſa ĩſtrumẽta:nec occultare ſcri⸗
pturas alijs neceſſarias vel vtiles vel alio mõ æz
veſtris ſcptur ꝓximo dãnũ inferre.qꝛ ad ſatiſ⸗
factionẽ oĩs dãni ex illis ꝓcedẽtis teneremini.c.
fi.de iniurijs ⁊ dam. da. Mr
De documẽtis datis ↄſiliarijs. QQD
Eptẽ q̊ʒ documẽta ↄſiliarijs trado. Pꝛi
ſmũ vꝛ ſagacitat⁊ ſapie.Ait em̃ Amb.in
li.ij.de offi. Quis ſe cõmittat ei quẽ non
putat ſaꝑe q̃ntũ ipᷣe ſapiat qͥ qrit ↄſiliũ. Neceſſe
e igit᷑ vt pᷣſtãtioꝛ ſit a qͥ ↄſiliũ petit᷑ qᷓ; ipᷣe qͥ petit.
Et Tob.iiij.ðꝛ.Cõſiliũ ſꝑ a ſapiẽte ꝑquire.Ecõ⸗
tra vo ðꝛ Ecci.viij.Cũ fatuis ne habeas ↄſili?è.
Nõ em̃ poterũt diligere niſi q̃ eis placẽt. Debẽec
igit᷑ ↄſiliarij pꝛudẽtia fulgere:q̃ pteritoꝛũ recoꝛ⸗

dãtes acpᷣmeditãtes futura: pſentia recte diſpo
nẽda diffiniãt.Et qꝛ in antiqͥs ẽ ſapia ⁊ pꝛiuden

tia:vt ðꝛ Job.xij. Jõ antiq ⁊ viri graues ſũt ma
xime ↄſulẽdi.Vñ Areſt.in.vj.ethico.ait. Opoꝛ⸗

1

Bermo

eet in ↄſilio attẽdere exptoꝝ ⁊ ſenioꝝ pꝛudenti

pꝛopter experientia.et in. c. eſtote. . q.j.ðꝛ. Expti
graueſq; moꝛibo ꝓ cõſilio ſui requirẽdi.Et in

exameron omel.bpma ait Ambꝛo.ꝙ ſenectus eſt

in ↄſilijs vtilioꝛ:qꝛ maturius deliberat q; iuue/

tus.qð patuit.iij. Re.xij.in Roboam filio Sa

lo monis q reliqt ↄſiliũ ſenũ ⁊ ad heſitↄſilio iu
uenum.vñn a populo eſt derelictus ⁊ amiſit de⸗

cem trib.In hiſtoꝛijs quoq; romanoꝝ legitur

ꝙꝙ Romulꝰ cõdita vrbe centum ex ſenioꝛibo ele
git quoꝝ ↄſilio oia ageret:q̊ͥs ſenatoꝛes ꝓpr ſe⸗
nectutẽ⁊ pꝛes ob cure ſollicitudinẽ noianit. Uñ
ulliꝰ in.v. Philip.c.viij.inqᷣt. Quid nobilius
cetu ſenũ qͥ empti a vulgaribo officijs ad cõſilij
et regiminis officium tranſeũt:eoꝝ nãq; honoꝛ
tatus extitit apð grecos vt duces reipublice nũ
qᷓ; ꝓcederẽt:nec egregiũ agerẽt ꝙ ſenes nõ indu

ceret aut appꝛo barẽt. Et qð magis eſt ab initio

vrbis cõdite noia eoꝝ Ir̃is aureis ſcripta ſunt.
Ipi quoq; patres cõſcripti ab oibo appellati ſũt

q alios ſapietia ⁊ erate acaffectu paterno pᷣcede

bant.penes iſtos cõſilioꝛum erat auctoꝛitas et

omniũ publice gerendoꝝ hec ille. Et Nume.xj.
mdauit dñs moyſi vt cõgregaret ſenioꝛes ad
cõſiliũ.et di.xx.c.de qͥbo.dicit᷑. Senioꝛes ꝓuin⸗

cie cõgrega ⁊ eos interroga. Faciliꝰ nãq; inue⸗

nitur qdð a pluribo ſenioꝛibo ꝗrit᷑ Et idẽ bixj.q.

liij.c. excellentiſſimꝰ.et.xvj.q.ij.c·viſis.et.j.q.j.ca.
eſtote.Cõſiliũ nãq; iuuenũ ſolet eſſe ruinoſum.
Vñn Martialis inquit.Cõſilio iuuenum fidis
melibee ruinã. Expectare potes. K
Ecundũ documentũ ðꝛ maturitatis:ðᷣ
ſ qꝓuo ,alixtꝰ papa ĩ.c. deret.l. diſ.ait.
Nõ pᷣcipitemꝰ ↄſilia:ſed oꝑa nr̃a matu
rius agamꝰ.Ait em̃ Seneca ꝙ qͥ nimis cito fa
cit ad pniam ꝓperat.Et Pꝛouer.xix.ðꝛ. Qui fe⸗
ſtinꝰ ẽ pedib offendit. Et Socrates dicebat ꝙ
velox ↄſiliũ ſequit᷑ pnia. Tertiũ documentũ dẽ
veritatj.Debẽt em̃ ↄſiliarij ſᷣm veritatẽ cõſulere
⁊ nõlad bñplacitũ maioꝛũ vł dñoꝝ.vt facere ſo
lent adulatoꝛes qͥ libentius vadunt Laude vel
Placẽtie q; verone.De hoc Berñ.in icon omia
Cxiij.inqᷣt. Si cõſulis amico nõ q̃ras placere ei
ſed rationi.

Uartũ documentũ ðꝛ ſinceritatis. De/

q bentc em̃ ↄſiliarij ſincere ↄſulere ⁊ nõ mo
Ueri paſſionibo odij vel amoꝛis:ſpei vel
timoꝛis. Aitem Seneca ad Lucil. Perit omne
iudiciũ cũ res tranſit in affecũ. Quintũ docu⸗

mentũ ðꝛ taciturnitatis.Debẽt em̃ ↄſiliarij eſſe

ſecreti de his que tractant᷑ in cõſilijs pter ſcan⸗
dula multa que poſſent euenire. Et ideo dicitur
Ecci.xxxix. In abſcõditis ſuis ↄſiliabit᷑. nde
Uegetiꝰ li.j.de re militari ait. Metellus in⸗

terrogatꝰ qͥd poſtremo die facturꝰ eſſet:rñdit.

Tunicã meã ſi eloqui poſſet co hercerẽ.ſ. ne dice
ret alijs. Putãt aũt aliqᷣ poſſe celare in alijs qð

in ſe occultare nõ pnt. Eciſti aſſimilantur regi

XXIX

Wige. de OQuidiꝰ fabuloſe ait in. xj. metha⸗/

moꝛ.ꝙ inter Pan ſatirũ deũq; pecudũ ſ̃m pa

ganos. 2⁊ phebũ q de muſica diſputabãt: facus
fuit iuder. Pheby aut cũ cichara: pan vero pa⸗

ſtoꝛali inſtrumeto ſonabat. Sed cũ oẽs audiẽq⸗

tes magis ꝓbaſſent Phebi melodiã cithar.di

ille ſolus Pan meliꝰ ceciniſſe iudicauit Apter

qꝗð indignaiꝰ Phebo aures aſininas ſibi dedit.
Quas cũ crinib mitris et pãnis rubeis diu ce⸗
laſſet: tandẽ cõfidẽs ſeruo ſuo hoc reuelauit fir⸗
mato iuramẽto ꝙ nũq; alicui alteri diceret. LS⸗

dẽ iſtud dicere ſũme appetẽs ille ſeruus et cela⸗

renõ valẽs fecit ꝓfunda foues:i cuiꝰ fundo illðᷣ
quaſi murmurado dixit:⁊ poſtea terra operu⸗
it. et ſic ſe celare ſecretũ dñi ſui exiſtimauit. Secd
poſt paucos dies in illa fouea arũdo oꝛtaẽ: ex

q̃ᷓ cũ qdã paſtoꝛ fiſtulã feciſſet:nihil aliud cane

bat niſi ꝙ rex Midas aſininas aures baberet.

Licet ̊ ſit bonũ in agẽdis ſꝑ petere cõſiliũ dicc⸗
te Seneca ĩ Pꝛouer. Nihil ẽ qð tõ bñ ðceat qʒ
in omni re vti cõſilio.Cuiꝰ rõ pot aſſignariin.i.

dubliü. C. de rep. vbi ðꝛ. Oĩa que cõſilio recte ge

runt᷑ iure:merito:effectu ⁊ firmitate nitunt᷑. Cñ
qꝛ pauci ſũt ſeceti dr Ecci.vj. Conſiliariꝰ ſit ti ⸗
bi vnꝰð mille.ſ.ſecretꝰ. Una em̃ ex pncpalibus
ↄditõibo qᷓs hẽe debẽt ↄſiliarij ẽ ſcrre tenere ſece
tuʒ qð illis ðꝛ.Et in h̊ laudat Ualeriꝰ maximꝰ
li.ijromanos q ſecretiſſimi erãt. Uñ refert qac
cidit ſemel ꝙ Papiliꝰ ꝑuulꝰ vnacũ pꝛe ſuo ↄſi⸗

—

ret mr̃is ipoꝛtunitatẽ officioſo mẽdacio vſus ẽ

dicens ibi fuiſſe tractatũ vt qᷣlibet vir duas poſ
ſet habere vxoꝛes.Qðõ illa credens alis matro

mlieres q̃dã die ad locũ ↄſilij acceſſert poſtulã
tes a ſenatu poſſe ⁊ ipas duos accipeviros.qðᷣ

nis retulit.Quapꝛopt cõgregate ſimul plurime

illi admirates: vñ hᷣ ꝓceſſerit inqſiert. iuenerũt⸗
qʒ h̊ ꝓceſſiſſe ex aſtutia pueri talia caute referẽtʒ.

—

vn romãi ſtacuert illũ pueꝝ ad ↄſiliũ admittẽ⸗
dũ:q ita caute ſciuiſſet occultare ſecretũ.De hoc

documẽto iqͥt Oꝛatiꝰi pᷣ mõibo li.j.ſer.iij.õmiſ

ſa tacere q neqᷣt:h̊ᷣ miſerẽ.hũctu romãe caueto.

Extũ documẽtũ ðꝛ bonitatꝭ.Ait em Z.
Amb.i.ij. de offi. Illi ſalutẽ noſtra bñ cõ⸗
mittimꝰ qᷣ ẽ iuſtꝰ ⁊ pꝛudẽs. Facit em̃ iu⸗

ſticia vt nullꝰ ſit fraudis metꝰ. Facit pꝛudentia
vt nullꝰerroꝛis ſuſpitio ſit.tutiꝰtñviro luſto q;
pꝛudẽtinos cõmittimꝰ.qꝛ ↄſiliũ viri iuſti frejn
ter ſapiẽtiſſimi ingenio pᷣpoderat. Aduertimus

em̃ ꝙ ĩ ↄſilijs ꝗredis plurimũ aglũ gat vite pꝛo
bitas:ac vᷣtutũ pꝛogatiua.Quis em ĩ ſceno fõ/

tẽ req rat.Quis exturbida aq̃ potũ petat. Icaq;

vbi iniuſticia:vbi intẽperãtia:vbi vitioꝝ ↄfuſio

qd inde ſibi aliqs hauriẽdũ extimet.qͥs vtilẽaie

ſue iudicet quẽ videt inutilẽ vite ꝓpꝛie.quõ pᷣt iu
dicare ↄſilio ſuꝑioꝛẽ quẽ videt ĩferioꝛẽ moꝛib/

Duß me debet eẽ cui me coõmitrere volo vel pa⸗

liũ intrauit.Cuq; poſtea domũ rediſſet a mrerxe
quirebat᷑ vt ↄſilij ſecreta pãderʒ.Qui vt dectina

=
S=

ge eNN
warelite
4Dndlir,
Amim
i 1
5Malnc
n ek
ofunrohafagu
niclifenuntnee
lachltcünoctan.
hlcscmermedüden
NArinDc
bllckbncuisin
Fttalioborb ,ſian
Nni olzs dats
Rein cbone ri gi⸗
ſabebe lteſuble
chermnii, Pen
Rornin
r em Bem
ſezut d zug⸗⸗
Aaflepbinblot
Noheniatlob
wamasdan
atzmie
1 Guchnui
„ (idcſehet
dinogöcnein
etcalſſtktatla
Aſfaſedebenn
Anumackepenn
Clipentiaf; 4
Haerncnnih
Madion
liceren

Neddͤs,

N
let⸗ NAd

odang

raſignt

cot ſle

mmrurment
n. Güirpn

dngzahlin
Neharrme

mun⸗

litingee

wagieſcni/
üniicanige
GOundein
aiad i
Ubanduent
nmonsdis n
?
Ktifli
Mi gnai
mami detoe

lilriiinii
nmmiegod,

ttnoſteͤbß 0
8. Fact en
aatevcer
Privtoiott⸗
üriniuffii
t SMoN

Lnbnse
ne
gutinolil
W
nNinle
usan
Parrchle
egötädie

Foliũ

ro. aut quõ idoneũ eũ purabo qͥ mibi dat conſi
liũ qð nõ dat ſibi.⁊ mihi vacare credã qͥ ſibi nõ

vacat. Hec ille. Licet aũt ↄſultoꝛ ſit bonꝰ:tñ nõ
debet qͥs petere ↄſiliuʒ de rebꝛ ſuꝑuacuis.Ecci.
iij. c. In ſuꝑuacuis reb noli ſcrutari multiplici
ter. nec de rebo vanis. PS.dicẽte.õ ſedi cũ con

ſilio vanitat:nec de pᷣuis ꝑpetrãdis.qꝛ ſicut ðꝛ

Job. v. Cõſiliũ pꝛauoꝝ diſſipat. Sʒ de reb vti
ibo ⁊ neceſſarijs:ita vt ipᷣe cõſultoꝛ dicere poſſit
illud.iij. Regj.j.Accipe cõſiliũ a me ⁊ ſalua aĩaʒ
tuã. Sꝑ ̊ o ↄſultoꝛes debetis dare cõſiliũ de re
bona ⁊ laudabili:nõ autẽ de re turpi ⁊ mala.qꝛ
talis ↄſulẽs vltra pctm̃ moꝛtale tenet᷑ ad ſatiſfa
ctionẽ oĩs dãni qdð ex ſuo ↄſilio ſecutũ ẽ: qñ ille

cui ↄſuluit nõ erat als facturꝰ illud malũ:vt di

cit Alex.de ales in.iij.par.ſũme. Et h̊ ꝓbat᷑ ꝑ ea
ᷓ habent i emeras vo certe.inſti.de oblig.qᷓ
ex q̃ delic.naſ.iũcta glo.et ꝑ ca.nullꝰ.ð reg.iu.li.

vj. ⁊ ibi ꝑ glo.et in.l.ↄſilij.et ibi glo.ff.eo.ti.et.ff.

de fur.l. ꝗᷣ ſeruo.et de vᷣbo.ſig.i.ſepe.et inſtit᷑.ad
l.aqͥ. S.ceten.et de acti.S.in qᷓdruplũ.et.ff.ð ſer⸗
uo coꝛrupto.l.j.S.ꝑſuadere.De talibo ↄſiliarijs
ðꝛ Job.xij. Adduci ↄſiliarios i ſtultũ finX. ¶
SEevptimũ documẽtũ ðᷣꝛ vtilitatj. Debẽt ei
ſ olſiliarij mag attẽdere vtilitati reipubli⸗
ce qᷓ; ꝑciculari.c.licet.extra de regu. Jõ in
qͥt Lulliꝰ in.j.de offi.Omino qͥ reipublice pᷣſũt
duo pᷣuare debẽt pᷣcepta platonis. Unũ vt vtili

ratẽ ciuiũ ſictueant᷑:vt q̃cũq; agũt ad eaʒ referãt

ſuaꝝ obliti cõmoditatũ.Alteꝝ vt totũ coꝛpꝰrei
publice curẽt:ne dũ partẽ aliquã tueãt᷑ reliquaʒ
deſerãt. Hec ille. Caſſioð.q̊ʒ.li.iij.epłaꝝ ait.o
biliſſimi ciuis ẽ pꝛie ſue ſꝑʒ augmenta cogitare.
Et talis bonꝰ ↄſiliariꝰ ẽ deo valde gratꝰ:⁊ ma⸗
gnã ꝓ ↄſilijs datis habebit remunerationẽ.nã
ðꝛ in.c.bone.xij.q.ij.GBone rei dãs ↄſiliũ:⁊ pᷣſen
tis habet vite ſubſidiũ:⁊ eterne remuneratonis

expectat pᷣmiũ. Petẽs aũt ↄſiliũ debet eẽ mẽtis

huũilis ⁊ mãſuete:vt ſq; ſuo ſenſui nõ nimis cre⸗
dat.Ait em̃ Berñ.Illi oĩa deſunt qͥ ſibi nibil de
eſſe putat.Et Augꝰ.inqͥt. Ubi dixiſti ſufficit:ibi

defeciſti.⁊ vbi tibi placuiſti:ibi perijſti. Et Pꝛo

uer. xxij.dicit᷑. Uidiſti hoĩem ſapientẽ ſibi videri
magis ſpem in illo habebit inſipiens.
De documẽtis datis medicis.
Obis q̊ʒ medicis tria volo tradere docu
v mẽta.Pꝛimũ ðꝛ cognitiõis. Debẽt eĩ me
dic eſſe periti in ſua arte:alit᷑ tenent᷑ de oĩ
dãõno qð eoꝝ ignoꝛãtia ifirmis euenit:vt i.S.p/⸗
terea.inſtit᷑.ad.l.aquił.Etibi Johᷣes de platea

diffuſe de hᷣ tractat. Imperitia em̃ medici culpe

annumerat᷑:vt in.l.ſi qͥs fũdũ.S.celſus.ff.locati
et.l.ĩperitia.ff.ð re.iu.et ꝑ dinũ.in.c.nõ ẽ ſine cul
pa.extra eo.ti.et ibi glo.et.j.q.j.c.nõ ẽ putãda.in
fi.et.xxix.di.c.fi.et extra de eta.⁊ q̃li.c.ad aures.⁊

de homicidio.c.tua.Taliũ medicoꝝ reperiũtur
multi qͥ ex iperitia ſua multos occidũt. Uñ ĩ li.

ð moꝛiby medicoꝝ.c.ij. ð. Ignari medici demit

cCLIII

medicina ſalutem. Dum pꝛodeſſe putat ſemper
oꝓrbbelſie ſole. E
n On ſoluimũt medicꝰ:ſed qlibet aliꝰ aſſe⸗
ræs ſe ꝑitũ i arte ſua ad ſatiſfactiõʒ tenet
ſi aliquẽ ex ignoꝛãtia ſua leſerit.l.fi.S.j.⁊.ij.ff.ſi
meſ.fal.mo.di.Simitł᷑r ille qͥ locat ſe ꝓ iudicevł
aſſeſſoꝛe:videt᷑ aſſerere ſe peritũ.Et iõ tenet᷑ ð oĩ

doãno:vt in.l.ſi.iudex.ff.devari.⁊ extra.cogni.Et

notat glo.in.l.ij.ff.qð quiſq; iuris. Quiimo ra⸗
tione aſſerte peritie lata culpa equiperat᷑ dolo.l.
ad cõmẽtarieſeʒ.ff.de cuſto.⁊ exhi.teo. Medicꝰ
g̊ imperitꝰtenet᷑ de ſua ĩperitia:vt etiaʒ in.l.illi⸗
citas.S.ſicuti.ff.ð offi.pᷣſi.qꝛ iperitmedicꝰrepu
tat᷑ ꝓ nõ medico:vt notat᷑ in.l.qð ſi nolit.S.mã⸗
cipiũ.⁊.ff.de edili.edic.Et fauoꝛe publicevtilita⸗
tis medicꝰ ſemel appꝛobatꝰpõt repꝛobani ſi nõ
eſt ſufficiens.l.ſʒ et repꝛobari.ff.de excu.tu.Et ſi
ꝓpter ſuã ignoꝛatiã aliqͥs moꝛiat᷑ ex ſua medicia
ei iputabit᷑ homicidiũ:qꝛ volũtanie ſe expoſuit
ad illud ex q̊ ſecutuʒ eſt bomicidiũ.argumentũ
in.c.merito.⁊.ff.ſed o bijcit᷑xv.q.j.ĩmo etiã ſi ſa⸗
nitas ſeq̃t᷑:nõ excuſat᷑ a pctõ:qꝛ exſpoſuit ſe ꝑicu
lo pcti moꝛtalis:ĩgerẽdo ſe oꝑi ex quo ſeqͥ potu
it notabile ðtrimẽtũ ꝓximi vt inqͥt archiepᷣs flo
rentinꝰin.iij.ꝑte ſũme ti.vij.De qͥbo hodie multi
ĩueniũt᷑ qui cum nõ ſtuduerint:le tñ ingerũt ad
medicãdũ:⁊ faciẽduʒ exꝑiẽtiã de aliqͥbo receptis
pillulaꝝ ſiue pulueꝝ vel aq̃rũ:ſiue alteriꝰreme⸗
dij.cuiꝰnullã habẽt rõnẽ̃.Sʒ tãqᷓ; ceretani ſe ia⸗
ctãt mẽdacit᷑ de młtis curis:⁊ qᷓ; plureſ occidũt
dates idẽ remediũ oibo infirmitatib. E
Otãdũ ẽ aũt ꝙ aliqñ qͥs hʒ bonũ medi⸗
n cũ nec tñ ſanat᷑ ꝓ eo ꝙ nõ hʒ in ipᷣo ↄfidẽ
tiã.Et hoc patuit in qͥdã medico qͥ habe
bat patrẽ ⁊ nouercã. Infirmato aũt pfe de q̃daʒ
gui ifirmitate:ille curauit ipᷣm. Infirmata vᷣo
nouerca ð eadẽ ifirmitate ipᷣaʒ curare nõ potuit.
Sʒ accuſatꝰapð iudicẽ ꝙ eã ſanare ñ vellet:il⸗
le rñdit ſe nõ poſſe:dato ꝙ ceadẽ ĩfirmitate labo
raret cũ pꝛe:qꝛ nõ erat talis affectiõis et ↄfidẽtie
erga ipᷣm q̃lis pꝛ.Et iõ Auicẽna ĩ q̃dã decdama/
tiõe alt:q'nihil magis ꝓdeſt egris qᷓ; ↄfidere in
eũ a q̊ cupiũt curari.Eſt etiã ſacendũ ꝙ reꝑiun
aliqui medici qͥ hñt ſolũ bonã ſciẽciã theoꝛicã:⁊
iſti ſũt boni.Alij vo hñt cuʒ pᷣdicta ſciẽtia ẽt pꝛa
ticã ⁊ exercitationẽ lõgã:⁊ iſti ſũt melioꝛes.Aic
eĩ Uegetiꝰ.iij.ð re mili.c.x.Oẽs artes:oiaq; oꝑa
q̃ttidiano vſu ⁊ vigili exercitatiõe ꝓficiũt. Et iõ
Cato inqᷣt.Exerce ſtudiũ quãuis ꝑceperis artẽ.
UVt cura igeniũ ſic manꝰadiuuat vſuʒ. Alij aũt
medici cũ ſcia theoꝛica ⁊ pꝛactica hñt ẽt exꝑiẽti⸗
iĩfirmitatũ q̃s ꝓbauerũt i ſeipᷣis. Et iſti ſũt opłi⸗
mi ⁊ meliꝰcõpatiunt᷑ egrotis. Z⁊
e St q̊ʒ notãdũ ꝙ ꝑitꝰmedicꝰmedicinas
adhibet ꝓut infirmo magis expedire vi
det. Si em̃ videt infirmũ malis hũoꝛibo plenu:
dat ei medicinã purgatiuã ⁊ ſi eumvidet debiil?
dat illi aliquã medicinõ ↄfoꝛtotiuã:⁊ ſi videt in

debet obßuare traditões artis.
medicina vtꝝ debeat ei nocere vel ꝓdeſſe in du
bio potiꝰ debet dimittere ifirmũ i manu creato
ris qᷓ; exponere ꝑiculo moꝛtꝭ.extra ð homici.ca.

Bermo

ipᷣo aliq̃ infirmitatis accidentia remãſiſſe dat ei

medicinã melioꝛatiuã:q ipi infirmo qͥtidie ſani
tacẽ augeat donec ipᷣm pſtine isolumitati reſti⸗

tuat. Et nihilominꝰ poſtq; fuerit ſanatus dat ei
medicinã ſiue remedia pᷣſeruatiua:q illi a caſu
⁊ ĩfirmitate futura pᷣſeruẽt ne ipᷣm recidiuare cõ

tingat.Ex qbus oibo colligit᷑ ſecudũ documẽ

tũ ðꝛ curatiõis.Debetis em̃ diligẽter curã circa

egrotũ adhibere.qꝛ ſi omittatꝭ ſolicitare ifirmũ
in viſitãdo:vel ex ipꝛudẽtia vel icõſideratiõe de
tis medicinã ex q̃ ſequat᷑ moꝛs:vltra pcm̃ moꝛ
tale incurritis irregularitatẽ:vt dicit archiepᷣus

floꝛẽtinus vbi ſupᷣ.⁊ Hoſtieñ.ac Goffredꝰ i ſũ
ma.ꝑ ea ꝗᷓ notant᷑ in. ca.tua nos.de homicidio.

De hac etiã negligẽtia dicit Imꝑatoꝛ in.S. Pꝛe

terea.inſtit᷑.ad.l.aquil.ꝙ; medicꝰcurã egri relin

quẽs:vel male ſanãs egrũ ẽ in culpa. Et lõ.l.aqͥ

lia tenet᷑ ad extimationt᷑ qᷓntũ płꝰvaluitifra an⸗

nũ.Cõcoꝛdat lex.q̃ actiõe.S.fi.cũ.lſe.ffad.l.aqᷣ.
Et dicit Johes de pla.in. d. S. pᷣterea.ꝙ culpa cõ

mittit᷑ an faccũ nõ ꝓuidẽdo:⁊ in ipᷣo faccovct ma

le ſecã do.⁊ poſt ip̃ʒʒ factũ vt derelinquẽdo egrũ.
Et idẽ notat glo.in.l.idẽ iuris.ff.ad.l.aquil.Si

vo medicꝰ ex iduſtria cũ medicaminibus ꝓtra
hit infirmitatẽ vt ampluꝰ lucret᷑:grauiter peccat
⁊ furat᷑ oẽ qð accipit:vt inqͥt Archiepᷣs floꝛentci.
vvbi ſup̃.de quibo multi reperiunt᷑. Uñ i ciuitate
mediolani qͥdã medicꝰ curabat quẽdõ piſcato⸗
r ꝗᷣ oi ſexta feria poꝛtabat ſibi quãdã piſciũ q̃n
titatẽ. Cũ vᷣo ſemel abſens cẽt medicꝰ veniẽs ille
piſcatoꝛ:locutꝰẽ cũ vxoꝛe medici.que vidẽs ma

lum qð habebat in digito dedit ſibi ex pꝛacica
quã habebat vnguẽtũ curatiuũ qͥ ille ſanatꝰ eſt
Reuerſus ̊ medicꝰ expectabat in alia ſexta fe⸗

ria ꝙ veniret piſcatoꝛ.Quo nõ veniẽte ⁊ intelle⸗

cto ab vxoꝛe de vnguẽto qð ſibi dederat:iratꝰ ẽ

yalde. Ipe em̃ dabat ſibi vnguentũ pꝛogatiuũ

ifirmitat vt ꝑ totũ annũ nõ deficerẽt ei piſces.

Ertiũ documẽtũ ðꝛ obſᷣuatiois. A

homici.⁊ Hoſtieñ.in ſũma ꝙ medicus
EX ſi dubitat ð

petitio. Itẽ nõ dʒ ↄſulere ifirmo aliqð remediũ
ꝓ ſalute coꝛꝑis qð ſit in ꝑiculũ aie. Hoc em̃ eip
hibet᷑ ꝑ ius canonicũ ſub pena excõicatiõis. ca.
cũ ifirmitas.de pe.⁊ re. Hoc em̃ eẽt pcem̃ moꝛta
le ifirmo ⁊ medico ſciẽti ⁊ ↄſentiẽti.qꝛ ẽ ptra oꝛ⸗

dinẽ charita ſᷣm quẽ pᷣponẽda ẽ ſalꝰ aie coꝛpo
ri⁊. ergo.de pe.di.ij.c.faciat.xxij.q.iij. Et iõ dicit
Jo hes an.poſt incẽtiũ ĩ nouella ſuꝑ dicta de
cretali:ꝙ medicꝰ qͥ dic ifirmo.Nõ ↄſulo ſʒ ſi fa⸗

des tale qd ſanaberꝭ:trãſgredit᷑ illã ↄſtitutionẽ
Nã cũ vẽdo tibi aliqͥd adijciẽs ſi vitioſũ ẽ vł leſi

uũ nolo teneri cũ ſciã illð tale eẽ:teneoꝛ tibi ð̊ oĩ

dãno dato. ff. ð ac emp.l.j.lõ dʒ gut aliqs xpᷣi

nus redpere a iudeo medicinã:qꝛ bᷣ eſt ꝓbibitũ

iTem no debẽt facere medici ↄſciam ro⸗
tũ dã ⁊ groſſa ifirmis:aſſerẽtes ꝙ nõ te⸗
nent?᷑ ieiunare vł qᷓdrageſimã facere ꝓ q̃libet mi
nima ĩſirmitate.Talibo em medicis iputabunt᷑
oẽs traſgreſſiões q̃s illi faciunt ex ſua peſtifera

ꝑꝓſuaſiõe.Argumentũ in.c.noli putare.de pe.di.
.LTenent᷑ qͥ; medici obſᷣuare pᷣceptũ eccłiei.d. c.
cuʒ infirmitas.de peni.⁊ re.vbi pcipit᷑ oĩbo me⸗

dicis coꝛpoꝝ:vt moneãt ⁊ iducãt ifirmos vt añ
oſa medicoſ aduocèt aiaꝝ.O quot medici ſũtqͥ

peccãt moꝛtałr cõtra bᷣ pceptũ faciẽtes. Dicũt ei
oẽs doctoꝛes ſuꝑ.d.c.ꝙ nõo excuſat eos ſi dicant

ſolũ qn vidẽt ĩfirmitatẽ moꝛtalẽ ⁊ nõ alłr:qꝛ ex⸗

pᷣſſe faciũt ↄtra cõſtitutiõeʒ q vult vt eis dicat᷑ a
pncipio.Et nõ facit differẽtia de ifirmitate moꝛ/

tali vł nõ moꝛtali.vñ dicẽ Joh.an.ibidẽ ꝙſi ĩfir
mi ſcreẽt medicos exhoꝛtari oẽs ifirmos ad cõ⸗
feſſiõem ꝓ q̃cũ q; ifirmitate ceſſaret timoꝛ moꝛtꝭ

7 ꝑiculũ:qð dedit cõm edicto.⁊ didt Hoſti. te

nent᷑ iducere cũ effectu.i.facere qᷓntũ pñt vt ↄfite
ant᷑ ⁊ ꝓuideãt de ſalute aĩe.Dic tñ Pe.de palu.
quẽ ſeqͥ? Archiepᷣs floꝛẽtinꝰvbi.S.ꝙ licet ifirmꝰ

nollet cõfiteri:tñ medicꝰſi videat ꝑiculũ moꝛtis

nõ dʒ deſiſtere a medicamine:qꝛ itelligẽdũ ẽ illð

verbuʒ decretalis. Moneãt ⁊ iducãt effecualr

q̃ntũ ex ꝑte medici Argu.in.c.ſic.de eo qͥ cogno.
ↄſan.vxo.ſue.Et ĩi.l.ſtipłatio iſta.ff.ð vᷣbo.obli.
Nõ ſt ex ꝑte ifirmi:qꝛ ſi dimitteret eũ:foꝛte mo⸗
reret᷑ ðſꝑatꝰ:qͥ ſanatꝰpoſſet poſtea ↄuenti.Et ſic
pceptũ eccłie videret᷑ ↄtra pᷣceptũ dei de charita⸗
te ꝓximi:qð nullo mõ credendũ eſt.Facit ꝓ bᷣ te

xtus cũ glo.lxxxiij.di.in pᷣn.vbi Simachꝰpapa

inqᷣt. Moꝛtẽ ꝓbat᷑ languẽtib ĩferre:qͥ hãc cũ pᷣt
non exdudit. Pꝛiꝰꝗ q̃rite o medic vt ſanet᷑ aia:
⁊ ðinde ꝑ dei gr̃am ſanabit᷑ coꝛpꝰ.Et ĩ vob veri

ficabit᷑ illð pſal.lxxxvij. Mediciſuſcitabũt ⁊ cõ⸗
fitebunt᷑ tibi.Qð facientes ad vitam ꝑuenietis

ſempiternam. Amen.

Dñica quarta poſt paſca de diuitibo 1 paupe .

nibus⁊ de ↄſilijs eis datis. Sermo.xxx. C

pꝓ di huiꝰiã iudicatꝰeſt Job.xvj. In
qt Salomõ Pꝛouer.xxij. Diues
pauꝑibo iꝑat. Sed ſepe accidit illi

qð aic ſapiens Eccli. viij. di. Interduʒ dominat
hõ hoĩ in malũ ſuũ.Uera ẽ em̃ ſnia Juuenalis

li.iiij.ſatira.j.di.Quoſdã pᷣcipitat ſubieca potẽ

tia magne Inuidie.⁊ Lucani li.viij.qui inquit.

Virꝰ⁊ ſũma ptãs õ coeũt. Plerũq; eteni ru

it hõ i ſuꝑbiã ꝓpter młtitudinẽ diuitiaꝝ ⁊ potẽ⸗/

tie.vñ Eccli.xxj.ðꝛ.Domui q̃ nimis locuples eſt
dñabit᷑ ſuꝑbia. Maxie ãt ſuꝑbire ſolet:qͥ ð pan

pertate ad diuitias młtas ꝑpuenerũt. Quo circa

lnqᷣt Claudianꝰli . Aſperiꝰ nibil eſt bũii cũ ſur

Rinceps mu/

Gtantend
UDſfailr
an
Gugrlbc.
ſet ind
Alrdiuinliiß
niſcoper dandepe
ytdiniifan dinn
Golieſtigthalü
werdoſan

6Codo Kariden

Aitofaciorez⸗
Gnü arguit df
gere Sanptüta
ſinsimunis adc
badirarino ant
OAlgglürdinites f
oNetlet deſigen
nogl dees niten
Cnlginit Cbani⸗
rhhidad En
Wivna ſemo
ungifnn
fuinieiri le
ngſanßztn
anucfanne
0dfſtleninrde
Pltfläma Vn
ispornanlide
ſledilts mnn
fecoketitp fü
thoſſhleep
ebezinirilen
tod dinlgager
elemgtiof 1
ſe Auce n c⸗

unkzaſit

Arteſar.
nd n
entie
ſtarunnn.
rden
nöäinn
targaline
ricncit em
ſadetogeg

kafoö jni
n eü fonn
Nſtaazuens
m da dean
dück ntt
d Gimw
nediinini
ei
digniani:i
dus W

decunnttpe
Gng

fnũ

o

oerpi din
dſchtundi⸗
Nno; donn
jſmnia unt
iariſhengt
linicui⸗
Pingun,
insle
birſeg n

lertünn

Foliũ

gitin altũ. ? Gualteriꝰð caſtilione li.j.dicit. Qui

plunialibo vndis Intumuit toꝛrens fluit acrio

amne ꝑhemni.Sic ꝑtis opib ⁊ honoꝛis culmi
ne ᷣuus In dñm ſurgẽs truculẽtioꝛ aſpide ſur

di. Obturat pꝛecibo aures ⁊ manſueſcere neſcit
Sʒ tales tirani cum ſe dñari alijs putãt ĩ miſᷣa⸗
bilẽ pᷣuitutẽ ꝑrabunt᷑ Ait em̃ Aug.i epigrama⸗
tib ꝓſperi:epigrãmate.liij. Malꝰetiaʒ ſi regnet
ſᷣ̃uꝰeſt nõ vniꝰdñi ſʒ qð grauiꝰẽ tot dñoꝝ quot
vicioꝝ. Taliũ q̊ʒ arrogatiã nõ ſuſtinẽs deꝰ eos

cito de alto ſtatu cadere facit. Uñ ðꝛ in ꝓuerbio

ꝑgamẽſiuʒ. Qui altiꝰaſcendit qᷓ; dʒ citiꝰ cadit qᷓ
credit. Et martialis poeta ait.Altioꝛ aſcenſus g
uioꝛ plerũq; ruina.Cito &̊ verificabit᷑ illð Eccłi.
xxj.c.Subſtãtia ſuꝑbi eradicabit᷑.Et qð deteriꝰ
eſt ad e᷑nas detrahbet᷑ miſias ĩfernalibo ĩ ꝑpetu
um adiudicat? icendijs.Sic dicũt vᷣba ꝓpoſita
q̃ licet pncipalłr iĩtelligant᷑ de pꝛincipe tenebꝛarũ
dyabolo:tmñ ð q̊libet malo pᷣncipe ac auaro diui
te ⁊ potẽte itelligi pnñt.Suꝑ qᷣbo vᷣbis duas tĩ
ↄſid eratiões faciemꝰ. Pꝛima dicet᷑ diſputatõis
Secunda conditionis.
q Vo ad pmã licet foꝛte nõ eſſet malũ itro
ducere vnũ diuitẽ ⁊ aliũ paupereʒ ſił di⸗
ſputãtes:q̊ꝝ qᷣlibet conet᷑ appꝛobare ꝙ ſtatꝰſuꝰ
ẽ bonꝰ:ſtatꝰvo alceriꝰẽ dãnabilis.Et pᷣmo ĩtro
ducere diuitẽ allegãtẽ ꝓ ſuo ſtatu ⁊ repꝛobantẽ
ſtatũ pauꝑta:deinde pauperẽ allegãtẽ ꝓ ſtatu
ſuo ⁊ dãnãtẽ ſtatũ diuitiaꝝ:⁊ vlcimo ferre ſniaʒ
circa hãc q̃ſtiõeʒ:tñ aliũ modũ ꝓ nunc tenentes
Pꝛimo arguemꝰõ ſtatũ diuitu. Scðo ꝓ ſtatu
coꝝ.Tercio ᷓ ſtatũ paupeꝝ.Quarto i eoꝝ fauo

rẽ.Quito faciemꝰðclaratioeʒ argumẽtoꝝ.Quo

ad pᷣmũ arguit᷑:ꝙ difficile ſit diuitib ad ſalutẽ
ꝑtingere.Scriptũ ẽ em̃ Eccłi.xj.Si diuel fuen:
nõ eris imunis a delicto.? Pꝛouer.xxviij.Qui
feſtinat ditari:nõ erit innocens.Et.j.ad Lhi.vj.
Qui volũt diuites fieri icidũt ĩ tẽptatiõeʒ ⁊ laq̃/
os dyaboli:⁊ deſideria młta ſtulta ⁊ noxia:q̃ de
mergũt hoiĩes in ĩteritũ ⁊ ꝑditionẽ Aug.q̊ʒ in li.
lxxxiij.q.inqͥt.Charitatis venenũ ẽ ſpes adipiſcẽ
doꝝ.⁊ Hiero.ad Euſtochiũ.Diuinis euãgeliũ
vocib itonat. Nemo põt duob dñis fᷣuire:niſi
audeat quiſqᷓ; xpᷣm mẽdacẽ facere:ðo ⁊ mãmõe
Fſuiẽdo.Uociferat᷑ ille ſepe.q vult vemire pꝰme
abneget ſemetipʒʒ ⁊ tollat crucẽ ſuã ⁊ ſequat᷑ me.
Et ego onuſtꝰauro arbitroꝛ me xpᷣm ſeqͥ.Et idẽ
ad Julianũ ait.Diuitẽ purpuratũ gehẽne ſuſci⸗
pit flãama Laʒarꝰpauper plenꝰvlceribo cuiꝰcar⸗
nes putridas lãbebãt canes:⁊ vix de micis mẽ⸗
ſe diuitis miſᷣaʒ ſuſtinebat aiam:ĩ ſinu abꝛahe

recipit᷑ ⁊ tãto pꝛiarcha parẽte letat᷑.Difficle imo

ipoſſibileẽ vt pñtib ꝗͥs ⁊ futuris fruat᷑ bonis:
⁊ hic vẽtrẽ ⁊ illic mẽtẽ ipleat vt de diuitijs tranſe
at ad diuitias:vt ĩ vtroq; ſcło pᷣmus ſit:vt ⁊ ĩ ce
lo ⁊ terra głioſꝰappareat.hec ille.At ſctũs ſccõꝝ

xpᷣs Luce.vj.c.ait. Ue vobᷣ diuitib qͥ hẽtis cõſo⸗/

latiõeʒ vꝛam.Et idẽ Matxix.Faciliꝰeſt camelũ

CCLV

per foꝛamen acꝰ trãſire qᷓᷓ diuitẽ ĩtrare in regnũ

celoꝝ.Genitrixvᷣo eiꝰ vgo ſctiſſima Luce.j.c.ſic
cecinit.Eſuriẽtꝭs ipleuit bonis ⁊ diuites dimi⸗
ſit inanes. Satis etiã dãnabiles foꝛe diuitias
xpᷣs ⁊ ſancti exẽplo pariter ⁊ ogꝑe demõſtrarunt.
Pauꝑ ſiqͥ deʒ xpᷣus ex paupere matre natꝰ vſq;
ad patibulũ cruq pauperẽ vitã duxit. In nati⸗
uitate em̃ nõ habuit lectũ in q̊ reqͥ eſceret:ſʒ in pᷣ⸗
ſepio reqͥ euit.Nõ habuit pãnos qbo mr eũ iuol
ueret niſi vles.Nõ ſeruitoꝛes niſi bouẽ ⁊ aſinũ
In vita etiam nõ habuit domũ ad habitandũ.
Matth̊.viij. Uulpes foueas habẽt ⁊c̃.Nõ ha⸗
buit diuitias ad poſſidẽdũ.ij.ad Coꝛ.viij. Pꝛo
pter noſ egenꝰ factꝰ ẽ cũ eẽt diues. lõ etiã habu
it abos ad comedẽdũ qꝛ ſepe eſurijt Mat.xxj.
In moꝛte etiã nõ habuit ſepulchꝛũ ꝓpꝛiũ:ſʒ po⸗
ſitus ſuit in ſepulchꝛo alieno.Mathᷣ.xxvij. In
cruce etiã nudꝰ moꝛi voluit vt ſtatũ pauꝑtatis
appꝛobaret. Uñ Berñ.in qͥdã ſermõe ait. Oim
bonoꝝ eterna in celis affluẽtia ſuꝓpetat:ſʒ pau
pꝑptas nõ iueniebat᷑ in eis. Hõc itaq; dei filiꝰ cõ⸗
cupiſcẽs deſcendit:vt eã ſibi aſſumeret et ſua ex
timatiõe illã faceret pᷣcioſõ. Pauꝑes adhuc ipᷣe
voluit eſſe apłos ſuos.De qbo dicit Chꝛy.ſuꝑ
Matth̊. Si bonũ eſſʒ auꝝ:bᷣ vtiq; dediſſʒ apo
ſtolis xpᷣs qͥ ineffabilia eis ↄtulit bona. Nũc ãt
nõ ſolũ nõ dedit:ſed etiã habere ꝓhibuit.UVñ et
Petrꝰin pauꝑtate głiat᷑ dicẽs. Auxꝝ ⁊ argentuʒ
nõ eſt mihi. E
Hilloſophi inſuꝑ atq; gẽtiles ſuo mõ dã
p nabiles⁊ ꝑiculoſas eſſe pᷣdicant diuitias
tꝑales ⁊ illas fatent᷑ noxias.Uñ Lulliꝰĩ
j.de officijs ait. Pecunie fugiẽda cupiditas eſt
Nihil ẽ em̃ tã anguſti animi tãq; parui qᷓ; ama
re diuitias:nihil honeſtiꝰ magnitficẽtiuſq; q;pe
cuniã ↄtẽnere. Patent pᷣdicta ꝑ exẽpla ſapientũ
de diuitijs nõ curãtiũ.Et pᷣmo Zenonis de q̊ i⸗
qͥt Sene.in.li.de trãqͥllitate animi ꝙ cũ oĩa ſua
audiſſet eẽ ſubmerſa inqͥt. Jubet me foꝛtuna ex
peditiꝰ philoſophari.Ualerius q̊ͥʒ maximꝰ de
Anaxagoꝛa dicit ꝙ cũ poſt longã peregrinatio
nẽ rediſſet ad patriã:oiaq; ſua diſſipata audiſſʒ
ait.Nõ eſſem ego ſaluꝰ niſi iſta ꝑiſſent.Tullius
q̃ʒ in ꝑadoxis ð biãte pẽneo ait. Necnõ illũ lau
do ſepe ſapientẽ qͥ noiat̃vt opinoꝛ int᷑ ſeptẽ:cuiꝰ
cũ patriam cepiſſet hoſtis ceteriq; ita fugerẽt vt
multa de ſuis rebo ſecũ aſpoꝛtaret cũ eſſʒ admo
nitus a q̊dãvt idẽ ipᷣe faceret.Ego inqͥt ſic facio.
nã oĩia mea mecũ poꝛto. Ille hec ludibꝛia foꝛtu
ne nec ſua putauit q̃ nos etiã bona aꝓpellamꝰ.
Legit q̊ʒ de platone ꝙ cũ dines eſſz oia ↄtẽlit:
oẽſqʒ habitatoꝛes pꝛie ſue ĩduxit vt nemo in ea
aliqᷣd ꝓpꝛiũ poſſideret:ſʒ oĩa eẽnt illis cõia. Cra
ton q̊ de thebaida maximũ auri põdꝰi mareꝓp
ijciẽs dixit. Abite peſſime maleq; diuitie qꝛ ego
ſubmergã vos ne ſubmergar a vob.Dyogenes
q̊ʒ p̊ᷣs oĩa ſua abijciẽs ⁊ in maxia viuens pau
Rtate cũ reſeruaſſʒ vas ligneũ ad potãdũ vidẽs

Bermo

ndã boĩem manu bibentẽ ſtatim vas ſuũ con
fregic dicẽs. Neſciebã ꝙ natura dediſſʒ mihi cy
phu. Hiero.q̊ʒ ad Paulinũ deſocrate pho in⸗

qͥt:licet q dã dicãt ꝙ loqᷣt᷑ de crate ſiue cratone.?

ponit᷑.xij.q.ij.c. Socrates.als crateſ.Socrates
q̃ʒ ille cthebanꝰ hõ q̊ndã ditiſſimꝰ cũ ad philoſo
phãdũ achenas pergeret magnũ auri ppdꝰ ab/
lecit:nec putauit ſe poſſe vᷣtutes ſimł ⁊ diuitias
poſſidere.Et Lactatiꝰli.j.diui.inſti.ait.Nã ⁊ ab
leciſſe q̊ſdã res familiares ſuas ⁊ renũciaſſe vni
uerſis voluptatibo ↄſtat vt ſolã nudaq; vtuteʒ
nudi expeditiq; ſeqrent᷑. Auarꝰem̃ ſilis ẽ ſtruci⸗
oni qͥ ex rapacicate ⁊ caliditate ſtomachi ferruʒ
deuoꝛat. Uñ auaricie dedito dic Uirgił.j.eney.
Feruet auaricia nimiaq; cupidine pectus.Licq
aũt ſtrucio habeat pẽnas:tñ ex guedine coꝛꝑis
⁊ nimia plenitudine nõ põt ſeĩ altũ eleuare.De

auaro aũt ðꝛ in.c. Socrates.xij.q.ij.Onuſtꝰpõ

dere auri xpᷣm pauperẽ nõ põt ſeqͥ. Et iõ inquit

Hiero.ad Julianu.Difficile itrat diuites reg ce

loꝝ q̃ expeditos ⁊ alaꝝ leuitate ſubnixos habi⸗
tatoꝛes deſiderãt.Et i epla ad Elbidiã de.xij.q
ſtionibo ait.O ẽs nãq; diuitie de iniqͥtate deſcen
dũt:niſi vnꝰ ꝑdiderit:alter iuenire nõ põt.UVnð
vulgata ſenteẽtia mihi videt᷑ veriſſima ꝙ diues
aut iniquꝰ eſt:aut iniqͥ heres. Et õ pelagianos
dicit. Diuites qͥ igreſſi ſũt regna celoꝝ ipᷣis diui
cijs ad bona vtẽtes oꝑa diuites eſſe deſierũt: et
diſpẽſatoꝛes mag dei qᷓ; diuites appellãdi ſũt.
Põt q̊q; addi ad pᷣdicta ꝙ cũ vt ait Apłs.ij.ad
Limoth.ij.nemo coꝛo net᷑ ſcʒ in vita eterna niſi
q legitime certauerit:oẽſq; xpᷣiani habeãt ↄtinu
am luctã cũ diabolo ſᷣm Apłm ad Eph̊.vj. Ui⸗
det᷑ q̃ſi ivoſſibile ꝙ diuites poſſint legitime cuʒ
ipᷣo decercare ac eũ vincere qͥ nudꝰ eſt bõis tꝑa⸗
lib.ipᷣi vᷣo ſũt ex oĩ ꝑteveſtiti.Et hãc rõnẽ tãgẽs
Bꝛeg.ſ uꝑ Matth̊.inqͥt. Qui ad fidei agonẽ ve/
nimꝰ:luctamẽ õ malignos ſpũs ſumimus.i
bil aũt maligni ſpũs in b mũdo ꝓpꝛiũ poſſidẽt
Nudi igit᷑ c nudo luctari debemꝰ.ſã ſiveſtitꝰ
qͥſq; cũ nudo luctat᷑:citiꝰ ad terrã deijcit᷑:qꝛ ha⸗
bet vñ teneat᷑. Quid em̃ ſũt terrena oia niſi q̃dã
coꝛꝑis indumẽta.Qui ̊ õ diabolũ ad ceramẽ

ꝓperat veſtimẽta abijciat ne ſuccũbat. Hecille.

BGꝛatioꝛẽ q̊ʒ eẽ xpᷣo ſtatũ paupeꝝ ⁊ ipotẽtũ atq;

viliũ ꝑſonaꝝ qᷓ; diuitũ ac potẽtũ atq; magnato

rũ ex h̊ argui põt ꝙ viuẽs in hac vita moꝛtali ð
oibo diuicibqᷓſi vnũ ſolum habuit amicũ.ſ.a
cheũ:de q̊ͥ habet᷑ Lud.xix.de oĩbs potẽtibo vnuʒ

ſagiẽtibo vnũ.ſ.Nicodemũ.de qͥ habet᷑ Joh.iij.
Vn.j.ad Cor.ſ.ait Apłs.Uidete vocationẽ ve
ſtrã fres qꝛ nõ multi ſapiẽtes ſᷣm carnẽ:nõ mul
ti potẽtes:nõ multi nobiles:ſʒ q ſtulta ſũt mũ⸗
di elegit deꝰ vt ↄfundat ſapiẽtes.
Ed pmiſſa arguit᷑ in fauoꝛẽ diuitum.
Schtũ ẽ em Pꝛouer. xiij. Redẽptio aĩe
vyin:duuitie ꝓpꝛie. Ait em ſaluatoꝛ diuiti

bus. Date elemoſynã ⁊ ecce oia mũda ſũt Luc.

xj. Pꝛouer.xviij. Subſtatia viri vꝛbs roboꝛis

eiꝰ:⁊ quaſi murꝰvaliqꝰcircũdãs eũ.⁊.cxix.eiuſj⸗

dẽ libꝛi hr. Diuitie addũt amicos plurimos.a
pauꝑe aũt ⁊ hi qͥs habuerat ſeparãt᷑ Fres hoĩs
pauꝑis oderũt eũ. Inſuꝑ ⁊ amici eiꝰ pcul receſ⸗
ſerũt ab eo.⁊ Eccłi.xiij.ſcriptũ eſt.Diues cõmo⸗
tus ↄfirmat᷑ ab amicis ſuis. Pauꝑ aũt cuʒ ceci

—

derit expellet᷑ ⁊ a notis.Diuiti decepto multi re

cuperatoꝛes. Locutꝰeſt ſuꝑba ⁊ iuſtificauerũt
illũ.humilis deceptꝰeſt inſuꝑ ⁊ arguit᷑:locutꝰeſt
ſenſate ⁊ nõ eſt datꝰei locꝰ.Diues locutꝰẽ:⁊ oẽs
tacuerũt ⁊ vᷣbũ illiꝰvſq; ad nubes ꝑduceẽt:pau⸗

per locutꝰeſt:⁊ dicũt.qͥs ẽ hic.Et ſi offẽderit ſub⸗

uertẽt illũ. Pꝛopt᷑ qͥ inqͥt Areſt.iiij.Ethi.Diuitie

72

ſũt vtiliũ.⁊.ij.rhetoꝛice.Unũ aliqd neceſſarioꝝ

eſt ſubſtatia.Et.j.politice. Res poſſeſſa oꝛganũ

—

eſt ad vitã.⁊.ij.eiuſdẽ li.Cõfert młtitudo ſubſtã
tie. Oratiꝰ q̊ʒ in epłis dicit. Et genꝰ:⁊ foꝛmã:re⸗
gna pecunia donat.⁊ Ouidius.ij.de arte aman
Ipſe licet venias muſis comitatꝰhomere.
Di nihil attuleris ibis homere foꝛas.
Aurea nec vere ſunt ſecula:plurimꝰauro

Hoꝛrea foꝛmicè tẽdũt ad inania nunqᷓ;.
Nullus ad amiſſas ibit amicꝰopes.Et auctoꝛ
qui dicitur Pamphilꝰ.c.ij.ait.

Dũmodo ſit diues cuiuſdã vacca bubulci.

Eligit ex mille quẽlibet illa virũ.? Matcheꝰin
poetria ſua.c.xix.dicit. =M
Aurũ roma ſitit:dantes amat abſq; datiuo.

Accuſatiuo roma fauere negat.et Ric.poeta in

libꝛo de nuptijs.c.iiij. .
Denariꝰ bonꝰeſt ſocius:quicquid petis illi.

Dat tibi:denario cuncta parere noteſ.Et auctoꝛ

in li.de moꝛibo medicoꝝ ait.
Bella mouet numus:eadẽ ſedare videt᷑
Quli ſunt diſcoꝛdes:vnanimeſq; facit.
Regib ⁊ ducibo generaliter oibus ipſe
Imperat atq; pꝛeeſt:⁊ dñat᷑ eis.

Si careat numis ſapiẽs quaſi nullus habet.

Et ſapiens diues ſtultus habet᷑ homo.

Numus amicitias iungit:dat numꝰhonoꝛes.

VUix ſine denarijs:vllus habet᷑ honoꝛ.
Rex regũ numus:dñs manet ⁊ dñnatur.
Et cuncti reges ſubijciunt᷑ ei.

1. ee luzʒ Deſtruit edificat:numus facit oia que vult.
ſqʒ cẽturioneʒ.de qͥ habet᷑ Match.viij.⁊ de oĩbꝰ

JZus.:⁊ iuſticiam cum rõne necat.

2 — 7

Salomõ qͥʒ Eccłs.vij.ait. Sic ꝓtegit ſapĩa:ſic
pꝓtegit pecunia:⁊ eiuſdẽ li.x.c.iterũ ait. Pecunie

obediũt oĩa:vnde metrice ðꝛ. Numꝰhonoꝛat᷑ ſi

Uenit honos:auro cõciliat᷑ amoꝛ.Et in.j.de tri

ne numis nullus amat᷑. Numꝰ vbi loqᷣtur tul⸗

lius ipᷣe tacet.Uñn ꝓuerbiũ vulgare inqᷣt. Pecu/

nia facit dare ſcabioſuʒ in menla numularioꝝ.

Et illa gallina canit que ouũ ſentit.Et coca ple⸗

na ciro coquit cenam.Dñs q̊ ieſus Matxxv.

eponetinn
lutnun⸗ 4
CNRNe.
nmii
arnonupin
ſaticriugon
grntdic
Gtzfuwettt⸗
ſſciesſgt⸗
. cnaoone
onenin
i Paan
Soeinarbin
oNeonrleſnrde
Vmolctroun
nicatcltt B.
Pnafſerguck
Hüuſgrrpn
Miunrinn.
rcrſho m w/
ne ie
er opmeen
Pinu adoſe
bn Oesdicspa
ACücbſcaano
itgcea Jundn
Pponptasdor
uEtiteg. Vbene
ſorepugnis c

(irluſtin⸗

glichclinoꝛ eſt en
Gtfeenndek Aren
Puheden qae no
Cniudunihydici⸗
ſſur unges. Et
lc ſexidas h
Mſinortwilice,
Müälllendieine
ehriidoen
Peramaaurnne
diuſradei⸗
gopeahiſchin
fygind ginrdr⸗
ciopulnerankte
Oudbincptis
nan Eriöſe
tuategineönnt
Ciensdinige
weong
9² Aöm

müct⸗
ie
e
Du n
aürh

1

Nal

3 4
W

d nnn

hantzi

i Seen

iiganin

1gti

nirasdong.
an ſongs.
unmd

nin nunq

opes.

caabubule
rü.2 Wanmt

kabſqdrn⸗
a Ru

iiil
mene. Sus

urnic⸗
gu.
ns .

Glus habek.
ebomo.
mumsvononds
thonor.
düanur.

ugpenbl:
.
g hu

mn 3
lun na
biloga
nn⸗
uenul

Foliũ

dicit. Omni habẽti dabit᷑ ⁊ abũdabit:ei aũt qui

nõ hʒ:etiã qð putat ſe hre auferet᷑ ab eo.⁊ Iſido

rus ſolilo quioꝝ.li.j.ait. Ubiq; pecunia vincit:

oẽs vero mẽdicitate ſpernũt.Quãatũ etiã ꝓſit fa⸗
cultas diuitiaꝝ ⁊ potentia oſtendit Salomon
zouer.xix.dicẽs.Multi colũt ꝑſonã potẽtis:

vt em̃ ð in.l.iij.ff.de alie.iu.mu.cau.fac. Potẽ⸗

tioꝛibo pares eẽ nõ poſſumꝰ.Et iõ Areſt.iij. Po

liticoꝝ inqͥr. Rationabiłr pᷣparant᷑ honoꝛi no⸗
biles ⁊ diuites:⁊ Ouidiꝰ.j.de faſtis. Dant cen⸗
ſus honoꝛes.Cenſus amicitias:pauꝑ vbiq; ia
cet. ? Martialis li.j.Epigrã matũ.c.v.ait.Colli⸗
git ingratas pauꝑ amicitias Juuenalis q́ʒ lib.
j.ſatira.iij.oñdit ꝙ pauꝑ cuũ difficultate ad excel
lentiam ſtatꝰvenit dicẽs. Haud facile emergũt:

quoꝝ vᷣtutiby obſtat. Res anguſta domi. G

Xpßdictis igit᷑ poſſunt iferri argumenca
e ctra paupꝑes.Scriptũ ẽ em̃ Eccłi.xxvij.
DPꝛopter inopiã młci deliquerũt. Ideo
Areſt.ij. Rheto.inqͥt.QOis indigẽtia mala eſt.Et
Saluſtiꝰin cathilinario. Sempꝑ in ciuitate qͥb

opes nulle ſunt bonis ĩuidẽt:malos cxtollunt:

vetera odere:noua exoptãt:odio ſuaꝝ reꝝ mu⸗
tari oĩa vellẽt. ? Boetius li.iij.de diſciplina ſco
laris.Nouerca eſt diſcipline egeſtas. Uñ ꝓuer⸗
biũ vulgare pergamenſiũ dicit. Qui boue caret
nõ arat qñ vult. Itẽ ðꝛ in ꝓuerbio.Qui nõ ha⸗
bet de ſuo:vtit᷑ qũo põt. Pauꝑtas facit hoĩem

mendacẽ. Ideo ðꝛ Eccłi.iiij.Meliꝰẽ moꝛi qᷓ; in

digere.Scriptũ ẽ em̃ Pꝛouerbio.xiij.Etiã ꝓxiè
mo ſuo pauꝑ odioſus eſt:amicivo diuitũ mul
ti. Et.xv. Oẽs dies pauꝑis mali.Et.xviij.eiuſdẽ
li.c.ðꝛ. Cũ obſecratiõe loquit᷑ pauꝑ ⁊ diues effa
bit᷑ rigide.et Juuenalis vbi ſupꝛa inqᷣt. Nil põt
ifelx pauꝑtas duriꝰſe.Quã ꝙ ridiculos hoĩes
facit. Et iteꝝ. Libertas pauꝑis hec eſt. Pulſatꝰ

—

rogat:⁊ pugnis cõcuſſus adoꝛat.Et ad h̊ facit

qð ait Saluſtiꝰin Jugurtino.In oi certamine

qui opulẽtioꝛ eſt etiã ſi accipit iniuriã:tñ qꝛ plꝰ
pbt facere videt᷑ Areſt.q̊ʒ ð pauꝑibo inqᷣt.ij. Poli.

Pꝛincpari qͥdẽ nõ facile eſt pauꝑibo:ſꝑ ei ↄcul

cant᷑ a diuitibo:dicẽte Eccło.xiij.c. Paſcua diui⸗

tũ ſunt pauꝑes.Et iõ inqͥt idẽ ſapiens.viij.eiuſ⸗

dẽ li.c. Ne ↄtẽdas cũ viro locuplete ne foꝛte ecõ/⸗
tra ↄ ſtituat tibi litẽ. era ẽ em̃ QOuidij ſentẽtia
in.iij.li.ſine ti.dicẽtis.Curia pauperibo clauſa c.
Eapꝛopter idẽ poeta.ij.de arte amãdi ait. Pau⸗
per amet caute:timeat maledicere ſꝑ. Multaq;
diuitiby nõ patiẽda ferat. Que ↄſiderãs Caſſio
doꝛꝰin li.j.epłaꝝ dicit. Indigentiã noſtra iuſte
fugimꝰ:q; ſuadet exceſſꝰ:pauꝑ es em̃ leui diſpẽ⸗
dio vulnerant᷑:ſqʒ a diuitib ⁊ potentib:de qᷣbꝰ
Ouidiꝰin epłis inqͥt. An neſcit longas regibo eẽ
manꝰ.Et iõ ſapiẽs Eccłs.x.c.ait. In cogitatiõe
tua regi ne ðᷣtrahas:⁊ ĩ ſecreto cubicłi tui ne ma
ledixeris diuiti:quia etiam aues celi poꝛtabunt
vocem tuuam. D

s Eèà pᷣmiſſis obijci põt ⁊ argui in fauoꝛẽ

.

Sð V W ́”M S “ E

*⅜

pauperũ.Ait em̃ Seneca ad Lucillũ.Siviſ va
care aio vt pauper ſis opoꝛtet aut pauperi ſilis
Nõ põt ſtudiũ ſalutare fieri ſine frugalitatꝭ cu⸗
ra. Frugalitas gũt paupꝑtas volũtarla eſt. Et ite
rũ ad eundẽ dit.DOiuitie inflant aias:ſuꝑbiaʒ
pariunt:inuidiã ↄtrahũt ⁊ inſolentiã dãt.Nihil
aũt aliud eſt inſolẽnia qᷓ; ſpes falſe magnitudi⸗

nis.Et rurſũ in li.de remedijs foꝛtuitoꝝ.c.xiij.

ait.Multi diuitẽ comitant᷑:mel muſce ſequũt᷑:
cadauera lupi: frumẽta foꝛmice:pᷣdã ſequit᷑ iſta
turba nõ hoĩem.Et Ecci.viij.ðꝛ.Multos ꝑdi⸗

dit auꝝ ⁊ argẽtũ.Et in.j.ethico.ait phs. Mul/⸗

tis ↄtingũt detrimẽta ex diuitijs ⁊ qͥdã perierũt
ꝓpter illas. Uñ ⁊ Iſið.li.ij.ſoliloqoꝝ ait.¶ DHul
ti ꝓpter opes ꝑiclifarũt.multi ꝓpter diuitias ĩ di
ſcrimen venerũt.multis exitiales fuere diuitie.
multis moꝛtẽ generauerũt opes.Et iõ Seneca
ad Lucil.inqͥt.Aude opes cõtẽnere opes:⁊ te q̊ʒ
dignũ finge deo. Nemo em̃ aliꝰ eſt deo dignioꝛ
qᷓ; qͥ opes ↄtẽpſit.Et iteꝝ ad eũdẽ ſcribit.Quie⸗
tiſſimã vita agerẽt hoĩes:ſic hec duo ꝓnoĩa ð re
rũ oĩm natura tollerent᷑ ſqᷓ meũ ⁊ tuũ.Et iõ ðꝛ ĩ
l.in honoꝛibo.S.phis.ff.de vaca.mu.vere philo
ſophantes pecunia ↄtẽnũt.Ait em̃ Marcialis
poeta.Ardua res hec eſt:opib nõ tradere mo⸗
res.Et iõ inqͥt ſaluatoꝛ Matth.xix. Si vis ꝑfe
ctꝰ eſſe vade ⁊ vẽde oia q̃ habes ⁊ da pauꝑibo:⁊
habebis theſauꝝ in celo.Et Cato in ſuis docu⸗
mẽtis.Deſpice diuitias ſivis aĩo eſſe beatꝰ.Qð
nimiũ eſt fugico paruo gaudere memẽto. Tu⸗
ta mage pupis eſt modico que flumine fert᷑.Et
Boe.ij.de ↄſo.dicit.Diuitie poſſidẽtibus ꝑſepe
nocuerũt.Ait em̃ Lucanꝰ li.iij.Certamen noui
ſtis opes.Et iõ Dauid PS.xxxvj.ait. Meliꝰeſt
modicũ iuſto ſuper diuitias pctõꝝ multas.Et
glo. in. l. ſi. qs. S. qͥs em̃.C. de epᷣis ⁊ cle.inqᷣt.lo

ta ꝙ pauꝑtas ꝓdeſt. Quã gloſaʒ licet poſtillet

Aʒo dicens.A tali ꝓdeſſe libera me dñe. Per bᷣ
nõ ↄcludit᷑ ꝙ pauꝑtas nõ ſit bona.Diligebat ei
pecuniã ſicut ⁊ Accurſiꝰ gloſatoꝛ qͥ in.l.j.ff.ð iu
ſti.⁊ iu.ſuꝑ illa vba:verã niſi falloꝛ philoſophi
am nõ ſimulatã affectãtes dic:ꝙ legiſte ſũt veri
pbi:ſʒ ſubiũgit:nõ tñ pecuniã abijfemꝰ.
Ed in laudẽ pauꝑtatis ait Eſopꝰ. Pau
ſpreries ſileta venit ditiſſ ima res eſt. Et iõ
inqᷣt Oꝛatiꝰin epłis. Nam neq; diuitib⸗
ↄtingunt gaudia ſolis. Patuit hoc ꝑ exemplũ
illiꝰ pauperis qui cũ ſtaret pꝛope quendã diui⸗
tem ſemꝑ erat letus:cantãs ⁊ ſonans ⁊ exulcãs.
diues vo auarꝰ ſemꝑ triſtis ⁊ meſtꝰ. Quapꝛo⸗
pter inuidẽs leticie pauperis occulte ꝓiecit ĩ ha
bitaculo ipᷣiꝰſacculũ aureoꝝ.Quos inueniens
pauper ſtatim depoſuit cytharaʒ ⁊ omia legcie
ſigna:cepitq; magnis anxietatibointer ſe cogita
re quid de ipᷣis aureis faceret.nũc cogitãs eme
re domũ:po ſtea deliberãs emere poſſeſſionem:

deinde dicebat intra ſe:foꝛte meliꝰ erit mercari.

Et ſic cogitatiõſibus plenus ⁊ curis nõ poterat

Bermo

in animo letus eſſe.Cũq; vid eret diulteʒ de ſus
triſticia lecari:aniaduertens dolũ:piecit ei auꝝ
ſuuũ ⁊ dixit.Accipe auare pecunias tuas.exquo

eniʒ illas inueni nunq; potui audere. Sicq;
gaudium re/
KR

pecunijs depoſicis ad pꝛiſtin

1 E paupertate aũt interrogatus ſecũdꝰ
d phs quid eſſet ait ꝙ eſt odibile bonuʒ.
ſaturitatis mater:curarum remotio.ſi
ne erroꝛe ſemita.ſapientie reparatrix: negociuʒ
ſſine dãno.poſſeſſio abſq; calumnia.indetracta
bilis ſubſtantia ⁊ ſine ſolicitudine felicitas. De
ipa q̊ʒ loquẽs Albertꝰ magnꝰin tractatu de vir
tutibo politicis dicit. ꝙ pauꝑtas eſt bonoꝝ ope
rũ cauſatiua.Et ad h̊ dat exeplũ de ra macra i
ꝗᷓ melioꝛ efficit᷑ vinea ⁊ dulcioꝛa ac foꝛtioꝛa na⸗
ſcunt᷑ vina ⁊ a coꝛruptiõe ampliꝰelongata qᷓ; in
terra pingui.Motes etiam qͥ ſũt macrioꝛes qᷓ;
valles:⁊ in eis minꝰ eſt de humoꝛe qᷓ; ſit in val⸗
le:fruciꝰ ꝓducũt melioꝛes:ſanioꝛes:ſapidioꝛes
⁊ ampliꝰ cõſeruabiles.qꝛ humoꝛ ſi ſit nimiꝰ ad
putrefactionẽ diſponit. Dicit quoq; idẽ doctoꝛ
vbi ſupꝛa.ꝙ pauꝑtas ẽ diaboli fugitiua dans
exẽpluũ: ꝙ ſerpẽs fugit hoieʒ nudũ quẽ impetit
veſtitũ.Itẽ dicit ꝙ pauꝑtas ẽ ſuauis odorj fla⸗
gratiua dãs exẽplũ de cynnamomo ꝓꝙtãto ẽ me
lius quato ſubtiliꝰ.Qð dũ frangit᷑ qͥddã de eo
ad modũ nebule ſpiramẽtũ emutit᷑. Sʒ frulti qͥ

ſola extenioꝛa ↄſiderãt:qð eſt groſſiꝰmelius eſſe

putat cũ q̃ſi nihil valeat. Subtile em̃ cynnamo
müů ẽ in ſapoꝛe acutũ ⁊ q̃dã dulcedine intermi⸗
xti.Eſt etiã notabile ꝙ cynnamomũ nũq; de ſe
odoꝛẽ mittit niſi poſtq; areſcit.qꝛ tũc ſolũ pau⸗
pertas eſt vera:poſtq; om̃i hũiditate mũdano/
rũ ↄſũpta remanet ab om̃iterrenoꝝ amoꝛe ari/

da.Accipeetiã ad hoc exeplũ devite q̃ niſi putet

a ſuꝑſluis:penitꝰſterileſcit.Et quantũ a vite de
materia ſuꝑflua tollis magis:tãto plures fru⸗
ctus adducit.Dat qͥʒ exẽplũ pᷣfatꝰdoctoꝛ de pi⸗
nu qᷓ̃ eſt arboꝛ recta:pulchꝛa:leuis ⁊ alta dicẽs:
tato plꝰ creſcit in altũ:quãto plures ramos ĩ
feriꝰperdit.Uñ vᷣſus terram ramis eiꝰ abſciſis
plus vᷣſus celũ in coma ſe erigit.⁊ ſic ꝑ om̃ia in
paupꝑtate eſt dicẽdũ. Etẽ notabile ꝙ diutiꝰ du⸗
rat iſta arboꝛ ſi a ſuis coꝛticibus fuerit ſpoliata
Nã coꝛticiba nõ abiectis fit vᷣmiculoſa:⁊ vermi
bus pᷣparat᷑ rodẽda.Hecille.Facit ad pᷣdicta q;
paſtoꝛes pauꝑes de ꝓpe veniũt ad xpᷣm Lud.ij.
ſed magi diuites de longe Matth. j. T
Imiliter de pauꝑtate ðꝛ Eſa.xlv. ꝙ ẽ ca
minꝰ purgãs.pᷣterea de pauperibo deus
curã habet. Un PS.ix.ðꝛ.Tibi derelictꝰ

eſt gauꝑ. In eos reſpicit Ps.x.Oculi eiꝰ ĩ pau⸗

perẽ reſpiciũt.Eoſ exandit. PS.xxxiij. Pauper
cdamauit ⁊ dñs exaudiuit eu. Et Ecci.xxj.ſcptũ
eſt. Oepᷣcatio ex oꝛe pauꝑis vſq; ad aures altiſſi
mi ꝑueniet. Eis dat dulcedinẽ.ps.lxvij. Para/
ſti in dulcedine tua pauperi deus.Liberat eos.
ps.lxxj. Liberabit pauperẽ a potete: ⁊ pauperẽ

XXX

cui non erat adiutoꝛ. Et Ps. cviij. Aſtitit a der
tris pauperis: vt ſaluã faceret a ꝑſequetibo ani⸗
mã eiꝰ.lõ vult eos deſ pici. Pꝛouer xxvij.Qui
deſpicit pauperẽ expꝛobꝛat factoꝛi ſi uo. Uult eiſ
ſubueniri. Pꝛouerb.xxj. Qui obturat aurẽ ſuã
ne audiat damoꝛẽ pauꝑis:⁊ ipᷣe damabit et nõ
exaudiet᷑. Nõ vult eos ledi. Pꝛouerb.xxij. Non
facias violentiã pauperi nec ↄteras egenum in
Poꝛta.qꝛ dñs iudicabit cauſam eius ⁊ configet
eos qͥ afflixerũt aiaʒ eiꝰ. Roboꝛat eos.Eſa.xxv.
Foꝛcitudo pauꝑis factus eſt dñs.Erudit eos.

Un ðꝛ Matth.xj. Pauperes euãgelizant. JYJ.
Niero. hec ↄſiderans in quadã epła inqᷣt. Quã

diu verſamur in reb ſeculi:⁊ aia noſtra poſſeſ/

ſionũ ac reddituũ ꝓcuratiõe deuicta ẽ de deo li

bere cogitare nõ poſſumꝰ.Aug.q̊ʒ ait.Quid eſt
ꝙ dicis Ego ſũ diues:ille pauꝑ:niſi ego onera/
cus ille leuis.ſarcinã tuã cõmemoꝛas:⁊ põdus
tuuʒ; laudas. O onerate.o ligate qͥd te laudas:
quid te iaccas.ſolue vincula tua.minue de ſarci
na tua.da comiti tuo ⁊ illũ adiuua:acte releua.
Pꝛedicda etiã ↄfirmãs dicit Gꝛego.in quadaʒ
omeł.Tato vnuſqͥſq; a ſuꝑno amoꝛe diliungit᷑
quãto inferiꝰ delectat᷑. Et Seneca ad Lucill i⸗/
quit.Mulcis ad philoſophãdũ obſiſtere diui⸗

tie:pauꝑtas aũt expedita ſecura eſt. Et hocẽ qgð

ait Jacoponꝰ in laudib ſuis.
O amoꝛ paupertatis.
Regnũ tranquillitatis.
Paupertas vita ſecura.
Nõ haber litẽ necrancoꝛẽ.
De latrone nõ times.
Nec aliquã tẽpeſtatẽ.
aupertas agis in pace.
Nullũ teſtamentũ facis.
Deſeris mundũ vt iacet.
Et gentem concoꝛdẽY.
Nõ habes iudicẽ nec notariũ.
A curia nõ poꝛtas ſalariũ
Rides deaurr.
EA ſtat in tanta anxietate.
Paupertas alta regina.
eſtauratrix noſtre ruine.
VUirtus in te depdai᷑.
Et poſſides ſecuritatẽ.
Paupertas alte ſapiẽtie.
Nulli ſubiaces. .
In deſpectu poſſides
Omes res creatas.
Que vilipẽdis que poſſides.
Poſſidendo nõ ledis.
Nullã ſpinã cõplecteris pede.
Qui nõ adimpleat ſuã dietam.
Qui deſiderat eſt poſſeſſus.
OQui amat eſt venditus.

Si homo cogitat que habuerit.

Daret que habet ⁊ habiturus.

Deus nõ intrat coꝛ ſtricũ.

O ad diuitias babet affectũ.

fulimmun
fronofoli
glden
ugnnſl
rßſbanle⸗

Imnhirc un

idinnd
nnbi⸗0
genlenmil
lyrouoctori
icnonntſun
1urM

goob⸗ gheſoea

ituc Genſin
unctanlͤbad
cietponginſon⸗
Uiatnte
bdkepauglankd
ſcbcloctin
Googenonulne
Nnſntnin)
Godiinanteet
1
NMtrosru
ſnlulipvgeus
iporaltwie
ſorlecidens.
Podamnnn
) ogunhan
Uhtinnegn
wiiGemminw
bertei dict dinn
1nolqzopum
Monipuerbiode
gatetpauperi⸗
Gntnplaſtacu
PMupgtuuliqu
Phenſloftuan
(folirdittes.
glagnen Zi
nſmn Pavpe
Pnemnpesfa
Anhunger ſo
ſrſingncin
WEE
cAdurdunel
Unpenodni
Gpnhakdenn
lnchnſenung

demonnii
ſoꝛoriti ſ

Per ilani

tmuflen

tanotneſt
cal Nitd
Anliegen

ongsr i
rzteanc

WAmindeNn

S

Deghingdut

rmorediun
Geanad ude
uncoig

Pauptas habet adeo magnu pecus.

MAMNullã rem amplius vult babere.
Et omia poſſidere. Hecille.
Jõ Aug.in li.de vᷣbis dñi inqᷣt. Nõ tibi diſplice
at pauptas. lihil ea ditꝰ poterꝭ inuenire. Uis
ſoire q; locuples ſit. Celũ emit. Quibo cheſauris

ferri põt:ꝙ paupꝑtati videmꝰ indultũ vt ad re⸗
gnũ celoꝝveniret. Berñ.q̊ʒ in ſermõe de om̃ib

ſanctis inqt. Uis obtinere regnũ celoꝝ:pauper
ratis vilitaté amplectere ⁊ tuu erit. Regnũ ei ce⸗/
loꝝ paupeꝝ ẽ: ꝓpt᷑ cuiꝰ pauꝑtatis vtilicatẽ apłi

relicis omib ſecuti ſũt dñm:vt ðꝛ Matth. xix.
Et Lud.v. Ad amoꝛẽ q́; pauperũ inuitat nos
Jacobo apłus ſue canonice.c.ij.di.Fratres mei

nolice in ꝑſonaꝝ accepᷣtione habere fidẽ dñi no
ſtri ieſu xpᷣi.Etem̃ ſi incroierit in ↄſpectu veſtro
vir aureũ anulũ habẽs in veſte cadida. Introie
rit aũt ⁊ pauꝑ in ſoꝛdido habitu:⁊ intẽdatis in
eũ qͥ indutꝰeſt veſte clara ⁊ dixericj. Tu ſede bic
bene:pauꝑi autẽ dixeritis.Tu ſta illicaut ſede
ſub ſcabello pedũ meoꝝ:nonne facti eſtis iudi

ces cogitationũ iniquaꝝ. Attedite fratres mei
dilectiſſimi: nõne deꝰ elegit pauꝑes in hoc mun
do: diuites in fide ⁊ heredes regni qð ꝓmiſit de

us diligẽcibus ſe. Pꝛo ↄdluſiòe igit᷑ huiꝰ argu

mentatiõis dico ꝙ in die iudicij deus faciet mi
ſericoꝛdio pauꝑibus ſuis:eis tribuẽs et᷑na gau
dia paradiſi Et hocẽ qð ðꝛ Eſa.xlix. Pauperuʒ
ſuoꝝ miſerebit᷑ deus. 12.
B Ro determinatiõe huiꝰ queſtio nis di⸗

p co ꝓꝙ tam pauper q; diues bñ viuẽs in

trrabit in regnuʒ celoꝝ.iuxta illud Ps.
xlviij. Simul in vnũ diues ⁊ pauper. Uñ Pꝛo
uer.xxij.dicit᷑. Diues ⁊ pauper obuiauerũt ſibi:

⁊ vtriuſq; oꝑatoꝛ eſt dñs.ſ.vt eos ſaluet.Et ĩ cõ

muni ꝓuerbio dicit᷑ e deꝰfecit diuitẽ ſpter pau
perẽ:⁊ pauperẽ ꝓpter diuitẽ:vt vnꝰſit cauſa ſalu
tis alteriꝰ. Uerũ ꝓ clarioꝛi intelligẽtia ſcienduʒ ẽ
ꝙ in triplici ſtatu inueniunt᷑ hbomies.Aliqͥ ſunt
Pan peren:alig ui nec diuites nec pauperes.ſ.nõ

abẽtes ſuꝑflua:nec indigẽtes neceſſarijs.Ali⸗

qͥ vo ſũt diuites. Pꝛimi ſq; pauꝑes reperiũt᷑ in

duplici genere. Aliqͥ em ſũt volũtarij.aliqͥ vo in

uolũtarij. Pauꝑes volũtarij ſũt illi qͥ ſpote ꝓpt᷑
xpᷣm ſe pauꝑes facũt.De qpmqͥt dñũs Mac.
v. Beati pauꝑes ſpiritu:id eſt volũtate:quoniã
ipoꝝ eſt regnũ celoꝛũ.Lalis em̃ pauꝑtas dicit᷑
filia dei. Unde in figura legit᷑ de quodaʒ rege qͥ
habuit duas filias.vnam pulcherrimã: aliaz
turpem ad videndũ.quaꝝ pulchꝛa ab omnib⸗
appetebat᷑.de turpi vo nemo curabat.Que flẽs

in conſpectu regis ⁊ patris:fuit ab eo conſola ⸗

fa. Dixit em ei.oli flere.quia qui te acciperevo
luerit dabo ei regnũ meum:⁊ ipᷣm conſtituã be

redem omniũ bonoꝝ meoꝝ.Qui autez accepe⸗

rit ſoꝛoꝛẽ tuã nihil niſi pulchꝛitudinẽ ſecum ac/

lpiet.Filia nãq; pulchꝛa eſt huius mũdi abun

dantia.Filia vero turpis eſt pauꝑtas atctenua⸗/

CCLVII

catquã qui accipit in ſponſaʒ habebit ꝓ dote vi

t6 eterna: ⁊ regni celeſtis heres ⁊ rex efficiet᷑. Etiõ

de ctali pauꝑtate euangelica dicit ſeraphicꝰpater
noſter Frãciſci's i regula ſua. Hec eſt illa celſi⸗
tudo altiſſime pauꝑtatis:quevos chariſſimos

frẽs meos heredes ⁊ reges regni celoꝝ inſtituit
pauꝑes rebo fecit:virtutibo ſublimauit. Hec ſit
poꝛtio vr̃a que ꝑducit in terra viuentiũ. Cui di

leciſſimi fres totalr inherentes:nihil aliud pꝛo

noie dñni noſtri Jeſu chꝛiſti in ꝑpetuuʒ ſub celo .

habere velit. Et qᷓ; ſit digna iſta pauꝑtas appa

ret ex eo ꝓ Chꝛiſtus eam dedicauit:vt diat᷑ in. c.
Glia epᷣi.xij.q.ij. Ait em̃. Ambꝛoſiꝰin quodam

ſᷣmone. Reuolue oẽm vitã ſe aluatoꝛis a ꝑtu vir

ginis vſq; ad patibulũ cruds:⁊ nõ iuenies niſi
ſtigmata pauꝑtatis.De tali igi᷑ pauꝑe loquun
tur pncipalr argumẽta in fauoꝛẽ paupeꝝ facta
Talis em pauꝑ ðꝛ ille qͥ amoꝛe dei ſe in nume⸗
ro pauperum cõſtituitc:⁊ ita tanq; pauper volũ
tarius viuit.j.q.ij.c. ſacerdos.Et ideo o paupe⸗

res voluntarij ꝑſeuerate in vocaeiõevꝛa:in qua
ↄſiſtit oĩs ꝑfectio dicente dño Mattchei.xix. Si

vis ꝑfeccꝰeſſe vade ⁊ vende oia que habes:⁊ da

pauperibo ⁊ ſequere me. Perfectiꝰeſt em̃ omnia

pꝛopter hꝛiſtũ cõtẽnere:qᷓ; pauꝑib diſtribuẽ⸗
da fᷣuare.xij.q.j.c(.expedit.⁊.ij.q.ij.c.gloꝛia epi⸗
ſcopi.S. ſocrates. Ille igitur eſt verus pauꝑ ſu⸗

pernis diuitijs potiturus:qui nihil qrit pꝛeter

Chꝛiſtũ xij.q.j.clericus.Lales vero pauperes
babenc mundũ ad dñnandum.ij.ad

2

voluntarij
Koꝛin.vj. Nihil habentes ⁊ oĩa poſſidẽtes. Ha
bent deuʒ ad hereditandum. Numeri. xviij. In
terra eoꝛuʒ nihil poſſidebitis.Ego dñs pars ⁊
hereditas veſtra:habent celu ad largiẽdũ Luc.

xvj.Facite vob amicos de mãmona iniqᷣtatisvt
cũ defeceritis recipiãt vos in eterna tabernaclła.
Habeẽt etiã regnũ ad poſſidẽdũ Luc.xij. Nolice

timere puſilłꝰgrex:qm cõplacuit patri vꝛo dare
vobis regnũ.Et iõ ſaluatoꝛ Matth.v.dicit:q
ipoꝝ eſt regnũ celoꝝ:⁊ nõ dicit erit:qꝛ iã habent
ipᷣm ĩ ſpe certa. Ad Roma.viij. Spe ſalui facti

ſumus.Et ideo tales poſſũt appellari diuites.
Tres em̃ ſunt ſpecies hoĩum qͥ q;uis nihil ad⸗/

huc habeant in re.tñ hñt multa in ſpe.ſ.qui ad

magnã dignitatem electi ſunt:⁊ qui in loco tuto
aliquẽ theſauꝝ repoſuerũt:⁊ qͥ ſũt heredes pnci
pũ.Et tales ſũt pauꝑes volũtarij:qͥ a deo ſũůt ad

altitudinẽ ſtatꝰeuãgelice pauꝑtatis electi:⁊ the⸗
ſauros ſuos ſpũales in celo repoſuerunt qui a
nemie eis poſſunt auferri.Et facti ſunt beredes
regni dei: vt dict᷑ Jacobi.ij. N
8Unc vero alij pauꝑes ſʒ iuolũtarij qͥ õ

ſpõte ſe fecerunt pauperes:ſʒ neceſſita⸗

te compulſi in paupꝑtate viuere cogunt᷑. Et iſto⸗
rum aliqui habent patientiam amoꝛe dei:nec

ꝓpter pauꝑtatẽ aliquid mali faciũt.Et etã iſtis
paupertas vtilis eſt. Et ꝓpter hoc ðꝛ ꝙ pauꝑtas
nõ eſt i nüero maloꝝ:ſʒ bonoꝛũ cõputada.xv.q.

Bermo

ca. illa. Pauꝑtas em̃ coꝛonat ſuſtinẽtes.xlvij.

di. c. ſicuti. Ex iõ o pauꝑes nolite deſpare in vẽa

egeſtate:ſʒ patiẽter ea ſuſtinete. Ism Bꝛego. in

omel.de Laʒaro ⁊ diuite ait. Dala lazari pur/
gauit ignis iopie:⁊ bona diuitis remunerauit

felicitas trãſeũtis vite. Illuʒ pauꝑtas afflixit et
traxit:iſtũ abũdãtia remũerauit ⁊ repulit.Qui⸗

cũq; &̊ in h̊ ſeculo bñ habetis:cũ vos bona egiſ
ſe recolitis:valde de eis ꝑtimeſcite:ne ↄceſſavo/

bis ꝓſperitas eoꝛũdẽ remuneratio ſit bonoꝝ.e’t

cũ qſuibet pauꝑes nõnulla rephẽſibilia ppetra igit ego imltart be
lia inqͥt.Cũ diuitibo qͥʒ reuertamur in gratiam

re ↄſpicitis nolite deſperare.qꝛ foꝛtaſſe qð ſuꝑ⸗
fluitas tenuiſſime pauꝑtatis inqͥ nat:caminus
paupꝑtatis purgat.NHec ille.Sũt al ij pauꝑes 1
uolũtarij qͥ nõ patiẽter ſufferũt pauꝑtatẽ:ſʒ tan

q; deſperati in oĩa coꝛruũt ſcelera.⁊ iſti ad exna
pueniũt dãnationẽ. Et de talibo loqui᷑ Seneca
dũ ad Lucillũðt. Pauꝑtas nulli mala ẽ niſi re

cuſanti. Int᷑ iſtos aũt ſceleratioꝛes fiũt illi qͥ cũ

diuites ẽſſent ad inopiã deuenerũt:⁊ patiẽtiam

nõ habẽtes: ꝑ fas ⁊ nefas:amiſſa recuꝑare ↄtẽ⸗
dũt.de qbo Andreas ad Gualteriũ l.iij.ð amo
re inqᷣt. Qui plunimis ↄſueti ſũt abũdare diui⸗
tijs:ſi ad iopie poſtmodũ tenebꝛas elabũt᷑:nul
lũ verent᷑ cõmittere crimen vt foꝛtunã diuitiaꝝ
recuperare poſſint amiſſam. O
EFxEcuũdus ſtatꝰ hoim eſt mediocriũ:qͥ nõ
ſ ſüt nec diuites nec pauꝑes.Quoꝝ ſtatũ
deſiderabat Salomõ Pꝛouerb. xxx. ro

gãs deũ ⁊ dicẽs. Pauꝑtatẽ ⁊ diuitias ne dede/
ris mihi:ſed tm̃ victui meo tribue neceſſaria:ne
foꝛte ſatiatꝰalliciar ad negãdũ:⁊ dicã.qͥs ẽ dũñõs

⁊ egeſtate cõpulſus furer ⁊ ꝑiurẽ nomẽ dñi dei

mei.Taliũ ſtatꝰ eſt bonꝰ ſi de reb ſuis ↄtẽti ſũt
Liq; eĩ nõ habeãt młtas diuitias pnt dici alijs
diuitibo ditioꝛes. Ait em̃ Lulliꝰ in paradoxis.
Cõtẽtũ eſſe ſuis reb maxime ſũt certiſſimeq; di
uitie. Et Oꝛatiꝰin epłis. Pauꝑ em̃ nõ eſt cui re

rũ ſuppetit vſus.Et iõ ait Cato in ſuis do cumẽ
tis. Còmoda nature nullo cibitpe deerunt. Si
ↄtẽtus eo fueris qð poſtulat vſus.

Erciꝰ vᷣ ſta hoĩm eſt eoꝝ qͥ habet diui

t tias qͥ ſũt in duplici genere.Aliꝗ em ha/
bent eas ex legitimo titulo.qꝛ ipᷣi acqſie⸗

rũt bona ſua iuſtis lucris:de qͥ bo dicic Seneca

ad Luallũ. Illud vere poſſumꝰlucrũ dicere qð
cõſtat diuia iudicia nõ punire. Et tales diuites
babẽtes licite acqͥ ſita ſuis ſudoꝛibo vel ab alijs

ſibi derelicta vel legitime donata:illiſq; vtentes

moderate:nõ ↄſtituẽdo in eis vltimũ finẽ:nec ꝑ
ea offendẽtes deũ aut ꝓximũ:ſʒ ſuꝑflua dãtes
paupib ⁊ oꝑa pietatis exercẽtes ꝑueniẽt ad vi⸗
tã ſempiternã.nõ em̃ talib diuitie ſũt ad dãna⸗
tionẽ. Eſſe em̃ diuitẽ nõ eſt culpabile. Deꝰ nãq;
dluites ⁊ potẽteſ nõ abijcir cũ ipᷣe ſit diues ⁊ po
tẽs vt ðꝛ Job.xxxvj.ſed inoꝛdinata affectio ⁊ in

iuſte acqͥſitis maculat poſſeſſoꝛẽ.Et iõ inqt Se
neca ad Lucillũ, Neq; em̃ diuitiaꝝ poſſeſſionẽ

—

6

XXX

—

tibi interdico:ſed efficere volo vt illas intrepide
poſſideas:qð vno ↄſeq̃ris mõ ſi te etiã ſine illis

beate victuꝝ tibi ꝑſuaſeris.Aug.q̊ʒ in li.j de ci⸗

uitate dei.cx. exp onẽs vba Apłi ſuperiꝰ allega⸗

ta dicẽtis.Qui volũt diuites fieri incidũt in tẽ⸗

ptationẽ ⁊c̃.ait. Pꝛofecto in diuitijs cupiditatẽ

repᷣhendit:nõ facultatẽ quã pᷣcipit alibi dicens.

Pꝛecipe diuitibo huiꝰ mũdi ſuperba nõ ſaper
neq; ſperare ĩ incerto diuitiaꝝ:ſed in ðᷣo viuo qꝗ
pCᷣ̃ſvcat nobis oĩa abundãter ad fruenduͦ⸗oles

4*

igit᷑ ego imitari beatũ Ambꝛoſiũ qͥ in q̃dã ome

Nolumꝰ em̃ offendere diuites:ſed volumus ſi

poſſumꝰ ſanare oẽs. Dico vob o diuites ꝙ ſta⸗
tus veſter nõ eſt repꝛobatꝰ ꝓpter diuitias ſiĩ vo

bis ſit illud qð ðꝛ Ecci.xiij. Bona eſt ſubſtãtia

vbinõ eſt petm in ↄſcia. Jõ ð tali diuite ðꝛ. xij.
eiuſdẽ libꝛi.c. Beatꝰvir qͥ inuẽtus eſt ſine macu

la:⁊ qͥ poſt auꝝ nõ abijt nec ſperauit in pecunie

theſaur:qͥs eſt hic ⁊ laudabimꝰeũ.Fecit em̃ mi

rabilia in vita ſua.Lalibo diuitib oferüt opes
ad ſalutẽ:dicẽte ambꝛoſio vbi ſup.Diuitie ſiut
ipedimẽta impꝛobis:ita pꝛobis ſũt adiumenta

vᷣtutis. Patẽt pᷣdicta exeplis. Nã Cõſtãtinꝰmũ

di imꝑatoꝛ potẽtiſſimꝰ ⁊ ditiſſimꝰin cathalago
ſanctoꝝ eſt aſſcriptꝰ. Silłiter iperatoꝛ Sigiſmũ

dus.Et ſanctꝰ Ludouicꝰ rex francie inclitꝰtertij)

oꝛdinis beati Frãciſci. Siliter multi alij reges
pncipes ad regna ꝑuenerũt eterna.Nonne di
ues fuit beatꝰ Job de qͥ ðꝛ libꝛi ſui.j.capᷣ.ꝙ erat

ſimplex acrectus actimẽs deũ ⁊ recedẽs a malo

cui erãt ſeptẽ milia ouiũ ⁊ tria milia cameloꝛũ:
ducenta quoq; iuga boum:⁊ qͥngente aſine: ac
familia multa nimis.Eratq; vir ille magnꝰ int
om̃es oꝛientales. Zacheꝰquoq; diues fuit ⁊ pᷣn

ceps publicanoꝝ:in cuiꝰ? domo voluitxpᷣs ma

nere ⁊ cõuiuari.Et qꝛ bñ diſtribuit ſubſtantiaʒ
ſuam:de eo dixit dñs. Hodie huic domui ſalꝰ
a deo facta eſt: eo ꝙ ⁊ ipᷣe filiꝰſit abꝛae Lud.xix.
Diues q̊ʒ fuit Cẽturio ſub ſe milites habẽs quẽ
xpᷣs nõ dãnauit:ſʒ potius eius fidẽ appꝛobauit
Math.viij.c.di. Nõ iueni cãtã fidẽ i iſrł.Diues

q̊ʒ fuit abꝛaã de q̊ ðꝛ Geñ.xiij. Erat autẽ diues

valde in poſſeſſiõe auri ⁊ argeti ⁊ erat ei ſubſtã/
tia młta.de q̃ loquẽs Hiero.in q̃dã epta ad ſal⸗
uiniã inqᷣt. ec diuiti obſũt opes ſi eis bñvtat᷑:
nec pauperẽ egeſtas cõmẽdabilioꝛẽ facit ſi inter

ſoꝛdes ⁊ iopiã pctã nõ caueat.vtrũq; nob teſti⸗

moniũ ⁊ abꝛaã pꝛiarcha ⁊ qͥtidiana exẽpla ſup⸗

peditãt:q̃ꝝ alter ĩ ſümis diuitijs amicꝰ dei fuit

Alij qᷣtidieĩ ſceleribo depᷣhenſi penas legibo ſol⸗
uũt.De abꝛaã inſuꝑ idẽ ad pachmachiũ ita ſcri

bit. Diueſ erat abꝛaã auro ⁊ argẽto:pecoꝛe⁊ poſ
ſeſſiõe:multãq; familiã hẽbat:ita vt ad ſubituʒ

nũciũ armare poſſʒ exerciciũ iuuenibo electj. Et
q̃truoꝛ reges qͥ fugerãt in helan ſecutꝰoccedeni:
tñ poſt crebꝛũ hoſpitalitatꝭ officiũ dũ hoies nõᷣ

recuſat:ſuſcipere meruit deũ. Hec ille. Q

N -ð

Gürdui
chin
6,Cn
renenirnl⸗
otpats,⸗
Pnode onm
crlungun
—
entvduboles
iminlmuit
hit Gnpmea
onci mai don
ſbe dotlaft

(chriied t

diogſrochrk
Urmſtuech
Ncns Dinhute

Gittocistalt⸗

UMmderdu
OMdeergo
Etdunisni
Ulnkorsstn⸗
Uihvsnndſſolur
MpcArennon
Nzünaur
ſtr,Mni
ſtimmnarstclan
ejdiſtepanue
dchatpuun
isda a,
batdeiuisſugndn
o ſomions
ſpoſis tadici
nüpantscke
maigötured
Ciopecunta qu
Nobanſagereq̃
Nicunmneres
lni ſtlo
mmlerblri Te⸗
liaijc Wdel
Nröflürtnno⸗
Mrdicis
W
m Acünte
deiſnſcnit
ſinagkindti
In ditſoiun
Unaniguasen
ngirehiͤrn
ſtennbv dn

Itfgoſn
dei nrc
uli nbig

tleguirzlef

cererni t,

Ulcanngni

sin
uii
Gol⸗

.2 .

4

le⸗
Pete,
Wralge

1

uisn .
Nule
Nrhurii
indort
nmti Doit

4
4

Wenidon

murg Tom
ſedwang
odinigt

dultisſi
nack itin

—

Uidinire

Wstkſiog
Gduinn.

nbrien
Rsſüracunan

ſii Kͤkinrri

Nnatdn

vom SNni

maſomedi
iinjcien
nmisendo
minandoi⸗
nemriinr

Wrie:n

Arrmmriſd
nlns bobis⸗
uprobene
ruundius
cna lubti
chnudia
8isditi⸗

Lijſũt diuites auari nõ ſeruãtes illð qð

a ſcptũ eſt in.l.ſi ↄſtiterit.C.fini.regun.vbi

ena vſurpates ad eterna ꝑueniẽt ſupplicia.Qui
bus ðꝛ Eſa.xxxiij.Ue qͥ pdarꝭ:nõne ⁊ tu pᷣdabe

ris.Et Aug.inquit tali raptoꝛi. Res quã capis

muſcipula eſt:dũ capis caper.tenes alienũ de⸗
tineris a diabolo. Silłr illi qͥ nimis afficiunt᷑ di

uitijs:ita vt ponãt finẽ ſuũ in e is tãq; auari dã

nabũt᷑. Scriptũ ẽ eĩi Abachuc.ij. Ue qͥ ↄgregat

auariciã malã domui ſue.Lalibb dicit Dauid

PsS. Oiuitie ſi affluãt nolite coꝛ appoonere.qð
no faciebat ille qͥ vt habet᷑ Luẽ.xviij.audiens a
dño ꝙ ſi volebat eẽ ꝑfectꝰdebebat dare ſua pau

4

peribo:ↄtriſtatꝰeſt valde.habebat em mitas di

ulicias.Daãnabunt᷑ etiã illi diuites qͥ potiꝰ atten

dũt lucris tꝑalib qᷓ; aie ſue:dimittẽtes ſpũalia
ꝓ his miſerabilibo terrenis. Quibus dicit dñs
Matth. vj. Nõ poteſtis deo ſᷣuire et mãmone.
Vbt dicit glo. mãmona nomẽẽ demois qͥ p⸗/

eſt diuitijs:nõ ꝙ eas in ſua dinõe habeat:ſj qa

ꝑillas hoies tẽptat. Inſuꝑ qͥ male expendũt di
uicias in diſſolutiõib ⁊ laſduijs nõ ſũt ĩ bono
ſtatu.c.qͥ venatoꝛib.lxxxvj.di.ſicut fecit filiꝰ p⸗
digꝰ qͥ ↄſũmauit oĩa ſua bona viuẽdo luxurio/⸗
ſe Luò.xv. Necnõ ⁊ crudeles pauꝑib ſuꝑflua
ſibi retinẽtes ⁊ elemoſynas nõ faciẽtes.c.ſic hi.
xlvij.di.ſicut patuit ð diuite q vt habet᷑ Lu.xvj.
induebat᷑ purpura ⁊ byſſo ⁊ epulabatur qͥtidie
ſplẽdide.? Caʒaꝝ pauperẽ ⁊ mẽdicũ non reficie

bat de ſuis ſugabudãtijs.Ait em̃ Amb.in pᷣdi/

cto ca. Nõ mioꝛis eſt criminis habẽti tollere qᷓ;
cũ poſſis ⁊ abũdãs ſis idigẽtib denegare.Eſu
rientiũ panis eſt quẽ tu detines:viduaꝝ indu⸗
mẽtũ qð tu recludis:miſeroꝛũ redẽptio ⁊ abſo⸗
lutio pecunia quã tu i archa fodis. Tot g̊te ſci
as bõa iuadere q̃t poſſes pᷣſtare.Dãnabũt᷑ etiã
aliena retinẽtes⁊ nõ reſtituẽtes.ca.pctm̃.de reg.
iu.li.vj.vbi ðꝛ.ꝙ nõ remittit᷑ pctm̃ niſi reſtituat᷑
male ablatũ. Ille q̊ʒ eſt auarꝰ de quo ſcriptũ eſt
EccS.iiij.c.Unꝰ eſt ⁊ ſecundũ nõ habet:nõ fra⸗
trẽ:nõ filiũ:⁊ tñ non ſaturant᷑ oculi eiꝰ diuitijs:
nec cogitat dicẽs.Cui laboꝛo ⁊ fraudo aiaʒ me⸗
am bonis. In h̊ q̊ʒ eſt vanitas ⁊ afflictio peſſi⸗
ma. Illi etia miſerabiles auari a dño repꝛobãt᷑
de qbo ſcptũ eſt Eccs.v.Eſt alia infirmitas pelſ/
ſima qua vidi ſub ſole:diuitie ↄgregate in dam
nũ dñi ſui.Sunt em̃ aliqͥ qͥ ſe ſeruos faciũt di⸗
uitiarũ quas etiã ad cõmodũ ꝓpꝛiũ neceſſitate
vꝛgẽte expõere nolũt familiã ſuã ĩ maximis ne⸗
ceſſitatibo dimittẽtes.⁊ tales ſũt in malo ſtatu.

Ait em̃ glo.ſuꝑ Matth.vj.ca.Seruire diuitijs

deũ negare eſt. Huluſmõi aũt erat vnꝰ ciuis cu
iuſdã vꝛbis italie ditiſſimꝰ qͥ vidẽs cinccoꝛium

ſui equi valde fruſtratũ:⁊ quaſi ruptũ nolebat
expẽdere vnũ ſolidũ ꝓ emendo nouo:dicens q
illud ſic antiquũ poterat adhuc ꝑ multos dies

CCLVII

ſic pꝑduraore. Uñ aſcendẽs equũ cũ ad villã ꝑge⸗
ret fractũ eſt ſihi cinctoꝛiũ:⁊ ipᷣe de equo cadens
82. Unuſqᷣ ſq; ↄtentꝰſuo rẽ nõ expeccʒ iu
ris alieni.Ettales ꝑ vſurã vł alio mõ illicito ali

fracco crure ex ũuᷣla infirmitate moꝛtuus eſt. Iſti
auari ſunt ſerui tot dñoꝝ:quot in capſa denari
os habent. Uñ legit᷑ in cronica ð nugiſ philoſo
phoꝝ.c.xxiiij.q Bio ph̊s de quodã muſerabili
auaro inqᷣt.Nõ hic poſſidet opes ſed opes eum
Et Ecci.x.ðꝛ.Auaro nihil eſt ſceleſtiꝰ:⁊ nihil ini
quiꝰ qᷓ; amare pecuniã.hic em̃ aiam venalẽ hʒ:
qin ivita piecit intima ſua.Ut etiã qͥs nõ dãanet᷑
Apter diuitias nõ debʒ facere ſicut ille qͥ dicebat
Ecci.xj. Inueni requiẽ mihi.mãducabo de bo⸗
nis meis ſolꝰ.Nõ ſic aũt faciebat Alexãder ma/⸗
gnus q cũ ꝑ quandã ſiluã ꝑgeret ⁊ ipᷣe cũ ſuo ex
ercitu fere ſiti deficeret oblatũ ſibip magno mu
nere cyphũ aque in terrã effudit nolẽs ſolus bi/
bere poſtq; potũ ſuis militibꝰ nõ potuit comu
nicare.Dʒ aũt qͥlibet diues meminiſſe ꝙ Chꝛyß.
alt.Deus diſpẽſatoꝛes diuitiaꝝ ſuarũ nos eſſe
voluit nõ dños.Et Amb.in ca.ſicut hi.xlvij.di.
inqͥt.Dicet foꝛte aliqͥs.Quid iniuſtũ eſt ſi cũ ali
ena nõ inuadã ꝓpꝛia diligẽtiꝰſeruo.O ipudens
dictu.qͥd ꝓpꝛia dicis.que ⁊ ex qᷣbus tecũ in hũc
mundũ detuliſti:qn ingreſſus es in hãc lucem

qjñ de matris ventre exiſti:qᷣbus facultatibo q̃⸗

ſo:qͥbus ſubſidijs ſtipatus igreſſus es. Nemo
Gꝓpꝛiũ dicat qð cõmune ẽ:pluſq; ſufficit ad ſũ⸗

ptu violenter obtenſum eſr. Nunqͥd iniquus ẽ

deus vt nobis non eq̃liter diſtribuat vite ſubſi
dia:vt tu quidẽ eſſes affluens?⁊ abundãs:alijs
vero deeſt ⁊ egerent.an idcirco magis quia ⁊ ti⸗
bi voluit benignitatis ſue experimẽta conferre:
⁊ aliũ per virtutẽ patientie coꝛonare.cu vero ſu⸗
ſceptis a deo muneribꝰ:⁊ in ſinũ tuuʒ redactis
nihil te reputas agere iniquũ ſi tam multoꝛum
vite ſubſidia ſolus obtineas. Quis em̃ tam in
iuſtus eſt tãq; auarus qᷓ; qui tam multoꝝ ali/
menta nõ ſuũ vſum:ſed abundantiã ⁊ delitias

facit. Hec ille.Dicit autẽ ph̊ᷣus.ij.de animalibo.

qꝙanimalia magni coꝛpoꝛis ſunt pauce genera
tionis:⁊ cito ſeneſcũc ac moꝛiũt᷑. C(uiꝰ rõ eſt.qa
cibus eoꝝ tranſit in incrementũ coꝛpoꝛis ꝓpꝛij

⁊ nihil vel parũ in materiã ſeminis.⁊ ideo ſtatiʒ

pingueſcũt ⁊ faciliter ſuffocant᷑.Et ſimiliter di⸗
uites voluptuoſi omnẽ ſubſtantiã ↄuertentes
in abuſum ꝓpꝛiũ:ſic impinguati ſũt graues ad
generandũ pꝛolesꝭ boni operis. Sũtq; debiles

⁊ ſteriles in virtutibo ac foꝛtes in vitijs:vt dicit

Gꝛego.in ca.Om̃es.xlvij.di.peioꝛes tamẽ ſune
illi qui nec ipᷣi vtunt᷑ diuicijs quas habent: nec
alios vti permittunt ex ardoꝛe auaricie.Conm a
talem auarũ inquit Marcialis poeta.Nec ſibi
nec alijs pꝛodeſt dũ viuit auarus.Unde philo
ſophus.ij.ethico.dicit.Pꝛodigꝰ multo melioꝛ
videt᷑ eſſe illiberali.qm̃ hic quidẽ multis ꝓdeſt:
ille aũt nulli:ſʒ nec ſibijpᷣi.Dicit qͥʒ Eſopꝰ i fabu
lis ſuis. Pauperiꝰ nihil ẽ qᷓ; miſer vſus opũ.ta
les credũt lucrari ⁊ ↄᷣuare:⁊ mag expendunt.

Bermo

Quia ðꝛ in vulgari pꝛonerbio.Plus expendit
auarꝰ qᷓ; liberalis.Uera eſt em̃ ſentẽtia Mõta⸗

narij in luna celeri.c.xlvj.Furari famulos dñs
cõpellit auarus.Unde dicit vulgare pꝛouerbiũ

Materfamilias dura facit familiã furari. Ca⸗
nis famelicus coꝛiũ rodit.Et Salomon Pꝛo
uerb.xv.inqͥt.Cõturbat domũ ſuã qͥ ſectat᷑ aua⸗
riciã.Et Ecci.x.ðꝛ.Uiro cupido ⁊ tenaci ſinerõ
ne eſt ſubſtãtia.Areſt.q̊ʒ.j.rhetoꝛice inqͥt. Diui⸗

tẽ eſſe ẽ in vti magis qᷓ; i poſſidere.

Ed tales ſtulti auari ſũt ſiłes ſerpentib⸗
ſ pidper cuſtodiẽtib: qͥ nec ipᷣi piper come/
duũt nec alios acciꝑe volũt:ſʒ mira auidi

tate cuſtodiũt:⁊ vix cũ igne expelli de mõtibo il⸗
lis pñt:ꝓpter quã cauſaʒ piper nigreſcit. Et hoc
exẽplũ ponit Albᷣ.vbi ſupᷣ.vbi etiã dicit ꝙ auari
cia eſt ſubiecti ꝓpꝛij ↄſũptiua.Auari em̃ dũ fili⸗

os ditare qrũt:male comedũt ⁊ male bibũt: ac
vix doꝛmiũt:⁊ dũ alijs ↄſulũt:ſeipos ↄſumũt.
Et q;tũ ad h̊ ſiłes ſũt galline q;̃ ſic affici pullis

ſuis vt nihil q̃ſi comedat ⁊ vitã ſuã negligat vt

filijs reliq̃t cibaria. Uñ icedit tota hiſpida alis
demiſſis ⁊ voce rauca:⁊ tñ pulli qñ ſunt adulti

a parẽte diſcedũt:nec de ea aliquã curã gerunt.

Et ꝓpterea miſeri diuites ſũt cãdele ſiłes:q̃ vt ali
os illumiare poſſit:ſeißam ↄſumit. Subiũgit
q̊ʒ pᷣdieꝰ docoꝛ di.one in h̊ homies rõnales
ſũt auibo ſtulcioꝛes. Nã milui:vultures ⁊ acci/⸗
pitres nolũt filios ipinguari:imo ne impingue

ſcãt filios adultos de nido exire cogunt ⁊ q̃rere
ſibi eſcaʒ. Sũt q̊ʒ auari ſiles griffonibo ⁊ leoni⸗

bus aureos mõtes cuſtodiẽtibo in Indie ꝑtibꝰ

qᷣ etiã ex auro nullã vtilitatẽ habent: ⁊ tñ alios
ne tollat ĩpedire nõ ceſſant.Dicit q̊ʒ ibidẽ qĩ In
dia ſt᷑ foꝛmice ad canũ magnitudinẽ q̃ tata aui⸗

ditate auꝝ amãt ꝙ q;uis nullũ frucũ ex eo gci
piãt:pus tñ pñt occidi qᷓ; auꝝ ab eiſ auferri.In
qt q̊ʒ ꝙ auari fũt ſiłes talpe qᷓ nũqᷓ; oculos ape

rit:ſʒ q̃ſi ceca ĩcedit:terrã ↄtinue fodit:⁊ vſq; ad

ſaturitatẽ de ea nõ comedit:ſꝑ timẽs ne ſibi de/
ficiat.Et b eſt qð inqͥt autoꝛ aſtrolabij Eſt ſilis

talpe metuẽtis mãdereterraʒ.ne ſibi deficlat:ſic
perit illa fame.Quãauis aũt in vita nõ apꝑiat tal

pa oculos:aperit tñ in moꝛte.Quia auari qͥ ĩ vi
ta ſua ceci fuerũt: in moꝛte cognoſcũt ꝙ diuitie
hoiem iuuare nõ pñt:ſʒ plurimũ ad ſalutẽ ipe⸗

diũt.Et h̊ eſt qð ðꝛ Job.xxvij.Diues cũ doꝛmie

rit nihil ſecũ affert:aperiet oculos ſuos ⁊ nihil i
ueniet niſi pctm̃:appᷣhendet euʒ inopia ⁊c.Et h

ſufficiat ꝓ pᷣma parte noſtri ſermonis.

Pars ſcðᷣa ð tribo małl ↄditõibo diuitiaꝝ. S
Ro declaratiõe ſcðᷣe ꝑtis nr̃i ſermo/
nis ſciendũ eſt ſcptũ eſſe Hiere.xxij.
p ca. Terra:terra:terra:audi vocẽ dñni
Que vᷣ ba expõi pñt dupłr. Pꝛimo

ꝙ ter noĩet᷑ terra ꝓpt illos auaros qͥ

coꝛde oꝛe ⁊ oꝑeterenis lucris ſꝑ iſudãt. Secũ⸗

—

do ꝙ ter replicet᷑ vᷣbũ terre ꝓpr tres peſſimas cõ
ditiões q̃s terrene habent diuitie. Et in h̊ ſenſu
clamabat angelus Apod.viij.capᷣ.habens vo⸗
cem vnius aquile volatis dicens. Ue ve ve ha⸗
bitantibo in terra.De qͥb tribo malis ↄditiõib⸗
auaricie tractaturꝰ dico ꝙ pᷣma ðꝛ laboꝛis.Se

cũda timoꝛis.Tertia ⁊ vltima doloꝛis.Pꝛima

ↄditio opũ mũdanaꝝ ðꝛ laboꝛis. Affligũt em
diuitie amatoꝛes ſuoſ triplia uvo⸗gſzinus
ðꝛ mẽtalis.Scðs coꝛꝑalis.Tertiꝰ cõſciẽtialis.

Pꝛimꝰ laboꝛ ẽ mẽtalis.qꝛ mens eoꝝ qͥ diuiti⸗

as amãt nũqᷓ; põt eſſe qᷣeta:eo ꝙ cũ ĩ diuitijs ſa
tietatẽ qᷓrat:illã i eis nũqᷓ; iueniũt:dicẽte Salo⸗
moneEccs.v.Auarꝰnõ iplebit᷑ pecunia.Unde
Oꝛatiꝰ ĩ epłis ait.Sꝑ auarꝰeget.Et Hiero.ad
Demetriadẽ vᷣginẽ.Diuitiaꝝ amoꝛ iſatiabilł eſt
Etiõ exclamat GBualterius i alexãdriadeli.viij.
Quid tibi diuitijs opꝰẽ q̃ ſꝑʒ auar eſuriẽ pariũt
Et Boe.li.ij.de ↄſo.dicit. Seuioꝛ ignib ethne
feruẽs amoꝛ ardet habẽdi.Et ĩ li.iij.eiuſdẽ oꝑis
Auaricie nihil ſatis ẽ.Et iteꝝ.Quauis fluẽte di
ues auri gurgite Nõ expleturas cogat auarus
opes.Oneretq; bacis colla rubꝛi litoꝛis. Rura

q; cẽteno ſcidat opima boue. Nõ cura moꝛdax

deſerit ſuꝑſtitẽ. Defunctũq; leues nõ comitant

opes.Et Amb.i.c.ſicut hi.xlvij.di.ðt.Nec ſatie/

tas vnqᷓ; nec finis adheret cupiditati.Et Sene

ca ad Luc.Uidiſti aliquẽ canẽ miſſa a dño fru
ſta panis aut carnis aꝑto oꝛe captãteʒ. Quicqͥd

excipit ꝓtinꝰintegrũ deuoꝛat:⁊ ad ſpem vẽturi

inhiat. Idẽ euenit nob:qͥ cqͥd expectatibo foꝛtũa
pꝓijcit:id ſine vlla voluptate dimittimꝰſtatiʒ ad
rapinã alteriꝰ attẽti ⁊ erecti.Et iteꝝ idẽ dicit.Cõö
gerat᷑ ĩ te qͥcqͥd multi locupletes poſſident ⁊ vl⸗

tra puatũ pecunie modũ foꝛtuna te ꝓuehat:au

ro tegat:purpura veſtiat.⁊ ad h̊ modꝰ delitiaꝝ

⁊ opũᷣ te ꝑducat:vt frã marmoꝛibo ſcõdas.Nõ

tm̃ trahere ſʒ calcare diuitias liceat. Accedãt ſta
tue ⁊ picture ⁊ qͥcqͥd ars vlla luxurie elaboꝛaue

rit maioꝛa cuꝑe ab his diſces.Naturalia em̃ de

ſideria ĩfinita ſũt:⁊ falſa opinioe naſcẽtia vbi de
ſinãt nõ habẽt.Et Boe.in.ij.de ↄſo.ait.Si quã

tas rapidis flatibo icitꝰ pontꝰ vᷣſat᷑ arenas.aut

qᷣt ſtelliferꝭ edita noctib celo ſydera fulgẽt. Zã
tas fůdat opes:nec retrahat manũ pleno copia

coꝛnu. Humanũ miſeras haud ideo genus ceſ
ſat flere qnerelas. 2

Auare ſtulte ⁊ inſipiẽs audi qͥd de te bic

o Hiero.ĩ ꝓlogo pᷣncipij biblie dicat. Aua
ro deeſt ta qð hʒ qᷓ; qdð nõ hʒ.Talis ẽſilis

igni cui qᷓnto plura ĩponunt᷑ ligna:tãto plꝰ ar/

det ⁊ maioꝛẽ efficit flamaʒ. Jõ Juuenalis inqͥt.
Creſcit amoꝛ numi quantũ ipᷣa pecunia creſcit.
Et Oꝛatiꝰin epiſtolis.Quãto plura paraſti:to⸗
to plura petis.Et idẽ dicit Gualteriꝰ vbi ſup pᷣ
dici vᷣbis addẽs. Et habẽdis acriꝰ ardes. Sic

qꝙq; famẽ faciẽs defectũ copia nutrit.Et qͥdã vᷣſi /
ficatoꝛ noſter ait. Quo mag accumulat:plꝰ iſa

ſkleen e
ſheholop icſei⸗

tiiliicniſdß,

Trſchatan,i
liligeun /dn
Grunote Hicn⸗

4 77

Gitvcnenninen
toinien
Ehoczenamaut
Ctnenosdootun
Gnorobu'
locd Poren
ſhemtancnpnn
rwaomäsune
ſoscoltuie
Hiborlewsit
NMilulickoi
AONenn
Giuua Luoli⸗
ſiürhole ndanr
lrctRabn'
locccirörraver
tnick niari
Naiyerialls
CAtnokfſtannſotn
oeqdamoſocde

sq, bos licrſit

ſuincineeſt vclor
mlegries ve
Imepecite mann
Nehtofat die
Nummzſnis q
chchinis eſſepi
nccfee Ooſcdea
Vlutgigenewti
niar.
Kugb
iden
ſogtcinee
nhiſenemür
L Angn
gini
tqöet
uihen

(igegeinnnct
solicir
Moaultneer

Mmjtavorban

Melopigeg
niallert

nn
Mna Inte
DDonas

Ancaldi .
r ni
nſnin
ziliienſige
uünsfti
nsren

dellens

nj.diſer⸗
piditnn dr.
emiſa anin
aprürg
rad ſpem iin
wecarihfti
imirrinſu
ucn icidu⸗
ns polenn
wnae E
dbm?t
norihlidni ſ
slar erün
lommrduer
ſuunlseRN.
euſiu ſbil
an G
atanmnus Ar

ügleno cohe
gnnsc

digüderti

biedir
Lsili
rdn
Puuli

39cude
Ano
med
—R J

Foliũ

tiabił ambit. ⁊ ſꝑ deſint ne ſibi parta timet.Au/
dio auare qͥd de te Caſſiodoꝛꝰ dicat in ſuis epi

ſtolis. Idropici moꝛe qͥ płꝰbibẽdo plus ſitit pe
cunie cupiditas auaro ex multiplicatiõe grade

ſcit.Et h̊ eſt qð inqͥt autoꝛ aſtrolabij. Idropico

ſimilis nũq; ſatiat᷑ auarꝰ. Ex lucro lucri multi⸗
plicãdo ſitim.Et facit ad pᷣdicta illud qð legit᷑ ĩ
fabulis poetaꝝ:ſcʒ Mida rex petijt ab apol
line deo ſuo ꝙ qᷣcqͥd tãgeret auꝝ freret:⁊ cõceſſũ
eſt ei.Cũ g̊ᷣcibũ vel potũ manib vel labijs tan/
gerer fiebat auꝝ.⁊ ſic fame moꝛtuꝰeſt.Quo dat᷑
itelligi ꝙ auarꝰ ſꝑ diuitias aꝓpetit:q tñ ſũt cau/
ſa moꝛtis ſue.Hãac aũt cupiditateʒ habebat ille
Marcꝰ craſſus romanꝰ decuiꝰ moꝛte fac mẽ⸗

tionẽ Lucanꝰ in pncipio ſui oꝑis di.Cũq; ſuꝑ⸗

ba foꝛet babylon ſpoliãda tropheis Aurxonijs:
vmbꝛaq; erraret craſſus inulta. Bella geri pla⸗
cuit nallos habitura triũphos. Pꝛedictꝰ em̃ i⸗
peratoꝛ auarꝰ vnꝰ ex trib regẽtibo iperiũ roma
nũ ſociꝰ Pompei ⁊ Ceſaris cũ obſideret ciuita
cẽ babylonie a parthis fuit deluſus qͥ ei ꝓmiſe⸗
rũt maximã auri quãtitatẽ:ꝓ q̃ recpiẽda ingreſ
ſus eſt ciuitatẽ babylonie:⁊ ſtatim ab eis appꝛe
hẽſus ⁊ ligatꝰ ẽ ⁊ liquefactũ auꝝ ab ipſis in oꝛe
eiꝰ crãſfuſũ eſr dicẽtib ſibi.Auꝝ ſitiſti:aurũ bi⸗

be.O maledictũ vitiũ auaricie:tu es illud de q̊

Seneca ad Ludllũ inqᷣt. Cũ cetera vitia cum ſe
neſcẽte hoie ſeneſcant:ſola auaricia iuueneſcit.⁊

hoceſt qðᷣ aſculanꝰ poeta inqt.Om̃ia peccata ĩ

hoie ſeneſcũt pᷣter auariciã q̃ frõdes virides ſer/

uat. Et rõ eſt.qꝛ ſicut in ſenibo deficit caloꝛ natu

ralis cũ vita:ita illis videt᷑ ſꝑ ꝙ eis debeãt defi⸗

cere neceſſaria? ſꝑ timẽt ne ſibi terra deficiat.Et
ĩ hocqͥdã meꝰſociꝰ eqͥ parabat auaros boui di⸗

cens.ꝙ bos licet ſit magnꝰ coꝛꝑe:tñ ex naturali
foꝛtitudine eſt velox ad curſũ.ſicut etiã multi eqͥ

magni ⁊ grãdes velociter currũt.Sʒ iõ bos ita
lente inceditæ mature.qꝛ ſꝑ timet ne terra ſibiſb
pedib deficiat.Dicit aũt Tulliꝰ in li.de ſenect᷑.

Auaridia ſenis qͥd ſibi velit nõ intelligo. Quid
em̃ abſurdiꝰ eſſe põt qᷓ; qͥ minꝰ reſtat vie:eo piꝰ
viatici qᷓrere.O ſceleratiſſimũ auaricievitiuʒ:tu
es illud qð pene totũ oꝛbẽ repleſti. Septũ ẽ em̃
Hiere.vj.A maioꝛe vſq; ad minoꝛẽ oẽs auari⸗

cie ſtudẽt:⁊ a ꝓpha vſq; ad ſacerdotẽ cũcti faci⸗

unt dolũ.dDe hoc inſatiabili deſiderio diuitiaꝝ

loqᷣ? OQuið in.j. de faſtis di. Tꝑe creuit amoꝛ qͥ

nũcẽ ſũmꝰhñdi.vix vltra qͥ a ꝓgrediat᷑ hʒ. ¶
Auare ꝓfecto tu es lupꝰ rapax.ã inqͥt

o Alb. vbi ſupᷣ. Lupꝰ oẽ illud vꝛit et nõ vi/
Aitc qð pede pᷣmit.⁊ ẽ fera rapax ⁊ crude⸗
lis q rabie rapacitatis om̃e qð põt occidit. In
qñ gregẽ inuadit:ſi ipeditꝰ nõ fuerit:oues om⸗/
nes occidit:⁊ qð deuoꝛare nõ põt:ſub t᷑ra ſi po/

teſt occultat:vt po ſtea comedat. Sʒ vtinã vſu/
rarij ⁊ auari haberẽttimoꝛẽ lupi.ã lupꝰvalde

ignẽ ⁊ lapides timet. Uñ ſi qͥs duos lapides ſi

mul colliſerit:lupꝰ qudaciã oẽm ꝑdit.⁊ fugit ſi

qs poſt eñ foꝛtiter clamauerit. Iſti autẽ lupi bi

pedes ⁊ domeſtici nõ mouent᷑ ad camoꝛe pᷣdi⸗
catoꝝ ↄtra eos vociferãtiũ:nec timẽt lapidatio
nẽ q̃ nõ finit᷑ ⁊ ignẽ qͥ in ꝑpetuũ nõ extinguetur
Habet etiã lupꝰ hãc cautelã.lã timẽs pericu⸗
lũ filijs nũqᷓ; pdat᷑ in lo in qbus filios nutrit
ſʒ ſꝑ a remotis.Quare vſurarij ſi filios ſuos vt
lupi amarẽt ſaltẽ a pᷣda ſue ↄuicinie abſtinerent
vt filijs pacẽ vicinoꝝ relinquerẽt. Iſti aſt lupii

Qpiũt vicinos ſuos ante alios depꝛedari.Sed

iſtas rapinas diu retinere nõ poterũt: nec filijs
diu poſſidẽda relinqᷓre. Ait em̃ auctoꝛ ĩ li.ð mo
ribo medicoꝝ.c.xxvij.Stare diu nequeũt q̃ ma
le parta vides.Et Ouidiꝰin li.ſine ti.inqᷣt. ſon
habet euẽtꝰ ſoꝛdida pᷣda bonos.Et Seneca ad
Lucillũ.Nulli cui rapina feliciter ceſſit gaudiũ
rapti durabit i poſteros.Tales relinquẽt rapi/
nas extraneis poſſidendas:dicente Eccliaſtico.
xiiij.ſui libꝛi.ca.Qui aceruat ex anio ſuo iniuſte
alijs ↄ gregat ⁊ bonis illiꝰ aliꝰ luxuriabit᷑. Iſti
igi ꝗqͥ ꝓximos depᷣdant᷑: ab alijs oppꝛiment᷑ et
ſpoliabũt᷑. Uñ ðꝛ Ecci.xj. Multi potẽtes oppᷣi
iſũt valide ⁊ głioſi traditi ſũt in manꝰ alioꝝ.
On debet g aliqͥs nimiũ affecta UIHU
n re res trenas q nõ ſũt ve diuitie:qð ptʒ
ĩ moꝛte ⁊ poſt moꝛtẽ.Nã i moꝛte dedu//

cũt hoĩem ad denudationẽ ⁊ ſũmã pauꝑcatem

Job.j.Nudꝰ egreſſus ſũ ð vtero matrꝭ mee:nu
dus reuertar ũlluc.Et.xvj.c.eiuſdẽ libꝛi. Saccũ
cõſui ſuꝑ cutẽ meã.Moꝛtui em̃ ſacco iuoluũt᷑.
Poſt moꝛtẽ vᷣo deducũt ad eternã penuriaʒ: ſi

cut patuit Luce.xvj.de illo diuite qͥ ad tantä de

uenit penuriã ꝙ nõ potuit habere guttã aqᷓ. Itẽ

tpalia nõ ñt aliquẽ felicitare:nec ditareveracit
m ab extrinſeco ⁊ alieno nõ fit va de⸗

Nã ᷣm phm ab
noiatio.Nõ em̃ granũ milij magnũ ðꝛ magni⸗
tudie mõt:necethiops albo albedine niuis:nec
qs diues pecunia aliena. Pecunia vo nõ ẽ ho⸗
miĩs ſʒ mũdi cũ oib alijs mundanis rebb. Qð
ptʒ. Si em̃ canis duos hoies ſeqᷣt᷑:cuiꝰſit igno
rat᷑.ſʒ cũ ab inuicẽ ſeꝑant᷑:canis dñm ſuũ ſeqᷣt᷑.
Quaſi due aũt ꝑſone ſũt hõ ⁊ mũdꝰ.ſʒ cuiꝰ ſint
diuitie hoiĩis an mũdi nõ videt᷑ invita:ſʒi moꝛte
diuitie remanẽt ĩ mundo:⁊ hõ nudꝰ recedit a ſe
culo. Inſuꝑ diuitie ſũt nociue eaſ habẽtib.Si
cut eĩ carnes ſũt nociue oſſibo.qꝛ iõ a canibꝛ ro⸗
dunt᷑.⁊ fructꝰ ſũt nociui arboꝛibo.qꝛ iõ diſcerpũ
tur:ſic diuites ꝓpter diuitias patiunt᷑ inſidias
latronũ:oppᷣſſiones pᷣncipũ ac potentũ:exactio
neſq; officlalii. XN
Ecũdꝰlaboꝛ q̊ diuitie affligũt ſuos ana
s toꝛes eſt coꝛꝑalis.de quo Oꝛatiꝰ inqͥt in
ceplis. Impiger extrẽos currit mercatoꝛ
ad indos. Per mare pauperiẽ fugiens ꝑ ſaxa ꝑ
ignes.Et Luca.lib.iij.ait.Ferrũ moꝛtẽq; timere
auri neſcit amoꝛ.Et Ecc̃s.ij.ðt Salomõ.Cũcti
dies eiꝰ pleni ſũt laboꝛib ⁊ erũnis. Virgiliꝰ q̊ʒ
in geoꝛgicis inqᷣt. Laboꝛ oĩa vinat Impꝛobo:⁊

Bermo

duris vꝛgẽs in rebo egeſtas.Et Caſſiodoꝛꝰ iĩ li.
de charitate ſui ⁊ dilectiõe dei ca.iiij. Ubi copia

diuitiarũ maioꝛ exuberat:ibi ſe Suioꝛ moleſtia

ſolidtudinis totiꝰ turbatiua qͥetis intrudit.Et

Ecẽi.xj.ðꝛ. Saturitas diuic nõ ſinit eũ doꝛmi⸗

re.Et Mõtanariꝰ in luna celeri.c.j.ait. Mens
ſꝑ varijs hebetat᷑ dedita curis.Eapꝛopter Sa⸗

lomon ↄſiderãs laboꝛes auanicie nihil aie ſalu⸗

ci ꝓdeſſe Ecẽs.ij.c.inqͥt.Cuʒ me ↄuertiſſem ad
vniuerſa oꝑa q̃ fecerũt manꝰ mee:⁊ ad laboꝛes
in qᷣbus fruſtra ſudauerã:vidi in omibo vanita

tẽ ⁊ affliccionẽ animi:⁊ nihil ꝑmanere ſub ſole.

O igit᷑ auare neqͥſſime ꝓfecco tibi dici põt illud

Senece ad Paulinũ de ↄſolatiõe.Omis vita

tua ſuppliciũ eſft. y
Ertius laboꝛ diuitiaꝝ ðꝛ ↄlcẽtialis: de
t ò aAug.in ſermõe de innocentibo ait. Au
crũ ĩ archa:dãnũ i ↄſcia.Quis em̃ expli/
cet q̊t pctis onerat᷑ auaroꝝ miſera ↄſcia.Ob cu⸗
piditatẽ nã q; fiũt rapine:furta:ſymonie:violẽtie
depᷣdatioes:vſure fraudes:ꝓditciões:iniuſticie:
etvt ita dicã oĩa mala atq; facinoꝛa. Uñ Uirgi.i

ij. Enei.ait.Quid nõ moꝛtalia pectoꝛa cogis:au

ri ſacra ſames. Quaſi dicat:ad oia mala.O vo⸗
ratrix animaꝝ auaricia. o ardens ignis cupidi
tatis.o peſtiferum venenũ diuitiaꝝ. Magna ſi
quidẽ incredibiliſq; multitudo gentiũ ꝓp᷑ aua

riciã demergit᷑ in iferni ꝓfundũ.O perditi aua⸗

ri vos eſtis ſiles cete:qð dũ cibũ appecit ⁊ ꝑguu/
los piſces deuoꝛare cupit:vt iquiũt phᷣi natura
les. ⁊ etiã Alber.vbi ſupᷣ quẽdã odoꝛifeꝝ fumũ
in mare ex faucibo mittit q̊ alios piſces qͥ odoꝛi⸗
fera amãt ꝓditoꝛie ad ſe trahit.⁊ ſtans aꝑto oꝛe

eos in ventrẽ recipit:nec vltra exire ꝑmittit. Sic
vſurarij dulebo verbis ad ſe pauꝑes trabũt:q̊s

tandẽ ſpoliãt ⁊ occidũt.Dicit etiã pᷣdieꝰ doctoꝛ

vbi ſupᷣ ꝙauari ſũt ſimiles aranee:q nõ ceſſant
teias texere vt beſtiolas inuoluere poſſint:⁊ ea⸗

rũ humiditatẽ ſugere.⁊ ſic ꝑ ↄſeques eaſ occide

re.Nã ⁊ filij aranee mox nati telas aſcendũt ⁊ te

xere incipiunt quaſi in ventre matris didicerint
quõ decpere poſſint. Sic ⁊ ꝑ omia auari ⁊ ma
xime mercatoꝛes iniqͥ ⁊ vſurarij verbis duplici
bus telas texũt qͥ bus ſimplices ⁊ idiotas iuol
uũt:⁊ totã eoꝝ ſubſtantiã ſugũt:nec ſua perdi⸗
tiõe contenti mox natos docẽt mendacia dicere
fallacijs aſſueſcere ⁊ cõputis lucratiuis intẽde
re:nec attẽdũt que eis in futuro poſſint euenire
Narrat em̃ Auicẽna ꝙ ſunt quidã lupi qui ap⸗

petũt naturaliter piſces:⁊ illa vilia comedũt:q̃ᷓ

de huis retibo piſcatoꝛes eijciũt.⁊ qñ ea nõ inue
niũt ad retia accedũt ⁊ oĩa deſtruũt.Sic veniet

tẽpꝰ qñ diabołꝰ deſtruet retia mercatoꝝ:vſura

rioꝝ:pᷣdatoꝝ ⁊ oĩm auaroꝝ in om̃ibo peccadꝭ ꝓ
labentiũ.Scriptũ eſt em̃.j.ad Zimoth̊.vj.Ra⸗
dix oĩm maloꝝ eſt cupiditas.Et iõ ad Ephᷣ.v.c.

oñdit Apłs grauitatẽ auaricie dicẽs. Auaricia
eſt idoloꝝ ſenuitꝰ.Qð intelligẽdũ eſt m Nico.

de Lyra ꝑ quãdã ↄfoꝛmitatẽ.qꝛ ita ſe babʒ aua .

rus ad numũ:ſic idolatra ad idola:ponẽs oẽm

ſuã ſpem ⁊ cõfidentiã in diuitijs.⁊ hoc reſpectu
auanicia dict᷑ maximũ peccatoꝝ.qꝛ ꝑ illam ↄtẽ

nit᷑ deus ⁊ ſummũ bonũ amoꝛe viliſſimerei vt
inqͥt beatꝰ Lbo.ij.ij.q.cxviij.ſlihil em miſerius
qᷓ; deũ ꝓpter numũ cõtcẽnere.c.duo ſunt.xij.q.j.
O auaricia iniqͥ ſſima tu es illa que excecas ra⸗
tionẽ.xlvij.di.capᷣ.ſicut hi. Ubiait Amb. Sicut
hi qͥ per inſaniã mente tranſlati ſunt:nõ iaʒ res
ipᷣas:ſed fantaſias paſſionis ſuevident:ita etiã
mens auari ſemel vinculis cupiditatis aſtricta
ſemꝑ aurũ:ſemꝑ argentũ videt:ſemꝑ redditus
cõputat:⁊ gratius intuet᷑ aurũ qᷓ; ſoleʒ. Ipᷣa q̊ʒ

eius oꝛatio ⁊ ſupplicatio ad deũ auꝝ q̃rit. Hec

ille.O auare neqſſime ꝓfecto tu agis ↄtra legeʒ⸗
naturalẽ.q̃ dictat oĩa debere eſſe cõia.S.differt.
vlij.di.et.ca.dilectiſſimis.xiij.q.j.O ſceleratiſſi⸗
mũ vitiũ cupiditatꝭ ꝓpt᷑ tuã iniqtatẽ comburet᷑
mũdꝰ.Ait em̃ ſctũs Bonauẽ.in.iiij.di.xłvij. q;
lõ deꝰ purgauit mũdũ aqͥs:illũ ſubmergẽdo tẽ⸗
poꝛe diluuij.qꝛ tũc maxiĩe regbat icẽdiũ libidis.
Ueꝝ qꝛ ĩ fine mũdi maxie regnabit frigꝰtenaci⸗
taᷓ ⁊ auaricie:dicente dño Matthᷣ̊.xxiiij. Qm̃
abũdabit iniqᷣtas:refrigeſcet chanitas multoꝝ.

Cũ medicine habeãt fieri ꝑ ns ·i. cthico pur

gabit᷑ mũdꝰ per ignis incẽdiũ.
Ecuũda ↄditio peſſima diuitiaꝝ dicit᷑ ti/
ſ moꝛis. Cruciãt nẽpe ſe diligẽtes timoꝛe
ↄtinuo. Nã qͥ nimis ad diuitias afficit:
ſꝑ eſt pauidus:timet inimicos:nõ minꝰ foꝛmi⸗
dat amicos.Nõ cõfidit in vxoꝛe:nõ in filijs:nec
in foꝛtiſſimis ſeris.abſcõdit ſepe aut ĩ terra:aut

inter muros pᷣ timoꝛe pecunias.Terret᷑ ad ſoni

tũ venti:ad motũ feneſtre:ad ſaltũ munis ſuſpi
cando ſemꝑ om̃ia latrones eſſe. In inneribus
ei arboꝝ vmbꝛe terroꝛẽ incutiũt:⁊ vbiq; ſemper

viuit ſuſpectꝰ. Uñ Job.xv.ðꝛ.Sonitꝰterron in

aures eiꝰ.⁊ cũ ſit paxſꝑ inſidias ſuſpicat᷑.Et Te

uitici.xxvj.ſcriptuù eſt. Terrebit euʒ ſonitus folij
volantis.Unð Juuenalis. Pauca licet poꝛtes
argenti vaſcula puri.Nocte ſteraggreſſus gla/
diũ quẽcũq; timebis.Et nocte ad lunã trepida
bis arũdinis vmbꝛã.Et Seneca in li.tragedia

rũ ait.O ſi pateãt pectoꝛa ditũ Quantos intus

ſublimis agit foꝛtuna metꝰ. Peccoꝛa pauꝑ ſe⸗
cura gerit. ſlecſibi felix pauꝑ babet᷑. Niſi feliceſ
cediſſe videt. Boetius q̊ʒ.ij.de ↄſo.dicit.O pᷣdla

ra opũ moꝛtaliũ beatitudo:quã cũ adeptus fu

eris ſecurꝰ eſſe deſiſtis.Ecõtra vo Lucanus de

paune li.v.exclamat dicẽs.O vite tuta facultas

Paupis. Et Juuenalis. Catabit vacuꝰ oꝛa la
trone viatoꝛ. Lucanꝰ etiaʒ li.viij. Mũdi ſecurꝰ

euũ.Uerꝰ pauꝑ agit:diues vᷣo auarꝰnũqᷓ eſt ſe
curꝰ. Un Gualtenꝰ de caſtilione li.j.inqᷣt.ſon
murꝰ:nõ arma ducẽ tutant᷑ auarum.Etad pꝛe

dicta poteſt dari exemplũ de illo auaro qui ma
gnũ theſaurum poſuit in quodas muro ſue c⸗

ecſven ia
ftgenonte.

ultſinetime⸗
Moftbolur
eti Rron
uütat ſopu,
Clnmorobnn
ſoiſola duie
Pagemnolofe
Degnemnabee
buan
1 Wahf
re
unanmon
aſbnzoſſüͤri
ſunitnürr n
Muglo ſuls,
ſxrcolaepal
ſyyneleriana
Zulſinaorco
Gig nücanibon
Naldairendrn
SCoſenui
koſepoſcre
nre QAveoiae
obeſteperm
Nulnas rapiut
ſneſereqoo
Gporee. Sa
Gchideyt
llauefinro,
leſeotoue
oſtpelſpffi⸗
Mätefterſe,
Aſataebe
dcheniti
Snideni
. Moen
Pinmin
Quumbenes
upautdell
ſcbarcogti
clurmed
nimtin
er,Oigite
uochpſctn
ag alli

guſde
aſruſ⸗
and⸗
eateggn
dnb Sin

Geridr

Nüaur ie
wagon
edge
n
deniczud
dünie
Sbriii
Wdrte
aidieen

diuins dan

ſedlligars in
A diuitaogf
wreniinflen
ſchearriems
nas Tmntudi
ce Junds
iſuitt

pauulan und

Ouamosnrns
S
dadck,ſliftid
e,odice

iur öig

SS
ie

mere:⁊ fecit deſuꝑ pingi ſepulchꝛũ xpᷣi dauſum
cũ bꝛeui ſic dicẽte. Hic eſt locus vbi poſuerunt

euʒ.Et qtidie ibi ſtare ad oꝛonẽ ſe ſimulabat: ⁊=
aſpiciebat ſi murꝰ in aliq̃ eſſet fracꝰ. Cũ autẽ ſe
mel ad villã ꝑrexiſſet:ſtatim eiꝰ fuliꝰ cũ eẽt mali
cioſus:⁊ ſuſpicaret᷑ ibi eſſe patris ſui theſauruʒ
fregit murũ ⁊ abſtulit oia:⁊ poſtea fecit muruʒ
refici ſicut erat pᷣus:⁊ fecit ibi depingi ſepulchꝝ
xpᷣi aꝑtũ cũ angelo habẽte vnũ bꝛeue in manui

q̊̃ dicebat. Surrexit:nõ eſt hic.Et ſic ille auarus

deluſus fuit. Ex qͥbus oibo aparet ꝙpauꝑ qui
viuit ſine timoꝛe dici põt ditiſſimꝰ.Ait em̃ Eſo⸗

pus fabula.xxvij.Oẽs vincit opes:ſecurã duce

re vitã.At otra de diuitibo qui ſemper in timoꝛe
viuũt ait Eſopus.

Quã timoꝛ obnubit nõ eſt ſincera voluptas.

õ ẽ ſoliciti dulcis in oꝛe fauus.
Rodere malo fabũ qᷓ; rodi perpete cura.
Degenerare cibos cura diurna facit. A

7

Ertia oditio peſſima diuitiaꝝ dict᷑ do⸗
t loꝛis. Afficiũt nẽpe doloꝛe incredibili ſe
diiligẽtes: cũ dimittunt᷑ aut relinquũt᷑ in
vita vel in moꝛte.Nã moꝛiẽtes nihil de ülis ſe⸗
cũ ferre poſſũt. Un Dauid in Ps.Doꝛmierunt

ſomnũ ſuũ:⁊ nihil iuenerũt oẽs viri diuinaruʒ
in manibo ſuis.Et Bꝛeg.inqᷣt.iij.moꝛał.Nũqᷓ;

ſine doloꝛe ꝑdit᷑ qð cũ amoꝛe poſſidet᷑. Gualte⸗

riꝰ q̊ʒ in alexãdriade canit.Citiꝰ toꝛquent᷑ auari
Amiſſi meroꝛes qᷓ; delectent᷑ habẽdo.Uñ ſcien⸗
dũ ꝙ mũdani homies q̃ttuoꝛ maxime appetũt.
Deſiderãt em̃ pᷣmo diuitias multas accumula

re. Scðo ſuꝑ alios aſcendere.Tertio coꝛpꝰ deli

tioſe paſcere. Quarto aniam in voluptatibo nu
trire. Que oĩia eis rapiũt qᷓttuoꝛ heredes.ſ.parẽ⸗

tes:beſtie:vermes ⁊ demones. Pꝛimo paretes

diuitias rapiũt.⁊ iõ ſtultũ ẽ cũ tato laboꝛe diui

tias q̃rere:q̃s opoꝛtet alijs dimittere ⁊ nihil ſe-½

cũ poꝛtare.Scriptũ ẽ em Eccs.v.Sicut nudꝰ
egreſſus ẽ de vtero matris ſue:ſic reuertet᷑ et ni⸗
hil ſecũ afferet ð laboꝛe ſuo. Scði heredes ſunt

beſtie q̃ ſuꝑ foueã aſcẽdũt:⁊ ſtercoꝛa ibi faciunt

⁊ oſſa pedibo frãgunt.Uñ ðꝛ Ecci.x. Heredita⸗
bũt eũ beſtie ⁊ ſerpẽtes.Stultũ ẽ igit᷑ ſuꝑ alios
velle aſcẽdere ꝑ honoꝛẽ ⁊ excellentis:cũ poſtmo
dũ beſtie aſcẽdãt ſuꝑ eoꝝ faciẽ. B
Ertij heredes ſũt vmes qͥ coꝛpꝰ comedũt
? Job. xxj. Simul in puluere doꝛmiẽt: ⁊ v
mes operiẽt eos. Stultũ ẽ igit᷑ carnẽ ſuaʒ
ipinguare q debet poſtmodũ cibo vermiuʒ eſſe.
Quarti heredes ſũt demões qꝗ aiam rapiũt.ſi⸗
cut patuit de illo diuite qͥ aiaʒ ſuã in delicijs te

nebat:cogitãs mult annis gaudere qͥ mox au⸗
diuit vocẽ ð celo dicentẽ.O ſtulte bac nocte ani

mã tuã repetẽt a te:q̃ aũt ↄgregaſti cuiꝰ erũt LCu

ce.xij.O igit᷑ ſtultiſſimi auari qᷓ̃re avobᷣ nõ exclu
ditis cupiditatẽ diuitiaꝝ.q̃ tãto tꝑevos affligit

Ad hoc em̃ natura ipᷣavos inuitat:dicẽte Sene

a9 Ludllũ. Nibil natura qͥ auanicis noſtra;

acpmimur.

*

irritaret poſuit in aꝑto:pedibo auꝝ calcãduʒ acd

pmẽdũ dedit. Et quicqͥd eſt ꝓpter qð calcamur
vulrus noſtros erexit ad ſupe
ros:⁊ quicqͥd magnificũ mirũq; fecerat videri
a ſuſpiciẽtib voluit.Aurũ quidẽ ⁊ argentũ q̃ſi
male nobis cõmitteret abſcõdit.nos ſoꝛtũe ma
la noſtra tradidimꝰ.nos in lucẽ ꝑ que ipugna
remur extulimꝰ:nec eru beſcimꝰ ſũma apð nos

haberi q fuerũt ima terraꝝ. Hec ille. De bᷣ etiaz

Quidiꝰ ĩ pmo methamoꝛ.ait. Effodiunt᷑ opes
irritamẽta maloꝝ. Quãtũ etiã noceãt mũdane
diuitie oſtẽdit Lucanꝰ li.iiij.in fi.dicẽs. Pꝛedi⸗
ta tũc vꝛbi nocuerũt ſecula:poſtq; ambitꝰ⁊ lu⸗
xus ⁊ opũ metuẽda faculcas traſuerſo merues
du biã toꝛrente tulerũt.O igit᷑ auare ſtulciſſime
ſcito ꝙ cito te opoꝛtebit diuitias illas relinque
re:quas tantis ſudoꝛibo adunaſti:tantiſq; ma
lignitatibo⁊ peccatis.Ait em̃ Fulgẽtius li.j.mu
tologiaꝝ.fabula.ix.Omis rapina arida eſt⁊ ſte
rił ac ad euolãdũ celerrima. Et Salomõ Pꝛo/
uerb.iij.inquit. Subſtãtia feſtinata minuet᷑: qᷓ
autẽ paulatim colligit᷑ manu fructificabit᷑.Sʒ
eſt alius auari doloꝛ.quia ſepe etiã volens non
poteſt diuitijs ſuis vti:⁊ eis gaudere infirmita
re impediẽte:vel alijs mulcis decauſis:iuxta il⸗
lud poeticũ.Eger habet numos.De quo etiã lo
quit᷑ Salomon Ecẽs.vj.dicẽs.Eſt malũ qðvi
di ſub ſole.⁊ quidẽ frequẽs apud homines vir
cui deus dedit amicicias:⁊ ſubſtantiã ⁊ bono⸗
rem:⁊ nuhil deeſt aie eius ex omibꝰ que deſide⸗
rat:nectribuit ei deus poteſtateʒ vt comedat ex
eis:ſed homo extraneus voꝛabit ea.Ecõtra vᷣo

volũtarius pauper de om̃i modo gaudet:tãq;

oim diuitiaꝝ poſſeſſoꝛ Paulo teſte.ij. Coꝝ.vj.
Tideo Jacoponus noſter in au C
e Qdib ſuis ĩ ꝑſona pauꝑtad ↄcinit dicẽs.
auperas deſponſata filio marie.
Ab illo ſum dotata imenſo dominatu.
Mea eſt gallia ⁊ angliia.
Et in mari habeo magnã terrã.
Nullus mouet bellu.
Habendo mũdũ in cõtentiõe.
Mea eſt terra ſaxonie.
Et tota illa caſconia.
Mea eſt terra burgundie.
Et tota noꝛmandi.
Meũ eſt regnũ alemanie.
Hibernie ⁊ hyſpanie· U
Tota terra affricana. JJUĩẽ'
Cũ ſcotia ⁊ fryſia.
Wea eſt cerra tuſiſſee „.ͤ⸗⸗
Et marcha anchonitnn.
Romania ⁊ marcha teruiaan..
Et ſimul ſchlauonia. JMñẽBã
Mea eſt terra Sicilie.
Ei calabꝛia ⁊ apulia plang.
Campania ⁊? terra romana.
Cũ pulch:a lumbardia.

Bermo

Regio pedemontana ⁊ ſubaudia.
Kũ italia ⁊ meã voluntatẽ fact.·
Europa aſia grecia ⁊ troia.
Et omis illa plaga.
Mea eſt ſardinia coꝛſica ⁊ crecia.
Eipꝛia ⁊ multe pulchꝛe inſule.
Tot ſũt mihi ſubiecti.
MRnumey dicere nõ poſſum.
Weus eſt ianuenſis.
Möõtis ferratanꝰ ⁊ mediolanẽſis.
Venetus ⁊ ferrarienſis.
NMWauritamia ⁊ albania.
Medli perſi elamiti.
Jacobini ⁊ neſtoꝛini.
Arabi ⁊ echiopes.
Cũ india ⁊ barbania.
Bohemi hungari ⁊ armeni.
Judei turci ⁊ marrochini.
Antiocheni ⁊ alexandꝛini.
CLCũ tota ſaracenia.
Terre herbe ⁊ eaꝝ coloꝛes.
Arboꝛes fructus cũ eoꝝ ſapoꝛibꝰ.
Animalia mihi ſeruientia.
Omia in meo dominio.
Aque flumina toꝛrentes ⁊ mare.
Om̃es piſces ⁊ eoꝝ natare.
Aues cũ earũ volattu.
Om̃es mihi fadũt ioculatiões.
Luna ſol celũ ⁊ ſtelle. .
Intra meos theſauros ꝑui ſũt momẽti.
Sup⸗ꝛa celũ ſtat ũle.
Qui tenet meã melodiã.
Poſtq; habeo deũ meũ velle.
Sum poſſeſſoꝛ omniũ rerũ.
Oim̃es bone res ⁊ pulchꝛe.
Sunt in diuitijs meis.
Poſtq; deo voluntatẽ meã dedi.
Sum domina om̃is ſtatus.
Et in ipᷣm tranſfoꝛmata.
Sto in ſua ſocietate.
Terre mee culte erunt.
Uaſalli quos conduxi habent
Fructus donatos de anno in annũ.
Ex mea liberalitate.
Si totã me deo dedero.
Id qð voluero ſemꝑ faciam.
Toti mũdi dominaboꝛ.
Necſentiam melancoliam.
Uocoꝛ paupertas.
Q diuitie o ſanitas.
Kigus calidũ o aduerſitas.
O aliqua maliecca.
Sitis fames pluuia o vente.
Iniuria o verũ cernamentũ.
De om̃i re ero contenta.
Mittendo in eam voluptatẽ me,ꝗâ6.
Quod nobis facere concedat quii
uit ⁊ regnat Amen.

de multis alijs ſermonibo huiꝰ oꝑp is. D

cebitvos om

neternuz vi⸗

XXXI

Eagdẽè die poſt pꝛãdiũ de vᷣitate Sermo xxxj.

De cuiꝰ q̃libet ꝑte põt fieri vnapᷣdicatio. Et ſicẽ

d nẽ vitatẽ. Joh.xvj.⁊ in euangelio oc
currẽtis dnice. Cũ omia aialia ꝓpꝛie⸗

tate aliq̃ naturali decoꝛent᷑. in cuius

oꝑatiõe gaudẽt ⁊ plurimũ delectant᷑ ̃ᷣm Areſt.

ſentẽtiã in.j.poli.Nõ iĩmerito ph̊i ⁊ ſapiẽtes ma

gno ſtudio qſierũt q̃ nã eſſet pma hois ꝓpꝛietas
ad quã creatꝰeſt:vt ſequẽs naturã ducẽ in ea v
ſari poſſet ⁊ letari.Et mirabile eſt ꝙ totus ſapiẽ
tũ numerꝰin vna determinatiõe ↄuenerit:affir⸗
maueritq; pᷣmã eſſe hoĩis pꝛogatiuã intelligere.

VIñ Cõmetatoꝛ Auerrois in.ij.de aĩa inqͥt.ꝙ pᷣ

ma pfectio aĩe eſt ſca.Oꝛatoꝛes q̊ʒ idẽ tenuerũt
quoꝝ pᷣcipuꝰ Quintilianꝰ in oncipio pᷣmi libꝛi
de oꝛatoꝛia inſtitutiõe dicit.Sicut aues ad vo⸗
landũ:equi ad curſũ:ad ſeuiciẽ fere gignũt᷑: ita
nobis ꝓpꝛia ẽ mẽtis agitatio atq; ſollertia. Unñ
oꝛigo animi celeſtis credit᷑ Hebetes vo ⁊ indo
ciles nõ magis ſᷣm naturã hoĩes dicunt᷑ qᷓ; pdi
gioſa aĩalia ⁊ mõſtris ſimilia.Et Lactantius in
iij.diui.inſtitu.aduer.gen.ait. Naturã hois de

us veri adipiſcẽdi cupidiſſimã fecit. Augꝰ.etiaz

in li.Enchiri.et ponit᷑ in.ij.ſen.diſt.j.inqt. Fecit
deus rationalẽ creaturã vt ſummũ bonũ intel
ligeret ⁊c̃. Quocirca Areſto.in.j.metha.dic̃.Si

cut bonum eſt volũtatis o biectũ ita verũ intel

ligẽtie.Idẽ quoq; phᷣs in.j.⁊.ij.poł.et.j. Phiſi.
ac.vj.metha.ait ꝙ obiecrũ intellectꝰ eſt verum.
Cũ ergo q̃libet potẽtia naturalit᷑ deſideret obie

ctum ſuũ a q̊ recipit ꝑfectionẽ ſuã:vt dicit᷑.ij.de
aĩa.et.ij.ethico.ideo oĩs intellecꝰ naturali incli
natione ad veritatis cognitionẽ attrahit᷑ vt inqᷣt
Zulliꝰ in pᷣmo de offi.et ĩ Luſcu.qſtionibo idẽ
ait. Ineſt mentibo nr̃is inſatiabilis qdã cupidi

tas veri vidẽdi. Eapꝛopter Areſto.in.j.metha.
dicit. Oẽs hoĩes natura ſcire deſiderant.Tante

aũt voluptatis apud phos fuit iuueſtigatio ve

ri vt eã reb oĩibus añnponerẽt.ã⁊ cõmentatoꝛ

ſup. j.metba. ait. Si qs eſtimauerit delectatio)

nem q eſt in ſciẽdo oẽm aliã pᷣtermittet. Unde ⁊

ſocrates tbebanꝰ oia bona ſua abiecit vt vᷣitatẽ
poſſet faciliꝰꝑſcrutari.c.ſocrates.xij.q.ij. Nullꝰ

em̃ eſt aĩie ſuauioꝛ cbo qᷓ; ꝑfecta cognitio verita
tis.vt teſtat᷑ Lactantiꝰ in pn.pᷣdicti oꝑis.qui in
v.eiuſdẽ libꝛi ↄcludit.ꝙ veritas eſt aie pabuluʒ
incredibili q̃dã iocũditate ꝑfuſlum. Ideo Fran

ciſcꝰ petrarcha in ſuis triũpbis dicit.Aliã dele⸗
ctationẽ qᷓ; diſcere nõ reperio.Sed cũ hec verita
tis lucerna neceſſaria ſit oibb ambulantibs in re
gione vmbꝛe moꝛtis: maxime tñ illis expedire
cognoſcit᷑ qͥᷣ nõ tm̃ ſeipᷣos:ſed etiã alios regere
cogunt᷑. Ideo theologi ⁊ diuini doctoꝛes du

dunt ꝙ pncipibo ac pᷣlatis neceſſaria eſt ſcẽtia

ſine q̃ rex a pbo ðꝛ aſinus coꝛonatus:⁊ pᷣlatus

eoinon
ſgianſe
ſmiche
bio . honn. No
fnnig W

mmiatbehi

Ir d N

cardebenron
lnln ſne
Jarnigutl
eheinam⸗ lo⸗
Alhirs u
notnaciſatfn⸗
Owinoclarn
ſitnrwnttnb⸗
firnndigus
hhiſind⸗
Cnſina ni
müigbuntiande
Eeragenlolin
Ntocabuun⸗
rinug r
Mnnſinn.
0 4 zm
( iſend
Wbind
lltidä
Neatofadl e⸗
(Neicniſeie⸗
d Oimcliginn
nis Diia forer
Cpoton? oꝛbis
Ctlegescigerer

0bieerinaut

oplletpoter?
Ulkorön⸗ dia
Ncl gerla Je
ſnperprauen
Uontdefizeiſtr
Cootieut ei 6
menüdoctine.
Nrehd
disodendchn
kinemncen
W
kſinfcae
mnecſobneſime
1PorttiEtan
Demiggalnt
vpenoꝛitgter

es⸗gehtegern

thunſgt
Aumrnft

cien
Ngſolln. 0
Nhans ſoen
idantn

1Sbannse

niin e;
1liin fir
mmiboni nn
Ninwii
iRe di
rlcd.
nie Merche
intini
Ubls gichih
tr,NNr

Mn. LNe

riuutwſ

ſörcinnnnn:

dcraro)
nun inle
bicct Nvun
Gri gi
cogind en
linogie
6ctaethul,
iun ufn
dcnli
nm

ſal infatuatũ appellant᷑ij. q.vij.c.nõ oẽs. Qua
ex re Oꝛigenes dicebat:ꝙ ꝑ regias ⁊ cõcubinas
quas Salomon ſibi aſſumpſiſſe deſcribit᷑: de

quibo habet᷑ Cañ.vj.ſignificant᷑ ꝑegrine ſciẽtie
qbo fraudauit vitatẽ q̃ eſt ſponſa itellectꝰR*.9 E

Ve oĩa attendẽs quidã xpᷣianiſſimꝰatq;

q ſapientiſſimꝰ imꝑatoꝛ ſcienſq; ipamve⸗/

ritatẽ eſſe donũ ſpũſſancci.vt patʒ exver⸗

bis ꝓ themate nr̃o aſſumpt. volẽs fugere igno

rantiã q eſt mater cũctoꝛũ erroꝛũ.c.ignoꝛantia.
xxxviij.di.habebat ſemꝑ ſapiẽtũ ſenatũ ſicut ha
bere debet. vt ðꝛ in.l.humanũ.C.de legi.cũ etiã
habere debeat oĩa iura in ſcrinio pectoꝛis.vt in
l.oĩm. C. de teſta. ⁊.C. de his qͥ.vt indi.l.penulti.
Sicut etiã papa.c.licet.de cõſti.lib.vj. Et quoti
die ipᷣe imꝑatoꝛ illos audiebat in om̃i faculta⸗
te diſputãtes. Dũ ergo ſemel eſſet in quodã viri
dario ⁊ incidiſſet pᷣmo de potẽtia Alexãdri:quẽ

tamẽ modica veneni potio ſuꝑauit:q̃ ſiuit a ſa⸗

piẽtibo ⁊ antiqͥᷣoꝛibo qͥ ei aſſiſtebãt tres q̃ſtiões
mẽoꝛatu dignas. Pꝛima q̃ſit ĩ b mũdo res oiʒ
potẽtiſſima.Scða que ſit in bac vita res oppu
gnatiſſima.Tertia q ſit in pᷣſenti ſeculo res oim

triũphatiſſima.De quibo erit ᷣmo nr̃. Nam hec

eſt valde vtilis ſcia vt ſciamꝰ cui adherere ⁊ a q̊
defendi debeamꝰ. l
Pars pᷣma ꝙ veritas in hoc mũdo eſt oĩum
potentiſſima. F
Uo ad pᷣmũ queſitũ pᷣmus antiquo
q rũ ſapientũ q erat legiſta rñdit dicẽs
Mibi videt᷑ ꝙ imꝑatoꝛ ſit oĩm potẽ⸗
tiſſimꝰ cũ dicat᷑ dominus mũdi.l.de
pꝛecatio.ff. ad.l. Ro.de.iac.⁊.l.bene a Zenone.
C. de q̃dri.pᷣſcrip.⁊.c.adrianꝰ.el.ij.vbi glo.lxiij.
di. Qð intelligit᷑ tñ ſᷣm glo.⁊ doctoꝛes in pᷣnci⸗
pio ꝓhemij digeſtoꝝ rõne ꝓtectõis ⁊ iuriſdictõ
nis.Oñia vo rerũ ſunt ſinguloꝝ:ſed ipᷣe eſt pᷣn⸗
ceps totiꝰ oꝛbis de iure.vij.q.ij.c.in apib.⁊ ipᷣiꝰ
eſt leges cõdere⁊ tollere ac coꝛrigere.l.j.⁊.ij.C.ð
vete.iu.enu.vñ etiã dicit᷑ pater legũ cui ſũt leges
ſubiecte.vt in aut᷑.de inceſtis nup.S.dubitatũ.
⁊ appellat᷑ pater ⁊ aĩa legũ.⁊ nota.ĩ aut᷑.de fide
inſtru.in pᷣn.⁊ dicit᷑ lex alata in terris.vt in aut᷑.

de cõſu.S.vlti. Itẽ ipᷣe imꝑatoꝛ poſt deũ dr cõls

oĩm pater.vt aut᷑.neq; viꝝ ꝙ ex dote.i fi. col. viij
⁊ in aut᷑.de fide iſtru.S.j.dicit᷑:iq imꝑiuʒ deꝰ de

celo cõſtituit. Itẽ ipᷣe imꝑatoꝛ ex cauſa põt tranſ

ferre rerũ dominia.vt notat᷑ in.l.itẽ ſi vᷣberatuʒ.
ff. de rei ven. ⁊.c. ꝓ hũani.de homi.lib.vj.Et illi
oẽs obedire debẽt in tꝑalibo.c.quo iure.viij.di.
Itẽ imꝑatoꝛ coꝛonat᷑ triplici coꝛona.ſ. Ferrea ĩ
aquiſgrani quã accipit ab archiepᷣo colonienſi.
⁊ ſignificat eiꝰ foꝛtitudinẽ. Argẽtea ab archiepᷣo
mediolanẽſi modoecie:⁊ ſignificat eiꝰ mũdiciã
⁊ puritatẽ.Et aurea Rome a papa in eccłia ſctĩ

Petn ad altare ſãcii Mauricij:⁊ ſignificat eiꝰ
ſuperioꝛitatẽ ⁊ excelletiã ſuper om̃s reges:pꝛici
pes:gentes:⁊ natõnes.De quibo coꝛonis poni

CcCLXI

in paſtoꝛali.⁊ etiã habet᷑ ꝑ glo.in demeñ.roma⸗
ni pᷣncipes.de iureiu.que etis ait:q Henricꝰim
peratoꝛ accepit argenteã coꝛonã Mediolani in
eccłia ſancti Ambꝛoſij.Ex his aũt oibo pcʒ excel
lẽtia ⁊ foꝛtitudo imꝑatoꝛie maieſtatis. G
Ecũdus ſapiens qͥ erat canoniſta dixit.
ſ Cũ imꝑatoꝛ ſit potẽtiſſimꝰ vincit᷑ tamen
a papa cuiꝰ dicit᷑ filius.xcvj.di.c.ſi impe
ratoꝛ. Papa igit᷑ eſt excellẽtioꝛ pnceps huiꝰ mũ
di qui debet magis q; qlibet terrenus imꝑatoꝛ
venerari.c.cõſtãtinus.eadẽ di.Aurũ em̃ nõ tam
eſt pᷣcioſius plũbo qᷓ; regia poteſtate eſt oꝛdo ſa
cerdotalis altioꝛ.c.duo qͥ ppe ſũt.xcvj.diſ.Et cũ
imꝑatoꝛ lune cõparet᷑:papa aſſimilat᷑ ſoli:⁊ tan
tum illũ excedit qᷓ;tũ ſol lunã.c.ſolite.de maio.⁊
obe. Itẽ poteſt imꝑ atoꝛẽ iſtituere ⁊ deponere.c.
ad aplice.ð re iudi.libᷣ.vj.⁊.xv.q.vj.c.alius. ⁊.c.
venerabilẽ.de elec.Unð apparet ibi ꝙ ipᷣetranſ
tulit imꝑiũ de grecis in vltramõtanos. Papa
q̊ʒ xrpᷣi vicarius imꝑatoꝛẽ ⁊ oẽs pꝛelatos ⁊ ſub⸗
ditos ligare poteſt ⁊ ſoluere in terris.xxiiij.q.j.
c.q̊dcũq;. Infideles etiã cũ fadiunt ↄ naturãvel
cõtra leges diuinas punire põt.vt inqͥt Oldra.
de lau.ↄſilio.xxj.Faciũt notata ꝑ glo.xvij.q.iiij
c.cõſtituit.⁊.xxviij.q.j.c.ſepe.⁊ ꝑ Johẽm an.in
c.xpᷣianos.de here.lib.vj.⁊ Inno cẽ.in.c.qð ſuꝑ
his. de voto. ⁊ Archi.ij.q.j.c.multi.⁊ perHhaldũ
in ꝓhemio decretaliũ. Papa inſuꝑ condit ⁊ coꝛ
rigit leges eccłie:⁊ habet poteſtatẽ ſupꝛa oẽ ius

poſitiuũ.vt in.c. ꝓpoſuit.de cõceſ.pꝛeben. Et bꝛe

uiter cõcludẽdo nõ eſt diſputãdum de eius po⸗
tẽtia ac poteſtate. Ipᷣe em̃ eſt ſũmus inter om̃s
qui ſolus habet plenitudinẽ poteſtatis.ij.q.vj.
c.qui ſe ſcit.Et pꝛopter ſue dignitatis excellẽtiaʒ
debet oſculari in pede:ſᷣm gloſaʒ in.l.j.C.de do
me.⁊ ꝓtec.lib.xij.vbi etiã dicit pᷣdicta glo.ꝙ ĩ lit
teris ei ſcribimꝰ. Poſt pedũ oſcula beatoꝛũ. Et
dicit᷑ papa a pape que eſt interiectio admirãtis:
quaſi admirabilis in terris:gerens vicẽ dei ᷣm
glo. in ꝓhemio clemẽ.S.hec ſane.inverbo papa.
Vnõ ei dicit᷑ in papaliſta. Papa ſtupoꝛ mũdi.
Ei q̊q; dicit᷑. Beatiſſime pater.⁊ appellat᷑ ſctiſſi
mus.xcv.di.c.victoꝛ.⁊.xj.q.iij.c.penul. H
Ertius ſapiẽs qͥ erat miles dixit.In di⸗
t uerſis ſcripturis res foꝛtiſſima exercitui
cõparat᷑.vnð de btã vgine Maria dicit
Cañ.vj.qꝙ terribilis eſt demonibo vt caſtroꝛum
acies oꝛdinata. In multis q̊ʒ hyſtoꝛijs patet ;
exercitꝰ multos reges ⁊ imꝑatoꝛes ſũmoſq; põ
fices ⁊ erexit ⁊ deiecit.vnde romani totũ ſibi oꝛ⸗
bem armata manu ſubdidere.De quo loquẽs
Vegetiꝰ libꝛo.j.de re mili.c.j.ait.Nulla alia revi
demꝰ ꝓpłm romanũ oꝛ bẽ ſubiugaſſe terrarum
niſi armoꝛũ exercitio ac diſciplina caſtroꝛſvſu⸗
q; militie.De excellẽtia etiã artis bellice inqͥt Ju
uenalis libꝛo vltimo ſatira fi. B
Quis nu merare queat felicis pꝛemia galle

Militie:nã ſi ſubeant᷑ ꝓſpera caſtra.

Quliſqͥ foꝛtis erit fit feliciſſimꝰ idem. J
Alaartus ſapiens qui erat philoſophus
q naturalis dixit. Naturavidet᷑ mihi oim
foꝛtiſſima quam nulle leges coꝛrũpere
poſſunt.inſti.de legit.agna.tu.ijfi
guinis.ff. de regu.iu. Immo nlla lex poteſt tol/
lere ea que cõtinẽt equitatẽ naturalẽ.l.eas obli⸗
gatões.ff.de capi.dimi.Ideo lʒ leges ꝓhibeant
ſpurijs fuijs qui de adulterio vel iceſtu aut ali
ter damnato coitu naſcunt᷑ aliquid a parẽtibo
largiri.vt in aut᷑.licet.C.ð naturali.li.⁊ in.S.pꝛi
mũ quidẽ.in aut᷑.qui.mo.na.effi.legi.colł.vj.et

in aut᷑.ex cõplexu.C.de inceſtis nup. Natura ta

men cũ iure canonico pꝛeualet:vt eis ratiõe ali⸗
mẽtoꝛũ legare poſſint parentes. vt in.c.cũ babe
ret.de eo qui duxit in mr̃imoniũ quã pol.ꝑ ad/
ulte. Et dicit Cinus in.l.nõ omi titulo. C. de ad
mi.tu.⁊ Johãnes de JImo.in.l.lucius.la.ij.S.j.
ff. de le.ij.ꝙ etiã poſſunt dotare filias ſpurias:
qð limitãdũ eſt dũmodo nõ fiat ĩ nimia quã⸗
titate in fraudẽ legis. Ratio aũt quare hec fieri
poſſunt eſt.quia naturalis ſtimulꝰ parẽtes ad
liberoꝛũ ſuoꝛũ educationẽ inducit.l.vnica.S.ſʒ
nec.C. de rei vxo.acci.⁊.l.j.S.ius naturale. ff.de
iuſti.⁊ iu.⁊ inſti.de iure naturali.gen.⁊ ci.in pᷣn.

⁊.c.ius naturale.j.di.Et idẽ inquit Tulliꝰ in.j.
de offi. Refert etiã Plutarchꝰ ꝙ Dionyſius ti⸗

rãnus matri que etate confecta volebat nubere
alt. Ciuitatis legibo vim poſſe inferri:nature ãt
haud poſſe. Natura ergo vincit omia:nec vinci
poteſt etiã a cõſuetudine.quia vt habet᷑.ij.ethi.
ſi aliqͥd violẽter moueat᷑ cõtra naturã nũqᷓ; ta⸗
men aſſueſcet ſic moueri. Ex quibs videt᷑ natu⸗
ram omibo eſſe foꝛtioꝛẽ: cũ naturalia ſint ĩimu⸗
tabilia.S.ſed naturalia.inſtit᷑.de iure na.gen.et
ci. Ad hoc aũt adduci poteſt exemplũ Aſculaui
poete.ã cum Dantes teneret opinionẽ ꝙ ars

vincit naturã:⁊ hoc pꝛobaret exẽplo cuiuſdam

catti:qui arte inſtructꝰ ante eũ tenebat lumẽ qñ
ſtudebat vel comedebat.poeta Aſculanꝰ ĩ qua⸗
dam ſcatula poꝛtauit duos mures quos ante
cattũ dimiſit.At ille ꝓiecto in terrã candelabꝛo

naturã ſequẽs poſt mures cepit currere. Sicq;

natura artẽ ſugauit.
Ulintꝰ ſapiens qͥ erat methaphiſicus di

q xit.Sciẽtia mihi videtur eſſe oim potẽ⸗

tiſſima:que ⁊ reges ⁊ pontifices coꝛona
uit ⁊ exaltauit.De qua inqͥt Caſſiodoꝛꝰlibꝛo.x.
epłarũ:epła.iij. Eruditio litterarũ vitã laudabi
lem ⁊ eximiã reddit acoꝛnatã. Inde pꝛudẽs in⸗
uenit vnde ſapiẽtioꝛ fiat:ibi bellatoꝛ reperit vñ
animivirtutẽ reparet:ĩde pᷣnceps accipit quẽad
modũ ſub eq̃litate cõponat.nec aliq̃ ĩ mdᷣo po
teſteſſe foꝛtuna quã litteraꝝ nõ augeat glłioſa
noticia.hec ille. Juriſte aũt dicũt ꝙ ſciẽtia facit
hoies nobiliſſimos.l.puidẽdũ.C.ð poſtu.Are
ſto.qͥ qʒ in tractatu de bona foꝛtuna.c.ij.ait.Ni⸗

hil melius eſt ſciẽtia⁊ intellectu niſi deus. Sciẽ

2.1. iura. ſan /

tia em ẽ illa per quã catholica fides defenſatur
Unð Legit᷑ ꝙ cum magiſter ſentẽtiaꝝ zelo hũi
litatis feciſſʒ ſe ſeruũ⁊ cuſtodẽ poꝛcoꝝ cuiuſdã
abbatis: Accidit vt dum fieret diſputatio ſolen
nis inter fideles ⁊ hereticos ⁊ cepiſſent ſuccũbe
re fideles: ille ĩicognitꝰcepit ſubtilłr diſputare. cũ
oms cõfudiſſet dixit vnꝰ hereticoꝛu. Certe vł

ru es diabolꝰ aut Petrus lombardus. Cui lle
ait. Non ſum diabolꝰ ſed Petrꝰ lombardꝰ. Cõ
cludit᷑ itaq; inqᷣtiſte metbaphiſicꝰ: ſciẽtia ẽ ex

cellẽtiſſima ⁊ omibo pꝛeualet. De qua ſapiẽtia

loquẽs Salomõ ꝓuer.iij.ait. Beatꝰ homo qͥ
inuenit ſapientiã. Melioꝛ eſt em̃ acqᷣſitio ſapie
negocittõe argẽti⁊ auri puri ⁊ puriſſimi.fructꝰ
eiꝰ pcioſioꝛ eſt cũctis opibꝰ:⁊ oĩa que deſiderã⸗
tur huic nõ valent cõparari. Longitudo dierũ
in dextera ſapiẽtie:⁊ in ſiniſtra illiꝰ diuitie ⁊ glo
ria. UVie ſapiẽtie vie pulchꝛe:⁊ om̃es ſemiteũᷣliꝰ
pacifice.gloꝛiã ſapientes poſſidebũt. Et.liiij.ca.
eiuſdẽ lib.iterũ dicit.Dilige ſapiẽtiã ꝛſeruabit te
glificaberis em̃ a ſapiẽtia cũ eam fueris ample

xatus.dabitq; capiti tuo augmentũ gratiarũ ⁊

coꝛona inclyta pteget te.
Extus ſapiens qui erat hyſtoꝛiographꝰ
dixit. Ambitio mihividetur oĩm foꝛtiſſi
ma:que imꝑatoꝛes ac pontifices:mili⸗
tes ⁊ philoſophos naturales:ac ſapiẽtes quoſ
q; inquietat totũq; oꝛbeʒ conturbat. Quid em̃

mouit Nabuchodonoſoꝛ cõtra tot popłos bel

la aſſumere niſi vt omnẽ terraʒ ſuo ſubiugaret

imperio. Judith.j. Quid impulit Alexãdrum

magnũ vt aduerſus tot reges inſurgeret:niſivt
ſileret om̃is terra in cõſpectu eius:⁊ om̃s reges
⁊ tyrãni fierẽt ei in tributũ.j. Machab.j.Quid
induxit Pompeiũ magnũ cõtra ceſarẽ:⁊ ipſuʒ
ceſarẽ cõtra Pompeiũ ſocerũ ſuum ⁊ cõtra pa
triã:niſi quia vnꝰ nolebat altero ĩferioꝛ videri.
iuxta illud Lucani in.j.Ceſarue pꝛioꝛẽ Pom⸗
peiuſue parẽ.Quid fecit verã eſſe Lucani ſentẽ
tiã i.j.dicẽtj.Nlła fides regni ſocijs:oiſq; ptãs
Impatiẽs cõſoꝛtis erit.Nõne ambitio ⁊ cupi⸗

ditas dominãdi. Uera em eſt ſentẽtia Saluſtij
in cachulinario dicẽtis. Imperij ⁊ diuitiaꝝ cau

ſa bella atq; certamina omnia inter moꝛtales
ſunt. AAA25
Ebptimus ſapiens qui erat oꝛatoꝛ dixit.
ſAmicicia mihi videtur eſſe oĩm foꝛtiſſi⸗
ma: ꝓpter quã inueniũtur aliqui moꝛteʒ

ſubij ſſe:ſicut de diſcipulis pitbagoꝛe legit᷑. Uñ

Salomon Cañ.vlcimo.c.inquit.Foꝛtis eſt vt
moꝛs dilectio.De hac etiã loquẽs AÄreſt.ij.poli.

ait. Amiciciã quidẽ putamꝰmaximũ eſſe bonũ

ciuitatibo.? Saluſtiꝰ in Jugurtino inqᷣt. Non
exercitus neq; theſauri pꝛeſidia regni ſunt ſʒ ve

ri amici.Et Tulliꝰ in lib.de amicicia dicit. Ego
vos hoꝛtoꝛ qᷓ;tũ poſſum:vt amiciciã oĩbus hu

manis rebus anteponatis. Et idem in.ij.lib.de

fine bonoꝛũ ⁊ maloꝛũ ait.Epicurꝰ quidẽ ies di

firtplnanzf
ytarlant.n
riheden
ganae te⸗
fuden ſmwen
—
Drickütemt

Alamir o

gteitm fie
um Genee
unlhe⸗ .
renqſſoan
Aorotwsre⸗
Candqvid en
Gfnszocwlam
Scuilngndedi
Cusſapt
n Dindhr

füpcpe

hcſepotituf
lugveötotoo⸗

liofcllotiöe,
kiuleallum v⸗
norinitorea
ni ſgo ſpae
ſpatſtwo cn
ſutlla uvene
daiſllbtbavr
Mſtle orich
chögibafo
aunochus
guis rbno⸗
lonpetnse
blhinalnnn
Puntnrinl
ainsforrunade
Aer ſolent
ſgacti foren
icun⸗
Plpnteri
rcneliod

onesſan-
ſhictine
Nodarigen

.14
bftnagn?
s: igist
nntundn Atci
Gemtwtponied
ſvo ſobut
npole Seränn
siniurgeran
eins:rofſioſt⸗
Wachab0
acriatit
ri ſonmthn
Amd fnnun
ſarvenir
miſocsalgfin
ckſri S
ruucu
nu inr ud

laron dilt,
cſe ounſoreſi
urdliqvimong
hagotlegi⸗
vt Fonbin
visrlk ihcn
nariniſſehl
mmo ſn
ganmin/
midca X,
ur ie

/

at. Oium rey quas ad btẽ viuendũ ſapia cõga
nit:nihil eſt maiꝰ amicitia nihil vberiꝰ:nihil io

cũdins.⁊ Quintilianꝰli.v.ðclamationũ inquit

õ reꝑio qᷣd in rebo bũanis excogitauerit natu

ra pᷣſtantiꝰamicitia.Et ideʒ ponit Caſſiodoꝛꝰin
li.de amicitia.c.iij.Ex qͥbo videt᷑ ꝙ oibo pᷣualeat

amicitia. De q̃ loqᷓns. Caleriꝰmaximꝰli.iiij.ti.ð

amoꝛe ⁊ dilectione odit q̃ntuʒ ſit hoĩ neceſſaria

Ddili. Deſerta eſt futura vita hoĩs nullius amidtie

cincta pᷣſidio.Et auctoꝛ aſtrolabij inqᷣt.Omnia
dona dei trãſcendic verꝰamicꝰ.Et in.S.illud.in

autẽ.qͥbo mo.nati ef.le.coł.vj.ðꝛ. Nihil ẽ amoꝛe
vebemẽtius. UVbi glo.iqͥt.Nõ frater fri cũ furoꝛ

ule venit. Igneꝰille furoꝛ neſcit bfe modũ. N

Ctauꝰſapiens qͥ erat aſtrologꝰdixit. Si

o cut ponit Ptolomeusaſtrologie maxi⸗
mrmus ĩdigatoꝛ ĩ ſuo cẽtiloqᷣo.Ex cõſtella
tiõib ⁊ plenata ꝝ ĩfluentijs:ea q̃ in mũdo acci⸗
dunt cauſant᷑.Et iõ videt᷑ mihi ꝙnihil meliꝰaut
potẽtiꝰhr̃e valeat hõ:qᷓ; ꝙꝑ ſub bone ifluẽtie pla/⸗

neta natꝰ: cõſtellatiões ⁊ ifluẽtias celeſtes ſequi

ſtudeat.Fato em̃ oĩa fiũt.vt inqt Tulliꝰin li.j.ð
diuinatiõe circa finem. Unde de potẽtia fati ait

ODuidiꝰ.iij.de triſtibo.c.vij. Ratio fatuʒ vincere
nulla vallet. Jõ Lucanus li.vj.iquit. Pꝛeceps
ggit oĩa fatuz. Nec medij dirimũt moꝛbi vitãq;
necemq;.⁊ Seneca in lib.trage.ait. Regit᷑ fatis

moꝛtale genꝰ.? Juuenalis li.iij.ſatira.j.dicit.
Diſtat em q̃ ſydera te excipiãt mõ pᷣmos ĩcipiẽtẽ
Edere vagitus ⁊ adhuc a matre rubentẽ.
Ventidiꝰ quid em̃ qͥd Tullius.an ne aliud qᷓ;
Sydus ⁊ occulti miranda potẽtia fati.
Seruiſ regna dabũt captiuiſ fata triũphoſ. O
O nus ſapiẽs fuit quidã curialis dicẽs.
n Dicat aſtrologꝰqͥcquid velit:qꝛ ego ↄtra
niiü ꝑ experiẽtia ſepe vidi:cognouiq; ma
ioꝛẽ eſſe potẽtiã foꝛtune qᷓ; ſtellaꝝ. Ipᷣa nãq; eſt

illa que ð toto oꝛbe deriſuʒ facit ⁊ de duobo ſub
cadẽ ↄſtellatiõe ꝓgenitis:vnũ in regno triũpha

re facit:alium vero in miſᷣabili ᷣuitute vſq; ad
moꝛtẽ vicitare cõſtringit. Inſuꝑ eundẽ hoĩem
mõ vſq; ad ſydera ꝓſꝑitatibo extollit:ſtatimq;
vſq; ad iferos calamitatibꝰ ꝓſternit.Et ſic veri⸗
ficat᷑ illa Juuenalis ſnia.Si foꝛtuna volet fi⸗

es ð cõſulo rhetoꝛ.Si volet hec eadẽ fies de rhe

toꝛe cõſul.? Ouidiꝰin li.de triſtib ait. Nẽpe dat
⁊ qdᷣcũq; libet foꝛtuna rapitq;.Cirus ⁊ eſt ſubi
to qui mõ creſſus erat. Pꝛoptea foꝛtuna allo⸗
quẽs Oꝛatiꝰin odis inqͥt. e pauper ambit ſo⸗
licita pᷣ ce ruris colonꝰ:te dñam equoꝛis:qͥ cũq;
bithinia laceſſit pelagus carina:te purpurei me

tuunt tirãni. Juuenalis etiã dicit. Sʒ nos te fa

cmꝰfoꝛtuna deam coloq; locamꝰ. Ideo multi
dicere ſolent. Foꝛtuna dea te non curo ego.De
ipſa etiã foꝛtung inqͥt dãtes in pᷣma comedia.c.
vij. Ueſtrum ſapere nihil cõmune cum ea habet
Ipſa ꝓuidet iudicat ⁊ ꝑſequit᷑. Suuʒ regnũ eſt
vc auꝝ:alijs dis. P

CCLxXI

Ecimꝰ ſapiens qui erat qͥdã ciuis nobi
d lis inqͥt.Cõſuetudo mihi videt᷑ oim po
tentiſſima:quevertit amaruʒ in dulce:⁊=
ecõtra. Ipᷣam qͥʒ naturã alterare ðꝛ.vt oſtendit
Auerrois cõmẽtatoꝛ ſuꝑ.iij.phiſic.dicens inter

aglia:ꝙ aliqͥ ita ſunt aſſuefaci cõedere venenũve

eẽt eis ꝓ cbo ⁊ in nutrimẽtũↄuerteret᷑. Jpᷣa etiã
cõſuetudo eſt illa q̃ leges ⁊ ſtatuta vel cõfirmat
vł ifirmat.S.leges.iiij.di.⁊.l.de quibo.ff.de legi.
Jõ inqͥt Tulliꝰin tuſcu.q̃ſtio.lib.ij.Cõſuetudi⸗
nis magna vis eſt.Et Quidiꝰin.ij.de arte amã.
demõſtrãs potẽtiã eiꝰ ðᷣt.Fac tibi cõſueſcat nil
cõſuetudine maltus. Q
Ndecimꝰ ſapiens qui erat quidã ditiſſi
vy mus mercatoꝛ dixit. Pecunia mihi vi⸗
detur oim potẽtiſſima. Inqͥt em̃ Salo⸗

mon Ecẽc̃s.x. Pecunie obediũt oĩa.Et in lib.de

moꝛibo medicoꝛũ ðꝛ. Rex regũ numꝰ dñs ma⸗
net ⁊ dñat᷑:⁊ cũcti reges ſubijciunt᷑ ei. Uñ de ip
ſo dici poteſt hodie illð Joh.j.Oiĩia ꝑ ipᷣm facta
ſunt ⁊ ſine ipᷣo factũ eſt nihil. Et in vulgari pꝛo
uerbio ðꝛ.Diu itie faciũt ſcabioſum ſtare in mẽ
ſa numularioꝝ.Et mulieres dicere ſolẽt.Et illa
gallina cãtat qᷓ ouũ ſentit.Et metrice canit᷑. Nu
mus honoꝛat᷑ ſine numis nullꝰ amat. Numꝰ
vbi loquit᷑ Tulliꝰ ipᷣe tacet. Pꝛopterea dicebat
quidã diues mediolanẽſis. Eſt vnꝰ patronꝰ qͥ
nõ habet vnã mẽſurã ducatoꝛũ. Itẽ videmꝰ q;
bella turbãt quaſdã regiões ſolũ ⁊ aliq̃s gẽtes
tãtũ aliq̊ tẽpoꝛe:ſed pecunia extendictverxilla ſua
ꝑ vniuerſum oꝛbẽ.emini parcit:nullũ qͥeſcere
ꝑmittit:die noctuq; affligit:terrã ⁊ mare petur
bat.Ait em̃ Plato in phedrone.Pꝛopter pecu
niarũ poſſeſſionẽ vniuerſa bella nobis fiũt.Et
Luca.lib.iij.inqͥt. Certamẽ mouiſtis opes. R
Uogecimꝰ ſapiẽs qͥ erat religioſus dixit
d Religio ſuperat oĩa:⁊a nemine ðꝛ poſſe
fupꝑari.vt em̃ ſcriptũ eſt in epła: inter cla
ras.C.de ſũma trini.⁊ fi.ca. Nihil eſt qð ita ne⸗
queat occaſui ſubiacere qᷓ; vera religio. Hecẽ q̃
imꝑatoꝛes⁊ reges ac pontifices hũlliauit.O qͥt
delicate nutritos:q̊t bonis tꝑalibo diciſſimos:
quot laſciuijs deditos:ad aſꝑitatẽ vite:ſtrictiſ⸗
ſimãq; pauꝑtatẽ:atq; ſanctimoniã caſtitatꝭ cõ⸗
mutauit.⁊ que ſunt cõtraria nature in votũ le⸗
tur ꝑduxiſſe. De qbo habet᷑ in. c. ↄtraria.de cõ
ecra.di.v. Nõ em̃ eſt facilis mutatio a ſecło ad
religionẽ.vt ðt impatoꝛ in aut᷑.de mona.S.ſan⸗
cimꝰ.col.j.Qual ſtupoꝛ fuit vbi videre regẽ frã
coꝛũ fieri monachũ ſcĩ Bernardi.Ludouicũq;
eiuſdẽ regni pᷣncipẽ habituʒ tertij oꝛdinis beati
Franciſa affumere: Ludouicũ inſuꝑ regis ſici
lie pᷣmogenitũ fratruʒ minoꝛẽ intrare.Et ſic de
alijs q;płimis. *
Ertiuſdecimꝰ ſapiẽs qͥ erat poeta dixit.

t? Bona fama mihividet᷑ oibus reb p̃ᷣpo

nẽda eſſe:quã oẽs appetũt maxite poete:
Vñ Ouið.in.iij.de arte amman inde Oii petit
2

Bermo

ſacris niſi tãtũ fama poetis: Hoc votũ nr̃i ſum
ma laboꝛis habet.Et ibidẽ iterũ ᷣt. Sed fame
vigilare iuuat qͥs noſcet bomexꝝ. Illios eternũ
ſi latuiſſz opus. Homo em̃ ꝑ bonã famã viuit
in eternũ.vt notat᷑ in.S.filij aũt.ieſti.de excu.tu.
2⁊. ff. ad.l.aqͥ.l.qua actiõe.S.ſi quis i colluctatõe.

Igeo inqͥt ſapiẽs Ecci.xlſ. Curã habe de bono
noie. Bonũ em̃ nomẽ ꝑmanebit in euũ.Et Ja⸗

cobus beneuẽtanꝰ ſui lib.ij.ait. Ille beatuserit
cui bona fama viget. XgYZ
Uarcuſdecimꝰ ſapiẽs qui erat medicus
ꝗq inqᷣͥt. Sanitas mihi videt᷑ oibus huma
nis rebus dignioꝛ ac pᷣcioſioꝛ eſſe.pꝓ qua
recuperãda ⁊ imꝑatoꝛ imꝑiũ ⁊ papa papatũ et
diuites diuitias ⁊ docti ſciẽtiã ⁊ milites artem
bellicã oẽſq; mundi delidas delinquerẽt.vt em̃
inqͥt Phᷣus.j.echi.c.iiij.Deſiderabiliſſimũ ẽ ſa⸗

num eſſe.⁊ in libᷣ.eiuſdẽ oꝑis.c.xxxj.iteꝝ ðt. Ui⸗

ro ſanũ eẽ optimũ eſt:vt nobis videt᷑.Quid eip
deſt hoi hr̃e oia mi imꝑia ſi ifirmitate afflictꝰ
in eis ↄſolari⁊ gaudere nõ põt. Jõ inqͥt Eccłia⸗
ſticꝰ.xxx.c.Nõ eſt cenſus ſuꝑ cẽſuʒ coꝛꝑis.Qua
ex re ait Juuenalis lib.v.ſatira.j.Oꝛandũ eſtvt
ſit mens ſana in coꝛꝑe ſano. Et Catho in ſuis
documẽtis hoꝛtat᷑ dicẽs.Coꝛꝑis auxiliũ medi⸗
co cõmitte fideli Sit tibi pᷣcipue:qð pꝛimũ eſt
cura ſalutis. .
Nꝛũ aũt ſapiẽtũ dicta audiẽs imꝑatrix:
h ⁊ ipa qnto decimo loco allocuta eſt di⸗
cẽs.Quia vidi vᷣificatã eſſe ſniam Oꝛa⸗
tij lib.ij.epłaꝝ:epła.j.qui inqᷣt.Qð medicoꝛum
eſt ꝓmittũt medici:tractãt fabꝛilia fabꝛi. Ideo
ego qͥʒ meã volo aꝑire opinionẽ. videt᷑ itaq; mi
hi ꝙ mulier ſit oiĩim foꝛtiſſima:vt em̃ in multis
hiſtoꝛijs legũ ſupauit imꝑatoꝛes regeſq; ac põ

tifices ⁊ exercitꝰ magnos:multos qͥʒ hoĩes ſan

ctos ac ſapiẽtes deuicit.inter quos fuit Salo⸗
mon:Dauid:⁊ Sãſon. Ideo de mliere dicitur
ꝓuer.vij. Multos vulneratos deiecit:⁊ foꝛtiſ⸗
ſimi quiq; intfecti ſunt ab a. X

Uditis ergo pᷣdictis ſapientũ ſententiss

a impatoꝛ mirifice delectat? eſt:⁊ cupiens
certꝰ fieri de ꝓpoſita queſtiõe: quenã opi
nio pᷣualeret infro gauit quẽdã theologũ in oiĩ⸗
bus diuinis ſcpturis eruditiſſimũ vt ſextodeci
mo loco ſuã ſniam ꝓferret.Qui hũilit᷑ incipiẽs
dixit. Nos habemꝰ ĩ diuinis ſcriptur.ij.Eſdre
iij.c.hãc queſtionẽvẽtilatã.vbi dicit᷑ ᷓ cũDariꝰ
rex perſaꝝ feciſſet enam magnã mgratib ſuis
centũ vigintiſeptẽ ꝓuinciaꝝ:⁊ poſt cenã obdoꝛ
miſſet tres iuuenes qͥ cuſtodiebãt coꝛpꝰ regis:
quoꝝ vnꝰ erat Zoꝛobabel iudeꝰ:dixerũt adin⸗

uicẽ. Dicamꝰ vnuſqᷣſq; ſermonẽ que res pᷣcellit
⁊ qth vicerit dabit ei rex dona magna:purpura

veſtiri:⁊ in auro bibere:⁊ ſuꝑ auruʒ doꝛmire:⁊
ſuꝑ currũ aureũ incedere:⁊ toꝛqueʒ aureã circa
collũ poꝛtare:⁊ ſecũdus poſt regẽ ſedebit:⁊ co/

gnatus Darij ꝓpter ſapiẽtiã ſuã vocabit᷑. Scri⸗

ſcripta ſub ceruicali regis. Cumi

— . D . .

pſit ergo vnꝰ. Foꝛte eſt vinũ. Alius. Foꝛtioꝛ eſt
rex. Sed Zoꝛobabel ſcripſit. Foꝛtioꝛes ſũt mua
lieres. Suꝑ oia aũt vincit vitas.Et poſuerunt

. B git euigilaſſet
rex ⁊ ſcripta legiſſet:cõgregauit oẽs ſapiẽtes re⸗
gni ſui vt ſciret qͥd pcelleret. Et laudauitpmus
vinũ:oſtẽdẽs quõ pꝛeualet oĩbus qui bibũtil⸗
lud:quoꝝ ſeducit mentẽ ⁊ vanã eã fact:oẽmq;
mentẽ tam regũ q; alioꝛũ quoꝛũcũq;ↄuertit in
ſecuritatẽ ⁊ iocũditatẽ ⁊ nõ meminit oẽm triſti⸗
ciã vel debitũ:⁊ oĩa pᷣcoꝛdia facit honeſta.⁊ nõ

tcimet ebꝛius regẽ vel magiſtratũ:⁊ oia ꝑ talẽta

loquit᷑:⁊ nõ meminit cũ biberit amicicie nec fra

ternitatis:ſed ſumit gladiũ.⁊ cũ a vino reſurre⸗/

xerit nõ meminit qᷓ geſſit.hec ille.
Ecũdus aũt vt habet᷑ in ſequenti.c.cepit
ſ loqui de foꝛtitudine regis qͥ terrã ⁊ ma⸗

re obtinet⁊ oĩa que in eis ſunt:ad cuaius
pꝛeceptũ oẽs tremũt:eiq; ꝑ omia obediũt:illiq

tributa afferũt.Qui ſi dixerit.occidite:occidunt
ipᷣeq; ſolꝰ nemini ſubiectꝰ:in delicijs vinẽs:qͥd
cũq; ſibi libuerit factt. 2
Ertius vᷣo.ſ.Zoꝛobabel dixit mulieres
pcellere.que genuefr᷑̃t reges ⁊ oẽs ꝓpłos

⁊ educauerũt eos qꝗ plantauerũt vineas

ex quib vinũ fit:⁊ ipᷣe fadũt ſtolas oiĩim hoim:

⁊ nõ pñt hoĩes ab eis ſeparari.⁊ eis quecũq; p⸗
cioſa largiunt᷑:aurũ ſq; ⁊ gẽmas. Relinqͥtq; ho

mo patrẽ ⁊ matrẽ ⁊vxoꝛi ſue adheret:eãq; plus
qᷓ; patrẽ aut moꝛtẽ duligit:multis qͥʒ vite pericu
lis ꝓpter mulieres homo ſe ſubijcit.⁊ multi de

mẽtes facti ſunt ⁊ ſerui ꝓpter eas.⁊ multi ꝓpter

mulieres oeciſi ſunt. Licet ergo magnus ſit rex

videbã tamẽ inqͥt Zoꝛobabel Apemiẽ filis be⸗
racis cõcubinã regis ſedẽetẽ iuxta regẽ ad dexte/
rã ⁊ auferentẽ diadema de capite eiꝰ ⁊ imponẽ/

tem ſibi:⁊ palmis cedebat regẽ de ſiniſtra ma⸗
nu:⁊ ſuꝑ hoc aꝑto oꝛe intuebat᷑ eã.⁊ ſi arriſerit
ei arridet:⁊ ſi indignata fuerit ei blandit᷑ donec
recõciliet᷑ illi in gratia.Foꝛtioꝛes ergo ſunt mu⸗

lieres. Ad hec aũt vᷣba Zoꝛobabel rex ⁊ purpou

rati intuebant᷑ ſe mutuo. Sed poſtea cepitloqͥ
de veritate dicẽs. DHagna tñ eſt vᷣitas ⁊ foꝛtioꝛ

pꝛe oĩbꝰ. Oĩs em̃ terra vitatẽ inuocat:celũ etiã
ipᷣam bñdicit:⁊ oĩa tremũt es:⁊ nõ ẽ cũ ea qᷣcq;
iniquũ. Iniquꝰ rex inique mulieres:⁊ iniqͥ oẽs
filij hoĩʒ⁊ iniqua oĩa illoꝛũ oꝑa ſi nõ eſt in ipᷣis
vitas:vitas aũt manet ⁊ iualeſcit ĩ e᷑nũ ⁊ viuit
⁊ obtinet in ſecula ſeculoꝛũ:nec eſt apud eã acci

pere ꝑſonas ſed q iuſta ſunt facit oiĩbus:⁊ nõ ẽ

in iudicio eiꝰqͥd iniquũ. Ipᷣa eſt foꝛtitudo regũ

7 ptãs ⁊ maieſtas oĩm euoꝛũ.Bñdictꝰ deꝰ veri
tatis.⁊ deſijtlo quẽdo.Et oẽs ꝓpłi damauer̃t
dixerũt. Magna eſt vitas ⁊ pᷣualet. Et ſunrexit

rex ⁊ oſculatꝰ eſt eũ ⁊ ait.Qꝛ oĩbus inuẽtꝰ es ſa

piẽtioꝛ ꝓximus mihi ſedebis ⁊ cognatꝰme? vo
caberis.Dedit ergo ei dona plurima:⁊ ꝑmiſitei

ꝙ aſcẽderet in hirim cũ magno comitstuad re

. K
4
X

ue
ſol
une
an hir U
rtitoſanſt
hebeteritn
Oluſinn
inglnn. .
ſirflone⸗
iubhinlnin
grineliginyen

ankotbeuain
ſaiidinner⸗
ſwunel⸗
urhl deb
Cntnſt Zrri
Mandlliſiim
ſtſi gnralia
orkm ſcdon
Altineglosde
Cadtoiadlogie

Cchar Kpolchen

Küdeätnöte
fishoamulns⸗
Uuldeoialip
lealeoheintfon
ilrelnoudltu
nnocantmabe
gſalomlea eñn.
lbpolebeacitin
udd uallü⸗
ſfunoes crleor
ſches lopore⸗
lopeiiis iſt
clensckr
fctioraloe
feütmmmnn
cnöeſeperſti
guldigkiantd
tpahperi t

ulcho venii
uifüllrgn

aturgüther⸗
pai Oise

o Frinetz

Nudononi

a der in
ingesr ee
Nlunmdcin
t kolseinrn
Mtudrig

lns hinn
nbijar. ꝛnur

1s,1 ulek

gomagnwstr
wragid
iec:i
noresep
obaben:u
Sen wlaht
finffnntſn
iimurd
irmiuius ;
marlniis
aſinͤckinipis

Acricini ine

t agndtdl
or ousrtlil
cfortinden
Bidic'Xn
s glicnnun
öual. Gin.
oibustni
Aonnu: M
noN

Foliũ

cdificãdã ciuitatẽ ac tẽplũ tribuẽs illi necaria.

Ed hic ſciẽdũ eſt ſᷣm Zho.in.xij. A
ſ ſuo q̊dli.q.xxj.ꝙ lʒ iſta nõ ſint comꝑabi
lia:qꝛ nõ ſunt eiuſdẽ gñis:qꝛ tamẽ ĩ hoc
cõueniũt ꝙ; habẽt mutare coꝛ hoĩs: aliq̃liter cõ

parari pnt. Uinũ imutat vires coꝛꝑales:mu⸗
lier vires ſenſitiuas. In pꝛaccicis magnã ptãtẽ

babet rex:in ſpeculatiuis vᷣo potiſſima ẽ vᷣitas
Quia igit᷑ vires coꝛpales ſubijciunt᷑ aialibus:
⁊aimales itellectualibo:pꝛactice q̊ʒ ſpeculatiuis
iõ ſimplex vᷣitas eſt dignioꝛ ac excellẽtioꝛac foꝛ⸗
tioꝛ.Spũalr aũt ⁊ moꝛalit᷑ ꝑ iſtoꝛũ iuuenũ di⸗

cta intelligimꝰ diuerſas opiniões de btitudine

quas Boeciꝰponit in.iij.de cõſoł.⁊ Arel.j.ethi.
Nã ꝑ vinũ qð fumoſitates ad cerebꝛũ mittit re
pᷣſentat᷑ vana głia illoꝛũ qͥ de foꝛtitudine coꝛpo

rnis aut foꝛmoſitate:vel de nobilitate gñis:mul

taq; ſciẽtia:ſeu de honoꝛib ac diuitijs ſuꝑbien
tes in illis btĩitudinẽ eſſe dicũt:q̃ eẽ nõ põt. B
LXpmoiĩ coꝛꝑalib bonis: qꝛ beatitudo
e eſt vltimꝰ finis.vt inqͥt Areſ.j.ethi. Bo⸗

na aũt coꝛꝑalia nõ ſunt vltima:qꝛ oꝛdi⸗

nant᷑ ad bona aie ſicut ad finẽ. vt oñdũtcheoł.
in.iij.di.xxviij.ergo in eis nõ eſt beatitudo. Qꝛ

cũ ſemꝑ id meliꝰ ſit ad qð alia oꝛdinãtur:vt ait
Phbus in li.de bona foꝛtuna:nece eſt felicitatẽ
quevt inqͥt Areſ.j.ethi.eſt optimũ pulcherrimũ

ac deleccabiliſſimũ bonũ: ꝓpter ſeipᷣaʒ deſidera⸗
ri ⁊ nõ ꝓpter alia.vt ibidẽ Areſ.cõcludit.⁊ nõ ad
alia referri ſed oĩa alia ad ipam.vt declarat Au

guſt.in epła ad Dioſcoꝛũ. Itẽ ſᷣm btitudinẽ hõ

excedit oia alia aĩalia:quia ipᷣe ſolꝰ eſt btitudĩs

capax. vt pulchꝛe ꝓbat Lactã.in.iij.diui.inſti.⁊
etiã hab et᷑ in.ij.ſen.di.j.Cũ igit᷑ ᷣm bona coꝛpo

ris hõ a multis aĩalibo ſuperet᷑:vt ðclarat Areſ.
in li.de aĩalibo.ſicẽ ab elephãte invite diuturnita
te:a leo ne in foꝛtitudĩe:a ceruo in velocitate:ab
ãſere in auditu:a balena ĩ magnitudine:a cane
in odoꝛatu:ab aqla in viſu:⁊ ſic de alijs. Ergo
aĩalia multa eſſent hoĩbo beatioꝛa: ſi in eoꝛꝑa⸗
libo eſſet beatitudo:qð eſt ĩpoſſibile. IJdeo Se⸗

neca ad Lucillũ inqͥt. Si magnꝰ es ⁊ arboꝛes

ſi foꝛtis es et leones:ſi pulcher es ⁊ pauones:ſi
velox es ⁊ lepoꝛes.Ex quo cõdludit ꝙ in coꝛꝑa⸗
lib potẽtijs ñ ẽ felicitas.Et h̊ etiã pbat᷑ alio mõ
ſic. Felicitas eſt ꝑpetua vt oñdit Aug.xxij.de ci⸗
uita.dei.Foꝛtitudo aũt ⁊ vigoꝛ coꝛꝑis tãdẽ de⸗
ficit.iuxta ilð Ouið.in li.ij.de ponto.Om̃ia de
ficiũt tamen animꝰ oĩa vincit.Ergo ⁊c. Non
etiã eſſe põt felicitas ĩ foꝛmoſitate coꝛꝑali.De q̃
quidã głiant᷑ dicẽtes.Deus fecit pulchꝛũ nõ fe⸗
cit pauperẽ.Et Uirgiliꝰ.v.Eney.ait.Gratioꝛ eſt
pulchꝛo veniẽs in coꝛꝑe virtꝰ. Dicit᷑ em̃ puerb.

Vlti. Fallax gratia ⁊ vana eſt pulchꝛitudo.Pꝛo

batur aũt hec veritas ſic. Felicitas nõ põt ſtare
cũ pctõ.Oiĩs em̃ pctõꝛ eſt infelix quo nihil infeli

cdus. vt inqᷣt Aug. xxriij. .j.c paratꝰ. Silr bea⸗

titudo non põt eſſe cauſa pcti:ſicut nec deꝰq eſt

foꝛm. Et Pa

Iſta decẽs facies longi

CCLxII

vera felicitas.vt oſtẽdit Aug.in lib.lxxxiij.q̃ſtio
nũ.Sed foꝛmoſitas eſt cauſa ſuꝑbie:qꝛ plerũ⸗
q; foꝛmoſi ſunt ſuꝑbi.iuxta illud Ouið.in.j.de
faſtis.Faſtus gen pulchꝛis ſequiturq; ſuꝑbia
.Et Paßmmphilꝰ poeta ſui lib.c.ij.ðt. Con
cipit ingẽtes animos fiducia foꝛme. Inq; mo⸗

du dominã nõ ſinit eẽ ſuã. Itẽ eſt cauſa luxurie

iuxta illud Juuenalis lib.ũij. Rara eſt concoꝛ
dia foꝛme Atq; pudicicie. Uñ Franciſcꝰ petrar
cha in triũphis ſuis ait.Cõcoꝛdia eſt adeo rara
in mdᷣo:vt ſũma pudicicia cũ alma pulcritudie
Et Ouidiꝰ in epłis inqͥt. Lis eſt cũ foꝛma ma⸗
gna pudicicie. Item foꝛmoſitas eſt cauſa iuidie
UVnð.ix. Methamoꝛ.inqͥt Quið.Cupit foꝛmo
ſavideri:Et ſi qua eſt illic foꝛmoſioꝛ inuidet illi
Ergo ⁊c̃. Item pulchꝛitudo amittit᷑ iuxta illud
Ouidij de medicamine faciei. Foꝛmã popula⸗
bitur etas Et placidus rugis vultus aratꝰ erit
Et idẽ in.ij.de arte amãdi ait.
Foꝛma bonũ fragile eſt q;tũq; accedit ad ãnos
Fit minoꝛ:⁊ ſpacio carpit᷑ ipa ſuo
Necſemꝑ viole:nec ſemꝑ lilia floꝛẽet
Et riget amiſſa ſpina relicca ro/ſa
Et tibi iã veniẽt cani foꝛmoſe capilli.
Jam venient ruge que tibi coꝛpus arẽt.
Et in.iij.de triſtibo iterũ canit.
is viciabit᷑ annis
NRugaq; in antiqua fronte ſenilis erit
Cũq; aliqͥs dicet:fuit hec foꝛmoſa dolebis
Et ſpeculũ mẽdax eſſe q̃rere tuũ.
Et Scalpuriꝰ in buccolicis aiat.
Nõ hec ſemꝑ eris:perdũt ⁊ gramina floꝛes ⁊c᷑
Ex quibo patet ꝙ in foꝛmoſitate coꝛꝑis nõ po⸗
teſt eſſe felicrttas.
Hn etiã in nobilitate gñis.ſicut putant
n aliqͥᷣ ſe extollẽtes de ſanguinis nobilita
te. De quibs dicit᷑ Oſee.ix. Glia eoꝛum a
partu ⁊ cõceptu. Uera eſt em̃ ſnia Ulixis quaʒ⸗
dixit ↄtra Aiacẽ in oꝛõe facta ꝓ habẽdis armis
Achillis.vt refert Ouið.in.xiij. Metha.dicens
Nã genus ⁊ pꝛoauos ⁊ que nõ fecimꝰ ipſi Uix
ea nr̃a voco.⁊.in.j.de ponto idẽ poeta inqͥt. NHõ
cẽſus nec clarũ nomẽ auoꝛũ: Sed ꝓbitas ma/
gnũ ingenuũq; facit.Et Seneca in libꝛo trage.
ait.Qui genꝰ laudat ſuũ aliena laudat. Jõ Ju
uenalis libꝛo.iij.ſatira.ij.canit.

9

Stemata qͥd faciũt:qͥd ꝓdeſt põtice longo
Sãguine cenſeri:pictoſq; oſtẽdere vultꝰ
Maioꝛũ:⁊ ſtãtes in currib emilianos
Tota licet veteres exoꝛnẽt vndiq; cere:
Atria no bilitas ſola eſt atq; vnica vᷣtus
Vſq; adeo miſerũ eſt aliene incũbere fame

Mallo pater tibi ſit terſiteo dũmodo tu ſis

Eacide ſiłis:vulcanaq; arma capeſcas
Quã te terſite ſimilẽ ꝓducat Achilles.
Quidã tñ głiant᷑ de nobilitate cum ſint ignobi

les:qͥb dici põt illud Juuenal.vbi S.¶ Haioꝝ

vᷣmus qͥſqᷣs fuit llenio:: auc paſtg: fuit: aut

N 3

Bermo

iq qð dicere nolo.Quanto aũt maioꝛes alicui
fuerũt nobilioꝛes:tanto maius eſt vitupꝑiũ ei qᷣ
ab eis deſcẽdẽs ꝑ vitiũ ſe viliſſimũ facit.vt inqᷣt
Juuenalis vbi S. Et fuit ſnia Gaij marij pꝛout
refert Saluſtiꝰ in Jurgitino. vñ Claudianus
inqt. Degenerãt homies vitijs fiũtq; minoꝛes.
J5 cuidã romano glianti de maioꝛũ ſuoꝝ vtu
tcibo alt quidãa floꝛẽtinꝰ. Hoc nõ fecit deꝰ vt bo⸗
nus viuat.Nõ igit᷑ gñis ſed vtutum nobilitas
gratũ deo facit ⁊ idoneũ ᷣuitoꝛẽ.c.venerabilis.
de pᷣben. ⁊ di. Hec eſt em̃ indubitata nobilitas
que moꝛib cõpꝛobat᷑.vt inqͥt Caſſiodo.i epłis
Et Hiero.ad Aelãtiã ait. Uera nobilitas eſt da
rum eſſe vtutibꝰ. Nõ põt igit᷑ eſſe beatitudo in
nobilitate ſanguinis quã ⁊ miłi ſceleratiſſimi
pctõꝛes habẽt qͥ in eo ſtatu ſunt btitudinis ica
paces. Unð Juuenalł lib.j.ſatira.iiij.ait. Nemo
malꝰ? felix. Beatitudo em̃ eſt pꝛemiũ vᷣtutis.vt

ait Arel.j.ethi.qui etiã ibidẽ inqᷣt.ꝙ felix eſt ſine

vituꝑio:qð nõ eſſet ſi haberet in ſe viciũ qð ẽ vi⸗
tuperabile.ᷣm Phm iib.j.magnoꝝ moꝛaliuʒz.
Nullꝰ ergo debet gliari de gñis nobilitate nec
ſuꝑ alios extolli:ſe ꝓpter eã reputãs alijs melio
rem. Inqͥt em̃ boeciꝰ.iij.de cõſoł.c.xij. Ome ho
minũ genus ĩ terris ſilłi ↄſurgit ab oꝛtu. Quid
genus ⁊ pꝛoauos ſtrepitꝰ ſi pmoꝛdia nr̃a: Au⸗
toꝛẽq; deũ ſpectes:nullus degener excat:i vi⸗
tijs peioꝛa fouẽs ꝓpꝛiũ deſerat oꝛtũ.hecille. Jõ

vulgariter ðꝛ. Ruſticꝰ eſt ruſticitatẽ facẽs. So
lam ꝙ illã no bilitatẽ appetere atq; extimare de/

bemꝰ:de qua inqͥt Ouidiꝰ in libᷣ.devetula.
Nobilicas hominis mens ⁊ deitatis imago
Nobilitas hominis vᷣtutũ clara ꝓago
Nobilitas hominis humilẽ releuare iacentẽ
Nobilicas hominis mentẽ frenare furentẽ
Nobilitas hominis niſi turpia nulla timere
No bilitas ho minis terrenas temnere dotes
Nobilitas hominis celeſtia cargpe regna.

Iſti tamẽ vᷣſus dicunt᷑ nõ fuiſſe Ouidij ſed al-

teriꝰ poete.Et Gualteriꝰ de caſtiliõe li.j.ait.No
bilitas ſola eſt animũ q̃ͥ moꝛibꝰ oꝛ=nar. E
mkta etiã ſcia huiꝰ mũdi nõ põt eẽ feli

i citas:qð ꝓbat᷑ multipliciter. Pꝛimo ſic

Per illud nõ põt qͥs effici btũs ꝑ quod
efficit᷑ melãcolicꝰ ⁊ ſubdit᷑ młtis laboꝛibo.quia

vbi eſt felicitas ibi opoꝛtet ꝙ ſit ſũma iocundi⸗

tas ſine aliq̃ afflictiõe:vt declarat Boeciꝰ.iij.de
cõſoł. Sed ſcia facit hoĩem melancolicũ ⁊ eũ la
boꝛe affligit.qꝛ vt ait Areſ.in libꝛo ꝓbleumatũ
parte.xxx.Oẽs excellẽtes viri ſᷣm phiſicã:aut po
liticã: aut poeſim:aut artes:vident᷑ melancolici
eſſe. Salomõ q̊ͥʒ Ecẽs.j.c.inqͥt.Qui addit ſciaʒ
ad dit: laboꝛẽ.ergo in ſciẽtia nõ ẽ felicitas.Se⸗

cũdo ſic arguit᷑. Illud nõ põt aliquẽ facere btm̃

qð ab eo ꝑfecte poſſideri nõ põt.qꝛ nemo ẽ bea

tus donec ei aliqͥd de btitudine deeſt.vt oſtẽdit
Boeciꝰ.iij. de cõſoł.? Aug.in libꝛo de vera ino/
cetia dicit. Beat?nõ eſt niſi qui habet omia que

2

XXXI

vult. Sʒ ſciẽtia nõ põt in boc mũdo ab aliquo
pfecte haberi:qꝛ veꝝ eſt ilð Lactãtij in li.de ira

dei dicẽtis. Mercurij termegiſti extat illa famo
ſa ſnia.ſ.Maioꝛ ꝑs eoꝝ qͥ ſamꝰeſt minima ꝑs
eoꝝ q̃ ignoꝛamꝰ.Ergo in mũdana ſcia nõ eſt fe
licitas.Tercio ſic in eo nõ põt eſſe btitudo qð tã
a malis qᷓ; a bonis ꝑopi põt:vt declarat Aug.
xxij.de ciui.dei vbi oñdit ꝙ btitudo ſoluʒ a bo/

nis põt poſſideri:ſʒ ſciam mũdi tã mali qᷓ; boni

hñt.Imo młti mali ſunt ſciẽtifici etiã ſcia diuia
iuxta illud Mar.li. Undiq; ſuſcepto.c.iij.Sũt
hoiĩies neq; bñ de virtute loqntes. Et młti ſunt

de qᷣbo ðꝛ Hiere.iiij.c. Sapiẽtes ſunt vt faciant

mala:bñ aũt facere neſciũt.Ergo nõ eſt felicitas
in ſcia:qꝛ cũ btitudo ſit ens ꝑ ſe bonũ:nõ cõpa⸗

tit᷑ ſecuʒ aliqð malũ:vc declarat btũs Tho.ij.ij.

q.ij. Si em̃ eſſet btitudo in ipᷣa ſcia que ſupꝑbire
facit:dicẽte apło.j.ad Coꝛ.viij. Scientia inflat.
ſequeret᷑ ꝙ dyabolꝰeẽt oibus hoibo beatioꝛ:qꝛ

eſt ſapiẽtioꝛ ⁊ doctioꝛ. Ut em̃ inquit Iſidoꝛꝰin

viij.Ethi.dyabolꝰ ðꝛ demon a ſcia:qꝛ demõ gre
ce.idẽ eſt qð ſapiẽs latine:vt etiã inqᷣt glo.in.c.fir
miter.de ſũ.tri.⁊.fi.ca.iĩ vbo.dyabolus.Quarto
ſic arguit᷑:ꝓpter illud nõ fit hõ felix quo adepto
efficit᷑ ſtultus:qꝛ ad felicitatẽ reqͥ rĩ᷑ ſũma ſapia

⁊ ꝑfectio intellectꝰpᷣm p̊m.j.⁊.x.Echi.⁊.j. Me⸗

thaphi. Sʒ Viere. lj. ð. Stult?fact?eſt oĩs hõ
aſcia ſua.?⁊ Seneca in li.de trãqᷣllitate animi ait

Aulluʒ magnũ ingeniũ ſine mixtura dementie

fuit. Uidemꝰ q̊ͥʒ ꝙ aliqͥ habẽt magno ſcientiã:qͥ
tñ. nõ habent naturale ꝓ duobo dieb vl hoꝛis
in hebdomada. Et iõ cõiter dicit᷑:ꝙ nõ oẽs ſcien
tes litteras ſunt ſapiẽtes.Unde de quoda hoie
docto ſed ſine naturali dicebat qͥdaʒ. Iſte habet
multũ accidentale:ſʒ naturale minꝰq; cucumer

Et aliꝰ dicebat.Iſte multũ ſtuduit in li.de par⸗

uis naturalibo. Ergo ⁊c̃.Quinto arguitur ſic.

Pꝛopter illud nõ põt fieri aliquis beatus cum
quo põt ad eternã deſcendere dãnationẽ ⁊ ifeli⸗

citatẽ.Aliter ſequeret᷑ cum felicitas ſit ſtatꝰeter⸗
nus vt inquit Aug.xxij.ð ciui.dei ꝙ in eodẽ tꝑe
qͥs poſſet eſſe felix ⁊ infelix: qð eſt ipoſſibile:qꝛ
duo cõtraria nõ poſſunt cõcurrere in eodẽ ſubie

cto.ij. Topicoꝝ ⁊.ij. Periher. Sʒ cũ młta ſcia

põt qͥs deſcẽdere ad infernũ.& ſciẽtia nõ facit ali
quẽ felicẽ vel beatũ.Cõſequentia patet ⁊ minoꝛ

ꝓbat᷑ ea que habent᷑ ĩ legẽda beati Auguſtini
vbi dicit᷑ ꝙ cum Poõtianꝰ ex affrica venies nar/
raſſet vitã ⁊ miracula ülius magni Antonij:ex
clamauit btũs Aug.aſpiciendo Allippiũ ſocuuũ
ſuũ ⁊ dixit.Surgũt idocti ⁊rapuũt celuʒ:?⁊ nos
cũ nr̃is doctrinis demergimur ꝓfundu. F

Nbhonoꝛibo etiam mũdanis nõ põt eſſe
i beatitudo qðò ſic ꝓbat᷑. Nemo vicioſus
ſine virtute põt beatitudinẽ conſeꝗ:qꝛ
ſola virtus eſt ars pueniendi ad finẽ ideſt felici⸗
tatẽ:pᷣm Auguſtinũ in li.ſolilo. Sʒ multi vicio⸗

ſi⁊ ſine ᷣtute baben t honoꝛes.Ergo ⁊c imo taö

loſorrmnie
nirnin
dicnel⸗
ſilri
Gihirckin
Ntinoibo
ſnübonne
erunc
Purnte
Putin
Nngamore⸗
Videciul d⸗
ſrinbo ſobi
enalis ⸗
lbs rbiſuß e⸗
giiiz hono
Uiscſtppar
nlit Td
niſagti
Kfopala
ſchefiare ho
nn hobili
Pontnidtn
rorsoeos
Mepuoni .
Alnal ault.
sdoloꝛe n
oer Gie eñ
ſtiun guätome
leberpprarton
ſeiciscarentirt
nleicäbedoit

colardfure

Rusnods
Coſnemüdar
Junhoſo te
uncnebon
Mürvwpanon
li Nor oſce
Wunmonsa
Nrt (aud
Wltnalti
Csnolts
norſcnce⸗
ſcäſllanorn
rfunrendo⸗
moniſüinne
liai
eiſeduntg
ſenmſte
Molethono
iekio her

rre nre ze, Hhmmnaummeum

ci n ☛’K
ncii

18

8 lonrrſagant
onöͤckfns

donündig

rdris

NuGddn.
l
Nemimm en
damugitni

—

*

Aignstnnenn
inugi di
Gc oſhl
Ganlu lis
anni iutdl
gupentind
ben Pogtn
nl m
160 Mopüd
nüüitchhtnn
gur gfndh,
dansni i

S

*

Foliũ

les ſunt miſeri ⁊ infelices:qꝛ ipſos honoꝛes in⸗

debite vſurpãt vel retinẽt. Malꝰem̃ honoꝛenõ

eſt dignꝰ. iiij. Ethi. Item vt inqͥt ppᷣs in.j.Ethi.
Btitudo eſt in illo qͥ eſt btũs:honoꝛ aũt ſᷣm eũ⸗
dẽ ibi nõ eſt in honoꝛato ſʒ in honorãte. In cuiꝰ
arbitrio ẽ honoꝛẽ exhibere vel nõ:g in honoꝛib

ſũmũ bonũ nõ ↄſiſtit.Et hecrõ eſt pbᷣi vbi ſupᷣ.

ꝛeterea in eo nõ põt eſſe felictas:q̃ habito hõ
ubiacet młtis laboꝛibo ⁊ ꝑiculis atq; inſidijs.
Quia beatitudo eſt ſtatꝰqͥetiſſimꝰſine vllo labo
re atq; timoꝛe ac ꝑiculo:vt declarat btũs Aug.
xxij.de ciui.dei.Sʒ habitis honoꝛibo huiꝰſeculi
ſtatim hõ ſubijct᷑ multis laboꝛib:timoꝛib ac
periculis. Ergo ⁊c̃.De laboꝛiba inquit Mar⸗
tialis vbi ſupᷣ.c.ij. Queris onus magnũ dũ ma
gnũ q̃ris honoꝛẽc.Et ideʒ.c.iij.ait. Sollicitudo
ſrnis eſt pᷣparatꝰhonoꝛ.De ĩſidijs aũt ac ꝑicu
is dicit Iſidoꝛꝰſcdᷣo ſoliloquioꝛũ.c.lij. Citius

patʒ ĩſidijs głioſus:glłia em̃ iuidiã parit. Inui⸗

dia vᷣo ꝑicula generat.hec ille. Pꝛeterea illð nõ
põt btificare hoiem qð nõ eſt ſtabile qꝛ felicitas
eſt bonũ ſtabiliſſimũ.vt ait Areſt.x.Echi. Sed
honoꝛes mũdi nõ ſunt ſtabiles:qꝛ hodie dant᷑
vni ⁊ cras ab eo aufferunt᷑ ⁊ dant᷑ alteri:iuxta il
lud ꝓuerbiũ. undus faccus eſt calceus qͥ in
duit:qui exuit.vñ verificat᷑ illud Pꝛouer.xiiij.
Riſus doloꝛe miſcebit᷑:⁊ extrema gaudij luctꝰ
occupat.Sic em̃ ille qͥ de diuitijs ⁊ dignitatib⸗
ſõniat:quãto magis gaudet in ſõno cũ ſe hmõi
habere putat:canto plus triſtat᷑ cũ euigilans ſe
pᷣdictis carentẽ videt:de qͥbo ad modicũ in ſom
nis leticiã habuit. Ita homo q in ꝓſperitatibo ⁊
dignitatibo fuit:cũ illas amittit valde cõtriſtat
qꝛ eas ꝑ modicũ tꝑis:⁊ quaſi in ſomnis tenuit
qꝛ om̃e mũdanũ gaudiũ quaſi ſomniũ tranſit.
Item hõ ſꝑ ſtat in timoꝛe ũlos amittẽdi:ĩmo ð

altitudine honoꝛis ſepe cadit i magnã ignomi⸗

niã vituꝑatiõis.iuxta illud Martialis vbi ſupᷣ
c.ij. Alcioꝛ aſcenſus grauioꝛ plerunq; ruina.et
Maximianꝰait.Et grauiꝰſũmo culmine celſa

ruunt.⁊ Qaudianꝰlibꝛo pᷣmo in Ruffinũ dicit

Tollunt᷑ in altũ:Ut lapſu grauioꝛe cadant.Et

OPꝛatiꝰin eplis inqt. Quẽ res plus nimio dele

ctauere ſecũde: Mutate quatiũt.Ergo ĩ eis nõ

põt cẽ felicitas:maxime quia honoꝛes mũdani

non ſunt veri bonoꝛes:qð patʒ in moꝛte:⁊ poſt
moꝛtẽ.Nã in moꝛte deducũt ad ſuppeditatiõeʒ

qꝛ ülli allos ſuppeditabãt:tandẽ ab alijs ſup⸗

pedita

unt᷑:qñ ſq; trãaſeuntes hoĩes:et beſtie ac
ſerpentes ſuꝑ eoꝝ foueam gradient᷑.Eccłi.x.Cũ
moꝛiet᷑ homo hereditabit ſerpentes:et vermes:
ac beſtias. Poſt moꝛtẽ vero deducũt ad laci in⸗
fernalis ꝓfunditatẽ Eſa.xiiij. Ad infernũ detra⸗
heris in ꝓfundũ laci. Itẽ honoꝛes inducũt hoĩ
tria mala. Pꝛimo obliuionẽ bñficio ꝝ recepto⸗
rum ſicut patuit Gene.xlj.in pincerna pharao⸗

nis qui ſuccedentibs ſibi pꝛoſperis oblitus eſt
Joſeph interpꝛetis ſui. Secundo inducunt ela

CCLXIII

tionẽ. Unð Gꝛeg.ait. Pierũq; ſi ad regiminis
culmen quis eruperit in elationẽ pꝛotinꝰcõmu
tatur. Sicut Saul q indignũ ſe conſiderãs re⸗
gno pꝛius ſugerat:ſed mox vt ipᷣiꝰregni guber
nacula ſuſcepit intumuit. Tertio inducũt in
cõpaſſionẽ.qꝛ magnates parũ vt plurimũ ſune
pauꝑibus cõpatiètes. Unde Amos.vj.dicitur
Optimates populoꝝ ingrediẽtes põpatice do
mũ dñi nihil cõpatiebãtur ſuꝑ cõtritiõe domꝰ
Joſeph. Expᷣdictis ergo poſſumꝰ etiã argue⸗
re ſic. Beatitudine nõ poteſt quis male vti.pᷣm
Aug.xxij.de ciui.dei.ſed honoꝛibo ſepe homies
male vtunt᷑ ergo ⁊c. Itẽ illud beatũ nõ facit qð
peioꝛẽ hominẽ reddit.vt patet ex pᷣcedẽtibo.ſed
honoꝛ peioꝛẽ reddit plerũq; hoĩem.dicẽte Areſ.

in.ij.magnoꝛũ moꝛaliũ. Honoꝛſmagnꝰfactus

peioꝛes facit.ergo ⁊c. O igit᷑ magnate qui ſtas
in altitudine dignitatis ſclas ꝙ tanto maioꝛes
in inferno patieris penas quãto maioꝛes in
ſeculo habueris dig nitates ſi ꝓpter illas ſuꝑbie
ris. Potẽtes em̃ potẽter toꝛmẽeta patient᷑: Sa⸗
piẽtie.vj. Trãſſumptiue ĩ.c.illð.viij.q.j.Scias

etiã ꝙ tibi deficit vnus clauꝰ ſolus quo teneas

rotã foꝛtune ne te in ꝓfundũ ꝓijciat. Sicut di⸗
xit Uallaſina quidã noie dño Bernaboui vice
comiti:qui erat pnceps Mediolani. Ideo inqͥt
GBualfredꝰ in poetria.c.xxx.
Sub melioꝛe ſtatu ſemꝑ peioꝛa caueto
Nulla fides rerũ:ſequit᷑ poſt mella venenũ:
Et claudit nox atra diẽ:nebuleq; ſerenu
Cũ ſoleãt homini feliciter oĩa verti
Maioꝛi leuitate ſolẽt aduerſa reuerti.
Om̃is ergo potentatus vita bꝛeuis.Ecci.x. Et
ideo eſſe felicitas in eo nõ poteſt.
Uod autẽ in om̃ib bonis tẽpoꝛalibo et
q cõſolatiõiboſſeculi nõ poſſit eſſe felicitas
quia nõ durãt in eternũ ⁊ nõ poſſunt ſa
tiare appetitũ noſtruʒ.que duo requirũtur ad
beatitudinẽ:diffuſe pbaui ſupꝛa in ᷣmone ſcðe
ferie poſt paſcha parte.iij.amẽ ꝙ diuitie non
faciãt hominẽ felicẽ etiam ꝓbo ſic arguẽdo. In
eo nõ poteſt eſſe felidtas quod eſt impedimẽtũ
ſapiẽtie ⁊ virtutis ꝑ quã acquirit᷑ ipſa felictas.
quia illud impediẽs virtutẽ ⁊ illi cõtrariãs eſſet
malũ.ij.Ethi.Beatitudo aũt eſt ſimũ bonum
vt inqͥt Boeciꝰ.iij.de cõſoł.ſed diuitie plerũq;
impediũt virtutẽ:dicẽte Hiero.cõtra Jouinia⸗
nũ.Tegũtur plurimi philoſophoꝝ diuitias nõ
tiñ̃ cõtẽpſiſſe ſed etiã abieciſſe quaſi impedimẽ⸗
tum ſapiẽtie? vᷣtutis.Fecit hoc Sochꝛates quẽ
oĩm philoſophoꝛũ ſecte tanq; ſapiẽtie ⁊ vtutis
vnicũ fontẽ venerant᷑. Ergo in ipᷣis diuitijseſſe
felicitas nõ poteſt. Itẽ inqͥt Areſt.j.Echi.ꝙ feli
citas eſt vltimꝰ finis humane nature:⁊ ꝙ diui
tie nõ ſunt vltimũ bonũ quod querit᷑. Et ibidẽ
ait:ꝙ acqſitio ⁊ amiſſio diuitiaꝝ ſubiacet foꝛ⸗

tune: ⁊ iðᷣo in eis nõ eſt beatitudo.⁊ maxime qꝛ
in moꝛte deducunt boiem ad ſũmã pauꝑtatẽ et

n 4

Bermo

denudationẽ vt habet᷑ Job. xxvij. poſt moꝛtem
vo ad extremã inopiã.ſicut patuit ð illo diuite
de quo habet᷑ Luce.xvj.ꝙ ad tantã penuria de/

uenit ꝙ vnã ſola aque guttõ habe nõ potuit.
De quibo etiã dicit Seneca ad Lucillũ libꝛo.ij.

epłarũ:cpła.ij. Diuitie inflant animos:ſuꝑbiã
pariũt:⁊ inuidiã cõtrahũt.Etideo non poſſunt
Apꝛie appellari bona.quia vt habet᷑ in.l.bonoꝝ.
f..de verbo.ſigni. Bona ex eo dicũtur ꝙ beant:
id eſt beatos faciũt.Diuitie aũt crudiãt.vñ Se/
neca ad Lucillũ ait. Maioꝛi toꝛmẽto pecunia
poſſidet᷑ q; querit᷑.? Areſt.j.Ethi.inqᷣt. Multis
cõtingunt detrimẽta ex diuitijs:⁊ quidã ꝑierũt
ꝓpter illas. Licet ergo diuitie inq;tũ ſunt create
a deo appellent᷑ bone:tamẽ ꝓpter eas nõ poteſt
dici homo felir. vnð Aug.in.j.ſᷣmone de inno⸗
centibo dicit. Eſto bonꝰ qui habes bona. bone

ſunt diuitie:bonũ eſt aurũ:bonũ eſt argẽtũ:bo

ne familie:bone poſſeſſiones: omnia iſta bona
ſunt:ſed vnde facias bonũ nõ que te faciant bo
nũ. Hec ille. Seneca aũt cõtra diuitias loq̃ns
ad Lucillũ ait in quadã epła.Diues quẽ tu feli
cem cũctis admiraãtibo credis ſepe dolet:ſepe ſu

ſpirat:mlłci illũ comitant᷑:vlł muſce ſ. equunt᷑.ca

dauera lupi:frumẽtũ foꝛmice:pꝛedã ſequit᷑ tur
pa iſta nõ hoĩem.diues eſt: q̃tidie potentũ violẽ
tiã timet:ſuſpectã ſemꝑ habet familiariũ fidem
ſemꝑ ĩminẽtes pauet inſidias exteroꝛũ.hecille.
Sed de malis ꝓcedẽtib ex diuitijs diffuſe tra⸗
ctaui ſupᷣ in ᷣmone pᷣcedẽti.Et ideo in eis nõ ſo
lum nõ eſt felicitas ſed ſunt obſtacula ad cõſe⸗
quẽdã ipᷣam beatitudinẽ.dicẽte dño Mat. xix.
Amen dico vobis qꝛ diues difficile intrabit in
regnũ celoꝝ. Et ſic ptʒ repꝛo batio opiniõis illiꝰ
qui dixit vinũ pᷣcellere oibus exponẽdo moꝛa⸗
liter eiꝰ dictũ. L2
VUVi vᷣo dixit regẽ oibus foꝛtioꝛẽ repᷣſen⸗
q tat eos qui crediderũt beatitudinẽ eẽ in
dominijs ⁊ pꝛelatõnibo dicẽtes ꝙꝙ meliꝰ
eſt regere ſtultos qᷓ; regi a ſtultis:⁊ eſſe caput la
certe q; cauda leonis:⁊ ꝙ eſt qͥdã felicitas poſ⸗/
ſe viuere in ſpũ libertatis. Uñ benedixit Moy
ſes populũ iſrael Deut.xxviij.dicẽs. Conſtituet
te dñs in caput ⁊ nõ ĩ caudã:⁊ eris ſemꝑ ſupꝛa
2 nõ ſubter. Qðõð exponit glo.i.pꝛelatꝰ:nõ ſubdi
tus. Sed iſti etiã errauerũt:quia beatitudo eſt
perfectũ bonum. vt oſtẽdit Boeci. iij. de cõſol.
Cum igit᷑ poteſtas ſit maxime impfecta quia
ad alið oꝛdinata eſt.ſ.ad pacẽ reipublice:⁊ mul
tis periculis ⁊ calamitatibo eſt ſubiecta:ergo in
ea nõ poteſt eſſe felicitas. Ideo Boecꝰ.ij. de cõ
ſola ait. Ptãs hũana ſollicitudinũ moꝛſus ex
pellere foꝛmidinũq; aculeos vitare neqt. Et ĩfra
Poteſtateʒ cenſes cui ſatellites latꝰ ambiũt: qͥ
quos terret ipᷣe pł“ metuit.hec ille. Qui em̃ ptã⸗
tem ſibi aſſumit odiet᷑.vt ſcriptũ eſt Ecci.xx. Et

in cõi ꝓuerbio dicit. Pꝛopter moꝛſuʒs delicatũ
mille patit᷑ detrimẽta. Licz ergo dicat᷑. .ad Thi

—

bus oiĩbus cõdudi poteſt ꝙ pꝛelatio eſt ãbitio/

xxXI

mo. v. Qui bene pſüt duplia honoꝛe digni ſüt.

tamẽ ſepiꝰ accidit ⁊ veriłicat᷑ illð Eccs.viij.Do

minat᷑ homo hoĩ in malũ ſuum.ſ.pene tꝑalis.
quia q;to gradꝰ alcioꝛ tanto caſus grauioꝛ eſt.
Unð in figura huiꝰ ſuſpenſi ſunt pᷣncipes po⸗

puli iſrael in patibulis cõtra ſolẽ:iubẽte domi⸗
no Numeri. xxv. vbi dicit Gꝛego. Hoc ſi hboĩes

attenderẽt pꝛelatiões nõ ambirẽt.Dñatur etiaʒ
homo hoĩ in malũ ſuũ culpe moꝛtalis.qꝛ non
ſolũ habet culpã pꝛopꝛiã:ſʒ etiã ꝑticipat de cul
pa ſubditoꝛũ ex ſua negligentia cõmiſſa. Ideo
dicit Ecci.vij.Nõ alliges tibi pctã duplicia:ne
qʒ em̃ eris in vno imunis.Dñnatur etia in malũ

ſuũ pene eternalis:iuxta illð Sapᷣ.vſ. Judiciuzʒ

durlſſimũ his qui pᷣſunt fiet. Srauiꝰem eſt pec
catũ pꝛelati qᷓ; ſubditi.xl.di.ehomo xpᷣianꝰ. vñ
Hiere.v.dicik. Magis hi ſimul cõfregerũt iu⸗

gum ⁊ ruperũt vincula. Seeee qͥʒ de pluribꝰ
u

reddituri funt rationẽ q́; ſubditi.iuxta illð ¶u⸗
ce. xij. Eui plus cõmittit᷑ ab eo plus exigit᷑. Itẽi
exercẽdo officio ſuo ſeipos ↄdenãt dũ alios iu⸗
dicãt de his q̃ ipi cõmittũt.dicẽte Pau.ad Ro/
ma.ij. In quo alium iudicas teipᷣm condẽnas.
Item ab oibus ſubditis iudicat᷑. vñ dicere põt

illö Treñ.iij. Poſuit me dñs tanq; ſignum ad

ſagittã. Maius etiã ſcandalũ ⁊ damnũ ſequit

ex peccato ⁊ malo exẽplo pꝛelati qᷓ; ſubditi. Uñ

Seneca ad Lucillũ inqͥt. Grauiſſimꝰ eſt moꝛ⸗
bus qui a capite diffundit᷑.⁊ Gꝛeg.in paſtoꝛali
Cum paſtoꝛ ꝑ abrupta graditur neceſſe eſt vtĩ
pꝛecipitiũ grex labat. Ideo dicit᷑ ꝙ mal⸗ pꝛela⸗
tus multos ſuo malo exẽplo trabit ad inferos

rxl. di. .ſi papa. Quapꝛopter nibil apud deũ mi
ſerabiliꝰ:triſtiꝰ:ac daãnabilius eſt q; malꝰ pᷣla⸗

tus: vt ſcriptũ eſt in.c.ante oĩa.cadẽ di.Ex qui⸗

ſo ſicut gladius quo ſeipᷣm occidit⁊ pꝛoximũ:⁊
ſicut laqueꝰ quo ſe per gulã ſuſpẽdit: 7 ſicut ve⸗
nenũ dulci melle circũdatũ quo ſeipᷣm ꝑnecat:
2 ſicut oleũ ſuaue in quo dũ ſenſualr natare in/
cipit ſuffocat᷑ ⁊ perit.Et ſic patet ꝙ in platiõibꝰ

nõ eſt felicitas:ſicut credidit ille qui regẽ dirxit e

foꝛtioꝛẽ. “ ðWU
Uii vo mulieres dixit eſſe foꝛtioꝛes rep⸗
q ſentatillos qui poſuerunt beatitudinẽ
in voluptatib:que etiã eſſe nõ poteſt: qꝛ
ad beatitudinẽ ſequit᷑ delectatio pfectiſſima:et
ex ꝑfectiſſimo bono ſibi adeq̃to.qꝛ beatitudo ẽ

ſtatus oĩm bonoꝛũ aggregatiõe pfectus.vt in⸗
quit Boeciꝰ.iij. de ↄſoł. Delectatiões vᷣo volu⸗
ptatũ ſunt im pfectiſſime. Cuiꝰſignũ ẽ:qꝛ bonũ

voluptatis nõ appꝛehẽdit niſi ſenſus: quoꝛuʒ
delectatio in cõꝑpatiõe delectatiõis aie qꝗ eſt vni⸗

uerſalis boni appᷣbenſiug eſt mima. Unð Sa

piẽtie. vij. dici. Om̃e aurũ in cõparatõe illiꝰ are
na eſt exigua. Hinc Boeci' in. lij. de cõſo l. inct
Triſtes eſſe voluptatũ exitꝰ ſiqͥs reminiſc libi

dinũ ſuarũ volet intelliger. que ſi beatũ efficere

ſernbuen
eleſpet⸗
yindalch⸗
ltan i
90 c,
nenifin
Gofutiini don
oeſclans⸗
hnintiln
vnliſß luliil
cGnnkeninge
Gtte intlen
niſleran
toigiſte
Mhibeimdinel
Woru o
Uerirral
ctant Bug
noporn
Nadefdctned
Netuniis
hiarlün
CleeNtp'in
1Duununene
ios n⸗
litenpatcdi
Wune Tlli
mrcögruar
ſes Arctortle⸗
ſclocauthe
ontoptnoone
Mioelefortio
ſpererdedich
idicdt R⸗
Dtbapbilicec⸗
efitans qe
iſoplnionẽ
nabfiaan
lniqinqt.
leſei air que
Tiim gi
aſeiboniſtlle
Lauivoi
¹ (Cdooſen
ckoing
Cuiencn
poſreronzdt
eintnt
hout denwog
ſnincfn
ntpgerlhide⸗
nicſureqcin
WE
harünfene
tndorchlke
Nalt Segein
lar Npngr

„

ndigi
isgid
nagna,
ces
Clh 6 .
Ddime
ls,an
chor deal
niſa Fen
cdlcane
u Wunpeli
Nien
mmusenänt

morpiae
inra

rſuat
tnndin

idtini

ü: dmi

ninD

raniſſin in

uretdſtin

t
mabit 0 en

dlaput ian

sctï
atnde
ini

mmr annald
cnihalſke
o ciinar
ainbennl
nbegſeavs⸗
nies i
Pigiinhn
ſuig un
tstu
6 rielle⸗
naſte

mes oꝑiẽt eos.

poſſent:nihil etiã eẽt qͥn pecudes btẽ eẽ dicerẽt᷑
Hec ille. Pꝛetea coꝛꝑales voluptates in moꝛte
coꝛpꝰ in delicijs enutritũ deducũt ad vᷣmiũ co⸗
meſtionẽ. Job.xxj. In puluere doꝛmient ⁊ ver⸗/
Poſt moꝛtẽ vo deducũt aiam
ad eternã afflictionẽ. Apoc.xviij. Quãtũ in deli

cijs fuit tãtũ date el toꝛmẽtũ ⁊ luctũ.Et oñteri
ipis eſſe felicitas nõ põt. Arel.q̊ʒ.vij.ethi.de mi⸗
ſeria ⁊ dõno voluptatũ loqns ðᷣt.Cõcupiſcẽtie

carnales manitfeſte itellectũ obnubilãt ⁊ ratiõʒ

ipediũc.? Sene.in.j.declamationũ ait. Nibilẽ
t moꝛtiferũ ingenijs qᷓ; luxuria. Siqᷣdẽ ratõʒ
pturbat: intellectũ hebetat: mẽoꝛiã eneruat:ob

liuionẽ ĩmittit:erroꝛẽ infundit: ignoꝛãtiã indu
cit. ⁊ hoĩeʒ q̃ſi beſtiã facit. Hãc qͥʒ opinionẽ po
nentẽ btitudinẽ ĩ voluptatibo repꝛobaui ſupᷣ in

ppma kte huiꝰ oꝑis ſᷣmone.xiiij parte.ij.

Uerũt ⁊ alie de beatitudie opiniões.vñ
f recitat Aug.xix.de ciui.dei.ꝙ Marcus
varro notauit ducẽtas octogita opinio

nes de felicitate:qᷓs phᷣi diuerſimode habuerũt.

De quibo aliq̃s Lactã.in.iij.diui.inſti.refert di

cẽs. Epicurꝰ ſũmũ bonũ in voluptate animi eẽ

cenſet. Ariſtipꝰ in voluptate coꝛꝑis. Caliphon

⁊ Dinomacꝰcirenaici honeſtatẽ cũ voluptate iũ
xerũt. Diodoꝛꝰ in puatiõe doloꝛis ſũmũ bonũ
poſuit.peripatetici aũt ĩ bonis animi ⁊ coꝛꝑis
7 foꝛtune.Trilli ſũmũ bonũ ẽ ſcia.Zenonis cũ
natura cõgruẽter viuere.quoꝛũdã ſtoicoꝛũ vᷣtu
tẽ ſeqͥ. Areſtoteles ĩ honeſtate acvtute ſũmũ bo
nũ collocauit.hec ille. Quibo opiniõibeꝓ nũc di
miſſis ad opinionẽ illiꝰ reuertamur q dixitveri
tatẽ oib eſſe foꝛtioꝛẽ:qͥ repñtat eos qͥi cognitõe
ſũmi ⁊ veri dei dicũt cõſiſtere felicitatẽ.⁊ iſti ſoli
verũ dicũt.Cũ qͥbꝰ cõcoꝛdat Auicẽna libᷣ.ix.ſue
Methaphilice.c.ix.dicẽs ꝙ feliatas ẽ cognitio
pme vitatis qᷓ eſt deꝰ ⁊ cõiunctio cũ ipᷣa vᷣitate.
Iſtã g̊ opinionẽ tenẽtes ſoli debẽt a rege celi pᷣ⸗
miari ⁊ bñficiari.qꝛ ſequũt᷑ doctrinã ſaluatorꝭ
Job. xvij.qͥ inqᷣt. Hec eſt vita e᷑navt cognoſcat
te verũ deũ⁊ quẽ miſiſti ieſum xpᷣm. Eapꝛopter
Tho.ĩ ſũma gẽtiles ðᷣt.O ꝑtet vltimũ finẽvni

uerſi eẽ bonũ ĩtellectꝰ.hoc aũt eſt vitas. +

X quib oĩbus ait ille tbeologꝰ.Ego cõ⸗
ę udo o ſereniſſime imꝑatoꝛ:ꝙ vᷣitas ſo
la eſt oim foꝛtiſſima⁊ potentiſſima:ſine
qua imꝑatoꝛ eſt tirãnꝰ.Et cũ felix apꝑeatvᷣitas
poſtremo oñdit eũ miſeꝝ.Et nõ erubeſcit ipera

toꝛ ĩuẽta vᷣitate ſuas leges emẽdare:vt ipᷣeↄfitet᷑

in aut᷑.de nup.S.j.v.nõ em̃.col.iiij.vbi glo.ðt ꝙ;
ſapiẽtis eſt mutare ꝓpoſitũ. Papa ſine vᷣitate eſt
ãtixpᷣs:⁊ illã defendere dʒvſq; ad aiam ⁊ ſãgui
nẽ.c.ſunt qͥdã.xxv.q.j.Exercitꝰ ſi ꝓ vitate nõ pu
gnat cõfundet᷑:⁊ ſi aliqñ ) vitatẽ obtinuerit vi⸗
ctoꝛiã nõ pſeuerabit diutiꝰ in ea.qꝛ nullũ violẽ⸗
tũ durabile.Et cũcta imꝑia nemo cõtinuit diu:
vt ait Sene.in li.trage. Itẽ exercitꝰad b eſt oꝛdi
natꝰ vt ptegat vᷣtate:vt notat quedã glo.in cle

meñ.paſtoꝛalis de ſen.⁊ re.tDiu.
Atura inſuꝑ cedit vitati:vt patet in reli⸗
n gioſis qͥ amoꝛe vicatis vincũt ſeipos ab
negãtes ſuas naturales paſſiões:iuxta
ſaluatoꝛis ↄſilis Matthᷣ.xvj.Et h̊ͥ agũt amoꝛe
Jeſu xpᷣi qͥ ẽ vitas vt ipſeteſtat᷑ Joh· xiiij. Scia

vo ad ſolã veritatẽ eſt oꝛdinata:vt oñdit Lactã

tius in pᷣncipio diui.inſti.Et iõ inquit imꝑatoꝛ
in autẽ.vt defũcti ſeu funera.in pᷣncipio colla.v.
ꝙ qͥ cauſas examinõt:debẽt vitatẽ examinare ſi
nõ volũt ad culpã venire. ᷣðDUUUã
a Mbitionẽ q̊ʒ vᷣitas in oib ſuꝑat ðᷣmõ
ſtrãs eã deteſtã d:tũ qꝛ qᷓnto qͥs magis
pꝑ eã aſcendit tãto plus impugnat᷑:et dãnabiliꝰ
cadit.iuxta illð Senece in li.tragediaꝝ.Feriunt
celſos fulmina colles.Tũ etiã qꝛ tales am bitio
ſi nũq; hñt pacẽ vł quietẽ:dicẽte ꝓſpero ĩ li.epi⸗
grãmatũ.lec parx ſolliciq: nec modꝰ ẽ cupidis.
2 Seneca in li.tragediaxꝝ.ait.Nũqᷓ; placids ſce
ptra qᷣetẽ. Certumue ſui tenuere diez. Itẽ qꝛ oĩia
que Ambitioſus acquirit cito relinquet. Uñ de
ipo dici põt illud Eſa.iiij. Oĩs głia eiꝰq̃ſi flos fe
ni. Exſiccatũ eſt fenũ ⁊ cecidit flos etꝰ.Et ꝓpheta
ait. ps. cvj. de ambitioſis. Aſcendunt vſq; ad ce
los ⁊ deſcẽdũt vſq; ad a byſſos:aia coꝝ ĩ malis
tabeſcebat. Lurbati ſũt et moti ſũt ſic ebꝛius:⁊
oĩs ſapia coꝝ deuoꝛata ẽ. Et pſal.xxxvj.iterũ in
quit. UVidi impium ſuꝑexaltatũ ⁊ eleuatũ ſuper
cedros libani.Zranſiui:⁊ ecce nõ erat. Queſiui
eum:⁊ nõ eſt inuentus locus eiꝰ.Amicitia vero
cum ſit potens ei tñ pᷣfert᷑ vitas:dicẽte Areſto.j.
Ethi.Amic Sochrates:amicus Plato:ſʒ ma
gis amica veritas. Cuius ratio eſt:qꝛ amicitia
magis chara minus chare pꝛeferenda eſt. Sed
amicitia veritatis eſt magis chara:quia vt dicit
Aug.in li.de vera religione. Homo ama? ꝓpter
veritatẽ vite ⁊ doctrine.Cũ ergo ꝓpter vnũqð q;
tale:⁊ illð magis.j. Poſte.⁊ in.xix.di.c.j.⁊ in cłe
mẽtina.ſi dominũ.de reli.⁊ ve.ſan. Jõ amicitia
veritatis eſt pᷣferenda. Ea ꝓpter phᷣus in.j.Ethi.
ait. Sanctũ eſt phonoꝛareveritatẽ. Ueritas em̃
ita eſt ſancta ⁊ firma in bono: in nullo caſu li⸗
cet eam deſtruere mendacio voluntario:cum tñ

in aliquo caſu licitũ ſit homicidiũ volũtarũ:qꝛ

hõ dimiſſa inocẽtia põt eſſe ↄueniẽs materia iu
ſte deſtructiõis. Nõ ſicaũt eſt de mẽdacio. O
Uo ad fatum fero ⁊ cõſtellatiões reſpõ⸗
ꝗ detur: ꝙ vere ſapiẽs dominabit᷑ aſtris.
V It in cõmuni pꝛouerbio ðᷣꝛ:et fuit ſnia
Ptholomei in centiloqꝗo.Foꝛtuna vero eſt cau
ſa ꝑ accidẽs ſecũdo phiſicoꝛũ. Unde Lactanti
in.iij.diui.inſti.dicit. Yoꝛtu na eſt accidentium
rerum ſubitus atq; inopinatꝰ euentus.De qua
Claudianꝰin pꝛincipio libꝛi in ruffinum mmqᷣt.
Sepe mihi dubiã traxit ſententiam mentem.
Curaret ſuperi terras:an nullus ineſſe
Rectoꝛ:⁊ incerto fluerent moꝛtalia caſu.
Sed cum diſpoſiti queſiſſem Ktdaa- mndlle
„

Germo

Pas criptoſq; maris fines amniq; meatꝰ
t noctis luciſq; vices tũc oĩa rebar
CLonſilio firmata dei:quilege moueri
Sidera:qͥ nges diuerſotepoꝛe naſci:
Qui varia phebẽ alieno iuſſeritlgni
Cõpleri:ſolẽq; ſuo ꝑrexerit vndis
Littoꝛa:tellurẽ medio librauerit axe. Hec ille.
Luũ ergo felicitas ſit cauſa ꝑ ſe⁊ꝑ ſeiſſima ſi dici

liceat:patet in foꝛtuna nõ eſſe felicitatẽ. Juliꝰau

tem celſus ↄtra foꝛtunã inqͥt. Foꝛtuna plerũq;
eos quos pluribo beneficijs oꝛnat ad durioꝛẽ
caſum reſeruat.Et Aug.iiij.de ciui.dei.ca.xviij.
ait.YFoꝛtuna põt eſſe bona⁊ mala:felicitas autẽ
ſi mala fuerit felicitas nõ erit. Pꝛeterea non cu
rãdũ eſſe de foꝛtuna cũ ſepe ſit nociua: vt oñdit
Seneca in puerb.dicẽs.Foꝛtuna quẽ nimis fo
uet ſtultũ facit.Dicit q̊ʒ Ph̊ᷣus in lib. de bona
foꝛtuna. VUbi plurimꝰ intellectus ⁊ ratio ibi mi

nima foꝛtuna:vbi aũt plurima foꝛtuna ibi mi

nimus intellectcꝰ .
Onſuetudo etiã poſtponẽda eſt veritati

C .ſi cõſuetudinẽ.⁊.c.qui contẽpta.⁊.c.fru

ſtra. viij.di. VUnde in.c.cõſuetudo.ea.di.

dicit. Cõſuetudo ſine veritate vetuſtas erroꝛis

eſt.pꝛopter qð relicco erroꝛe ſequamurveritatẽ.
Hecibi.Talis cõſuetudo nõ minꝰ qᷓ; pernicio
ſa coꝛruptelavitãda eſt.c.mala.viij.diſt. Pecu⸗
nia vᷣo miſera eſt.⁊ illud Salomõis dictũ. Pe
cunie obediũt oĩa.pꝛolatũ fuit in ꝑſona ſtulto⸗
rum. ſapiẽtes em̃ nõ obediunt pecunie ſed ſolũ
ſtulti.vnde Seneca in lib.de beata vita ait.Di⸗
uitie apud ſapientẽ in ſeruitute ſunt: apud ſtul
tum in imꝑpio. 2O
Eligioſi q̊ʒ niſi ambulẽt in veritate peſſi
r mi ſunt oim.xlvij.diſt.c.qᷓ;tũlibet. JIdeo
Johaã nes euãgeliſta inqᷣt in.iij.ſua epła
GBauiſus ſum valde veniẽtibo fratribo ⁊ teſtio⸗
niũ perhibẽtibo veritati tue:ſicut tu ĩ vᷣitate am
bulas.maioꝛẽ em̃ hoꝛũ non habeo gratiã qᷓ;vt
audiã fratres meos in vitate am bulãtes. Pꝛo
pterea dicit᷑ ꝙ veritas magis debet inq ri a cle⸗
ricis q; vboꝛũ eloqntia.xxxviij.di.c.ſedulo. R
NDona aũt fama nõ habet durabilitatem
b niſi in vᷣitate qͥs benefaciat. iuxta illud
Ouidij in.ij.de faſtis. Et memoꝛẽ famã
qui bene geſſit habet. Et iðo Johãnes ſolobꝛiẽ
ſis anglicꝰ in polichꝛatone lib.vj.ait. Jſochꝛa⸗
tes querẽti modo quis famã optimã compa
raret.ſi geſſerit inqᷣt optima ⁊ locutꝰ fuerit pau
ca.Licet ergo qñq; aliqui magnã famã vcutis
falſis vulgi opiniõibo habuerint:vt teſta? Boe
cius in.iij.de cõſoł.tamẽ in fine ꝑ veritatẽ falſi⸗
tas etecta eſt ⁊ illa głia nõ ꝑdurauit.Dicit᷑ em̃
in ꝓuerbio.Gloꝛia vana floꝛet ſed nõ ꝓfert gra
na.Et hoc eſt qð inqͥt Job.xx.ſui lib.c.Gaudiũ
hypocrite ad inſtar puncti.Et ideo boniviri nõ
curaãt de vana fama:nec deſperãt de vulgariuʒ
falſis diffamatõibo.iuxta illud Ouið.in.iiij. li⸗

bꝛo de faſtis. Cõſcia mens recti fame mẽdacdia
ridet. Sciũt em verã eſſe ſententiã Franciſci pe⸗

trarche in lib.de remedijs vtriuſq; foꝛtune dicẽ
tis. Nulla pꝛonioꝛ ad erroꝛẽ atq; pꝛecipitiũ via
eſt qᷓ; ire pervulgiveſtigia.Nã quicqͥd pene vul

gus laudat vituꝑio dignũ eſt: ⁊ quicqͥd appꝛo
bat malũ eſt:⁊ quicqͥd impꝛobat Pendm c. 2

quicqd loquit᷑ falſum eſt. Et ideo Aug.in epła
ad Dioſcoꝛũ ait. Felicitas hoĩs pendere nõ de⸗

bet ex boim linguis.ullus em ſapiẽtiũ philo

ſophoꝛũ finẽ actionũ ſuarum cõſtituit in fama
vulgi vel in lingua hoĩm.hec ille. Dicit em̃ bea⸗

tus Tho. in ſũma cõtra gẽtiles libꝛo.iij.c xviij

⁊.]·ij.q.ij.arti.ij.ꝙ melius eſt eſſe dignũ hono⸗

re q; honoꝛari:quia eſſe honoꝛe dignũ pᷣſuppo

nit vᷣtutẽ ineſſe:bonorari aũt nõ ſemper. Sepe
em̃ verificat᷑ illud Pſal.dicẽtis. Laudat᷑ pecca⸗
toꝛ in deſiderijs aie ſue:⁊ iniquꝰbenedici.So
lum ergo debemꝰ appetere laudẽ ⁊ honoꝛatio⸗
nem celeſtẽ.De qua ait Augꝰ.xxij.de ciuita.dei.
c.penulti. Ibi eritvirtꝰ honoꝛ qui nulli negabit
digno:⁊ nulli deferet᷑ indigno. S
Anitatẽ vᷣo coꝛꝑis eſſe multotiẽs malã
ſ xinfirmitatẽ bonã vᷣitas oſtedit.qꝛ młti
ſani ex coꝛpoꝛis ꝓſperitate in multis vi⸗
tijs dilabũtur qui infirmi ad deũ reuertuntur
Et in infirmitate foꝛtioꝛes fiunt.iuxta illð apłi
ij.ad Choꝛ.xij. Uirtꝰ in infirmitate perfici᷑. Et
in eodẽ.c.idẽ inqͥt.Cũ infirmoꝛ tũc foꝛtioꝛ ſum.
trãſſumptiue in.c.niſi cũ pꝛidẽ.S.alia vo cauſa.
de renũ.vbi dicit᷑. Nõnunqᷓ; infirmitas coꝛꝑis
foꝛtitudinẽ coꝛdis augmẽtat. Ideo Hieroñ.in
epła ad Palmachiũ ⁊ Occeanũ loquẽs de die

iudicij ait.O quãtis in die illa expediuiſſet:ſi et

ſenſu coꝛꝑis ⁊ viſcerũ vigoꝛe caruiſſent. ¶
AUllier etiã a veritate detegitur:⁊ que pul
m cheꝛa videbat᷑ a veritate putredinẽ quan
dã eſſe demõſtrat᷑. Nõ em̃ poteſt tãtũ tra
here rugas vultꝰ ſui quin aliq̃liter appareant.
Nã dietim magis creſcũt⁊ ipᷣa turpioꝛ efficitur
⁊ dicere poteſt illð poeticũ.Nõ reſpõdẽt vltima
òmis.Unõð in ꝓuerbio dicit᷑ Nõ eſt ita pulcra
res ⁊c̃.Et ideo poſteaqᷓ; eiꝰ turpido apꝑuit de/
ſpicit᷑iuxta illð Junenał lib.ij. .
Tres ruge ſubeãt ⁊ ſe cutis arida laxet

Fiant obſcuri dẽtes:oculiq; minoꝛes:
Collige ſarcinulas dicit libertꝰ ⁊ exi

Jam grauis es nobis:⁊ ſepe emũgeris eri
Ocius ⁊ ꝓpera:ſicco venit altera naſo.Hecille.
Dicit em̃ ille qui tenuit concubinã in iuuentute

ipᷣius cũ videt eã ſeneſcẽtẽ. Uade meretrix quia

iam fetes:⁊ naſus tuꝰ videt᷑ inſtrumẽtũ quolã
bicat᷑ aqua cõis.vt em̃ experiẽtia demõſtrabit:
illa dña frõtoſa q̃ vultũ fu qͥtidie oꝛnat ⁊ na/
turalit᷑ ẽ ſpecioſa cito ex ſenectute effecca vetula
amittet oẽʒ ðᷣcoꝛẽ:⁊ q;dto magꝭ faciẽ fucabit tãto

turpioꝛ appebit. Uera ẽ nãq; ſnia Ouið.i.y.

Methamoꝛ.di.Cũcta fluũt:oiſq; vogans foꝛ⸗

Unrint
iq mmma
munnſen
nagprente
ſrciſor
N vertn
mititnefi
Pbapün
Mdnamunan
natunti
niiwsnc
otngalnen
Nuckſun
Unrdise
urnicuſn
Purricemi.,
giſchboſtie
Theni W
Canend oesc
genweo ed d
Nonrctengongn
Neliaahet
Dtfätacenie

Aheberdcüba

Gurosd Ro.
Ohonlginſe
lumnid⸗
unicſopn
gurten?nor
luoneſſaratal
Mmiſrdegnuclp
luofidcizpaons
Püaporragnnt
cagaorad
dibns.
Paorsſchn
Ka
(öotl
pp:
tioꝛc.
cptoyodicere
ſchisckrri⸗
luc Niorjino
Pgiopinns:rce
ringſünos

tkünelig

aſlbgeche
cocffitrrin
Maextnad⸗
lackeafaree
1Mire Qugr
Abeogr
1Erzogin
dgöcter Zu
Minsſulef
Cocoꝛdanstel
Zug rbiz 2
Wyonaniz

endennid
dſptni i

ütutiten
udacfe
Sirien,

rdcüin

niſnn .

igrydantieg
ucirdun

gre

ſemumnitl

nnsokiitene
Gdäunm

miKs

mtifimn
ialafocuan

nimmims ns
teo Hiowi
mü locvisde
apediulſeie
taruiſan 1
Nrgtur:
Nt rdi
citiiin

öamackan
it ſͤckiaſe
pico geit
hi⸗
mularr
ninone:
VDEH
mnügensen
nnalo
Nbinäinidumn
udenemd
enſnmin
4 uͤfonn⸗

mãdata tua veri

O

matur imago. Et iterũ ibidem. ecſpecies ſua

cuiq; manet rerũq; viatrix. Ex alijs alias repa⸗
rat natura figuras Nil equidẽ durare diu ſub

imagine eadẽ Crediderim ⁊c. Ex quibo oibo cla

riſſime cõſtat ꝙ veritas oibus pᷣualet.Nec miꝝ

qꝛ deꝰ eſt veritas.c.qͥ contẽpta.viij. di. ⁊ oĩa ſua
oꝑpa ĩ vitate facit. Jõ ũli inq tOauid pſal.cxviij.

Pꝛincipiũ verboꝛũ tuoꝛũ vᷣitas.⁊ iterũ.Omia
cas: 2 oẽs vie tue vᷣitas. ⁊ pſal.
xxv.etiam ait. Ueritas tua vſq; ad nubes. DHec
etiã illa vtus in medio cuiꝰ reqeſcit deꝰ.cui di⸗
xit p ha pſal.xxxv. Ueritas tua in circũitu tuo.

Heceſt uůla margarita pᷣcioſa quã in nobis re⸗

quirit dñs.vt dicit᷑ Pſal.xxx.Hec eſt illa q per
durat in ſecula ſeculoꝛũ.pſal.cxvj.Ueritas dñni

maneti eternũ. Hec eſt vᷣtus illa excellẽtiſſima
quã nobis oſtẽdere venit filiꝰ dei. cui dictũ fuit

Matth.xxij. Uiã dei in veritate doces. Jðo ex⸗
clamemꝰ oẽs cũ ꝓpba pſal.cxviij.Ne auferas de
oꝛe meo verbũ vᷣitatis vſq; q̃q;.O igi veritas
beatiſſima:o regina potẽetiſſima:o dnatrix emi⸗
nẽtiſſima:beatꝰ qui ꝓ te vſq; ad moꝛtẽ decerta⸗

bit. felix que te ſemꝑ hab ere ꝓcurabit.Qui eniʒ

te habet deũ habet. Si aut deꝰ ꝓ nobis qͥs con
tra nos.ad Ro.viij.Et ideo tu es illa q ſola ab
oĩbus diligẽtiſſime es ꝑquirẽda ⁊ꝑſcrutãda.c.
qꝛ ſunt.xxviij.di.⁊.c.ſi quid vo.di.lxxxvj.Et ſic
patet cõduſio pᷣme ꝑtis quã ſic deduxi.qꝛvt in⸗
quit Ualeriꝰ maximꝰ li.iiij.c.de pauꝑtate.Me
lius repᷣſentat᷑ aliqͥd ꝑſonis qᷓ; verbis.⁊ impera
toꝛ iſti.de gradibo.S.fi.dicit. Ueritas magꝭ ocu
lata fide q; ꝑ aures animis hoiʒ infigit᷑. ?⁊ Oꝛa
tiꝰ in poetria canit.Segniꝰ irritant animos de
miſſa ꝑ aures Quõ que ſunt oculis ſubiecta fi
delibus.
Pars ſcða ꝙ vᷣitas ẽ oĩʒ oppugnatiſſia. x
Ecũda cõcluſio etiã deducta fuit ab
ſipo ctheologo. Nã cũ oẽs eiꝰſententiã
appꝛobaſſent rogauerũt vt ipᷣe ſapiẽ
tioꝛ ceteris deminaret alias q̃ſtioes
cepit ergo dicere.Cũ veritas ſit potẽtiſſima con
ſequẽs eſt vt ipᷣa ſit oim oppugnatiſſima.iuxta
illud Oꝛatij in odis li.ij.c.x. Sepiꝰvẽtis agitat
ingẽs pinns:⁊celſe grauioꝛi caſu ðcidũt turres
feriũtq; ſũmos fulgura mõtes. Sed ꝓ maioꝛi
dicẽdoꝛũ intelligẽtia ſciẽdũ eſt ̃m ꝙ ðt Tho.ſu
per.j.lb.periher.ꝙ; vᷣitas habitat in revt in ſub

iecto efficiẽte:⁊ in pᷣmone vt in maniteſtãte:et in
mẽte vt in cognoſcente. Ueritas em̃ vel falſitas

rei eſt cauſa vᷣitatis vel falſitatis q̃ eſt in vocevł
ĩ mẽte.Quia vt habet᷑ in pᷣdicamætis.c.de ſuba.
Ab eo ꝓꝙ res eſt vel nõ eſt ðꝛ oꝛatio vera vel fal⸗

ſa. Et Aug.õt in lib.devera religiõe. UVeritas eſt

id qð eſt.?⁊ Auicẽna inqᷣt. Ueritas cuiuſq; rei ẽ

ꝓpꝛietas ſui eſſe qð ſtabiliſſimũ ẽ ei. Oꝛatio vo
cõcoꝛdans rei eſt vera:⁊ diſcoꝛdans falſa.vt ait
Aug.vbi S.Et põt oꝛatio enũciatiua qᷓ̃druplici
ter variari.Affirmatiue.ſ.vera.vt dicẽdo. ix ẽ

CCE⸗VI

alba.Et falſa:vt dicẽdo.Nix eſt nigra. Sikr ne⸗

gatiõe vera:vt dicẽdo.Nix non eſt nigra.⁊ falſa

vt dicẽdo. Nix nõ eſt alba. Sciẽdũ q̊ʒ ꝙ tũc ve⸗
ritas eſt in mẽte qñ intellecꝰ iudicat rem eſſe q̃
eſt:vel nõ eſſe qᷓnõ eſt.Et tũc eſt verꝰ quãdo cõ⸗
coꝛdat ⁊ adequat᷑ rei:qð facit cõponẽdo vnã rẽ
cõuenientẽ alteri:⁊ diuidẽdo res diuerſas. Jõ
dicit Scotꝰin.vj.ſue methaphice de mente phi
in.j.periher.ꝙ veritas eſt adequatio rei ad itel⸗
lectũ.Et hec ſola que eſt in mẽte eſt virtus.quia
virtꝰ eſt habitꝰmẽt electiuus.ij.echi.Debemꝰ ꝗ̊
habere veritatẽ in mẽte cognoſcẽdo eam. vt hoꝛ

tatur dñs Jo h. viij. dicẽs. Cognoſcec veritatez

Itẽ amãdo eã quã etiã ſũmopꝑe diligit deꝰ.cui
dixit Dauid pſal.l.Ecce em̃ veritatẽ dilexiſti.De

bemus etiã habere veritatẽ in ßmone nõ augen

do nec diminuẽdo.ſicut pꝛecipi᷑ Zach.viij.vbi

ðꝛ. Loquimi veritatẽ vnuſqͥ ſq; cũ ꝓximo ſuo.

VUeritatẽ q̊ʒ rei cuſtodire debemus ſicut hoꝛtat᷑
apłus.ad Ephe.iiij.dicẽs. Ueritatẽ aũt facien
tes in caritate creſcamꝰ.vt em inqͥt dñs Joh.iij
Qui facit veritatẽ venit ad lucẽ. v
Egd heu quia hec regina nobiliſſimaveri
ſ tas hodiernis tẽpoꝛibbꝰ multis ſagittis
quotidie vulnerat᷑.Nã diabolus relicta
veritate increata que eſt deꝰ ſtatim cepit ꝑſequi
veritatẽ creatã:nec aliud intendit a pᷣncipio ſue
ruine ipᷣe ſerpẽs antiquꝰ qᷣ eſt veritatis inimicꝰ
⁊ mẽdacij pater.vt dici᷑ Johᷣ̊.viij. Sic em̃ dece
pit pᷣmos parẽtes dicens. Neq̃q; moꝛiemi. Ge

neſis.iij.Et inde apud oẽs ſtatus machinatus

eſt diuerſimode veritatẽ vulnerare. Nam pᷣmo
apð plebeos ⁊ rudes vulnerauit eã falſitate:cũ
quis vitatẽ negat ignoꝛater:⁊ eſt nimis ꝑiculo
ſa.vt patet in.ca.ſancta qppe ruſticitas.ij.q.vij.

Ignoꝛãtia em eſt mater cũccoꝛũ erroꝛũ.igno

rantia.xxxviij.diſt. Talibo eſt veritas difficilis.

Ideo exclamat Lactãtiꝰ in.ij.diui.inſti.dicens

O q; difficilis eſt ignoꝛãtib veritas ⁊ q;facilis
ſapiẽtiby. H l
Ecũdo vulnerat᷑ veritas apud conſilia⸗
ſ rios taciturnitate cũ quis audit falſita⸗
tem cuius oppoſitã veritatẽ defenſare te
netur. Nã ſᷣm Inno.⁊ Panoꝛ.in.c.j.de his que
fia ma.par.ca.tacens habet᷑ ꝓ cõſentiẽte quan⸗
do ex officio tenet᷑ cõſulere:⁊hoc tam q̊ ad pctm̃

qᷓ; quo ad penã.Et facit textꝰ in.l.de etate.S.qui

tacuit.ff. de inter.acti.Et in hoc caſuverificat᷑ il⸗

lud qð ſcriptũ eſt in.c.qui tacet.de regu.iu.li.vj

vbi dici.Qui tacet cõſentire videt᷑. Cuius ratio

eſt:qꝛ qͥſq; de vniuerſitate debet votũ ſuũ expꝛi
mere in cocernẽtib⸗ factũ ⁊ vtilitatẽ vniuerſt itaty)
vt in dicto.c.j.Sed qͥ tenet᷑ loqui ⁊ tacet habet

ꝓ cõſentiẽte vel pꝛo cõtradicẽte: quatenus ten⸗

—

dit in eius pᷣiudiciũ.vt in dic.S.qͥ tacuit.⁊.caſi

poſt pꝛeſtitũ.de cõfel.li.vj.

9

t Erti

quãdo infidelit᷑ vnũ oñdũt ⁊ aliud face

8

o vulnerat᷑ apð milires duplicitate

*

Bermo

cere intendũt. De quo Uegetiꝰ in.iij.de re mi⸗
lita. inqᷣt. YFrequẽtiꝰ cõuentiões paciſq; ſimu⸗
latiões crudelius nocuere qᷓ; arma. Quarto
vulnerat᷑ apud iuuenes laſciuos mẽdacio ioco
ſo. qdðᷣ eſt falſa ſignificatio voci cauſa dadi ſo⸗
latiũ.⁊ hoc ẽ pctm̃ veniale ð ſui natura.vt inqͥt
ſctũs Bona.in.ij.di.xxj.ar.iij.q.ſ. Quito apð
ciues mendacio officioſo cauſa alicuiꝰ cõmodi
ſine alteriꝰ dãno:qð tamẽ eſt pctm̃ ⁊ iacturave⸗
ritatis.xxij.q.ij.c.. Sexto apud mercatoꝛes
mẽdacio ꝑnicioſo quando cũ dãno ꝓximi vᷣita
tem vulnerãt:ꝓpter qð aiaʒ ſuã occidũt.Sap.j.
⁊.xxij.q.ij.c.nec artificioſo.⁊.c.ſi qͥ adeo.⁊.xxij.
ꝗ.v.c.iuramẽti.
Eptimo apud poetas ⁊ oꝛatoꝛes mẽda
ſco mẽdoſo:qð fit ſolo appetitu metien
di.qð ꝓpꝛijſſime eſt mẽdaciũ.In q̊ vitio
valde infecti ſunt vᷣſificatotes:credũt em̃ ſniaʒ
illã Oꝛatij in poetria eſſe veraʒ. Pictoꝛibo atq;
poetis Quodlibet audendi ſꝑ fuit equa ptãs.
Et iõ implẽt libꝛos ſuos adinuẽtiõib ⁊ falſita
tib. Sʒ eoꝝ mẽdacijs nõ eſt credẽdũ. vñ Cato
inqᷣt. Nã mirãda canũt ſʒ nõ credẽda poete. ¶
Lttauo vulnerat᷑ veritas apð artiſtas ꝑ⸗
o iurio.qð eſt mẽdaciũ cũ autoꝛitate.i.iu⸗
rramẽto.qð eſt grande ſcelłꝰ.vt dicit᷑ in.c.
pꝛedicãdũ.xxij.q.ĩj. Nono apud ꝓcuratoꝛes
⁊ aduocatos contẽtione:qð eſt mẽdaciũ cũ cla
moꝛe.Dicit aũt btũs Tho.ij.ij.q.xxxviij.ꝙ ſi cõ
tẽtio fiat cũ notabili ĩpugnatiõe vᷣitatis vel iiu
ria aut dãno ꝓximi.ſicut facere ſolẽt qͥdã aduo
cati ⁊ pcuratoꝛes:eſt pom̃ moꝛtale. D
Eũdmo apud pncipes ⁊ pꝛelatos iactan
d tia quãdo ꝑ ſuꝑbiã ſe excollunt plus qᷓ;
ſint.Quibo inqͥt apłlus Jacobo.iij.ſue ca
nonice.c.Nolite głiari? mẽdaces eẽ aduerſꝰve/⸗
nitatẽ.Nõ em̃ eſt iſta ſapietia deſurſuʒ deſcẽdẽs
ſʒ terrena aialis ⁊ diabolica. Undecimo vul
nerat᷑ apud dlericos ironia qñ minꝰ pꝛetendũt

de ſuis reddicibo qᷓ; ſint:vt maioꝛes cõſequi va

leant pᷣbẽdas ⁊ decipiãt ſimplices viduas earũ
dotes ſibi relinqͥ faciẽtes ꝓ dotãda capella vel
augẽda pᷣbẽda.A talibo debẽt oẽs cauere.iuxta
illud Oꝛatij in poetria. Non te decipiãt animi
ſub vulpe latẽtes.Et iſti ꝓcurantes ſuꝑflua be
neficia ⁊ ſibi retinẽtes tales redditus ſuꝑfluos
peccãt moꝛtalłr ſ̃ᷣm Panoꝛ.in.c.ↄq̃rente.de cle.
nõ reſi.⁊ glo.in.c.dudũ.el.ij.de elec. E
Uodecimo vulnerat᷑ apð religioſos hp⸗
d pocriſi:qua ſuꝑficietenꝰpꝛetẽdunt abie
(QCcctiionẽ vt magis exaltent᷑ ab hoibo.Sed
proppocrite cũ tꝑe cognoſcunt᷑.Ait em̃ Tulliꝰ i.ij.
de affi.c. xvij. Ficta oĩa celeriter tanq; floſculi de
cidũt:nec ſimulatũ quicqᷓ; poterit eẽ diuturnũ.

A tali añt hipocrita admonet Salomon quẽli
bet pᷣcauere debere di. Pꝛouer.xxvj.Qñ ſubmi
ſerit vocẽ ſuã nę credideris ei qm̃ ſeptẽ nequitie
poſult. Pater patrie ꝓfeaꝰ eſt. Sapiẽtia ſecum

ſunt in coꝛde illius.

XXXI

d Ecimorcio vulnerat᷑ apð curiales pnci⸗
pũ adulatiõe.Adulatoꝛ qt ẽ plꝰdecẽtib⸗
. et exiſtentibo adijciẽs.vt ait Areſt.in li.
jmagnoꝝ moꝛaliũ.c.lj.De qua adulatione lo⸗
quens Lullius li.vltimo artis noue inqᷣt. Ha
bet aſſentatio iocũda pᷣncipia:ſʒ exitus amariſſi
mos affert. Uñ ðꝛ in ꝓuerbio. Signũ amiciſu
perabit panicuʒ.qð eſt ſpẽs leguminis minoꝛ
milio. Adulatoꝛes em̃ iõ blãdiunt᷑ ⁊ laudãt:vt
laudatoꝛuʒ opes ſibi attrabãt eoſq; ðcipiãt:at⸗
qʒ ad ſuã volũtatẽ in oibo illos ĩdlinent.vera eſt
em̃ ſnia gloſe in.l.j.S.ꝑſuadere.ff.de ſᷣuo coꝛ.di.
Qui laudat ſtultũ facit ipᷣm currere multũ. Jõ
dicitur in pꝛouerbio. Lauda ſtultum et facles
euʒ ſaltare. Hoc viciũ maxie ĩ curijs viget ĩ qͥᷣb
vt plurimũ oẽ ſ adulari ſuis pᷣncipibo ſtudẽt.Et
raro aliqͥs iuenit᷑ qͥ eis audeat dicere vitatẽ. Uñ
Seneca ĩ li.de bñficijs ait.Demõſtrabo cuiꝰrei
laboꝛẽt inopia magnates:et qͥd oia poſſidẽtib⸗
deſit. Et ſubiungit.Qui eis dicatveritatẽ. Sepe
tñ ipᷣi e̊ nolũt audire.iuxta illud Juuenalis li.
I.Nec cuiꝰerat qͥ libera poſſet vᷣba aĩ ꝓferre:⁊ vi
tã ipẽdere vᷣo.Et loqᷣ?t᷑ Neronẽ. Lales adula⸗
toꝛes ⁊ timẽtes dicere vitatẽ debẽt recoꝛdari qð
ſcriptũ ẽ i.c.nemo.el.iij.xj.q.iij.Meliꝰẽ ꝓ vitate
pati ſuppliciũ qᷓ; ꝓ adulatiõe bñficiũ. Sʒ mlti
timẽt ne ſibi accidat ſic alteri euenit:ð q̊ ðꝛ in q̃

da faceta parabola:ꝙ erãt duo ſocij q̊ꝝ vnꝰdice

bat᷑ vidicꝰ:qꝛ oibo vitatẽ dicebat:alter vo falſi⸗
dicꝰqꝛ nũqᷓ; dicebat veꝝ niſi per erroꝛẽ.Quadã
aũt die ãbo ðᷣuenerũt ad q̃ndã regionẽ ĩ q̃ dña⸗
bant᷑ ſimie:vnaq; alijs maioꝛ erat regina q̃ ar⸗
cũſtãtibo ſibi alijs ſedebat ĩ thꝛono. Interroga⸗
uitq; vᷣidicuʒ quid ſibi videret᷑ de elꝰdominio.

Qui rñdit ꝙ oẽs videbant᷑ ſibi eẽ ſimie. Pꝛopt

quã rñſionẽ ſic eũ dẽtibꝛ ⁊ vnguibo aptauerũt:
qꝙ; videbat᷑ miles gatẽſis.Falſidicꝰ vᷣo iterroga/
tus rñũdit.Dominatio via mihividet᷑ excellẽtiſſi
ma ⁊ valde admirabilis:ꝓpter quã adulatiõem
oẽs ſimie ei maximũ honoꝛẽ fecerũt:dimittẽtes
vᷣidicũ a capite vſq; ad pedes vulneratũ. G
Ecimoq̃rto vulnerat᷑ vitas apð audito
d res vbi dei vanitate qͥ faciũt illð qð pᷣdi
xit Paulꝰ.ij.ad Thi.iiij.inqͥ ẽs.Erit em̃
tpᷣs cũ ſana doctrinã nõ ſuſtinebũt:ſʒ ad ſua de
ſideria coaceruabũt ſibi mgros pꝛuniẽtes auri⸗
bus:⁊ a vᷣitate qͥdẽ auditũ auertẽt:ad fabulas
aũt cõuertent᷑. Iſtis dicebat Apoſt.ad Gal.iiij.
Factꝰſuʒ vobᷣ inimicꝰ vitatẽ loqᷓns.Ubi glo.in⸗
qͥt lðᷣ Terẽtij in Andria.c.iij.vᷣitas odiuʒ parit
ſq; maloꝝ qͥ dicẽtibo eis vᷣitatẽ mala iferũt. VUñ
legit᷑ Rome ĩuẽte ſũt in qᷓ̃dã poꝛta ciuitatꝭ he
littere ſeipte. P. P. P. S. S. S. R. R. R. F.
F. F. nec ĩ tota cluitate iueniebat᷑ qͥ ſaret qͥd bᷣ ſi⸗

gnificaret. Miſerũt ̊ ad venerabilẽ Bedaʒ qui

illo tempoꝛe erat famoſus ĩter ſapiẽtes rogãtes
eum vt hniuſmodi lr̃as ĩterpꝛetaret᷑.Qui ſic ex

—

NN
ponzi dua
luötndig⸗
rigpidin
ſoin. laig
ocoet poꝛe⸗/
failto
r i Gnn

ckloigen/
ſocklvenetot
oclorunoſs
leialkdeoge
lusbadi
oLiocñink
oefrarlurunee
Gnnansond
ſcͤrtorizp
owi; ine
Ginmaugpanie
minnckt iſpi
ſecfodola:marie
GelctüScckl ni
tbicebiͤtpolam
Inneſcvonicdeci
Phantaageſun

—

leüfödwatinsde

Mbontmeinddan
Pedſoptnaan
koucmt Lönat
la Aopaunt
dlterep neqn
Untode
4 ozes ae
ce(tpiby
rhoͤzcliͤtin pite

ſccſana deqby

Cittbiſalgr
WIN
ſcfältsrae
bgeiſcianr
ünne
Negiureia
ce⸗Donmert
adölavgzit
deolpſcbening
duoſtyenmg
dogang d
oncginuno
lgoſteni

Tobie einsſe⸗

Mions fonde

ani
Wnchene
i
undal
ntlintg
4 nulge
Kunmnſt
dmiſ
Wnere
ſcehn
8 Cne enc

Niinn

kunnrſi

Banz ſd

drahe ⸗
Grdmſni,
R
dianeng
latbeiee
S

tidchännn

ehifii Gn

mamrzzr;
dwoſozi⸗
cheralartoi
iperenwri Ol
ängionijii
orcregimit
tdrono. Immg
Niidecbdenmn
ſbiciſint pon
ngimn
nibinnindii
õ
Nei wrdimindes
i 5
Eis wd ſp
gtir ichin
unis m̃
ntir, Ainde
118 Wis
nt in
r netat ii
tibin Dcen
li tmns inſn
aimuſnil
Siportzdblt
SSnn
diis r eeb⸗
Nerabil Bedhdl
loNrelne
Gginin n
G

8W

. ..

fublata c. Ruer regnũ rome. Ferro:flãma:fame
Illi aüt indignati eruerũt ſibi ocłos:pter veri⸗

tatẽ quã dixit.Sʒ tñ eis euenit vt Beda pᷣdixit·

Eſt aũt ſciẽdũ ꝙ ↄtingit de veritate ſicut de luce:

odoꝛe:⁊ ſapoꝛe.lã lux eſt amabilis oculis pu⸗
ris.Eccłs.xj. Dulce lumẽ ⁊ delectabile oculis vi

dere ſolẽ. Sʒ habẽtibo ocłos lippos cẽ odibilis

vñ Aug.Oculis egris odioſa ẽ lux q̃ puris eſt

amabilis.Et ſimiłr vᷣitas odioſa eſt ſuperbis:

ma xie qñ eis pᷣdicat᷑ de hũilitate q̃ eſt virtꝰtã cla

ra ⁊ fulgẽs.Dicit᷑ em̃ Eccłi.xiij.A bominatio eſt
ſuꝑbo hũilitas.Cauſa aũt huiꝰeſt lippido ſuꝑ⸗
bie que reſiſtit ne iſta lux fulgeat in mente. Gre.

Tumoꝛ mẽtis obſtaculũ ẽ vitaj.Eã qᷣppe quã
noõ iuenit humilẽ vᷣitas fugit mentẽ. Sicut etiaʒ

odoꝛ eſt hoĩ gratꝰquẽ recreat ⁊ cõfoꝛtat:ſʒ odio
ſus eſt ſerpẽti qꝛ ipᷣm occidit ⁊ fugat.Sic vitas
odioſa ẽ luxurioſis q̃ grata eſt caſtis. Si em̃ la⸗
ſciuis pᷣdicat᷑ de odoꝛe puritatꝭ ⁊ mũdicie verifi
cat᷑ illud Eccłi.xxj.Audiet luxurioſus ⁊ diſplice
lt ei. Lales em̃ inſtar ſerpẽtuʒ ⁊ poꝛcoꝝ malũt
ſtare ĩ fetoꝛe luxurie qᷓ; ĩ odoꝛe mũdicie. Uñn cuʒ
qdã luxurioſus audiẽte pitagoꝛa diceret ſe mal

le cũ młierib qᷓ; cũ phis cõuerſari.Et ſues inqt

libẽtiꝰin ſceno qᷓ; in aqua cdara moꝛant᷑. Sicut
etiãvt ait Aug.panis palato ſano ẽ ſuauis qͥ pa
lato ifirmo eſt iſipidꝰ⁊ penoſus:ſic vᷣitas aua⸗
ris eſt odioſa:maxie de ↄtẽptu terrenoꝝ ⁊ appe
titu celeſtiũ Eccłi.xiij.Execratio diuitũ pauper.
Et rõ ẽ qꝛ hñt palatum coꝛruptũ:⁊ iõ nõ poſſũt
ſentire ſapoꝛẽ celeſtiũ.j.ad Coꝛ.ij. Aialis homo
nõ ꝑcipit ea que ſunt ſpũs dei.vñ Aug.ait. Pa
latũ febꝛicitãtis hʒ:cui mel celeſte inſipidũ ẽ.De

habentib aũt palatũ ſanũ dicit Chꝛib. Uere nõ

hʒ qð ſuꝑ terra amat qͥ donũ celeſte ĩ vitate gu/
ſtauerit. Cõtra tales ait in li.ð amicitia Marcꝰ
tuliꝰ.Quoꝝ aures clauſe ſũtvitati:vt ab amico
audire veꝝ neqᷓant:hoꝝ ſalꝰdeſperada eſt. YF
Uintodecimo vulnerat᷑ vᷣitas apð pᷣdi⸗
q catoꝛes adulteratiõe. Quidã em̃ hodier
nis tꝑib reꝑiunt᷑ qͥ adulterãtverbũ dei:
⁊ nõ pᷣdicãt in vitate.Nec dicũt ꝓpłis ad ſaluteʒ
neceſſaria.De qͥbo ðꝛ Treñ.ij. Pꝛophete tui vi⸗
derũt tibi falſa ⁊ ſtulta:nec aꝑiebãt iniqͥtatẽ tuã
vtte ad pñiam ꝓuocarẽt. Uiderũt aũt tibi aſſũ⸗
ptiões falſas ⁊ eiectiões. Iſti ſũt ꝓditoꝛes vita⸗
tis:qua pᷣdicare cũ ðbeãt nolũt.c.nolite.xj.q.iij.
Sciẽduʒ tñ ꝙ vt notat᷑ in.c.qͥ ſcãdaliʒauerit.de

reg.iur.triplex eſt veritas.ſ.vite.doctrine ⁊ iuſti

cie. Ueritas vite ad oẽs ptinet. Ueritas iuſticie
ad pᷣlatos.vñ Exodi.xviij. Moyſi ðꝛ. Pꝛouide
de oi plebe viros potẽtes ⁊ timentes deũ in qui
bus ſit veritas.Ueritas vero doctrine ꝑtinet ad
doctoꝛes. Jõ Exo.rxxviij.etiaʒ dem̃ fuit Moyſi.

ones in rationali iudicij doctrinã ⁊ veritatẽ.

Konen vite nũqᷓ; omitti debet:ſicut legitur de

Tobia eius.j.c.ꝙ in captiuitate poſitus viam

veritatis non deſeruit.

CCxXxVI

E vitate vo doctrine vel loq̃le eſt ſcẽdn
d w aliud ẽ a vᷣitate declinare:alið vitatẽ
tacere:alið q̊ vitatẽ negare.Circa pᷣmũ
ſciẽdũ eſt ꝙ a veritate ꝑ hũilicatẽ declinare licet
occultãdo vᷣtiſtes ⁊ gras. Sicut Johes bapti⸗

ſta dixit. Nõ ſum ꝓphᷣa. Joh.j.cũ tamẽ eſſet:ſed

ad eoꝝ intẽtiõʒ rñdit. Habuerãt em̃ iudei ꝓphe
catũ ꝙ an xpC[ʒ vẽturus erat Enoch ⁊ PHelias:iõ
dubitabãt an ipᷣe eẽt vnꝰ eoꝛũ. Idcirco ipᷣe dixit

õ ſum. ſ..ille ꝓpha de q̊ intẽditis ⁊ q̃ritis vos.
Silr ſctũs Franciſcꝰ cũ dicebat.Ego ſũ maioꝛ
pcctõꝛ totiꝰ mũdi:nõ mẽtiebat᷑ ſed declinabat a
veritate:abſcõdẽs theſaurum gr̃e quẽ habebat.

intelligebat aũt ſic ſua vba ꝙ ſi alteri q;uis ma

gno latroni deus has gras q́s ſibi dederat cõi

caſſet gratioꝛ ſe eſſet. Vel ꝙ eẽt maioꝛ pccõꝛ mũ
di ſi caderet a gratia ſibi cõceſſa.qð eratverum.
Hierony.q̊q; ad Pamachiũ ſcribẽs ait. LCau⸗
damꝰ vᷣginitatẽ ſicut ⁊ colũbas laudamꝰlʒ pẽ⸗
nis careamꝰ.Et tñ vt ſcribit Cirillꝰ btõ Augu/
ſtino. Hiero.fuit vᷣgo puriſſimꝰ.Nõ ꝗ̊ dixit mẽ
daciũ ſed ꝑ hũilitatẽ declinauit a vitate. Uerba
em̃ eiꝰ etiã poſito ꝙ dirxiſſet nõ ſum virgo:pote/
rãt intelligi de vᷣginitate mẽtali q amitti põt ſer
uata coꝛꝑali vᷣginitate.vt ait ipᷣe Hiero.in.ca.ſi
paulłꝰ.circa mediũ.xxxij.q.v. Vel poterãt intel⸗

ligi de vᷣgitate gnalit᷑ dicta qᷓ amittit᷑ ꝑ q̃dlibet

pctm̃ moꝛtale.vt ait Aug.in qdã ſmone. R
Ecũdo ↄtingit veritatẽ tacere ⁊ nõ ſꝑ mẽ
tiri.vñ Aug.in libᷣ.ↄtra mẽdaciũ ait.Nõ
eſt occulcare veritatẽ. qð eſt ꝓferre men⸗

daciũ.Qusuis em oĩs qui mẽtit᷑velit zelareve⸗

rũ.nõ tamẽ ecõtra. Tacẽs em̃ verũ occultat ta⸗
men ſemꝑ nõ mẽtit᷑. Ubi nota ꝙ in pleriſq; caſi
bus tacẽda eſt veritas.ſ.in caſu ↄdẽnatiõis.vel
violẽte extoꝛſiõis:ↄfeſſiõis q̊ʒ ⁊ turbardlg. Ri
mo caſu cũ qᷣs etia iuſte dãnat᷑ ad moꝛtẽ vł ad
ſuppliciũ:⁊ iuder q̃rit plenas ꝓbatõnes:vt ſᷣm
foꝛmã iuris poſſit illũ punire:tũc ſciẽs vᷣitatẽ ſʒ
nõ reqſitꝰa iudice tacere põt Nemo ei tenet᷑ aliũ
in iudicio accuſare.vt inqͥt glo.i.c.qᷓpꝛopt᷑.ij.q.
vij. Facit tex.in.l.vnica.C.vt nemo iuitꝰ.⁊ ĩi.c.ſi

pmates.v.q.ij.⁊ glo.in.c.licet.in fi.ð accu.Secꝰ

ſi teſtis iuratꝰ citaret᷑:vel ſi qs ꝓduceret᷑ in teſtẽ
coꝛã iudice ppᷣo vł cõpetẽti qͥ intro garet ð his q̃
põt introgare ſᷣm foꝛmã iur ad q ipᷣe tenet᷑ rñ⸗
dere.Talis em̃ peccaret moꝛtałr tacẽdo vᷣitateʒ
ſim Panoꝛ.i.c.j.de teſti.co.poſt Erchi.xxij.q.ij.
S.itẽ qðᷣ ðꝛ. Hec aũt ꝓbãt᷑ ꝑʒ.c.ij.de maio.⁊ obe.
7. xj.q.iij.c.qͥ reſiſtit.⁊.c.qͥſqͥs. Si vo introgare
tura iudice de his q̃ nõ tenet᷑ dicere:vł qꝛ iudex
nõ põt eũ de ipᷣis introgare:vel qꝛ nõ ſequit᷑ fſoꝛ
mã iun:In his caſibo põt veritatẽ tacere:⁊ atiq̃
pꝛudẽti rñſiõe ab illa ð clinare.vt ait Archi.vbi

S.⁊.in.c.hoc videt᷑.in fi.xxv.q.v. ⁊ Inno.i dic.c.

Ide teſtl. co.? Tho. in. iij. qali.. rij.
V Trũ aũt dãnãdus redᷣſitꝰ de vᷣitate de⸗
beat illã dicere ⁊ ſe ꝑdere:declarat btũs

Bermo

Thomas.in.v.q̃dlibet᷑.q.xvj.⁊ Panoꝛ.in.ca.

cũ ſuꝑ.de cõfeſ.diceñ.ꝙ ſi iudex inqᷣrit ſᷣm oꝛdi⸗
nẽ iuris.⁊ factũ eſt notoꝛiũ ⁊ infamia flagratvł
eſt ſemipꝛobatũ:tenet᷑ dicere vᷣitatem ſub pena
peti moꝛtalis.Et bᷣ etiã inqᷣt id Cho.ij.ij.q.lxix
ar.j. Facit tertꝰ in.c.cũ dilecci.de acou.Et hec de⸗
minatio ponit᷑ ẽt ĩ ſũ.ↄfeſ.li.ij.ti.iij.q.xciij. Si
vo inqͥrit qð nõ põt de iure: vel nõ ſᷣuat oꝛdinẽ
iuris:vel factũ nõ eſt notoꝛiũ:nec ſemiplene ꝓ⸗
batũ:nec infamia flagrat:nõ tenet᷑ rñdere.arg.
in. c.q̃liter ⁊ qñ.circa fi.de accu. Et declarat Hẽ
ricus de gãdauo in ſuo.j.qͥdlibet᷑.q.xxxiij. La⸗

liter em inqͥres facit ↄ charitatẽ talẽ teſtificatõʒ

extoꝛquẽs.qꝛ occulta nõ ſunt publicãda: ſʒ ſoli
deo relinquẽda.c.ſi oĩa.⁊.c.oues.⁊.ca.ex merito.
vj.q.j.Nõ debet tamẽ dicere mẽdaciũ:ſed ꝑ ap⸗
pellationem ſe adiuuare ſi põt:vel aliq̃ alia via
ſubtᷣfugere a rñſiõe:vel duplicibo vᷣbis vti.arg.
xxij.q.v.S.ex his. WM —
Vãdo aũt aliqͥs dãnat᷑ iiuſte ſiue ĩ ꝑſo⸗
na ſiue ĩ rebb:tũc qlibet ſciẽs vᷣitatẽ etiã
nõ reqͥſitꝰ illũ tueri dʒ: ⁊ tenet᷑ vitatẽ ma
nifeſtare ei ꝗͥ põt ꝓdeſſe ad liberãdũ innocẽtem
excuſando iüllũ nõ accuſando aliũ exẽplo Ma⸗
charij qͥ int᷑rogauit moꝛtuuʒ an ille quẽ miſtri
iuſticie ceperòt occidiſſet eũ.⁊ ille rñdiſſet non:
noluit etiã rogatꝰ q̃rere qͥs eũ infemiſſet.Exem

plo etiã ſctĩ Andree.qui cũ quẽdã falſo de fur⸗

to accuſatũ innocẽtẽ oñdiſſet intulit iudex. In⸗
dica ́̊ mihi furẽ.Cui rñdit. Ego non veni quẽ/
piã accuſare ſed innocẽtẽ defenſare.iuxta illud
Plſal.Eripite pauperẽ ⁊ egenũ de manu pctõrꝭ
liberate.Et ꝓuerb.xxiiij.ðꝛ. Erue eos qͥ ducunt᷑
ad moꝛtẽ.ſ.iiuſte:⁊ qͥ trahunt᷑ ad interitũ libera
re ne ceſſes.Et in hͥ nõ ẽ ꝑcendũ amicicie accuſã
tis vel etiã iudicis:ſed nec recoꝛdãda iimicia ac
cuſati. Ut em̃ ait Tullꝰ in lib.de amicicia.Nul
la eſt excuſatio pcti ſi amici cauſa peccauer ⁊c̃.
Vñ Ualeriꝰ lib.vj.de quodã rutilio inqͥt.ꝙ cũ

cuiuſdã amici rogatõi iniuſte reſiſteret:atq; ille

ꝓpter ſũmã indignationẽ dixiſſet.Quid igit᷑ mi
hi opus eſt amicicia tua ſi quod rogo nõ facis
Rũñdit. Immo qͥd mibi tua ſi ꝓpt᷑ te aliqͥd iho

neſte facturꝰ ſum. Ardẽti ̊ aio iuuãda eſt inno
cẽtia:ałr em̃ faciẽs cũ defendere poſſit de pecca⸗

to inculpabit᷑. Negligere qͥppe cũ poſſis turba
re puerſos nihil alið eſt qᷓ; fouere:nec caret ſcru
pulo ſocietatis occulte qͥ manifeſto facinoꝛi de
ſinit obuiare.ij.vij.c.negligere.⁊.xj.q.iij.c.qͥ cõ⸗
ſentit.⁊.lxxxiij.di.c.erroꝛ.xxviij.di.c.faciẽtis.⁊ de
ſen. excõ.c.ante. nn
EFEFE hhis vo qᷓ in cõfeſſiõe audita ſunt ꝙ ðᷣ
d necitate ſalut debeãt nõ reuelan hr i.c.
ois vtriuſq; ſexꝰ.S.caueat.de pe.⁊ re.⁊.c.
ſi ſacerdos.de offi.oꝛ. Et de p̊ ꝑ theol.in.iiij.di.
xxj. latiꝰ tractat᷑. Si aũt ſunt cõmiſſa in ſecreto:
vt cõit᷑ ðᷣt vnꝰ alteri. Dico tibi in cõfeſſiõe.i.ſub
ſigillo ſecreti:etiã debẽt ſecreta teneri.vt ðclarat

Uñ oᷣͦ

Tho.in.j.qͥdili.q.xvj.et Gcotꝰ in.iiij.di.xxj.Fal
lit tñ in duobo caſibo ſm Bona. in .
qñ veritas id exigit:qꝛ vergit in ꝑiculũ alioꝛuʒ.
t Panoꝛ. in. c. ois. ð pe. ? re.ꝙ ſi talis aſſu
mit᷑ in teſtẽ tenet᷑ reuelare. Secũdus caſus ẽ qñ

— —„-—

qs cogit᷑ ꝑ obediẽtia pᷣlati qͥ vult ill ſarre vt p⸗
uideat religiõi vel alteri.Et in hᷣ cõcoꝛdat Hen
ricus de Gandauo.in.ix.q̊dli. O
Redicatoꝛ etiã cum videt ꝙ pᷣdicare ali
p quã vᷣitatẽ eſt ſine vtilicate ꝓpłi ⁊ edifica
tiõe:imo cũ ꝑturbatiõe ⁊ ſcãdalo ac ipe⸗
dimẽto diuini honoꝛis ⁊ fruaꝰ aiaꝝ dʒ eã pꝛet
mittere nõ tñ dicere aliquã falſitatẽ. Unñ Aug.i
libᷣ.de mẽdacio ait.Licet pᷣdicatoꝛi rerũ et᷑naruʒ
ad edificatiõʒ ꝑtinẽtiũ occultare qͥ cqͥ dvidet᷑ ocj
cultãdũ:mẽtiri aũt ñ licet.Cũ aũtviderit oppoꝛ
tunũ tẽpꝰ fructuoſe poſſe iſiſtere vſq; ad moꝛ⸗

tẽ ꝓ vᷣitate decertet. Et ſic intelligit᷑ illð Eſa.lviij
Clama ne ceſſes ⁊c.et illð.ij.ad Thi.iiij.p Argue

obſecra ĩcrepa ⁊c̃. Sic etiã.crectoꝛ.xliij.di. Illd
etiã qð dici᷑ de reg.iu.c.qͥ ſcãdaliʒauerit. Uitiliꝰ

ſcandalũ naſci ꝑmittit᷑ qᷓ; ꝙ vitas relinquatur
itelligit᷑ de vᷣitate vite:q nũqᷓ; deſerẽda eſt:vt ðt

glo.ibi.⁊ in.c.niſi cũ pꝛidẽ.de renũ.veritas autẽ
doctrine ⁊ diſcipline aliqñ eſt intmittẽda: qñ.ſ.
ex hac maius incõueniens ſequit᷑ ⁊ nulla coꝛre
ctiõis ſpes habet᷑.
Errtio cõtingit aliquando vitatẽ negare
t ⁊ ↄñ̃ter falſitatẽ dicere.Et h̊ nunq; licet
etiã cauſa hũilitatis.xxij.q.ij.c.cũ hũili⸗

tatis.vbi ðꝛ.Cũ hũilitatis cauſa mẽtiris ſi non
eras pctõꝛ añqᷓ; mẽtireris mẽtiẽdo efficeris qðᷣ

euitaueras.Et idẽ hr in.c.nõ ita.⁊ in.c.incauti.
ea.q.⁊ cã. Sed hic notãda ſunt tria documẽta
Pꝛimũ eſt ꝙ nullꝰ debet etiã venialłr mẽtiri vt
aliuʒ a moꝛtali pctõ liberet. Rõ eſt:qꝛ ſi veniale
pctm̃ deberet aliqñ cõmitti tũc no eſſet malũ ne
culpa qð eſt falſum. Lz em̃ oĩs pena ſit eligẽ
a advitãdã culpã nũq; tñ culpa eſt cõmittẽda
ꝓpter ſuã vel alteriꝰ penã vel culpã euitãdã.xxij.
q.ij.c.faciat.Qꝛ nõ ſunt faciẽda malavt eueniãt
bona.vt ðꝛ ad Ro.iij.ad illũ aũt.v.ethi.⁊.iij.to⸗
picoꝝ.De duobo malis minus eſt eligẽdũ.Qð
etiã habet᷑ di.xiij.c.j.⁊.l.quotiẽs.la.iiij.ff.ð reg.
iu.⁊.l.j.S.peñ.ff.de peri.⁊ cõ.rei ven. Rñdet᷑ q
ſic debet reſolui.Minꝰ eſt eligẽdũ.i.maiꝰmalũ
pᷣcauẽdũ:qꝛ nũqᷓ; eſt electio maloꝝ. Et ĩtelligit᷑
de malo nature vel pene.Ubi aũt agit᷑ de malo
culpe potiꝰ moꝛiẽdũ eſt qᷓ; maiꝰ vel minꝰ eligẽ⸗
dũ.xxxij.q.v.c.ita ne.Et ſi dicis ꝙ caritas eſt li⸗
berare ꝓximũ a moꝛtali pctõ:reſpõdet ſaluatoꝛ
Mat.xvſ. Quid ꝓdeſt hoi ſivniuerſũ mũdũ lu
cet᷑:aĩe vo ſue detrimẽtũ patiat᷑.Et iõ incõꝑabi

liter melꝰ c moꝛi qᷓ; mẽtiri.Ad qð applicari põc

illud Juuenalł.libꝛo.iij.ſatira.ij.dicẽtis.
Eſto bonus miles:tutoꝛ bonꝰ arbiter idẽ
Inter ambigua:ſi quãdo citabere teſtis
Incerteq; rei falleris:H impetret vt ſis

Mtnnnn
Sinüctienel
hantem
nvonorte
iti⸗
debetren
hmone
3eokdalccnit,
ahtdi
Am M .
peait hint
nonidiorde
licerl⸗ ſi
nms 4
1 fudoan
lindebet

Nſepnochng
Nrrpolk nnſt

inmmſimdi
Nltrng aute
ntcchenu
Aplicz del
bneipietas
pluͤrrelemo
q die

ſöͤſoliorn

wrocäa
Origloresdücz
Povertpziheß
nut detali ar
ſiſolſicis mon

Gbuione ,

Komt iants
Nardatfalitficat
anhuligdepꝛan
gumſaryen
Neſplar. Ue
liſalgact, ſb
um munn
Prcanckine
daiterſde
bömbelei
Legulgsöden
oblpioni⸗
ngborffuces
hoſliſtenn
W
naltrivh⸗
Cdlrdin
Plenigain
Darstercn
Mum giun,

Uarſgun

tclgkiötiim

aln t

Nane
Nmieee
ſegrirue

Nandofien

Ginen

gciii
uſa wämin
winidocimg
Ka. 1cie
ſanemewenn
Böͤchtii
tücniin
cñ ci milt
jahutintinn
dahiiii
imanNR
inian tii
mockagini 0
rislunkilg⸗
m Nidd
ülmnali

ſitagtdent

PNni

66 ucl
inlhöbtliun⸗
imuni niii/
Ciinint
Cogglung
nds,
arnſti
zunſ

r Kiig

4

Falſus ⁊ admoto dictet ꝑiuria thauroo

Sũmũ crede nephas animũ pᷣferre pudoꝛi.
Et ꝓpter vitam viuendi ꝑdere cauſas.

Dignus moꝛte ſubit ?ꝛc. O«

Ecũdũ documẽtũ eſt ꝙ nullꝰin iudici
s debet veritatẽ negare ad liberãdũ hoiem
a moꝛte:qꝛ hoc eſt ↄotra charitatẽ q̃ pᷣmo
pᷣcipit dilecciõez ſuijpᷣiꝰ:poſtea ꝓximi.iuxta illð
Eccłi.xxx. Misere aie tue placẽs deo. Quãtũ ãt

peccẽt negãtes vᷣitatẽ declarat᷑.xj.q.iij.c.vnicui⸗
q;.vbiſcriptũ eſt. Qui vitatẽ negat:vł falſuʒ te-/
ſtimoniũ dicit: deũ qͥ vitas eſtnegare vł vẽdere
cõuicit᷑. Et iõ ðꝛ Eccłi.iiij.e.Nõ cõtradicas vbo

veritatis vllo modo.

t Erciũ documẽtũ eſt ꝙ cõdẽnatꝰad moꝛ

tS⁊ nõ debet vitatẽ negare:vł falſitatẽ cõ⸗
fiteri vt euadat:qꝛ nullus ꝓ vita coꝛꝑali tuẽda
debet moꝛtałkr peccare:cuʒ magis teneat᷑ deũ qᷓ;

ſeipm diligere. vñ Aug.in q̊ͥdã pᷣmone ait. Qui⸗

cũq; metu cuiuſlibet ptãtis vitatẽ occultat iraʒ

dei ſuꝑ ſe ꝓuocat:qꝛ.ſ.magis hoĩem qᷓ; deuʒ ti⸗
met:⁊ ponit᷑ tranſſũptiue i.c.qᷣſqᷣs.xj.q.iij. Facit

ad hoc.c.lothariꝰrex.xxxj q.ij.⁊.c.ñ ſolũ.⁊.c.noli

te.xj.q.iij.et illð qð inqͥt dñs Mat.xiiij.Nolite

timere eos q occidũt coꝛpꝰaiam aũt nõ poſſunt

occidere:mag aũt euʒ timete:qͥ pᷣt aiam ⁊ coꝛpꝰ

ꝓꝑdere in geheẽnã.Facit ad h̊ etiã illð qð ſcriptũ ẽ
in.c.ad apłicã.de ſimo.vbi ðꝛ ꝙ ſub pᷣtextu pie⸗
tatis nõ ẽ ipietas cõmittẽda.õ em̃ licet facere
rapinã:vt elemoſine fiant.c.foꝛte.xiiij.q.v. S
Ed qͥd dicemꝰde tꝑibo hodiernis:ĩ qͥbꝰ
8 nõ ſolũ ꝓ vitãda moꝛte:ſʒ ꝓ minimo de
nario etiã cuʒ ꝑiurijs młti vᷣicatẽ negãt.
Quãplures nãq; reꝑiunt᷑ de qͥb dici põt illud
Pꝛouer.xxviij. Pꝛo bucella panis deſerũt veri
tatẽ.De talibo ãt deꝰmagnã faciet vindictã.Naʒ
ſi falſificãs monetã pᷣncipis ſᷣm leges dignꝰeſt

cõbuſtione.l.j. C. de falſa mo neta.młto magis

eſt eterni ignis pena reus qͥ veritatẽ que eſt mo
neta dei falſificat ꝑę mendaciũ.Sed tñ quotidie

a multis depꝛauat᷑.Et nihil ſic ab oibus impu⸗

gnatur ſicut veritas.Ois em̃ homo mẽdax:vt
dicit᷑ pſal.cxv. Uera quoq; eſt ſententia qᷓ Oſee.
iiij.ſcripta eſt. Nõ eſt veritas:nõ eſt miſicoꝛdia
in terra.Et multi ſunt de quib dici poteſt illud
ps.v.Non eſt in oꝛe eoꝛum veritas. Ideo dicit

Dauid ps.xj. Diminute ſunt veritates a filijs

hoĩm:⁊ Eſa.liiij.dicit᷑. Coꝛruit ĩ plateis veritas
⁊ equitas nõ potuit ingredi ⁊ facta eſtveritas in
obliuionẽ.O veritas btã:quot inſultꝰq̃̊t vulne
ra quot fraudes ab oibus ſuſtines.Nõ in ver⸗
bis ſolũ:ſed etiam in operibꝰ. Sunt em̃ mẽda⸗
cia operũ ⁊ ſermonũ:vt inquit Ambꝛo.in.c.ca⸗
uete.xxij.q.v.ſʒ licet vᷣitas poſſit vulnerari nõ pᷣt

tñ occidi vel ãnihilari:imo ſepiꝰexagitata mag

ſplendeſ. cit in lucẽ: vt dicit textꝰ in.c.fi.xxxv.q.ix.
Pars tercia huiꝰſermonis:ꝙ veritas eſt om
nium triumphatiſii.

Ertiã queſtionẽ etiã determiauit ſu⸗
t p⸗ꝛadictꝰ theologꝰ dicẽs. Adeo veri⸗

tas eſt oim triũphatiſſima ꝙ oẽs ro

. manoꝛiũ triũphos excedit. Ipᷣa em̃ ẽ
illa que vincitoĩa.vt habet᷑ in.l.fi.ff.de ꝓba.De
qua ꝑ Inno.in.c.niſi cũ pᷣdẽ.de renũ. Pꝛimo
em̃ triũ phat de oĩbus legib que nõ iuſtificant᷑
niſi in ſola vitate.vt in.l.illicitas.S.vᷣitas.ff.de
offi.pꝛe.ã lʒ dici ſoleat ꝙ in foꝛo cõſciẽtie ſeqͥ/

mur vitatẽ:in iudicio pᷣſumptionẽ.vt in.ca.his

qui.de ſpon. Si tamẽ cõſtaret legi deveritate il
lam ſequeret᷑:aliter nõ eſſet lex ipᷣa honeſta ⁊ iu⸗
ſta:qð reqrit᷑ ad eſſentiã bone legis.c.erit ãt lex.
iiij.di. Scðo triũp hat de oĩbꝰ opiniõibo qͥb
pꝛefert᷑.vt in.c.capellanꝰ.de feri.⁊ in.l.j.S.oĩbꝰ.
C. de ve.iu.enu.vbi ðt imꝑatoꝛ:ꝙ ſnia vntꝰ etiã
minoꝛis pᷣferẽda eſt multoꝝ opiniõibo ſi magꝭ
habeat vᷣitatẽ.Et de h̊ tractat Johã.an.in.c.j.de

conſtit᷑. Jõ ſi qrat᷑ vtrũ antiqrũ vel modernoꝛñũn

opinio magis ſit ſeq̃ᷓnda cũ dicat glo.in.c.ſic vi

Ue. xvj. q.j.ꝙ ſcolares debẽt intrare ſub ãtiqͥᷣoꝛi⸗

bus doctoꝛibo.⁊ eõ in.l.gallꝰ.ff.de lib.⁊poſthu.

dicat alia glo.poſt Pꝛiſdanũ:qꝙ quanto iunio

res tãto ꝑſpicatioꝛes.Et h̊ notat᷑ etiã in clemẽ.
vnica.de ſũma trini. Rñdeo ꝙ illi fauẽdũ eſt q̃
magis habet rõnẽ ⁊ vᷣitatẽ.dic.ca.capellanꝰ.⁊ ꝑ
Hoſtiẽ.in.c.qᷓ;to.de trãſac.Et facit ad pᷣdicta.c.
ſi teſtes.iiij.q.iij.vbi dicit᷑:ꝙ illis argumẽtis et
teſtimonijs magis eſt credẽdũ q̃ ſunt rei aptio
ra ⁊ veritati ꝓximioꝛa 0
Ertio triũphat de om̃i conſuetudine qꝛ
t malã repꝛobat: bonã aũt cõfirmat.c.fi.
de ↄſue. 2. c. vᷣitate.viij.di. Quarto triũ
phat de oĩ erroꝛe:qꝛ nihil põt in cõtrariũ allega
ri qñ vᷣitas eſt notoꝛia.l.imꝑatoꝛ.ff.de ſta. hbo.
Et doctoꝛes cõiter dicũt in.c.pleriq;.de ĩmu.ec.
poſt Inno.qꝙ nulla ſnia iniuſta põt pᷣferri veri⸗
tati in cõſciẽtia. XYX
Ed hic querit᷑ vtrũ iudex poſſit iudicare
ſ cyõtra veritatẽ ſibi notam ſequẽdo falſa
allegata ⁊ ꝓbata ĩ cõtrariũ.Ad qð rñdẽt
quidã maxie Tho.ij.ij.q.vij.ar.ij.⁊ etiã.q.lxiiij
ar.vj.qꝙ; iudex põt ⁊ debet iudicare ſᷣm legitias

ꝓbatiões ꝑ inſtrumenta ⁊ teſtes ⁊ hmõi q ſunt
ſibi nota vt iudici:⁊ nõ ſᷣm noticiã quã habetvt

pꝑſona pᷣuata.c.ſacerdos.de offi.iu.oꝛ. Ideo ðt
Amb.iij.q.vij.ca.iudicet.Honꝰ iudex ſicẽ audit
ita iudicat. Pꝛetea ꝙ hoc ſit verũ põt ꝓbari:qꝛ
iudex nõ videt᷑ debere mutare iudiciũ ꝓpter illã
noticiã ꝓpter quã nõ licet vitare in cõione ſacr̃a⸗
li excõicatũ ſed pt᷑ noticiã quã habet vt ꝑſona

puata nõ debet vitare excõicatũ.vj.q.ij.c.ſit itm̃.
⁊.c.placuit.⁊.ij.q.j.o.multi.Ergo ⁊c̃. Facit aꝗ h̊ᷣ

qꝛ quod lege ꝑmittẽte fit põt licite fieri.l.fi.⁊.lbi
glo. ff. qͥ ſatiſ.cog.facit.l.iuſte poſſidet.ff. de acqᷣ.

poſ.⁊.l.j.C.de bis qͥ ve.eta.impe.Sʒ in lege det

minatũ ẽ illũ ↄdẽnari debere ad moꝛtẽ qͥ ↄuiqꝰ

Tfuerit teſtionio duoꝛũ vel triũ teſtiũ. Deut xvij.

Bermo

ergo iudex qui eſt lex aiata poterit talẽ ſic conui
ctum ad moꝛtẽ cõdẽnare.Pꝛeterea ſicut bonuʒ
cõe pꝛefert᷑ ꝑticulari tanqᷓ; meliꝰ ⁊ diuiniꝰ.vt pa
tet.j. ethi.ſic ꝓbatio cõis que fit in foꝛma iudicij
pferẽda erit ꝓ batiõi ꝑticulari quã habet iudex
vt ꝑſona pnata. Et hãc opinionẽ tenuit Johes
gloſatoꝛ.iij.q.vij.c.iudicet. Berñ.⁊ Hoſtien.de
offi.oꝛ.c.ij. Inno.q̊ʒ extra de cẽſi.c.venerabili.et
Hoſti.de poſtu.pᷣla.c.bone.el.j.vbi dicũt.ꝙ qũ
agit᷑ in foꝛma iudicij iudex ð bet iudicare ſᷣm al
legata ⁊ ꝓbata potiꝰ qᷓ; ſᷣm veritatẽ.ff.de offi.pᷣ.
l.illicitas.S.veritas.⁊.xj.q.iij.c.ſũmoꝝꝑe.cũ ſili⸗
bus.qꝛ aliud facit vt iudex aliud vt hõ.vt in di

cco.c.ij.de offi.oꝛ.⁊.xxiij.q.iiij.c.ſi eccłia. Et iõ iu

dicabit ſᷣm cõſciam quã habet vt iudex:nõ quã
habet vt homo. Hoſti.tamẽ quẽ ſequit᷑ rchi.
in.c.iudicet.iij.q.vij.dicit:q; ſi iminet ꝑiculum
gie:vł ledit᷑ publicavtilitas:ꝙ tũc iudex de iure
⁊ de facto ſupplere põt ⁊ debet.Quo ad ꝑiculũ
aĩe ꝙ poſſit facit extra de elec.c.cũ nobis.S.his
igit᷑.⁊ de excep.c.exceptionẽ. Quo ad vtilicatem
vo publicã facit.C.de ꝓcura.l.itẽ.⁊.ff.de poſtu.
l. quos ꝓhibet. Hugo vo quẽ refert gloſa in di
cto.c.iudicet.tenet ꝙ nullo modo debet iudica⸗
re contra veritatẽ ſed debet delegare cauſam. Et
ad hoc allegat l.pᷣtoꝛ.ff.de iuriſ.om.iu. Sʒ hãc
opinionẽ repꝛo bat Giraldꝰ odonis ſuꝑ.v.ethi
coꝝ.quia omne opus malũ ſicut eſt üllicitũ hoĩ
facere ꝑ ſe:ita eſſet pccm̃ facere ꝑ aliũ. Qui em̃ ꝑ
aliũ facit ꝑ ſeipᷣm facere videt᷑.c.qͥ facit.de re.iu.
lib.vj.⁊.l.qð iuſſu.ff.eo.⁊.l.ita autẽ.S.geſſiſſe.ff.
de adminiſtra.tuto. Rodonẽſis aũt in ſũma di
cit:ꝙ ſi innocentẽ condẽnat iudex ad moꝛtẽ:vel
mutilationẽ mẽbꝛoꝛũ:aut condẽnãdũ ponat
etiã ad pᷣceptũ ſuꝑioꝛis peccat moꝛtalłr. Secus
aũt eſſet in alijs penis pecuniarijs vel cauſis ci
uilibo ſᷣm eũ ꝑ ea que notat glo.in.c.paſtoꝛalis
GS. quia vo.de offi.dele.ſed Raymũdꝰ in ſũma
tenet cũ pᷣma opinione dicens qꝙ fere omẽs do⸗
ctoꝛes iuris canonici dicũt ꝙ iudex põt iudica⸗
re ſᷣm allegata.ſubdẽs.ꝙ ſi quis talit᷑ iudicaret
nõ auderet eũↄdẽnare qᷓ;uis ad cautelã aliquã
penã iniũgeret.
Bo vo teneo opinionem Micolai de lyra
e ſupꝑ Ero.xxiij.c.⁊ etiã Giraldi odõisvbi
ſupꝛa.ꝙ iudex nullo mõ põt iudicare cõ
tra vᷣitatẽ quã ꝓ certo ſcit niſi cuʒ pctõ moꝛtali.
Et hãc opinionẽ tenet reuerẽdus pater frat᷑ An
gelus de clauaſio in angelica ſua in.c.quod ĩci
pit.iudicare.S.vij.vbi dicit:q; hec opinio ẽ tenẽ/
da ſiue ſimꝰ in criminalibovlł in ciuilib.Et hoc
ꝓbatur.qꝛ habemꝰ pᷣceptũ dei Exo.xxiij.di.Nõ
ſuſcipies vocẽ mendacij: nec ſequeris turbã ad
faclẽdũ malũ:neq; in iudicio płimoꝛũ acqͥeſces
ſentẽtie vt a veritate deuies.Cõſtat aũt ꝙ iudex
acqͥ eſceret plimoꝛũ ſentẽtie ſi ad multoꝛũ falſo⸗
rum teſtiũ dictũ ferret ſentẽtiã ↄtra veritatẽ ſibi
notã:qꝛ ſica veritate quã nouit deuiaret cõtra

fieri q̃liſcũq; ꝓbatio ĩtercedat. autẽ iſtud ſit
ſm ſe malũ ꝓbat᷑:tũ qꝛ eſt opꝰimpiũ dicẽte dño
Exro. xxiij. Innocentẽ ⁊ iuſtũ nõ occides:qꝛ ad⸗
uerſoꝛ impiũ:q̃ſi dicat ꝙ qui facit iſtud eſt ipvꝰ.

.
*

diuinũ imp eriũ. Pꝛeterea ꝙ ̊ veruʒ ſit pbat:
qꝛ illa que ↄfeſtim noĩata ſunt cõuoluta cũ ma
licia:⁊ ſᷣm ſe ſunt mala nullo mõ ↄtingit bñ fie⸗
ri: ſz i illis neceſſe eſt ſꝑ peccare:⁊ nũqᷓ; recte age⸗

Sen ph̊m.ij.Ethi.c.vj.⁊ Aug.in.li.de mẽdadco

5 ino centẽ ⁊ iuſtũ ↄdẽnare ſciẽter:ẽ ſᷣm ſe ma⸗
cũ malitia ↄuolutũ.Ergo nullo mõ põt bñ

Et ideo illi aduerſat᷑ deꝰ:qꝛ facit opꝰvitati ⁊ eqͥ

tati naturali Zᷣriũ. Pꝛeterea ſi licet iudic ↄdẽna
re inocẽtẽ ↄuictũ ꝑ falſos teſtes:vel h̊ licet amo

re dei:vel amoꝛe ſui vel ꝓximi.Nõ amoꝛe dei qꝛ
vt ait Beda in.c.abijt.xj.q.iij. Qui vᷣitatis ⁊ cha
ritatis iuſſa ſpernunt:deũ vtiq; qͥ vᷣitas ⁊ chari
tas eſt ꝓdũt. Maxie cũ nõ ifirmitate vł ignoꝛã
rãtia peccant:hoc aũt cẽt in caſu ꝓpoſito. Itẽ nõ
amoꝛe ſui qꝛ vt dicit᷑.xj.q.iij.c.nemo. Meliꝰeſt
ꝓ vᷣitate pati ſuppliciũ qᷓ; ꝓ adulatiõe bñficiuʒ.

Itẽ nec amoꝛe ꝓximi:qꝛ vnꝰdãnificat᷑ tẽpoꝛalr

ↄdẽnatꝰ.et alter ſpũałr.ſ.falſus teſtis. Qua⸗
re iudici ex nullo bono amoꝛe ſciẽter licet ↄdem
nare iuſtũ ⁊ inocentẽ.Cõfirmat᷑ hec condluſio qꝛ
nullũ ante iuſtaʒ verãq; ꝓbationẽ iudicare aut
cõdemnare debemꝰ.c.nullũ.xxx.q.v.⁊.c.ſi quid.
lxxxvj.di.⁊.c.eoꝝ qui.xj.q.iij.Gʒ iudex ↄtra ve⸗
ritatẽ ſibi notã nullã ꝓbationẽ verã et iuſtã hr̃e
põt q; cõſtet ſibi:qꝛ nullũ verũ eſt cõtra veꝝ cuʒ
oĩiavera ↄſonẽt vᷣlcati.vt dic̃ Areſt.j.Ethi.Ergo
ↄtra veritatẽ ſibi notã iudex iudicare aut dãnare

nõ debet. Dicit ̊ Giraldus vbi.S. ꝙ talis iuder
ſi habet ſuꝑioꝛẽ põt remittere cauſaʒ ſuꝑioꝛi cũ

relatiõe ꝓpꝛie ſciẽtie:⁊ ꝓbatiõis o ꝓpoſite.Et ſi nõ
admittat᷑ remiſſio ſʒ ipſe cogat᷑ ferre ſniam:ſniet
ꝓ veritate. Si vero nõ habet ſuꝑioꝛẽ:ſimpłr ꝓ
veritate ꝓnũciet.Nã ſi cõtra ꝓbatiões ipᷣas ſen⸗
tẽtiat facit ↄtra oꝛdinẽ iuſtice.Si vᷣo ꝓnunciat
ↄtra veritatẽ:facit cõtra rẽ iuſticie:qð eſt maꝰin
cõueniẽs.Sicut maius pctm̃ eſt ex genere qᷓ; ex
circũ ſtãtia.Debet ergo ſꝑ iudex iudicare ꝓ veri⸗
tate.Cuʒ em̃ iudicet loco dei:vt hr̃ Deut.j.debet
iudicare ſicut facit deꝰ:qui ſꝑ iudicat in veritate

⁊ ꝓ veritate.iuxta illð Lobie.iij. Juſtꝰes dñe et

ola iudicia tua vera ſunt. Facit ad pᷣdicta.c.po⸗
ſtulatꝰ.iij.q.vij.vbi dicit᷑:q; nõ debemꝰ ante iu⸗
dicare qᷓ; ad cõſciam noſtrã reuertamur:⁊ quid
placeat deo ſiue diſpliceat diſcernamus.Et in.c.
tunc vera.xj.q.iij.ſcriptũ eſt. Lũc vera eſt abſo⸗

lutio pᷣſidentis cũ ĩterni ſequit᷑ arbitriũ iudicis.

Ergo a cõtrario nec abſolutio nec ↄdẽnatio erit

vera:niſi ſᷣm volũtatẽ dei fiat.Et in.c.ſũmopere

xj.q.iij.ðᷣꝛ:q ſᷣm ↄſtituta ĩ lege diuina ⁊ bũana
eſt iudicandũ.Et ꝙ ex pᷣcepto diuino cõdẽnatio
nis ſnĩaʒ ꝓferre debemꝰ. Et in.c.cũ eterni.ð ſen.
⁊ re iudicata.li.vj.pᷣcipit᷑vt in ferendis ſentẽtijs
habeant iudices pᷣ oculis ſolũ deũ. Itẽ tercꝰcla⸗

——

geckufn
Gigblsotu
gteſneſu
mncſig
luoicq⸗
acocofficjt
Panonelinenn
ocq M⸗
ſalalo⸗
Kuilatin
gefoi vo di
nooimu
lanpurir⸗
lpeln tcs.

W cl fanfde

ſintircuſb
ndherbiſan
Meſentſn
fliſinon⸗
ſutmim
ücsuuoinol
ginlohe
abnenppap
Mornumn t
vnnlac.
ergot
Niuenir
iunitocaſo
dlgeriſtime
eijgſcde
ſftlittepßrtüͤc
Npdederoficin
räſtiant K
Tulisd oficod

ſtſnipzlatian

linſtmunenta
üßremtrere⸗
lirincſi
fwliuicati⸗
us unydici
dicnatoꝛſch
ſißtalerablol
ſnobilig
Puggontüͤi
Glänt
moinü
Mänſignn⸗
Clgondenige
bengelti
oereanits
ſoumiucde
ſcum Rchane

umfinode

newplnn
adeſpo e

wmß
tue
rinuln
naff
ennin⸗
neniten
oſdleieti
„Anidl

ondge
a n
crikbet
eN deo.
utnenn
mtme
Caln Poſin ie
dänfiatieg
oreſcär lin,
mutdednenn
banoniindene
Gzden
nonerenid iti
ck comn
Breſt , E
tiudicarantnin
3Wd de
ne (ulaz ini
nöisopoſngi
modrisiuſt
kiae Guar
iuuſtorscknuin
doncka gong
d MNY
wDar,A
i Wodſec
run Anch
i dchen nd
weumurad⸗
ſomumbah
Tcendt
vii mmmin

mona, e

n G
ar un nin
mdmniin
nciMi

Foliũ

rus eſt in pᷣfato.c.cũ eterni.vbi Inno.iiij.inquit

Si quis aũt iudex eccłiaſticꝰoꝛdinariꝰ:aut de⸗
legat?fame ſue ꝓdigꝰ:⁊ ꝓpꝛij ꝑſecutoꝛ honoꝛis:
ↄtra cõſciaʒ ⁊ iuſticiã in grauamẽ alteriꝰꝑtis in
iudicio quicqᷓ; fecerit ꝑ graʒ vlł ꝑg ſoꝛdes:b exe/
cutiõe officij ꝑ annũ nouerit ſe ſuſpẽſuʒ:ad eſti -
mationẽ litis ꝑti quã leſerit cõdẽnandꝰ.hec ille
Ecce ꝙ nõ dicit ↄtra allegata:ſʒ ↄtra ↄſciam ⁊ ꝑ

ſoꝛdes:ſq; falſoꝝ teſtiũ.õ ergo excuſari põt iu

dex cõdenũs iĩnocentẽ dicẽs qꝛ aliud nõ potuit:
qꝛ officiũ ius dicẽtis latiſſimũ ẽ:vt ðꝛ in.l.j.ff.ð

iuriſditio.oĩm iudi.UVnde iudex pᷣt vt ĩ plunib

iudicare ꝓut ſue ↄſcie rõnabilevidet᷑. Uc patʒ in

l.aꝓpellari.ff.qͥs ⁊ a quo.ibi.⁊ qð optimũ eſt ſta

tuere. Facit.ff. de arbicris.l.qualẽ.vbi dicit᷑. Om
nino dicat qͥd ſibi videt᷑. Facit.c.ad nr̃am:de cõ⸗

ſuetudine vbi ſcriptũ eſt Poſtqᷓ; tibi de meritis

cauſe cõſtiterit ſniam ꝓferre valeas:ſicut oꝛdo

poſtulat rõnis nõ obſtante ↄtraria ↄſuetudine
⁊c̃.Facit etiã.l.rem nõ nouã.C.ð.iudi.vbi ðꝛ.q;
iudices iurẽt oĩno ſeſe cũ vᷣitate iudiaũ diſpoſi⸗
turos. Itẽ in.l.placuit.eo.ti.ſcriptũ eſt. Placuit
in oibus reb pᷣcipuã eẽ iuſticie eqͥtatẽ qᷓ; ſtricti
iuris rationem.Et ad ideʒ facit capitulũ finale.
derranſac. Z
9 Icut ergo iudices ſepe quãdo volũt:ſci⸗
unt iuenire coloꝛes ꝓ iiuſticia defenſan
da ita in iſto caſu tenent᷑ vt ↄtra veritatẽ nõ iudi
cent diligentiſſime facere:ꝙ falſitas nobis dete
gat᷑.vt.ij.q.j.c.deꝰ oĩpotẽſ.Et ſi nullo mõ detege
re falſitatẽ pñt:tũc vt ait Nicolaꝰde lyra vbi ſupᷣ

poti debẽt officiũ reſignare:qᷓ; ↄtra iuſticiã ⁊ cõ
ſciẽtiã ſniare.Facit ꝓ hᷣ qð notat glo.in.c.paſto⸗
ralis.ð officio delega. di.
ſcit ſniaʒ latã auctoꝛitate litteraꝝ falſaꝝ:vł ꝑ fal

Aemerus executoꝛ ſi

ſa inſtrumenta:vł ꝑ dolũ aduerſarij nõ dʒ exeqʒ

cã ſʒ remittere ad ſuꝑioꝛẽ. Ut in.c.de cetero.de re

iudi.Et in.c.ſi qñ.de offi.dele.⁊.C.ſi ex falſis in⸗
ſtru.l.iudicati. ?. ff.de iudi.l.ſi p̃ᷣtoꝛ.S.marcellꝰ.
⁊ ad texcuʒ dicti capituli paſtoꝛalis qͥ dicit.ꝙ ſi
dicx?executoꝛ ſciat ſniam eẽ iuſtã:tenet᷑ eã exeqᷣ ſi
nõ pᷣt aliter abſolui a mãdato ſuꝑioꝛis. Rñdet
gloſa ꝙ h̊ itelligit᷑ de iiuſticia ſolẽnitatis iuris.
Et ita exponit ĩiuſtã ideſt ↄtra ius litigãtis latã
Sec ſi eẽt iniqᷓ.Et ðꝛ iniqua qñ eſt ↄtra vitateʒ
lata: qꝛ tũc nõ dʒ exeq. Itẽ gloſa in.d.c.aſſignat
rõnẽ q̃re ſnia ↄtra ius licigantis lata debeat exe
cutioni demãdari a mero executoꝛe:qꝛ cũ nõ ſit
ab ea appellatũ debet de rigoꝛe iuris elapſo de⸗

ccnio executiõi ðᷣmãdari. Argumentũ.. vt lite
pẽdente.l.fi. Spõtanea em̃ appellatiõis omiſ⸗
ſio turpitudinẽ purgat queſnie inerat. Argu.ff.

de cõdi.ob tur.cau.l.ſi ob turpẽ.vel ſi appellauit

ſcðᷣo ⁊ ſuccubuit:etiã de rigoꝛe iuris eſt interdi/
ccum vt executioni demandet᷑:vt aliquis ſit liti/

um finis.de dolo ⁊ cõtu.c.finẽ.⁊.c.venerabilis.

Si vero ꝑ iniuriam iudicis ſit danatus cõque
ratur de ipᷣo. Extra de emp.⁊ ven.c.ſi venditoꝛi.

(CEX

⁊. C. de euictionibo.l.emptoꝛ fundi.⁊.ff.eo.l.ſi ꝑ
impꝛudẽtis.⁊ inſtit᷑.de oblig.q ex q̃ſi delic.naſ.
in pn. Hec Poe vbi ſupᷣ.Ex qb patet ꝙ dictũ
capitulũ nõ facit ↄtra ↄcluſionẽ noſtrã q confir
matr᷑ ꝑ ea q haben?᷑ in.il.abſentẽ.ff.de penis.vbi
ðdꝛ. Sanctiꝰ eſt nocentẽ impunitũ relinquere q;
innocentẽ ↄdẽnare. MMM
Zſic ↄdludo ꝙ nullo mõ licet iudici ali⸗
e quẽ condemnare ↄtraveritatem:de qua
ibpe centus eſt. Abſoluere aũt bñ põt ſi ꝓ⸗
batiões nõ ſũt legitime q;uis iudex ſciat ꝓ cer⸗

to ipᷣm eſſe culpabilem:qꝛ iura pᷣcipiũt vt nemo

publicet pœm̃ alteriꝰ qð nõ põt ꝓbare:vt in ca.
ſi ſacerdos.de offi.iu.oꝛ.et.l.illicitas.S.neq; lici
ta.ff. de offi. pꝛe.et.l.eadẽ rõne.in fine.iũcta glo⸗
ſa.ff. de furtis.et.c.ſi tĩ.vj.q.ij.ec obſtat ca.iu
dicet.iij.q.vij.qꝛ nõ dicit ſᷣm allegata:ſʒ inqͥt iu/
xta leges ⁊ lura ꝓnundient:quod eſt dicere. Ju
xta qð ſtatuerũt leges ⁊ iura ꝓcedat in diſcutiẽ
do ⁊ det ſentẽtiã.Que qͥdẽ leges ⁊ iura volũtve
vnicuiq; reddat᷑ qð debet᷑.ff. de iuſti.⁊ iure.l.iu⸗
ſticia.lec etiã obſtat ca.eoꝝ qͥ.cuʒ ca.ſy e. xj. q.iij.
qꝛ loquũt᷑ qñ in examinatioe teſtiũ debet ꝑs ci⸗
tari ⁊ oꝛdo iuris ſeruari in eoꝝ diſcuſſiõe. Non
aũt dicit ibi textꝰ ꝙ der ſentẽtia ᷣm eoꝝ dictuʒ:ĩ
mo innuit cõtrariũ ſi bñ attẽdat᷑. Nec obſtat ca
pitulũ.nos inqᷓ;.cũ ca.deꝰ omipotẽs.ij.q.j.cum
aliqͥ b alijs capitulis.qꝛ licet dicãt neminẽ con
dẽnandũ niſi cõuictũ:nõ tamẽ ſequit᷑ ꝙ ois cõ⸗
uictus ſit cõdẽnãdus:exquo iudex eſt certus de
falſitate.immo ca.iudicantẽ.xxx.q.v.demõſtrat
oppoſitũ dũ dicit. Lãdiu actio ventilet᷑ quouſq;

ad rei veritateʒ ꝑueniat᷑. Nec ſimiliter obſtat di

cta lex.illicitas.qꝛ ibi ðꝛ.Pꝛeſes ꝓuincie id ſeq̃
tur qð eũ cõuenit ſequi ex fide eoꝝ q̃ ꝓbabũtur
Et bꝛeuiter reſpõdẽdo dico:ꝙ nõ iuenit᷑ ius qð

dicat iudicẽ teneri ſentẽtiare ſimpliciter ſᷣm alle

gata ⁊ ꝓbata:ſʒ bñ ſᷣm oꝛdinẽ iuns.ſ.in pcedẽ
do:examinãdo ⁊ ſentẽtiãdo.Sʒ ius nõ vuleꝙ;
aliqͥs innocẽs puniat᷑ ↄtraveritatẽ. ⁊c.alit᷑ nõ
eſſet ius.Sed poſito ꝙ inueniat᷑ lex pcipiẽs iu⸗
dicari ſᷣm allegata ⁊ pꝛobata: debet itelligi pᷣm
Giraldũ odonis vbi ſupᷣ.ſ.ſi verũ condludunt.
¶ ſi obijciat᷑ qꝛ talis iudex qͥ iudicabit ſᷣm al⸗

legata ⁊ pꝛobata ſcandalizabit᷑. Reſpõdet ca.q

ſcandaliʒzauerit.de regu.iu.UVtiliꝰſcadalum na

ſci ꝑmittit᷑ qᷓ; ꝙ veritas relinquat᷑. Facit etiã ad

pᷣdicta ꝙ vbi de bona fide agit᷑:nõ eſt de apiclb
iuris diſputandũ.i.ſi fideiuſſoꝛ.S.quedã.ff.mã
dati.vbi ðꝛ ꝙ debet tm̃ inſpici qð verũ eſt.Et al
legat gloſam.CL. ſi ↄtra ius vel vtili.pu.l.⁊ ſi nõ

cognito. Nõ obſtat qð dicũt canoniſte ꝙuex

nõ iudicat vt hõ:ſed vt iudex.qꝛ hoc veꝝ eſſet:ſi

eſſemꝰ extra ea q̃ ſunt ↄtra legẽ dei q nõ ſũt pctã

ſʒ in pᷣuaricatiõe mãdatoꝝ dei nõ habet locuʒ il

la diſtinctio.qꝛ nõ iudex puniet᷑: ſed hõ licet fece
nit vt iudex.Ad illud qð o bijcit de excõicato:rñ
det Giraldꝰ odonis vbiſupᷣ.ꝙ aliud ẽ ammu H

Bermo

nicati nõ vitare: ? aliud innocentẽ ↄdẽnare. qda

illud eſt ↄtra ius poſitiuũ:iſtud ↄtra ius natu⸗
rale ⁊ diuinũ.Et ideo ꝑ ius poſitigũ eſt ſanctũ
in illo caſu excoicatos nõ vitari:ſed ꝑ nullũ ius
ſancitũ eſt in aliquo caſu innocentẽ danare:im⸗
mo nec ſtatui potuit. Et cũ dicebat᷑ ꝙ danatio i
nocẽtis ꝓpter allegata ⁊ ꝓbata ꝑ falſos teſtes ẽ
bonũ cõe:negãdũ ẽ expſſe:ĩmo ẽ malũ cõe conſi⸗
ſtens in impijſſima falſitate:qð nõ eſt pᷣferẽduʒ
bo no cõͤſiſtẽti in veriſſima pietate. Hec ille.Li⸗
cet ̊ᷓ Alex.de ales in.iij.ꝑte ſũme. et Rich.ð me⸗

dia villa in.iij quodli.qxxv.ſequant᷑ comuneʒ

—

opinionẽ canoniſtaꝝ:cñ hecvltima opinio vide
tur verioꝛ. Et ſicpatet ꝙ veritas triumphatc de
omi erroꝛe ⁊ falſittee. B

AUinto criumphat ð oſciẽtijs.qꝛ ſerenat

q e.as pbẽs ↄfidẽetia. Un.iiij. Regꝭxx. dice
pat Eʒechias rex iuda. Memento quõ
ambulauerim coꝛã te in veritate.Et P.xiiij. lo
quẽs Dauid de eo qͥ aſcendet in celũ inqͥt. Qui
loquit᷑ veritate; in coꝛde ſuo.Ex ſerenitate autẽ
ↄſciẽtie ꝓpter veritatẽ ſequit᷑ ſerenitas faciei:ocu
loꝝ ⁊ frõtis:⁊ ex ea fit hõ audax.Nã ſi qͥs accu/⸗
ſat ↄtraveritatẽ ipa ↄſciẽtie ſerenitas ex veritate

ꝓueniẽs:ipᷣm animoſũ facit an iudicẽ nõ trepi

dũ:nõ palpitãtẽ. Ecõtra vo ẽ de illis qͥ nõ habẽt
ſecũ veritatẽ.De qͥ by Ouidiꝰin epłis inqᷣt.O q;
difficile eſt crimẽ nõ ꝓdere vultu.qð notat᷑ in.·.
obſeruãdũ.ff.de officio pᷣſidis. Ueritas autem
ſeipam defendit qͥ vboꝝ adminicula nõ deſide
rat vt ðꝛ.C. ſi vt ſe ab here.abſti.łj. Uñ Seneca

in li.tragediaꝝ ait. Ueritas nũq; latet.Et Bꝛe/
goꝛiꝰ in paſtoꝛali dicit. Nihil eſt ad defendẽdũ

puritate tutiꝰ:nihil ad dicẽdũ veritate facilius.
Et Rich.poeta in ii.de nuptijs.ca.xxxvij. canit.
Uera locuturꝰ nõ laboꝛ vllꝰ ineſt. Pꝛedicca au
tẽ affirmat Lactantiꝰ li.iij.diui.inſti.c.j.di.Deꝰ
hẽc rei voluit eſſe naturã:vt ſimplex acnudave
ritas eſſet luculẽtioꝛ.qꝛ ſatis oꝛnata ꝑ ſeẽ. Jõq;
oꝛnamẽtis extrinſecꝰ additis fucata coꝛrumpi
Mãẽdaciũ vo ſpecie placet aliena:qꝛ ꝑ ſe coꝛru
ptũ euaneſcit niſi oꝛnatu aliũde queſito cõditũ
fuerit atq; politũ. Lãta vo eſt potẽtia veritatis
vt ſeipam q;uis in reb exiguis ſua cla ritate de
fendat. Ueritas em̃ lumine ſuo clara ſemꝑ etil/
luſtris apparet. Hecille. C
Exto triũphat vitas de om̃ibo calũnijs
ſ qꝛ licet mali ſꝑ q̃rãt calũniari ac vituꝑa
.ree bonos falſis adinuẽtionibo. Uera eſt

em̃ ſentẽtia Chꝛy.in ſermõe decollatiõis ſancti

Joßis baptiſte di. Innocencie inimicis odioſa
fit ſᷣ libertas. Nã vtus cõtraria eſt vitioſis:ſa⸗
crilegis exoſa ſanctitas:inimica caſtitas impu/⸗

dicis: coꝛruptis integritas pena:luxurioſis ad

uerſa frugalitaſ:crudelis dura ſꝑ miſericoꝛdia

impijs pieras nõ ferẽda:tñ veritas tãdẽ defẽdit
bonos iuxta illud Ps.xc. Scuto circũdabit te

veritas eius:nõ timebis atimoꝛe nocturno.Et

falſis:⁊ bonos religioſos a ficti

XXX

Joh. viij inqt dñs. Ueritas liberabit vos.e⸗

rũ eſt em illud qð ðꝛ in cõi ꝓuerbio.Quicqͥd di

cat᷑:vericas nõ mutat᷑.l.illicitas.S.veritas.ff.de

cerato quẽ veritas defendit Geñ.xxxix. In Su/
ſanna etiaʒ falſo accuſata Dañ.xiij. In marino

in vitis patrũ iniuſte calũniato.qꝛ vo multi in

iuſte accuſant᷑:iõ vt eoꝝ innocentia defendat᷑ in

quit impatoꝛ in.l.ſinguli.C.de ac. Singulivni
uerſiq; iudices cognoſcãt in publicis crimini,/
bus nõ opoꝛtere emendicatis vti ſuffragijs de⸗

cretoꝝ:aut relatiõibo a publicis ꝑſonis deſtina

tis credere:ſed vericateʒ reqͥrere. Plus em̃ valet

qð ẽ in vitate qᷓ; qð in opinioe.inſtit᷑.de lega.S.
ſi qͥs rẽ.⁊.ff.de manu.vi.l.ſi pater.S.qͥtiẽs.⁊.ff.
de lurj ⁊ fac.igno.l.regula.S.qͥ ignoꝛaut. D
Eeptimo triũphat in pᷣdicatoꝛibo quoꝛuʒ
ſ laus eſt vt pᷣdicẽt vitatẽ. Uñ Acᷣ.xxviij.

Dixit Paulꝰ. Ueritat ſobꝛietat verba
loqr. Sumꝰ qͥʒ mgr̃ pᷣdicatoꝛũ dñs ieſus dixit

pylato ſe veniſſe in mũdũ vt teſtimoniũ ꝑhibe/
ret vᷣitati:vt habet᷑ Joh.xviij.Licet ̊ xpᷣs pᷣdica
uerit vitatẽ in ſcptur di.Zach̊.viij. Ueritateʒ et
pacẽ diligite. Et Job.vj. rephẽderit falſiloq́s d.
Quare detraxiſtis ᷣ mõibo vitat:tñ qꝛ teſtꝭ nõ
debet deponere ſuũ dictũ ꝑ ſcepturã:ſR. voceviua
vt notat᷑ in.c.a nobis.iũcta gloſa.qͥ matri.accu.
poſ.Et de bᷣ habet᷑ in.c.ceſtes.iij.q.ix.licet qͥdã ꝰ

riũ dixerint in.l.theopõpꝰ.ff. de dote pᷣ. Jõ volu
it vᷣ bo teſtimoniũ ꝑhibere vitati. Sciebat eni,

ſebtũ eẽ Hiere. xlij. Dñs int᷑ vos teſtꝭ vᷣitat. In
pᷣdicatoꝛibo & ſacri euãgelij debet eẽ veritas: vc

alijs illã poſſint audacter pdicare. Uñ dux vbi
Paulꝰ de ſeipo dicebat.ij. ad Cor.xj. Eſt vᷣitas
xpi in me. Jõ de ipᷣo cãtat᷑. Pꝛedicatoꝛ vitatis ?

doctoꝛ gẽtiũ. Et de ſctõ Antonio nro de padua

egregio pᷣdicatoꝛe ðꝛ in eiꝰofficio. LCoquẽs ma/

gnis ꝑuulis vitatis iaculis eqᷓ feriebat. E
Ltauo triũphat i martyrib. Martyres
o ern dei facti ſũt.qꝛ ꝓ vitate paſſi ſũt:vt im

c. vide.j.q.j. Jõ Job.xiiij.dicebat domi⸗⸗

nus apłis.Aliũ ꝑaclitũ dabo vob quẽ mũdus

nõ põt acciꝑe:ille vos docebit oẽm veritatẽ:q ſ.
cognita nõ timebitis minas hoim nec moꝛtem

—

Nono triũphat ð oib⸗ oꝑibo qꝗ licz bona qñq;ʒ
appareãt:tñ vitas poſtmodũ in orin apparet:⁊
facit ꝙ falſitas ſeipam accuſat:dicẽte Lactatio⸗

in.ij. diui.inſti.Ueritas ipᷣa cogẽte natura:etiax
E ab inuitis pctõꝛibo erũpit. Decio triũphat de
oĩ iniqᷣtate.qꝛ ſola ẽ q diſcernit veros ꝓphetas a
18 7 ſimulatꝭ. Et
ſic de mercatoꝛibo ⁊ alijs ſtatibo:q̊ꝝ qͥdã in vita
te ambulãt:qͥdã falſo ⁊ mẽdacit:ſiłes diabolo:
q̊ dicit dñs Joh. viij. Ale homicida erat abn
cipio ⁊ in vitate nõ ſretit.qꝛ vᷣitas nõ erat in eo.
Judas q̊ʒ in apłatu nõ ſtecit.qꝛ in vicaten om

7

bulabat. Multi etiã religioſi puaricati ſũc ? ve

2. l. falſa.C. de iuris ⁊ fac.igno.Exẽpluzʒ
abemꝰ in Joſeph iniuſte accuſato ? icar

——

poßcte an
gtonnOenus
ſefunmlzom
ſirognn
foronmome
onnordat
t innoꝛe
feniitabüͤt
Gpritrbitder
Memmpeniten
lcpcire Co
imnocini po⸗
oriuperunt⸗
Cuboneteoguu
ingeltbipoq
Echeoatfearde
ospiarheb
ppoctercün
Auppagcarit.
Cninulaftarm
Wläülenemie
Ekttnsfciaſfen
ummmäüphanl

Munczlla deq

fnmromnhhl!
Nalifnmidarn
Unllisoptat den
Wuasmosgel
ainde
uainacn⸗
N
Kinſeuc
oiyacleſtni
Glseplniii
igfodegpiirn

ilggirolver

kaninärdi
rehöhedede

ſͤlelgeſenin

hdrſund,
dan
Fwsf
ignhi
r ,
Efomtn
Mazamin,
ndegg
M:
DMDU
Diipi

Nn disenee .

. . 604

idn e

frx ct

loſann..

dedorrß in
u. Oachr
edetcinit
naan Dinfi
4os
Ndoni
ſoenan

fruniiccrn

nö inis
Nir N.
Nirhrnonen

ünn

Foliũvᷣ

lut canes ad vomituʒ ſũt reuerſi.qꝛ in vitate nõ

dibulabãt. Nõ ei pᷣdicatio feruẽs: nõ auſteritas
vite:nõ oculoꝝ ſubmiſſio:non ieiunioꝝ inedia
nõ huilis veſtuꝰ:nõ excerioꝛ patiẽtia:nõ caſtitaſ
coꝛꝑalis:⁊ multa alia faciũt hoĩiem ſanctũ ve/⸗
rũ religioſũ:cũ hec oĩa ſepe magni latrones faci
ant.ſʒ ſola vitas ẽ illa q religioſũ coꝛonat:videli
cet ſi oꝑa ſua nõ ad plauſũ hoĩim:ſʒ ad ði hono

rẽ ⁊ edificationẽ ꝓximi in vitate faciat.Quia tñ

inqͥt Brel Pe pleaeritas animi invita ⁊ oꝑib

diſcerut· õ ẽ negãduʒ ꝙ pᷣdicta bona oꝑa ſũt

ſigna itrinſece vitatꝭ:lʒ qñq; ſint ſimulata.

Ndecimo vᷣitas triũphat de mũdi ꝓſꝑi
v tate.de qᷓ Chꝛyſ.in q̃dã omel.ait.Nã q̃n
tũuis creſcat dicta ꝓpſꝑitas:victoꝛioſa tñ
vᷣitas oñdit qꝛ vanitas vanitatũ ⁊ oia vanitas

vt etiã ðꝛ Eccs.j.Duodecimo triũphat de oĩ vi
ta hũana. Ueritas em̃ ſaltẽ in die iudicij oñdet
qᷓlis fueritvita oĩm tã bonoꝝ qᷓ; maloꝝ:licʒ nũc

nõ ſint cogniti.O igit᷑ latrones:ꝓditoꝛes: falſa

rij.o hbypocrite:o mẽdaces ſimulatoꝛes:o adul/

teri ſecreti nõ credatꝭ vos ſepelire vitateʒ.qꝛ mõ

ñ ſciat᷑ vr a facinoꝛa.i die etem̃ iudicij coꝛã toto

mðo mãifeſta bũt᷑.c.nũc aũt.ð pe.di.j.Lũc veri

tas triũphabit de vobis:oñdẽdo qð nũc nõ vi

det᷑:ſola tñ penitẽtia põt pctã vr̃a in carcere tene
bꝛoſo ſepelire.Ecõtrario q̊ʒ oñdet vitas multo

rũ innocẽtiã:q̊ꝝ oꝑa nũc temerarijs qrundo iu
dicijs vituperant᷑.Quis dicere ſufficiat q̊t mu/⸗

lieres honeſte adultere dicãt᷑:q̃̊tvᷣgies coꝛrupte
veri religioſi hipocrite:q̃ꝝ ſctitatẽ vitas tãdẽ de

clarabit.ſicut fecit de ab bate vitale:qͥ vt in legen
da Jo his pꝛiarche habet᷑ ob ʒelũ aĩaꝝ in alexa/

dria ꝑnoctabat cũ meretricibo dãs eis pᷣciuʒ:ne

illa nocte peccarẽt.⁊ cũ adulter ⁊ foꝛnicariꝰ cre⸗
deret᷑ moꝛiẽs fecit multa miracula.⁊ meretrices

ↄuerſe cũ lachꝛymis teſtate ſũt eiꝰ honeſtatẽ.O

igit᷑ vᷣitas feliciſſima:o regina ĩuictiſſima: o im
peratrix triũphatiſſima:o dñatrix victoꝛioſiſſi⸗

ma:tu es illa de q̃ inqͥt Chꝛyſ.ſuꝑ Joh̊.Nihil ẽ

vᷣitate aꝑtiꝰ:nihil foꝛtiꝰ:q neq; latere vult: neq;ʒ
ꝑiculũ foꝛmidat:neq; iſidijs pᷣmit᷑:nec gliam qG/

a mulcis optat᷑ deſiderat:tu es illa q̃ culcoꝛes et

amatoꝛes tuos głioſos facis:dicẽte Gꝛeg.ĩ mo

ral. Bonoꝛũ mẽs q̊ durioꝛa ꝓ vᷣitate tolerat eo

Vltatis pᷣmia certiꝰſperat. M 2„
es illla de q̃ dñs cuſtodiã habet:dicẽ⸗

t te Dauid Ps cxlvj. Dñs cuſtodit vita⸗

tẽ in ſeculũ ſeculi.Zu es illa q̃ ſtabilis ĩ

oĩb aduerſitatib ꝑmaneſ:dicẽte Seneca li.xiij
epłaꝝ.epła.iiij. Ueritas in oẽm ſui ꝑtẽ ſꝑ eadezʒ
ẽ:qͥ vo decipiũt nihil habẽt ſolidi.Lenue em̃ eſt
mẽdaciũ ⁊ ꝑlucet ſi diligẽter inſpexerꝭ. Lu es il
la quã ſꝑ deꝰ defẽdit.Uñ Ecci.ij.ðꝛ. Pꝛotectoꝛ

coĩb ĩuocãtib eũ in vitate.Tu es illa quã offẽ

dere nõ pᷣt diabolꝰ:cui pᷣcepit deus illð Ecci.v.

Nõ ledas ſeruũ in vitate ambulãtẽ. Lu es illa
q̃ firma perduras nec mutari vales:iuxta illud

CCLxXX

Pꝛouer.xj. Labiũ vᷣitatꝭ firmũ erit in ꝑpetuuʒ.
XZu es illa que ab oibus deſideraris:⁊ a pꝛinci
pio mũdi vſq; in finem illiꝰlaboꝛibo ꝑquireris.
Naã tales. Hueſiꝰ:Solõ:Chilõ: Picthacꝰ: Bi

as: leãtes: Cleobolꝰ: Periãder:Crates:Ana⸗

ſimander: Diogenes:Soꝛtes: Plato: Socra⸗

tes: Areſtotiles: Iſocrates:Theofraſtꝰ:⸗Demo⸗

ſtenes:Cicero: Quitilianꝰ: Anaxagoꝛas:Zeno:
Empedodes:Epicurꝰ:Democritꝰ: Heraclitus
Leucipꝰ:Coꝛinthꝰ: Haliagrabel: Albumaſar:

Blazel: ſorolomen cereri phᷣi ac ſapiẽtes viri
in

ola vᷣitatis inqᷣſitiõe fatigati ſunt:⁊ illa inuẽ
ta qᷣeuere:ſi tñ ab eis iuenta eſt. Nulla ẽ em̃ ſcia
que nõ tendat ad vitatẽ:tanqᷓ; ad vltimũ fineʒ.

ã grãmatica verſat᷑ crca ↄgruitatẽ ſᷣmõis:va

⁊ luſta cõpoſitione litteraꝝ:⁊ ſillabaꝝ:vñ voca
bula deriuent᷑:que ſint eoꝝ pᷣpoſitiões:quid re⸗
gens:qͥd rectũ:⁊ quõ ſcribant᷑. Logica figuris:
argumẽtatiõibo ⁊ ſillogiſmis tendit ad veritatẽ
Rbetoꝛica:exoꝛdio:narratiõe:ↄ firmatiõe:cõfu⸗
tatiõe:ↄcluſione:iuentiõe:diſpoſitiõe:elocutiõe:
mẽoꝛia:ꝓnũtiatiõe:coloꝛibo:loceis ⁊ argumẽtis
teſte Lullio hʒ ꝑſuadere veritate;. Ariſmetrica

numerando:multiplicando:diminuẽdo:et ſu⸗

mendo:ↄſiderat veritatẽ.Geo metria menſuran

do punctos:⁊ lineas:figuras ſpericas:triãgu⸗

lares:⁊ quadrangulares:latitudinẽ ⁊ altitudi/

nem: tendit ad veritatẽ. Aſtrologia ↄſiderando

ſtellas:polũ articũ ⁊ antarticũ:vꝛſam maioꝛem
⁊ minoꝛẽ:boetẽ:currũ:ſeptem planetas:⁊ duo⸗

decim ſigna:cum ſeptuaginta duab ↄſtellatio/

nibo:nihil alið q̃rit qᷓ; vitatẽ.O igit᷑ btiſſima ve
ritas tu es illa cui ꝓpitiꝰẽ deꝰ dicẽte Dauid pſal.
cxiiij. Pꝛope eſt dñs oib iuocãtibo eũ:oib iuo

caãtibo eũ ĩ vitate.ſ.vt det illis ĩ pᷣſenti graʒ ſus:⁊
in futuro vitam eternam. Amen.

Dñica.v poſt paſca de documẽtis datis o pa
rijs ⁊ artiticibo ac mercatoꝛibo.Ser.xxxij. H

Io beatus in

ſuo erit. Jacobo. j.c. ⁊ in eplła
occurrẽtj dñice.Tria tm̃ ſũt q̃ nr̃a
appellari pñt. Pꝛimũ ẽ tpᷣs:iuxta

b

illud Senece ad Tucillũ Oia mi Lucille aliena
ſunt tm̃ aũt tpᷣs nr̃ʒ eſt.Scðo nr̃e ſunt vᷣtutes.

vñ Bernardꝰin q̃dã ſᷣmone dicit.O filij adã ge
nus auaꝝ ⁊ ambitioſuʒ:audite qͥd vob cũ diui

tijs tꝑalibo:q̃ nec ſũt diuitie nec opes ſʒ vtutes
qs ſecũ ↄſcia poꝛtat vt in ꝑpetuũ diues fiat vere
diuitie ſũt:? Ambꝛo.ſuꝑ Lucã ait.Neq; nr̃a ſũt
q; nõ poſſumꝰafferre nobiſcũ:ſola vᷣtꝰcomes eſt

defũctoꝝ. Terauʒ qð nim eſt: vita c etern quã
cũ adepti fuerimꝰnũqᷓ; amittemꝰ:vñ Ambꝛoſiꝰ

vbi ſupꝛa dicit. Bonũ atq; ſalutare ac idoneuz

eſt pᷣceptũ qð etiaʒ auaros põt aiare:qͥ ſtudeant
coꝛruptibilia ꝑhẽnib:terrena celeſtibꝰ cõmuta⸗

re diinlcijs faciedo amnicos. deinqaue maãmona

„2

iniqᷣtat qͥ eos recipiantĩ eterna tabernacła. J5

Aug.ſuꝑ PS.xc.ſermõe.ij.inqᷣt.Si auari eẽ vo

lumꝰ:vite et᷑ne eſſe debemꝰ auari:⁊ illã vitã qᷓre

re q̃ nũqᷓ; habʒ finẽ.hic extẽdatquaricia nr̃a.Ar
gentũ vis ſine fine:vitã eternã deſidera ſine fine.
õ vis vt habeat finẽ poſſeſſio tuavitã ꝑpetuã
Ire.ſ.ꝑ bona oꝑa vt de te dici poſſint verba cthe

matis noſtri. Suꝑ qᷣbo tres ↄſideratiões facie⸗
mus. Pꝛima dicet᷑ oꝑatiõis.Secũda ꝓmiſſio

nis.Tertia vero offenſiõis.

Pars pᷣma huius ſermõis de documẽt da⸗

tis diuerſis oꝑarijs ⁊ artificibo. 3
Rimo in hac pte in generali ↄſuiũ dabi

p mus oib oꝑparijs:id ẽ homib q oꝑarij

appellant᷑. Deinde ad ꝑticulares ſtatus
oparioꝝ veniemꝰ. CNaũt hoĩes oꝑarij nücupẽt᷑
patet.I Geñ.ij.ðꝛ. Poſuit deꝰ hoiem in ꝑadi

ſo voluptatis vt operaret᷑. Iſta aũt oꝑatio erat

2

pncipalit᷑ ſpualis.ſ.ↄtẽplãdi ⁊ medicãdi diuia:

q̃ mo etiã nos oꝑari debemꝰ:iuxta ulð Job. vj.

ODꝑpamini nõ cibũ qͥ perit:ſʒ qͥ ꝑmanet invitam
eternã:vt inqᷣt Areſt.j.⁊.x.ethi.Ulcima felicitas
hois ↄſiſtit in oꝑatiõe eiꝰ ꝑoptima. Eiecto etiã
heoie de ꝑadiſo dixit deꝰ Geñ.lij. In ſudoꝛe vul
tus tui veſcer panetuo.i.vt poſſis viuere opoꝛ
tet te in aliq̊ licito exercitio laboꝛare. Jõ Ecci.ix.

alt Sapiẽs.Quodcũq; pᷣt manꝰtua iſtacer oꝑa

re. Et PS.ciij.inqͥt dauid. Exibit hõ ad opꝰſuũ
⁊ ad oꝑationẽ ſua vſqʒ ad veſperã. In qͥb ver⸗
bis tria tãgunt᷑ circa oꝑationẽ. Pꝛimo bona cõ

ſcia:ibi.Exibit hõ ad opꝰſuũ.Scðo debita ↄue
niẽtia:ibi.Et ad oꝑationẽ ſuã. Tertio ꝑfecca ꝑ⸗

manẽtia:ibi.Uſq; ad veſpera ʒ. Pꝛimo & reqͥrit

in ope bona oſcia vt ſit rectũ in intẽtiõe vt finis

vltcimꝰ ſit deus:iuxta illud.j.ad orꝭ.x.Om̃ia
q̃cũ q; agitis invᷣbo vel oꝑe:in gliam dei facite.
Finis vo ꝓpinquꝰ ſit aliqð rõnale:vt ꝓ ſuſtẽta

tiõe ꝓpꝛia.qꝛ dignꝰẽ mercẽnariꝰmercede ſua Lu

ce.x.Uel ꝓ ſubuẽtiõe alioꝝ:ſᷣm illud Pauli ad

Epb.iiij.Opet᷑ manibo ſuis vt habeat vñ tribu

gt neceſſicatẽ patiẽti. Itẽ dʒ eẽ bõa ↄſcia: vt opꝰ
ſit licitũ in executiõe:vt nõ ſit opꝰ ꝓhibitũ.c.foꝛ/
nicari.lxxxviij. di. Jõ ait Apłs ad Gal.vj. Pꝛo

bet aũt vnuſqͥſq; opꝰſuũ.i.examĩet ſi bona ↄſci

entia pᷣt exerceri. Itẽ debz eẽ bona cõſcia in oꝑe:
vt ſit diſcretü in aggreſſiõe ſcʒ vt diſcrete ⁊ cũ de
bilto mõ:⁊ alijs arcũſtãtijs loci ⁊ tꝑis fiat:⁊ ta/⸗/
liter ꝙ ex eo fructus bonꝰſequat᷑:iuxta illud ad

Qol.j. In om̃i ope bono fructiſicateze. RE
cEtchdo tãgit Dauid in pᷣdictis vᷣbis de/⸗

ſ bitã ↄueniẽtiã circa opꝰfiendũ dicens:⁊

ad oꝑationẽ ſuã.Quia em̃ diuerſaꝝ ſu⸗

mus cõplexionũ ſicut ad diuerſas vtutes ma⸗

glis indinamur ſq; vnꝰ mag ad liberalicatẽ:alt᷑

ddg hũilitatẽ:aliꝰad caſtitatẽ:alt᷑ad miſerationẽ

⁊ ſic ð alijs.Uñn Job dicebat ſui libꝛi.xxxj.c.Ab
infancia creuit mecũ miſeratio ⁊ de vtero matr

mee egreſſa ẽ mecij,Sic ad diuerſas arntes ⁊ ex⸗

.

7 —

ercitia iclinamur naturali iſtineru:⁊ dinia ꝓut/
dẽtia ita diſponẽte ad pulchꝛitudinẽ vniuerſi:?

oſtẽſionẽ ſue ſapiẽtie qͥ t varias oꝑatiões arti⸗/
ficũ iſpirauit mẽtibo hoim. Quia dic Kreſtj.j.

c.v. Nõ idẽ vnicuiq; deleccabileẽ ſᷣm natu/

ra alta alterẽ delectatõ. debz hõ illi bono ex
ercitio vel arti ſiue ſtudio opaʒ dare cuiẽ magꝭ
iclinatꝰ:vt faciliꝰpoſſit ad illiꝰpfecnonẽ venire.
Ait em̃ ph̊s.viij.ethi.c.iij.Coauget oꝑationẽ ꝓ

pꝛia delectatio:magiſq; ſingula iudicãt ⁊ certiꝰ
exqͥ ruüt cũ delectatiòe oꝑantes. Pꝛopa em̃ dele/

ccatio ↄfirmat oꝑatiuos ⁊ diuturnioꝛes ac me⸗
lioꝛes facit.Et.x.eiuſdẽ libꝛi.c.v.idẽ dicit. ¶nui
qſq; circa hec ⁊ in his bñ opat᷑ q̃ marxie diligit.
Exeat ̊ hõ ad oꝑationẽ ſu.i.ad eã artẽ qu iu
dicat ſibi meliꝰcõuenire ⁊ cõplacreer. Z

Ertio in vbis ſupᷣdict ta git Dauid pfe⸗
t ccã ꝑmanẽtiã di.Uſq; ad veſperaʒ.i.vſq;
daag vite terminũ:nõ ſuꝑueniẽte cauſa legi

tima mutãdi artẽ.qð ẽ ʒ aliqͥs ĩſtabiles qͥ oĩ die

mutãt vnã artẽ.hi ſũt ſiłes filio ĩcõſtãtie.de q̊ ðt

Boe.ili.ð ſcholaſtica diſciplina:ꝙ cũ pr̃ ſuꝰpo

ſuiſſʒ eũ ad oꝑa diuerſe art:ille ſubito attedie⸗

bat᷑ cũ vnõ ĩcipiebat.Uñ finalit᷑ oẽs renuẽs in⸗
terrogatꝰa pꝛe qͥd facere vellet:rñdit ſe velle fie⸗

ri aſinũ ad ſalinã poꝛtãdaʒ.Et iõ ðꝛ Ecci.v.Nõ
te vẽtiles ĩ oẽʒ vẽtũ:⁊ in oi via nõ eas:ſʒ eſto fir⸗

mus i via dñi.Debet etiã exire hõ ad oꝑatione,ʒ
ſuã vſq; ad veſperã.i.vſq; ſero ↄtinuãdo:nõ pa
rũ oꝑando ⁊ ſubito dimittẽdo.Cũ eĩ qͥs ꝑſeue⸗
raueriti aliqͥ̊ bono exercitio vſq; i finẽ:tũc facto
ſero hoꝛa veſꝑtina.i.deficiẽtevita dñs dicet pꝛo
curatoꝛi ſuo.Uoca oꝑarios ⁊ redde illis merce

dẽ ſuã Matth.xx.Oꝑa em̃ illoꝛũ ſequũt᷑ illos
Apoc.xiiij.ſq& ſi in illis finalit᷑ ꝑſeueret᷑ ⁊ ↄſtant

Ait em̃ Anacletꝰpapa.lxxxiij.di.c.nihil. Invno

quoq; artiũ oꝑe mr̃ iuenit᷑ iſtãtia.Nullꝰg̊ debʒ

ocio vacare:ſʒ ſꝑ alicui bono oꝑi vel exercitio i/
ſudare.Ait em Señ.ad Lucil.Oemetriꝰ vitam

ocioſam mare moꝛtuũ reputabat. In ocdo ei ia
cere nõ ẽ trãqᷣllitas ſʒ maliada.malo g̊ vt me foꝛ/

tuna ĩ caſerꝭ ſuis qᷓ; iĩ delitijs hẽat.hec ille ¶
NDOD mmyẽtatoꝛ q̊ʒ Auerrois ſuꝑ.ij.metha.

c ðt.Qui aufert oꝑatiões a reb:aufert eẽn

tias reꝝ. Ait ei Arj.j.methᷣ. Unaq qʒ res bhʒ eeꝑ
ſuã oꝑationẽ. Eti li.de cauſis ðꝛ.Nõ ẽ dare ſub
ſtãtiã ocioſã. Et.j.ethi.c.v.inqͥt ppᷣs. Juſtũ ⁊”vni
uerſale bonuʒ vᷣtu laudamꝰ ꝓpt᷑ oꝑa ⁊ actus.
Et Temiſtiꝰ ſuꝑ.j.de aia ðᷣt.ihil ocioſũ in na

tura:ſʒ vnicuiq; enti ẽ aliqð opꝰ attributũ. Jðo

vj. ð aĩalibo ðꝛ.ꝙ rectoꝛes apũ ocioſas apes a ſe

eijciũt. Ad oꝑandũ ̊ hoꝛtãt᷑ nõ ſolũ ſacri doco
res⁊ phᷣi:ſʒ etiã poete.Uñ Quið ĩ.iij.ð arte amã
di canit.Dũ vires aĩi ſuppetũt tolerate laboꝛes.
Jã veniet tadto curua ſenecta pede. Uẽture me

moꝛes iã nũc eſtote ſenecte. Sic nullũ vob tos
abibit iners. Et ibidẽ ponẽs młta exempla qᷣbꝰ

oñdit᷑ ꝙ ꝑſeuerõs ĩ oꝑe tadẽ obtinebit itctu ait

ðð S .

nrkiſtie

(ltrolits
(Dupöſnc nel
fitmapannnoun
tenuneyrplon
nſtmmmnti0.
fuctünliq
fummagtomen
Ngtminn digna
Nrlmu glculo
Gevthhalia pe
Dirſerwinfm
futidinöcsfin
Kainoiſenptrb
eußernegocor⸗
fiennderaper

iSicnisbomin
nndin

Sesſerer
UürneqUtautli
Mleds rttndin

Uglanbiutocaſi

winb alneob
fngede Llamgi
Mritcannotarl
mhois tüftadp
Nealianeabßfi
Edepedi vGut
ſi⸗ Nci enen .
ctinemindno
gbitinigrg,
ilnzihiini
Wrack

heſren
G Aiihnin
. rl reonprſt

Acin⸗
nnggiggagn
Pleten
Airfetl
. nunnat:
ſtolſar leiii

Bdanni

Mmmnenn
Whronnn

dida

kinuedi
ümig
udrdaß,
Baarng

.

enidtſee

4 „ .5 4
mobiashi

böadogee
wennöci
1o Cüciqsger
ſiſfiniticin
windis diann
tedellioren
ori ſcegrüils
ligeumt:
i dci
googi
rnba Nobl
1usNft
hürhalt

l

gantyauinein
nuigz ohheeß
eoidaneſch
barufürnl
proga dans
lbdocoſän
1ocgt
Nen oe

7

Foliũ

Capta video ſero ꝑgama capta tamẽ. Pꝛoner.
qͥʒ xiij. ðꝛ. ARia oꝑantiuʒ ipinguabit᷑. Et iõ Ecci.
xxxj.inqᷣt Sapiẽs. In oiboopibo tuis eſtovelox

⁊ ifirmitas no occurret tibi. Nõ debet tñ ho tm̃
coꝛꝑalibb oꝑib iſudare vt qñq; nõ reqͥ eſca pali/

quatulũ.Ait em Ouið.in epłis.Qð caret alter

na reqe durabile nõ eſt. DHec rene⸗ vires feſſaq;

mébza nou. 4
QXNAalg oia aũt exercitia debemꝰeẽ ſolliciti in

ſpuũalib oꝑib:iuxta ↄſiliũ Apłi ad Ro.

xij.di. Sollicitudine nõ pigri ſpũ feruen

tes:dño ſeruiẽtes. Idcirco.ij. Petri.j.ðꝛ. Sata
gice vt ꝑ bona oꝑa certã vocationẽ veſtraʒ ⁊ ele/
(ioné facials.
ſ ?xgd iaz ad ꝑticulares oꝑarios ⁊ artifices

venire volẽtes pᷣmittẽdũ videt᷑ ſᷣm qð in⸗

qt Hugo ð ſanc.vic.in q̊dã ſᷣmõe.ꝙ oꝑationũ

mũdanaꝝ exterioꝛũ multiplex ẽ differẽtia. Aliq̃

cim̃ deſeruiunt vt plurimũ vanitati ⁊ iactãtie:vt
ars recha mature ⁊ oꝛnamẽtoꝝ auni ⁊ argẽti:ac
gẽmaꝝ ⁊ ſimiliũ:q̃ ꝓ maioꝛi ꝑte deferũt᷑ ad põ⸗
pã ⁊ vanam głiam:iuxta illud Hiere.lj. Opera

eoꝝvana ⁊ riſu digna.Et taliũ fabꝛicatio ⁊ ars

licet ſit multuʒ ꝑiculoſa:tñ qꝛ nõ oib ẽ phibitꝰ

talis oꝛnatꝰ:ſʒ aliqͥ pᷣcioſis veſtibo ⁊ oꝛnamentꝭ

pytct vci plꝰ ⁊ minꝰ ſᷣm eoꝝ ſtatũ ⁊ dignitateʒ:ac

officia ⁊ cõditiões ſᷣm qð declarat Tho. ij.ij. q.
clxix.iõ nõ ẽ ſimpłr ꝓhibita. Et idẽ dicẽduʒ ẽ de

fabꝛicatõe ⁊ negociatõe aliaꝝ reꝝ qͥ bo pñt hoĩeſ
hbfß ⁊ male vti:vt pata gladioꝝ⁊ baliſtaꝝ⁊ ſimi
liũ.Si em̃ qͥs bona intẽtiõe ⁊ cã talia faciat aut
vẽcdat nõ peccat:vt inqͥt Inno.c.j.ne cleri.vłꝑmo
na. Si tñ qͥs ſciret vel ꝓba biliter ac veriſiłit᷑ du

bitaret ꝙ ille cui talia vẽdere vel donare intẽdit
male eis vtet᷑:eadẽ pena puniẽdꝰeſt.ſicut ille cui

talia tribuit ꝑ ca.fi.de iniu.⁊ dã.da.Et iõ taliuʒ

ars in h̊ caſu ẽ ꝓhibica.Uñn ↄcludit reuerẽdꝰpt

ff Ange.de Claua ĩ angelica ſua ĩ vᷣbo:ars:qꝙ qͥ

faciũt cartas:caxillos:alea ⁊ hmõi qͥb vt freq̃n
ter hoies vtũt᷑ ad pctm̃ moꝛtale nõ pñt abſolui

niſi a tali arte abſtineãt. Rit em Gꝛeg.in.c.nego
uũ.de pe.di.v. Sũt pleraq; negocia q̃vix vł nũ

qᷓ; ſine pctõ exerceri pñt.Ad ea ̊ poſt ↄuerſionẽ
neceſſe ẽ vt animꝰnõ recurrat.Ex qͥb etiã appa⸗
ret ꝙ ꝓbibita ẽ ars ⁊ negociatio eaꝝ reꝝ qͥbo ad
nihil vti pñt hoĩes niſi ad malũ:vt ðt Inno.in

d. c.j.ne cle. vel mo. Flagitioſe em̃ rei nec emptio
nec mẽdaciũ:nec ſocietas valere pᷣt:vt ðꝛ in.l.qðd

ſepe. S§. veneni mali.ff. ð Zhẽ. emp.
ſ Ecũdo reꝑit᷑ exterioꝛ oꝑatio depᷣuiẽs iniqͥ
tatl:vt ẽ ars vſurarioꝝ:meretricũ:pyrrata
rũ ⁊ hmõi.de qͥb inqͥt Dauid PS.v.loqᷓns ðᷣo
Perdes oẽs qͥ oꝑant᷑ iniqᷣtatẽ.Laliũ ergo ars ẽ
ſ EaA hic q̃ri pᷣt:qd de arte ſonatoꝝ qͥ oñdũt
ſonare coꝛeas: ⁊ qͥd de exercitio eoꝝ qͥ do/
cẽt coꝛiſare.Cuiꝰqͥ dẽ exercitij ꝑmiſſionẽ vel ꝓhi

bitionẽ meliꝰitelligere porerimꝰ:ſi vtrũ coꝛiſare

liceat vigeam⸗. De inqᷣt Chꝛyß.ſuꝑ Mat riiij

ca. Ubi ſaltatio:ibi diabolꝰ:⁊ pcipue diebo feſti

uis.eq; em̃ deꝰad bᷣ̊ nob dedit pedes vt cũ ca
melis ſaltemꝰ qʒ vt cũ angelis choꝝ fadamus.
In ſaltibo ⁊ coꝛeis letant᷑ demões ⁊ exultãt mi⸗
niſtni demonũ. Hec ille.Tulliꝰq̊ʒ in li.ð offi.ðt
Nõ ita a natura generati ſumꝰ:vt ad luduʒ vel
ad iocũ facti eẽ videamur:ſi ad ſeueritatẽ potiꝰ
⁊ ad q̃dã ſtudia guioꝛa atq; maioꝛa. Sʒ ꝓ me

lioꝛi hoꝝ declaratõe tria de coꝛeis vidẽda ſunt.

Pꝛimũ ðᷣꝛ ↄditõis.Scðm diſſuaſiõis.Tertiũ
vo deteſtatiõis.Quo ad pᷣmũ ẽ ſciẽdũ ſʒ docxrri
nã Alb.magni in.iiij.di.xvj.Et Frãciſci de maꝝ

ronis ĩ expoſitiõe decalogi.pᷣcepto.iij.expoſitiõe

ij.? Tho.i ſuo qdł.⁊.jj.ij.q.xviij.ar.iij.et Ray.

ĩ ſua ſũma.qꝙ ad hᷣ vt ſine pctõ coꝛiſari poſſit re⸗
qrunt᷑ młte ↄditiões:ex qͥᷣb colligo ſeptẽ. Pꝛia

ẽ ꝑſonalitas.ſ.vt ſit ꝑſona ſecular.qꝛ deric ⁊ re

ligioſis ẽ phibitũ.xlvj.di.c.clericũ.⁊ de ↄſe.di.v.

c.nullꝰpᷣſbyteroꝝ.et ca.nõ opoꝛtet.el.j.ec.xxxiiij.
di. c. pſbyteri.et.c.j.extra ne cleri.vel mona.Unð
expᷣſſe dicit Rodonẽſis i ſũ.ꝙ credit eos peccare

moꝛtalit᷑.Et idẽ inqͥt pr̃ fr Ange.ð Claua.in an

gelica in vᷣbo coꝛea:addẽs:niſi foꝛte modicitaſ
⁊ q̃litas coꝛiſandi excuſaret:puta ĩ ſecreto ⁊ hu/
iuſmõi.Silłr ſolẽnit᷑ penitẽtibo ẽ ꝓhibitũ.xxxiij.
q.ij.c.admonere.Deo em̃ dicati vanis ſeculi ſpe
ctaculis ĩtereſſe nõ debẽt.devita ⁊ hone.cle.c.cle
rici officia. Sʒ qͥd dicemꝰ de q buſdã cleriq ⁊ re
ligioſis:qͥ qñ cãtãt miſſaʒ nouã ducũt coꝛeas⁊
faciũt fieri tripudia ĩ eoꝝ eccleſijs vel monaſte⸗
rijs. Heu miſeri ⁊ ſine verecũdia:nõ ſᷣui dei ſed
dibaoli. De tali pᷣſbytero ſocio ꝓditor iude cöed
ri᷑ᷣpCᷣs PsS.xl.di.Qui edebat paneſ meos ma⸗
gnificauit ſuꝑ me ſuꝓplãtatiõʒ.Seru ate go cle
rici illð qð pᷣcipit᷑ vob ĩ dicto ca.pᷣſbyteri.xxxiiij.
di. vbi ðꝛ. Pꝛeſbyteri:diacones ⁊ ſubdiacones:
⁊ ceteri qͥbo ducẽdi vxoꝛes licẽtia mõ nõ ẽ:etiam
alienaꝝ nuptiaꝝ euitẽt ↄuiuia:nec his cetibvmi
ſceant᷑ vbi amatoꝛia cãtant᷑ ⁊ turpia:aut obſce⸗
ni motꝰ coꝛeis ⁊ ſaltatõibo efferunt᷑:ne auditus
⁊ obtuitꝰ ſacris myſterijs deputati turpiũ ſpe⸗
ccaculoꝝ atq; vᷣboꝝ ↄtagiõe polluunn. R
Ecuũda ↄditio ðᷣꝛ itẽtionalitas.ſ.vt nõ co
ſ nſet vt ſe vel alios ad ↄcupiſcẽtiã vel alið
malũ ꝓuocet:nec ꝓpt᷑ vanã głiam. Intẽ⸗/
tio em̃ oꝑi nomẽ iponit:vt inqͥt Amb.in li.ð of⸗/
ficijs.Et oĩa iuſte denoiant᷑ a fine.ij.de aia.Uñ
opꝰidifferẽs ðꝛ bonũ aut malũ ſᷣm itẽtionẽ.ar.
i.c.vide.j.q.j.et.xxiij.q.j.c.noli.⁊.c.militare. SE
Eiñria ↄcluſionẽ ponit Rodonẽſis vbi &
t q;̃ appellat᷑ raritaſ di.ꝙ credit peccaremoꝛ
talit᷑ ducẽtes coꝛeas ex ↄſuetudine. Coꝛi⸗
ſantes aũt raro.⁊ ſine coꝛrupta itẽtiõe dicit. Nõ
audeo dicere ꝙ peccẽt moꝛtalit᷑:ſʒ nec audeo ex/
cuſare a moꝛtali:cũ ingerãt ſe ꝑiculo alios ꝓuo

cãdi ad libidinẽ:⁊ exeplo ſuo alios ad ſiłia faciẽ
da ꝓuocadi,Aq; g uerudo ꝛ ſenn alicuiꝰ

O 3

Berm 0

qð de ſe nõ ẽ pctm̃ moꝛtale nõ faciat ůlud moꝛ⸗
tale vt declarat Rich. ur̃ in.iiij.di.xvj.tñ ſᷣm hu⸗
ius opinionẽ ĩ tali caſu ei videt᷑ moꝛtale rone ꝑi
culi. qð ex tõta freqᷓntia q̃ſi ipoſſibileẽ nõ icurri.
Quarta ↄditio ðꝛ ſtabilitas.ſ.coꝛiſantis.lã qᷣ
ita fragilis ẽ ꝙ licet bona itẽtiõe coꝛiſare icipiat:
tñ ñ exijt qͥn ad libidinẽ moꝛtalẽ puocet᷑:peccat
moꝛtalit᷑:aduertẽs de tali ſua fragilitate ⁊ ſe ĩge
rẽdo coꝛeis.Qui em̃ amat ꝑiculum gibit in illo
Ecẽi.iij.Uñ inqͥt Hiero.in q̃dã ome.Nõ credo

viro qͥ dicat ſe illeſũ euaſiſſe a talib ſpeccaculis
cũ Dauid ex eo ꝙ vidit Berſabee lauãtẽ ſe puo
catꝰ*ſit ad libidinẽ. Hec ille. è—

q Uinta cõditio ðꝛ tꝑalitas.ſ.ꝙ nõ fiãt tꝑe
dDeuotiõis ⁊ pnie:vt a ſeptuageſima vſq;
ad octauã paſce:q̊ etiã tꝑe ꝓhibet᷑ nuptiaꝝ ſole⸗
nitas.xxxiij.q.iiij.c.nõ opoꝛtet.⁊ tribo capitulis
ſeqntibo.ab aduẽtuvſq; ad epyphaniã.⁊ a feria
ſecũda añ aſcẽſionẽ dñi vſeq; ad ſcdᷣaʒ feriã poſt
octauã pẽthecoſten excluſiue.extra de ferijs.ca.

capellanꝰ.Et rõnẽ aſſignat Tho.in.iiij.di.xxxij.
qꝛ animi nimis iĩ talibo diſſoluũt᷑. Silłiter nec tẽ

poꝛe lieiunioꝝ ⁊ letaniaꝝ:nec feſtiuo tꝑe. Uñ ſᷣʒ
Rich.i.iij.di.xxxvij.ar.ij.q.iiij.ĩ rnſiõe ad tertiuʒ
argumẽtũ:die feſto coꝛiſare ẽ moꝛtale. Sicut eĩ

ꝑſona ſacra ꝓhibet᷑:ſic ⁊ tꝑs ſacrũ. Sciẽdũ ẽ gꝗgͤ

ſm Alb.vbi S.ꝙtẽꝑa qͥb coꝛiſando qͥs excuſat᷑
ſüut tria.ſ.nuptiaꝝ:victoꝛie habite de inimicis:⁊
dñi adueniẽtis cũ ſalute de fra lõginj. U
Errxrta ↄditio ẽ modalitas.ſ.ꝙ ſᷣuet᷑ modꝰ
ſhoneltꝰ⁊ nõ fiãt vane ac diſſolute geſticu
latiões ⁊ actꝰad libidinẽ icitcãtes.Dic̃ em̃ iuriſ⸗

cõſultꝰi.l.filiꝰ.ff.de ↄdi.inſti.q em̃ ledũt pietat:·

eſtimationẽ ⁊ verecũdiã nr̃am.Et vt generaliter

dixerim bonos moꝛes fiũt:nec nos poſſe face

re credẽdũ ẽ. Honeſtas em̃ ẽ vnũ iuris pᷣceptũ.
inſti.ð iuſti.⁊ iu.S.iuris pᷣcepta:et iõ eſt peccatũ

moꝛtale coꝛiſare cũ geſticulatiõibʒ ꝓuocãtibus
ad laſciuiã:vel cũ tactibo ipudicis aut oꝛnamẽ

tis laſciuijs ⁊ ihoneſtis. Honeſtiꝰ aũt coꝛiſant
ſaraceni qᷓ; xpiani.Nã in terrj eoꝝ coꝛiſant ſeꝑa
tim viri cũ viris:⁊ femine cũ mulieribb. X
Eptima ↄditio ẽ localitas.Loca em̃ deo
ſ dicata:pia⁊ religioſa ab his pᷣſeruari de
beẽt. Mach. xxi. Domꝰ mea domꝰ? oꝛonis
vocabit᷑. Uñ videt᷑ moꝛtale pccm̃ coꝛiſare ĩ loco
ſacro.ar.in.c.decet.de ĩmu.eccle.li.vj.Scptũ eſt
em̃ i.c.oꝛatoꝛiũ.xlij.di. Oꝛatoꝛiũ bᷣ ſit vt nec ibi
qͥ cqᷓ; gerat᷑ niſi qð diuis laudibo ↄueniat.
Uaãuis aũt ſᷣm pᷣdictos doctoꝛes in ali
q caſu coꝛee ſint ꝑmiſſe:tñ qꝛ multoꝝ peõ
o rtũ ſũt iductiue:tod ſũt viribo diſſuadẽde
ne pare᷑ů via demonũ fraudib:diſſolutiõibo:la
ſciuijs ⁊ aiaꝝ ꝑiculis.Licet em̃ hõ ſit foꝛꝭ ⁊ du
rus tãq; ferrũ:vel naturalit᷑ frigidꝰ tãq; lapis:
aut cãdidꝰtaqᷓ; murꝰ dealbatꝰ:tñ nõ debet cõfi
dere de ſua foꝛtitudine:nec ð ſua frigiditate:nec

de ſua ſctitate.Siqͥ dẽ ferrũ in ignẽ poſitũ emol

leſcit: ⁊ ſir hoies firmos in ſuo/ꝓpoſito igniſ cõ

XXXHN

cupiſcẽtie emolleſcit. Uñ Hiero.ait.Ferreaſ mẽę·

tes libido domat.ex ↄcuſſiõe etiã duoꝝ lapidũ
frigidoꝝ ignis excutit᷑.⁊ ſiłr ex nimia familiari

tate viroꝝ ⁊ mulieꝝ:licet a pᷣncipio videant᷑ fri
tñ p ↄcupiſcẽtia ſepe iflãmant᷑.Quis ei fri⸗/

gidioꝛ eſſe põt qᷓ; qͥ ĩ extremis laboꝛat:⁊ tñ vt re

fert Oꝛeg.in dyal.qͥdã ſacerdos laboꝛãs ĩ extre

mis dũ ei q̃dã mulier fade appꝛopinq̃ſſet vt ſa⸗

ret ſi adhuc ſpiraret:ille voce qᷓ potuit excama⸗
uit. Recede mulier recede:tolle paleã adhuc vi⸗/
get igniculꝰ. Murꝰeciã dealbatꝰ qᷓ;uis ex cãde

la nõ cõburat᷑:tñ denigrat᷑.Et ſiłr q;uis aliqͥ nõ

cõburant᷑ ex ↄcupiſcẽtia:tñ ex nimia mulieꝝ fa

miliaritate denigrãt᷑ in fama:vel aliq̊ mõ i ↄſciẽ

tia quã nõ habẽt apud deũ ſic ſinceram. Ait em̃
Hiero.Crede mihi:nõ pᷣt cũ deo toto coꝛde am

bulare q feminaꝝ acceſſibo copulat᷑. Jõ ðꝛ Ecci

ix.Cũ ſaltatrice nõ ſis aſſiduꝰ:nec audias illaʒ.

ne foꝛte geas in efficacia illiꝰ.Et ibidẽ.Auerte fa
ciẽ tuõ a muliere cõpta:⁊ ne circũſpicias mulie⸗
rẽ alienã.ꝓpt᷑ ſpeciẽ em̃ mulierꝭ multi perierũt:⁊
ex h̊ ↄcupiſcẽtia q̃ſi ignis exardeſcit.Cõdluden⸗
dũ ẽ ̊ ex pᷣdicd ꝙ ſi coꝛee fiãt a ꝑſonis eccłiaſti⸗

cis vel religioſis:pᷣcipue publice cũ mulieribus

vel ſi fiãt tꝑibo nõ ↄceſſis:at in locis ſacris vł re
ligioni dedicatꝭ vel modis inhoneſtis:diſſolu⸗

tis ⁊ libidinoſis:cũ cãtib ⁊ ſonis ad libidinẽ i⸗
citãtibo:vel intẽtiõe coꝛrupta vt ad vanã gloꝛiã

⁊ oſtẽtationẽ ꝑſone:vel/ꝓpt᷑ libidinẽ ⁊ ↄcupiſcen

tiã ſine pctõ exerceri nõ pñt:multo minꝰfrequ,

tari:que certe oĩia nũc vt plurimũ locũ habeẽt in
coꝛeis hodierni ttis. 2=

ſ Excũdũ pncipale ðꝛ diſſuaſio.lã multa

diſſuadẽt coꝛeas. Pꝛimo loci ↄſideratõ

Sumꝰ em̃ in exilio:⁊ iõ nobᷣ ẽ flendũ nõ gaudẽ

dũ:vt ait Aug.Et in hac valle miſerie ois mun
dana leticia debʒ nob eſſe impoꝛtuna Ecci.xxij.

Muſica in luctu ipoꝛtuna narratio. Uñ dicere

debemꝰcuʒz Ps. Quõ cãtabimꝰ in terra aliena.

Scðo ↄſideratio tꝑis pñt vite:qð nõ eſt niſi qͥ

dã curſus ad moꝛtẽ:vt Berñ.ait.Ad quã om̃eſ
vt diẽ Aug.pari motu vꝛgent᷑. Stultꝰ em̃ ille ei
ſet qͥ ad moꝛtis ſuppliciũ cũ gaudio ⁊ ſolatio ire

vb ducivellʒ. Tertõ ↄſiderato ſtatꝰ nr̃i ꝑiculoſi?

doloꝛoſi.qꝛ q̊cũq; nos vᷣtimꝰꝑiculũ ⁊ doloꝛẽ i⸗

uenimꝰ:⁊ de oĩvana leticia diſtriccã deo röõnem
reddituri ſumꝰ. Uñ vt habet᷑ in vitaſpatrũ q dꝛ
ſctũs pr̃ vnivane ⁊ diſſolute ridẽti dixit. Reddi
turi ſumꝰrõnẽ ð vita nr̃a coꝛã ðᷣo ⁊ oĩibbangeł⁊

hoib⁊ tu rides. Itẽ qꝛ coꝛee mi ducũt ad coꝛe
as ĩferni:dicẽte Aug.qᷣlibet ſaltꝰqᷣ fit ĩ coꝛea ẽ ſal
tus i ꝓfũdũ ĩferni.Cuiꝰrõ ẽ.qꝛ ſicut deuoti die⸗
bus feſtiuis itrãdo eccłias coꝛdis bũilitate x-pʒ

adoꝛãt genibo flexis: ſic iſti de fra alte ſaltando
deludũt xpᷣo:qͥ alte de tra ad crucẽ ꝓ eis moꝛie⸗

do ſaltauit. Itẽ deuote manꝰ cõ plectũt xpᷣm col

laudãdo.⁊ iſti in o ꝓpꝛobꝛiũ xpᷣo deludunt bꝛa/

chia late extẽdẽdo:qͥ ꝓ eis expãſis manibo⁊ bꝛa

chijs iĩ cuce fuit clauatꝰ. Ite deuoti nudaris ca

2——ð

„
Clalen h
ſoneurolh
temharatld
tisbldilid
Cinrnepin
—B
Uitore ld
Ouioc lu
igdnil deiii
ſccaneninied
gatgomana
in asd
Ncnmscleteol
tie gcut.
icr önotine
caturnbünnitel
Penigon Dape
Adtetzosbine
aäzmeit
ittiauii S mn
Pitiirmmcto
Aniibirwf
Irffricorade
Nrtloinoſus
ioqeicoꝛiſa
ſeunore uedcbe
Ganriawoleni.
Sortictänan
dunn Vſcda
Glüſtocgoſcne
mgdirgcüſnnt
dehnc ſäſnüege
oeo ſulterie
ſichnicigaudn
niſg⸗ holcz 5
lioliijren
lcspunt,
tumui ꝛdl
Ranicni
idlſlriienas,
föaligtnr
li pr Unfe

iſlirlenin⸗

Caſdis;
ineſiczrt

innainig
eentß,
n ef
emi
Sladoiin
kallam
1 s gcige

D
l

Nooſdeneten

hlliitei
nAN..
Siizetn

e

mocck icunn

taensclug
Nlüird e
tnbasinsr

nnbentenli

ſons bai;
Naie
mnüloci Nl

1
ſoaſo. ſiünn

imoloc enn
iſndinig
Uemiettif
nhamglingt
mummCidn

dinun

ma 6n

õ
udotſont

SEruigat
aulit do
anci deo in
nnſmni⸗
ldir dict N
zzocinunt

õ

oiirinnii
. ſitda⸗ G
detnin in
nizen,
e nn

Foliũ

picibo vel yelatj xpo bũtliticlinãt. ⁊ iſti ĩ deriſuz
capita ſertꝭ ⁊ coꝛonis ac peplis adoꝛnãt:qͥ ꝓ eis

Pines coꝛona fuit coꝛonatꝰ.Et iõ oẽs debent ſe

btrahere a talib ſpectacul.ſic̃ faciebat be.Zo

bias dicẽs:ſui libꝛi. ca. lij MNuũuqᷓ; cũ ludẽtib mi⸗
ſcui me:neq; cũ his qᷣ ĩ leuitate ãbulãt ꝑcicipem
me pbui. Illi em̃ qͥ talibo coꝛeis deleccant᷑ ſe pꝛi

uãt coꝛeis ꝑadiſi.de qͥbus canit eccłia dno ieſu.
Quli paſc iter lilia ſeptꝰ coꝛeis vginũ.Uñ refert
Sꝛeg.i dyalł.de q̃dã puella romana noie muſa
q̃ cũ coꝛeis nimis dedita eẽt:apꝑuit ei ĩ nocte be
ata vᷣgo maria cũ choꝛo vᷣginũ pulcherrimarũ
⁊ dixit ei ꝙ coꝛeas dimitteret:q cũ ipᷣis vginib⸗

ad coꝛeas celeſtes trigeſima die pueniret: qð et

factũ ẽ. Inſuꝑ cuitãdas eẽ coꝛeas pᷣt pbari mł
tiplicit. Et pᷣmo rõne auerſiõis:ſic.Oẽ illð ꝑ qð
a creatura rõnali tollit᷑ dileccio ðo debita:ẽ ma
lũ ⁊ iniquũ. Hoc pcʒ.qꝛ illð qð tollit charitateʒ
aduerſat᷑ ðᷣo.⁊ hᷣ ẽ pcm.Matth.xij. Qui nõ eſt
mecũ õ̊ me ẽ.Qð ðꝛ etiã a legiſtis in.i.celicolaꝝ
Tfi.C.de iudeis.Sʒ ꝑ coꝛeã hõvt plurimũ auer
tit᷑ a ðᷣo.nã cũ illũ teneat᷑ ſuꝑ oia diligere Mat.

xxij.⁊ cõſeqᷓnt᷑ tenet᷑ oia vitare ꝑ q̃ ipediat᷑ a tali

dilectiõe.Cũ hõ vel femia ſe exponit coꝛeis ma/
xime freq̃ ntãdo:adeo i eis naſcit᷑ qͥdã rabioſuſ

amoꝛ ⁊ libidinoſus:vel luxurie vel ſaltẽ ũliꝰ de

lecatiõis q ẽ i coꝛiſando vt freq̃nter obii uiſcat
ðᷣi:⁊ amoꝛẽ quẽ debet hꝛe erga creatoꝛẽ aꝓplicet
creature:ita vt plerũq; ꝓ amata plura ꝑatꝰſit fa
cere ⁊ pati qᷓ; ꝓ ðo vel aia.Itẽ adeo his tꝑalibꝰ
gaudijs delectat᷑ ve plerũq; fiat hereticꝰ:nõ cre/
dẽs vitã et᷑nã:nec maiꝰbonũ ſiue deleccationẽ re
periri.Uñ ſepe dicit.Ego neſcio pulchꝛioꝛẽ ꝑa⸗
diſũ iſto.ego ſic ꝑmanere vellẽ ꝑpetuovt mibi ſe

mel dixit qdã iuuenis diſſolutꝰ iquiẽs.Lencat

deꝰ padiſũ ſuũ:ego eĩ ĩ ̊ mũdo hẽo ꝑadiſũ me⸗
lioꝛẽ.O ſtulte ⁊ iſenſate qͥd te ̊ fac dicere niſiva
nũ hꝰmũdi gaudiũ.ꝗ̊ ex his ↄdudit᷑ vitãdas eẽ
coꝛeaſ.qꝛ holeʒ a ðᷣo auertũt ⁊ deuotõʒ ꝓſternũt

Vñn Oui.i.ij.ð remedio amor ait.Eneruãt aioſ

ciychare liteſq;iociq;. Etvox⁊ nũerꝭ bꝛachia mo
Ecuũdo rõne punitõis.Oẽ (ca ſuis. A
ild qð punit᷑ pena et᷑na ẽ peœtm̃ moꝛtale:ſʒ

ilioꝛdinatũ ⁊ diſſolntũ gaudiũ punit᷑ pena

erna.̊ ⁊c. Et ſᷣ ẽ qdðᷣ ðt Sapiẽs Pꝛouerb ·xiiij.
Rilꝰdoloꝛe miſcebit᷑:⁊ extrema gaudij luctꝰ oc

upat.Ubi ðt glo. Luctꝰ.ſ.ꝑpecuꝰ.In coꝛeis ãät

ẽ diſſolutũ gaudiũ:⁊ riſꝰ diſſolutꝰ &ᷓ ⁊c. Et hec

rõ colligit᷑ a be.Lho.ij.ij.q.clxviij.ar.iij. Uñ no

tãdũ ſʒ Alex.ð ales ĩ.ij.ꝑ.ſũ.ĩ tract.ð diuiſione
pcti.vbi ait ð ioculatiõibo ar.j.q; młciplex ẽriſꝰ.

Quida ꝓuenic ex ſerenitate ↄſcie:⁊ dulcedie ſpni

rituſſcti:⁊ ille nõ cm̃ ẽ ſine pctõ:ſed ꝑtinet ad fru

ctũ ſpiritꝰ qͥ ẽ gaudiuʒ:vt ðꝛ ad Gal.v.Quidaʒ
riſus cedit in pᷣmiũ Pꝛouerb.vlt. Ridebixi die
nouiſſimo. Gloſa.id eſt gaudebit in retributõe
regni ceieſtis:qͥ dolebat in certamie vite pᷣſentis

Quidã ex ipᷣa nature maſuetudie:⁊ bonũ natu

re determinat:nec hʒ meritũ:vel ecõtra.Quia in
his q̃ a natura ſũt:nec laudamur:nec vuupera
mur.ij.Echi.Quidã ꝓuenit ex ſtulticia:vñ dicit᷑
vulgarit᷑. Per riſum multũ poteris cognoſcere
ſtultũ.⁊? Eccłi.xxj.Fatuꝰin riſu etaltat vo cẽ ſuã:
vir aũt ſapiens vix tacite ridebit. Quidã ꝓcedit
ex imoderata ⁊ inepta leticia:⁊ ſicẽ in pctò.Et ð
hoc intelligit᷑ qð ſupᷣ ðꝛ. Hinc Jaco.iiij. Rſus
veſter cõuertet᷑ ĩ lucũ.? Pꝛouer.xxvij. Riſus il
loꝝ i delictis ꝑci.Erit tñ moꝛtale:vł veniale pec
catũ:pᷣm exceſſũ:ſᷣm Tho.⁊ Alex.vbi ſupᷣ.vnde
dñs Luce.vj. ait. Ue vob qͥ nde nũc qꝛ lugebi⸗
tis.vbi icolaꝰð lyra exponit. Ridetꝭ.ſ.ꝑ iepcã
leticiã:ad pctm̃ moꝛtale declinãtẽ.De qᷓ ꝓuer.ij.
Letant⁊᷑ cũ malefecerint:⁊ exultãt i reb peſſimis

Hoc aũt fit in coꝛeis:g̊ ſunt deuitande. B

Ercio rõne cõminationis.Ait eniʒ dñs.
t Amos.vlij. Cõuerta feſtiuitates vras in
luctũ:⁊ oĩa cãtica via in plãccũ:⁊ iduca⸗
ſuꝑ oẽ doꝛſuʒ vr̃jm ſaccũ:⁊ ſuꝑ caput vim calui⸗
ciũ.hinc Job.xxj.ðꝛ. Lenẽt timpanũ ⁊ ctharäa:

⁊ gaudẽt ad ſonitũ oꝛgani. Ducũt ĩ bonis dies

ſuos:⁊ in pũcto ad iferna deſcẽdũt.Faclunt cm̃
illð qðᷣ ait Areſt.in li.ð naturis aialiũ de philo/
mena exiſtẽte i arboꝛe:q̃ ſi viderit ſerpẽtẽ exiſtẽtẽ
in radice arboꝛis ſibilantẽ:allecta ſibilo illo:cã⸗
tãdo ꝑ ramos deſcẽdit:⁊ ſpõte ſe deuoꝛãdã tra⸗
dit in os ſerpẽtiſ. Sic iſti allecti ſuauitate taliũ

diſſolutionũu:ſe tradũt ĩ ptatẽ demonis.

Uano rõne maledictõis dic dñſ Mat.
q xviij.Ue.ſ.in eternũ hoi illi ꝑ quẽ ſcãda⸗
lũ venit.Sʒ venite modicũ:o ſonatoꝛes

o tibicine.O ſaltatoꝛes:coꝛeizãtes:vani cerebꝛi

diſſoluti:q̊t ſcãdala ꝓpter coꝛeas eueniũt.Quot
homicidia:diſſcẽſiões:q̃ſtiões:odia:blaphemie
dei ⁊ ſccõꝝ.O ſentina maloꝝ:o apotheca pccõx·
o oꝛigo inqͥnatoꝛũ:q̊t ebꝛietates. O tabernarij

q facitis coꝛiʒare vt vẽdatꝭ vinũ.Quot crapule:

quot ʒeloſie:quot alia terribilia ſcãdala oꝛiunt᷑.
O ſonatoꝛes vos reddet rõnẽ de oĩb malis ex
cã vꝛa ꝓcedẽtibo.Quia qͥ cãʒ dãni dat dãnũ de⸗

diſſe videt᷑c.ſi culpa.de iiu.⁊ dã.dato.Et iõ in⸗

q̃t deo põ.Cõſtitue ſuꝑ eũ pctõꝛẽ:⁊ dyabolꝰſtet

a dextris eiꝰ. Oucẽs em coꝛeas hʒ ſuꝑ ſe pctõꝛi:·
ideſt ſonatoꝛẽ:qͥ eſt pcõꝛ ⁊ dux pctõꝝ:cum ſit cxc

oĩuʒ maloꝝ.Antiqͥ tꝰem ſonatoꝛes foꝛte ſtabãt

in aliqͥ loco magꝭ eminẽti qᷓ; coꝛiʒãteſ. Dyabolꝰ
vo ſtat a dextris coꝛiʒãtisl.młier vana ⁊ pom⸗
poſa:q;̃ ex oĩ ꝑte ſui emittit ſagittaſ dy aboli ĩ coꝛ

da hoim.vñ Hiero.ait.Gladiꝰigneꝰẽ ſpẽs mu⸗
lieris:q̃ ex oĩ ꝑte ſagittas emittit ⁊ ꝑcutit. Si ãt
intelligat᷑ ꝓpꝛie de dyabolo:dico ꝙ tribʒ mellis
vulnerat hoiĩeʒ.ſ.ſagitta viſiõis a lõge:lãcea col⸗
locutiõis magis pe:⁊ gladio ſiue pugiõetactꝰ

ꝓpinquiſſime. Que omnia in coꝛeis cõcurrunt
vbi dicunt᷑ verba lubꝛica ⁊ modulatiões fiunt

cantuũ ⁊ ſonoꝛuz. Ibi etiam eſt viſio facierum

⁊tactus manuũ ignitaruʒ:⁊ ideo plurimi vul

„4

Bermo

nerãt᷑ ⁊ mala ↄ cupiſcẽtia ĩflmant. D
IIinto declarat᷑ coꝛeas eẽ dimittẽdas rõ

q ne ꝑuerſiõis. Nã vt inqᷣt Rayx.in ſũ.Qui
ſcieter vł etiã ꝓbabilit᷑ exiſtimãs aliqᷣdvẽ
dit qͥ emẽteſ abutãt᷑ peccat moꝛtałr.⁊ oia pctã q
ide ſequũt᷑:vẽditoꝛi iputãt᷑:etiã ſi talia ð ſe nõ eſ⸗

ſent ꝓhibita.vt ſi ego vẽdo tibi gladiũ q̊ ſcio vel

ꝓbabilłr exiſtimo ꝓpt᷑ ſigna pᷣcedẽtia q̃ vidi te ali

quẽ occiſuꝝ.Et pᷣdicta ꝓbat᷑ ꝑ ea q̃ habent᷑ ĩ ca.

fi.de iniu.⁊ dã.da. Sʒ habemꝰ regulã ꝙ nihil ö

vno ðꝛ qͥn ð alio ſiłi dictũ eẽ videat᷑.c.trãſlato.ð

ↄſti.l.nõ pñt.l.⁊ iõ.ff.ð legibo.l.a ticio.ff.ð vᷣbo.
obli.g̊ ⁊c.De artibo aũt q;uis ð ſe nõ ſint illicete
qñ tñ illis hoĩes abutunt᷑ diẽ Tho.ij.ij.q.clxxix.

ar.ij.ꝙ ſũt extirpãde.Et allegat Cbꝛyſ.ſuꝑ mat

theũ.qͥ ðt.Eas ſolas opoꝛtet vocare artes q nu

trimẽtoꝝ ⁊ eoꝝ q ↄtinet vitã nr̃aʒ ſũt nutritiue
vel ↄᷣuatiue:ſi tñ oꝑibo alicuiꝰarq:vt plurimũ
male hoĩes vterẽt᷑ q;uis de ſe nõ ſint illicite:ſũt
tñ ꝑ officiũ pᷣncipis ð ciuitate extirpaãde ſ̃ᷣm do
cumẽta platonis. Hec ille.Quãuis ꝗ̊ vt ſupᷣ di
ctũ ẽ aliqñ coꝛee poſſint fieri ſine pctõo:tñ qꝛ nũc

vbiq; videmꝰ eas verti ĩ abuſũ:⁊ inde tot mala

oꝛiũt᷑ ſũt ſũmo ſtudio euitäde. =
Eerto rõne cauſatiõis.Illud qð ẽ cẽ ma⸗
ſ li ⁊ pœi ẽ phibẽdũ. UVñ dic̃ Alex.ð ales ĩ
ijj. p. ſũ.ꝙ q̃dã ſũt phibita nõ qꝛ ð ſe mala
ſʒ qꝛ ſũt cã mali ⁊ ruine.Facit illð qð ðꝛ in.c.⁊ ſi
xpᷣs.extra ð iureiu. Ubi glo.notat ꝙ qdã ꝓhibẽt
nõ qꝛ ſint mala:ſʒ qꝛ ide pᷣt ſeqͥ malũ.ar.xxj.di.c.
deniq;.xxxvij.di.c.iõ.xj.q.iij.c.nolite.⁊.ij.q.vij.c.
pſumũt. Un dñs Matcth. v ꝓhibet iurare di.
Nolite iurare oĩno.lõ qꝛ iurare ſit pccm:ſʒ qᷣa

aſſidua iuratio freq̃nter iducit ad ꝑiuriũ. Hinc

Ecci.xxiij.ðꝛ. Juratiõi nõ aſſueſcas os tuũ.mil/⸗

ti em caſus ĩ illa.Et ifra. Uir multũ iurãs iple/

bit᷑ iniqᷣtate ⁊ nõ diſcedet a domo eiꝰ plaga.hec

ibi.Facto hoc füdamẽto dico ꝙ coꝛee ſũt qᷓſiin
nũerabiliũ maloꝝ cauſatiue.Uñ ſccũs Ephꝛen b ti⸗
coꝛꝑpalis ſine necitate peccat moꝛtalr. Cum igit᷑

iĩſᷣmòe ð iudicio ait. Ubi cythare choꝛiq; ꝑſtre⸗

pũt:ibi mulieꝝ ac viroꝛũ obfuſcatio diaboliq

celebꝛitas ẽ. Quid ꝓdeſt dilectiſſimi ad momẽ⸗

tuʒ tꝑis h̊ coꝛeas ducere ac feſta celebꝛare: illuc
vo ĩ ec᷑nũ cruciari.Neq; eĩ poſſibileẽ ĩi pñci gau
dere tpꝑalit᷑ ⁊ ĩ futuro regre Hec ille.Sciẽdũ eſt e
piculo peccãdi cũ ibi ↄueniãt puelle oꝛnatu me
retricio oꝛnate ad capiẽdas aĩaſ:g̊ peccas ſi eaas
nõ deuitas.vñ Alex.de ales ĩ.iiij.ꝑte ſũme:ĩ tra,/

dũt ꝙ ſic̃ a ðᷣo nũerãt᷑ ⁊ pᷣmiant᷑ oẽs paſſus q̊s

xpᷣiani facũt ad bonũ opꝰꝑagẽdũ:vt habet᷑ i vi
taſpatrũ. Uñ Job.xxj.c.ſui libꝛi dicebat.Nõne
cõſiderat ipe vias meas⁊ cũcos greſſꝰmeos di
nũerat. Ita oẽs paſſus q̊s faciũt coꝛiſantes nõ

ſolũ ĩ tripudiãdo:ſʒ etiã eũdo ad coꝛeaſ ⁊ reuer
tẽdoab eis:nũerant᷑ a diabolo ad puniẽdũ.Et
iõ ðᷣt Aug.iĩli.ð ↄ flictu vitioꝝ.Cõpme ineptã et

inanẽ leticiã.qꝛ mũdũ euaſiſti penalẽ erũns.ſe

ſcimꝰem̃ q fine daudamuri exilio iſto. Scimꝰ
aũt ꝙ dñs inqͥt Ue vobᷣ qͥ nũc ridetcꝭ ⁊c̃. Signũ

—,

caũt ꝙ vir ſiue mulier hʒ paꝝ Kunas Wigert

ad coꝛlſandũ.qꝛ coꝛiſare ẽ act

a lõge poſitꝰaſpiciat tripudiãtes ⁊ ſonũ nõ au⸗

diat:nõ tãtũ demẽtes ſʒ inſpiritati videbunt᷑ iii.

Ad coꝛiʒãdũ etiã plerũq; ꝑgũt illi qͥ bñt caput
plenũ vino ⁊ ſuꝑfluis epulis.vñ Exo.xxxij.ðꝛ.

Cepit ꝓpłs maãducare ⁊ bibere:⁊ ſurrexerũt lu⸗

dere.Et iõ nõ ẽ mirũ ſi poſtea ibi facũt puerilia
2 ſtulta.Quis aũt enarrare poterit mala q̃ fiũtĩ
coꝛeis. Saltãs vel diſſolutꝰrelinquit domũ et
vxoꝛeʒ ⁊ vadit ad feſta:frequẽter bibit ꝓpter ca⸗

loꝛẽ ⁊ ſaltꝰac curſuzʒ:generaturq; ꝓpterea multe

ifirmicates adeo:vt młti ſepe moꝛtui ſint.vnde
Padue.jꝗr y.poſt epiphaniã qdã nobilis ma
gno cuʒ apparatu adiuit maritũ vno die dñico
⁊ ꝑ totã hebdo madã cõtinuo coꝛiʒauit. Vñ fa⸗

ctũ eſtvt ex ſaltib ⁊ curſu ſuppᷣhenſa infirmare᷑
⁊ ſequenti die ſadbati moꝛtua eſt.

Um ſaltãs reuertit᷑ domũ ſepe ẽturbatꝰ
iraſcit᷑ cũ vxoꝛe vl mr̃e vł ſoꝛoꝛib ꝓ quo

cũq; minimo qð acacdit qð ſibi nõ placeat:bla⸗

ſphemat:⁊ poſt vᷣba ſepe venit ad vᷣbera:⁊ ſicto

ta familia turbat᷑:bonũ rñſum ab eo haberi nõ⸗

pᷣt:neſcit rũdere niſi cum oppꝛobꝛijs:⁊ ſi alicubi

oꝑtet eũ ire ꝓ necitate domꝰ recuſat di.ꝙ ẽ adeo
laſſus vt ſe mouere nõ poſſit. Lota ſeptimana

cogitat quõ poſſit ire die dñico ad feſta.Et ſi ali

qͥd lucrat᷑ expẽdit circa meretrices. Laceo ꝙ ſe/

pe die dñico ꝑdit miſſã pᷣdicationẽ et alia diuia

officia. Heu igrate ꝓpłe vt qͥd tãtoꝝ maloꝝ cãaz
ſuſtinetis. Nã ludꝰnoxiꝰin culpacẽ.l.nã ludꝰ.ff.
as caput ꝑdidiſti. Marci.vj.et Mat.xiiij.pu⸗

ohãnes baptiſta nõne ꝓpter coꝛe⸗

elle ſaltãti ipauit mater ⁊c̃.Et ꝓpterea Johãnes

ſurget in iudicio ↄtra coꝛiʒantes:⁊ capitis D

expetet vindictam de eis.

s Eptimo deuitãde ſunt coꝛee rõne expoſi

⁊ in.iiij.di.xvij.⁊ Tho.ibidẽ.di.xxj.? Sco.i.iij.

di. xv. Quicũq; exponit ſe vł ꝓximũ ad aliqͥd ex
q̊ euident᷑ vel ꝓbabilr poſſit ſeqͥ ꝑiculũ moꝛtis

aĩa ſit nobilioꝛ coꝛꝑe.xxiiij.q.iij.c.ſi habes.in fi
Mlto magis peccat moꝛtałr qͥᷣcũ q;ʒ ſe exponit
ꝑicło moꝛt ſpualis.i.pcti moꝛtał. Sʒ in coꝛeis
nulli dubiũ ſane ↄſiderãti ꝙ qᷣtiẽſcũq; vadis vł

„

coꝛeiʒas vł obſuas euidẽter ⁊ expᷣſſe te exponis

ctatu de euchariſtia inqͥt. Si etiã młier aliqñ ra

ro cũ ſimplici intẽtiõe:ignoꝛãs oĩno aliqð petm̃
ex tali ludo ꝓuenire ſe iuitã ĩmiſceat bmõi coꝛea
cricb:nõ audeo illaʒ aſſecurare a pctõ moꝛtali

cũ ingerat ſe ꝑiculo ꝓuocadi aſſi iſtentes ad libi
dinẽ:⁊ videat᷑ ſua pntia viciũ ⁊ ↄſuetudinẽ coꝛei
ʒãdi appꝛobare.lã ⁊ ſi cantꝰ coꝛeaꝝ nõ ſit malꝰ

de ſe:ẽ tñ malꝰ rõne cõcurrẽtiũ q̃ ſũt excitatio ad

laſciuiã: ꝓuocatio ad libidinẽ:ipedimẽtũ cultꝰ

dei:ĩobediẽtia ſabbati ⁊ alis bmõi.becille:

RH

Lipano
ſoludes
Eijgrn
ſvulri ſunn
gnumecorluße
gigi deſtrin
El
Cprinr enn⸗
engeni
iontnts 4d0
tuontſitcorm
nmtyſri
Gronmnennic
unrcülnſtue⸗
icmntic bol
tottlufligctie
Ntal Melrl
iisniaul⸗
liricgetginar
friedetumla
tſtlomno⸗
crropeppen
Enrutus.deh
iepuguoſa
ſoigliponcta
adeales inin
nka dictq e
japſucorea,
eniaxlpölcan
Mpdibiti tuen
Ctädtbenätoftian
Gbonigrdſclte
Cakareparunten
Cwodia
9 gangzrie
„ Monntroe
ſcpei vben⸗/a
aris Cuen
ſthon Cait;
ſolbeair d
Mranliy, dia
Gſleentes din

—

=

Mkfunbinclei
Mcdiantbila

Wuumnluogan
hmmenſſdina
lumnſigk i
enmnk
faneſcted
Myunll dedeich
nifkrlniin

llmnhirn,
WESE
ſhckhſunt
cgngn,intt
Uartanihmnitn

nlron

—

nlt,

ffitcn
inm
iämi
nemaffif
Urdoni

Snunr
nunſrnk
itändlsg.
nmodedc
mun D n

–Wæãũ

niſgeinne
ſon

ſdini uen
nuſberti⸗
umedeohedaen
Gnwirdign
.Luien
m Lhe
anmirisdn

Gann r

hridnilA

in r
a DMräe
SS

rtense

N. 5

rarin

.„„

niiAinſl
ENarbiiͤ
Ananiuͤtit

iaüme

enanh unig

ici hiſi

Mig tan

lncnts

7
H

pſeraons
vdc omawnt

ispeuns ſch

igt önein,
numlerdlin
cinolie
ſcrtnihu
r Minenn
ſitmmuͤn
1 emid
=
ſrnn,

Tli inqiut Aug inllis pnia. cohibeat

e ſea ludis ⁊ ſpectaclłis ſec iq ꝑfectã vult

Toöſcqᷣ graʒ remiſſiõis. Na ſi Dina ſe co
bibuiſſer:ſi inter ſuos remanſiſſet ab extraneo
amatoꝛe coꝛrupta nõ eſſet.Et ad pᷣdicta pᷣt dari

exẽplũ de ſtipula que ſi igni apꝛoximat᷑ coburit
vñ.Eccłi.xxj.ðꝛ. Stupa collecta ſynagoga pec⸗

cantiũ:⁊ cõſũmatio illoꝝ flama ignio.ait q̊ʒ ꝓ⸗
pheta pſal.xvij. Si cũ ꝑuerſo ꝑuerteriſ. O quot

fuerũt euntes ad coꝛeas ſimplici intẽtiõe que ⁊

qͥ reuerſi ſũt coꝛrupta ĩtẽtiõe ac volũtate. Laceo
de matribo q ſepe ſũt lenoniſſe filiaꝝ q̃s ſepe du
cunt oꝛnatas vt videant᷑ ad coꝛeas.O ſcelerata
mater qñ ſatiſfacies ꝓ tãto ꝑiculo filie. O quot

baleſtrataſ.i.ictꝰbaliſte paciet᷑ qᷓ penetrabũt aiaʒ

adeo vt illa filia exide ſꝑ maneat tẽptata. vifica
bit᷑ ei lð NHie.ix. Moꝛs itrat ꝑ feneſtras vẽas.
Uiſus nãq; ⁊ auditꝰac ceteri ſenſus ſũt feneſtre
ꝑ ꝗs ĩ coꝛeis itrat moꝛs pcti ĩ aiaʒ:vt ait Aug.
in ſᷣmõe de familiaritate extraneaꝝ młieꝝ. Se⸗
petñ ẽt ipᷣe lururioſe ⁊ ceruelline filie.ſ.q vtunt᷑

ſuo cerebꝛo paꝝ pꝛudeti:dicũt mr̃ib:deb duci⸗
te me ad coꝛeas:deh facite me modicũ coꝛiʒare.

O filie dyaboli:io ſfaciate dyabolice. Nullũ peiꝰ
ſignũ vie inhoneſtatis ⁊ impudicitie hẽri pᷣt. Et
iõ Alex.de ales in.iiij.ꝑte ſũme:i traccatu de eu⸗
chariſtia dicit:q coꝛeatrices quibo inoteſcũt ma
la q̃ ex vſu coꝛeaꝝ ꝓueniũt vł ꝓpꝛia iduſtria:vł
exꝑientia:vł pᷣdicatiõe:⁊ nihilominꝰexercitiũ hu
iuſmodi hñt i ↄſuetudine:dũ ꝑſeuerãt ĩ ꝓpoſito
exercẽdi hmõi officiũ nõ ð bẽt accedere ad ſacrã
cõionẽ qꝛ dũ ſibi ⁊ alijs laq̃os pcti moꝛtalisvo

luntarie pᷣparant moꝛtalłr peccat.hec ille.

Ctauo diſſuadent᷑ rone violatiõis. Naʒ
o qcunq; violat aliqð pᷣceptũ dei vł ecckie
moꝛtalr peccat.xiiij.q.j.c.qð pᷣcipit᷑. Sʒ
pᷣceptũ habemꝰð ſctificatione ſabbati Exo.xx.⁊
inn.c.j.ð ferijs. Coꝛea vᷣo ẽ expᷣſſa violatio feſtoꝝ
geſt pctm. EX aũt ꝑ coꝛeas violet᷑ feſtũ patere

põt ꝑ ũlð qð ait Joh̊.and.i nouella.in. c. alma.

de ſen. exco. li.vj.dicẽs. Feſti dies ſũt religiõis et
ocij:ſola em̃ res diuina his diebo fieri debet. De
quo eſt textꝰin.c.ieiunia.de ↄſe SS vbi. ðꝛ.
In die dñica nihil aliud agendũ eſt niſi deo va⸗
canduʒ:nulla oꝑatio in illa die ſancta agat᷑ niſi
tm̃ hymnis ⁊ pſalmis ⁊ cãticis ſpiritualiba dies
illa tranſigat. Sʒ i coꝛeis totũ oꝓpoſitũ fit: 8ꝛc̃.
Pꝛopterea inqͥt Gregin q̃dã omelia.Melius
eſt arare ⁊ fodere die dñico:qᷓ; coꝛeas ducere.Et
Auqg.in li.de decẽ choꝛdis ait. Meliꝰeẽt ꝙ femi

ne i feſto lanã filarẽt:q; ꝙ-toto die ĩ coꝛeis ipudi

ce ſaltarẽt. Hincↄtra eos q dicũt ſe ö̊ mõ ſctõs
honoꝛare ait ecclia ð oſ. di. lij. cirreligioſa. Irre
ligioſa eſt ↄſuetudo qua vulgꝰꝑ ſctõꝝ ſolenita
tes agere ↄſueuit:ꝑpłi qͥ deberent officia diuina
attcẽdere ſaltatiõibo ꝑſtrepũr.Que oĩa vt ab oĩbo
ꝓuincijs depellant᷑ ſacerdorũ ⁊ iudicum cure a
ſaõ ↄcilio comittit hecibi.Ex qͥb patʒ ꝙ peccãt

CCLVII

curati aĩaꝝ ñ auferẽtes p poſſe has diſſ. olutio⸗
nes.qꝛ vt ð i.cerroꝛ.lxxxiij.di.Erroꝛ cui nõ reſi
ſtit᷑ appꝛobat᷑. Ecce pple mi q̃t euidẽtiſſimis roni
bꝰ ↄuici᷑ coꝛeas deuitãdas eẽ ⁊ fugiẽdas. K
Uog ſi foꝛte diceres. O tu qͥ vis defẽdere
q ñ ſit petm̃ coꝛiſare:pmiſi uũ ẽ aliqñ poſt
laboꝛẽ aliquã caꝑe recreationẽ:iuxta illð

Intpone tuiſ iterdũ gaudia curj. Ut poſſis aĩo

quẽuis ſufferre laboꝛẽc̃. UVt inqͥt Cato iſuis do⸗
cumẽd. Pꝛetea q̃ ꝑtinẽt ad decoꝛeʒ ciuitat pñt
fieri.l.j.C. ð ſpecca.li.xj.iĩmo ea ĩpediẽteſ puniük
l. nemo.eo.ci.ſʒ bec cedũt ad honoꝛẽ ciuicac⁊ de
coꝛẽ.g ⁊c. Uñ i autẽ.ð dignit᷑.col.vj.i pᷣn.inqᷣt i⸗
peratoꝛ. Quicqᷣd ad vtilitatẽ ⁊ oꝛnatũ reſpicit a
ðo tradite nob reipublice ad effectũ ſꝑ deduce⸗
re feſtinamꝰ. Ecce ꝙ ↄcedic ludos ⁊ recreatiões.
Vnñ etiã i.l.vnica.C.ð maiunia.li.x.ðt.Elẽmẽtie
nf̃e placuit vt maiunie ꝓuicialibo licẽtia reddat
ſta tñ vt ſuet᷑ honeſtas ⁊ verecũdia caſtj moꝛib
ꝑſeueret. Hec ibi. UVbi dic̃ Accur.Maiunia eſk
licẽtia ſiue ludꝰ qͥ fit ĩ maio qñ fiũt regine cũ ſer
tis:vt Bononie ⁊ alibi.Ecce ̊ quõ permittit᷑ re

creatio. Rñdeo ſᷣm Zho.ij.ij.q.xix.ar.ij.ꝙĩ lu

dis ⁊ recreatiõibolicit tria reqͥrut᷑. Pꝛio ꝙfiant
debito loco:tꝑe:mõ:ꝑſonis ⁊ intentiõe recta:ac
alijs circũſtãtijs. Scdᷣo ꝙ recreatio nõ capiat i
his ex qͥb aia ⁊ ↄſcia maculari poſſit.Tertõ ne
ſit talis recreatio ꝙ totalit᷑ aie guitas diſſolua᷑
ſz ex coꝛeis aie macłant᷑ ⁊ crimia fiũt vt ſup.ſt
euitãde.Quis em̃ eos ludos appellet:ex qᷣbo cri
mina oꝛiũt᷑.S.illð vo.ĩ ꝓemio.ff. Pꝛet᷑ea Tho.
..ij.q.xcvj.axij.qrit an lege hũana ꝓhibeãt᷑ oia
vitia.Et dicit ꝙnõ.qꝛ lex hũana ponit᷑ multitu
dini hoim: in qͥ maioꝛ ꝑs ẽ iꝑfeccoꝝ.⁊ iõ ꝑ eã nõ
ꝓhibent᷑ oĩa vitia a qͥba vᷣtuoſi abſtinẽt:ſʒ ſoluʒ
Guioꝛa a qͥb poſſibile ẽ maioꝛẽ ꝑtẽ młcitudiniſ
abſtinere:⁊ pᷣcipue q̃ ſũt in nocumẽtũ alioꝛũ:vt
homicidia:furta ⁊ ſiłia.ſla lex hũana nõ reſpi⸗
cit ↄpᷣuationẽ ſpũalẽ ſʒ ciuilẽ ⁊ politicã. Uñ diẽ
textꝰ i.hita vulneratꝰ.i fi.ff.ad.l.aqͥ F. Mlta in le
ge ciuili ↄ rõnẽ diſputãdi ꝓ vtilitate cõi recepta
eẽ inũerabilibi rebꝰ ꝓbari pᷣt. Hec ibi.Sʒ lex cõ
ſcie alit᷑ gdit.pncipałr ei itedit vt aia ſᷣuet illeſa

etliã cũ da no reꝝ tpaliũ.⁊ ſic nõ obſtat oppoſitũ

Si aũt qrat᷑.qͥs adiuenit coꝛeas:rñdet Chꝛy.
ꝙ fuit diabolꝰpr̃ ⁊ duxaciuẽtoꝛ oĩim maloꝝ:vt
poſſʒ faciliꝰ ⁊ aptiꝰ adducere hoĩes ad oꝑa car⸗
nalitacj. Nã ibi ẽtꝑs ⁊ cõmoditas loqᷓndi: pal⸗
pãdi:⁊ młta alia laſciuia faciẽdi.⁊ ide ſequũtur
mr̃imonia clãdeſtina:foꝛnicatões ⁊ adulteria:
diffamatões mulieꝝ ⁊ viroꝝ:ꝑtialitates:ↄtẽtio
nes:ſepept᷑ coꝛeaſ deſtruũt᷑ ãple familie:caſtra
auitates:ꝓuincie ac reg. Uñ dicebat qͥdã ꝙ dia
bolłꝰaſſũpta ſoꝛma hũana ꝑrexit ad babitãdũ ĩ

curia romana:⁊ ibi letabat᷑ vidẽs cõmitti petm̃
ſymonie ac ſacrilegij ⁊ młta alia. Sʒ qꝛ dicebat

ibi officũ diuinũ ac qdaʒ alia bona opa fiebõt
diſceſſit ⁊ ꝑrexit ad curis cuiuſdã magni imꝑa

id

—

èð

Bermo

toꝛis ſiue pncipis: ⁊ ibi letabat videns cõmitti
tot ſodomias: oppᷣſſiones paupeꝝ:blaſphemi

as ⁊ hmõi:ſʒz tñ poſtea vidẽs ibi ſieri aliqs iuſti
cias receſſit: pgẽs ad quẽdã maghũ mercatoꝛeʒ

qͥ faciebat malos ↄtus:vſuras ⁊ deceptiões ꝓ

ximoꝝ:ſʒ videns qꝙ etiã faciebat aliqᷓs elemoſy/
nas receſſit: pgẽs ad quẽda molẽdinariũ qͥ fu⸗
rabat᷑ farinã illis qͥb molebat:ſʒ vidẽſ ꝙ qͥtidie
dicebat pr nr̃ ⁊ aue maria receſſit ⁊ iuit ad coꝛeã
quã ipᷣe adinuenerat cũ diuerſis iſtrumẽ
ſics:⁊ ↄſiderãs ꝙ in ea nihil fit niſi malũ:⁊ deꝰ
in ipᷣa nullaʒ habet partem:ſed totum eſt ipᷣius
diaboli dixic. Hec requies mea i ſeculuʒ ſeculi
⁊ iõ de coꝛiſante ait Dauid PS.cviij.Conſtitue
ſuꝑ eũ pctõꝛẽ ⁊ diabolꝰſtet a dextris e?·Z

Ertiũ pncipale de coꝛeis vidẽdũ ðᷣꝛ dete

t ſtatio. Lege em̃ bũana:canonica:ꝓpheti
ca ⁊ exeplificatiõe pꝛactica deteſtant᷑. Et

b̈mo lege hũana.ã lex ciuilis ꝓpter honoꝛẽ öᷣi

ſeſti diſſolutiões phibet. O diſſolute mũdane qͥ

ſuꝑiꝰallegabas ꝓ te legẽ ciuilẽ:audi qͥd dicat i⸗/
peratoꝛ in.l.dies feſtos. C. ð feri. Dies feſtos di

eſ maieſtati altiſſime dedicatos:nullis volumꝰ
voluptatibo occupari. Et infra. Nec tñ hec irreli
gioſe diu ocia relaxantes: obſcenis quẽq; pati⸗
mur voluptatibo detineri. Nihil die feſto ſibivẽ
dicet ſeua tetralis ſedes:aut circẽſe certamẽ: aut
feraꝝ lachꝛymoſa ſpectacula.⁊ ſi in noſtrũ oꝛtũ
natalis nr̃i celebꝛãda ſolẽnitaſ iciderit:differat᷑.
Amiſſioneʒ militie: pſcriptionẽq; pꝛimonij ſu⸗
ſtinebit. ſi qs vnqᷓ; ð die feſto ſpecaculis inter⸗
eſſe:⁊ hec q lege ſtatuta ſunt crediderit temeran
da. Hecibii. DM
Lõo idẽ phibet lex canonica ĩ.c.młieres

extra de iudi.li.vj.di. Mulieres vagari

nõ ↄuenit:nec viroꝝ cetib imiſceri.̊ multo mi

nus coꝛeas freqntare. nec retrahant male ſocie

tates:ſʒ mulcos ad coꝛiſandũ attrah ũt mali ſo
cij. de qbo Salomõ Sap. ij. inqᷣt. Dixerũt impij

apð ſe nõ recte cogitates. Cenite fruamur bõis
q ſũt:vino pᷣcioſo ⁊ vnguẽtis nos repleamꝰ: et

non pᷣtereat nos flos tꝑis:coꝛonemꝰ nos roſis
añqᷓ; marceſcãt:nullũ pꝛatũ ſit qð nõ ꝑtranſeat
luxuria noſtra:vbiq; relinqmꝰſigna leticie:qm̃
hec ꝑs nr̃a ẽ.LZu vᷣo pplłe mi ſerua ↄſiliũ Salo
monis Pꝛouerb.j. di. Fili ſi te laccauerint petõ

res ne acqͥ eſcaſ eis.ſi dixerit ſoꝛtẽ mitte nobiſcũ

ne ambules cũ eis:ꝓhibe pedẽ tuũ a ſemit eoꝝ

pegdes em eoꝝ ad malũ currũt ? feſtinatt. N
EErtio lege ꝓpbetica deteſtant᷑ coꝛee. Scri
t ptũ ẽ ein Ela.iij. Pꝛo eo ꝙ eleuate ſũt fi⸗
a lie ſpon ⁊ ambulauerũt exteſo collo:⁊ nu
tido ocłoꝝ ibãt ⁊ plaudebãt:⁊ ambulabãt cõpo
ſito gdu:decaluabit dñs verticẽ filiaꝝ ſyõ:⁊ cri⸗
nẽ eoꝝ nudabit:⁊ auferet oꝛnamẽtũ calciamen
toꝝ:toꝛques ⁊ monilia:factoꝛia:anulos ⁊ gem
mas in frõte pẽdẽtes:mutatoꝛia:acꝰ ⁊ ſpecula:

vittas ⁊ mitras:⁊ erit ꝓ ſuaui odoꝛe fetoꝛ:ꝓ ʒo/

mu/

xxNI

na funiculꝰ:ꝓ criſpãti crine caluitiuʒ:⁊ p faſda

pectoꝛali cllitiũ:merebũt atq; lugebũt ⁊ deſola

ta terra ſedebit. Hec ibi. Itẽ Ezech.xxv. ðꝛ. ꝓ eo
ꝙ plauſiſti manu:⁊ ꝑcuſſiſti pede:et gauiſa es
toto affectu ſuꝑ terra:idcirco oſtẽda manũ meẽ
ſuꝑ te:⁊ tradãa te in direptionẽ gẽtiũ:⁊ ꝑdã te de
terra. Itẽ Soph.j.inqᷣt dñs. Ciſitabo ſuꝑ oẽs
q induti ſũt veſte ꝑegrina.ſ.in coꝛeis.
Uarto exẽplificatiõe pꝛactica oñdit᷑ de/

q teſtãdas eẽ coꝛeas.ã legit᷑ Exo.xxxij.ꝙ

cũ moyſes deſcẽdiſſet ð mõte ſynai ⁊ ap
pꝛopinq̃ſſet ad caſtra filioꝝ iſrł:vidẽs vitulum

aureũ ⁊ coꝛeas iratꝰẽ valde:⁊ ꝓiecit ð manu ta
bulas teſtimonij:deinde aſſũptꝭ ſecũ de filijs le
ui ĩcerfecit.xxiij.milia hoim. Itẽ legit᷑ in cronic

oꝛdinis mioꝝ:qꝙ volẽte pᷣdicare qdã nro pᷣdica
toꝛe in q̃dã villa:tãta fuit ppłi ĩdeuotio ⁊ laſci⸗

uia qꝙ eũ audire noluerũt:ſp alienati ab oĩ ſenſu

dei in qddã pꝛatũ irruerũt:⁊ ibi coꝛiſare cepeft.

Mirabile dictu:ecce coꝛilantibo illis audite ſũt

terribiles e celo voces di. e vob miſer qͥ deſbi

citis nũcios dei.ve voh̊ diſſolut qͥ ꝑditis aias
vf̃as in his laſciuijs.vevob qͥ ↄſumit tꝑs iuuẽ
tutis vre in tꝑalibꝰ delectatiõibo. Quibo illi ter/⸗
riti ſemianimes remãſerũt.⁊ ſic cũ lachꝛymis re
uertẽtes ad pᷣdicatoꝛẽ rogauerũt vt oꝛaretp eis

⁊ tũc ð pplło illo tulerũt coꝛeas.Tpib eti nris
cũ fr qͥdã oꝛdinis nr̃i ĩ q̃dã ciuitate italie venil/

ſet pᷣdicare in q̃ ꝓpłs valde deditꝰ erat coꝛeis:iu

uenes veniebat añ faciẽ pᷣdicator ſe ꝑ manꝰ te/

nẽtes ⁊ dicebãt.Camꝰ ad coꝛiſandũ. le aũt in
ſtabat vt deſiſterẽt ſʒ nõ fuit dare remediuʒ.Iñ
coꝛiſabãt oẽs valde libidinoſe ⁊ feruẽter. Uidẽs

aũt ille pᷣdicatoꝛ ꝙ nihil ꝓficeret receſſit.erat au
tẽ tꝑs iunij ⁊ totꝰ ppłs erat ſanꝰ:⁊ nullũ ſignuzʒ

erat mali:oẽs leti coꝛiſabãt:⁊ oꝛdinauerãt inter
ſe vt ſingulis feſtis irẽt ad certa loca ad coꝛiſan⸗
dũ:⁊ ibi ꝑ totũ diẽ ꝑmanerẽt coꝛiſando.Obone
des q̃ntũ punis pctõꝛes.Ecce ĩtrate ſeptẽbꝛi eo⸗
dẽ ãno tã crudelis peſtis ĩ illã ciuitatẽ itrauitvt

tertia ꝑs ciuiũ moꝛtua fuerit.O diſſoluti iuue⸗/

nes facite trufas de vᷣbis pᷣdicatorꝭ:certe nõ ſũt
ipi q loquũt᷑ ſʒ ſpũs ðᷣi. Hocpoſt modicũ tẽpꝰ

reuerſus ẽ idẽ pdicatoꝛ ĩ eãdẽ vꝛbẽ:⁊ ĩuenit po⸗
pulũ turmatim ĩ cinere ⁊ cilicio cũ diſciplina ex
tra ciuitatẽ ꝓdeũtẽ ad qᷓndã eccłiaʒ clamando.
Pctõꝛes:te rogamꝰaudi nos.Ab ira tua: Liba

nos dñe.Et nocte ſeqᷓnti audiebat voces plãgẽ⸗
tiũ.O fili mivbi es ⁊c̃. Hoꝛ do matꝰ ille pplłs di
miſit coꝛeas ⁊ ad pᷣdicationẽ ↄuerſus ẽ. P
Nepᷣatu cameracẽſi dũ q̃dã die qdã pu
i ella duceret coꝛeas illã cãtãtẽ ↄfeſtiʒ tur⸗
bo rapuit:⁊ ĩ altũ deferẽs illã ſpũs mali
nꝰcrudełr vulnerauit.ieꝰq dẽ audiebãt płimi
3 videre ñ poterãt feriẽtẽ:⁊ puells audiebãt i ae

re clamantẽ:q̃ pꝰ modicũ cecidit moꝛtua nimis

tembił ad videdũ. In tra olʒinate q ẽin monte
Bꝛiãcie ãno. .48. in feſto ſlancci Johis bapti⸗

aln

uiriſn
in eulno
orſdſe
Muſinange
ltoin l
Cummarnöponn
umrhoncad
itgnichnid
ſfotmſoſitn

= = =

rnuiEtucpul

=

Arndoſtnen
Nrnhalis cbek.
aruecl n wus
nlurtöemla⸗
Ciokerknl
tmerbocit
nötann
ldn
1mgromi⸗
Mihalaar
Hiiſſtmuit dant
cninone Tats
ocfnavntois
ſſörlumck nolon
onoecielsaamn
Nccliniho pmi

E
— —

2*½

S==

—
—

.

1

=

Se
S==
e
—

Wrnöcaocnurdia

laecddactdon

TDölenitsdad

Mnienes Orcidd:

eCj höo ſolen

Phrnciptiſangn

cwwitſlincapre
nin granurl

Droymaſacram

acganridu diun
lumhſcisadſol

Puftitnnackin
hneiboneſas⸗
uomuin
Wmde⸗
lninlin
pponiyiicod
omſimmtin
ohngonigani
hfänginug
ellentrcrci
Pubnczeit
intunn
W
nciogndgdlin
ſirſalhnrni
Cefenſzdire

lubtin
ltcine,
es,

Nunnoilg

S
15iefn:

Nicnen

nibicoingi,
Neönir

ſſolnr iis
Md Cun
Nens. Ads
iduamrd

larvr ſeg

landi. n

daretencchl
Nꝛ fward
fcancſens
tſann lie,
etdni
analwunin
ritcinN
Cuinihhiͤla

llicueurinmee

0Mautiu⸗
un muſi
ommuit
irterimnt o
lgtunnge
nne
docs
aig,

ſte:cũ duceèret᷑ coꝛea in q̃ erãt.xxiiij.iuuenes:⁊ qͥ/
libet cũ ſocia:acciditvt ſacerdos indetraãſiret ad
funꝰ eũdo cũ cruce:quã uũli coꝛee intẽti nõ hono
rauerũt. Sacerdos aũt eos dire arguit.Quib
verbis ↄfuſus ſonatoꝛ cepit genuflectere.Et cũ

paululũ deſiſteret pulſare ait qͥ coꝛeaʒ ducebat.

Accipe(pulſa in noie diaboli) qꝛ tibi ſatiſfacio

ego:⁊ nõ dñs deꝰ.O ſuꝑbũ vᷣbũ:⁊ ecce iudiciũ
dei. Nã triby dieb pſeuerãter coꝛiſando pulſat᷑
ſine cibo ⁊ potu. Et licet parẽtes conarent᷑ Ijnde

eos amouere nõ potuerũt. Poſt tres autẽ dies
partim moꝛtui ceciderũt.⁊ qͥ ſuꝑuixerunt iudi,
cio dei vſq; nũc ꝑ mũdũ coꝛiſando vadunt:nec
omino ſtare poſſũt niſi cũ doꝛmiunt:nec aliqͥd

facerevalẽt. Et ille pulſatoꝛ cũ genu flexo pulſã⸗

do vadit in deteſtationẽ huiꝰ vitij:⁊ opoꝛtʒ ꝙ ſi
cut puer ab alijs cibet᷑:⁊ ſimiliter alij. Uñ in ter
ra gauardi cũ vnus ex eis a quodã milite ciba⸗
tus eẽt:voluit ipᷣe miles facere illũ ſedere.⁊ cum
foꝛte ꝑ pat᷑ noſter ſtetiſſet camabat. Heu ꝙ nõ
poſſũ hic ſtare.Et hoc narrauit dictꝰ miles vni

noſtro pᷣdicatoꝛi. ONO

Ecmiꝝ ſi deꝰpunit ſic aſꝑe hoc pctm̃:qꝛ
n impugnat omia eccłiaſtica ſacramenta.

De ꝰem̃ ipa ſacramẽta ad medicinã ⁊ ſa

lutẽ aiaꝝ inſtituit.diabolꝰ vo coꝛeas adinuenit
ad eaꝝ ꝑditionẽ.Tãta em̃ eſt malignitas ipaꝝ

ꝙ; ꝑ eas offendunt᷑ oẽs ſancti:quoꝝ ſolẽnitates

vt ſupᷣviſum eſt violant᷑ ꝑ coꝛeas. Itẽ ꝑ ipᷣas fit
tra omia eccłie ſacramẽta.Et pᷣmo ↄtra baptiſ
mũ.qꝛ cũ in ipᷣo ꝓmiſerint om̃es abꝛenunciare
⁊ abꝛenũciauerint diabolo ac põpis eiꝰ:⁊ ſimi⸗
liter mũdo ac eiꝰpompis:ꝑ coꝛeas frã gũt pꝛo⸗
miſſũ ſequẽtes diabolũ ac põpas eiꝰ etiã mũdi
vanitates. Secũdo ↄtra ſacramẽtũ ↄfirmatio⸗
nis.qꝛ cũ ipᷣo ſuſceperint ſignũ crucis in ſignuʒ
ꝙ ſüt redẽpti ſanguine xpᷣi effuſo in cruce. Ipſi
ponũt ſibi in capite ⁊ in coꝛge ſignũ diaboli:oꝛ⸗
namẽtũ ſcʒvariũ ⁊ laſciuũ inſtigatõe diabolica
XTertio ↄtra ſacramẽtũ oꝛdinis.qꝛ oꝛdinãt᷑ cle⸗
rici ad cantãdũ diuinũ officiũ in tẽplo dei:⁊ pᷣci
pue in feſtis ad ↄſolationẽ ſpũaleʒ populi.Ipſi
gſt officiãt in eccłia diaboli cantando in coꝛeis
catilenas ihoneſtas:et dicẽdoverba laſciua ꝑ q̃ᷓ

multi auertunt᷑ ab officijs diuinis ⁊ pᷣdicatiõi⸗

bus. Quarto ↄtra ſacramentũ matrimonij.qa
multa mala deſideria ↄcipiunt᷑ cõtra fidẽ dataʒ
in ipo:nõ ↄtẽtãdo de vxoꝛe ꝓpꝛia:⁊ ecõtra.Qui/
to ↄtra ſacramẽtũ penitẽetie.qꝛ totã ↄtritioneʒ et
cõpunccionẽ euacuãt in hmõi vanitatibo quã ſi
bi iqᷓdrageſima acqͥ ſierũt. Sexto ↄtra ſacramẽ

tũ euchariſtie.qꝛ cũ ſuſceperint xpᷣm ĩ cõione pa
ſcali:ipᷣm eijciũt extra ciuicatẽ aie ad crucifigen⸗

dü eũ in ſua ↄuerſatiõe mũdana.Septimo cõ⸗
tra extremã vnctioneʒ.qꝛ pedes qͥ vncti ſũt oleo

ſancto quo ad illos qͥ iam receperũt:vel vnguẽ/
di ſũt ſi adhuc nõ receperũt.⁊ ſit?r manꝰ mouẽt

ad offenſaz dei ⁊ ſccõx. Uñ ipᷣi coꝛiſantes nõ ba

CCLVII

interceſſoꝛem. .
e Ece ̊ pple indomite.Ecce gẽs laſciua Gd
graue at ðteſtabile eſt pcm tuũ qð in

bebunt deum ppitiatoꝛẽ necaliquem ſanctoꝛu⸗

his diſſolutis coꝛeis cõmittis. Jõ dñs in cruce
cõquerit᷑ dicẽs ᷣm Bernardũ ĩ q̊daʒ ſᷣmõe.CLu
hõ habes ſertũ de floꝛibo:⁊ ego hẽo coꝛonã ſpi⸗
neã. Lu geris roſas in manu: ⁊ ego clauos de/

fixos:tu i albis veſtibo tripudias:⁊ ego i veſte
alba ꝓ te deriſus fui.Tu exultas ⁊ ſaltas cũ pe
dibo:⁊ ego pedibo meis ſalutẽ tuã operãs labo
raui:tu i coꝛeis bꝛachia extẽdis i gaudiũ:⁊ ego
ea extẽſa habeo ĩ cruce in oppꝛobiu.Ex qͥb oibꝰ

aparet offenſio pcti coꝛeiʒatiõis:⁊ illã artẽ oſtẽ/

dentiũ:⁊ coꝛeas ſonantiũ:aut ſonare oñdentiũ
cũ dieb iſtꝭ pᷣdicta crimia ex coꝛeis ꝑpetrẽ᷑. G&
Ercio reꝑit᷑ oꝑatio exterioꝛ deſuiens vti⸗
t litati et neceſſitati:vt ẽ opꝰagricłture qð
eſt ad vitã hũanaʒ vtile ⁊ neceſſariũ. Ut

em̃ ðᷣꝛ Pꝛouer.xxviij.Qui oꝑat᷑ terrã ſuã repile

bit᷑ panibo.Etibidẽ ſcriptũ eſt.Egeſtatẽ oꝑata ẽ
manꝰremiſſa.ſ.ad laboꝛãdũ.⁊ Eccłi.vij.inquit
ſapiẽs.Nõ oderis laboꝛioſa opera et ruſticitatẽ
creatã ab altiſſimo.Nã deꝰeã inſtituit.Dicit᷑ em̃
Geñ.iij.Emiſit dñs Adã de paradiſo volupta⸗
tis:vt oꝑaret᷑ terrã de q̃ ſumptꝰeſt.Et poſt dilu⸗
uiũ vt hr̃ Geñ.ix.Noe vir agricola cepit exercere
terrã ⁊ platauit vineã vtvinũ colligeret:qð pᷣus
ignoꝛabat᷑. Sʒ vt ait Aᷣmb.ec vinũ ſuo peꝑcit
auctoꝛi:ſed ebꝛietas illius iuaſit ſobꝛietateʒ.di.

xxxvj.c.ſexto die.Agricole auteʒ tꝑe agriculture

nullo mõ debẽt moleſtari.l.nunq;.C.de agri. ?
cen.li.xj. Imo lecari debẽt ↄgrua ſecuritate.c.in
nouamꝰ.de treuga ⁊ pace ivſi.feu.⁊ h̊ qꝛ ð eoꝛũn
ſudoꝛibo viuimꝰ⁊ ipᷣi vitã noſtram ſuſtentant.
Vos autẽ agricultoꝛes ita colligite fructꝰvꝛos:
vt nõ rapiatis alienos nec i feſtis laboꝛet:neq;
fructꝰ vios nimio pᷣcio aut diminutis mẽſuris:
aut viciatos ꝓ ſanis vẽdatis.Et ſi alienã terraʒ
colitis:ꝑtẽ ſuã itegrã patronis reddere:⁊ ita de
terra illoꝝ curã habere:ac etiaʒ ita bñ cultiuare:
ſicut ꝓpꝛia eſſet ſtudeatis.Que ſi feceritis vifica
bit᷑ de culturis veſtris illð pſal.De fructu opeꝝ·
tuoꝝ ſaciabit᷑ terra.Aliter aũt facientibo accidet
illud qð minat᷑ dñs Geñ.iij. Maledicta terra
in oꝑe tuo:ſpinas et tribulos germinabit tibi.
Et illud Eſa.v.Triginta modij ſementis facit
modios tres.Et Eggei.j.Seminaſtis multum
et intuliſtis parum. Et Hieremie duodecimo
Seminauerunt triticum:⁊ meſſuerunt ſpinas
Et ſi alios damnificabitis:deus faciet poſſeſſio

nem et vineam veſtrã deuaſtari:iuxta illð NAel

miſte.Et vindemiabunt eam omnes qui pæꝑeter

grediuntur viam.Et qð Judicum.vj. dicitur:

ſcilicet cuʒ ſeminaſſet iſrael aſcendebat madian

et amalech et ſicut erant in herbis cuncta vaſta
bant.Et illud pſalmiſte.Exterminauit eaʒ aper

de ſilua ? ſingularis ferus depaſtꝰeſt eaam. £

Sermo

Elleruit etiã hũane neceſſitati officiũ pa

d ſtoꝑ:qð ẽ licitũ ⁊ vtile.Jõ pᷣmꝰ hõ a ðo

laudatꝰ.ſ.abel iuſtus fuit paſtoꝛ Geñ.

liij. Itẽ abꝛaã iſaac⁊ iacob cuʒ faijs ſuis paſto/⸗
res fuerũt. Uñ ðꝛ Geñ.xlvij.cũ iterrogaſſʒ pha⸗

rao rex egypti fratres ioſeph:filios iacob patri⸗

arche ð exercitio ſuo. Rñderũt. Paſtoꝛes ouiũ

ſumꝰnos ⁊ patres noſtri. Moyles etxiaʒ vt ſcri⸗

ptũ ẽ Exo.iij. Paſcebat greges Jetro ſoceri ſui:
qñn a deo ↄſtitutꝰ ẽ dux populi.Dauid q̊ʒ ꝓpha

cũ vnctꝰfuit in regẽ iſrael ⁊ electꝰ a dño ſuꝑ po⸗

pulũ ſuũ:paſcebat oues ⁊ erat paſtoꝛ:vt habet᷑

j. Regj.xvj. Job etiã a deo tantum laudatꝰ erat

paſtoꝛ ⁊ eiꝰ poſſeſſio erat in ouib:bob atq; in

alijs gregibo aſaliũ:vt ðꝛ Job..
Icet aũt bonũ ſit exercitiũ paſtoꝝ:tñ ho

Aierna die plerũq; depꝛauat᷑ dũ ipſi pa/

ſtoꝛes nõ habẽttantã curã ð alienis aia
lii q̃ habẽt ſub cuſtodia ſua quãtã habẽt de ꝓ
pꝛijs:quatũ babere tenent᷑.ar.in.S.penul.inſti.
locati.⁊? dũ ex neglgetie vł ex certa ſcẽtia ac ma
licia ꝑmittũt aĩalia ſua depaſcere in agris pꝛas

ac bladis alienis:alioꝛũq; paſcua deuaſtant:ſe

peq; aialia vitioſa ꝓ ſanis vẽdũtvel cõmutant.
deo inqͥt dñs Zach.x.Suꝑ paſtoꝛes iratꝰ eſt
roꝛ meus.
ercitiũ etiã faciẽtiũ pãnos de lana vł li

ę no:deſeruit hoim neceſſitati. Unð dicit᷑

DPaiꝛeuer b. vl. de foꝛti muliere. Queſiuit

lanã⁊ linũ ⁊ oꝑata ẽ ↄſilio manuũ ſuaꝝ.Et ſub

dit᷑ Stragulatã veſtẽ fect ſibi.Dicit g̊ Archiepi
ſcopꝰ floꝛẽtinꝰin.iij.par.ſũme ſue.ti.viij.ꝙ ſi la⸗

nifex deductis om̃i expẽſis factis: puta lane:

manufacture miſtroꝝ:peſionũ ⁊ hmõi:⁊ dedu
ctis etiaʒ om̃ibo alijs expẽſis extraoꝛdiarijs pꝛo
pãno factis lucrat᷑ ꝓ pecia qͥnqʒ aut ſex vł crca

„ „ „

videt᷑ licitũ lucrũ ſᷣm cõe artis iudiciũ. Pellipa

rij q̊ʒ ſatis ſũt neceſſarij ad arcendũ frigꝰ.Et iõ

pᷣmas veſtes fecit deꝰ hoĩ de pellib:vt ðꝛ Geñ.
lij. vbi bẽ ꝙ fecit adã ⁊ cue qñ emiſit eos de pa/
radiſo terreſtri tunicas pelliceas. Ubi aitambᷣ.
Fecit tunicas nõ ſericas ſʒ pelliceas.habitũ ſcʒ
hbüilitatꝭ ⁊ penitẽtie:nõ vanitat ⁊ iactãtie.Uari
arij aut vt dicit idẽ Archiepᷣs vbi ſup vidẽt᷑ i mł
tis deſeruire vanitati ⁊ põpe.Ueꝝ qꝛ etiã deſer⸗
uuũt ↄdecẽtie:pñt in arte ſua tolerari dĩmodoꝛ
ipᷣi abſtineãt a fraudibo.Et idẽ dicẽdũ ẽ de ſuto

ribo:cerdonibo⁊ caligarijs ac ſimilib artificib
Ars etiã ſerificũ ſeu ſetaioloꝝ:licet ſᷣm ꝙ idẽ do

ccoꝛ vbi ſupᷣ nõ ſit illicita:tñ in mulc deſeruitva
nitati:cũ ſericis vtãt᷑ hodie:⁊ velutis pꝛecioſiſſi/

miasnõ ſolũ milites ac docoꝛes:ꝓceres ac pn/

cipes ⁊ vxoꝛes eoꝝ:ſʒ etiã artifices ac plebei cuʒ
vxoꝛibo ſuis:qͥbo manicas argẽteas ⁊ qnq; au⸗

reas faciũt depoꝛtare:qð ẽvalde deteſtabile. J5
in ſignuʒ grauitatis talis pcti legi? Ludò.xvj.ꝙ
diues epulo qͥ induebat᷑ q̊ͥtidie purpura⁊ byſſo

ſepultꝰ ẽ in inferno.llud aũt qð legit᷑ in ca.qͥſ

qͥs.xlj.di.ſq ꝙ in hmoi deb et ſe qſq; cõfoꝛmare

moꝛi patrie:intelligit᷑ ſalua ſꝑ honeſtate ⁊ decc/
tia.Diẽc tñ pᷣdictꝰ doctoꝛ vbi ſupᷣ ꝙ ad ſerificcoo
vel ſetaiolos non ſpectat diſcernere ſi velutũ vel

bꝛocatũ emat qͥs ad decẽtiã ſui ſtatꝰ:vel ad va⸗

nitatẽ ⁊ exceſſi ũ: dũ mõ iuſto pᷣcio vẽdãt ⁊ bonai
tẽetiõe:ac ſine aliq̃ fraude.

Romatarioꝝ etiã miniſteri d ad me /

a dieialia deſeruit bũane vite:⁊ eſt neceſ
ſariũ eiꝰ ↄſeruatõi quo ad eſſe.Quo ad

alia vᷣo ẽ vtile qͥ ad bñ eſſe. Sʒ vc inqͥt ſupᷣdictꝰ
docctoꝛ ibidẽ in hac arte fiũt multe ſophiſticati⸗
ones ⁊ fraudes.Et iõ qͥdã dicebat ꝙ qͥnq; exer

citia q̃ de ſe ſunt licita inter alia ſibi vident᷑ val⸗
de ꝑiculoſa ſq medici:iudicis:militis:ↄfeſſor:

⁊ aromatarij. Barbiconſoꝝ qͥʒ officũ humane
vtilitati deſeruit nõ ſolũ in radẽdo:ſz etiã in di⸗
minutiõe ſãguinis ⁊ flebotomia:q; cõiter ꝑ bar
bitonſoꝛes fieri ſolet.Eoꝝ autẽ maioꝛes defectꝰ
q̊s in ſuo officio faciũt ſunt violatiões feſtoꝛũ.

Qñq; em̃ qͥdã ex eis laboꝛãt vſq; ad mediaʒ no
ctem invigilia feſtoꝝ maxime magnaꝝ ſolenni
tatuʒ.⁊ qnq; in mane feſti aliq̊s iuuenes radut

vel tondũt vt pulchꝛioꝛes appareãt:⁊ vtriq; vio

lant feſtũ.arg.ij.q.j.c.notũ.in fi.Et aliq in eoꝛuʒ

apothecis tenẽt ↄgregationẽ iuuenũ diſſo luto
ri:⁊ ſcholam luſoꝝ qð ẽ deteſtabile. ZE
Rchitectoꝝ qͥʒ ⁊ edificatoꝝ ars hũano
a generi ẽvalde ꝓficua ad domos edificã

das ꝓ vitandis pluuijs:frigoꝛib: cau
matib:⁊ i qͥbo quieſcere valeat hõ ⁊ ſecrete oꝑa

ri q̃ expedit. Licet Cain a dño repꝛobatꝰpmus
ceperit edificare ciuitateʒ Geñ.iiij.Et poſt dilu⸗
uiũ Nemroth pᷣmꝰtyrãnꝰ edificauit ciuitatẽ: vt
ðꝛ Geñ.x.Similit᷑ volẽtes edificare turrim ba/
bel vſq; ad celũ ꝑtingentẽ:a dño ↄfuſi ſũt diſtin
ctiõe linguaꝝ:⁊ opoꝛtuit eos relinqre edificiuʒ
imꝑfectũ Geñ.xj.Ex q̊ dat᷑ intelligi ꝙedificia ex
ceſſiua vltra ↄuenientiã ſtatꝰ ſui ⁊ nimis curio

ſa vł ad oſtẽtationẽ facta ðᷣo nõ placct. A

Abꝛoꝝ aũt ferri ⁊ alioꝝ metalloꝝ diuer
f ſe ſũt ſpecies ⁊ varia exercitia.Cuiꝰartis
inuentoꝛ fuit Lubalkaim.de q̊ͥ ðꝛ Geñ.
iiij.ꝙ fuit malleatoꝛ ⁊ faber in cũcta oꝑa eris et
ferri.Et hec ars ẽ vtilis ꝓ faciẽdis neceſſarijs ꝓ
fabꝛidis ⁊ edificijs:⁊ ꝓ agricultura:⁊ ꝓ victu ⁊
ↄſeruatiõe hoĩm ⁊ iumentoꝝ.Et lõ eſt licita dũ
mõ aliq̃ nõ fiãt q qͥs ſciat ĩ malũ debere exerce/⸗
ri.Et ita ĩtelligit᷑ ca.j.extra ð ſagita. B
Arpẽtarij etiã ⁊ artifices lignoꝝ licet q̃n
c docq; in vanis ⁊ oſtẽcatiõibo occupẽt᷑:vt
in tarſijs ⁊ ſimilibo:tñ eoꝝ exercitium vt
plurimũ eſt valde hũanis vtilicatibo ꝓficuũ.Ec
lõ de ſe licitũ. Uñ ſanctꝰ Joſeph ſponſus glioſe
vᷣginis:vt refert Chꝛyſ.in ſermõe de epyphania
cęarpẽtariꝰ lignoꝝ fſuit. è⸗
p Icctoꝛũ etiã ars licita eſt: ⁊ poſſũt rõna⸗
Brliliter petere ſalariũ:nõ ſolu ſ̃ᷣm qualita

Nsbili
menmiui
ic utugel
uno Hegmno⸗
enidscuclto,
nen iſedit⸗
fcpzqſenpmn
oqecnicrco da
Minna
ſtögunaneg
inni delen
rſehngui
ascreics diun
Gudonnrſeu
oo
)addiuir
ſſea daud
Arauluteplili,
inthi diipuli⸗
ſni Regn.
ſMicoras ui ,
lirbegeici
Pedamslonadaec
Gnlig dops
Naonaſorade
Pporvoneaiu
t Erölyl ded
Nchoroloudare⸗
icdimmn diuine
nnanpelinnn
ſtcbopelallai
Mendebereci.
ſoſtage tlikrci
koelhy der
kignaröcdiane
Gckwlsagame
Uigidrto nii
ſadiennne

NN
atrürmtie
niſuiinin⸗
ghütuunlei
ſclofſttüßhlir
ſntſzunsitn
ſalawccefis,
nhonninnif
Ckanſanennag
Mutbamor

Nnttcſen

elrrin
wtcſen
WNN
Nchrgiiggn,
Auſbinerf
ang ſf⸗
Gmkiänz
5
nrwwrigtri⸗
ierigAnann
WenNdn
alistnue
APmrinn
ini Snen
Weiudci n
rſtad.
Gincawe amnin
wis:figing
larbon ſnng
ſoreproben
Nñii Sen
dincautaani
Kinnl i

Har'ſn tumen

vacue
ruitnl
Nins auſann⸗
wura
röcklcut

nalidehcten

Folium

tẽ laboꝛis ſed magis ſm induſtriã ⁊ maioꝛẽ ꝑi /

tiã artis:vt ait ide Archiepᷣs vbi S. Repᷣhẽſibi⸗
les aũt ſunt qñ aliq̃s figuras ad libidinẽ ꝓuo/

cantes depingũt:vel aliqͥd ↄtra fidẽ aut eniã cu⸗

rioſa ⁊ vana ac niſu digna in eccleſijs vel in bi⸗
ſtoꝛijs ſanccoꝝ faciũt.

„

VUſicoꝝ vᷣo exercitiũ in ſonãdo ⁊ cãtan⸗

m do de ſe videt᷑ eſſe licitũ. Hec aũt ars in⸗
uenta eſt a Tubal q fuit filius Lamech
de q̊ ðꝛ Gen.iiij. Ipſe fuit pr̃ canẽtiũ in cithara
et oꝛgano.De cantu aũt firmo in diuis officijs

noõ eſt dubiũ ꝙ a ſciis eſt inuẽtꝰ.ſ. Ambꝛoſio et

magno Gꝛegoꝛio.ſ.ad ꝓuocandã deuotioneʒ

in anios auditoꝝ.c.clerus.xxj.diſt.⁊.c.nõ medi

ocriter.de cõſe.diſt.v. Biſcãtꝰ aũtin ecclłiaſticis
officijs a qͥ ſit reꝑtus ignoꝛat᷑:tñ nõ eit repꝛobã
dus.qꝛ etiã ex eo deuote mẽtes fructũ repoꝛtãt.
VUideat tñ qͥ huic oꝑi inſiſtũt:ne dũ blanda vox
q̃rit᷑ cõgrua vita negligat᷑:⁊ deũ irritẽt contra ſe
dum populũ delectant:vt ait Gꝛeg.xcij.di.c.in
ſancta. Redarguẽdi aũt ſunt płimũ illi qͥ diſſo/
lutas cantiões diuinis officijs iĩmiſcẽt:vel in ec
cleſia decantant ſeu ſonãt.c.cantãtes ea.di. F
Ulliſatio vo oꝛganoꝝ ⁊ alioꝝ inſtrumẽ
p tox ad diuinã laudẽ initiũ videt᷑ habu⸗
iſe a Dauid/ꝓpha qͥ nõ ſolũ cãtoꝛes iſti/
tuit in cultu tẽpli ſiue tabernaculi:ſed etiam ipᷣe
añ archã dñi pulſabat in pſalterio vel oꝛganis

vt ðꝛ.ij. Reg.vj.Nõ eſt ꝗ̊ malũ ſonare ad hono

rẽ dei aut ad ſuã vel ꝓximi cõfoꝛtationẽ. Uñ vt
hr.j. Reg.xxvj.cũ Saula ſpũ malo vexabatur

ipſe Dauid ſonabat cicharaʒ ⁊ recedebat ſpiritꝰ

malignꝰ. Populus qͥʒ dei obtenta de inimicis
victoꝛia ſonabat:vt patet Exodi.xv.ſubmerſo
pharaone.et Lu.xv.reuerſo filio ꝓdigo ſonatũ
eſt. Et pᷣſ.vl.ðꝛ de deo.Laudate euʒ in timpano
et choꝛo:laudate eũ in choꝛdis ⁊ oꝛgano. Lai⸗
ci etiã extra diuina officia pulſantes muſica in⸗
ſtrumẽta:vel in nuptijs vel in conuiuijs dñoꝝ
vttibias vel alia inſtrumẽta ob recreationẽ:nõ
vident᷑ debere cõdẽnari:et pñt ſalariũ ſui labo⸗
ris reciꝑe.Et ſiłr cẽtoꝛes dũmodo cãtent hone/
ſta:loq ⁊ tꝑiba debi obſerua:ac alijs circum

ſtatijs:vt ait pᷣdictus Archiepᷣs vbi g. Muſica

em eſt vtilis ad amouẽda tedia ⁊ cõfoꝛtãdã na/
turã. Uñ Areſto.viij. Politi.c.ij.ðt. Habet mu
ſica delectationẽ naturalẽ:ꝓpter qð oĩbo etatib
⁊ moꝛib vſus ipſiꝰeſt amicus.Et ſapiẽs Ecc̃i
iiij.ait. Uinũ ⁊ muſica letificat coꝛ:tibie ⁊ pſalte
riũ ſuauẽ faciũt melodiã.Et ph̊s.j. Phiſi.dicit

ꝙ hõ naturalit᷑ delectat᷑ in ſimphonia. Uñ etiã

in celo ſᷣm nõnullos theologos in.ij.⁊.iiij.ſen.
ſonat᷑ diuerſis inſtrumẽtis. Si g̊ ibi ſonat᷑ vbi
ſine ſono eſt omis delectatio ſine aliq̃ triſticia.&
in hoc mũdo in qͥ ſunt tot homi aduerſantia et
eũ attediantia nõ eſt illicitũ ꝑ ſonũ recrean. Uñ
dicit beatus Thomas.ij.ij.q.lxviij.ꝙ ſicut hõ
indiget refocillatõe coꝛꝑali (nã nõ põt continue

CcLxxV

laboꝛare) ita ex ꝑte aĩe indiget qere?⁊ ſolacio.dè
quo phᷣus.iiij. Ethi.ait. In huius vite cõuerſa/
tione qdam requies cum ludo habet᷑. et Alanꝰ

in.liij. diſt. xvvninqᷣt: talis ſonus ſi fiatad bo/
num finẽ: vt ad excitandũ ſe vł alios ad celeſtia
non eſt vituꝑandus. Phᷣus qͥʒ in li.de ſecre.ſe/
cretoꝝ ad Alexan.ait.c.xiij.Oecetimꝑatoꝛiã ma
leſtate pᷣuatos hre fideles cũ qͥᷣbo delectet᷑ cũ va/
rijs inſtrumẽ⁊ generibo oꝛganoꝝ cũ fuerit te⸗
dioſus. Ania em hũana talibo delectat: ſenſus
vigeſcunt:ſollicitudo ⁊ curioſitas euaneſcũt: et
totũ coꝛ vigoꝛat᷑. Hecille.Debettñ ſemꝑ ſerua⸗
ri cõſiliuʒ Ambꝛoſij in li. de offi.qͥ ait.Caueamꝰ
ne dũ relaxare animũ volumꝰ ſoluamus oẽm
armoniam quaſi concentum quendam bono⸗
rum operum. B[55
Urificũ etiam qui operant᷑ in auro ⁊ ar
a geto ars eſt de le licita. et ſi iuxta oꝛdinẽ
antis ⁊ ſtatutoꝝ regiois ⁊ ſine ꝓximi de
cepcione oꝑant᷑:poſſunt lucrü debitũ ſui labo⸗
nis repoꝛtare:ſᷣm ingeniũ ⁊ induſtn facieng et
laboꝛẽ ibi habitũ ac moꝛẽ patrie.ſlã in q̃cunq;
arte attẽdit᷑ nobilitas materie ⁊ induſtria facie/
cis ⁊ ꝑiculũ etiã:puta ſi lapidẽ pᷣcioſum indudẽ
do vel laboꝛãdo circa eũ eſſet ꝑiculũ fractionis
et emẽdare haberet:plus licite poteſt recipe q; ſi
ibinõ eſſet ꝑiculũ.Et maius etiã decetlucꝝ ope
rando in argento ⁊ auro q; in coꝛio vel ferro.et
plus ei debet᷑ qͥ melius oꝑa antis exerceret. Si⸗
cut etis in pictoꝛia arte in faciendo vnaʒ figura
plus petetin duplo vel in triplo magnꝰ magi⸗
ſter qᷓ; rudis. Hec omnia Archiepᷣs floꝛẽtinus
vbi ſupꝛa. — 22
Rss vo caãpſoꝝ nõ eſt de ſe illicita ſi de⸗
a bito mõ fiat. Sed vt inqᷣtpᷣdicꝰ Archie⸗/
Ppruliſcopus vbi S. diuerſa ſüt genera cam⸗
bioꝝ.Quoddã ei dici᷑ cabiũ minutũ ⁊ reale ſo⸗
lũ:vt qñ qͥs habens ducatos ĩ auro vellet mo/
netã: vel habẽs monetã vellet auꝝ autalterius
gener pecuniã. campſoꝛ vᷣo vulttantũ ꝓ duca
to.Et hoc eſt licitum vt dicit Archidiaconus ee
oẽs doctoꝛes ſi accipit ſᷣm rõnab ilẽ patrie con/
ſuetudineʒ. Poteſt em̃ aliqͥd acapere ꝓ laboꝛe
ſuo in nũerando:et ratione expẽſaꝝ quas facit
ꝓ penſione ⁊ miſtrj. Ratio naq; laboꝛis ⁊ expẽ
ſaꝝ habenda eſt.c.magne.extra de voto. Et licet
aliqͥ dicant hoclucrũ ſolũ licere campſoꝛibo fa⸗
cientiby illã arre:tñ pr frater Angelus de Claua
ſio in ſua angelica in vſura.j.c.lij.tenet ꝙ etiam
alijs ſit licitũ aliquid pꝛo laboꝛe numerãdi ac⸗
apere licet nõ tantũ quantũ illi qui tenent ban/
chum ad iſtam artem. Secũdũ cambiũ ðdetiã
reale ſed ꝑ litteras:qð ſic fit. Quidã indigẽs pe/
cunia Rome:nec eam voles ſecũ poꝛtare ꝓpter
ꝑiculum:dat campſoꝛi cẽtum aureos hic:vt ſi⸗
bi faciat dari totidẽ Rome vbi nõ valent tantũ
ita ꝙ campſoꝛ lucrat᷑ quinq; vł ſex rõne huius
valoꝛis.vel ſi Rome tancundẽ valent:ipſe cam

Bermo

pfoꝛ facit litteram alteri campſoꝛi Pome:vt illi

det nonagintaqnq;. Et dicit Archiepᷣs pᷣdictꝰſe⸗

quens alios docroꝛes cõiter: ꝙ iſte eſt cõtract⸗
innoiatꝰ Do vt des: deſeruiẽs vtilitati ho minũ
rationabiliter inſtitutus:⁊ poteſt licite acapi lu

.„

cũ:vt ꝓbat Baldus in c.·j.de plus peti.Et hoc

rõne laboꝛis in ſcribẽdo ⁊ alijs expeſis pẽſiõis
et miſtroꝝ ꝑiculiſq; multis qͥbus ſubiacẽt cam
pſoꝛes. arg.in.l.ꝑiculi.ff.de nautico.feno.Eti.ł.
traiecticie.in pᷣn.ff.de acti.⁊ obli.Etin.l.q rome.
S.j.fr.de vᷣbo.ob.vñ licitũ eſt lucꝝ:cũ induſtria
accedat rei licite.l.ſi heres.ff.ad.l.fal. Nemo em
cogit᷑ deſuo facere bñficiũ.xj.q.ij.c.pcarie.vł ſu
is ſtipẽdijs militare: vt ait apłus.j.ad Co.ix.
Pꝛeterea nũeranti mihi dece:licet paciſci ꝙ nõ

reddã niſi nouẽ:cũ nõ poſſit eſſe vſura minuere
ſoꝛtem ſed bñ augere.l.rogaſti..ſitibi dedero.

vbi eſt tertꝰ no. ff. ſi cer.peta. Poſſet bene elſe in
iuſticia ſi peteret imoderatũ lucrũ.De cambijs
gũt ſiccis qᷓ diuerſimode fiunt:⁊ dicunt᷑ ſicca eo

ꝙ in veritate ſunt ſicca a charitate ꝓrimi ⁊ ſiccat
agiam a gfa dei. et ideo ſũt ꝓhibita ᷣm cõiter do⸗
ctoꝛes:cauſa bꝛeuitatis ꝑtraſeo: de qͥbꝰ vide pa

trẽ fratrẽ Angelũ vbi S.c.liiij.
NRo cocluſione ergo huiꝰꝑd dico ꝙꝙ bo⸗
p nũ eſt homi potiꝰ aliquã licitã artẽ exe?᷑/⸗
cere q; ocio vacare. AKit em̃ autoꝛ libꝛi qͥ

dicit᷑ facet. Eſt pecus vt bꝛutũ penitus qͥſquis

caret arte. Ars hoĩem firmat nec ſinit eſſe malũ.
et Pãapilus ſui li.c.j.ait. Nam ſolet ars dñm ſe⸗
pe luuare ſuũ.Et idem c.iij.inqͥt.Quod donare
cibi minime potuere parẽtes Hoc exexcẽti iã da

bit officiũ. Exiguo pulcra ducit ſolertia vitam.

Arſq; vigil nobis ſepe miſtrat opes. Maxime

aũt cõgruit pauꝑibo antẽ ali quã facere cuiꝰ mi⸗
niſterio viuere poſſint. Ut em dicit pᷣdicꝰ poeta
vbi S. Sepe ſuo pauꝑ paſci᷑ offido. Uerũ licet

inueniant᷑ aliq ita toꝛpoꝛi dediti vt potius miſe
ria cõſumi velint qᷓ; alicui exercitio inſudare:tñ

pauꝑtas plerũq; facit hoiem laboꝛibo ſe ſubde

re:iuxta illud Uirgilij in.j. Geoꝛ.di. Laboꝛ oĩa

vincit Impꝛob⁊ dur vrgẽs in reb egeſtas.et

Pãphilus c.iij.ſui oꝑis canit. Cõcipit ingẽtes

animos inanis egeſtas.Ecfacit hec hoiem ſepi
us antificem.

Pars ſecunda huius ſermonis q̃ ðꝛ ꝑmiſſi

onis D q; ꝙ ars mercantie de ſe eſt licita ⁊ a lege
Pmiſſa. ⸗
Ro expeditiõe ſecunde ꝑtis ſcenduʒ eſt

p fm doctrinã Alexãdri de Ales.in.iij.ꝑte
ſũme in tractatu de pᷣcept iudicialibi.et
Inno.ac Panoꝛ.in c.j.ne cleri.vel mo.⁊ Jo.an
dreeen eadem rubꝛica. et ſancti Bonauẽ. in ſua
apologia.⁊ magiſtri ſententiaꝝ in.ij.diſt.xxviij.

et etiam ſancci Bonauẽture et Scoti in.iiij.di.
xv.qꝙ tria ſunt opeꝝ hũanoꝝ genera. Quedã q̃
nõ poſſunt male fieri: ſicut diligere deũ ⁊ virtu
oſe viuere.virtutes em̃ nõ poſſunt eſſe male.qꝛ

XXXII

agit pb̊s.ij.Ethi.ca.v. Virtꝰ eſt habitus mentis
bonus:qui habentẽ pficit et opus eius bonuʒ
reddit.Quedãa ſunt opera mala que bñ fieri nõ
poſſunt:ſicut blaſphemare deũ:odire primum
foꝛnicari:et hmõi.Unde.iij.Ethi.ca.vj.Are o.
inquit.Quedã ſunt que confeſtim nomiata cõ⸗
uoluta ſunt cum malicia.et exemplificat de fur⸗
to ⁊ ſimilibo.Et.iiij.Ethi.dicit ꝙ ſᷣm ſeipᷣm pꝛa/
uum eſt mendaciũ ⁊ fugiendũ.Quedãa vo ſunt
opera indifferentia que poſſunt bene ⁊ male fie
ri:⁊ inter iſta eſt mercantia que põt eſſe iuſta et

iniuſta rõne diuerſaꝝ crcũſtantiaꝝ. Ideo Au⸗

guſtinꝰ li.iiij.q̃ſtionũ noui ⁊ veteris teſtamenti

ait.Foꝛnicari hominibus nunqᷓ; licet. negocia⸗
ri autem aliquando licet: aliquando non licet.

Hecille. S 1 n
aogd aũt ars mercantie de ſe ſit licita p⸗

q batur lege nature:ſcripture:⁊ gr̃e.Pꝛio

eſt cõ ceſſa lege nature:vſᷣm ꝙ dicit Sco⸗
tus in.iiij.diſt.xv.Et hoc patʒ:quia diuerſis ne
ceſſitatib hoim ꝑ mercantis ſubuenit᷑:et muliꝭ
reipublice cõmodis ꝑ illam ꝓuidet᷑. Cõſtat em
vni patrie vel vrbi multa deficere que in altera
ſuꝑabundant.Qui aũt in colendis agr ⁊ in ce/
teris artibb mechanicis occupant᷑:vel reipubli⸗
ce regimini aut iuſte iuſticie oꝑam dant:ad res
quib egent emẽdas ⁊ deferendas cõmode ire

nõ poſſunt:nec ſuꝑ hoc omnes induſtriam ha/

bent ⁊ peritiam. Qua ex re reipublice ſatis expe
dit ꝙ huic officio aliqui idonei manapent᷑ qᷣbꝰ
vtiq; rõnabiliter ꝓ emolimẽto aliqᷣd lucri debet
Omnis em̃ laboꝛ iuſtus requirit ſuũ pᷣmiũ.S.

ne aũt.in auten.de iudi.Qð igit᷑ reipublice vni

uerſaliter et particulariter vtile eſt:id qͥʒ fieri po/
teſt et debet.imo nõ parũ laudãdi ſunt qͥ hac in
tentionc huic operi ſeruire intẽdũt:licet inde ali/
qͥd lucrent᷑:cũ induſtriam: ſollictudinẽ ⁊ labo⸗
res ꝓ bono cõmuni ponant:⁊ mulij ſe ꝑiculis
exponant. LD
Ecundo lege ſcbture oſtendit᷑ eſſe licita
98 mercãtia. Si em̃ eſſ mala:in aliq̃ parte

veteris vł noui teſtamenti ꝓhiberet᷑: q

factum eſſe nõ reꝑitur:niſi in feſtis vlł locis deo
dicatis ⁊ hmõi.ſicut patet Matth.xxj.de vẽdẽ/
tibo in templo a dno eiectis.Uñ.j.Eſdre vl.ca.

pꝛohibent᷑ negodatoꝛes vẽdere in die ſabbati.

gociari. .
Ercio oſtendit᷑ licira mercantia lege gra
t ctie.Nã autoꝛitas vniuerſalł eccleſie mer⸗
catoꝛes ſub congrua mẽſura lucrantes

Ex quo arguũ ꝙ alijs tempoꝛibo lictum ne

minime dãnat.imo in c.ꝑ veſtras.de dona. int᷑
virũ ⁊ vxo.mercatoꝛes appꝛobare videt᷑: dũ di/
cit ꝓ cuiuſdam vrxoꝛis cautela doteʒ reponi de⸗

bere in manu cuiuſdã mercatoꝛis. Non obſtat
aũt huic illud qð dicit Chꝛyſoſt.ſuꝑ Macch.?

habet᷑ in c. eijciens.lxxxviij.di.ſ. ꝙ nullus xpᷣia⸗

nus ðᷣbet eſſe mercatoꝛ.qꝛ mercatoꝛ nunqᷓ; põt

.

“ glocne 6

(deelcſg
ſntikcie⸗
ſtorenſeoß
niltausd
Plladenulln
ioneitie
Ptuen
ponnmms dldt
ltntnnkͤn
opinogenmue
luitples n

“ inisdie
(li,gtudlnrin
luunſie⸗
MHruthun ded
iiſe biö Penun
ctannipſeſais

enccuo: ocilua

ocbradocpil

Nnenabrdin
Menaudchmnsd,
Rnce
Cli D
Mrribiockoni
iſunlacn
floctuaiktue
Mopebvoiapen⸗
dutladogel sn
Merprimisliach
ſocaallanckne
AdPengind

ſalnaror da n

fiboninegoaan
Uaroütmerunn
toar Lo pap
lns eſt diſ
ſonocknnge
ſginenuno
eiithocyem;
mumnefuntañt
nuctinnllua
ococrainen
unck.
„Promrrabnin
Nanminaniy
Dredee
n mng
föneta
.Mera
igncgocake
bfnlmnala
Doniſdeanin
Gabnitdin

Neſimleie,

us eee
nahem
inmn,
naditn
Vlnſchzn
uctifeſn
ndner ggeſt
hircſeiutze⸗

Nn

norümen

uchlor n
Mnandonl

„

naede

er/ aſene n

kogunreen

nnm /

7

.

aelnd?

„2
„ „ 1 „
Mimien
m
CA. igß

2 .

.

33 ,K. Hn

e

ifeA⸗N
rundie ſcbba .
ilorumeſte

Norſalcdeiem,
mäſurthong
Krns NN
Obarenii
doccho
ns ſilici
ſtia ,

iet

—

1

—
=2
=

—

Folium

deo placere: q ſi qs voluerit eſſe mercatoꝛ ðbet
eijci de eccleſia.qꝛ ᷣm Tho.ij.ij.q.lxxvij.eſt itel⸗

ligendũ de hijs qͥ ponũt fine ſuũ vltimũ in acqᷣ
ſinone lucri ſeu pecunie:vel de exercentibo illici/
tas negociatiões.ſ.cũ vſurꝭ:ꝑiurijs:fraudibo ⁊

hmõl.Alit᷑ eius dictũ non eſſet ſeq ndũ. Et ideo

multa decreta illud capłm non hnt. Hac aũt li
mitationẽ videt᷑ ꝓbare Caſſiodoꝛus ſuꝑ iũllud
Pfſal.Quia nõ cognoui negociatões introibo
in potentias dñi:di. Negociatoꝛes illi abomia
biles exiſtimant᷑ qͥ iuſtidã dei minime ↄſideran
tes:ꝑ imoderatũ pecunie ambitũ merces ſuas
poliuũt:plus oꝑantes ꝑiurijs qᷓ; pcijs.et tales
eijat dñs ð tẽplo. Hecule. Que vba habent᷑ in
c.quid aliud.lxxxviij.diſt. Poſſunt ergo merca
toꝛes ſaluari ſi recte artẽ ſuam exerceãt. Uñ legi
tur in vitaſpatrũ de qdam mercatoꝛe:de q̊ reue
latũ fuit btõ Pãnutio ꝙ erattanti meriti apud
deũ quantiipſe ſaũs Panutciꝰ.Sed veꝝ eſt ꝙ;
ille mercatoꝛ totũ lucruù ſuum dabat pauꝑibo et
abſtinebat ab oib illicitis:⁊ cꝑe ſuo cũ magna
deuotiõe vacabat diuinis oſticijs. Sed qͥs eſt
hic ⁊ laudabimus eũ Ecci.xxxj. 55
Ciendũ eſt ergo ſᷣm ſniam alex.ð AÄles
8 cx bei Tho. vbi S. ꝙ triplex cã reꝑit᷑ licite
mercatiois:q̃ꝝ Pꝛima ðꝛ ꝓpꝛia ſatiſfa⸗

ctio.ſ.vt ſibi ac familie ſue poſſitſᷣm ſtacꝰſui cõ⸗

decentiã ſatiſfacere. Scða cã ðꝛ pieta oꝑatio.ſ.
vt lucret᷑ ad diſtribuendũ pauꝑibo:et vt in alia
pia oꝑa lucrũ expendat. Teraa cã ðꝛ reipubli⸗
ce auxiliatio.ne.ſ.res neceſſarie ad vitam deſint
patrie ⁊ ꝓximis.liq; em̃ velit ſui laboꝛis debita

ſtipendia: licita eſt negociatio.vt etiã dicit Inno
cen. ⁊ Panoꝛ.in d.c.j.le cle.vel mo.Et h̊ innu/⸗

it ſaluatoꝛ dũ Matth.xiij.aſſimilat regnũ celo
rũ homi negociatoꝛi qᷓ̃rent bonas margaritas

LZicet aũt mercantia ſit ꝑmiſſa tñ eſt periculoſa.

Igeo ait Leo papa in c.q̃litas lucri.de peni.di.
v. Vtilius eſt diſpẽdia pati qᷓ; ꝑiculis negocia/
tionis aſtringi.qꝛ diſficile eſt inter vendẽcq emẽ⸗
tiſq; cõmertiũ nõ intuenire pom.Hec ille.Ma
xime aũt hoc veruʒ eſt hodiernis tꝑibo in qͥbus
mercantie fiuntcũ innũerabilib fraudulentijs
ꝓximoꝝ:cõtra illud apłi.j.ad Theſ.uij.ſle qͥs
in negocio circũueniat fratrem ſuũ:hoc em̃ pec
catum eſt. l . U
Pars tercia huius ſermonis de offenſiõe qᷓ
ſepe cõmittit᷑ in artib ⁊ mercãtis. P
Ultis de cauſis reddi?᷑ illicita negoci
m attio ita ꝙ per eã offendit᷑ deꝰ. Pꝛimo
rõne cauſe ſiue finis.ſ.qñ ꝓpt᷑ cupidi⸗
tatẽ ⁊ auariciã congregandi diuitias
quis negociat᷑:vel ꝓpter aliũ malũ fineʒ.Cuius
em finis malus eſt:ipſa q̊ʒ oꝑatio mala eſt:pᷣm
phᷣum.ij.de ania.Et taliũ mercantia eſt a deo re
ꝓbata:vt ait Alexan.de Ales.⁊ ſcũs Thomas
vbi S. Illi ergo qui ſunt diuites ⁊ babẽt ea que
ſibi ⁊ familie ſue ↄdecentia ſunt:nõ poſſũt mer/

cari cauſa cõgregandi maioꝛes diuitias.Ettã⸗
to minus ſi ſunt diuites vltra ſtatus ſui condi/
tionẽ:⁊ habẽt ſuꝑflua q tenent᷑ pauꝑibo eroga/
re.c.ſicut hij xlyij. diſt. Et ita intelligit᷑ illud di⸗
ciũ Aluari noſtii oꝛdinis in li.de planctu eccle⸗
ſie: qui inqt. Uendere charius qᷓ; emere cupidi⸗

tatis cauſa:uirpe lucrũ eſt ⁊ graue pcm. Item

illud quod ſcriptuʒ eſt. xiiij.q.iiij.c. q cunq;. vbi
Julianus papa ait.Quicũq; tẽpoꝛe meñis vel
vindemie nõ neceſſicate ſed pꝛopter cupiditateʒ
comꝑat annons aut vinũ:⁊ cõſeruat vſq;qͥ ven
dat᷑ chariꝰ:hoc turpe lucrũ dicmus. Q
Ecũdo repꝛobat᷑ mercantia rõne nimie
8 occupationis: qñ aliquis licetxnon po⸗
nat vlcimũ finẽ in lucro:tamẽ nimis oc⸗
cupat᷑ arca negociatiões tẽpoꝛales ita vt dumit
tat ſpũales:vel pᷣncipalius attẽdit pecunijs cõ⸗
gregandis q; anie ſaluti ⁊ virtutibꝰ acqrendis.
iuxta illud Oꝛacij in eplis.O ciues ciues qren⸗
da pecunia pᷣmũ eſt. Cirtus poſt numos. Ta⸗
les auari mercatoꝛes nunq; habent reqᷣem ſed
ſꝑ cruciant᷑ nõ ſolũ in acqᷣredo ſed etiã in cõſer/
uãdo pecunias:iuxta illð Juuenal. Magnis
parca malis cura maioꝛe metuq; Seruant᷑:mi
ſera eſt magni cuſtodia cẽſus. Sed talibo ſepe
accidit illud qð inqͥt Marciał poeta:di.
Callidus afflata numos fur auferet archa
Pꝛoſternet patrios impia flãma lares
Debitoꝛ vſuram pariter cum ſoꝛte negabit.
Non reddet ſterilis ſemina iacta fruges.
Diſpenſatoꝛẽ fallax ſpoliabit amica.
Mercibi obſtructas obꝛuet vnda rates.
Erxtra foꝛtunã eſt ꝗ cquid donat᷑ amicis.
Quas dederis ſolas ſꝑ habebis opes R
Ercio repꝛobat᷑ mercantia rõne ꝑſonali
t tatis. Non em licet clerias ⁊ viris religi
oſis mercantiã exercere. Ait em aplo.ij.
ad Thimo.ij.Nemo militãs deo implicat ſe ne
gocijs ſecularibo. De hac aũt phibitione habet᷑
extra ne cleri.vel mo.ꝑ totũ.⁊.lxxxviij.diſt.c.epᷣs
et c.negodari.etc.negodatoꝛẽ. vbi Hieronymꝰ
ſceribens ad Nepotianũ dicit. Negociatoꝛẽ cleri
cũ:⁊ ex inope diuite:et ex ignobili głioſũ effecũ
q̃ſi qᷓndã peſtẽ fuge.Et Augꝰ.in c.foꝛnicari.ea.
di. ait. Anteqᷓ; ͥs eccleſiaſticus ſit negociari liq:
facto iam non licet. Simile habet᷑ xxj.q.iij.c.cre
do.⁊.c.placuit.etc.cipꝛianus.etc.hij qui.Pena
aũt clericoꝝ qui negocijs ſecularib ſe imiſcent
eſt: ſi ſe nõ coꝛrerxerint debent deponi. Uñ. xcj
diſt. c. clericꝰ.ðꝛ.Qui vo ꝓ emendo aliqͥd in nũ
dinis vel in foꝛo deambulant:ab officdo ſuo re
moueant᷑ vel degradent᷑. Et exrra ne cle.vel mo.
c.ſᷣm.ſcptum eſt. Scðm inſtituta pᷣdeceſſoſſtim
noſtroꝝ ſub interminatione anathematis ꝓhi⸗
bemus:ne clerici vel monachi cauſa lucri nego
cient᷑. Si qͥs aũt oppoſitũ huius cõſtitutionis
fecerit deponi debet: ita tñ ꝙ religioſi ſtrictiꝰ q;
ceteri puniant᷑. Unde in c ſed neceo.ti.dict᷑. Si

PD 2

2 *
.
4 4 7. 14 .
3 2. *

quis aſit aduerſus hoc venire tẽptauerit: ab ec·
deſiaſtico fiat miniſterio alienꝰ. Et infra. Stri⸗
aius aut decernimꝰ puniẽdos ſi religioſoꝝ qᷣſ⸗
qᷓ; aliqd pᷣdictoꝝ auius fuerit atemptare.Etra
tio pᷣdictoꝝ eſt ᷣm Tho.ij.ij.q.lxxvij.arci.iiij.qᷣa
clerici abſtinere debent no ſolu a malis:ſed euiã
ab hijs que habent ſpeciẽ mali. Hec aũt contin
gunt in negociatiõe tripliciter. Pꝛimo qꝛ nego
ciatio eſt oꝛdinata ad lucrũ cuiꝰ clerici debẽt elle
cõtemptoꝛes. Un Hiero.in q̃dam epla ait.¶õ
temnis auꝝ:cotempſerũt ⁊ phᷣi:q̃nto magis de
bent ↄtemnere clerici ⁊ religioſi. Secũdo qꝛ dit
ficult poteſt ſine aliqͥ pœo exerceri mercãtia: ma
xime delicto labioꝝ:vt ðꝛ Ecci.xxvj. Sed cleri⸗
cus debet młtũ cauere a peccad:iuxta illõ PS.
Ambulas in via imaculata hic mihi miſtrabat
Tercio qͥa negociatio multü impꝑlicat mentẽ cu
ris ſecularibo:⁊ ꝑ ↄſequens a ſpualib retrahit.
habent em̃ freqnter vacare diuis.nemo aũt põt
ſpũalibo ſimł ⁊ terrenis inſiſtere: vt ait Amb.in
qdam epła.Licet in cleriò vti pᷣma cõmutatio⸗
nis ſpede:que oꝛdinat᷑ ad neceſſitatẽ vite emen⸗
do vel vendedo.et ſi emerint aliq̃ eis neceſſaria
vt victualia:ubꝛos:⁊ bmõi.deinde in ꝓceſſu tẽ/
poꝛis indigere illis deſierint:poſſunt ea vende⸗
re etiã chariꝰ qᷓ; emerint: ſi ꝑ tepus charioꝛa fa⸗
cca ſunt.vt dicit Hoſti.in ſumma.Simiłr lio/⸗
tũ eſt eis aliquã materiã emere ⁊ poſtea ex ea ar
tificialia facere:ſicut ferrum vt inde fadiãt ligo/
nes:⁊ alia hmõi.dũmodo ex hoc nõ dimittant
ceccłiaſtica officia.arg.in c.clericus.xqj.diſt. Et hᷣ
cõdudit Panoꝛ.in c.dlerici officia.de vita ⁊ ho
neſt.cle.Facit c.ð mũ de cele.miſſaꝝ. Unde inqͥt
glo.in c.canonu.xiiij.q.iiij.q; emere cartã pꝛo li
bꝛo cõſcribẽdo vel coꝛium ꝓ ſotulari faciendo
et hmõi.vt ſic cenicus aliqᷣd lucret᷑ ꝓ victu:non
eſt nego datio:ſed artificiũ qð derids nõ ꝓbhibe
tur:dumõ ſit circa honeſta ⁊ ꝓ neceſſitate. S
Varto reddit᷑ negociatio illicita rõne tẽ⸗
q poꝛis.ſ.in diebo feſtiuis.Quilibet enim
debet talibo dieb abſtinere ab oꝑibo ler/
uilibo:iuxta pᷣceptuʒ dñni Exo.xxj.di. Omne opꝰ
ſeruile nõ faciens in eo. Sed mercãtia cõputat᷑
inter oꝑa ſeruilia:ideo diebo feſtiuis fieri nõ de
bet. Eapꝛ opter in c.j.de feri.pcipit᷑ vt mercatuʒ
in eis minime fiat:neq; placitũ. Similit᷑ in die/
bus rogationũ et q̃drageſimalibo cõdecet pus
ad pᷣdicationem ⁊ ad omicia cõuenire diuina q;
mercata facere.arg. in c.rogationes. de cõſe.di.
iij. Ucrũ aũt in nundinis liceat emere vel vende
re in feſtis. Rndet Petrꝰ de palu.in.iiij.et Frã.
de mayro.in tractatu decem pᷣceptoꝝ: ꝙ ſi audi
tis miſſis ꝓpter neceſſitatẽ faciunt:puta qa non
glio loco vel tẽpoꝛe talia poſſent vedere vł eme/
re ꝓ bono cõmunitatis:aut vt ex lucro ꝓpuideãt
ſibi ⁊ familie ſue.vel vt dent pauꝑibo: exqͥ pᷣlati
ſciunt ⁊ tolerãt excuſant᷑ a moꝛtali pctõ ſic emẽ⸗
tes ⁊ vendentes.Secus ſi a pᷣlatis fuerit inter⸗

dictum.vel ſi fiat ſolũ vel pᷣncipalit᷑ ex lucri cupi
ditate:ꝑ dictũ c.j.de feri.Limitat tñ hecpf frater

Angelus vbi S. in vbo ferie. S. xxj. debere intel⸗

ligi in feſtꝭ minoꝛibo dnica:qa talis ſolerãtia p⸗
lato videt᷑ dero gare illi feto. Secus in maio
rib.qꝛ in illis nõo licet niſi ꝓ neceſſitate vel pieta
te.vt in c.fi.de feri.q;uis piati nõ interdicant.qͥa
tũc locũ babec ulud.Mlta ꝑ pauientiã tolerant᷑
q ſi in iudiciũ deduceremꝰ caſſarent᷑.c.cũ ia du⸗
dum.de pᷣben. Etillud quod ꝑmictimus nõ ap
pꝛobamꝰ.c.hac rõne.xxxj.q.j.Sed minime mi⸗
randũ eſt ſi mercatoꝛes hodiernis tꝑibo ad nũ/
dinas euntes:verbuʒ dei:miſſas et ofricia ſacra
dimittãt:cũ Ecci.xxvij.ſcriptũ ſit.Qui qritlo cu⸗
pletari auertit oculũ ſuũ.ſ.a iuſticie via.Et ſicut
in medio cõpaginis lapiduʒ palus figit᷑: ſic int
mediũ emptiõis ⁊ vediionis anguſtiabi pec⸗
catis.
Nlinto reddit᷑ negociatio illicita rone lo
ci.ſ.cũ fit in lo co culctui diuino dedicato
Ideo dñs Matih.xxj. de teplo vẽdetes

et emẽtes eiecit.Eapꝛopter ſcptũ eſt in c.decet. ö

imu.eccł.li.vj.Decet do muʒ dni ſctitudo.Decet
vt cuius facꝰ eſt in pace locus eius:cultꝰſit de⸗
bita veneratiõe pacificus:ſitq; ad eccłlas humi
lis ⁊ deuotus ingreiſus:ſit in eis deuota cõuer
ſatio:deo grata ⁊ inſpidentibo placda.Etinfra
In eccleſia nil inhoneitũ:nilq; incõgruum fieri
ebet.et recte illa lo ca venerada ſunt qͥb aliquẽ
inhonoꝛẽ impendere maxima dei ꝓditio repu⸗
tat᷑. Hec ibi. Et Berñn.in quodam ſermone ait.
Omnino ꝓditoꝛem ſe eſſe nouerit qͥcunq; eſt il/
le qui vicia qubet in hanc do mu conat᷑ induce/

re:⁊ tempiũ dei ſpeluncã vult facere demonum

Ad hoc addud poteſt ecemplum Pompei ma
gni de quo refert Hoꝛoſiꝰ in croni ſuis:ꝙ cũ

vigintiduos reges imꝑiaies ſuꝑaſſet:ſepeq; in

rebus bellicis triumphaſſet:ad vlcimũ hieroſo
limã veniens cemplũ o bſedit:cõfugienteſq;ʒ ad
illud cepit ⁊ interemit:et ibidẽ veluti ſuis atrijs
equos collocauit.Ex quibus diuio iudicio fa⸗
ctum eſt vt qui ante in omnibo victoꝛ erat:poſt
hoc cõfuſibiliter atq; ifelic ter vinceret᷑. Nec im/
merito. In tẽplis em res ſacre collocant᷑: ſacra/⸗
menta miniſtrant᷑:beneficia poſtulant᷑ et impe/
trant᷑. Et quid ptura. Sacra tẽpla diuina maie
ſtas inhabitat:iuxta illud Pſal.ODeus in tẽplo
ſancto tuo. UVñ dei tẽplũ baſilica dicit᷑:a baſele⸗
on quod eſt rex vel inꝑatoꝛ. Uñ baſilica idẽ eſt
qðõð palatium regis. Oic em̃ eccieſiaʒ btũs Am/
bꝛoſius nomiat in c.cõuenioꝛ.xxiij.q.viij.Ded
quoꝛſum hec tam lõgo repetita pncipio:nili vt
intelligamꝰ mercantias ⁊ ſeculania negocia mi⸗
nime in ecdleſijs debere exerceri. Unde i d.c.de⸗
cet.ſubinfert᷑. Ceſſent i eccleſijs ⁊ eoꝝ cimiterijs
negociatiões:⁊ pᷣcipue nũdinaꝝ ⁊ foꝛi cuiuſcũ/⸗
q; tumultus:omnis in eis iudidoꝝ ſeculanuʒ
ſtrepitus conquieſcat.Et in c.in oꝛatoꝛio.xluij.

—

ſgtnus atan
Nl Oöaitpcon
odehaeſenag
NMtaturcvs finq
saktregoeiny

ſfdidunn us

ubrto rbis
Crralonsta rdlees
ltuftceeſiuns.
cecklacndüfen
Godouidittry/
orſumnot.
ſoerillla res
Grpchmaloꝛts
ny oꝛde⸗
thmöt. Gecud
Asck rartater in
Ugs ſuntneeſſane

la ndgen

Mocihabenus, Ond

Chaccdende

ſchodoranont.
Maigzlalched.
fehuennor ſnst
bonöaünimiori
Canus aſſeſoler
Manſieq; abüc
lokejapua no⸗

In ſtbalſamu

Gelaeſana mag
nnalalorreiro
Ponnbisplacer in
unolleamtier.
enpntoptmöͤe⸗
nlmnmnele
Atannſte nca
fiſtunnlatude
uinin
6Gtcornd
Pniahun
edaelrgg
unizdniit,

haftr
Wins
mmnosnin
ununen

grrrrrn een

laen

Nusſteer

.

ndnden
ecin
Saen
Gnn

Gs Nuis Malcol
U r N
Ma in
lntſude/
leuontciNO⅓
HGuduunae
1. dausintihe
ladickabich
caeiazbiis
on cNih
Unn plene
clmnngli l
n. Nide,

Folium

diſt. Gratianus inqͥt. In oꝛatoꝛio pᷣter oꝛãdi et

pſallendi culcũ penitꝰ nihil agat᷑: vthuic nomi

et oꝑa iugiter umpenſa ↄcoꝛdent.Ad idem ꝙ in
eccdleſia negocian ſit illicitũ eſt textus in c.ad hec
xvj.q.vij.et in.l.nemo.C.de ſacroſan.eccle. et ibi

Exto reddit᷑ illicita negociatio rõne app

8 dationis. Pꝛo qͥ̊ ſcendũ eſt ᷣm Tho.ij
ij. q. lxxvij. ar.j. q; emptio videt᷑ introdu⸗/
cta ꝓ cõmuni vtilitate vtriuſiq; dum vnus indi
get re alterius.et econuerſo.ſicut patet ꝑ pbᷣm.j.
Poli.Qõð aũt ꝓ cõmuni vtilitate introductum
eſt:nõ debet eſſe magis vnius q; alteriꝰ.etideo
debetc inter eos ſᷣm qutatẽ ↄtract?inſtitui.Quã/⸗
titas aũt reꝝ que in vſũ hoim veniũt menſurat᷑

fm pciũ datum:ad qð eſt inuentũ numiſma:vt

ait Areſto.vbi S.Etcideo ſi pᷣciuʒ excedat q̃ntita/⸗

tem valoꝛis rei vel ecõuerſo res excedat pᷣcium:

tollit᷑ iuſticie ẽlitas. Pꝛo cuius melioꝛi decla/

ratione eſt ſcendũ ſᷣm dodoꝛẽ ſubtilẽ Johãnẽ

Scotũ in.iiij.diſt.xv.q.ij.ꝙ valoꝛ alicuiꝰreitri/
pliciter ↄſiderari põt.Pꝛimo reſpectu vᷣtuoſita

ns.Et hoc mõ illa res q̃ eſt nobis vtilioꝛ ⁊ pᷣci⸗

oſioꝛ in ſe ðꝛ maioꝛis valoꝛis:ſicut bonus pa⸗
nis criticeꝰ q; oꝛdeaceus.et foꝛtis equus qᷓ; aſi⸗

nus ⁊ hmõi. Secũdo rõne raritatis:qñ res ve

nales ex raritate ⁊ inueniẽdi difficultate nobis

magis ſunt neceſſarie ꝓ quãto ex earũ penuria
maioꝛẽ ipſaꝝ indigentiã ⁊ minoꝛẽ facultatẽ ha
bendi habemus. Unde Hicro.inquit. Oẽ raꝝ

chaꝝ.xciij.diſt.c.legimꝰ.⁊.S.hec oia.in auten.ð

conſu.coll.iiij.idem habet᷑. Ecõtra eſt de hijs qͥ/

rũ abũdantia inuenit᷑. Ideo ait Marciał libꝛo

vndiq; ſuſcepto.c.iij. Sic plerũq; pᷣmit pᷣcioſa
frequentioꝛ vſus.et Eſopus fabula.xxij. ðt.Oẽ
boni pᷣciũ nimio vileſcit in vſu.Et qð eſt rarum

charius eſſe ſolet.Et hac rõne plus valet bladũ

tcpe cariſtie qᷓ; abũdãtie. Sic q̃ttuoꝛ elemẽta vi⸗

lioꝛis pᷣcij apud nos eſtimant᷑ ꝓpter eoꝝ copiaʒ
qᷓ; auꝝ vł balſamũ:qᷓ;uis illa de ſe ſint nob ma
gis neceſſaria magiſq; vite noſtre vtilia. Tertio
extimat᷑ valoꝛ rei rõne cõplacibilita: vt qꝛ ma⸗/
gis nobis placet. ſicut appᷣciat᷑ equꝰ ab armige⸗
ro:⁊ monile a młiere. Hijs pᷣmiſſis dico ꝙ licet
fuerint varie opiniões ꝓ quo pᷣcio poſſit res vẽ

di vel emi:maxime legiſtaꝝ in.l.j.C. de epiſ.au/

di.⁊ canoniſtaꝝ in c.cum dilecti.de empt.⁊ ven.
tñ ſaluo melioꝛi iudicio tenẽda eſt opinio theo
logoꝝ in.iiij.diſt.xv.ſ.ꝙ res debet vendi vł emi
ꝓ pᷣcio qͥ reputari põt valere ſᷣm cõeʒ extimatio⸗
nẽ.vt ðꝛ in.l.pꝛecia reꝝ.in pᷣn.ff.ad.l.fal.et notat
glo. in. c. hoc ius.x.q.ij.⁊ ꝙ dicit᷑ res tantũ valet
quantũ vendi põt.l.j.S.ſi nauis.ff.ad l.rodi.de
iac.l.j.S.ſi heres.ff.ad trebe.l.quereban᷑.ff.ad.l.
fal.et.l.ſi qͥ vxoꝛi.S.vlti.ff.de furd.intelligit᷑ ð iu/
re ⁊ nõ de facto:⁊ ſᷣm eſtimationem cõem: vt ait
Anchoniꝰ de butrio in dic.c.cum dilecti.ð emp.

cct ven.Sitñ res cõmunit᷑ extimat᷑ valoꝛis decẽ

ducatoꝝ:⁊ vendenti eſſet chara duodecim:vel
vtilis ꝓ dicto valoꝛe:ita ꝙ potius veller rem ſi⸗
bi dimitti q; gyo illo pſo dare: poreſt appciari
eciam in illo plus ſᷣm Scotũ in.iiij.diſt.xv.⁊ b.
Tho. ij. ij. q. lxxvij. Gi vo res eſt vtilis emptoꝛi
Pꝓduodecim ſed nõ valet niſi decẽ: ⁊ vẽditoꝛ nõ
donificat᷑ ex carentia ipſius rei niſi in decem:nõ
põot vendere niſi ꝓ decẽ.qꝛ vtilitas ſuꝑueniens
emptoꝛi nõ eſt ex cõditiõe vendeꝶᷣ:nec ex condi⸗
niõe rei in ſe.ſed ex conditione emptoꝛis.Un vẽ/
ditoꝛ no debet iũlli vendere qð ſuum nõ eſt: alit
ſi attẽderet᷑ vtilitas quã habet emptoꝛ ex re: her
ba medicinalis valeret centum ducatos:vt ait
Scotus vbi ſupꝛa. Sitn emptoꝛ ſua mera li/
beralitate vult aliqͥd plus dare qᷓ; res in ſe vale/
atqꝛ inde multũ iuuat᷑)poteſt recpi.Arg.j.q.ij
c.ſicut eps.dũmodo ſittalis ꝑſona q̃ poſſit do⸗
nare.Fadct ad boc c.ij.de dona. x
JZaucr res emat᷑ ꝓ minoꝛi pᷣcio ĩ medieta
8 te qᷓ; valeat:vtputa cũ valeat duodecim
cemit᷑ ꝓ qnq; c dimidio:talis ↄtraasnõ
ſolũ ꝑ legem canonicã repꝛobat᷑:lſed etiam ciui⸗
lem..l.ij.C. de reſen.ven.ec c.cum dilecti.ð emp.
et ven. Eſt tñ in poteſtate emptoꝛis vel iuſtũ pᷣ⸗
cium ſupplere:vel a cõtractu recedere:vt dicit᷑ in
dicto c. cum dileci. Similiter illicita eſt negoci/
atio:qñ liq ineq̃litas pᷣcij nõ ſit in medietate:eſt
mñ in pᷣcio multüu exceſſiuo vel defectiuo: vt inqͥt
Scotus vbi S.et b. Lho.ij.ij.q.lxxvij.Quãuis
em dicat lex ciuilis ꝙ contrahentibo licet ſe deci
pere in pᷣcio.l.in caue cognitiõe.S.idem Pom⸗
ponius.ff.de mino.et.l.itẽ ſi pꝛecio.S.fi.ft.locati
Tamẽ eccleſia in cõtracib dolũ fieri non ꝑmit
tit:vt dicit texeus in c.pertuas.de dona.Dicittñ
Tho.⁊ Scotus vbi ſupᷣ.⁊ Durãdus in ſũma
ſua:ꝙ modica additio vel diminutio pᷣcij eq̃li/
tatem iuſticie tollere non videt᷑: maxime qꝛ pꝛi/
us valoꝛ rerum nõ poteſt iia punctualiter ſciri.
Si quis aũt habens liberam ſuarũ rerum ad/
miniſtrationẽ ita ꝙ poteſt nõ ſolum vedere ſed
etiam donare:⁊ nõ coactus violẽtia aliqua nec
neceſſitate:vendit rem minoꝛi pꝛecio qᷓ; valeat:
et nõ eſt in aliquo deceptus qꝛ eſt pꝛudẽs ⁊ ſci⸗
ens valoꝛem rei:Dicenduʒ eſt ꝙ emi poteſt ſine
peccato.quia vt dicit iuriſconſuliꝰ in.l.nomo vi
det᷑.ff. de reg.iu.lemo videt᷑ frãgere eos qͥ ſcũt
2 conſentiũt.Et ita intelligũ illud quod diat᷑ in
l.in re mandata.C. mandati.ſq; ꝙ in re ſua qui⸗
libet eſt moderatoꝛ ⁊ arbiter:ita q; poteſt eã vẽ⸗
dere minoꝛi pᷣcio q; valeat. Cõcludo g̊ hacpar⸗
ticulam dicendo bm Hoſtienſem in fũma. ꝙ li
cet nemo poſſit cogi ab initio rem ſuam veſide⸗
re vel alienare.l.dudũ.C. de cõtrahen.emp. Si
tamen expoſuit rem venalem et pꝛecium offera
tur:ſi tunc pꝛo iuſto pꝛecio vendere non vult:
cogi poteſt per iudicem ꝙ iuſto pꝛecio vendat.

ff. de officio pꝛefec. vrbis.l.pꝛima.S. cura car-
nis. 2 W H

Bermo

Eptimo reddit᷑ illicita negociatio ratiõe
8 cois danificatiõis. Unde dicit Scotus
in. iiij. diſt. xv. q.ij. ꝙ tria ſt hoim gene⸗
ra qͥ cum vtilitate reipublice cõmode in merca/

nonib exercent᷑. Pꝛimi ſunt merciũ poꝛtitoꝛes

de vna patria in q̃ abũdant:in aliã in q̃ neceſſa/
rie ſunt. Secũdi ſunt merciũ cõſeruatoꝛes qui
illarũ nõ modicã q̃ntitatẽ emũt:vt illas poſtea
ſuis congruis tꝑibus in totũ vel paulatun ven
dant. Nam mercãtias de loginqͥ poꝛtantes nõ
ſine magno diſcrimine ſuo poſſent ſemꝑ illa vẽ
dere ⁊ ibi expectare. Tercij ſũt merciũ imutato⸗
res ſeu melioꝛatoꝛes qͥ ſuo laboꝛe ⁊ induſtria il
las melioꝛãt:vt de lana faciendo pannũ:de co⸗
rio ſotulares:de cera candelas ⁊ hmõi.qui oẽs
poſſunt licite lucrari:et ſunt maxime vtiles rei⸗
publice eoꝝ negociatiões. Alij aũt mercatoꝛes
vt płimũ poſſunt potius appellari ſtramazato⸗
res.quia cum dano ꝓximoꝝ et reipublice mer⸗
cant᷑:maxie illi qͥ inter ſe ↄueniũt vt vnus ſolus
vendat:vel ꝙ nõ vẽdat᷑ niſi ſub certo modo vel
Pcio.ls tales hoc faciẽtes ex auaricia ⁊ in dam
nũ ꝓximi vel reipublice:valde peccãt.vt inquit
Inno. iin c.ſignificante.de appel.⁊ debent puani
omib ſuis bonis ⁊ ꝑpetuo exilio puniri.l.vni/
ca.C. de mona.Simili q̊ʒ modo valde peccatqͥ
oẽs merces q; in terra aliq̃ ſunt comꝑat: vt ipſe
ſolus in ea poſtea vẽdat ſuo modo:qð in dic.l.
ꝓhibet᷑ dũ monopoliũ deteſtat᷑.
CLCLClctauo reddit᷑ illicita negociatio ratiõe
o circũuentiõis:qñ.ſ.aliqua fraude circũ
ueniũt ementẽ vel vendentẽ. inter q̊s ſũt
illi qui tranſeuntibo ⁊ ignoꝛantibo valoꝛem rei:
chariꝰ vendunt q; diſcretis ꝑmanentibo viris.
Cõtra q̊s dicit᷑ in c.placuit.de emp.⁊ ven. Pꝛe⸗
ſbiteri moneãt plebes ſuas vt hoſpitales ſint:
atq; non chariꝰ tranſeuntibo vendant qᷓ; in mer
cato vedere poſſent.In hoc defeccu multi repe/
riunt᷑ qͥ videntes ſimplices trãſeũtes iuxta apo⸗
thecas ſuas:poſtulãt ꝓ pᷣdo alicuius rei triplũ
plus qᷓ; valeat:vt poſtea eos ſaltẽ in duplo de/
cipiant:ſicut faciunt qͥdam burſinarij de qᷣb di
cit᷑ Oſee.rj.Circũuenit me in negociatiõe ephꝛa/⸗
im.Ephꝛaim aũt creſcens interptat᷑:et ſignificat
fraudulentũ mercatoꝛẽ qui decipiẽdo ꝓximos
ĩ diuitijs creſcit.Tales q̊ʒ mali mercatoꝛes ditf/
famãt alioꝝ merces mendacit᷑ qð eſt graue pec
catũ:vt ait Augꝰ.in li.de mendacio. LZales etiã
fraudulenter loquunt᷑:ita vt verba eo ꝝ ad plu
res ſenſus poſſint applicari:vt melius decipiãt
ęcymentes:qui nõ ſolũ deo ſed etiã homibo odibi
les ſent. Scriptũ eſt em̃ Ecci.xxxvij. Qui ſophi
ſtice loquit᷑ odibilis eſt.Et hoc faciũt plerũq; ꝓ
ſonete qͥ oſtendũt velle ſeruire ambabo ꝑtibus:
ettande vnũ decipiũt:⁊ qñq; ambos.Sicut le/
git᷑ de vno qͥ nüc ementi:nũc vendenti innuebat
iou oculi vel pedis: vt cõtractꝰ emptionis ⁊ vẽe/
diciõis oino cõcluderet᷑.Et expedito negocio: ſi

XXXI

alter eoꝝ de chara emptiõe vl de vili venditiöe
lamẽtabat᷑:reſpondebat. Pꝛopterea dam innu
ebam tibi.Cõtra hoc viciũ diot᷑ Ecci.ij. Ue du ⸗
plici coꝛde ⁊ labijs ſceleſtis ⁊ pctõꝛi gradiẽti ſlus
per terrã duab vijs. Et.iij.eiuſdẽ libꝛi ca.ſcptũ
eſt. Coꝛ ingrediẽs duas vias nõ habebit ſuccel
ſus. Circnueniẽtes em ⁊ ipſi ab alijs tandẽ cir⸗
cũuenient᷑. Un legit᷑ ꝙ qͥdam caupo vinũ vẽdi⸗

tũ ⁊ in vaſe poſitũ coꝛã hoſpitib epulatibo ma⸗

licioſe effundere ſolebat:oſtendẽs hoc foꝛtuitu
factũ in miſtæãdo coꝛã eis:et dicebat ſignuʒ eſſe

future abũdantie: clamãs abundatia: abudan

tia. Sed hoc faciebat vt alið emerẽt. Qð cogno
ſcẽs qͥdam hoſves dũ ipſe caupo in alijs occu⸗
patus eſſet ſpitiaculo de vaſe extracto totum vi
num qð intus erat effudit.et egreſſo vino excla

mauit: abũdantia:abũdanctia. Accuſatꝰ ergo a

caupone dũ offic ali illiꝰ fraudulẽtiã detexiſſet:
nõ ſine cauponis morxio ruboꝛe euaſit.
Ono illiata reddit᷑ mercatia rõne occul/
n tationis ſ.qn res que venditur habetta

lem defecũ ꝙ emens ſi illum ſciret non

emeret:vel ſaltẽ non ꝓ illo pᷣcio. In quo defectu
ſunt illi qͥ aliqð anial infirmũ vendunt ꝓ ſano:
aut pannũ defecuoſum in coloꝛe vel alicer ven
dũt ꝓ ꝑfecto.ſicut faciũt aliqͥ qui feneſtras cau

unt ne defect?pãni pateat ementi:et in loco ob

ſcuro oſtẽdunt ulum. De quibo dicit᷑ Eſa. v. Ue
qui diciᷣ malũ bonũ ⁊c̃. Trãſſumptiue in c.ve
vobis.xj.q.iij. Lenent᷑ em̃ manitfeſtare illũ defe

ccu m:aliter tenent᷑ ad ſatiſfacienduʒ emẽti de oi

damno:vt determinat Angelus in..i.ſi qs cum
aliter.ff.de act. em. et Panoꝛ.in ca.iniuſtũ.ð re⸗
rũ ꝑmu.et Sco.in.iiij.diſt.xx.et b. Tho.ij.ij.q.
lxxvij. Et hoc ꝓbat᷑ ꝑ.l.j.in pᷣnci.ff. de edil.edic.
vbi ðꝛ ꝙ qͥ mancipia vendit tenet᷑ certioꝛare em
ptoꝛẽ de moꝛibo ac vicijs eoꝝ:als tenet᷑ ad ſatii-
factionẽ damni.Ad ideʒ eſt.l.j.S. venditoꝛ.ff.de

act. emp.vbi habet᷑:ꝙ ſi vẽditoꝛ ſcit ſeruitutẽ de

beri a pᷣdio vendito:emptoꝛe hoc ignoꝛate:tene
tur emptoꝛi ad intereſſe.i.ad oia dana q̃ occur⸗
runt ex tali celatione.Deceptus ergo a vendito⸗

re ſciente defectũ:habet actionẽ ↄtra eum..i.iuli⸗

anus.ff.de act.empt. Sed hec actio nõ dat᷑ niſi
ꝑ annũ a tꝑe venditionis ⁊ moꝛbi cogniti.l.ſci⸗
endũ.⁊.l.cũ ſex.ff.de edil.edic.Et hoc ſi velit te⸗
nere rem empta:⁊ ſibi ſatiſfieri de dãno. Si vo
velit reddere rẽ defectuo ſam:habet ſolũ ſex me⸗
ſes vt in dictis iuriby.Si quis tñ venderet rem

habentẽ defectũ patentẽ:vt equum carentẽ ocu

lo ⁊ hmõi.non tenet᷑ maniteſtare illũ.l.quenit᷑.

fi.ff. de edil.edic. Sed pone ꝙ qᷣs volens vẽde⸗

re equũ dicit emptoꝛi.Uendo tibi hũc equuʒ ꝓ
vmbꝛoſo:ceco:infirmo:⁊ cũ oiba malis qͥ habe
re põt aliqs equus:oculus paſcatte:vide eum.
equus aũt habet vnum defectum ſecretũ:queʒ
fi emptoꝛ ſciret nõ emeret:vel nõ daret dimidie⸗
tatem pcij.ſed venditoꝛ ſub bijs verbis genera

—

onit
ip ucicbt

mmnimne

prſtpſoi

lundetan
ſgngſe
n Jalcs
ctdcrg
ndiwtan
Gcinſeenn⸗
not Yllbi

1

cefilin
ſiegnenlene
oGinkrutea
Cieetypaunn

ſccvonblsiun

Untylanfun
äcamde
ſorodauet
ſuſbedeſatfn
gvosattate⸗
Noarletnon
Honanidini
Owixenmo
ntpcaurid
Cidcdioun
redlcchie
Micmaopali:
Cyriugtiunöſn
iſacincan

(unmgute

d Wons
Numd

nnoſubſtan

Uuläcaideiu
nheneng b
Unpoliarepiu

ßrmom can
neaſtrany

Gaſnachare
lafois po

polcdordice

lchboeſero be
Maimlcs Te
ifhürofe
Crrdhwide
Wwpchlchenn
ſadelleſei
ſeupriend
Phöpnumrde
plber
aino
) necen
UNn
Nto: falog

ebornficgn

vocnatgles;

noltit
nucanin
uglrl
lia Han
idr
ahemliin
ponürih
Nculichn
locfontn
rſnizcſe
id
enntlpzg,
monhunt
ran n
Ntadit. 3
ringröntee

rmdturden
Ullum oen

Tqvoden

inmdur im

manancob⸗
1 Rci RN
iſumpemener
mfeſtare lide
mduz cna ni
lusin. sson

incinuti G

tudanaman

Srmdonk

rrieiddde

Nt rinn
anprtmndid
manlut

677,, 1,

.

Nerbiplſc

— . — E — anerrrr en
l

err eneree Hrr.

SbocitOH

1Nedio
paberſoliſace
S
vum
nt li n
dennſ
noitin
jun

—

fuit factũ in caſun :
ſed cum magna frauduletia.

cpieba.
Medmo reddit᷑ illidta negociatio ra-

Folium

lb ⁊ ſub noie multoꝝ defectuũ voluit celareũ
lum defectũ: vł etia noĩauitillũ defectũ cũ alijs
ſegd de ipſis defectibo nomiat aꝑte cõſtabat em
ptoꝛi ꝙ aliq̊s ille equus nõ habebat: ex q̊ͥ pote
rat credere ꝙ nec iſtuʒ habebat. Querit᷑ ſi talis
venditoꝛ excuſat᷑:quia dixit illũ defectũ in gene/

re vel in ſpecie fraudulent.Et reſpondent Sco

tus ⁊ Tho.vbi S. ꝙ nõ.imo valde peccauit. Et
psc eſſe veritatẽ ꝓbat᷑ ꝑ.l.veteribo.ff.de pac.vbi
ðꝛ:ꝙ pactiões obſcure vel ambigue debent no
cere vẽditoꝛi.Et ibi dicit glo.ꝙ obſcuritas cau⸗

ſat᷑ ex generalitate fermonis.Et bᷣ eſt in caſu no/⸗

ſtro. Similr in. . ediles.ff. de edi.edic. pcipit v!ͤ/
Altoꝛib vt palam dicãt emptoꝛibo ſingulos de
fectꝰ notabiles iumẽti venditi:a liter teneant᷑ em
ptoꝛibo ſatiſfacere. Et ideo cũ in caſu noſtro qñ
ſub q̃dam generalitate dixit:illũ defectũ ſecretũ

nõ reuelauerit palam debex teneri.CX ſi expᷣſſit

in ſpecie ſed fraudulent᷑.ſ.dicẽdo aliq̊ͥs derectꝰ
quos patebat equũ nõ babere:vt et iſtũ habere
nõ crederet᷑: nõ minꝰtenet᷑ ad reſtitutionẽ. Quia
non ðdꝛ palã dixiſſe qð ita dixit vt non crederet᷑.

Quocũq; em̃ modo vel fraude vẽditoꝛ deceꝑit

einptoꝛẽ occultãdo defectꝰrei vendite:habet lo/
cumillud edictum.vt ðꝛ in.l.j.S.cauſa buiꝰ edi⸗
ci.ff.de edi.edic.Et marie ſi deceꝑit emptoꝛẽ nõ
pꝓnũdando palã ⁊ recte defeciꝰ ipſius rei vendi/
te:vt inqͥt iuriſcõſultꝰ in dicta.l.j.in pᷣncipio.qð
ro. qꝛ nõ tecte uunclauit

Ecimo reddit᷑ mercantia illicita rõne al/
d terationis.ſ.qñ vendit᷑ vna res ꝓ altera
vt auricalchũ ꝓ auro ⁊ hmõi.Et hec al⸗

teratio ſubſtantie rei ⁊ materie reddit cõtractuʒ
nullũ etiã de iure ciuili.l.in venditiõibo.ff. de cõ
trahen. emp.Et in hoc defectu vendendi vnam

rem ꝓ alia reꝑiunt᷑ aliqͥ macellarij qͥ vendũt q̃n

doq; vnam carnem ꝓ alia: vt cames hirci pꝛo
carne caſtrati:vel carnes bouis ꝓ carne vituli.

Sicut faciebat qͥdaʒ tenẽs in domo carnes pe⸗

coꝛis:foꝛis vᷣo carnes caſtrati.ſi aũt aliquis ad
cũ veniebat dicẽs. Rogo hac vice mihi bñ ſerui
as:qꝛ hocſero habeo facere cõuiuiũ qͥbuſdam
meis amicis.Ille innuebatoculis vt expectaret
aliq̃ntulũ:⁊ poſtea in domũ illũ ducebat dicẽcs
ſecrete. Habeo ĩ domo carnes melioꝛes q̃s ſer⸗

uo ꝓ epiſcopo ac magiſtratib ciuitat:ſed volo

tibi de illis ſeruire:tñ aliqͥd plus dabis ꝓ eis.et

ſic dabat ei carnes pecoꝛis ſub mãtello: dicens

ꝙ nõ pmitteret hoc ab aliqͥ ſciri.Et ſic młtos de

.

v tione coꝛruptiõis:qñ.ſ.res coꝛrupta vẽ/
dit᷑ vł mixta ⁊ falſificata. In qͥ̊ defeau re

periunt᷑ qͥdam aurifices ⁊ zoclerij:qͥ lapides vi
treos ⁊ falſos ꝓ pᷣcdioſis vendunt.et ſimilit toꝛ/
ques artificiatas qᷓ vident᷑ auree vel argẽtee. Et
idaeo ↄtra tales dict dñs Eſa.j. Argẽtũ tuũ ver⸗

ſum eſt in ſcoꝛiã.vinũ tuũ mirtũ eſt aqua:exco⸗

qus ergo ad purũ ſcoꝛiã tua: ⁊ aufera ome ſta/

nü. Secoꝛia güt ett fex metalloꝝ.Deus ergo qð

illicite acqrit᷑ ꝑ tales coꝛruptoꝛes cito fact amit

ti. Sicut iegit᷑ de qda mercatoꝛe vini qͥ ulð mi⸗
cebat aqua ⁊ multa lucrabat᷑. Uñ ſemel exiſtes

in qdam naui:cũ haberet burſam plenã aurcis

quedã ſimia eã ſibi arripuit ⁊ ſtatim ſub cacu⸗

mine arboꝛis nauis abicõdit. Deinde ertrabẽs
aureos illos ſigulatim in oꝛe ponebat: ⁊ aliq̊s

reponebatin burſa.ſ.licite acqſitos: alios vo qᷓ

ſi ſibi de aqua ſaꝑent in aqua maris ꝓijciebat.

qꝛ de aqua luqati erãt. In hoc etiã detectu reꝑi
unt᷑ mula qͥ volentes vendere vinuʒ oſtendunt
puru in vale vitreo:deinde dant limphatũ. Itẽ
illi tabernanij qͥ ad alliciendũ yłm de mane ꝓ⸗
pinant vinũ bonũ:⁊ ad veſpas iam alleco dãt
de alio vino debilioꝛi ac mixto. Peius aũt faci
unt qͥ vt vinũ appareat magis dulce:vel vt dul⸗
cedinẽ retineat: aut vt potentiꝰ videat᷑:in eo po⸗

nunt aliqua q̃ humanis coꝛꝑib ſunt nociua.

In hoc ena delinquunt aromatarij qͥdam qui
res coꝛruptas vel ita veteres ꝙ amiſerut vtutẽ
ſus:in medicinis:ſirupis:⁊ electuarijs ponunt
Et ſi aliqñ nõ habent ea que ad cõfecionem rei
medicinalis reqᷣrunt᷑:alia ponũt cũ mario infir
moꝝ detrimẽto:⁊ aliqñ ſunt eis cauſa moꝛtis.
Teib qͥʒ noſtris in q̃dam auitate italie qdam
aromatariꝰ vẽdebat aquã putei ꝓ aqua coi:vel
ſaltẽ cum aqᷓ cõi magnã ꝑtem aque putei ꝑmi⸗

ſcebat:quod eſt grande facinꝰ.⁊tales tenentad

reſtitutionẽ de omni dãno dato.ar.in.l.in reby.
Uodecimo eſt illicita negociatio ratiõe
d põderatiõis vel menſuratiõis aut nüe⸗
ratiõis iniqᷓ. Et ꝗ tales mercatoꝛes ⁊ ar⸗/
tifices dicit in c.menſure.de empt.⁊ ven. Siqͥs

iuſtas mẽſuras ⁊ iuſta pondera mutare pᷣſum

pſerit:triginta dies in pane ⁊ aqua peniteat. Et
in.l.annonam.ſf.ð ectraoꝛ.crimi.deſcnbit᷑ quõ
Adrianꝰ imꝑatoꝛ eum qui falſas mẽſuras ha/
buit i inſulã relegauit.Et ideo.ff.ad.l.coꝛ.ð fal.
l.hodie.diat᷑. Si venditoꝛ menſuras publicas
ꝓbatas frumenti aut vini vel cuiuſlibet rei:aut
emptoꝛ coꝛruꝑit dolo:et venaleʒ fraudẽ fecerit
quanti ea res eſt eius dupli cõdemnet᷑. Decreto
q; diui Adriami pᷣceptũ eſt eos in inſulã relega⸗
niqͥ põdera falſa fecerint aut mẽſuras. Hec ibi.
Sed grauis eſt offenſio qñ mercatoꝛes vel ar/
tifices vnã menſura tenent ad vendendũ:⁊ aliõ
ad emẽdũ:cõtra illð qͥd ðꝛ Leui.xix.ſ.Nolite fa2.
cere iniquũ aliqͥd in iudicio:in regla:in pdᷣnde⸗

re:in meſura:⁊ in ſtatera. Juſta ⁊ equa ſint pon

dera:iuſtus modiꝰ:equuſq; ſextarius: ego do⸗

minus deus vr̃ pᷣcipio vobis. et Deutc xxv. õ

habebis in ſacculo tuo diuerſa põdem:maiꝰ et

minꝰ:nec erit in domo tua modius maioꝛ ⁊ mi

noꝛ:põdus habebis iuſtum ⁊ veꝝ:⁊ modiꝰeq̃⸗
PP 4

S= eneie
ſs ⁊ verus erit nibi.Dauid vᷣo de talibo falſari,/ gde coꝛruetis.q.d. Uos decipitis pximũ pecunt ſunna
ii ait in pᷣl. Uerũtñ filij hoim mendaces in ſta / am falſe nüerando: et ego induca ſuꝑ vos bel⸗ arch. N
tens:vt decpiat ipſi de vanitate i idipᷣm. et qa lũ:⁊ opoꝛtebit vos nuerare armiger pecunias G depene
lomõ Pꝛouer.xx.dicit. Põdus ? põdus:meſu veſtras.et inſuꝑ eriq vulnerati et ceſi giadio p/ in de la
ra et meſura:vtrũq; abominabile eſt apud deũ pter peccata vetra. ceſdi ona
Etibidẽ inqᷣt. Statera doloſa no eſt bona.ſ.aaad Eñcimotercio reddit᷑ mercatia illicita ra/ ince ſu⸗
ſalutẽ aie.Et Amos.viij.ðꝛ. Audite hoc qͥ ↄter d tione mẽèdacij ⁊ ꝑiuratois.Adeo em ho nſleen
tis pauꝑem ⁊ deficere faciqᷓ egenos terre dicen/ AUlerna die coꝛrupta eſt ars mercatie: vt 4 mand n
tes. Qn tranſibit meſſis ⁊ venüdabimus mer/ nemo videat᷑ ſare vedere vel minutũ cuiuſiber ſtſenn
ces:⁊ aꝑiemus frumẽtũ vtiminuamus menſu mercis abſq; multiplicibo mẽdacijs:iurament unnyp un
ra:⁊ augeamus ſielũ ⁊ ſupponamꝰ ſtateras do atq; ꝑiurijs. Un Augꝰ.ſuper illud Pſalmiſte. minhe⸗ 4
toſas:⁊ poſſideamus in argẽto egenos etpau⸗ Qm nõ cognoui negodiationc:ait.iiegociatoꝛ lan ln
peres ꝓ calciamẽd ⁊c̃. Sequit᷑. Jurauit dñs ſi auidus acqredi ꝓ dano blaſphemat:ꝓ pcijs re D Nedin
oblitus fuero vſq; ad finẽ oꝑa eoꝝ.et Michee rũ mentit᷑ ⁊ ꝑiurat.ſed hec vicia hois ſunt: non “ ſind⸗
vj.ſcriptu; eſt. Adhucignis eſt in domo impij: arqꝗ.Hecille. Ait ergo mercatoꝛ auarus q iute “ lolutawim
theſauni iniqᷣta ⁊ meſura mioꝛ:ire plena:⁊ ſta / cctiniuſte lucrari deſiderat. Per fidẽ meà tantũ Uurniflnan
tera impia:⁊ põdera ſacelli doloſa:in qͥbo diui⸗ res iſta mibi cõſtitit.imo ꝑ deum tatũ de ea ha⸗ keſunchdun
tes eius repleti ſunt iniqᷣtate: ⁊ habitantes in eaa bere potui:ita ſaluet deꝰaiam mes ſicut veritatẽ Mmuaxrinces
ioquebant᷑ mẽdaciũ:⁊ lingua eoꝝ fraudulenta dico:ꝑ coꝛpus xpᷣi tantũdẽ huius ſile vendituʒ ſktatudanin
in oꝛe ipſoꝝ.Ecce ego cepi ꝑcutere te ꝑditiõe ſu? fuit. Ideo Chꝛyſoſtomꝰſuꝑ Matcheũ ⁊ habet᷑ (Ndnefann
per pcis tuis. Lu comedes et nõ ſaturaberis: lxxxviij.di.c.eij ciens.dicit. Mercatoꝛ ſine men? Wortſomare.
opphẽdes ⁊ nõ ſaluabis:ſemiabis ⁊ nõ metes dacio et ꝑiurio eſſe nõ põt. Et loqᷣtur de auaro gkhnullr
calcabis oliuã ⁊ nõ vngeris oleo: calcabis mu mercatoꝛe qᷣ finẽ ſuũ poſuit in lucro. In q̃ qͥdes 6inumnana
ſtü ⁊ nõ bibes vin. E iniqͥcate multi hodie offendũt.Et ratio huiꝰ eſt: dckriinſto
Ahijs q̊ʒ defectibo ſunt illi q̊ͥ ad decipiẽ qꝛ vc ait Ps.nõ eſt timoꝛ dei añn oculos coꝛuʒ. rcömun
i dos ꝓximos merces humectãt: ſicut fit O inſania nimia boim auaroꝛũ q ſine aliq̃ lu/ Viderden
de pipe:ʒinʒibere:croco:lana ⁊ ſilib:po cro qð ſepe ↄtingit ta iniq̃ offendũt deũ.De tali⸗ Wylres vlen
nendo illa in locis humidis vel aliq̊ modo hu bus ait Ps. Sepulchꝛũ patens eſt guttureoꝝ Woplurn iups
mectãdo:vt ex maioꝛi põdere maiꝰlucrũ repoꝛ/ linguis ſuis doloſe agebãt:venenũ aſpidũ ſub rot Gen l⸗
cent. Cõtra qͥs ðꝛ Eʒzech.xxij. Quaſi lupi rapien labijs eoꝝ.Et Pꝛouer.xx.Malũ eſt:maluʒ eſt Ahoim opiſſor:
tes pᷣdã ad eundẽdũ ſanguinẽ ⁊ ꝑdedas aias didt ois emptoꝛ:⁊ cũ receſſerint tũc gloꝛiabit᷑ſ. (ct diulioren⸗
ec auare ſectãdo lucra. Eapꝛopter ad ectirpädũ decepiſſe ꝓximum duplicitatibo 2 mẽdacijs ſu⸗ Illtervuaftudin
hyunc defeciũ falſita põderꝭ dic t Hieronymꝰ is. Refert aũt venerabilis Beda in geſtꝭ anglo (pontnddaſan.
in c.nõ afferamus.xxiij.q.j.Non afferamꝰſtate rũ li.iij.cxxviij.ꝙ qͥdam ſctũs epᷣs noie Foꝛſeus Uuſclſbich
ras doloſas vt appẽdamus qͥd volumꝰ ꝓ arbi ſemel in ſpũ raptus vidit quãdã vallẽ tenebꝛo⸗ MMotngut
trio dicẽtes: hoc gr ue:hoc leue eſt. Sciẽdũ iñũ ſam in imo poſitam habenteʒ tres ignes gran⸗ inn ſſongl
eſt m Tho.ij.ij.q.lxxvij.an.qꝙ qꝛ vbi res abũ/ des accendentes eam.Et cum interrogaſſet an/ oneenpunn
dant cõſueuerũt eſſe maioꝛes mẽeſure.et ecõtra: gelũ quid hoc ſignificaret. Ille reſpodit. Lres ticgnatieſc
ptinec ad rectoꝛes terraꝝ determiare de mõ mẽ/ ignes ſunt tria iniq̃ᷓ vicia q̃ habẽt negociatoꝛes Urtſos veſtes
ſuraꝝ ſm diuerſitatem copie ⁊ penurie:ac aliss accendentes ⁊ cõſumẽtes totũ mundũ.Pꝛimꝰ illnennirnee
circũſtãtijs legitimis pẽſa: qᷓs ſeruare poſtea ignis eſt mendaciũ ⁊ ꝑiuriũ qð frequẽter cõmit limiendig
debent oẽs ⁊ nullatenꝰ fraudare.Etſilłr diccdũ t᷑ in venditiõe ⁊ emptiõe.Secundus eſt auan lockſtſenien
eſt de nũeratiõe. Et nõ facere ſicut ille capſoꝛ ad cia ⁊ cupiditas vendentiũ ⁊ ementiũ.Terciꝰ vᷣo Ctürn
quẽ veniẽs qdã ſimplex homo vt ſibi daret pe⸗ eſt impietas fraudis ⁊ doli. Recitat eniã Ceſari udnileun
cunia vnius ducati aurei:ille cepit numerare di us in ſuo dialogo:qꝙ i Colonia duo ciues mer otci ut
cens. In noie dei ⁊ virginis Marie ⁊ totiꝰ cu/ catoꝛes venerũtad cõfeſſionẽ:et int᷑ alia dixerũt aacdei
rie celeſtᷣ et ſeptẽ ⁊ octo ⁊ nouẽ ⁊c̃. Poſt quã nu ꝙ cũ multis mendacijs ⁊ ꝑiurijs vẽdebant:qa denſuns de
merationẽ ille ſimplex hõ ꝑ ſe nüerauit ⁊ iuenit alit᷑ vẽdere nõ poterãt.Quibo ↄfeſſoꝛ ait ꝙ ma/ 4 nindtenn
deficere.et reuerſus ad cãpſoꝛẽ. ille dixit ei ꝙ ne ximũ erat pctm:et ↄ dei pᷣceptuʒ:⁊ ipoſuiteis ne tumna
ſciebat nuerare. Et cepitille campſoꝛ iteꝝ nüera de cetero facerẽt.qð cũ illi ſe agere nõ poſſe affir 4 Nlce
re ⁊ dicere. In noie dei ⁊c.et ita fecit apparere ite marẽt niſi vellẽt a mercãtia deficere totaliter.Cõ . nme grun
grũ enmerũ.Cũ aũtille ſimplex hõ iteꝝ ꝑ ſe nu / feſſoꝛ ro gauit eos vt ſaltẽ vno anno exꝑientia, Unneing
meraſſet ⁊ deficere inueniſſet:reuerſus ad cam⸗ facerẽt.Factũ eſt aũt ꝓcurãte demone ꝙ cum i⸗ Unmtaff
pſoꝛẽ rogauit eum vtiteꝝ numeraret.qui cum li hoc ſeruarẽt:ipſo anno nihil lucrati ſunt. ¶ñ 4 ſiumin
vellet inapere In noie dei ⁊c.ille dixit. Rogo vt poſt annũ reuerſi ad cõfeſſoꝛẽ dixerũt ei. Pater ierznnnlaan
noõ no mieò deu neq; ſctõs. Et ita inuẽta eſt illiꝰ obediẽtia tua nobis młtũ fuit nociua:homies i Duningen
fraus cũ magna eiꝰ verecũdia. Cõtra tales inqdt em a nobis fugiũc ⁊ ſine mẽdacio acꝑiurio ni/ un gilikn
deꝰ Ela.lxv. Ilũerabo cos in gladio et oẽs in ce bil bene vẽdere poſſumus. Quib ſacerdos aid W

uninm
nnit
Naunes
9,Jien n
nen
umnaubſb
balntke,
A egaade

nr e
boisſen

alr
dnsllemt

cäin

mocge
nnüfd
MAcke
wetnite

dalngche

csdo fade
s
ninumgtn

hüne

“

mnniani

znt dadea

isfilchuri⸗

Grnidn
rioſresſi

etlihlif
(ce N ,
onmo Nα
Auon
idiin d
done

—

ñäl

RMNrolite timere. tẽptauit vos deus: ſed pſ’ euerate
Aꝛ in bꝛeui habebi gr̃am dei:⁊ bñ vẽde mer/
ces veſtras. Illi ergo credetes ei deliberauerũt

potiꝰ velle pati oẽm pauꝑtatẽ qᷓ; vẽdere cũ men

dacijs: vel aliqd facere cõtra dei pᷣceptum. CIñn
in bꝛeui diſponẽte deo ceperũt eos boĩes plus
ceteris freqntare vti bonos ⁊ iuſtos ac ſanctos
mercatoꝛes:factiq; ſunt valde diuites. Qui ad
coſfeſſoꝛẽ ꝑgentes ⁊ gras egerũt de ſalutari con
ſilio:eoq; peom̃ maximũ eius monitis euitaue⸗
runt:⁊ dei gratia diuites effectiſunt. B

Ecimoqrto reddit᷑ illidta negociatio rõ

d ne diminuciois. Ad cuiꝰ intelligentiam

eſt ſcendũ ꝙ licet ante lapſum pᷣmi pa⸗

rentis.ſ.in ſtatu innocẽtie:oia oib eſſent cõmu/
nia vt inqͥt Clemens in c. dilectiſſimis.xij.q.j.tñ
poſt lapſum eiꝰ diuiſio reꝝ rõnabiliter facta eſt
Apter tria:vt inqͥt Scotꝰ in.iiij.diſt.xv.q.ij. Pꝛi⸗

mo ad excludendã negligentiã:eoꝙ agri ⁊ tere

in ſolitudinẽ vᷣterent᷑ ſi eſſent cões:nã etiã eſſent
cõce colere ⁊ ſemiare. Uidemꝰ em̃ patẽn exꝑimẽ/

to ꝙ de cõib nulli vł pauci curant.et ſic neceſſa

ria hoim ſuſtentatio cito deficeret. Secundo fa

cta eſt rerũ diuiſio ad exdudẽdã inimicicã. Na

ſi oia eſſent cõ munia: ſepe pax rperet᷑. Accide/
ret em̃ ꝙ eadẽ re: eodem eqͥ̊:eadẽ domo:ecodẽq;
agro plures vellent eodẽ tꝑe vti.et ſic magis cu
pidus plura ſuꝑ alios occupare vellet. ſicut de
Nemroch GBeñ.x.legit᷑ ꝙ cepit eſſe robuſtꝰvena

toꝛ.i.hoĩm oppᷣſſoꝛ ⁊ extinctoꝛ:ſᷣm glo. Tercio
faca eſt diuiſio rerũ ad excludendã maliciã:co

taliter via fraudibo apiret᷑. Nam tũc malicio/
ſi puniri nõ poſſent.qꝛ allegarẽt ſe nõ raꝑe alie/

na:ſed ſibi cõia.Et ꝓpter hoc in.ij. Poli.Areſto⸗

teles redarguit Socratẽ ⁊ Platonẽ de cõi vſu
oiĩm reꝝ. Non g licet alicui tollere rem alteriꝰ in
toto nec in parte.ſicut faciũt qͥdaʒ mercatoꝛes et
artifices:maxie ſartoꝛes qͥ pannũ veſtiũ minu⸗
unc⁊ ipſas veſtes ſtrictioꝛes faciũt: acillud ſu⸗
pꝓfluum retinẽt nec reſtituũt:qͥ ꝓpꝛie fures appel
lari pñt. Quidã alij diminuunt pecuniã illiꝰcu⸗
ius eſt:falſe nũerando:marie capſoꝛes qͥ aliqñ
ſtudioſe in terrã denariũ aliquẽ cadere fadunt:
vt inclinet᷑ ille cui nũerant ad capiendũ denariũ
quo incdlinato capite:cãpſoꝛ ſurripit clã q̃ttuoꝛ
ſolidos autqͥnq; de pecunia numerata. Cõtra
bos et ſiłes excdamat ꝓphᷣa Eſa.xxxiij.di. Ue qͥ pᷣ
garis:nõne ⁊ tu pᷣdaberis:cum cõſũmauer de
pdationẽ depᷣdaberis.Et Aug.in q̊ͥdã ſermone

ait. Ue illis qͥ viuũt vt augeant res ꝑituras vñ
amittüt ecernas. 11

Uintodecimo reddit᷑ illicta negociatio
q roõne termiatiõis:qñ.ſ.mercatoꝛes aua⸗
mn nimia cupiditate capti tẽpꝰ nõ ſuũ vẽ⸗

dere pᷣſumũt: ꝓpter terminũ datũ ad ſoluẽduʒ p
ciũ rei vendite augẽtes. Sciẽdũ tñ eſt ᷣm Sco/
tum vbi S. ⁊ Rich.ĩ ſuo qͥdlibet.q.xxiij.ar.iij.
excimatio reꝝ nõ poteſt fien a nobis:niſi ꝑ cõie

CCLXXIX

uralẽ ? pbabilẽ opinionẽ:et debet fieri m iu⸗
diciũ cõe:iuxta illud qð ſcriptũ eſt in.l.pᷣcia rerũ

ff. ad.1.fal:ſq; Pꝛecia rex no er affectiõe ſinglo/
rũ ſed cõiter etimãt᷑ ⁊c. Uerũ qꝛ varie ſunt ho⸗

minũ volũtates ⁊ opiniones.l.qꝛ poterat..ad
trebel. et c. da diuerſitatẽ.ð ↄceſ.p.et c.cũ in ſacrj.
de 9ſe. diſt. iij. Jdeo eadẽ res pot diuerſis pᷣcijs
eximari. Exẽepli gra. Pecia panni ab aliqᷣb exti

mat᷑ decẽ.et ita eſt extimatio pia ꝓ emptoꝛe. Ab
alijs excimat᷑ vndeciʒ.et iſta eſt eſtimatio diſcre/
ta ꝓ emẽte ⁊ vẽdẽte.Ab alijs vᷣo extimat᷑ duode
cim.et iſta eſt extimatio rigida ꝓ emptoꝛe: et fa/
uoꝛabilis ꝓ vẽditoꝛe.qꝛ ſe extendit vſq; ad vlti⸗/
mũ valoꝛẽ. Et qͥlibet hoꝝ pᷣcioꝝ põt qͥs vẽdere
dictã peciã.qꝛ non trãſitlimites ſui valoꝛis ſiue
termios iuſti pᷣcij ⁊ latitudinis eq̃litatẽ.licet em̃
venditoꝛ ſi ei darent᷑ pecunie ſtatim vẽderet pꝛo

decem:volẽs ſe de pecunia adiuuare:volẽti aũt

inducias nõ vult vẽdere niſi ꝓ duodecim:non
cõmittit vſurã.Et rõ eſt.qꝛ venditoꝛ talis nõ vẽ
dit terminũ:qᷓ;uis nõ fadat gram nõ ſoluẽti ſta
tim:ſicut illi q ſoluic cui ꝓ minoꝛi pꝛecio vendit
qᷓ; illi qͥ vult idutias:nõ aũt debitũ valoꝛẽ exce⸗
dit. Si vo.ð dicta pecia vellet tredecim vł q̃ttu/
oꝛdecim rõne mini:ſic ↄmitteret vſurã.ſic młtt
faciũt qͥ ilð qð valct decẽ:rõne termi ꝑ tres mẽ⸗

ſes vł ꝑ gnũ vẽdũt ꝓ qndeci ⁊ qñqʒ ꝓ maioꝛi pᷣ

cio.Qõð repꝛobat᷑ ꝑ eccłiaʒ i cↄſuluit.ð vſu.
Ecimoſetto reddit᷑ negociatio illicita ra
d ctione inobſeruatiõis.ſ.fidei ⁊ ꝓmiſſiõis
qqß in termio cõſtituto ad què ſe qͥs obli
gauit ꝓmiſſiõe:vł ꝓ ſcptura ſeu iuramẽto:non
ſoluit. Et tał tenet᷑ ſatifacere creditoꝛi de oĩ dã⸗
no qð ꝓpt hoc incurrit.ſicut ꝓbat᷑ ꝑ c.ſalubꝛit᷑.
de vſu. ⁊ ꝑ cIſitutꝰ.⁊.c.ꝑuenit.de fideiuſ. Gꝛa
uiter ꝗ̊ peccãt nõ ſeruãtes fidẽ:q̃ etiã hoſti ſeruã
da eſt.c.noli excimare.xxiij.q.j.Quãtũ vo offen/
daãt deũ iobſeruatoꝛes fidei ⁊ ꝓmiſſiõis maxie
iuramẽto firmate:onñdit Hoꝛoſiꝰ li.vj.di.qꝙ cũ
romani ad qᷓſdaʒ ꝓuſĩcias q̃s ibi noiat:legatos
miſiſſent ꝓ pace firmãda:illiq; a gẽtibo diqarũ
ꝓuiciaꝝ recepti eſſent.Facta pace ⁊ iuramẽto fir
mata:illè gẽtes ꝓditoꝛie irruẽtes i eos:illos oc⸗
ciderũt.Qua/ꝓpꝑt ĩ deteſtatõeʒ ꝑiurij ⁊ violatõis
fidei factũ ẽ:vt pãis quẽ tales gẽtes icidebãt ſã⸗
guinẽ emiutteret ꝑ ſciſſuras: anialia vo domeſti
ca ⁊ int᷑ hoĩeſ aſſueta fugerẽt ad ſiuas ⁊ ad mõ
tana:mugiectia ⁊ vlulãtia:caneſq; velut lupi do
loꝛoſ latratibo oberraret. Ipᷣiq; ifideles cũ eoꝝ
iꝑatoꝛe a Lucio ⁊ popeio romão oẽs i cãpo de
uicti occiſi ſt᷑:exceptꝭ qᷓttuoꝛ milib qͥ ſił ad mõtꝭ
cuiuſdã cacumẽ fugiẽtes:diuinũ iudicũ ei eua
ſer̃t.nã ad modũ lapidiſ ↄgelati ⁊ imobiles fci
ita obriguer̃t ꝙ erecti ſtãteſ videbãt᷑ viui:dẽtibo
⁊ ocuł decidẽtibo ſuꝑꝝ crã.Legit᷑ ẽtð qͥdã vſura⸗
rio qͥ ĩ fine vite pnia duc:duos aicos ad ſe vo
cãs ꝙ eẽnt ſui fideles executoꝛes:ab eis exegit fi
dẽ ⁊ iuramẽtũ ꝙ reſtituerent qͥᷣcqͥd malelucratꝰ

mo. xxxiij.

tfuerat. Cui vnꝰ ex eis ꝓmittẽs cũ iuramẽto im/
bpcatus eſt ꝙ ſi hoc nõ adipleret gehennali igne
ſuccẽderet᷑. Aliꝰ vᷣo ſubdidit ꝙ niſi fidẽ ſeruaret

irremediabili lepꝛa cruciaret᷑. Euũ ergo illo moꝛ
tuo pecuniã reunerẽt:nec ꝓmiſſa ſeruarent ſicut
ſibi impᷣcati ſunt diuino iudicio miſerabilit᷑ ꝑie
runt.ZLales iuramẽtoꝝ inobſeruatoꝛes icur/

runt diuinã inimicationẽ ⁊ odiũ. Ideo Jaco.v.

dici᷑. Juramentũ mẽdax ne diligad:bhoc ei odit

dññs. Et Joſue.ix.ðꝛ. Ne cõtra nos ira dei cona
tet᷑ ſi gꝑiurauerimꝰeis. Dicitem dñs Eʒech.xvij
uramentũ qð ſpꝛeuit ponã ſuꝑ caputeius.ſ.

in hoꝛa moꝛtis eũ damnãdo:⁊ eternis deputã⸗

do ſupplicijs. Perfidi qͥʒ ſunt illi mercatoꝛes
qͥ fidẽ nõ ſeruãt ſuis oꝑarijs:dãdo eis mercedẽ

ſuã:faciẽtes cõtra pᷣceptũ Lobie.iiij.ſui li.ca.di.
Quicũq; tibi oꝑatus fuerit aliqᷣd:ſtatim ei mer

cedeʒ reititue:⁊ merces mercẽnarij oino ñ rema

neacapð te. Itẽ ↄtra illud Leui.xix.Nõ moꝛabi
tur opꝰ mercenarij tui apð te vſq; mane.Quia
Ecẽi.xxxiiij.ðᷣꝛ.Qui effundit ſanguinẽ:⁊ qͥ frau/
dem facit mercẽnario fratres ſunt.O igit᷑ deuo

te mercatoꝛ oĩ ſero fac illud qð pᷣcipit᷑ Matthei
rxx.ſ. Uoca oꝑarios ⁊ redde illis mercedẽ ſuam
Et ſica deo bonoꝝ opeꝝ tuoꝝ retributionẽ re

apies ſempiternam. Amen.
Eodem die poſt pꝛandiũ de cõſcientia bona
et de eius conſeruatione⁊ contnmalialoge Ser
r etimacuiata apud deũ hec eſt: ĩma

culatum ſe cuſtodire ab hoc ſeculo
Zaco.j.⁊ in epiſtola occurrend do/

minice. Dicit Seneca in li.de remedijs foꝛtuito

rũ.ca.ij. Peregrinatio vita eſt:cũ multũ ambu⸗

laueris tunc demũ redeundũ eſt. Quapꝛopt᷑ vt
inqͥt Franciſc de mayro.in ſermone ſecũde ferie
poſt paſca:qlibet ania fidelis debet ſeruare du/

odecim leges pegrinoꝝ in hac vita.Debemꝰ nõ

cq; eſſe tanq; ꝑegrini ⁊ aduene in b̊ ſeculo: vt ait
Rearsparerno ſter Franciſcꝰ in ſua regula. Nos
em̃ ſumus illi ſpũales Abꝛae filij de qᷣb dictuz
fuit ipſi Abꝛabe Geñ.xy. Scito pᷣnoſcẽs ꝙ fu⸗

tuꝝ ſit ꝑegrinũ ſemẽ tuũ in terra nõ ſua. Pꝛi/
ma lex pegrini eſt ꝙ a ſua patria ⁊ regione ſpõ/

te diſcedit.Et ꝑ hoc diſtinguit᷑ a fugitiuo vł exu

le. Ideo ðꝛ de Abꝛahã Beñ. xij. ꝙ deſcendit in

egyptũ vt pegrinaret᷑ ibi. Sic aia debet ſpõte di

ſcedere a regiõe ꝓpꝛia carnis in qᷓ eſt oꝛta: qᷣa dũ

inqᷣt Dauid pᷣſl.xliiij. Obliuiſcere populũ:
domũ patris tui.Domꝰ em̃ patris noſtri eſt ca⸗

crearet᷑ a deo fuit in carne infuſa. Egredit᷑ aũta

regkone carnis:dũ ab eiꝰ indinatioibo ⁊ incita⸗

mentis diſcedẽs:motu ani ⁊ affectiõe ad ſuꝑio

ra cõſcendit:iuxta illud ad Coł.iij.Que ſurſum

ſunt q̃rite:nõ que ſuꝑ terrã.Qui em̃ in came ſũt

deo placerenon poſſunt:ad Rom wllj crideo
u tuuz et

ro:quã o parre noſtro recepimus:vt in ea q;diu
hic viuimꝰ habitemus. Eapꝛopter Geñ.xij. ait

dñs. Egredere de terra ma ⁊ de cognationetua
et de domo patris tui:et vade in terra quã mon

ſtrauero tibi.et Eſa.xlviij.iteꝝ inqͥt. Egredimini
de babllone:fugite a chglacts. gecs 2

Excunda lex eſt ꝙ ꝑegrinꝰ ꝑ rectã vis in⸗
8 cedit:nõ qrens diuerticula:ne foꝛte non
attingat tminũ ꝑ erroꝛeʒ vie.Et ideo ſe

pe inqͥrit de recta via vt nõ ꝓlonget iter ſuũ.Cũ
igit᷑ via pegrinatiõis nr̃e ad celuʒ ſit lõga:iuxta

iliud.iij. Regũ.xix. Adhuc grãdis via reſtatti⸗
bi. Et Eſa.xxiij.dici Ducent eũ pedes eiꝰ longe

ad ꝑegrinãdũ:debemꝰ ꝑ rectã viã vᷣtutũ icede⸗
re:nõ eũdo ꝑ obliqua vicioꝝ itinera.ſed ꝑ viaʒ
mãdatoꝝ dei qua puenit᷑ ad celuʒ. Match. xix.
Si vis ad vitaʒ ingredi:ſerua mãdata.Utpoſ⸗
ſimꝰ dicere deo cum PsS. Uiam mãdatoꝛũ tuo
rũ cucurri cũ dilataſti coꝛ meũ.ſᷣnãtes illð Den
tero.v. Non dedlinabi neq; ad dextero neq; ad

ſiniſtrã:ſed ibitis ꝑ via quaʒ pᷣcepit vobis dñs

de veſter:vt viuatis ⁊ bene ſit vobis. M

Ercia lex ꝑegrini eſt ꝙ non retrocedit cũõ
t ceperit ꝑegrinari. Sic nos qui a patria

carnis ⁊ vicioꝝ diſceſſimꝰ nõ debemus

retrocedere.qꝛ vt ait ſaluatoꝛ Luẽ.ix.nemo mit⸗

tens manũ ad aratrũ ⁊ aſpidẽes retro aptus eſt
regno dei.

4

Uarta ler eſt ꝙ pegrinus in terra ſue ge

q grinatiõis nõ ſubſiſtit.qꝛ ſi ibi notabili⸗
ter ⁊ vlctimate ſubſiſteret:nõ ꝑegrinꝰ ſed

indigena reputãdus eſſet:⁊ nõ aduena:cum tñ

omnis ꝑegrinus ſit aduena:iuxta illud Pſal⸗

miſte Aduena ſum ego apud te ⁊ ꝑegrinꝰ ſicut
oẽs patres mei. Et ideo qꝛ in terra ꝑegrinatio/

nis ſue nõ ſubſiſtebat:ſubdit. Remitte mihi vt
refrigerer pꝛiuſq; abeam ⁊ ampliꝰ nõ ero. Sic

ergo ⁊ aia fidelis nõ debet ſubſiſtere in delecta⸗
tione reꝝ huiꝰ mũdi in qͥ eſt ꝑegrina:ſed ad pa⸗

triã feſtinare.qꝛ vt ðꝛ ad Hebꝛe.xiij. Non babe
mus hic ciuitatẽ ꝑmanentem:ſed futuram inqͥ⸗
Uinta lex eſt ꝙ ꝑegrinꝰ amicicias nõ q̃
q rit.qꝛ ad amicos ꝑtinet pariter cõuerſa⸗
ri:⁊ ſibi inuiceʒ cõicare:qð nõ põt facere
ꝑegrinus.alit᷑ eoꝝ amicida ⁊ ꝑ ↄſeq̃ns ↄuerſa/

tio foꝛet ei nocua.Etideo qꝛ ꝑegrini auulio ſũt
hũano deſtituti:eos ſingulariter deus reſpiat.

Vnñ Deut. x. ðꝛ ꝙ dñs amat ꝑegrinum:⁊ datei
vicũ ⁊ veſtitũ. Sic̊ ⁊ nos non debemꝰin bac
ꝑegrinatiõe q̃rere amiciciã boim mundanoꝛũ

etr buiꝰſeculi voluptatibo deditoꝝ:ne nos ab iti
nere noſtro retardẽt.qꝛ qͥᷣ tetigerit picẽ inqͥnabit᷑

ab ea Ecẽi. xiij. Et inimici hois domeſtici eius
8 Erta ler eſt ꝙ ꝑegrinꝰ in terra peregrina
tiõis delecatiões nõ appenit. qꝛ ipoſſibi
le eſt aliquẽ ꝑfecte delectari i monu exiſtẽtẽ. Sie

ſpnidcheiſcn

dei Polncß)

ſanaccliseq

(sſniarareſcu

günolrnmn
— ſuilul

2

rhaediudtſen

hceſopenonn

lauulacke
1 Pomas den
niſare
Nitienpotn.
nalart⸗
Mienau0i Be
t cſuscs
Pcgor nost

Wð

iunonpoſane

0

Mndanſenon

4½ üntnde

rdioſcſcnr⸗

(mlacke

nondignn
oltſtan Rn
bihocrrpolſene:
Scanianolr
linoopfficed
Wunöehußſ
Doicoligarag s
Mſaizafligit
ſſenolernobe
ſweqzſcgucns v
Muruurallua⸗
indlorcöarn
nngi
Mütdes
1 an
(opotnd
Gnniy iniin
n mneated⸗
nibobtutgii
Cdemonlvok
lngghinaltie
Ktüpgunin
ftentlantälnd
Cannbltnt
Chcgnnmnds:

NS
nigiſ
uum
„ 1
eenanin
Glaneſtnnn
Glic
ricſni ,
Nsaſiun

Wyi M
nanidn
lunnitni,
Pangg

cr hsdie

tenonmnettd
Slnun

idioan znd

—

rerrgrr

no Adenn nd
iuge dat

udir nris
5RN. ,
u Ronch
amnot nicn

ſubitnndcrn
Notuſtdde
Ncrtriſndn

rmmr iuſ

poriptfuen

Neins utg

egrnaurtoft
ruerdeus nii
canmnum:
4 donmiitn
hoin
giorumhi
cetirſin
dis inn

Z „
udt

ergo ⁊ nos in bac vita delectationes ſenſuales
no debemus appetere:q̃ extinguũt ſpũalia cha/

riſmata. Ideo in huiꝰ figura dici Hiere.xxxv.

ꝙ Jonadab filꝰ Rechab pꝛecepit filijs ſuis vt
vinũ nõ biberet in terra ꝑegrinatiõis ſue:nec in
ca domũ edificarẽt aut plãtarent vineã:vl alijs
delectatiõibo inſiſterent. H

Eptima lex eſt ꝙ ꝑegrinꝰ in terra pegri⸗

8 natiõis ſue non querit hereditatẽ: qꝛ eſt
terra aliena ⁊ ibi nõ vult habere requies

Sic ania nr̃a cũ pater eius nõ ſit de terra ſed ce
leſtis:nõ debet q̃ rere hereditatẽ terrenã ſed cele/
ſtem. de qᷓ Ps. inqͥr. Etem̃ hereditas mea pᷣcla⸗
ra eſt mihi.Etiteru.Oñs pars hereditatis mee.

Qui aũt vultin terrꝭ hereditatem hr̃e:ponẽs in

terrenis ſpem ſuã: iuſte puat᷑ hereditate ſibi de⸗

bita in excelſis.De q̊ Ecci.iiij.ðꝛ. Hõ cũ moꝛtuꝰ
fuerit hereditabit ſerpẽtes.i.demones:q̊rũ vnꝰ

in ſpecie ſerpen pᷣmũ decepit parentt. R
Lctaua ler eſt ꝙ ꝑegrinus in tra ſue ꝑe⸗/

o grinatiõis de negocijs ciuiũ nõ ſe intro

mittit.qꝛ ſicut eſt ignotꝰ ita ei aliene pa⸗/
trie facta ſuntignota. Nullus autẽ bene põt de
ignota cauſa iudicare:et ideo ꝑegrini nõ conſti
tuunt᷑ iudices. Uñ Geñ.xix.dicebant ſodomite
ad Loch. Ingreſſus es vt aduena:nunqͥd vtiu

dices. Ita ergo ⁊ nos non debemus de alienis
factis mnłtũ curare ſeu nos intromittere:ſed pe⸗
regrinationi noſtre attendere. Quia vt ait m⸗
bꝛoſiꝰ in qdam ſermone:qͥ curis terrenig e im/

plicat: a dno ſe ſepꝑat.

Ona lex eſt ꝙ ꝑegrinꝰqᷓ;uis nobilis ſit:
n tm in terra allena nõ extollit᷑ nec ſuperbit
nei indigenas cõtra ſe ꝓpuocet:ſed hũilit
loquit᷑.ſicut Ruth dicens ſuilibꝛi.ij.ca. Uñ mi
hi hoc vt noſſe me dignareris pegrinam mulie
rẽ.Sic ania noſtra licet ſit nobiliſſima:qͥa a no
biliſſimo opifice deo creata:debet hũilis eſſe in
ꝑegrinatiõe huiꝰ ſeculi in qͥ̊ eſt coꝛruptibili coꝛ/⸗
poꝛi colligata ꝑ qð aggrauat᷑ Sap.ix.et mulq

milſerijs affligit᷑ Job. xiij. Et ideo debet huilia /
ri ſicut mulier nobilis ignobili viro ſocata.ma

xime qꝛ ſequens vicia ipſiꝰcarnis eſt beſtijs cõ/⸗
parata:iuxta illud Pſal. Hõ cũ in honoꝛe eſſet
nõ intellexit:cõparatus eſt iumentis inſipiẽtib⸗
et ſimilis factus eſt illis. ́MU:ð
Ebet aut ꝑegrinus eſſe aſtucus ⁊ ſibi pᷣ⸗/
d cauere diligent a ꝑiculis:qꝛ ſepe ꝓdit᷑ a
ſſoclo:occidit᷑ ab hoſpite ⁊ ſpoliatur a la
tronibo.Et ſimiliter ania nr̃a facere debet q̃ a ſo

cia carne ꝓdit᷑:⁊ ad moꝛtẽ eternã ducit᷑ a mũdo

in qͥ hoſpitat᷑:gladio pcti pernecat᷑:⁊ a latronibꝰ
id eſt demonibo oibo vᷣtutib ſpoliat᷑. Solẽt au
tem ꝑegrini aliqñ caãtare in itinere ad releuãduʒ

tediũ ꝑegrinatiois. Et ſiłr qͥlibet noſtruʒ debet

facere laudãdo deũ:⁊ dicere cũ ꝓpheta pᷣſ. cxviij
Cantabiles mihi erant iuſtificationes tue:in lo

co ꝑegrinatiõis mee. Item poꝛtãt argentum in

ſcarſella:ſiue aurũ ꝓ faciendis expenſis in vis:
et qtidie cõputant ſumptus ne ſibi deficiãt:⁊ cõ
ſiderant quantũ expenderũt.Et ſimiliter nos in
hac ꝑegrinatiõ debemus ſemꝑ habere in ani⸗
ma noſtra ? nobiſcũ poꝛtare gram dei: de qᷓ di⸗
ci Pꝛouerb. xxij. Sup argentu er aug gra bo⸗

na.ipſa em nobis faciet expenſas in itinere. Vñ

Paulo inqͥt chꝛiſtꝰ vt hr.ij.ad Coꝝ.xij.Suffi⸗

cittibi Paule gratia mea. Debemꝰ inſuꝑ ſum⸗

ptus cõputare.i.qualiter vitã noſtrã expenden
mus q̃tidie cogitare:iuxta illð Senece in.iij.de
ira dicentis. Quotidie animꝰ noſter ad rõnem

reddẽdã vocet᷑ ⁊c̃. Solẽt etiã ꝑegrini inſignia q̃
dam deferre vt hoies ꝓpuocent ad ſibi benefaci⸗

endũ:⁊ ſint ſecurioꝛes ad ambulandũ.Et ſimi/
liter nos debemꝰ deferre inſignia deuotionis ⁊
ſctitad qͥb ⁊ hoĩes nobᷣ affident᷑ ⁊ demones ab
offenſioe nr̃a repellent᷑:qbo inqͥt deus Eʒech.ix.
Suꝑ quẽ videri thau nõ occedatis. LCL
Ecima lex eſt ꝙ ꝑegrinus in domo reci⸗
d pit᷑ aliena. Ideo dicebat Job.xxxj. ſui li⸗
bꝛi ca.Foꝛis nõ remãſit ꝑegrinus:⁊ do⸗
mus mea viatoꝛi patuit.Sic ergo ⁊ aia noſtra
debet reputare domuʒ coꝛꝑis in q̃ babitat alie
nã:⁊ ſeipſam ibi ꝑegrinã ⁊ hoſpitẽ.Qð eſſe veꝝ
patet.qꝛ de domo ſua nemo expellit᷑ inuitus ac
violẽter. Ania vo noſtra poſtq; in coꝛꝑe fuerit
modico tꝑe hoſpitata expellit eũ violẽtia tanqᷓ;
de domo aliena. Et ideo ſicut filia reg i domo
ignobili deſpõſata cupit ad domũ patris redi⸗
re:ſoluto vinculo matrimonij:ita aia debet de⸗
ſiderare ad domũ patris celeſtis accedere poſt

coꝛꝑis ſolutionẽc:iuxta illud Eccs.xij. Reuerta

tur puluis in terrã ſuã vñ erat:⁊ ſpũs redeat ad
deum qͥᷣͥ fecit ulum. ☚
MNaãecima lex eſt ꝙ ꝑegrinus ſuſtinet in⸗
v iurias ⁊ incõmoda multa in peregrina
tione ſua:⁊ poꝛtat capellũ atq; matelluʒ
vt ſe defendat a ſole ⁊ aqͥs.Sic nos in hac vita
ꝑegrini debemus ſufferre oppꝛobꝛia ⁊ q̃ſcunq;

cribulatiões tꝑales:habẽtes capellũ charitatis

q̃ oꝑit multitudinẽ peo*† Jaco.vl.et mãtellum
patientie ↄ oẽs aduerſitates.et eſſe de illis de qͥ⸗
bus dicit glo.in.l. Papinianꝰ.S.ſed nec ipube⸗

ris. ff. de inoffi. ceſta. ꝙ habent mnãtellũ ad oẽm
ventũ. Ut aũt poſſimus pꝑſeuerare in itinere: de
bemus ſicut ꝑegrinꝰ baculuʒ in manu poꝛtare

id eſt in deo ſpem noſtrã ponere:⁊ dicere cũ Da

uid pᷣſ.xvij. Diligam te dne foꝛtitudo mea: dñs
firmamẽti meũ ⁊ refugiũ meũ ⁊ libatoꝛ meus.

Poſſumꝰ q̊ʒ dicere ꝙ ſic ꝑegrini vtunt᷑ baculo

ad ſuſtẽtatiõeʒ:ad fluuioꝛũ trãſuadatiõeꝶ ⁊ ad
malaꝝ beſtiaꝝ pcuſſiõeʒ.ita nos ðbemꝰ vti ba⸗
culo crud ad ſuſtẽtãdũ nos ĩ affliccõibo tribula

tionũ.qꝛ vt ait Gꝛe.i moꝛa.ſi paſſio dñi ad me⸗
moꝛiã reuocet᷑ nibil ẽ adeo durũ qð ñ eqͥ aio to

leret᷑. ydeo ad Heb.xij.inqᷣt apłus. Recogitate
ci qᷣ talem ſuſtinuit a pcõꝛiby aduerſus ſeme⸗

Bermo

ipᷣm cõtradictionẽ: vt nõ fatigemini anis veſtr
deficientes. Scðo debemꝰ vtl baculo crucis ad
temptationũ huius mũdi ⁊ carnis tranſuada⸗/
tionẽe:vt poſſimꝰ dicere illð Ger.xxxij. In bacu⸗
lo meo tranſiui ioꝛdanẽ iſtũ. Tercio debemꝰ eo
vti ad beſtiaꝝ.i.demonis ꝑcuſſionẽ.qꝛ Eſa.xxx
8p2. A voce dni pauebit Aſſur virga ꝑcuſſus.Et
CXbꝛy.ait. Ubicunq; demones baculũ crucis
vident territi fugiunt:timentes baculũ quo pla
gam acceperũt. X

—

Olent aũt ꝑegrini trib vicibo itrare ho/
s ſpitium in die.ſ.mane ad pꝛadendũ. ve/

ſpere ad cenandũ ⁊ doꝛmiendũ ac qᷣeſcẽ
dũ:et meridie ad collationandũ.Et ſimilit¶ nos
ſaltẽ ter in die debemus intrare hoſpitiũ oꝛatio

nis:in q̃ refict᷑ ania. Pꝛimo mane dicẽdo deo

cũ PsS. Mane aſtabo tibi ⁊ videbo.Scðo ve⸗/⸗
ſpere dicendo deo cũ eodeʒ. Dirigat᷑ dñe oꝛatio

mea ſicut incẽſum in cõſpectu tuo:eleuatio ma⸗

nuũ meaꝝ ſacrificiũ veſptinũ. Itẽ. In pace i id
ipᷣm doꝛ mis ⁊ reqᷣeſcã. Lercio debem intrare

hoſpiuũ oꝛatiõis in meridie et dicere rpᷣo illud

CLan.j. Indica mihi quẽ diligat aia mea:vbi pa
ſcas:vbi cubes in meridie. Iſta aũttria hoſpi⸗
tnia intrabat Dauid tanqᷓ; ꝑegrinus expertus:qͥ
inqt p̃ſ.liiij. eſꝑe: mane:⁊ meridie narrabo et
annũciabo:et exaudiet vocẽ meã.

NUodecima lerx eſt ꝙ ꝑegrinꝰ in terra ꝑe/

d grinatiõis ſꝑ ad patriam redire anhelat

qꝛ oĩia naturaliter appetunt locũ ſuũ.Et

ideo ð Geñ.xxxj.ꝙ Laban dirit Jacob. Ad tu

os redire cupiebas: ⁊ deſiderio tibi erat domꝰ

pati tui ⁊c̃. Sic ̊ ⁊ aia nr̃a in hac lachꝛymarũ
valle cõcluſa debet ſꝑ ad patriã celeſtẽ anhela/
re:dicẽs cũ Paulo ad Phił.j.Cupio diſſolui ⁊

elſie cum chꝛiſto. Quia vo has pegrinoꝝ leges
pauci obſeruãt:⁊ ſolus dñs Jeſus facꝰ ꝓ nob

hpincarnationẽ pegrinꝰ illas pfectiſſime obſer⸗

uauit:ideo ei dictũ fuit Cu.xxiiij. Tu ſolus ꝑe⸗
grinus es in hieruſalẽ. Cui ſi placere volumus
debemus nos imaculatos cuſtodire ab hocſe

culo:vt dicũt vᷣba ꝓpoſita. Suꝑ qͥb verbis de

müdicia aie ⁊ bona cõſcia tractare volẽtes:tres

cõſideratiões faciemꝰ. Pꝛima dicet᷑ declaratio⸗

nis. Scða ↄſeruatiõis. Tercia ↄtrariatiõis.
PDars pma de q̃litatis ↄſcie declaratiõe. Z

Rimo in hac ꝑte videnda eſt ↄſciẽtie
p diffinitio. Pꝛo cuiꝰ dedlaratõe eſt ſci⸗
qꝙ; ↄſcia hʒ oꝛtũ ex naturali iudicio ra

tionis:qð dicit᷑ lex intellectꝰ:⁊ ab eo eſt deducta

ecr daiuata vt q daʒ ↄdluſio:verbigfr̃a. Fit em̃ in
gia vel in mẽte hois qͥdam ſillogiſmꝰ:cuiꝰ ma/

ioꝛẽ pᷣmittit ſindereſis dicẽs.Oẽ malũ eſt vitan

dũ. Minoꝛẽ vo aſſumit rõ ſuꝑioꝛ dicẽs.Adul

teriũ eſt malũ qꝛ a deo ꝓhibitũ:rõ aũt inferioꝛ
idẽ affirmat eſſe malũ:qꝛ eſt iniuſtũ ⁊ ihoneſtũ

Et tũc ↄſcia infert ↄduſionẽ di.Ergo adulteriũ

xxXII

eſt vitandũ. Pꝛopterea ðꝛ ↄſcia q̃ſi cõdudens

—

ſcia:eoqꝙ ↄſcia rõne pᷣdictoꝛu.ſ.ſindereſ ⁊ rõnis
ſuꝑioꝛis ⁊ inferioꝛis ↄcluſionẽ infer. A
St aüutſindereſis vt diffinit Augꝰ.in li.

e ð baptiſmo ꝑpuuloꝝ:lumẽ innatũ ⁊ aie

cxreatũ: qᷓ dirigimur ? mouemur adfa

ciendũ ea qᷓ ꝑcinet ad vitationem culpe ⁊ pene⁊
adeptionẽ głie.Hec ille. Eſt g ſindereſis q dam
generalis habitꝰ ſiue cõnaturale lumẽ:cuiꝰacꝰ

vel officiũ eſt a pctõ retrabere hoieʒ murmura⸗

do ↄ pctm̃ ⁊ indinare ad bonũ:vt ait b. Tho.in

pma pte ſũme.q.xvj.ar.j.⁊ in q̃ſtionibo diſputa

tis de vicate.q.xvj.de ſindereſi.ar.j.i coꝛꝑe q̃ſti/
onis.et Alex.de ales.in.ij.ꝑte ſũmei tractatu de
ſindereſi. Ratio vo ſuꝑioꝛ ⁊ inferioꝛ nõ ſũt di⸗
uerſe potẽtie:ſʒ vna eadẽq; potẽtia q̃ ſᷣm diuer⸗
ſa officia ⁊ diuerſos acꝰ diſtinguit᷑.vñ appellat᷑
ſuꝑioꝛ inq;tũ diſcernit aliqͥd ꝑ reſpectũ ad ſuꝑi
oꝛa ⁊ et᷑na:vt ait Augꝰ.xij.de ciui.dei.Dici᷑ aũt
inferioꝛ inq;tũ diſcernit ꝑ reſpectũ ad inferioꝛa:

vt declarat b. Tho.j.ꝑte ſũme.q.lxxix.ar.ix.ĩ coꝛ
poꝛe q.⁊ in q̃ſtiõibs diſputa de vitate.q.xv.de

rõne.ar.ij.⁊.iij. Qñ ̊ ſindereſis aliqͥd i mete pᷣ⸗
ponit:⁊ rõ ꝑ reſpectũ ad deũ ſeu ſuꝑna vel etiaʒ
inferioꝛa illi aſſentit:tũc ↄſcia cõdudit.vñ Hu⸗
go ð ſctõ vic.ij.de aia ðt.Conſcia eſt coꝛdis ſcia
eciðo ðꝛ q̃ſi cũ alio ſcia. Papias aũt ꝓut refert
Arch.i c.ſtatutũ.S.aſſeſſoꝛẽ.ð reſcp.in.vj.ait.q;
ↄſcia eſt co gitatio coꝛdis ſuijpſius. B
Ecundo de ↄſcia videnda eſt eꝰoꝑatio.
68 ꝛo cuius dedlaratiõe eſt notandũ pᷣm
bo. in.j. pte ſũme.q.lxxix.ar.xiij. et iten
in q̃ſtiõibo diſputaj de vᷣitate.q.xvij.⁊.j.ij.q.ᷣxix
ar.v. ꝙ triplex eſt acꝰ ↄſcie. Pꝛimꝰ eſt teſtificari
depᷣterito inq;tũ ↄſcia ꝑhibet teſtimoniũ ſic illð
in q̃ ſeptũ eſt aliqᷣd teſtificat᷑ de eo ſiue ſitbonuʒ
ſiue malũ. Un apłs ad Roma.ij.ait. Teſtimo

niũ illis reddente ↄſcia eoꝝ. Et Augꝰ.xj.q.iij.c.

cuſtodi.dicit.Qñ deus iuderx erit: alius teſt qᷓ;
ↄſcia tua nõ erit. Inter iuſtũ iudicẽ ⁊ ↄſciam tu
am noli timere niſi cãm tuam. Et Ecci.vij.dicit᷑.
Scit ↄſcia tua ꝙ tu crebꝛo malediriſti alijs. Et
Seneca in li.de moꝛibo ait.TLuta ſcelera eſſe nõ
poſſunt.quia et ſi latendi facilitatem habeãt: fi⸗
duciam nõ habẽt. Et ideo ibidẽ iteꝝ dicit.Nul⸗

lum conſciũ peccatoꝝ tuoꝛũ magis timuer q;

reipſum.Alienũ em̃ potes fugere:te nunqᷓ;. Cõ/
ſcientia em eſt velut ſpeculũ quoddã in quo ra
tionis oculus tam qð indecẽs qᷓ; qdð decens eſt
poteſt ſpeculari. —TE
Ecũdus actus ↄſde eſt accuſare ⁊ excu/
8S ſare:ac repᷣhẽdere ⁊ remoꝛdere de malo
cõmiſſo et bono omiſſo:iuxta illud ad
Roma.ij. Inter ſe inuicẽ cogitanonũ accuſan⸗

tiũ aut defendẽtiũ i die iudicij:cũ iudicabit dñs

occulta.et Augꝰ.xj.q.iij.in cunci. Quem ↄſa
entia defendit liber eſt int accuſationes. et liber
ſine accuſatiõe eſſe non poteſt ſi ſola conſcientia

”s

nikig lnn
crotin
6 ntſn
clndanß
uglinnit
werevo Sre

giluter ſith

ndumn.
Orlelu'dien
iinigginnnu
obtüſagdi

aodid uri

— — —.—

GowmcRKnniD

Etgdiis Bonan

Kulintdlcn
GNußhoͤtgn
Gigäntnnge.
Nontaceyinde
tunüicaſin
alseroncn
ſonama fomm
tdpca
Gltactcon
edrqllofacer
glcgegſciacrn
ſonedeoacun
Cuſolſclgana
Nlljcgoctprrr
lemthinol etal

— =

=nä

Monereraucill

Cn Ktirnintel
Pli derektil
Mleumii..,.
nn ſimmettftcan
mimmned Tho⸗
Nderanmreg
ode c
ſeſoan
cin
nrondäete
Uefnorohtun
ſigztamgc
nlmiengun
Goßfoeninihic
ſtanciſinden
hnocſunra
fitinent
Gumanlirdee
ies, Aſtorn
Planulurnil

in
Neikin.
ris
imin
nclarte
4
ucarkſth
Kunentr
Mömumi
rudhn

-

mnniſi),
niſn
ngtig
anima
eandadi

Penizdinicn
Aglerarin
detignn
isalasin
ſcuſoguagn

cocrfi
Nſcnt ntsi
nza,
iins 3
Genccton⸗
nötckumntifn

iagich
uupeinang, W

ALgeean

Perarhm
ttinoniſels

e/ eſen
ec e.

uin Lcino

er ns in 6
diit ſdnn

1buni
Luulandens
ln uſ

õl

WrnGni l9
Gotainton

öhendann

„

Kacnrtab

montl
ſotunid
Stmminnl
S
nt,u
nnsr

e h fhfhWwè

Folium

intus accuſet. Iſte acꝰpõt dici eramiatio cõſcie
inq; tum ↄſcia examinat ea q lam facta ſunt: an

ſint bn facta vel nõ:vt dicit Cho.vbi S. D

Ercius acus ↄſcie eſt ligare vel ſoluere.
t Uiñ inqᷣtb. Tho. vbi S. ꝙ ſicut ligatus

coꝛꝑauter habet neceſſicatẽ cõſiſtedi ĩ lo

co vbi eſt ligatꝰ:⁊ aufert᷑ ei ptãs ad aliũ locũ di⸗

uertẽdi:qꝛ alibi nõ poteſt ire:ſic ↄſcientia ica ob
ligat voiũtatẽ ad aliqͥd faciendũ vel nõ facẽdũ
ꝙ; nõ pot aliud ſine pcõ facere vel omittere q; il
lud qð ſibi dictat ipſa ↄſcia. Uñ ad Rom̃.xiiij.
ait apłus. Omne qð nò eſt ex fide pam̃ eſt. Su
per qͥ verbo Ambꝛoſiꝰ i glo. dicit. Omne qð fit
etiã ſi in ſe ⁊ de ſe ſit bonuũ:⁊ tñ nõ ſit ex fide.i.cõ⸗
tra ↄſciam:vt.ſ.credamuseſſe malum: pecm eſt
Hec ille.Cuiꝰ dicuz intelligit᷑ de eo qd fit cõtra
cõſcientiã pcti moꝛtalis: vt qꝛ eſt pceptuʒ facere
vel ꝓbibitu.ſicut dicit glo.in c.omes.S.ec hijs.
xxvuij.q.j. Uñn ſi ↄſcia dictaret aliqͥd faciendũ ſo
lũ ꝑ modũ ↄſulij vel ꝑſuaſiõis:nõ obligaret ad
moꝛtale:vt inqᷣt Tho.in.ij.diſt.xxxix.arci.iij.Oi/⸗
cit ̊ btũs Bona.in.ij.diſt.xxxix.ar.j.qiij.ꝙ con
ſclecia aliqn dictat aliqd faciendũ qð eſt ſᷣm le/
ge dei ad qð hõ tenet᷑ ec debito.et hoc eſt clariſſi
mũ ꝙꝙ eũ aſtringit. Aliqñ dictat qð eſt ↄtra legẽ
dei:vt facere vindictaʒ ⁊ hmõi.et tũc nõ obligat
ad faciendũ:ſed ſimpłr ligat ad ſe deponendũ.
qꝛ talis erronea ↄſcia contraria diuie legi tenet
holiem erxtra ſtatum ſaluq. Si em faciculud qð
ↄſcia dictat:peccat moꝛtaliter.qꝛ facit ↄtra legeʒ
dei. Si facit cõtra ↄſciam:moꝛtaliter etiã peccat
qꝛ credit ꝙ ũlo facere ſit moꝛtale pcm̃ ⁊ deo di⸗/
ſplicere:et ſic facit in cõtemptũ eius:qᷓ;uis illud
foꝛte deo placeat in ſe.Oeus em non attendit fa

ctũ ſolũ:ſed qͥ anio fiat.Aliqñ vᷣo conſcia diccat

aliqᷣd qð eſt pter legem dei: vt leuare feſtucã de
terra ⁊ hmõi.⁊ talis tenet᷑ aut ipſam cõſcentiaʒ
deponere:autillð facere:aliter pem̃ moꝛtale in/
currit. Et ita intelligi᷑ ilud extra de ſimo.c.ꝑ tu
as.el.qij.? de reſti.ſpolia.c.litteras.⁊ de pᷣſcpt.c.fi
nali. ⁊.xxviij.q.j.c.oẽs.S.ex hijs.ſq; Oẽ qð fit cõ
tra ↄſciam edificat ad gehenno. Et hanc etiã ſen
tentiã tenet b. Tho.vbi S. et in qſtionibo diſpu/
tat de veritate.q.xvij.⁊.j.ij.q.xix.ar.vſ. E
Ercio de cõſcientia vidẽda eſt eiꝰ varia⸗
t tio. Pꝛo cuius declaratione ſciendũ eſt
Fm Alexãdrũ de alles in.ij. ꝑte ſũme:q;

multe ſunt differẽtie hoim circa ↄſdam ſuaʒ di/

uerſimode opinantiũ ſeu credẽtiũ.Dicebat autẽ

qͥdaʒ pᷣdicatoꝛ ꝙ caligarij nõ habẽttot foꝛmas

ſotulariũ q̃t repiunt᷑ foꝛme ↄſcientiaꝝ.Unuſqͥſ
qʒ; em foꝛmat ſibi cõſcientiã ſuo modo.Sed de

p̃dictis cõſciaꝝ diuerſitatibo tm aliq̃s referemꝰ
ꝛimo em̃ ſunt aliqui qui ſciũt certitudinalit᷑

enõ habere bonã cõſcientiã:vt hij qͥ ſciũt ſe eſſe
in moꝛtali pctõ actu:vel in pꝛopoſito non peni⸗
tentes.Et iſtoꝝ mala cõſcientia aliqñ dicit᷑ coin
quinata:iuxta illud ad Thi.j. Coinquinate ſũt

CCLXXXNI

eoꝝ mens ⁊ conſcientia. Aliquãdo ðꝛ cauteria/⸗
ta.j.ad himo.iiij. Habentes cauteriata cõſci⸗

entia.i.coꝛruptam pꝛaua cogitatiõe:et aduſtaʒ

male cõcupiſcẽtie igne. Nam cauteriũ eſt coꝛru

ptio carnis ex igne vel per ignem facta. Aliqus⸗/

do appellat᷑ ꝑturbata conſdentia.de qua Sap̃.
xvij.dict᷑. Semꝑ em̃ pᷣſumit ſeua ꝑturbata cõ⸗
ſcientia.ſ.malũ ſuper ſe venire debere. ſicut fecit
cayn Ben.iiij. dicens anteqᷓ; puniret᷑ a deo p ti⸗
moꝛe. Uagus ⁊ ꝓfugus ero ſuꝑ terraʒ:omnis
qui viderit me occidet me.Et GBꝛeg.in moꝛalibo
inquit.Dum nulla bonoꝛũ operum cõfidentia
fulct᷑ anima:intueri in ſũma trepidat qa ipſam
conſcientia accuſat. Nam timoꝛ qui in deſpera⸗
tionẽ inducit:ex mala conſcientia ꝓuenit. Ideo
Chꝛyſoſtomꝰ ſuꝑ Mattheũ dicit. Qui male cõ
ſcientie eſt:ſemꝑ puſulanimis ⁊timidus eſt.De
cõſcientia iſta iniqua dicit Augꝰ.in libꝛo de ve⸗
ra inno centia. Nulle ſunt grauioꝛes cruces in
vita iſta q; mala cõ ſcientia.et Chꝛyſoſtomꝰſug
Matcheũ ait. Conſdintia rei ſemꝑ in pena eſt.
MWMens em̃ mala ſemꝑ conſcientie ꝓpꝛie ſtimuł
laceratur.
Ecundo aliqui putant ſe habere bonaʒ
8 coõſcientiã ⁊ gratiã ſeu charitatem:et neu
trum habent. Sicut ſunt qͥdam chꝛiſti⸗
ani tepidi:qui nõ luſtrates cõſcientiã ſuam pu/
tãt ſe eſſe ĩ dvono ſtatu:⁊ ſũt i pccõ moꝛtali.et hec
dicit᷑ conſcientia erronea.Et ꝓcedu:aut ex igno⸗
rantia craſſa de hijs q̃ homo tenet᷑ ſcire ꝙ ſunt
peccata mo:talia:⁊ illa cõmittẽdo nõ excuſat᷑:li
cet putet eſſe licita: vt declarat Tho.j.ij.q.lxxviij
ar.lij. Et ꝓbat᷑ per.l.liberoꝛũ.S.notat᷑.ff. de hijs
qui no.infa.Aut ꝓcedit ex negligentia adducen
di neceſſaria ad ſaluteʒ.de qua Auguſtinꝰ in c.
fi.xxxvij.diſt.inquit. Illis omnino ignoſa non
poterit qui habẽtes a qͥ diſcerent operam nõ de
derunt. aut ꝓuenit ex inoꝛdinata affectione: cũ

ſq quis deſiderat aliquid facere:et victus inoꝛ⸗
dinato affectu:foꝛmat ſibi ſuo modo cõſcientiã

iuxta iliud Senece in ꝓuerbijs. Perit omne iu
diaum cum res tranſu in affectum. Aut excuſa/

tur ex ſuꝑbia:quando quis non humiliat intel

lectum ſuum ad credendũ melioꝛib ⁊ ſapiẽtio/
ribus:maxime ſuꝑioꝛibus ſuis in dubijs:ſed

vult ſequi ſuas ceruicoſitates et pꝛopꝛias opi/
niones faciens legẽ de ſuo capite:ac ſpernendo

conſuia ⁊ opiniones alloꝛuʒ:contra c.ne imita/
ris.de conſti.Quandoq; etiam cauſat᷑ talis er⸗
ronea cõſcientia ex obſtinatione:ſicut infideles
⁊ heretici in ſua ſecta obſtinati ꝑſequẽtes veros
chꝛiſtianos putãat ſe bene facere ⁊ habere bonaʒ
conſciam:iuxta illud ſaluatoꝛis dictũ Jop. xvj
Uenit hoꝛa vt omnis q interficit vos: arbitret᷑
ſe obſequiũ pᷣſtare deo.Aliqñ puenit ex temeri⸗
tate ⁊ p'umptiõe:ſicut aliqͥ pſũptuoſi reꝑiunt᷑ qͥ
cũ mali ſint:eſtimãt ſe bonos:⁊ credũtꝙ liceat
furari vł ad vſurã mutuare ſiue rapinas facere

Bermo

vt elemoſyne fiant. Et cum ſint pleni peccat: di

cunt ſinguli: babeo ita bonã ↄſdam ſicut tales

fratres vel religioſi i. De qb Ecces.viij. ðꝛ. Sut
impij qᷣ ita ſecuri ſunt q̃ſi iuſtoꝝ facta habeant

Etiſti dicunt habere coſciam latga etrotunds:

nõ habentes ſtimulũ de peccatis:vel habentes
cm̃ de minimis:⁊ ð magnis nihil timẽtes. Que
qdem cõſdentia aſſimilat᷑ araneaꝝ telis capien⸗
tibus paruas muſcas:et magnas dimutecibo.

Iſti ſũt ſiłes phariſeis de qͥbꝰ ðꝛ Matcthᷣ.xxiij.

q; decimabãt mentã et anetũ acrutã ⁊ oẽ olus:
ſed grauioꝛa legis pᷣtermittebat.CTales faciunt
ſicut Johãnes vituloꝝ:qͥ videns paruos vitu⸗
los duci ad macellũ oſtendebat ſe hoꝛrere tale
ſpectaculũ tanq; qͥd cudele.et ipᷣe de nocte per⸗

gens ad ſtabula:occidebat boues ſine aliqͥ ſti⸗

mulo. Siłr de alio legi? qui qᷓſiomnia in ludo
amitctebat: coniunx aut ſua de nocte ad lucernã
laboꝛabat: vt aliqq lucraret᷑.Oum ergo illea lu

do reuerteret᷑ ⁊ ꝑdidiſſet foꝛte centũ aureos:iue

niens vxoꝛẽ ad lucernã murmurabat⁊ dicebat
ꝙ; paruã habebat ↄſciaʒ:ponẽs nimis groſſos
ſtupinos ad lucernã. Cui illa reſpõdebat. Im/
poſuiſti groſſos lichnos in lucernã. Quidã qͥʒ

reꝑiunt᷑ ſtimulati in eccłia ſpuere qͥ poſtea nul/

lum aut paruũ habent ſtimulũ de ꝓximi detra
ctione. Ecõtrario vo reꝑiunt᷑ aliqͥ qui ſolũ pon
derãt pctã valde enoꝛmia:de alijs vo licet moꝛ
talibo parũ curant:⁊ młto minus de venialibo.
et iſtoꝝ cõſcientia eſt ſicut rete habẽs larga foꝛa
mina in qͥ nõ cõpꝛehẽdunt᷑ niſi maioꝛes piſces.
ſed minoꝛes ſꝑ euadunt.
Ercio aliqͥ ſunt qui nõ bene ſciunt vtrũ
t habeãt bonã aut malam cõſciam: et iſti
ſunt ſcrupuloſi: quiumẽt non timenda
ſᷣm reciũ iudiciũ rõnis:⁊ ſꝑ videt᷑ eis peccare:ſi⸗
ue qͥd faciant:ſiue illud omittãt: et ſemꝑ ſunt ꝑ/
plexi ⁊ vacillãtes:⁊ de facili dic ſcrupuloſitani⸗
bus aſſentiũt. Et iſti beſtiales ſtimuli vel pꝛoce
dũt ex leuitate cerebꝛi:vel ex coꝛdis puſillanimi/
cate:vel ex diaboli ſuggeſtioe ⁊ tẽptatiõe.Et iſto

rũ cõſcientia eſt valde ꝑiculoſa.lã facit ſeſtucã

videri trabẽ:⁊ bonũ malũ:⁊ leue pem̃ apparere
graue.Et qnq; inducitad deſperationeʒ. Ideo
clamabat Ps. Nõ me demergat tempeſtas aq̃ᷓ
id eſt deſperacionis. Hecſcrupuloſa ↄſciẽtia fa
cit omittere multa bona opera ꝓpter timoꝛẽ pec
candi:iurta ũlud Pſal. Illic epidauerũt tuno
re vbi nõ erat timoꝛ. Et ideo hoꝛtat᷑ apłus.j.ad
Coꝝ.x.dicẽs.Omne quod in macello venit ma
ducate:nihil interrogantes ꝓpter ↄſciam. Nam
ſcrupuloſitas eſt vitanda.l:.ſed ⁊ he.v.et hec ni⸗
miũ trupuloſa ſunt.ff.de excuſa.tu.⁊ ꝑ doc.in
c.tua de ſimo.⁊ in c.inqᷣſitioni.de ſen.tales ſcru/
puloſi ſepe ſe ꝑmittunt ab inimicis ſuis demo⸗
nib ſub ſpecie ſtimuli q̊ͥ ad aiam vulnerari.vñ
in huiꝰ figurã legit᷑.. Machab.ij. ꝙ qdã de ſo⸗
getate Machabeoꝝ vidẽtes cõcra ſe venire ho

xxXXII

ſtes in die ſabbati: ſcrup ulü habentes ne viola

rent feſtũ ſe defendendo ⁊ pugnando:ꝑmiſerũt

ſe ab hoſtib occidi. Debent ergo tales ſcrupu/
loſi rogare deũ vt irradiet intellecũ eoꝝ:infun⸗
dens eis verã co gnitionẽ agẽdoꝝ. et ipſe dabit
illis ſapiam ſi deuote inuo cauerinc euʒ.ſicut fe/
cit Salo moni q de ſeipſo inqᷣt Sap.vij. JInuo
caui ⁊ venit in me ſpũs ſapiẽtie.Debent enã ᷣm
cõſiliũ ſapientũ illas ſœupuloſuates deponere
vt dicũt theologi in.ij. diſt.xxxix.ꝙ ſi fuerint int
eos varie opiniones:ſeruẽtillud qð inqᷣt Ho⸗
ſtien. in c.ſi vir.de cogna.ſpiri.di.ꝙ vbi ſunt di⸗
uerſa iura vł diuerſe opiniõcs:huũanioꝛ ⁊ eqᷣoꝛ
eſt pferẽda. Facit ad hoc. C. qbonis ce.poſ.ifi.
⁊.ff. de penis.l.maioꝛẽ.⁊.C. de fideicõ.liber.l.cũ
inter.in fi.⁊ de vſur.l.cũ antiqͥtas.⁊.ff.de reli.⁊
ſum.fn.l.ſunt ꝑſone.et.l.ſemꝑ in dubijs.i.in re
dubia.l. in obſcura.⁊.l.qtiẽs dubia.ff.ð reg.iu.

imo ſecurioꝛ ⁊ tutioꝛ ꝑs ſꝑ ðbet eligi.c.ad audi
entiã.de homi.c.iuuenis.de ſpon.⁊.c.atche⸗

us deſimo.
Icet aũt deuitãda ſit ſcrupłoſa ↄſcia:cñ
ðſiderãda ẽ timoꝛata.Dicit᷑ aũt qͥs timo
ratã hr̃e ↄſciam qñ nõ eſt pᷣſumptuoſus:ſʒ oĩa
cũ timoꝛe dñni facit:⁊ aſtute pᷣcauet ne deum of⸗
fẽdat. Et ita itelligit᷑ illð Gꝛeg.in c.ad eiꝰ.v.di.ſ.
Bonarũ mẽtiũ ẽ ibi culpã timere vbi ulpañ ẽ.
Uarto reꝑiunt᷑ aliqͥ qui butbona
q ↄſciam vel ſaltẽ eã hre vᷣiſilicer opinant᷑

qñ.ſ.in amoꝛe dei ⁊ ꝓximi radicati:mũ⸗

dã hñt aniaʒ a moꝛtali pctõ.De q̃ ↄſcia hr.j.ad
Thi.j.vbi ait apis.vFinis pᷣcepti eſt charitas de

coꝛde puro ⁊ ↄſcia bona.Suꝑ q vba ðᷣt Augꝰ.
Ile ſe ad id qð diligit ꝑuẽtux eſle aereri
male ↄſcie ſcrupulus ineſt. Ille aũt ſperat qͥ bo⸗

nã ↄſciam gerit.Oebemꝰ̊ talit oꝑani vtnõ offẽ
damus ↄſdaʒ:⁊ tũcoꝑatiões nr̃e erũt bone:iu⸗

e n2

xta illud Ecci.xiij. Bona eſt ſubſtãtia cui nõ eſt

pcem in ↄſcia. Et ideo debemꝰ imitari Pauluʒ
qᷣ dicebat vt hr̃ Ac..xxiiij. Studeo ſine offendi⸗
culo cõſciam bonã ſꝑ hre ad deũ ⁊ ad homies.
De bac etiã loq̃ᷓns Seneca in li.de moꝛibo inqᷣt
Conſcdintiaʒ magis qᷓ; famã intendc: falli nãq;
poteris fama:cõſcientia vo nunq;. Bern.q̊ʒ in
li.de conſideratione inqᷣt. Magne diuitie ſunt
bona ettranqᷣlla conſcientia. Et.ij.ad Cox.j.ait
Paulus.Gloꝛia noſtra hec eſt teſtimoniũ con
ſcientie noſtre.
Pars ſecunda huius ſermonis de bone cõ⸗
ſcientie cõſeruatiõe q̊d fit ꝑ gram dei. R
Icut ſupꝛa declaratũ eſt ſermone.vj.
s pante vltia:ſine dei gra adiuuantenõ
poteſt ho mo reſurgere a pctõ nec bñ
oꝑari.Ex q̊ ſequit᷑ ꝙ neceſſaria eſt ipᷣa
diuina gratia ad cõſeruatiõeʒ bone conſcientie
Pꝛo cuius melioꝛi explanatione decem conſi⸗
derationes de gratia dei faciemus. Pꝛima erit
de eius quiditate. Pꝛo cuius declaratione eſt

n ihr ſumt

cibebi'den
ake⸗ ſafi

ſadiguußſe
engepren ab
rifüſononede

=-
S
—
—
—

—
e
=S

(eiicnann

attuccceoen
nellnirdafi
Pyumdarg
Gliucitmefl

Waidict Fis

is bee virgin

AIbe enapis

Mülepnapis i⸗
Ennc pfeordti
Fcnmkxd demmin

isfligsſundie

(iriclemmn
ſeqgineaſün

dorlti cni

hori icpſent
wont ktideoinſe
Mrgfomerne
dmdpoc in. flon
6Ouugranaſt
lrn dlante;
inn un
dGaas ala
Pſbiltmab
MNmur gana
Grncwenfmn te
Dongarhean⸗
Hnidin
Monepſehinn
(uckurupſn
ffſrcnboige

Alnobobaefn

ſnoukeiſuh
ph
unſclnco⸗ .
nncrdonitng
elgumgtſelne
mckigenn

W
Ndaſn

acgtut
lponreU,

kſonh ni
pſompaſshi
epanandune

jgubäm
bie fülnnet

pücktnn .
ni e

Muirn ſn
dltopn S

zes nitau Mri/
ſſobeiuminid
ny'mmmn

Vdei: uwnis;
Gindliſu
Erkmwonidn

onisdebonte

funde⸗

ri ctiene

gtuadiumn ſ⸗
Gnr tinni
Pnrtimi⸗
entoſicn
none unn,
amns dl
AAAAN

—R

Folium

ſciendũ ꝙ duplex eſt gratia dei. ſ. gra gratis da⸗

8 .

gratꝭ daret᷑ nõ eſſet gra.j.qj.c.gra.et oꝛiginalit᷑
fuit dictuz apłi.ij.ad Coꝝ.xj.Et ſᷣm Alexan. de
ales in.ij. ꝑte ſũme.⁊ theologos vbiS.eſt donũ
infuſum rõnali nature ſine merid q̃ntũ in ſe eſt
diſponẽs ad ſalutẽ ꝓpꝛiã vel alteriꝰ. Et hec gra⸗
tia põt ſtare cũ pctõ moꝛtali.Et eſt oẽ bonũ ad/
ditũ bonis naturalib:ſicut gra pᷣdicandi:ꝓphe
tandi:faciẽdi miracula ⁊ hmõi.vt dicũt theolo/⸗
gi vbi S. Gꝛatia aũt gratũ fadẽs ẽ duplex.Una

incqreata:⁊ hec eſt ſpuſſctũs ſᷣm theolo gos in.j.

diſt. x. Alia eſt creata: de qᷓ theologi in.j.di.xvij.

ct in.ij.di.xxviij.et btũs Lho.j.ij.q.cxiij.et Alex.

de ales in. iij. ꝑte ſũme in tractatu de gra:dicunt
ꝙ eſt qdã habitꝰ de nihilo a deo creatꝰet i aiam
infuſus:ꝑ quẽ aia fit filia:amica ⁊ ſpõſa dei di⸗
lecta.De q̃ gra ðꝛ pᷣſ.xliiij. Diffuſa eſt gra in la⸗

bijs tuis: ꝓpterea bñdixit te deꝰ in enuʒ. Berñ.

aüt in qdã ſermone de gr̃a ait.Gꝛatia eſt q dam
lux ſole ſplẽdidioꝛ:anie iuſte infuſa tanq; radiꝰ
a ſole iuſticie deſcẽdens: aiam circũquaq; pur⸗
gans:illuſtras ⁊ deificãs Hec ille.Augꝰ.aũt in
lUibꝛo de trini.dicit ꝙ gra eſt excellẽtiꝰ dei donuʒz
qð ſolũ diuidit int᷑ filios regni et᷑ni ⁊ ꝑditionis
eterne. Uñ dicit Frã.de mayro.in.j.ſermone pu
rificatiõis btẽ virginis Marie. Sicut militia
cuiuſlibet pncipis diſtinguit᷑ a militia ſui hoſtꝭ
ꝑ ſolũ illiꝰpncipis ſignũ.ita gra eſt ſignũ ĩ ania
noſtra ꝑ qð ꝑfecte diſcernit᷑ qͥs ſit de militia re/
gis ererni: vel de milicia hoſtis eius ꝗᷣ eſt rex ſu⸗
per oẽs filios ſuꝑbie:ſicut ðꝛ Job.xlj. Dicit q̃ͥʒ
idẽ Frãciſe mayro.in.ij.ſermone Johis bapti/⸗
ſte ꝙ gr̃a ẽ vita ſpũalis anie rõnalis.Sicut em̃

gia dat vitã coꝛꝑi ex ſua pᷣſentia:et ex ſua abſen/
tia moꝛit᷑.ſic pᷣſente gratia aia viuit:⁊ ea abſente

moꝛit᷑. Et ideo in ſacra ſcptura viuentes ſunt qͥ
habent gr̃am:et moꝛtui qͥ ſuntin culpa: dicente
dño Apoc.iij. Nomẽ habes ꝙ viuas ⁊ moꝛtuꝰ
es. N aũt gratia ſit vita anie ꝓbat᷑ ꝑ apłm.j.ad
Coꝝ.xv.dicenteʒ. Gfa dei ſum id quod ſum.Et
hocↄfirmat Hugo de ſcõ victoꝛe in li.de arra
ſ pole di. Scias aia mea ꝙ gfa ẽ vita tua. Hoc
; ꝓbat᷑ ꝑ locum ab oppoſu. Uita em̃ ⁊ moꝛs
unt ↄtraria.⁊ gratia et culpba moꝛtalis habent
cõtrarietatem ſᷣm theologos in.j.di.xvij. Sed
petm̃ moꝛtale eſt moꝛs anie vt ait Hiero.ꝑ illð

Eãõʒech.xviij. Aia q peccauerit ipſa moꝛiet᷑.? Sa

pientie.xvj. Hõ ꝑ maliciã occidit aiaʒ ſuã.ergo
gra eſt vica ipſiꝰ anie. UVñ qͥdã dicunt ꝙ anima
eſt ſicut carbo ignitꝰ cũ habet gr̃am. Carbo em̃
ignitus habet eſſentiã:ſplendoꝛeʒ ec caloꝛem:q;
ſi ponat᷑ aq̃ ſuꝑ ipᷣm carbonẽ:ſtatim recedit ca⸗
loꝛ ⁊ ſplendoꝛ ab ipſo ⁊ remanet ſimplex eſſen⸗
tia carbonis tenebꝛoſa.⁊ tunc ðꝛ carbo nõ viuꝰ
et ignitus:ſed moꝛtuꝰ. Sic icaq; fit de anima q̃
cum eſt in gratia habet in ſe ſplẽdoꝛẽ ipſius gfe

ta:⁊ gratia gratũ fades:vt dicunt theologi in.ij
di. xxviij. GBꝛatia grat data ideo ſic ðᷣꝛ.qꝛ ſinon

et caloꝛẽ amoꝛis diuini.Adueniẽte aũt peccato

recedit totus ſplendoꝛ ⁊ caloꝛ charitat: et rema
net ſola eſſentia aie tenebꝛoſa ⁊ obſcurata.et di⸗
ciania talis moꝛtua ꝓpter defecũ ⁊ pᷣuationeʒ
ipſius gratie.Alarũ eſt em ꝙ ania eſt imoꝛtalis
quo ad eſſentis:vt ꝓbaui S.in ſermone.x.pꝑte.ij.
2 Hoꝛs ſpũalis ipſius aĩe eſt ablatio gre diui

ne. Lu ergo ania ſit pᷣaoſioꝛ oibo coꝛꝑibo ⁊ tpa/
libus bonis.l.ſancimus.C. de ſacroſan.eccdle.et

c.cũ infirmitas.de peni.⁊ remiſ.⁊.c.ſolite de ma
io.⁊ o be.⁊.c.ſedulo.xxxviij.diſt. Sequit᷑ ꝙ mi⸗
nus malũ eſſet deſtructio totiꝰmũdi ⁊ oim celo
rũ:⁊ ꝙ omnes hoies moꝛerent᷑ coꝛꝑ aliter:qᷓ;
vna ania amittat gr̃am dei:ꝓpter quam amiiii⸗/
onẽ ipſa ania moꝛit᷑ ſpũ aliter. Unde dicit᷑ in c.ſi

habes.xxiiij.q:iij.ꝙ innũerabiliũ moꝛs coꝛpo⸗/

rũ moꝛti vniꝰanie nõ põt cõparani. 1
Ecũda cõſideratio de gratia eſt de eiꝰne⸗
s ceſſitate. Ad quam addudipoſſunt ea q̃ᷓ
dixi S.in ſermone.vj.ꝑte vltima. Quib⸗
hic non recitatis:Dico ꝙ ſine gra dei nemo põt
ſaluari.Quod ſic ꝓbat᷑.Finis anie eſt ſũmũ bo
num et felicitas eterna:ſᷣm theologos in.ij.diſt.
j.et in.iiij.diſt.xlix. Un Augꝰ.in li.de verbis do
mini ait.Finis noſter eſt ſummũ bonũ oẽm na
turam excedens.Tunc ſic. Finis non poteſt ha
beri niſi ꝑ mediũ:vt inquit phᷣus.ij. Phiſicoꝝ.
et. iij. de regi.pꝛin. Si ergo ania noſtra debet fi⸗
nem ſuum cõſequi: opoꝛtet eam habere mediũ

ad ipᷣm. Hoc aũt mediũ non eſt aliqua res mũ

dana aut naturalis.qᷣa vt ait pᷣus.xj. Mectha.
ea que ſunt ad finẽ debent eſſe ꝓpoꝛtionata ipſi
fini.Et ideo cum finis anie ſit ſuꝓꝑnaturalis:ne/
ceſſe eſt et mediũ ad illum eſſc ſuꝑnaturale.hoc
aũt mediũ eſt gra creata que eſt ſimilitudo glo
rie:vt dicit Alex.de ales in.iij.ꝑte ſumme in tra⸗
ctatu de gratia.? Chomas.ij.ij.q.cxiij.⁊ ſanctꝰ

Bonauen. in.ij.diſtin.xxviij. Ubi etiã dicunt

iſta gratia habet virtutẽ ſuꝑnaturalẽ. et ideo ele

uat potentiã anie ſuꝑnaturalit᷑.Ex q̃ eleuatione

aĩa pᷣt acqrere finẽ illũ ſuꝑnaturalẽ.Ergo neceſ⸗

ſario eſt ↄcludendũ ex pᷣdici graʒ dei eſſe neceſ⸗

ſariã ad ſalutem.
Vo ad terciam cõſiderationẽ: de gratie
q pcioſitate ⁊ deſiderabilitate eſt videndũ
Uñ dico e iſtius ercellentis doni pᷣcio/
ſitatẽ ⁊ deſiderabilitateʒ declarãt qᷓ̃ttuoꝛ genera
bonoꝝ deſiderabiliũ:vt ait Frã.de mayro.in.j.
ſermone purificatiõis btẽ virginis.Quoꝝ pꝛi⸗
mũ eſt bonoꝝ tꝑalium:ſicut ſunt diuitie:amici
cie:honoꝛes:⁊ cetera huiuſmodi.quibus omni
bus gratia eſt magis pᷣcioſa ⁊ deſiderabilis.Et
ideo apoſtoli ⁊ alij ſancti pꝛo diuina gratis ob

tinẽda:chꝛiſto vocante oĩa tꝑalia reliqrũt: dicẽ/

te Petro Matth.xix. Ecce nos reliqmꝰ oia ⁊c̃.

Secũdũ eſt bonoꝝ naturaliũ qualis ſunt coꝛ⸗

pus ⁊ anima cum ſuis ſenſibo ⁊ potentijs:qbꝰ

oiby eſt magis pꝛecioſa ⁊ deſiderabilis gratia.

l 5”cü v hv h 22„„„„ ⸗

Et ideo ſanci ma t na coꝛpo
pter diuino gram. ſᷣm em Auguſtinũ plus eſt
eligendũ xpᷣo dilecto moꝛi q; offenſo viuere. Et
ideo dicebat dñs Match.x. Nolite timere eos
q occidũt coꝛpus: animꝗ vo nõ pnt ocddere.qꝛ
ſq; nõ pñt eã gra puare. Ipſius gratie pᷣcioſita⸗
tem cognoſcebat btũs frat᷑ Leo ſocius bii Fra⸗
ciſci qui cum lachꝛymis ⁊ ſuſpirijs qͥtidie roga

bat dñm Jeſum vt ſibi gram ſua daret.Cuiap

parens xpᷣs dixit. Quid vis mihi dare pꝛo ipſa
gratia mea. Ille aũt reſpondit. Dabo tibi lumẽ
oculoꝝ meoꝛũ.Erat em cõtentus pᷣuari vtroq;
oculo ⁊ ſemꝑ eſſe cecus coꝛꝑaliter:dũmõ gr̃am
dei habere ⁊ cõſeruare mereret᷑. Nõ ſolũ autem
gratia eſt plus diligẽda qᷓ; coꝛpꝰ:ſed etiaʒ plus
q; ania:vt dicit Anſel.in li. Cur deus hõ.⁊ Frã⸗
ciſcus de mayro.vbi S. Un apłus Paulus vt
habet᷑ Act.xx.dicebat.Non em̃ facio animã me
am pᷣcioſioꝛẽ qᷓ; me:dũmodo ↄſũmẽ miniſteri/

um qͥd accepia dñno ieſu chꝛiſto teſtificari euan
geliũ gratie e.q.d. Si me totũ expono ꝓ diui⸗

na gr̃a obtinenda qui ſum melioꝛ q; anla ſola
multo mag exponere ipſam aiam debeo ꝓ ipᷣa
gratia. Quapꝛopter dicit Fran. de mayro. vbi S
ꝙ qᷣlibet iuſtus ſᷣm recũ iudiciũ rationis poti
vellet nõ ſolum coꝛpus ſuũ:ſed etiã aiam anni
hilari qᷓ; gram in ea exiſtentẽ ꝑ moꝛtale peccatũ
ab ipa auferri.Terciũ genus eſt bonoꝝ ſuꝑna
turaliũ:q̃ dicunt᷑ eſſe ſpũalia:ſicut ſunt vᷣtutes

cardinales: theologice: et moꝛales ⁊ hmõi.qͥbꝰ

omnibo eſt gra tanq; pꝛecioſioꝛ magꝭ deſiderã/⸗
da. Quia illa oĩa bona ſpũalia ſine gra ſunt in⸗
utilia:ſᷣm apłum.j.ad Eoꝝ.xiij.Gꝛatia vo ſine
illis eſt optima. Quartũ genus eſt bonoꝝ eter
nalium que cõſiſtuntin feliciate eterna:q̃lia ſũt
fruitio ⁊ viſio diuine eſſentie.quibo oib videt᷑
eſſe amabilioꝛ gratia:vt inqͥt Frã.de mayro.vbi
ſup̃ᷣ.Quia vt videt᷑ ſentire Anſelmus:qlubet ſan
ctus qͥ eſt in patria potiꝰ vellet eſſe in inferno cũ
diuina gra q; eſſe in ꝑadiſo ſine illa vel in moꝛ⸗
tali pctõ cũ tota illa felicitate quaʒ habet. Pꝛo/⸗
pter qð Eleazarus ſcriba in lege dei doctiſimꝰ
potius volebat in infernũ deſcẽdere q; legẽ di⸗
uinã trãſgrediendo dei graʒ dimittere:vt habet᷑
ij. Macha. vj. Et ideo qꝛ gratia dei eſt bonũ ſu/
per oĩa bona creata deſiderabile Apłs ad Ro⸗
ma.vj. ait. Gꝛatia dei vita etna.qꝛ habet rõnem
vltimi finis deſiderabilis. Eapꝛopter cum tan⸗
tũ bonũ ſit gratia:valde eſt miſerabile ꝙ pꝛo ni
mia delectatione pcti moꝛtalis ipſam qͥs volũ⸗
farie dart. .611
Varta cõſideratio eſt de gratie foꝛmoſi
q“ tate. Pꝛo cuius dedaratiõe eſt ſcienduʒ
Fm *Fran. de mayro.in.ij.ſermone beati
Johannis baptiſte ꝙ qᷓttuoꝛ ſunt creata a deo
pᷣm oꝛdinem decoꝛis admirãda. Pꝛimũ eſt ſol
ab inferioꝛi:qͥ eſt pulcrioꝛ nobis omnibo viſibi
libus.Secundũ eſt celuʒ empireũ quod traſce⸗

rtyres tradiderũt ſua coꝛpoꝛa

olite timere eos

dit pulcritudinẽ ſolis:ſicut ſol pulcritudinẽ ſtel
larũ ⁊c. Terciũ eſt anima rationalis q̃ tranſcen
dit pulentudinẽ ſolis qñ videturin ſua natura

pluſq; celum empireũ ſolem ⁊c̃.Quartũ eſt na/

tura angelica cuiꝰ decoꝛ excedit aiaʒ ſicut ſol lu

nam. Sed gratia eſt pulcrioꝛ ſole in ſua natu⸗

ra ſi reſpiciat᷑. quia ſicut oculus noctue reſpicit

ſtellas ⁊ nõ põt reſpicere ſolẽ ꝓpter nimiã eiꝰ cla
ritatẽ:ſic nec oculus noſter pot cernere naturas

gre ꝓpter puſillanimitatẽ ſuã. Vñn cũ ſol ſit mi⸗

nus darus:aniam ipſam illuſtrare neqᷣt.ſed be

ne gra que eſt pulcrioꝛ celo empireo:qꝛ celũ em
pireũ ſᷣm ſcõs doc.oꝛnabit᷑ coꝛpoꝛibus btõꝝ.

et coꝛꝑa ab aiabi.ct anie a gra que eſt pulcrioꝛ
ania rõnali.qꝛ ania ſine gra defoꝛmis eſt:⁊ cuʒ
gratia foꝛmoſiſſima:vt patet in canticis Salo/
monis.Et eſt pulcrioꝛ angelica natura.et mini⸗
mus angelus bonus eſt pulcrioꝛ qᷓ; lucifer. qꝛ
diuiſi ſunt boni angeli a malis ſicuclux a tene/
bꝛis Geñ.j.Et tñ ſᷣm naturã pulcrioꝛ erat luci⸗
fer oĩbo alijs. Igit᷑ gratia trãſcẽditaiam noſtrã

in pulcritudine:cũ naturalia remaſerint ſplendi

da.et ideo pꝛo gr̃a accipi poteſt illud Sap.vij.

Hec eſt ſpecioſioꝛ ſole.Etad intelligẽdã gratie
pulcritudinẽ adducit Fran.de mayro. vbi S. ta/

le exemplum di.ꝙ aliq̃ puella diceret᷑ pulcra ſi
ꝓpter ſuam foꝛmoſitates cum parua dote vellet
eam aliqᷣs diues aſſumere i vxoꝛẽ.ſed pulcrioꝛ
ſi cum nulla dote.ſed pulcerrima ſi eam emeret
Lanta aũt eſt ſpecioſitas anie gra plene ꝙ rex
eternus eã cõcupiſcit⁊ deſponſat cõfederãdo ei
totũ regnũ ſuum ꝓ dote.Etideo ei dicit ꝓpheta
pſ.xliiij.Audi filia ⁊ vide ⁊c̃.ſequit᷑. Et concupi

ſcet rex decoꝛẽtuũ.Et ꝓ eius decoꝛe ait ſapiens

Ecci.xliij. Pulcritudinẽ cãdoꝛis eius admira⸗
bit᷑ oculus.Berñ.aũt in ſermone de gra inquit
ꝙ talis gra adeo pulcrificat et decoꝛat aiam ꝙ;

ſi poſſet talis ania videni in tali gra adoꝛaretur

ab oi humano genere:nec vix vllus poſſz vnqᷓ;
cogitare deũ eſſe pulcrioꝛẽilla aia in q̃ eſt talis
lux gre denouo creata de nihilo. O₰
Uinta cõſideratio eſt de gre nobilitate.
q Piꝛo cuiꝰ declaratiõe dicit Fran.de may
ro.in ſermone.ij. Johis baptiſte ꝙ ma⸗
gna no bilitas eſt eſſe de ſanguie regio.⁊ maioꝛ
eſſe de cognatiõe deoꝝ.Etideo reges ꝑſarũ ad
excellentia ſue nobilitatis vocabãt ſe cõſangui⸗
neos deoꝝ.Ania aũt nr̃a ſᷣm naturã nõ ſolum

eſt cõſanguinea:ſ.ſoꝛoꝛ deoꝝ.i.angeloꝝ. Hoc

tñ nõ eſt niſi ipſa ania ſit in gra.qꝛ tunc ſũt eiuſ⸗/
dem matr ſuꝑne patrie cõciues.Dicit em̃ aplłs
ad Gal.iiij.ꝙ illa q ſurſum eſt hieruſalẽ eſt mr
noſtra. UVbi eſt intelligendũ ſᷣm eundẽ Franci⸗
ſcum vbi ſupꝛa ꝙ tres ſuntnobilitatis gradus
anie. Pꝛimꝰ q̊ꝝ eſt ꝙ ſit ſoꝛoꝛ angeloꝛũ. Sed
maioꝛ eſt ꝙ ſit filia dei:ꝑ gram em̃ fit ꝙ ſit filia
regis eterni.qꝛ ſᷣm apłm ad Ro.viij.oẽs aie in
gratia exiſtẽtes ſunt beredes dei.coheredes aũt

7

f

irſſgun

MIsliNored

b in

dbliſfl.
Nenupnno⸗
finkhrſt
ſusrleg.

ſ Suit
iſ ſſen,
Gnruihi ai
rſennfil .
ocked
urdnincnpel

fontpolti

Ffurtſaant

ſhonineblnnsn
Nonnmpihn
Dolinsrnsnht
ſgtongsbürden⸗
GoſGuenumd
ℳuncdomm

.

Citbiarpnobin

igcteſegrel
ocos danlcdn

fſuimnnſrrnodle

6ſonndeogrenſi

ueipſogtſ
Io,tan diſt1

lgeregfam

hher desgeann

„.

Dsengfaa deo⸗

undbltds,
bpocnigo habi

Eopri bobebimm?
Eracoſider

. 8 (tmulapta

ceiampoc

(ndcickſaate
annlzidcoſiaut
oSin Ncenrec
hanßt ſictnn

ſcriucas de

dbpannati
üſſnegfgſuntn
crelllud vin

iletin

Mrnmnüc
mnee
Miciſelene
unnefſktt
ncin.

en ut
siuiim
uuMononhal
1denm en
dudt e
mPeNNren
ſweie
niegra an
narcöfelrind
idcoddia an
ſegwit en
decortnt ns
goris us unm
montnde
t cdanttünn
nlignatent.
ferispoſe
il unöckrnls
. 4
Seg wolle

an nOe

Gapnkeg n
lengos maio
ngsgſani d
iſt Gſan
unri Nöſenn
ianging h
curiu
1es. dan M.
tbendinni
fn mifui
Gtiralln
v nginn
maiihlil
o iiin
aenbi

chꝛiſti: ⁊ ↄſequenter dei ⁊ filie. Vt em̃ ait apłs

d Gal.iuij.ſi filiꝰ ⁊ heres ꝑ deũ. Hereditas na
Daruohtre 7 pᷣncpalłr debet᷑ filijs.S.ſʒ ſui.
inſti.de here.q̃li.⁊ dif.et auten.in ſucceſſiõe.C.ð
ſuis ⁊ legiti.Et pᷣdica ↄfirmant᷑ ꝑ dictũ ſaluato

ris Joh̊.viij.vbi ait.Seruꝰnõ manet in domo
ſed filiꝰ. Secũdus gdus ⁊ maioꝛis nobilita/
tis eſt ꝙ ſit ſoꝛoꝛ chꝛiſti qͥ eſt verꝰ deꝰ: et hoc fit

ꝑ gram. Et ideo ipſe xpᷣs aiam exiſtẽtẽ in gra vo

cat ſoꝛoꝛẽ ſuã Canti.iiij.v.⁊.viij.ca.qꝛ ambo ſu/

gunt vbera felicitatis ec᷑ne matrj. Terciꝰ gra⸗

dqus eſt ꝙ ꝑ grfaʒ efficiat᷑ mr dei ſpũalt᷑.qꝛ ſt lcut
mater dni in coꝛꝑe ſuo ↄcipiendo vbũ eſt facta

mjr dei:ita ania nr̃a qñ eſt in gra:ipᷣm habet in
mente ↄceptũ:iuxta ulud apłiad Gal.iiij.Filio

li mei q̊s iteꝝ parturio. Un Eſa.xxvj.dicunt exi

ſtentes in gra.Concepimꝰ⁊ parturiuimꝰſpũm
ſaluns.Eapꝛopt de ipſis ait xrs Mat.xij. Qui
cũq; fecerit volũtatẽ patr mei qᷣ in celis eſt:ipſe

meꝰ frater ⁊ ſoꝛoꝛ ⁊ mr̃ eſt. Dicit q̊ʒ idẽ Fran.ꝓ

ſi ponat᷑ nobilitas lucferi ⁊ oim angeloꝝ cum
ipſo ruinatoꝝ ab vna ꝑte.et ab alia nobilitas ⁊
bonitas vniꝰ aie haben talẽ gram:maioꝛ erit
incomꝑabilit᷑ dignitas ⁊ excellentia atq; nobili
tas ipſiꝰaie:iuxta illð Ecci.xxj. Melioꝛ ẽ vnꝰ ti
mens deũ qᷓ; mille vini ipij. Ubi glo. diat ꝙ ibi
ponit᷑ numerꝰdeterminatꝰ ꝓ indecmiato.Et cõ
firmat᷑ hec veritas ꝑ Tho.i.iiij.di.xvij.⁊.j.ij.q.
ciij.vbi ait: nobilius eſt eſſe gre qᷓ; nature.qꝛ
vbicũq; eſt eſſe gre.ſ.gratũ facicq:ibi eſt ſꝑ acce/

0 apud deu.ſed nõ ecõuerſo.ZLicet ̊ ange/
I

dãnati ſint nobilioꝛes nata qᷓ; ipſa ania.qꝛ tñ
nõ ſunt deo grati ſicut aia hñs gram:ideo ipſa
aĩa eſt oibo angelis pᷣdictis incõꝑabilit᷑ nobili⸗
oꝛ rõne ipſiꝰ gre.Et ideo.j.ad Thim̃.iiij.⁊ ĩ Cele⸗
gimus. xciij.diſt. ⁊ in c.ecce ego.di.xcv.ðꝛ. Noli
negligere gram q data eſt tibi.Oe qᷓ ait apłs ad
Ephe.j.Oeꝰ grauficauit nos in dilecto fulio ſuo
Ois em̃ gra a deo ꝓuenit:pᷣſ lxxxiij. Gꝛatiam et
gliam dabit dñs. In qᷣbo vbis innuit᷑ ꝙ q̃ntuʒ

in hoc mũdo habuũerimꝰ de gfa dei gratü faciẽ⸗

te:tantũ habebimꝰin celo de glag. P⁴α
Exta cõſideratio eſt de gratie vtilitate:q̃
8 eſt multiplex. Pꝛima ðꝛ viuificationis
qꝛ aiam ꝑ pem moꝛtuã viuificat. Vt eĩ

ſupꝛa dictũ eſt:ſicut coꝛpus viuit ꝑ aĩaʒ:ita aia

ꝑ gram.Et ideo ſicut diſcedente ania moꝛit᷑ coꝛ
pus:ita diſcedente gr̃a moꝛit᷑ aia:q̃ diſceſſio fit
p petm ⁊ ↄſeqnt moꝛs ſpũalis aie. Etideo xpᷣs
inqᷣt iudeis Joh.viij. In pccõ veſtro moꝛiemi⸗
ni.qꝛ ꝑ pem̃ moꝛit᷑ ania. et oĩa oꝑa q̃ facittalis
aia ſine gra ſunt moꝛtua.Sicut aũt redeũte aĩa
in coꝛꝑe illud viuificat᷑ita redeute gr̃a: ania ad
ſpũalẽ vitaʒ reſurgit.Uñ apłus ad Ephe.ij.ait.
Cum eſſemus moꝛtui pctis cõuiuificauit nos
xpᷣo cuiꝰgra ſaluati ſumꝰ ⁊ cõreſuſcitauit nos
cu eo. Scõda vtilitas ðꝛ adoꝛnationis. Gꝛatia
em̃ ponit᷑ a deo in ania ꝑ modũ indumenti ho⸗

CCLxXXIII

neſtantis: vt ait Frã.de mayro.in pmo ſ. ermone
purificatiõis vginis Marie.Sicut em̃ verecũ
dia eſt videre vna puellã nobiuſſimis oꝛtã na⸗/
taliba nudã ⁊ in medio viroꝝ ſolẽniũ.ita eſt vi⸗/
dere aiam carehntẽ diuia gra in medio angeloꝛu
e cuſtodientiũ qͥ nuditate eiꝰcernũt. Et ideo de
tali aia ðꝛ Ezech. xvj. Tranſiui perte ⁊ vidite:⁊

eras cõfuſioe plena. Iſta ↄfuſionẽ nõ timet aĩa

in conſpectu dei ⁊ angeloꝝ in pcõ indurata.qꝛ
ſeipſam nõ cõſiderat:et nudã ſe eſſe in cõſpectu
dei ⁊ angeloꝝ n cogitat. Cui ðꝛ Hiere.lij. Frõs
meretriq facta eſt nbi:noluiſti erubeſcere. Sed
qñ habec gram tũc eſt inſtar vᷣginis veſtita can
didis veſtibo in vᷣtutibo ſuis. Etideo Apoc.xix.
ðꝛ de ſponſa agni:qualis eſt aia exiſtes in gra
datu eſt illi vt cooꝑiat ſe biſſino ſplendenti ⁊
caundido. Ile aũt biſſus eſt innocẽtia ſiue iuſti
ficatio ſcõꝝ q̃ nõ niſi ꝑ gram haberi põt. Etid⸗/
circo inqͥt Rugꝰ.in li.de vᷣbis dni.ꝙ aia ſaluan
da debet eſſe ſicut ſponſa tꝑalis qᷓ vadit oꝛnata
ad ſponſum ſuũ.Ueſtimentũ aũt aie eſt gra. de
qͥ ait celeſtꝭ eiꝰſpõſus Apoc.iij. Suadeo tibi vt
yeſtiment albis induar.ſ.gre:ne appareat ↄfu⸗
ſio nuditad tue.et Ecci.ix.ðꝛ. Oĩ tꝑe cãdida ſint
veſtimẽta tua.Etideo rogabat Dauid pſ.l. deũ
di. Tauabis me ⁊ ſuꝑ niueʒ dealbaboꝛ.Deillo
etem̃ qͥ habet graʒ dei põt dici illð Dañ.vij. Ue/
ſtimentũ eius album ſicut nix.Et tales ſic veſti⸗
ti eruũt ſocij chꝛiſti in celo.ſicutipᷣe inqt Apoc.iij.
di. Ambulabũüt mecum in albis qꝛ digni ſunt.

„

Tercia vtilitas ðꝛ decoꝛatõis. Sicut em̃ aliqᷓ

domiccella ðꝛ tota defoꝛmis:qꝛ caret aliq̃ cõdi/

tione coꝛꝑali vł moꝛali ad eiꝰdecoꝛ neceſſaria.

ita aia qñ caret gra eſt tota defoꝛmis. quia ſᷣm

GBꝛego. oẽs vᷣtutes q; ſunt in gia ſine gra ſũt in/
foꝛmes ⁊ ſiłr eoꝝ acꝰ. Uñn de ania ſe ſpote gra

ſpoliãte ðꝛ a dño Eſa.xlvij.Denudaſti turpitu⸗
dinẽ tuaʒ. Qñ aũt habet gram eſt valde pulcra

et clara ⁊ delectabilis. Un ei dicit eiꝰſponſus ce
leſtꝭ Can.iiij. Lota pulcra es amica mea? ma/
cula nõ eſt in te.Etnõ ſoluʒ deꝰeiꝰpulchꝛitudie
delectat᷑ ſed etiam oẽs angeli ei amoꝛis glutino
copulant᷑ Et vificat᷑ illud Sap.viij. In amici/
da illiꝰ dilectio bona. Quarta vtilitas ð: ſana
tionis. Gꝛatia em ſanat diaʒ. Hõ em exiſtẽs in
pctõ ðꝛ eger:ſed in gra ðꝛ ſanꝰ.Et ita itelligit᷑ il⸗
lud Matth.ix. Nõ egẽtqͥ ſani ſunt medico ſed
male habẽtes. Sicut ̊ bñ ſanus optie iudicac
de ſapoꝛibo: vt nõ placeãt ſibi amara nec diſpli⸗
ceãt dulcia.ita hõ deo gtus hñs aiam ſanã ⁊ re
ctũ iudiciũ rõnis:iudicat ſpũalia eſſe optia ⁊ de
lecabilia:et mũdana actꝑalia ⁊ coꝛꝑalia Eva⸗
na:iuxta illud Ecces.j.Uanitas vanitatũ ⁊ oia
vanitas. Itẽ ſicut hõ ſanꝰ nõ ↄturbat᷑ a ↄꝛietate
hũoꝝ ipᷣm moleſtãtiũ:ita ania exiſtẽs in gra nõ
młtũ inqetat᷑ ab ipugtiõibo paſſionũ ip̃aʒ mole
ſtantiũ. Sed qñ caret gra tũc exiſtes q̃ſi iĩfirma

moleſtat᷑ mulciplict a paſſiõibo ipſoz vcratibo

ad modũ febꝛiũ: vtpote ab ira: cõcupiſcẽtia ⁊c.

De q; infirmitate dicit apłus.j.ad Coꝝ.xj. Inter
vos multi infirmi ⁊ imbedilles ⁊c. Sed qn ad/
uenit gra:tüc aia effici᷑ ſana. Uñn gie ſe diſponẽ/⸗
ti ad gram dicit deꝰ Eſa.lviij. Licerumpet q̃ſi
mane lumẽ tuũ ⁊ ſanitas tua citiꝰ oꝛiet᷑. Eapꝛo⸗
pter ðꝛ Ecci.xlj. Gram ⁊ ſpeciẽ deſiderabit ocu⸗

lus.ſ.aĩe rõnalis tantas gratie vtilitates intuẽ⸗

tis. Quinta vtilitas qua ponit Fraãciſeè ð may
ro.in pᷣmo ſᷣmone purificatiõis btẽ vᷣgis Ma

rie ðꝛ excitatiõis.qꝛ gra habetaiam a ſomno ne
ligẽtie excitare. Illi em qͥ ſunt in gra dicunt᷑ in

cptura diuina vigilãtes: ⁊ illi qui ſuntſine gra
doꝛmliẽtes: de qͥb ait apłs.j. ad Coꝝ.xj. Inter

vos doꝛmiüũt mici. Sicut em̃ doꝛmiẽtes nõ ne/
gociant᷑ niſi circa ſomnia q̃ ſunt figmẽta.ita ho
mo ſine gra occupat᷑ circa figmenta ſenſibilia ⁊
vanitates huiꝰmũdi q delectant ad modũ ſom
ni nõ ſaluãꝭ:iuxta illð PsS.Doꝛmierũt ſomnũ

ſuũ:⁊ nihil inuenerũt oes viri diuitiaꝝ i mam/
bus ſuis. Quia tñ ania exiſtẽs in gra licet ſit in

mũdo cõſopita:eſt tñ vigilãs ad eterna.ideo di
cit Cantic.v. Ego doꝛmio ⁊ coꝛ meum vigilat.

Serta vtilitas ðꝛ munitiõis ſiue roboꝛatõis
qꝛ gra habet aniam munire ⁊ roboꝛare admo

dũ armature ꝓtegẽtis:vt dicit Fran.vbi S. Siẽc

em̃ hõ metuẽs ⁊ inermis nõ poteſt reſiſtere ini/

micis ac eos ſuꝑare:ita nec hõ ſine gr̃a:imo ſꝑ

in tẽptatione ſuccũbit. Ecõtra vᷣo exiſtẽs in gra

facilit᷑ pot aduerſarios demones ſuꝑare:vt ait

Aug'. in li.de libero ar. Et ideo demones ſꝑ bᷣ⸗
mo qrũt aiam gratia pᷣuari facere:et ſic armatu
ra ſua ſpoliare:vt poſſint ducere hoĩiem q̊ͥcunq;
velint. Pꝛopter qð hoꝛtat᷑ apłs ad Eph̊.vj.di.

Induite vos armatura dei vt poſſitis ſtare ad/
uerſus inſidias diaboli. Septima vtilitas di
cit᷑ fecũdatiois ſiue fructificatõis.Gꝛatia em̃ ha
bet aiam fecundare.Sicut em̃ terra eſt ſterilis:
niſi irriget᷑ aq̃:ita ania nr̃a niſi roꝛet᷑ gra. Quic⸗
qͥd em̃ aia agit ſine gra exiſtẽs:totũ eſt infructu

oſum ad vitã eterna. Unde talis hõ põt dicere
deo cũ Ps.Ania mea ſicutterra ſine aqua tibi.

Oñ aüt habet gram eſt ita fecũda vt ſingula eiꝰ
oꝑa ſint meritoꝛia ⁊ condigna vite eterne.ij.ad
Coꝝ.xj. Potẽs eſt aũt de oẽm gram abunda/

re facere in vob:vt in oibo oẽm ſufficientiã habẽ

tes abũde in oẽ opꝰbonũ.Et ideo qͥlibet ðbet
charipẽdere graʒ q̃ eſt adco pᷣcioſa ꝙ mag me/
ret᷑ qͥ oꝑans cum ea in qͥlibetaqu vtuoſo:etiã

minimo ꝑ momentũ tꝑis:qᷓ; aliꝰin pctõ moꝛta⸗

li:⁊ ↄſeq̃nt᷑ ſine gr̃a in oĩbs vᷣtuoſis ⁊ moꝛalib⸗
actibo qͥ ſunt infoꝛmeſ:etiã ſi in eis ꝑſeueraret ꝑ
milia annoꝛũ.Nã minimꝰactus vᷣtuoſus factꝰ

cũ gra de ↄdigno meret᷑ vitã eternã:vt dicit Frã

ciſc de mayro.in pmo ſᷣmone punficatiõis vir/⸗

ginis Marie.et theologi in.ij.di.xxvij. Si qs

aũt haberet numũ ita pᷣcioſum ꝙ cũ eo poſſet ð

cõdigno emere vnũ regnũ terrenũ:certe illũ cuʒ

maria diligentia cuſto diret.Et ideo ſũma cura

cuſtodienda eſt gra que tantũ eſt pcioſa vt acq/

rere poſſit vitã eterna ⁊ felicitatẽ ꝑpetuaʒ. Dicit
etiã Fran.ð mayro.vbi S.ꝙ ſicut arboꝛ ſilueſti

ſibijpſi relicta facit fruct? inſipidos. Si vo ei in

ſerat ramuſculus arboꝛis domeſtice facit fru⸗
aus ſapidos: Ita aia noſtra ſi in puris natura
libo dimittat᷑:frucꝰ eius ſuncinſipidi.qꝛ ad feli

cltatẽ nõ ꝓfiaũt:cũ ꝑ ſolum liberũ arburiũ non

poſſimꝰ gram mereri errate Pelagio. Si autẽ
ei gre ramuſcu lus iſerat᷑ fadet frucꝰ optimos
et ſaluberrimos. Unde de gratia põt dici illud

Pꝛouer.iij.Fuceius pᷣcioſioꝛ eſt cucᷓ opibb:

et oĩa q deſideran ᷑ huic nõ valẽt cõꝑari. Octa

ua vtilitas ð refn geratiõis. Nam ſᷣm Fran.de
mapyro. in. ij. ſ̃ᷣmone Jobis baptiſte. gra aſſimi⸗

lat᷑ vẽto refrigerãti. Sicut em̃ ſpũs dat refrige⸗/
riũ ardoꝛibo coꝛꝑis:ſic gr̃a habet refocillare ar
doꝛes mẽd qͥ ſũt ſᷣm ↄcupiſcẽtiã nr̃am ne excin⸗
guant aiam. Uñ aia que eſt in gra nõ ſentit tali
ter iſta incẽdia.Et ideo in figura hr.iij. Reg.xix.
qꝙ; ĩ ſpũ aĩe tenuis veniebat dñs ad Helia. No
na vtilitas ðꝛ excinctionis.ſᷣm em Fraciſcũ vbi

S.gfr̃a aſſimilat᷑ aq viue refocillanti.qꝛ ſicut aq̃ᷓ

habet ignis ardoꝛẽ extiguere:ita gra habet mẽ⸗
tes ſitientiũ refocillare.Lã em̃ ſitibũdus eſt ap

petitꝰnr̃ vt nõ poſſit qetari in hoc mundo:cũ ſꝑ

plus appetat naturalr.qꝛ iſta nõ ſufficiuntei:ſic
necterra ad implẽdũ celum maiꝰſe.vt patuit de
Alexãdro magno qñ audiuit opinionẽ Deme⸗
trij de infinicate mũdoꝝ.a doluit qꝛ nõ pote/
rat ſubiugare niſi vnuʒ:de q̊ Juuenal ait. Unꝰ

pelleo iuueni nõ ſufficit oꝛbis.Gꝛatia aũtrefo⸗/
cillat hũc appetitũ in nob.qꝛ homies a deo ace
pti ſiue in gra cõſtituti ſunt in vita ↄtenti. Unde

Paulus..ad Thim.vj. dicebat. Habentes ali
menta ⁊ qͥb tegamur hijs cõtenti ſumus.et ad
Hebꝛe. xiij.ait. Sint veſtri moꝛes ſine auaricia
cõtenti pᷣſentib. Ideo de gra ſua ſub nomie aq̃ᷓ
inquit ſaluatoꝛ. Qui biberit ex hac aqᷓ quã ego
dabo ei nõ ſitiet in eternũ. Decima vtilitas di/
cit᷑ nflãmatiõis. UVt em̃ ait Fran.vbi S.gra aſſi/
milat᷑ flãme ardenti.qꝛ ſicut flãma cõſumit o&
rubiginem aun ⁊ purgatipᷣm ab oi macula: ſic
gra qñ aia inflãmat᷑ que auro ꝓpt excellentẽ ſue
nature ꝑfecuonẽ cõꝑat᷑:ab oĩ inqnamento pur⸗
gat᷑. In cuiꝰ figurã fuit pᷣceptũ Leui.? Nũe.xxxj
vt qñcũq; vas auri eſſet ↄtaminatũ purgaretp
flãmaã. Undecima vtilitas ðꝛ eductõis.ſ.a pec
cati amaritudine. Ut em̃ piſces de man nunq;
intrant dulcẽ aquã niſi bus ꝑcipiãt ipſiꝰaq dul
cedinẽ. Qua guſtata: ſtatim relicta amaritudie
man intrant dulcẽ aquꝗ:⁊ ibi moꝛant᷑.ſicpctõꝛ
qͥ ðꝛ moꝛari in mari ꝓpt᷑ amaritudinẽ⁊ inqᷣetu⸗
dinẽ pꝛie ↄſcie.Eſa.lvij.Coꝛ impij q̃ſi mare fer

uẽs qð qᷣeſcere nõ põt.nunq; ex ð marni euadere

põt:poſtq; i

n eo ſemel ſubmerſus eſt niſi diunia ur

gra lllũ eduxerit. Un Jſið.ait in lide ſũmo bo. ſieglmnamer,

Nhineo diar

Nſirbe
lahn
cucnans
ſuihfu

uelogoi

gſnoc

clrſczonn
Clspnnuntt
Uegieſmmna
Vuücflud
Dulctmneſn
linctlluft⸗
denugorblsi

liis:
Vi,urt
fonlognndn

nrnumfami
cimckdenol
Cikoin uda
NCowkendcore
Worogtandn
ſcdiätspein
ucnogickin
Ggianckug
Mrlndeilid
Menuueniſg
ncus ignor⸗
nſopemesi
Ccllyccauuana

MInoͦnegs
nchlepeinag
Gnſennde
(nnzautſwän
odonetdonge
llkpco:non
Mdiunatlue
ucntuncp
Gilugenſoll
hunuslnq
glaenerdin
alſeceatanll
uaunxepente
ſtirdie ei

Komao⸗

6 ggncklug

Wpbinan

lsiebticser
ginge
DPunpiellune
etiſedii n
lſegfndeſten
fnchlſiit

ſclenüinat⸗
d
baluomüͤcte
opyen
67

mſirdaillud

Aän dan
luminfmnde

Wamole rr.

niningr n

Ann ſene.

1nn ſen
t oginaidan
jdolurgn
JucuH

1s. Bemü n

zbomise
nrn n
chn. Mhnma
cinimd
Labwtis

danmflns

mmnischi
nuͤainuluſt
pimleniſoe
niumanopon
a ſüen
Chogis
gopitiltun
Aouunnſe
–
bimann egedn
ujtwcitcch
picinunſt
zabntun
Pi SNiX1
egl ine
—R

Folium

Poſtq; pcõ obligauimus nos in operib dia

boli:iam noſtra vᷣtute ſurgere non valemꝰ.ſed
ſicut nauis fracco gubernaculo illuc duct᷑ vbi
venti tẽpeſtas eã deuoluerit:ſic hõ diuine gra⸗
tie auxilio ꝑdito:nõ qð vult agit ſed qð diabo⸗
lus ꝑſuadet.et niſi manꝰ chꝛiſti ipᷣm inde extra⸗/

xerit vſq; ad moꝛtẽ in pctõꝝ ſuoꝝ ſoꝛdibo ⁊ vin

culis ꝑmanebit. Hec ille.Sed guſtata dulcedi
ne gr̃e ſtatim aia recedit ab amaritudine peccati
Hec aũt eſt illa dulcedo de q̃ ðꝛ Pꝛouerbᷣ.xvj.
Dulcedo anie ſanitas eſt coꝛdis. Duodecima
vtcilitas ðꝛ illuſtratiõis. Gꝛatia em̃ vt ait Fran.
de mayro.vbi S.⁊ etiã in ſermone pᷣmo puritica
tionis btẽ virgis:aſſimilat᷑ iuci refulgenti ⁊ ma

nifeſtanti atq; oſtendenti. Uñ de ipᷣa dici põtil⸗

lud Jopᷣ.j.Etlux in tenebꝛis lucet. Uñ ſicutlux

eſt cauſa cognitiõis mutue int amicos:ita gr̃a
reddit aiam familiarẽ ⁊ cognitaʒ deo angeus.

Et ecõtra eſt de nõ habenubo gram quibo dicet
chꝛiſtus in iudicio illud Matchei.xxv. Amen
dico vob:neſco vos. Sicut em luna qñ eſt to⸗
taliter opaca nõ videt᷑ nec ↄgnoſci᷑ a nro ſenſu
nec aliq̃ res poſita in obſcuro q;dtum ad viſuʒ:
lta ania qñ eſt ſine gra eſt a deo ſpũalit incogni
ta.qñ aũt eſt in gr̃a eſt ei notiſſima per appꝛoba
lonẽ.Unde illi dicit illud Exo.xxxiij. Noui te ex
noĩe ⁊ inueniſti gr̃aʒ coꝛã me.Sicut etiã exiſtẽs
in tenebꝛis ignoꝛat quc circa ſe ſũt.et poteſt eſſe
iuxta ſerpentes ⁊ in reb fedis nec illas videbit.
Seld luce adueniẽte viſis ꝑiculis in qbus pᷣus
erat inuolutꝰmagis pauet qᷓ; pᷣus.Ita exiſtens
in tenebꝛis pcti nõ ꝑcipit eius aculeos nec feto/
res.Sicut ſimia doꝛmiẽs iuxta ſtipitẽ ſeu pilã

ligneã aut ſaxeã cui alligata eſt nõ ſentit eiꝰ pon
dus donec elonget᷑ ab ipſa.qa eã poſt ſe trahit.

Et ſiłr pctõꝛ non ꝑcpit q̃nta ſit pcti miſeria niſi
ipſe diuina illuſtratꝰgra elonget᷑ a pctõ. Conſi/
derat em̃ tunc ipſius pcii grauedinẽ ⁊ miſeriaz.
Vnñ Augꝰ.in ſoliloqͥo inqᷣt.Cõuerſus vidi tene
bꝛas meas in qb fuerã:⁊ abiſſum tenebꝛoſam
in q̃ iacuerã:et dixi. Ue ve tenebꝛis meis in qᷣb
iacui:ve cecitati illi in q̃ veꝝ lumẽ celi videre nõ
poteram.ve pᷣterite ignoꝛãtie in qua nõ cogno/
ſcebã te dñe. Hec ille.

Ed ꝓ maioꝛi declaratiõe pᷣdiccoꝛũ dico
8 ꝙ gra eſt luci ſolis ſimillima. Quia ̊ vt

dicutphᷣi naturales ſol habet młtos ef⸗
fectus:ideo aliq̊s ex eis pᷣcipuos ↄtẽplabimur
ipſius gre gratũ faciẽtis effectib ꝓpoꝛtionatos
Pꝛimꝰðꝛ illuminatõis.De qͥ ðꝛ in c.nec quẽqᷓ;
de cõſe.di.iiij. Sicut ſol eq̃li luceſuꝑ oẽs irradi
at:ſic gra dei ſine acceptõe ꝑſonaxꝝ eq̃lit᷑ in oib
ſe diffundit. ſ. ſi ipſi ſe diſponãt:vt infra videbit᷑
De ſole etiã inqͥt Ambꝛo.in q̊ͥdã ſermone. Sol
eſt oculus mũdi:iocũditas diei:pulcritudo celi
mẽſura tẽpoꝝ:virtus ⁊ decoꝛ oĩm naſcentium:
dñs planetaꝝ:⁊ ꝑfectio oĩm ſtellarũ.Et Plato

„

in thimeo dicit. Juſſit deus rerũ cõdi

toꝛ lucem

CCLXXXIIII

eſſe dariſſimò quã ſolem vocamus:cuius ſplẽ⸗
doꝛe celum illuſtrat᷑ ?ꝛ animatia dirigunt. Oec
ille. Hanc pꝛietate illuminadi aiam no ſtrã ba
bet gra del. um em hõ eſt in pcõ moꝛtali dici
tur eſſetot obſcurus ⁊ tenebꝛoſus: iurxta illud
Pꝛouer.iiij. Clia impioꝛuʒ tenebꝛoſa: neſaunt

—

vbi coꝛruũt.Et Sap.ij. Excecauit eos malicia

coꝝ.et Sopho.j. Ambulabũt vt ceci qꝛ domio

peccauerut. Quado ſuꝑuenitin eũ gratia dei to
fus illuinat᷑. Un gloſa ſuꝑ iliud pſalmi:vt erhi
laret facè eius in oleo: ait. Gꝛatia eſt nitoꝛ anie
ad recociliandũ ſcmm amoꝛẽ.et Berñ. in ſermoe
de gra inqᷣt. Oꝛ atia illumiat intellectũ ad bnfa/
cendũ:inflamat affecũ:⁊ coꝛ roboꝛat ad vtutẽ
Ite gratia del dar figem ? facit remiſſiõeʒ pcto⸗
r. de ↄſe di. iij.c. gra.Et nõ ſolũ fact vitare ma
lu ſed en facere bonũ.de oſe. di.liij.c.placuit. et
cſeqᷓnti. De ipſa etiam ſcũs Bona. vbið. dicit
BGꝛatia eſt ſpualis influentia que mentes röna
les fontilu aſſimilat ⁊ cõfoꝛmat. Secũdus
effeaus ſolis ðꝛ viuificatiõis. Sol em̃ cũcta qᷓ
in hyeme ſicca videbant᷑ ⁊ moꝛtua:in vere ⁊ eſta
te pulcreſcere ⁊ nidere facit. Sic gratia in byeme
pci aridã aiaʒ ⁊ puatã oĩbo bonis oꝑibo: in ve⸗/
re ⁊ eſtate diuie charitatꝭ renouans viuificat: et
ad pſtinũ decoꝛẽ reducit:amiſſ. oſq; ꝑ pam bo⸗
noꝝ opeꝑ fruc ⁊ floꝛes reſtituit: camq; mira⸗/
biliter floꝛidã ⁊ decoꝛam facit:⁊ de moꝛte reuo
cat ad vitã. Ideo glo.ſuꝑ epłas Pauli quã re⸗
ferrſaũs Bona. vbið. dicit. Gꝛatia eſt perfecta
luſtificatio unpij? remiſſio pœoꝝ. Un Paul⸗
ad Ro.iij.dic. Juſtificati gra ipſius.Et ad’ Ro.
vij. et ad Tyr.iij. ait. Gfa deiiuſtificamur. Lrſ
ſumptiue in c.placuit.de conſ. e. diſt. iij. Terciꝰ
ſolis effectus ðꝛ purgatiõis. Sol em̃ radioꝛuʒ
ſuoꝝ imiſſione ſubtiliat aerẽ: diſgregat ⁊ conſu
mit vapoꝛẽ inficientẽ ⁊ peſtilentẽ.U¶In qñ tẽpus
eſt nebuloſum multo tꝑe:dicit. Iſte aer eſt moꝛ
bidus.Sed inualeſcẽtib radijs ſolis ceſſatta⸗
lis diſpoſicio. Sic gra oẽm pci fetoꝛẽ ab ania
expeliit:eãaq; gratã ⁊ odoꝛiferaʒ deo ⁊ hoĩbo fa/
at. Unñ Alex. ð ales in.iij.pte ſüme in traccatu ð
gfa eã diffinit di. Gꝛatia ẽqᷓdã foꝛma a deo da/
ta: gtũ fadẽs habẽtẽ ⁊ opꝰeiꝰ bonũ reddẽs. R
Qart ſolis effectus ðꝛ decoꝛatiõis. ¶¶
q en dicit Macrobiꝰ in li. ſatumaliũ. ſo⸗
lis oſtellatioe hoĩes fiũt pulcri ?⁊ agiles
Vñ antiq pingere ſolebant ſole in foꝛma adole
ſcentis ceruleis crinibo:flameiſq; ocuł:iacrubẽ,
tibo labijs:⁊ genis lacte ⁊ vino cõpoſitis. Ideo
opõ poctas appellat᷑ pheby.i pulcer deꝰ. O gra
venuſtas: o gra pulcerima: o oꝛnamentũanie
chꝛiſtiane:o veſtimentũ auro ↄtextũ:o gra ſpeci
oſiſſima:tu flãmeis ocuł ad amoꝛẽ tuu icos
attrahis: tu veſtita charitate reg etni thalamũ
intrare ad libitũ vales. Ideo ad Hecb. iiij. Dau
lus dicebat.Adeamꝰ cũ fiducia thꝛonũ gfe eiꝰ:
vt miſcðiaʒ ↄſeq̃mur ⁊ gram i erilio oppoꝛtũo.
2

AUintus ſolis effectus ðꝛ cõcilia ,/ S
q nonis.la ſol vtute ſua ↄdilliat in coꝛꝑi
brus aialiũ q̃ttuoꝛ elemẽeta:q; ꝓpter ↄtra/
rietatẽ ⁊ repugnantiã quã hñt in ſe ſubiectũ de
ſtruerent:niſi ſolis influẽtia celeſti adinuicẽ cõ⸗
ciliarent᷑. Sic gra diuina cõciliat ⁊ pacificat cõ⸗

ſcientiã ab int᷑ioꝛi bello:ne poſſint inualeſcere ꝰ

eã inſidie demonũ:carnis:⁊ mundi: nec eã vale
ant a ſtatu ſalutis deijcere.Un Ecci.xxvij.dicit᷑.
Hõ ſctũs i iuſtica manet ſicut ſol.Uel alio mõ
gra ðꝛ cõciliare:quia vnit diuerſa coꝛda:et facit
vnã eſſe mentẽ in diuerſis cõpaginibo coꝛpoꝛũ.
Igeo ſuꝑ pᷣdicta Ecci verba inqᷣc glo. Sctũs in
luſticia manet dũ gr̃a veſtix ꝓpter deũ ⁊ ꝓximũ
Diligit cui vnꝰ facteſt.Eapꝛopt᷑ in huiꝰfiguraʒ
Nau.iij.ſptũ eſt.Oꝛtus eſt ſol ⁊ auolauerũt lo
cuſte.qꝛ oꝛto ſole gre in ania auolãt cogitatões
imiſſea demone coptra ꝓximos. X

Extus effectus ſolis ðꝛ demõſtrationis

8 Per irradiationẽ nanq; ipſiꝰ coloꝛes ⁊

rerũ ſpẽs et figure q̃ in tenebꝛis ſunt cõ/

fuſe diſcernunt᷑ ⁊ illiꝰ pᷣſentia ignoꝛata cogno⸗

ſcunt᷑. Sic gra docet nos cognoſcere ⁊ pꝛobare

vtrũ ſpũs ex deo ſint:qꝛ ſepe malus angelus in
bonũ ſe traſfigurat.ij.ad Coꝝ.xj.Etideo qꝛ gr̃a

qͥda ſuꝑnaturali lumie demõſtrat homi ad ſa⸗

Iutẽ neceſſaria:dictũ fuit Paulo.ij.ad Coꝝ.xij.
Sufſficit tibi Paule gra mea. U

Eptimus effecſolis ðᷣꝛ foꝛtificationis.

8s Sole nãq; aſcendẽte ſuꝑ noſtrũ oꝛiʒõtẽ
vᷣtutes anialiuʒ foꝛtioꝛes fiũt:⁊ vſq; ad

mediũ celi augmentant᷑. Sed in eiꝰ declinatiõe
vſq; ad occaſum ꝓpter elꝰ elõgatiõeʒ debilitan
coꝛꝑa ſuis vᷣtutibo ⁊ q̃ſi in ſomno reſoluunt᷑:vt

patet etiã in floꝛibo:qꝛ in oꝛtu ſolis aꝑiunt᷑ et in
occaſu marceſcũt vel palmitãt. Sic gra dei dũ
eſt in ania oẽs vᷣtutes roboꝛat et auget. UVñ ad
Heb.vlti.dicit Paulus.Optimũ eſt gr̃a ſtabi⸗/
lire coꝛ. Ideo Iſið.in li.de ſũmo bo.inqͥt. In oĩ

oꝑetuo auxiliũ dei poſce: oĩa diuine gre aſcri⸗
be:nihil meritis tuis attribuas.deq; vᷣtute tua
nihil pᷣſumas. Nam vtoꝛ in c.vl.de cõſe. diſt. iiij
ſine gra dei mãdata eius impleri nõ pñt. Ideo

Paułꝰ.j.ad Coꝝ.xv.dicebat.Gꝛatia dei ſuʒ id
qð ſum:⁊ gr̃a eiꝰin me vacua nõ fuitEtibidẽ in
quit.Abũdantiꝰ hijs oib.ſ.aplłis laboꝛaui:nõ
aũt ego:ſed gr̃a dei mecũ. Octauꝰ effectus ðꝛ
delectatõis.Delectabile em̃ eſt videre ſolis radi
os ac eiꝰ lucẽ:iuxta illud Ecces.xj. Dulce lumẽ

et delegabile eſt oculis videre ſolẽ:gra vo eſt il⸗
la q̃ delectat aiam. Uñ in q̊dam ſermõe Chꝛybß.

ait. Gꝛatia eſt ſanitas mẽtis ⁊ deleccatio coꝛdis

meo.

n Onus effectꝰ ðꝛ imutatiõis. Sol em̃ tẽ/
poda imutat:qꝛ deſcendens ꝑ ſigna au⸗/
ſtralia ⁊ ſeptentrionalia: dies efficit bꝛeuioꝛes:

õ Signatũ eſt ſuę nos
lumen vultus tui dñe:dediſti leticiam in coꝛde

XXXII

et aſcendens p eadem ſigna facit lõgioꝛes. Itez
exiſtens in noſtro hemiſperio diem facit. ſed exi
ſtens in alio noctẽ inducit. In ariete exiſtens fa⸗

cit ver.in aſcẽſu ad cancrum eſtatẽ.ad libꝛã au⸗
tumnũ:ad ſcoꝛpionẽ vo cũ venerit byemẽ indu
cit.Et hoc in ſimili facit gra. ã mutattotũ ho⸗/

minè?:qꝛ facit de pctõꝛe iuſtũ:de hoie angelum:

de terreno celeſte:de ſenſuali auſterũ:de luxuri/

oſo caſtum:de ſuꝑbo humilẽ:⁊ de ſeruo diabo
li filiũ dei.Etideo de hac diuie gre imutatiõe lo
quẽs aemat. z7e mutatio dextre excelſi. De
cimꝰ ſolis effectꝰ ðꝛ variatiõis. Sol etem̃ erpi⸗

entia teſte vario modo in die ſe oſtẽdit. Nã ma/

ne rubet:terda lucet:meridie feruet:⁊ veſꝑe pal⸗
let. Unde ſᷣm poetas ſol fingẽ᷑ hre q̃ttuoꝛ eq̊s.

Pꝛimus eſt ericeꝰ.i.rubeꝰ.ſecũdus athaticeus.

id ẽ ſplẽdẽs.teraꝰlãpas.i.ardens.q̃rtus philo⸗
geus.i.amãs.Et hos qᷓ̃ttuoꝛ eqͥs habet gratia
que pᷣmo rubetin aduentu.qͥa ↄfundit᷑ pcõ: ex

recoꝛdatiõe ꝓpꝛie iniqͥtad. Secũdo lucetꝑ cõſci

entie ſerenitatẽ. Lercio feruet ꝑ donatã charita⸗
cẽ. Quarto pallet ꝑ crud meditationẽ. Uñ q̃ſi re

linquit᷑ coꝛpꝰin terra moꝛtuũ:⁊ aia ſurſum fert᷑

ꝑ ↄtẽplationẽ.Et hocẽ qð inqͥt Dauid pᷣſ.lxxxiij

loquẽs deo ⁊ dicens. Btũs vir cuiꝰeſt auxiliuz

abs te:aſcenſiones in coꝛde ſuo diſpoſuitĩ val
le lachꝛymaꝝ:in loco quẽ poſ—uut. vy

Adecimus effect? ſolis ðꝛ fructificatio⸗/ .

v nis. Aliqn em reꝑiunt᷑ aliq valles ita p/
funde:ꝙ ad ipſas nõ põt radiꝰ ſolis at/

cingere.et ideo bñficio ſolis pᷣuate: aut totaliter

ſuntc ſteriles:aut eoꝝ fructꝰſunt inſipidi.Et ſili/
ter aia exiſtens in ꝓfunda ⁊ tenebꝛoſa valle pec
catoꝛũ ac radijs ſolis iuſticie chꝛiſti puata.ſ.eiꝰ

gr̃a:effici᷑ ſterilis:aut ſaltẽ eius fruaꝰid eſt ope

ratiões ſunt inutiles.Sap.iiij.Frucꝰeius inu/

tiles ⁊ ad nihilũ apti.Sed ſi lux iſta ſolar ⁊ ve/

ra que illũinat oẽm boĩem venientẽ in hũc mũ⸗
dũ terrã aſpiciat ocło ſue gre:ſtatim ſublata ſte
rilitate ꝓducet fructuũ abundantia.ſ. meritoꝛũ
Et ideo in huiꝰ figurã legit᷑ ꝙ terra erat ianis et

vacua:et tenebꝛe erãt ſuꝑ faciẽ abyſſi.Et dixit de

us.Fiat lux:⁊ facta eſt lux.Et ſtatiʒ ſequit᷑ ꝙ de⸗
us pcepit vt terra germinaret herbã virente:⁊ li⸗
gna pomifera ſᷣm genꝰſuuʒ:vt patet Geñ.j.Eſt
igit᷑ vna ꝓpꝛietas ſolis inter alias ꝙterre poꝛos

apit ⁊ latentẽ vᷣtutẽ in radicibʒ ꝓducit ad accuʒ:
et cuncᷓ germinantibo vᷣtutẽ fructificãdi tribuit

Vñ ait Areſt.ij.de genera. ꝙ ſi ſol inferioꝛibus

vtutẽ ſuã nõ infunderet:terra non fructificaret.
Et hoc idẽ facit gra dei ſine q̃ opus aliqð meri/
toꝛiũ ac fructuoſum hõ facere nõ poſſet. Unde
Saß. vlij dicebat Salomõ. Scio ꝙ cõtinens
eſſe nõ poſſum:niſi dñs dederit.Et Hiere.x.ðꝛ.
Scio dñe ꝙ nõ eſt hois via eiꝰ nec viri eſt vt di
rigat greſſus ſuos.Etad Roma.ix.ait Paulꝰ.
15S eſt volẽtis neq; currẽtj ſed miſerand eſt dei.
Et Berñ:in li.de libero ar.ðt. Conacꝰliberi arbi

(elotipit
mbktolls0ln

„

Nilſpenuoln
nelntorſpüsn

iſuſoffeut
totnücmpecn

ſitichoaaans.
GurmsYect
ucpod
(ümnimarl
ntplüre
ſiitenno pu
neipoſiaoie
Miortiſvarniſi

ſomn ionis
uheizus diſ
Nrg cop'lnama

nin Kohonpr
Ntaoneindoda

Mormaunöns
ſſanencamm
lvcuſonogie
cponegiomtli⸗
uFareplen
Idano ſitinpt
Uiſhunbikre

ſonn Etpord
zurſotnumſi4
lacisſolts vn
ſlüie nento
ſtincro roſtl,
eſeuningio,
ſalanſenurff.
fiiftgrſifne
tnnicnudi⸗
Nandanie
gleſclhinnmne
ſtoiſſanaglan⸗
ufnentaſih

Cennertome
untontdlinn

Utgcdenlide⸗
Ndade
duednegl

nerbberſcie
Auncdſileng,

Gns pareng

gns
llg “
üb. .
Chn ho,
innun
Reſcnodin
Frinnunnöe
mel de
ampat
N
diemune
dsine
Gagimrie
ö potnice un
unrinipdhi
Nenchegſemer
cheikiurd
cusf len
i uclunw
ſlurihta:OH
Imminde
nieNe
winmirli⸗
mur hain R
evannnan
uehäänbu
riwonde
nniCf
rni
Gngiims
ird
tc6NN
Nnran
aur be
. nn
Curlm⸗

e
ðs

Folium

mij caſſi ſuntſia diuia gra nõ adiuuant᷑:?ꝛ nulli
ſi ab ea nõ excitant᷑. Et ad Roma.xij.iteruʒ inqͥt

Paulus.Gꝛatia ſalui facti eſtꝭ ꝑ fidẽ nõ ex vo/

bis.Et Anſelmꝰin li.de gra ⁊ libero arbitrio ðᷣt

Sicutterra ſpinas ⁊ tribulos ⁊ qſdaʒ herbas
nõ neceſſarias ꝑ ſe germiat:vite vᷣo neceſſarias
nõ niſi ſemie.ſic hõ ꝑ ſe põt cogitare vana ⁊ no⸗
xia.ea vᷣo qͥ ſunt ſaluᷓ non poteſt ſine gra. Qð

dictum oꝛiginalit᷑ fuit Pauli.ij.ad Coꝝ.iij. Et

ſubdit idem anſelmꝰvbi S. Gꝛatia ⁊ liberuʒ ar
bitriũ ita ſe habent ad ea q̃ ſunt ſalutis ſicut pa⸗
ter ⁊ mater ad/ ꝓlem. Unde ſicut ſine patre ⁊ ma
tre ꝓles non põot naſci:ita ſine gra ⁊ libero arbi/
trio homo nõ põt ſailuari. Hanc aũtgr̃am pa⸗
ratus eſt deus oib elargiri:ſi ipſi ſe diponant
Vnñ Cypanus in epla ad Oonatũ ait. Pꝛoſflu⸗
ens largitoꝛ ſpũs nullis finibo pᷣmit᷑:nullis me
tarũ ſpacijs frenat᷑:manat iugit᷑:exuberat efſtu/
enter:noſtrũ tm̃ pectus ſitiat vt pateat.Quantũ
em̃ fidei capacicatis afferimꝰ:tantũ gr̃e inunds
tis haurimus. Hecille. EZ
Ratia ergo diuia om̃es ſuſapit.S.hinc
aut nob. in auten.de mona. Sed multi
ſunt qͥ nolũt eã reciꝑe ⁊ ſe pᷣꝑare.Etideo
ſi eã nõ habent nõ ꝓuenit ex defectu gr̃e largito
ris:ſed indiſpoſitiois ſuſciꝑe debẽ. Quia acꝰ
actiuoꝝ nõ ſunt niſi in paticte bñ diſpoſito.ij.ð
aia.Na foꝛma ignis introduci nõ pot in ligno
niſi ꝑ caloꝛẽ pus diſponat᷑.ct ania nõ infundit᷑
anteq; coꝛpꝰ liniamẽta habeat.xxxij.q.ij.c.ſicut
femia.Itẽ opoꝛtʒ pus domũ cõpaginari qᷓ; ha⸗/
bitatoꝛẽ introduci.c.qð vᷣo.ea.q.⁊ cãa.Et ſimilit
opoꝛtet aiam pᷣus bñ diſponi vt recpiat gratiã
ſpũſſancti.Nam naturalr remiſſio pccõꝝ pꝛece/
dit infuſioneʒ gre.de peni.diſt.ij.S.ſi aũt. Unde
opoꝛtet aiam ulã a pccis mũdari que vult diui
na gra repleri.ð peni.di.j.S.alij ecõtra.Licet aũt
gra dei nõ ſit in ptãte hois:tñ ſi qͥs eã nõ receꝑit
ei imputabit᷑.qꝛ potuit illã hr̃e ſi voluiſſet ſe di⸗
ſponere. Et põt dari exemplũ de ſole qᷣ nõ eſt in
ptãte noſtra:tñ ſi qͥs eſt in domo totalit᷑ clauſa
ſed radijs ſolis vndiq; circũdata:ſi ipſa domꝰ
nõ illũinat᷑ merito ei uimputat᷑:qꝛ potuit ſi volu/
iſſet feneſtras ⁊ oſtiũ aꝑire:qͥ facto accu illuſtra⸗
ta eſſet ſolari radio. Itẽ non eſt in ptate agricole
ꝙ creſcant ſemia ⁊ fructus.qꝛ hoc eſt a vᷣtute ce⸗/
leſti:cñ ſi ager nõ fructificauerit ei imputabit᷑:ſi
euʒ nõ excoluit ⁊ bñ purgauit ac diſpoſuit. Itẽ
qñ papa dat indulgẽtiã viſitãti eccciam aliquaʒ
que indulgẽtia non eſt in ptãte mea.qꝛ tñ actꝰ.ſ.
ire ad ipſam eccłliam quẽ ſequit᷑ indulgentia eſt
in poteſtate mea:ſi ipſam indulgentiã nõ habu
ero:merito mihi imputabit᷑ ⁊ no pape.Et ſimi⸗
liter eſt dicendũ de gr̃a quã deus paratꝰ eſt oĩ⸗
bus dare:qui ait Joh̊.vij. Si qͥs ſitit veniatad
me ⁊ bibat.ſ.aq̃s graꝝ.De qͥb etiã Eſa.lv.dicit
Omnes ſitientes venite ad aq̃ſ. Et Zach.xiij.ðꝛ
Erit fons patens domui Dauid et habitantibo

CCLXXXN

hieruſalem in ablutionẽ peccatoꝝ ⁊ menſtruate
Per Dauid em qͥ interpᷣat᷑ manu foꝛns intelli/
gunt᷑ actiui. Per hierulalẽ vo q interpᷣtat᷑ viſio
pacis intelligunt᷑ contemplatiui.Noie aũc pcõ
ris intelligunt᷑ illi qͥ hnt pcã ſpualia. Per men
ſtruata vo illi qͥ hnt pcta carnalia. Oẽs em̃ pᷣdi

(li in fonte gre diuie bibere debẽt. Actiui vt am⸗

plius roboꝛent᷑. Lõtemplatui vt dulcius ↄtem
plent᷑. Et oẽs pctoꝛes vta ſoꝛdibus mundent᷑.
Quia aũt aliqui vel nõ volunt de iſto fonte bi⸗
bere:vel nolunt ſe ad bibẽduʒ pᷣparare:ideo eiꝰ
dulcedine non pnt deguſtare. Et põt ad pᷣdicta
dan exemplũ de ſole:q licet vnifoꝛmiter ſe habe
at in ſe qͥ ad oganones ſuas:tñ rone diuerſe cõ⸗
plecionis infenoꝝ diuerſos cauiat effecꝰ. Naʒ
aliqᷓ ſoli appoſita liqfiunt.alia vᷣo indureſcunt.
Similit᷑ liq; ſol lumẽ ſuũ in oẽs ſtellas vnifoꝛ/
muer diffũdat:tñ vna ſtella eſt minus clara qᷓ;
alia:quod nõ ꝓcedit ex defectu ſolis:ſed pt᷑ ine
qualẽ diſpoſicionẽ ipſaꝝ ſtellaꝝ.Guſtꝰ aut gre

diuine eſt tante vtuc ꝙ extinguit ſiim oim mũ
danoꝝ:ettante dulcedis ꝙ in dulcedinẽ cõuer⸗

tit ſupplicia toꝛmẽtoꝝ:ac tate ſuauitat ꝙ aiaʒ ex
citat ad deſideria ſuęnoꝝ.Cx em̃ eius vtꝰextin
guat ſiim mũdanoꝝ patuitin Magdalena in
qᷓ extinxit ſiim carnalis ↄcupiſ centie.et ĩ Mat⸗
theo ac Zacheo: in qͥb extinxit ſitim auancie.er
in Paulo ſitim ſuꝑbie ⁊ mũdane głie.ac in Ja
cobo ⁊ Johãane in qᷣby extinxit amoꝛẽ domeſti⸗
cũ ⁊ ꝓpꝛiũ.Ns audua voce gratioſi magiſtri vo
canns eos:ſtatim relictis oibi:⁊ etiã relicco pa⸗
tre in naui vt patet Matth.iiij.ſecuti ſunt dim
Jeſum:nõ ſeipſos aut ꝓpꝛias volũtates. ¶nð
Augꝰ.inqͥt. Qui biberit de fluuio ꝑadiſi cuius
gutta maioꝛ eſt occeano:reſtat vt in eo ſitis mũ
dqi penuus exiinguat᷑. aũt dulcedo eius toꝛ
menta ⁊ ſupplicia vtat in dulcedinem patuitin
Stephano de qᷣ canit eccłia. Lapides toꝛrrentꝭ
illi dulces fuerut.et in Andrea cui ſupplicũ cru
cis cõuertit᷑ in gaudiũ. Unde crucẽ alloqns di⸗
cebat. Securus ⁊ gaudẽs venio ad te. Item in
Laurentio q dixit Decio.Diſce miſer qꝛ carbo⸗
nes tui mihi refrigenium pꝛeſtãt. Et in aplis de
qbo ðꝛ Act.v. Jbat aplłi gaudẽtes a cõſpectu cõ
alij:qm digni habiti ſunt ꝓ noie Jeſu ↄtumeli
am pati.CX vᷣo eius ſuauitas faciat deſiderare
celeſtia pacuit Matth.xvij. vbi Petrus aq̃ ſpi/
rituſſcti potatus et qͥdãmodo ebꝛiꝰeffeccꝰ:dixit.
Dñe bonum eſt nos hic eſſe: ſi vis faciamꝰ hic
tria tabernacula. Dicit᷑ aũt tabernaculũ a taber⸗
na. Uolebat em̃ Petrꝰ ꝙ ibi eſſenttres taberne
in qᷣb vinũ ſpũſſcti vendereĩ.ita ꝙ pater hfer ſu
am taberna:filius ſuã:⁊ ſilr ſpũſſcũs. In tab⸗
na aũt patris vendit᷑ vinum potẽs.i.gra coꝛro/
boꝛãs q habet aiam in bono cõfirmare. In ta⸗
berna fulij vendit᷑ vinũ claꝝ.i.gra illuminãs qᷓ
habet aiam in agendis dirigere ꝛ illumiare. In

taberna aũt ſpũſſci vendit᷑ vinũ dulce.i. gratia

QQQ& 5

dulcoꝛans que habet animaʒ celeſti dulcedine
adimplere. Duodecimus effectus gre quem
noõ habet ſol materialis ðꝛ głificatiõis.ſ.in vita
eterna. Ait em̃ ꝓpheta pᷣſ.lxxxiij. Gratiã ⁊ głhliam
dDabit dñs. Un Alerxã.de ales in.iij.ꝑte ſũme:in

tractatu de gra inqͥt: ꝙ gratia eſt ſilitudo gloꝛie
Nam ad Roma.vj.dicit Paulus.Gꝛatia dei
vita eterna.et Pꝛouer.viij.gratia increata inqt.

Qui me inuenerit inueniet vitã.ſ.eternã.⁊ Johᷣ.

liij.ſaluatoꝛ inqͥt.Qui biberit ex aq̃ quã ego da
bo ei fiet in eo fons aq ſalientis in vitã cternaʒ.
Aqua em̃ quantũ deſcendit:tantũ ⁊ aſcendit.et
ideo gra dei de celo deſcendẽs ⁊ ad nos vemnẽs
ꝑducet ⁊ ſalire nos faciet in celũ. Si qͥs aũt ha⸗
beret aqueduqũ ꝑducere valentẽ eum ad celũ:
valde chanpẽderetillũ ac ipᷣm reꝑatum teneret.
Et ideo gr̃am dei ad celum nos ꝑducẽtẽ chari⸗
pendere debemꝰ:ac oĩ diligẽtia ↄſeruare. Nam
ðꝛ Ecci.xl. Gra ſicut ꝑadiſus in benedictiõibo:?
miſcðia in ſeculuʒ ꝑmanet. Et ad Zytũ.iij.dicit
Paulus.Ut iuſtiticati gra ipſiheredes ſumus
bm ſpem vite eterne. A
Uo ad ſeptimã cõſiderationẽ de gre ac/
q quiſibilitate dico ꝙ ſeptez ꝑſone deſcri⸗
bprunt in ſacra ſcriptura qᷓ ſeptẽplicit᷑ in/

uenerũt gram in oculis dñi. Pꝛima fuit mater

dei q ea inuenit ꝑ viam humilitat ⁊ obedientie
Vnñ ait Lu.j. Reſpexit humilitatẽ ancille ſue ⁊c̃.
Et angelꝰ Gabꝛiel ei dixit. Inueniſti graʒ apud
deuũ. Secũda eſt ꝑſona Pauli cui dictũ fuit a
dño. Sufficit tibi paule gra mea.ij.ad Coꝝ.xij
Et ipſe inuenit eã ꝑ viam charitatis ⁊ amicicie.
qꝛ xpᷣm ardentiſſime amabat:dicẽs ad Roma.

vliij. Quis me ſeꝑabit a charitate chꝛiſti ⁊c. Ler

cia ꝑſona eſt Noe.de qͥ̊ dici᷑ Geñ.vj.qꝙ inuenit
gram coꝛam dñno.Etipſe inuenit eã ꝑ viã puri/
tatis ⁊ innocẽtie.qꝛ ſolus inuẽtus eſt ſine labe
pcii tꝑe diluuij:vt patet in eodẽ ca. Quarta ꝑſo
na fuit Abꝛabhã qui inuenit gr̃am coꝛaʒ dñno in

valle mãbꝛe ꝑ viam veritatis ⁊ bñficentie:vt pa

tet Geñ. xviij. Quinta ꝑſona fuit Loth qͥ inue/
nit eꝗ ꝑ viam honeſtat ⁊ mundicie a pctõ ſodo

moꝝ:vt patet Geñ.xix. Sexta ꝑſona fuit mop/

ſes qͥ inuenit gr̃am coꝛã deo:vt patet Exo.xxxiij
Et hanc inuenit ꝑ viã benignitatis ⁊ patietie.qꝛ

fuit vir manſuetiſſimus oim qui erantin terra

MNũeri.xij. Septima ꝑſona fuit Phinees qͥ in⸗
uenit eam ꝑ viam eqᷣtatis et iuſticie:vt patet Nu
meri.xxv.qñ ʒelo dei interfecit ſacrilegos ⁊ deli/
quentes:vt ibidẽ hr̃. Per q̃̊s vias ⁊ nos debe/
mug ambulare ſi volumꝰ gram dei hfe:⁊ dice/

re edu Ps. Uias tuas dñe demõſtra mihi ⁊c.

Hec aũt gra auget᷑ in vobis młtiplicit᷑ ſᷣm Frã
ciſcũ de mayro.in pᷣmo ſermone purificationis
virginis Marie. maximeꝑ bonoꝝ opeꝝ exer⸗
citationẽ.qꝛ vt ait Augꝰ.charitas meret᷑ augeri
vt aucta mereat᷑ ⁊ ꝑfici. Mereri aũt nulli cõue⸗
nit niſi g bonos actus.Item ꝑ ſacramentoꝝ di

XXXII

uinoꝝ frequentationẽ: maxime in cõfeſſione et

cõmunione:vt patet ꝑ Dionyſiũ.iij.c.celeſtꝭ hie⸗
rarchie. Itẽ cõſeruat᷑ multiplici᷑ ̃m eundẽ Frã
ciſcum ibidẽ.maxime ꝑ purgatiõeʒ paniẽtie ctiã
a ꝑuis pctis.qꝛ ſicut in vaſe argenteo paulatiʒ
rubigo cõtrahit᷑ qn macula nõ ſtatiʒ abſtergit᷑:
ita paulatim cõtrabit᷑ in aia noſtra ſi nõ abſter/

gat᷑ ab ea venialis macula.qꝛ ſucceſſiue dilatat

et qñq; tranſitad rubiginẽ pcti moꝛtalis.am
ſicut dicebat biũs Franciſcꝰ:ſi diabolus poteſt

bfe capillũ de hoie:cito facit crcſcere in trabem.

Et ideo ðꝛ Pꝛouer.xxv.Aufer rubiginẽ de argẽ
to:⁊ egrediet᷑ vas puriſſimũ.Conſeruat᷑ etiã per
vᷣtutẽ hũilitatis.qꝛ vt ait Gꝛegin moꝛa.humi⸗
litas eſt oim vtutũ cuſtos. Item ꝑ cuſtodiã coꝛ

gi ⁊ mundiciã.Pꝛouerb.xxij.Qui diligit coꝛ⸗

is mundicia habebit amicũ regeʒ.i.ꝑmanebit
in amicicia ⁊ gra ſummi regis eterni. Recuꝑat᷑
aũt gra ſᷣm Fran.vbi S.ꝑ deteſtationẽ ⁊ renũcia
tionẽ pcti ꝓpter quod amiſſa eſt.quia ſi vnũ eſt

cauſa alicuius:o ꝓpoſitum eſt cauſa oppoſiti.j.

Poſte.⁊.ix. Metha.Et ꝓbat᷑ ꝑ c.cum renuncia
Ctaua conſideratio eſt de gr̃e amiſſibili
o tate. Et bꝛeuit᷑ ðꝛ ꝙ amittit᷑ ꝑ omne pec⸗
catũ moꝛtale qð eſt ei contrariuʒ. Sicut
em̃ q̃libet plaga moꝛtalis ꝑ ſe aufert vitã a coꝛ⸗
poꝛe:ita pcm ⁊ culpa moꝛtalis aufert graʒ que
eſt vita aie ab iſta:vt ait Fran.de mayro.vbi .
Et ideo ðꝛ Jaco.j.Cõcupiſcetia cũ cõceꝑit parit
petm̃:et peccatũ cum cõſummatũ fuerit generat
moꝛtem. „
Ona cõſideratio eſt de grẽe cognoſcibili⸗
n tate. Et dico ſᷣm Tho.j.ij.q.ccij.ar.v.ꝙ
nemo põt ꝑ certitudinè ſcire ſe eſſei gra

niſi hoc deꝰ reuelet:nec ꝑcipit᷑a nobis qñ intrat

in aĩaʒ nr̃aʒ:nec qñ exit ab ea gra diuia Job.ix.
Si venerit ad me nõ videbo cũ Si abierit non
intelliga. Cognoſcere tñ poſſumꝰ ꝑ multas cõ/
iecturas de qb dixi ſup ᷣmone.v. ꝑte.v. qbus

cognoſcere poſſumꝰ ſi ſumꝰ in charitate. Nſam

oẽs ille ↄiecture pñt applicari ad gram.Oloit au
tem Tho. vbiS. ꝙ quis põt cogno ſcere ſi eſt in
gratia pꝑ qᷓ̃ttuoꝛ ſigna pᷣnapalia. Pꝛimũ eſt qñ

nõ pũgit᷑ moꝛtali crimie. Secũdũ eſt qñ nõ af⸗

ficik mũdi culmie. Terciuʒ qñ non pᷣmi᷑ alieno

ere. Quartũ qn delectat᷑ dei dulcedine ac in dei
amoꝛe:iuxta illud pᷣſ.iij. Signatũ eſt ſuꝑ nos
lumẽ vultꝰ tui dne:dediſti leticiã in coꝛde meo.

Ad hãc qͥʒ cõſiderationẽ faciũt q dicã infra ſer⸗
mone.xxxviij ·. parte. iij. D

— 7

Ecima cõſideratio eſt de gr̃e pᷣparatiõe

—

d ſq; q̃lit᷑ ad eã recipiendã debemꝰ ppara

ri:iuxta illud Amos.iiij. Pꝛepara tein
occurſum dei tui.⁊.j. Reg.viij. Pꝛepate coꝛda

vr̃a dño.Et ad hãc applica ea q̃ dicã ifra ſermo
ne. xxxviij. pte.vj. R R. circa mediũ de mũdicia
habitaculi.⁊ ꝑte.vj. totam.

5 . E .
2
6 2
.
“
.

ghn

ſaon
ona 7
offe
R
chel

unnclim

.

Ghogionmn
ctnuity
ouiimdin
Cudiabolip
nons bu⸗
–
ſos /ſo
ncnelnit
mn Hooat
Alugfnn
oadhnck
dſuig
dtonibon
lupi
de Mruſoꝛ⸗
nchüems d
nmapotil
Miapit no
girñboſen⸗
depnod ſvob⸗
nmaalsaus
Nedeglurnemun
danſedacatno

SpaCsda

Coimplcn a

ipeomonlnct

MMuutieagpins
dopqtvlaor
GBaundermn
ta ſtegua
ſttor
luuiq ſea
Plcurlepꝛoſt
Nehineinp
Cudtürniuen
Uneſeaciop⸗
lhnckcöng
igetint
edfmnrin
Chnomun
Mnnlopſen
iſſchunckt,
bii Eteo nn
dulr ſſanſn
Wopcöfa
an Klti
1r roptrgt
Kunaazt

Nſline
daick
mantfi
Mie
rflng
Ulndche
Ceſſiuedieti
tgls ſinn
olsgortt
Criamaban,
denemge
Mminätüd
Snmaa don

maſlin
Oidle

agda nanct
Sam Nuns
ſtnmnimian

8

e

s ig

ndenmn .
na in

Nen
V V

0dn

7

Gunnu ſoſt
1taninen
e monns

ud RdN

gou
1 14 47 nde⸗ 6
ogvoe lae
iu Punitg
Niduckinin
inonöntaln

Olccincachnr

mmuͤckſu⸗
d0N·N
ueq

Folium

contrariatione.

Ihil ſic bone cõſcientie cõtrariat᷑ cãq;
n offendit ſicut pem̃ moꝛtale. Unð ad
aulus. Sanguis
chꝛiſti qͥ ꝑ ſpũmſctim̃ ſemetipᷣm obtu⸗
lit imaculatũ deo emũdabit conſciam noſtram
ab oꝑibo moꝛtuis.i.a pctis moꝛtalibus. Pcem
em̃ eſt moꝛb qͥdã qui de domo diaboli ꝓuenit
ad occidendã aie oſciaʒ:iuxta illud Sap̃.ij. In
uidia diaboli pctm intrauit in mũdũ ⁊ ꝑ pam
moꝛs.In huiꝰaũt figurã ðꝛ.ij. Regũ.iij.q Da
uid dixit Joab ꝙ de domo eius nõ deficeret le/
pꝛoſus. Joab em̃ interpᷣtat᷑inimicꝰ.qꝛ ð domo
inimidcd dei.ſ.diaboli non deficietlepꝛoſus.i.pec
catoꝛ.Pꝛo cuiꝰ declaratiõe tria videbimꝰ de le⸗

Hebꝛe.ix. dicit

7

pꝛa.ſeeius figurationẽ:variatione: ⁊ curationẽ.
. Quo ad pᷣmũ eſt ſciendñ ꝙ ꝑ lepꝛã figurat᷑ pec
catũ.qꝛ ſicut lepꝛa ꝑ totũ coꝛpꝰdiffundit᷑:ſic pec

catũ ꝑ totũ hoiem ad modũ cancni vel moꝛbi qͥ

ðꝛ lupa. Un MNũe.xij. dixit Aaron ad Moyſen

de Maria ſoꝛoꝛe ſua q̃ ꝑcuſſa fuit lepꝛa. Jam

mediũ carnis eiꝰ deuoꝛatũ eſt. Ideo Treno.iij.
ðꝛ.Miſcðia dñi ꝙ nõ ſumꝰↄſumpti.De pctõ⸗

re em̃ dici põtillud Eſa.j.A plãta pedis vſq; ad
verticẽ capiᷓ nõ remsſit in eo ſanitas.Ex q̊ patʒ
ꝙ pcim̃ hoĩem ⁊ ꝑ pedes ligat ⁊ capiti dñatur.

Depmo ðꝛ Job.xviij. Miſit in rete pedes ſuos

et in maculis eius ambulat.vbi Gꝛeg.ait.Qui
pedes in rete mittit:nõ cum voluerit exit.ſic qͥ in

petm̃ ſe deiect nõ mox cuʒ voluerit ſurgit. Etqͥ
in maculis ret ambulat greſſus ſuos ambula

do implicat.Et cũ ſe expedire ad ambulandũ ni
tit᷑:ne ambulet obligat᷑.De ſecũdo aũt.ſ.de do⸗
minatõe capitis ait Rugꝰ.Pccõꝛ ſeruus eſt tot
dñoꝝ q̊t vicioꝝ. Unð legit᷑ de Diogene phᷣo ꝙ
cũ Alexander magnꝰ diceret ſe dñatoꝛem oꝛbis
dixit ei. Nequaq; es dñs ſed ſeruꝰſeruoꝝ meo⸗
rũ.ſ.vicioꝝ q̃ ego ſuppeditaui.ſed ipſa vicia do⸗
minant᷑ tui qᷣ ſeqrꝭ eoꝛũ inſtinceꝰ Itẽ ſicutlepꝛa
ſꝑ ſeqͥtur lepꝛoſum vt notat᷑ in.l.frat a fratre.ff.
de ↄdi.inde.ita pcem pctõꝛem marie in moꝛte⁊
ad iudiciũ vniuerſale. Unde ei dicet ſᷣm Berñ.
Tu me feciſti:opꝰ tuũ ſum:ſeq̃r te q̃cunq; ieris
te lepꝛa eſt cõtagioſa:alios inficiedo. Et ideo
ſm legẽ Leui.xiij.tangẽs lepꝛoſum inficit᷑imũ⸗
dus.Et ſimiłr facit pctm:iuxta illud pᷣſ.xvij.Si
cũ malo:malus er.Qð etiã notat᷑ in.S.cogitan
dũ.in auten.de mona.⁊ in.l.ediles.la.ij.S.qͥd er
go. ff. de edił.edic.⁊ in c.ſepe.xxviij.q.j.dicit᷑ ꝙ ſe
pe maloꝝ ↄſoꝛtia etiã bonos coꝛrũpunt.ct Ecci
xiij.ſcptum eſt.Qui cõicauerit ſuꝑbo induet ſu
pbiãs.Et ideo moꝛalis Cato inqͥt. Cũ bonis am
bula. Nam ſicut lepꝛoſus generat lepꝛoſuʒ: ita
vnus pctõꝛ facit aliũ pctõꝛem ex cõſoꝛtio. Dicit
cm Ecci.xiij. Qui tetigerit picem inquinabit᷑ ab
ea. Pꝛopter qð ꝓhibuit dñs iudeis familiari
tatẽ cum eueis:lebuſeis:⁊ chananeis Deut.vij.

Pars tercia huius ſermonis de conſcientie
onicicn

I

CCxXXVI

ne accideretillud qð poſtea euenit.De q̊ inquit
Ps.õmixti ſunt inter gẽtes:et didicerunt oꝑa
eoꝝ.Et ideo inqᷣt Paulus.jad Coꝝ.v. Ne c⸗
miſceamini feꝛnicarijs huius mũdi:aut auar
vel rapacibo/ Item lepꝛoſus habet anhelitũ feti
dũ ⁊ inficientẽ.et pctoꝛ eſt fetiqus ꝑ vᷣba ſcurri⸗
litatis:detractiõis ⁊ adulatiõis.Ecci.xij.Sicut

eramentũ eruginat neqᷣtia illiꝰ.et Pꝛouerb.xv.
Eoꝛ ſtultoꝝ ebullit ſtulciciam Et.jad Coꝝ.xv.
Coꝛrũpũt bonos moꝛes colloqᷣa mala.et Ecci

ix.Colloqum eiꝰ exardeſcet q̃ſi ignis. F
Lem lepꝛoſus ſitim patit᷑. Eſa.v.Mul
i titudo eoꝝ ſiti exaruit. Nunq; vo eſt ſa⸗
lletas in peccato. Pꝛouer.xiij. Uent᷑ im/
pioꝝ inſatiabilis.UVn Hiero.in q̃dam epla aic
Libido famẽ patit᷑ ſui.et Pꝛouer.xxvij.dꝛ. In⸗
fernus ⁊ ꝑditio nunqᷓ; replent᷑.et Ecces.v. Aua
rus nõ implebit᷑ pecunia. Sicut etiã lepꝛa facit
hoiem eſtuare:ſic pccm.Ecci.xxiij. Aĩa calida ſiẽ
ignis ardens:nõ extinguet᷑ donec aliqᷣd glutiat
Et Judich.xiij.ðꝛ.Eſtuauit aia eiꝰ.et Apoc.xv.
Eſtuauerũt hoĩes eſtu magno.i.diuerſis cõcu

piſcentijs ꝓpter dain Relepis us abominabi
lis eſt ſanis:⁊ pctõꝛ Nonis inqᷓ;tum talis. Unð
PsS.ait. Iniqͥtatẽ odio habui ⁊ abomiatꝰ ſum.
et iteꝝ.Coꝛrupti ſunt ⁊ abomiabiles facti ſũt in
ſtudijs ſuis ⁊c.et Hugo in li.de bono oↄſcie ait
Tolerabilioꝛ eſt canis putridus fetẽs homibo
qᷓ; aia pctõꝛis deo.et Oſee.ix.ðꝛ.Alienati ſunt in

cõfuſione pctõꝝ:⁊ facti ſunt abomiabiles/Iteʒ

ſicut lepꝛoſus fetet: ſic pctõ: ꝑ infamiã. Job.xx.
Quaſi ſterqliniũ i fine ꝑdet᷑.et Deut.rxxxij. Pec⸗
cauerũt ⁊ nõ filij eius in ſoꝛdibi.et Jobek Eo⸗,

putruerũt iumẽta in ſtercoꝛe ſi Jelepꝛa vici
at et coꝛrũpit oẽs ſenſus coꝛꝑis.et pctm impe⸗
dit oẽs anie vᷣtutes ⁊ ſenſus ſpũales.jam de⸗
bilitat virtutẽ oꝑatiuam que eſt quaſi manꝰ aĩe
Fact em̃ ej eſſe pigrã ad bn oꝑandũ. Pꝛouer.
xxvj.Abſcõdit piger manꝰ ſuas ſub aſcella ſua
Et eiuſdẽ libꝛi.j.Manus in manu nõ erit ino
cens manus.Opoꝛtet nãq; eos qͥ volũt ſalua/
ri facere ſicut illi de qbus ðꝛ Neemie.iiij.ꝙ vna
manu faciebot opus:et altera tenebt gladium
Debemꝰ em̃ vna manu ↄtra diabolũ pꝛeliari:⁊

alia bñ oꝑani.quod qꝛ nõ fauũt pigri:ideo ĩ in/

ferno habebũt manus ligatas. Dacth.xxij.Li
gatis manib ⁊ pedibo ⁊c.Sicut ergo ledroſ ES
amittit manus ⁊ pedes:ita peccatoꝛ bonas affe
ctiones ⁊ oꝑatiões.Et in huiꝰ Judi.j.ðꝛ
ꝙ Adonibeʒech q interpᷣta᷑ doctoꝛ tẽpeſtat vel
diabolus fulgurãs ſuos ꝑ penã etemnam:⁊ du
cens eos in pᷣſenti ad egeſtatẽ ſpũaleʒ:anputa⸗
uit ſeptuaginta regibꝛ ſummitates manuũ ?pe
dũ.Et.ij. Reg.xix.hr̃ ð Miphiboſ. ech:qͥ claudꝰ
vtroq; pede voluit veniread Dauid ⁊ nõ potu⸗
t t eſſcut ehꝛa aufer oculos: ſicpm pao/
ibet dicẽte Ps. Suꝑcecidit ignis.ſ.pci:vnõ vi
derũt ſolẽ.ſ.iuſticie tpᷣm. Aufert em̃ oculũ fidei
QQ 4

*

er cognitionis dei.Sap.ij. Excecauit eos mall⸗/
cia eoꝛũ / Item amittere aures facit lepꝛa.Et eo⸗
dẽ mõò płim̃ tollit aures ne legẽ dei pccõꝛ audi⸗
at:⁊ ne mãdat obediat.et nares:ne odoꝛẽ chꝛi⸗
ſti ⁊ ꝑadiſi ſentiat.Eʒech.xxiij. Naſum tuũ ⁊ au
res tuas pᷣcidẽt tibi.ſ.ne ſennas illũ odoꝛẽ vᷣtu/
tũ ⁊ charitatis dei.De qͥ Ecci.xxiiij.dicit ſapien⸗
tia diuia.Ego quaſi libanus nõ inciſus euapo
raui habitanõeʒ meo. Pcõꝛ em̃ hoꝛret ſpũali
Ecci.xij. Iudiet luxurioſus ⁊ diſplicebit ei Itẽ
pccõꝛi tollit lepꝛa pai odoꝛatũ ne poſſit eſſ. 6 il
lis q dicũt chꝛiſto Can.j. In odoꝛẽ vnguẽtoꝛũ
tuoꝝ currimꝰ.Cũ em deberet odoꝛare ſuauita
tes diuinas:odoꝛat fetẽtes carnalitates.Eſa.iij
Erit ꝓ ſuaui odoꝛe fetoꝛ/Item tollit ei guſtũ al/
terãdo palatũ.qꝛ nõ ſaplunt illi ea que dei ſunt
j.ad Loꝝ.ij. et Pꝛouer.xxvij.ðꝛ. Ania ſaturata
id eſt amoꝛe terrenoꝛuʒ repleta:calcabit fauum
id eſt dulcẽ amoꝛẽ celeſtiũ.et Eſa.v. Ue qͥ diai
bonũ malũ ⁊ malũ bonũ:ponentes lucem tene
bꝛas ⁊ tenebꝛas lucẽ:⁊ amarũ in dulce ⁊ dulce
in amaꝝ/Item lepꝛoſus barbã amutit. et pecca
toꝛ virilitatẽ bñ agendi ⁊ oꝑandi.cui inqᷣt PSs.
Sicut nouacula acuta feciſti dolũ. et Eſale.vij
dicit᷑. In die illa radet dñs i nouacula acuta ca⸗/
put ⁊ barbãꝗ.i.graʒ vlł cogitatiões ⁊ viriles oꝑa
tiones. Itẽ maculat᷑ lepꝛoſus varijs coloꝛibo.?
pctõꝛ diuerſis vicijs.quia vt ait Gꝛeg.in moꝛa.
pem̃ qð ꝑ pniam non dilui᷑ mox ſuo pondere

ad aliud trahit.Itẽ lepꝛa qnto rep mit᷑ ſtricius

tanto magis nocet.Et ſic facit pcm̃ abſcõdituʒ
Oſce.xiij. Pctm̃ eius abſcõditũ:doloꝛes partu
rienq veniẽt ei.et Pꝛouer.xxviij Qui abſcõderit
ſcelera ſua nõ diriget᷑ Item lepꝛoſus iubet᷑ eij ci
cxtra caſtra Leui.xiij.? Nũeri.v.et ſic pctõꝛis ob
latio reſpuit᷑ a deo.c.in grauibo.iij.q.vij. Uñ in
figura huiꝰ Leui.xxiij. de hoſtia qᷓ debet offerri
in ſacrificio ðꝛ.Ois macula nõ erit in ea. Itẽ le/
pꝛoſus poꝛtabat veſtimẽta diſſuta.i.facilia ad
induendũ:⁊ caput nudũ ⁊ os veſte ↄtecctũ: et ſe⸗
paratus ab alijs habitabat:et ſe cotaminatum
et imundũ clamabat:vt patet Leui.xiij.Et ſimi/
liter exiſtẽs in pccõ moꝛtali ðꝛ hr̃e veſtimẽta diſ
ſuta.i.facilia ad induendũ.qꝛ defacili ſe relaxat
ad oĩa pcto. Sap.v.Laxati ſumꝰ in via ꝑditõis
Item caputnudũ.i.animã nudã veſtimẽto gf̃e
dei. Ania em̃ ðꝛ caput hoĩs.qꝛ eſt eius pars pᷣn
cipalis:ſicut caput coꝛꝑis.cui dici᷑ Eʒech.xviij.
Nuda eras ⁊ cõfnu ſione plena. Item habet os
cõtectũ.quia nõ eſt ſpecioſa laus in oꝛe poõꝛis
Ecci.xv.UVnde PS.inqͥt.Obſtruaum eſt os lo
quengũ iniqua. Icẽ cõtaminatũ ⁊ imundũ ſe ꝓ

tari ſumus vt iumẽta:⁊ ſoꝛduimus coꝛã te
habitat ſeꝑatus.ſ.a ſanccoꝝ ⁊ iuſtoꝝ participa
tione.qꝛ de eoꝝ meritis nõ participat:ſicut mẽ/
bꝛũ putridũ et ſiccũ nõ recipit coꝛꝑis nutrimen
m:⁊ ecernaliter erit ſegatus a cõſoꝛtio beatoꝛũ.

clamãare debet dicẽs deo illð Job. xviij. ait
tẽ

In cuuus figurã dicit ij. Paral.xxvj. ꝙ Oʒias

rex fuit lepꝛoſus vſq; ad diem moꝛtis lue:⁊ ha
bitauit in domo ſeꝑata plenus lepꝛa.ob quam
eiectus fuerat de domo dñi. Item lepꝛa mutat
pellẽ.et ſic pctm̃ hois vita ⁊ ↄſciam.Treno.iiij.
Quõ obſcuratũ eſt aurũ:mutat? eſt coloꝛ opti⸗
mus. Item lepꝛa moꝛbo eſt incurabilis.ſic pec/
catũ qᷓntum in ſe eſt. Unde Hiere.xxx. Inſana/
bilis eſt fractura tua: ðᷣꝛ pcõꝛi.Sicut lepꝛa
nõ curat᷑ niſi ꝑ miraculũ:ſicnec pam. Eſa.xliij.

Ego ſum q deleo iniqᷣtates tuas ꝓpter me: dicit
dus. Uñ Augꝰ.ſuꝑ Johãnẽ inqt. Maiꝰ eſt de
impio facere piũ:qᷓ; de nihilo creare cetum ⁊ ter

ram.
q Uo ad ſecundum de variatiõe lepꝛe eſt

ſciendũ ꝙ dicit Archiepᷣs floꝛennꝰ in ꝓè‚⸗

hemio ſecũde ꝑtis ſũme ſue:ꝙ peccatũ moꝛtale
eſt q dam lepꝛa ſpũalis q̃ inficit et maculat aiaʒ
tollitcq; decoꝛẽ gratie.Et ideo i ſacra ſeptura de⸗
ſignant᷑ ſeptẽ pctã capitalia per ſepteʒ lepꝛoſos.
lam ſuꝑbia figurat᷑ ꝑ lepꝛam Oʒie qͥ ꝓpt᷑ ſuꝑ⸗

biã ⁊ pᷣſumptionẽ cũ eſſet rex voluit officium ſa
cerdotũ vſurpare:incẽſum offerẽdo in tẽplo:ꝓ/

pter qð effec eſt lepꝛoſus:vt ðꝛ.ij. Paral.xxvj.
Auaricia figurat᷑ ꝑ lepꝛã Gieʒi ꝗͥ ꝓpter auariciã
effec? eſt lepꝛoſus.liij. Reg.v.et.j.q.j..cum oꝛ⸗

dinaret᷑. Cuxuria figurat᷑ in lepꝛa impcata Jo⸗

ab.ij. Regũ.iij.cui dictũ eſt.ſlon deficiat de do
mo tua patiens fluxũ ſemis:⁊ lepꝛoſus ⁊c/o
teſt etiã figurari per decẽlepꝛoſos mundatos a
chꝛiſto Lu.xvij.qꝛ ſunt decem ſpẽs luxurie ſᷣm
eum. Item quia dictum fuitillis. Ite oſtendite

vos ſacerdotibo.qꝛ nullum viciũ ita abſcondi᷑
ab homibo in cõfeſſione ſicut pctm̃ luxurie.n

uidia figurat᷑ ꝑ lepꝛs Marie Nũen.xij. q̃ et in/

uidia murmurauerat cõtra Moyſen. et ideo le

pꝛoſa facta eſt. Accidia figurat᷑ ꝑ lepꝛã Moyſi
qᷣ cũ in ſinum manuʒ miſiſſet:effecta eſt lepꝛoſa
Exoð.iiij.Sic accidioſus manũ tenet in ſinu.i.
nõ bñ oꝑatur. Ira figurat᷑ ꝑ lepꝛam Naaman:
cui cum dicũ fuiſſet ex ꝑte Heliſei ꝙ iret ad ioꝛ
danẽ ⁊ lauaret᷑ ſepties etita mundaret᷑ a lepꝛa:
iratus eſt ⁊ indignatus recedebat.uij. Regũ.v.
BGula figurat᷑ ꝑ qᷓtuoꝛ lepꝛoſos qui manebãt
iuxta poꝛtã ſamarie q acceſſerũtad tentoꝛia ini/
micoꝝ ad comedendũ ⁊ bibendũ.iiij. Reg.vij.
qꝛ q̃ttuoꝛ ſunt modi gule:vt dicit Johãnes caſ⸗

ſianꝰ in collationibo ſuis.Quia igit᷑ genus hu⸗

manũ eratinfectũ oi iſta lepꝛa:ideo ðꝛ Matth̊.

viij. ꝙ deſcẽdente Jeſu de moõte. i. de celo: pᷣmo·
occurrit ei lepꝛoſus quẽ ſanauit. UVera ẽ em̃ ſen

tentia Plalmiſte dicẽꝭ. Oẽs declinauerũt:ſimł

inutiles facti ſunt.ſ.ꝑ lepꝛã pcti.Aliqͥ nãq; decli

nauerũt ꝑ nomiatiuũ.id eſt ꝑ ſuꝑbis:querẽtes
noĩari ⁊ exaltari. Alij ꝑ genitiuũ.i.ꝑ lururiam.
Alij vo ꝑ datiuũ verberantes ⁊ offendentes ꝓ/⸗
ximũ ex ira ⁊ cõminãtes illis ⁊ dicẽtes.Dabo ti

bi tot ꝑcuſſuras cũ baculo ꝙ; pugnare videbũ⸗

F

D
utununn
PiBiidire o
ſtrortotgnnin
ſilannmie⸗
urlesfilun
gnitnnmin
4 pban
aſiun
udunck
gilgtus Penn
ioni Pod

Haleimnil
oolan

eotäo
tonwaſct
finpunſtnin
Cdinitrinn
onn banu
ſeblißſhadi
buri dſiot
Moniifirmun
uck ſpietns rr
ſiee ſoou onun
Ncole Lavopia
mjin Manaſoo:
Gnnfurgſigniia

uai deacſede
ehlofonni⸗
Ututeſchlanein

Taleprnlapauss

ſaecolubafuge

Ginaanfaatesale
nis inlqtns.
Nlirde medi⸗
Penniſui Au
ndaochſepan f⸗
1i Crhitangel:
tnarmneteos,
fniontſarpan
ſgneſnnennan
lrcolinnicafun
nſaleinaici
nneffilime
Olinognane,
Ottütng
4 Soginel
. Dus dſen

AwhOmnis

omnncopon
ngvochuͤgki
lſteckte

ennaßtht
gsinag
PMnidente
iaenanin

Dſeegs.
rpohrofunde
fiteni
wtinn.
rene

lpu e

Andternen
Ns uNr
häs uefin
ls mde

ncün wond

nu
t ſümne a
unig ril
dhncdlo

NmnimEßfmnn

Alrunſunn
Dalagurddi.
numvont Mn

Coriij N.

Eudcarorig inn
Giii Neg ,
r nmd
niotgenuo
Gende i

lde re

nit Unimſ

iiih
gtu lin
inideglunmn
S
1li 4
unhin

Folium

tur tibi pira muſcatella. Alij ꝑ accuſatiuũ.i.per

inuidiam accuſantes ⁊ iniurijs afficientes ꝓxi/
mũ.Alij aũt ꝑ vocatiuũ.i.ꝑ gulam ꝑ quã emit⸗
nt᷑ vox ⁊ oꝛganiʒat᷑.Alij ꝑ ablatiuñ.id eſt ꝑ aua

ricã allena rapiẽtes ⁊ iniuſte auferẽtes.Alij vo

inutiles faci ſunt ꝑ indeclinabilitatẽ.i.ꝑ odoſi⸗
tatẽ:qui ſunt etherocliti ?⁊ anoꝛmali:⁊ effecii ſũt
lepꝛoſi ⁊ marcidi ꝑ ignaulã ⁊ toꝛpoꝛẽ. H
L ergo hanc lepꝛã peccati moꝛtalis bo
v ne ↄſcie aduerſariaʒ valeamus totaliter
eradicare eſt videndũ tercio de eiꝰ cura⸗

tione.Unde notandũ ꝙ lepꝛa multipliciter cu/

rata legunus. Pꝛimo ꝑ ablutionẽ:vt patet.iiij.
Regu.v.in Naamã.et ſignificat lachꝛemnay er⸗
fuſione.Unñ PS.dicebat. Lauabo ꝑ ſingulas
noctes lectu meũ lachꝛymis meis ſtratũ meũ ri
gabo. Gco ꝑ oſtenſionẽ vt in decem lepꝛoſis
Zuce.xvij.qͥda chꝛiſtus dixit. Ite oſtendite vos
ſacerdotibo.et ſignificat purã confeſſionẽ. Sed
tñ in via mũdati ſunt:qꝛ deꝰ vᷣtute ↄtritiõis pec
catoꝛẽ mũdat interꝰ puſq; a lacerdote abſolua
tur exteriꝰ.qð etiã patuit in Laʒaro quẽ dñs ſu
ſcitauitbᷣuſq; a ducipłis ſolueret᷑. Jdeo inquit
Dauid pᷣſ.xxj.Dicxi cõfiteboꝛ aduerſum me in⸗

iuſticdã meã dno ⁊ tu remiſiſti impietatẽ pecca⸗
ci mei.Dixi.i.firmicer ſtatui.vbi Augꝰ.ait.⁊¶ Da⸗

gna eſt dei pietas vt ad ſolã ꝓmiſſionẽ pctã di/
mittat. Nõdũ ꝓnunciat oꝛe ⁊ tñ deus iaʒs audit
in coꝛde.Tercio ꝑ ſeꝑatiõem:ſicut patuit Nũe⸗
n.xij.in Mana ſoꝛoꝛe Mopſi que ſepteʒ dieb
ſeꝑata fuit.et ſignificat excõicationeʒ que inſtar
cauterij debet eſſe medicinalis: ſicut patet.j.ad
Coꝝ.v.deę illo foꝛnicario quẽ apłus excõicauit
Ut aũt qͥſq; lepꝛoſus poſſit ſanari debet ſe ſeꝑa
re a lepꝛa.i.a pctõ:ſeruans illud Ecci.xcj.Quaſi
a facie colubꝛi fuge pcm̃.Dentes leonis dẽtes
eiꝰ:interficiẽtes alas hoim:⁊ q̃ſi romphea bis
acuta ois iniqᷣtas.Etillud Hiere.l.vbi dñs ait
Recedite de medio babilonis vt ſaluet vnuſqͥſ
q; animo ſuã.Qui em̃ nũcnõ ſe ſegabit a pecca
to deus eũ ſeꝑan fadiet a ſctõꝝ collegio. at.
xiij.Eribũt angeli ⁊ ſeꝑabunt malos de medio
iuſtoꝝ:⁊ mittet eos in caminũ ignis.Quarto ꝑ
incluſionẽ:ſicut patuit Exo.iiij.in manu Moy
ſi que de ſinu ectracta apparuit lepꝛoſa:ſed in ſi
nũ repoſita mũda fuit.et ſignificat ꝙ multi qui
in ſeculo lepꝛoſi erãt ꝑ pctin viuentes carnalit᷑:
mundant᷑ ſpũaliter qn religionem ingrediunt᷑.
Quinto ꝑ tactum:vt in lepꝛoſo a chꝛiſto mun⸗
dato Matth. viij.

—

St aũt triplex tactꝰ UVnus pure coꝛꝑpal

æ ſq; qn quod tangit ⁊ quod tangit᷑ eſt coꝛ
pus.⁊ iſte fuit in chꝛiſto valde vᷣtuoſus

Lu.vij. Omnis turba qrebat eũ tangere: qꝛ vir

tus de üllo exibat et ſanabat omnes. Secũdus
eſt partim coꝛpoꝛalis et partim ſpũalis: quan⸗
do quod tãgit᷑ eſt coꝛpus et quod tangit eſt ſpi
rus.etiſte eſt taaꝰ tcribulationis inflicte. Job

CCLXxxXVII

ij. Tange os eius ⁊ camem ⁊c̃. Tercius eſt pu
re ſpũalis quando quo d tangit et quod tangit
eſt ſpũs.et iſte eſt tactus inſpirationis interne.j.
Regũ.x.Abijt eum Saul pars exercitus quo⸗
rum tetigit deus coꝛda.Deus ergo aliquos le⸗

pꝛoſos ſanat tactu coꝛpoꝛali:ſicut pᷣdicũ lepꝛo
ſum quando manus chꝛiſti eius carnẽ tetigit
mundauit. Notandũ tñ ꝙ iſti lepꝛoſo munda⸗

to ꝑ tactum chꝛiſtus mãdauit vt ſacerdotib ſe
repᷣſentaret:et offerret munus qð pᷣcepit Mopy/
ſes in teſtimoniũ illis Spũaliter ad confirma⸗
tionem pᷣdictoꝝ de cõfeſſione ſic poteſt exponi
videlicet ꝙ tunc lepꝛoſus tangit᷑ ⁊ mundat᷑ qñ
peccatoꝛis coꝛ compungit᷑.et tũc ſacerdoti ſe re/
pꝛeſentat qñ ſua peccata ↄfitendo manifeſtat.⁊
tunc ſacrificium offert qn ſatiſfactionẽ complet
Secundo aliqui ſanant᷑ partim coꝛꝑali ⁊ par/
tim ſpirituali.ſ.t tribulationẽ ⁊ aduerſitateʒ.qͥa
in tꝑe tribulatiois peccata dimittunt᷑. Tobie.iij
Alij vo per tacum pure ſpũalem quando deꝰ
ſalubꝛe ꝓpoſitum eis infunditper internam in⸗

ſpirationẽ. Sap̃.xvj. Sermo tuus domine ſa⸗

nat omnia.
Exto lepꝛa curat᷑ per humilẽ ſui recogni
8 cionem:quod ſignificatum eſt Lu.xxij.
in decem lepꝛoſis a chꝛiſto mundatis q
ſteterunca longe. ſᷣm em̃ legem non audebant
lepꝛoſi ſtare cum ſanis.⁊ ideo a longe ſteterunt
Similliter ⁊ humilis peccatoꝛ nõ audet deo ap
pꝛopinquare:ſicut dici Luce.xviij.ꝙ publica⸗
nus a longe ſtans non audebat oculos ad ce⸗
lum leuare.Sed talis humilitas deo appꝛopin
quare facit:dicente PS. Reſpexit in oꝛationem
humilium ⁊c̃.Et iterum. Coꝛ contritũ ⁊ bumi/
liatum deus non deſpecies.et Jacobi.iiij. dicẽ
Appꝛopinquate deo.ſ.ꝑ humilitatem:et appꝛo⸗
pinquabit vobis ſò per benignam exauditio⸗
Evpti mo curat᷑ lepꝛa per accenſum deſi⸗
8 derioꝝ et camoꝛoſam oꝛationẽ. Unde
dicit Lu.xvij.ꝙ pꝛedici lepꝛoſi leuaue/
rur voct:vicemes. Jei u pceptoꝛ miſerere nr̃i. Il
le aũt ad deum clamat q ſua deſideria ad deuzʒ

leuat:vt ſicut pꝛiꝰ deſideraueratterrena:ſic poſt

modũ deſideret celeſtia.Quod deſiderabat fie⸗
ri btũs Augꝰ.dicens.O ſi poſſemꝰ excitare ho⸗
mines et cum illis pariter excitari:vt tales eſſe⸗
mus amatoꝛes vite ꝑmanẽtis quales ſunt ho⸗
mines vite fugiẽt.Qũ tali etiã deſiderio cama/⸗
bat PsS.dicens.Clamaui in toto coꝛde meo ex/

audi me domine.Aliqui em̃ clamant cum nul⸗

lo coꝛde qui nullam habẽt deuotionem mc at⸗

tentionem. Eſaie.xxix. Populus biclabijs me

honoꝛat:coꝛ aũt eius longe eſt a me.Etiſti non
ſanant᷑ a lepꝛa ſua. Alij aut clamat cum medio
coꝛde:qui habent attentionem ſed nullaʒ deuo

tionem. Oſee.x.Diuiſum eſt coꝛ eoꝛum. ettales
ꝑfecte non ſanantur.Alij vo clamant m toto

R

coꝛde:qͥ in ſuis oꝛatiõibo hñt intellectũ ⁊affectũ
attentionẽ ⁊ deuotione:ſicut faciebat aptus di/
cens.j.ad Coꝝ.xiij.Oꝛabo ſpũ:oꝛabo ⁊ mente
Et iſti ꝑfecte ſanant᷑ ⸗2109
DODitandũ eſt etiaʒ ꝙ pᷣuſq; lepꝛoſi ſana⸗
n rent clamauerũt.⁊ poſt ſanatiõem ille qꝗ
reuerſus eſt ad Jeſum iteꝝ camauit.na
ðꝛ vbi S.ꝙ vnus ex iũllis vt vidit qꝛ mũdatꝰ eſt:
reuerſus eſt cũ voce magna magnificos deum
et cecidit in faciẽ añ pedes eius gratias agens.
er hoc aũt ſignificatũ eſt ꝙ ad deuʒ clamare
debemus vt ſanemur ⁊ vt in ſanitate conſerue⸗

mur.:⁊ merito. Quattuoꝛ em̃ de cauſis hõ ali/

qñ clamat.ſ.A facie ignis.a violentia furis.ab

impetu aquaꝝ.⁊ a terroꝛe hoſtiũ. In nobis au

tẽ adhuc eſt ignis cõcupiſcẽtie. Job.xiij. Ignis
eſt vſq; ad ↄ ſummationẽ deuoꝛans.Sed felx
qᷣ dicere põtillud Ecci.lj. In medio ignis nõ ſũ
eſtuatus. Cõtra bũc ignẽ debemus ad deũ cla⸗
mare Joheł.j. Ad te dne clamabo:qᷣa ignis co/
medit ſpecioſa deſerti.Debemꝰ etio petere aqua
lachꝛymaꝝ q bũc ignẽ excinguit.Ecci.iij. Igneʒ

ardentẽ extinguit aqᷓ. In nobis euiã ſũt fures.i.

oculi laſciui:iuxta illð Lreno.iij.Oculus me⸗
us depᷣdatus eſt aiam meã. Et ideo debemꝰ ad
deũ damare:⁊ eoꝝ cuſtodiaʒ petere ⁊ dicere cũ
Ps. Auerte oculos meos ne videat vanitateʒ.

In nobis etiã ſunt aq multaꝝ tribulatonum.

vñ Ps.clamabat di. Saluũ me fac deꝰ:qm in
trauerũtaq;ᷓ vſq; ad animã meã ⁊c̃. Ideo debe⸗

mus damare ⁊ dei cõſolationẽ petere:ſicut fece/

runt diſcipuli dicentes Matth. viij. Oñe ſalua
nos:ꝑimus.et facta eſt tranqllitias magna. In
nobis eſt etiam ↄtinuũ bellũ. Job.vij. Militia
eſt vita hoĩs ſuꝑ terrã. Ideo debemus ad deũ
clamare ⁊ eiꝰ adiutoꝛiũ poſtulare:ſicut dama⸗
uit moyſes cui ait dñs Exo.xiiij.Quid camas
ad me.e¶t tunc dñs Pharaonẽ cũ ſuo exercitu in
mari ſubmerſit.Quia ad clamoꝛẽ noſtruʒ dñs

vires diaboli ⁊ totiꝰexercitꝰſui frangit:⁊ conce/

dit nobis ſanitatẽ a lepꝛa pcti moꝛtalis.Quã vt
poſſimus euitare:nouẽ regulas in e cognitio/
nem nos ducẽtes cõtemplabimur.
NRuime aũttres ſunt ꝑ reſpectũ oꝑatiõis

extrinſece:q̃ꝝ Pꝛuma ðꝛ charitad oppo⸗

ſitio. Et iſta eſt bii ho.ij.ij.q.lix.ar.iiij.

et. q.cxxxij. ar.iij.qͥ ait:q peœm moꝛtale illud eſſe

ðꝛ qð ꝓpꝛie de ſe vtuti chantatis opponi᷑. Culꝰ
rõ in aperto eſt.qꝛ ſᷣm oẽs theologos nulla gr̃a
aut vᷣtuoſa oꝑatio ſine charitate ad ſalutem ꝓ⸗

deſſe põt:vt ſupꝛa ꝓbatũ eſt ſᷣmone.v.parte.iij.

Omne igit qð eſt ↄtra charitateʒ dei vł ꝓximi ẽ
moꝛtale pam: niſi eſſʒ adeo leue ꝙ q̃ſi ꝓ nibulo

eerunmari poſſit. Quod em̃ minumũ eſt ꝓ nibilo

a legib reputat᷑. Quod dicũ etiã ponit beatus
Tho.ij.ij.q.lxvj.art᷑.vj.vtputa ſi qꝗs acciꝑet qͥd

modicũ neſcenteillo cuiꝰ eſt:putãs ꝙ ꝓ parui⸗
tate rei nec dãnũ nec etiã moleſtia illi inferat. Et

XXXII

exemplificat ibi btũs Tho. de acceptiõe vnius
acus.Et ad cõfirmatione huiꝰ põt adduci.lł.ele/
ganter.S.vlti.ff.de dolo.vbi ðꝛ: ꝙ ꝓ minima re
nõ dat᷑ actio de dolo.Eti cet ſi qͥſtiòes.de ſimo
nia ðꝛ ꝙ in modico nõ cõmittũ ſimonia.Si t
qͥs patroni volũtatẽ auferre putabat:vel cau⸗

ſa furadi abſtulit: ꝓpter paruitatẽ rei nõ excuſat
a paõ:vt ait Augꝰ.in li.de vero cultu.am fur

tũ cõmittit᷑ etiã in vno ouo:vt dicit glo.in.S.gal
linaꝝ.inſti.de re.diui.Et hoc ꝓbat⁊᷑ ꝑ textuʒ inc.
vl.xiiij.q.vj.vbi ðꝛ. Furtũ non ſolũ in maioꝛibo
ſed etiam in minoꝛib iudicat᷑.Nõ em̃ quid fur/
to ablatũ eſt:ſed mens furantis attendit᷑. Unde

quantũcunq; quis abſtulerit:furti crimẽ incur

rit. Hec ibi. ôM
Ecuũda regula eſt pᷣcepti diuini traſgreſ⸗

8 ſio:que eſt moꝛtale pem. Ut enim dicit

catio legis diuine ⁊ celeſtiũ inobediẽtia manda
toꝝ.Et Augꝰ.in li.ↄtra Manicheũ inqͥt. Pem
eſt diccũ aut factũ vel concupitũ contra legẽ dei.
Sctũs q̊ʒ Bonauẽ.in.ij.di.xxiij.dicit ꝙ triplex
eſt lex.ſ. lature:ſcpᷣture:⁊ gre.De ppma hbr̃ LZuce
vj.⁊ Matth.vij.vbi ðꝛ.Quecũq; vuluis vt faci⸗
ant vobis hoies:⁊ vos eadẽ facite illis. Quod
etiam habet᷑ in c. humanũ genus.j.diſt.Contra
quod faciens peccat moꝛtaliter:vt ait Alexan.ð
Ales in.iij.ꝑte ſumme in tractatu de legibꝰ.Ne⸗
gatiue qͥʒ ponit᷑ hoc pᷣceptũ.ſ.Quecunq; nõ vul
tis vt fadant vobis homines: hec nolite facere
illis.Lobie.iiij.et Actuũ.xv.et.l.diſtin.c.ponde

ret.et.ij.q.vj.c.decreto.⁊.x.q.j.c.placuit. P

Ecunda lex eſt ſcripture. Unde ſciendũ
8 eſt ſᷣm qð dicit Hugo in libꝛo de ſacra⸗
mnmmaenpꝗ. ꝙ ea qᷓ in lege naturali duob pᷣce
ptis clauſa fuerant:per legem ſcriptam poſtea
ſeptem pᷣceptis ſecunde tabule expᷣſſa ſunt.Decẽ
itaq; ſunt pꝛecepta diuine legis.ſq; tria pᷣme ta⸗

bule:que oꝛdinantnos ad deum. et ſeptẽ ſecun

de tabule:que oꝛdinant nos ad ꝓximũ.de qui/
bus diffuſius tractauimus in pꝛima parte hu/
lus operis.ſermone.xvj.cũ quattuoꝛdecim ſex

monib ſequentibo.et ideo hic ꝑträaſeo. Q

Ercia eſt lex gre.ſ.euangelica.Quicunq;
t ergo trãſgredit᷑ mandata vnius ex bijs
tribo legibo moꝛtale pem incurrit: ⁊ q̊n⸗
die ab eccłia catholica maledicit᷑:dũ dicit in offi
cio diuino illud Pſalmiſte. Maledicti ꝗͥ dedi
nanta mãdat tuis dñne. R
Ercia regula cognoſcendi peccatũ moꝛ/
t tale dici᷑ ſupioꝝ contemptio.ſ.nõ adim
plendo honeſta etlicita eoꝛum pᷣcepta.
ſᷣm em̃ dominũ Bonauen. in.ij. diſt. vlcl. ar. iij.
q.j.tenent᷑ chꝛiſtiani obedire ſuis iuſtis pꝛina/
pibus tempoꝛalibus in hijs que non ſunt con

tcra deum vel eccleſiam:que ſunt ſᷣm reaam cõ/

ſuetudinẽ rõnabiliter ſtatuta. ſicut ſunt tnbuta
et vectigalia iuſta ⁊ ↄſimilia.Uñ dñs Mactxÿ.

D finarntola

Corbonck ams

tdehio pot,
(ronrbais Be

ſenii rt
Conperrcked
ſainſci⸗
onatacdirgakn
—
Nhpegeuncin
hend
mumaoncczd
Mlrus Oi⸗
ſüs qy corx
Chopoperunpan
Ginelüneponve⸗
ſhoin hooune
Mlbocpud riwe:
Gllormdedendi
damadun
re Beni S
dichitnn t,ed
ſoluis Deglist

1/1/

ſclijari g del
hicatono ſuo.
Chetonöls Pln
Alprinreſiſtitd
Noftſſtütdänan

ſmminn deſentir

idenenſmrot

Urpatrnorr
hfantupolin
ſ ihtsdez
Pclonſtocifte.
mamdeäſcr⸗

bedl tüſes

Mekaair gnnt

fnögcinpleson

Aultnotlling

Nchalgsckre⸗
frnfuher
ulidepchgnfe
abmin

ctinis
dal
Nomnmr
iakisz dein
kkinmf
ndehlan
Mni
daluſnfr

dune
DCn. CNn

ePalanikin
michein ſen

Piü
nn en
Fr dehutn
Necig sn
Keſachl Ot

enus Remn
An
Cnn delecdſe
(Quaungiind
r bec nollafn

aldiſtin g

cat
ure Undlui
Gonlborin
enaunt tf
Enſchnſii
leciitnd
kgs bnznn
1dan häſn
141 ni Nn
Binpmmgnin
igunmndtc
niu Qula⸗
umlon i

ckddicku
Mian 69

ſcniigeiin
Nonpℳℳ£
icaadu hn
Ini

.

xxij.dixit. Reddite q̃ ſunt ceſaris ceſani. Et apłs
ad Roma.xiij.ait.Omnis anima poteſtatibus
ſublimioꝛibo ſubdita ſit.Et infra. Reddite oib-
debita:cui tributũ tributũ:cui vectigal vectigal.
Et iteꝝ ibidẽ.Subditi eſtote nõ ſolũ ꝓpter iraʒ:

ſed etiã ꝓpter ↄſciam.Et.j.ad Thi.vl.etiaʒ dicit.

Quicũq; ſunt ſub iugo ſeruitu:dños ſuos oĩ
bonoꝛe dignos arbitrent᷑:ne nomẽ dni blaſphe
met᷑. Si qᷣs aũt alit᷑ docet ⁊ nõ acqᷣeſcit ſanis ſer
monibo dñni noſtri Jeſu xpᷣi:ſuperbo eſt nihil ſci
ens ⁊c̃.Quilibet g̊ ſubditꝰ debet obſeruare obe
dientiã ſui ſuꝑioꝛis:vt religioſus pᷣlati:ſeruus
dñi:vxoꝛ viri:⁊ diſcipulus magiſtri:in rebo tñ li
citis ⁊ honeſt tm: aliter troſgrediens obediẽtiã
ſui ſuꝑioꝛis factã ꝑ modũ pꝛecepti vel eqᷣualen
tis ⁊ de hijs q̃ põt pᷣciꝑe:incurrit moꝛtale peim̃.
vt declarat btũs Bonauẽ. vbi S. Et hoc ꝓbat᷑ ꝑ
c.qſquis.xiiij.q.j.vbi ðꝛ. Quiſquis pᷣceptis nõ
obtemꝑpat reꝰ eſt ⁊ debitoꝛ pene.pcepto em dñi
nõ obeędire p cm̃ eſt.Et c.ſeqnti ðꝛ.Qð pᷣcipitur
impꝑat᷑:⁊ qð imꝑat᷑ neceſſe eſt fieri:ſi non fiat pe/
nã habet:vbi conſiliũ dat᷑ offerẽtis arburiuʒ eſt.
vbi pceptũ:neceſſitas ſeruien.Etc.ſi dñs.xj.q.
iij dicit Hiero. Si dñs iubeat ea q̃ nõ ſunt cõ/
traria deo nec aduerſa ſacris ſcbturis:ſubijciat
dño ſeruus.Si vo ↄtraria pᷣcipit:mag obedi⸗
at deo ſpũs qᷓ; coꝛꝑis dño.Et infra. Si bonuʒ
eſt qð pcipitimꝑatoꝛ:iubẽq exeq̃re volũtatem.
Si malũ:reſponde Obedire opoꝛtet deo magꝭ
qᷓ; hoib.hocipᷣm ⁊ de ſeruis apud dños:⁊ de
vxoꝛibo apud viros:⁊ de filijs apud patres: ꝙ
in illis im debeãt dñis viris ⁊ parẽtibi eſſe ſub⸗
iecti qᷓ̃ ↄ⁊ dei mãdata nõ ſunt. Hecille.Oe mulie/
re q̊ʒ Geñ.iij.ðꝛ. Sub viri poteſtate eris et ipſe
dnabiẽ tui. Et.j. Pe.j. Mulieres ſubdite ſint vi
ris ſuis.De alijs vᷣo ſubditis dicit b. Lho.ij.ij.
q.cliiij.ar.ij.ꝙ de lege nature eſt vt qͥlibet ſeruꝰ
ſubijciat᷑ dño ſuo:⁊ minoꝛ maioꝛi.De hoc etiã
contemptiõis pᷣlati vicio ait apłus ad Ro.xiij.
Qui ptãati reſiſtit:dei oꝛdinatiõi reſiſtit.Qui aũt
deo reſiſtũt dãnatiõeʒ ſibi acqᷣrũt. Ideo Ray.in
ſüma in ti.de ſentẽtijs pᷣcepti.dicit: ſubditꝰ te/⸗
net᷑ de neceſſitate o bedire iuſto pᷣcepto pᷣlati ſui:
aliter peccat moꝛtalit᷑.Et hoc eſt veꝝ etia ſi in pᷣ⸗
cepto fuerit apoſita pena tꝑalis vł coꝛꝑalis:vt
ait dũs Johes de Anania doctoꝛ bononienſis
in q̊dam ſuo cõſilio.niſi foꝛte excuſet eũ ignoꝛã
tia.extra de cõſti.c.vt aniaꝰ.li.vj.Marie aũt eſt
obediendũ pᷣlatis ſpũalibo ꝓpter pᷣceptum dñi

Matth.xxiij.di. Oia q̃cunq; dixerint vobis ſer

uate ⁊ facite. ꝓpterea dicit Scotꝰ in.iij. diſt. xv.
ꝙ; nõ adimples pniam ſibi a cõfeſſoꝛe iniunctã
peccat moꝛtaliter.qꝛ agit ↄtra mandatũ eccłie et
ↄfeſſoꝛis qͥ eſt vicariꝰ dei in illo actu.Ex quo in/
fert b. frater Michael de carchano in q̃drageſi/
mali de pctõ:in ſermõe dñice in ramiſpalmarũ

ꝑte.j.ꝙ totiens qͥs peccat moꝛtalit quot ſunt cõ/
feſſoꝛis mãdata qͥ ptermittit.Que tñ oĩa intelli⸗

CCL.xXXNVIII

„

moꝛtale ⁊ mãdatũ eiꝰ eſt rönablille. S
Erũ multo grauiꝰ peccãt qͥ pꝛetergredi⸗
v unt᷑ mãdata ſctẽ matris ecclie.qꝛ Mat.
xviij.dicit dñs. Si eccłiam nõ audlierit:

geda ſũt qñ confeſſoꝛ intẽdit obligare ad permů

ſit tibi ſicut ethnicꝰ ⁊ publicanꝰ. Mandata aũt
eccłie ſunt vt cõfitearis ſaltẽ ſemel in anno:⁊ in/
iunctã pniaʒ ſtudeas ꝓ viribo adimplere. Et vt

in paſcate recipias euchariſtie ſacrametũ.De qͥ
bus pcepi hr in c. Omnis.de peni.⁊ re. Item q;
dieb feſtiuis audias miſſam.de qͥ mãdato ba

bet᷑ in c.miſſas.et in c.oẽs fideles.de ↄſe.di.j.⁊ i

c.vt dñicis.extra de paroch. Itẽ vt vltimas vo/
luntates defunccoꝝ tuoꝝ exeq̃ris.c.vltima.xlij.
q ij.Et maxie ſoluẽdo legata facta eccleſijs.c.qͥ
oblatiões.ea.q.⁊ cã. Item vt obſerues feſtiuita
tes ſccõ ꝝ.c.ꝓpnunciandũ.de ↄſc.diſt.iij.⁊.c.j.de
feri. Itẽ ꝙ ieiunes totã qᷓdrageſimũ.ð ↄſe.di.iij.
c.nõ licet.et c.nõ opoꝛtet.et c.placuit.et c.q̃drage
ſima.de conſe.di.v. Itẽ q̃ttuoꝛ tꝑa.lxxvj.di.c.le⸗
iuniũ.et c.ſtatuimus.et c.de ieiunio. Itẽ vigili⸗
as dim apłoꝝ:excepta vigilia Philippi ⁊ Jaco
bi⁊ Johanis euãgeliſte.c.conſiliũ.de obſer. ie⸗
iu. Item in vigilia natiuitatꝭ dñi.c.j.de o bſer.ie
lu.que ſi ve nerit ſexta feria poſſunt hij qͥ nec vo
to necregula ad abſtinentia carniuʒ aſtringunt

ipſo die natiuitatis carnibo vti:ſᷣm cõſuetudinẽ

eccleſie generalem.c.explicari.eo.ti. Item in vigi
lia Pẽthecoſtes.c.noſce credo.lxxvj.di. Itẽ ĩ vi⸗
gilia aſſumptõnis vgis Marie.de obſer.ieiu.
c.j.Et in vigilia beĩ Johᷣis baptiſte:et bti Laurẽ
rij:ac oim ſccõꝝ:ſᷣm Innocen.⁊ cõiter doctoꝛes
in dico c.j.Et hoc rõne cõſuetudinis appꝛoba/
te q̃ ligat.c.ↄſuetudo.j.di.et c.eccłiaꝝ.⁊.c.i hijs
xj.di. Unde dicit Rich̊.in.iiij.di.xv.ar.iij.q.viij.
ꝙ ſi in aliqᷓ religione eſt aliqͥ̊d iciuniũ ↄſuetum
qð tñ nõ eſt pᷣceptum ꝑ ius poſiciuũ:nihilomi⸗/

nus eſt obſeruandũ ab exiſtentibo ibideʒ. Dicit

q̊ͥʒ glo ſa in c.illa aũt.xij.di.ꝙ viatoꝛes tenentur
ſequi conſuetudineʒ loci ad quem veniunt: per
textum dicti c. In omnibus ergo eccleſie pꝛece⸗
ptis tam quo ad ieiunia: qᷓ; quo ad alia quili⸗
bet non ratio nabiliter excuſatus non o bediẽs:
moꝛtalis peccati lepꝛam incurrit.quod pꝛoba/
tur per c.nulli phas.et c.ſic oẽs.xix.diſt. ¶
Lijs quoq; tribus regulis venire poſſu
mus in cognitionem peccati moꝛtalis:
per reſpectum ad conſiderationem ope⸗

rationis intrinſece:quarũ pꝛima que eſt Quar/
ta in oꝛdine dici᷑ deliberata cõſentatio. Nõ em̃j

actus tm̃ et oꝑatio culpe moꝛtalis:ſed etiam ſo
la intentio firma peccãdi eſt moꝛtale peccggum.
VUnde Matth̊.vj.ait dominus.Si oculus tu
us nequã fuerit:totum coꝛpus tuũ tenebꝛoſuʒ

erit. Ubi dicit glo. ꝙ ꝑ oculum intelligit᷑ intẽtio

De hoc etiam oculo dicit᷑ Ecci.xxxj. ¶ Memento
quoniã malus eſt oculus nequaʒ.nam nequi⸗

us ocło qd creatũ eſt. Matth.quoq;.v.iterum

Sermo

inqͥt ſaluatoꝛ. Qui viderit mulierẽ ad ↄcupiſcẽ/
dum eã:iã mechatꝰ eſt eam in coꝛde ſuo.Nð in⸗
telligit᷑ de conſenſu deliberato:de q̊ Augꝰ. in.j.
de doctrina xpᷣiana ait. Cogitanio cũ oſenſu etia
ſine oꝑe nephanio tanq; pom moꝛtale diuia le⸗
ge damnat. et Sap̃.j.ðꝛ. Peruenſe co gitanões

ſeꝑant a deo.vbi gio.dicit.lihil a deo aniaʒ ſe⸗

parat pᷣter peccatum moꝛtale.Matth etiã.xv. ⁊
Mar.vij.ait dñs.De coꝛde exeũt cogitationes
male:furta:homicidia:rapine.et hec ſunt q̃ co/
inqͥnant animã.i.głia pᷣuant.Licet etiã quis ali/

quod pam per impotentiã cõmittere nõ valeat
actualiter:tn pter malã voluntatẽ ulð ꝑpetran

di peccat moꝛtalr. Uoluntas em̃ etia in malefi⸗
cijs ꝓ oꝑe iudicat᷑.c.ois iniqtas.de peni.diſt.j.

Sclendũu m̃ eſt ꝙ vtait Augꝰ. de peni.diſt.ij.c.

ſicut tribo.et Gꝛeg.in c.teſtamentũ.S.ſed pẽſan⸗
dũ.vj.diſt.tribo modis oẽ pem̃ cõplet᷑.ſ.ſugge⸗
ſtione: delectatiõe:cõſenſu. In ſuggeſtiõe nõ cõ
trahit᷑ pctm:ſi illi temptatiõĩ nõ còſentiat᷑:⁊ non
ꝓuenit ex culpa tẽptati.imo ſepe ꝑ illam qͥs val

qc meret᷑ſ.qn virilit᷑ reſiſtit. Hanc aũt ſuggeſti⸗

onem hñt etiã viri ſancci.ſicut Paulus qͥ.ij.ad

Cox.xij.dicebat.Datus eſt mibi ſtimulus car⸗
nis mee angelus ſathane qͥ me collaphiſet. Et
Miero.ad Euſtochiũ ſcribens refert quõ in illa
vaſta ſolitudine maxias patiebat᷑ tẽptationes.
Et ſubdit.Quia impoſſibile eſt in ſenſu hois ñ
irruere motũ medullarũ caloꝛe. Ille laudat᷑:ille

pdicat᷑ btũs:qͥ ſtatim vt ceperit cogitare interfi⸗

cit cogitatus. In delectatione vo ſine ↄſenſu de
liberato cõiter ſolum eſt pctm̃ veniale. In ↄſen⸗

ſu aũt deliberato ↄtrahi moꝛtale pam. Un tot

ſũt pctã moꝛtalia qͥt fuerũt mali ↄpſenſus.
NViinta regula dicit moꝛoſa delectatio.
Pꝛo cui declaratõe querit᷑ Nunqͥd hõ
mBoaotꝛtalit᷑ peccet in qᷓcũq; deleccatiõe. Et
reſpondet brũs Bonauc.in.ij.di.xxiiij.x.ij.ar.ij
q.ij.et b. Tho.ij.ij.q.cliiij.ar.iiij.ꝙ ſex ſunt dele/⸗
ctatiões. Pꝛima naturalis:vt libẽtiꝰ videre cre⸗
aturã pulcrã qᷓ; turpẽ.⁊ hocnõ eſt pcmm. Scõa

eſt diuinalis: vt viſa re pulcra deũ laudare ĩ cre
atura ſua:iuxta ilud PsS.Delectaſti me dñne in

factura tua. Sicut fadebat btũs Ambꝛo. qͥ cuʒ

obuliã habuiſſet qᷓndam foꝛmoſiſſimã mulierẽ

ſtupefactꝰ irreuerberat ocłis illã aſpiciebat.de⸗
inde flere cepit di.O qᷓ; foꝛmoſus es deꝰ meus

a qͥ ꝓceſſit tanta pulcritudo. Terda delectatio
eſt venialis:vt recoꝛdatio mulien abſq; oſenſu

deliberato. Quarta eſt ſemiplena: vt vidẽdo et
imaginãdo ð turpi cogitatõe:opꝰtñ ꝑficere no⸗
lende.⁊ hoc eſt moꝛtale ᷣm Durandũ noſtꝝ in

ſumma. Quinta eſt plena.ſ.nõ ſolũ delectari in

turpi cogitatiõe:ſed eciã appetere opus ꝑficere.⁊
hoc eſt moꝛtaliſſimũ.Et ſi cẽties in hoꝛa tali in⸗

tentiõe delectarer: centies peccares moꝛtaliter.

Sexta eſt delectatio moꝛoſa eriã abſq; conſen⸗
ſu cũ cognitiõe ꝑiculi:in q̃ ſi ſciẽter ꝑſeueret pec⸗

xxXII

cat moꝛtaliter: puta ſi agnito piculo aſpeaꝰ mu
lieris non deſinat ab illo:marxie cognita incina

ciõe ⁊ fragilitate ſua.vt em ðꝛ Ecculij.qui amat
ꝑiculuʒ ꝑibit in ũlo.Et ideo qᷓ;uis qᷣs nollet vl/⸗
latenus peccare actualiter: tiñ ſi delecrat᷑ co gita⸗
re loqͥ vel audire:vł aliter quõcunq; delectet᷑ de
co qð eſt pcti moꝛtalis:vt in tactibꝛ impudicis
vel aſpectibo:aut geſtibo inhoneſtis:nõ excuſat᷑

ꝗ moꝛtali pctõ.Et ròõ eſt ßᷣm Tho.ij.ij.q.cluiij.ar

ci.iiij.qꝛ nõ poteſt eſſe ſine graui offenſa diuine
charitatis qñ qͥs delectat᷑ in eo qð deus abomi
nat᷑. Unde omel.xxiij.inqᷣt Gꝛeg. Qui adhucꝑ
illictta deſideria defluit:deum ꝓfecto nõ diligit
qꝛ ei in ſua actiõe cõtradicit. Abominat᷑ aũt deꝰ
pcti moꝛtalis cogitationẽ cum delectatõe:iuxta
illud Pꝛouer.xv. Abominationes dñi cogita/
tiones male. XX
Erxta regła cognoſcẽdi pctm̃ moꝛtale ðꝛ
9 giculoſa expoſitio. Quotiẽſcũq; em qͥs
ſe exponit perioulo pctĩ moꝛtalis peccat
moꝛtaliter:vt declarat b. Tho.in.iiij.di.xxj.⁊ſan
ctus Bonauẽ.eo.li.di.xvij. Uerbi gra. Derca
toꝛ ↄtrahit cũ aliqͥ de re licita quã dubitat illici⸗

tãa:peccat moꝛtaliter hẽdo:durante tali dubio

Ite vadens ad cõfeſſionẽ cũ dubio pei moꝛtatł᷑
etnõ ↄfitẽs illud:nõ põt excuſari a moꝛtali:etiã
ſi ipᷣa res de q̃ dubitat nõ ſitmoꝛtale pem.Hu
ius aũtregłe rõnem ponũt pᷣdicti theologi vbi
S.⁊ Scoł?in.iiij.diſt.xx.quia ſi de qͥ minꝰ videt
ineſſe ⁊ ineſt:ꝗ̊ ⁊ de qͥ magj.ij.Lopi.Sed ſi qͥs
ſine iuſta neceiſitate icient ⁊ ex ꝓpꝛia culpa pone

ret ꝓximũ in ꝑiculo moꝛtis coꝛꝑalis:multü of/

fenderet charitatẽ:⁊ ↄſequent᷑ peccaret moꝛtalit
ꝑ pᷣmã regulã.Et foꝛtiꝰ delinqret ſi aiam ipſꝰ p

ximi ꝑiculo moꝛtis eterne exponeret:qnto aia p

cioſioꝛ eſt coꝛꝑe.c.cum infirmitas. de peni.⁊ re.
Cum ꝗg̊ qͥs magis obliget?᷑ aie ſue qᷓ; pxio:de pe
ni.diſt.iij.c.qͥ vult.iuxta illud Ecci.xxx. Milere⸗
re aĩe tue placens deo.ſequit᷑ ꝙ moꝛtalit᷑ peccat
q̃ ſe ꝑiculo pcti moꝛtalis exponit.Uñ dicit bea⸗
tus Tho.ij.ij.q.cl.q damqꝗs aduertit vinũ po
tens ad inebꝛianduʒ ⁊ bibit ⁊ inebꝛiat ſe:peccat

moꝛtalit᷑.qꝛ volũtarie ⁊ ſcient᷑ pꝛiuatſe vſu rõ⸗

nis q̃ vᷣtutes oꝑat᷑ ⁊ deuitat pccã:⁊ diſcrimĩ pec

candi moꝛtaliter ſe erponit. Confirmat᷑ etiã pdi

cta regula.qꝛ ſi ille qͥ vadit ad ꝑiculũ moꝛ coꝛ⸗
poꝛalis ſine legitima neceſſitate cõmittit pecca/
tũ moꝛtale.Et ideo eccłia ꝓhibet toꝛneamẽta et
haſtiludia.et ipſa exercentes ac in eis moꝛiẽtes
puat ecclłiaſtica ſepultura.c.j.ð toꝛnea. Multo

„»

magis peccat exponens aiam ſuam diſcrimini
moꝛtis ſpũalis.

₰

Vnt qͥʒ alie tres regule cog&ᷣſ. tendi vaſn
s moꝛtaie ꝑ reſpectũ ad ↄſideratõeʒ coope
ratois aliene:q̃ᷓꝝ pᷣma q̃ eſt Septimai
oꝛdine ðꝛ culpe auxiliatio. Nõ ſolũ em̃ facietes
mala pncipalit᷑ ſed cooꝑatoꝛes vł auxiliatoꝛes
etↄſennẽtes peccant:iuxca illud ad Ro.j.Digni

ütgiul .
rtmvonintun
ic ain
uwaitunpl'qe
npoinbuitman
inanmuttacant

6 lglipegempt

vinug pecne
itttnin, 4c

( Goinfbopan

Pürndcr.
ſntguloö
9 Ktömrralic
inglucn
ilſinutnlc
godhe
audndänld
Aiinediducltaul
ſtlal btoſen
ettnarndneſn
Hmtlliliut
Uncdaininbſad
Konchcasnalche
wonpihirniſ
dapugtannit⸗
6offnclculini⸗
ntamanecbiben
Rtantſägaliſietye
Oflsoekfm
ncfi de Ales ini
ſicioarpct R
ſigij ſeonn⸗
connatſarisad
Ngzilcler foͤntb
linn dcher
Mpunterin
ſinug
rgtidiehn
lichmnginſnn
Ao nicangne
rari Alia

–
Kgenmn
uaſolte⸗
dan lh
angie
nadihuic
neſtsrne Uli

.

hoijigli
. g .
Moäm⸗ ☚

acdaschonn
Euachne
Dcdrod
Dommniktirde
undagnietn
oncs dii

idiennrt⸗
Aonliiiß
ha nk
Dolnihgin

gi aben d⸗
durnel n

dubiogeinent
ananornci
rmoerlenenh
Slaicheblogt
Al deimmire
Top. Saale
weu culpeſe
oꝛgauis:molis
Nepecarammn
naraſiging
Wonanſe
mirns Andt
nieſuez ne
egrr
Ponn idanhe
suuene n

er ithtirlet

mrurl Mur
itoiainihe
Gnfmaiciͤl
cmii noni co⸗

e mirt an

ba ntanins
Ain eswode
zna Mi
nſvam Mmnn
.
Loſni n
idtrigtn
nict,
ſiſlig 6

ſunt moꝛte nõ ſolũ qͥ faciũtea:ſed etiã qͥ ↄſentiũt
faciẽtibo.Qõ etiã hr̃.ij.q.j.c.notũ ſit.et.xvij.q.iiij
c.oẽs.⁊ extra de offi.dele.c.j.vbi ðꝛ: ꝙ agẽtes et
ↄſentiẽtes pari pena puniunt᷑. Qð etiã notat᷑ in
l. itẽ mella.S.ſi aliꝰ.ff.ad.l.adq.Eſt aũt qᷓdruplex
cõſenſus.ſ.Coꝛdis:vt contẽtuʒ eſſe de aliq̊ pctcõ
moꝛtali cõmiſſo.Cõſilij:vt aduocati q docet tu⸗

telã cauſaꝝ falſis legibus agi.Auxilij:vt cõmo

dãdo aleas ludere voleti:aut foꝛnicare volentẽ
comitari.Medij:vt ꝑ aliã ꝑſonã faciẽdo malũ.
Qui em̃ ꝑ aliuʒ facit:ꝑ ſeipᷣm facere videt᷑.c.qͥ ꝑ

aliũ.de reg.iu.li.vj. Ideo pᷣcipiens ſeruo vt ꝑcu

tiat ſacerdotẽ:vł ratũ hñs noĩe ſuo factã ꝑcuſ/
ſionẽ eſt excõicatꝰ.c.cum quis.de ſen.excõ.li.vj.
Tanto aũt ampliꝰqͥs peccat quãto maioꝛẽ cau

ſam pctõ tribuit:maioꝛẽq; fauoꝛem dedit: atq;

mag incitauit:ac aniauit delinquẽtẽ. Et graui⸗

us ſi aliquẽ peccare pᷣcepit vel coegit.imo tales
dicunt᷑ mag peccare qᷓ; ipſi agẽtes.xj.q.iij..qui
cõſentit.⁊.xxiiij.q.iij.c.qͥ alioꝝ.et extra de offi.de
le.c.j. Glo.in vbo:pari.hoc adducit et declarat

qualiter intelligat᷑.

Ktaua regula ðꝛ ꝓximi ſcãdaliſatio.Li⸗
o cet em̃ moꝛtali culpe qͥs nõ cõſentiat nec
iplſa ſibi placeat:tñ ſi ex indiſcretiõe acla

ſciuia loqᷓndo:aut aliqͥd agẽdo cãm ⁊ occaſiõeʒ

eccandi ꝓxio dat:peccat moꝛtaliter:ꝑ illã regu
6. Qui cauſam dãni dat:damnũ dediſſe videt᷑.
de iniu.⁊ dã. da. c. ſi culpa.et.l.ſi occidit.S.in hac
ff. ad.l.aqͥł. Et ideo ſepiꝰab eo qð ſibi licitum eſt

q;s abſtinere tenet᷑:ne ſui cauſa ꝓximꝰ peccet vel
ſcandaliſet᷑. Uñ ad Ro.xiiij.ait Paulus.Siꝓ

pter cibũ frat᷑ tuꝰſcãdaliſat᷑tiam nõ ſᷣm charita⸗
tẽ ambulas:noli cibo tuo illũ ꝑdere ꝓ quo xpᷣs

moꝛtuꝰ ẽ.Et iteꝝ. Noli ꝓpter eſcã deſtruere opꝰ
dei:oĩa qͥdem mũda ſunt. Sed malũ eſt homi
qͥ ꝑ offendiculũ mãducat. Bonũ eſt nõ mãdu⸗

care carnẽ:nec bibere vinuʒ in qͥ frater tuꝰ offen⸗
dit᷑:aut ſcãdaliſat᷑ vel infirmat᷑.imo quod foꝛte

difficiliꝰ videt᷑ m Tho.ij.ij.q.ᷣxliij.ar.vij.et Ale

xandrũ de Alles in.ij.ꝑte ſumme. in tractatu de
ſcãdalo.ar.vj.et Richardũ in.iiij.di.xxxviij.art.

vlti.q.ij. Ne ꝓximꝰ ſcãdaliſet᷑ a bonis oꝑibꝰ nõ

qͥdem neceſſarijs ad ſalutẽ qñq; abſtinendũ eſt

donec videlicet rõnibo oſtẽdat᷑ ꝙ de ulis oꝑibꝰ
ſcãdaliſari nõ debet. Qð verũ eſt ſi ſeandalũ p⸗
ximi ꝓuenit ex infirmitate vel ignoꝛãtia. Tunc
em ſi viſimile eſt ꝙ ſcãdaliſet᷑ moꝛtalit᷑:omiſſio

eiꝰ erit ſub pᷣcepto. Sin aũt ꝓbabile ẽ ꝙ ſcãda/

liſet᷑ venialiter:ſic omiſſio eiꝰerit in ↄſilio. Unde

Hiero.in q̃dam epła ait.Dimittẽdũ eſt ꝓpt᷑ ſcã⸗

dalũ oẽ qͥd p̃ᷣtermitti põt.qꝛ inqͥt dñs atch.
xviij.Qui ſcandaliſauerit vnũ de puſillis iſtꝭ qͥ
in me credũt:expedit ei vtſuſpẽdat᷑ mola aſina⸗

ria in collo eiꝰ ⁊ demergat᷑ in ꝓfunduʒ mar.Et

Deute. xxvij.ðꝛ. Maledictus qͥ errare facit cecũ
in itinere ſuo. Si &̊ ille qͥ occidit aliquem a caſu
te culpa ſua ꝓueniente homicida reputat᷑.c. Jo

CCLXxXxXIX

bannes. et c fi.extra de homici.multo magis re
putabit᷑ ho micida ille qͥ occidit ꝑ ſcandalũ ani/

mã alicuius.qð faciũt młieres vane ſuis inhoę⸗

neſtis oꝛnamentis acpompis ⁊ actibo impudi

cis. Quuis aũtpximꝰ ex alteriꝰ ſcandalo non
peccaret:tñ ille qͥ cam pcti vel ſcadali dedit iã pec
cauit.qꝛ qᷓntũ in ſe fuit venenũ eſfudit:licet eum

nemo abſoꝛbuerit. Sed de hac regła hic bꝛeui
ter ꝑtrãſeo.qꝛ S.in.j.pꝑte huiꝰoꝑis ler.xxx.ꝑ.j.de
ſcãdalo actiuo ⁊ paſſiuo ſufficient diii. A
Ona ⁊ vltima regla cognoſcendi pcm̃
n ðS negligẽs extirpatio. Tlã qͥ pctõ vt con
uęenit nõ reſiſtit qñ põt:moꝛtaliter ꝓcul/
dubio peccat.Uñ Augꝰ.i omel,cercie ferie poſt
terciã dnicã in.xl.ſuꝑ ilið Matchᷣ.xviij. Si pec⸗
cauerit in te frat tuꝰ⁊c.ait. Mihi non ſufficit vt
iniuriã ꝓxio meo donẽ:ſed ſi q̊ad poſſum iniu⸗
riat ſalutẽ fraterna coꝛreccione nõ ꝓcuro:in pe/

ioꝛi ⁊ grauioꝛi ſua dãnatiõe incurro. Hocideʒ

ꝓbat᷑ ꝑ c.facien.lxxxvj.diſt.⁊ extra de homi.c.
ſicut dignũ.et c.qͥd ꝓdeſt.lxxxiij.diſit. B
Ed ꝓ dlarioꝛi huiꝰ regule declaratiõe q̃t
S tuoꝛ de coꝛrectiõe fraterna videnda ſũt.
Pꝛimũ eius obligatio.ſ.vtꝝ oẽs teneã⸗
tur ad illam faciendã.Et ad hoc rñderũt qͥdam
ſolũ pᷣlatos ⁊ ſuꝑioꝛes ad coꝛrigendũ alios te⸗
neri.ſ.ſuos ſubditos:ꝑ c.ſed illud.xlv.diſt.vbi

Hiero.ait.Sacerdotes ſtudeãt adiplere illud

euangelij.Si peccauerit in te frater tuꝰ⁊c. Sed

noie ſacerdotũ cõſueuerũt ſignificari pᷣlati qͥ cu/

ram hñt alioꝝ.ergo pᷣlati tm̃ ad coꝛrectiõem fa
ciendã teneri vident᷑. Sed Tho.ij.ij.qxxxiij.ðt
q; Hieronymꝰ nõ intẽdit dicere ꝙ ſoli ſacerdo⸗

tes ſeu pᷣlati teneant᷑ ad illud. ſed ꝙ mag illi q;

ceteri. Vn inqᷣtipſe Tho.ibidẽ ꝙ coꝛrectio frat᷑
na oibo eſt in pcepto.Nã in c.tã ſacerdotes.ij.q.
iij.ðꝛ. Tam ſacerdotes qᷓ; reliqͥ fideles ſummã
debẽt hre curã de hijs qͥ ꝑeunt:q̃tinꝰ eoꝝ redar
gutione aut coꝛrigant᷑:aut ſi incoꝛrigibiles ap⸗
pareant ab eccłia ſeꝑent᷑. Et rõ huiꝰobligatiõis
eſt frat᷑na charitas ꝓpt᷑ quã vnuſquiſq; tenet᷑ p/

ximi ſui periculis tꝑalibo:coꝛꝑalibo:ac ſpũalibꝰ
obuiare:iuxta illud Ecci.xvij. Unicuiq; mãda/

uit deus de ꝓximo ſuo.et.viij.q.j.c.in ſcpturis.
ðꝛ.Qui põt iuuare ꝓximũ ſuũ ⁊ non iuuat:con
uincit᷑ ſũmũ nõ amare paſtoꝛem. Ad hoc etiaʒ
ꝓpoſitũ adduci põtillud Tullij dictum in li.de
amicicia:qͥ ait. Monẽdi ſepe ſũt amici ⁊ obiur
gandi:ſic tñ vt admo nitio acerbitate ⁊ obiurga
tio cõtumelia careat. Et iterũ ibidem. Donere

et moneri ꝓpꝛiũ eſt vere amicide ⁊ alteruʒ libere

facere:nõ aſꝑe alteꝝ ſed patient᷑ reciꝑe.Et Cato
in ſuis documen dict. „
Cum moneas aliquẽ:nec ſe velitipſe moneri
Si tibi ſit charus:noli deſiſtere ceptis.
Quod noſti factũ nõ recte:noli ſilere.
Ne videre malos imitari velle tacendo.

Uulinera dũ ſanas doloꝛ eſt medicina doloꝛis

M

UVUlia vo pᷣceptũ de coꝛreciõefra

q ternga eſt affirmatiuũ: licet obliget ſpy: nõ

tñ obligat ad ſemꝑ ſed ꝓ loco ⁊ tꝑe:⁊ cũ

debit circũſtãtijs. vt ait b. Cho.ij.ij.q.xxxiij.ar.

ijj. Ideo ſciẽdũ eſt ꝙ qnqʒ reqrunt᷑ ad hocvtqᷣs
obliget᷑ aliquẽ coꝛrigere fraternalit. Pꝛio cul/⸗

pa moꝛtalis in ꝓximo. Pꝛoptea dirxit chꝛiſtus

Matthᷣ.xviij. Si peccauerit frater tuꝰ.ſ.moꝛta
liter ᷣm glo. Nã qᷓ;uis fraternalit᷑ coꝛrigere de/
linquentẽe etiaʒ in venialibo ſit charitas qñ inde
ſperat᷑ vtilitas:nõ tñ omittere illud ex negligen⸗

naa eſt moꝛtale. Secũdo reqͥnt᷑ certa ſcia. Unð

Augꝰ.in li.de vᷣbis dñi ait.Admonetnos dñs

n' nõò negligere inuicẽ pctã nr̃a:nõ qrẽdo qͥd re⸗

pᷣhendas:ſed vidẽdo qͥd coꝛrigas. Facit c.incer
ta. xxx.q.v.⁊ Ecci.xj.vbi ðꝛ. Pꝛiuſqᷓ; interro ges
de veritate rei non iudices quenqᷓ;. Terciũ eſt
ſpes coꝛrectiõis.ſ.ꝙ peccãs ſit coꝛrigibilis:alit᷑
ſi nõ ſit veriſilłis coꝛrectio ſed potiꝰ deſꝑatio vel
odiũ aut ſcãdalũ vel coꝛrigẽdi deterioꝛatio:ceſ⸗
ſandũ eſt a coꝛrectiõe. Inqt em̃ ſapiẽes Pꝛouer.
ix. Noli arguere deriſoꝛẽ:ne foꝛte oderitte.Qui

cetiã eiuſdẽ libꝛi.xv.c.ait.Nõ amat peſtilẽs euʒ qͥ

ſe coꝛripit:qͥ aũt acqͥeſcit increpatiõibo poſſeſſoꝛ

eſt coꝛdis. Et Hiero.in ꝓlogo ſuꝑ Eſdrã dicit.

Fruſtra niti ⁊ nihil aliud qᷓ; odiũ qrere ſumma
dementia eſt. Que verba fuerunt.j.Saluſtij in
iugurtino. O
Varto reqͥrit᷑ aptitudo.ſ.ꝙ qͥs aptitudi
q nẽ habeat q̃ poſſit coꝛripiedo fratrẽ emẽ
dare:ne verificet᷑ in eo illð Eſopi.Diſpli

cet impꝛudẽs vñ placere ſtudet. Alit potiꝰ omit

tere debet: vt ait Zho.in.iiij.di.xix.ar.ij. Quin

to oꝓpoꝛtunitas locitꝑis ac modi.Nõ em̃ ðbet

cũ crabe eij cere feſtucã ab ocło ꝓximi vt ait Jo/

hãnes climachꝰ in ſuis documẽq. Qð faciunt

q nimis rigide ⁊ ſine modo coꝛrigere volũt ꝓxi

mos.Ideo Amb.in.iiij.ð offi.c.xvj.dicit. Neq;
monitio aſpera ſit:neq; obiurgatio cõtumelio⸗
ſa.De tꝑe aũt Ecces.iij.ðꝛ.Oiĩa tpᷣs habent:⁊ ſu

is ſpacijs trãſeũt vniuerſa:tepꝰloqᷓndi ⁊ tpᷣs ta/

cendi ⁊c̃. Uñ Macrobiꝰ.iij.ſaturnaliũ ait. Ni⸗
hil tã cõgruũ ſapiẽtie qᷓ; locis ⁊ tꝑibo aptare ſer⸗
mones. Seneca q̊ʒ in ꝓuerbijs dicit.Crudelis
eſt in re aduerſa obiurgatio:obiurgatiõi ſꝑ ali/
qͥd blãde admiſce. Que circũſtõtie ſi deſint pᷣce⸗

ptũ illud nõ obligat:neq; peccat qͥ coꝛrectionez

omittit. Unde Augꝰ.li.j.de ciui.ði.c.x.ait. Nam
ſi ꝓpterea qͥſq; obiurgãdis vel coꝛripiendis ma
le agentibo parcit quia oppoꝛtunũ tempus inqͥ
rit:vel eiſdemipſis metuit ne deterioꝛes effician
tur:vel ad bonã ⁊ piam vitã erudiendos alios
impꝑediant:nõ videt᷑ eſſe cupidita occaſio:ſed
conſilium charitatis. Hecille. Et ad hoc addu
ci põtũlud Hieronymi ad Pathmachiũ et Oc
ceanum dicend. Aiunt medici grädes moꝛbos
nõ eſſe curãdos ſed dimittẽdos:ne medela lan⸗
guoꝛ em exaſperet. ez=TT

XXXIII

Ed hic q̃ri᷑ Utiũ pctõꝛ debeat coꝛrige⸗
8 re pctõꝛem. Et reſpondet b. Tho.ij.ij.q.
xrxxiij.ꝙ coꝛrectio delinqniꝭ ꝑtinet ad ali
quẽ inq;tum viget in eo iudiciũ rõnis:peccatuʒ
aũt non tollit totũ bonũ nature qͥn remaneat in
peccate aliqͥd de iudicio recte rõnis. Et ſᷣm hoc
põt ſibi cõpetere alteriꝰ delictũ arguere.ſed tñ ꝑ
pctm pᷣcedens: impedimentũ qͥddã coꝛrectioni
affert᷑.qꝛ ꝑ illud reddit᷑ indignꝰ alceriꝰdelictum
coꝛrigere qͥᷣ ideʒ cõmiſit:⁊ foꝛte maioꝛi eſt crimi
ne obnoxiꝰ. Uidemꝰ em̃ ꝙ manus inqᷣnata qð
tangit nõ mũdat:ſed magꝭ maculat. Uolens ǵ̊

aliqd manibo mundare:debet pus eas lauare.
Et ſimilit᷑ vicioſus debet pᷣus ſeipᷣm iuſtificare

et emẽdare qñ vult alium pctõꝛẽ coꝛrigere.qꝛ vt
hr in.l.altiꝰ.ff.ſi ſerui.vẽ.qui tenet᷑ de alijs iuſti/
ciã facere:multo mag debet iuſticiã facere de ſe
Et hoc expᷣſſe declarat Amb.ſuꝑ Beati imacu⸗
lati.⁊ hr.iij.q.vij.c.iudicet.dicẽs. Judicet ille de
alteriꝰ erroꝛe:qͥ nõ habet qᷣð in ſeipſo cõdemnet
Judicet ille qͥ non agit eadẽ q̃ in alio putauerit
puniẽda:ne cũ de alio iudicat in ſe ſniam ferat.
hecille. Ideo dicebat ſaluatoꝛ Mat.vij. Quid
vides feſtucã in oculo fratris tui:⁊ trabẽ in ocu
lo tuo nõ vides.Et Martialis li.vndiq; ſuſce⸗
pto.ca.iij.canit. Cur maculas alios macłoſioꝛ
oibo albi.Et carpi dignus carꝑe nõ metuis. Et
ibidẽ ca.v. Fratrꝭ verucas moꝛdacdi dete refellis
Ad tua cũ ſcelera nulla vł oꝛba feras.Et moꝛa
lis Cato ait.Turpe eſt doctoꝛi cũ culpa redar⸗
guitipᷣm.et Paulꝰad Ro.ij.inqͥt.Qui aliũ do⸗

ces:teipᷣm no doces.qui pᷣdicas nõ furandũ fu

rarj.et Gꝛeg.dicit.Duꝝ eſt vt qͥ neſcittenere mo
deramia vite ſue:iudex fiat aliene. Augꝰ.q̊ʒ ĩ li.
de vᷣbis dñi in mõte ait.Accuſare vicia officiuz
eſt bonoꝝ:qð cũ mali agãt:alienas ꝑtes faciũt
Et Iſidoꝛꝰin li.de ſũmo bono. Nõ debet vicia
alioꝝ coꝛrigere qͥ eſt vicijs ſubiectus. Et Pau⸗
lus ad Ro.ij. In quo aliũ iudicas:teipᷣm con⸗

demnas.Ad quod adducipoteſt illud Ouidij

in.iij.de faſtis. Judido peccas turpius ipᷣe tuo
Ideo Augꝰ.vbi S.dicit.Cum aliquẽ rephende
re nos cogit neceſſitas:cogitemus vtruʒ tale ſit
vicium quod nunq; habuimꝰ:⁊ tũc cogitemꝰ
nos homies eſſe ⁊ habere potuiſſe.hec ille. Ad
quod adduci põtulud.j.ad Eoꝝ.x. Qui ſtat vi

deat ne cadat. et.iij. Reg.xx.le gloꝛiet᷑ accineꝰ
eque vt diſcinctus.et illð Auguſtini vbi S. Ne⸗
mo eſt qͥ ſecurus eſſe poſſit in hac vita que tota
temptatio eſt. Subdit aũt Augꝰ.i pꝛedica au⸗/
toꝛitate.Si vo illud habuumꝰ⁊ iam non habe
mus:tunc tãgat memoꝛiã cõmunis fragilicas
vt illam coꝛrectionẽ non odiuʒ ſed miſcðia pᷣce⸗
dat.Si aũtinuenimus nos in eodeʒ vicio eſſe:
non obiurgemus ſed congemiſcamus:⁊ ad pe

nitentiã inuicẽ inuitemꝰ. Hec ille.Ad qð facitil
lud Ecci.viij. Memento qm̃ omnes in coꝛru⸗
ptione ſumus.Et eiuſdẽ li.c.xxxj. Intellige que

—

nthon

ehiteD.

rilfürp nntin

uhnn ſu
rrgonenral⸗
tam
CeNuneknicn,
Nühmnmmenate
dihnernes
☛—R
uttlatbſ
Mudngtbtad
Noug joeacaren
MuDaudnet
fittnpvitiläi
krriobetn des
borr Bckuä
Cöftcäſddar de
Chlainctünedegin
ons iz Nenn

tdfo etengtur

löncoit Ozeche
Utcadenabit
nispbiimn
tſiarflan raͤang
lunelenelioꝛczl
ſunpnoſeſupbie⸗
uctnockpſun
enunbaberali
flanonecongt
huug nur ſio iii
tnndemitkſor
NmigiZuc
oſſfumſcgenenm⸗
eſtofngrnun
baßzlnirflis
Phibuchmenn
nſitrigeſe a
Aümigiͤti
Nohhmna.
⁰ Ppcſänen
9, Nllcton
ſooßz neckenn

en
Ao
ai

Z

nninn
Vrnan
mndfn doet

ni)
cci Cnnmni
W Auepddan
umorck n
nditiſnn

1

ciuſtcäfunne⸗

defuetl.
un fin
Mnenngngn
immi Reis

14

“M

4 EIES
caein aafe

Nan WN

malsl g ſi
clls nnittin
1 enin6
Lorbaſaahdn
oavꝛidichtr/
oij ncf Aüdd
dicas iimiiſ
Hvtqnana
alin Mi
Zccſurnon fu
iralens illl
hono. ſie mn
sabes ban
indanßnoN
unarting OHuid,
Mous ye o
igut
msmtteſt
mruitgend
ulebelle
brr Ouiſan
ſignnt uc,
Ggntni dis
Enbacrüncen
õ
imtunmmh
junmns fln
dtn un uſch
gs inthe nlolſe
gmianunt, .
rad i

Folium

ſunt ꝓrimitui exteipſo. Dicendũ eſt ergo ꝙ pec

*

catoꝛ ſi eũ hũilitate coꝛrigat delinquentẽ nõ pec
cat:nec exccuſat᷑ ab iſto pcepto rone pcti.alit᷑ me⸗/
lioꝛis eſſet cõditiõis delinqns qᷓ; nõ delinquẽs
qð eſſe nõ debet. xvj.q.jc legi.⁊ de dolo ⁊ coõtu.
c. cõtingit.⁊ ideo pcmm nõ excuſat ipᷣm ab hocpᷣ/
cepto coꝛrectiõis:maxime qꝛ pot cõfiteri de ſuo

qnto de triſtibus

OQui monetvt facias qð iam facit ille memẽto.

Laudat ⁊ hic ſtatu cõpꝛobat acta uo. F
aũt qrat᷑ vtꝝ inferioꝛes ⁊ ſubditi poſ/
s ſiinnt coꝛrigere pꝛelatos ſuos ⁊ ſuꝑioꝛes
Relpõdet Tho. vbi S. ꝙ coꝛrectio q̃ eſt

aaus iuſticle:ꝑ inflictionẽ pene nõ cõpetit ſub⸗

dito reſpectu plati.ſed coꝛrectio fraterna que eſt
actus charitag ꝑtinet ad vnũquẽq; reſpectu cu/
iuſſibet ꝑſone in q̃ aliqͥd coꝛrigibile iueniat᷑. Ue
rũ in tali coꝛrectõe ſubditi erga pᷣlatũ reqᷣrit᷑ mo
dus debitus:vt nõ cũ ꝓteruia ⁊ duritia:ſed cuʒ
mãſuetudine et reuerẽtia fiat coꝛrectio. Ideo.j.
ad Zbum.v.ait apłs. Senioꝛẽ ne increpaueris
ſed obſecra vt patrẽ. Ad hoc facit vt notat Gꝛe.
in paſtoꝛali exeplo Nathã ꝓphᷣe q vrbane redar
guit Oauid regẽ de adulterio: ꝓponẽs ei ꝑabo/
lIã diuit qͥ occiderat oue; pauꝑis.deinde audi/
ta ſnia Dauid ꝙ merebat᷑ moꝛtẽ:ſũpſit occaſio⸗
nẽ redarguẽdi ulũ:ex q̃ coꝛrectiõe Dauid emen⸗
datꝰeſt:vt ſcribit᷑.ij. Reg.xij. In huitcis etiã figu
rã ðꝛ Exo.rxix.Beſtia q̃ tetigerit monte lapidabi
tur. Qð fit cũ ſubditꝰ beſtialit᷑ ſeu pterue coꝛri⸗

glt pᷣlatũ:qͥ rõne dignitad qꝛ eſt alcioꝛ ceteris 52

mons. Et.ij. Reg.vj. narrat᷑ ꝙ Oʒa ꝑcuſſus fu
it a dno qꝛ tetigit archã dei:q ſignificat pᷣlatum
Cõtactꝰ aũt Oʒe eſt qñn pᷣlatꝰ irreuerẽter obitir⸗
gat᷑ vel ei detrahit. Sciendũ eſt etiam ᷣm Tho
mã vbi S.qꝙ vbi imineret ꝑiculũ fidei etiã publi
ce eſſent pᷣlati redarguẽdi a ſubdidq. Et q;uis pᷣ⸗
ſumere ſe melioꝛeʒ ſumplicit᷑ qᷓ; pᷣlatꝰ videat᷑ eſſe
pᷣſumptuoſe ſuꝑbie:tñ extimare ſe melioꝛẽ qᷓ;tũ
ad aliqͥd:nõ eſt pᷣſumptiõis.qͥa nullus eſt i hac
vita qͥ non habeat aliquẽ defectũ.Et ideo debet
cñ diſcretione coꝛrigi etiã a ſubditis ⁊ inferioꝛi/
bus:qꝛ vt ait Iſið.i.lij.de ſũmo bo.quãato ſplen
doꝛis honoꝛẽ celſioꝛ quiſq; eſt:tanto ſi delinq̃t
pctõꝛ maioꝛ ẽ.Et Augꝰ.in regła ſua inqͥt. Qua/⸗

to in ſtatu ſuꝑioꝛi:tanto in ꝑiculo maioꝛi vᷣſat᷑

et ideo indiget maioꝛi auxilio. Qua ex re etiam
ſubditꝰ pᷣlatũ acfilius patrẽ ⁊ matrẽ ⁊ ſeruꝰdo/
minũ hac charitatiua coꝛrectiõe tenet᷑ adiuuare
cum viderit poſſe ꝓdeſſe:vt ꝓbat b. Tho.in.iiij.
diſt. xix. ar.ij.q.iij. Et idem ponit Richar.ibideʒ
pomnis. „
8 Ed hic ſciendum eſt ꝙ aliud eſt coꝛrige
re:aliud coꝛriꝑe:alið vᷣo monere.Coꝛre
ptio em ꝓpꝛie eſt acus charita ⁊ miſcðie: et eſt

petõ ⁊ penitere:⁊ iam non erit p ccõꝛ.vel humilit
monere põt delinqntẽ vt eſt pᷣdictum. tñ melioꝛ
eſt coꝛrectio ⁊ monitio bonuiuxta illud Ouidij

CCXGC

reſpectu pariũ ad inuicẽ: vt ait btũs Thomas ĩ
iiij.diſt.xix.ar.ij.Et ad hanc oẽs tenent᷑ quando

adſunt debite circũſtãtie lociq; ac tꝑis oꝓpoꝛtu
nitas:vt etia dedarat Richar.in.iiij.diſt.xix.art.
ij.q.j.Non coꝛnigens aũt facit ↄtra pᷣceptũ ilud
Matth.xxij.Diliges ꝓximuʒ tuum ſicut teipᷣm
Igeo diclt gloſa ſuꝑ ulð Matthᷣ.xviij. Si pec

cauerit ⁊c. Ita peccat qͥ fratreʒ ſuũ peccare videt
et tacet:ſicut qͥ peccãti n indulget. In pᷣdicto em̃
c.dñs pᷣcipit vnicuiq; vt coꝛrigat ꝓximũ: dũ lo⸗

quit᷑ per verbum imꝑatiuũ:dicens. Uade⁊ coꝛ

ripe eum ⁊c̃.quod aũtimꝑat᷑ neceſſe eſt fieri.c.in
hijs. de vᷣb. ſig. et qſquis pᷣcept nõ obtẽꝑat reꝰẽ
et debitoꝛ pene.c.fi.xiiij.q.j.Ettal nõ adiuuans
ꝑ fraterna coꝛrectionẽ ꝓximũ ſuum: oſtendit ſe
nõ amare dñm noſtrũ Jeſum vxpᷣm quipꝛo ani
marũ ſalute incarnatus ⁊ paſſionatꝰ eſt. Scri⸗
ptũ eſt em in c.in ſcripturis.viij.q.j.Qui põtiu/⸗
uare ꝓximũ ſuũ ⁊ nõ iuuat:cõuinci᷑'-ummũ nõ

amare paſtoꝛẽ. Lempus aũt q̊ qs tenet᷑ coꝛriꝑe

peccatoꝛẽ eſt triplex ᷣm Chomẽã vbiS.q.j. Pꝛi⸗
mo cum peccatoꝛ eſt pᷣſens.Non em̃ tenet᷑ que⸗
rere peccatoꝛes ad coꝛripiendũ eos:quia nõ de
bet eſſe exploꝛatoꝛ vel inueſtigatoꝛ omniũ ma⸗
loꝛũ:vt ðꝛ Pꝛouer.xxiiij.niſi ſit pᷣlatus:vt infra
patebit. Solum ergo quãdo peccatoꝛ occurrit
tenet᷑ eum coꝛriꝑe. Secundo quãdo pᷣlatꝰeius
eſt abſens:ita ꝙ ad eum nõ poteſt haberi recur

ſus.Tercio quando pᷣlatus liq; ſit pᷣſens:eſt ne/

gligens in coꝛripiendo ſubditũ ſuum:ita ꝙ de
eius ſalute ⁊ coꝛrectione parũ curat.Si vo pᷣla

tus appareat diligẽs in coꝛrigẽdis ſubditis:⁊ ſi

pᷣſens:excuſat᷑ ſubditꝰ ab hocpᷣcepto ſᷣm Tho⸗
mã vbi S. Deberettamen ſecrete intimare pᷣlato
defectum ſubditi:vt poſſitilli puidere quando

pᷣlatus veriſimiłr ignoꝛare credit᷑ defectuʒ ſub/
diti ſui.Ettalis ſciens poteſt bono modo deli⸗
quente admonere fraternaliter. Et hoc ſufficiat

dixiſſe de coꝛreotiõe. Coꝛrectio autem pꝛie eſt
actus iuſticie:et ꝑtinet pᷣlatis erga ſubditos.vñ
ad Tyt.ij.ait apłs.Argue cũ omni imꝑio.Ubi
glo. dicit.i. cum autoꝛitate poteſtadj.ſ.increpan⸗
do ⁊ puniendo.Ait em Bꝛego.ſuꝑ Ezech̊. Ubi
ſubditꝰ ex culpa pᷣlati moꝛit᷑ibi is qui pꝛeeſt(q̊
niam tacuit)reus moꝛtis tenet᷑. Et ideo vt poſſit
melius ſubditos coꝛrigere debet pᷣlatꝰ diligent᷑

ſuoꝝ vitã ↄſiderare:vt pcipi᷑ Pꝛouer.xxvij.De

hac aũt coꝛrectiõe quõ fieri debeat dixi ſat co⸗

pioſe ſupᷣ ſermone.viij.hte.j.et ſermonc.xxvj. ꝑ.

v. et ſermone.xxix.ꝑte.ij. Admonitio aũt eſt acꝰ

charitatis:et pꝛie eſt inferioꝛis reſpectu ſupio⸗

ris. Unde Berñn.ad Eugeniũ papam ait. Mo
neo te non arguo.Et hoc humaniter fieri debet

vt ait Augꝰ.ſuꝑ eplam Pauli ad Thi.nedeni/

oꝛ etate vł officio ⁊ dignitate vel moꝛibus indi/
gne ferat coꝛripi a iunioꝛi ⁊ mag exaſpet᷑ qᷓ; ꝓfi

ciat. Dulciter aũt admonitꝰ facliter acepiet ad/
monitionem. 12122„DQLQ

BSermo

Ecũdo pncipaliter de coꝛrectõe fraterna .

s vigdæẽda eſt eiꝰ modificatio.Debet em̃ fie

ncũ mõ.ſ.cũ tribo cõditiõtbo. Pꝛima ðꝛ
ſollicitudinis quã ondit dñs dũ dixit Mach.

xviij. Uade.i.ſollicite qᷓ; ctꝰ poten admone.vñ
nir Laſſiodoꝛ? in epłis. QAito ſuccurrẽdũ eſt:ne
tractu tꝑis impunita mala cõualeſcãt. Maluʒ

em̃ cũ ꝑſeuerat auget᷑:⁊ remediabile bonum eſt
petõ accelerata coꝛrectio. Hoc aũt maxie conue
nit pᷣlad:iuxta illð apłi ad Ro.xij.Qui peſt i ſol

licitudine.Nam ſicut videmꝰ ꝙ arboꝛ in ſtipite
młtos inoꝛdinatos ⁊ ſuꝑfluos ramũculos ꝓ⸗
ducẽs nõ multũ fructificare pot niſi reſcindant᷑
ramũculi ſuꝑflui.Cuiꝰ rõ eſt.qꝛ hũoꝛ viſcoſus
vñ fructꝰ generant᷑ ibi ſuꝑflue emittit᷑: ex quo ar

boꝛ fructibo pᷣuat᷑ ⁊ tãdẽ ſterilis efficit᷑.ic hõ di⸗

ctus arboꝛ vᷣſa niſi coꝛrigat᷑ ⁊ gladio coꝛrectio⸗
nis purget᷑ a nociuis ⁊ malis oꝑibo:affectũ coꝛ
dis nunq; bñ ponit ad ꝓductionẽ vᷣtuꝶj. ſed ſꝑ
in erroꝛe ꝑmanẽs ſterilis efficit᷑: ⁊ tandẽ flãmis
infernalibꝰ deputat᷑.Et ideo qͥlibet debet ſtatim
cũ põt ꝓximũ coꝛrigere ⁊ ab erroꝛib ſuis reuo/

care.qꝛ vt hr extra de here.c.qͥ alios. Qui alios

ab erroꝛe nõ reuocat cũ põt:ſeipᷣm errare demõ

ſtrat.et in.l.vnica.C. de emẽdatione ꝓpinqn ðꝛ.
Quos ad bonũ decoꝛa exẽpla nõ reuocãt:ſaltẽ

coꝛrectiõis medicina cõpellat. Secũda cõditio
ðꝛ mãſuetudinis. Ideo ſubdit dñs vbi S.Coꝛ⸗

ripe.i.coꝛ rape.vt/ſ.blãde ⁊ dulet᷑ arguas delin

quẽtẽ.Naã Pꝛouer.xv.inqͥt ſapiẽs.Lingua pla⸗
cabilis lignũ vite:q̃ aũt imoderata ẽ ↄteret ſpm̃
Igdeo ad Babł.iiij.ait Paulus. Uos q ſpũales
eſty inſtrute huiuſmodiin ſpũ lenitaᷣ ⁊ maſue
tudinis. Ubi Augꝰ.inqͥt. Quicqͥd lacerato aio
dixeris punieni eſt ipetꝰ:nõ charitas coꝛrigẽt:

dilige ⁊ dic qᷣcqͥd voles.Et PS.ait.Suꝑuenit

manſuetudo ⁊ coꝛripiemur.Hiero.q̃̊ʒ inqᷣt. Si
cut leuis flatꝰ accẽdit ignẽ:⁊ nimius extinguit.

ſic et coꝛrectio lenis hoiem ſuauiter inſtruit.ni/

mis aſpꝑa vo deterioꝛẽ reddit.Nã lenit᷑ caſtiga⸗
tus reuerentiã exhibet caſtiganti.Aſꝑitas aũt et
nimia increpatio nec coꝛrectionẽ induot nec ſa⸗/
lutẽ Hec ille.Qõ etiã hr in c.btũs.xlv.diſt.Sic̃
ergo nimia benignitas nõ debet reſoluere ſub/⸗
ditos:ita nec nimia aſꝑitas exartare.xlv.di.c. di
ſciplina q̃ ſincera.et c.liq; nõ nunq;.et c.ſũt nãq;
Idcirco inqͥt Johõnes caſſianꝰ li.vj.de ĩſti.mo
na.c.v.Delinquentẽ fratrẽ ſi neceſſe eſt ita cura⸗
re feſtinet vt dũ medelã liuoꝛi foꝛſitã febꝛicła la
boꝛãti ꝓcurat inferre:nõ ſemetipᷣm iratꝰ deterio

ri moꝛbo cecita inuoluat.Hec ille.Scũs vᷣo
Franciſcꝰ in regula ſua ca.vij.ait.Cauere debẽt

neiſaſcant᷑ ⁊ coturbent᷑ ꝓpt᷑ pem̃ alicuiꝰ.qꝛ ira
et cõturbatio in ſe ⁊ in alijs impediũt charitateʒ

Et Seneca inqᷣt ꝙ iratus nihil niſi criminis di

cit. Et ideo opoꝛtet ꝙ coꝛnigere volens ꝓximuʒ
habeat animũ qetũ ⁊ nõ turbatũ vel funbũdũ
Inquit em̃ Cato.ra impedit animũ ne poſſit

xXXII

cernere verũ. Debet ergo ſeruani cõſiliũ apłi qd

Bal.vj.dicẽtis.Si pᷣoccupatus fuerit ho in ali
quo delicto:vos qͥ ſpuales eſtis huiuſmodiin/

ſtruite in ſpũ lenitac. Tercia ↄdino ðꝛ ſolitudi
nis.Unde ſubdit chꝛiſtus.interte ⁊ ipᷣm ſoluʒ.

Et hoc fieri debet ne pcõꝛ publice coꝛreptꝰcũ ſe

vigderit ifamatũ deterioꝛ fiat:et ne pctõ eiꝰ publi
coato alij exemplo ipſiꝰad ſimile ꝓuocent᷑. Item
ne alij infament᷑. Kit em Augꝰ.ad hipponenſes
Lum de hijs q ſanctũ nomen ꝓfitent᷑ aliqͥd cri⸗

minis vel falſi inſonuerit:inſtant:ambiũt:ſata⸗
gunt:vt de oibo id credat᷑. Ex hoc aũttrabit᷑ ar⸗
gumentũ ꝙ fraterna monitio debet pᷣcedere de⸗
nũciationẽ:vt ponit᷑ extra de iudi.c.nouit.⁊ ð ſi⸗
mo.Cc.licet.⁊ extra de accu.c.ij.etc.cũ dilecti.⁊.ij.
q.vij.c.accuſatio.et c.ſi qͥs.et.ij.q.j.c.ſi peccaue⸗
rit.et.xij.q.ij.c.indigne.et.xvj.q.vij.c.omnes de⸗
cime.ec eſt cõtra ꝙ Joſeph accuſauit fratres

ſuos apud patrẽ de crimie peſſimo:⁊ m nõ legi

tur ꝙ pmiſerit denũciatiõeʒ ſecretã.qꝛ pᷣm Zho

mẽã in.iiij.diſt.xix.licet nõ ſit ſctum:tamẽ credẽ/

dũ eſt ꝙ ᷣus eos monuerit.vł dici pᷣtꝙ pubii⸗
cũ erat inter fratres pctm.X aũt Petrus Ana
niã ⁊ Saphirã occulte defraudantes pᷣciũ agni
venditi:publice denũciauit detegẽdo pem eoꝝ
ſine monitione pᷣmiſſa Act.v. hoc fecit vt execu/
toꝛ dei cui oia peccata etiam occulta ſunt nota:

culꝰreuelatiõe Petrus pctm̃ illud cognouit et

puniuit.Chꝛiſtꝰ etã cum pctm iude haberet vt
publicũ inq;tum deꝰ:vñ ⁊ maniteſtare poterat
tñ nõ publicauit:ſed verbis obſcuris de pecca⸗
to eũ admonuit:vt nobis exempluʒ pᷣberet.ij.q.
z.cvnuns. KR
Ciendũ tñ ꝙ triplex põt eſſe pem̃ in ꝓxi
8 mo coꝛrigibile:vt ait Rich.in.iiij. di. xix.
DPPꝛimũ eſt publicũ.et hocnõ indigetſe
creta monitiõe.qꝛ vt dicit Iſidoꝛꝰ in li.de ſũmo
bono.manitfeſta pctã nõ ſũtocculta coꝛrectione
purganda:palam em ſunt arguendi qͥ palã no
cẽt. Uñn.j.ad Thim̃.v.ait Paulus. Peccantem

coꝛã oib argue: vt ceteri timoꝛẽ habeant. Se⸗

cundũ pctm eſt ꝑnicoſum qð vgit in mintudi/
nis damnũ:vt hereſis:ꝓditio:⁊ ſimilia.q̃ reue⸗
lari debent ſugioꝛibo etiã cũ dano ſic peccantis.
quia vt ſcribit᷑vij.q.j.ſcias.generalis vtilitas
vtilitati ꝑticulari ſꝑ eſt pponenda.Terciũ pem̃
eſt occultũ:quod ſq; cedit in damnũ ſolius pec/
cantis.et in hoc debet fraterna monitio pᷣcede⸗
re denunciationẽ:qñ veriſimile eſt ꝙ ex hac mo
nitiõe nõ debeat ſequi maiꝰ malũ:ſed ꝙ admo⸗
nitus debeat emendari. Uñ Hiero.ſuꝑ Mat⸗
theũ dicit. Coꝛripiẽdus eſt ſeoꝛſum pcõꝛ:neſi
publice coꝛreptꝰ verecundiã ac pudoꝛeʒ amiſe⸗

rit ꝑmanear in pctõ.Et Augꝰ.li.de vᷣbis dñi in⸗
qt. Studẽs coꝛrectiõi parcas pudoꝛi.Foꝛte em̃

p verecũdia incipit defendere pctm̃ ſuũ:⁊ quem

vis facere melioꝛẽ fad peioꝛẽ.Et Oꝛige.ſuꝑ Te

ui.ait. Solus vidiſti:ſolus inter te ⁊ ipᷣm coꝛri⸗

bieñfun
Pcenittnol⸗
cocnegen
geñt ame
fco
1¹ Gkt
LDoa
monitmna
unnnefle
Cifnn ipi
hieſufgars/
leninobuure
oo ie Mar
ſolnniammess
iimmneni pen
ſtoitrmonace
ſosdoceren
urnonge ra
rchraißlaus
Gtinonmen.
Crüegmlci. G
Micheubt
ahtnlsn
ininorngib
Mundis diil
Mollaliiii

Ivori dicgt /

ſidodeſpentcn
tucr qs ian
inpnüdeben⸗
toginidee
jiiglogniardi⸗
neren
4 Uonode
endi
geo onmü ciſe
ubemmagnlthea
Nedliberanin
cinmeratorer
nenicante
fotnimeriläm
kfamenarini
hmnoronget
hnandet
aigin
nniſte
Cliltgimrin
gpoflshan⸗
waugientni
taſinnl
Pſnmnke
ſegchguſn
vanniif
nſci
hykaä act

Vadbipnigſe
1 tlct

ranhlie

eitine

aſeſgnung
WANNSN
Slatrigfn

Quirenn
mnudantin

darinen
ap docfu
gam fwadbent

wanttckmn mn

Hobſauns e

umgitſi

rpöͤtcſegcin
r Nchinii
cicdocni ure
Ndorulſino
rocnhunnn
õ
mmiboenn i
ur iniuſue
niwlatanns,
ds Tacnhen
dummüſols⸗
u wonti il
nlecke ahun⸗
mmiſdi
Dimia M,
lainſtilſ
ünc utngmic
Gylinfhenin
rp numne
NRX

noõ tardaret illã mercãtiã facere. Uis ́̊
te facere mercãtiã in q̃ lucraberis pluſq; mille ꝓ
cætenario:coꝛrige fratrẽ tuũ:qꝛ vt dicit ſaluatoꝛ

Folü

pe.vbi em̃ ſᷣuari ſibi myſteriũ viderit:ſeruabit ⁊
ipᷣe emẽdatiõis pudoꝛe:ſi vero eũ diffamauer:
ilico ad negandũ in duriciã ↄuertet᷑. Et nõ ſolũ
pcem̃ nõ emẽdabis etiã ⁊ duplicab.becille. ¶

Ercio pᷣncipalr de coꝛrectiõe ffna viden

t da eſt eiꝰdenunciatio. Uñ ſciendũ ẽ pᷣm

hñs ſufficiẽtes ꝓbatiões:⁊ ałr nõ valẽs tali ĩcõ
ueniẽti obuiare:ipᷣm ðlinquẽtẽ accuſare.Ait em̃

Hiero.ſuꝑ Mat.lõ ẽ miſ̃icoꝛdia ꝑcere vni ⁊

oẽs in diſcrimẽ adducere.Si vᷣo pcem̃ vertit᷑ in
ſolũ ðᷣtrimẽtũ peccãtꝭ:tũc ſi ñ ꝓdeſt ſecreta mo⸗
nitio ĩter monẽtẽ ⁊ monitũ ſolũ:ſi eſt ſpes coꝛre

cõiſ dʒ adducere vnũ vł duos teſtes:⁊ coꝛã eis
illum monere vt ait ſaluatoꝛ Mat.xviij.Et iſte

vnꝰ dehet eẽ pᷣlatus eiꝰi ſecreta denũciatiõe. Si
aũt ſe nõ coꝛrexerit:dʒ dici eccłie.i.pᷣlatis ꝑ denũ
ciatiõeʒ publicã. ſi eccłiaʒ nõ audierit:ſit ti⸗
bi ſicẽ ethnicꝰ⁊ publicanꝰ.Ethnicꝰaũtvt ait glo.
in.c.qͥnta vallis.ð iure iu.idẽ ẽ qð gẽtił.Debemꝰ
em̃ taliũ incoꝛrigibiliũ vitare cõſoꝛtiũ.vñ Aug.

in li. de verbis dni ait. Sit tibi ſic ethnicꝰ pub

licanꝰ.i.noli illũ iã deputare ĩ nũero fratꝝ tuoꝝ

Licet autẽ dicat᷑ Eccłs.vij. Nemo põt coꝛrigere

quẽ de deſperit:tñ qꝛ nõ poſſumꝰſcire qͥs ſit pᷣ⸗
deſtinatꝰ:⁊ qͥs pᷣſcitꝰad eternã dãnatiõeʒ:qᷓ;diu

bhic ſumꝰnõ debemꝰceſſare a frna coꝛrectione.vt

dicit Aug.in li.de coꝛrectiõe et gr̃a.⁊ btũs Tho.

ij.ij. q.lxxxiij.ar.vij.ſᷣuatis tñ his que dicta ſũt
H ſupꝛa requiri ad coꝛrectionẽ. XA

q Uarto ð coꝛrectiõis fr̃ne fructificatiõe ẽ

videndũ:vnde bꝛeuiter dico ꝙ talis coꝛ
rnigẽs ꝓximũ cõſequit᷑ tres fructꝰ iter alios. Pꝛi
mus ẽ magni theſauri acqᷣ ſitio:cuiꝰcõſideratio
ne dʒ qlibet animari ad coꝛrigẽduʒ ꝓximũ. Si

enim mercatoꝛ crederet poſſe lucrari de pecunia
ſua centũ ꝓ centenario in aliq̃ mercãtia:ꝓfecto
vt doceã

Mat. xviij.Si te audierit lucratꝰes ipᷣm:⁊ con⸗
ſeq̃nter vt dicit Aug.aĩam eiꝰab ifemo liberaſti
et ſaluari feciſti.Aia vo eſt pᷣcioſioꝛ oĩ theſauro
mũdi ⁊ oib coꝛꝑalibo.l.ſancimꝰ.C.de ſacroſan.
eccle.c.ſi hẽs.xxiiij.q.iij.⁊.c.ſolite.de maio.⁊ obe.
Maximũ g̊ theſauꝝ lucrat᷑ qͥ ſua coꝛrectiõe ac/⸗
quirit aiam ꝓximi:que tãti pᷣcij ⁊ extimatiõis ẽ:
ꝙ xpCᷣs filiꝰdei ꝓ ea ſaluãda moꝛivoluit.Si aũt
te nõ audierit:nõ ꝑdes pᷣmiũ eẽntiale acſi eum
emendaſſes:qꝛ talis bona voluntas apud deũ
ꝓ facto reputat᷑.S.ſimiłr de pe.di.j.cũ ſi.Ex qͥbꝰ
patʒ qᷓ; graue ſit pctm̃ illiꝰ:qͥ cũ poſſit coꝛrigen⸗
do lucrari aĩaʒ fris ſui:pꝑmittit eũ cadere ĩ pctm̃

moꝛtale nolẽs eũ adiuuare ſuis monitis ne ca⸗
deret:vł cũ cecidit nõ curat eũ ſubleuare cuʒ põt

CCXCI

quod qᷣqẽ eſt grauiꝰ petm̃ q;ᷓ ſi s aliquẽ mo⸗

ni ꝑmitteret que poſſeta moꝛte coꝛꝑali iuſte pꝛe
ſeruare:vel qᷓ; ſi aliquẽ ĩfirmitate moꝛtali labo
rantẽ curare nollet cũ poſſet eũ ſanare.Et iõ ðꝛ

ꝓuerb.xxiiij. Erue eos qͥ ducũt᷑ ad moꝛtẽ:⁊ eos
aatie en⸗ n ꝗtrahunt᷑ ad interitũ liberare ne ceſſes.qð itel⸗
Lbho. ij. ij. q.lxviij.ꝙẽ differẽtia ĩter denũ ligit᷑ nõ tm̃ de moꝛte ⁊ int᷑itu coꝛꝑali ſ ed eciaʒ et
ciationẽ ⁊ accuſatiõeʒ:qꝛ i denũciatiõe attẽditur
coꝛrectio fris:iĩ accuſatiõe vo punitio criminis.
QOnñ g̊ pctm̃ vgit in detrimẽtuʒ reipublice dʒ hõ

multo mag de ſpũali. Secũdꝰ fructꝰeſt gr̃e

diuie infuſio. Dicit᷑ em̃ ꝓuerbᷣ.xxviij. Qui coꝛri

pit hoiem grãm poſtea inueniet. Ille em̃ qͥ ſua

coꝛrectiõe eſt cã vt ꝓximꝰ cõuertat᷑:⁊ ↄñter iue⸗

niet gram: ꝓpter h̊ diuinã ⁊ ipᷣe meret᷑ gram ob
tinere.vñ Hiero.ait. Pꝛo ſalute alteriꝰ.ſ.a nobᷣ
ꝓcurata:nobis q̃ʒ acquirit᷑ ſal?ñD Tertius fru
aus eſt eterne vite adeptio.Oꝛ em̃ inqͥt Jacob

ſue eptłe vlti. c. Si qͥs errauerit⁊? cõuerterit quis

eũ ſcire dʒ ꝙ qͥ ↄuerti fecerit pctõꝛẽ ab erroꝛevie

ſue ſaluabit aiam eiꝰ a moꝛte ⁊ oꝑit multitudi

nẽ pctõꝛũ.Jõ talis exercẽs tã magnũ opꝰ pieta
tis põt ſperare ſe habituꝝ magnã remuneratõʒ
nõ tm̃ in pᷣſenti vita ſed pᷣcipue in celeſti glia:qꝛ
vt ſcriptũ eſt.j.ad Thi.iiij. Pietas ad ola valet
ꝓmiſſionẽ hñs vite q̃ nũceſt ⁊ future.Cõtrafa⸗
ciẽtes aũt ſcire pñt ſe nõ eẽ in charitate ⁊ nõ hfe

bonã ↄſciam. Hec eſt em̃ vna regła cognoſcẽdi

pctm̃ moꝛtale dimiſſio coꝛrectiõis frat᷑ne:qð a

nobis auertat deꝰ nr̃. Amen.

In aſcẽſiõe dñi quõ xpᷣus aſcẽdit in celum ꝑ
viã qᷓdraginta vtutũ quas nobis ondit exẽplo
ſuo.Sermo.exxxiiij.De quo pᷣdicari poterit per

totã hebdomadã.

BGcenditdeus

a in iubilatione ? dñs in voce tube
Plſal.xlvj. Inqͥt phᷣoꝛuʒ pᷣnceps
Areſt. x. Metha. In oib generũ

ſpeciebo eſt deuenire ad vnũ qð ſit metrũ ⁊ mẽ⸗

ſura oĩm q ſunt in eodẽ genere. Patet h̊ in ãge
lis int᷑ qs creatꝰ fuit excellẽtioꝛ lucifer: inter pla
netas aũt ſol:in elemẽtꝭ ignis:int᷑ metalla auꝝ
in q̃drupedibo leo:in auibo aqᷣla:in piſcibꝰ ſire/
na. ? ſic de alijs:de qᷣbo dicã in pᷣma pte pncipa
li nri manaalis ſer.vij.p.j.in penul.col. In hũa⸗
na aũt ſpecie dñs nr̃ ieſus xpᷣs pᷣnceps ⁊ caput
nr̃ʒʒ ſuꝑ oẽs pᷣclarioꝛ extat.Cui vt inqͥᷣt ſcũs Bo
naueñn.in li.de imitatiõe xpᷣi.quãto magis aſſi⸗

milamur tãto pꝑfectioꝛes ſumꝰ:qui eqꝗpꝛopter
int hoĩes veit vt ſaluꝭ viã nob demõſtraret. vñ

ipᷣe Joh.xiiij.inqᷣt.Ego ſumvia vᷣitas ⁊vita.Et
iõ eiꝰ vitã imitari debẽꝰ.iuxta illð apłi ad Ephe.
v. Imitatoꝛes ðᷣi eſtote ſic filij chaniſſimi. Dicit
nãq; Aug.in li.de vera religiõe. Sũma religio⸗

ſitas eſt imitari qð colis. Ipᷣe etem̃ eſt lucidiſſi⸗

mũ ſpeculũ ⁊ exeplar pᷣfulgidũ:ad qð ſꝑ inſpice
re debemus. De qͥ ðꝛ Sap.vij. Candoꝛ eſt lud
et᷑ne ⁊ ſpeculũ ſine macula. Etiõ nos hoꝛtatur
des pf loquẽs Moyſi ꝑ figurã o voſte

—

tig veſtieeszq.
De tercia via que dicit᷑ dilectils. P

dens qᷣd facere dʒ qlibet fidelis dicẽs. Inſpice ?

fac ſᷣm exemplar qð tibi i mõte mõſtratuʒ eſt.i.ĩ

xpᷣo qͥ ðꝛ moͤs rõne altitudinis ⁊ excelletie:de q̊

pſalmiſta ait. Mõs dei mõs piſiguis:mõs in

quo bñplacitũ eſt deo hitare ĩ eo. Ipe eteni dñs

nr̃ oñdit nob viã qua ꝑpuenit᷑ ad vua ĩ mõte vir

tutis ſueiĩ q̊ docebat apłos ſuos vt h Mat.v.
Et iõ cũ vellet aſcẽdere in celũ diſcipłos ſuos in
mõtẽ aſcẽdere fecit de quo fit mẽtio Mac.vl.vt
ſcʒ oſteẽderet eis q̃draginta vias qͥbo ꝑuenit᷑ ad
celum.ꝑ quas ipſe ꝑrexit.
De pꝛima via ducente ad celum:que dicitur
huvjzumiliationis.
pꝓ Rimo qꝛ hũilitas ẽ ↄᷣuatio oiuʒ vir
tutũ vt ait Alexa.ð ales.i.iij.ꝑte ſũme
ĩ tractatu ð fide ifoꝛmi.q.j.Oñs Jeſꝰ

oñdit nob viã humiliatiõis di. Mat.xj.Diſcite
a me qꝛ midꝭ ſũ ⁊ hũilis coꝛde:⁊ iuenietis reqem

aiabo viis.Que vᷣba exponẽs Aug.iĩ qͥda ſᷣmõe
pluriũ martyꝝ inqᷣt.Nõ dixit dñs.Diſcite a me
moꝛtuos ſuſcicare:ſuꝑ aq̃s ſiccis pedibo ãbula
re:ſʒ qꝛ mitis ſuʒ ⁊ hũilis coꝛde. Qð vt magis
mẽtibo boim ipꝛimereti oibo ſuis geſtis hũui⸗

tatẽ ſeqͥ ⁊ ãplexari voluit.Nõ ei voluit ð regina

naſci vł iperatrice:ſj. ð pauꝑcula vᷣgie:q̃ liq; no/

hilibo eẽt oꝛta natalibb:pauꝑtatis tñ penuria vi

lis hẽbat᷑:vt oñderet neminẽ ſe debere iactare ðᷣ

nobilitate gñis vel potẽtia parẽtũ.Nobilitas ei

nõ ↄſiſtit i parẽtibo vł ↄſanguineis:ſʒ ĩ vᷣtutibo:

vt ait Hiero.in epła ad Celãtiã. Siłr ad onden

dũ hũilitatẽ noluit deꝰnaſci in ãpla ciuitate Ni
niue:Rome:vł Babilonie:ſʒ apð ꝑuã ⁊exiguã
ciuitatẽ Bechleẽ Mat.ij.Nõ voluit etiã naſci in

atrio regio:ſʒ ſub vili diuerſoꝛio. Nõ reclinari ĩ

lecto aureo vł eburneo:ſʒ i pᷣſepio. Noluit iuol⸗
ui lintheaminibo pᷣcioſis:ſʒ vuibo ponicłis. Nõ

hie miltitudinẽ ſᷣuoꝝ ſibi miniſtratiũ:ſʒ calefie⸗

ri flatibb duoꝝ aĩaliũ Luce.ij.Et ideo exdamat

Bernardꝰi epła ad Adã monachũ dicẽs. Eru⸗

beſce ſuꝑbe qͥ es puluis ⁊ cinis:deꝰ ſe hũiliat:⁊
tu te exaltas.Adipiſcamur ꝗ̊ᷓ hũilitatẽ:ð q̃ inqͥt
Hiero.ĩ q̃daʒ epła.Nihil ẽ qð hoibo ita gratos

ac deo faciat q; ſi vite merito magni:hũilitate ſi

mus ifimi.ODñs aũt nrt̃ Mat.xviij.ad hũilitatẽ
nos exhoꝛtãs ait.Niſi hũiliati fuericis ⁊ efficia⸗
mini ſic̃ ꝑuuli nõ itrabitis in regnũ celoꝝ.
De ſecunda via que dicit᷑ obeditionis. O
Loõo ofßdit nobis dñs viã o beditio/
8 nis. Uñ d ipo dicit ad Sblei Xp̃s
factus eſt ꝓ nobis obediens vſq; ad
moꝛtem:moꝛtem autem crucis.Qð

quideffi fecit vt omnes pꝛo eius amoꝛe obedi⸗

remus ſuperioꝛibus noſtris:ſerui dominis:fi⸗

lij porentibus: diſcipuli magiſtris: ſubditi pꝛe⸗
latis:in omnibus licitis ⁊ honeſtis:iuxta illud
apoſtoli ad Hebꝛeos vltimo. Obedite pꝛepoſi

— .

Ertio oñdit nobᷣ viã dilectõis dicens

t Alõ Hiere. xxxj. In charitate ꝑpetua

dilexi te.Quapꝛopt᷑ tenemur eu dili⸗
geretoto coꝛde ⁊ affectu. Deuto.vj.⁊
Mat.xxij. Ipe em dñs nr̃ amoꝛe ſuo erga nos
ſuꝑauit oẽm amoꝛẽ mũdanũ. Et pᷣmo ſuꝑauit

amoꝛẽ frat᷑nalẽ? ſocialẽ. Signũ eſt em maximi
amoꝛis qñ frat᷑ moꝛtẽ ſuſcipit p fratre:vel ſociꝰ

ꝙ ſocio.dicẽte dño Joh.xv. Maioꝛẽ dilectionẽ
nemo hʒ vt aiam ſuã ponat qͥs ꝓ amicis ſuis.
Sedlʒ aliqͥs foꝛteiueniat᷑ aliqn paratꝰ moꝛtẽ
ſuſtinere p fratre ſuo:vel ſocio aut amico:nullł⸗ꝰ

certe inuenit᷑ qͥ h̊ facere velit ꝓ iimico. Hoc autẽ

pegit ar̃o amoꝛe ſuccenſus ſaluatoꝛ nr̃.de quo
Paulꝰ ad Ro.v.ait.Cũ adhuc iimici eſſemus
xps ꝓ nobis moꝛtuꝰ eſt. Scdðo amoꝛ tpᷣi i no⸗
bis ſuꝑauit amoꝛẽ pat᷑nale:lʒ em dicat᷑ ꝙ nullꝰ
affectꝰ vincit patnũ.l.cũ furioſus.C.de cura.fu
rioſi.tñ nullłꝰ iueniret᷑ pr:iqͥ ſi haberet filiũ lepꝛo
ſuʒ ꝑmitteret totũ ſuũ ſanguinẽ extrahi a coꝛge
ſuo vt de ipo balneũ fieret filio in qͥ lauatꝰcura
ret᷑ a lepꝛa.ſed dñs nr̃ ieſus xpᷣs aias nrãs cer/
nẽs pcõ lepꝛoſas ꝓ nobis ſanguinẽ ſuũ fudit:
vt in eiꝰ piſcina a vitioꝝ oim macul mũdemur
De q̊ Apoc.j.inqͥt Johes apłs. pᷣe duleut nos
2 lauit nos a pctis nr̃is in ſanguie ſuo.Tertio
amoꝛ xpᷣi ſuꝑauit amoꝛẽ mat᷑nalẽ.lʒ em̃ ſit ma⸗
xima dilectio mr̃is erga flium:vt ðt glo.in.l.vi
deamꝰ.ff.de in litẽ iurãdo.tñ nulla mr̃ inuenit

q̃ tãtũ amet filiũ ſuũ vt ꝓ eiꝰ hñda mẽoꝛia cõti⸗

nua nomẽ ipᷣꝰ ſeptũ depoꝛtet in manibo ſuis.
Hoc aũt egit dñs nr qͥ inqͥt Eſa.xlix. Nũquid
obliuiſci pot mr̃ infantuli ſui:⁊ſi illa oblita fue
rit ego nõ obliuiſcar tui:ecceĩ manib meis de⸗
ſcripſi te.Scriptoꝛes fuer̃t iudei ⁊ cructfiroꝛes
eiꝰ:charta vo epuriſſima caro:attramẽtũ illiꝰ
ſãguis pᷣcioſus:calami hoꝛribiles claui:lictere
huiꝰ ſcpture plage ⁊ liuoꝛes: pſalmi pᷣncipales
eius cicatrices.Quarto ſuꝑauit amoꝛẽ mr̃imo
nialẽ.Licʒ em̃ ſit tãtꝰ amoꝛ viri erga vxoꝛẽ ſuaʒ

ꝙ ðꝛ Geñ.ij. Relinãt bõ pꝛẽm ⁊ matrẽſuã ⁊ ad
herebit vxoꝛiſue:⁊ erunt duo in carne vna:cñ ſi

mulier cũ alioviro adulterauerit ⁊ ad dedecus
viri ſui turpitudinẽ operet᷑: eã nũqᷓ; ſicut pꝛiꝰdi
liget. Nos vᷣo qͥ celeſtẽ ſponſũ nr̃ʒʒ offendimꝰ cũ
vitijs foꝛnicãtes nũqᷓ; ab eo derelicti ſumꝰ ſʒ ſꝑʒ
ad eũ reuertẽtes in pᷣſtinã eiꝰ graʒ acceptamur.
ipᷣo dño dicẽte Hiere.iij. vulgo ðꝛ. Si dimile⸗
rit vir vxoꝛẽ ſuã ⁊ recedẽs ab eo duxerit viꝝ alte
rũ:nũqͥd reuertet᷑ ad eã vlcra:nũqͥd nõ polluta

2 ↄtaminata erit mulier illa:tu aũt foꝛnicata es

cũ amatoꝛibo multis:tñ reuertere ad me ⁊ ego
ſuſcipiã te. Que oĩa agit ſaluatoꝛ nr̃ vt nos ad
eiꝰ dilectionẽ amoꝛis ſtimulo ĩcitet:⁊ vtp ſlius
amoꝛe ꝓximos nf̃os ſic noſipᷣos diligamꝰ i ca

ritate ⁊ pace ac ↄcoꝛdia cũ ipᷣis viuẽtes. Uñn ibe

ait Job. xv. Hoc eſt pᷣceptũ meũ vt igatz iui

cẽ ſicut dilexi voos.

4.

deoſn
1Mqre
niesß
Edeitabrogea
lobyvoneroli
zninarutl
S
founipken
ufeuleost

Vxrppug mi
dapolrcin
ernoliopace
ictbfinme

nſui Oii0
wauuenos de⸗
Vnit Pocibab
Mantigſcnii
Kinmtobdapt

Anmupotbeſa

nadwobis

tanpetineps
Elhpeacegent
iluciaplis
Enij Parvo
1quaqng
) Peimaint
Clficanots.
borciiis, Onin
wicricbrritnen
fitamorlos

=

chdcrele
Mnicituürodod⸗

belnchinlegen
ug Oisqinini
Gori Prerem
haſtbllifdert
mctiega liq
r pbgir erhig
ſrhoc non eiſge
notdai wal⸗
mneocitemats,
Multſinsſaie
ſauan
ſ1Gsddenkinic⸗
Uhaluatiuge
ouding i
itbigninin
Abrobrs;
ndrd
rniſgtg
rdbenene
artonm
lglolle
iohni;

dunmr
ndetog
miurang
Dhnrſgut
ückhnee
funrritO
re dlegoni
Pamgsſs.
Pühns nene
mlnnels

unmi deg
tucüiniaätſine

Goenni

nsn
INeNNen
flionien
röstien
ſanguinibifni
mnmpalniden
Ns. Ferln
anghitin nan
NcheEe
wörgonte
nulls mr inrE
bida mioriact
tin mantſu
Saic ſü
neiilaodini
imanibrs
dei tcins
arammi
mblestalen
Eegſain ichis
aur mininn
napmmig
in:mmnilitn
Kanmefnuni
Gmitulorſius
miizſautgrd
ofendnd dl
cclciſund hie
jnaccchhan
108. Sidini
durent tralr
niͤgt nipln
autfhnnds
amoratneite
Mrorti o
oianreny Iu
es lin /⸗
je M
u

oglio haberi:vt ait

Foliũ

Deo inqͥ tauid pſal.xxxiij. Inqͥre pacẽ
i⁊ ꝑſeqre eã. Saluatoꝛ eĩ nr̃ i hũc mũdũ
veniẽs pacẽ attulit mðo.vñ i eiꝰnatiuita
te decãtabãt ãgeli.Glia ĩ excelſis deo ⁊i fra pax

hoibꝰbonevolũcad.Luc.ij.pdicari qͥʒ es pᷣcepit
di. Mat.⁊ Lu.x. In quãcũ q; domũu itrauerit

pᷣmũ dicite:pax huic domui. Pacẽ etiã tenuit i pꝑpſeuerat in odio:tñ ex ꝑte mei põt eẽ erga illũ be

ſua ↄuerſatõe etiã cũ rixoſis. Pſal.cxix.Cũ his
q oderũt pacẽ erã pacificꝰ ⁊c.um pꝛe ſuo nos

pacificauit. ad Ephe.ij. Ipe em̃ eſt pax nr̃a qᷣ fe⸗
cit vtraq; vnũ.Et iõ Bꝛeg.nonꝰin ꝓlogo decre⸗
taliũ appellat eũ regẽ pacificũ. Quotidie etiam

iſpirat nobis pacẽ accõcoꝛdiã.pſal.lxxxiiij. Au⸗
diã qͥd loqᷓt in me dñs deꝰqm̃ loquet᷑ pacẽ ĩ ple

bem ſuã. Uñ.j.ad Choꝝ.vij.ait Paulꝰ. In pa

ce vocauit nos deꝰ.Eã q̊ʒ mãdauit apłis dicẽs

Mar.ix. Pacẽ habete int᷑ vos.eã nãq; venerat

docere. xiij.q.j.c.niſi bella.?⁊ migraturꝰ ex pᷣ mũ

do ipᷣam ſuis diſcipulł ⁊ fidelib ꝑ modũ teſta⸗

mẽtiꝓ magno theſauro reliqͥt dicẽs Joh.xiiij.
Pacẽ meã do vobis:pacẽ relinquo vobis.Uñn
etiã appellat᷑ pnceps pacis Eſaie.ix.⁊ Aggei.ix.
ðꝛ.Loquet᷑ pacẽ gentib. In ſua q̊ʒ reſurrectiõe
añ oia alia eã apłis nũciauit dices Johis.xx.⁊

Auce.xxiiij. Pax vobis.

E qua qͥnq;ↄſideratões facere poſſumꝰ

d Peꝛima qᷓ dicet obligatõis. Scoa fru

ctificatiõis.Tertia cõmẽdatõis.Quar⸗

ta inductiõis. Quita vo oppoſitiõis. Quo ad

pᷣmã q̃rit᷑:vtrũ teneamur hr̃e pacẽ cũ iimiq no⸗

ſtris ⁊ amare illos.Et pmo videtur ꝙ nõ.quia
NMatthᷣ.v. ðꝛ. In lege dictũ eſt antiq s.Diliges

amicũ tuũ⁊ odio habebis inimicũ.trãſſumpti

ue in.c.cũ in lege.xxiij.q.iiij.Et ſuꝑ illaverba ðt

Aug.Oiĩs qͥ inimicũ ꝑſequit᷑ xpᷣi amicꝰefficitur
ergo ⁊c̃. Preterea ad impoſſibile nemo tenet᷑.l.
ĩpoſſibiliũ.ff.de re.iu.ſed ipoſſibile eſt verã eſſe
amiciciã erga illũ qͥ meꝰ eſt iimicꝰ ⁊ me odit:qͥa

ait Phs.ix.ethi.ꝙ ipoſſibile eſt verã eẽ amicicã

int᷑ eos qͥ non eiſdẽ gaudẽt.̊ ⁊c. Itẽ malicia dʒ
bus in li.de regi.pᷣn.Qui
aũt me odit ẽ malꝰ.ꝗᷓ eũ ð beo odire exeplo ꝓphᷣe
Dauid dicẽtis.pſal.cxviij. Iniq̃̊s odio habui.
qnĩmo exẽplo dei:cui inqͥt idẽ ꝓphᷣa pſal.v.Odi
ſti oẽs qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. vñ alach.j. ipᷣe de⸗
inqᷣt. Jacob dilexi:Eſau aũt odio habui.S ed
pᷣdicta adduci põt dictũ Aug.in.ij.de doctria

xpᷣiana dicẽtis.Cũ pᷣcipit᷑ ꝙ ꝓximꝰ diligat᷑ etiã

ſub bᷣ pcepto iimicus intelligi deber. S
Olutio huiꝰ dubij dat᷑ ꝑ Tho.in.iij.di.

xxv.⁊.ij.ij.q.xxv.ar.vj.⁊ Ric.in.iij.di.xxxj

ccſctm̃ Bona.i eo.li.di.xxviij.qͥ dicũt ꝙ
in hoĩe ↄſiderant᷑ duo.ſ.culpa ⁊ natura.ſᷣm na

turã dʒ diligi oĩs hõ etiã inimicꝰ ⁊ malꝰ.ſʒ odi⸗

re debemꝰ eiꝰ maliciã ⁊ culpã.c.odio.lxxxvj.di.
vbi ðtLeo papa.Odio habeant᷑ pctã nõ hoĩes

᷑t ibi glo. allegat ad G. ca. duo iſta. xxiij.q.iiij.⁊

c.quãobrẽ.ð pe.di.j.⁊.c.ſunt nãq;.xlv.di. Aug.

S

CCXCII

q̊ʒ ili.de vᷣa inocẽtia ait. Sic diligẽdi ſũt hoĩes:
vt eoꝝ nõ diligant᷑ erroꝛes.Et ſicptʒ ſolutio ad
argumẽta oria:qꝛ loquunt᷑ de odio reſpeciu ma
lide nõ nature.vł ꝑ inimicũ odiẽdũ ĩtelligit dya/
bołꝰ.ſᷣm Aug.Quã: is aũt ipoſſibile ſit iter me

⁊ iimicũ meũ eẽ verã amicitia mutuã:donec ille

niuolẽtia ⁊ charitas.xj.q.iij.c.inter vba. ⁊ dz eſſe

nõ ſolũ affectu ſʒ ẽt ĩ effectu. Nã ſᷣm Ric.i.iij.di.

xxxj. Si qͥs inimicũ ſuũ videat extrema necita⸗
te: obligat᷑ ei ſubuenire de necarijs ſi pᷣt.Ethᷣ pci
pit dñs Mat.v. Diligite inimicos vios.bñfaci
te his qͥ voſ oderũt.traſſũptiue.i.S.ex hijs. ? i. d.
c. cũ ĩ lege.xxiij.q.iiij. Itẽ Pꝛouer.xxv.⁊ ad Ro.
xij. ? l. d. S. ex hijs. ðꝛ. Si eſurierit iimicꝰtuꝰciba
illu. Si ſitierit potũ da illi. Hoc ei faciẽs carbo
nes ignis ↄgeres ſuꝑ caput eiꝰ. Ubi expõit glo.
carbones ignis.ſ.chantad:qꝛ vt dicit Ouidiꝰin
ij.de arte amãdi. Müũera crede mihi placãt ho⸗

mineſq; ðoſq; ⁊c.⁊ iteꝝ.Aurea nũc ve ſũt ſcła:

płimis auro Uenit honos:auro ↄciliat᷑ amoꝛ.
Diẽ etiã Paulꝰvbi.S.craſſũptiue.i.d.ciĩter vᷣba
Si fieri pᷣt qð ex vobẽ:cũ oib hoibo pacẽ hñtes
nõ voſmetipᷣos defendẽtes chariſſimi:ſʒ date lo
cũ ire.vñ dicẽ Hugo iĩ li.ð clauſtro aie:q; qdam
pbs inqᷣt qᷓttuoꝛ eẽ bono viro necaria. Pꝛimuzʒ
vt oẽs hoiĩes ſibi amicos faciat ſi pᷣt.Scðʒ ſi nõ
pᷣt facere amicos:ſaltẽ nõ faciat iimicos.Terciũ
ſi bᷣ nõ pᷣt:qꝛ volũt eũ oĩno ledere:fugiat.Quar

tũ ſi leſus fuerit:ſenõ vindicet. Cõcludit᷑ ̊ ꝙ de

necitate ſalu ẽ:pacẽ hr̃e ⁊ facere etiã cuʒ iimicis
Uñn apls ait ad Hebꝛe.rxij. Paceʒ ſeqͥ mini cum
oib. Sʒ ꝓ declaratiõe pᷣdictoꝝ eſt ſciendũ ꝙ
tenemur diligere inimicos tripłr.ſ.coꝛde:oꝛe:et
oꝑe.Coꝛde ſq; nõ habẽdo ↄtra eos odiũ vł ran
coꝛẽ:ſʒ eos amãdo.Dicit tñ ſctũs Bona.in.iij.
di. xxx. q.j.ꝙ licet de necitate ſalut teneamur op/⸗
tare bonũ ernũ.ſ.btitudinẽ iimicis nr̃is:optare
tñ eis bonũ tpale ⁊ traſitoꝛiã ꝓſperitatẽ nõ ẽ ne⸗
ceſſitatis:ſʒ ꝑfecciõis:⁊ ſuꝑerogatiõis:⁊ ita ĩtelli
git illð Ambꝛoſij dicẽtis. Sufficit ꝙ inimicos
odio nõ hẽamꝰ:loquit᷑ em̃ de mũdana ꝓſꝑitate
quã eis appetere nõ tenemur de necitate.Zñ de
eoꝛũ malis gaudere nõ debemus.vñ Pꝛouer.
xxiiij.ðᷣꝛ. Cum ceciderit inimicꝰtuꝰnõ gaudeas:
⁊ Eccłi.ix.ðꝛ.Noli de moꝛtuo inimico tuo gau
dere.Scðo tenem ur eos diligere oꝛe ſq; oꝛado
ꝓ eis.Uñ ſaluatoꝛ poſt illa verba Mat. v. Dili
gite inimicos ⁊c̃.ait:⁊ oꝛate ꝓ ꝑſequẽtib ⁊ calũ/
niantibo vos:vt ſitis filij patris vꝛi qͥ in celis ẽ:
qui ſolem ſuũ oꝛiri facit ſuꝑ bonos ⁊ maos:⁊
pluit ſuꝑ iuſtos ⁊ iiuſtos. Si em̃ diligitis eos
tĩ quivos diligũt:quã mercedẽ hẽbitis. Nõne
⁊ publicani h̊ faciũt.Et ſi ſalutaueritꝭ frẽs vꝛos
tãtũ qͥd ampliꝰfaciesᷣ.Nõne ⁊ ethnici hoc faciũt.
Eſtote ergo pfecti ſicut ⁊ pater veſter qͥ in celis ẽ
pfectus eſt.hec ille.vñ Gꝛeg.ait. Cõditoꝛis auni
bus illa oꝛatio maxime cõmẽdat᷑:q̃ p immco

intcedere nitit. Eodẽ aũt modo tenemur ꝓ ini⸗
micis oꝛare quo tenemur eis bona appetere.
Optime aũt ſaluatoꝛ nos hoꝛtatad pacẽ ⁊ ini⸗

micoꝝ amoꝛẽ ac ſubuencionẽ ex ſiłitudine dei:

dꝛ ſicut parẽtibo carnalibo eſt maxima coſolatõ

quando filij eis aſſimilant᷑:ita eterno patrival⸗
de placitũ eſt ſi pietate fuerimꝰ cõfoꝛmes dialce⸗
dini ſue. Uñ Chꝛy.dicit. Nihil ica aſſimilatur
deo ſicut iniuriã faciẽtib indulgere. Licet autẽ
carnales filij culpabiles nõ ſint ſi parẽtibꝛ non
ſunt ſiłes:qꝛ in poteſtate eoꝛũ nõ eſt ſuũ figura

re coꝛpꝰ.ſpũales tamẽ? filij niſi deo ſiłes fuerint

illoꝛuʒ eſt culpa:quia in ptate ſua fuit effici vir⸗

tuoſus ⁊ ſua culpa patris ſilitudinẽ ꝑdiderũt.

hec ille.Lertio tenemur diligere iimicos opere.
iuxta illud.j. Joh̊.iij. Nõ diligamꝰ verbo neq;
lingua.ſ.tmmõ:ſed oꝑe ⁊ veritate.Dicit tamen
ſeus Bona. vbi S. q.v.qꝙ diligere in effectu exte

noꝛi poteſt eẽ dupliciter.aut quãdocũq; offert
ſe oppoꝛtunitas tẽpoꝛis:⁊ ſic nõ eſt de neceſſica

te ſemꝑ inimicis ſu buenire ſed ſolũ eſt ꝑfectio⸗
nis.Aut quãdo incũbit eis neceſſitas:⁊ ſic ẽ de
obligatõe:aliter non ſumꝰin charitate.qꝛ ſi qͥs
videt ꝓximũ neceſſitateʒ habere ⁊ laudit ab eo
viſcera miſericoꝛdie non eſt charitas dei in illo.
j. Johãnis.iij. X
gd notãdũ eſt ꝙ triplex pax reperitur.ſ.
ſ inq nata:ſimulata:⁊ oꝛdiata. Pꝛima eſt
lllloꝛũ qͥ ſunt in malo cõcoꝛdes: vt adul⸗
teri ⁊ raptoꝛes inuicẽ qui nõ habẽt verã pacem.
ſ̃m ꝙ dicit Aug.xix.de ciui.dei. Itẽ illi qͥ cũ ma⸗
lis cõuerſant᷑ ac malo cõſentiuũt vt pacẽ habeãt
exterioꝛẽ ſed amaritudinẽ interioꝛẽ habẽt cõtur
bate ↄſcie.Et ð hac Eſa.xxxviij.ðꝛ. In paceama

ritudo mea amariſſima.Et ĩ ̊ numero etiã cõ⸗

putant᷑ illi ꝗͥ cum malis cõfederat᷑ quoꝝ vitam
pus deteſtabant᷑:⁊ hoc qñ vidẽt eos bonis pꝛe

ualuiſſe.ODicũt em̃. Niuat qͥ vincit.? moꝛe cico-
niarũ ſemꝑ ſequunt᷑ bonũ tẽpus ⁊ ↄtinue q̃rũt

nauigare ad ſecũdã ⁊ ſequi vẽtũ qua ex ꝑte fla⸗
uerit.⁊ ſic multa ↄ honoꝛẽ dei ſuppoꝛtãtes di⸗
cunt ꝙ hoc agũt vt pacifice viuãt:qð tñ faciũt
vt ſuas õ bitiõòes ⁊ ſenſualitates adimplere poſ
ſint.hec aũt eſt pax diaboli nõ dei: qꝛ etiã demo
nes ſunt in malo ↄcoꝛdes.vt ðt ſcũs Bona.in
ij.di.vij.Et hãc malã pacẽ venit xpᷣus diſſipare
q ait Mat.x.Nõ veni pacẽ mittere in terrã:ſed
gladiũ. Hec q̊ʒ pax inqͥnata eſt qñ aliqui ſił cõ
ſpirãt ⁊ ↄiuratiões faciũt atq; cõuẽticula ) bo⸗
nos ⁊ vtuoſos:maxime õ̊ pᷣlatos ſuos:qͥ tamẽ
ꝓ hibant᷑ nõ ſolũ lege diuina ⁊ canonica ſʒ etiaʒ
ciuili.vt ptʒ in.l.denũciamꝰ.C.ð his qͥ ad eccle.
cõfu.⁊ in.S.cõuẽticulas.⁊ ibi glo.de pace iura.

firma.in vſi.feu.Qꝛ vᷣo pax inqnata maloꝝ eſt

ↄtraria paci bonoꝝ:iðo ſᷣm Aug.⁊ Hiero.ſicut
deſiderãdũ eſt ꝙ boni habeãt pacẽ ⁊ concoꝛdiã
inter ſe:ita eſt affectãdũ ꝙ mali habeãt int᷑ ſe diſ
coꝛdiã.Et malã eoꝝ concoꝛdiã ⁊ pacẽ diſſipare

Si inimicos non dilexeris pꝛopitium deũ bo⸗

XXXIII

peci nõ eſt ſʒ meritũ: dicente pbeta pſal.lxxij.

Zelaui ſuꝑ iniqͥs pacẽ pctõꝛũ vidẽs.vñ Pauiꝰ
poſuit diſcoꝛdiã iter phariſeos ⁊ ſaduceos:⁊ ſic

euaſit manus illoꝝ vt patʒ Actuũ.xxij.

Lõẽa parx eſt ſimlata:de qᷓ Hiere. ix. dicit
8 Oee ſuo pacẽ cũ amico ſuo loqᷣt᷑ occul

te ponit ei inſidias.⁊ pſalmiſta ait. LCo⸗

quũt᷑ pacẽ cum ꝓximo ſuo:mala aũt in coꝛdib⸗

coꝛuʒ.⁊ Eſopꝰfabula.lxiiij.ait. Pacis amatoꝛẽ
ſimulat ſe ꝑfidus hoſtis. Cautiꝰ⁊ vulnꝰexitiale

ferat.Et iſta fuit pax iude qͥ pacis oſcło filiũ dei

tradidit Mat.xxvj. De hac etiã pace ðꝛ Hiere.
viij. Dicẽtes pax pax:cũ nõ eẽt pax.Etiõ ſcriptuzʒ
eſt in.c.nõ oĩs.ij.q.vij.qꝙ non ois qͥ didt nobis?

pax vobis:eſt ſic colũba audiendꝰ.Et in.c.qꝛ g̊
cadẽ.q.⁊ cã ðꝛ:ꝙ ille qͥ dicit Dor vobis: plerũq;
nõ colũba ſʒ coꝛuus reputact.
Ercia pax oꝛdinata eſt iloꝝ qui amicoſ
t diligũt in deü: ⁊ iimicos diligunt ꝓpter
deũ:⁊ hãc qͥlibet hr̃e tenet᷑. Qð ꝓbat᷑ ſex

rõnibo. Pꝛima q̃ꝝ ðꝛ violatiõis.ſ.legis natura

lis. Vc em̃ inqͥt Alexã.de ał.iniij.ꝑte ſũmeĩ tra
ctatu de legibo. Agens ↄtra ius naturalepeccat
moꝛtaliter:et peioꝛ eſt beſtijs qꝛ vt ait pbᷣs.vij.

Echi. Hõ pꝛauꝰdeterioꝛ ẽ oĩ beſtia.Sʒ ſᷣm eun

deʒ phᷣm in li.de regi.pᷣn. Natura dictat vt vnũ

qð q; ſibi ſiłe diligat.vt etiã hẽt᷑ Eccłi.xiij. Ergo
q ñ diligit ꝓximũ ſʒ cũ eoĩ diſeoꝛdia atq; odio
ꝓſeuerat:peccat moꝛtalr ↄtra legẽ nature. ꝓꝑ

Ecuũda rõ ðᷣꝛ acqᷣſiciõis.ſ.diuine gre.ſNs
gs ſine charitate nõ pᷣt haberi dei gra.xxiij.
.vij.c.quẽadmodũ. Sʒ qͥ nõ viuit ĩ pa

ce ſʒ in odio ⁊ diſcoꝛdia nõ eſt ĩ charitate:ergo ẽ

ipoſſibile aliquẽ dei graʒ acqᷣrere niſi pacẽ faciat
cũ inimicis ſuis.vñ Aug.in ᷣmone martynꝝ ait.
bere non poteris.
c Ercia rõ ðꝛ dilectionis.ſ.fr̃ne.Nã vt ðꝛ.j.
Joh.iij. Qui nõ diüligit ffeʒ ſuũ in moꝛte
manet.i.ĩ pctõ moꝛtali:trãſſũptiue in.cialias.S.
oĩs qᷣͥ.de peni.di.j.Sʒ oẽs ſumꝰfres pᷣmo ex pꝛe
ſpũali.ſ.deo de qͥ ait ſaluatoꝛ Mat.xxiij.Unus
em̃ eſt pꝛ veſter q eſti celis. Scðo ex pꝛe carnali
de q̊ Aug.i li.de diſciplina xpᷣiana inqͥt. Si pu⸗

tamus nõ eẽ ꝓxmos niſi qᷣ de eiſdẽ parẽtibw na/

ſcunt᷑ Adaʒ ⁊ Euã attendamꝰ⁊ oẽs ffes ſumꝰ.
Suꝑ oẽs aũt alios hoies ſunt nobis ffes ꝓpin

qoꝛes xpᷣiani.vñ Aug.vbi.S.dicit Oẽs qͥdẽ ffes

ſᷣm ꝙ hoĩes ſumꝰ:quato magis ad id ꝙ xpᷣia⸗
ni ſumꝰ.Ad id ꝙ hõ es pꝛz vnꝰfuit adã:vna mr
fuit eua. Ad id vᷣo ꝙ xpᷣianꝰes vnꝰpr ẽ deꝰ.Qui
igit᷑ nõ hʒ pacẽ cuʒ ꝓximo ſuo peccat moꝛtalrõ
legẽ frne dilectiõis.Leui.xix. Mat.xxri.. A
NVaarta rõ ðᷣꝛ inexcuſatiõis. Nã de mlłtis
q pctis aliq̃łr excuſari poterimꝰañ deuʒ. ſ.

ex ignoꝛãtia:vel fragilitate:aut timoꝛe:?

hmoõuſʒ de hoc nũq;. vñ Aug. vbl. S. alt. De dili
tedis iuimicis frẽs chariſſimi nullłꝰvnq; ĩ vᷣita

1 Gniaugat
dior poliu
ſontstnens
odeofuire
Sidirenec⸗
Gpkinaranin
ſbitegeitni
ſctntlila
Aiſttmnodiun
vonto aen

genn

Mue rdgann

is ſlanobt.

rhanirad
naumur⸗
Uimmo⸗
ſigeenedt
gintincrpec!
finlur.
onnadt. Aped
rkurdenodl
Nuthlzute
Mraichcre
njcuprnos
Arimtht
ünſcondpen
Enrodri
Ynoisi
Wdiſt
crdedanodn
adiurir dd⸗
opisßmagtna
Muln müoep⸗
Wolenvfnibin⸗
Oarcitinciue
llmibꝛijn
Eotocyipege
Eiflt⸗rue
Munchcklle ſde
Kanlicn ſter
mſttuntoi⸗
Nasci Nni

Paßpligaus

nminenne
.
Cflane Cſtod
ſug ſtigecnsle

Mtinflii
Wmahn

nn öͤſa
h
dindhig

tpawhsne
mai

cte
nics NAeen
m, Nn
ss gsn

Linii iin

auns unn
seede

gibeſtu inan

ſrundeneei.
bis Sad d

dſecdshnn
lgine.
is ldiuinegieſ

Naben dalgisn .
Szini eg
cki artarnI

üratniiſfut

afmonee
neymmun

larffninnoa

ſihrtincaltz
unffopnocf

1 Mxmi;ODm

Gca utanni
Suat Sipe⸗
ciſmitn
Froisffcs ſun⸗
arnobis fts g

dict is ſifS
gs adifiit H

Pfui Girum

P. „*

teſ. eborert excuſare. Poſſet mihi aliqᷣſ dicere. ñ
pol 1 „5VIgilare. 5
dicere.nõ poſſũ amare.Põt mihi dicere nõ poſ/
ſum res meas totas pauꝑibo dare:⁊ i monaſte⸗
rio deo ſᷣuire.Nũqͥd pᷣt dicere.Nõ poſſũ dilige/

re. Si dixeris qꝛ nõ poſſis a vino vel a carnibꝰ
abſtinere credimꝰtibi.Si aũt dixeris qꝛ nõ poſ-

um ieiunare:nõ poſſuʒ vigilare.nunqͥd põt

ſis ĩ ce peccãtibo idulgere:oino nõ credimꝰ⁊c.Et

rõ eſt qꝛ nihil ẽ leuiꝰq; amare et ignoſcere. Hoc
em̃ pt fieri a diuite:pauꝑe:ifirmo:ſano:magno
et ꝑuo:viro ac młiere ⁊c̃.Nõ eĩi reqͥrit deꝰa nobᷣ
aurũ:nõ argentũ:nõ ꝙ eamꝰad vltimas mũdi
ꝑtes:ſʒ vt diigamꝰ⁊ ignoſcamꝰ.Etiõ iqᷣt Aug.

vbi. S. Nulla nob remanet excuſatio dũ ñ de cel
lario ſʒ de coꝛde iſtã elemoſynã iplere iubemur:
vt per viam vite ad eternam patriam beruenie

mereamur. J

q Uinta rõ ðꝛ occiſionis. Homicidiũ em̃
ſpuũale excedit coꝛꝑale.c.ille qͥ.xxij.q.v.qꝛ
aĩa ẽ melioꝛ coꝛꝑe.c.ſi hoies.xxuij.q.iij.cũ ſi. SGʒ

q odit frẽem ſuuʒ:vel ei detrahit homicida eſt. c.
homicidioꝝ.de pe.di.j.Ergo ⁊c. Sicut ̊ tene⸗

„ 9

mur vitare homicidiũ coꝛꝑale:ita etiam ⁊ młto

magis o bligamur relinq̃re odiũ erga ꝓximũ:⁊
tenemur cũ eo facere pacẽ.Quantũ em̃ malũ ſit
odiuʒ erga ꝓximos oñdit Aug.i li.de vᷣbis dñi
di. Citiꝰeligerẽ mihi moꝛtẽ:imo ⁊ oib creatur::
qᷓ; odiũ in ſecreto peccoꝛis mei ſᷣuare vellẽ. ¶
FFEErta rõ ðꝛ ↄiũctõis.Dicit em̃ cõmẽtatoꝛ

8 Auerrois i ꝓhemio Phiſi.ꝙ ſic fit ĩ na⸗

turalibo ita ſuo mõ fieri dʒ ĩ ſpũalib.ſʒ

in coꝛpe hũano oĩa mẽbꝛa ſunt vnita ⁊ ſe inuicẽ

adiuuãt.Ergo cũ oẽs xpᷣiani ſint membꝛa vniꝰ
coꝛꝑis ſᷣm apłm ad Ro.xij.⁊.j.ad Coꝛ.xij.qͥ ait

Moulti vnũ coꝛpꝰſumꝰin xpᷣo. Singuli aũt al⸗

ter alteriꝰmẽbꝛa:q̊ꝝ caput ẽ xpᷣs:vt ðꝛ ad Col.j.

Sicut eẽt incõueniẽs ꝙ vnũ mẽbꝛũ ꝑſeq̃ ret᷑ reli

quũ mẽbꝛũ:⁊ ꝙ manꝰpciderẽt vł vulnerarẽt pe

des: ꝓ eo ꝙ iĩpegerũt caſu ĩ via:ex q̊ offenſe ſũt:

ꝓłextraherẽt dẽtẽ ꝓ eo ꝙ caſu momoꝛdit liguã:
ſic ẽt ſtultꝰ? crudeliſſimꝰcẽſeret᷑ qͥ ſibi manũ ab
ſcideret:ꝓ eo qꝛ eũ leſit panẽ incidẽdo.Sic q̊ʒ re

putandꝰeſt ille qͥ de ꝓximo ſuo ſe vindicarevult

ꝓ eo ꝙꝙ eũ leſit.Et iõ inqͥt iuriſcõſultꝰi.l.iij.ff.de
iuſti.⁊ iu.Cũ em̃ icer nos cognationẽ qᷓndã na⸗
tura cõſtituerit:cõſeqᷓns ẽ hoĩem hoĩ iſidiari ne/
phas eẽ. Maximũ gꝗ̊ ẽ icõueniẽs ⁊ pctm̃ q vnꝰ

xypᷣlanꝰaliũ ꝑſequat᷑:⁊ cũ illo ſit ĩ diſcoꝛdia ⁊ nõ

in vnitate pad.Et iõ nõ ſolũ lex diuia pᷣcepit pa/
cẽ ſᷣuari ⁊ cuſtodiri:ſʒ ẽt lex canonica:ponẽs pe⸗

nas fſfligẽdas illis qͥ eã nõ ſᷣuãt ſʒ cõturbant vt

ptʒ ĩ.c.qͥ ↄtra pacẽ.xxiiij.q.j.vbi ðꝛ.Qui cõtra pa
cẽ eccłie ſunt:ſi dignitatẽ aut cingulũ militie hñt
nudẽt᷑ eis.Si aũt pᷣuati ſiqͥdẽ nobiles ſũt ſuaꝝ
ſubſtantiaꝝ ꝓſcriptiõem patiant᷑. Si aũt igno
biles:nõ ſolũ ĩ coꝛpe verberent᷑:ſʒ etiã exilio ꝑpe
tuo caſtigent᷑.Lex etiã ciuilis idẽ mãdat.vñ vFre
dericus iꝑatoꝛ romanoꝝ ſcribẽs oib pᷣnapibo:

tes:⁊ omibu

=

CCXxCII

comitib:ducibo ⁊ marchioniby diclt in vſi. fen.

in ti.de pace tenenda.in pᷣn. Nos tã diuinas qᷓ;
humanas legen in ſuo vigoꝛe manere cupien⸗
ꝑſonis ius ſuũ ↄſeruare volẽtes

pacẽ diu deſiderataʒ toti oꝛbi terre ꝑ vniuerſas

regni partes habedã regia autoꝛitate indicimꝰ

Dec ille. Qui ibidẽ magnas penas violatoꝛib-

pacis imponẽdas eſſe decernit ſᷣm exigentiã de
lictoꝛũ.Oicit᷑ q́ʒ in.l.oia.S.quies.ff.de offi.pᷣfec.
vr.ꝙ ad officiu pᷣfecti vrbis ꝑtinet quietẽ popu
litueri.Caſſiodorꝰ q̊ʒ lib.j.epłarũ ait epła.xxij.
Decet regalis apicis curã generaliter cuſtodire
concoꝛdiã:qm ad laudẽ regnãtis trahitur ſi ab
omnibus pax amet᷑. Quid em̃ eſt quod pᷣncipẽ
melius pꝛedicet qᷓ; quietꝰpopulus concoꝛs ſe⸗

natus:⁊ tota reſpublica moꝛum honeſtate ve⸗
ſtita. et. lib.ij.epła.xxix.etiã inqͥt. Regnãtis ẽ glo
ria ſubditoꝝ ocioſa trãqᷣllitas.li.iij.epła.xxxix
dicit. Pꝛincipis opinionẽ longe lateq; diſtẽtat
ſubditoꝛum cuſtodita tranqᷣllitas.⁊ lib.v.epła

xxix.ait.Quies ſuauiſſima ꝓpłi ⁊ diſpoſitio trã
quilla regionũ pꝛeco niũ ꝓbat᷑ eſſe regnãtium,
Anchiſes q̊ʒ dixit filio ſuo Enee:vt refert Uirgi
lius.vj.Eney. He tibi erunt artes paciq; impo
nere moꝛée rẽc. dO988 L
Ulo ad ſecũdã ↄſiderationẽ paò que di⸗
q ctur fructificatiõis dico ꝙ int᷑ alias ſũt
dDuogecim eiꝰ vtilitates. Quaꝝ pma ðꝛ
benedictiõis.Ait em̃ Aug.in li.dev bis dñi.Si
qͥs habet pacẽ cũ ꝓximo ſuo cogiẽt᷑ ei tota trini⸗
tas ⁊ celeſtis curia dare bñdictionẽ ſuã.Et iðo

pſal.cxxxij.inqͥt Dauid.Ecce qᷓ; bonũ ⁊ qᷓ; iocũ

dũ habitare frẽs in vnũ.Qm̃ illic dñs manda⸗

uit benedictionẽ ⁊ vitã vſq; in ſeculũ. BE

Ecũda vtilitas dicit᷑ cohabitatiõis. Ut

ſem̃ ſcriptũ eſt.j. Jo b.iiij.Deꝰcharitas eſt

2 qͥ manet in charitate ĩ deo manet ⁊ deꝰ

in eo.Trãſſumptiue in.c.abijt.xj.q.iij. vñ Gꝛe.

ait. Ubi charitas ⁊ amoꝛ deus ibi eſt. ? Mat.

xviij.ðt dñs.Ubi fuerint duovel tres cõgrega⸗
ti in noie meo ibi in medio eoꝛũ ſuʒ.⁊ pſal.lxxxv.

ðꝛ. Factꝰ eſt in pace locꝰ eiꝰ. Ideo.j.ad Cho.xiij

ðꝛ. Pacẽ habete⁊ dñs pacis erit vobiſcũ.O igi

tur magna pacis capacitas q̃ ſemꝑ deũ tenet et
recipit in ſuũ habitaculũ. .MM
Ertia vtilitas dicit᷑ gratificatiõis. Pax
t em̃ eſt gratiſſima deo ita ꝙ ðꝛ eiꝰ dilecta
7 de ipa libẽter cogitat.vñ ait Hiere.vj.
Ego cogito cogitatões pacis.Et.j.ad Coꝝ.xiiij
ðt Paulꝰ.Nõ eſt diſſenſiõis deus ſed pacis. ⁊

Ecci.xxv.dicit ſapiẽs.In tribo beneplacitũ ẽ ſpi
ritui meo que ſunt ꝓbata coꝛas deo ⁊ bibus.
amoꝛ ꝓximoꝝ:concoꝛdia fratrũ:vir ⁊ vxoꝛ ſibi
bene ↄſentiẽtes.Et Pꝛudentiꝰ in lib.de ſicoma

chia. Pax plenũ virtutis opus:pax ſũma labo

rum. Pax belli exacci pꝛecũ:pꝛeciumq; pericli.
Sydera pace vigẽt:conſiſtũt terrea pace.Nihil
placitũ ſine pace deo:nõ munꝰad 1 m cu⸗

piens Ecci.xiij.

V pias offerre pbat ſi turbida fratrẽ MWens im/
pacati ſub pectoꝛis oderit antro. Hecille. Qui
etiã de volẽete facere ſacrificiũ deo gratũ ſubdit.

Offerat in pꝛimis pacẽ. Nulla hoſtia xpᷣo dul⸗
coꝛ:hoc ſolo deꝰ oblectat᷑ odote. B

Uarta vtilitas dicit᷑ delectatiõis. Nã vt
ꝗ ait Berñ. Pꝛopter hoim pacẽ ãgeli ſũ⸗

me delectãtur ⁊ gaudẽt.⁊ hᷣ eſt ptertria.
Pꝛimo ꝓpter cõfoꝛmitatẽ:qꝛ pacifici ſunt ↄfoꝛ

mes ãgelice ↄuerſatiõi.Angeli enim in celo ſine
odio viuũt in ſũma pace ac mutua dilectiõe.vñ

dicunt᷑ angeli pacis Eſa. xxxiij. Etiõ Caſſio.ſup
pſal.ait. Habeatis vnitatẽ ſpũs in vinculo pa⸗

cis.Neq; em̃ iueniri põt foꝛma expᷣſſioꝛ ↄ uerſa

tiõl ãgelice qᷓ; vuitas ſocialis.Scðo gaudẽt ꝓpt

*

caritatẽ. Gaudiũ ẽ em̃ ãgelis dei ſuꝑvno pctõꝛe
pniam agente. Lu. xv. ⁊ ideo letant᷑ cũ aliquẽ de

diſcoꝛdia ⁊ odio vidẽt ad pacem venire.Tertio
Apter orietatẽ:qꝛ pax ↄtrariat᷑ diabolo ⁊ oibus

malignis ſpiritibo.Letant᷑ ̊ ãgeli cernẽtes ꝑ vir
tutẽ pacis ↄfundi demões:de qͥb dici põt illð

Sap.xiiij.Magna mala pacẽ appellãt.⁊ illud

Hiere.xxxiij. Pauebũt ⁊ turbabunt᷑ in oĩ pace

Pax em̃ eſt valde odioſa demonib qͥ ſunt cha

ritatis iimici.O igit᷑ miſeri ꝑtiales:o diabolici
diſcoꝛdãtes:q̃re agelos ꝑadiſi tato gaudio pꝛi
uatis:ecce in ptãte vr̃a eſt ilos facere amatoꝛes
⁊ ſocios vr̃os ſi diligatis inimicos ⁊ cũ eis ad
pacæẽvenire feſtinetis:ꝗꝛ ſiłitudo eſt cã dilectõis
⁊ ofe ſiłe düigit ſuũ ſimile.vt dr̃.viij.⁊.ix.Ethi.
⁊ vnuſqͥſqʒ libeter aſſociat᷑ ſuo ſimili.vt inqͥt ſa

Uinta frucctificatio : oↄſolatiõis.ſ. ſpũa
q lis. de qua inqᷣt Augin li. de vᷣbis dãi.

Pax eſt ſerenitas mẽtis:tranqͥllitas ani

mi:ſimplicitas coꝛdis:vinculũ amoꝛis: cõſoꝛ⸗
tiũ charitatis. Hec eſt q̃ ſimultates tollit: bella
cõpeſcit:iraʒ cõpꝛimit:ſuꝑbos calcat: humiles
amat:diſcoꝛdes ſedat:ũimicos cõcoꝛdat:cũctis

eſt placita:neſcit excolli:neſcit inflari. Hãc qͥ ha

bet teneat:⁊ qͥ ꝑdidit repetat:qui amiſit reqͥrat.
qm̃ qui ſine ea inuẽtꝰfuerit a patre abdicat᷑:a fi
lio execrat᷑:⁊ a ſpũſctõ efficit᷑ alienꝰ.
Exta dicit᷑ quietatõis.ſ.coꝛꝑalis ⁊ ſecura

ſ tiõis.nã pacificꝰ nõ laboꝛat deferẽdo ar⸗
ma ꝓ ſua ſecuratione:qꝛ a nemine timet

offendi:non timet toxicari aut vulnerari:ſed ſꝑ
eſt ſecurꝰ:ſecure ambulat ⁊ ſecure ac quiete doꝛ

mit.vñ dicere põt cũ ꝓpha pſal.iiij. In paceĩ id/

ipᷣm doꝛmiã ⁊ requieſcã. Habet ̊ pacificꝰ arrã
paradiſi:qꝛ de btis dicit᷑ Eſa.xxxij. Sedebit po
pulꝰmus in multitudine pacis:in requie opu
lenta ⁊ in tabernaculis fiducie.Et eiuſdẽ li.c.lv.
dicit᷑. In leticia egrediemi: ⁊ in pace deducemi.
⁊ eiuſdẽ li.ix.ca.etiã dicit᷑. Et pacis nõ erit finis.
Et Saßp.iij.de martyrib ðꝛ. Illi aũt ſunt in pa
ce. Sicut aũt iracũdi⁊ diſcoꝛdes ſunt ſemꝑ me
lancolici ⁊ parũ viuũt:ita ecõtrario eſt de pacifi

XXXIII

cis. vnð ꝓuerb.xvij.dicit᷑. Spũs triſtis exſiccat

oſſa:animꝰautẽ gaudẽs etatẽ floꝛidã facit:⁊ ſe⸗
cura mẽs q̃ſi iuge cõuiuiũ.Et Matcheꝰ poeta

in li.Lobie.c.xl.ait.Eſto pacificus:fuge iurgia

vincula pacis Celica ſunt aie pocula:coꝛpꝰalũt
Et in ꝓuerbio ðꝛ.Qui nõ vult deciꝑe ſtatim cõ⸗
coꝛdat. Pꝛoſper q̊q; in li.epigrã.canit. Inſon⸗
tem vita magis amatoꝛ agit. KK
Eptima dicit᷑ mulciplicatiõis.ſ.cꝑaliũ.
ſDe qua Laſſioð.inqᷣtli.j.epłarũ: epła.j.
Omi qͥppe regno deſiderabilis debet eẽ

pacis trãquillitas:in qua ꝓpłi ꝓficiũt ⁊ gentiũ
vtilitas cuſtodit. Hec ſiquidẽ bonarũ artium

mater moꝛtaliũ genus ſucceſſiõe młtiplicãs fa

cultates ꝓtendit ⁊ moꝛes extollit.hec ille. Aug.

q̃̊ʒ.xix.de ciui.dei ait. Lale eſt bonũ pacis vt in
rebus creatis nihil gratioſius ſoleat audiri:ni
hil delectabiliꝰ concupiſci:nihilq; vtilius inue⸗
Ctaua fructificatio dicit᷑ magnificatõis
o Ille em̃ eſt magnificꝰ qᷣ ſcit facere tria.ſ.
coõtentiões fugere:ĩiurias paruipẽdere:

⁊ iniuriantibo indulgere.De pᷣmo ðꝛ puerb.xx.

Glia eſt hoĩ qui ſeparat ſe a ↄtentõib.Sũt em̃
pleriq; qͥ neſciũt viuere ſine cõtentiõe.clamãt cõ
tradicũt ad om̃e vᷣbũ moꝛe muliebꝛi.vñ Sene
ca ad Lucil.ſcribit. Muliebꝛe eſt litigare. Ideo

ad Epbe.iiij.ait Paulꝰ. Eſtote ſuppoꝛtãtes iui
cem in charitate. Scðᷣo hõ magnanimꝰ cogno
ſcitur in ꝑuipẽſiõe iniuriaꝝ.vñ Seneca in li. de

clemẽtia dicit. Magni animi ꝓpꝛiũ eſt iiurias

atq; offenſiões ſpernere.⁊ in li.de q̃ttuoꝛ vᷣtuti⸗

bus inqͥt.Si magnanimꝰ fueris nũ q; iudica⸗

bis tibi iiuriã fieri de ĩimico:dicẽs. Nõ nocuit

mihi:⁊ cũ illũ in ptãte tua videris vindictã pu⸗
tabis vidicare potuiſſe. Recitat q̊ʒ Aug.i epła
v.ad Marcellinũ de Julio ceſare.ꝙ nihil obli⸗
uiſci ſolitꝰ erat niſi iniuriarũ.Tertio cognoſcit
magnanimꝰ iniurias indulgẽdo. Ait em Se⸗
neca in li.de q̃ttuoꝛ vᷣtutibo.Scito honeſtũ eſſe
⁊ magne vindicte genꝰ ignoſcere.Et ad hoc fa⸗

cit illud qð ait Ouidiꝰ in.iij.de triſtibo epła.v.

Quo quiſq; eſt maioꝛ magis eſt placabilis ire
Et faciles motꝰ mens generoſa capit.

Coꝛꝑpa magnanimo ſatis eſt oꝓſtraſſe leoni

Pugna ſuũ finẽ cũ iacet hoſtis habet
At lupꝰ ⁊ turpes inſtãt moꝛiẽtibo vrſi
Et quecũq; minoꝛ nobilitate fera
Et Statiꝰ in.vj.theba.canit. Pulchꝛũ eſt vicã

donare minoꝛi. et libꝛo.viij. Si decidat hoſtis
ire ſupꝛa ſatis eſt vitamq; relinqre vico.Et Se
neca lib.ij.de ira ait. Quid głioſius qᷓ; irã ĩ ami

ciciã cõmutare.Salomõ qͥʒ ꝓuerb.xvj.inquit.
Melioꝛ eſt patiẽs viro foꝛti ⁊ qui dñat᷑ aio ſu

Ona fructificatio dicitur honoꝛatiõis.

expugnatoꝛe vrbiũ. W

n MNam per remiſſionẽ iniuriarũ honoꝛat᷑
doeus. Sunt em̃ tria que ſibi reſeruat.ſ.

„₰

„ i
Nisiudtciun
Salilanin

ioötatn
Nirpundan
ntuikihiſ
litcgofnts⸗

lnnbenunde
vlinr bepi⸗

fotoch⸗
immſai
d ſummmale
Al
rbe Sadm
tdurrt
CMnnd
iggimad⸗
lidtwanmn
iumamuen
Näacurenit
ler ma aſto
g plarl ar. R.
s Scdidanil
lono pterpecram
Atinfinntuirdmni
umſchlrwnirt Be⸗
Wardtüi awr

MurvobsTn
loch, deaeen Te

n Aegturen
fandedomiac
opeffugeren
MWnsſancel nud
Mfonsantellür

plerr cumin

arnbideusr
nanchio te loco
Whepparurſibit
Saugflimnimifn

oronücunſiſe⸗

Neſchfick E⸗
gbetigninnole
lgnadideen
ocaſusigreie⸗
Muuktläzgnunn
Uoegparann
Gniccucrnn

namſlofee

fmnoſalain
ultagcia

num magli di
W
Cumhinimnicſdo⸗

in

mliſt
Wienn
Goppfli
Nagtenii
nun in

elki
mngta.
whisddee
fäin mi

Müenliglss
del
usſlanin
1

Nckugii⸗
ſaſenmee

nas edhider
Neönonin

1 emmidiei
tcöteiedn dH
enolicheio r

brecklrge⸗
erſupporini
nugnantno
i Sancann
i wrüü ct üinn
deruor im
d dicis ſian
nidens zincin
rnch ig.

ocareg tticNAH

i Lmuopl
cito uiſ,
San onctic
on Kuddi,
iemſipggn
eck uublen
n
Spknſcllonn

S
glſh mil

Agente ad celũ euolauit.

Foliũ

gloꝛiã:iudicium ⁊ vindictam. De pꝛimo ipᷣe ait

Eſa.xlij. Gloꝛiã meã alteri nõ dabo.De ſecũdo
babet᷑ pſalmo.vij.vbi dicit.Oeus iudex iuſtus
⁊c̃.⁊ Hiere.xxix.ipᷣe ait.Ego ſũ iudex ⁊ teſtis.vñ

Malachie.ij.appellat᷑ deus iudicij. Et ideo di
cit apoſtolꝰ.j.ad Choꝝ.iiij. Nolite ante tepus
iudicare quoaduſq; veniat dominꝰ ⁊c.De ter⸗
tio ipᷣe ait Deut.xxxij. Mea eſt vltio ⁊ ego retri⸗

buã eis in tẽpoꝛe.Et ad Hebꝛeos.x.ad Ro.xij
dicit Pauiꝰ ꝙ deus inqͥt.mihi vindictaʒ ⁊ ego
retribuã.Eadẽ q̊ʒ ſentẽtia habet᷑.xxiij.q.j.in pᷣn.

Quia ergo faciẽs pacẽ cum inimicis⁊ remittẽs
iniurias honoꝛat deuʒ:ideo ⁊ ipᷣe honoꝛabit᷑ a

deo qui ait.j. Regũ.ij.Qui honoꝛificauerit me
glificabo eũ. 1144614

EeEeima fructificatio dicit᷑ remiſſiõis:ſcilʒ

d ſuarum culparũ: penarũ: amicoꝛum.

Quo ad culpas pꝛopꝛias dicit ſaluatoꝛ

Matth. vj. Si dimiſeritis hoibus peccata eo⸗

rum ⁊ pater veſter celeſtis remittet vobis pecca
ta veſtra.Et ideo Pꝛoſper in libꝛo epygrãma⸗
tũ:epygrã.xxxv.ait.Det pctõꝛi veniã peccatoꝛ et
equa Cõciliet dominũ conditõe ſibi.Et ibidem

epigrãmate.xxxvj.iterũ inquit.Offẽſas ſibimet

parcẽtia coꝛda remittãt. Nam nemo eſt qui nõ
indigeat venia.Caſſiodoꝛꝰ quo q; libꝛo.rxj.epi⸗
ſtolaꝝ:epła.xlj.ait. Remittẽdo alijs nobis par

cimus.Secũda remiſſio eſt penarũ. Nam ſepe

homo ꝓpter peccata meretur penã tempoꝛalẽ.ſi

cut infirmitatẽ ⁊ hmõi:que ex remiſſiõe iniuria

rum ſibi remittit᷑. Ait em dominꝰ Matth̊.vij.⁊
Marci.iiij. In qua mẽſura mẽſi fueritis reme
tietur ⁊ vobis. Lrãſſumptiue in.c.qualit᷑: quã
do.el.j.de accu.TZertia eſt remiſſio amicoꝝ ſuo

rum. Legitur em̃ ꝙ quidã querebat vindictaʒ
facere de homicida fratris ſui.Quapꝛopter ille
vidẽs ꝙ effugere non poterat manꝰ eius:in die

veneris ſancti nudus cũ coꝛrigia ad collum ge
nuflexus ante illũ veniã petijt.At ule compũctꝰ
amplexatꝰ ẽ eum induẽs illũ veſtib ſuis ⁊ ait.
Parcat tibi deus in celo:ego em̃ parco tibi ĩ ter
ra et recipio te loco fratris mei. Nocte vero ſe⸗

quẽti apparuit ſibi in ſomnis dñs ieſus dicẽs.

Scias fili animã fratris tui ⁊ patris ꝓpter hoc

purgatoꝛiũ euaſiſſe:⁊ tu ad me venies octaua

die: ſicq; factũ eſt.Ecõtra vo cũ in ciuitate qui
le quedã mulier nollet parcere homicide fratr/
ſui.quadã die apparuit ſibi frater eius qui fue⸗

rat occiſus igne hoꝛribili cruciatus⁊ dure ĩcre⸗

pauit illã:quia non redibat ad pacẽ cũ occiſoꝛe
ſuo:eiq; parcere nolebat dicẽs.Ex tua cauſavſ⸗
q; nũc crucioꝛ in purgatoꝛio.ꝙ ſi peꝑciſſes ei et
pacẽ cum illo feciſſes ſtatim tranſuſſem ad glo⸗
riam padiſi.Qõ illa audiẽs ſtatim pacem fecit

cum inimico ſuo ⁊ ei iiuriã remiſit.ꝓpter quod

fratris ſui aia ei ĩmẽſas gracias referẽs ipᷣa vi⸗

MIUldecima fructificatio ðꝛ adimpletiõis
v Dicit nanq; apłs ad Roma. xiij. Pleni
tudo legis eſt dilectio.et de peni.di.ij.S.
charitas.ðꝛ. Charitas eſt finis oim pᷣceptoꝝ.Et
ad Gał.v.ait idẽ apłs.Ois lexi vno ſᷣmone cõ
pletur.ſ.Diliges dñm deuʒ tuũ:⁊ ꝓximũ tuũ ſic
teip m. Qui g̊ deũ diligit ⁊ ꝓximũ ſuũ:⁊ cũ eovi

ult i pace ⁊ charitate:Fuat ⁊ adiplet legẽ dei. P

VUVodecima fructificatio ðꝛ filiatiõis.De
d qua Mat.v.ait ſaluatoꝛ. Beati pacifi/
c(i qm̃ filij dei vocabunt᷑.trãſſũptiue i.c.
noli. xxiij. q.iiij.vñ Aug.vbi ſupᷣ aic. Si
inimicos dilexerꝭ nõ ſolũ amicꝰ:ſed etiã filiꝰ dei
eſſe mereberis.Et iteꝝ ſuꝑ Johãnẽ ait.Oilectio
ſola diſcernit inter filios dei ⁊ dyaboli. Ex pᷣdi
ctis aũt patere põt tercia ↄſideratio pacis.ſ.eius
cõmẽdatio ⁊ excellẽtia.O igit᷑ pax dulciſſima:o
ↄcoꝛdia iocũdiſſima:o tranqͥllitas ſuauiſſima:
ꝓfecto tu es ab oibo appetẽda ⁊ laudãda:nõ ſo
lũ xpᷣianis:ſʒ etia ifideliba ⁊ paganis:qui te oẽs
cõmẽdãtiuxta illud Uirgilij li.xj. Pacẽ lauda⸗
te ſedẽtes. Ait ei Lulliꝰin.ij. Philip.Dulceẽ no
mẽ pacis:⁊ ipᷣa eſt res ſalutaris:⁊ trãqᷣlla libtas
⁊ in li.xij.illud idẽ dicit.?⁊ Ouidiꝰin.j.ð phaſtis
canit. Pax cererẽ nutrit:pacis alumna ceres.Et
ibidẽ li.iiij.iteꝝ ait. Pace ceres leta ẽ:⁊ vos oꝛate
coloni Perpetuã pacẽ:pacificũq; ducẽ.Ualeriꝰ

72

q̊ʒ maximus li.iiij.ti.ij.ait. Traſgrediamurad

egregiũ humani animi affectũ ab odio ad graʒ

deflexũ:eũq; leto animo ꝑſequamur. Nã ſic pla
cidũ mare ex aſpero:celũ q; ex nubilo ſerenũ hi⸗
lari aſpextu cernit᷑:ſic bellũ pace mutatũ pluri⸗
muʒ gaudij affert. Offenſaꝝ etis acerbitas de⸗/⸗
poſita cãdida relatiõe celebꝛãda eſt:hec ille. Se
neca etiã in li.tragediaꝝ inqͥt. Ad pacẽ reduci vi
ctoꝛi expedit:victo neceſſe ẽ.Et idẽ li.viij.epłarũ
ad Lucillũ epła.iij.ait. Non eſt dubiũ quin feli/⸗
cioꝛ pax ſit nunqᷓ; laceſſita:q; multo repata ſan

guine. Et in ꝓuerbijs iteꝝ dicit. Pacẽ cũ oĩbus

babeas:bellũ cum vicijs. Semper diſſenſio ab
glio incipiat. K
8 Ed pᷣtermiſſis paganoꝝ phᷣoꝝ ⁊ poeta⸗
nũ ſentẽtijs:veniamꝰad ſacrã ſcripturã:

2⁊ catholicos doctoꝛes nos ad pacẽ ĩuitãtes.Ait

RDauid pſal.xxvj.Fiũt reliquie hoĩ pacifico.Et
pſal.cxviij. Pax młta diligẽtibꝰ legẽ tuã:⁊ pſal.
cxxj. Fiat pax ĩ vᷣtute tua ⁊ abũdãtia ĩ turribo tu⸗
is.⁊ pſal.cxxiiij. Pax ſuꝑ iſrael.⁊ pſal.xiij.de ma

lis ðᷣꝛ. Uiã pacis nõ cognouerũt. Ecõtra vᷣo de

electis ðꝛ pſal.xxxvj.Delectabunt᷑ in młtitudine
pacis.⁊ pſal.cxrj. Rogate q̃ ad pacẽ ſũt hier᷑m
7 pſal.cxlvij. Poſuit fines tuos pacẽ. npſalmo
xxviij.Oñs bndicet ꝓpło ſuo in pace.⁊ Praner
xij. inqᷣt Salomon. Qui pacis ieunt cõſilia:ſe eqt
eos gaudiũ.⁊ Eſa.lij.ðꝛ.Quã pulchꝛi ſũt pedes
euãgeliʒãtis ⁊ annũciãtis pacẽ:⁊ eiuſdẽ li.c.vij.
Veniat tibi pax ⁊ qͥeſcas in cubili ruo.et Hiere.
xvj. Abſtuli pacẽ a ꝓpło iſto dicit dũs:⁊ moꝛiẽt᷑

N

grandes ⁊ parui.⁊.xxix.c.Querite pacẽ ciuitat
⁊ oꝛate ꝓ ea ad dñm:quia i pace illiꝰ erit pax ve

ſtra.⁊ Eʒech̊.xj. Dabo eis coꝛ vnũ ⁊ aiampnam

⁊c̃.? Baruch.iij.Si in via dei ambulaſſes ha⸗
bitaſſes vtiq; in pace.et.ij.¶ Dachab.j.Aperiat
dñs coꝛ veſtrũ ⁊ faciat pacẽ ⁊ exaudiat oꝛatões
veſtras. et.j. Regũ.xxvij. Sit pax domui tue ⁊
oibus quecũq; habes.et Sap.iij.Donũ ⁊ pax
eſt eleccis dei. et Eſaie.xxxij. Opus iuſticie pax.
et Aggei.viij. Ueritatem tm̃ et pacem diligit.
et Heſter.xiij. Pax optata cunctis moꝛtalibo.⁊
ad Roma.j.ait Paulus.Gratia vobis ⁊ paxa
deo patre ⁊c̃. et.v.c. Juſtificati ꝑ fidẽ habeamꝰ
pacẽ.et.xiiij.c.eiuſdẽ epłe. Regnũ dei eſt iuſticia
pax⁊ gaudiũ.et ibidẽ. Que pacis ſũt ſectemur.
et ad Col.iij. Pax xpᷣi exultet in coꝛdib veſtris.
et ad Gal.v.Fructꝰ aũt ſpũs eſt charitas:gau⸗
diũ:pax ⁊c̃.et ad Philip.iij. Pax dei que exupe

rat oẽm ſenſum cuſtodiat coꝛda vr̃a ⁊ intelligẽ

tias veſtras.et ad Ephe.iiij. Soliciti ᷣuate vni

tatẽ ſpũs in vinculo pacis.et.j.ad The.v.Deꝰ

pacis ſanctificet vos.et.ij.ad Theb.iij. Deꝰ pa⸗
cis det vo bis pacẽ.Et Jacobi.iij.dici᷑. Fuccus
inuſticie in pace ſeminat᷑.et.j. Petri.j.Gratiavo⸗
bis ⁊ par multiplicet᷑. et eiuſdẽ epłe.c.iij.Sata⸗
glite eſſe ĩmaculati in pace. et.ij. Petri.j. Gratia
vobis ⁊ pax adimpleat᷑.et Apoca.j.Gratia vo⸗
bis ⁊ pax ab eo qui eſt:⁊ qͥ erat ⁊c. Hãc q̊ͥʒ pacẽ

deſiderabat ſanctꝰ Zacharias pater Johanis

baptiſte dicẽs vt habet᷑ Lucc.j. Ad dirigendos
pedes noſtros in viã pacis. et ſanctꝰ Simeon
petens dimitti in pace:vt ibidẽ habet᷑.Dominꝰ
ctiã ieſus dixit Magdalene vt dicit᷑ Luce.vij.
Uade in pace.et idẽ dixit młieri in adulterio de
pꝛehẽſe:vt habet᷑ Joh.viij.
AUncta q̊ʒ eccłia ad idem hoꝛtatur in. c.j.
ſde treuga ⁊ pace.⁊ in.c.pꝛecipimꝰ.xc.diſ.
vbvbi ait. Pꝛecipimꝰ vt epiſcopi ad ſolum
deũ ⁊ ſalutẽ populi reſpectũ habẽtes om̃i trepi

Qatiõe ſemota ad pacẽ firmitertenendã mutuũ
conſiliũ ſibi ⁊ auxilium impẽdaãt: neq; hoc ali⸗

cuiꝰ munere vel odio pꝛetmittãt.ꝙ ſi qͥs ĩ ̊ dei
opere tepidꝰ inuẽtus fuerit damnũ ꝓpꝛie digni
tatis incurrat.Et iterũ eadẽ di.in.c.placuit.dici
tur. Placuit etiã vt quicũq; odio aut longinqᷓ
itra ſe lite diſſenſerit:⁊ ad pacẽ reuocari diut᷑na
obſtinatõe nequerint a ſacerdotibo ciuitat pꝛi/
mitus arguant᷑.ꝙ ſi inimicicias deponere ꝑni⸗
cioſa intentione noluerint de eccłlie cetu iuſtiſſi
ma excõmunicatiõe pellant᷑.hec ibi.Et ad pꝛedi
cta facit dictũ Caſſiodoꝛi in.j.li.epłaꝝ:epła.iiij
dicẽtis ogi debet vt ſit quietus qui ſuo vitio
renuit eſſe pacificus. Ut em̃ idẽ ait in li.xj.epła
ix.furoꝛis genus eſt in ſeculo pacato turbulen
to ſtudere ꝓpoſito.Et in.c.ſtudẽdũ.ac.in.c.diſſi
dẽtes.xc.di.etiã pꝛecipit᷑ epiſcopis vt diſcoꝛdã⸗

tes q;tũ poſſunt ad cõcoꝛdiã reuocẽt ⁊ ſimul re a vite an ax
mottalis eſt dei oꝛdinata in fide obediẽtia:pax

cõciliari faciãt.

XXXIIII

AXA in. c.nouit.S.licet aũt.de iudi.dicitur
e ꝙ ꝓcedere poteſt eccłia cõtra eos qui pec
cant cõtra pacẽ:que eſt vinculũ charita⸗
tis.⁊.iij.q.vj.dicit᷑.ꝙ pꝛedicãtes pacẽ debent eã
ſeruare inuicẽ ⁊ in oẽs.⁊ in.c.tolerãdi.⁊.c.ecce.⁊

c.quiſqͥs.xxiij.q.iiij.dicit᷑: tolerati ſunt maliꝓ

bono pacis.qð tamẽ intelligi debet ita ꝙ ꝑ hoc

nõ fiat contra deũ. ⁊ in.c.noli.xxiij.q/j.alt Aug.

Nõ em̃ pax querit᷑ vt bellũ exerceat᷑: ſed bellum

querit᷑ vt pax acquirat᷑. Eſto ergo bellãdo paci⸗
ficus vt eos quos expugnas ad pacis vtilitatẽ

vincẽdo perducas. Si em̃ pax nr̃a tam dulcis
eſt ꝓ ipᷣa ſalute moꝛtalium:qᷓ;tũ dulcioꝛ eſt pax
eterna ſalute angelo ꝝ. Itaq; hoſtẽ pugnãtẽ ne

ceſſitas depꝛimat nõ volũtas:ſicuti bellãti ⁊ re⸗

ſiſtẽci violetia reddit᷑:ita viccoꝛi capto miſicoꝛ⸗
dia iam debet᷑:maxime in quo pacis ꝑturbatio
nõ timet᷑. Hec ille.Qui etiã ibidẽ in.c.apud ve⸗
ros.ait.Apud veros dei cultoꝛes etiã ipſa bella

pacata ſunt que nõ cupiditate aut crudelitate:
ſed pacis ſtudio gerunt᷑:vt mali coherceãtur et

boni ſubleuent.
LTem de cõſe. di.ij. in. e. pacẽ.mãdat eccle
i ſia pacẽ dari ante cõionẽ. Pꝛetmitto aũt
multa alia capła recitare exhoꝛtãtia ad
cõcoꝛdiã ⁊ pacẽ.vt in.c.teneamꝰ.j.q.j.⁊ in.c.nul
li dubiũ.iij.q.j.⁊ ĩ.c.loquit᷑.⁊.c.alienꝰ.xxiiij.q.j.
⁊ de cõſe.di.ij.c.quia paſſus.⁊.c.qͥ maducat.vbi
dicit. Qui mãducat myſteriũvnitatis ⁊ non te⸗
net vinculũ pacis:nõ myſteriũ accipit ꝓ ſe ſy te⸗

ſtimoniũ cõtra ſe.Ad pᷣdicta etiã cõfirmãda ad

duci poſſet textꝰ in.c.cũ nõ liceat.de pᷣſcrip.⁊ ĩ.c.

72

ad ſingula.lxxxvj.di.⁊ in.c.nõ decet.xij.di.⁊in.c.

ſciſma.xxiiij.q.j.⁊ in.c.ĩ apibo.vij.q.j.Quoꝝ ca⸗

S pitctuloꝝ vᷣba cauſa bꝛeuitatis non retero.Dicit

aũt Aug.xij.de ci.ði.⁊ mgꝗfr̃ i.ij.ſen.di.xviij.c.j.q;
lõ ex vno hoĩe oẽs hoĩes eſſe voluit deus vt dũ
cognoſcerẽt ſe ab vno eſſe oẽs ſe q̃ſivnũ amarẽt
Augꝰ.q̊ʒ in.xv.de ciui.dei.c.iiij.⁊ lib.xix.ca.ij.⁊
xij.ac.xiij.nos ad pacẽ inuitat. Qui etiã in ᷣmo
ne de pace ſic ait.Lẽpus eſt hoꝛtari charitatem
veſtrã ad pacẽ amãdã. Sit ̊ pax dilecta veſtra
⁊ amica:cũ q̃ ſit caſtũ cubilevrm:cũ q̃ ſit fida re
qes:nõ amara ↄſoꝛtia:cũ q̃ ſint dulces ãplexꝰ⁊
inſeꝑabilis amicicia. Pacẽ aũt laudare diffici⸗

lius eſt qᷓ; habere.ſi em̃ laudare eã volumꝰ vi⸗

res optamꝰ:ſenſus querimꝰ.ſi aũt eã habereve

limus ſine aliquo laboꝛe habemꝰ ⁊ poſſidemꝰ

hec ille. Qui etiã ibidẽ inqͥt. Laudãdi ſunt qͥ pa
cẽ amãt.Et iterũ. Uerus pacis amatoꝛ inimico
rũ eſt miſeratoꝛ. X
Iſtinguit aũt idẽ Aug.in.xix.de ciui.dei

d multiplicẽ pacẽ dicẽs. Pax coꝛꝑis ẽ oꝛ⸗

dinata tẽperantia partiũ:pax aie irrõna⸗
lis eſt oꝛdiata requies appetituũ:pax aie rõna⸗
lis eſt cognitiõis actiõiſq; cõſenſio: pax coꝛꝑis
⁊ aie eſt oꝛdinata vita ⁊ ſalꝰanimãtis:pax hoĩs

gitpridie
ſen ſclctosſ
gunclits
iia
Nicis G
d An
peutf
unmnehck⸗
Pucirigande⸗

dir ſockper

6

upleltin

“

lnni ſi
toni rie
nceg Qucrt

MWludln pftſſe

poociotſupdll
Gclrlontircre
Cnbeiclmntſe
tcümicino

Acanosinc
Cupleremn.
olnoturanat
grla. flawur⸗

priückt imif

ortbialobemar?

cherwi Jn⸗

mdacdcdar

tigel n Boc

—

frosgiogom
nchtnöngliün

Mgi pacecuj

tileoſes fonete
nabiles ſatt
Pnmer ſiles.
lisimurmurn

lamlv ti

rnmn,iugi co

Msdltrilich,
donchägitn de
NE
diſocnignig⸗

obeinitiprelen
ſoonorgnci
Ethgafigand
fncaerrhoiaf
Wenttegutan
Cceiebeſtief
ho oſbugdeſtie
ſetiͦh i
ſelepolanlieg
s m JTi

I

ſungggli
Kuuöcmmmn
SNidchenrej
nridnene

*

lamiſnn
Nrn
nng ardi
Mut gblun
Pdcliconc,
aslini

Nninnnde
odaen

didind t

ücnn

Pcäiiind
ni Penmvii
rare anein
v gittun
10 le i
204 midad
nuds: Ne
iapt oleh
i cöfimniden
deßſcnie⸗
deoet ri⸗de
i ,Or
nsonnD
ijſen nnc
ewolure
sſeſnimud
Ciüi tlbetan

e. Ouicinnfno.

borm cuntmmn
Surdilnuſefn
mmurid
ruitihle:
laudarrdffi
rei wlon
laüttüdobend
an thoſon
1Gdsdi iuni⸗

gintunuin
Peraptiin
õ
mi mtid ,
cnlo un

Foliñ

poim eſt oꝛdinata ↄcoꝛdia:pax domꝰ oꝛdina/

ta imperãdi atq; obediẽdi cõcoꝛdia habitãtiũ
par celeſtis ciuitatis oꝛdinatiſſima ⁊ cõcoꝛdiſ⸗
ſima ſocietas fruẽdi inuicẽ deo:pax oĩm rerum
tranqᷣllitas oꝛdinis:pax ciuitatis oꝛdinata im

peradi atq; obediẽdi cõcoꝛdia ciuiũ.hecille. x
Jonyſiꝰ vo.ix.de diuis noib ðt ꝙ oia
d celeſtia:terreſtria:ſpũalia ac coꝛpoꝛalia

appetũt pacẽ:ſed tñ mali nũqᷓ; habẽt ve
ram pacẽè qᷓ eſt pax cũ deo ⁊ cũ ꝓpꝛia ↄſcia.Inð
Eſa. xlviij.ait deꝰ. Nõ eſt pax impijs.⁊ Hiere.
xij.ðꝛ. Nõ eſt pax vniuerſe carni.i.hoibo carnali
tates ſequẽtibo quoꝝ qͥlibet dicere põt cũ ꝓphᷣa
pſal.xxxvij. Nõ eſt pax oſſibo meis a facie pccõꝝ
meoꝛũ ⁊c̃.Et ideo inqͥt Aug.in li.de vera inno⸗
cẽtia.c.cxcj. Querẽs a deo pacẽ ſit ipᷣe paratus:
nec aliud in ꝓfeſſiõe oꝛis ⁊ alið habeat ĩ archa⸗
no coꝛdis.⁊ ſuꝑ illð pſal.lxxxiiij. Juſticia ⁊ pax
oſculate ſunt.iteꝝ ait.Fac iuſticiã ⁊ habebis pa
cem qꝛ oſculant᷑ ſe.due em̃ ſunt amice.Et ideo
ſi iuſticiã amicã nõ amaueris nõ te amabit ip⸗
q o ad qrtã cõſideratiõeʒ pacis.ſ.de eiꝰ
inductiõe dico ꝙ ad ipᷣam pacẽ ⁊ cõcoꝛ
diã mulca nos inducũt. Pꝛimo exẽplũ natura
liũ. Triplex em̃ natura reꝑit᷑ nos ad pacẽ inui⸗
tans.ſ.natura naturãs:⁊ natura naturata:⁊na
tura ꝓpꝛia. Natura naturãs.ſ.deꝰ:cuiꝰ vt canit
eccłia:ꝓpꝛiũ eſt miſeri ſꝑ ⁊ ꝑcere.vñ millies offẽ
. ſus ⁊ blaſphematꝰ ſemꝑ eſt indulgere paratꝰ.
Eʒech̊.xviij. Itẽ natura naturata.nã maxima
vniõe ac ↄcoꝛdia vigẽt oĩa elemẽta: om̃eſqʒ celi
⁊ ſgeli.vñ Boeciꝰ inqͥt.O felix hoim genꝰ ſi no
ſtros aios amoꝛ quo celũ regit᷑ regat ⁊c. Natu
ra q̊ʒ irrõnaliũ aĩaliũ idẽ facit.De q̃ Aug.xix.de
ciui.dei.c.xij.ait. Ipe em̃ ſeuiſſime fere genus p
pꝛiũ q̃dã pace cuſtodiunt:coeũdo:gignẽdo:pa
riẽdo:fetꝰ fouẽdo atq; nutriẽdo:cũ ſint plerũ q;
inſatiabiles ⁊ ſaluatice:vt leones vulpes aqui⸗

le noctue:⁊ ſiles.Que etiã tigris non fulijs ſuis

mitis imurmurat ⁊ pacata feritate blandicur.
Quis miluꝰ qᷓ;tũlibet ſolitariꝰrapinis circũuo
lat:non ↄiugiũ copulat:nidũ ↄgerit:oua fouet
pullos alit:⁊ q̃ſi cũ ſua mr̃efamiũlias ſocietatem
domeſticã quãta põt pace ↄſeruat. Quãto ma⸗
gis hõ fert᷑ qͥdãmõ nature ſue legibo ad ineun⸗

dã ſocietatẽ pacẽq; cũ oĩbo qᷓ;tũ in ipᷣo eſt oibꝰ

obtinẽdã.hec ille. idemꝰ q̊ͥʒ volucres celi ⁊ pi
ſces maris:⁊ oĩa eiuſdẽ generis aĩalia ad paſtũ
ſił pacifice currẽtia:nec ſe int᷑ficere vel inuicẽ of⸗
fendere vt hoĩes faciũt.qͥ nimo ſi aliqñ inuicẽ ir
ritent᷑.vt equi:aues:galline:paſſeres:grues: et
cũcte alie beſtie:tñ ſtatim depoſita ira ad paſtũ
cõcoꝛdit᷑ ꝓperãt ac pacifice ſiꝭł habitãt.Solꝰ aũt
hõ oĩbus beſtijs crudelioꝛ ad pacẽ redire recu
ſat. Et iõ ðꝛ Job.xij. Interroga iumẽta ⁊ doce⸗
bũtte:volatilia celi ⁊ indicab ũt tibi::⁊narrabũt

piſces mar. Itẽad h̊ nos inducit natura ꝓpꝛia

ſq ſilitudo acↄfoꝛmitas eiuſdẽ generatiois d

ad vnũ pᷣmũ parẽtẽ:eiuſdẽq; fidei ⁊ baptiſmi:⁊

eiuſdẽ redẽptiõis.Oꝛ eodẽ pcio oẽs redẽpti ſu/

mus.ſ.pcioſò ſanguie ieſu xpᷣi.vt ðꝛ.j. Petri.j.
⁊ ad Ephe.vj.vñ ailt Johes Apoc.j.pᷣe dilexit

nos ⁊ lauit nos a pctis nr̃is in ſanguine ſuo.
Quare g̊ hoies nõ diligamꝰ quos xpᷣus tantũ
Dilexit:q ait Joh.xiij. Diligite iuicẽ ſicut ego di⸗
lexivos.Dilexit aũt ipᷣe nõ ſolũ amicos ſʒ etiam

iimicos ꝓ qͥbo moꝛtuꝰ eſt.vt ðꝛ ad Ro.v. Cũ g

nos dicamur rpᷣiani a xpᷣo: qꝛ eiꝰ vitã debemꝰ

imitaric.vnico.S.qꝛ vo.vſi.a xpᷣo.de ſacra vnc.
7 ponit Aug.in li.de doctri.xpᷣiana.dicẽs ꝙ ille
nomẽ xpᷣiani fruſtra ſoꝛtit᷑ qͥ xpᷣm mime imitat᷑.

Jõ elꝰ exẽplo debemꝰ iimicis idulgere ⁊ cũ eis

ad pacẽvenire ⁊ nõ indurati ſtare.ſicut q̃ͥdã mu

lier de ꝑtibo hiſpanie ꝗᷓ in. iꝗ . ſepulchy dñlcua

cũ multis viſitauit.offenſa aũc a qͥdã adoleſci⸗
te leuit᷑ nũq; ei ꝑcerevoluit:lʒ ſepiꝰ veniã petcierit

Un alijs ꝑegrinis cõionẽ accipiẽtibo ipᷣa vetula

idurata a demõe arrepta fuit ac ſe in ciſternam
quaãdã pᷣcipitauit ⁊ occidit:⁊ diabołꝰ eiꝰ aiaʒ q̃
cere noluerat ad ĩfernales penas depoꝛtauit.
Ecuũdo nos iducũt ad pacẽ exepla A
ſſctõꝝ ⁊ ꝓboꝛũ viroꝝ.⁊ pᷣmo exẽplũ ipᷣiꝰ
ſcti ſctõꝝ ieſu xpᷣi. de quo ait Paulꝰ ad

Ephe.v. Eſtote inuicẽ benigni ⁊ miſicoꝛdes do
nates inuicẽ ſicut ⁊ xpᷣus.Cuiꝰexẽplũ imitabat
btũs Bernardꝰ ſociꝰ pᷣmꝰ ſci Frãciſci qͥ nunqᷓ;

ab aliq̊ offendebat᷑ qͥn qplioꝛi duectiõe eũ ama
re conaret᷑. Tripłr aũt nob dedit exẽplũ pacis.
Pꝛimo naſcẽdo:qꝛ naſci voluit qñ totꝰ mũdꝰ
erat in paceiq̃ durauit duodecim annis tẽpoꝛe
Octauiani imꝑatoꝛis.vt refert Inno tertius.
Scðo viuẽdo.vnde in.c.tu bonꝰ.xxiij.q.iiij.ait

Aug. Tu bonꝰ tolera malũ.Nõ⁊ xpᷣus cũ ſeiret

iuda furẽ eẽ tolerauit eũ ⁊ ad pᷣdicãdũ miſit: ei/
qʒ cũ alijs euchariſtiã dedit.⁊ in.c.qͥd &̊.idẽ ðt.

Quid g̊ voluit dñs nj ieſus xpᷣs frẽs chariſſi⸗

mi admonere eccłiaʒ ſuã qñvnũ ꝑditũ int᷑ duo
decim hf̃e voluit niſi vt malos toleremꝰ:ne xpᷣi
coꝛpꝰ diuidamꝰ.Tertio dedit exẽplũ pad mo⸗
riẽdo. Intuere igit᷑ ronalis aia dñm ieſum xpᷣʒ
in cruce pendẽtẽ:⁊ in eo tria ↄſidera q̃ etiã lapi⸗
des mouerẽt.ſ.affectũ coꝛdis: vᷣbũ oꝛis: ⁊ actũ
oꝑis.Pꝛimo ↄtẽplare affectũ coꝛdis. Tãta em̃
flãma dilectiõis ardebat vt ſe voluntarie etiã ꝓ
iimicis moꝛti tradiderit:lʒ ſciret młtos ꝓpt᷑ eoꝝ
culpã fructũ ſue paſſiõis nõ habituros.vñ Jo

hãnis.xij.ait.Nemo tollit aiam meã ſʒ ego po⸗

no eã.ſ.ꝓ amicis ⁊ iimicis. Scðo ↄſidera vbũ
oꝛis.ſ.ꝙ rogauit patrẽ vt ꝑceret crucifixoꝛibus
ſuis Lu.xxiij.di. Pater ignoſce illis qꝛ neſciũt
qͥd faciũt.O vᷣbũ dulciſſumũ:ovorx ſuauiſſima
o pietatis inextimabile opꝰ:o exẽplar pᷣfulgidũ
oĩmode charitatꝭ.De ͥ Berñ.ſup Cañn. ait. Fla

gellis ceſus:ſpinis coꝛonatꝰ. clauisↄfoſſus.pa
tibulo affixus.obpꝛobꝛijs ſaturatꝰ. oĩim tamẽe

Germo

doloꝛũ imemo: inqᷣt. pater ignoſce:pater aman
tiſſime:pater ð ſideratiſſime.a pat᷑no noie amo

roſus filiꝰ cepit ⁊ ſuo blãdiẽs genitoꝛi tali filio

nihil debere negari cõcludit.Deſiiq; efficaciſſi⸗
me petit dicẽs. Ignoſce:nec ait.examina: cõſide
ra:ſed ignoſce:vt nos doceat om̃s iiurias obli
uioni tradere ⁊ toto coꝛde ac pleno oꝛe atq; effi

caci ogꝑe indulgere. Inſuꝑ ondẽs cõpaſſiõʒ ſuꝑ

crucifigẽtes ait⁊ addit.qꝛ neſciũt qͥd faciunt.qꝛ
ſcʒ ignoꝛãt dei bñficia erga ſe ⁊ penã quã ex hoc

incurrũt:ac glłiam quã ꝑdũt.hecille. Tertio cõ

tẽplare actũ oꝑis:qꝛ oĩs acꝰ xpᷣi pendẽtis ĩ cru
ce clamat pietatẽ ⁊ miſᷣicoꝛdia.Caput em̃ habʒ
indinatũ ad oſculãdũ:manꝰ ꝑfoꝛatas ⁊ exten⸗
ſas ad largiẽdũ:latꝰ aꝑtũ ad amãdũ:pedes cõ
fixos ad tecũ cõmoꝛãdũ:totũ coꝛpꝰ extẽſum ad
ſe largiẽdũ.vt ⁊ tu diſcas iiurias remittere eius
amoꝛe qᷣ ꝓ te tãta dignatꝰ eſt ꝑferre. Quis ̊ tã
crudelis eſtvt nolit imicis ſuis ꝑcere.o ẽs ergo
pꝛeſtẽt inimics veniã:ſᷣm ↄſiliũ Chꝛyſ.dicẽtis.
Lu iniuriatꝰ debes iiuriãtẽ diligere: ⁊ eiꝰ ami⸗
ciciã q̃rere vt duplicẽ coꝛonã cõſeq̃ris.ſ.qꝛ iniu
nã paſſus es ⁊ idulſiſti:⁊ qꝛ pꝛioꝛ rogaſti. B
Ulltoꝛũ q̊ʒ exẽpla ꝓboꝛũ viroꝛũ ac mulie
m rum ad idẽ nos inuitant.MNã in ciuitate
Ervrugubij cũ qͥdã iterfeciſſet filiũ cuiuſdã
vidue:tãdẽ adductꝰeſt ille homicida nudꝰcoꝛã
ipᷣa vidua. Quevidẽs illũ cecidit pᷣ doloꝛe:ſʒ pꝰ
modũ ad ſe reuerſa oſculata ẽ manũ eiꝰ ⁊ amo
re dei ei peꝑcit. In quadã q̊ͥʒ ciuitate italie ru⸗
ſticus cuiuſdã medici nolens ei ſoluere debitũ
fictũ cũ ab eo reqᷣreret᷑ ad ſolutõʒ:ex indignatõe
incidit eiꝰ vites ⁊ vniuerſa blada vaſtauit.pt᷑
qð dictꝰ medicꝰ q̃ttuoꝛ filios ſuos advillã mi⸗
ſit vt tãto malo melioꝛi modo quo poſſent ꝓui
derẽt.At ille ruſticꝰ nocte ſequẽti eos iugulauit
⁊ occidit.Deiñ ad ciuitatẽ ꝓperãs ⁊ clam domũ
medici ingrediẽs infantẽ qͥ eidẽ medico ſolꝰ re/⸗
manſerat cũ eodẽ gladio int̃emit. Landẽ dictꝰ
ruſticꝰ cõpunctꝰ de tãto ſcelere ꝑ intceſſiõeʒ bti
fratris Jacobi de marchia oꝛdis nr̃i indulgen

tiam ab ipᷣo medico ⁊ vxoꝛe eiꝰ obtinuit. Na pᷣ⸗

dicãte ipᷣo btõ fratre pñte dicto medico:qͥ nigrꝭ
veſtibo indutꝰ barbã habebat lõgã vſq; ad cin⸗
gulũ:venit dictꝰ ruſticꝰ coꝛã toto ꝓplo licẽtia tñ
ſecure veniendi pꝛiꝰ obtẽta a rectoꝛibo ciuitatis
habebatq; choꝛdã ad collũ ⁊ illũ gladiũ in ma

nu quo filios ipᷣiꝰ medici inffecerat:ac genufle

xus añ illũ ⁊ vxoꝛẽ eiꝰ dixit. Ego ſum ille pꝛodi

toꝛ qͥ cuʒ iſto gladio occidi filios vrõs:accipite

eũ ⁊ in ꝑectus meũ trãffigite:vł me vt merui cũ
choꝛdcł hac ꝑ gulam ſuſpẽdi facite:ꝙ ſi vos me
vindicare nõ vultis rogo vt amoꝛe dei mihi in
dulgere dignemiĩ:volo em̃ ſꝑ eſſe ſeruus vr. Ad
hec aũt vᷣ̈ba illi in terrã ex doloꝛe coꝛruer̃t ama⸗
ras lachꝛymas effundentes:lachꝛymãte etiam

pꝛe cõpaſſiõe quaſi toto ꝓpło: tandẽ reſumptis
viribo ipᷣm ruſticum amplexãtes dixerũt. Nos

XXXIIII

amoꝛe dñi ni ieſu xpᷣi tibi ex coꝛde indulgemꝰ

teq; in filiũ nrm recipimꝰ ⁊ adoptamus. Et ſic
eum ſemꝑ vt dilectiſſimũ filium tenuerunt:ille

v̈ fideliſſimꝰ atq; obſequentiſſimꝰ fiuꝰſꝑ fuit
atq; eis vſq; ad illoꝛũ moꝛtẽ inceſſanter deſerui
uit.O charitas grandis:o pietas maxia:o indi
cibiule meritũ taliũ iiurias remictẽtiũ: ⁊ pacẽ cũ
inimicis faciẽtiũ. Lales ſunt imitandi:⁊ pꝛſus
repꝛo bãdi qͥ nolũt indulgere ⁊ ſeruare illud qð
hoꝛtat᷑ deꝰ dicẽs Leuit᷑. xix. Nõ queres vltionẽ:
nec mẽoꝛ eris iniurie ciuiũ tuoꝝ.qð quidẽ ob⸗

ſeruabãt ſcti patres veteris teſtamẽti. Nã ſctũs

Joſeph frẽs ſuos qͥ eũ vendiderãt ⁊ ꝓdiderant
benigne ſu ſcepit ⁊ eis indulſit.Uide hyſtoꝛiam
BGBeñ.xliij.xliiij.xlv.⁊.xlvj.Siłiter Jacob indul/
ſic Eſau eum ꝑſequẽti.Dauid Sauli.Daniel il
lis qui eũ in lacũ leonũ miſerãt:⁊ multi alij q̃s
bꝛeuitatis cauſa omitto. Noui q̊q; teſtamẽetivi
ri pᷣdari idẽ fecerũt.vt Petrꝰ qͥ de crucifixoꝛibꝰ
ſuis nullã q̃ſiuit vindictã. nec ſiliter Andreas
frater eiꝰ:nec Paulus decapitatꝰ: Laurẽtiuſq;
aſſatꝰ de occiſoꝛibo ſuis:qͥn potiꝰ ꝓ.eis rogaue
runt:ſicut ⁊ Stephanꝰ lapidatꝰ: de quo dicit
Act.vij.ꝙ poſitis genibo clamauitvoce magna
dicẽs.ODñe ieſu xpᷣe dimitte illis hoc peœm̃ quia
neſciũt qͥd faciũt. In ciuitate q̊q; Floꝛẽtina cũ
quidã ciuis occidiſſet aliũ ciuẽ:frater occiſi qͥti

die qre bat illũ intficere.Quadã aũt dieveneris

ſctĩ ißm homicidã ſolũ ⁊ inermẽ extra vrbẽ iue
nit cũ ipᷣe eſſet multoꝛũ ſocioꝛũ armatoꝝ comi
tiua ſociatꝰ:at ille eũ videns ↄ ſe euaginato gla
dio veniẽtẽ ad terrã ſe ꝓſtrauit ⁊ genuflexus ro
gauit vt amore ieſu xpᷣi ⁊ paſſiõis eiꝰ ipᷣi indul
geret. Ille vo ad clemẽtiã ↄuerſꝰ ei peꝑcit amo⸗
re ipᷣiꝰ dni ⁊ illũ loco fratris ſui accepit: atq; ad
bꝛachiũ ipᷣm appᷣhendẽs ad ſcti Ameniati eccle
ſiam ibi vicinã acceſſit. Mirabile dictu: crucifi
xus in cruce lignea ibi exiſtẽs adueniẽte eo qui
amoꝛe ſuo peꝑcerat ũimico ſtatim ſe indinauit
eiq; reuerẽtiã fecit:⁊ ſic vſq; in hodiernã diẽ per/
mãſit:⁊ ego eũ ocłis ꝓpꝛijs aſpexi. In apꝛutio
qͥ̊ʒ in ciuitate Zheatina cũ occiſus eſſet qͥdã ci⸗
uis:ſoꝛoꝛ eiꝰ intfectoꝛẽ fratris occidi facere con

rinue qrebat:tandẽ exhoꝛtatiõe beati fratris Jõ

hãnis de Capiſtrano oꝛdinis nf̃i ad pacẽ indu
cca ꝑrexit ad illũ occiſoꝛẽ:⁊ manꝰilliꝰ oſculari ce

pit:ac lachꝛymoſis ſingultibo dicere. Iſte ſüt il⸗

le manꝰ que fratrẽ meũ crudeliter int᷑fecerũt:ſʒ

ego illis parco amoꝛe illarũ manuũ que ꝓp me

crudeliter crucifixe fuerũt. Mirabile dictu:ſta⸗

tim de manibo ipᷣius mulieris tantꝰ odoꝛ ſua⸗

uiſſimꝰ erupit vt om̃s aſtãtes mirarent᷑. ⁊ non
tm̃ tunc ſed quotiẽs de illa remiſſiõe iniuriarũ
gaudebat totiens odoꝛ renouabat᷑: ⁊ odoꝛare
volẽtibo pꝛe ſtupoꝛe patebat diuinũ opus.Ecõ
tra vᷣo in quodã caſtro aquilano cum quidaʒ
pacẽ facere nollet cũ ſimico:ſedtamẽ quotidie
moꝛe ſolito ad miſſam accederet qͥndeciʒ dieb⸗

Pbenodi
nlanihat
ſotn hokta nig
lon. uapꝛop
atüenghu⸗
pidubol
inhoftia
gogene

vhintren

rura
Nrdiahanann
nachiifucher⸗
ijcnoi
fnritghevtn

glm hoge

.
Carepokole

lumintnnn
(EtCNtorint

Geictideod
irbifge⸗
Cäncmicson
itürtüri
Immmedinn
Grmmmtptir
ſſedepolärar;
Gooitdeb
Altietit Ceng⸗
ſctvoaaſs
Hürhor wolis
ſſetſtni feerd

yhiſcrooſſonua

Cmiindblalͤni
Nſenöiimicäsd
Gageſtbaſczen
NtQyo/fortan

cMäeſecunſun

icio uginqn
Mzcos inſorg
clsarens con
Gobeaunimoꝛao
Cedonnektico
Uelimingale
Vohmniſaraen
Plilloniſre te
loumetinon
gioſnaenvdegs
Dnnend Uſtorir
Uſnenennit

Wol ticdilt

rtbanneſu
ieſi k
nittgtiſocb
Wihollitent
ſeonteunn
ſoleiillifen
blofuenreit
epacgeunnt
afficor

I

hikntlen⸗
ed
ſn ri
imrdin
nenninddl
nnütnid
Mundlrgns
tnuantluts
dumns one⸗
od/
Kanmdr ſſcis
rittgde
Dichtnin
len arti
14Snldri
wicgtein
Neünc

urflrden
er de

o sſen

gid Nwdn
umann
lisboei un

eq frini
ACaf dal
Ci ait diencen
mi aum mwiu

nüannato,

Sſecagnang
nu gennſann
ſtiis co inn
en agqnuum
ſuiganrunel
ſcinaad
nbenmni
is 0nar

ſatnddine

nbocimnidin
Ayen Tunun
ntuo egid
daN.CRGW

ebenfums *

nnad aandr
Npilb lgn
dian rſi
gle
Gitm intfum),
munni l / ſ
Drri.

Zimn unſ
Gmmmim

Foliũ

qbo in tali odio ⁊ aĩio vindicte ꝑmãſit q̃tidie in
miſſa videbat i manibo ſacerdo celebꝛãtis miſ
ſam boſtiã nigerrimã ⁊ in ea ſcoꝛpionẽ hoꝛribi

lem. Quapꝛopt᷑ cognoſcẽs ꝙ ꝓpter odiũ ⁊ diſ⸗

coꝛdiã erat huatus gr̃a dei? luie aĩe:⁊ ꝙ eratinn
ptãte diaboli ſtatim cũ iimico pacẽ fecit:?⁊ dieſe
qnti hoſtiã albiſſimã ⁊ pulcerrimã vidit ⁊ gau

dio plenꝰ ac ↄſolatiſſimꝰ remãſit.⁊ ᷣ vni fratri
nr̃o ipſemet retulit. In q̃dã etiã alia villa aqͥla⸗
na cũ ex parẽtibo inuicẽ inſurgẽtibo młtiplex ho
micidiũ factũ eẽt:p pace tãdẽ pꝛacticatũ eſt per
vnũ pᷣdicatoꝛẽ.Cuũq; poſt multa pax int᷑ duos

fieret in ↄſpectu imaginis vᷣginis marie dixit il

le pdicatoꝛ. Rogo te dulciſſima vᷣgo maria: vt
ille qͥ ᷣmo ↄtrauenerit huic paci ſuſpẽdat᷑. Mi⸗
rãdũ certe:poſt aliq̊s ãnos cepit iteꝝ alter eoꝝ
peioꝛa pꝛioꝛibo machinari.vñ diuia iuſticia fa⸗
ciẽte captꝰ eſt ac in terra ula ſuſpẽſus:vt intelli⸗
gãt oẽs qᷓ;tũ deo diſpliceat non obſeruare pacẽ
quã deꝰ ⁊ btã vᷣgo ⁊ ãgeli tãtũ amãt. Tegitur
etiã in cronicis oꝛdinis nr̃i: cũ int᷑ regẽ maro
chioꝛũ ⁊ aliũ regẽ ſaraceno ꝝ bellũ crudele vᷣſa⸗

retur:tres ex fratribo nr̃is qͥ marochij moꝛabã⸗

tur deo inſpirãte pacẽ int᷑ eos tracare cogitaue
rũt.De volũtate ̊ regis marochioꝝ ⁊ alioꝛũ qͥ

cũ ipᷣo erãt datis ductoꝛibo ad alteriꝰreg pñtia

accedebãt.Verũ qꝛ multa occurrebãt ꝑicula in
via:qͥb acceſſus illoꝛũ ad regẽ impeditꝰ fuiſſet
⁊ ↄnter pax:volẽs deꝰ ꝓuidere ne bonũ pacis
ipediret᷑ ſtatiʒ fecit de vmbꝛoſis nemoꝛibo exire
leonẽ ferociſſimũ ac illis itinerãtibꝰ obuiare:q̊
territi nihil alið niſi ðuoꝛari expectabãt:leo aũt
vt ſe nõ ũmicũ ſʒ defenſoꝛẽ oñderet:auribo: cau

da:geſtibuſq; velut canis illis applaudere ce⸗

pit.Quo ↄfoꝛtati ſigno crucis ſe muniẽtes illũ
pᷣcedẽtẽ ſecuti ſunt.Pꝛocedentibo &̊ illis ecce ex
inſidijs vigĩtiqͥnq; pᷣdones ſaraceni ad pdam
ꝑati ↄ eos inſurgũt:q̊s vt leo vidit ferocitatẽ ex

acuẽs erectis comis illos accingit᷑t irruẽs in

eos bꝛeui moꝛa omẽs occidit. Libero g̊ acceſſu
leone domeſtico comitati tãdẽ poſt aliqͥs dies
ad ciuitatẽ regalẽ ꝑueniũt:⁊ videntes in ſubur
bijs paratã ſaracenoꝛũ militiã timuerũt vt ĩco⸗
gniti illo trãſire. Leo aũt ac ſi eẽt rõnis capaxyo
lens auferre timoꝛẽ fratꝝ ſtrepitu mario irru/

gliẽs ſaracenos eqͥs ita ꝑterruit vt fract funibꝰ

hincinð aufugerẽt:nec minꝰ ipᷣi ſaraceni leoni⸗
na feritate timiditerga dederũt.Et ſic frẽs ĩtrã⸗

tes ad regẽ ab illo vt mos eſt ſicut ãbaſiatoꝛes

ſunt benigne ſuſcepti.leo ãt extra ciuitatẽ remã⸗

ſit.Cũ &̊ ipᷣis fratrib ð necarijs puideret᷑ roga⸗

uerũt vt etiã ſocio ſuo leoniꝓuiſio daret᷑: narrã

tes q;to illis fuerit in ꝑiculis auxilio.Qð ĩtelli⸗
gęẽs rex.vᷣę ait nõ põt eẽ ꝙ vos nõ ſitis ſcĩ hoĩes

qᷣ bo ſic aialia ferocia ſubdunt᷑ ⁊ ſeruiũt:vñ ego

volo facere qͥcqͥd vultis.Et ro gãtibo illis vt fa⸗
ceret paceʒ cum rege marochioꝝ:ñdit. Amoꝛe
dei ⁊ vri id qð nũcuſq; facere nolui nũcfactum

*

poꝛtare.parcẽtẽ i

ſit. Er ſie cebꝛata pace ſolẽnicer ĩcer eos : Puacꝰ

eſt hũanꝰ ſanguis effundẽdꝰ. In quo miracło
oñdit deꝰ ꝙ ipe eſt auccoꝛ pacis ⁊ amatoꝛ. C¶
DODOD pacæèetiã faciẽdã ⁊ ad remittẽdas ĩiu⸗
a rias iducimur exẽplo Theodoſij imꝑa⸗
toꝛis. de q̊ refert diuꝰ Amb.i li.de obitu

ſfpᷣius.ꝙ bñficiũ putabat ſe accepiſſe cũ rogaret᷑
ignoſcere. Refert q̊ʒ Lucanꝰ poeta ꝙꝙ cũ qᷣdã ce

ſari ſe opponeret ipoꝛtune:ille ait.Dignũ te ceſa
ris ira nullꝰ honoꝛ faciet.? Seneca ĩ li.iij.ð ira
narrat de Philippo rege macedonũ ꝙ cũvenii
ſent ad eũ legati athenieſiũ audita eoꝝ legatiõe
dixit.Quid poſſũ qð gratũ ſit atheniẽſibꝰʒ Unꝰ
aũt ũloꝛũ rñdit.Te ſuſpẽdere.ſ.eẽt eis gratum.
Circũſtates aũt idignati volebãt eũ interficere.
Rerx ãt iuſſit eũ dimitti ĩcolumẽ ⁊ ſanũ. Ueſpa
ſianꝰetiã imꝑatoꝛ ſic narrat hyſtoꝛia romanoꝝ
iiuriaꝝ imemoꝛ factꝰ nũqᷓ; ̊ aliquẽ ſimicũ fecit
vindictã.Nã ⁊ vitelli ĩimici ſui qͥ eũ in imꝑiopᷣ⸗
ceſſerat ⁊ oẽz domũ eiꝰ incẽdio ⁊ moꝛti tradide
rat filiaʒ q̃ ex illo ſugerat alce maritauit ãpleq;
dotauit. Picatꝰ q̊ʒ phᷣus vt ait Laertiꝰæcũ qͥdõ

filiũ ſuũ int᷑feciſſet:homicidã illũ ad ipᷣm miſſũ

ligatũ abſoluit dicẽs idulgẽtiã eẽ ſupplicio po
tioꝛẽ.Et idẽ etiã Pitaco anq;ᷓ pncipatũ mitele⸗
nẽſiũ obtĩeret qͥ dã Alceꝰ noie amaritudie odij
magnã ꝑſecutionẽ fecit:ſʒ ipᷣe Pitacꝰ pneipatũ
adeptꝰ Alceũ pauẽtẽ accerſiuit ⁊ dixit. ibi ꝓ
vindicta tibiq; ꝓ pena ſufficiat ꝙ auxilij vel fu
ge deficiẽte pᷣſidio poſſes nũc iiuriarũ pᷣmia re-/
git᷑ iiuſte ꝑſequi deſine quẽ iu⸗
ſte pati vales vltoꝛẽ. O
a O pdicta etiãofirmãda młtas adducere
poſſumꝰ autouitates:maxĩe legũ huma

narũ:phᷣoꝝ moꝛaliũ:⁊poetaꝝ gentiliũ.Et pᷣmo

autoꝛitates hũanarũ legũ.na in.l.j. C. de bis qͥ.
vt indi.ðꝛ.Nõ em̃ bone fidei poſſeſſoꝛes ſũt qͥ

ſciẽter debitũ pietatis officiũ amiſer᷑̃t.⁊ in.l.fi.

de dona. ðꝛ. ꝙ iſtabile eſt regnũ qð nõ cemẽtia

firmat.Qõð dictũ ponit etiã Gualteriꝰ poeta li.j

ſui oꝑis.⁊ in.l.manicheos.C. de here.ait imꝑa⸗

toꝛ.Delictiveniã petẽtibb damꝰ.Autoꝛitates q̊ʒ
phoꝛũ ad h̊ ſunt płes.vñ Sene.in li.de clemẽ⸗
tia inqͥt. Clemẽtia alieno ſanguini tãqᷓ; ſuo ꝑcit
Nephas cem̃ hoi eſt nõ eſſe hoĩem:nã hũanitas
vetat aduerſus ſocios eẽ ſuperbũ.⁊ Tulliꝰ ĩ.ij.
rheto.veterꝭ ðt. His qͥ impudẽter leſerũt igno⸗
ſci ↄuenit.Et in oꝛõeꝓ qͥnto lugurio ait. Hoĩies

ad deos nulla re piꝰaccedũt q; ſalutẽ hoĩbus

dãdo.Et idẽ ðᷣt Terẽtiꝰ in adelphis. Inqͥt q̊q;
idẽ Zulliꝰ in.j.de offi. Nihil laudabilius:nihil
magno viro ⁊ pᷣdlaro digniꝰplacabilitałe ac cle
mẽtia.Et Pithagoꝛas phᷣus dixit. Fugã da eſt
a ciuiba ſeditio:a domo diſcoꝛdia:⁊ a cũctis re⸗
bus intẽperãtia.Et iterũ.Gloꝛioſa laus ẽ igno
ſcere:maxime vbi copia potuit abũdare vidicte
Et ſixtꝰ pithagoꝛicꝰ ait.Snĩaʒ qͥ miicoꝛdiãve
tat nõ ſolũ tenere ſʒ etiõ audire recuſat.?⁊ Quin⸗

—

tuianꝰ declamatiõe.viij.inqͥt. Hec eſt celeberri/

ma virtꝰ:hec animi ſuſapieda moderatio:vin⸗
cere irã:⁊ int᷑ ſimultates q̊ʒ meminiſſe hoĩs. Et

Sochꝛates dixit. Si pacẽ vis belli mẽtionẽ ne
fecerꝭ.Ad poetas etiãveniẽtes adducere poſſu⸗

mus vlcra ſuꝑius allegata illð Ouidij in.ij.de
triſti. Si q̃tiẽs peccãt hoĩes ſua fulmia mittat
Jupit᷑:exiguo tẽpoꝛe nullus erit
Qui etiã in eodẽ lib.ait.
His pꝛecoꝛ exẽplis regũ mitiſſime ceſar
Fiat ab ingenio mollioꝛ vnda tuo
Sinil peccaſſem:tu qͥd cõcedere poſſes
Materiã venie ſoꝛs tibi nr̃a dedit
Et in.iij.de arte amãdi etiã canit.
Candida pax hoĩes:trux decet ira feras.
Et in.ij.eiuſdẽ oꝑis dicit.
Dextera pᷣcipue rapit indulgẽtia mẽtes
Aſperitas odiũ ſeuaq; verba mouet.
Et Eſopꝰ ait. Uineere poſſe decet:vincere crimẽ
habet.⁊ Claudianꝰ canit. =ð
Sic pius in pᷣmis:nã cũ vincamur in omni
Munere:ſola deos equeat demẽtia nobis.
Pꝛoſper in li.epygrã.dicit. L

Moꝛib in cũctis pulchꝛa eſt cõcoꝛdia pacis

Spernũtur mũdi pꝛelia pace dei.

Et Pꝛudẽtiꝰpoeta in li.de ſicomachia canit.

Meritoꝛũ dlauſula pax eſt.
Nõ inflata tumet nõ inuidet emula fratri
Om̃ia ꝑpetit᷑ patiẽs atq; oĩa credit.
Nunqᷓ; leſa dolet cũcta offendicula donat
Occaſum lucis venia pᷣcurrere geſtit. W

Atiõibo q̊ʒ ad pacẽ faciẽdã ⁊ ad remittẽ⸗

r das iĩiiurias ĩducimur.Et pᷣmo rõnena

turali. Ipᷣa em̃ natura nos ad h̊ iducit
q̃druplicit᷑.ſ.ꝓpter naturale pᷣceptũ:naturale de
ſideriũ:naturale exẽplũ:ac naturale iudicium.
O vtinã oẽs adeſſẽt qͥ ſiurias retinẽt malefacti
in moꝛtẽ ⁊ diligẽter audirẽt vᷣba ſpũſſcti:credo

eĩ ꝙ crudelitatẽ ac feritatẽ ſuã deponerẽt.Quid

dicis tu qͥ nõ vis remittere iniurias: ecce ꝙ lex
nature:ius ⁊ rõ te cogit:te artat:teq; oĩno cõpel
lit ad ignoſcẽdũ.Sʒ quõ h̊ ꝓpbamꝰaudite.Lex
nature eſt Tobie.iiij.ſcpta:q̃ etiã hr̃ in.c.hũanũ
gen?ꝰ. j.di.⁊.lxxiiij.di.c.qrũdã.⁊.ij.q.vj.c.decreto
7 de maio.⁊ obe.c.dilecti.⁊.xxij.q.j.c.ſuꝑ oĩa.di
cens.qð nõ vultis vobis fieri alteri nolite facere
⁊ ecõtrario:q̃cũq; vultis vt faciãt vobis hoĩes
hec ⁊ vos facite illis.vt h Mat.vij. Hoc autẽ
lex nature docet ſuadet ⁊ pᷣcipit:⁊ q̃re nõ vult vt
alteri facias qð tibi ab alio ñ velles fieri:niſi qꝛ
h eẽt charitatẽ:ↄtra hũanitatẽ:atq; ↄ oẽm pie
tatẽ.Cr ̊ o dilectiſſimi nõ remittitis ſiurias a
ꝓvimis vobis factas cũ optetis iiurias ꝑ vos
alijs irrogatas vobis remitti.Ecce ergo ꝙ ĩiu⸗
riam remittere nolẽtes facitis cõtra pᷣceptũ leg
naturalis.
Liud q̊q; eſt pᷣceptũ naturale vt ab aliq̊
extoꝛq̃re nõ velimꝰ qð nobis pᷣſtare nõ

XXXIII

põt.qꝛ ad ĩpoſſi ibile nemo eſt obligatꝰ. l. ĩpoſſiu⸗

biliũ.ff. de re.iu.⁊.cnemo.eo.ti.li.vj. Cũ q ipoſ⸗
ſibile ſit ĩiuriã illatã non fuiſſe Nions doesinni⸗
qð eſt ipoſſibile. Uis aũt qð ẽ ipoſſibile qñ nõ
vis iiuriã remitcere:qꝛ bᷣ eſt velle ꝙ nũq; fuerit
facca:qð nõ põt deꝰ facere.ſ.ꝙ illð qð ſemel eſt
acrũ nõ ſit factũ.vt ait Hiero.i.c.cũ paulłꝰ.xxxij.

q.v. O igit᷑ mõſtꝝ inſolitũ:o inaudita nouitas
o cecitas tenebꝛoſa:hõ puluis ⁊ vᷣmis:ac in bee
ui futurꝰputredo ⁊ vᷣmis:hõ vilis creatura nõ
erubeſcit exigere qð ĩpoſſibile eſt pᷣſtari.O infe/
lix ⁊ miſer/homũtio q̃re expetis te vindicare de

iimicis tuis cũ deꝰ h̊ tibi ꝓhibuerit.non eſttua

vltio:ad te nõ ꝑtinet vindicta:ſed ad deũ qͥ ſibi
hãc ꝑticularit᷑ reuauit.vt hr ꝓuerb.xxv. Ecce S
ifelix creatura ꝙ dũ nõ vis remittere iiuriã ma

xime recognoſcẽti culpã ſuã agis impie ↄ natu

„ . — 9 .

r diuinã ſibi vſurpãdo ſuã ꝓpꝛietatẽ ac proga⸗

tius:⁊ ð naturã hũanã:qꝛ plus ab altero exigꝭ
qᷓ; illiꝰ natura pꝛeſtare ſufficit. Natura inſuper
ſemꝑ eligit qð meliꝰ eſt ac illud deſiderat.vt ait
Phbus.ij.de aĩa.⁊ nos hoꝛtat᷑ eligere de duob

malis illõ qð eſt minꝰ.iij. Lopic.Cũ q̊ ſumere
vindiccã nõ ſit melius qᷓ; remittere iniuriã imo

peſſima res:qꝛ addit᷑ malũ malo.Neq; enim ſi

interfectꝰ eſt pr̃ vel frater tuꝰtu intficiendo ipᷣm

homicidã poſſes illũ reſuſcitare:ſed alið petm̃
facis.ꝓpt᷑ cuiꝰ rei cõſideratiõʒ qͥdã vir ſapiẽs pe
percit illi qͥ filiũ ſuum occiderat. Jõ natura cla
mat ⁊ ðᷣt.Nolivindictã ſumere de ſimicis tuis.
qꝛ qð factũ eſt nõ põt ñ factũ eſſe:⁊ młtiplicare
incõueniẽs non eſt ſoluere.Cũ etiã pati iniuriã
ſiue ↄtumeliã aliquã ſit minꝰ malum tꝑale qᷓ;
facere vindiccã qð eſt pctm̃ moꝛtale.ſᷣm Tho.ij
ij.q.xxvij.⁊.q.cviij.⁊ Alex.ð ales in.iij.ꝑte ſũme
in tract᷑.de pᷣceptis legis euãgelice.in ſpeciali ꝓ⸗
fecto natura clamat dicẽs. Parce ĩimicis tuis:
⁊ ignoſce tibi iniuriãtib:⁊ noli te vlciſci ne de⸗
teriꝰ malũ incurras. B

ſ Ecũdo hoc idẽ dictat naturale deſideriũ

ſq; pacis ⁊ qͥetis. Ut em̃ ðᷣt Phs in.j.de
celo ⁊ mũdo.oĩs motꝰ eſt ad qᷣetẽ.Et vt ↄdudit
Aug.in.xix.de ciui.dei.⁊ -Tho.ij.ij.q.xxix.arti.ij.
nemo eſt qͥ nõ appetat qetẽ ⁊ pacẽ:⁊ ſicut nemo

eſt qͥ gaudere nolit:ita nullꝰẽqͥ pacẽ nolit.⁊ rõ ẽ
qꝛ vt ait Phus.viij.ethi.Natura ſꝑ fugit triſte

appetit aũt deleccabile:iĩmo vt ibidẽ hr: nullus
bene diſpoſitꝰ eligeret ſine amicis viuere:qꝛ ni⸗

hil pᷣcioſiꝰ:nihil dulciꝰ:nihil ſecuriꝰ: nihilq; io⸗
cũdiꝰ hr̃i põt in hac vita citra deũ fideli amico:

vt hr Ecci.vj. Hoc ̊ pᷣſuppoſito tunc ſic. Cum
appetis vindictã ⁊ odio babes eũ qͥ te offendit

coꝛ tuũ ꝑturbatũ eſt.qꝛ vt ðꝛ Eſa.lvij. Coꝛ im⸗
pij eſt q̃ſi mare feruẽs quod quieſcere nõ poteſt
Cum igit᷑ totũ ſit in motu⁊ cũ motiõevehemen
ti dubiũ non eſt ꝙ naturaliter appetit quietem

2 pacem.Cũ igitur pax ⁊ animi tranqᷣllitas nõ

poſſit baberi ab eo qui odium in coꝛde baber ⁊

.

Puctitidl
eluuton
torcincmn
Neinitahonn
nuszybono⸗
Ndli,
( e⸗
lumo
Klor forfn
ſirtntnnt
nli in
iionalude
iuie
lomagob
ſorobliſin
ſlrecigtoff

uſllnißrlan
idold iminor
n1adll

iegs onmmücn

fnngllspaul
(Garbon
uugislcgec

NNNNiCNI:
tehhidi⸗
Plethinanlte

ur ctenere he⸗
goñdis qy ſt⸗
ſdoiondignoſeen
ſat Onls don
ſcgrüchaeften
wüboisacpdlans
terinöctßmbois

WVo-Glt glce an

ſcr uſi gſein
r Et radbei
rſcſpieroſ
wabulifuroret
boereconan
mlorſſptinby
müqfuleicanen
niſtinontregn
irbelle o
geſineſpolan⸗
Dlnngriftiare
mdstu
Genazi
.leidt
ſnae Grginne
iß deamuth
ſckſfnrnin
ninini,
emſergilte,
umltsſend
edepennge

dduerenanttn

Naſtidi tſ,

Nioning
nemmngit
aginri
iein
Nusedini

dar ſninen
nd Ntne
micger een
Lce liginn
merme unäi

imaoſeyannl
wirhumon
r Aöan
Fdinrſgispe
u inaunnde

Ndeümicdsie .

chealal
Gcä mind
mam e;
wornlefnL
Ziasnigin
igtenful,
Prrints us⸗
Nolie Mane

tummnt MaNi
S

Crien Aud

Na.
utſitr hno
inni
mmſngtnit
bißinu
s roorN
lanuß,
Ni tmn
cen

m

—RNMNõ

appetitũ vindicte ßᷣm Aug.in quodã ſᷣmõe ad
bere.ſequit᷑ ꝙ natura q̃ͥ nos quottidie ad bonũ
inuitat et incitat:vt ait Boetiꝰin.iij.de cõſo.nõ
deſinit exhoꝛtari ⁊ inducere:vt iiuriam remitta/
mus:⁊ ꝓ bono pacis habẽdo cũ inimicis ad cõ

coꝛdiã veniamꝰatq; eis ꝑcamꝰ. H

t Exrcio ad hoc nos iducit naturale exem/
plum aialiũ irrationaliũ:q̃ vt ſupᷣ dictũ

eſt licet ſint fera ĩmitia vt leones:cigres ec lupi:
tñ vt ait Aug.in.xix.de ciui.dei. Pacata feritate

cohabitãt ſimul ⁊ ſi aliqñ cõpellete ſpũ cõgredi⸗
unt᷑:ilico mãſueſcunt ⁊ iiuriaꝝ oblita:illatã ſe⸗
ua aialia ſił pacifice viuũt ⁊ ad iuiceʒ aſſociant᷑.
Et milto magis b̊ agũt aialia manſueta.O igit᷑
hõ qͥ es nobiliſſimꝰoĩm creaturaꝝ vt ðꝛ in.l.lu/⸗
ſtiſſime.cũ glo.ff.de edili.edic. Qui oĩbo creatu⸗
ris ſublimioꝛ es:nunqͥd beſtijs peioꝛ effici vis.
Nũquid ĩmitioꝛ et crudelioꝛ illis eẽ deliberas.
Ecce em̃ ꝙ ſi ad illoꝝ exẽplũ nõ deponis furoꝛẽ
⁊ irã erga ꝓximũ tuũ qͥ te offẽdit:peioꝛ:imitioꝛ:

fferioꝛq; illis ꝓ culdubio exiſtis:qꝛ vt ait phᷣs ĩ

j. Poli. Sicut hõ vtẽs lege melioꝛ eſt oib aiali⸗
bus:ita carẽs lege eſt ðᷣterioꝛ.Qð cõfirmat Lac.
in.v.de ira dei.c.xij.di. Religiõe iuſticiaq; detra

cta:vł ad ſtulciciã pecudũ amiſſa rõne deuolui/

mur:vł ad imanitatẽ beluaꝝ:imo vᷣo amplius
Siquidẽ beſtie ſui generiſ aiantib ꝑcũt. Quid
g̊erit hoĩe truculẽtiꝰ.qͥd crudeliꝰ.qͥd imitius.ſi
dempto metu ſuꝑioꝛe vim legũ euadere potue⸗

rit:aut cõtẽnere.hec ille.Qui etiã in.vj.diui.iĩſti.

c.xviij.oñdẽs qᷓ; ſit a rõne alienũ:⁊ ab hũanita⸗
te hoĩs nõ ignoſcere:maxie recognoſcẽti culpaʒ
ſuã ait.Quid g̊ bono viro põt ẽe tã calamitoſuʒ
tãq; oriũ:qᷓ; ire frena laxare:q̃ illũ ñ mõ boni:ſr.

etia hois aꝓpellatiõe diſpoliat. Siqͥ dẽ noceri al

teri nõ eſt ſᷣm hois naturã.Nã ⁊ pecudes ſi lace
ſcas:aut calce aut coꝛnu repugnãt:⁊ ſerpentes
ac fere niſi ꝑſeq̃ris vt occidas negociũ nõ exhi⸗
bent.Et vt ad hoium exẽpla veniamꝰ. Imperiti
q̊ʒ ⁊ inſipiẽtes ſi qũ accipiũt iniurias:ceco ⁊ irre
uocabuli furoꝛe ducunt᷑:⁊ his qͥ ſibi nocẽt vicẽ
retribuere conant᷑.In q̊ igi᷑ ſapiẽs ⁊ bonꝰvir a
malis ⁊ iſipiẽtibo differt:niſi ꝙ habeat iuictã pa
tiẽtiã q̃ ſtulti carent.Niſi qꝛ regere ſe ac mitigare
penã ſuã nouit:quã illi qͥ vtute idigent ferre nõ
poſſũt.hec ille. Pudeat &ᷣ teo hõ qͥ nõ vis igno⸗

ſcere:rõne ſpoliari:brutis aſſimilari:ac diuinã
in te imaginẽ fedare:⁊ ab amenitate iocundiſſi⸗

me pacds tam feraliter ſeparari. J
q Uarto ad ignoſcendũ nos inducit natu
rale iudicium:ideſt ratio naturalis.Ut
em̃ ait Greg.in moꝛa.⁊ Nicolaus de lyra ſuper
Beñ.Deꝰcreauit hoĩem:⁊ ſi bi dedit coꝛpꝰvt aie
obediret ⁊ rõni.Qð cõfirmat ſctcũs Bona.in.ij.
di. xxxviij.ar.ij.q.ij.dicẽs.Sicut tota diſpoſitio
familie depẽdet ex cõſenſu pꝛiſfamilias ⁊ mr̃iſ⸗
familias:ſic tota diſpoſitio agendoꝝ in domo

gie dependet ex cõſenſu voluntatis et rõnis.hec

CCXCVII

ille.Oomꝰ aũt aie eſt coꝛpꝰ.ergo ⁊c̃. Et hocidẽ
tenet: PhG̊ᷣus.j.politi.dicẽs.Aia rõnalis in hoĩe
debet eſſe regẽs coꝛpꝰ vᷣo rectũ.bhec aũt eſt nobi
lioꝛ coꝛꝑe.xxviij.di.c.ſedulo.⁊ de maio.⁊ obe.c.

.

ſolite. . c.cũ infirmitas. de pe.⁊ re.ĩmo eſt pᷣſtã
tioꝛ oibꝰ celissdicẽte Ouiõ.in.iij. Hethamoꝛ.

Celo q; animꝰ pᷣſtãtioꝛ omi.Et ideo aima nobi

lioꝛ coꝛꝑe debet ipᷣi dñari:⁊ ad hoc eſt inſtituta
Fm theol.in.ij.ſen.⁊ ↄñter debet ipᷣi coꝛpoꝛiſiue
motibo carnalibo pᷣſidere:eaſq; refrenare ſi ſint

irrõnabiles.Et hinc eſt ꝙ appellat᷑ hõ aimal ra
tionale nõ ſenſuale vt bꝛuta aialia. Hoc aũt pᷣ⸗/
ſuppoſito tũc ſic. Unaq; ; res vtit᷑ actiõe ſibi ꝓ⸗
pꝛia:ſᷣm Phm.j.ßHMetha.⁊.iiij.Ethi.vñ cõmẽ⸗
tatoꝛ.ix.echa.ðt ꝙ vnumqͥdq; ſicutſe habet
ad entitatẽ ita ſe habet ad oꝑatiõʒ. vt ptzʒ in ſole
lucido relucẽte:in melle dulcoꝛãte:⁊ in igne ca⸗
lefaciẽte.Cũ igit᷑ hõ ſit aial rõnale debetvti rõne
in viuẽdo. Na oꝑatiões hoiĩs ſi rõne carẽt oꝑa⸗
tiões quidẽ hoĩs dici pñt ſed nõ hũane.vt dicit
btũs Tho.ſ.ij.q.j.art.ij.Cũ ergo rõ ſemꝑ depᷣce
tur ad optima.vt ait Phus.j.phiſi.caro vᷣo ecõ
trario.vt ait Paulꝰ ad Gal.v.concludit᷑ ꝙ hõ
debet repꝛobatis ſuggeſtiõibo carnis ⁊ ſenſua⸗
litatis ſequi inſtinctũ rõnis vt merito poſſit di
ci aĩal rõnale.qꝛ nomẽ dʒ eẽ ↄoñs rei.S.eſt⁊ alið.

inſti.de dõa.cũ ſilibb.Quid aũt ðt caro ⁊ ſenſua

litas qñ hõ offendit᷑:certe clamat⁊ dicit.Uindi
cta vindicta moꝛiat᷑ occidat᷑.volo ſit ei factũ qð
mihi fecit vel facere voluit: nũqᷓ; quieſcã donec
me vindicauero de hac iniuria. Quid aũt ðt rõ

⁊ ſpũs⁊ iudiciũ rectũ rõnis:pfecto nõ ceſſat cla

mare. Parce:parce:ignoſce indulge.Et q̃re.qꝛ
vt inqͥt Lactã.in.vj.diui.inſti.c.xviij. Nõ minꝰ
mali eſt iniuriã referre qᷓ; iferre. Clamat g̊ rõ cũ
PsS.Deſine ab ira ⁊ relinque furoꝛẽ.⁊ cũ Apło
ad Ephe.iiij.Sol nõ occidat ſuꝑ iracũdiã ve⸗
ſtrã.qꝛ ira huiꝰ ſecłi moꝛtẽ oꝑat᷑.ij.ad Choꝛ.vij.
Eñcũda ratio pncipalis ðᷣꝛ irremit/ R&
ſ ſiona bił.Nã illi qͥ nõ remittit iiuriã:ſʒ ĩ
inimicia ⁊ odio ꝑſeuerat cũ ꝓximo deꝰ
nõ remittit ſua pctã ⁊ offenſas q̃s in eũ cõmiſit
Et bᷣ eſt valde equũ.qꝛ qð quiſq; iuris in alteꝝ

ſtatuerit ipᷣe eodẽ vti debet ⁊ idẽ ſibi debet fieri

ff.qðᷣ qͥſq; iuris.ꝑ totũ.⁊.c.cũ oẽs.de cõſtit᷑. nñ
Cato ait.Patere legẽ quã tuipſe tuleris.Et iðo
ðᷣt imꝑatoꝛ in.l.impalis.C.de nup. Impialis
beniuolẽtie h̊ ꝓpꝛiũ eſſe iudieãtes vt in om̃i tꝑe
ſubiectoꝝ cõmoda tã ĩueſtigare qᷓ; eis mederip
curemꝰ.Nã ita credimꝰ dei beniuolẽtiã ⁊ circa
genꝰ hũanũ diuinã clemẽtiã qᷓ;tum nature nf̃e
poſſibile eſt imitari:qͥ qᷣtidianis hoĩm pctis di
gnat᷑ ignoſcere ⁊ pniam ſuſciꝑe nrãm:⁊ ad me/
lioꝛẽ ſtatũ eã deducere.qð ſi circa nr̃o ſudiectos
impio facere differamꝰnulla venia digni eſſe iu

dicabimur.hec ille. Aug.aũt in lib.l.omeliarũ:
omelia. xliij.inqᷣt. Nos quid ſumꝰ vtvindictas
queramꝰ.Si qreret illã de nobis deꝰ egema

. * .
.

neremꝰ. Ille q nihil nos leſit nõ vult ſe vindica/

re de nobis:⁊ nos qrimꝰvindicari qͥ q̃tidie deñ

offendimus. In ſᷣmõe q̊́ ad here.iterũ aic.Nec
deũ laudare:nec a deo exaudiri meret᷑:qui odiũ
ᷣuat in coꝛde.Qua frõte:q̊ affeccu:q̃ deuotione
potes veniã poſtłare ſi frꝗ tuũ odis. Pec ꝙ ti⸗
bi dimittat ſiẽ̃ ⁊ tu ð bita dimittᷣ.Crede mibi qꝙ;
ita tibi dimittit:ſic ⁊ tu dimittis alt᷑i.hec ille.Ex
qbo patʒ ꝙ ille qͥ ẽ obſtinatꝰin vindicte a ꝓpetitio
ne:⁊ irremiſſiõe iniurie nõ eſt dignꝰdicere oꝛonẽ
dñicam:⁊ cã dicẽdo nõ ĩpetrat veniã ſuo ꝝ pec/
catoꝝ.ait em dñs Mat.vj. Si non dimiſericis
hoibo pctã eo ꝝ:nec pater veſter celeſtis dimittet
vobis pccã va.⁊ Eccłi.xxviij.ðꝛ. Qui vindicari
vult a dño iuenietvindicta:⁊ pctã illiꝰſᷣuãs ſᷣua
bit. Relinqᷓ ꝓximo tuo nocẽti tibi:⁊ tũc depᷣcãti
tibi pctã ſoluent᷑. Homo hoi ſᷣuat iram:⁊ a deo
q̃rit medelã. In hoĩem ſilem ſibi nõ bʒ miſicoꝛ
diã:⁊ de pctis ſuis depcabit᷑.Ipe dũ caro ſit irã
reſᷣuat:⁊ ꝓpitiatiõem petit a deo. Quis exoꝛabit
ꝓ pcis ſuis. Memẽto nouiſſimoꝝ:⁊ ðſine ini/
micari. Mẽoꝛare teſtamẽtuʒ altiſſimi:⁊ deſpice
ignoꝛãtiã ꝓpximi.hecibi.? Iſido.ait. Nõ poſſũt
pPctã dimitti ei:qͥ in ſe peccãati debita nõ dimittit:
q em̃ frẽm ſuũ ſibi tardiꝰrecõciliat dñũm ſibi tar
dius placat.Fruſtra em̃ ſibi ꝓpitiare deũ q̃rit qͥ
cito placare ſe in ꝓximũ negligit.? Aug.inquit.
Unuſquiſq; talẽ indulgẽtiã accepturꝰeſt a deo
qualẽ ⁊ ipᷣe dederit ꝓximo ſuo. Jo dicit Hiero.
Quõ deꝰ in xpᷣo oia nobis pctã nr̃a donauit:ita
etiã nos his qͥ ĩ nos peccãt dimittamꝰ.⁊ Greg.
inqᷣt. Ille recte ſui delicti veniã poſtulat:qͥ h̊ qð
in ipᷣo delinquit᷑ relaxat:dimittamꝰg̊ qð debet᷑

nobis:vt dimitcat᷑qð debet᷑ a nobis.hec ille.Ait

em dñs Luce.vj. Dimittite ⁊ dimittet᷑ vob. Alr
aũt facientibo eueniet illud qð habet᷑ Matthei.
xviij.de illo ſeruo cui cũ dñs remiſiſſet omne de
bitũ ⁊ ipᷣe poſtea noluiſſet alteri cõſeruo ſuo re⸗
mittere qð ſibi debebat:dixit ei dñs. Serue ne⸗
quã nõne ⁊ te opꝑtuit mi eri cõſui tui:ſic et ego
tui miſᷣtus ſum.Et iuſſit eum tradi toꝛtoꝛibus
⁊ mitti in carcerẽ:donec redderetvniuerſuʒ debi
tũ.Et ſubdit ibi ſaluatoꝛ.Sic facict paterveſter
celeſtis ſi nõ remiſeritis fri vr̃o de coꝛdibo vẽis.
Remtiſſio aũt iniuriaꝝ eſt magna ↄfidentia im
petrandi gram apud deũ ⁊ ecotra eſt de irremiſ
ſiõe. Quis em̃ accedere auderet ad aliquẽ dñm
pꝓ obtinenda aliqua gr̃a ab eo:qͥ eiꝰſᷣuũ in carce
re detineret ⁊ abſoluere nollet. Nonne metueret

ne diceret ſibi ille dñs. O hõ peſſime:qua teme⸗
ritate petis a me gram qͥ ſᷣuuʒ detines alligatũ.

Si vis qð petis:ſolue pᷣus ſᷣuũ meũ:⁊ tunc ve
niẽs accipies quicqͥd poſtulas.Aliter aũt nũq;ᷓ
„ me aliquã gram impetrabis.
q Uod aũt nõ poſſint illi pctã dimitti qui
inlurias ꝓximo nõ remittit: pbat᷑ rõne
foꝛmationis ⁊ oppoſitionis. Scðm em̃ comẽ⸗
tatoꝛẽ in libꝛo de ſubſtantcia oꝛbis:materia nõ

poteſt ſimul recipere plures foꝛmas eſſetiales:

quia foꝛma eſt que dat eſſe rei.vij. Mecha. 2. j.
de celo ⁊ mũdo.⁊ nihil poteſt habere plura eſie

2

ſed vniꝰ rei vnũ eſt eſſe tm.ij.de aia.vñ aliquid
nõ poteſt habere foꝛmã ignis ⁊ aque. Itẽ duo
cotraria nõ poſſunt in eodẽ ſubiecto cõcurrere
in eodẽ tẽpoꝛe.ij. Lopi.⁊.ij. Periher.⁊ hoc patz

in pariete qui nõ poteſt ſimul eſſe albꝰ ⁊ niger.
Dilliter ferrũ nõ poteſt ſimul eſſe calidũ ⁊ frigi⸗

duz. Cũ ergo odiũ ⁊ peccatũ diſcoꝛdie ſit in aĩa
tanq; foꝛma in ſubiecto:nõ poterit in ea ſimul

exiſtere charitas ⁊ gratia dei qua remittunt᷑ pec
coao1ra. XIA) .
AErtia ratio pꝛincipalis dicit᷑ acceptiõis.

Deus em̃ nũqᷓ; acceptũ habet aliqd bo⸗

nũ opus quod aliqͥs facit donec remiſerit iniu

riã pximo. Unõ ait ſaluatoꝛ Mat.v. Si offers
munꝰ tuũ ad altare ⁊ ibi recoꝛdatꝰ fuer ꝙ fra⸗
ter tuus hʒ aliqͥ d aduerſuʒs te:relique ibi munꝰ

tuũ añ altare ⁊ vade pꝛiꝰ recõciliari fratri tuo:⁊
tũc veniẽs offeres munꝰtuũ.q̃ſi di.ałr non erit
gratũ deo. Non ſolũ aũt ſemel debet iniuria re
mitti ſed totiens q̃tiẽs illata fuerit. Nã Mat⸗
chei.xviij. Petro a ſaluatoꝛe int᷑rogãti ⁊ dicẽti.
Si peccauerit in me frater meꝰ dimittã ei vſq;
ſepties.rñdit ipᷣe dñs. Non ſoluʒ ſepties ſed ſe/⸗

ptuagies ſepties.vbi ðt Nicolaꝰ de lyra ß᷑m q
etiã pᷣus dixit Hiero.⁊ Aug.qꝙ poſuit numerũ
finitũ ꝓ infinito. Qꝛ ſi infinities(vt ita dicã)qͥs
iniurijs afficeret᷑ ifinities deberet pcere. Hm
Uarta ratio ðꝛ renouatõis.Ille em̃ qui

q nsõ vult remittere iniuriã nõ ſolũ ſtat in
cõtinuo pctõ moꝛtali tãto grauioꝛi qᷓto

diutiꝰ pmanet in illo odio:ſed ſemꝑ qñ actualx
recoꝛdat᷑ de iimicicia ⁊ deliberat facere vindictã

vel nõ parcere:cõmittit nouũ pctm̃ moꝛtale: vt
tenet archiepᷣs floꝛẽtinꝰ in ſũma ſua vbi tractat
de odio. Sciẽdũ tamẽ ſᷣm Durãdũ nr̃m in ſũ⸗
ma ſua:q lʒz odiũ ⁊ rãcoꝛẽ iniurie remittere qͥᷣli
bet teneat᷑:põt tamẽ iuridice petere ſatiffactionẽ

dãni illati ex ipᷣa iniuria:⁊ ad eiꝰ remiſſionẽ qͥs

nõ tenet᷑ niſi de ꝑfectiõe.Dicit etiã Alex.de ales ĩ

iij.parte ſũme:in tract᷑.de pᷣceptis legis euãgeli

ce in ſpeciali.q.vlti.ꝙ iniuriatꝰ ex debito necita
tis ſine quo nõ eſt ſalus nõ tenet᷑ qrere recõcilia
tionẽ:ſᷣm Aug.in ſᷣmõe dñi in mõte dicẽtẽ. Nõ

veniã poſtulabis ab eo qͥ tibi fecit iniuriã ſʒ tm̃

dimittas ſicut tibi a dño dimitti cupis qð ipſe
cõmiſeris.De debito autes perfectiõis tenet᷑ ß᷑ᷣm

CLhꝛy.ſuꝑ Matth. ꝓpter duplicẽ gratiã.ſ.iniu⸗

rie ſuppoꝛtate ⁊ hũilitatis.hec ille. Ad remiſſio
nem igit᷑ iniuriarũ exhoꝛtat᷑̃ Aug.in ſᷣmone plu

riũ martyꝝ dicẽs. Rogo fratres chariſſimiqͥd

dulciꝰ dici poteſt. In poteſtate nr̃a poſuit deus

q̃liter i die iudicij iudicemur.Nõ em̃ dixit. a⸗

de in oꝛientẽ ⁊ quere ibi iuſticiã:nauigaq; in oe

cidentẽ vt recipias indulgẽtiã. Sed qͥd ait.Di⸗
mitte inimico tuo ⁊ dimittet᷑ tibi:idulge ⁊ idul

l M
.

cMp niſt

.

ſadlolteti⸗
GCoo
ſtös
hunh
unbo
ltoſmric
eßnbolct⸗
ſüneninit
Giurida
uurtohndunin
rut o n
ri chuß
nerenütlu
ſ gbrpſlo

cadie
copelem
Cipbee
Pentcino'
agutni
una fiie
Wſkenſert
Gpcltmid
nſorgi Ui⸗
okleuspar
pdllotst
upoprlais⸗
Ahorihiuns
Cobeglapapen
Clrigcuinte

iſmnncbiusa

Sramd
4 Dabolne
Ncdu

ſilen horftds.

li Nidlbeſti⸗
Grit coꝛnnad⸗
hcen beſt
flaptiü ꝛ init
ldeop amar
ngangllogio
aſanitogenen
nmnaleiſgrel
lenn dcti
ſiͤriopße
tüliſun
Padireden
blaſbbenedee
nipboncüan

Itpinfend

Donen
4 teſiſ
dororn
kig nnodin
tlatfeft ann
iarine

MNdtſing

Meerkinenſinl
Wnnito
D 6

Nkiuehte.
ideugsbo,

huumirtin
WGiokee

umir ſ n
iiichmn
Ne nidgini
drde
nſoloz ſnse
Molu'N

Wbenpen

mnins ſolütn
tico geauiori⸗
Wſenacnaan

nufaatr i.

üpemnener
deicüni⸗
niunen
MdmGR
ictaiadeun
rin adehdnin
Sutini
Un nir lad
Nloriniunäßi
nimadis gſ
afectölstchift
Plignilin
erile Onni⸗
nginfmin

nes oninit
Vrniidls

ficii
cimugnie
S

ttbii

Foliũ

gebit᷑ tibi. Nihil a te extra te querit: ad teipſum
TH ad cõſciẽtiã tuã deꝰ te dirigit.hec ille. O
Vo ad qͥntã cõſiderationẽ que ðꝛ oppo
q ſictiõis habemꝰ videre de his que oppo
nunt᷑ paci.ſ.de diſcoꝛdia:iracũdia ⁊ par
tialitatibo:⁊ de eoꝛuʒ malignitatibo. Que inter

alias ſunt ſedecim. Quarũ pᷣma dicit᷑ induratõ
Cũ em̃ hoĩes ad odia ⁊ ſeditões ac diſcoꝛdias

ſe cõuertũt:cõfeſſiões dimittũt:eccłias vix iträt part ſequit᷑ deſtructio totiꝰ.vt ait Philo. j. Pe⸗

pᷣdicatões deuitãt:? oĩim bonoꝛũ obliuiſcunt.
ſtant ſic indurati ꝑcinaciter ꝑ mẽſes ⁊ ãnos.qꝛ

vt ait Cato. Ira impedit animũ ne poſſit cerne

re verũ.Et oia ſpũalia exercitia eis in abomina

tionẽ veniũt ita ꝙ de talibo adimplet᷑ illud qð

ait ꝓpbůᷣa pſal.cvj. Omnẽ eſcã.ſ.ſpũalẽ aboĩata

eſt aia eo ꝝ:trãſierũt vſq; ad poꝛtas moꝛtj. P

Ecũda dicit᷑ exultatio.ſ.demonũ:qͥ ſum
[ mopgꝑe letant᷑ de diſcoꝛdijs⁊ ſeditionib.
Vñ ꝓpha ait pſal.cxxij. Exultabũt.ſ.de⸗
mones:cũ motꝰ fuero.ſ.ad iracũdiã ⁊ ſeditionẽ
atq; ptialitatẽ.Et hoc patuit ꝑ illð qð habet᷑ in
legẽda ſancti Frãciſci.vbi ðꝛ ꝙ cũ ipᷣe ſanctꝰ cũ
btõ ſilueſtro ſuo ſocio veniſſet Aretiũ iuenit to
tam ciuitatẽ bello inteſtino quaſſatã ⁊ ꝓpe vlti⸗
mũ excidiũ. Cũ aũt eſſent hoſpitati ĩ ſuburbio
vidit ſctũs pater exultantes demones ſuꝑ mu⸗
ros cluitatis ad mutuã cedẽ hoĩies ꝓuocates.

Quapꝛopr ſcũs Frãciſcꝰ dixit dico ſocio ꝙ iret
ad poꝛt ciuitatis:⁊ ex ꝑte oĩpotẽtis dei in vtu⸗

te obediẽtie pᷣciperet demonib vt feſtinant dil⸗
cederẽt a cuitate. Ad qð pᷣceptũ oẽs receſſerunt

⁊ ſtatim ciuitas ad pacẽ reducta eſt. QD½

Ertia malignitas ðꝛ inductio. Nã cum
t diabolus induxit hoĩes ad ꝑtialitates ⁊
diſcoꝛdias facilit᷑ eos ducit ad oĩa alia

ſcelera hoꝛrẽda. Uñ in huiꝰ figurã dici Apoc.

xiij. Uidi beſtiã aſcendẽtẽ ð mari habẽtẽ capita
ſeptẽ ⁊ coꝛnua decẽ ⁊ ſuꝑ coꝛnua decẽ diadema
ta. Hec em̃ beſtia ſᷣm ſenſuʒ tropologicũ ſigni/
ficat odiũ ⁊ irã beſtialiũ hoĩm:q aſcẽdit de ma⸗
ri.i.de eoꝝ amaricato coꝛde:⁊ habet ſeptẽ capi⸗
ta.qꝛ ex tali odio ſeptem capitalia pcta imovni⸗
uerſa vitia generant᷑ ſiue cauſant᷑.haber q̊ʒ decẽ
coꝛnua.i.traſgreſſionẽ decẽ pᷣceptoꝛũ decalogi.
⁊ ſuꝑ coꝛnua decẽ diademata.i.głiatiõʒ de trãſ

greſſiõe ipᷣoꝝ pᷣceptoꝝ iuxta illð Sap.ij.Qui le

tant᷑ cũ male fecerint ⁊ exultãt in rebo peſſimis.
Quis aũt explicare poſſet q̃t pctã ex diſcoꝛdijs
ꝓcedãt:qͥt detractiões:ſuſurratiões:cõtumelie:
blaſphemie:depopulatiões:ꝓditiões: oppᷣſſio
nes bonoꝛũ:ꝑcuſſiões: vulnera ⁊ cedes ⁊c̃. De
quibo inferiꝰ aliq̃ tangemꝰõõw R
VUarta malignitas ðꝛ diſſipatio.ſ.bono
q rũ.ã ſicut pax eſt cauſa młtiplicatõis
bonoꝝ tꝑaliũ ⁊ ſpũaliũ:vt s patuit.ita
ecõtrario diſcoꝛdia eſt cã diſſipatiõis oĩm.ↄtra

riarũ em̃ cauſaꝝotrarij ſũt effectꝰ.vij. Metha.

Sicut ꝗ̊ ꝑ exꝑietiõ videmꝰoĩa naturalia qdiu

èð
.V ?

ſunt in pace mutna ⁊ ↄcoꝛdia pmanẽt:ſed pace

deficiente oia deficũt.Coꝛꝑa nanqᷓ; elementata

qᷓ;diu ſunt in ipᷣis elemẽta pacifica:⁊ adequata
ad iuicẽ tãdiu manẽt:ꝓpoꝛtione aũt huiuſcemo
di ⁊ pace ceſſante ex aliquo elemẽto pᷣdominãte
⁊ in aliud agẽte neceſſe eſt ipᷣm mixtũ coꝛrumpi
paulatim ⁊ tãdẽ totũ deficere:qꝛ ↄria ſũt coꝛru⸗

ptiua inuicẽ.ij.de celo ⁊ mũdo:⁊ ad ðſtructiõeʒ

rier. Quapꝛopter nõ inepte qͥdaʒ philoſophoꝝ
vt ðꝛ in phiſicis poſuerũt pacẽ ⁊ amoꝛẽ eſſe pnci
piũ oim reꝝ naturaliũ.Et ſimiłr eſt de coꝛꝑe po
litico ↄgregatiõe ſeu cõitate.ſ.de hoĩbo eiuſdẽ re
gni vel ciuitatis ſeu domꝰqᷣ ſi pacẽ habeãt ⁊ cõ⸗
coꝛdiaʒ ſꝑ de bono in meliꝰ ꝓficiũt:⁊ vnꝰex alio
foꝛtioꝛ reddit᷑:qꝛ virtus vnita foꝛtioꝛ eſt diſpꝑſa:
vt ðꝛ in li.de cauſis.⁊ in.xj. Meth.Et ad b̊ poõt
dari exẽplũ illiꝰpꝛis qͥ hñs tres filios qͥ volebãt
ab iuicẽ ſeꝑari accepit tres vᷣgas q̃s ſimł iũgẽs
dedit ſingulis eoꝝ vt frãgerẽt:q̃s cũ nõ poſſent

rũpere ſimul iunctas:diuiſit eas ⁊ dedit eis ad

frangendũ:qͥb ſtatiʒ ab eis ruptis:ille ait. Sic
erit de vobis.Si em̃ ſimł vniti fueritis nõ pote
ritis frãgi ab aduerſarijs vꝛis ſʒ bñ ſeꝑati ⁊ di⸗
uiſi.Et ad hoc facit illud qð ait Rich.in.iiij.di.
xiiij.ar.v.q.j.ſ. duoꝝ ↄcoꝛdantiũ in actiõe:qð
libet foꝛtiꝰreddit᷑ ꝑ ſui cõiunctiõem cum alio:⁊
Chrib.ſuꝑ Jo.ĩquit:ꝙ ſi decẽ hoĩes vnanimes
hĩtauerint:vnꝰeſt in decẽ:⁊ decẽ in vno:⁊ vnuſ⸗
qſq; eoꝝ decẽ aĩas hẽre cẽſet᷑ ac viginti manꝰac
viginti bꝛachia:viginti oculos:et viginti pedes
Dicunt᷑ aũt decẽ aias hr̃e qꝛ cõicãt ſibi ſua deſi⸗
deria ⁊ ſuas oꝛones vigintiq; ocłos:qꝛ cõicant
ſibi ſua cõcilia ⁊ ſuas ꝓuiſiões:viginti manus
qꝛ cõicãt ſibi ſua oꝑa ⁊ ſuas defenſiões:⁊ vigiti
pedes:qꝛ cõicãt ſibi ſua onera ⁊ ſuas ſuppoꝛtaà
tiões.Ecõtrario vᷣo ẽ ſi iter eos fuerit diſcoꝛdia
et defecerit pax:aovnitas:qꝛ vt ait Philo.in.j.
Pꝛioꝝ.Qñ plura feqͥrunt᷑ ad vniꝰcoſtructiões:
vnũ ſufficit ad eiꝰ deſtructiõeʒ.Nã plures vniti
cõſtruũt patriã ⁊ vnꝰdiſcoꝛdans deſtruit eã.Et
ad pᷣdicta adduci pᷣtſnia Saluſtij in iugurtino
dicẽt.Cõcoꝛdia parue res creſcũt:diſcoꝛdia ma
xime dilabunt᷑.Qð quidẽ eẽ veriſſimũ cõſpicere
poſſumꝰſi cõſideremꝰinfoꝛtunia ⁊ calamitates
młtaꝝ vꝛbiũ:ex diſcoꝛdijs ⁊ ꝑtialitatibo deſtru⸗
ctaꝝ.O Italia qͥs tuaꝝ ciuitatũ pulchꝛitudinẽ
obſcurauit.O Janua regina maris:quare toti⸗
ens tua alta ⁊ magna palatia ſubrupta ⁊ ad ter
rã ꝓiecta ſũt.O Mediolanũ:o Peruſiũ:o Pla
cẽtia:o Aſſiſiũ q̃re ⁊ vñ ꝓceſſerũt tot ðſtructiões
tue:niſi ex diſcoꝛdijſ ⁊ maledic ꝑtialitatibʒ.UVe
riſſima ẽ em̃ ſnia ſaluatoꝛis nr̃i dicẽt ið Luce.
xj.Oẽ regnũ in ſe diuiſuʒ deſolabit᷑:? domꝰſuß5
domũ cadet.Et ad bᷣ poſſet dari exẽplũ ð filiss.
Edippi regis thebaꝝ.Oꝛta em̃ eſt diſcoꝛdia iter
polimitẽ:⁊ etherodłẽ filios eiꝰex q̃ vnꝰalteꝝ ĩtere
mit:⁊ ſᷣuituti ſuppoſita ẽ ciuitas ban 7 plu⸗

2

xes er regibo tam obſidẽtib q;ᷓ defedẽtib moꝛ⸗

tui ſunt ⁊ innumere gentes. De quo Statius

copoſuit libꝛũ thebaidos. O roma totiꝰ mũdi
Sdna qre totiẽs euerſa es ⁊ depoplata niſi ex diſ/
ſidijs ciuilibi. Unde Lucanꝰ poga in pncipio

tIſuui opis dicit.

Bella ꝑ emathios plus q; ciuilia cmpos
Juſq; datũ ſceleri canimꝰ populũq; potent
In ſua victrici cõöuerſum viſcera deetra

Cognataſq; acies:⁊ rupto federe regni
CLertatũ totis cõcuſſi virib oꝛbis
In cõmune nephas:infeſtiſ q; obuia ſignis
Signa:pares aquilas ⁊ pilla minãtia pillis.
Quis furoꝛ o ciues:que tata licẽtia ferri
Bentib inuiſis latiũ pꝛebere cruoꝛẽ.

Eũq; ſupba foꝛet Babilon ſpoliãda tropheis

Auſonijs:vmbꝛaq; erraret craſſus inulta
Bella geri placuit nullos habitura criũphos:.

HMHHeu q́B;tũ terre potuit pelagiq; parari

Hoc quẽ ciuiles hauſerũt ſanguine dextre.

AIngdevenit titan ⁊ noxvbi ſidera cõdit

Quaq; dies mediꝰ fragrãtibo eſtuat hoꝛis
Et qua bꝛuna rigẽs ac neſcia vere remitti:
Aſtringit ſithicũ glaciali frigoꝛe põtũ:
Sub iuga iã ſeres iã barbarꝰ iſſʒ araſſes. Hec
ille. Ad tatã calamitatẽ adduxerũt ꝑtialitates
⁊ bella ciuilia floꝛentiſſimã vrbẽ romanã: ꝙ de
ipᷣa ðꝛ. Roma quãta fuit ipᷣa ruina docet.
BSußpdicta aũt oĩa de malo diſcoꝛdie cõfirmat

Tulliꝰ in lib.de amicicia dicẽs.Si exemeris ex

rerũ natura beniuolẽtie ↄiũccionẽ:nec domꝰ vl
la nec vrbs ſtare poterit:nec agri qdẽ cultꝰꝑma

nebit. Id ſi minꝰ intelligat᷑ quãta vis amicicie
cõcoꝛdieq; ſit ex diſſentiõibo acqʒ diſcoꝛdijs ꝑci

pi poteſt. Que em̃ eſt domꝰ tã ſtabilis: q̃ tã fir⸗
ma ciuitas:que non talib diſſidijs po ſſit euer
Ulita malignitas diter
gq idiabolica. Bonũ eſt em̃ argumẽtũ a cõ

trario ſenſu.l.j.S.huiꝰ rei.de offi.eiꝰ cui

man. eſt iuriſ. Sʒ Jo b. xiij. dicit ſaluatoꝛ. In Bᷣ

cognoſcẽt oẽs ꝙ diſcipuli mei eſtis ſi dilectiõe,

adinuicẽ habueritis. Ergo illi qͥ odiũ hñt erga

ꝓximos ſunt filij ⁊ diſcipuli diaboli. Uñ Aug.

ſupꝑ pᷣdicta verba ſaluatoꝛis inqͥt. Dilectio ſola
diſcernit int᷑ filios dei ⁊ filios diaboli.Et Gre.
in paſtoꝛali ait.Si illi ſunt filij ði ꝗͥ pacẽ faciũt
ſathane ꝓculdubio filij ſũt qͥ pacẽ facere nolũt.
Etidẽ Aug.in li. de doctrina xpᷣiana dicit.Qui

odiũ in coꝛde reſeruat officio vtit᷑ diabolico. Et

qꝛ opꝰ diaboli oꝑat᷑ diabolus eẽ iudicat᷑.Et iõ
talibo dici põt illud Joh̊.viij. Uos ex pr̃e diabo
lo eſtis O igit᷑ ꝑtiales filij diaboli fuertimi ad
pacẽ ⁊ efficiemi filij dei:ita ꝙ vobis dici poterit
ilð Pſal.Ego dixi dij eſtis ⁊ filij excelſi oẽs.Z.
SEFErvrta malignitas ðᷣꝛ imitatio.ſ.ði.Scri
ſ mpptũ eſt em̃.j.Joh̊.iiij.Qui dixerit qꝛ dili

*

go deũñ ⁊ fratrẽ ſuũ odit mẽdax eſt:q emm

nõ diligit fratrẽ ſuũ quẽ videt:deũ quẽ no videt

quõ pòt diligere.O igit᷑ ꝑtiales ⁊ diſcoꝛdes ini

mici dei ſatote ꝙ Aug. in li. iij. de vbis dñi ſer⸗

mone.xx.ait. Nõ põt cõcoꝛdiã habere cũ xpᷣo qͥ

diſcoꝛs voluerit eſſe cũ xpᷣiano. Septima ðꝛ
maledictio.de qua idẽ Augꝰ. in li.de vero cultu

inqͥt. Obſecro dñne quatenꝰ cũ ſccis ciuiba tuis

cternã maledictionẽ infundas ſuꝑ aiam cũ ꝓxi
mo ſuo pacẽ habere nolẽtẽ. Et in li. de oꝛõe dñi
ca ait. Si nõ dimittis iniuriã q̃ tibi facta eſt. cG

dicis. Dimitte nobis ⁊c̃.nõ ſolũ bñdictiõem nõ

acqris ſed etiã totiẽs q̊tiẽs dicis maledictioneʒ
incurris. Octaua ðᷣꝛ ſeꝑatio.ſ.a regno celeſti

De qua Aug.in li.de vᷣbis dñi ðt. Ad heredita
rẽ dñi nõ poterit ꝑuenire qͥ teſtamẽtũ pacis no⸗
luerit obſeruare. Qꝛ em̃ vt ſupᷣ oſtẽſum eſt xpᷣs

legauit in ſuo teſtamẽto pacẽ ſuis fidelibdicẽs

Joh.xiiij. Pacẽ meã do vobis:pacẽ relinq̊ vo⸗

bis. Et Ecci.xlv.ðꝛ. Statuit ei teſtamẽtũ pacis

Ideo merito pꝛiuãdi ſunt ſua hereditate illi qͥ
tale teſtamẽtũ nolũt obſeruare. Heres em̃ non

ſeruãs teſtamẽtũ defuncti eſt exheredãdꝰ.aut.

hoc ampliꝰ. C. de fideicõmiſſa. Itẽ faciẽs ſiuriã

teſtatoꝛi poſt cõditũ teſtamẽtũ.vt in.l.ij.S.fi.ff.

de adimẽ.lega.⁊.l.ſi inimicicie.ff.de his qᷣbꝰ vt

indi.Cuiuſmõi ſunt ꝑtiales ⁊ diſcoꝛdes qͥ iniu

riant᷑ xpᷣo:dũ cõtra eiꝰ mẽbꝛa cõcitant᷑ ⁊ illa ꝑſe

quent᷑ ipᷣo dicẽte Matth̊.xxv.Quod vni ex bis

feciſtis mihi feciſtis. U—
ONOna dicit᷑ violatio.ſ.iuſticie. Eſt aũt iu⸗
n ſticia virtus om̃i ſtatui vtilis ⁊ neceſſa⸗
ria.⁊ ideo multũ in lege imꝑiali cõmen
datur. Uñ in aut᷑.vt om̃s obe.iu.circa pn.dicit᷑.
Unã quidẽ oĩm eſſe ꝑfectiſſimã vᷣtutẽ arbitran
dũ eſt hoibus que iura oĩbus diſtribuit.⁊ hec
eſt ex cauſa cognoĩata iuſticia.⁊ ĩ aut᷑.vt iudi.ſi

ne quoqͥ ſuf.S.itaq;.collł.ij.dicit᷑. Itaq; deo et
ſaluatoꝛi nr̃o oẽs offerũt hymnos ꝓ lege quaʒ

eis dedit ⁊ iudiciũ frui iuſticia. Nã ꝓptea poſi⸗
ta eſt vt iuſticiã q̃ in lege eſt valeamus dño deo
vouere ⁊ nõ vid eamur deſpicere oppᷣſſos cõtra
inſticiã quã nobis tradidit deꝰ vt ei ꝑ omia pa
reamꝰ eius ſequẽtes benignitatẽ. Et in.l.j.ff.de
iuſti.⁊ iu.ait Uulpianꝰ.Juſticiã nanq; colimꝰ
boni ⁊ equi noticiã ꝓfitemur.⁊.in.c.cum deuo
tiſſimã.xij.q.ij.dici᷑. Sũmũ in rebus bonũ eſt
iuſticiã colere ⁊c̃.ſed in terra ꝑtiali iuſticia non

ſeruat᷑.Que qͥdẽ vᷣtus eſt cõſeruatio reipublice

2 q̃ pacẽ generat ⁊ nutrit.iuxta illð Lullij in.j.
de officijs. Tãta eſt iuſticie ius vt nec illi q ma
leficio ⁊ ſcelere paſcunt᷑ ſine vlla eiꝰ ꝑticula viue
re poſſint. Nã pᷣnceps latronũ niſi eq̃liter p̃ᷣdaʒ

diſpertiat aut infficiet᷑ a ſocijs aut derelinquet᷑.

hec ille. Juſticia em̃ tribuit vnicuiq; qð ſuũ eſt
l. iuſticia.ff. de iuſti.⁊ iu.⁊ dic.c.cũ deuotiſſimõ.
QR aůt iuſticia que eſt pᷣdariſſima oĩm vᷣtutuʒ

ica quã Cleobolꝰphᷣus ſumme fugiẽda

pᷣm Rm verh rinca incerrannerigie 1 n

iniu

ſtoltbatn
Zuotptalt⸗
t uamo:
nlirooli
gler/ni
Ctacerar⸗
xhloo⸗
ſonchinnh
thoienmui
ouni,nin
glluitlini
ſenaeindlan
Gnonvomnel
fü udaun
liunſngiſche
ſiuanon cl⸗
noralicgvsu
notocwmipnt
1hiutepgpbas
ſenes ue grisl
hlaervel
WMunoꝛenee
Wpswornn
iornckien
Abnrdsg
na Quug.
losnen
lureintutn
piasfu
Eau n
o, ann

tpjuninnegn

1.

nsodni

ſcandode⸗
6e diijchni
Noblooffetns
Gfrmanöeren
Pldecoſe di re
Rſcen ttſine
igügind
Murdeniiad
gfcinegut diie
ſictmeen ſin
Inlti dfubor
hifinsghrne
ſna i gdüͤr d
Poulagarift
inucleewn
ſaſuptſücn
6 6 Uauli⸗ lohs
ulitdeſglsin
ſit laiini
iſtmnernli
fhrtbrs tommn

neidenhn

Ghegnin
Pacim
Gahlegeo

igin
Nisdi
flſc,

*

aod
Sna

nninän
nli erii
nbifhancki
dütimnni
4nuigong
langnlefl
Bharti
Mnii en
eſoisßdäinds
NSäi
tcſamii
encie
a Jiſrün
i.aligti
efNlen
31 ditgi
cctutn e
Oodns

ſae Ctein
nimlst naal
grüngolicoi
cincradn di⸗
nätmtiardann
1 ditrbur N
uaimwir l
dat g dwe
mnos, Kn
a ſüpupel
alumas od
croiſcsdin
d̈agonnn
Kaiungalin
ruc/Rα⁵.,
mus oict
gal uficnnon
aro hble⸗
1 s Dli nn
1s Nnellisn
lac⸗ un
i nitnn iy
8 d Winn
miciz ,fuit
Ceſi
ſinmnnnſin
numen
ſoN.

eſſe dicebat regnet in ea:clax eſt qr ſpter dil⸗ coꝛ⸗

dias ⁊ ꝑtialitates mutat hõ affectiõeʒ:⁊ rõ exce⸗

cat᷑ Nã amoꝛ trahit affectũ ad ſuũ compartialẽ
amicũ:⁊ odiũ ab aduerſa ꝑte repellit. Deeo emm̃

qui dilectꝰnõ eſt faciłr qͥſq; male ſentit:⁊ ð eo qͥ

eſt aduerſariꝰ nũqᷓ; vl raro bñ ſentit. Et ecõtra ẽ
de bis q̊s qᷣs diligit. Uñ ꝑtiales pleni affectio/
nibo reputat hoiem bonũ alteriꝰ ꝑtis eſſe malũ:
⁊ hoĩem malũ ſue ꝑtis eſſe bonũ. Illuʒ bonũ ?
inocentẽ puniũt:⁊ iſtũ in ſua ꝑtialitate tenenteʒ

abſoluũt licet ſit malefactoꝛ ⁊ iniquꝰ.De quib⸗

ſic male iudicantibo ð Amos.vj.Cõuerticis in

amaritudinẽ iudiciũũ ⁊ fructuʒ iuſticie in abſin⸗
thiũ. Judiciũ em̃ ꝑuertit᷑nõ ſolũ ꝓpter cupidita
tẽ ⁊ timoꝛẽ:ſed etiã ꝓpter odiũ vł nimiã affectio⸗
nẽ ⁊ amoꝛẽ.c.quattuoꝛ.xj.q.iij.Quis iudex ĩ ter
ra ꝑtiali equã iuſticiã tribuat.Neceſſe ẽ quodã⸗
modo ꝙ vni ꝑti adhereat:⁊ ſuos cõplices iuſte
⁊ iniuſte:ꝑ phas ⁊ nephas defendat:fures ⁊ la⸗
trones ſue ꝑtis liberant᷑.Et alteriꝰꝑtis młieres

pupilli ac vidue lacerant᷑:⁊ nullꝰreſpicit:ꝙ ſi iu⸗

dex nec amoꝛe necodio flectat a iuſticia:ſalteʒ ti
moꝛe ptis potentioꝛis coꝛrũpit᷑: ⁊ iuſticia nõ hʒ
locũ:ac iniuſticie plurime cõmittunt᷑. Quid em̃

aliud ſunt tales ꝑtiales ciuitates acterre niſi la

trocinia.Quia igit᷑ vt Ambꝛoſiꝰdicit ĩter duos
inimicos nemo põt eſſe fidelis:iõ nullꝰ deberet
babitare in talibo ciuitatibo acterris:ſdi ad alias
piꝛlas fugere vt viuere poſſit ſecure. x
d Eũdma malignitas diſcoꝛdie ⁊ ꝑtialita/⸗
iiss ðᷣ ꝓditio ⁊ ꝑfidia. Nam oẽs ꝑtiales

ſunt xpᷣiani renegan ⁊ ꝓditoꝛes cõtra xpᷣm:⁊ g
ↄſequens ↄtra ꝓximos ſuos. In baptiſmo em

renũciando dyabolo:xpᷣi militie aſcribimur de
cõſe.di.iiij.c.Dmũ Adulti ãt tenemur ad ea qᷓ ꝓ
nobis offerẽtes ſpopõderãt eadẽ di.c.ꝑuuli. In
cõfirmatiõe vero pᷣparat᷑ hõ ad pugnam ꝓ fide

xpᷣi:de cõſe.di.v.c.ſpũſſanctꝰ. Et in frõte inũgit:
vt fidem xpᷣi ſine erubeſcẽtia pᷣdicet.c.nouiſſime

cadẽ.q.Cũ q̊ in baptiſmate hõ renũciauerit ꝑti⸗
bus:⁊ demũ ad vomitũ reuertat᷑:pdit xpᷣm eiuſ
qʒ fidẽ negat:dño ipᷣo teſte qui ait Luce.xj.Qui
nõ eſt mecũ ſq; in militia mea:aduerſũ me eſt.ſ.

in militia dyabolica. Iſti enim cõfitent᷑ ſe noſſe

deũ:factis aũt negãt:ſᷣm apł'm ad Thi.j.Qui/
nimo deũ ꝓdũt.Dicit em̃ Beda in.cabijt.xj.q.
iij.Qui ſocletatẽ fratermtat aliq̃ peſte diſcoꝛdie
cõmaculat:vt Judas xpᷣm ꝓdit. Pꝛeterea ꝑtia
les ſua paſſiõe cecati:nihil ſupᷣ teccũ credũt:miſi⸗
id qð oculis coꝛꝑis vidẽt.Nõ em̃ ſe iudicãdos
credũt de ſuis iiuſtitijs coꝛã toto mũdo. Unde
inqᷣt Lactã.in.ij.diui.iſti. Ignoꝛãt q̃ ſit hoĩs rõ:
quã ſi tenere vellẽt:in pᷣmis deũ ſuũ agnoſcerẽt:
figmẽtibus terrenis animas ſuas nõ obſterne

rt ⁊c̃. Et de talibus dicit᷑ Eccli.ij. Ue diſſolutis

coꝛde qui nõ credunt ꝛc. y
vyv gecima malignitas ðᷣꝛ depᷣdatio ſiue
cõculcatio. Naʒ ꝑtiales ſꝑ conant᷑ alterã

—
S

CCxCIX

partẽ cõculcare ac ſuꝑare potẽtia:honoꝛeacma
gnificẽtia.Et ideo oꝑtet ꝙ habeant multos cõ
plices ⁊ ſatellites ⁊ multos defenſoꝛes. Sʒ ad
hoc eſt necaria multa ſubſtatia.qꝛ omne malũ
ſtat i dilectõg ſubſtãtie:⁊ pecunie obediũt om̃ia
Eccs.x.Et ideo in ciuitatibo ꝑtialiuʒ hoſpitalia
pauperũ diſſipant᷑ ⁊ comedunt᷑ ab iniqͥs ꝑtia⸗
libo.De qua inſatiabili cupiditate ðꝛ in ppemio
decreraliũ. Effrenata cupiditas ſui ꝓdiga:pad
emula:mr litiũ:materia iurgioꝛũ: q̃tidie noua
litigia generat ⁊c. Oia em̃ faciũt ꝑtiales vt ſub
ſtãtiã ꝓximo eripiãt.⁊ qᷓ;dto magis acquiſierint
tato magis ambiũt vt dilatẽt fimbꝛias ⁊ poſt
ſe longã caudã ducãt.⁊ qᷓ;to magis habẽt tãto
minꝰſe putãt habere.iuxta illð dictũ legale.Se
nihil habere qᷣ nõ totũ habet arbitrat᷑i.ij.C.qñ
⁊ quibo q̃ria pars.de he.li.x.Quid facietis vos
pauꝑes i terra ꝑtialiũ habitãtes:quõ ꝑuã poꝛ⸗
tioneveſtrã ðᷣfenſabitis a tãtis lupis rapacibb:

aut cerre ꝑtialiũ ſerui eritis:aut ſi nemini adhe⸗

rere volueritꝗ oppᷣſſi ⁊ ſpoliati rebus vris pua
bimi. Ut em̃ ſcriptũ eſt i.c.pauꝑ.xj.q.iij. Pauꝑ
dũ nõ habet qð offerat nõ ſolũ audiri ↄtemnit᷑
ſed etiã ↄᷓ veritatẽ oppmit᷑. Cito violat᷑ auro iu⸗
ſticia: nullãq; reꝰ ꝑtimeſcit culpã quã redime⸗
re numis exiſtimat. Pꝛetea tales ꝑtiales habe
re officia in ciuitate ⁊ cõitate nitunt᷑: quã velut
xpᷣm crucifigũt:qñ auaricia inflãmati cũ Juda
ipᷣam ſuã cõitatẽ oſculo tradũt dũ ſe eam vᷣbis
mẽtiunt᷑ diligere.ſed oĩa ꝓ vtilitate ſua faciunt
cõtra illud qð ait Tulliꝰ in.j.de offi.dicẽs. Eſt
ꝓpꝛiũ munꝰ mgfr̃atꝰ intelligere ſe gerere ꝑſonaʒ
ciuitatis:debereq; eiꝰ dignitatẽ ⁊ decꝰ obpᷣuare
⁊ fidei ſue cõmiſſa meminiſſe.Et ibidẽ. Om̃s q
reiplice pᷣfutuni ſunt duo Platonis pᷣcepta te⸗
neãt.Unũ vt vtilitate ciuiũ ſicteneant᷑: vt q cun
ꝙ; faciãt ad eã referãt obliti cmodoꝝ ſuoꝛum.
Alterũ vttotũ coꝛpꝰ reipublice ꝓcurẽt ne dum
partẽ vnã tuent᷑ reliq̃s deſerãt. Qui aũt parti ci
uiũ cõſulũt:⁊ ꝑtẽ negligũt:partẽ ꝑnicioſiſſimã
iducũt ĩ ciuitate.ſ.ſeditòz atq; diſcoꝛdiã ⁊c. Z
Uodecima malignitas ðꝛ acceptio.ſ.ꝑ⸗
d ſonaꝝ.ã in cõitate ꝑtiali in olb agen
dis ẽ acceptio ꝑſonarũ:que opponit᷑ iu/
ſticie diſtributiue. Cuius q̃litas eſt ꝙ diuerſis
ꝑſonis diuerſa officia aut bñficia diſtribuãtur
ſm ꝓpoꝛtionẽ ac dignitatẽ ꝑſonarũ.l. qͥ oꝛiginẽ
§.p̃ᷣſes.ff. de mune.⁊hono. Partiales em̃ nõ eli
gunt ꝑſonas idoneas:nec eq̃liter diſtribuũt of
ficia ⁊ honoꝛes in ciuitate:ſʒ ſuos amicos ⁊ cõ⸗
partiales ꝓmouere q̃rũt:⁊ in grauaminibo alle
uiãt ſuos cõfederatos:⁊ ↄtrarios onerãt.pter
qð veniũt ſeditões in ciuitatibo pᷣm Tei.vbi g.
Ertiadecima dicit᷑ afflictio.Qua⸗⸗ A
t druplex em̃ afflictio ſiue laboꝛ ⁊ ãxietas
orꝛit᷑ ex partialitatib. Pꝛimꝰlaboꝛ ẽ infe
licitatis ſeu tribulatiõis.De quo ait Ps. Con⸗
tritio ⁊ infelicitas in vijs eoꝛũ ⁊ viã Erie non

sl 4 . N

cognouerũt. Kotritio.i.ad nihilũ deductio ſta⸗

tus eoꝛũ: xinfelieitas miſeriaꝝ. Partibo em̃ ad

buſq; incitãtibo ac deo permittetevna pars pꝛe
ualet ↄtra aliã:quam expellit.⁊ illa ꝓagã do diſ

currit cũ magno ſui laboꝛe ⁊ incõmodo:bona⸗

qʒ; eis auferunt᷑.⁊ſiclaboꝛe pauptatis cruciant᷑

edificia eoꝛuʒ dſtruunt᷑:artes dimittunt᷑: arua
ſilueſcũt:vinee pᷣcidunt᷑:adoleſcẽtes egeſtate cõ⸗

pulſi ad militia ſe recipiũt:iuuenes nõvxoꝛant᷑
puelle ĩnupte expectãt ⁊c. Sed necdũ finis ma
loꝛũ.Nã cũ impleta fuerat vox to nitrui in rota

id eſt iudicioꝛuʒ dei in rota vᷣſali:reuertunt᷑uli

⁊ expellũt alios:⁊ cede crudelioꝛi craſſant᷑ ⁊ ma

la multiplicãt:⁊ implet᷑ illud Eſa.xxviij. Man

da remãda:mãda remanda: expecta reexpecta:
modicũ ibi ⁊ modicum ibi: vt vadãt⁊ cadãt re
troꝛſuʒ ⁊ cõterent᷑ ⁊ illaqueẽt᷑ ⁊ capiant᷑hec ibi.

Mãdat em̃ vna pars aliã expellẽdo.alia vo ꝑs

remãdat eam que ſe pꝛoſcripſerat expellendo.
Expectat pars expulſa ſuã reuerſionẽ: ⁊ ſ imilit
alia emiſſa expectat ſuum regreſſum. Modi⸗
cũ ibi ⁊ modicũ ibi.ſ.remanẽt bõa tꝑalia q̃ ſibi
aaginuicẽ occupãt.ſicq; vadũtad moꝛtẽ ⁊ cadũt
retroꝛſum vt nõ videàt caſũ ſuũ:⁊ cõterunt᷑ in

puluere miſeriaꝝ. ⁊ verificat᷑ illud Hiere.xlvj.

Foꝛtis impigit in foꝛtẽ ⁊ ambo coꝛruũt.Nã fa⸗
cta diuiſiõe inter tribũ Juda ⁊ Bẽiamin exvna

pte: ⁊ decẽ aliarũ tribuũ ppłi iſrt er alia: q̃ͥ duo⸗
decim tribo pᷣus erãt vnite. Una pars ↄtra alis

„

multa mala fecit:⁊ tandẽ ãbe ꝑtes in ᷣuitutem

extraneoꝛũ deuenerũt. Nic aũt poſſent recitari

laboꝛes ⁊ afflicciões qᷓs habuerunt ro mani ex
diſcoꝛdijs ⁊ ꝑtialitatiby marij ↄ illã:⁊ ecõtra: et
catheline cõtra Ciceronẽ. ⁊ ceſaris cõtra Pom
peiũ:ex qua Põpeiꝰ occiſus eſt a Ptolomeo re
ge egypti. Ceſar aũt poſt młtas victoꝛias inter/⸗

fectꝰ fuita Bꝛuto ⁊ Caſſio romano. Et iðo ad

tollẽdas diſcoꝛdias voluerũt romani ꝙ roma

nũ imꝑpiũ deduceret᷑ ad vnuʒ ⁊ nõ ad plures.ff.

bus.j.q.j.Pꝛecmitto de diſcoꝛdia oꝛta inter ro
mulũ ⁊ remũ cõditoꝛes vrbis Rome q̊ nomie
appellarent eã. ꝓpter quã Romulꝰinteremit ⁊c.
De quo habet in.l.fi.ff. de rerũ di. vnð Lucanꝰ
in.j.ait.Yrat᷑no pᷣmi maduerũt ſanguine muri
Itẽ pꝛetmitto de malis oꝛt ex diſcoꝛdia Mar
(iantonij cõtra Octauianũ:? Marẽtij contra
CQLoſtãtinũ:⁊ de multis alis. B
xEecuũdus laboꝛ ⁊ afflictio ðꝛ crudelitad.
ſ Nũõ em̃ iuenit᷑ tãta crudelitas in aliqͥ ge
neere hoĩm quãta in partialib ⁊ ſeditio⸗
ſis.Et at rõ. Oꝛ habitũ odij ſꝑ habẽt cõtra ꝑtẽ
aduerſam tã ↄ nobiles qᷓ; ignobiles: tã notos

qᷓ; ignotos:pñtes pᷣteritos ⁊ futuros: aduerſꝰ ſtere a
co pꝛophano moꝛe beſtiarũ ſepeliri.iuxta illuc

infantes ⁊ ſenes: ⁊ aliqñ contra affines ⁊ eos qᷣ
ſibi ſeruierũt. Sed vltra odiũ in coꝛde retentuʒ
qs valeat expmere ĩmanes crudelitates qᷓ̃s cõ⸗

inuicẽ certãtib eoꝛũ meritis exigecibo: demoni/⸗

de oꝛi. lu. l.ij. S. nouiſſime. Ad qð facit.c.in api⸗

tra aliã partẽ exercẽt:nõ parcũt cõſanguinitati

nõ amicicie:nõ religiõi:nõ etati:ſʒ vſq; ad effu⸗

ſionẽ ſanguinis deueniũt:vẽdũt hoĩes ſic peco⸗
ra:młieres vi oppᷣmũt ⁊ coꝛrũpũt:vᷣgineſ violãt
Aliq̊s fame:⁊ alios de feneſtris vel turrib pᷣci⸗
pitãt:alios vo ꝑ gulã ſuſpẽdũt.alios aũt ↄbu
rũt vł alijs toꝛmẽtꝭ iterimũt.O iſenſata rabies:
o ceca ⁊ hoꝛrẽda crudelitas.O ipia duricies:qͥs
vos docebit fugere a ventura ira diuini iudicij.
Ns aliqñ etiã ĩ pſenti vita qð ipᷣi ĩ alios exercue
rũt eis ſimiłr redditvt patuit de adonibeʒech re

ge bieruſalẽ cui capto fuerũt abſciſi pedes ⁊ ma

nus ⁊ poſitꝰfuit ſub mẽſa comedẽtiũ ſicẽ canis:
qͥ mẽoꝛans ſue crudelitatis pᷣterite dixit. Reddi
dit mihi deꝰqð feci. Sexaginta em̃ reges abſci⸗
ſis manibo et pedibo comedebãt ſub mẽſa mea
Judicum.j.Patuit etiam in crudeli rege ꝑſarũ
ciro qͥ delectabat᷑ effundere ſanguinẽ humanũ:

quẽ regina maſſagetaꝝ thamaris fecit decapi⸗
tari:ac caput eiꝰin ollam plenã ſanguie merges

dicẽs. Sanguinẽ ſitiſti:ſanguinẽ bibe.

Eraovꝰlaboꝛ ⁊ afflictio ðꝛ fatuitatʒ.Nam
t ns videt᷑ eẽ ſub celo gẽs ſtultioꝛ iſtis par

tialibo. Alij em̃ fatui hoĩes bona trãſito
ria eternis pᷣponẽtes errãt ĩ appetitiõe alicuius
boni tꝑalis delectati aliq̊ lucro vł ↄſolatiõe mũ
diali.Sʒ ꝑtiales ĩſaniũt ex appetitione ⁊ deſide
rio mali:dũ ꝑtialitatẽ ⁊ diuiſionẽ affectõt ponẽ/⸗
tes in piculo ſubſtãtiã ſuã tꝑalẽ:coꝛpꝰ:oſangui
neos:frẽs ⁊ oĩia bona eoꝝ:⁊ aiam ꝓpꝛiã ⁊ ſuoꝝ.

Et iõ freneticis rõne pᷣuatis pꝛopter bᷣ pñt ſiłes

dici ⁊ cuidã ſtulto qͥ cũ baculũ geſtaret in via:⁊
añ eũ pᷣcederet vmbꝛa putauit vmbꝛũ eſſe alteꝝ
hoiĩeʒ:⁊ cucurrit poſt vmbꝛã q̃ſi cũ hoie pugna
turꝰ:⁊ cũ currẽdo eleuaret baculũ vt eum ꝑcute
ret:⁊ videret vmbꝛaʒ baculi ſiłr eleuari:timoꝛe
pterritfugere volẽs caput ſuũ cõtra muꝝ ꝑcu
tiẽdo fregit.Et ſimiłr ſtulti ꝑtiales pugnãtcum
vmbꝛa nois ꝑtialis:⁊ tãdeʒ aĩe ⁊ coꝛꝑis frãgũt
capᷣ: tales ſtuiti ᷓues ſunt ad ſuppoꝛtãdũ.iuxta
illð Eccłi.xxij. Suꝑ plũbuʒ qͥd grauiꝰ.⁊ qð illi
alið nomẽ qᷓ; fatuꝰ. Arenã ⁊ maſſaʒ ferri faciliꝰẽ

—ã .

ferre qᷓ; hoĩem ipꝛudentẽ ⁊ fatuũ ⁊ ipiũ.Et iõ cũ

7

talibo ſtultis ꝑtialibs nõ eſt ↄuerſandũ:dicente

eccleſiaſtico vbi.S. Cũ ſtulto ne młtũ loq̃r.:⁊ cũ
inſenſato ne abieris. Serua te ab illo vt nõ mo

leſtiaʒz habeas:⁊ ne coinqneris in pctõ illł.De/⸗
flecte ab illo ⁊ iuenies requiem. hecibi. D
Vartꝰlaboꝛ ðꝛ ↄfuſionis.Uix em̃ tales
ꝗq btiales ĩ extremis pñt deßere has ꝑtiali
tates ⁊ odia:qᷣ ſi moꝛiãt᷑ in tali ſtatu ſine
ſignis coꝛrectiõis nõ debent eis dari eccliaſtica
ſacra nec ſepultura ĩ ſacro:vt patʒ ꝑ ea qꝗͥ habent?
in.c.qb.⁊ in.c.nõ extimemꝰ.xiij.q.ij.⁊.in.c.paro
chiano. ð ſepul.ſʒ öbẽt ĩ ſterqlinio aut in alio lo

Hiere.xxij. Sepultura aſini ſepeliet᷑. Et ſi alr ſe

pelirẽt᷑ erit ad cumulũ dãnatiõil eoꝝ.c.cũ guia.

=W=

”ü

acotn
isdloent
inloczpp
fiſutali.
lelG0
ſugrolcat
fngiufn
ſodede
gitpſani⸗
Nelunc
Aurcundi⸗
pani Udi
ummmgovd
Celglous fli⸗
e Rechelen
Polorciſoloni
Cluorlinfen
Pfradic

nnigra/
ſariesdion⸗
ird
funsſehden
Cttoozo⸗
ulewes
i
Mponut:
omne ppön,

rrlaguum

ſelungien
mtogüatit
Nelguiftani

ifundinhne

Andllttnn

Crocnunccthi
gnuſucnust
mnegedebi
——
hopuraütfn
Ußmidact
Nmnosuiali
Pſrſolobn
ginüvenen
hoſctiuor.
hecklngu⸗
Müscimon⸗
4tunsmor⸗
Mpnwiütk
ötäligtai,
Ubewoenen
ich aüi
ſcirnalede
nliptovop d⸗
figlänaſt
n

nſr
9 Di

dinnrie⸗
llalosemne
tutndah
Wd Nedd
1ſgn
NKdn
dine
Cuiibonuis
ns iardan
neni
nide .
ſuuitn. ſem
tulinise⸗

denn

donötaiai
Nyüieni
Menndr: Aid
nigfri

iun rane. .

vperöil
igſtara in
vinbricken
Sicibertn
clütan
r dommaner
did
nals mimn
e:gsfint
upordün
mnue
migiin!
nithiih
urtidn
atlibifr
Pbonto
aNd de
goN

Folin

⁊.ca.quibo.xiij.q.ij.ĩmo ſi eoꝛũ coꝛꝑa poſſint ab

alijs diſcerni debẽt exhumari ⁊ extrabi a ſacro:
⁊ in loco ꝓphanopijci.c.ſacris.de ſepul.⁊ cimite

riũ ſiue eccłiavbi fuerãt debet recõciliari.deoſe.

ec.vel al.ca.ↄſuluiſti. Siłr ꝓ ipᷣis ꝑtialibo ſic in

ſua ꝑtialitate moꝛiẽtibo nõ debẽt fieri oꝛões vel

ſuffragia:ᷣm illð.j. Job.v. Eſt pctm̃ ad moꝛteʒ

. —
. e .
Neo

cere rectũ ↄciliũ:qꝛ bonitioꝛe et puſillanimitate

nõ audẽt cõſulere bonũ reipublice ne diſpliceãt

potẽtibo alicuiꝰꝑtis qͥ ſolumodo querũt bonũ
Apꝛiũ ⁊ alij negat verũ:ne ſtatũ ſeu officiũ aliqd
in cõitate ꝑdat. Itẽ deficit bonũ ↄciliũ in ciuita
te ꝑtiali pter ioꝛdinatũ affectũ quẽ hñt ꝑtiales
ſuis cõplicib:qꝛ vt ait Seneca ad Luallũ.Pe

nõ dico vt ꝓ eo qͥs roget:imo peccarẽt ꝓ eis ro⸗ rit oẽ iudiciũ cũ res trãſit in affectũ:quinimo ſi

gãtes ſicut ſi oꝛarẽt ꝓ iudeo vel ſaraceno.extra

2—

de ſta. mo.c.j.⁊ ð fur.c.ij.⁊.xiij.q.ij.c.ꝓ obeũtib⸗
Que oia redũdãt ad maximã ptialiũ ↄfuſionẽ
⁊ penã.Uñ ð ipᷣis exponi põt illð Mat.ij.Uox

in rama audita eſt. Ploꝛatꝰ ⁊ vlulatꝰ multꝰra

chel ploꝛãs filios ſuos:⁊ noluitaↄſolari qꝛ non

ſunt. Rachel em̃.i.eccłia:ploꝛat filios ꝑtiales.⁊

noluit cõſolari.ſ.oꝛõibo ⁊ oblatiõibo fideliũ:qꝛ

nöõö ſunt.ſ. in ſtatu ſalutis ſʒ eterne dãnatiõis. vt

infra dicetur.
QUartadecima malignitas ðꝛ locutio.ſ.
iniqua. Nã taliũ guelfoꝛũ ⁊ gibellinoꝝ
locutiões dicunt᷑ colloqa pꝛaua.j.ad Choꝝ.xv.
Uñ Zporeld Se De oꝛe ipᷣoꝛũ ꝓcedebat ignis:
fumꝰ ⁊ ſulpbur.i.cõminatões ignite ⁊ iracũde:
ſeu vᷣba odioſa ⁊ coꝛdiũ iflãmatiua.iuxta illð
Eſa.l.Ecce vos accẽdetis ignẽ accincti flãmis.

Ignẽ em̃ accẽdunt qͥ vᷣbis ſuis int hoĩes cera
ſcadala ponũt. Accincti q̊ʒ ſunt flãmis qͥ ſemꝑ
parati ⁊ pꝛõpti ſunt odia ſemiare. Sicut em̃ ex

ſcintilla ꝑpua magnꝰ accẽdit᷑ ignis:ſic vnꝰ ꝑtia⸗
lis ſua maledicta ligua totã patriã ad ꝑtialita/

tem ⁊ odiũ accẽdit. Per fumũ aũt ꝓcedẽtem ex

oꝛe ſignificant᷑ vba vana:ſuꝑbiaq; plena. Siẽ

em̃ fumꝰ in pncipio videt᷑ magnũ qͥd ſʒ poſtea

cito euaneſcit:ſic ſuꝑbi partiales minant᷑ ſe ma
gna facturos ſʒ ſtatiʒ euaneſcũt.⁊ ſepe qð alijs
inferre credebãt ſuꝑ ipſos venit.iuxta illð pſal.

Parauerũt pctõꝛes foueã ⁊ iciderũt in eã. Per

ſulphur aũt fetide ⁊ aboiabiles infamie intelli
gunt᷑:mẽdaciaq; ⁊ detractiões qbo diffamãt ꝓ

ximos:qui aliqñ ex h̊ ꝓſcribunt᷑ vł occiduntur

O fetoꝛ ſulphureꝰ ex taliũ oꝛe ꝓcedẽs q̊t mẽtes

audiẽtiũ venenaſti:qͥt innocẽtibꝛ notã criminis

ipoſuiſti:quot ciuitates ac patrias deſtruxiſti.

Hec eſt lingua tertia de qua Ecci xxviij.ðꝛ ꝙ

multos cõmouit ⁊ diſꝑſit illos de gẽte in gentẽ
⁊ ciuitates muratas diuitũ ðſtruxit:⁊ domos

magnatoꝛũ effudit:⁊ vᷣtutes ꝓpłoꝛũ cõcidit.Et

iõ taliũ ꝑtialiũ ↄſoꝛtia debẽt euitari:qꝛ coꝛrum
pũt bonos moꝛes colloqᷣa mala.j.ad Choꝛ.xiij

Uñ ðꝛ Ecci.xvij.Diſcede ab iiquo.ſ.ꝑtiali:: de

ficiẽt mala abs te.Et Gre.ſuꝑ Eʒech.ait. Infir⸗
mi pꝛauoꝝ debẽt ſocietatẽ declinare ne mala q̃

frequẽter aſpiciũt ⁊ coꝛrigere nõ valent imitari
delectentur. OQꝛ ſicut aer malꝰaſſidue flatu tra⸗
ctus occidit coꝛpꝰ:ſic ꝑuerſa locutio aſſidue au

dita inficit animã. säs
q Uitadecima malignitas ðᷣꝛ ↄſultatõ.ſ.

iniqua. Ubi em̃ ei Etialitas nõ põt fa⸗

vna ꝑs ꝓponit in ↄdilio aliquid vtile reipublice:

di Idicũt licet cognoſcãt illð eẽ bonũ cõitatis:
⁊ faciüt ne alia ꝑſ hẽat iſtũ honoꝛẽ:qð tale bo
nũ ex ſua cauſa ⁊ iuẽtiõe ꝓuenerit cõitati.O per
diti ꝑtiales qͥ ↄtra filios vios ⁊ voſipᷣos ꝓfertis
ↄciliũ:dãnũ em̃ cõitatis ðꝛ dãnũ oium ciuiũ ⁊
exiſtẽtiuʒ de ipᷣa cõitate.UVñ glo.in.l.j.S.hiſdem
pꝛudẽtibi.C.de iuſti.co.cõfir.in vᷣbo cõibo:expo
nit cõib.i.ꝓpꝛijs ſinguloꝝ.de q̊ m̃ dicvt ibi per
docto. ⁊ in.l.qͥntꝰ.ff. de au.⁊ ar.le.⁊ in.l.illð.ff.ð
ritu nup. Pꝛeterea ĩ ipſa ciuitate fiũt ſepenũero
ↄiuratiões ⁊ ↄſpiratiões vniꝰꝑtis ↄtra aliã etiã
cũ iuramẽto:qð peſſimũ crimẽ apud grecos ðꝛ
frateria:qð qͥdẽ eſt deteſtabile nõ ſolũ lege cano

nica:ſʒ etiã ciuili ?ẽ mũdana:⁊ acriter debẽt talia

facientes punirivt patet in.c.cõſpirationuzʒ.⁊.c.
cõiurationum.xj.q.iſj.
8 Ertadecima malignitas ðꝛ dã natio ſcxJ
eterna ꝑtialiũ:qꝛ cõiter moꝛiunt᷑ ſine p⸗e /
nitẽtia. Nullꝰem̃ ꝑtialis pᷣt abſolui a pctis niſi
coꝛde:oꝛe ⁊ oꝑe renũdiet ꝑti:qꝛ eſt pctm̃ moꝛtale
tenere ꝑtẽ vt infra declarabimꝰ. Licet aũt quidã
cõfiteant᷑ ꝙ ꝑtialitates exercuerũt opꝑe:rariſſimi
tñ iueniũt᷑ q doleãt ⁊ oꝛe ↄfiteant᷑ cũ ðᷣbita ↄtri
tiõe ſe fuiſſe ꝑtiales:⁊ firmũ ꝓpo ſitũ hẽant nũqᷓ;

tenẽdi ꝑtes nec ſe noiandi:nec offcm̃ ꝓ ꝑte aſſu/

mẽdi:nec alið opꝰꝑtialrvnqᷓ; faciendi.mo iſti
ꝑtiales ica ſunt ceci ꝙ etiã ſi ſint als pꝛudẽtes ⁊
cauti atq; docti:tñ vix pñt ꝑſuaderi ꝙ teneri ta⸗
les ꝑteſ.:⁊ aliqͥd facere ꝑtiałr ſit pctmm̃ moꝛtale.⁊
ſic ſine vᷣa pnia decedẽtes e᷑nalr dãnant᷑.Nã vt

ait Aug.in li.ð igne purgatoꝛij. Sicut ↄcoꝛdia

eſt eterne hereditatis acqͥ ſitiua:ita ꝑtialitas eſt
ad eternam dãnationẽ inductia. DHD
Itcit q́; idem Aug. Si qs ſenſerit aliqð
d moꝛtaliũ pctõꝝ ĩ ſe dñari:niſi pniaʒ ege⸗
rit:et᷑na illũ flama cruciabit.hec ille.Et
ↄſeq̃nter oẽs ꝑtiales qͥ ſtãt ↄtinue ĩ pctõ moꝛta⸗
li:qꝛ nõ hñt pacẽ ⁊ ↄcoꝛdiã cũ ꝓxio. Pꝛo cuiꝰ

planioꝛi declaratõe eſt ſciẽdũ ꝙ diſcoꝛdia ðꝛ q̃ſi

diuerſũ coꝛ ab altero.Et iõ ait pvᷣs.viij. Echi.q;
amicitia facit vnũ ex młtis.Diſcoꝛdia vᷣo młta
ex vno.LZulliꝰaũt ĩ.iiij.tuſcu.qſti.dicit diſcoꝛ
dia eſt ira acerbioꝛ itimo odio in coꝛdęotenta:?

iſta ꝓpꝛie eſt diſcoꝛdia de q̃ ĩ ſuꝑioꝛibo locuti ſu

mus q̃ opponit᷑ ↄcoꝛdie ⁊ chanitati ᷣm Tho.ij.
hj. q.xxxviij.ar.j.Sciẽdũ tñ ꝙaliq̊s iter ſe diſcoꝛ
dare:aliqñ pᷣ̃t eẽ ſine pctõ vtriuſq;:vt qñ diſcoꝛ⸗
dãt circa aliqð qð nõ ẽ manifeſte bonũ:vel ma⸗
lũ:⁊ vterq; icẽdit ho noꝛẽ dei vł ꝓximi vtilitatẽ:
SS4

́ÿUꝑWf) K

Bermo

vel habet aliũ bonũ finẽ p obiecto:ſedvni videt᷑
agedum vno mõ ⁊ alteri ecõtrario mõ.Et ratio
nea pbabiles ſunt ex vtraq; ꝑte:et młti ſapietes
ſunt ex vtraq; ꝑte.vel ẽ diſcoꝛdia tal int bonos
viros magne autoꝛitatc ſicut fuic mt᷑ Auguſti⸗
nũ ⁊ Hieronymũ de ceſſatõe legalium.vt refert
Alex.de ales in.iij.ꝑte ſũme in tractatu de ceſſa⸗

tiõe legaliũ.et Scotꝰin.iij.di.iiij. Itẽ inter Bar

nabãa ⁊ Paulũ.vt habet᷑ actc.xv.vbi dicit᷑. Facta
eſt diſſentio inter Barnabã ⁊ anlu ita vt dil
cederent abinuicẽ. Iſta em̃ diſcoꝛdia fuit inter
eos ex diuina diſpo ſitiõe:vt ex eoꝛũ ſeꝑatiõe ſe⸗
queret᷑ maioꝛ vtilicas eccłie catholice.et vterq;
tendebat ad bonũ.Et ſiłes diſcoꝛdie quãdoq;
eueniũt etiã inter alios ſccõs viros. Itẽ ſi vnaz⸗
opinionẽ falſam cõiter om̃s tenerẽt non pecca⸗
ret qͥs cognoſcẽs expᷣſſe cõtrariũ eẽverũ ſi oppo
ſitũ teneret.iuxta illud Exodi.xxiij. Ne ſequar
turbã in malũ.Et iſta ꝓpꝛie non diceret᷑ diſcoꝛ⸗
dia.Quãdoq; aũt diſcoꝛdia eſt pctm̃ venialevt
quãdo aliquis nimis credit ſuo ſenſui ⁊ diſcoꝛ
dat ab opiniõe ⁊ ſenſu ſapiẽtioꝛũ in his tamen
que nõ ſunt de neceſſitate ſalutis nec contra ho
noꝛẽ dei vel ꝓximi. Peccat em̃ qͥ nimis de ſuo
ſenſu pᷣſumit:cõtra ũlð quod dicit᷑ ꝓuerb.iij.et
in.c.j.de conſtit᷑.ſ.ne initaris pꝛudẽtie tue.pecca
ret aũt moꝛtalit᷑ ſi diſcoꝛdaret a ſentẽtia ſapien⸗

cioꝛũ ⁊ cõmuni in bis que eſſẽt de neceſſitate ſa

lutis tenẽs falſam opinionẽ ex ꝑtinacia ſui ſen⸗
ſus.vł ſi talis opinio teneat᷑ contra honoꝛẽ dei
vel ꝓximi vtilitatẽ.⁊ hmõi.Grauiſſimũ aũt pec
catũ moꝛtale eſt diſcoꝛdia parcaliũ. Uñ apłs
ad Gal.v.inter oꝑa carnis cõnumerat inimici⸗
cias:co ntẽtiões:emulatiões:iras:rixas: diſſen
ſiões:⁊ ſectas.Et ſubdit.Qui talia agũt regnũ
dei nõ cõſequẽtur. Que quidẽ om̃ia inueniunt᷑
in diſcoꝛdia partialiũ.Et ideo ðt idẽ apłs.ij.ad
Choꝝ.vlti. Idẽ ſapite pacẽ habete.
Stag em̃ eſt firma cõduſio ꝙ qᷣcũ qʒ coꝛ⸗
i de conſentit eſſe de vna ꝑte moꝛtałr pec⸗
cat:vtꝓ bat multiplicit beatꝰfrater Mi
chael de Carcano in ſuo pᷣmo q̃drageſimali de
pctõ ſᷣmone.lvij.parte.j.Et poſſumꝰ eam pꝓba⸗
re bꝛeuit᷑ ſic. Cũ deus ſit charitas.j. Johis.iiij.
ergo ille qui ſeparat᷑ a charitate ſeparat᷑ a deo.⁊
ꝑ cõſequẽs peccat moꝛtałr ⁊ eiꝰ aia moꝛit᷑ ſpũa
liter:ſᷣm Aug.xiij.de ciui.dei.Nec põt quis ſine
caritate ſalutẽ cõſeqͥ.c.nullꝰ.de pe.di.vij.⁊.j.q.j
c.vide.⁊.c.licʒ.de reg.⁊de.pe.di.ij.c.j.ibi. Itẽ oĩs
⁊.S.ſi charitatẽ.⁊ de renũ.c.niſi cũ pᷣdẽ.S.qͥppe.
Sed qͥ cunq; coꝛde cõſentit vni ꝑti:vt eẽ guelfꝰ
ſiue gibellinꝰ ſiue alteriꝰ ꝑtis q̊cũq; noĩe vocet᷑
ſeparat᷑ charitate ⁊ amoꝛe alteriꝰꝑtis.Et iõ ſi⸗
cut ex ſeꝑatõe aĩe a coꝛꝑe ſequit᷑ moꝛs coꝛꝑalis
ita ex diuiſiõe ꝑtiali ſequi᷑ moꝛs ſpũalis aĩe ꝑ
ſeꝑationẽ ipᷣam a charitate q̃ eſt vita aĩe. CX ãt
ꝓtiales ſint ſine charitate ptʒ:qꝛ illi qͥ ſũt in cha

ricate ſũt oẽs inſiłvniti ꝑ cõcoꝛdiã ⁊ p cẽ ac mu

tuã dilectiõʒ.iuxta illð Act᷑.iiij. Multitudinis
ait credẽtiũ erat coꝛ vnũ ⁊ aia vna.Tales autẽ
nõ ſunc ꝑtiales:ſed imo ſunt ſeꝑati ⁊ diſcoꝛdes
ab alia ꝑte.ergo ⁊c̃. Itẽ coꝛpꝰ xpi myſticũ ẽ vnũ

tm:⁊ oins eiꝰ fideles ſunt eiꝰ mẽbꝛa inſimul in
ipᷣo coꝛꝑe ꝑ charitatẽ vnita.vnde Apłus ait ad

Ephe.iiij. os ſumꝰinuicẽ mebꝛa.⁊ ad Coł.iij
iterũ ðt. Suꝑ oia aũt charitatẽ habete q̃ eſt vin

culũ perfectiõis.Et pax dei exultet in coꝛdibove
ſtris in qua ⁊ vocati eſtis in vno coꝛꝑe.Ad boc
& vt aliqð mẽbꝛũ iſtiꝰ coꝛpoꝛꝭ myſtici ſit viuuʒ
vita gre oꝑtet ꝙ ſit alijs oĩbus mẽbꝛis ipᷣiꝰ coꝛ
poꝛis vnitũ ſeu ↄiũctũ ꝑ caritatẽ. Sʒ tales nõ
ſunt ꝑtiales:qꝛ ſunt a młtis xpᷣi mẽbꝛis ſeꝑati

ꝑ ꝑtialitatẽ. Ergo ſic ſi vnũ mebꝛũ ab alijs mẽę

bꝛis coꝛꝑis ſeſeꝑaret moꝛeret᷑:ita illi ꝗͥ coꝛdeſe

parant᷑ ab vna parte ꝑ ↄſenſũ in aduerſariã ꝑtt
ſpũalit᷑ moꝛiunt᷑.Nec obſtat pᷣdicq ſi partiales
dicãt ꝙ ꝑ iſtã diuiſionẽ coꝛdis nõ intẽdũt noce
re parti orie.qꝛ rñdet᷑ ꝙ etiã ſi nõ intẽdãt actuas

liter nocere dicte ꝑti intẽdũttñ babitualłr.⁊ da⸗

to ꝙ talis affectꝰ nõ noceat illi nocet tñ ſibijpſi.
nã dũ ſe a ꝓpximo ꝑ cõſenſum ꝑtis diuidũt ⁊ p/

cidũt:ſeipᷣos ſpũalr intimũt.ſicut.ſ. Joh.iij.ðꝛ.
ꝙ qͥ odit fratrẽ ſuũ homicida eſt.ſ.ſuijpᷣiꝰ. Iteʒ

talis ↄſenſus ⁊ affectꝰ in amoꝛe vniꝰꝑtis defa⸗

cili ꝓrũpit in płima ⁊ crudeliſſima nocumenta
alteriꝰ ꝑtis.de qͥ ba ſupᷣ viſum eſt. Et eſt radix et

fundamẽtũ oim pᷣdictoꝛũ maloꝛũ q̃ fiunt ĩma

lediis ꝑtialitatibo.Ergo ⁊c̃. Iſti aũt gibellini
iʒ oꝛigineʒ habuerint ⁊ ſic noiati ſint a ciuitate

Bebel:⁊guelfi a ciuitate Guel:vt ait rabbi Sa

lomõ ſuꝑ.iij. Reg.v.c.quẽ refert Nicolaꝰ de ly⸗

ra.tñ ſᷣm alios oꝛiginẽ habuer̃t a duobb demo

nib:quoꝝ vnꝰ appellat᷑ gibel ⁊ alter guel:qᷣ ſił
cõſpirauerũt ad trahendũ oẽs aias ad et᷑nã dã
nationẽ per iſtas diabolicas ꝑtialitates. R
On excuſat ãt tales diabolicos ꝑtiales

n ſi dicãt ſe iuraſſe temere talẽ partẽ vł ſu⸗

os ab ãtiquo fuiſſe de tali parte ⁊ ita cõ⸗
ſuetũ eẽ q̃ſi in oĩ ciuitate italie eẽ ꝑtes ⁊ cõitates
regi ꝑ ꝑtes qꝛ rñdet᷑ ꝙ iuramẽtũ ĩ malis nõ ob

ligat.c.ſi aliqͥd. ⁊.c.vnuſqͥſq;.⁊.c.in malis.xxij.

q..iiij.⁊ de iureiu.ca.ſi vᷣo.⁊ de his q̃ vi metuſue

cau.ti.c.cũ dilectꝰ.⁊ de his que fiũta ma.ꝑ.ca.c.
cũ in cũcis. Juramẽtũ em̃ nõ eſt ad hoc inſtitu
tũ vt eſſet iniqᷣtatis vinculũ.xxij.q.iiij.c.inter ce

tera. Ubi etiã hr̃ ꝙ iuramẽtũ contra pᷣceptũ det
culpat᷑ ⁊ nõ tenet. Nẽ cõſuetudo bonos mo⸗

res vel charitatẽ ðᷣi ⁊ pximi: ſic eſt iſta:nõ eſt
pᷣuãda ſed vt magna abuſio abhoꝛrẽda.c.flagi
tia.xxxij.q.vij.⁊.c.mala.cũ ſex.c.ſeq̃n.viij.di. Et
ideo ðꝛ Ecci.vij. Nõ pecces in młtitudine ciui⸗
tatꝭ. Itẽ cõſuetudo ꝑuerſa ex diuturnitatetpis
nõ alleuiat crimẽ ſʒ aggrauat.c.nõ ſat deſimo.

⁊..c.vlti.de cõſue.cũ cõcoꝛdantijs. Nullũ ̊ iura

mentũ nullaq; cõſuetudo tenet in ꝑtialitan bꝰ:

nec excuſat ipos ꝑtiales,/ quia ſunt contra chan

gepeort
uin ci
4 caſue
üdefe
tas revenl
rfunenſil
ſaslurni
niligiel
gninilrn
ſrcuſtins
lgoipboin
ücigchunuar.
haimni ctloeo
borü
Onſali⸗
giqcig
ctfigbalin

Afaliſidtre⸗
lrfmningt
Conncuas
ponithtsde
tmnend
cnin nu
Gunoremar
icncr ne⸗
licli uin
nigicinu
ienezcis
Hocmanto
Hitaci Reraan
Cipacnrtui⸗
wi Sipodoen
Pſipianäſaäs
nomlegehzm
lörenilepen
ſiprimieſtgn
ſlurn M⸗
hogargütinn
luſurinincol
nungllnferni.
nogſadulatort
Mcemmatun
llgonerelio
ſnlaninlio⸗
Krruliandbie
Moräſainet,
nmnerrpn
ſticaſunie e
lcteſnorga
ſoauciunr vi
dscog⸗rg
diniſas
rie
lähe
hurriobſ dub
ungullbe

wanr
Aumdimis
Ricini
hndränn
Nearr
Wrnmtn
wweng zebe⸗
ſtu e
ninzſen
tt ug;
iniiade
tödic inn
ſinöiätiten

ice n
AckuH

orenesN
üſſimawanm
mck. Len
Ttiaircen
viniſines cun
Axaitmdd
im ſicol' N
ncer on
ddrnntt
deo ig cihd
auipmiffn
uigmnnd
lcugRus
miiinislic
S
Nehoqjrinenn
efütana 9
ckadbocintn
i qii cinn
vnmapchiin
ndo bonosn
.ſie c Eun
rſeint
nmlamd
rdiumnolni⸗
nis ſli
S
1ſuremd

tatẽ dei ? pꝛoximi:⁊ ↄ rẽpublicã ⁊ bonũ cõc. ¶
Ec etiã eos excuſat ſi dicãt ꝙ h̊ faciũt vt

n ſe ⁊ ſuos atq; ſua defendãt:qꝛ nõ eſt liei
tũ defendere ſevł ſuos aut ſua cũ alteriꝰ
iactura.l.iure natali.ff.de re.iu. Nec faciẽda ſũt
mala vt eueniãt bona.ad Ro.iij.Nec ſufficit be

ne facere niſi id ex bono fõte ꝓcedat vt ðꝛ ic.nõ

ſatis.lxxxvj.di.vbi ðᷣt glo.ꝙ ałr nõ ẽ bonũ.ar.ſff

mã.l.j.S.ij.⁊.l.ſi ꝓcuratoꝛ.⁊.xxxij.q.v.oſicut.nõö

etiã excuſat ꝑtiales ſi oẽs ĩ vna ciuitate vł terra
ſint eiuſdẽ ꝑtis:qꝛ nõ tm̃ ſuis ciuibo ⁊ cõpatrio
tis ſed oĩibo hoibo mũdi qᷓ;tũ in eis eſt debent eẽ
vũcti ꝑ charitatẽ ⁊ illos ſic ſeiſßos amare.Mat

thei.xxij.Et ideo õ tales ðꝛ Ecci.iij Srnogo

ſuꝑboꝛũ nõ erit ſalꝰ. T
n On ſolũ aũt peccat moꝛtalr tenẽs ꝑtẽ ſʒ
ctiã qͥcũq; vbo ſcpᷣto vel ſigno ſe ↄfitet᷑ eẽ
uelfũ vł gibellinũ ſeu alteriꝰ ꝑcis.vt ꝓbat bea
8 frat᷑ Mihael vbi S. p.ij.ſic. Nã aut ðt verũ

Aut falſũ.ſi ðt veꝝ ptʒ ex pᷣdicq ꝙ peccat moꝛta

liter ↄſentiẽdo ꝑti Si aũt ðt mẽdaciũ:aut ðt h̊
ex timoꝛe:aut ex adulatiõe:vł ex iocoſitate.Pꝛi
mo mõ qñ qs bocðt ex timoꝛe.vtputa qꝛ inſo⸗
nat rumoꝛ⁊ clamoꝛ.qͥs viuit:qͥs viuit.⁊ vna ꝑte
acclamãte.viuãt guelfi:vł viuãt gibellini.⁊ ali⸗

qqs timoꝛe moꝛt vel alceriꝰꝑiculi cõfitet᷑t aſſerit

ſe eẽ eiuſdẽ ꝑtis peccat moꝛtalłr.qꝛ ðt mẽdaciũ
ꝑnicioſũ ) dei pᷣceptũ ⁊ caritatẽ ꝓximi.De qͥ br

xxij.q.ij.c.bmũ.Uñ Dauid loquẽs deo pſal.v.

ait. Perdes oẽs qͥ loquunt᷑ mẽdaciũ.⁊ Sap̃.j.
ðꝛ.Os qð mẽtit᷑ occidit aĩaʒ ſuã. Siłiter ſi hboc
mẽdaciũ öt ex adulatiõe:qꝛ ꝑ hoc ꝓuenit malũ
exẽplũ ᷓ charitatẽ dei ⁊ ꝓximi.⁊ ꝓbat᷑ ꝑ dic.c.ð⸗
mũ.Si vo hoc mẽdaciũ dicat ex iocoſitate cũ ꝑ
b ſit ꝑiculũ ſcãdali ⁊ mali exempli etiã eſt pcem̃
moꝛtale.qꝛ lʒ mẽdaciũ iocoſũ de ſui natura ſit
ſolũ veniale pctm̃ tñ accidẽtaliter ꝓpter ſcanda⸗
lũ ꝓximi eſt ꝑnicioſum ſᷣm alexã.de ał. Uñ ait
ſaluatoꝛ Mat. xviij. Qui ſcãdaliʒauerit vnũ de
his qͥ credũt in me:expedit ei vt ſuſpendat᷑ mo⸗
la aſinaria in collo eiꝰ:⁊ demergat᷑ inpfundum
maris.i.interni.Et de his duobo mẽdacijs vlti
mis.ſ.adulatoꝛio ⁊ iocoſo põt dari exemplũ de
pulcherrima iuuene:que ſedẽs coꝛã młto ꝓplo
adulatoꝛievel iocoſe dicit ſe cõcupiſcere carnałr

cõmiſceri cũ tali pulcherrimo adoleſcẽte Quod

qꝛ multũ credibile eſt ⁊ in ſcandalũ aiarũ: ⁊ nõ
põt cõſpici intẽtio eiꝰ:lʒ mendaciũ dicat tũ moꝛ
talicer peccat ꝓpter ſcãdalũ ⁊ malũ exẽplũ.⁊ ſiłr
eſt ĩ caſu nr̃o.Et iõ dicit᷑ pſal.xlvj. Ecce loquũt᷑
in oꝛe ſuo ⁊ gladius in labijs eoꝝ.qm̃ qͥs.i.ali/
qͥs audiuit.vñ.ſ.ſcãdaliʒatꝰ eſt.Ettu dñe deri⸗
debis eos:⁊ ad nihilũ deduces omẽs gentes.ſ.
diniſas et ꝑtiales.

11
d Icit q̊q; pꝛedictꝰ beatꝰ frater Michael

ybl S.pte.iij. ꝙ qᷣlibet in aliq̊ oꝑe ſequẽs
partẽ abſqʒ dubio peccat moꝛtaliter. Et non ſo

lum quilibet partialitaſſumptꝰ ad officiũ pec,

tes vł aliqͥd faciat ꝑ ꝑtes:⁊ ꝙ epᷣs vel gene
ralis vicarius in ſua dioceſi:ꝑ ſe vel ꝑ aliũ ꝓbũ
virũ ſimul cum cõmiſſarijs ad hoc depntatis a
pncipe ciuitatis ſiue terre:vna etiaʒ cũ aliqbus
ꝓbis religioſis in terris partricis vbi hec fieri de
bẽt accepta diligẽti ĩfoꝛmatõe depbi 7 ſuſffti⸗·

Cc Cꝓ

ret moꝛtałr officiũ p̃dicruʒ taliter aſſumẽdo:ſiẽ

etis moꝛtałr peccauerũt eũ tali mõ aſſumetes ſʒ
etiaʒ in qͥlibet actu partiałr facto cõmittit᷑ ab eo

petm̃ moꝛtale.Oia em̃ ptialitatis oꝑa ſunt dya/
bolica. Uñ qm fiũt cedule cuiuſlibet ꝑtis ꝓ offi⸗

cijs diſtrib uẽdis.poſtea ponũt᷑ in capſa vt dein

ge certis tẽpoꝛibo ꝑtiałr extrahant᷑ tot de q̃libet
pte:demoniũ ꝑtis in eãdẽ capſã ſubintrat:imo
in illa cõitate tota ihabitat:⁊ illa ciuitas vł terra

eſt circũdata oĩ pctõ et malicia. Uñ inqͥt ꝓpbeta

ps.liiij. Tota die crcundabit eã ſuꝑ muros eiꝰ

iniqͥtas ⁊ laboꝛ iĩmedio eius ⁊ iniuſticia.Et idẽ
eſt qñ ille cedule oium ꝑtiũ ſimul miſcent᷑:⁊ po/
ſtea ad foꝛtunã extrahunt᷑ tot q̊t debẽt eſſe offi⸗
ciales: qꝛ vltra pctm̃ ꝑtialitatis bᷣ ĩcouenies ac⸗
cldit:ꝙ aliqñ eueniũt extracti plures ex vna pte
qᷓ; ex alia:⁊ tũc cũ aliqͥd accidit determinari ſen
fieri qðᷣ vni ꝑti diſpliceat:fiũt ſeditiões ⁊ tumł᷑
tus:vl ſaltẽ murmuratioes ab illa ꝑte dicẽte ꝙ
hoc factũ eſt:qꝛ płres ſũt ex alia ꝑte qᷓ; q̃ſi ex ſua

in ↄſilio ⁊c. Siłri illa terra ĩiqua caopoꝛaleſ ſiue
capita ꝑtiuʒ oĩ anno eligũt aliq̊s officiales ſiue

ↄſiliarios ſeu rectoꝛes cõitatis de ſua parte: vl⸗
tra petm̃ moꝛtale ꝑtialitaᷣ:alið icõueniẽs ꝗpter
hoc euenit.ſ.ꝙ tales eligũt ꝑſonas ſibi tałr affe⸗

cqionatas:ꝙ nihil faciẽt qð aliqͥd impoꝛtet ſine

ſuo cõſenſu:⁊ ſic ſcient oia ſecreta cõitatis:⁊ im
pediẽt bonũ cõitatis ſi nõ redũdet in ſuũ bonũ
pticulare ⁊c̃.Nõ eſt etiã bona cõſuetudo illa vel

ſtatutũ.ſ.ꝙ; capoꝛales vniꝰꝑtis eligãt officiales

alteriꝰꝑptis:ſub h̊ coloꝛe:ꝙ ſꝑ eligent᷑ de melioꝛi
bus a ſinglis ꝑtibo:⁊ ꝙ talr electi a ↄtraria ꝑte:

erũt ei figelioꝛes videntes ꝙ hñt bonõ fidẽ eis:
qꝛ rñdet᷑ ꝙ ĩmo fiet oppoſitũ.aʒ ipᷣi capoꝛales

vł alij talr eligentes ſtudebũt eligere ꝑſonas ex
altera ꝑte tales ꝙ poſſint eas vertere ad ſuuʒ li⸗
bitũ ⁊ volũtatẽ.ſ.mũeribo ⁊ tributis ſi ſint pau/
pes vł auari ⁊ male ↄſciẽtie:vel alia ex cauſa.Et

dato ꝙ eligerẽt de minꝰmalis:vł etiã de melio⸗
ribo:qð tñ raro accidit:ꝑ hoc nõ effugi pem ꝑ/

tialitatis. Iteʒ ſepe accidit ꝙ in vna terra pauci

ſunt apti ad regimẽ ex vna parte:⁊ multi ex alia

Vnge ſi debent eligi ſemꝑ tot ex vna pante quot

ex alia:accidit ꝙ multotiẽs opoꝛtebit ieptos pᷣ⸗

ficere officijs ipſius cõmunitatis:qð erit coͤe

bo num reipublice.
a D extirpãdas ergo iſtas maledictas ꝑ⸗

tialitates ⁊ euitanda tot pctcã que fiunc

quotidie in multis terris:in quibus omnia fi⸗
unt per partes:videt᷑ bonuʒ ⁊ laudabile ꝙ fiat

ſtatutũ a pᷣncipibus tempoꝛalibus vel ſpiritua

libo ſub penis grauib:ꝙ nemo noſer, rwolira⸗
18 gene

Bermo

ciẽtia hoĩm dicte ciuitatis vel terre eligãt ex illis
certũ numerũ:ex qͥ b poſtea pᷣficiant᷑ ſinguł tẽ⸗
poꝛibo cõſueti officiales.⁊ tales eligant᷑ non ha
bita cõſideratiõe ꝑtis ſʒ ꝓbitatis ⁊ idoneitatis

eciſq; det᷑ iuramẽtũ de fidełr ſeruiado toti cõitati

nõ habita aliq̃ affectiõe ad aliquaã ꝑtẽ: ⁊ moꝛiẽ⸗
te vno aliꝰ ſubroget᷑ eodẽ mõ cũ pᷣdicto iuramẽ
to.Et hoc mõ paulatim ad nihilũ deueniẽt par
tes ⁊ noia eaꝝ.Ue aũt pncipib ſi nõ curẽt extir
pare dictas ꝑtes cupiẽtes tales diuiſiões eẽ in
terris ſuis.dicẽtes ꝙ ipᷣi tũc ſũt mag ſecuri ꝙ ñ
cõcoꝛdabũt inuicẽ ↄ eos. Hoc eſt em ꝓpꝛiũ tirã
noꝛũ qͥ querũt ſua cõmoda cũ dãno cõitatũ et
ſubdicoꝛũ ⁊ offenſa dei. Boni aũt pᷣncipes be⸗
ne tracant ꝓpłos ſuos:⁊ iõ ſunt ſecuri ꝙ õj eos
noõ rebellabũt.⁊ gaudẽt qñ eos vidẽt inſił con/⸗
coꝛdãtes:qꝛ tãto erũt ĩ ſuo adiutoꝛio foꝛtioꝛes
2 potẽtioꝛes. WM
Ebsẽt igit᷑ nõ tm̃ pᷣncipes ſʒ etiã oẽs pᷣto⸗
d res ⁊ rectoꝛes terraꝝ iſudare ad extirpã
Qebjgaes ptialitates ⁊ diſcoꝛdias. Uñ ðꝛ ꝙ;
p̃ᷣtoꝛ nullatenꝰ dʒ pati ad arma ⁊ nixas ꝓcedere
lllos q̊s põt ſua iuriſdictiõe cõpellere.ff.devſu/⸗

fu equidinogrun Foc offisſl⸗ g diſ

oꝛdijs ſedãdis dʒ ꝓſpicere q̃s ſolet cõis matia
excitare.l.cũ pr̃.S.dulciſſimis.ff.de le.ij.?⁊ ꝙ; ni⸗
hil aliud agat pᷣtoꝛ niſi ↄtrauerſias dirimere: ⁊
ratũ hr̃e ſi eis ſponte renũciẽt litigãtes.ff.de no
ui ope.nũ.l.j. Ipi aũt ꝑtiales debẽt totałr abre⸗
nũciare ꝑtialitatibo ſᷣuãtes illð Deut᷑.ix.vbi ait
dns.Nõ ſit int᷑ vos radix germinãs fel ⁊ amari
tudines.i.diſcoꝛdias:que qͥ dẽ radix eſt ꝑtiali⸗
tas.alr aũt qͥlibet ꝑtialis dicet ĩ moꝛte illð Hie
re.xv. Ue mihi mater mea q̃re me genuiſti virũ
rrixoſum ⁊ diſcoꝛdẽe. QQ

n On ſufficit aũt facere pacẽ cũ iimid ⁊ re

nũciare ꝑtialitatib⁊ odijs niſi bene fiat
Sũt em̃ multi qͥ dicũt ſe ꝑcere iimicis ⁊ remit⸗
tere odiũ nec velle eis nocere ſʒ nõ pñt illos vide
re nec volũt cũ eis loqͥ nõ hñtes legitimã cauſã
ſu btrahẽdi loqᷓlã vel ↄ ſoꝛtiũ.ſicut eſſʒ ſi timeret᷑
WVter h̊ maiꝰ malũ:qꝛ tũc liceret ſubtrahere lo⸗
quelã vł ↄuerſatiõeʒ bono mõ:ſᷣm theol.in.iij.

di. xxxj. Et idẽ eſt dicẽdũ ĩ caſibo ſilib:in quib?ꝰ

tñ debẽt intimare rõnẽ facti intuẽtib ad euitã⸗
dã materia ſcãdali.ſᷣm ꝙ ðt Ric.in pᷣdicta diſ.
CLCõſfirmat aũt pᷣdicta Chꝛy.in li.de cõpunctiõe
coꝛdis di. Si tmmõ nõ ledis eũ qͥ te leſit:auer⸗
tis aũt te ab eo nec libenter vides:ſine dubio ⁊
vulnꝰ in pectoꝛe ⁊ doloꝛ lãgueſcit in coꝛde. Qð
ſi eſt nõdũ vtiq; qð xpᷣs madauit explet᷑. Nũqͥd
tu ita vis ꝓpiciũ tibi deũ vt nõ te qͥdẽ ledat:auer

tat tñ ſeu te vt pctõꝛũ tuoꝝ mẽoꝛiã teneat ⁊ vi⸗/

dere te nolit. Igit᷑ qualẽ vis erga te eẽ deũ cũ de
lictoꝛũ veniã poſcis talẽ exhiberete debes his qᷣ

delinquũt ĩ te.hec ille.Cõtra eos aũt qͥ ſimula⸗
te faciũt pacẽ vt captato tꝑe faciantvidictã? oꝛe
dicũt vᷣba ↄcoꝛdie:ſʒ in coꝛde hñt venenũ odij

XXXIIII

⁊ maliuolẽtie:ait Aug.in li.de vᷣbis dñi di. Ne
dicas in ligua ignoſco ⁊ coꝛde differas. Nouit

em cui dicis:dimitte no bis debita nr̃a ſicut et
nos dimittimꝰ debitoꝛibo nris. Uocem tuã bõ
audit:cõſciẽtiã tus deꝰ inſpicit. Meliꝰ eſt ꝙ nõ

clames oꝛe qᷓ; ꝙ ſis blãdus oꝛe ⁊ crudelis i coꝛ

de.hec ille.Oeruadũ eſt aũt ab illis qͥ volũt fa⸗

cere bonã pacẽ illõ qð inqͥt ¶hꝛyß.di. Si cogi⸗
tatu offendiſti cogitatu recõciliare:ſi vᷣbis ver⸗
bis:ſi factis factis.liſi em quẽ factis leſiſti fa⸗
ctis placaueris:ſine cã oꝛas ad deũ: ſine cĩ facd
elemoſinõ de reb quibo alios expoliaſti.Quid

em̃ ꝓdeſt ſi vnꝰ ꝓ te oꝛat ad deũ:⁊ aliꝰ aduerſũ

te deũ intpellat. Pꝛo ↄcluſiõe aũt huiꝰ ꝑtis di⸗
co:ꝙ vnuſqᷣſq; debet ſᷣuare illð Job.xxij. Habe

to pacẽ ⁊ ꝑ hoc habebis fructꝰ optimos. R
D hoc em̃ agẽdũ no bis exẽplũ dediit ſa
a uatoꝛ qñ in dñica in ramis palmaꝝ v
luit turbã ſibi obuiare cũ palmis ĩ ma

nibi. vt h Joh.xij. Per palmã em par ſignifia

tur.vñ Chꝛyſ.inqt. Nõ hʒ in circuitu ſpledẽtes

gladios:aut certe oꝛnamẽta terribiliũ armato⸗
rũ:ſʒ ramos frondẽtes palmarũ teſtionia pad.

hec ille. Oia eĩ elemẽta vł lr̃e palme xpᷣianũ ꝓplłʒ
ad pacẽ⁊ ↄcoꝛdiã vocãt. Per. P. ſignificat᷑ ꝙ pᷣ
ſto eſt remittẽdũ odiũ ⁊ cõcoꝛdia faciẽda.iuxta

illð Mat.vj.Eſto ↄſentiẽs aduerſario tuo cito

Per.A.qꝙ cũ amoꝛe ⁊ affectiõe diligẽdꝰ ẽ inimi

cus. Per.L. vᷣo lõgeuitas ⁊ pſeuerãtia dilectio

nis. Per. M.aũt mibſicoꝛdia ðſignat᷑ quã etiã
iimicis exhibere debemꝰ. vñ. Amb. ait. Sine cã
ramũ oliue poꝛtat qͥ oꝑa miᷣicoꝛdie nõ habet.
Et hac etiã de cã in pᷣdicta die fit ꝓceſſio oliuaꝝ
qꝛ etiã oliua ſignificat pacẽ. Uñ legati romano
rũ qñ mittebant᷑ ad pacẽ faciẽdã poꝛtabãt ĩ ma
nu ſua ramos oliuaꝝ:vt ðt Iſið.in.xvij.ethim̃.
Per hãc aũt ꝓceſſionẽ oliuarũ vult eccłia om̃s
exhoꝛtari ad cõcoꝛdiã ⁊ pacẽ.q̃ nihil meliꝰ põt
reꝑiri in tꝑalib. Uñn.j.Machab.xiiij.ðꝛ de Si
monèe machabeo. Fecit pacẽ ſuꝑ terrã ⁊ letatꝰ ẽ

iſrł leticia magna:⁊ ſedit vnuſqͥſq; ſub vite ⁊ fi

culnea ſua ⁊ nõ erat qͥ eos terreret.defecitq; im⸗
pugnãs eos ſuꝑ terrã ⁊ vnuſqᷣſq; colebat terrã
ſuã cũ pace:⁊ tra dabat fructꝰ ſuos. Senioꝛes

iĩ poꝛtis ſedebãt oẽs ⁊ de bonis terre tractabãt.
⁊ luuenes iduebãt ſe glłia ⁊ ciuitatibo alimoias
cõferebãt.hec ibi.Ecce qᷓ;dta bona ſequunt᷑ expa

ce q̃ eſt optata cũc moꝛtalibi.vt ðꝛ Heſter.xiij.

De qrta via q ðꝛ puatiõis.ſ.rerũ tꝑaliũ. S

Uarto oñdit nobis dñs nr viã bua
q ciõis.ſ.rerũ tꝑaliũ:ſaltẽ q̊ ad inoꝛdi⸗
natũ affectum. Quantũ em̃ dilexerit
cuũgelicã pauꝑtatẽ ĩ eo oñdit ꝙ nũ⸗

ᷓ; ꝓpꝛiã domũ vel habitatõʒ br̃e voluit. Uñ de

ſeipᷣo inꝗqt Mat.viij.? Lu.ix. Nulpes foueas ha
bẽt:⁊ volucres celi nidos:filiꝰ aũt hoĩs nõ ha⸗

bet vbi caput ſuũ redlinet.In cruce q̊ʒ moꝛi nu

dus voluit vt noꝛmã daret his qͥᷣ ad ꝑfeciont

rriit⸗

guͤnn
ſedeheftſon
ſildiun

Un
in
Min
inunuan
ummtlin
poctonmiln

aſkngibo
eintispfan
rickinenupe
umdgense

ODeſanfunn

ode
½ hod
nont
ſoai
va⸗Marther

ache
autin
bonisonbola.
honobond ione
oonkinl cdles
Koogtishiniin
c icüm
mndvünoinnen
ſin necio doch
n ſloͤeminta
honoin diſol
dug Gcco dea
nuligperütdi
Mgepntillö 0.
Honſegeno
hunoen deben
Mmamopni
cisgſarrar
intinrilin
bimnedindan
Lelecnn
hicntinoinn
ſirirnniun
ſertgeiſunen
ſnlsſii i
ern
haſch
Kapſgios⸗
Mſhsne

*

Khragnn

niunhzlitii⸗
dan ſirci i

chgiit t
Wn ni

urts
hamd
nchent
dis ihinti
mnmsſue,
mächriri

umdlümen

Unmintinn

N Pigtet

diiin

”õl

niinhl nl i
Ctninide
iin mi ni
1c os Gn
nisNi
cununtyinn
hona legvmnen
Fö: Dtnn⸗
Ammümi
bis ds i iin
ſahigkdin
☚
Mharri in
Niicnil li
3 bienun n
Anioninnen
aiteli
neſenn

4

bis

tendũt ne aliqͥd in hoc mũdo ꝓpꝛiũ poſſiderẽt.

OQuib Lu.xiiij.dixit.Qui nõ renũciauerit oibꝰ
que poſſidet nõ põt meꝰ eſſe diſcipulꝰ. Secula

—

ribo aũt ex denudatõe ſua oſtẽdit q̃liter pꝛiuati

eſſe debeãt ĩoꝛdinato terrenoꝛũ appetitu:iuxta
illð pſal.Diuitie ſi affluãt nolite coꝛ apponere.
De qnta via que ðꝛ cuſtoditiõis.
Uiinto demonſtrauit nobis dñs no

ſter viã cuſtoditiõis.ſ.virginitatis ?
caſtitatis.De qua Hiero.in qᷓdã epka

ait. Chꝛiſtꝰ virginẽ habuit matrẽvgo
ipᷣe manſurꝰ.in ſe viris:in matre feminis virgi

nicatis tribuẽs exẽplũ. Ad quã quidẽ caſtitatẽ
nos exhoꝛtat᷑ imꝑatoꝛ in.S.ſancimꝰ.in aut᷑.de

leno. di. Sancimꝰ omẽs quidẽ ſᷣm ꝙ pnñt age⸗
re caſtitateʒ:q̃ ſola poſſibilis eſt deo cũ fiducia

poim aias pᷣſentare. De vᷣtute q̊ʒ vᷣginitacꝭ ſcri⸗

ptũ eſt in.c.nuptie.xxxij.q.j. Nuptie replent ter⸗

ram:vᷣginitas paradiſum.

De ſexta via que dicit oꝛõis.

Exto oſtẽdit nobis viã oꝛõis. Uñ de
s ip dicitur Matchᷣ.xiiij. Aſcendit in
montẽ ſolꝰ oꝛare.⁊ Lu.vj. Erat per⸗
noctãs in oꝛõe dei. Ideo ipᷣe nos hoꝛ

tatur Matth.xxvj.dicens. UVigilace ⁊ oꝛate ne

intretis in tẽptatöůem. MUw
De ſeptima via que dicit᷑ cõuerſatiöis. X
Eptimo oſtẽedit nobis viã cõuerſatio
9 nis.ſ.cũ quibo cõuerſari debeamus
videlʒ cũ bonis ⁊ religioſis viris:nõ
aũc cũ malis.iuxta illð Catonis.ũ

bonis ambula. Uera eſt em̃ ſnia Pſal.xvij.Cũ
bono bonꝰ eris:⁊ cũ malo ꝑuerteris. Qð etiaʒ

notat᷑ in.l.ediles.S.qͥd ergo.ff.de edili.edic.⁊ in

§S.cogitãdũ.in fi.in aut.de mona. Ideco legitur

Luẽc.ij.c.ꝙ cũ mater eiꝰ ⁊ Joſeph q̃ſiſſent euʒ ꝑ

tmriiduũ nõ inuenerũt eũ int᷑ cognatos ⁊ notos
c in medio doctoꝛũ interrogãtẽ illos ⁊ audien
tem. õ em̃ in tabernis inuenit᷑ filiꝰ dei:nõ ĩ lu

dis:nõ in diſſolutiõibo:ſed in exercitijs ſpũali⸗

bus. Sed ꝓ declaratiõe pᷣdictoꝛũ eſt ſcendũ ꝙ;
P

multi querũt dũm ieſum⁊ nõ inueniũt eũ:vnð
dicere pñt illð Cañ.iij. Queſiui illũ ⁊ nõ inueni
Et cauſa ẽ.qꝛ nõ q̃rũt eũ ſuo tꝑe:loco ⁊ modo.

Pꝛimo em̃ debet queri ſuo tꝑe.ſ.poſt triduũ.i.

poſt tres ꝑtes pnie.ſ.cõtritctõis:cõfeſſiõis:⁊ ſatiſ
factiõis: qᷓ ſunt tres vie ducẽtes ad ieſum.i.ad
ſalutẽ.Exo.v. Viam triũ dierũ ibimꝰ⁊ ſacrifica
bimus dño deo nr̃o:vel ſuo tꝑe.i.in pᷣſenti vita
Eſaie.lv.Querite dñm dũ inueniri põt:qꝛ poſt
hãcvitã nõ inueniẽt eũ dãnati ad ſalutẽ qͥ eũ nõ
q̃ſierũt in vita:qꝛ tẽpꝰ querẽdi trãſijt. Uñ talit
qrẽtes eũ ſunt ſicut q̃rẽtes ficus vel vuas extra
tẽpus ſuũ.Etiõ illis ait ſaluatoꝛ Job.vij.Que
retis me ⁊ nõ inueniet̊. Scðo debet q̃ri ſuo
loco. Joſeph em̃ ⁊ maria nõ potuerũt eũ iueni⸗

re apð ſeipſos:nec in comitatu hoi mũdanoꝝ
necint᷑ cognatos ⁊ notos ſʒ ſolũmõ ĩ tplo dei.

CCCII

St em̃ q̊druplex amoꝛ.ſ. puat?: E=E
ę mũdanꝰ: domeſticꝰ: ⁊ diuinꝰ. Non pote
rit igit᷑ Joſeph ⁊ maria eũ inuenire apð
ſeipᷣos:qꝛ nõ iuenit᷑ in amoꝛe ꝓpꝛioꝛ puato.Ca
lis em̃ amoꝛ ſuijpᷣꝰ eſt valde ꝑiculoſus ⁊ mul
toꝛũ maloꝛũ.cauſatinꝰ.ij.ad Thi.iij. Inſtabũt
tꝑa ꝑiculoſa.⁊ erũt hoĩes ſeyde amãͤtes cupi⸗/
di elati ⁊c. Scðᷣo nõ inuenit᷑ in comitatu hoim

muũdanoꝛũ.i.in amoꝛe mũdano.qꝛ mũdꝰ impe
dit ne inueniat᷑. Jo b.xiiij.Gpm̃ vᷣitatis quem

mũdus nõ põt acciꝑe ⁊c.⁊ inuentũ ꝑderè facit:
qꝛ eſt ſicut ſaccus ꝑtuſus.Aggeũ.j.Qui merces
ↄgregauit poſuit eas in ſaccuʒ ꝑtuſũ. Tertio
nò inueni᷑ int cognatos ⁊ notos:qꝛ nõ inuenit
ĩ amoꝛe domeſtico.i.ĩ amoꝛe parẽtũ ⁊ ↄſangui⸗

neoꝛũ.vñ Berñ.ait.Qũo bone ieſu int᷑ cogna⸗

tos meos te iueniã qͥ in᷑tuos mime es inuẽtꝰ.
Deut.xxxiij.Qui ðt pr̃i ſuo⁊ mr̃i ſue:neſciovos
⁊ fratribo ſuis ignoꝛo vos:⁊ qͥ neſcierunt filios
ſuos:hi cuſtodierũt eloquiũ tuũ ⁊ pactũ tuum
fſᷣuauerũt. Ex qͥb ſequit᷑ q̃rcũ.ſ.ꝙ inuenit᷑ in tẽ
plo dei.i.in amoꝛe ſpuali ⁊ diuio. Jo h.xiiij. Si
qͥs diligit me ßᷣmonẽ meũ fᷣuabit:⁊ pr̃ meꝰ dili⸗

get eũ:⁊ ad eũ veniemꝰ ⁊ mãſionẽ apð eũ facie⸗

mus. Pꝛimos aũttres amoꝛes relinqndos et
q̃rtũ retinẽdũ admonet dñs Lu.xiiij.di.Si qͥs
venit ad me ⁊ nõ odit patrẽ ſuũ:qð referturad
amoꝛẽ domeſticũ.parentes em̃ odiẽdi ſunt qñ
ſũt mali:vł qñ filios a ſᷣuitio dei auertũt.qꝛ ſic
ðꝛ Mat.x. Inimici hois domeſtici eiꝰ. Seqͥᷣt᷑
Adhbuc aũt ⁊ aiaʒ ſuã.qð refert᷑ ad amoꝛẽ ꝓpꝛiũ
⁊ puatũ. Nullꝰ em̃ dʒ diligere alam ſuã.i.aĩalẽ
⁊ carnalẽ vitã ſuã:ſʒ eã odire. Joh.xij.Qui odit
aiam ſuã in ̊ mũdo in vitã et᷑nã cuſtodit eam.
Sequit᷑. Et qͥ nõ baiulat crucẽ ſuã.qð refert᷑ad
amoꝛẽ mũdanũ.Ille em crucẽ ſuã baiulat qui
crucifixꝰ ẽ mũdo ⁊ mũdꝰſibi.ad Gał.vj.Mibhi
aũt mũdꝰ crucifixꝰ ẽ ⁊c. Seqͥt.Et vẽit poſt me.
qð refert᷑ ad amoꝛẽ ſpualẽ ⁊ diuinũ.Exponit᷑ eĩ
VUenit poſt me nõ amãdo terrena ſʒ deſiderãdo
celeſtia:ſicut ego amo ⁊ deſidero. Nõ ſicut Adã
q terrena dilexit ⁊ celeſtia deſeruit.j.ad Cho.xv.
Pꝛimꝰ hõ.ſ.Adã de terra terrenꝰ: ſecũdꝰ hõ.ſ.
xpᷣs de celo celeſtis. ZgCZ
t Ertio q̃rẽdus eſt ſuo mõ. Qui qͥ dẽ mo⸗
dus ẽ triplex. Pꝛimo em̃ debʒ qriſocia
liter. qdð notat᷑ in eo ꝙ ðꝛ a vᷣgine btã Lu.ij. Pf
tuꝰ⁊ ego. Joſeph em̃ intpꝛetat᷑ augmẽtũ ⁊ ſigni
ficat bona oꝑa q̃ ſꝑ debent augeri. Maria vᷣ/
intpꝛetat᷑ illuiata vł iluiatrix ⁊ ſignificat fidẽ ꝗᷓ
eſt llluĩatio mẽd.int᷑pꝛetat᷑ ẽt ſtella mar ⁊ ſigni
ficat caritatẽ. ſicut em̃ cetis ſtellis occidẽtibo il⸗
la nõ occidit:ſicceteris vᷣtutibo deficiẽtibo cari⸗
tas ñ deficit.j.ad Coꝝ.xj.Caritas nõexcidit⁊c̃.
Cũ tali igit᷑ ſocietate xpᷣs eſt qrẽdus:⁊ tũc inue
de vera:oꝑat õe ſollicita:⁊ caritate ſuc
cẽſa.Si em̃ alterũ iſtoꝛũ defuerit inueniri non

poterit. Nã ſine fide oꝑa nõ ſũt deo accepta.Ad

Sermo

Heb. rj. Sine fide impoſſibile eſt placere deo.

Sine oꝑib aũt fides moꝛtua eſt. Jacobi.ij. Fi

des vᷣo ⁊ opera ſine charitate ſunt inutilia.j.ad

Eoꝛj..xiij. Si diſtribuero ĩ cbos paupeꝝ ⁊c. A
Ecũdo debet queri lachꝛymabiłr qð no
tatur ex eo ꝙ beata vᷣgo derit vbi S. ODo⸗
lfletes querebamꝰ te. Lniplid auũt ex cau⸗
ſa btã virgo ſic dolebat. Pꝛimo qꝛ ſᷣm Oꝛigenẽ
timebat ne ipᷣaʒ deſerẽs ad celos aſcẽdiſſet.Se⸗
cũdo timebat pᷣm aliq̊s ne longe ad ꝑtes remo
tas abijſſet vt alijs nationibo pᷣdicaret. Tertio
timebat ſᷣm glo.ne ĩi manꝰ ſucceſſoꝛis herodis
deu eniſſet. Et his trib de cauſis ſcti eũ lachꝛy/

mabiliter querũt. Pꝛimo cũ lachꝛymis deuo⸗

tiõis qᷓs fundũt ꝑ ſollicitã deuotõʒ qñ ſe eis ad
tẽpus ſubtrahit ⁊ quodãmõ eos deſerẽs in ce/
lũ aſcẽdit.Cuiꝰ reuerſionẽ deſiderat dicẽtes cuzʒ

ꝓbhᷣa. Redde mihi leticiã ſalutaris tui. Scõðo

eũ querũt cũ lachꝛymis cõtritõis quas fundũt
ꝓpter pctã que aliqñ cõmiſerunt ꝓpter que ſe ab
eis tũc totalr elongauit. Pꝛouerb.xv. Lõge eſt

dñs ab impijs.? PsS.ait. Longe a pccõꝛibo ſa⸗/
lus.Tertio querũt eũ cũ lachꝛymis cõpaſſiõis
q̃s fundũt ꝓ miſerijs ⁊ malicijs pctõꝛũ qͥ ieſuz
in manu herodis.i.demonis:tradunt ⁊ q;tũ in

is eſt occidũt. ad Heb. vj. Rurſus erucifigen⸗
tes ſibimetipᷣis filiũu dei. B
Ertio debet queri deſiderabilłr. qðᷣ nota
t tur cũ dici᷑ Querebamꝰ ce: ⁊ nihil aliud
certra te. Ipᷣm em̃ hñtes in eo omia poſſi

demꝰ. Sap̃. vij. Uenerũt mihi oĩa bona pari
cũ illa.ſ.ſapiẽtia diuina:que eſt filiꝰ dei. Illi au

tem qͥ volũt ſine ipᷣo habere diuitias ⁊ delicias

ac honoꝛes eũ nõ inueniũt ſed potiꝰ amittunt.
Job.xxviij.Nõ inuenit᷑ in terra ſuauiterviuen⸗
tiũ.i.carnaliũ ⁊ delicioſoꝝ. Abyſſus ðt.Nõ eſt

in me.i.hũana cupiditas qͥ fundũ nõ habet.qᷣa
ſicut ðꝛ Eccs.v.Auarꝰnon iplebit᷑ pecunia.Et

mare loquit᷑.õ eſt mecũ.i.tumẽs ſuꝑbo. Su⸗

perbo em̃ inſtar maris ſꝑ ↄtra alios feruet ac ſꝑ

itumeſcit ac eſt in motu turhationũ. Eſaie.lvij.

Eoꝛ ipij q̃ſi mare feruẽs qð qeſcere nõ põt. ¶
VUia vo multi ſunt q perdũt ieſum ideo
q vtile eſt ſcire ea ꝑ q̃ ipᷣm perdũt vt euitẽ⸗
tur: ſed vtiliꝰ eſt ſcire ea ꝑ que ꝑditꝰ recu

perat᷑:vtiliſſimuʒ vo eſt ſcire ea ꝑ que recuꝑatꝰ
cuſtodit᷑.Sũt aũt q̃ttuoꝛ ꝑ que xpᷣs amittitur.

Pꝛimo ꝑ ineptã leticiã.qð notat᷑ ꝑ hoc ꝙ be
ata vᷣgo de terra ſua expulſa⁊ in egyptũ fugata
ac in tãta tribulatiõe poſita filiũ ſuũ nõ ꝑdidit:
ſʒ poſtq; ad feſtiuitatẽ iuit ipᷣm amiſit. Per qð
dat᷑ intelligi ꝙ xpᷣs ſepe in aduerſitate cuſtodit᷑
ſed in pꝛoſꝑitate perdi᷑. Uñ Dauid a Saul ꝑ⸗

ſecutꝰ del nõ deſeruit qͥ poſtmodũ ĩ regno poſi

tus in adulteriũ ⁊ homicidiũ cecidit.Pꝛoſperi
tas em mũdana eſt ſicut vinũ purũ quod cito
inebꝛiat:ſed aduerſitas eſt ſicut vinũ mixtum
qð ſobꝛietatẽ generat. Siłr in magnis feſtini⸗

ð)
1

xXXIIII

tatiby ſepeieſus perdit. Cũ em inſtieure fuenint

ad vtilitatẽ aiaru vani hoies eas cõuertunt ad

voluptatẽ coꝛpoꝝ.Et tales feſtiuitates a deo re

pꝛobant᷑:qui ait Amos.v.Odiui ⁊ ꝓieci feſtiui
tates veſtras.q̃ſi di.vre ſũt ⁊ nõ mee.imo ab ip
ſo deo in quadã aboiatiõe habent᷑: qui etiã ale
Malachie.ij.Diſpergã ſuꝑ vultũ vr̃jm ſtercus
ſolenitatũ veſtrarũ.⁊ a demonibi deridẽt. Tre⸗
noꝛũ.j. Uiderunt eum boſtes ⁊ deriſerunt ſab⸗
baca eiuñss.—
Ecũdo amittit᷑ ꝑ diſtractionẽ nimiã.qð
ſ innuit᷑ ex hoc ꝙ parẽtes eũ amiſerũt:ex
B a hirlz receſſert⁊ ſe turbis ĩmiſcuef̃t
Qui em̃ recedit a tranquillitate coꝛdis ⁊ dat ſe
tumultui mũdane occupatiõis defacili ꝑdit ie

ſum. Unñ legit᷑.ij. Reg xvij.ꝙ Helias manss
in ſolitudine delicate paſcebat᷑ a dño ſed adtur

bas ſe trãſferẽs vix aquã ⁊ buccellã panis obti
nuit.qꝛ qᷓ;diu hõ eſt in quiete interna delectatõe
paſcit᷑:ſed manẽs in turbatiõe tali viſitatõe pꝛi
uatur. Hinc eſt etiã ꝙ filij irł mãna reciꝑe nõ
potuerũt niſi poſtqᷓ; mare trãſierũt.qꝛ nullus
põt reciꝑe ſpũalẽ cõſolationẽ ⁊ dulcedinem niſi
trãſeat mẽtis turbationẽ. E
Ertio amittit᷑ ꝑ vanã fiduciã. Uiri eĩ ad

t feſtiuitates ibãt ſeoꝛſum ⁊ młieres ſeoꝛ

fluum. Pueri aũt poterãt ire cũ vtroq; pa
rẽtũ.⁊ iõ Joſeph credebat eũ eſſe cũ matre:⁊ mr
credebat ꝙ eſſʒ cũ Joſeph:⁊ ſicxpᷣm tali fiducia
amiſerũt.Quidã em̃ nimis ↄfidũt in ſuo ſenſu
⁊ ſapia:ſʒ nemo Salomõe ſapiẽtioꝛ qui tamẽ
deceptꝰ fuit.Quidã vᷣo nimis ↄfidũt in foꝛtitu

dine ⁊ cõſtãtia ſua:ſed nemo Sanſone foꝛtio::

nec Petro cõſtãtioꝛ qñ dixit Mat.xxvj.Dñe te

cũ paratus ſum ⁊ in carcerẽ ⁊ in moꝛi? ire:⁊ tñ
vterq; cecidit. Quidã aũt nimis ↄfidũt in diui⸗/
tiarũ cꝑaliũ ⁊ ſpũaliñ opulẽtia:ſed nemo diui⸗

te illo q qͥtidie induebat᷑ purpura ⁊ biſſo ditioꝛ
2 nemo Dauid ſpũalr locupletioꝛ: ⁊ tñ vterq;

cecidit.Quidã inſuꝑ nimisↄfidũt in dei miſeri
coꝛdia nihil cogitantes dẽ iuſticia: ⁊ tales ſub

ſpe venie multa pctã cõmittũt.ſicut Adã qͥ ↄſen

ſitvxoꝛi ſue ſub ſpe venie obtinẽde.Et oẽs tales

dñs allo quit᷑ dicẽs Hiere.ix. Nõ glłiet᷑ ſapiens

in ſapia ſua q̊ ad pᷣmos:nec foꝛtis in foꝛtitudie
ſua qͥ ad ſecũdos:nec diues ĩ diuitijs ſuis quo
ad certios.Sed in hoc gliet᷑ qͥ glat᷑ ſcire ⁊ noſſe
me qᷣ facio iudiciũ ⁊ iuſticiã in terra q̊ͥ ad q̃rtos
qꝛ debẽt ipᷣm cognoſcere nõ tm̃ miſericoꝛdẽ ſed
etiã iuſtũ iudico.

Varto amittit᷑ ꝑ ignoꝛãtiã.qð notat᷑,a

q boc ꝙ dicit᷑. Et nõ cognouerũt paren⸗

tes eiꝰ. Si em̃ cognouiſſẽt nũqᷓ; ei ami⸗/
ſiſſent. Sic pctõꝛ ſepe xpᷣm amittit:qꝛ ꝑiculum

ſuũ nõ cogſcit.Eſa.v. Pꝛoptea captiuꝰductꝰ ẽ
ꝓpłus meꝰ:qꝛ nõ habuit ſciẽtiã. Nulla eſt ꝑicu⸗
loſioꝛ ĩfirmitas qᷓ; illa que nõ ſentit᷑. Pctõꝛ em̃

eſt infirmꝰ vſq; ad moꝛtẽ ⁊ tamẽ nõ cognoſet

Cutmnen
Tteßuf,

lerocel

Iil ſuc

ſonnſu⸗

Ctals .b
liiſit
loſgtin
Pendi⸗ ziten
dscrmo
Aalone
8 Eaido
cmllus

foeñ tapube
(Fontobd⸗
Mtioncafiet

Gußenuetiven

(che eign

Utr chnd
fens ans
Ncümms

0

Gſhontocei

ehlmnihorl

cultn
Achdon
goͤnotat
ſhucs rclani
Atoronarra⸗
ideena i.
cepanwa⸗
scos Diden
Gincöcudican
nlg ſunt
Ppucficoꝛen⸗
Utiſem ſentns
Euone
1 Phocq
erntd
dis domsmen
hi deuse
igiſcam
pounsfeglin
fuifrminibun
follanurr;

(focninate

lgllmürdomig
ehnnnhnni
pocheemtri
Eurefionder
Grſusfingf
milobaüfet
Udis Pecaan
euinac⸗ d
1¹ Hndn
mo

woni nmnics
Wa lſcitar
endefnlant
lnder d
Nlidite

atadioſx

ucctlliipans
Eumemnaden
Pennlſtnin
mint

Niigien
:Ndnn
iſicnci nid
um:mnn
rittüngn

icſecinme,
ſerönin

Koitin iutin

ſpienot guini
8 ſdöt inien
Sanſonefent
Dupnin
in ommifrnn
mis itind
rd,d
pumt ioNd
ertna
ſtütindatple
nhar nſ
irinr tii⸗
1 ſigtin
chrs ßmin
chtſeini
num zabin
mimnmuis

fſuã egritudinẽ. Om̃is nãq; pctõꝛ eſt ignoꝛãs et

excecatꝰ tenebꝛis pctõꝛũ:⁊ ideo modicũ nõ q̃rit

Eſt em̃ ſicut freneticꝰ qͥ ridet ⁊ parẽtes ploꝛant:

⁊ ſiłiter pctõꝛ letat angeli cõtniſtant᷑. Eſa.xxxiij
Angeli pacis amare flebãt.Et ſicut lecargicus
cui ſomnꝰ ſuꝰ videt᷑ ſuauis ⁊ dulcis ⁊ tamẽ eſt

moꝛtalis Job. xx. Cuʒ em dulce fuerit in oꝛe eiꝰ

malũ:abſcõdit illũ ⁊c̃. Et tales ſunt ſiłes illi de

dignetur. Jpe em̃ habitauit in deſcenſu in na⸗
zaret cum Maria ⁊ Joſeph Luce.ij. Et deſcen⸗
dit cum illis ⁊ venit nazareth.⁊c.habitat quidẽ

in deſcẽſu ideſt ĩ valle humilitas:vñ pſalmiſta

ait. Ualles.i.ꝑ umiles abũdabũt frumento:illo

ſcʒ de quo dicit Johᷣ.xij.Niſi granũ frumẽti ca⸗
dens in terrã moꝛtuũ fuerit ⁊c.habitat q̊ʒ i na⸗

zarech.i.in floꝛe puritactis. PS.ei dicẽte.Tu au

quo legit᷑ in hiſtoꝛia Barlaã qͥ ad ramũ arboꝛ tem in ſctõ habitas. Sanctũ em̃ idẽ eſt ꝙ purũ

pendẽs ⁊ ſubtꝰſe baratrũ hñs:comeſatiõi faui
mellis de ramo pẽdentis totũ ſe dabat:⁊ de ſuo
ꝑiculo non cogitabat.
8 Ecũdo dico ꝙſunt quattuoꝛ ꝑ q̃ Jeſus
. amiſſus recuꝑabat᷑ ↄtraria pᷣdicq. Pꝛi⸗
mo em̃ recuꝑabat᷑ ꝑ mũdani gaudij exdluſiõeʒ:
qð notat᷑ ꝑ ̊ qð ðꝛ. Dolẽtes q rebamꝰte.Sic̃ eĩ
inepta leticia facit xp m ꝑdere:ſic ſalubꝛis triſti⸗
cia ipᷣm facit iuenire.vñ Berñ.ait.Quõ ĩueniaʒ
te bone Jeſu ĩ gaudio:quẽ mater dolẽs vix te in
uenit. 2 Johᷣ xx.ðꝛ. hMaria ſtabat ad monumẽ
tũ foꝛis ploꝛãs.et qꝛ ploꝛauit:iõ ĩuenit Hiere.
vj.Luctũ vnigeniti fac tibi luctũ amarũ.Nullꝰ
ſperet ſe poſſe iuenire xpᷣm gaudẽdo:quẽ mat᷑
iuenit dolẽdo: Magdalena lachꝛymãdo:⁊ oẽs
ſancti tanqᷓ; vnigenitũ lugendo. D

83 Ecuũdo recuꝑat᷑ ꝑ coꝛdis pacificatiõem:

qðõ notat᷑ ꝑ b̊ ein hieruſalẽ q iterpᷣtat᷑ vi

ſio pacis redierũt. Qui em̃ xpᷣm amiſit ꝑ coꝛdis

turbationẽ:recuꝑare eũ põt ꝑ mẽtis pacificatio
nẽ.Deꝰem̃ cuʒ ſit amatoꝛ pacis nõ habitat niſi
in coꝛde pacato pſalmiſta dicẽte.Factꝰeſt ĩ pace
locus eius. Uidemꝰetiã ꝙ imago hoĩs nõ ↄſpi
cit᷑ in aq̃ turbida vł cõmota:ſʒ in aq̃ limpida ⁊
tranqͥ lla:et ſimiłr deꝰnõ videt᷑ a coꝛde turbido
ſz pacifico ⁊ qͥeto.Et hincẽ ꝙ apłi receperũt ſpi/
ritũſctm̃ ſedetes.i.a tumłtibo quieſcẽtes.
Ercio recuꝑat᷑ ꝑ deuotã oꝛonẽ:qð notat᷑
t ꝑ hoc ꝙ Maria filiũ recupauit in tẽplo
Qqõs erat domꝰoꝛonis.vñ Matth.xxj. ait
dñs. Domꝰmea domꝰ oꝛonis vocabit᷑:qð et br
Joh.ij.Oeus em̃ aliqñ amittit᷑ ꝑ pceem̃ qð fit ꝑ
ignoꝛã tiã:ſic̃ amiſerat eũ Paulꝰdi.j.ad Thi.j.
Ignoꝛans feci in icredulitate.Aliqñ ꝑ pctm̃ qð
fit ꝑ ifirmitatẽ humanõ:ſicut amiſit eũ Petrꝰqͥ

dũ moꝛi timuit xpᷣm negauit.Aliqñ vᷣo ꝑ petm

qð fit ꝑ certã maliciã:ſicut amiſit eũ Dauid qui
adulteriũ ⁊ homiddiũ ↄmiſit.Sʒ oẽs iſti ꝑ oꝛo
nẽ ipᷣm recuꝑauerũt.ſam Paulꝰ dieb trib ac
noctibo oꝛauit:vñ dixit dñs Ananie Actuuz.ix.
Ecce em̃ oꝛat.De petro autẽ dici᷑ Mat.xxvj.qꝙ
egreſſus foꝛas fleuit amare Dauid vᷣo oꝛonẽ tri
um ſillabarũ fecit ⁊ miſicoꝛdiã ꝓmeruit.ij. Re.

xij.dicẽs. Peccaui.Quarto recuꝑat᷑ ꝑ cõpletã ſa

tiſfactiõeʒ:qð notat᷑ ꝑ ̊ ꝙ xpᷣm poſt triduũ iue⸗
nerũt. Pꝛima eiĩ dies eſt cõtritio:Scða ↄfeſſio
Tercia vero ſatiſfactio:vt.ẽ.dictũ eſt. H
t Ercio dico ꝙ ſunt q̃dã ꝑ que xpCᷣs recu⸗

pr.atus cuſtoditvt ſꝑ nobiſcũ inhabitare

qꝓuo ſerpẽte ⁊ accipietis regnũ eternũ.

añ.ij. Ego flos campi. Ecce quia diligit floꝛẽ

puritatis ⁊ liliũ conualliũ.Ecce quia diligitval
lem humilitatis. Habitat etiã cũ ſccõ Joſeph:
id eſt in illis in quibꝰ eſt augmẽtũ ſetitatis.De
quibo inquit Pſalmiſta. Ibũt de vtute in vir⸗
tutẽ:videbit᷑ deus deoꝛũ in ſyon. Habitat qͥq;
cũ Maria.i.cum illis qui habent lucẽ fulgide
cõuerſatiõis.quia Maria illuminata intpꝛeta
tur.vnð Matth̊.v. dici᷑. Sic luceat lux veſtra
coꝛã hoibus ⁊c̃.⁊ Johis.j. Deus lux eſt ⁊ tene⸗
bꝛe in eo nõ ſunt vlle.Et ideo non habitat cum
tenebꝛoſis.quia lux cũ tenebꝛis ſtare nõ poteſt
ij.ad Choꝛj.vj. Que ſocietas lucis ad tenebꝛas
Et ideo pᷣbet no bis exẽplũ cõuerſandi cum ꝑſo
nis claris virtutib.Ad Philip.iij. Noſtra aũt
cõuerſatio in celis eſt.i.cum ꝑſonis celeſtibus⁊
ſpũalibus. L —2
De octaua via que ðꝛ ſuꝑatiõis. X
Ctauo oſtendit nobis viam ſupera
o tiõis.ſ.demonũ.De ipſo em̃ legitur
Matth̊.iiij.Ductꝰ eſt ieſus a ſpiritu
in deſertũ vt tẽptaret᷑ a diabolo. hoc

aũt factũ ẽ vt demonũ timoꝛẽ auferret a nobis

imo vt nos animaret ad pꝛeliãdũ cum hoſtibꝰ
noſtris demonib. Sclebat em̃ verã eſſe ſenten
tiã Apłi ad Ephe.vj.Nõ eſt nobis colluctatio
aduerſus carnẽ ⁊ ſan guinẽ:ſed aduerſus pꝛin
cipes ⁊ poteſtates aduerſus mundi rectoꝛes te
nebꝛaꝝ haꝝ. Suꝑ omẽs aũt xpᷣicolas nos reli
gioſi ſumꝰ in maioꝛi pᷣlio. Cuiũſibet em noſtruʒ
dicit Eccłiaſtic.ij.ſui libꝛi.c.Fili accedẽs ad ſer
uitutẽ dei ſta in iuſticia ⁊ timoꝛe ⁊ pᷣpara aiam
tuã ad tẽptatões. Sed ſicut ſaluatoꝛ noſter ini
micũ nr̃m ſuꝑauit ⁊ eiecit dicẽes Mat.iiij. Ua⸗
de retro ſathana.ita nobis ſpem devictoꝛia cõ⸗
tra illũ tribuit dicens illud qð ponit᷑ in officio
aploꝝ.Eſtote foꝛtes in bello ⁊ pugnate cũ anti

De nona via que ðꝛ toleratiöis. ⸗ TY
Ono oſtẽdit nobis viã toleratiõis.ſ.
n trribulationũ. De ipſo em̃ ſcriptũ eſt
ſſjſj. Petri.ij. Chꝛiſtus ꝓ nobis paſſus
eeeulltt vo bis relinquẽs exẽplũ vt ſequa⸗
mini veſtigia eiꝰ. Sciẽs em̃ ſaluatoꝛ noſter ve⸗
rũ eſſe illðiqð ſcriptũ eſt Act᷑.xiiij. Per młtas tri

bulatiões opoꝛtet nos intrare regnũ celoꝛũ.vo

luit ipᷣe celeſtis medicꝰ pꝛius accipere medici⸗
nã tribulationũ qua pctã curant᷑:vt nos egroti
illã nõ reijceremꝰ. Et ideo nos exhoꝛtat᷑ Lu.xxj.

ad patientiã in tribulatiõib ⁊ aduerſitatib ce⸗
teriſq; infirmitatibo quibuſcũq; dicens. In pa
tientia veſtra poſſidebitis aias vr̃as. Magna
ctem̃ moꝛũ ſemꝑ patiẽtia vtus:vt ait Cato.
De decima via que ðꝛ moꝛtificatiõis. N
= Ecimo oñdit nobis vià moꝛtificatio
d nis. ſ. pnie ⁊ auſteritatis. De ipᷣo em
legit᷑ Mat.iiij. Cũ ieiunaſſet qᷓdragi

ta diebo⁊ q̃dragita noctibo poſtea eſu

rijt.Quo exẽplo fideles ſuos exhoꝛtatus eſt ad
abſtinentiã ⁊ ſenſualitatũ repᷣſſionẽ:vt carnẽ in
ſeruitutẽ ſpũs redigerẽt:ſeruãtes illð Geñ.iiij.
Sub te erit appetitꝰtuꝰ ⁊ tu dñaberis illiꝰ.Ali
ter em̃ faciẽtibo nob accidet illð ꝓuer.xxix. Qui
delicate a pueritia nutrit ſeruũ ſuũ poſtea eum
ſentiet cõtumacẽ.Si g̊ volumꝰ inuenire ſapiẽ⸗
tiã dei que xpᷣs eſt debemꝰa nobis oẽs coꝛꝑeas
ſenſualitaces ⁊ ſuꝑfluitates abijcere:qꝛ vt dicit
Job.xxviij. Sapia ñ iuenit᷑ i tra ſuauitviuẽtiũ
De vndecimavia que ðᷣꝛ locutiõis. 2.
Ndecio oñdit nobis viã locutiõis.ſ.
vV vt refrenãtes liguã nr̃aʒ a noxijs ſer⸗
monibo:de ſpũalibo ⁊ ꝑtinẽtibo ad ſa
lutẽ ſił collo qui delectemur. Uñ de
ſᷣmonibo xpᷣi ſcriptũ ẽ Luc̃.iiij.Mirabant᷑ oẽs
de vᷣbis gr̃e que ꝓcedebãt de oꝛe eiꝰ. “
De duodecima via que ðꝛ acceſſiõis. D
Uogecimo oñdit nobis viã acceſſio

d nis.ſ.ad eccłias ⁊ ad loca ðuota.De

rpo eteĩ ſcptũ eſt Mat.xxj. Ingreſſ?ꝰ

ieſus vrbẽ introiuit ĩ tẽplũ.⁊ Lu.ij.ðꝛ

ꝙ inuenerũt eũ in tẽplo. Quo exeplo nos ĩcita⸗
uit vt feruẽtes ſimꝰ ad diuinũ officiũ in eccłijs

celebꝛãdũ ⁊ audiẽdũ.dicente Dauid pſal.lxvij.

In ecckijs bñdicite deo dño de fontibo iſrkl. Ibi
beniamin adoleſcẽtulꝰ in mẽtis exceſſu.
De terciadecima via que ðꝛ veridictiõis. Q
Ertiodecimo oñdit nobis viã veridi
t cciõis.ſ.vt nũqᷓ; mẽdaciũ loq̃mur.qꝛ

ſcriptũ eſt Sap.j. Os qð mentit᷑ oc/

(Eulllit aiam ſuã. Jðo dño nr̃o dicebat
qdã Mar.xij. Mgjr̃ ſcimꝰ qꝛ verax es ⁊ viam

dei in veritate doces. Ut ̊ ſaluatoꝛẽ nr̃m imite

mur debemꝰ ſᷣuare illð Ecci.xxxvij. Ante om̃ia
oꝑa tua vᷣbũ verax pᷣcedat te.

Deqrtadecima via que ðꝛ iudicatiöis. R

Uantodecimo oñdit nobis viã iudi
ꝗq catiõis.ſ.ne de occultis ⁊ incertis ali
quẽ male iudicemꝰ:⁊ ne dubia ĩ dete

rioꝛẽ ꝑtẽ accipiamꝰſed in bonã.Unð

de ſeipᷣo inqͥt Joh̊.viij.Ego ñ iudico quẽq;.Nõ
debemꝰ g̊ inſpicere vitia alioꝝ ſʒ nr̃a:ſᷣuãtes il⸗
lud Bęæ.in q̊dã ſᷣmõe.loli eẽ aliene vite teme⸗
rariꝰ iudex aut curioſus exploꝛatoꝛ.De talibus
em̃ inqͥt Tulliꝰ i tuſcu.qſtio. Pꝛopꝛiũ ſtulticie
eſt aliena vitia cernere:ſuoꝛuʒ obliuiſci. Hec tñ
nõ intelligunt᷑ de his qͥb incũ bit regimẽ aĩarũ
qͥ ſeruare debẽt Salomõis pᷣceptũ ꝓuer xxvij.

XXXIIII

diceñ. Diligẽter agnoſce vultũ pecoꝛis tui 2 gre

—

ges tuos cõſidera. Uñ em̃ ðꝛ in.c.quis.de reg.

oues cõedit ⁊ paſtoꝛ neſcit.
De qntadecima via que ðꝛ diſcretiöis. S
Nintodecimo ondit nobis viã diſcre
tiõis.De cuiꝰpꝛudẽtia ſcptũ ẽ Luẽ.ij.
Moirabant᷑ oẽs ſuꝑ pꝛudẽtiaꝛ reſpõ
ſis eiꝰ. Debemꝰ g eſſe aſtuti ⁊ pꝛuden

tes in oĩbo actibo nfr̃is.qꝛ ſicut ſal in cõdiedis c

bis necariũ eſt:ita diſcretio ĩ actibo vᷣtuoſis. Et

ideo ðꝛ mr̃ oĩm vᷣtutũ.j.q.v. pñntiũ.⁊.c.j.de of⸗

fi.cuſto.Ad quã vᷣtutẽ nos hoꝛtat᷑ dñs Mat.x
dicẽs. Eſtote pꝛudẽtes ſicut ſerpentes:⁊ ſimpii
ces ſicut colũbe.

De ſextadecima via que ðꝛ oſtenlionis.ſ. bo⸗

ni exempli.
Extodecimo demõſtrauit nobis viã
ſ onñſiõis.ſ.boni exẽpli:ne ſcãdaliʒemꝰ
ꝓximos:ſʒ eos bonoꝝ opeꝝ clarita⸗

. te irradiemꝰ.ſicut ipᷣe fecit q ꝓpter boc
ait Joh. viij. Ego ſũ lux mũdi. Jõ ipᷣe ſaluatoꝛ

nobis inqͥt Mat.v. Uos eſtis lux mũ di.ſic lu
ceat lux vr̃a coꝛã hoibo vt videãt oꝑa vr̃a bona
⁊ głificẽt patrẽ vr̃m q in celis eſt.De ſcãdaliʒan
tibo aũt ꝓximũ dixit Mat.xviij. Qui ſcãdaliʒa
uerit vnũ de puſillis iſtis qͥ ĩ me credũt expedit
ei vt ſuſpẽdat᷑ mola aſinaria ĩ collo eiꝰ ⁊ demer⸗

gat᷑ in ꝓfundũ maris. Ue mũdo a ſcãdalis:ne

ceſſe eſt em̃ vt veniãt ſcãdala.ſ.pt᷑ malũ exẽplũ.
Verũtñ ve hoĩ illi ꝑ quẽ ſcãdalũ venit.
De decimaſeptima via q ðꝛ recoꝛdatõis. UN
Ecimoſeptio oñdit nobis viã recoꝛ⸗
d daatõis.ſ.moꝛtis.cũ dixit Mat.xxvj.
Triſtis eſt aia mea vſq; ad moꝛtem.
Que vᷣba lʒ intelligi poſſint ꝙ tantũ
ſẽtiebat doloꝛẽ ꝙ illa triſticia erat ſibi q̃ſi moꝛs
tñ aliter exponi pñt:ꝙ a pᷣncipio ſue cõceptiõis
vſq; ad finẽ vite ſue ↄtinuã habuit mẽoꝛiã moꝛ

tis ⁊ terribiliũ paſſionũ q̃ paſſurꝰerat:vt ⁊ nos

idẽ faceremꝰ quo oĩa pctã faciliꝰ euitemꝰ. Ideo

ðᷣt qᷣdã ſapiẽs. Sepe recoꝛderis bone frater
moꝛierꝭ.Et Eccłliaſticꝰ.vij.ſui li.c.ait. In oibus

oꝑibus tuis memoꝛare nouiſſima tua ⁊ in eter
nũ nõ peccabis. H
De decimaoctauavia que ðꝛ oꝑatõis. X
Ecimooctauo oñdit nobis viã oꝑa
d tiõis.ſ.vt ſemꝑ aliqd boni oꝑemur
ociũ euitãtes.qð vt inqͥt Ber.in qͥdã
Fpmoneieſt mr̃ oĩm vitioꝝ ⁊ nouerca
vᷣtutũ. Jõ de ſeipᷣo inqͥt Johᷣis.v. Pr meꝰ vſq;

mõ oꝑat᷑ ⁊ ego operoꝛ.Eapꝛopter cuilibet nrm

ðdᷣt Hiero.illð ad Ruſticũ. Semꝑ aliqͥd boni
oꝑis facito vt te diabolꝰ inueniat occupatũ.
De decmanona via que ðꝛ pᷣlatiolis. x
Ecimonono oſtẽdit nobis viã pꝛela
d ctiöls dicens de ſeipſo Johis. x. Ego
ſum paſtoꝛ bonꝰ. HBonꝰ paſtoꝛ aiaʒ

ndatpee
linze
Mitroues!
Debatcho
iwuͤreſt
inetoꝛ.
nüſi
1 ſiolin?
golupttae
ſuntehelmnt
ailie
ſnamoces.
llnalsn
gotmolunte
detgciman
nin
1
coru
nod Oban
Pobuscogtn⸗
cbrosddid
Gicncſoron⸗
deſteinu
nis.
nipoor
nuhno⸗
Sleglädefuna
Mupelanotücffud
Gcoencanund
Glrieückdee.
ocigloſnorn
Metmmitterenode

ihoregui⸗

npechinbodiet
tciſenmo in
enur diat
Mrapud di
linoneluſtia⸗

g dlatdi

Müur priuſt
dengelimaſen
1 fuonficn
ſhon
.
tnmtr
Nni Hirnin
i⸗ Aliere

ſcſonptn
unii mnck.
nuinintone
.Wchog
Umninii

de ngiinen

Nnatlege
lnig
anngidin
ſciili,
nanin
ntunmnn
kalrehtüſs
udflſz
CGmic Neh

umeſnli
Kitrinetn
höſutthen
hlen äigin

dlitoꝛũ ⁊ eſſe oibus ſancti

NnneN n
Npefe gn
i FPelun
chsiunidd
deiroerihn
ck deltlg

muiclosn
inim.
rds üſen
äd rn⸗
nuniuborn
Nng eſir un
muranſtiiints
Ncgoſuichnis
idnrtininn
oſuvarn
aalan,
dans deftin
ilican ins
gulinanarus

idenobis dſ⸗
ice don on⸗
einge Bni⸗
m vuor:un

disn

Sem /,
venudfn

U .

ſuam dat pꝛo ouibꝰ ſuis: mercenarius autem

mittit oues ⁊ fugit:⁊ lupꝰ rapit ⁊ diſꝑgit oues.
Debet ergo qᷣlibet pᷣlatꝰ bona habere curã ſub⸗
loꝛ ⁊ melioꝛ ⁊ om̃ivtu
te eminẽtioꝛ.vij.q.j.c.licʒ ergo.Quia integritas
pᷣſidentiũ ſalꝰ eſt ſubditoꝛũ.c.miramur. lxj.diſ.

cuiꝰ nõ ſunt oues ꝓpꝛie videt lupũ veniẽtẽ ⁊ di⸗

⁊. c.ſi alicuiꝰ.vbi glo.extra de elec. Langueſcẽte
vo capite cetera mẽbꝛa dolentc.c.ſunt plurimi.?
c.ex merito.xvj.q.j. Ideo qlbet paſtoꝛ ⁊ recto

aiaꝝ debet imitari dñm ieſum.de quo dicit᷑ ad

Heb. vij. Lalis decebat vt eſſet nobis pontiferx

ſanctꝰ:innocẽs:impollutꝰ:ſegregatꝰa pccõꝛib⸗

excelſioꝛ celis factꝰ. Qualis em̃ eſt rectoꝛ ciuica

tis tales ſunt ⁊ habitãtes in ea. Ecci.x.
De vigeſima via que ðꝛ ſccificatiis. Z
Igeſimo oſtẽdit nobis viã ſctĩficatio
v nis. pᷣe em̃ dñs noſter fuitſcũs ſan
ccoꝛũ.ſicut habet᷑ Dañ.ix. Uñ de ipᷣo
S8S Luce.iiij. Jeſus aũt plenꝰerat ſpũ
ſancto.Quocirca ſi eũ volumꝰ imitari debemꝰ
in oĩbus cogitatiõibo locutiõibo ⁊ oꝑibo ſcĩ eẽ.
Ad qð nos idẽ dñs inuitat Leuit.xxij. dicens.
Sãcti eſtote qm̃ ego ſanctꝰ ſum. V
De vigeſimapma via q̃ ðꝛ iuſtificatõöis. A
Igeſimopmo oñdit nobis viã iuſti⸗
v ficatiõis.qꝛ vt habet᷑ Joh.ij. Uidẽs
in tẽplo vẽdẽtes oues ⁊ boues ⁊ nu⸗
mularios ſedẽtes ʒelo iuſticie aiatꝰfe

cit flagellũ de funiculis ⁊ omẽs eiecit de tẽplo ?-z

numularioꝛũ effudit es ⁊ mẽſas ſubuertit dire
ꝙ; eos redarguit. Unð recoꝛdati ſunt diſcpnli
qꝛ ſcriptũ eſt de eo. Zelus domꝰ tue cõedit me.
Quo exẽplo incitauit ad iuſticiã faciẽdã:quam
pꝛetmittere nõ debemꝰ amoꝛevel odio:pcio vel

timoꝛe:quibo quattuoꝛ affectõibo rectũ ludiciũ

impediẽtibo dicit᷑ in.c.q̃ttuoꝛ.xj.q.iij. Si em̃ iu
ſticã fecerimꝰ in celeſti glia ĩimenſa pᷣmia conſe
quemur.vt dici? Sap.v. Juſti aũt in perpetuũ
vtuẽt:⁊ apud dñʒ eſt merces eoꝛũ.Si aũt ꝓpter
executionẽ iuſticie aliqͥd patimur gaudere debe
mus.qꝛ dicit dñs Matth.v. Beati qͥ ꝑſecutiõʒ

patiũtur ꝓpt iuſticiã qm̃ ipᷣoꝛũ eſt regnũ celoꝝ.

De vigeſimaſecũdavia q̃ ðꝛ purificatõis. B
Igeſimoſecũdo oſtẽdit nobis viam
v purtfficatiõis.ſ.vt ſimus purificati q̊
ad bonã cõſcientiã cauẽtes ab om̃i⸗
burvuus offenſis diuinis:de quibo pau⸗
ci reperiunt᷑ cũ dicat Salomõ ꝓuerb.xx. Quis
poteſt dicere.mundũ eſt coꝛ meũ:purus ſum a
pccõ. Hoc ãt dicere poterat dñs noſter: qui ait
Johᷣ.viij.Quis veſtrũ arguet me de pctõ. De il

lo qq; ſcriptum eſt. . Petrli.ij. Qui peccatũ nõ
fecit nec inuẽtꝰ eſt dolus in oꝛe eius. Etideo ad

eius imitationẽ nos hoꝛtat᷑ Eſa.j.c.dicens.La⸗
hami mũdi eſtote.

De vigeſimatertia via qͥ ðꝛ miſatiõis. 2

CCCIH
Igeſimotemio oſtedit nobis viã mi⸗
DZ Qides auttef. us turbas mivpᷣtꝰeſt eis

Quo exẽplo nos incitauit ad miſeri,

coꝛdiã:vt ꝓximoꝛũ nr̃oꝛũ afflictionib cõpatia
mur ⁊ ſubułniamꝰ. Beati em miicoꝛdes qm
ipi mip̃icoꝛdiã cõſequẽtur. Matth..

Der' vigeſimaqrta via q̃ ðꝛ gratificatõöls. D

Igeſimoqrto oſtẽdit nobis viã grati
v ficatiõis:vt deo ⁊ hoĩb de accepq be

neficijs gratias referamꝰ.ᷣm Catho
nis cõſiliũ qͥ dicit. Beneficij accepti

memoꝛ eſto.⁊ iterũ.Exiguũ munus cũ dat tibi
pauꝑ amicꝰ Accipito placide:⁊ plene laudare

memẽto. Quãto magis aũt gr̃as debemꝰ refer

re creatoꝛi nr̃o a quo totũ recipimꝰqð habemꝰ
De h̊ aũt nobis exẽplũ pᷣbuit ſaluatoꝛ q ĩ oĩbꝰ
grãs patri referebat dicẽs Jo his.xj. Gfas tibi
ago pater.Tatũ eſt em̃ vitiũ ingratitudinis vt
ꝓꝓter ipᷣaʒ qͥs mereat᷑ accepto bñfico pᷣuari.l.fi.
C. de reuo. do. Qð ctiã naturali exẽplo declarat
nã vt ait Albertꝰ mag.i tract᷑.de vᷣtutib politicꝭ
pellicanꝰ duʒ filios moꝛtuos a ſerpẽte inuenit
ſuꝑ eos in tãta copia ſanguinẽ fundit ꝙ eos vi

te reſtituit. Pꝛopter quã effuſionẽ ſanguis ita

remanet debilitat? vt clbũ qrere nõ poſſit.qͥdã
̊filioꝝ grati bñficijs nidũ exeũt cibũq; q̃rẽtes

matrẽ paſcũt.alij vo ingrati de ea nõ curãt nee

cibũ dare ꝓcurãt.Oð illa diligẽter attẽdit: vnð
viribo recupatis filios gtos ſuſcipit atq; nuerit
igratos autẽ a ſe repellit nec vltra de eis aliquã
curã gert.
De vigeſimaqᷣnta via q̃ ꝛ lachꝛymatõis. E
Iggelimoqnto oñdit nobᷣ viã lachꝛy/
v matiõis.Dicit᷑ em̃ de eo Joh. xj. La⸗/
chꝛymat? eſt ieſus.ſ.de moꝛte coꝛpa⸗
li Laʒari.vt demõſtraret qᷓ;to magis
lachꝛymari debemꝰde moꝛte ſpũali e᷑ne dãna⸗
riõis. Qð eſt ↄtra eos qͥ vacãt tripudijs ⁊ diſſo

lutiõibo.quibo ðᷣt dñs Lu.vj. Ue vob qͥ ridetis

qꝛ lugebitis ⁊ flebitis.Debemus g̊ deflere pctã
nfr̃a in hoc mũdo:ne poſtea incõſolabilr plãga

mus in alio. Ad qð hoꝛtat᷑ dñs Matth.v. di⸗

cẽs. Beati qͥ lugẽt qm̃ ipᷣ¶i cõſolabunt᷑.
De vigeſimaſexta via que ðꝛ receptiõis. S
Igeſimoſexto oñdit nob via receptio
v nis.ſ.vt recibiamꝰ nobis necaria ad
vitã:nec credamus oiĩ ſpũi. Sepe em̃
diabol? traſfigurat ſe in ãgelũ lucis.j.
ad Choꝛ.xj. iuitãs nos ad tantã pniam quã fer
enõ valeamꝰ vt vificet᷑ in nobᷣ illð Hiere.xlviij
Oꝛ plꝰfecit qᷓ; potuit idcirco perijt. Dñs aũt n
ieſus xpᷣs voluit necaria victꝰ recipe:cũ cbrũ ſit

de eo Mat. xj. Ueit filiꝰ hoĩs mãducãs?⁊ bibies

vt oñderet nõ eẽ vitij qð nature pᷣbet᷑ neẽitati.et
vt nos ad rõnalẽ pniam inuitaret ſᷣuãdo illud
apli ad Ro. xij. Rõnabile obſequiũ vlm.
De vigeſimaſeptima via q ðꝛ glłificatiõis. G

ratiõis:cũ de ipᷣo dica?t Mat xiiij.

rebo peſſimis.

Bermo

Iggelimoſeptimo oſtẽdit nobis viam
vy Fglificatõis ne ex oꝑibus nr̃is huma
nã ac ꝓpꝛiã laudẽ qreremꝰ ſʒ diuino.

ci lpſe dicat de ſeipſo Job. viij. go
głiam meã nõ qro. Ideo inqt idem dñs Mat

thei. vj. Attẽdite ne iuſticiã veſtrã taciatis coꝛaʒ

hoĩbus vtvideami ab eis:alioqͥn mercedẽ non
habebitis apud patrẽvrm q in celis eſt. Si aũt

vanegliari nõ licet de bonis oꝑibo multo minꝰ
de malis: cõtra illos de quibo ö t Salomon ꝓp⸗

uerb.ij.Qui głiant᷑ cũ male fecerint ⁊ exultãt in
De vigeſimaoctaua via q̃ ðꝛ doctriatõis.
Igelimooctauo ondit nobis viã do
vV ccrinatiõis. De eiꝰ em̃ doctrina dicit᷑
Actc᷑.j.c.Cepit ieſus facere ⁊ docere.vt
oñderet pᷣdicatoꝛẽ ſeu quẽlibet alium
docentẽ pᷣus debere facere q; docere.magis em̃
mouẽt exẽpla qᷓ; vba.vt ĩ q̃dã omelia inqᷣt Gꝛe.
Qui etiã ↄ maleviuẽtes pᷣdicatoꝛes ſeu mgrõs
in li.omeliaꝝ inqͥt.Cuius vita deſpicit᷑ reſtat vt

eiꝰ q̊ʒ pdicatio cõtẽnat᷑ Et iõ inqͥt Cato in ſuis

documẽtis. Que culpare ſoles ea tu ne feceris

ipe.Turpe eſt doctoꝛi cũ culpa redarguit ipᷣm.

Qui g̊ bene vult erudire filiũ:diſcipulũ:vel ſub

ditũ debet ſuo bono exẽplo mag inſtruere illũ

qᷓ; vᷣbo.qꝛ inqͥt fabuloſus poeta. A boue maio
ri diſcat arare minoꝛ:.
De vigeſimanona via q̃ ðꝛ miſtratõis. J
Igeſimonono oſtẽdit nobis viã mi⸗
V nitſtratõis. Jpᷣe ei dñs nr̃ dixit Mat
thei.xx.Nõ veni miniſtrari ſʒ miſtra⸗
re.vt oñderet xpᷣicolis ne vecũdarent᷑

abiecta officia ꝓ ſui nomis amoꝛe exercere:atq;

ĩfirmis ⁊ abiectis hoibo ſᷣuitia pᷣſtare:vt poſſint
audire in die iudicij illõ Matth.xxv. Eſuriui⁊
dediſtis mihi mãducare ⁊c. In hoc qͥqʒ exẽplo

rephendit eos qͥ artẽ aliquã vel exercitiũ oꝑari

dedignant᷑.Nõ em̃ verecũdia eſt ſᷣuare illð pꝛe⸗
ceptũ Geñ.iij.c. In ſudoꝛe vultꝰ tuiveſceris pa

ne tuo. Jdðᷣo hoꝛtat᷑ ap ls.ij.ad Thimo.ij.maxi

me religioſos:vt ꝓ cõi vtilitate ⁊ religiõis one⸗

ribus debitis ſe ſubijciãt:dicẽs cuiqʒ nr̃m. TLa /

boꝛa vt bonus miles ieſu xpᷣi.Qui em̃ nõ labo
rat nõ mãducet:vt idẽ aplłs inqͥt.ij. Theſ.iij.
De trigeſima via q̃ ꝛ adimpletiõis. KF
NRigeſimo oſtẽdit nobis viã adiple⸗
t tiõis mãdatoꝛũ.ſ.dei⁊ cõſilioꝛũ eius
cũ dixit Mat.v. Nõ veni ſoluere legẽ

ſed adimplere.Et iõꝓ eius imitatiöe

debemꝰ ⁊ nos diuinis mãdatis adherere ⁊ illa

integre obpuare. Dicit em̃ ſaluatoꝛ Matth.xix.

Si vis ad vitã ingredi ſerua mãdata.
De lligeſimaß ma via q̃ ðꝛ ſeꝑatiöis. Z
NRigeſimopmo oñdit nobis viã ſepa
t ratiõis.ſ.affectus inoꝛdinati ⁊ pacis
iniq̃ ac cõcoꝛdie in malo. Ipᷣe em̃ ait

Mact.x. Ueni ſeꝑare hoĩeʒ aduerſus

XXXIII

patrẽ ſuũ:⁊ filiã aduerſus matrẽ ſuã:⁊ nuꝝ ad

uerſus ſocꝝ ſuã ⁊c̃. Potiꝰem̃ dʒ qͥ ſq; ſeꝑari ab

amoꝛe ⁊ cõcoꝛdia cuiuſtlibet hoĩs qᷓ; dei.nec de⸗

bet ꝓ ſeruanda pace ⁊ beniuolẽtia cũ aliqͥ offen
dere deũ.qꝛ inqͥt dñs Mat.x.Qui amat patreʒ

aut matrẽ plus q; me nõ eſt me dignꝰ. Er iõ ne

mo deber ꝓpter affectũ parentũ remanere quin
ꝓꝑgat ad diuinũ ſᷣuitiũ intrãdo religionẽ:vt ait

HMiero. ad Heliodoꝛũ.

De trigeſimaſecũda via q̃ ðꝛ attẽtcis. M
Rigeſimoſecũdo oſtẽdit nobis viaʒ
t attentõis ſiue cõtẽplatiõis.ſ.vt nõ tã
tũ attẽdamꝰ alijs ꝙ curã de nobis
dimittamꝰ. Unõð de ipᷣo ðꝛ Mat.v.
Vidẽs ieſus turbas aſcẽdit in montẽ.ſ.cõtem⸗
platõis:ſequeſtratꝰa turba.i.a tumultibo ſecu

laribo. 2 Matth. xv. ſcriptuʒ eſt de eo. Dimiſſa

turba aſcẽdit in nauiculã.ꝑ quã ſignificat᷑ cõtẽ
platio. Sicut em̃ nauis inferiꝰeſt clauſa⁊ aꝑta
deſuꝑ:ita nos debemꝰ eſſe clauſi quo ad ſuper
fluas occupatões in terrenis:⁊ aꝑti ad cõtẽpla
tionẽ celeſtiũ.vt poſſimꝰ cum Paulo dicere ad
Philip.iij. Nf̃a aũt cõuerſatio in celis eſt. Con
tra qð quidã faciũt qͥ magis attẽdũt alioꝛũ ſa⸗
luti qᷓ; ꝓpꝛie:⁊ tẽpoꝛalibo occupatiõibo et ſpũali
bus. Quos deteſtatur dñs Matth.xvj. dicẽs
Quid ꝓdeſt hoĩ ſi vniuerſum mũdũ lucret᷑: aĩe
vᷣo ſue detrimẽtũ patiat. Aut quã dabit homo
cõmutatiõʒ ꝓ aĩa ſua.
De trigeſimatertia via q̃ ðꝛ vitatiõis. N
Rigeſimotertio oſtẽdit nobis viam
t vitatõis.ſ.honoꝝ huiꝰ ſeculi. Ut eniʒ
ſcriptũ eſt Joh. vj. cũ cognouiſſet ꝙ
iudei volebãt eũ facere regẽ fugit.vt
oſtẽderet ꝙ nõ debemꝰ de his honoꝛibo curare

ſed potiꝰ eos vitare.j.q.j.c.ſicut is.Qõð qͥdẽ exẽ/⸗

plũ qꝛ pauci imitant᷑ nõ mediocrit dei ecclia le⸗
ditur. Unðõ ðᷣʒ in. c.nihil.de elec. Nihil eſt quod
eccłie dei magis noceat qᷓ; ꝙ indigni aſſuman
tur pᷣlati ad regimẽ aiarũ.Debemꝰ fuare illð
apłi ad Heb.v. Nemo aſſumat ſibi honoꝛẽ ſed
q vocat᷑ a deo tãqᷓ; Haron.Et tũc cum hũilitate
iniũcta nobᷣ officia exercere.iuxta illð Ecci.xxxij

Rectoꝛẽ te poſuerũt noli extolli ſed eſto in illis

q̃ſi vnꝰ ex ißffis. .
De trigeſimaqrta via q̃ ðꝛ ↄfeſſiöõis. O
Riigeſimoqrto oñdit nobis viã con
t feſſiois dũ dixit Mat.xj. Cõfiteoꝛ ti⸗
bi pr̃ dñe celi ⁊ terre. In qua ↄfeſſiõe
laudis diuine nõ pcti qð ĩ eo eſſe nõ

poterat:nos aĩauit ad integrãofeſſiõʒ nr̃oꝝ oi

minũ.ad quã etiã hoꝛtat᷑ ꝓpha pſal.cv.di. Cõ⸗
fitemi dño qm̃ bonꝰqm̃ ĩ ſchm mĩicoꝛdia eiꝰ.
De trigeſimaqͥnta via que ðꝛ cõionis.
Rigeſimoqnto oñdit nobis viã cõio
t nis dũ comedit agnũ paſchalẽ. vt hr
Mar. xiiij.per quẽ figurabat᷑ ſui coꝛ
poꝛis ſacr̃m. Et ideo ipᷣe ait diſcipu⸗

ptigfoliene
sloſonuale
öanifter.

N ntobne

catne
demgtims
N
m
miaan
nnmt
etius Un
namora
Apaücriun
ſunein giad
fünerta mon
oblate vire⸗
demngenso⸗

Ret

dci

agpnädaür

Bern in guad
togret eſt, de
Pollrrni,
das deoꝛi in
demgeſima
Pig
t alua
ſoem
homi⸗

lubgiplo debe

nmegat hee
ſdahtlacfei⸗
Iltachtn
DDuspnnmen
Witmück ii
nſtnocarein
deizorugtn
En

4uen
O
gue

ncalandis
ablausinfin

4 el d
Riſginn⸗
önn
nedn gͤn⸗
ſcan Gin
onlgnnt

kürrndeng
rüslieniti
PCnidenohis
NheWu.
npponiddnn
Uatnonh
Sckdecn dan
guiſigniſti

eqi Mrone

mckdeirn.
anſigno ne
: aiddi
m Peuodnua
onclsck a
1midüttigi
ummüdälc

jeris O

oſtidit nodeſun
bus ſcal h
cognae

bisbonothn
iatis Mgtill

Nenot Manvt/

AAr ſinid

uugn Munnn
Nden zfunnli
ntſbidondic
bücandülim
oralis üm
moli ſcuchui⸗

ziatnobis iin
Dxc;⸗Cöftun
—
In e
aigdincin

„

==

Pbopiac,
ſm mia
njrntebl

rfen

an
1040

li

Foliũ

lis ſuis. Quce.xxij. Deſiderio deſideraui bocpa

ſcha mãducarevobiſcũ.vt nos inuitaret ad ſui

coꝛꝑis cũ deuotiõe ⁊ deſiderio ac feruoꝛe ſuſci⸗
piendã cõionẽ.Ad quã etiã hoꝛta᷑ Dauid pſal.

xxxiij. dicẽs. Suſtate ⁊ videte qm̃ ſuauis ẽ dñs

btũs vir qͥ ſperat in o.
De trigeſimaſextavia qᷓ
t gatiois dũ inqᷣt patri ſuo Mar. xiiij.
Fiat non ſicut ego volo ſed ſicuttu.
In q̊ incitauit nos ad abnegandas

pꝛias volũtates:⁊ refrenãdos appetitꝰ beſtia
les ſeu ſenſuales:⁊ ad abnegãdos noſmetipᷣos

Qõð etiã fecit Matth̊.xvj.dicẽs. Qui vult veni

re poſt me abneget ſemetipᷣm ⁊ tollat crucẽ ſuã
2 ſequat᷑ me.

De trigeſimaſeptima via qͥ ðꝛ reuerſiõis. R
ARUFiigeſimoſeptimo oſtẽdit no bis viã
t reuerſiõis.ſ.vt nũ qᷓ; aliqdᷣ petĩ com
mitta mꝰ:⁊ ſi aliqũ per pniam reſur
reximus a pctõ:amplius nõ reuerta

murad illud. Uñ ad Ro.vj. ait Paulꝰ. ꝓpus
reſurgẽs ex moꝛtuis iam nõ moꝛit᷑:moꝛs illi vl

tra nõ dñabit᷑. em̃ moꝛtuꝰ eſt pccõ moꝛtuꝰẽ
ſemel:ꝙ aũcviuit viuit deo. Et ſilr nos debemꝰ
ſꝑviuere in gra dei.vñ ibidẽ ðt apłs.Quõ xpᷣs

reſurrexit a moꝛtuis ꝑ głiam dei pr̃is:ica⁊ nos
in nouitate vite ambulemꝰ. —
De trigeſimaoctaua via q̃ ðꝛ ꝑfectiöis. S

Rigeſimooctauo oſtẽdit nobis viã
t pfectionis.ſ.q debemꝰ q̊tidie ꝓficere
in vᷣtutibi.De xpᷣo em̃ dicit᷑ Luẽ.ij.ꝙ;
q̃tidie ꝓficiebat ſapiẽtia:etate:⁊ gra⸗

tia apud deũ ⁊ hoĩes.Et hoc ideo:qꝛ vt inquit

Berñ.in quadã epla. In via dei nõ ꝓgredi re⸗

trogredi eſt. Debemꝰ & in nobis vificare illud

Pſal.lxxxiij. Jbunt de vᷣtute invirtutẽ:videbit
deus deoꝛũ in ſon.

De trigeſimanona via que ðꝛ ſaluatiõis. ¶Z

Rigeſimonono oſtẽdit nobis viam
t ſaluatiõis ⁊ coꝛrectiõis frat᷑ne.De ip
ſo em̃ ſcriptũ eſt Luce.xix. Uenit filiꝰ
homis q̃rere ⁊ ſaluũ facere qð ꝑierat

Cuiꝰ exẽplo debemꝰ ⁊ nos ſalutẽ ꝓximoꝛũ pꝛo
curare.qꝛ ait Gꝛeg.ſuꝑ Eʒech̊. Nullũ oĩpoten⸗

ti deo tale offert᷑ ſacrificiũ ſicut zelus aiarũ. Si
militer charitatiue coꝛrigere ⁊ admonere debe⸗
mus ꝓximos nrõs.qꝛ inter oꝑa charitatis nõ

„

miĩimũ eſt errãtẽ coꝛrigere ⁊ ab erroꝛis ſui ſemi⸗

ta reuocare.c.interoꝑa.de ſpon.
De qdrageſima via q̃ ðꝛ ꝑſeueratiõis. ¶
G Uadrageſimo oſtẽdit nobis viã ꝑſe
q ueratiõis dũ pr̃i ſuo dixit Joh.xvij.
Opus ↄſũmaui qð dediſti mihi.In
W quo admonuit nos debere ꝑſeuera⸗
re in bonis opibus vſq; in finẽ. Finis qͥ ppe rei
cãtica laudis hahet:vt ait auctoꝛ aſtrolabij.Et

ois laus in fine canit᷑:vt ðꝛ in cõi ꝓuerbio.õ

em̃ ſufficit inciꝑe niſi duret ⁊ ꝑſeueret.l.naʒ ⁊ ſi
parẽtibo.ff.de in offi.teſta.l.ſi ꝓ patre.S.vᷣſum.
ff. de in rẽ vſo.l. itẽ eoꝝ. S.ꝙ ſi.ff. qð cuiuſq;vni.
no.l.aliã.C. de his qͥ. vt indi.⁊.l.penulti.in fine.

co. ti.?.S.ſed hoc pñti.in aut᷑.de ſan.epiſ.colł.ix.
ftipulat es. in fi,f. de fideiuſſo. 2.l. . F. lliö.
d: abnegatõis. Q
Rigeſimoſexto oſtẽdit nob viã abne

ff. de here. vel acti.ven.⁊.l.ſequit᷑.S.tũc in ptãteʒ.

ff. de vſu. ca. Et iõ inqͥt ſaluatoꝛ Mat.x.⁊.xxiiij.

Qui ꝑſeuerauerit vſq; in finẽ hic ſaluꝰ erit.traſ
ſumptiue in.c.ſuggeſtũ.vij.q.j.⁊.de peñ.di.ij.c.
nõ reuertebant᷑.⁊.c.apłus.⁊.(.ſi ex bono.de pe.
di.liij. Eſt aũt ꝑſeuerãtia ſᷣm theołl.quedã vir
tus ſpecialis ad quã ꝑtinet in operibo vᷣtuoſis

diuturnitatẽ ſuſtinere ꝓut nece eſt.vt ait Tho.

ij.ij.q.cxxxvij.ar.j.dicẽs ꝙ; aliqñ etiã acoipit᷑ ꝑſe
uerãtia ꝓ vᷣtute gñali ↄſequẽte oẽs vᷣtutes.⁊ ita
eã diffinit Tul.li.ij.artis veteris.c.xix.di. Perſe
uerãtia eſt in ratione bene cõſiderata ſtabilis ⁊
ꝑpetua ꝑmanſio.Sicut igit᷑ dñs nr̃ ieſus xpᷣs
nobiſcũ ꝑſeuerat ꝑ gratiã ſuã oibodiebo vſq; ad
cõſũmationẽ ſeculi.vt ipᷣe teſta?᷑ Mat.vlti.ita ⁊
nos debemꝰ ſecũ ꝑſeuerare ꝑ amoꝛẽ ⁊ bonam
oꝑatiõeʒ ac vᷣtutẽ. Qð eſſe necariũ ad ſaluteʒ
ꝓbat᷑ autoꝛitatibb:rõnib:figuris:ſilłlitudinibo:
⁊ exẽplis. Pꝛimo autoꝛitatibo. Ait em̃ Berñ.ĩ
quadã epła.Unũ tibi ad vltimũ ad mẽtẽ redu

co.ꝑſeuera:perſeuera:ꝑſeuera. Nã nõ coꝛonabi

tur niſi qͥ legitime certauerit. Ille qͥdẽ legitime
certat qͥ vſq; in finẽ in ſccõ ꝓpoſito ꝑſeuerat.qa
teſte dno.õ qͥ inceꝑit ſed qͥ ꝑſeuerauerit vſq;
in finẽ hic ſaluꝰ erit.hec ille.Qui etiõ in quadã
alia epla inqͥt.Scias diabolũ xpᷣi miles ſoli ꝑ⸗
ſeuerãtie inuidere ⁊ ſꝑ ei inſidiari quã ſolã no⸗
uit a dño vᷣtutẽ coꝛonari.Stude igit᷑ ꝑſeueran
tie que ſola tibi ↄtribuet palmã victoꝛie.Et iteꝝ
idẽ vbi ᷓ ait.Nũ qᷓ; iuſtꝰ arbitrat᷑ ſe cõpᷣhendiſſe
nũqᷓ; dicit.ſatis eſt:ſed ſemꝑ eſurit:ſꝑ ſitit iuſti
ciã:⁊ de bono in meliꝰ pficere⁊ ꝑſeuerare conat
QOꝛ vt ideʒ Berñ.ad Januenſes ſcribit: ablata
pſeuerãtia nec obſequiũ mercedẽ habet:nec be⸗
nefiũ gr̃am:nec laudẽ foꝛtitudo. Si aũt caute⸗
la Ssſonis:⁊ Salomõis deuotio ꝑſeuerãtiaʒ
tenuiſſet:nec is ꝓfecto pꝛiuaret᷑ ſapiẽtia:nec ille

viribo. hec ille.Et Lactã.in.v.diui.inſti.ait. Ne⸗

mo deo paug eſt niſi qͥ iuſticia ⁊ vᷣtutũ ꝑſeuerã
tia indiget.⁊ nemo perfectiſſimꝰ eſt niſi qͥ iugit᷑
oẽs virtutũ gradꝰ impleuerit. Et Sene.ad Lu
cillũ epła.vij.inqͥt. Nece eſt vt vᷣtutũ initia exi⸗
tuſq; cõueniãt.?⁊ Hiero.ad Furiã. In xpᷣianis
nõ qrunt᷑ initia ſed finis. Paulꝰ male incepit ſʒ
bene finiuit. Jude laudant᷑ exoꝛdia ſed finis pꝓ⸗
ditiõe dãnat᷑.Et idẽ ſuꝑ Mat.ait.Dotet ſalua⸗
toꝛ vᷣtutẽ lõganimitat baeieriert. q; ad moꝛtẽ
foꝛe necariã.Nõ em̃ cepiſſe vᷣtutis eſt ſʒ ꝑfeciſſe.

cepiſſe em̃ multoꝝ eſt:ad culmẽ aũtveniſſe pau
coꝛũ.Et Gꝛeg de pe.di.iij.c.incaſſum.ðt.Incaſ

ſum bonũ agit᷑ ſi ante vite terminũ deſerat᷑: qᷣa

. fmura veioctter curnt qui peinſi e Z as

Berm

pueniat deficit. hec ille. Qua ppt curſ. oꝛes paula
tim in mane ꝓcedũt ⁊ ſemꝑ plus ⁊ plꝰ ꝓficiũt:
2 ſic ↄtinuãdo ad terminũ optatũ ꝑueniũt.Sʒ

quidã ſunt ſicut leena q̃ in pncipis pant mul⸗
tos catulos:deiñ pautioꝛes:⁊ i fine ſterilis effi
cit᷑.ſic em in pncipio oꝑis qͥdã ſunt valde feruẽ
tes:deiñ tepeſcũt:⁊ in fine totalr deſinũt ⁊ defi⸗
ciũt.hoc aut valde placet diabolo qͥ ſuꝑ oia co

natur facere ne hõ in bono oꝑe ꝑſeueret.vñ Ge/
neb.iij.ei dictũ eſt. Tu inſidiaberis calcaneo eiꝰ
id eſt fini.Scit em̃ finẽ eẽ optimũ in vnaquaqʒ
re.ij. Mecha.vbi ait cõmẽtatoꝛ:ꝙ qͥ deſtruit fi
nem deſtruit om̃e bonũ. Itẽ ſcit ꝙ magis valet
vna hoꝛa in fine bene vixiſſe qᷓ; centũ anis: ⁊ in
fine male finiſſe.⁊ ꝙ vt ðᷣt Ber. ſola pſeuerãtia ẽ
ſingularis filia ſũ mi regis ⁊ heres eterni regni
Deriſionẽ aũt magnã facient demones de eo qͥ
cepit bene facere ⁊ poſtea nõ ꝑſeuerauic:dicẽtes
illð Luce.xiiij. Iſte homo cepit edificare ⁊ non
potuit ꝑficere.
Ummeaũ

tiõis.ſ.diuinaꝝ grarũ:ſicut ptʒ Luce.xj.de eo qͥ
ꝑſeuerauit pulſans qͥ tãdẽ obtinuic quicqͥd pe
tebat.ſ.ſibi cõmodari tres panes:ꝑ quos ſigni
ficant᷑ bona coꝛꝑalia ſpũalia ⁊ tꝑalia q̃ ꝑſeuerã

tes in oꝛõibo a deo impetrabũt. Dixit q̊ͥʒ domi⸗

nus Match̊ xv. Miſereoꝛ ſuꝑ turbã qꝛ iã tri⸗
duo ſuſtinẽt me ⁊c. De Maggalena etiam ait
Bꝛeg. Queſiuit Magdalena pus ⁊ mime iue⸗
nit:ꝑſeuerauit vt qreret vnð cõtigit vt iueniret.

Tobie q̊ʒ.iij.habet᷑ ꝙ Sara deũ oꝛãs ⁊ in oꝛõi

bus pſiſtẽs exaudita fuit. Scðdða vtilitas ðꝛ
cuſtoditiõis.Sicut em̃ ſe hʒ oppoſitũ in oppo
ſito ita ꝓpoſitũ in ꝓpoſito.iiij Topi.⁊ ↄtrariaꝝ
cauſaꝝ ↄtrarij ſunt effectꝰ.vij. Mecha. Sicut

gimꝑſeueratia deſtruit om̃e bonũ.qꝛ ſi qͥs ha
beret merita btẽ vginis Marie ⁊ oim ſctoꝛũ:et
nõ ꝑſeueraret in eis oĩa amitteret.iuxta illð Ja
co bi.ij.Qui totã legẽ ſᷣuauerit offenderit aũt in

vyno factꝰ eſt oiĩm reus.ſ.quo ad penã pᷣuatiõis
gre meriti ⁊ głie. Ita ꝑ locũ ab oppoſitis ꝑſeue
rantia eſt cꝗ cuſtoditiõis oiʒ bonoꝝ.Uñ Aug.
inqͥt. Perſeuerãtia eſt magnũ dei donũ qͥ cete⸗

ra dona oſeruant᷑.? Berñ.ðt. Perſeuerãtia eſt
cõſũmatio vᷣtutũ:totiuſq; boni oꝑis reꝑtoꝛiũ:

ſine qua nullꝰvidebit deũ. Tertia vtilitas ðꝛ
diſpoſitiõis: quia via ſpũalis in pᷣncipio diffi⸗
cilis ꝑ aſſuefactionẽ ⁊ ꝑſeuerãtiã in bonis oꝑi⸗
bus fit facilis:⁊ ſemꝑ ke ꝑſeuerãdo diſponitur
hõ ad meiiꝰ.Diuerſi em̃ actꝰ pꝛaui ⁊ male oꝑa⸗
tiões diſponũt ad malã cõſuetudinẽ ⁊ quandã

ꝗſi necitatẽ malefaciẽdi:vt ait Aug.viij.cõfeſ.et
Iſið.li.j.ſolił.c.ix.inqͥt.Aſſidua còſuetudo ĩ na

turã vercit᷑ ⁊ ad peccadũ cõſtringit. Ex freqᷓnta⸗
tis em̃ actibo generat habitꝰ ð difficili mobilis
a ſubiecto.ij. ethi. Et ita ecotrario bone oꝑatio⸗

uit: dicẽte pho ꝙ ab aſſuetis nõ fit paſſio:ſcʒ
ta.⁊?⁊ Ouidiꝰpoeta inqᷣt. Fac tibi ↄſueſcat:nii cõ⸗

t dolẽt cũ vidẽt nos ĩ inceptis
ſ bonis operiby pſeuerare. qꝛ ꝑſeuerantie
ſunt multe vtilicates. Pꝛima ðꝛ ipetra⸗

randũ.vñ Berñn.in quadã epła ait. Subitco p

nes oꝓcinuate diſponũt ad faciłr ⁊ ſi uauiterope/

cedenti devmbꝛa ad ſolẽ:de odo ad laboꝛc:gue
videt᷑ oẽ qð incipit.ſʒ poſtqᷓ; ab his diſſueſcere ?

ad illa pauliſper aſſueſcere cepit: vſus tollit diffi
cultatẽ:iuenitq; facile eſſe qð difficile ante ucn
c

ſuetudine maiꝰ.Quarta vtilitas ðꝛ pᷣmiatiõis.

Magnũ em̃ pᷣmium datur vcuti pſeuerãtie:qꝛ

vᷣtus eſt circa bonũ ⁊ difficile.ij. Ethico.Et ideo
qnto difficilioꝛ eſt oꝑatio bona:tanto eſt maio/
ris pᷣmij meritoꝛia.Qũ ergo mlio ſit diffialiꝰp/⸗
ficere qᷓ; velle ⁊ qᷓ; iciꝑe.Cuq; ſit difficiliꝰbñ oꝑa
ri ꝑ vnũ annũ ↄtinuũ qᷓ; ꝑ vnũ diẽ tm:⁊ ꝑ decẽ
annos q; ꝑ vnũ ſolũ:⁊ mlto magis oꝑaribene

vſq; ad vltimũ vite:patet maximũ dari pꝛemiũ

ſic ꝑſeuerãti.vñ Sencca in epła.lxvj.ad Lucil⸗
lum ait. In excelſo es o vita beata ꝑſeucrãti pe⸗

netrabilis. Sicut tãto grauioꝛa ſunt pctã q̃n

to diutiꝰi eis ꝑſeuerat᷑.c.fi.ð ↄſuetu.⁊.c.cũ in ec
cleſia.de ſimo ⁊.c.cũ hr̃et.de eo qui duxit in ma.
quẽ pol.ꝑ adul. Ita ecõtrario taãto ſũt ꝑfectioꝛa
⁊ maioꝛis pᷣmij oꝑa bona:q̃nto in eis diutius

ꝑſeuerat᷑. Lanto em bonũ eſt maioꝛis ꝑfectio⸗

nis q̃nto eſt ꝑm anẽtiꝰ.vt ðꝛ ĩ.iij. Phiſi.Dicit q̃
Ilido.in li.de ſũmo bono:ꝙ ſalus ſoluʒ ꝑſeue⸗
uerãter facit.? Chꝛib.ait: ſicut nulla vtcilitas ẽ
ſeminuʒ iĩ pᷣncipio floꝛentiũ:niſi matureſcãt. IJa
nihil valet ad ſalutẽ bene iciꝑe ſi nõ ↄſũmet᷑ ⁊ in
eo ꝑſeueret᷑.? Remigiꝰait:ꝙ nõ ichoantibo ſed
ꝑſeuerãtibo pᷣmiũ tribuit᷑.? Greg.ſuꝑ Eʒechielẽ.

rãtibo dat᷑:nõ em reat ald bonũ faai ſʒ q ꝑſe⸗
.

⁊ ponit᷑.xvij.q.j.c.qui bona.ait.Qui hona agüt
⁊ melioꝛa agere deliberant:⁊ poſt deliberata nõ

faciũt:licet ĩ bonis pᷣoꝛibs ꝑſeuerẽt:iĩ cõſpectu tñ

del ceciderũt. Itẽ extra.de ren ũ.c.j.Alexã.iij.dic.

Indecẽs oĩno ꝓbat᷑:pus ſoluere milicie cingu⸗
lũ:qᷓ; cedat victoꝛi aduerſitas pᷣlioꝝ Aug.qͥʒ de
peni.di.iij.c.inanis.inqͥt. Inanis eſt pnia quã ſe

quẽs coinquinat culpa. Uulnꝰiteratũ tardiꝰſa

nat᷑. Frequẽter peccãs ⁊ lugẽs vix veniã meret᷑:
nibil ꝓſunt lamenta ſi replicant᷑ pcã:nihil valet
veniã de pctis poſcere:⁊ velle denuo mala icera⸗
re.pſiſte ̊ in ↄfeſſiõe:eſto in patiẽtia foꝛtiter ofir
matꝰ:vitã bonã quã cepiſti tenere non deſinas:
ꝓpoſitũ bone volũtatis ↄFᷣua.hec ille.⁊ Iſi.in li.
de ſũmo bono ait. ſõ inchoãtibo pᷣmiũ ꝓmittt
ſʒ ꝑſeuerãtibo dat᷑:vnũquẽqʒ em̃ deꝰde ſuo fine

nõ de vita pᷣterita iudicat. Perſeuerãtia ᷣi bo/

no eſt vtilis ⁊ valde necaria:⁊ ẽ donũ dei:de pe.
di. ij. S. euidenter. De q̊ Berñ.in qᷓdã epła dicit.
Abſq; pſeuerõtia neq; qui pugnõtvicoꝛiã neqʒ
palmaʒ victoꝛ cõſeqͥt. Perſeuerãtia ẽ ductrix ad
meritũ: mediatrix ad pᷣmiũ:ſoꝛoꝛ patiẽrxie:filia

ↄſtantie:amica pacis:amicitiaꝝʒ modus:vnita
tis vinculũ:ꝑfectio ſctitatis. Tolle ꝑſeuerẽtiã ⁊
virt'pᷣmiũ nõ habebit Aug.ctiaʒ ad beremiiss

3 täg⸗

cbediis
oonmn ftſic
nmeanun
ſickigtmn
uurbſolüg
gttünkſah .
ma honnuan
nertinaann
nuntitannh
auniunonu
Cteinsapont
ſcpbrſpodt
li ſhas
eglitmenur
Ghenbone olin
benvobuinche
geboni Grma
nt waongts
orcslinm
ugrwnd in
Pponubeq b
Aieſcus
Zac
ertyſocreſe
Mhiticinere
dai? daut
nurſcneer'ma⸗
ſirmüdlman
mi Siaran
ſcnrärlnatoe
tmodeinlocod
cincbiat
1 4 Dopii.
cpierculs poo
1ad Pbilio,
ſobopuo bonit
N Theß. Au
oofat zad 1)
usſitñinitii
Mann?? Bpo
ſegobabes prea
ent rin Kuia
ſtleſcitans
nneſerbon
Nüattun
agenſengi⸗
Krhnnal
fnerpecnrtul
Cpporitenin
tigßmapknn
r Jaſlcue,
Ganſeabin⸗
Rhäin
nnin fnn
llerepot⸗

hpn Nttoge

ſandee,

uuin
uchge
erinen
nignadff
N kan

2
Päuiagi

dſtcn
Pi
1, hagi
Dlo ſrdihth
lrdiſaloin
nüdän
Nags opane

dens gingin
migns urpciid
o goldorthn
noniſitgrna
öwiasurns

gusbiztve
ſwri ust
lunlus
imndi:
Nini ind in
gicuntr
nur Ouhennggi
airiinnn
Npornirtcnt
mäackugu
lnunni mii
öei mN
nyrinhl i
mvo noleti
gau tonter1r
enon dai is⸗
beeilen Null
ömäümm
n de de en
aſevciueidn
idoni d,⸗
inädighd
õ
ericniumn
olegeum

, 19 mins

Foliũ

ſcribit dicẽs.Fratres mei:ſicut apłs ait:nõ põt
coꝛonari niſi qͥ legitime certauerit. Nullꝰ aũt le
gitime certat niſi qͥ in cõpo vſq; in finẽ gꝑſeuerat
Nõ eſt igi᷑ magnu bonã qð bonũ eſt ſed conti
nuare bᷣ ſolũ ꝑfectũ eſt. Multi em̃ magna ag⸗
grediunt᷑ ſed deficiũt in via:multi exeũt i deſer⸗

tũ ſʒ pauci deueniũt ad terrã ꝓmiſſiõis.O fres
mei non tedeatvos inciꝑe magna:nec faſtidiat

tenere inchoata ſcientes ꝙ ꝑſeuerãtia infoꝛmat
meritũ:⁊ coꝛroboꝛat boni ꝓpoſituʒ: remunerat
currẽtẽ:coꝛonat pugnãtẽ:ducit ad bꝛauiũ:ↄdu
cit eũtes ad poꝛtũ.Hec eſt tunica talaris ſancti

Z eph vſq; ad finẽ ↄtingẽs:hec ẽ tunica ſacer⸗
dotalis vſq; ad pedes pueniẽs:hecẽ cauda ho
ſtie quã tenemur deo offerre ⁊ reddere:hecẽ cal

caneũ bone volũtad qð ↄ ſerpẽtis moꝛſum de⸗
bemꝰ obuiare:hec eſt vᷣtus q̃ dcũ ligat:hec eſt q̃
oẽ bonũ cõfirmat. Hec eſt ꝑſeuerãtia qua lau⸗

reant᷑ martyres:qua vgines coꝛonant᷑:qua ſa⸗

cerdotes limant᷑ ⁊ cõfeſſoꝛes. Hec eſt veſt ſine
ruga:tunica ſine macula:bonitas ſine malicia.

O monache qͥ bñ cepiſti caue ne cadas:caue ne
ad tẽpꝰ vireſcas: ⁊ in tꝑe afflictiõis marceſcas.
Hecille. Ad quã vᷣtutẽ iuitramur multis au

toꝛitatibo ſacre ſcripture. Nã Beñ.xxxij.ðꝛ. Ja⸗
cob abijt itinere quo ceꝑat:fuerũtq; ei obuiam
ſgeli dei.⁊ Deut᷑.xxxiij. Sicut dies iuuẽtut tue
ita ⁊ ſenectꝰ tua.⁊ Job.xvij.Tenebit iuſtꝰviam
ſuã:⁊ mũdiſ maniba addet foꝛtitudinẽ.⁊ ꝓuer.

xxvij. ðꝛ. Sicut auis traſmigrãs de nido ſuo:
ſic vir qͥ relinqͥt locũ ſuũ.?⁊ Ecci.xj.Cõfide ĩ dño

⁊ mane in loco tuo. ⁊.xviij. Luʒ ↄſũmauerit hõ
tũc incipiet.⁊.xxxj.c. Stultus vt luna mutabit᷑

⁊.j.ad Choꝝ.iij.Cuiꝰ opus mãſerit mercedẽ ac

cipiet:cuiꝰ vᷣo opus arſerit detrimẽtũ patietur.
⁊.ad Philip.j.Cõfido in vobis ꝙ qͥ incepit in
vob opus bonũ ꝑpficiet vſq; in diẽ ieſu xpᷣi. ⁊.ij.
ad Theb.ij. Qui tenet nũc teneat donec de me⸗
dio fiat.⁊ ad Heb.iij. Participes rpᷣi effecti ſu⸗
mus ſi tñ initiũ ſubſtãtie eiꝰ vſq; ad finẽ firmũ

teneamꝰ. ⁊ Apod..iij.ait dñs.Ecce venio cito:te
ne qð habes vt accipias coꝛonã tuã. Sed heu

2

qꝛvt ðꝛ in.S.euidẽter.de pe.di.ij.multi ſunt qui
in via ſctitatis quã ceperũt nõ ꝑſeuerãt.⁊ idem
ſcptũ in.c.ſi ex bono.de pe.di.iiij. Et iõ Berñ.in
quadã epla hoꝛtat᷑ nos ad ꝑſeuerãdũ in bono
dicẽs ꝙ ꝑ ꝑſeuerãtiã et᷑nitati hõ reddit᷑ ⁊ ſaluti.
Et Hiero.in epła ad Cellãtiã ait. Bti ſunt qui
ita expectãt:ita illũ ſpeculant᷑ diẽ vt ſe ad eũ qͥti
die pᷣparẽt:qui nõ de pᷣterita ſibi iuſticia vlägie
tes:ſᷣm aplłm:ꝑ dies ſingulos in vtute renouã
tur. Juſticia em̃ nõ ꝓderit ei a die qua iuſtus eẽ

deſierit. ſicut etiã iniq̊ nõ nocebit iniqͥtas a die

qua ſe ab iniqᷣtate ↄuerterit.ec ſccũs ꝗ̊ ſecur⸗
eſſe dz qᷓ;diu in vite huiꝰ agõe verſat᷑:nec deſpe
rare pctõꝛ qͥ ſᷣm pᷣdicta ſniaʒ ꝓphe vna die iuſtũ

ſe efficere põt. Lotũ & q̊ͥ tẽdit᷑ ſpaciũ vite tue ſic
diſpeſa vt ꝑagere poſſis iuſticiaʒ:nec de pᷣterita

MN

—α

vita ↄfidẽs remiſſioꝛ effician:ſʒ ſicut dicit apls
anterioꝛa obliuiſcẽs ad ea q poſterioꝛa ſũt me
extẽdẽs ad deſtinatũ ꝓſequoꝛ bꝛauiũ ſuꝑne vo
catiõis:ſciẽs ſcriptuʒ eſſe coꝛdis ĩſpectoꝛẽ deũ qͥ
ſatagit vt aiaäm mũdã habeat a pctõ.Et idcirco

age vt oꝛdines reliquuʒ tpᷣs vite tue ſine offen⸗

ſa vt poſſis ſecure canere cũ ꝓpheta. Perambu⸗
labã in inocẽtia coꝛdis mei i medio domꝰmee.
2 nõ inchoaſſe ſufficit:ſʒ ꝑfeciſſe iuſticia eſt.hec
ille.Seneca aũt i epła.l.ad Lucicillũ ait. Nõ eſt
vir foꝛtis ac ſtrenuꝰqui laboꝛẽ fugit.⁊ Quinti⸗
lianꝰli.iiij.de oꝛatoꝛia.ĩſti.dicit. Perſeuerandũ

eſt poſtq; cepimꝰ:⁊ ſivires deficiũt:aia tñ ꝑſeue

remꝰ. Nihil lõguʒ videri neceſſe eſt:in quo quid
vltimũ ſit certum eſt. Eſt aũt habẽda ꝑſeuerãtia
in bono ꝓpoſito ↄſeruãdo.xvj.q.j.c.nos aũt.Et
ne mala prerita redet ſollicite cauendo.ð peni.

Ddi.ij.S.querẽduʒ.circa mediũ.Dicit᷑ aũt ꝙ illud

ꝑſeuerat qð fit voluntarie:qð vo neceſſitate cito
ſoluit᷑:de cõſe.di.v.c.qcqͥ d. Habẽda eſt etiã ꝑſe⸗
uerãtia in toleratione tribulationũ vſq; in finẽ.
vij.q.j.c.ſuggeſtũ.vñ inqͥd BerñK. Bonã vitam
ego puto mala pati ⁊ bona facere:⁊ ſic vſq; ad
moꝛtẽ perſeuerare.Dicit q̊ʒ Areſt.li.ij.magnoꝛũ
moꝛa.c.xviij. Perſeuerantia maxie ĩ ſuſtinendo
triſticias ⁊ afflictiões cõmẽdat᷑.Et iõ vt legit᷑ in
cronica de nugis phᷣoꝝ.c.vj. Bias vnꝰ de ſeptẽ
ſapiẽtibo dicebat.Quicqͥd ꝓpoſueris firmiter ſer
uans perſeuera.vt em̃ ait p̊s.li.iij. Poli.c.vij.
In oĩbo ſciẽtijs ⁊ artibb:bonũ maximũ eſt finis

Jõ Ouidiꝰin epłis dicit.Exitꝰacta ꝓbat.Et.iij.

Methamoꝛ.iterũ canit:vltima ſꝑ Expeccanda
dies hoĩ:diciq; btũs Ante obitũ nemo:ſuppꝛe/
maq; funera dʒ. Ualeriꝰq̊ʒ maximus diẽ li.vij.
Solon neminẽ dũ adbuc viueret btm̃ dici arbi
trabat᷑:eo ꝙ ad vltimuʒ vſq; fati diem ancipiti

foꝛtune ſubiecti eſſemuſ. Eapꝛopter Gualfredꝰ

in poetria.c.iij.inquit.A caſu deſcribe diẽ:nõ ſo
lis ab oꝛtu.Cuʒ totũ feciſſe putas:latet anguis
in herba. Uñ i vulgari ꝓuerbio.ðꝛ. Noli lauda
re diẽ ante veſperã.⁊ Iſi.li.ij.ſoliloqᷣoꝝ.c.xliij.in
quit. In oĩ re finis attẽdit᷑. J Marcialis lib·
vndiq; ſuſcepto.cC.ij.deridet q̃ndã nõ ꝑſeuerãtẽ
in bono oꝑe di. Incipit acunides vᷣtuti ſepe ſtu
dere.Sʒ ſine fine paꝝ ꝓderit ĩciꝑe.Ait em̃ Pꝛo
ſper in eetigranael anrgrzengcr ij. Ralmo; 4
epki

capit᷑ głia finis hʒ.⁊ Caſſiodoꝛꝰin Perfe⸗

ctũ opus ſuũ laudat auctoꝛẽ.Sʒ qᷓ; plłes reperi

unt᷑ qui nõ valẽt vł ꝑ modicũ in ĩcepto bono ꝑ
durare:qͥbo applicari põt illð vulgare ꝓuerbiũ.
Uadiſatio aſini.i.der drab des eſels paꝝ durat
Et aliud ꝓuerbiuʒ.dicit. Hala terrs bene ger
minat malas ſpinas In talibus falſificat᷑ ſnia
Phi.ij. Mecha.di. Nullꝰcona bit᷑ aliqͥd facere
ad terminũ nõ credẽs venire.De tali nõ ꝑſeuerã
te inqͥt dñſ Luce.ix. Nemo mittẽs manũ ad ara
trũ ⁊ aſpiciẽs retro aptꝰẽ regno dei.Ille autẽ ðꝛ
retro poſt aratrũ reſpicere qᷣ in ĩcep tean nög

MU e E R

Bermo

ſenerãs ad ea reuertit᷑ q̃ reliqᷣt:ð peni.di.ij.S.q̃rẽ
dũ. Nõ ſic ãt faciũt boni de qͥ b ſcriptũ ẽ Sap̃.
v. Juſtoꝝ ſemita q̃ſi lux ſplẽdes ꝓcedit:⁊ creſcit
vſq; ad ꝑfectuʒ diẽ. Jõ dicit Apłs.j.ad Coꝛ.vij.

Unũquẽq; ãbulare oꝑtet ſicut vocauit deꝰ:et
vnuſqᷣſq; in q̃ vocatiõe vocatꝰeſt:in ea ſpʒ ꝑma⸗

neat.⁊ eiuſdẽ epłe.c.ix.iceꝝ inqᷣt. Neſcitis:q hi qͥ
in ſtadio currut:oẽs qͥdem currũt:ſʒ vnꝰ accipit
bꝛauiuʒ:ſic currite vt cõpᷣ hendatis.Ois em̃ q in
agone ↄtẽdit ab oibo ſe abſtinet.Et illi quidẽ vt

coꝛruptibilẽ coꝛonã accipiãt:nos aũt icoꝛruptã

⁊ ad Gal.v.State ſꝑ firmi:⁊ nolite iteruʒ iugo
ſᷣuitutis detineri.⁊.vj.eiuſdẽ epłe.c. Bonũ ãt fa

ciẽies nõ deficiamꝰ:cꝑe ei ſuo metemꝰnõ ðficiẽ=⸗
tes:⁊.j. Jo h.ij.ait apłs. Unceio quã accepiſtis

a deo maneat ſꝑ ĩ vob.⁊ Apo.jij.inqͥt dñs. Eſto
fideł vſq; ad moꝛtẽ:⁊ dabo tibi coꝛonã vite. X
Eñcuũ do rõnib onñdit᷑ neccariam eẽ ꝑſeue⸗
S ratiam ad ſalutem. Pꝛima ratio dicitur
bo nificatiõis.Füdamẽtũ cuiꝰpõit.Sco

tus in.iij.ſen.di.xxvij dicẽs. Bonitas rei eſt mé
ſura amoʒ eiꝰ.ptʒ hec regula. Si em guo vł lõ
go tꝑe durat bonitaſ alicuiꝰrei tãto ẽttꝑe durat

amoꝛ nr̃ ad ea.vñn dic̃ Ph̊ᷣs.ix.Ethi.qꝙ amicitia
circa bonos dʒ eẽ ſtabił qͥuſq; boni reꝑiant᷑.Et
Theophꝛaſtꝰdicebat:ꝙ cũ ami rõnes bꝛeues
ſz amicitiaſ lõgas eẽ oꝑtet.? Phs ait.viij.Ethi.
ꝙ ꝑfecta bonoꝝ amicitia eſt imutabilł:nec vlla
vi excludit᷑ nulloq; tꝑe abolet᷑:ſʒ durãte bonita
te ſꝑ firma ꝑdurat.Quo pᷣſuppoſito certũ eſt ꝙ;
bonitas rei ſeqͥ ᷑ eẽntiã eiꝰ:vt inqͥt Phs.j.Ethi⸗
coꝝ qꝛ ens ⁊ bonũ cõuertunt᷑.Cũ igit᷑ eẽntia dei
ſit eterna a ꝑte ante ⁊ a ꝑte poſt:cares pncipio ⁊
fine.Ergo bonitas eiꝰẽ et᷑na et ſine tꝑe:ꝓpter qð
guctoꝛ ĩ li.ð cauſis ait. Pꝛima cã oim cãamẽ eter⸗
na:⁊ ſine tꝑe.⁊ iteꝝ. Pꝛima cã ẽ pura et᷑na ⁊ iua
riabilis bonitas.⁊ Plato i chimeo dic. Sũmꝰ
de ifinitꝰeſt:nõ ſolũ loci excluſione ſʒ ẽt e᷑na na
ture bonitate.Cũ igit᷑ qlibet bonitas tãtũ debe
at amari quãtũ durat:ↄcludit᷑ necario ꝙ qᷣlibet
dz cõtinue dei bonitatẽ diligere:ẽt ſi ĩ e᷑nũ viue⸗
reti h̊ mũdo.Sʒ cũ ꝓbatio dilectiõis cxhibitio

ſit operis:vt dic Grego.in omelia pẽcthecoſtẽ. ſe

qitur ꝙ vnuſqͥſq; ꝓ amoꝛe dei dʒz i bono ope ꝑſe
uerare vſq; ad moꝛteʒ. Jõ Scotꝰ vbi ſup ait ꝙ
cuz bonitas dei ſit ifinita itẽſiue ⁊ extẽſiue tenet
qlibet deum diligere:⁊ ꝓ eo oꝑari mõ ifinito:ſi
poſſibile eẽt. Aduertant igit᷑ mũdani iſenſati:qͥ
nec ꝑ hoꝛã eũ diligũt:nec ꝓ eo aliqͥd boni oꝑãt
qᷓ; Suiſſimã penã ⁊ iudiciũũ ſũta ðᷣo recepturi.?2
Ecunda rõ ðꝛ augmẽtatiõis. Fũdamẽ⸗
s tum cuiꝰponit Philo.ij.⁊.iiij. Lopi.di
cèns. Si de q̊ minꝰ videt᷑ ineſſe ⁊ ineſt:q
dẽ non nn. hec regula exẽplificãdo adpoſt
cu nrm. =
ad moꝛtẽ.ſ.dñis tꝑalibo:tñ ab eoꝛũ famulis eis
pſeuerant᷑ fuũ. Ergo multo foꝛtiꝰregi regum ⁊
dño dñiantiũ ideſinẽter ſᷣuiendũ eſt. Icem ſiqͥs

iem̃ vbi videt᷑ minoꝛ ca ſᷣuiendi vſqʒ

XXXIIII

curã habet de equo alicuiꝰ dñi multo magꝭ oꝝ
ra habebit de ipo.Quib pᷣſuppoſitis certù ẽ

mulci mũdani maxime cubicularij ⁊ pᷣuitoꝛes
pncipũ cõtinue vſq; ad moꝛtẽ dñis ſuis pᷣuiũt
eis faciẽdo oĩa oꝑa ⁊ ſᷣuitia poſſibilia. Qui tñ
dñl plerũ q; poſt młta accepta ab eis bñficia p

vno vᷣbo qð eis trufatoꝛie dicãt cõtra ipos: vel
cx alia leui cauſa illos expellũt.⁊ qð peius ẽ ali

quãdo eos ꝑ gulã ſuſpẽdi faciũt vel decapita⸗

ri.Ergo a foꝛtioꝛi tenet᷑ qͥlibet chꝛiſtianꝰ ſerui⸗

re deo creatoꝛi ſuo oĩbus diebo vite ſue:qͥ ſerui

toꝛes ſuos nõ occidit ſʒ btificat:nõ a ſe expellit

ſed infinito pᷣmio remunerat. Tertia rõ dicit̃
dedicatiõis.fundamẽtũ cuiꝰ habet᷑ in.c.ſemel.
de reg. iu.li.vj.vbi dicit᷑. Semel deo dicatũ nõ

eſt vlteriꝰ advſus hũanos trãfferẽdũ.⁊ in.c.mã

cipia.de rerũ ꝑmu.idẽ ſcriptũ eſt.qð etiã habe⸗
tur in.c.veſtimẽta ⁊ in ligna.de ↄſe.di.j.⁊ in.c.q̃
ſemel.xix.q.iij.Quo pᷣſuppoſito dico ꝙ cũ qlibʒ
xpᷣianꝰ in baptiſmo ſit deo dedicatꝰ ⁊ cõſecratꝰ
nunq; debet coꝛpꝰſuũ a dei ſeruitio ſubtrahere
aut coꝛ ſuũ a diuino amoꝛe amouere vel aliena
re:ſeq; mũdanis delectatiõibo exponere.Si er⸗

go magna abuſio eſſet ꝙ aliqͥs calicẽ ſacꝝ in q̊

ſanguis xpᷣi ↄſecrat᷑ adlupanar poꝛtaret:⁊ ma
nibo pollutis tangẽs ĩ eo biberet. Uel planetaz⸗
id eſt caſulã bñdictã induẽs in ea coꝛeas duce⸗

ret. multo peius eſt coꝛpꝰ ſuũ ⁊ animãẽ deo dica

tã diabolo tradere. Eapꝛopt᷑ Salomõꝓuer.v.

ad ꝑſeuerãtiã diuini amoꝛis hoꝛtat᷑ quelibet fi

delẽ dicẽs. Uerba eiꝰ.ſ.dei inebꝛiẽt te oĩ tẽpoꝛe:
⁊ in amoꝛe eiꝰ deleccare ingilc.

Uarta rõ dici᷑ ꝑfectiõis.Fundamẽtum

ꝗq cuiꝰ ponic ſaluatoꝛ Matth. v. di. Eſto⸗
te gfecti ſicut pater vr celeſtis ꝑfectus eſt

Cũ igit᷑ ᷑ᷣm Ph̊m.v. Mecha. ⁊.iij. Phiſi. perfe
ctũ ſimplicit ſit illud cui nulla ſuarũ ꝑtiũ deeſt
KCũq; illð dicat᷑ ꝑfectũ qðᷣ habet pncipiũ mediũ
⁊ finẽ:vt ait.Phus.ij. Icono.cõcludit᷑ ꝙ ſi qͥs
haberet oẽs vᷣtutes ⁊ ola merita:⁊ non haberet
ꝑſeu erãtiã cũ tales vᷣtutes ſint imꝑfecte nõ pꝛo
deſſent ei ad eternã vitã:cũ deꝰ qͥ eſt ꝑfectiſſimꝰ
nõ acceptet oꝑa imꝑfecta. Perſeueratia em̃ in⸗
qᷓ;tũ eſt vtus generalis eſt pars oim virtutũ.et
ideo nulla vᷣtus ſine ea põt dici ꝑfecta. B
VUinta rõ ðꝛ gratificatiõis.fundamẽtuʒ

qꝗq cułꝰ ponit Seneca in lib. de bñficijs. di.

Bfficiatꝰ vt ſit gratꝰ debet eq̃lis eſſe in
bñficio erga bñfactoꝛẽ ſuũ.Que regła ↄfirmat᷑
in.l.ſed ⁊ ſi lege.S.cõſuluit.ff.de peti.here.⁊ in.l.
aqᷣliꝰregulꝰ.ff.de dona.⁊ in.c.cũ ĩ officijs.de te⸗

ſta.⁊ in.c.de foꝛma.xxij.q.v.Cũ igit᷑ vt inqͥt ſan

ctus Bona.in.iij.di. xxxij.deꝰ ab etemo amaue

rit quãlibet creaturã rõnalẽ:⁊ etiaʒ ꝑpetuo ſine

vllo fine? termino ꝑſeuerant᷑ amet ſine interpo

latiõe aliquoꝝ annoꝛũ menſiũ hebdomadarũ
dierũ hoꝛarũ:vel etiã alicuiꝰmomẽtitꝑis.Cuʒ
ipe dicat Hiere.xxxj. In caricate ꝑpetua dilexi

Gdie
dactaſi,
Gnitne⸗
ſbertuatil
inan
ſotlineu
gän den
elrſih
fimonea
mnorgbou
em
pt
znapt
eotſlicfu
Ghcorüpift
ischian
Coruogeüin
inslcss:
onb an⸗
kornert
daidets
ſutinis
enioint
iiij0
iipen
Meigeuoen
Oonnt
ſiyeropan

fcharltadi

Ueboſclacis
1onswen
iniger poſten
Cor morrale
jmüoimöd
cuocffleret.
Goncura qm
Uommirüe
ſiupinpin
ſtulrmoꝛtu

fetcuentif

fhorrecorpali

Unutpelag

Wueniarmnot
Nongtindo
Mhſtinendei
nietint
Aemeritſcin
s iſticten
Eeio ir rſl
Morgoffe
Wanlide
ſisnnoiob⸗
ldicabtte
ſup lla pba

eniid

eneann
tu au
nlefſnt
Maſtaptlt
Umaßödc
Mncn.
idüaneni
tas cihin
dijtiu

Dhener
H 4

oalitan;
arparmen

ncsdtsN
ranimidnd
oltit uäl,
ni Koi ti:
4

8 Fundanen
Alckisgicnscf
tii rit
1ſan gidk
cönchüntti
Cödoti g ſiͤs
nru:nenbeb
ringinrton
Gicsginn
nunutßin,
tin mdn. 4
gen.
fundamen
charchistſen
engtyfn,
epenkeutnl
Gioffis n
igkrnitin
barpand
an henſul
mateim

Foliuũn

te. Oñ Dionyſi in lyde diuis noiby ait. Amo:
Ddei eſt qſi qͥ d circulꝰ pncipio ⁊ fine carẽs. Cũ⸗

qʒ nõ tĩ ꝑſeueret in amoꝛe:ſed etia ↄtinue cui⸗
libetviuẽti bñficia tꝑalia coꝛꝑalia ⁊ ſpũalia in⸗

ceſſant᷑ adminiſtret:maxime faciẽdo mouen ce
los:ſine quoꝝ motu oiĩs creatura ĩferioꝛ coꝛrũ⸗
peret᷑ ⁊ deficeret.ergo rõne gratitudis qᷣſq; te,
net᷑ vſq; ad moꝛtẽ deũ diligere ⁊ ei iugit᷑ fama

ri:maxie cũ h̊ redũdet in ſuã vtilitatẽ. Uñ Boe.
in.ij.de ↄſoł.ait.O felix boĩm genꝰſi nrõs aĩios
amoꝛ quo celũ regit᷑ regat.
Eyxta rõ ðᷣ ꝑditiõis.fundamẽtũ cuiꝰpo
ſ nit Phus.xij. Metha.di.Quãto aliqð
pncipiũ ꝑfectiꝰconſiſtit: tãto ꝑfectiꝰ ſtõt
in eo ⁊ ſui effectꝰ ⁊ pncipiata.⁊ qᷓ;to idẽ pᷣncipiũ
citiꝰcoꝛrũpit᷑:tãto citiꝰ coꝛrũpũt᷑ in eo ſui effectꝰ
⁊ pncipiata.Et idẽ in li.de longi.⁊bꝛeui.vite ðt.

Coꝛrupꝭ aĩalibo ſtatim coꝛrũpit᷑ oĩs ſcia ⁊ oĩs

ſanitas ĩ eis. Ptz hec regula.ã ſi coꝛrũꝑet᷑ aia
alicuiꝰ artificis ſił ſtatim coꝛrũꝑent᷑ ⁊ oẽs idee:
id eſt foꝛme rerũ artifidaliũ in ea exiſtẽtes ⁊ ab
cea depẽdẽtes.Quo pᷣſuppoſito certũ ẽ ſᷣm Bo⸗
naueñ.in.ij.di.xxvij.⁊ in.iij.di.xxxvij.ar.ij.q.j.
meritũ oĩm vᷣtutũ atq; bonoꝛũ opeꝝ dependet
a gfa dei ⁊ charitate.Cũ ̊ charitas ⁊ gratia ſᷣm
Lbo.ij.ij.q.xxiiij.ar.xij.⁊ ſcm̃ ShBona.i.j.di.xvij
ar.ij.q.iij.per ſolũ pctm̃ moꝛtale coꝛrũpat᷑ ⁊ ãni

pilet᷑.quia peti moꝛtale directe opponit᷑ gr̃e⁊
charitati:ocludit᷑ ꝙ deficiẽs a ꝑſeuerãtia bono

rũ opeꝝ ꝑ pctm̃ moꝛtale cõmiſſũ cũ amittit gra

tiã ⁊ charitatẽ pᷣuatur oĩbꝰmeritis.ita ꝙ ſi pus

habuiſſet oẽs vᷣtutes angeloꝛũ atq; ſccõꝝ oim

⁊ vᷣginis marie:⁊ ꝑſeueraſſet in eis centũ mille
ſnis:⁊ poſtea deficeret a ꝑſeuerãtia eoꝝ ⁊ ĩ pec⸗

catũ moꝛtale caderet:ſtatim talis ꝑderet totum
pmiũ oĩm pᷣdictarũ vtutũ:⁊ ex amico dei iimi⸗

cus efficeret᷑.O igit᷑ beſtialis aia:o ceca ⁊ infelix

creatura q̃ młto tꝑe młca bõa oꝑa egiſti ⁊ pꝰea
ad vomitũ pcti reuerſa es ⁊ a bono ope ceſſaſti
ſcias ꝙ in puncto oĩa tua merita amiſiſti ⁊ ſpi⸗
rituałr moꝛtua es.iuxta illud Eʒzech.xviij. Aia

q̃ peccauerit ipᷣa moꝛietur.Sicut em̃ adueniẽte

moꝛte coꝛꝑali moꝛiẽs amittit in vno pũcto oĩa
bona tꝑalia ꝑ ipᷣm acqͥ ſita etiã i mille ãnis:ica
adueniẽte moꝛte ſpũali ĩ aĩa q̃ ꝓuenit ex defectu

pſeueratie in bono ⁊ ꝓpter pcti ꝑpetratiõʒ ſimul
pꝑdunt᷑ in eodẽ inſtãti oĩa merita ſpũalia iã mul
tis tꝑibo acqͥſita. Ideo Eʒzech.xviij.ðᷣt dñs. Si

auerterit ſe iuſtꝰ a iuſticia ſua ⁊ fecerit iniqͥtateʒ
oẽs iuſticie eius q̃s fecerat nõ recoꝛdabunt᷑. Et

Ecẽ̃s.ix.ðꝛ Qui offenderit invno mita bona ꝑ⸗
det.Et in.c.defleat.de regu.iu.ſcpᷣtũ eſt. Defleat

pctõꝛ qꝛ offendẽs in vno factꝰ eſt oim reus. Et
Aug.in li.de moꝛibo eccłie ðt.Etiã ſi ꝑſeueraue

ris in oibo bonis ⁊ deficias in vno: iuſticia dei

iudicabit te ac ſi nullũ bonũ vnqᷓ; feciſſes. Jðᷣo
ſuꝑ illa vba ſaluatoꝛis Lu.xviij. Oꝑtet ſꝑ oꝛa⸗

re⁊ nũqᷓ; deficere.ait Chꝛyſ.õ ceſſat oꝛare qui

nõ ceſſat bñfacere. Quibo vᷣbis ↄdudit᷑ ꝙ nece

eſt vſq; ad moꝛtẽ in bono oꝑe ꝑſeuerare. E

Eptima rõ dicit᷑ remũeratõis.fundamẽ?
ſ tũ cuiꝰ ponit Phᷣus.ij.phiſi.dicẽs.Fi⸗
niis iinponit necitatẽ oibi q̃ ſunt ad finẽ
ita ꝙ ad hñdũ finẽ nece eſt facere oĩa q̃ necario

reqͥ runt᷑ ad cõſecutiõeʒ ipᷣiꝰ finis. Patet hec re⸗
gula. Nã ſi infirmꝰ deſiderãs ſanitatẽ reciꝑet ſi

mul oia remedia ⁊ cõſilia medicoꝛũ ad ſanitate
ꝑducẽtia⁊ deficeret ivno ſolo remedio necario:
tal ꝓfecto non obtineret ſanitatẽ. Ita a ſiłi.ſi qͥs
haberet oẽs vᷣtutes⁊ deficeret in ſola ꝑſeueran⸗
tia que eſt ↄſũmatio ⁊ ꝑfectio vtutũ cui ſoli eter
nitas cõcedit᷑.vt ait Berñ.in q̃dã epła:pfecto ñ
obtineret finẽ optatũ vite eterne.Et cõfirmatur
hec rõ ꝑ dictũ Aug.in lib.de vᷣbis dñivbi ait ꝙ
meritũ debet coꝛrũdere pᷣmio.Cũ igit᷑ deꝰ quẽ⸗

libet ſuũ ſᷣuitoꝛẽ remuneret pᷣmio if̃inito ⁊ ſine

termino:vt dicũt theol.in.uiij.di.xlix.ergo qͥlibʒ
tenet᷑ ꝑſeuerare in diuino amoꝛe ⁊ bonis oꝑib
qᷓ;tũ in ſe eſt ſine termio ac fine:a qͥ̊ ſi qͥs ðᷣficiat
cũ meritũ nõ coꝛrñdeat pᷣmio nũqᷓ; poterit eter
ne vite pᷣmiũ adipiſci. 777
Igit᷑ ſtulci amatoꝛes huiꝰ ſecłi dicite mi
o hi ſi vobis ꝓmitteret᷑ vna ſola gẽma que
in ſe ſił oia bona deſiderabilia ↄtineret:
nũqͥd nõ multis ãnis laboꝛaretis vt talẽ lapidẽ
cõſequi valeretis:pꝛofecto certũ eſt ꝙ ſic.A foꝛ⸗
tioꝛi igit᷑ o miſᷣabilis creatura debes oĩa bona
tibi poſſibilia inceſſant᷑ oꝑparivt acqͥrerevaleas
gẽmã illã pᷣcioſiſſimã:que deꝰeſt qͥ i ſe realit᷑ ↄti
net oĩa bona.vt inqᷣt Aug.i li.de vero cultu. Si
cut em̃ eſt aliqͥd qð cõtinet oẽs ſenſus in ſe.ſ.ca
put:⁊ aliqͥd qð ↄtinet oĩia mẽbꝛa:ſicut coꝛpus.
⁊ aliqͥd qð ↄtinet oẽs potẽtias.ſ.ſenſitiuã: vege
tatiuã: ⁊ rõnalẽ:ſicut eſſentia aĩe.⁊ aliqd qð eſt
ↄtentiuũ oim aquaꝝ ad qð oẽs aque tãdẽ de⸗

fluũt.ſ.mare.vt ðꝛ Eccs.j.⁊ aliqͥd qð ↄtinet oĩa

coꝛpa.ſ.celũ em pireũ ſᷣm Bona.in.ij.diſt.vj.in
q̃ſtiõibo circa litterã.⁊ aliqͥd qð ꝑ mivᷣicoꝛdiã et
aduocationẽ in ſe recipit oẽs gẽtes.ſicut btã vir
go maria.⁊ aliqͥd qð ↄtinet oẽs penas:ſicẽ infer
nus.Ita eſt aliqͥd qð cõtinet oẽ bonũ deſidera⸗
bile:⁊ hec eſt eterna felicitas:que eſt ſtatꝰ oium
bonoꝛũ aggregatiõe ꝑfectꝰ.vt ait Boeciꝰin.iij.
de ↄſol.⁊ eſt q̊ddã pᷣmiũ infinitũ.Et ideo vt me

ritũ coꝛrñdeat pᷣmio nece eſt nos deũ amare et

ꝓ amoꝛe illiꝰ bene opari ſi poſſibile eẽt ſine fine.
Si em̃ Jacob vt haberet Rachel vxoꝛẽ ſᷣuiuit
Laban patruo ſuo ſeptẽ ãnis:⁊ videbãt᷑ ei dies
pauci pꝛe amoꝛis magnitudie.vt ð: Geñ.xxix.

multo magis nos vt ↄſeq̃mur eternꝗ padiſi be
atitudinẽ:q̃ ↄſiſtit in clara viſione dełq erit pꝛe

miũ nr̃m in celo.cũ ipᷣe dicat Geñ.xv.Ego ſum
merces tua magna nimis.ðbemꝰ bonis oꝑib
iceſſant᷑ deo deßuire ⁊ ĩ eiꝰ amoꝛe ꝑſeuerare. B
Ertio ꝓbat᷑ figur ꝑſeu erãtiã eẽ necariã.
t? MNã dominꝰ Leuit.iij.figuratiue pᷣcepit

Moyſi:ꝙ filij Aaron offerrẽt in ſacrificio totũ
adipè cũ cauda.Que cauda cum ſit finis aĩalis
denotat ꝙ hõ tenet᷑ iugit᷑ vſq; in finẽ vite ſue in
bono oꝑe ꝑſeuerare.EX ſi qͥs foꝛte obijciat di⸗

cẽs. Qu eſt poſſibile ꝑſeuerare in vono oꝑe oĩ

tꝑe.rñdet Lho.ij.ij.q.ciiij.dicẽs:ꝙ duplex eſt ꝑ⸗
ſeuerãtia. Una q eſt ↄtinuatio i bonis oꝑibo:⁊

ad hãc nullꝰcenet᷑:qꝛ impoſſibile eſt h̊ agere.Et

ad ipoſſibile nemo tenet᷑.l.ipoſſibiliũ.ff.de reg.
iur.⁊.c.nemo põt.eo.ci.li.vj.Alia eſt ꝑſeuerantia
q̃ eſt q̊ddã ꝓpoſitũ ꝑſeuerãdi i bono oꝑe ꝓ loco
⁊ tꝑe.Etc ad hãc qͥſq; tenet᷑. Et ð hac itelligit dñs
cũ dicit Mat.x.Nõ qͥ iceꝑit ſʒ qͥ ꝑſeuerauerit vſ/
ꝙᷓ; in finẽ hic ſaluꝰerit. Quia ſᷣm pᷣparationẽ ai
qſq; ſꝑ dʒ eſſe paratꝰbene oꝑari:⁊ ꝓ loco ⁊ tꝑe
bona oꝑa exercere. Pꝛecepta em̃ affirmatiua cu
iuſmodi eſt pᷣceptũ de ꝑſeuerando:licet obligẽt
ſꝑ nõ tñ o bligãt ad ſꝑ:ſj ꝓ loco ⁊ tꝑe opoꝛtuno
Fᷣm ſctem̃ Bona.in.ij.di.xxix.i q̃ſtiõibo circa lr̃aʒ:
⁊? Alexan. de ales in.iij.ꝑte ſũme:in explanatiõe
decalogi.c.j.Alia figura habet᷑ Geñ.xix.ð vxoꝛe
Loch:que ideo in ſtatuã ſalis verſa eſt:qꝛ poſt
egreſſum de ſocietate maloꝝ.ſ.ſodomitaꝝ:nõ ꝑ
ſeuerauit ĩ pᷣcepto angeli ſʒ retro aſpexit.Qua fi⸗
ura dat itelligi:ꝙ qui cepit deũ amare ⁊ ꝓ ipᷣo
ñ oꝑari:et deinde retro aſpicit ad mundanũ ſe
cõuertẽs amoꝛẽ a deo repꝛobat᷑. Tercia figura
hr̃ Apoc.iiij.de quattuoꝛ aialib que erãt plena

oculis ante ⁊ retro:q̃ nõ habebant requiẽ die ac

nocte:ſʒ iugiter camabãaãt.Sanctꝰ:ſan ccꝰ:ſctũs
dñs deꝰ oĩpotẽs:qui eſt ⁊ qui erat ⁊ qui vẽturꝰ
eſt.Qua etiã figura dat᷑ itelligi ꝙ qᷣlibet dei verꝰ
amatoꝛ nõ debet hr̃e requiẽ die ac nocte in oꝑi⸗
bus virtuoſis vſq; in finẽ vite ſue. 25
Uarto declarat᷑ ſiłitudinibo necitas ꝑſe

ꝗ uertie. Licet em vt ait ph̊s in li.de celo

t⁊ mundo: celi ĩferioꝛes iugiter diuerſis
motiboagitent᷑:celũ tñ ſupꝛemũ qð nos dicimꝰ

empireũ:i nullo mouet᷑:nec a ſua qᷣete ꝑturbat᷑᷑

ſʒ ſꝑ in ſua imo bilitate ꝑſeuerãter ꝑſiſtit.vt de⸗
clarat ſcctũs Bona.in.ij.di.ij.ar.ij.q.j. Sic ergo
a ſiłi:quãuis potentie iferioꝛes ⁊ ſenſiciue ꝑtur
bent᷑ vł ioꝛdinate moueant᷑:⁊ agitent᷑ ad bona
ſenſitiua capeſcẽda: tñ rõ cauere debet ne vnq;
moueat᷑ ⁊ diſcedat a ðſiderio ſuꝑnoꝝ:⁊ ab oꝑi

bus vᷣtuoſis:quinpotiꝰ i eis vſq; ad moꝛtẽ im⸗/
mobilis ꝑſeueret. Aliã ſiłitudinẽ habemꝰð ſtel

lis.Nã quãtuncũq; ſtelle circa celi axem ⁊ cardi

nẽ moueant᷑ cardo tñ ipᷣe a ſua quiete nullatenꝰ
ꝑturbat᷑:ſ⸗ ſꝑʒ imobilis perſeuerat. Sic a ſimili

quantũcũ q; ꝑs ſenſualis vł alið vtputa:mũdꝰ⸗
ſcu dyabolꝰ?obuiet rõni:illa tamen ↄtinue vſq;
in finẽ deet frui ſua qᷣete:videlicet diuini amo⸗

ris. Itẽ quantũcũq; terra ⁊ aer inferioꝛ coꝛpaq;ʒ

iferioꝛa pluuijs ⁊ tẽpeſtatibꝛ ꝑturbent᷑:nunqᷓ;

tñ eoꝝ ꝑturbatio puenit ad celũ vł ad ſuꝑioꝛeʒ
ptẽ aeris. Que licet pars ĩferioꝛ ſit plena vapoꝛi
bus ſen ibꝛibus:ipᷣa tamẽ ſuꝑioꝛ ſemꝑ ſerena ⁊

—— α ,/
* .

XXXIIII

clara ꝑdurat:eo ꝙ nullas nebulas vel vapoꝛes
aſcẽdere ꝑmittit. Qð hoc mõ philoſophi pbaue

rũt.Nã mons olimpꝰ tate altitudinis eſſe fert᷑:
vt nullis vẽtis vel pluuijs:nullis terrenis exha
latiõibo ꝑturbet᷑. In hũc ꝗ̊ montẽ phi ꝓ tẽpoꝛe
aſcẽdebat vt poſſent ibi de aſtris aliq̃ contẽpla/⸗

ri:ſed ꝓpter nimiã aer puritatẽ quo vegetari nõ
poterat ſpongias aqua plenaa ad naſũu ferebãt

Dũ aũt in mote eſſent ea q de ſtellis viderãt di/⸗
gito in puluere terre ſcribebat.quas lrãs ſequẽ
ti ãno cũ illuc accedebãt inueniebãt i nullo mu

tatas.ideo a ſili ipᷣi phi aſſerebant ꝙ in ſuꝑioꝛi

pte rõnis nulla debet vnq; libido vel cõcupiſcẽ⸗

tia aſcendere ſed iugiter vſq; ad moꝛtẽ vᷣtutib⸗

moꝛalibo adherere.
Liã ſiłitudinẽ habemꝰ in arte oꝛatoꝛia
a Nã vt ðᷣt Tulliꝰ i ſcða rhetoꝛica. Si qͥs
in ſua oꝛõe faceret optimũ exoꝛdiũ: opti
mã inuentionẽ:diſpoſitões:eloquẽtiã:narratio
nẽ ac ꝓnũciationẽ:⁊ nõ haberet bonã ac ſolidã
cõcluſionẽ:talis oratio oĩno pꝛiuat᷑ merito lau
dis hũane.Et rõ eſt qꝛ ↄcluſio vt ðt Tulliꝰin.j.

rbetoꝛica:q̃ ars vetꝰ dicit᷑:eſt totꝰ oꝛõis exitus:
oꝛnatꝰ:detminatio:atq; ꝑfectio. Sic ga ſiłi:ſi
qͥs haberet oẽs vᷣtutes ⁊ nõ haberet finẽ ꝑſeue⸗/
rãtie pᷣua bit᷑ ſine dubio mertito celeſtis głie. R

VUinto idẽ ꝓbat᷑ exẽplis.Et pᷣmo exẽplo
q naturali oim creaturaꝝ:que omẽs ꝑſe
uerãt in eo ad qð ſũt oꝛdinate. Nã celũ
⁊ ſinguli oꝛbes planetarũ a ſuo motu ⁊ influẽ⸗
tia nec ꝑ momẽtũ ceſſant.Sol ⁊ luna ⁊ ſtelle il⸗
luminare nõ deſinũt.⁊ vt ðꝛ Judicũ.v.ſemꝑ in
ſuo curſu ⁊ oꝛdine ꝑmanẽt. Ignis calefacere et
lucere nõ deſinit:⁊ aer humectare: fluia q̊ͥʒ ac fõ
tes aquarũ currere nõ deſinũt doncec ad ſuũ ter

minũ pueniãt. Et terra fruc ſuis tꝑibꝰ ꝓduce
re nõ ceſſat.Cetere q̊ʒ om̃s creature ſuis ſꝑ fun⸗

gunt᷑ officijs. De leone q̊ʒ refert Alber.magnꝰ ĩ
tract᷑.de vᷣtutibo politicis.ꝙ poſtq; cepit pꝛedã
ꝗrere a q̃rẽdo nõ ceſſat donec qð querit iuenire
cõtingat. Sed multi ſunt hodie ſiłes leopardo

q ad pꝛedã dimiſſus ſtrenue aggredit᷑: ſed ſi in
tribo vel in q̃ttuoꝛ ſaltis qð intedit nõ aſſequi
ampliꝰ currere poſt illã dedignat᷑. Falco etiaʒ ſi
morx de aue quã impetit nõ triũphat dedignãs

vix illa die ad manꝰ redit:ſp ꝑ aera vagus ince⸗

dit. Cui ſiłes ſunt qͥ i bonis oꝑibo nõ ꝑſeuerãt:
maxime in oꝛõib ſi ſtati qðᷣ volũt nõ cõſequũt᷑
Sed vtinã tales attẽderẽt qð Chꝛyſ.in quodã
ſ̃mone inqͥt ⁊ exꝑientia nobis oſtendit. lõ em̃
piculoſum ⁊ inſolitũ eſt in bello aliqñ cadere:ſʒ
eſt valde malũ magnũ q; piculũ poſt caſũ nol⸗
le reſurgere. nõ eſt inſolitũ bellantẽ aliqñ vulne
rari:ſed valde malũ eſt nolle vulneri medicamẽ
tũ ad hiberi. Ad pſeuerãtiã q̊; nos inducit exẽ⸗
plũ naute.qͥ poſtq; in mari naufragiũ ptulit et

oĩia bona ſua amiſit:nõ tamẽ quieſcit ſʒ iterum

ſe mani cõmittit quouſq; recuꝑet quod ꝑdidit.

—

ßemplicn
aoſcelgt
puunt ire
povachletu
lateif
rſeos l
iicohlln
tckpolu
oſint ls
nit ftciol
liablbab
firdore
nibiciide⸗
rinaupalo⸗
luriitpe
erhcgp⸗
ſuninmode
geneſis ffu
onicronnue
Peneſtpoke
Gormapne
Eigerfinn
(hohonra
grnwelnpu
nr ökren
podeenoe
ochgerli
chcjroman
ſinionrdi b
judeben fat
Pinusrerepin

ſoporatomn

Goorormanor
gniſuivadſe
gbäntateillid
nti All Fab:
lowotonizl
ſicagapan
orabrom
ſeekcpllle
hrta't fid
einqzal
limn ſon dea
fliſtügban
Mepwlüapub⸗
firhinodi
pianlindonis
ont
6 (lpon
hopop
enulnmn
Kumnenbilün
unznnp
Nürdonade
wenrichfie
Ktanplug an
lalt Boni
ſtiftanit⸗

mhis igli
Dinulon
meinlegeel
mcaͤnſc
AN

um a
derna gf⸗
üdign
Deingierns.
NNNRN.
' gsdne

neSei
anfne
PCdets ie A

Chmaho
agnennes ge
an ſicll
moru tinſui/
ꝛnnrbelel
MAärxlannin
gs ce
kriaizuß
doncris inn
ſois in d
wuunrſus ſoi
nöbamg
doköche ti
ggoerincnie
eilslaund,
umui lin

Nrni ie

nifaoml
ipturdecignis

muragns t

*

dogicneit⸗
örnoiſehic
Crffin rii

Oſtendi ſdaan

loalgitnf
ö okoüin⸗
lamtinini we

,ulncnmecane
nos DR

.

Gufagi

. / 68 .
gi

c

Eremplũ etiaʒ habemꝰartificũ:qͥ iugitèr in one
artis ſue laboꝛãt:qͥaduſq; ad cõplementũ deue
niant. Diclit q̊ʒ Albertꝰ vbi.S. ꝙ licet ſit bonuʒ ⁊
laudabile fundamentuʒ domꝰ ſub terra facere:
⁊ ſuꝑ terrã firmare:atq; parietes ſuꝑ füdamẽto
poſitos ↄiũgere:optimũ tñ eẽ cõſtat tectũ parie/⸗
tibo copulare.Tecto em̃ nõ poſito ſʒ omiſſo:to⸗
tũ eſt ꝑditũ qð eſt laboꝛatũ i domo. Nã ſi tecctũ
omitti qᷓ;uis cetera bẽant᷑ finis tñ minime ob
tinet᷑. Fit eĩi ad hũc finẽ domꝰ vt docet phs:vt ꝑ

eã ab ibꝛibo ⁊ caumatibo defendamur:q;̃ ꝑ tectũ

tm̃ vt docet experiẽtia obtinemus.hecille. Qui
etiã ibidẽ ſubdit. Quid ꝓdeſt hoĩ vineã planta

re:⁊ in ea palos erigere ſi anteqᷓ; fructꝰfaciat de⸗

ſinat eã excolere:ita vt nõ poſſit de ea fructũ ꝑci/

pere.Et qͥd ꝓdeſt bobo terrã ſulcãdo ſcindere:⁊
frumẽta mõ debito ſeminare:ſi poſtea negligat

cꝑe meſſis fructuʒ colligere. Quid iuuat militi

foꝛtiter arma adueniẽte boſte acciꝑe ⁊ viriłr pu
gnare:ſi poſtea nõdũ obtento fine victoꝛie ↄtin⸗
gat arma pijcere.Quid ꝓdeſt naute ꝓſperevela
erigere:⁊ flãtibo vẽtis mare ſulcare:⁊ nauẽ mer⸗
cibo onerare:ac feliciter nauigare:ſi poſtea ↄtin/

gat nauẽ in poꝛtu perire:vł ad poꝛtũ vltimo nõ
venire. Cõſtat ergo certiſſime ꝙ rei laus ⁊ boni⸗
tas ois dependeta fine.hec Albertꝰ vbi ſupᷣ.Ex

emplo q̊ʒ gẽtiliũ ad ꝑſeuerãtiã aiamur:pᷣcipue
Fabꝛicij romani cuiꝰ vᷣtutẽ B oetiꝰin.ij.de ↄſo.
cõmẽoꝛat di.Ubi nũc oſſa fidelis Fabꝛicij ma⸗
nẽt.De h̊ em̃ Fabꝛicio refert Eutropiꝰli.ij. cũ

Pirrus rex epirotaꝝ veniſſet in ſubſidiũ tarẽti/

noꝝ ↄtra romanos:cõꝑto ꝙ Fabꝛiciꝰqͥ erat le⸗
gatꝰromanoꝝ pauꝑ eẽt:obtulit ei qᷓrtam ꝑtẽ re/⸗

gni ſui vt ad ſe trãſiret:⁊ ſimł cũ b̊ magnã auri

quãtitatẽ illi dare voluit ſi romanã ꝓderet ciui

tatẽ.Cui Fabꝛiciꝰ dixit. Regnũ tuũ ſimul cũ au

ro tuo tanq; lutũ deſpicio:extimãs ꝑſeuerantiã
fidei erga patriã eſſe nobilioꝛẽ ⁊ melioꝛẽ oĩb re/
gnis ⁊ auro mũdi.Tũc rex pirrꝰadmirãs dixiſ

ſe fert᷑:ꝙ ille Fabꝛiciꝰdifficiliꝰa ꝑſeuerantia ſue

honeſtat ⁊ fidei qᷓ; ſol a ſuo curſu poſſet auerti
Refert q̊ʒ Ualeriꝰmaximꝰꝙ cũ Oꝛatiꝰflaccus

edem Joui dedicaret:nũciatũ ei fuit moꝛtuũ eẽ
filiũ ſũũ:qͥ hᷣ̊ audito nec ab ĩcepto oꝑe ceſſauit:
nec vultũ a publica religiõe ad pꝛiuatũ doloꝛeʒ
ðᷣflexit:ſʒ imobił ꝑſeuerauit.Quãto g̊ mag noſ
xpᷣiani in bonis oꝑibo ꝑſeuerare debemꝰ.
Ed omiſſis młtoꝝ paganoꝝ exemplis
8 qui potius voluerũt ꝑdere vitam:qᷓ; bo
noꝝ opeꝝ ꝑſeuerãtiam:veniamꝰad ex⸗
empla ſanctoꝛũ.Et pᷣtermittẽdo exempla quaſi
inumerabiliũ martyꝝ ꝓpter eoꝝ multitudinem
capiamꝰexemplũ beati Job.qui ſui lib.c.xxvij.
dixit.Donec deficiã nũqᷓ; recedam ab innocẽtia
mea:⁊ iuſtificationẽ quã cepi tenere nõ deſeraʒ
Exempluʒ etiam habemꝰpauli:qui.ij.ad Thi.
iiij. ait. Bonũ certamẽ certaui:curſũ cõſũmaui:
fidẽ ſᷣuaui ⁊c̃.Et iteꝝ dicebat vt habet᷑ Actu.xx.

MNõ facio giam meã pcioſioꝛẽ qᷓ; me:dũmõ con
ſumẽ curſum meũ⁊ miniſteriũ qð accepi a wdf
ieſu xpᷣo. Et ad Ro.viij.dicebat.Quis nos ſepes
rabit a charitate xpᷣi.tribulatio: an ãguſtia:an

fames:an ꝑiuluũ:an gladiꝰ.Et concludit ꝙ ni

hil eũ poterat ſeꝑare.De aplis etiaʒ ðꝛ Act.j.ꝙ
erãt oës vnanimit᷑ ꝑſeuerates in oꝛõe.PS. q̃ q;

dicebat. Inclinaui coꝛ meũ ad faciẽdas iuſtifi⸗

catiões tuas in eternũ ꝓpter retributionẽ. Opti

mũ etiã exẽplũ eſt illoꝛũ qᷓdraginta martyꝝ q ꝓ
fide xpᷣi in ſtagnũ frigidiſſime glacieiꝓiecti fue⸗
rũt.quoꝝ vnꝰ nõ ꝑſeuerauit cum eis:⁊ exiẽs de

ſtagno vt in balneũ intraret:ſtati vt tetigit bal⸗
neuz moꝛtuꝰẽ. Janitoꝛ aũt ſtagni aſpiciẽs ſupᷣ

capita martyꝝ vidit trigintanouẽ coꝛonas au⸗

reas de celo deſcẽdere:⁊ miratꝰ dixit. Quadra⸗

ginta ſunt:vniꝰ coꝛonavbi eſt.Deinde itelligẽs
vnũ ex illis tepidũ effectũ ꝓpter imꝑſeuerãtiam
ꝑdidiſſe coꝛonã:reiecit veſtimẽta ſua ⁊ dixit in/
tra ſe.Ego q̃drageſimã coꝛonã obtinebo.⁊ ſta/
tim ingrediẽs ſtagnũ cũ feruoꝛe qᷓdrageſimaʒ
coꝛonã quã alius qͥ ꝑſeuerare noluit perdide⸗
rat habuit. .
Ltimo habemꝰexẽplũ ſaluatoꝛis noſtri
v ieſu xpᷣi:qͥ triginta trib ãnis noluit vn⸗
q; deſiſtere a ꝑſeuerãtia nr̃e redẽptionis
nec ceſſauit ꝓpter diabolicã tẽptationẽ:nõ ꝓpter
iudeoꝛũ ꝑſecutionẽ:nec ꝓpter ipᷣoꝝ inuitationẽ
qͥ vt habet᷑ Mat.xxvij.hoꝛtabant᷑ eũ vt de cru⸗
ce deſcẽderet ⁊ crederẽt ei.Nõ etiã voluit ceſſare
ꝓpter aĩe ⁊ coꝛꝑis multimodã afflictionẽ:nõ de
niq; ꝓpter hoꝛribilẽ acvituꝑioſam crucis paſſio
nem:ſʒ ꝑſeuerauit vſq; ad moꝛtem donec dixit
Joh.xix.Cõſũmatũ eſt.ſ.opus hũane redẽptio
nis.Et tũc emiſit ſpm̃ dicẽs. In manꝰtuas dñe
cõmẽdo ſpm̃ meuʒ. Quo exẽplo dat᷑ intelligi ꝙ
ſolũ illoꝛũ aias celeſtis pater ſuſcipit in regnuʒ
eterne vite qͥ ꝑſeuerãt vſq; ad moꝛtẽ in ei? amo⸗
re ac bonis oꝑibo.Ecce ̊ ꝓpłe mi ꝙ bñdictꝰ ſal⸗
uatoꝛ nr̃ aſcẽdit in celũ ꝑ viã iſtarũ qᷓ̃draginta
vᷣtutũ:vt oſtẽderet ꝙ ꝑ eãdẽ eẽſt nobis incedẽdũ

Heceſt illa ſcala quaʒ vidit Jacob patriarcha

Geñ.xxviij.que vſq; ad celũ ꝑtingebat:ꝑ quaʒ
aſcẽdebãt ãgeli.i.ãgelicã vitã ducẽtes. Qð age⸗

re cõcedat nobis ille benignꝰ ſaluatoꝛ noſterv

poſt huiꝰ vite trãſitũ ad eterna poloꝛũ gaudia
cũ illo aſcẽdere valeamꝰ. Amen.

radiſi.Sermo.xxxv.

p puloꝛũ meipe 550
ham. Scribunt᷑ hec vᷣba iten vbi
ſ2u2“uuß. Uana hoim cõſilia moꝛtaliũ
oẽ eoꝛũ ſtudiũ ac diligẽtiã exhibẽt ĩ ſpeculãdis

Eocem die poſt hꝛodi de ſachomano pa/

7 imitãdis exẽplis hoium ꝓditoꝝ ⁊ dãnstoꝛnui:
q̃s ſibiĩ duces aſſumũt ac pncip es ⁊ rectoꝛes

atq; mgr̃os.ſlos aũt ad altioꝛẽ ſtilũ extollẽétes

oculos igenij nrᷣi nõ vt idoloꝝ culcoꝛes ardua
geſta acq; ſapiaʒ ĩfideliũ ꝑſcrutemur:ſʒ filij dei
qui eſt ſapia pꝛis:exẽplũ nobis ꝓponamꝰillũq;

ſequamur:illi iũgamur:⁊ in eiꝰexercitu aſcribi

feſtinemꝰ. Sic em ph̊i duces ſuos ſecuti ſunt.

Ulidelicet Socratẽ: Platonem: Theophꝛaſtü:

Pictagoꝛã:⁊ Areſtotilẽ: Romani autẽ milites
ſuos pꝛincipes habuere Camillos: Fabꝛicios:
ſcipiones:dlaudios:metellos:Ceſares:⁊ augu⸗

ſtos: Carchaginẽſes vo Aſdrubalẽ amilcharẽ

atq; hanibalẽ.Grecis ãt Themiſtodles:melcia
des:Cymõ: Xantipꝰ:epaminũdaſ:phiulippꝰalex
ander magnꝰ:achilles et ambo aiaces.ſ.oyleꝰ⁊
thelamoniꝰ. Agamenon ⁊ menelaus in bellis ⁊
certaminib rectoꝛes fuere. Lroianis vero:He
ccoꝛ: Paris:Troilꝰ:Deipheba:Antenoꝛ:⁊ Ene
as. Ita nobᷣ ſẽnda ſunt illuſtria et pᷣdariſſima
geſta ſaluatoꝛis nr̃i ducis idyti:De q̊ pſalmiſta
pſal.xxiij.inqͥt.Dñs foꝛtis ⁊ potẽs dñs potens
in p̃ͤlio. Ipe em̃ eſt ille q ꝓpꝛia vᷣtute tãqᷓ; rex głie
ſuꝑne hieruſalẽ alciſſima menia penetrauit Unñ
cũ in aſcẽſiõe eiꝰangeli illũ co mitãtes ianitoꝛib
paradiſi dicerẽt illð qð in pᷣdicto pſal.hr.ſ. Lol
lite poꝛtas pncipes vias ⁊ eleuamini poꝛte eter
nales:⁊ itroibit rex głie. Interrogatibo ipᷣis ia⸗
nitoꝛibo ⁊ dicẽtibo:q s eſt iſte rex glłie. Rnderũt
ißp̃i angeli vt ibide hr. Oñs vᷣtutũ ipe eſt rex glie
Iſtũ g iuictiſſimũ pᷣncipẽ nob capitaneũ facia⸗
mus:ſi paradiſuʒ arriꝑe ⁊ vt ita dixerim ſaccho
manare volumꝰ.Cũ ipᷣo nãq; vt dicũt vba the⸗
matis nf̃i:om̃es głioſi pncipes terre ꝗᷣ celeſte re
gnum debellauerunt congregati ſunt:et illius
militie aſcripti fueerr. OQ½
d E quo paradiſi ſacco mão:tria myſteria
Ccooteéplabimur. Pꝛimũ dicet᷑ mõſtratio/⸗
nis. Scdm dimicatiõis.Tertiũ vo appellabit
pacificatõis:ſeu triũphatõis.Que qͥdẽ ꝑtes eli⸗
ciũt᷑ ex vᷣb dauid ꝓphete pſal.xxvij.di. Sedebit
dñs rex i etnũ.Dñs vᷣtutẽ ꝓplo ſuo dabit.Dñs
bñdicet ꝓpło ſuo i pace.Sedebit em̃ rex et᷑nꝰad
reſpicẽdũ ꝑ appꝛobatiõeʒ electos milites ſuos
ſiẽ pſal.xxxiij.ðꝛ.Ockłi dñi ſuꝑ iuſtos.ſ.ad aſcri⸗
bẽdũ eos tãq; aptos ad militiã ſuã.Et de bᷣ etiã

8: pſal.xxxij.De celo reſpexit dñs:vidit oẽs fili⸗

os hoĩm. De pᷣparato hitaculo ſuo reſpexit ſuꝑ
oẽs qͥ hitant terrã.Ecce monſtrã.Deinde de pu/
gna ſubdit.Dñs vᷣtutẽ ꝓpło ſuo dabit.ſ.ad foꝛ⸗
titer dimicandũ:quia vt ait apłs.ij.ad Coꝛ.iij.
Nõ ſumꝰſufficientes cogitare aliquid a nobis
quaſi ex no bis:ſed ois ſufficientia nr̃a ex deo ẽ.
Et iõ inqᷣt dauid pſal.iij.Oñi eſt ſalꝰ. Tercio pa

cificatio ſtue triũphatio poſt pugnã oñdit᷑ cum

dicit᷑. Dñs bñdicet populo ſuo in pace.Ad hoc
cm̃ dat deꝰ militib ſuis virtutẽ ⁊ foꝛtitudinẽ in
bello:vt poſt pugnã ꝑtingat ad triũphalẽ pacẽ.
Nam vt inqͥt Tulliꝰin.j.de offi.c.xxxvij.? Aug.
in.c.noli.xxiij.q.j Ideo bellũ ſuſcipitur:vt nihil

1

XXXV

aliud niſi pax q̃ſita videat⁊ Areſt. x. ethic c. vij.

ait. Bellamꝰ vt pacẽ ducamꝰ. ⁊ Uegetiꝰ.iij. de
re mili.in ꝓhemio ðt.Qui deſiderat pacẽ pᷣpa⸗

ret bellũ.Eapꝛopt᷑ pſal.xxxiij.ðthauid cuilibet
militi xpᷣi. Inqre pacẽ ⁊ perſequere ea.
Pꝛimũ myſteriũ qð dicit᷑ monſtratiõis P
cCc mktis oculos ſuſtollamus: ? huiꝰ
exercitꝰ electoꝛũ reſpiciamꝰ monſtrã

In qua pmo videbimꝰ deſcriptionẽ

electoꝝ.Scðo ſecretarioꝛũ ⁊ tubicinũ ⁊ vexilli⸗
feri.Lertio capicaneoꝛũ.Quarto militũ. Quin
to armoꝛũ.Sexto aũt equoꝛũ. Qirca electoꝛuʒ
deſcriptionẽ querit᷑tan om̃s hoies ſint apti ad
h bellũ ⁊ ſacchomanũ ⁊ eẽ milites xpᷣi.i.an deꝰ
velit oibo hoibo ꝑadiſum dare:ſᷣm illud. Deus
vult oẽs hoĩes ſaluos fieri.j.ad Thi.ij.de quo
hic ꝑtrãſeo.qꝛ expoſui sᷓð ſpᷣmone.xxiij. Pꝛo pñti
aũt ſpeculatiõe dico ꝙ filiꝰ eterni regis a patre
miſſus in mũdũ ad colligẽdũ exercitũ venit tã⸗
q; dux de foꝛtuna:ſeu vt vulgarit᷑ ðꝛ de vẽtura
q vult in patriã itro ducere ꝑtẽ eiectã ⁊ qᷓ;tũ in ſe

eſt vult oẽs ad ſuaʒ militiã aſcribere.ſʒ młti nõ

ſunt apcti. Uñ poſt ſuã paſſionẽ cũ vexillo cru⸗

cis victoꝛ hoſtiũ ſuoꝝ deſcẽdit ad inferos:⁊ ibi
inuenit q̃ttuoꝛ carceres.ſ.ſinũ Abꝛahe:limbũ:
purgatoꝛiũ:⁊ infernũ.⁊aſſumpſit aliqͥs bñ diſ

poſitos:alijs in diſpoſitis ⁊ ineptis ad bellum

ibi dimiſſis. Ut em̃ ðt Uegetiꝰin li.de re mi.re⸗

pudiãdi ſunt inutiles ad militiã:⁊ in locũ eoꝛũ

ſtrenuiſſimi ſubrogãdi.Deinde venit ad ſupe⸗
ros ⁊ ibi cõſtipatꝰ agelis pᷣmis militib ſuis fe
cit ipᷣe dux⁊ capitaneus nr̃ generalis dñs ieſus
xpᷣs ꝑ ſuũ cancellariũ eos qͥ ab eterno deſcripti
erãt in libꝛo vite.i.in eterna pᷣdeſtinatõe diuina

aſcribi in alio libꝛo vite.ſ.in ſacra ſcriptura. Et
b egit.qꝛ vt inqͥt Uegetiꝰ in.j.de re mi.ti.xxviij.

Vtiliꝰ eſt erudire armis ſuos qᷓ; alienos merce
de ↄducere. Itẽ qꝛ iſti oẽs tãqᷓ; boni milites re⸗
gnũ celoꝛũ pugnãdo acquiret ⁊ ſaluabunt᷑.iu⸗
xta illud Dan.xij. Saluabit᷑ ꝓplus oĩs qͥ inuẽ
tus fuerit ſcriptꝰ in libꝛo vite.⁊ Eſa.iiij.ſcptũ eſt
Scctũs vocabit᷑ oĩs qͥ ſcriptꝰ eſt in vita in hirłʒ

5 nqᷣt dñs apłis Lu.x. Gaudete qꝛ noiavr̃ja
ſcpta ſunt in celis.⁊ Apoc.xxj.ðꝛ.Nõ intrabunt

in iũlã.ſ.celeſtẽ hirłm:niſi hi qͥ ſcripti ſunt ĩ libꝛo

vite ⁊ agni.De q̊ libꝛo inqt Aug.ſuꝑ PS.⁊ i.xx

de ciui.dei.c.xiiij. Liber iſte de pᷣdeſtinatõe ſigni

ficat eos qͥbus eterna debet᷑ vita. Quare aũt di⸗

cat᷑ liber vite aſſignant theoł.multas rõnes q̃s
bꝛeuitatis cauſa ꝑtrãſeo:maxime Alex.de ales.
in p ma ꝑte ſũme ĩ tract᷑.de lib.vite.? btũs Bo⸗

naueñ.in.iiij.di.xliij.ꝑte.ij.ar.j.q.j.?⁊ btũs Cho

mas in.j.ꝑte ſũme.q.xxiiij.ar.j.⁊.ij.⁊in q ſtiõibꝰ

diſputatis de veritape. de libꝛo vite. ar.j. De boc
etiã libꝛo vite hr in.S.finis.⁊ in.c.in domo pꝛis

mei. de pe. di. ilij. De ipo etiã libꝛo inqt Paubłꝰ
ad Pbilippẽiiij.loquẽs de qͥbuſdã diſcipulis

Irca pᷣmũ myſteriũ ad cõtẽplãädum

orüfon
ſt diccbal
Huicheri⸗
Gbſlidt
hentlibe
ſterucon
nezret
dehislbti⸗
bigpmil
os tono
elbriaper
gogueſcnpt
lecpomor
Neryidan

ideguib

Urdelbro nit
ddeleg
1 domad
ſvoꝛüde

circdei

ewontso
Pepnomel
ſy nius deſa
plexcnich
wyaernita
ini canccl
ſtiq Bpoc
Mognüſtant
mmllia habe
ſnptuinffonel

ugakſpechlane

Gackacſoraun
Poipii ⸗
ſtocrgowon⸗
geataccckar
lem deſäma
nslſteci
luorßs Deg
legiodeiꝛc.
Ulreclegor
Nobus lbrly
apltelibꝛi
ni ſpo iſuße
licog eobo
Nibis rp
ri on
Schotilde
nsdae
Dndeiincton
Pauloinfn
deſpulieranni
aenfo dicunte
Gutig quoe

Ponſknumnen

Digebenn
necigti

noprj Her

Werus bfeg⸗⸗

uine
4Tän
an. oi
mingssom
amünnti⸗
ri derinn
iaitceigt
ſnden nli

Nid a

udiiordb

Prelnti -⸗

VlAR
nituii
et adſipe
nisdisiens
domne Aohe
mnn
de emam.
onininn
a1 un
lnsdsen
lui hi⸗
cn unbin
Gurtcyoiufi
ſö undbu
npe ſonrildi⸗
lunpo uua
Ceſtnnieſin
n. Ouanun

Pultas ineucs

ine i

atle
ſriafit
orinn Denn
nunnum,
wüinen

Foliũ

quoꝛũ nomia ſcripta ſunt in libꝛo vite.? Moy
ſes dicebat deo Exo.xxxij. Aut dimitte populo
huic noxã:aut dele me de libꝛo quẽ ſcripſiſti.
Sed ſciẽdũ ꝙ ſicut reperit᷑ liber vite ꝓ elec:ita
reperit᷑ liber moꝛtis ꝓ dãnatis.Si em̃ eſt repe⸗
rire vnũ cõtrarioꝛũ in natura ẽ regire ⁊ reliquũ

vt ait Areſt.v. echa.⁊.ij.de celo ?⁊ mũdo. JJ

de his libꝛis dici Dañ.vij. Sedit iudiciũ et li/ aliarũ vᷣtutũ:tã theologicarũ q; moꝛaliiũ. RP

bꝛi aperci ſunt.?⁊ Apoc.xx.ait Jo h̊es.Uidi moꝛ
tuos magnos ⁊ puſillos ſtãtes i cõſpectu thꝛo
ni ⁊ libꝛi aperti ſunt:et iudicati ſunt moꝛtui ex
his que ſcripta erãt in libꝛis ſᷣm opera eoꝛũ.Li
ber ergo moꝛtis eſt liber in q̊ ſcripti ſũt pꝛeſciti
ad cternã dãnationẽ qui nõ ſunt ſeripti in libꝛo
vite.Oe quibo per Pfſal.dicit᷑ pſal.lxviij.Deleã⸗
tur de libꝛo viuẽtiũ ⁊ cũ iuſtis nõ ſcribant᷑. Q
D deſignãdũ aũt ꝙ filiꝰ dei venit ĩ mũ⸗
A dum ad fadendã deſcriptionẽ electoꝛuzʒ
ſuoꝛũ dicit᷑ Luce.ij.ꝙ tẽpoꝛe natiuitatis

eius exijt edictũ a Ceſare auguſto vt deſcribere

tur vniuerſus oꝛbis. Suꝑ quibo vᷣbis inquit
Gꝛego.in omelia.Quid eſt ꝙ naſcituro domi⸗
no mũdus deſcribit᷑ niſi hoc qð aꝑte monſtra
tur:qꝛ ille veniebat ĩ carne qͥ eleccos ſuos aſcri⸗
beret in eternitate. Hec autẽ deſcriptio facta eſt
perpᷣmũ cancellariũ regis eterni.ſ. Johãnẽ eus⸗

galiſta:d Apod.xiiij.dixit. Uidi ſupꝛa montem
yon agnũ ſtantẽ ⁊ cũ eo centũ q̃dragintaquat⸗

tuoꝛ milia habẽtes nomẽ eiꝰ ⁊ nomẽ pꝛis eius
ſcriptũ in frontibo ſuis. Per montcẽ ſyon qͥ int᷑i⸗
pꝛetat᷑ ſpeculatio:intelligit᷑ eccłia milicãs:q ere/

cta eſt ad ſpeculãdũ celeſtia.iuxta illud apłi ad

Philip.iij.Nr̃a aũt conuerſatio in celis eſt. In

iſto ergo monte ſolo fit deſcriptio ſaiuãdoꝛuʒ:

qꝛ extra eccłiam catholicã non eſt ſalꝰ.vt habet᷑

extra de ſũma trini.⁊ fi.ca.c.firmiter.S.vna vᷣo.

Agnꝰ iſte cũ quo deſcribunt᷑ electi eſt dñs nr̃ ie
ſus xpᷣs.De quo ait Johᷣes baptiſta Joh.j. Ec
ce agnꝰdei ⁊c. Iſte igit᷑ agnus eſt dux⁊ pᷣnceps
militie electoꝝ:⁊ ideo ipᷣe ſe fecit ſcribi in pꝛinci
pio huiꝰ libꝛi vite.ſicut ĩ ꝑſona eiꝰ ðꝛ pſal.xxxix.

In capite libꝛi ſcriptuʒ eſt de me. Stat ̊ ſupꝛa

mõtẽ ſpõ.i.ſupᷣ eccłiam militãtẽ iſte agnꝰ ad ad
iuuãdos ⁊ roboꝛãdos milites ſuos pugnãten
Vñ btũs Stephanꝰ in agõis ſui pugna dixit

Act᷑.vij.Uideo ieſum ſtantẽ a dextris vtuc dei.

Scðo aũt loco ſcriptũ eſt i hoc libꝛo nomẽ ma
tris dei.vñ Apoc.xij.ait Johᷣes.Apertũ eſt tem
plũ dei in celo:⁊ viſa eſt archa dei in templo.Et
paulo infra ðꝛ.Signũ magnũ apparuit in ce⸗

lo:mulier amicta ſole ⁊c. Cũ hoc aũt agno du⸗/

ce nr̃o dicunt᷑ eſſe centũ q̃dragintaq̃ttuoꝛ milia
ſignati.ꝑ quos om̃is eleccoꝝ numerꝰ deſignat᷑
⁊ ponit᷑ numerꝰ finitus ꝓ infinito quo ad nos
O igit᷑ beata gens cuius dñs deꝰ eius:ppłus

quẽ elegit in hereditatẽ ſibi.vt inqͥt Dauid pſal

mo.xxxij. Per numeꝝ tamẽ centenariũ qͥ ẽ nu⸗

merus ꝑfectꝰ:qꝛcõſtat ex numero cõpleto.ſ.de⸗

5

nanio in ſeipᷣm multiplicato: deſignat᷑ perfecta

obediẽtia decẽ pꝛeceptoꝛũ decalogi.

.

DPer q̃dra⸗

genariũ vᷣo qui eſt numerꝰ penitetiũ:figuratur

dereſtatio pctõꝛũ. Per quatnariũ aũt numerũ
deſignat᷑ veſa fides q̃ttuoꝛ euãgelioꝛũ:vel exer⸗
citatio ⁊ obſeruãtia q̃ttuoꝛ vᷣtutũ cardinaliũ.

Per millenariũ vᷣo ꝑpfecta conſũmatio omniũ

Ige ergo ſi es ſignatꝰ ⁊ cuſtodi ſignum
v tuũ:ꝙ ſi nõ es ſignatꝰ pꝛocura ſignari.
dQAꝛ aliter nõ ſaluaberis.vade igit᷑ ad iſtũ
ſũmũ cancellariũ gemẽs pctã tua facte ſignari.

Illi etem̃ imꝑat dux noſter dicẽs illud Eʒech.

ix. Signa thau ſuꝑ frontes viroꝛũ gemenciũ ⁊
dolentiũ.Ecõtra vo de nõ ſignatis dicit᷑ in eo⸗
dẽ.c.terribile verbũ. Ibi em̃ pꝛecepit idẽ dux di
cẽs ãgelis ſuis. Percutite eos nõ parcat oculꝰ
vr neq; miſereami.ſenc:adoleſcẽtulũ: vᷣginem:
paruulũ:⁊ młieres intficite vſq; ad internitõeʒ
oẽm aũt ſuꝑ quẽ videritis Thau ne occidatis.
7 a ſanctuario meo incipite.i.a religioſis ⁊ cleri
cis. Per centũ q̃dragitaq̃ttuoꝛ miũlia ſignatos
ſignificant᷑ oẽs boni ⁊ veri xpᷣiani qui ꝑ fidem

a qttuoꝛ euã geliſtis ꝑ q̃ttuoꝛ mũdi ꝑtes pᷣdica

tam ⁊ creditã hñt nomẽ agni ⁊ pꝛis ſui ſctũ in
frontibi.i.in mẽtib ſuis:digito dei viui.i.ſpũſ⸗

ſcti:cũ ſint baptizati in noĩe pꝛis⁊ filij ⁊ ſpũſſa⸗

cti.vt pᷣcepit dñs Mat.vlci.De h̊ ſigno exulta⸗

bat Dauid pſal.iiij.di. Signatũ eſt ſuꝑ nos lu
men vultꝰ tui dñe:dediſti leticiã in coꝛde meo.

Per lumẽ em̃ itelligit᷑ nomẽ filij:ꝑ vultũ nomè
pꝛis:ꝑ leticiã vᷣo nomẽ ſpũſſci.Oẽs eĩ boni xpᷣi⸗

ani ↄſignati ſũt ſignaculo totiꝰtrinitatis. S

qꝛ: capitaneꝰ noſter vult rape celũ 2⁊ ſacchoma, .⸗
nare pꝑadiſum: ⁊ diuidere pꝛedã militibo ſuis.
Alios duodeci magnos tubicias elegit.ſ.duo

Eiñcũdovidẽedũ eſt i hac ꝑte de ſecretarijs
ſ iſtiꝰ magni ducis:⁊ de tubicinis ⁊ alijs
anpicis ſuis. Maximevo ſunt in cãpis
neceſſarij ⁊ vtiles tubicine. Ait eniz Boeciꝰ in
muſica li.j.c. ſ. Manifeſtũ eſt in bello pſugnan
tiũ aios tubaꝝ carmie accẽdi. Int᷑ alios aũt tu⸗
bicinas fuit maximꝰ Johes bap.cui dixit rex
eternꝰ illud Eſa.lviij. lama ne ceſſes:q̃ſi tuba
exalta vocẽ cuã ⁊c̃. Uñ ipᷣe Johes dicebat de ſe⸗
ipᷣo Joh̊.j.Ego vox clamãtis ĩ deſerto:ꝑate viã
dñi. Clamat Johes: vt ofs ſe pꝛeparent ad
bellũ:⁊ ſuꝑ montẽ ſyon veniant cũ armis ſuis:

deci apłos q̊s ꝑ q̃ttuoꝛ moi plagas miſit dicẽs
illð Mar.vlt.Eũtes ĩ mũdũ vniuerſũ pᷣdicate

euãgeliũ oĩ creature.Seqᷣt᷑. Qui crediderit? ba

ptiʒatꝰ fuerit ſaluꝰ erit.q̃ſi dic. Quotjt ex toto
coꝛde credere ĩ me voluerit aſcribite militie mee
Illi vo ꝑ totũ mũdũ ꝓfecti młtos ⁊ q̃ſi ĩnũera
biles aſcpſerũt.iuxta illð pſal.xviij. In oẽʒ terrã

exiuit ſonꝰ eoꝝ:⁊ in fines oꝛbis terre vba eoꝛũ.

Fuer̃c⁊ alij.lxxij.diſcipuli tubicine minoꝛes qͥ ꝑ.

oẽs ciuitateſ ⁊t᷑ras diſcurrẽtes ſoĩtu ſuo vniuer

XX J

Bermo

ſum oꝛbẽ repleuerunt:inuitãtes oẽs ad ſeq̃ndũ
agnũ ĩmaculatiſſimũ ſupᷣ mõtẽ ſyon: vbi parat᷑
acies ad expugnãdũ ⁊ violãdũ ꝑadiſũ. C
Legit q̊ʒ q̃ttuoꝛ pᷣncipales echocãcella⸗
e riosſecretarios.quoꝝ vnus noiatus eſt
Johãnes euangeliſta:cui vt canit eccłia

reuelata ſũt ſecreta celeſtia.Et ipᷣe habebat vnũ

tractatũ:ſiue vt cõiter ðꝛ intẽdimẽtũ in ꝑadiſo:
⁊ hoc nullꝰ ſciebat niſi capitaneꝰ ⁊ ipᷣe:cui capi⸗
taneus nr̃ reuelauit qñ recubuit in cena ſuꝑ pe
cus eiꝰ.vt br̃ Johᷣ.xiij. Aliꝰ fuit Mattheꝰ:al⸗
ter Lucas:aliꝰ vo Marcꝰ.De quibo ðꝛ Apoc.
iiij. In medio ſedis erãt quattuoꝛ aialia plena
oculis an⁊ retro.⁊ aĩal pꝛimũ ſimile leoni:⁊ hic
eſt Marcꝰ.⁊ ſecũdũ aĩal ſimile vitulo: ⁊ hic eſt
Lucas.⁊ tertiũ aĩal habẽs faciẽ q̃ſi hoĩs:⁊ hic ẽ
Mattheꝰ.⁊ quartũ aial ſimile aqᷣle volãti:⁊ h
eſt Johãnes euãgeliſta. Qui q̃ttuoꝛ euãgeliſte
q̃re in tali ſpecie figurent᷑ declarat ſctũs Hiero.
2⁊ Nicolaꝰ de lyra in ꝓhemio ſuoꝛũ euãgelioꝛũ
vbi dicũt ꝙ Mattheus depingit᷑ in facie hoĩs
qꝛ pncipałr verſat᷑ circa hũanitatẽ xpᷣi ⁊ ↄuerſa
tionẽ eiꝰ. Marcꝰ vo in facie leonis:qꝛ verſatur
pncipałr circa ipᷣiꝰ regnũ. Leo em̃ eſt rex aialiũ
q̃drupedũ.Lucas aũt in ſpecie bouis qui erat
aial ĩmolatitiũ in lege:qꝛ pᷣncipalit᷑ verſat᷑ circa

eiꝰ ſacerdotiũ. Jobaãnes vo in ſpecie adle deſu

per ipoꝝ q̃ttuoꝛ: qꝛ pᷣncipałr verſat᷑ circa noti⸗
ciam diuitatis. Uel qꝛ Matcheꝰ deſcribit xpᷣi
generationẽ. Marcus eiꝰ reſurrectionẽ. Lucas
paſſionẽ.⁊ Jobãnes aſcẽſionẽ.Licet em̃ pᷣdicta

oĩa ab oĩbus euãgeliſtis tangant᷑:tamẽ vnꝰ eo

rũ pᷣncipaliꝰ ⁊ ſingulariꝰ tractat. Iſti aũtptho⸗
cancellarij hñt ſub ſe q̃ttuoꝛ pᷣncipalioꝛes ſcri⸗
bas qͥ deſignati ſunt in q̃ttuoꝛ rotis.De qͥb ðꝛ
Eʒzech.j.Cũq; ãbularẽt aĩalia am bulabõt ſił et
rote iuxta ca:qꝛ expoſuerũt ſenſum euãgelioꝛũ.
⁊iſti ſunt q̃ttuoꝛ doctoꝛes eccłie:qͥs aſſignauit

eis dux ⁊ capitaneꝰ celeſtis. ã Hieronymus

datꝰ ẽ Marco q̃ſi in leonica ſpecie ↄ hereticos.
de quo dici põt illud ꝓuerb.xxviij. Juſtꝰ q̃ſi leo
cõfidẽs. Ambꝛoſiꝰ Luce q̃ſi bos coꝛnupeta cõ⸗
tra arrianos huic cõuenire videt᷑.qꝛ euãgelium
Luce deſcribẽs vngula luculetiſſime ð clarauit
Gꝛegoꝛiꝰ totꝰin moꝛali ſenſu hũanꝰ Mattheo
ſatis cõfoꝛmis eſt.Auguſtinꝰ cõtẽplatõe altiſſi
ma Johãnẽ vt aqla imitatꝰ eiꝰ euageliũ aquili
no intuitu explanauit.Et hec oĩa declarat ſcũs

Bernardinꝰ in ſermonario de religione xpᷣia⸗

na pᷣmone. lxxvſ.
L.ios q̊ͥʒ ſubſcribas⁊ minoꝛes notarioſ
a ſibb ſſtis oꝛdiauit ꝓpt᷑ multitudiuẽ exerci
tus: ⁊ iſti ſunt ceteri doctoꝛes eccłie⁊ pꝛe
dicatoꝛes:quos miſit ⁊ qͥtidie mittit dux nr ad
ogregãdos milites ſuos.⁊ iſti deſignant᷑ per ſe
nioꝛes.de qͥbo Apod.iiij.ðꝛ:q ſtabũt etiã ipᷣi in
circũitu thꝛoni ⁊ laudabãt viuẽtẽ in ſecula ſecu
loꝛũ. Uñ qᷣlibet eoꝝ põt dicere ilud Pſal.xliiij.

xXxxXXV

Lingua mea calamꝰ ſcribe velocit᷑ ſcribẽtis.Eł
qꝛ dedit eis płima pecuniã ⁊ pcioſam.ſ.ſctã ſa⸗
cramẽta:q̃ volẽtib venire ad militia ſuãp arra
7 ipᷣſtito dant᷑. Ideo dixit eis vt ſint fideles dii
penſatoꝛes.qꝛ nonvult ad militiã ſuam aſcribi

hoĩes deditos carnalitatib ⁊ ſeſualitatibj. Jõ
dixit Matth.vij. Nolite ſctm̃ dare canibo. x
Eirntiẽs aũtiſte dux nr̃ celeſtꝭ aliũ eẽ ma⸗
ſ gnũ tubicinã qͥ nolebat venire ad ſuum

exercitũ:imo ibat ad ſtipẽdia ſuoꝝ iimi/

coꝛũ qͥ vocaba᷑ Saulus:fecit eũ vocari ⁊ ad ſe
duci ligatũ ⁊ caligãtẽ oculis ⁊ ↄ quaſſatũ.qͥ au⸗
diens ꝙ durũ erat illi ↄ ſtimulũ calcitrarepmi
ſit ei fidelitatẽ.⁊ capitaneꝰ nr̃ fecit ſignari in frõ

te eiꝰ nomẽ ſuũ:⁊ ipoſuit illi nomẽ Paulꝰ ⁊ p⸗

cepit ei dicẽs. Uade ⁊ ↄcine tua alta tuba ꝑ oẽs
regiões ⁊ cõuoca mihi exercitũ copioſuʒ.De hᷣ
tubicinatoꝛe ait ipᷣe ſaluatoꝛ Act᷑.ix. Uas electõ
nis eſt mihi iſtevt poꝛtet nomẽ meũ coꝛ gẽtib

⁊ regib ⁊ filijs iſrł. Juit g̊ iſte magnꝰ tubicina
toꝛ Paulꝰ cũ alijs tubicinis intonãs ⁊ ↄcinẽs

aduerſus aereas ptãtes ⁊ vaſtatoꝛes aduerſe
ptãtis dicẽs ex mãdato dei illð Apoc.vij. Noli

te nocere terre ⁊ mari neq; arboꝛibo qͥaduſq; ſi/

gnemus ſᷣuos dei nr̃i in frontib eoꝛũ.
ALctis igit᷑ iſtis ꝓclamatiõibo ⁊ ſignatis
f oibꝰ militib reuerſi ſũt tubicines ad ca
pitaneũ ſuũ.Qui vidẽs tãtã multitudi⸗

nem expeditoꝛũ militũ iuſſit ſuo pᷣmo ꝓthocan

cellario Johãni euangeliſte vt oẽs illos aſcribe
ret in libꝛo ſuo:qͥ ꝑ ſcem̃ Stephanũ collateralẽ
generalẽ ⁊ bulletariũ ſuũ atq; pᷣncipalẽ ſigna⸗

toꝛẽ fuiſſent pñtati.Quibo oibus pnitatis ⁊ in

libꝛo aſcriptis:cõuocato conſilio ſuo dixit capi

taneꝰ.Quis eſt dignꝰ ferre vexilluʒ exercicꝰ.cui

dabimꝰ. oꝑtet em̃ ꝙ eligat᷑ de toto exercitu vnꝰ
foꝛtiſſimꝰ bellatoꝛ qͥ nõ ſittimidꝰ ſed audax in
mũdo cõtra tãtã potẽtiã.Et crcũeũtes totũ ex⸗
ercitũ viderũt vnũ pauꝑculũ male idutũ ⁊ diſ⸗
calciatũ ſy magnanimũ:qͥ ꝓpter eiꝰmagnanimi
tatẽ ſpꝛeuerat totũ mũdũ ⁊ oĩa diſꝑſerat⁊ dede

rat pauꝑib quicqͥd habebat.vñ dixeruntilliſi

volebat ſᷣuire capitaneo magno. Qui rñdit ꝙ;

erat paratꝰ ponere vitã p eo:⁊ relatũ fuit capita

neo Qui ad ſe adductũ introgauit quo noievo
caret. Cui ille hũiliter rñdit. Dñe mi ego vocoꝛ
Frãciſcus.Cui dñs dixit. Exquovocaris Fran

aiſcus q̃ſi francꝰ ſtãs:ſi vis venire mecũ faciam

te meũ vexilliferũ:ſed oꝑtet te mihi cõfoꝛman..

Cui rñdit hũilis Frãciſcꝰ ꝙ erat valde cõtẽtꝰ er
iam diu diſpoſuerat ſic facere. Lũc xpᷣus dedit

illi vexillũ triũphãtiſſime crucis:quã ipᷣe liben⸗

tiſſime detulit in coꝛꝑe ſuo.Et h̊ ẽ qð ðꝛ Apoc.

vij. Uidi alterũ ãgelũ.i.Frãciſcũ:aſcẽdẽtẽ ab oꝛ⸗

tu ſolis.i.ab aſſiſio ĩ oꝛiẽte poſita habẽtẽ ſignũ

deiviui.i. ſtigmata ieſu xpᷣi.Et ita expoſuit bea⸗
tus Bona.legẽs ĩ ſtudio pariſiẽſi iurãs ꝙ xpᷣs

ſibi opparẽs dixerat ꝙ illa verba dicta nõ ſunt

nſbebe
ſdlisin
domint
ſbupeenn
ſiyrungza
Gglign
Cltisben
Gputpnne⸗
ſuefeanze
blauii⸗
llurn⸗
deßovnt
Ourthinoꝛi.
nlociſalo⸗
Meruons,
Ctto⸗
1 (ea
Ccaim
alit ſudas
ſthiniodue
ſo.Eoint
Gcadie

comcn

Nciſtogti
ticvriß
Clber ſuor
lbisad
Ababitigi
ſboenensch

arreſſef⸗

Non disai
ſſioneſeporg

did bonſo

cturdemtl
Ei
tmfil
tiibal
lnrois viri:
nulcaſterec
ſtzdeqb d
flatütqſiſ⸗
ntiitmulro
Ttigtbauiſt
ſotſnscje
mnocondalgno
mituun
ſtonei adr
acplleq r
ulen⸗

Aregeeminn
Cauderevnie

ſodnevicei

Coißnfiri

tnisp
Hns
anoꝛ
elonnaus

nlinſ
tienn
nicegd
uniſcnbt
lnd
tand
alücin
Uragſon
lopihi/
wanaſe
lſmmgan
dmmgn
ignniinfi
ni urf

andade
cpioſn. dc;
Lir sdoeie

maigigit

gr bicne

Nois hanis
tuntes durt
oci ſ
e ieligſ

Nöttinrs
wbianna
tieinna
ooͤmo en
is llostn
nücoleri
Pnahelſn
us pünesd
loſvoderen
Ulczamd
wen aaan
iceſauann
üciunig,
nuleinidl
raNiNINR
nhhimnmtt
iummii
inidtg
Nifta
1tavonoien
nicpo oen
wone ſin
umiſinn
hicbemg
nlgit/ 4
Uifntni
guiſtlin

niſi de btõ Frãciſco.hᷣ etiã pᷣdixit Pau.ad Gabk.

vj. dicẽs in pſona bti Frãciſci. Ego em̃ ſtigma⸗
ta domini ieſu in coꝛpe meo poꝛto. Nõ em̃ hec

vᷣba pñt intelligi de ipo paulo cũ ipᷣe nõ fuerit

ſtigmatiʒatꝰ:ſed de ſolo btõ Frãciſco qͥ recepit

qnq; ſtigmata ieſu xpᷣi in ſuo coꝛꝑe.Fecit ̊ rex
celeſtis beatũ franciſcũ nõ ſolũ vexilliferũ ſʒ etii⸗
caput bme cohoꝛtis:⁊ poſuit illũ ad curã ꝑſone

ſue:fecitq; eũ pᷣ mũ in ſecretarijs vt ĩtrare poſſet
cubiculũ ſecretoꝛũ ſuoꝛũ:⁊ ſub eo dedit familiã

mMulta:⁊ pncipẽ eũ cõſtituit rotiꝰ militie ſue. Jõ

de ipo canit eccłia in officio eiuſdẽ.Decꝰ moꝛuʒ
dux minoꝛũ Frãciſcꝰtenẽs bꝛauiũ.Eſt em̃ gene
ralis cõfalloneriꝰpoꝛtans inſignia ſuperni im

peratoꝛis.

EErnrtio in hac ꝑte eſt cõſiderãdũ qͥ fuerint
t cleccti capitanei exercitꝰ. Fuerũt em̃ duo⸗
decim de qͥbus hr̃ Apoc.vij. Pꝛimꝰ ap
pellat᷑ Judas:⁊ iſte eſt capitaneꝰvaſtatoꝛũ ⁊ ex
tirpãtiũ aduerſarios reg. Judas em ſᷣm Hie
ro.cõfeſſio intpꝛetat᷑.ꝑ cõfeſſionẽ nãq; oia pctã
cũctaq; ſcelera deſtruunt᷑ atq; ext᷑minant᷑.et de
iſtiꝰ comitiua pñt numerari oẽs qͥ cõfeſſi ſunt
pctã ſua:qꝛ fuerũt vaſtatoꝛes pctõꝝ.In huius
aũt figurã pᷣcepit celeſtis capicaneꝰ huic duci⁊
cuilibet ſuoꝝ militum dicẽs illud Joſue.xvij.
Trãſibis ad mõtẽ ⁊ ſuccides tibi atq; purgabᷣ
ad habitãdũ ſpacia:⁊ poteris vltra ꝓcedere cũ
ſubuerteris chananeũ quẽ dicis ferreos habe⸗
re currꝰ ⁊ eſſe foꝛtiſſimũ. Chananeꝰ interpꝛetat

demon zelãs aiam.nã aia que amat deñ ⁊ ꝑ co//
feſſionẽ ſe purgat a pctis ðclinãdo a malo:⁊ fa

ciẽdo bonũ occidit chananeũ.i.diabolũ:⁊ effi⸗
citur de militia huiꝰ capitanei pmi.
Ecũdꝰ capitaneꝰ fuit Ruben qͥ int᷑pꝛe⸗/
ſtat᷑ filiꝰ viſiõis.⁊ iſte eſt capitaneꝰ vten⸗

tiũ baliſtis ⁊ arcub: ⁊ de iſtiꝰ comitiua

ſunt oẽs viri docti ⁊ ſciẽtifici:grã matici:rheto⸗

rici:legiſte:⁊ canoniſte:⁊ ſacre theologiepfeſſo⸗

res.De qͥ b Dañ.xij.ðꝛ.Qui auteʒ docti fuerint

fulgebũt q̃ſi ſplẽdoꝛ firmamẽti.⁊ qͥᷣ ad iuſticiaʒ

erudiũt multos q̃ſi ſtelle in ꝑpetuas et᷑nitates
Iſti igit᷑ baliſtarij ſagittas ſuas ita rite ⁊ in me
dio vᷣitatis eijciũt ꝙ nũqᷓ; errãt in aliq̃ᷓ falſicate
imo coꝛda ignoꝛãtiũ feriũt iaculo vitatꝭ:ſicut
boni pᷣdicatoꝛes faciũt qͥ ſunt de militia iſtiꝰ ca
pitanei. In q̊ꝝ ꝑſona ðt PsS. Uidi pᷣuaricãtes
2 tabeſcebã:qꝛ eloqa tua nõ cuſtodierũt. Et no
ta ꝙ ille qͥ vult baliſta vti:⁊ bene eijcere ſagittaʒ

claudit vnũ oculũ ad denotãdũ ꝙ ſi vis bene ⁊
directe emittere deſideria tua ad deum opꝑtet te
cclaudere vnũ oculũ.ſ.vanitatũ ⁊ deſiderij cupi

ditatũ huiꝰ mundi. Eſa.xxxiij. Caudit oculos

ſuos ne videãt malũ.⁊ hr̃evnũ oculũ aꝑtũ tenẽ
do ipᷣm fixũ in deũ ⁊ hñdo ipᷣm in omib oꝑib

tuis pꝓ obiecto:⁊ ſic nũq; errabis. B
t Ertiꝰ vo capitaneꝰ fuit Gad qui ſaccho
manoꝝ capitaneꝰ eſt. interpᷣtat᷑ em̃ accin

cus lacrũ culꝰ accincti qdẽ lacrũculi ſunt qlibz

cõiugati ſeruãtes iura matrimonij ⁊ boneſtevi

uẽtes:⁊ maxie ſᷣuãtes caſtitatẽ.De qͥb ſaluatoꝛ

Mat. xix.inqᷣt. Sũt eunuchi qͥ ſeipos caſtraue
rũt ꝓpter regnũ celoꝛũ.ſ.ꝑ violetiã acquirẽdũ et

furãdũ.Iſti cia ſacchomani ſunt q̃da bone vi⸗

due:ac ꝑſone ſimplices ⁊ deuote q ſunt latrun

cule ⁊ fures vite eterne:ꝛ cũ cõſciẽtia ſua bona
ſimplici? pura furant᷑ ieſum xpʒʒ:lʒ ſicut ſaccho
mani multa incõmoda patiant᷑.De cali vidua

furãte ꝑadiſum inqͥt apłs.j.ad Thimo.v.Que
vᷣ̈e vidua eſt ⁊ deſolata ſperet in daee6. C
VUartꝰcapitaneus fuit AÄſer qͥ interpᷣtat᷑

ꝗq btuũs vl diuitias habẽs:⁊ iſte eſt pᷣnceps
illoꝝ diuitũ qͥ ꝑ viã elemoſynaꝝ acqᷣrũt
regnũ celoꝛũ.Sicut pmiſit dñũs Matth.xix.di
cẽs elemoſynã faciètibꝰ.Centuplũ accipietᷓ ⁊ vi
tã eternã poſſidebitis.Et de hoc dicit᷑ Ecc̃i. xxxi.

Btus eſt diues qͥ inuentꝰ eſt ſine macula⁊ qui

poſt auꝝ nõ abijt nec ſperauit i pecunie theſau

ris.Sub iſto etiã capitaneo ſunct illi qͥ oia ſpꝛe

uerũt ꝓpter xpᷣm qͥ ſunt dñi oiĩm que pedibo cal⸗

caãt.De qͥb ðᷣt apłs.ij.ad Choꝛ.vj.Nihil hñtes

⁊oĩa poſſidẽtes.Et iðo exhoꝛtat᷑ btũs pr̃᷑ noſter

Fran.in regula ſua frẽs ſuos ad hãc ſcciſſimaʒx
pauꝑtatẽ di. NHec eſt illa ceiſitudo altiſſime pau
percatis qᷓvos chariſſimos frẽs meos beredes

⁊ reges regni celoꝛũ inſtituit:pauꝑes reb fccit:

vᷣtutibo ſublimauit.hec ſit poꝛtio vr̃a qͥ ꝑducit

in terrã viuẽtiũ ⁊c.Et iſti qͥ ſũt de comitiua iſtiꝰ

capitanei ſunt cuſtodes vexilli.
Uintꝰ capitaneꝰfuit Neptali qui 1
q tur oss religioſi mẽdicãtes. interpᷣtat᷑ eĩ
dDdiuilatatõ. Di em̃ nõ ſolũ pᷣuãt pᷣcepta xpᷣi
ſʒ etiã dilarant᷑ ad ſᷣuãda ↄſilia:inſuꝑ cultũ dei

dilatãt. vñ dicere pñt illð.ij.ad Coꝛj.vj.Coꝛ nrĩ̃

dilatatũ eſt. Sũt em̃ dilatati ĩ charitate dei ⁊ p⸗
ximi. Comitiua & iſtius capitanei appellat᷑ vul
gari ſermõe fantaria.i.pedites. Sũt em̃ veri fa
muli celeſtis regis ⁊ pedeſtres incedunt non in
eqͥs falleratis. EEPEE

ſ Erxrtꝰ capitaneꝰ ðꝛ Manaſſes q interpta

quẽſequũ

tur abolitõ ſiue obliuio.Et iſte ẽ pnceps

ſctõꝛũ monachoꝝ qͥviuũt ſecreti ⁊ incogniti q̃ſi

moꝛtui mũdo ⁊ obliti oĩm que fiũt in eo.Lali⸗
bus em̃ dictũ eſt pſal.xliiij.ꝑ phetã.O bliuiſce⸗

re ꝓpłm tuũ ⁊ domũ pꝛis tui. Monachꝰem̃ öꝛ

a monos qð eſtvnꝰ:⁊ achos qð eſt triſtis.debʒ
em̃ ſtare deſolatꝰ ⁊ ſolꝰ.c.placuit.xvj.q.j.⁊ ſolũ
viuere deo. Iſti ſunt foꝛtes bellatoꝛes.qꝛ ſꝑ ſũt

i ↄtinua militia carnẽ mũdũ ⁊ diabolũ.⁊ iſti

vulgarit᷑ appellant᷑ lãcee ſpeʒate.i.ruptt F

Eptimꝰ dux appella᷑ Simeõ Amneerb/

ſ tat᷑ auditio vel obediẽtia.⁊ de iſłiꝰ comi⸗

tiua ſunt oẽs boni filij parẽtib obediẽé⸗/
tes:⁊ ſubditi dñis ſᷣuiẽtes ſequẽtes ↄſiliũ apłi

j. Petri.ij. dicentis. Serui ſubditi eſtote dñis:

nõ tm̃ bonis⁊ modeſtis ſʒ etiã diſcolis ⁊ malis

Hec eſt em̃ gra ſi ꝓpter ↄſciam dei ſuſtinet qs.?
9 Epbeſ. vj. Filij obedite parentibo veſtris in

s W —

dño. Hoc em iuſtũ eſt. De tali filio obediente ?

bᷣuo obſeq̃nte pᷣt dicere dñs eius illð pſal.xvij.

In auditu aur obediuit mihi.De comitiua qͥʒ

iſti capitanei ſũt oẽs boni xpᷣiani ꝑiuia manda
ta ᷣuãtes ⁊ ↄnir celũ rapietes. Juxta illõ Mat.
xix. Si vis ad vitã igredi ſᷣua mãdata.Etiſtoꝝ

acies electa ꝓpter numeroſitatẽ dici᷑ eſquadro

ne q̃ſi regula lactine turma ⁊ c ex.xxx.eqͥtibꝰ. O
Etauꝰdux ðꝛ Leui:qͥ iterpᷣtat᷑ aſſũptꝰ:⁊
o de burꝰcomitiua ſũt oẽs pᷣlati ⁊ rectoꝛes
tam tꝑales qᷓ; ſpũales alioꝝ:qͥ eos ᷣm

deũ bñ regũt ⁊ gu bernãt qͥ in h mũdo ſũt aſſũ/
pti ad gubernãdos ſubditos. Deinde aſſumẽt᷑

ag ernos celi triiphos. In hac q̊ʒ comitiua ſũt
oẽs boni ſacerdotes:⁊ clerici qͥ ad diuinũ cultũ
ſũt aſſũpti:qͥ dicũt᷑ milites xpᷣi.xvj.di.c.qͥd ꝓde⸗
rit ⁊.j.q.iij.c.ſaluatoꝛ.⁊ꝑ gloſã i.c.milicare.xxiij.
q.j. Et de bᷣ ẽt hr i.c.j.de cle.egro.⁊ ĩ.c.degrada⸗

tio.de peniſ.in.vj.Et de qͥlibet iſtoꝛũ ðꝛ deo per

Aphetã pſal.lxuij. Gtũs quẽ elegiſti ⁊ aſſũpſiſti:
hiꝛitabit i atrijs tnis. D
n OD½ n'capitane? eſt Iſachar:qͥ iterpᷣtat᷑ vir
mmmaercedis. Et iſte ẽ ductoꝛ bonoꝝ artifi⸗
cũ ⁊ laboꝛatoꝝ:qͥ de arte ſua viuũt ⁊ laboꝛe:q̊ꝝ
qlibet ĩ iudicio audiet illð pſal.cxxvij. Laboꝛes
manuũ tuarũ qꝛ mãducabis:btũs es ⁊ bñ tibi
erit. Quia vo Iſachar appellat᷑ Geñ.xlix.aſinꝰ
foꝛtis.iõ iſte eſt capitaneus ſuꝑ mulacerios et
caaarratoꝛes campi.
d Ectimꝰ*ẽ Zabuloõ:qͥ ẽ capitaneus iꝑatoꝝ
rregũ:ducum:marchionũ:comitũ dñoꝝ
baronũ:oimq; nobiliũ:ſᷣuantiũ iũllð qð de eoꝝ
officio ð ĩ. c.regũ.xxiij.q.v.Et oẽs ſtupendiarij
milites qͥ ſũt còtẽti ſtipẽdijs ſuis:⁊ nemini vio⸗

lentiã faciũt:vt pᷣcipit᷑ eis Luce.iij.ſunt ſub hoc
duce. De iſtiꝰqͥʒ familia ſunt oẽs boniiudices a
iuſticia nũqᷓ; declinãtes:ſʒ cõſtãtes ⁊ foꝛtes iĩ cea

adminiſtrada. Zabolon em̃ ĩterpᷣtat᷑ habitacu⸗
lũ foꝛtitudiniſ.De talibo ðꝛ Sap.vj. Qui cuſto

diũt iuſticiã iuſtificabunt᷑.Et iſti qꝛ iuribo pꝛiaʒ

defendũt ſicut milites armis:vt patʒ i ꝓhemio
inſti.⁊ in.l.aduocati.C. ð aduo.diuer.iudicioꝝ
Et in.l.laudabile.C. ð aduo.diuer.iudicũ.iõ in

numero armigeroꝝ ↄputant᷑.Et iſta familia ðöꝛ

△

. gens armatoꝛum equitum.,. 2
vVv Idecimꝰẽ Joſeph:qͥ iterpᷣtat᷑ ãpliatꝰvel
augumẽtũ.Et de huiꝰ comitiua ſũt oẽs
boni mercatoꝛes:qͥ nolũt facere vſuras nec ven
dere ꝓ pluri pᷣcio:vẽdendo terminos ⁊ tpᷣs:nec

falſificãt mercãtias:⁊ cuſtodiũt feſta nec vẽdũt

cũ mẽdacijs aut ꝑiurij s8: vt amplificẽt diuitias
⁊ potiꝰ volũt ꝑce viuere:qᷓ; iiuſtis abũdare opi⸗
bus.Et faciũt ↄctꝰſuos iuſtos ⁊ ſine aliq̃ frau⸗

de:⁊ libẽter fuiũt ꝓximo qñ poſſunt.Uñ pᷣt qli⸗
bet boꝝ dicere illud pſal.cxviij. Uiã mãdatorũ

tuoꝝ cucurri:cũ dilataſti coꝛ meũ. Magis em̃
ſtuduerũt ãpliari ĩ vᷣtutibo qᷓ; ĩ diuitijs.ð qͥba pᷣ

dixit pẽ. Ibũt ð vᷣtute i vtutẽ:videbit᷑ deꝰdeoꝝ

in ſyon.⁊ iſti ſunt cõpipuiſoꝛes.

XXXV

Uodecimꝰ capitaneꝰ eſt Beiamin: qui

d interpᷣtat᷑ filiꝰ vᷣtutũ.Et de huiꝰ comitis

ua ſunt om̃s vtuoſi:⁊ maxie vᷣgines

ſequunt᷑ agnũ qcũ qʒ ierit.vt ðꝛ Apoc.xuij.et iõ
Beiam in etiã interptat᷑ filiꝰ dextre.ſ.dei. Caſti⸗
tas em aiam ad dextrã dei repñtat.S.ſancimꝰ.iĩ
auf.de leno.⁊ icoꝛruptio facit ꝓximũ deo. Sa⸗
piẽtie. vj. Iſti g̊ milites ſũt valde gti⁊ ſpecioſi in

2ↄſpectu dei.iuxta illð Sap.iiij.O qᷓ; pulchꝛa ẽ

caſta generatio cuʒ claritate. In hac etiã acie ſũt
oẽs diligẽtes deũ toto coꝛde:⁊ iõ iſte dux appel
lat᷑ pnceps ſchiopeterioꝛũ ⁊ bõbarderio ꝝ: vul⸗
gari nr̃o hãtbuchſen vñ ander buchſen ſeh utzẽ
OQOꝛ ſui milites ſꝑ ignẽ diuini amoꝝ ſecũ hñtes
ignita charitate deſideria ſua ad celũ emittunt.

PDẽés auũt iſti capitanei hñt ſub ſe duodeci milia

ſignatos viros robuſtiſſimos. Et h̊ eſt qð ait

apłus Apoc.vij.di.de eis.Ex tribu Juda duo

decim milia ſignati. Ex tribu Rubẽ duodecim

milia ſignati.Ex tribu Gad duodecim milia ſi⸗

gnati.Ex tribu Aſer duodeciʒ milia ſignati.Ex
tribu Neptali duodeciʒ milia ſignati.Et tribu
Manaſſe duodeci milia ſignati.Ex tribu Si⸗
meon duodeci milia ſignati.Ex tribu Leui duo

deci milia ſignati.Ex tribu Iſachar duodecim

milia ſignati.Ex tribu Zabulõ duodeciʒ milia
ſignati.Ex tribu Joſeph duodeci milia ſignati
Ex tribu Bẽiamin duodeci milia ſignati.Et qꝛ
vltra pᷣdictos ſpecialr ſignatos ſunt multi alij
milites ex diuerſis mõi ꝑtibo ↄgregati. Jõ ſub⸗
dit. Poſt hecvidi turbã magnã quã dinũerare
nemo poterat ex oĩbo gentibo ⁊ tribub ⁊ pplis?
linguis:ſtãtes añ thꝛonũ ĩ ↄſpectu agni amicti
ſtolis albis ⁊ palme in manibo eoꝝ.Hec autes
turba:vt ait btũs Bernardinꝰ vbi S.pꝓ eo inũe
rabilis dicta eſt:qꝛ nemini nota ẽ niſi illi qͥ nu⸗
merat multitudinẽ ſtellarũ:⁊ oĩbo eis noĩia vo⸗
cat.vt ðꝛ pſal.cxlvj.vnð ſeduliꝰ poeta inquit ei.
Qui ſtellas nũeras:q̃rũ tu noia ſolus Signa
ptãtes curſus loca tꝑa noſti. Hi ſunt ex oibus
gẽtib etiã barbaris ad xpᷣm ↄuerſis: ⁊ tribubꝰ
gentiũ ⁊ ꝓpłis tribuũ ⁊ linguis ꝓploꝝ adunati
n gẽtibo em̃ diuerſe ſunt tribo:ĩ tribubꝰ diuer
ſunt ꝓpłi:in ꝓplis diuerſe ſunt lingue. Et ð oĩ

bus iſtis eligit dñs multos ad militiã ſua.Di⸗

cunt᷑ aũt amicti ſtolis albis qͥ ad puritatis can
doꝛẽ:⁊ palme in manibo coꝛũ q̊ ad triũphalem

bonoꝛẽ:palme em̃ victoꝛibo dant᷑. Hec ſanctus

Bernardinꝰ vbi S.
q Uarto qͥ ad ↄditõʒ militũ electoꝝ.qꝛ de
eoꝝ ↄditõibo aliq̃ tetigi g̊ pᷣmõe.xxvij.ꝑ⸗
te. j.vbi poſui leges militũ tꝑaliũ⁊ ſpũaliũ.⁊ ſer
mone. xxix. ꝑte.j.in qua poſui ſex ↄſilia data mi⸗
litib. Jõ bꝛeuit᷑ hic loqᷓndo dico ꝙ boni mili⸗

tes debẽt hr̃e płes ↄ ditões q̃ notãt᷑ in.l.vlt.ff.ex

qbo cau.ma.⁊ iſti.de mili.teſta.in glo. ſuꝑ rubꝛi
cã. ?.in.l.fi.C.loca.⁊ in aut᷑.de man pᷣn. S.fi col.
iij.ſũt aũt iſte.ſ.q ſit de gñe militãtiũ qͥ vult mi⸗

litare.l. ne iiũctij. C. ð ne. gel. ꝙ ſit examiatꝰ. C. q

Ulidere

nitertno
calript
malnols
diſivete
näntaal
ſohiolss⸗
Crii⸗⸗C
girelu
Pulo t
hubatant
talſone
ungnile
ipſpoblia
Mnirnln
ſrenuefzavn
woſnltitiüne
ſtbigitirri
lomllee
nrphoris,
Gimum
c.Ots
richeſteer
Gron
pis
bone
loani
pitee? an⸗

miophien,

Vbeliacüfen
poſenereſus
Alignärul
iniidonone
Wrad Lobeß⸗
lbemnalagt
Nolrcrnor
alosenigen
ſatfaaebatk
Moaloo me
lul b rvij
mphogner
ſitnimen
ueſtnucftd
Crulnennt⸗
hechtundeſe
fneclioal
ſulagee
en wn⸗
GBregnücdon
Ghlenonanin
ſtteſunri
iiinnt
nltt
elküüſtcide
mriüeſt

art
Nrcheſ
led bat
N
n e
Weſolin
dönc
Aiggeſt
kedurihpl
Ninapr

hſenſcudt

ſtäüding
dümimn

edroctänis .
Söd n
du en

Rabänmtan
mluſen

lnn Sn
mEunI
Eerndede
Muchnden
lö deder;nn

deinlienn
nloſigndn
ſunt munt⸗
rpe R
iqui dinüin
mbobtpe
Nenagniind
wco. Daa
prdi s porii
Ntninin 1
koicsuſp
lo hocꝛicore⸗
oin
Piiagob⸗

Vanſs:elH

nis lor dun
induben
mrlncne H
minäſvid⸗
11 gortarl
zad müphan
nt.⸗Dacinas
ltidn⸗0,
nöfninh/
lür ſititſi
ſer dN
dic⸗ bune,
roifi 1

Foliũ

militare nõ polſ.l.j.ꝙ in numero alioꝛuʒ militũ

ſit aſcriptꝰ.l.ex eo tꝑe.ff.de mili.ceſta.q; hẽat ſti⸗
gma.i.notã publica in bꝛachijs:ꝑ quã ab alijs
diſtiguat᷑ ⁊ co gſcat᷑:ſicut nüũc cognoſcit᷑ ꝑ calcia
mẽta ⁊ calcaria.C.ð fabꝛicẽ.l.iij.li.xj. Et ſur mi⸗
les ſpũalis dʒ diſtingui ab alijs ſuãdo illud.j.
Petri.ij.Cõuerſatiõʒ veſtrã int᷑ gẽtes hñtes bo
nã ⁊c.ita vt nõ ſit de illis de qͥba inqͥt Luca.li.x.

Nulla fides pietaſq; virꝭ qͥ caſtra ſequunt᷑. Itẽ
ꝙ habeat animũ deditũ militie ⁊ nõ agricultu⸗
re vł alijs negocijs.l.milites.ff.de re mi:.ꝙ enſe
accingat᷑.l.pe.ff.ð mili.te.ꝙ iuret nõ vitare moꝛ
tẽ ꝓ republica:⁊ ꝙ pugnãdo magis attẽdat cõ

munẽ vcilicatẽ qᷓ; puatã.Et pᷣdicta tãgit Uege⸗

tius li.ij.de re mi.dicẽs. Jurãt milites omia ſe
ſtrenue facturos q̃ pᷣcipit imꝑatoꝛ np qᷓ; deſertu
ros militiã:nec moꝛtẽ recuſaturos ꝓ republiea
Et ibidẽ ti.xviij.iteꝝ ait. Incõgruũ videt᷑ imꝑa

toꝛis militẽ qͥ ãnona publica paſcit᷑ vtilitatibꝰ

vacare pᷣuatis.hec ille.Et in.c.fi.xxiij.q.j.ðt Gꝛe
go. Sũma militie laus inter alia bona merita

hec eſt.O bediẽtiã reipublicevtilitatibꝰ exhibere

⁊ qͥᷣ cqͥd ſibivtiliter ĩpetratũ fuerit obtẽperare.q̃
oĩa pũt ad milites ſpũales referri. ſ1
Eptẽ q̊ʒ alias cõditiões habere dʒ miles
ſ bonꝰ. Pꝛima eſt ꝙ ſit ꝓuidꝰ facie:⁊ ocu
lis circũſpectꝰ.Eccs.ij.Oculi ſapiẽtis in

capite eiꝰ ⁊ erectꝰad oẽm modũ poſitiõis.qꝛ ſi ĩ

terrã pſpiceret ſagitte volãtes ⁊ alia inſtrumen
ta bellica eũ ferirẽt.Debet g̊ oculos leuare ac fi⸗
xos tenere vᷣſus illã ꝑtẽ qua ſunt hoſtes:⁊ vᷣſus
arcẽ quã vult expugnare ⁊ caꝑe:qꝛ igit᷑ aduerſa
rij nr̃i demones cũ qͥb nobis eſt pugna.vt dici
tur ad Ephe.vj.in aere moꝛant᷑. Jõ fi volumꝰ
liberari a ſagitta volãte in die.de qua fit mẽtio

pſal.xc.⁊ nõ vulnerari ab hoſtibo debemꝰ ſurſũ
oculos erigere ad imploꝛãdũ.ſ.diuinũ auxiliũ.

ſicut faciebathauid dicẽs pſal.cxxij.Ad te leua
ui oculos meos qͥ habitas in celis. et dicere il/
lud Job.xvij. Pone me dñe iuxta te:⁊ cuiꝰ vis
manꝰ pugnet me.Qꝛ vo multi nõ aſpiciũt ni
ſi ĩ terrã terrenis intẽti.De qͥbꝰ PS.ait.Oculos
ſuos ſtatuer̃t declinare in terrã.iõ ſepe ab iimi⸗
cis vulnerant᷑ ⁊ occidunt᷑.QOꝛ etiã ciuitas quaʒ
cape optamꝰeſt illa ſuꝑna hirłm. Ideo ſꝑ debe
mus celũ oculis coꝛdis ſpecłari⁊ cogitare quõ
illud caꝑe poſſimꝰ:⁊ ꝑ quã viã nobis ĩtrare ſit
nece.qꝛ ꝑ multas tribulatões oꝑtet nos ĩtrare
in regnũ celoꝛũ:vt ðꝛ Act᷑.xiiij. Scða militis
conditio eſt ꝙ habeatx coꝛpꝰbene ꝓpoꝛtionatũ ⁊
cõplexionatũ mẽbꝛaq; dura. Uñ ad pugnãdũ
foꝛtes ſunt fabꝛi⁊ alij qͥ in ↄtinuis laboꝛibo ſũt

Illi aũt qᷣ ſunt debiles parũvalẽt ad pugnãdũ

coꝛꝑalit᷑. Exercitiũ em̃ armoꝛũ reqᷣ rit alið qᷓ; ex⸗
ercitiũ ſciẽtie. Nã in ſcia molles carne aptos mẽ
te dicimꝰ:ſᷣm Phm. i ij. de aĩa. in armis aũt cõ⸗
trariũ eſt.Uñ Uegetiꝰ in li.de re mili.ait. Non
eſt dubitãdũ aptioꝛẽ armis eſſe ruſticã plebẽ q̃

CCCGö

ſub dñio ⁊ in laboꝛe nutrit᷑:ſolis ardoꝛẽ patiẽs
vmbꝛe negligẽs:balneoꝝ neſcia: deliciax igna

ra:ſimplici animo ꝑuo cõtẽta: duratis ad oim
maloꝛũ tolerãtiã mẽbꝛis.cui geſtare ferrũ:foſꝗ⸗
ſam ducere:ohꝰ ferre cõſuetudo eſt. Et icerũ ðt.
Piſcatoꝛes aucupes ſonatoꝛes: ⁊ oẽs qͥ tracta
revident᷑ ad muliebꝛia ꝑtinẽs lõge arbitroꝛ pel

lẽdos a caſtris. Fabꝛos aũt ferrarios: carpẽta⸗/

rios:apꝛũq; venatoꝛes cõuenit ſociare militie.
Et Seneca ad Lucillũ li.xij.epłarũ:epła.iij.cũ
pᷣdictis cõcoꝛdãs ait.ullũ laboꝛẽ recuſãt ma
nus que ad arma ab aratro trãſierũt. Sicut ꝗᷓ
fabꝛi ſtãt iuxta ignẽ ⁊ ꝑcutiũt ferrũ:ita ſpũalis
miles dʒ ſtare iuxta xp[ʒʒ ꝑ amoꝛẽ: ⁊ ꝑcutere dia
bolũ inſidiatoꝛẽ:⁊ coꝛ ſuũ durũ ⁊ obſtinatum.
Ad foꝛtitudinẽ aũt hãc ſpũalẽ hñdã nos hoꝛ⸗
tatur ſccã mr̃ eccłia ĩ officio aplłloꝛũ dicẽs.Eſto⸗
te foꝛtes in bello:⁊ pugnate cũ antiqͥ ſerpente
accipietis regnũ eternũ.Nõ ergo br̃e debemus
mẽbꝛa mollia.ſ.ſenſualia:ita vt indinemur ad
oꝑa carnalia ⁊ vana:vel ad diaboli blandicias
vt fecit Eua:Dauid:Salomõ:⁊ Sãſoan:⁊ alij
multi.ſed foꝛtes eſſe debemꝰcũ btõ Stephano
glioſo xpᷣi milite pꝛimo.De quo ðꝛ Act᷑.vj. Ste
phanꝰ aũt plenus gr̃a ⁊ foꝛtitudine faciebat ꝓ
digia ⁊ ſigna magna in pplo. D
Ertia boni militis cõditio eſt ꝙ ſit aſpe
t ccu ⁊ facie terribilis.vñ ait Uegetiꝰ in li.
de re mili. Si hõ habet effigiẽ leonis vel
vrſi aut hmõi:ferox ⁊ foꝛtis eſt. Ratio eſt.qꝛ vy
ait autoꝛ in li.ſex pncipioꝛũ:aĩa cõiũcta coꝛpoꝛi
imitat᷑ paſſiões coꝛꝑis.ſicut ꝑ exꝑientiã videt᷑
iuuenis qͥ in effigie mulier apparet cõiter ẽ qᷓſi
vna femella.Debemꝰ g eſſe ternibiles ↄtra pccxæ
nr̃a illa ꝑ durã pniam deſtruẽdo:⁊ cõtra demo
nes illis foꝛtiter reſiſtẽdo.⁊ſilłiter contra q̊ſlibet
tẽptãtes. Pſal.lxxv. Tu terribilis es ⁊ qͥs reſi⸗
ſtet tibi.⁊ nõ facere ſicut muliercule q̃dã dicẽtes
temptãtibo eas.deꝰ dimitte me ⁊c̃. Talibꝰ autẽ
dicit᷑ Jacohi.iiij. Reſiſtite diabolo ⁊ fugiet avo
bis.aʒ audaces foꝛtuna iuuat timidoſq; re⸗
pellit. x. Eney. Quarta ↄditio eſt ꝙ habeat pe
ctus latũ.qꝛ ſi haberet ſtrictũ ſignũ eſſʒ homis
puſillanimis. Itẽ debet habere bꝛachia lõga et
nõ bꝛeuia.qꝛ hmõi cõſiter ſunt debiles.vñ dicit
UVegetiꝰ in li.de re mili·.Sit adoleſcens martio
opꝑpi deputãdꝰvigilãtibo oculis:erecta ceruice:la
to pectoꝛe:humeris muſculoſis:valẽtib digicꝭ
lõgioꝛibo bꝛachijs:vẽtre modicꝰ:exilioꝛ ſuris:⁊
cruribo nõ ſupꝑflua carne diſtinctis ſed neruoꝛũ
duricia collectis.Cũ hec in tirone ſigna depꝛe⸗
hẽderis:ꝓceritatẽ nõ magnope deſidevs. Uti⸗
lius em̃ eſt foꝛtes milites eſſe qᷓ; grãdes.Debe⸗
mus g ⁊ nos bfe coꝛ latũ in charitate ⁊ ĩ remit⸗
tẽdo iniurias:⁊ bꝛachia lõga illa extendẽdo ad
ſubueniẽdũ oĩbo.ita vt dicere valeamꝰ illud ad
hilip. j. Teſtis eſt mihi deꝰ quõ vos oẽs cu⸗/

piz in viſeenth ieſu pi. &t uare illud Deut. v.

—

Pꝛecipio tibi vt apias manũ tuã egeno ⁊ pau

peri. Pꝛouerb.vlti. Manũ ſuã aꝑuit inopi: et
palmas ſuas extẽdit ad paupes.
ditio militis ẽ ꝙ nõ multũ curet d cibo ac po⸗
tuꝛ⁊ lecto.non em̃ debet aſſueſci ſenſualibꝰ deli⸗
cijs. Nã vt inqͥt Yacetꝰ poeta li.ſui.c.x. Nilvalet

in bello qͥ viuit delicioſe. Nec ſine duricia belli⸗

ca palma dat᷑. Et Seneca ad Lucil.eplła.iij.ait.
Nulii põt ſecura vita cõtingere qͥ de ꝓducenda

nimis cogitat. Itẽ ðꝛ miles a malo qð ſuſtine/⸗

re dʒ.vt alt glo.inſti.ð mili.teſtõ.in rubꝛica.vbi
etiã ðᷣt. ꝙ miles etiã ðꝛ qꝛ ĩ numero millenario
eligit.vt in.l.j.S.miles.ff.de mili.teſta.in qua.l.
etiã hr.ꝙ miles dicit᷑ a milicia.i.a duricia quaʒ
ſuſtinet. Uñ cõiter dicit᷑. Militibꝰ panis dãdꝰ
recẽs ⁊ vinũ bonũ. Spũalłr aũt ꝑ panẽ intelli⸗
git᷑ coꝛpꝰ xpᷣi.qͥ de ſeipo inqͥt Job.vj. Ego ſum
panis viuꝰ.q̃ſi di.cõedite ⁊ maducate vt ſic foꝛ
tes in pᷣlio:⁊ nõ q̃rite delicata cibaria. De vino
auiit ait PS. Et vinũ letificat coꝛ hois. Sãguis
em̃ dñi letos ac robuſtos reddic milites ad pu
gnãdũ. Unð Chꝛyf.ſuꝑ Johan.ait. Ut leones
ſams ſpirãtes de mẽſa dñi recedimꝰ terribiles
demonibo faci. ,f
Erta aditio eſt ꝙ nõ fugiat vidẽdo iimi
cũ:nec dʒ recuſare moꝛtẽ ſubire ꝓ vᷣtute:
bᷣm ꝙ mi t Arel.iij.ethi. Si g̊ Hectoꝛ: Diome⸗
des.⁊ młti alij paganivitã expoſuer̃tvt foꝛtit᷑ di

micarẽt ⁊ iimicos expugnarẽt:młco magꝭ nos

illã exponere debemꝰ ꝓ xpᷣo:⁊ potiꝰ moꝛtẽ ſub⸗
ire q; deũ offendere.c.ita ne.xxxij.q.v. Nõ dʒ qʒ
miles ſemꝑ ſtare firmꝰ ne occidat᷑: dũ ꝓpt᷑ moꝛ⸗
talitatẽ ſus eſt q̃ſi ſignũ ad ſagittã. Debet auteʒ
miles rpᷣi ſꝑ eſſe in motu bone oꝑatiõis ⁊ non
ſtare ocloſus:qꝛ aqua q̃ nõ mouet᷑ marceſcit et
generat vmes:illa vo q mouet᷑ generat piſces.
Zõ6ÿ aũt in feſtis pła pctã cõmittũt᷑ qꝛ hoies ſtãt
ocioſi magis in illis dieb⸗ qᷓ; in alijs.Ut em̃ ait
Berũñ.in qͥdã ſᷣmõe.ociũ eſt mr oim vitioꝝ.Nõ
debʒz etiã miles retro aſpicere dũ pugnat ne ab
iimicis feriat᷑. Sic q̊ʒ facere debet xpᷣi miles.cui
idẽ dñs ait Lu.ix.c. Nemo mittẽs manũ ad ara

trũ ⁊ aſpiciẽs retro aptꝰ eſt regno dei. Qꝛ vt ait

Berñ. In via dei non ꝓgredi retrogredi eſt.Et
pᷣdictoꝛũ hr̃ figura Geñ.xix.in vxoꝛe Toth:que
retro aſpiciẽs in ſtatuã ſalis cõuerſa eft. Q
Eptima militꝭ ↄdicio eſt ꝙ ſit bñ arma⸗
ſtus.⁊ h̊ eſt qͥntũ qð eratvidẽdũ ĩ hac ꝑte
ſtqʒ qͥb armis debet eſſe munitꝰ ille qui
vult ꝑpadiſum appᷣbẽdere. Arma militie nf̃e nõ

ſunt carnalia ſʒ ſpũalia ad deſtructiõʒ iimicoꝝ

vt ðꝛ.ij ad Choꝛ.x.c. Oẽs ̊ capitanei ⁊ milites
in toto coꝛꝑe debẽteſſe armati. Si em̃ fuerintĩ

aliq̃ parte coꝛꝑis diſcooꝑti faciliter ab inimicis

ſuis ferient᷑:⁊ cũ voluerint ſe defendere ab vna

pte vulnerabunt᷑ ab alia. Bene aũt armati mi⸗
lites ſunt audacioꝛes.vñ Uegetiꝰ li.j.de re mi.

ti. xx. inqͥt. Nece ẽ vt acrioꝛẽ dimicãdi ſumat au⸗/

Quinta cõ⸗

XAXXV

daciã qͥ munito capite ⁊ coꝛꝑe nò timetvulnera
Et ideo deſcribamꝰ armaturã głioſi militis in
cipiedo a capite ⁊ deſcẽdẽdo vſq; ad pedes. De⸗
bet g̊ bonꝰ xpᷣi miles habere in capite gales cuʒ

noie Jeſu in frõte.bec aũt ſignificat filialẽ dei ti
moꝛẽ qͥ caput mẽtis a pccõꝝ iccib defendit.vñ
pſal.cx.ðꝛ. Initiũ ſapiẽtie timoꝛ dñi.Ecce galea
capicis:ecce elmetꝰ foꝛtiſſimꝰ:ecce cellata ipene⸗
trabilis reijciẽs oẽs ictus pccõꝛũ. Ideo Ecci.j.
ſcptum eſt. LZimoꝛ dñi expellit pctm̃. Hec aut

galea eſt bene terſa ⁊ burnita ac relucẽs:⁊ iðo ſi

lapide vel ſagitta ꝑcutiat᷑ mox lapis vel ſagitta

ſcintillãdo reſilit ſine offẽſiõe ꝑcuſſi.qꝛ ſi tinoꝛ
dñi bene armauerit caput mẽtis nr̃e ab ictibus
malaꝝ cogitationũ⁊ ſuggeſtio nũ mũdi carnis
dia boli nõ poterit vulnerari: ſʒ illeſa ↄſeru.,/

bit᷑ in gra dei.qꝛ vt inqͥt glo.quedã ſuꝑ pſal.cx.

Janua oↄuerſiõis eſt merꝰ. Jõ ſuꝑ illud pſal.cxj

Beatꝰ vir qͥ timet dñm.dicit glo.Uis redire ad
amiſſã btitudinẽ cõpẽdioſa via eſt hec.ſ.timorꝭ
ðᷣi. Hãc aũt galeã aſſumere hoꝛtat᷑ Paulus ad

Ephe.vj.di. Et galeã ſalut aſſumite.qð expo⸗
nẽs btũs Berñ.vbi S.ait. Id eſt:timoꝛẽ ieſu:q

ſalꝰ interpᷣtat᷑:ſuſcipite. Habet etiã viſeriã cũ ri⸗

mulis ⁊ foꝛaminibo ꝑuis vt meliꝰ videat offen
dickła:⁊ ſciat qua ꝑte ſe debeat tueri⁊ euitare iaꝰ
⁊ ꝑcuſſiões. Per qð ſᷣm btm̃ Bernardi.vbi g̊.
ſignificat᷑ veri intelligẽtia cũ illuiatõibo multis
dluinis. Jõ ꝓphᷣa cũ ð galea timoꝛis dei dixiſſʒ
Initiũ ſapie timoꝛ dñi.ſubdit de viſeria illꝰ di
cẽs. Intellectꝰbonꝰoibo faciẽtibo eũ.Qui em̃ hʒ

intellectũ illuiatũ ⁊ timoꝛatũ de deo ſtat ſꝑ in p
poſitovitãdi pcm̃:⁊ cognoſcẽdo illud ꝑviſeriã
intellectꝰ illud effugit⁊ ab eo diuertit:atq; ſug⸗

geſtiões eiꝰ a ſe repellit:nec ꝑmittit cõſciam ſuã

ab illo penetrari.Qui ãt vadit ad pᷣliũ ſine hac
galea ⁊ viſeria põt expectare fractionẽ caopitj vel
detrũcatiõʒ ⁊ nõ vidẽdo ꝑicula offendicłoꝝ pec
cati ꝑcuſſus moꝛit᷑ ſicut beſtia.qꝛ nõ aſpiciẽdo
nec co aſcẽdo neſcit illa vitare. Hñns aũt bãc ga
leã cũ ſua viſeria ſollicitꝰ ẽ vitare oia ꝑicula.iu⸗
xta illð Ecẽi.vij. Qui timet dñm nihil negligit.
Pot q̊ʒ ꝑ viſeriã que ſurſum eleuat᷑ ⁊ poſtea de

pmit᷑ alið ſignificari. In eo em̃ ꝙ erigit᷑ ⁊ eleua

tur ſignificat᷑ ſpes q ſurſum tẽdit i deũ ⁊ bona
celeſtia.hec em facit militẽ foꝛtit᷑ dimicare.qꝛ vt
ait Gꝛego.in omelia paſchali. Expectatio pᷣmij
minuit vim laboꝛis.Erige ergo o xpᷣi miles vi⸗
ſeriã ſpei:⁊ contẽplare eterna gaudia paradilſi:
que pugnãdo acquires ⁊ robuſtioꝛ efficieris.
Igeo milites ſuos hoꝛtat᷑ dñs Mat.xxiiij.di.
Leuate capita vr̃a. Et pſal.xxxvj.inqᷣt Dauid
cuilibet bono militi xpᷣi. Spera in dno ⁊ fac bo
nitatẽ. Qua ꝓpt᷑ ipᷣe cũ eſſet bonꝰ miles dicebat
pſal.iij. In te dñe ſpauinõ ↄfũdar in efnũ.Per
viſeriã ẽt cũ ſurſuʒ eleuat᷑ ſignificat᷑ ꝙ miles xpᷣi
dz oẽm ↄfidẽtiã victoꝛie ſue ponere in deũ ⁊ diů⸗

cere cũ : Põ. pſal.xvij. Dũñs foꝛtitudo mea et re

„7

5

ſümen
nbiodiun
nibiaglue
gani
holen ud
Cheullo
fngöllos
Ges meoo/
tiu tin
Grorafn
ſuſcninant⸗
caſoſupugn
griltnicof
ejneco
Nlir Ego⸗
Pointobicce
ßialſtipinm
Uuchüceuan
Pcichenio de
hewuleid⸗

Nfint

wücenüͤ
ririnmin
ropasg
mihngema
lhtzqꝛ dt
ooculo die
noeſt niſin
ſtluccſell.
maſtbonafi
bde Giaite
zustooztencd
mlgonopar
verbio Ouic
lig Gictzo
ſhrſed lipp
Meſbi duo.
Wmigoculse
eſtgfinis⸗
ſienboni⸗
noſltin
ulopa bo⸗
funpoſeni
gcöſapin:
aräogane
H nde
Raz⸗

Gloc ſe
Ollrefni
l⸗ wolürar⸗ 1
Mrndl die
lekriinte
Egküihn
Müfuntdon

nſtphar

hitterri
edee

arby,
ipſicbin⸗

8

uüi d
apngign
d enl r
dnage
Kcgllen hon
otii
an. Deraie
nntisridoſ
Derüſgn
anltmen
indiade
vnümidtan
blce nn

nn

edi ſogg.

tn Andoag
do Dened
uck belndee
rit alet
umie Sce
ckangiin
ai idn
dsren
Emenue?
Benui .
Alluiarötnuns
nmorisdan
tdenlenale
dedeo ag
dodlud ei

4

dinanra
Huofdcn N
nag iͦtntin
Disihig
inmreugali
in nhingie⸗
Aut:vtade
rangkrcens
ei deün don
dimiange
Ehegnofn
audis en
duſfintfnt,
iis Denide
nnadi
munntun
oygisdi
ſtnn
nfai nan
Nanmnn M
nniig n
Gunl

——,

Foliiũ/

fuglũ meũ ? liberatoꝛ meus. ⁊ pſal.cxvij. Dñs
mihi adiutoꝛ ñ cimebo qͥd faciat mihi hõ Dñis

mihi adiutoꝛ ⁊ ego deſpiciã inimicos meos. et
pſal.xvij.Deꝰ meus adiutoꝛ meꝰ⁊ ſperabo ĩ eũ

⁊ poſtea ſubdit. Perſeq̃r inimicos meos ⁊ cõ⸗

pꝛehẽdã illos ⁊ nõ cõuertar donec deficiat. Cõ⸗

frin gã illos nec poterũt ſtare:cadẽt ſubtus pe⸗
des meos.⁊ pſal.xxvj.Si cõſiſtãt aduerſuʒ me
caſtra nõ cimebit coꝛ meũ.Si exurgat aduerſũ
me pꝛeliũ in h̊ ego ſperabo.Cũ aũt dep mit᷑ viſe
ria ſignificat᷑ ꝙ qñ miles xpᷣi vanegloꝛiat᷑ de vi
ctoꝛioſa pugna ↄtra demões debet ſe deh mere
ꝑ hũilitatẽ cõſiderãdo naturalẽ impotẽtiã ſuã.
Depme ergo viſeriã o vanegłioſe ⁊ dic cũ ꝓpha
pſal.xxj.Ego aũt ſuʒ vmis ⁊ nõ hõ:obpꝛobꝛiũ

hoim ⁊ abiectio plebis. Habet q̊ʒ bonꝰ miles

xpᷣi criſta pẽnarũ diuerſoꝛũ coloꝛũ galee infixã

in altũ eleuatã:que ſignit᷑icat intẽtiõeʒ ad deũ

in oi tꝑe nro diuerſis bonis reſpectbo decoꝛatã
Et hec multũ decoꝛat totã armaturã.qꝛ Hac⸗
thei.v.ca.inqͥt dñs.Si oculꝰ tuꝰ ſimplex fuerit
totũ coꝛpꝰtuũ lucidũ erit.Per oculũ aũt intel⸗
ligit intẽtionẽ animi:qꝛ ſicut oculꝰ coꝛꝑalis di
rigit coꝛꝑales greſſus:ita mẽtalis ꝑ rectã inten
tionẽ dirigit mẽtales.Et ꝙ intelligat de mẽtali
oculo ptʒ:qꝛ ðt ſimplex.nõ aũt inqͥt ſanꝰ. Et de
malo oculo dicit nequã nõ aũt infirmꝰ: qꝛ neqͥ

a nõ eſt niſi in coꝛde. Per totũ aũt coꝛpus qꝙ;

erit lucidũ ĩtelligit᷑ ↄgeries bonoꝝ operũ:q̃ erit
bona ſi bona fiat intẽtiõe.De mala aũt intẽtiõe
ſubdit.Si aũt oculꝰ tuꝰ nequã fuerit totũ coꝛ⸗
pus tuuʒ tenebꝛoſum erit.i.ſi tua intẽtio fuerit
mala oĩa oꝑa tua mala erũt.qꝛ vt dicit᷑ in cõip⸗
uerbio. Quicqͥd agat homies intentio iudicat

oẽs.Sicut ̊ oculꝰ coꝛꝑalis ſanꝰ videt oĩa ſicut

ſunt:ſed lippus vel ſtrabo aliqñ videt vnũ ⁊ ap
parẽt ſibi duo:⁊ alibi qᷓ; vbi res eſt cernerevide
tur.ſta oculꝰ coꝛdis nequã.i.mala intẽtio ⁊ per
uerſus finis ac iniq̃ voluntas facit qñq; malũ
videri bonũ:⁊ecõtra.De oꝑiba vᷣo bona intẽtõe

factis inqͥt pha pſal.lxvij. Senge colũbe dear

gẽtate.i.oꝑa bonoꝛũ ſunt ad modũ argẽti ſplẽ⸗
dẽtia:⁊ poſterioꝛa eiꝰ.i.intẽtio ⁊ finis in palloꝛe
auri.pꝑ qð ſapia deſignatur.qꝛ hec eſt vera ſapia
ꝓpter deũ oꝑari.iuxta illð.j.ad Choꝝ.xj.Oia in
gliam dei facite. r R
h Abẽt qʒ milites in galea gurgitaculũ.ꝑ
. quod ſignificat᷑ maſuetudo ad ꝓxumũ.
Solet em̃ mãſuetudo caput inclinare ⁊ flectere
collũ volũtati aliene.ſicut erẽplũ poſuit chꝛiſtꝰ

„

Mat.xj.di.Diſcite a me qꝛ mitis ſum ⁊ humik

coꝛde.Et iõ miles xpᷣi ðbet ſuare illð Ecci.xviij.
Cõgregatõi pauperũ affabilẽ te facito ⁊c.Eſt eĩ
mãſuetudo oꝛnamẽtũ vᷣtutũ ⁊ oĩbus gratum.
Jõ inqͥt ꝓpha pſal.xxxvj. Mãſueti aũt heredita
bũt terrã ⁊ delectabunt᷑ in multitudine pacis.
Et Matth.v.ait ſaluatoꝛ. Beati mites qm̃ ip
ſi poſſidebũt terrã. S

ſignũ pᷣſumit eſſe illiꝰ officialis,

Ebẽt inſuꝑ milites hr̃e coꝛpꝰarmarũ.b/
d. mo loꝛica. ꝑ quã deſignat᷑ iuſticia q ocs

EFStutes cõpꝛehẽdit ſᷣm Phʒ. v. echi. Hac
loꝛicã pᷣcipiebat dns induere apłos M at. v. di
cẽs. iſi abũdauerit iuſticia vra plꝰ qᷓ; ſcribaꝝ

7 phariſeoꝝ nõ itrabitis ĩ regnũ celoꝛũ.De hac

Oꝛnatꝰ ̊ debet eẽ oibus vᷣrutib qͥ regnũ celoꝝ
caꝑe deſiderat. Hñt q̊ʒ milites toꝛacẽ ſiue coꝛa

ciã vt vulgarit᷑ ðꝛ:⁊ ſignificat foꝛtitudinẽ ⁊ con

ſtantiã in aduerſis.Sicut em̃ qͥ habet toꝛacẽè q̃

facta ẽ de laminis ſiue plaſtr ferreis ⁊ calibeis

nõ timet iacula nec ab eis penetrat᷑:ita qͥ hʒ ve⸗
rã patiẽtiã ⁊ animi cõſtãtiã nõ timet aduerſa ei
illata:imo oĩa ſuꝑat.Oꝛ vt ait Cucanus poeta
GBaudet patiẽtia duris. Sitc᷑ em̃ toꝛax cingit᷑ et
ſtringit᷑ ad coꝛpus:ita patiẽtia circũdat aiam ⁊
eã defendit. Uñn ſaluatoꝛ Lu.xxj.inqͥt. In patiẽ
tia vr̃a poſſidebitꝭ aias vrãs.⁊ Pau.ad Heb.

ccriã loꝛica inqᷣt Pau.ad Epher̃.vj. Induti loꝛi
ca iuſticie.Lõficit᷑ aũt loꝛica cathenelł ⁊ maglie
tis ſił ↄglutinatis:ad ſignificãdũ ꝙ vᷣtutes ſũt
cõcathenare.vt ait Alber.mag.in trat᷑.ð̊ vᷣtutib

xij. Per patictiã curramꝰ ad ꝓpoſitũ nobis cer

tamẽ. Jõ Dauid pſal.xvij.inqͥt deo.Et pᷣcinxiſti
me vᷣtute ad bellũ:⁊ ſupplãtaſti iſurgẽtes i me
ſubtꝰme.Et iimicos meos dediſti mihi doꝛſuʒ
⁊ odiẽtes me diſperdidiſti. Et cõminuã cos vt

puluerẽ añ faciẽvẽti vt lutũ plateaꝝ delebo eos

Hec ibi.Decipiunt᷑ em̃ iimici nri demões qͥ per
tribulatões credũt nos debellare qñ ꝑ pauetiã

nrãm qua nos pᷣcingit deꝰ vidẽt ſe eẽ ↄfuſos et
ſuꝑatos. Hñt etiã milites militarẽ veſtẽ ſuꝑ ar

ma iacincchini colorꝭ hincide ãte retroq; volitã⸗

tẽ:⁊ ſignitficat exceſſiuũ dei amoꝛẽ q̊ nihil aliud

ſcire deſiderat miles xpᷣi:nihilqʒ cogitarevł loqᷣ
affectat:niſi deũ trinũ ⁊ vnũ ⁊ ieſum xpᷣmp no
hũanatũ crucifixũ ⁊ moꝛtuũ.Quo etiã ebuliẽs

totuſq; feruoꝛe charitatis plenus cũ Paulo ex

clamat ad Ro.viij. Quis nos ſeꝑpabit a charita

te xpᷣi:tribulatio:an ãguſtia:an ꝑſecutio:an fa⸗
mes:an nuditas:an pꝑiculũ:an gladiꝰ.Et ſeqᷣt᷑
Certꝰ ſum qꝛ neq; moꝛs: neq; vita:ne q; ãgeli:
neq; pncipatus:neq; ptãtes: neq; vᷣtutes: neqʒ

iſtãtia:neq; futura:neq; foꝛtitudo:ncq; altitu⸗

do:neq; ꝓfũdũ:neq;; creatura alia potit nos ſe⸗
parare a charitate dei que eſt in chꝛiſto ieſu do⸗
mino noſtro. .

hb Abẽt inſuꝑ milites ſuꝑ dictã veſtẽ inſi⸗
grnia.ſ.bandã albã cũ crucib rubeis.et
ſignificat mẽoꝛiã paſſiõis xpᷣi: quã ſꝑ bf̃e de⸗

bemꝰ ĩ coꝛbe. Jõ inqͥt dñs Cañ.viij. Pone me
vt ſignaculũ ſupᷣ coꝛ tuũ. Rubee aũt ſũdcruces
ad recolẽdũ illð Apoc.j. Ipᷣe dilexitnos ? lauit

nos a pctis nr̃is in ſanguine ſuo. Hec itaq; in
ſignia deferũt milites xpᷣt ad denocãdũ ꝙ; i eiꝰ

exercitu ſi unt aſcripti. Inqͥt em̃ Geminianꝰin. .
ſi iudex.de ſen.ex.li̊.vj. deferẽs glicuiꝰ officij

Bermo

Irca armaturã vero bꝛa chioꝝ hñt mili

c tes ſpatulas:q̃ ſigniſicãt toleratis mul⸗
toꝝ laboꝝ: nõ em põt ſine magno labo⸗
re acqͥri magnꝰcriũphꝰ iuxta illð poeticũ. Abſq;
laboꝛe graui nõ pñt magna parari.vñ Greg.in
omelia vniꝰ martyris inqͥt. Ad magna pᷣmia ꝑ⸗

ueniri nõ põt:niſi ꝑ magnos laboꝛes.vñ Pau

lus egregiꝰpᷣdicatoꝛ dicit. Nõ coꝛonabit᷑ niſi qᷣ
legitime certauerit. Delectat igit mentẽ magni⸗
tudo pᷣmioꝝ:ſʒ nõ ðᷣterreat certamẽ laboꝝ.Ta
lis ᷓ dʒ eſſe miles xpᷣi:vt de ipᷣo dici poſſit illud
Ben. xiix. Iſachar aſinꝰfoꝛt ſuppoſuit bumeꝝ
ſuũ ad poꝛtandũ.Per ſpatulas qͥʒ intelligi põt
ſuppoꝛtatio ꝓximi:iuxta illud ad Gal.vj. Alter

glltenꝰ onera poꝛtate:⁊ ſic adimplebitis legẽ xpᷣi

Habẽt etiã milites duo bꝛachialia:vnũ dextrũ
aliudq; ſiniſtꝝ:qͥ b dat᷑ itelligi ꝙ debẽt declina
re a malo ⁊ facere bonũ:vt ðꝛ ps.xxxiij.hñt ẽt cy
rochecas.i.manuũ tecas.i.vantos ⁊ manichas

ferreas:p q̃s ſignificat᷑ pꝛaccica bñ opãdi:⁊ boę⸗

na ↄſuetudo vtuoſe cxercitationis.de q̃ Ouidi.
in.ij.de arte amendi ait.Fac tibi ↄſueſcat nil cõ⸗
ſuetudine maiꝰ. Hñt q̊ʒ ſcutũ ſiue dipeũ.ad re⸗
ellẽdos ictꝰ: ꝑ qð ſignificat᷑ fides firma ⁊ ſtabi
is. vñ ad Ephe.vj. ait Paulꝰ. In oibo ſumẽtes
ſcutũ fidei:ĩ q̊ͥ poſſitis oĩa tela inimici ignea ex
tinguere:de q̃ etiã inqͥt ꝓpheta ps.xc. Scuto cir/
cundabit te vitas eius:nõ timebis a timoꝛe no
cturno.A ſagitta volante ĩ die:a negocio ꝑam/⸗
bulãte ĩ tenebꝛis:ab icurſu ⁊ demonio meridia
no. ⁊ Sapie.v. ðꝛ. Sumet ſcutuʒ iexpugnabile

eqͥtatez. In hoc ſcuto depictũ eſt lr̃is aureis no⸗

mẽ dñi Jeſu cuiꝰpñtia defendit᷑ pugnãs.iuxta

illð ps.xv. Pꝛouidebã dñm in ↄſpectu meo ſo

qñ a dextris ẽ mihi ne cõmouear:cuiꝰetiã vᷣtute
inimici debellant᷑. Jõ ĩ illo qͥ tali ſeuto munitꝰẽ
vificabit᷑ illud ꝓphete pſal.xc.Cadẽt a lateretuo
mille:⁊ decẽ milia a dextris tuis:ad te aũt nõ a

ꝛopinq̃bit. Maxie aũt nõ appꝛopinqᷓbit hñti

cutũ ſeptẽplicẽ:ſic ille de q̊ ait Ouidi.xiij. ? Me
tamoꝛ. Clipei ſeptemplicis aiax ⁊c̃. Debemꝰ em̃
habere ſcutum fidei ſeptemplicatuʒ ſeptem do⸗
nis ſpirituſſancti.

h Abẽt iſuꝑ faldã q̃ circũcingit lũboſ cũ fi
anchalibo:ad ſignificãdũ caſtitatẽ.¶ Di⸗

lites em̃ debẽt eẽ caſti.vñ ðꝛ ĩi.l.qͥ cũ vno.ff.de re
mili.Adulteri vł aliq̊ iudicio publice dãnati in
ter milites nõ ſunt recipiẽdi.Ait em̃ Seneca ad
lulcillũ. Effeminat aios amenitas nimia.? Ua⸗
leriꝰmaximꝰdicit ꝙ cãpana luxurioſa młier ha
nibilẽ iuictũ armis ſuis illecebꝛis ãplexata vin⸗
cẽdũ ròmano militi tradidit.Ecõtra vo ð caſti
tate legit᷑ ĩ hiſtoꝛijs romanoꝛũ ꝙ coꝛneliꝰſcipio
legionẽ romanoꝝ:q̃ q̃ſi defluxerat in hiſpanio
reparauit abijciẽdo oĩa delicata ⁊ ad libidinem

ĩducẽtia. Ea ꝓpter inqᷣt ſaluatoꝛ Luce.xij. Sint
lũ bi vri pᷣcincti:vbi Greg.dicit. Lũbos em pᷣcin

gimꝰcũ carnis luxuriã . cõtinẽtis coartamꝰ. Et

ad Ephe. vj. ait Paulłꝰ. State ̊ ſuccincetlum
bos veſtros. M “
Abẽt qͥʒ milites duas ocreas ferreas te⸗

hb gęẽtes crura que coxalia vulgarit᷑ nũcus
pant᷑ ſiue ameſie:⁊ ſignificãt duplicẽ vir

tutẽ ſuſtẽtantẽ ſpm.ſ.vite actiue ⁊ conteplatiue
quaꝝ quelibet eſt bona ad ſalutẽ aie: vt oſtẽdit

Aug.i omelł.ſuꝑ illud Luce.x.Maria optimã

partẽ elegit ⁊c. Habẽt etiã armatura tibiarũ q̃

vulgariter ſcheneria appellat᷑:⁊ ſignificat hũilt
tatem.qꝛ ſicut hec armatura defendit tibias ne

incidant᷑:ita hũilitas defendit ⁊ liberat aiaʒ ne

a demonibo vulneret᷑.iuxta illud pſal.cxiiij. Cu
ſtodiens paruulos dñs:hũiliatꝰ ſum ⁊ libera⸗

uit me.Et ideo ad hãc armaturã accipiẽdã hoꝛ

tatur Apłs ad Col.iij.dicẽs. Induitevos ſicut
electi dei viſcera mĩicoꝛdie: benignitatẽ: hũili⸗
tatẽ ⁊c. Habẽt q̊ʒ pedes ferreos.i.ferro circun⸗
datos:per q̊s ſignificat᷑ pꝛõptitudo ad obediẽ⸗
dum ⁊ cõplendũ mãdata celeſtis imꝑator:: qͥa

miles qͥ ca pitaneo ſuo inobediens eſt debet ca
plite puniri.l.om̃e delictuʒ.S.cõtumacia.ff. de re

mi.De hoc calciamẽto pedũ ait Pau.ad Ephe.
vj.Calciati pedes in pꝛeparatõe euãgelij pacis
Itẽ habẽt anulũ in manu ad ſignitficãdã fideli
tatẽ ⁊ ſinccritatẽ:quã habere debẽt deo ⁊ pꝛoxi⸗

mo.Et de his duob vltimis ðt dñs ileſus ãge

lis ſuis illð Lu.xv.Date anulũ in manu eius⁊
calciamẽta in pedes eiꝰ. Habẽt etiã calcaria au
rea ad pungẽdũ equuʒ vt veloeꝰ vadat.q̃ ſunt
timoꝛ inferni ⁊ deſideriũ paradiſi: vt ait beatꝰ
Berñ.vbi g̊. Pꝛoptea de ãbobꝰ ðꝛ Eccs.ix.ſle

mo ſcit vtrũ dignꝰ ſit amoꝛe vel odio.Uelẽ con
ſideratio vite bꝛeuis ⁊ longi itineris. Hñt po⸗

ſtremo milites arma offenſilia ⁊ defenſilia. pꝛi⸗
mo enſem vibꝛatilẽ.i.gladiũ ſpũ s qð eſt verbũ
del:vt ait Paulꝰ ad Epheſ.vj. Et ad Heb.iiij.

idẽ öt.Sermo dei eſt viuꝰ ⁊ efficax ⁊ penetrabi

lioꝛ om̃i gladio qcipiti. Hoc g enſe ðbet quiſq;
aiaʒ ſuã ⁊ pximi penetrare.Uagina aũt huius
gladij eſt mẽoꝛia. Cũ h̊ enſe ꝑcuſſit xpᷣs diabo⸗
lũ dicẽs.ei Mat.iiij.Nõ in ſolo pane viuit hõ:
ſed in oĩ vbo qð ꝓcedit de oꝛe dei. Uel per gla⸗
diũ intelligit᷑ cõpaſſio de paſſiõe xpᷣi. Luc.ij.Et
tuãipᷣiꝰ animã ꝑtrãſibit gladiꝰ. Uel eſt ille de q̊
ðꝛ Deut᷑.xxxiij. Gladiꝰ głietue deꝰ tuus.facien⸗
do ſicut agebat ꝓppᷣa dicẽs pſal.xv. Pꝛopone⸗
bã dñm in cõſpectu meo ſꝑ:qm̃ a dextris ẽ mi⸗
hi ne cõmouear. Gfa qͥʒ dei eſt gladiꝰãputans
caput diaboli:cui dici põt illð Geñ.iij. Ipa cõ⸗
teret caput tuũ.Uel ille de q̊ ait dũñs Matth. x.
Nõ veni pacẽ mittere ĩ terrã ſʒ gladiũ. Hñt etiã
ſiccã ſiue pugionẽ vel dagã lateri adherẽtẽ qua
ſignificat᷑ ʒelꝰ honoꝛis dei.iuxta ulð Job.ij. Ze
lus domꝰtue cõedit me.Quo pugiõe ꝑcutiẽdo
diabolũ fecit eũ xpᷣs cadere in abyſſum dicens
vbi S.Nõ tẽptabis dñm deũ tuũ. Hñt q̊ʒ bacu
lũ ferreũ qͥ macia vulgarit᷑ noiat᷑:⁊ſignificat de⸗

;

tonecte
Nolipe
ne ihn
herenilace
ſbono al
Muenta,
chodo
ötchnol
lvos ob
Curlunul
Uiporcncls?
olvos Ei
fumfnpc⸗
hhenn dic
NAftuns ⸗
ulareoguen
Meolcune
Niuoſusmuͤc
ſüllanccgei
Wanridarxe
wofe
;
Nßti
eltummns
rnl. Br
Mmd Hem
Naloarma⸗
lurcapttept
mn ria bene⸗

llanimes c

mniszoeſſim
ſatdearmis N

taiteppunn
füiponn Ou
s diſſimkart
ulle Talio⸗

liune ſuliei⸗
ickmiltes a
ſmtigpirega
umgariqr⸗
iloninbot
ne ormmis
focgegijn
r ſn
a
eüikmͤte
Gerechaingzi
alac ſaſblie
ſonſtpöondd
unfumnezlon
lirgthltln
unsenbong
hatbgliͤn⸗
lnqtaluaro;⸗
oſtoert ie
ſem
6 Ero:
loc⸗

Dimanmi
mghini;
lcrnia hült

Cmärtdusne

Wepleni.:

uſaneſbn

Podurersoan

Nrwdhttc

3 4

detins Keeg

gurbae

Köctnitiiaan
1 ſid

1Reba we

wlöinnnen
bäcnälmmn

miſiN N

e biͤeſt
tvclodio Nien
jinnens Mi
. Guhaii,
ꝛcfanpumdh
Neeenen gih
S
aſtcrute
ſo rnurhi⸗
an Oa e gi⸗

Oackürdeh
7 domnstnann
ſac Pehn
achademst N
—
l Beis /
zattie Mnb.
li

iunnd M,

notionẽ erga beatã virginẽ:qua pcutiũt demo⸗

nes ſicut pᷣdiceu fuit Numeri.xxiiij.vbi ðꝛ.Con
ſurget vᷣga ð iſrael ⁊ ꝑcutiet duces moab. Ha
bẽt etiã laceã lõgã:q; ſignificat longã ꝑſeuerãtiã

in bono acuſtodia matutina:vſq; ad noctẽ.i.a
pueritia vſq; ad moꝛtem. Qui em ꝑſeuerauerit

vſq; ad moꝛtẽ hic ſaluꝰerit Mat.x.ꝑ lanceã q̊
põt elymoſina deſignari q a lõge tener aduerſa/
rios nr̃os ne nobis obeſſe poſſint:illoſq; ipu⸗

gnat.iuxta illud Eccłi.xxix.Elemoſyna ſuꝑ ſcu⸗

tũ potentis ⁊ ſuꝑ lanceã impugnabit ꝓ te inimi
cos tuos.Eia igit᷑ milites xpi:ecce ꝙ rex nr̃ mõ⸗
ſtram fieri pᷣcepit.cito ꝗ̊ adimplete ſlud apłiad
Ephe.vj.dicẽtis.Cõfoꝛtamini in dño:⁊ ĩ poten

tia vᷣtutis eiꝰ? iduite vos armatura ðᷣi:vt poſſi

tis ſtare aduerſus iſidias dyaboli:qꝛ nõ eſt no⸗
bis colluctatio aduerſus carnẽ ⁊ ſanguinẽ.ſ.ſed

aduerſus mũdi rectoꝛes tenebꝛaꝝ harum:ↄtra

ſpũalia neqcie ĩ celeſtib. Pꝛopterea accipite ar⸗
maturẽo dei:vt poſſitis ſtare in die malo:⁊ in oĩ
brus pfecti ſtare.hec ille. Z
v Igete ̊ o milites xpᷣi:ne vobis aliquid
de pᷣdictis armis deficiat ⁊ ne illa aliene

tis vl amittatis:qꝛ vt ðꝛ i.l.qͥ cõmeatꝰ.S.arma.

ff.de re mili. Arma alienaſſe graue crimè eſt.⁊ ĩ

l. deſertoꝛẽ.S.miles.eo.ti.ſcriptum eſt.? Miles q

in bello arma a milit. ſallicite ᷣm gloſaʒ: vl alie⸗
nauit capite puni᷑. Suꝑ om̃ia aut ſatagite hr̃e
arma vꝛa bene polita ⁊ oꝛnata:ne tãq; ignaui ⁊

pulſiullanimes eijciamini de exercitu celeſtis ipe/

ratoꝛis:peſſimũ em̃ eſt ſignũ militis qñ nõ cu⸗

rat de armis.vñ Uegetiꝰin.ij.li.de re militari.c.

xiij.ait. Plurimũ terroꝛꝭ hoſtibo ſplẽdoꝛ armo/
rũ ĩpoꝛtat.Quis em̃ credat militẽ bellicoſuʒ cu/
ius diſſimłatiõe:ſitu:ac rubigine arma fedant᷑.
hec ille. Lalia aũt erãt arma nõnulloꝝ ĩ vna ci⸗
uitate Italie ĩ qua cum iſurrexiſſet bellũ:⁊ ↄgre
garẽt᷑ milites ad ðᷣſcribẽdũ:quidã venerũt poꝛ⸗
tãtes ĩ capite galeã ſiue celatã totã rubiginoſaʒ:

⁊ iterrogati q̃lłr ea tenuiſſẽt.rñderũt ꝙ tenuerãt

eã leguminibo plenã.Ecõtra vᷣo magna eſt głia
militis ĩ armis relucẽtib ⁊ bñ frunitis. Acce⸗
dite o egregij milites ad mõſtrã ita optime ar⸗
mati:vt verificet᷑ de veſtris armaturis illud.j.
Macha.vj.c.Refulſit ſol ĩ cypeos aureos ⁊ re
ſplẽduerũt mõtes ab eis:ſic lapades ignis.Añ
exercitũ aũtvadũt tubicines cũ tubis altiſonis:

quaꝝ ſonitꝰlõge audit᷑ ⁊ audiẽtes ad belland—un

aĩant᷑:ꝑ q̃s tubas ſignificat᷑ bonũ exẽpluʒ ⁊ bo⸗
na fama:q; longe diſtendit᷑.quã hr̃e debẽt boni
milites xpᷣi:iuxta illud.ij.ad Coꝛ.viij. Pꝛouide
mus em̃ bona:nõ ſolũ coꝛã deo:ſꝶzʒ etiã coꝛã oĩb
hoibo:p illã nãq;ʒ alij ad bñ oꝑandũ incitant᷑:iõ
inqͥt ſaluatoꝛ Mat.v. Sic luceat lux vra coꝛaʒ
hoibo:vt videãt vr̃a bona oꝑa:⁊ gloꝛificent pa⸗
trem veſtrum qui in celis eet.
8 Erto ⁊ vltimo ĩ hac pꝑte ẽ ↄſiderãda ðᷣſcri

Ptio eq̃ꝝ huiꝰ admirã de militie. Nã qͥli⸗

bꝛũ eſt ⁊ magna exaltat.becibi.

bet miles hinꝰ exercitus cqͥcat ſuꝑ cãdidiſſimu
equũ. Miles em̃ cuiuſlibet eqͥ ronalis ſpũs eſt
equꝰ aũt albꝰ eſt inocẽs coꝛpꝰ eiꝰſubditũ ratiõi
Qõð ptʒ ꝑ al.pſal.lxxij. Vt iumẽtũ factꝰ ſum
apud te ⁊ ego ſꝑ tecũ.ſ.ad poꝛtãdũ onera man⸗
ſuete: ⁊ cũ gſeuerãtia obediẽs ctiã ad ſeqndũ in

ſtinav ipiꝰ ronis ⁊ eꝰ ducatũ.Un in pᷣdic pſal.
ſequit. Tenuiſti manũ dexterã mes:⁊ cũ volun

tate tua deduxiſti me.
Otãdũ tñ ꝙ i ſacra ſcpᷣtura aliqñ equꝰ
n accipit᷑ ĩ malã ꝑtẽ.vt in pſal.xxxj.vbi ðꝛ.
Nolite fieri ſicut equꝰ ⁊ mulꝰ qb nõ eſt
itellectꝰ.vbi ðᷣt qdã glo.Perequũ ſuꝑbi:p mu
lũ pigri accipiunt᷑. Et alia glo.ðt. Nolite nieri ſi
cut equꝰ.i.nolite recalcitrare aduerſus autoꝛeʒ
vrm. De talibo em̃ ðꝛ pſal.xlviij. Hõ cũ i hono
re ect.i.ad imaginẽ dei:nõ intellexit:cõꝑatꝰ ẽ iu⸗
mẽtis inſipiẽtibꝰ ⁊ ſiłis factꝰ eſt illis.Aliqñ o
equꝰ accipit᷑ in bonã pꝑtẽ.ſicut poc.vj.oſtẽdẽs

btũs Johes reſurrectõʒ xp̃ᷣi ait. Uide⁊ ecce equꝰ

albꝰ.quo ſignificat᷑ coꝛpꝰ xpᷣi glioſuʒ:ſᷣm expo
ſitionẽ Petri iohãnis.⁊ qͥ ſedebat ſuꝑ eũ habe⸗
bat arcũ.ſ.cruꝗ.vł ꝑ arcũ ſignificat᷑ miſicoꝛdia
⁊iuſticia xpᷣi.iuxta illð pſal.lxxxiij. Mibᷣicoꝛdia
⁊ vᷣitas obuiauerũt ſibi. Per choꝛdã em̃ qͥ fle⸗
ctit᷑ itelligit᷑ miſᷣicoꝛdia:ꝑ lignũ vo iuſticia. Qꝛ
vᷣo choꝛda qñq; attrahit lignuʒ.ꝑ h̊ ſignificat᷑
ꝙ miᷣicoꝛdia ſuꝑexaltat iudiciũ. Jaco.ij. Et da
ta eſt ei coꝛo na.ſ.regni.ſᷣm illð Mat.vlti.Data
eſt mibi ois ptãs in celo ⁊ in terra. Habet autẽ
iſte equꝰ ĩ frõte armaturã:q̃ ſignificat᷑ aioſitas.
⁊ nobilitas animi.qꝛ bonꝰ miles erubeſcit tur/
piter fugere:imo deſiderat in frõte pᷣlij ꝑſiſtere:
⁊ virilit᷑ decertare.Eſt eim̃ magna głia militj ſi ĩ
fronte ſitvulneratꝰ:qꝛ ſignũ eſt ꝙ terga hoſtib⸗
nõ vertit.Fugiẽs aũt ab acie dʒ capite puniri.l.
oẽ delictũ. S.qͥ in acie.ff.de re mili. Habet inſu-
habenã ⁊ retinaculũ:qͥb ſignificat᷑ pꝛudentia ⁊
ſimplicitas:q̃s in manibs tenere pꝛecepit dñs
apłis dicẽs Mat.x.Eſtote pꝛudẽtes ſicut ſᷣpen
tes:⁊ ſimplices ſic colũbe. Debet em̃ coꝛpꝰ pꝛu
dent᷑ ꝑ rõnẽ regi:ne ſi tãqᷓ; equꝰ nimis velit aſcẽ
dere ꝑ nimiũ feruoꝛẽ retro cadat:⁊ ſi nimis ve⸗

lit ad ſenſualitates deſcẽdere pᷣcipitet᷑ i pfundũ
Jsõ ſuꝑ illð pſal.xxxj. In chamo ⁊ freno maxil⸗

las eoꝛũ ↄſtringe.ait glo. Parciꝰ victualia dan
do voꝛacſtatẽ reſtringe.Et Baſiliꝰin qͥdã ſermo
ne inqᷣt. Sicut eqͥs frena ſũt iponẽda:ita coꝛꝑa
ſunt refrenanda ieiunijs. Bonũ ꝗ̊ frenũ hr̃e dz

equꝰ militis xpᷣi:: moꝛſũ in oꝛe ꝑ quẽ ſignificat

refrenatio lingue.De h̊ aũt loqᷓns Jacob apłs
ſue canonice.iij.ait. Põt etiã freno cirtũducere
totũ coꝛpꝰ:ſicut equoꝛũ frenos in oꝛa mittimꝰ
ad ↄſẽtiẽdũ nob:⁊ oẽ coꝛpꝰuloꝝ circũferimꝰ.Et
naues cũ magne ſint ⁊ a vẽtis validis minẽtur

A circũferunt᷑ a mo dico gubernacło vbi impetꝰ

dirigẽtis voluerit.ita ⁊ ling

ua modicũ qdẽ mẽ

—

Bermo

Ella aũt iſtiꝰ eqͥ q̃ͥ habet duas ꝑtes:ãtẽ/⸗

ſrioꝛẽvicʒ ⁊ poſterioꝛẽ:ſignificat duas cõ

ſideratiões fiẽdas.ꝑ ãterioꝛẽ em̃ ſignifi⸗

cat᷑ ↄſid eratio no bilitatis aie ad imaginẽ ⁊ ſiłi⸗

tudinẽ dei.Geñ.j.per poſterioꝛẽ vᷣo putredinis
earnis.de q̃ Job.xvij.ðꝛ. Putredini dixi: pater
meꝰ es:mr̃ mea ⁊ ſoꝛoꝛ meavᷣmibo.Ait eĩ btũs
Tho.in cõmẽto Boecij de oſo.li.ſ.pſa.vj.Cau⸗
ſa maxia moꝛbi hois eſt ſeipᷣm ignoꝛare. ⁊ li.ij.
ꝓſa.v.ait Boeciꝰ. Hũane qᷣ ppe nature iſta con
ditio ẽ:vt tũc tm̃ cet᷑is rebo cũ ſe co gnoſcit excel⸗
lat:eadẽ tñ infra beſtias redigat᷑ ſi ſe noſſe deſie
rit. Nã ceteris animãtibo ſeſe ignoꝛare natura ẽ
hoib aũt vitio venit.Uel ꝑ iſtas duas ꝑtes itel
ligit᷑ illð Ecci.xj. In die bonoꝛũ nõ imẽoꝛ eſto
maloꝛũ.Iſta em̃ faciũt ſom̃ ſuꝑ coꝛpꝰ firmit᷑ re
ſidere ⁊ dnari. Habet etiaʒ ſella duos ſtapeos
ſeu duas ſtaffas vt vulgarit᷑ ðꝛ. ꝑ dexterã ſigni
ficat᷑ mãſuetudo ⁊ benignitas:⁊ deſpectõ ſuijp

ſius in ꝓſperis.iuxta illud Ecci.iij.Quãto ma

ioꝛ es tato magꝭ hũilia te in oĩbo:⁊ coꝛã deo iue
nies grãm. Per ſiniſtrã vo magnanimitas in

7

aduerſis exẽplo apłi qͥ de ſeipᷣo ðᷣt.ij.ad Choꝝ.

iiij. Lribulationẽ patimur ⁊ ſuſtinemꝰ. Habet

q̊ʒ pectoꝛale ſiue antellã.q eſt ↄfeſſio pᷣteritoꝛuʒ

pctõꝛũ.iuxta illð Pſal.Cogitatio hois ↄfitebit᷑

tibi. Uel ſignificat cõſideratiõeʒ miſicoꝛdie dei.
iuxta illð pſal. Miṽicoꝛdia eiꝰ pᷣueĩet me.Quã

ↄſideratiõʒ facere dʒ ne foꝛte retrocedat ꝑ deſpꝑa
tionẽ. Miſicoꝛs em̃ deꝰ ſaluos facit ſperãtes ĩ
ſe.vt inqͥt Dauid pſal.xvj. Jõ dicebat pſal.xxv.
.

In dño ſperãs nõ infirmabo.:
Abet etiã poſtellã q̃vulgarit᷑ poſtcauda

hb nũcupat᷑:⁊ ſignificat ↄſideratiõʒ diuine
iuſticie ⁊ iudicioꝝ eius:ne ſella nimisve
niat añ ꝑ pᷣſumptionẽ. Hoꝛrẽdũ eſt em̃ icidere
in manꝰ dei viuẽtis:vt ðꝛ ad Heb.x. Per ipᷣaʒ

q̊ʒ ſignificat᷑ mẽoꝛia moꝛtis ⁊ e᷑ne dãnatiõis q̃

debet᷑ pctõꝛibo. De q̃ ðꝛ Ecci.vij. Mẽoꝛare no⸗

uiſſima tua ⁊ in et᷑nũ nõ peccabis.Cingulũ vo

qð ſub coꝛꝑe equũ ſtringit ẽ examiatioↄſcie ſue
iuxta uũlð Oſee.ij. Judicate mrẽʒ vrãʒ.i.ↄſciam.

Fit aũt ſella de coꝛio moꝛtuoꝛũ.ꝑ qð deſignat᷑
cogitatõ exẽploꝝ pᷣteritoꝝ.qꝛ vt ðꝛ in cõi ꝓuer⸗
bio. Ratõ pteriti ſcire futura factt. E
o Pertoꝛiũ aũt equi.ſ.bardaꝝ: ſignificat
cuſtodiã ſenſuũ coꝛꝑis:ꝑ q̊s moꝛs pcti

ĩtrat. Hiere.ix. Iſte etiã equꝰ debet br̃e om̃s q̃t⸗

tuoꝛ pedes ferratos:ne lapidibus vłl alijs noci

uis vulneret᷑ vel dilaceret᷑. Per qð ſignificat᷑

qꝗ̃ttuoꝛ affectiõibo hũanis.ſ.timoꝛis⁊ ſpei:dolo

ris⁊ gaulij dʒ firmamẽtũ apponi.De qͥ bo inqͥt
Boe. de ↄſo. Tu q́̊ʒ ſivis luie daro ⁊c̃.Et Jaco
ponꝰ nr̃.Quãto vẽeti ⁊c. Ita vt de qͥlibet noſtrũ
dici poſſit ilð Apocx. Pedes eiꝰtãqᷓ; columna

ignis. Ut em̃ ait btũs Bernardinꝰ vbi S.p pe⸗
des ſignificant᷑ affectões pᷣdicte.qꝛ ſicut coꝛpus

pedibo:ita aia affectõibo currit. In colũna ergo

iudicare ⁊c̃.⁊ Frontinꝰli.j

xXXN

figurat᷑ firma rectitudo ĩtẽtõis ad dei. In igne
ãt ardẽti feruẽſ ðᷣi affectio ðnotat᷑.hec.ſ.Hernar⸗

dinꝰ.Oꝛnatis igit᷑ oib eqͥs:⁊ armatis militibo:

oẽs ceperũt ꝑ legiões ſuas:cohoꝛtes:cuneos et
alas ꝓcedere monſtrã digniſſim faciẽtes iubi⸗

lãteſq;.De qͥbo ðꝛ Apo.vj.Catabãat caticũ nouũ
dicẽtes. Dignꝰes dñe magne capitanee acciꝑeli

bꝛũ ⁊ aꝑire ſignacła e:qm occiſꝰeſ ⁊ redemiſti

nos deo in ſanguine tuo:ex oĩ tribu ⁊ lingua:⁊
ꝓpło ⁊ natiõe:⁊ feciſti nos deo nr̃o regnu.
Scõm my ſteriuʒ huius ſᷣmonis qð dicitur
dimicationis. 5
98 Olent boni capitanei anteq; exercitũ
adducãt ad pugnãdũ pus mittere ex
ploꝛatoꝛes ad iueſtigadum de virib⸗
aduerſarioꝝ:⁊ de diſpoſitiõe ciuitatis ⁊ terre ex
pugnãde:ſic fecit Moyſes ꝓ tra chanaã qͥ mi⸗
ſit duodeciʒ exploꝛatoꝛes vt hr̃ Nũeri.xij.⁊ ſiłr
fecit Joſue.vñ vt hr̃ Joſue.ij. c.dicti exploꝛato⸗
res hoꝛtati ſunt ꝓpłlm dei ad pugnãdũ vinilr:=

ad ꝓficiſcẽdũ alacrit᷑:ex ↄſideratiõe bone diſpo⸗
ſitiõis tre:⁊ facilis appᷣhẽſiõis iinꝰdicẽtes. Tra
didit dñs oẽm terrã hancĩ manꝰnr̃as:⁊ timoꝛe
ꝓſtrati ſũt oẽs hitatoꝛes eiꝰ. Hãc ot exploꝛatio⸗
nẽ cõmendat Uegetiꝰli.iij.de re mili.ti.xxvj.di.
Difficilevincit᷑ ͥ ve pᷣt de ſuis aduerſarij copijs
.ti.ij. laudat Scipio⸗

„

nẽ aphꝛicanũ:qꝗ miſit exploꝛatoꝛes in caſtris ad
uerſarioꝝ ad ſcrutandũ de eoꝝ viribo ⁊ de ſitua

tiõe caſtroꝝ.vñ Frãciſcus ſfoꝛtia dux Medio⸗

lani optimꝰcapitaneꝰ ⁊ ĩ bellis exꝑtꝰ dicebat ꝙ
melioꝛes ⁊ vtilioꝛes denarij qͥ expẽdunkt a belli⸗
gerãtibo ſũt illi qͥ expẽdunt᷑ i exploꝛatoꝛibb. G
OAlter g̊& celeſtis capitaneꝰ vt ex itelligẽtia
n admirãde ciuitatis:ſui milites ad dimi

cãdũ aĩent᷑ miſit aqlinũ cõtẽplatoꝛẽ ⁊ ex

ploꝛatoꝛẽ Johãnẽ euãgeliſtõ:vt referret eiꝰ pul⸗
chꝛitudine;:⁊ ſitum modũq; ꝑ quẽ capi poſſet.

Qui reuerſus bona noua nũciauit di.illð Apo.

xxj. Uidi ciuitatẽ ſctãʒ hieruſalẽ nouã deſcẽgẽtẽ
de celo:a deo paratã ſic ſpõſaʒ oꝛnatã viro ſuo.
In qᷣb vb vt ait.ſ. Bernardinꝰi ſuo ſᷣmonario
ðe religiõe xpᷣiana:ſᷣmone.lxvj.cõpᷣhẽdit totã fu
turã głiaʒ btõꝝ q̊ ad ſeptẽ pᷣncipales dotes:q̃ꝝ
tres ptinẽt ad aĩaʒ:q̃ttuoꝛ vo ad coꝛpꝰ. Pꝛima
ad aiaʒ ꝑtinẽs ẽ dilectio plena ⁊ ꝑfecta:⁊ de hatc
ðᷣt. Vidi ciuitatẽ. Ciuitas ei ðꝛ q̃ſi ciuiũvnitaſ:q̃
marie ĩ celeſti pꝛia ꝑ dilectiõeʒ fieri bʒ:qꝛ ibi ĩ ðo

mira eſt vnitas oiuʒ btõꝝ tãq; ↄciuiũ. Scða ẽ

poſſeſſio certa ⁊ de bac ſubdit:ſccãz. Sctũs em̃
idẽ eſt qð firmꝰvt dicit glo.i.S.ſẽ.inſti.de rerũ
di. ⁊ notat᷑ i.l. ctm̃.ff. eo.ti.oẽs aũt.Beati firmit
⁊2 ĩſeparabiłr adherẽt ſüũmo ðo.Terciaa eſt viſio

apta ⁊ clara q̃ ꝑ hieruſalẽ denotat᷑:q iterpᷣtat᷑ vi⸗

ſio pacis:vt canit eccłia ĩ officio dedicatiõis tem
pli:qꝛ ibi bri oẽs ſꝑ deũ regẽ pacificũ cõtẽplant᷑

Deinde addit q̃ttuoꝛ dotes qͥbo pᷣmiant᷑ coꝛpa
btõꝝ. Pꝛima eſt ipaſſibilitas:⁊ iõ dicit nouaʒ:

oreno
nobop
glics4
ſatLrd
nntzſecn
ſbtliak
ſccttuſiu
ſtdontas
ſo. iia
ſcecunins

zaer
went
nuri nagn
ipheſbili
hionieruuſei
pockſcumun
Porogulcati
li iſot
uglos:

mitmiſc
ſumi.
Pinozan
Mpturis
ne, ſaa
ſtdomsfoꝛt
glegedia
danidoſal
Nouſtänm
ftmitas Ffie
faräubrdis⸗
gigreſtonſi
diunstbigidi
heporetrrſ:
horetfeb. P
nuciirelligi
Kllureqhnc
unt Peran
ſhealero
umntollos

ſclaginiti
ſſagſinor⸗
ai rtii

on cö
Amead belli
chogid
oꝛiz i
Ceifn ſoſ
andſioal

ne
daS
mwünln
Kömmm
akaginh,
rctünni
Nenemgl
Gaftnüan
W
⸗
opödain

m mi
us wo.
dun
Ulrnnstwng

ſüeni :e
daiage
gnidüen
Mördonedie
ledäns N
APninsnde
Diitbene
r müi

Aen
bolki
wecsindal

rNn

adur D
apc din
ciduntit
loꝛutn
noNtritlein
immlas ven
erniniin
anititſt
dunenlde
li wi litin
anminn ſoe
vinmd
Ps dolt:d
Cenp Pim
tgfmns hn

cwäürnt

nipabin
anu r
ci;hin
Nununn
gnir hufſn
luaĩ
wetiihiin
S
uhiiin
P önunl
. ri Mo.

Foliũ

qꝛ ꝑ remotiõeʒ vetuſte coꝛruptiõis ⁊ paſſibilita
tis:btõꝝ coꝛpa noua ⁊ ipaſſibilia fiẽt. Scða eſt
agilitas q̃ ꝑ deſcẽdentẽ de celo clamare manife⸗

ſtat᷑. Tercia eſt ſubtilitaſ:ð q̃ ſubiũgit.a deo pa

rataʒ:ſic̃ em̃ res groſſitudinẽ hñs parari ðꝛ qñ
ſubtiliat᷑.ſic ⁊ coꝛpꝰbtõꝝ a deo parabit᷑ cũ illud

faciet tã ſubtile ꝙ q̃ſi ſpuale reddit᷑. Quarta vo

eſt claritas:de q̃ ſubiũgit:ſic ſpõſaʒ oꝛnatã viro
ſuo.ã ſicut oꝛnamẽtũ foꝛmoſiꝰreddit coꝛpus

ſic ⁊ daritas btõꝝ coꝛpoꝛa decoꝛabit. H

Eſcripta vᷣo pulchꝛitudie ſuꝑne ciuitatꝭ
d ðöclarat modũ appᷣhẽſiõis eiꝰ.ſ.in vᷣtute
meriti ieſu xpᷣi.Et iõ ſubdit.Et habebat
murũ magnũ ⁊ altũ:meritũ em̃ xpᷣi magnũ ẽ ꝑ
incõpᷣhẽſibilitatẽ diuinitatj:? altũ ꝑ altitudinẽ
hũanitatiſ:q̃ tale meritũ acqͥ ſitũ eſt.De h̊ muro
ðᷣꝛ Eſa.xxvj.Urbs foꝛtitudinis nr̃e ſiõ ſaluatoꝛ
ponet᷑ i ea murus ⁊ antemurale.Deſcripto autẽ
muro ciuitatis:declarat viã ꝑ quã trãſiri ð beat
ad illã. Uñ ſubdit:hñtẽ poꝛtas duoded ⁊ ĩ poꝛ
tis angulos:ꝑ has em̃ poꝛtas duoded articuli
fidei deſignãt᷑. Nã ſic ꝑ poꝛtas igredimur ciui⸗/
tatẽ terrenã:ſic ꝑ articłos fideivꝛbẽ ingredimur
ſempiternã. Haꝝ vo poꝛtaꝝ duodedm anguli
ſunt ĩ vnoq̊ʒ articło firmitas fidei ⁊ credulitatꝭ
In ſcripturis em̃ diuinis ſumit᷑ angulꝰ ꝓ foꝛti⸗
tudine.Nã ĩ angulis domoꝝ ĩ qͥb parietes iũ⸗
gũt᷑ domꝰfoꝛtitudo ↄſiſtit. Uñ ⁊ xpᷣs lapis an/
gularj ẽ dictꝰ⁊ ꝙ ĩ caput anguli factꝰẽ:vt pᷣdixe

rat Dauid pſal.cxvij. Job q̊ʒ.j.c.ſcriptũ ẽ:q; ven
tus ↄcuſſit q̃ttuoꝛ angłos domꝰvt dirueret eãa:
firmitas & fidei ĩ angłis ðnotat᷑.hec ſctũs Ber

nardinꝰvbi.g. Poſtea ãt.b. Johãneſ mãifeſtat

q igreſſuri ſint illã ciuitatẽ:⁊ exponit.ſ. Bernar
dinꝰibidẽ dũ dic̃. Ab oꝛiẽte poꝛtetreſ:⁊ ab aqͥlo

ne poꝛte treſ:⁊ ab auſtro poꝛte tres:⁊ ab occaſu
poꝛte t res. Per oꝛiẽtẽ eĩ iuſti qͥ fuerũt ab oꝛigie
mũdi ĩtelligũt᷑.ꝑ aqͥlonẽ vo ſignificant᷑ illi q ex
gẽtilitate q̃ndã a bono frigidi ad caloꝛẽ fidei ſũt
ↄuerſi. Per auſtrũ qt ãtiqͥs iudeos ĩ ſaluatoꝛis
fide calẽtes ↄueniẽt itelligere poſſumꝰ. Per oc/⸗
caſum vo illos qͥ ĩ fine ſecłi ↄuertent᷑. Ab oꝛiẽte
igit᷑ ⁊ ab aqlõe ac ab auſtro ⁊ occaſu poꝛte tres
eẽ in ciuitate ↄgrue deſignãt᷑:qꝛ qͥcũq; ex gẽtibo
añdictis ĩtrãt ĩ ciuitatẽ ſuꝑnã:ꝑ fidẽ ſcciſſime tri
nitatis:ĩ q̃ttuoꝛ mũdi ꝑtiba ĩ duodeci articłis pᷣ

dicatã ĩgrediũt᷑.hicapłs ad Hebꝛe.xj.inqᷣt. Si

ne fide ipoſſibile eſt placere deo. J
f Acca igit᷑ relatiõe exploꝛatoꝛis ⁊ ↄfoꝛta⸗
tis ab eo militibo dux ipᷣe celeſt qͥ ẽ opti⸗
mus capitaneus:cui Hiere.xxij.ðꝛ. Foꝛtiſſime
magne potẽs dñs exercituũ nomẽ tibi:magnꝰ
ↄſilio:⁊ icõpᷣhẽſibił cogitatu:volẽs exercitũ ſuũ
aĩare ad bellũ cepit facere ſicẽ boni duces qͥ ante
inchoatũ bellũ ꝓmittũt ⁊ certificãt eis ꝙ hẽbũt
victoꝛiã. Uñ dñs ait.Ecce ðᷣdiĩ manu tua hieri
co.⁊ ifra Joſue ad ꝓpłm ait. Uociferami:tradi⸗/

dit em̃ dñs ciuitatẽ.? Judicũ.vij.dixit dñs Ge

cocxIn

deonl. Deſcẽde in caſtra:qꝛ tradidi eos ĩ manꝰ

tuas. Ipᷣa qͥq; Gedeon dixit ꝓplo vt in eo. c. hr̃.

Surgite:tradidit em̃ dñs ĩ manꝰ nrãs madi–/s

Etad bᷣ facix qdð Uegetiꝰ inqᷣt in.j.li.de re mili.
ti.xij.di.llitib⸗ oꝛõe ducis virtus accreſcit ⁊
animꝰ.pᷣcipue ſi futuri certamĩis talẽ acceperint

rõnẽ qſi ſit facile ad victoꝛiã ꝑueniri.Ecõtra vo
eſt qñ dux deſpat de victoꝛia.vñ Uege. vbi g li.

iij. ti. xxiij.ait. d fugã parati ſunt qͥ ducẽ ſuum
ſentiũt deſpare. Pꝛimo dñs leſus hoꝛtatꝰ eſt
ſuos milites ad pugnadũ bylarit᷑ ſpe victoꝛie:
dicẽs illð Lu. x. Uidebã ſathanã ſicut fulgur ðᷣ
celo cadentẽ:cece dedi vobis ptãtẽ ſupᷣ oẽm vtu
tem iimici ⁊ nihil vobis nocebit. Deiñ qꝛ bonꝰ
capitaneꝰ hñs cõmittere bellũ pꝛius ↄſiderat ſi
põt occurrere ei qͥ venit ad ſe.vt ðꝛ Lu.xiiij. Jõ
ↄſiderãs ꝙ milites ſui hñt certare cũ illo hoſte:
de quo Job.xlj.ðꝛ.õ eſt ptas ſuꝑ terrã q̃ com
paret᷑ ei qͥ factꝰ eſt vt nullũ timeret.tradidit eis
necaria ad ſe pᷣparãdũ ad pugna:oĩaq; expediẽ
tia miſtrauit.vñ ðꝛ Mat.xxv.ꝙ alij dedit qͥnq;
talẽta:alij duo:alij vᷣo vnũ.⁊ vt ðꝛ Lu.xiiij.vni
cuiq; dedit ſᷣm facultatẽ ſuã. Sciebat em̃veraʒ
eſſe ſniam Uege.li.iij.de re mili.diceñ. Sepius
inopia qᷓ; pugna ↄſu mit exercitũ:⁊ ferro ſeuioꝛ
fames eſt.Et lõ ãteqᷓ; bellũ inchoet᷑ de copijs ex
pẽſiſq; ſolers dʒ eſſe traccatꝰ. Qui em̃ frumẽtũ
cetaq; necaria nõ pᷣpat vincit᷑ ſine ferro.a ꝓpt᷑
ipᷣe capitaneꝰ nr̃ abũdãtiſſime ꝓuidit ſuo exer⸗

citui de oĩbus necarijs:⁊ multa donatiua ero⸗

*

gauit ſuis militib:hec aũt dona ſunt gfe diuie
Uũ de ſe ⁊ de vnoquoq; bono xpᷣiano inqͥt Jo
hẽnes euãgeliſta ſui euã geł.j.ca.De plenitudie
eiꝰ accepimꝰ oẽs gr̃am ꝓ gr̃a. Sine adiutoꝛio
nãq; ipᷣius certare ⁊ bonũ facere nõ poſſemus:
ſim apli dicũ.ij.ad Choꝛ.iij. Ideo Salomon
Saß.viij.inqͥt. Scio qm̃ alr nõ poſſum eſſe cõ
tinẽs niſi deꝰ det.
o Rainatis igit᷑ optime aciebo dixitvnuſ⸗
IAIſq; ex capitaneis militibo ſuis. Oꝛ qᷓ;to
qͥs magis eſt leuis tãto meliꝰ pugnat.iõ ſᷣuare
debemꝰ pᷣceptũ apłi ad Heb.xij.dicẽtis.Depo⸗
nẽtes om̃e pondꝰ ⁊ circũdãs nos pctm̃:curra⸗
mus ad ꝓpoſitũ nobis certamẽ aſpiciẽtes in au
toꝛẽ fidei ⁊ ↄ ſũmatoꝛẽ ieſuʒ:qꝛ agnꝰ vincet eos
7 qͥ cũ illo ſuntvocati electi ⁊ fideles.vt ðꝛ Apo.
xvij.Dixit g̊ ipſe capitaneꝰ generalis dñs ieſus

oibus capitaneis ſuis. Eſtote viriles ⁊ robuſti

qꝛ oꝑtet vos trãſire ꝑ tria regna.ſ.mũdi:carnis
⁊ diaboli:⁊ ſubiugare illa. In pᷣmo regno habe
bitis tria p̃ᷣlia.ſ.auariciã:luxuriã:⁊ ſuꝑbiaʒ.Oꝛ
oẽ qð eſt in mũdo aut eſt ↄcupiſcẽtia oculoꝛuʒ:
aut cõcupiſcẽtia carnis:aut ſuꝑbia vite.vt ðꝛ.j.
Joh.ij. Ceper̃tq; oẽs capitanei cũ militibo ſuis
3 mũdũ dimicãtes altiſona voce exclamare.bel
ũ bellũ:moꝛs ⁊ letale exitiũ mðo:pſternat᷑ mũ
dus cũ auaricia:luxuria ⁊ ſuꝑbia ſua. Dicebat

q; vnuſqͥſq; capitaneꝰ milicibo ſuis.Nolite dili

U 2

Bermo

gere mũdũ:nec ea q in eo ſũt ⁊c̃j.Joh.ij.Quoꝝ
exhoꝛtatioibo illi aiati:impetu facto ↄtra hoſtes
faciłr victoꝛiã repoꝛtauerunt. Quia vt dicit Ue
getiꝰli.iij.de re mili.ti.xxviij. Pars victoꝛie ẽ ini
micũ turbare añqᷓ; dimices:⁊ i cõhpuerbio ðꝛ.

Hoõ aſſultatus dimidiatiʒ ceſus ẽ. Cõculcatcis

qt iſtis tribo acieb mũdi oẽs iceperũt iubilãdo

clamare dicẽtes illð Apo.xviij.c. Cecidit:cecidit

cecidit babilõ auitas magna:⁊ fcta ẽ hitatio de
monioꝛũ. Poſt victoꝛiã igit᷑ mũdi inqͥt magnꝰ
⁊ victoꝛioſiſſimꝰcapitaneꝰillð ad Col.iij. (Ooꝛ
tificate mẽbꝛa via q ſunt ſuꝑ terraʒ.Addicq; O
boni milites et victoꝛioſi armigeri igrediamur
audacter ſcᷣm regnũ qꝛ ſuppeditabimꝰ euʒ.Et
ſic direcc acieb ⁊ explicato vexillo:aggreſſi ſunt
ſcoðʒ regnũ iteſtinũ.ſ.pcti.⁊ hoꝛtabat᷑ eos celeſtꝭ
capitaneꝰ dicẽs illð Leui.xxvj. Perſeqͥ mi iimi⸗
cos vꝛoſ.ſ.ſeptẽ pctã moꝛtalia:⁊ cadẽt coꝛãvob:
vnꝰ.ſ.coꝛde ↄtritꝰfugabit mille:⁊ duo.ſ.coꝛ ↄtri
tũ ⁊ hũiliatũ:fugabũuũt decẽ milia.Sic̃ em̃ vnuʒ

pctm̃ trahit aliud:ita deſtructio vniꝰ eſt deletio

alteriꝰ. Cõfitẽdo g̊ cũ ↄtritiõe ⁊ ꝓpoſito ãpliꝰnõ⸗

peccãdi ſʒ recceviuẽdi:ð hellauerũt regnũ pccõꝝx
moꝛtaliũ.Et ceperũt iubilando clamare.Uicto

ria:victoꝛia:qꝛ ſupauimus duo regna:⁊ ſumilłr
de tercio triũphabimus.ſ.dyaboli.

Taũt foꝛtioꝛes eẽnt ad terciũ certamẽ.?

vy qʒꝛ vt ait Caſſio.li.iiij.epłaruʒ epła.xiij.
Diſciplinã nõ pᷣt ᷣuare ieiunꝰ exercitꝰoẽſ
receperũt cibũ ↄfoꝛtatiuũ coꝛꝑis ⁊ ſanguis dñi
De q̃ refectiõe inqͥt Dauid pſal.xxij. Paraſti ĩ cõ
ſpectu meo mẽſaʒ aduerſus eos q tribulãt me.
Veꝝ qꝛ va ẽ ſnia Aug.in.xix.de clui.dei.c.xj.di.

Sʒ neq; ſcti ⁊ fideles vniꝰvi ði ſũmiq; cłtoꝛes:

ab eoꝝ.ſ.ð monũ fallaci ⁊ multifoꝛmi tẽptatiõe
ſecuri ſũt. Lucifer em̃ vidẽs hoĩes ðbere aſcẽde⸗
re ad capiẽdũ regnũ a qͥ̊ ipᷣe eieceſt illis duriſſi
ma tẽptationũ pᷣlia ꝑ ſe ⁊ alios ãgelos tenebꝛa⸗

rũ cõmouet:maxie his q̊ſ qñqʒ ſuꝑauit ꝑ pecm̃

Juxta illð pſal.lxxvij. Immiſſiões per angelos
malos:vbi glo.inqͥt.Oyabolꝰptatẽ hʒ in pctõꝛe
ſicut ĩ pecoꝛe ꝓpꝛio:iõ videns capitaneꝰ milites
ſuos hre armaturã nimis debilẽ ad reſiſtẽdũ tã
terribilib ictibo tẽptationũ ⁊ ꝙ vt inqᷣt glo.ſuꝑ
illð Tre.ij.miſᷣicoꝛdie dñi ⁊c̃.Nõ pᷣt hõ diu ſta/⸗
re ↄ iſultꝰdyaboli niſi mĩicoꝛdia dñi adiuuet᷑
eis gre ſue armaturaʒ et foꝛtitudinẽ ſubmiſtrat
di. illð qð ponit Greg.i omeł.pluriũ martyrũ.

Vos ad certamẽ accedit ⁊ ego ſuʒ qͥ pᷣlioꝛ:pᷣci⸗

pitq; vt ĩ oibo pᷣſſuris iuocẽt nomẽ eiꝰ:qꝛ vt ðꝛ
Pꝛouer. xviij.c. Turris foꝛtiſſima ẽ nomẽ dñi.
UVnñ illð gſalmi.xliij.dicũt boni milites xpᷣi. In

noie dñi ſpernemꝰoẽs iſurgẽtes in nobis. Eos

qͥʒ hoꝛtat᷑ ad foꝛtit᷑ dimicanduʒ dicẽs ad Ephe.

lij. Nolite locũ dare dyabolo. ill Jacobi. iij.
Reſiſtite dyabolo ⁊ fugiet a vobis:nec eiꝰpotẽ⸗
tiã metuite:fidelis em̃ deꝰnõ patiet᷑ vos tẽptari

ſupꝛa illo qð poteſtis:ſʒ faciet cũ tẽptatiõe ꝓuẽ

XXXVY

tũ vt poſſitis ſuſtinere.vt ðꝛ.j.ad Coꝝ.x.Qꝛ o
vt inqͥt Uege.li.iij.de re mi.milites in expeditõe
ſpes ⁊ pᷣmia faciũt melioꝛes. Jõ ſubiũxit idẽ ca
pitaneꝰ illð Apo.iij.di.Qui vicerit faciã eũ ſede

re in tbꝛono meo.ertãtes igit᷑ virilit᷑ ⁊ oẽs dia
boli tẽptatiões ſuꝑantes exclamauerũt cũ exul

tatiòe dicẽtes ill.j.ad Choʒj.xv. Deo aũt gras

qͥ dedit nobᷣ victoꝛiã ꝑ ieſum xpᷣm dñm nr̃ʒ.Re

ſonãtibo igit᷑ vndiq; tubis xpᷣs exultãs devicto
ria ſuoꝛũ militũ ↄuocat om̃s ſodetates ſuas ?⁊

videt ſi aliqͥs ex ſuis moꝛtuis ẽ ⁊ nullũ reꝑiẽs
moꝛtuũ videt ſi aliqͥs ẽ ꝑcuſſus:⁊ oẽs repertos
ꝑcuſſos ſua bñdictõe ſanat.iuxta illud pſal.cij.
Qui ſanat oẽs infirmitates tuas. 0
Ttũc iocundiſſimo vultu ulis inquit.

eBaugdete ⁊ exultate o głioſi milites ⁊ p⸗

ceres victoꝛioſi.hodie em̃ faciã oẽs vos

diuites:ſed nihil aliud ſuꝑeſt niſi vt aggredia⸗
mur arces ſuꝑne ciuitat:quã fundata videtis

imõtib altis q̃ oibꝰ bonis plena ẽ.Sʒ vndi

ſunt aſprimi mõtes: ? trãſire oꝑtet foſſas ⁊ val⸗
les ãpliſſimas:⁊ eſt valde arduũ ibi figere tẽto
ria ⁊ caſtrametari.Ad hãc autẽ ciuitatẽ ꝑueniri

nõ põt niſi duab vijs.De quibꝰ Ps inqᷣͥt pſal.

xxiiij. Uniuerſe vie domini mibicoꝛdia ⁊ vᷣitas

Vtraq; tñ valde laboꝛioſa eſt:nã pᷣma lʒ ſit pla

na eſt valde ꝓlixa. Scdðᷣa vo eſt bꝛeuis ſʒ valde

arta ⁊ difficil.de q̃ Mat.vij.ðꝛ.Arta ẽ via que
ducit ad vitã ⁊ pauci ſunt qͥ ingrediunt᷑ ꝑ eam.
Uia ̊ miſicoꝛdie qꝛ eſt magꝭ plana ꝑ eã ingre
dient᷑ pueri ⁊ pauꝑes:debiles: ceci:claudi: vul
guſq; ꝓmiſcui generis:⁊ oẽs qͥ faciũt ſibi ami⸗

cos de mãmona inidqtatis. Lu.xvj.qꝛ btĩ miſe⸗
ricoꝛdes qm̃ ipᷣi miſicoꝛdiã ↄſequent᷑. Mat.v.

Per hãc viã oĩis munitio exercitꝰ ⁊ oĩa fulcimẽ

ta ⁊ victualia necnõ ⁊ carriagia⁊ oĩa inſtrum̃ta
bellica dirigent. Per viã vᷣo vitatis q̃ eſt artiſſi
ma igrediẽtur oẽs viri bellatoꝛes robuſti ⁊ foꝛ
tes. Sz ipe dux celeſtis incipit ꝑ hãc viã anteire

qᷣ de ſeipᷣo inqͥt Joh.xiiij. Ego ſũ viavitas ⁊ vi⸗

ta.⁊ cepit facere ⁊ docere. Act᷑.j. && ũs aũt Frã
ciſcꝰ capto vexillo ĩ manibo ꝑ viã· euioꝛẽ ⁊ cel
ſioꝛẽ atq; artiſſimã incedẽs:qꝛ ſecutꝰ eſt viã ꝑfe
ctiõis intrauit quãdã ſcrupuloſam vallẽ q̃ ap⸗

pellat᷑ vallis violẽtie: ꝑ quã trãſi᷑ and ꝑadiſum
qꝛ regnũ celoꝛũ vim patitur ⁊ violẽti rapiũt il⸗
lud. Matth. xjſ.

i Urra iſtã vo vallẽ iuenit aliã qᷓ appellat

vallis ſtricca:ꝑ quã qᷓ;to ͥs minuspoꝛ
tat tãto leuiꝰ ⁊ meliꝰ tranſit ⁊ celũ intrat: qꝛ btiĩ
pauꝑes ſpũ qm̃ ipᷣoꝝ eſt regnũ celoꝝ. Mat.v.
Oꝛ aũt btũs Frãciſcꝰ erat pauꝑrimꝰiõ faciliter

dictã vallẽ traſiuit.vñ de illo canit eccłia. Paug
nudꝰ egredit᷑ celũ diues ingredit᷑. Inuenit etiã
ibivallẽ lachꝛyman q̃ trãſit᷑ and e᷑nasↄſolatões

qꝛ bti qͥ lugẽt qm̃ ipᷣi cõſolabunt᷑.Mat.v.⁊ ibi
fixit bꝛauiũ crucis:⁊ expectauit donec vniuerſꝰ

eẽt ↄgregatꝰ exercitꝰ.Quo tãdẽ adunato: qꝛ vt

pnerc
Cplonen
Zunt
ulaere
gogined
oſngol
Vtemine
pCekirt
Oies tn
uporon
locto

(necli⸗

ſglüwrba
uslachla
ipaliſa
cais conls
unn
ginepote
e nili
Cntöccan⸗
Ptori Ine
Nlrifuna
ſprmme
nnq
ckpotitia

deh

1Pol Fili⸗
lnjige noͤce
nonblliür⸗
neſaſopin
ſapiatgon
ordialitpfo⸗
charttarepic
huflecnöts:
hötkeeriqn
deſodroge
clis man
lene ſtaten
laliq eſt be
Pugnoroꝛlby
hllneritdiag
tonalis di
Nayugnäc.
fttere
1 iwrott
.
nwame
möro vrbis
llckoper

Dyplcanre

nüicto eloa
Cadiniſbi
orcnnisan
fo Nrh

crqlts geiann
latein admi

Nrq ſoͤ

W
ani
Wrdin
ciſt
gd
Weitünn
dornfig
üaniſſ
Mlisdein
unpſing:
lingis
aſene
Ntaci d

*7*

ndnridas

miSznd
Nnſoſſesen
übiſgnin
cuitutgNun
Peiad

ficordurfis
nihnfine
nbecbsfd
..Zmi

Grdintea.

anog ainn
nandaudin
fciͦt ſdin
ſ gebeini
gcn? Mrr
ꝛouſlni
nciintunn
eonwdin th
ſürwrs
ö. amit
ſaunckrüif⸗
an mlli
itas, oclin
Nlit mun

Aiqmpli
is ninnege
güinnrgnn
uinſitui
i ide
nnn ſci⸗
donanm
dnme

4 Nagyed

ðdꝛ pner.xiiij.Cũ diſpoſitõe init᷑ bellũ.iõ celeſtis
capitaneus iu bet circũcingi ciuitatẽ ⁊ obſideri.
Tẽdunkt᷑ igit᷑ papiliões ptectiõis diuine:firmãt᷑
vexilla exẽploꝛũ ſcõꝛũ: ⁊ oẽs acies eqͥtũ⁊ peditũ

ꝑ oꝛdinẽ diſtiguũtur:⁊ aduerſus ſingulas poꝛ
tas ſinguli oꝛdinant᷑ capitanei cũ militibo ſuis.
Ut em̃ inqͥt Cege.li.de re mi.ti.xxvj.nihil mag⸗
ꝓgeſt in pugna q; vt milites in acie diſpoſitos

oꝛdies ſeruẽt.Et qꝛvt inqᷣt idẽ doctoꝛ ĩ eo.li.ma
gna pars victoꝛie eſt ipᷣm locũ in q̊ qͥs dimica⸗
turꝰ eſt poſſidere. Jõ appꝛoximãt vrbi milites
ſcutati ⁊ clipeati lectiõib diuiaꝝ ſcpᷣturaꝝ.ſub⸗
ſequũtur baliſtarij.ſ.illi qͥ extẽſis ĩ cruce mani⸗
bus iacula ſuarũ petitionũ ad deũ mittunt:re

plẽcq; celũ ſagittis ſuoꝛũ deſiderioꝝ ab imo ar
dẽtis coꝛdis emiſſis:qͥ b deũ ac beatã virgineʒ

ſctõſq; ãgelos ferire conant᷑.iuxta illð pſal.cxix.
Sagitte potentis acute cũ carbonibo deſolato
rijs.Alij miſſilia ſpeculationũ celeſtiũ młtipli⸗
care nõ ceſſant ſił cũ ſpiculis planctuũ⁊ pectoꝝ

to nſionũ. Inde iſurgũt fundibularij faciẽtes

oculoꝛũ fundis rotũdos lapides lachꝛymarũ:
qbo oĩpotentẽ vincũt ⁊ eiꝰregnũ diripiũt:dicen
te Berñ. in q̊dã ſer. O lachꝛyma tuũ eſt regnuʒ
tua eſt potẽtia:tu vincis inuincibilẽ:tu ꝑcutis
magnũ deũ in pectoꝛe.ita vt ipᷣe ſaluatoꝛ dicat
ꝑ Plſal.Filij mr̃is mee ꝑcuſſerũt me.Fundibu
larij igit᷑ nõ ceſſant iacere lapides gemituũ inu
mera biliũ:qͥbꝰ nõ ſolũ deꝰ ſʒ etiã ãgeli cũ beata
vᷣgine ſuſcipiũt crebꝛa miſ̃ationũ vulnera.Vñ
ipᷣa pia vᷣgo medullitꝰ affectibo pietatꝭ ↄfoſſa ⁊

coꝛdialit᷑ ꝑfoꝛata exclamat dicẽs. Uulnerata ſũ

charitate:victaq; ſuʒ ⁊ ꝑfoſſa iaculis deuote ge
nuflectiõis ⁊ ãgelice ſalutatiõis illiꝰpctõꝛꝭ:⁊ nõ

põt fieri qͥn parcat᷑ ei:me eim̃ captiuã ducit ante

deũ ad rogãdũ ꝓ eo. Btũs aũt Petrꝰ clauibꝰ
celi q̃s manibo tenebat ꝑcuſſit libꝛariũ Micha
elem ⁊ ſtaterã ad dexterã ꝑtẽ cadere fecit: aggra
uatũq; eſt bellũ valde.Sʒ ſicut a taliba validis
pugnatoꝛibo vulnerant᷑ celeſtes ciues:ita ⁊ ipſi
vulnerãt dictos vrbis ſue oppugnatoꝛes igni
tis iaculis diuini amor.qͥb maioꝛi deſiderio
ad expugnãdã ciuitatẽ celeſtẽ accẽcdun. OQ
Ilitereaoſtituũtur bõbarde coꝛdialiũ ar

i donyn atq; clamoꝝ ex feruoꝛe ſpũs emiſſo

rũ:q̃ violẽto ĩpulſu ↄcutiunt atq; ↄfrin

gũt muros ⁊ alta menia ciuitatꝭ. Applicant᷑ q̊ʒ

muro vrbis machine cũ multitudie mãganoꝝ
id eſt opeꝝ ꝑfectoꝝ:qͥb ꝑadiſi poꝛte deijciunt᷑

Applicant᷑ poſtremo ſcale deuotiſſimaꝝ oꝛatõ

nũ:qͥ b veloci aſcẽſu milites ſcandũt ſe ꝑviſibi⸗

lia ad ĩuiſibilia rapiẽtes Haſtati q̊q; feruoꝛibꝰ

ĩpoꝛtunis audaci conatu ſubito aſcendũt mu⸗
ros pſtrepũt tubis diuinarũ laudũ.Om̃iſq; ex
ercitꝰ ꝓclamat.Sacco:ſacco:ſacco ac totã ciui⸗

tatẽ in admirationẽ ⁊ ſtupoꝛẽ adducũt. Uidẽs

aũt btũs Frãciſcꝰ altiſſimã arcẽ vbi ſunt archa
na dei:qͥ nõ licet hoi loqui.de qͥbꝛ loqui᷑ Pau

lus.ij.ad Coꝛ.xij.Et q̃ nec oculꝰvidit:nec auris
audiuit:nec in coꝛ hois aſcendit ⁊c.vt dicit᷑.j.ad
Coꝛ.ij.c.applicuit illuc cuʒ ſuo vexillo:volẽs de
pꝛedari theſauros abſcõditos dei:in illoq; gra⸗
uiſſimo cõflictu vulneratꝰfuit qͥnq; plagis:ſiẽ

X

⁊ pus vulneratꝰfuerat eiꝰcapitaneꝰ.De qͥ Luce
xxliij.ſcriptũ eſt. Opoꝛtuit xpᷣm pati:vt ita incra
ret in gliaʒ ſuã. Pꝛofunda igit᷑ altitudine ſecre⸗

toꝝ celeſtiũ penetrata patefactiſq; poꝛtis celeſti⸗
bus.i.figuris enigmatibo declaratis irruũt vn⸗
diq; foꝛtiſſimi milites xpᷣi per plateas ciuitatis
alciſſima voce clamãtes.viuat Jeſus:viuat Je⸗
ſus:viuat filiꝰdei.Poſt Franciſcũ vero igredi⸗
unt᷑ reliqͥ penetralia diuini palacij ⁊ itrãt auda/
ces ad regẽ celeſtẽ ita vt dicere poſſit illud Job
xxx.Quaſi rupto muro ⁊ aꝑta ianua irruer᷑t ſu
ꝑ me. Ingrediũt᷑ tandeʒ in eterna gaʒophilatia

celeſtiũ theſauroꝝ ⁊ diuĩe ſapie ac ſciẽtie:⁊ vnuſ/

qſq; de diuitijs illis rapit ſᷣm capacitateʒ ſacci
ſui.ſ.charitatis ⁊ hũilicatis.Ab vno rapi ſᷣmo
ſapie:aliꝰrapit ſᷣmonẽ ſcie:ab altero rapit᷑ fides
ab alio gr̃a ſanitatũ:ab alt᷑o oꝑa vtutũ:ab alio
.phetia:alter rapit diſcretionẽ ſpintuũ:ab alt᷑o
rapiũt᷑ genera linguaꝝ:ab alto iterpᷣtatio pᷣmo⸗
nũ:de qbo hr.j.ad Coꝛ.xij.Aliꝰra pit abſtractio⸗
nes:alt᷑ extaſiʒ:aliꝰraptꝰ:alter reuelatões:alius
viſiones:ab iſto rapit᷑ñ theſaurꝰſapie:ab illo che
ſaurꝰitellectꝰ:ab iſto theſaurꝰcõſilij:ab illo the⸗
ſaurꝰfoꝛtitudis:ab iſto theſaurꝰpietat:ab illo
theſaurꝰtimoꝛꝭ dñi.In taliq; m o gaʒe ille cele⸗
ſtiũ chariſmatũ varia ſoꝛte a diuerſis diripiũt᷑.
Tercdium myſteriũ qð dicitur pacificationis
ſeu triumphationis. 5
s Acchomanato itaq; celeſti theſauro a
vtutũ pᷣdonib oẽs onuſti ſpolijs ex/
ultãt:ſic victoꝛes rapta pꝛeda qñ diui
dũt ſpolia:nec pñt tãtũ eripere de illo theſauro:
qn plus ſcaturiat in erario dei. Uerũ cũ deꝰpat᷑
lamentaret᷑ de natura hũana q̃ illũ tãtoꝑe offen
derat:⁊ inſuꝑ auſa fuiſſet talẽ iſultũ facere ciui⸗
tati ſuꝑne ⁊ diriꝑe regnuʒ eiꝰ.Ecõtra vero ſctũs
Franciſcus vexillifer cõquerebat᷑ ꝙ fuerat qͥnq;
plagis vulneratꝰ:⁊ ꝙ ĩ illo ↄflicu młti ꝓ obti⸗
nẽda iũlla viccoꝛia paradiſi fuiſſent ꝑcuſſi ⁊ moꝛ
tui.Btã virgo Maria plena pietate ⁊ charitate

ſe ĩterpoſuit ad faciẽdã pacẽ iter naturã diuinã

⁊ hũanã ⁊ dixit pꝛimo deo pꝛi. Pater eterne pꝛo
pctis hũani generis penã ꝑtulit veſter ⁊ meꝰdi⸗
lectus filiꝰ:q hos oẽſad diripiẽdũ celeſte regnũ
itroduxit.Placato igit᷑ deo patre:ad ſctm̃ Frã⸗
ciſcũ reuoluta dixit.Si tu o Frãciſce ⁊ alij cõmi
litones tui paſſi eſtis in hoc ↄflictu:?ᷣfiliꝰmeus
dñs Jeſus ꝑcuſſus fuit et occiſus ꝓ te ⁊ ſocijs
tuis Et ſic facta cõpenſatiõe mutua doloꝝ:vul
nerũ:⁊ laboꝝ fuerunt cõcoꝛdes:ꝙ natura hũa

na fieret vnꝰpopulꝰcũ natura angelica ⁊ diuina

⁊ eẽnt mẽbꝛa qͥdẽ multa:vnũ aũt coꝛpꝰ:de quo
hr.j.ad Coꝛ. xij.⁊ ad Ro.xij. Et tũ 5 an ſcriptũ

õ

Bermo

eſt Apoc.xj.Facte ſũt voces magne in celo dicẽ⸗
tes.Factũ eſt regnũ huiꝰ mũdi dñi nr̃i ⁊ xpᷣi eiꝰ
⁊ regnabit in ſecula ſecłoꝝ.Et tũc facta fuit lex
iter deuũ ⁊ agnũ:fuitq; coꝛã oiĩ multudine pu⸗

blicata.ſ.vt qᷣ cũq; eẽt ſignatꝰ in frote noĩe Jeſuꝛ
pꝛis eiꝰ:ſi vinceret iſta tnia.ſ.mũdũ pctm̃ ⁊ dia⸗
bolũ:poſſet itrare ⁊ habicare in celo: ⁊ incoꝛꝑa⸗

ri cũ ſcis ãgelis in celeſti curia:⁊ frui ipᷣo deo ſic

natura ãgelica.⁊ ꝙ oẽs gr̃e diuine cõicant᷑ cuili
bet in ſuꝑna patria ſᷣm coꝛonã glie ſuoꝛum me
ritoꝛum. QQ
vV Icctoꝛioſus g̊ agnꝰ in militib ſuis ſicut
Bẽiamin mane rapiẽs pꝛedã:ad veſpe⸗

rã vᷣo diuidẽs ſpolia.vt ðꝛ Geñn.xlix.cepit exerci

tui ſuo diſtribuere bona celeſtia triũphare eos

faciẽs devictoꝛia acqͥ ſita:voluitq; ſeruare illud

decretũ Dauid.j. Re.xxx.vt equa eẽt poꝛtio eũ/⸗
tiũ ad pᷣliũ.ſ.ꝑ vitã ↄtẽplatiuã ⁊ remanentiũ ad
ſartinas ꝑ vita actiuã. Bñndixit igit᷑ ꝓlo ſuo in
pace.De q;ᷓ Eſa.xxxij.ðt dñs.Sedebit ꝓpłs meꝰ
in mulctitudine pacis in reqe opulẽta: in taber⸗
naculis fiducie.De qua etiã Dauid pſal.cxviij.

inqͥt. Pax multa diligẽtibo legẽ tuã.et Sap.iij

ait Salomõ. Donum ⁊ pax eſt electis dei.⁊ ad
Ro. xiiij.ðt Paulꝰ.Nõ eſt regnũ dei eſca vł po
tus:ſed iuſticia ⁊ pax.⁊ de ipo agno innocẽtiſſi
mo idẽ apłus ad Epheb.ij.inqͥt. Ipᷣe em̃ eſt pax

nfaqͥ fecitvtraq; vnu. de hac pace et᷑na iteꝝ pſal.

xxxv/.ꝓpha canit. Delectabunt᷑ ĩ mulcitudie pa⸗
cis.Ad iſtã aũt pacem deſiderabat trãſire poſt
hãc vitã idẽ Ps dũ ait pſal.iiij. In pace in idip
ſum doꝛmiã ⁊ requieſcã.Et ſctũs ſenex Simeõ
B idẽ affectãs ãplexato ieſu cãtabatvt hr̃ Lu.ij.
dicẽs.Nũc dimittis ſeruũ tuũ dñe ſᷣm vᷣbũ tuũ
in pace.Celũ g̊ empireũ ⁊ ciuitas illa celeſtis ap
pellat᷑ locꝰpacis.de q̊ Dauid pſal.lxxv.inqͥt.Fa
ctus ẽ i pace locꝰ eiꝰ.Qꝛ igit᷑ eſt tẽpꝰ belli ⁊ tẽpꝰ
pacis.vt ðꝛ Eccs.iij.ideo cũ militia ſitvita hoĩs
ſuꝑ terrã Job.vij.debet vnuſqᷣſq; nrjm Fᷣuare il

lud apkłi.ij.ad Thi.ij.diceñ. Laboꝛavt bonꝰ mi

les ieſu xpᷣi. Pugnate igit᷑ virilit᷑o milites xpᷣi:
vt poſt bellũ ↄſequami illã pacẽ de qua Paulꝰ
ad Philip.iiij.ait.Et pax dei q̃ exuꝑat oẽm ſen
ſum cuſtodiat coꝛda vr̃a ⁊ intelligẽtias vr̃as in
xpᷣo ieſu dño nr̃o:cui ſit honoꝛ ⁊ głia in ſecula
ſeculoꝛũ. Amhen.
Dominica infra octauam aſcẽſiõis de moꝛte
Sermo trigeſimuſſextꝰ.

Stote pꝛudé/

e tes ⁊ vigilate in oꝛõibo.j. Petri.iiij
o ꝛin epla occurrẽtis dñice.Aſpera

yuaaglde acterribilis multũq; acer⸗
ba fuit ſnĩia quã iuſtiſſimꝰ deꝰ ↄtra inobediẽtẽ

pᷣmũ parẽtẽ nr̃jm actotã eius poſteritatẽ intulit
dicẽs Beñ.iij. In ſudoꝛe vultꝰ tui veſcerꝭ pane
tuo donec reuercaris in terrã de qua ſumptus

es: qꝛ puluis es et in puluerẽ reuerteris.Quod

xX

ſciẽs btũs Job dicebat.iij. c.ſui libꝛi. Anteqᷓ; co

medã ſuſpiro:⁊ q̃ſi iundatis aq ſic ruguꝰmeus
Et.xxxiiij.c.eiuſdẽ libꝛi iterũ ait.Oeficlet oĩs ca/
ro ſimul:⁊ hõ in cinerẽ reuertet᷑. Sʒ licet bᷣ expe⸗

rientia qͥtidiana cernamꝰeſſe veriſſimũ:tñ dya⸗

bolica deceptiõe verificat᷑ in młtis illð Senece
ad martiã dicẽtis. In hoc oẽs erroꝛe verſamur

vt nõ putemꝰad moꝛtẽ niſi ſenes:iclinatoſq; iã

vergere.Eapꝛopt᷑ inqͥt Cato i ſuis documet.c.
iij. Lepoꝛa lõga tibi noli ꝓmittere vite. Quocũ⸗
ꝙ; igreder ſeqtur moꝛs coꝛꝑis vmbꝛã.⁊ Berñ.
in li.de cõtẽptu mũdi ait.Uita bꝛeuis velut vm
bꝛa leuis ſic ãnihila᷑ Atq; fugit:ſubitoq; cadit
du ſtare putat᷑.Dicit aũt Greg.ſuꝑ Eʒechie.Cõ⸗
ditoꝛ noſter diẽ moꝛtis noſtre nobis incognitũ
eſſe voluit:vt duʒ ignoꝛat᷑:ſemꝑ nobis ꝓximꝰeẽ
credat᷑.Et tãto qͥſq; in oꝑatõe feruẽtioꝛ ſit:qᷓnto
eſt incertioꝛ de vocatione Plinius vero li.ij.na
turalis hiſtoꝛie.c.liiij.inqt. Natura nihil hoib⸗

bꝛeuitate vite pᷣſtitit meliꝰ.hec ille.Dũ em̃ hoĩes

cognoſcũt ſe cito eſſe moꝛituros:maioꝛi ſtudio

inquirũt quõ alteriꝰvite felicitatẽ valeãt adipi⸗

ſci. Ad qð ꝑagendũ nos hoꝛtat᷑ aplłs in vbis ꝓ

poſuis:dicẽs ꝙ debemꝰ pꝛudẽtes eẽ:⁊ vigilare
in oꝛonib:dñʒ.ſ.depᷣcãdo:vt nobis ↄcedere di⸗
gnet᷑ felicẽ tranſitũ de hac mibiaꝝ valle.Qð ꝓfe
cto obtinebimus ſi ꝓ poſſe conabimur nos ad

moꝛtẽ q̊tidie pᷣparare.De q̃ q̃ttuoꝛ ĩ pᷣſenti ſᷣmo
ne ↄſideratiões faciemꝰ. Pꝛima dicet᷑ qͥditatis.
Scða vtilicad.Tercia generalitatꝭ.Quarta vo
⁊ vlcima appellabitur terribilitatis.
Pars pma huiꝰſᷣmõis ð moꝛ qͥditate. S
VUo ad pᷣmã ptẽ ſciẽdũ eſt: moꝛs di
qꝗq vuerſimode deſcribit᷑. Et.j.a pho in.iij.
Ethico.vbi ait. Moꝛs eſt oiuʒ cerribi
liũ finis. Scðo a Seneca in li.de re⸗

medijs foꝛtuitoꝝ qui iquit. Doꝛs eſt que oĩa

abſcidit ⁊ ðuoꝛat.Ad quã omniũ que babemꝰ
exitus ſpectat:⁊ qͥ alið ſe nõ timere iudicat:hãc
timet. Tercio deſcribit ab Auguſtino qui ſuꝑ

Johãnẽ dicit. Moꝛs eſt reliccio coꝛꝑis:depoſi⸗

fio ſarcine grauis:ſi alia ſarcina nõ poꝛtet᷑ q̃ hõ

pᷣcipitet᷑ in gebẽnam.hec ille.Et bñ addidit.Si

alia ſarcina non poꝛtet᷑:qꝛ ſi hõ cũ moꝛtali pctõ
moꝛit᷑:ſarcinã poꝛtat qua ad infernũ depꝛimit᷑
lue em̃ onerat aiaʒ ſarcina pcti moꝛtalis:qᷓ;

ceret tota machina mũdialis.vñ Dauid pſal.

xxxvij.ait. Iniquitates mee ſupꝑgreſſe ſũt caput
meuʒ:⁊ ſicut onꝰgue guate ſũt ſuꝑ me.Quarto
diffinit eaʒ Dioniſiꝰin li.de ecdleſiaſtica hierar.
di. Moꝛs nõ ẽ alicuiꝰrei ↄſumptio:ſʒ ↄiũccoꝛũ
ſeꝑatio.hec ille.Seꝑat em̃ aĩaʒ a coꝛꝑe que tãto
amoꝛe ↄiũca ſunt:ꝙ pꝑpetuo ſił manere vellẽt.
vñ Aug.in.li.de gr̃a noui teſtamenti ait. Moꝛ⸗

tis diẽ oẽs futurũ ſciunt:⁊ tamẽ eũ oẽs differre

conant᷑:etiaʒ qui poſt moꝛtẽ ſe beatos credunt

eſſe victuros. Tatã habet vim carnis ⁊ aie dulA⸗
ce ↄſoꝛtiũ.hec ille. Juſtinianus aũt imꝑatoꝛ ia

4

udeh
mndie
uunst
alinea
.
1
Gfſ
Pidam
yonilait
tnotse
ſöeda
glon
ſntds.
mmlrfna⸗
lnnihüßn
nlerisci
Omosbo
inorat n
ſſsintr⸗
ür
1Npbbrs
poumiyh
Girnut
ramen,
Mpleaat
Msnolcia
tfifcatnnee
Aiagts
Nis naluin
dolooſatie
fopadl
Neemeruene
lnt Fore:
Cto clij⸗
6i Quebor
ſſemalꝰd
alnakdee
Nmoꝛs q;
uconran
fccratus
bonis⸗
lnnlls Ec
Ptögana
Ghemſuſt⸗
Pedein
umdinen
b virs⸗
Mö⸗ Goh⸗
Paoroſch
Golsacreco

dercade
ei
ods nni
nohssut
us ligg
eNind
mänläti
bsuſte
a irgn
nodis Aird

Nſe

nabünarneh

Qart
uns.
üchen
Sapdonß,
Sckoinenti
Doscgion
niüghnhen
narudrdi
tingiin
ocepsdo
Gni ganttiiß
igdd.
inoumlipao
müdehnimt,
i nonclisi,

i Davip
giſt ſütaapnt

am umn
ufulin
gtoß nn
1conli⸗
mumde N

nana ,

ki giödinn
emt lt
ma ⸗

Foliũ

aut de here. ?2 fal. S. his oĩbo.col. j. deſcribit moꝛ

tem dicẽs.Oibus hoĩbꝰ terminꝰ eſt vite moꝛs
Oꝛatiꝰ vo lib.j.epłaꝝ:epła.xvj.dicit.Moꝛs vl
tima linea reriYꝗ. X.
Ed hic queri põt a q̊ facta ſit moꝛs.Etpᷣ

ſmo videturꝙ a deo:iuxta illud Eccj. xj.
Moꝛs ⁊ vita a dño deo eſt. ſed ) eſt ilðö

Saß.j.Deꝰ moꝛtẽ nõ fecit ſed ipij accerſier̃t illã

Rñdet mgfjr ſen.in.ij.di.xxxvij.ꝙ deus nõ fecit
moꝛtẽ.i.cauſã moꝛtis nõ fecit.ſ.pctm̃. Inq;tuz

aũt moꝛs ẽ punitio mali ac pcti ſic cauſat᷑ ex diſ
poſitiõe dei a qua ꝓcedit oĩs pena.Et ita intelli
gi᷑ ilð Amos.iij.Nõ eſt malũ in ciuitate qð ñ
fecerit dñs.⁊ Eſa.xlv.ait ipᷣe deꝰ. Ego ſuʒ creãs
malũ ⁊ faciẽs bonũ.Licet aũt moꝛs dicat᷑ ma⸗
la inqᷓ;tũ pᷣuat hoieʒ pñtis vite dulcedine:tñ in
miſerijs exiſtẽti ðꝛ bõa.vñ ſapiẽs Ecci.xlj.inqͥt.
O moꝛs bonũ eſt iudiciũ tuũ hoĩ indigenti⁊ qͥ
minoꝛat᷑ viribo ⁊ defecto etate. Uñ refert LNnco
niẽſis in tract᷑.ſuo de reflexiõib:ꝙ circa quẽdã
polũ ſũt qͥdã mõtes ſuꝑ quos ſic fit vnifoꝛmis
⁊ regularis reflectio radioꝛũ ſolis.ꝙ in młto tẽ
peramẽto hoiĩes ibi exiſtẽtes tãdiuviuũt ꝙ tan
dẽ de vita tediũ hñtes ſaltãt in fluie ſubtꝰmon
tes ⁊ demergunt᷑ ac ſic ſeipᷣos occidũt.Sed iſti
decrepite etatj moleſtias euitarevolẽtes ad eter
nas moleſtias ꝓpt᷑ homicidiũ ſuiipᷣiꝰ tranſeũt.

⁊ vᷣificat᷑ in eis illð Uirgilij in.j.Enep. Inciditĩ

ſcillã cupiẽs vitare caribdim.volẽtes em̃ fugere
minꝰ malũ incidũtin maiꝰ. Licet aũt moꝛs ſit
doloꝛoſa tñ qñ a deo mittit᷑ eſt libent᷑ tolerãda.
iuxta illð Lucani li.viij. Moꝛs vltima pena eſt
nec metuendaviris.vñ Juuenal.li.iiij.ſatira.j.
inqᷣt.Foꝛtẽ diſce animũ moꝛtis terroꝛe carẽtẽ. ⁊
Cato.c.iiij.Factibi ꝓ penis moꝛtẽ nõ eſſe timẽ⸗
dã.Que bona ſi nõ eſt:finis tñ illa maloꝝ ẽ.Et
iõ ſic̃ malꝰde h̊ mũdo exiẽs ãrxiat᷑:ſicut ille latro
qͥ educit᷑ de carcere vt ſuſpẽdat᷑. Uñ Ecci.xlj.ðꝛ
O moꝛs q; amara eſt meoꝛia tua hoiĩ iniuſto.
Ita econtrario bonꝰdebet letari cũ moꝛit᷑:ſicut
icarceratus gaudet qñ ð carcere liberat᷑. Itẽ qꝛ
moꝛs bonis eſt pᷣncipiũ vite:ſicut infra patebit
iuxta illð Ecẽs.vij.Dies moꝛtis dies natiuita⸗
tis.Et iõ gaudẽt iuſti ĩ moꝛte ſᷣm illð puer.xiiij.
Sperat iuſtꝰ in moꝛte ſua. Vera ẽ em̃ ſentẽtia

ꝓphe diceñ.pſal.cxxvj. Cũ dederit dilectis ſuis

ſomnũ.i.moꝛtẽ.Ecce hereditas dñi filij merces
fructꝰ vẽtris.ꝑ hoc tñ nulli licitũ eſt eãẽ ꝓcurare
vñ ðꝛ Sap̃.j.Nolite ʒelare moꝛtẽ.
Pars ſcðᷣa huiꝰ ſᷣmonis de vtilitate medita
tiõis ac recoꝛdatiõſis moꝛtis. U
Eptẽ int᷑ alias ↄſequit᷑ vtili
q ſepe ð moꝛte meditat᷑. Pꝛima ðꝛ ſa
piẽtie acqᷣſitio. Sicut em̃ ſũma fatui⸗
tas eſt nõ cogitare de moꝛte:iuxta il⸗

lud Deut᷑.xxxij. Gens abſq; cõſilio eſt ⁊ pꝛudẽ⸗
tia:vtinã ſaperẽt ⁊ itelligerẽt ac nouiſſima ꝓui⸗

derẽt.ica ſũma pꝛudẽtia eſt ſʒ moꝛtẽ hr̃e in mẽeo

bit ꝗᷣ ſe moꝛituꝝ cogi

tates ille

ria:ac ſe ad illã diligẽter ̃parare. vñ Hiero. ad

Helioð.ait. Platonis eſt ſnia oim ſapiẽtũ vitã
meditationẽ eẽ moꝛtis:laudant bᷣ phi ⁊ in celis

ferũt.hec ilx.¶ Doꝛs ̊ in mẽoꝛia ſꝑ ab oĩbꝰ eſt

hñda.c.in eccłiaſtico.xiij.q.ij. Nã indignꝰ eſt in

moꝛte reciꝑe ſolatiũ qͥ ſe nõ cogitat moꝛituꝝ.de
Pe.di. vij. S. hoc aũt. Jõ Berñ.in qͥdã pᷣmõe ait.
Sẽp fuit mibi ſũma philoſophia cogitare q̃li
caro mea futura ſit moꝛtua.Quid em fetidius

hbũano cadauere:qͥd hoꝛribiliꝰmoꝛtuo homie.

KQuiꝰ erat gratiſſimꝰ amplexus erit hoꝛribilis
aſpectus. Hec ille. X
ſEcũdavtilitas ðꝛ pctõꝝ euitatio.de qua
Niero.in teſta.inqͥt.riõ facile in pctã la
tat:⁊ deũ ſibi foꝛe iudicez
nõ ignoꝛat. Uere nimis ibecillis eſt ⁊ miſer cui
hoꝛũ eſt mẽoꝛia ſi cũcta diabolica tẽptamẽta ñ
facilevilipẽdit.Et Gꝛego.ðt. Impoſſibile eſt ꝙ;
vincaris qñ tẽptaris ſi moꝛtẽ an oculos habe⸗
bis.De bᷣ etiã inqᷣt Aug.in q̊da ſer. Nihil ſic re⸗
uocat a pctõ qᷓ; fre’quẽs moꝛt meditatio. Et iõ
Ecci.vij.ðꝛ. In oibꝰ oꝑiba tuis mẽoꝛare nouiſ⸗
ſima tua ⁊ in eternũ nõ peccabis.ſ.nec pctõ ſuꝑ
bie:nec luxurie:nec ⁊ alio quouis pctõ capitali.
Dupꝑbo em̃ ſi aliq̃s gras habet inde extollit᷑:⁊ ſi
aliqᷓ ſibiꝓſꝑa ſuccedũt inð eleuat᷑:⁊ ſi aliqbo ad
uerſis depmit᷑ in dedignat᷑.ſed mẽoꝛia moꝛtis

cõpeſcit ne hõ extollat᷑ iĩ gratijs.Ecẽi.x.Quid ſu

pbis terra ⁊ cinis.Sic em̃ pauo in extẽſiõe cau

de głiat᷑:ſʒ cõſiderãdo pedes ad hũilitatẽ redu⸗

cit᷑ſic hõ ſi ex ↄſideratiõe gr̃aꝝ extollit᷑:ↄſiderã⸗
do pedes.i.finẽ:ad hũilitatẽ reuocat᷑. Uñ Gꝛc.ĩ
moꝛal.ait. Deſpecti iacẽt in putredie qͥ pꝛius tu
meſcebãt ĩ vanitate hec ille. Mẽoꝛia etiã moꝛt
cõpeſcit ne hõ eleuet᷑ in pſperis.Sicut em̃ aues
cauda ſe regũtvolãdo ꝑ aerẽ:ſic mẽoꝛia moꝛtis
regit hoiem ne eleuet᷑ i pſperꝭ ꝑ ſuꝑbiã.Et ſicu
vinũ purũ cito iebꝛiat mixtũ vᷣo ſobꝛietatẽ fa⸗
cit:ſic leticia hũana cito reſoluit aĩam:mixta vo
cũ moꝛtis mẽoꝛia animũ tẽperatuʒ facit. Pꝛo⸗
uer. xiiij. Riſus doloꝛe miſcebit᷑:?⁊ extrema gau
dij lucꝰ occupat.Cõpeſcit etiã ne eleuet᷑ in ꝓſpe
ris vel frãgat᷑ in aduerſis. Sic em̃ piſces in aq̃
natãdo cũ cauda ſe dirigunt:ſic ⁊ hoĩes in aqo

tribulationũ ne ꝑ ĩpatiẽtiõ ðᷣmergant᷑ ſe ꝑ mẽo⸗ .

riã moꝛtis regunt. Scðo erxpellit pctm̃ luxurie.
Siẽ em̃ aĩal cũ cauda expellit muſcas: ſic ⁊ hõ

Cũ moꝛtis mẽoꝛia debʒz a ſe expellere cogitatões

imũdas.Et ideo ðꝛ Job.xij. Infroga iumẽta ⁊

docebũt te:⁊ volatilia celi ac piſces maris.q̃ſi di

cat ꝓpha. Sicut aues ⁊ piſces regũt ſę cauda⁊
iumẽta ac boues cauda ſe defendũt à muſ:ſic
tu mẽoꝛia moꝛtis dirige vitã tuã ⁊ defende a tẽ
ptatõibo diabolicis.Ad modũ etiã gubernato/

ris nauis ſe hr̃e debʒ hõ.nã gubernatoꝛ nauius

q vult eã bñ regere ponit ſe in fine nauis ⁊ ipᷣaʒ
nauẽ añ dirigit ac ſic ꝑicula euitat.et ſiłr dʒ hõ
ſe ponere ꝑ medſtaniõʒ ad finẽ vite ſue vt poſſit

d 4

ad bonũ exitũ nauẽ.i.vitã ſuã:dirigere.vñ Se⸗
neca ad Lucil.ait. Conſidera q;pulchꝛa ſit res
añ moꝛtẽvitã cõſumere:deiñ ſecure expeccare re
liquã ꝑtẽ tꝑis tui.hec ille. Qui ̊ ſepe de moꝛte
cogitabit a ſuꝑbia⁊ luxuria ſe cõtinebit:ſciẽs ꝙ
de qᷣlibet hoĩe verificabit᷑ in moꝛte illud.j. Ma
chab. ij. Oĩs glia eius ſtercus ⁊ mis.Uerũ eſt
em̃ illð Job.xxv. Hõ putredo eſt ⁊ filꝰ homis
vᷣ mis.vbi Greg.ait.Filius hoĩs vᷣmis ðꝛ:qꝛ ex
moꝛtaliũ coꝛpoꝛũ ꝓpagatiõe generat᷑. Uñ dice/⸗
bat Dauid pſal.xxj.Ego ſum vᷣmis ⁊ nõ homo
Et in alio pſal.dicebat deo.Mẽoꝛare q̃ ſit mea
ſubſtãtia. Inqᷣt q̊ʒ btũs Gꝛeg. Quid ſit carnis
ſubſtãtia atteſtant᷑ ſepulture. Magna ſiquidẽ
ſtulticia eſt coꝛpꝰ ſuũ ipinguare ⁊ delicijs expo
nere carnalibo:qð poſtmodũ cibo futuꝝ eſtver⸗
mibus aſſociatũ ſᷣpentibo⁊ ſubiectũ beſtijs am
bulãtibo. Iſtã em̃ triplicẽ hereditatẽ coꝛpus ha
biturũ eſt.ſ.vmes ad coꝛrodẽdũ:ſerpentes ad
aſſociãdũ:⁊ beſtias ad ↄculcãdũ.Ecci.x.Cum
moꝛiet᷑ hõ hereditabit ſerpẽtes beſtias ⁊ vᷣmes.
ZTertio mẽoꝛia moꝛtis expellit pctm̃ auaricie
Nullꝰ em̃ ſapiẽs debet diuitias nimis appete⸗
re cũ cito de coꝛꝑe ſit nudꝰ egreſſurꝰ. Job.j.ſNlu
dus egreſſus ſum de vtero mr̃is mee:nudꝰ re⸗
uertar illuc. Itẽ ſacco ⁊ cilicio tegẽdꝰ. Job.xvj.
Saccũ cõſuĩi ſuꝑ cutẽ meã. Itẽ oĩbus ſuis bo⸗
nis ſpoliãdꝰ.vñ Ps ait.ſetimueris cũ diues
factꝰ ſit hõ:⁊ cũ multiplicata fuerit gla domus
eiꝰ. Qꝛ cũ interierit nõ ſumet oĩa:neq; deſcẽdet
cũ eo głia domꝰ eiꝰ. Itẽ cito in vermẽ ⁊ putredi
nem reſoluẽdꝰ. Job.xvij. Putredini dixi:pater
meꝰ es:mr̃ mea ⁊ ſoꝛoꝛ mea vᷣmibo. Itẽ cito in
puluerẽ redigedꝰ Geñ.iij.Cinis es ⁊ in cinereʒ
reuerteris. Et ideo Berñ.inquit.Quid ſuꝑbis

puluis ⁊ vᷣmis cuiꝰ cõceptus culpa:naſci miſe
ria: viuere pena:⁊ moꝛi ãguſtia.De pᷣdictis aũt
tribus pctis a quibo reuocat mẽoꝛia moꝛtis tã

gitur Eſa.xiiij. vbi ðꝛ.Detracta eſt vſq; ad infe⸗
ros ſuꝑbia tua:cõcidet cadauer tuũ:ſub te ſter⸗
net᷑ tinea:⁊ oꝑimẽtũ tuũ erũt vmes. Suꝑbo ei
appetit locũ altũ ſed in moꝛte detrahet᷑ ad locũ

infimũ.Et ideo ðꝛ.Detracta eſt ad ĩferos ſuper

bia tua. Auarꝰ aũt moꝛat᷑ in terra ꝑ amoꝛẽ:ſs ĩ
moꝛte habitabit ſub terra ꝑ putredineʒ. ⁊ iõ ðꝛ
Coõcidet cadauer tuũ. Luxurioſus vᷣo vult hr̃e
lectũ carnalẽ ⁊ delicoſum:ſʒ in moꝛte habebit
lectũ penoſũ.⁊ iõ ſubdit᷑. Sub te ſternet᷑ tinea ⁊
opꝑimẽtũ tuũ erũt vᷣmes.Et ad pᷣdicta facit illð
qð in ꝑſona Alexãdri magni moꝛtui ðꝛ:ſcʒ.
En ego qͥ otũ mũdũ certamine viii
Oictꝰ Alexãder vincoꝛ in hoꝛa bꝛeui.
Om̃e tenẽs regnũ cũctis dñabar in oꝛbe
Munc me nò teneo nec mihi regna valẽt
Reges ſternebã me moꝛs duriſſima ſternit

Sñia mactabã macroꝛ? ipe miſer
DODmia tẽptabã mevermis tẽptat ⁊ artat

Me vᷣmes rodũtvermis in oꝛbe fui.

xxXXVI

Omia tollebã moꝛs me tollit oĩa tollẽs

Nulla tenere queo puluis ⁊ vmbꝛa teroꝛ
Vnꝰ ſuffidẽs mihi mũdus nõ fuit vnGꝓãz K D
Me bꝛeuis vrna capit cui bꝛeuis oꝛbis erat
Ethereũ culmẽ griffo mediate petiii
Müc cũ tarcareis infima tõgo reus.
Me mare pᷣſenſit invitrea teſta ꝓfundũ
Segd nüc ſum ſtigijs excruciatꝰ aquis
Curhomo qͥ moꝛeris optas ſublime leuari
Cũ plus lucraris plura tenere cupiEs
Omia pꝛetereũt tranſit quoq; floꝛidavita
Cũ magis aſcẽdis ſũmꝰ ad ima ruis
Aſpice me miſerũ coꝛpꝰ cui cũca fauebãt
Nũc bꝛeuis in ſtrico me tenet vrna loco
Cur natura viri ſcandẽs ſublimia gaudet
Cũ grauiꝰſũmo culmine celſa ruant
Si pᷣſciremꝰ q̃ cũctis moꝛte parant᷑.
Multa timeret hõ que ſibi tuta putat
Magnꝰ Alexãder dicebar in oꝛbe tiranꝰ
Quis ſim qᷓ; fragilis lectoꝛ ⁊ ipᷣe vide.

Nõ ſolũ aũt tria pᷣdicta pctã facit euitare mẽo⸗
ria moꝛtis:ſʒ etiã oĩa alia vitia:dũ recoꝛdat᷑ hõ

ꝙ pctm̃ eſt cã moꝛtis tꝑalis.ad Ro.iij.⁊ eterne

SEʒech.xviij.Et ideo inqᷣt PsS. Sciãt gẽtes qm̃

hoiĩes ſunt.ſ.moꝛtales ꝓpter qð peccare deſiſtãt
Debemꝰ g̊ reminiſci illi ſnĩe quã ponit Berñ.ĩ
q̃dã ſer.dicẽs.Certꝰes o hõ qꝛ moꝛieris ſʒ oino

es incertꝰ vbi quõ ⁊ qñ. Ubi.ſ.an ibi:an alibi:i

terra vel in mari.Quõ:an.ſ.in ſtatu pnĩe:an in

ſtatu culpe:moꝛte ſubitanea vł nat᷑̃ali aut vio⸗

lẽta.Qñ.ſ.in hyeme vel eſtate:in iuuetute vel ſe⸗
nectute:hodie vel cras.

t Ertia vtilitas ðꝛ voluptatũ dimiſſio.vñ

Beꝛeg. n q̃dã omelia inqͥt. Nihil ſicvalet
ad vitia carnis edomãda qᷓ; cogitare q̃lis futu
ra ſit moꝛtua.⁊.xiij.li.moꝛalł.iteꝝ ait. Qui cõſi⸗
derat q̃lis erit in moꝛte ſꝑ pauidꝰ eſt in oꝑatõe
nihil qð trãſeat appetit:cũctis vite pñtis deſide
rijs ↄdicit:⁊ pene moꝛtuũ ſeↄſiderat:qꝛ moꝛi⸗
turũ ſe mime ignoꝛat.Exẽplũ habemus invita
Barlaã quã ſcpſiſſe ðꝛ Johes damaſcenꝰ.vbi
habet᷑ ꝙ qͥdã rex indie potẽtiſſimꝰ hñs filiũ no
mine Joſaphat.ſtatim quo natꝰ fuit fecit eũ in
q̃dã caſtro includi⁊ ibi delicate nutriri:timens
ne xpᷣianꝰ efficeret᷑ ſi cũ aliqͥ rᷣiano loq̃ret᷑. Qui
ad etatẽ floꝛidã ꝑueniẽs mirabat᷑ q̃re pr eiꝰ ſic
eũ teneret induſũ:⁊ cuidã ſuo familiari dixit ſe
ᷣ egreferre. Qð audiens pr̃ fecit parari eq̊s cũ

multa põpa ⁊ venire ſonatoꝛes oĩs gener mu⸗
ſicoꝛũ ⁊ coꝛeas pᷣpari ac ↄuiuia:pᷣcepitq; vt oẽs
diligẽter cauerẽt ne filiꝰ eiꝰ aliqͥd fetidũ videret
Cuũu ẽᷓ iuuenis ille ſemel eqͥtaret obuiauit cuidã

ſeni rugatã habenti faciem:qͥ erat ſine dẽtib ae
valde curuꝰ ac baculo ſe ſuſtẽtabat vixq; ĩcede⸗

re valebat. qua ex re introgauit ꝓpter qͥd hõ ille
ſic defoꝛmis ⁊ debilis factꝰ eẽt.Et audiẽs pt
ſenectutẽ multoꝛũ annoꝛũ:int᷑rogauit qͥs eſſet

futurꝰ eiꝰ finis.Et rñderũt ei ſerui eiꝰ ꝙ moꝛs.

õ

Liulleit
centan
erpoſi⸗
gutlonis
Mohontt⸗
go Nun
Sugind
göoclos
Ginſi.
hilbiocti
niaumn.
Nenbinoan
Ule ucxrn
nibeclle.
lectepeud
einmorte.
ſinloenſo⸗
Nt ſiyleqn
icgvisceo⸗
loqcaf⸗
Küpmhenr.
unnplden
Ntaiti
olſnusfa
ptinedita⸗
ntdi. S
liinn
hcomelan
ſeni deili
aeröne cur/
ſdiemſeron
Dchiteteccetne
Crris:eccdi
crpetuugd⸗
ludodit
penas habea
fario puored
Nogoſup.
finutes mo⸗
fugauregen
mooiam
Waſctacas.
Umulnobld
umrpdit
Wohedicto
Rürchmmit
Anczpeli
Cucdanto⸗
rs, Alterd
Na oreel
wulteuinr⸗
lliraten
Kende bab
Aleclercdee
gaybend⸗
btaſoſal
ſeolvchgt⸗

Tüic ulle iteꝝ introgauit. Si tm̃ aliqͥ hoĩes mo

rerent᷑:an vo oẽs.Et audito ꝙ nullꝰmoꝛtẽ eua
dere poſſet cepit cõtriſtari:ac nullis blandicijs

aut ſonis poterat ad hilaritatẽ reduci.Et tãdes

deo opantea ſctõ Barlaã in fide rpᷣi eruditꝰ: re
gno dimiſſo heremũ petijt ⁊ deo ſᷣuiuit. Ea ꝓpt

Aug.in qͥdã ſer.ait. Gtũs qͥ hoꝛã moꝛtis ſue ſꝑ
añ oculos hʒ:⁊ ad moꝛiẽdũ qͥtidie ſe diſponit.
Si vidiſti aliquẽ moꝛi cogita ꝙ ⁊ tu ꝑ eãdẽviã

trãſibis.et iõ cũ mane fuerit puta te ad veſperã

nõ ꝑuẽturũ:⁊ cũ ſero ad doꝛmiẽdũ vadis ma⸗
ne tibi nõ audeas polliceri.Sẽꝑ ̊ paratꝰeſtoꝛ
talit᷑ viuevt nũqᷓ; te moꝛs iuenirevaleat impᷣpa
ratũ.hec ille.Jſið.q̊ʒ in li.de ſũ.bo.inqͥt. O qᷓ; fe
lix eſt ⁊ pꝛudẽes qͥ talis nitit᷑ eẽ ĩ vita qᷓ̃tis optat
eẽ in moꝛte. Quarta vtilitas ðꝛ tꝑaliũ diuitia
rũ vilipenſio.de qua Sene.ad Ludl.epła.xxv.
ait. Nihil eque tibiꝓderit ad tẽperãtiã oĩm reꝝ
qᷓ; frequẽs cogitatio bꝛeuis huiꝰicerciq; itinerꝭ
7 ideo qͥcqͥd facies reſpice ad moꝛtẽ.hec ille.Exẽ
plũ habemꝰ ⁊ videmꝰ qtidie in mult qͥ dũ ſani
ſunt nihil de ſuo pauꝑib tribuũt:ĩmo aliẽa ra
piũt.cũ vᷣo ſe iã moꝛi ſentiũt aliena reſtituunt:⁊

ipᷣm ſtaret ſicq; ei vmbꝛaʒ faceret ac ei diceretſi
volebat vt aliquid ꝓ ſe faceret:rñdit Diogenes.
Vellẽ ꝙ mihi nõ auferres qð mihi dare nõ po⸗
tes. Qõð imꝑatoꝛ intelligẽs ad aliã ꝑtẽ ſe diuer⸗
tit dicẽs ſe vglde mirari ꝙ ſuã nõ videbat᷑ time

re potẽtiã. Et ille. Potẽtia tuã nõ timeo: qꝛ aut
eſt pᷣterita aut pñs aut futura. Pꝛeteritã non ti
meo.qꝛ ia nõ eſt. futurã nõ ꝑtimeſco: qꝛ ĩcerta ẽ

pñtẽ nõ foꝛmido qꝛ eſt cito traſitura. Refert q̊ʒ
Quintꝰ curtiꝰ quẽdã dixiſſe Alexãdro. Si dij
habitũ coꝛꝑis tui auiditati animi tui parẽ eẽ vo

luiſſent: oꝛbis te nõ caget ⁊ vna manu oꝛiẽtẽ:al
tera vᷣo ↄtingeres occidẽtẽ. Deiñ triplici exeplo

oñdit ꝙ lʒ tũc eſſet magnꝰ tñ ĩ bꝛeui poterat fie
ri paruꝰ.ſ.exẽplo vniꝰ magne arboꝛis q̃ ſubito
eradicat᷑.⁊ exẽplo hoĩs in altũ aſcẽdẽtis qͥ ſubi⸗
to patit᷑ caſum.⁊exẽplo leonis qͥ aliqñ ꝑuoꝛum
aĩaliũ cibo efficit᷑. Legit᷑ etiã in geſtis ipᷣiꝰ Alexã
dri ꝙ qdã lapis ei miſſus fuit:q poſitꝰ in vna
ꝑte ſtatere põderauit plus qᷓ; oia alia poſita in
altera ꝑte ſtatere. Puluere autẽ modico poſito
ſuꝑ ipᷣm lapidẽ minꝰ põderabat qᷓ; qcũq; po⸗
ni poſſet in alia ꝑte.Et tũc vnꝰ pvᷣs dixit Klexã

8e Noäütean elemoſynas faciũt:ſʒ hᷣ eſt ſignũ ꝙ dũ ſani erät dro.Iſte lapis demõſtrat ꝙ tu nũc plꝰ ponde⸗
Siin moꝛtẽ meditari noluerũt. Jõ Hiero.in teſta.exj ras qᷓ; totꝰ mũdꝰ qͥ te ſuſtinere nõ põt:ſʒ paruo
ataritr damat di. Si illũ expectas diẽ tam terribilẽ ac puluere poſito ſuꝑ te moꝛtuo eris minꝰ qᷓ; qᷣc⸗
gvionretſti crudelẽ in q̊ nõ ſolũ de luxurijs:veſtib: ebꝛieta qͥd mũdi. Quinta vtilitas ðꝛ bonoꝝ faſtidi⸗
zmoricniewüH tibo:co meſatiõibo:⁊ de toto tꝑe amiſſo q̊ vixiſti: tio.Oe qua inqͥt Hiero.ad Paulinũ. Facile cõ
ſanibinhi ſed etiã de qlibet re cogitata oꝑtebit te dño red¶tcnit oĩa qͥ ſe ſ cogitat moꝛituꝝ. Et Aug.in.ij.
kamn onient dere rõnẽ.cur nõ emẽdaris:cur moꝛaris de die li.de doctrina xpᷣiana ait. Timoꝛ ð futura moꝛ
Enoialiavrn, in diẽ miſer ↄuerti ad dñm:cur iã te maloꝛũ nõ te mẽtẽ necario cõcutit:⁊ q̃ſi cdlauꝰ carnis om̃s
Niunirute penitet:ecce moꝛs ꝓperatvt te ↄterat die noctu motꝰ ſuꝑbie ligno crucis affigit.Exẽplũ habe⸗

currẽs:ecce diuitie tue tibi deficient:ecce vymes mus de rege qͥ nũq; ridebat.qð poſui ſupᷣ in pᷣ⸗

eni diniſen coꝛpꝰtuũ qð tãta nutris diligẽtia expectãt:vt il ma pte pᷣncipali huiꝰ oꝑis ſmone.ix.ꝑte vltia.
it ſibliot lud rodot:quouſq; iteꝝ ↄiũctũ aie et᷑nas parit Igeo ðt Perſius ſ. atira.v. Uiue memoꝛ leti.fn
crrqe penas habeat infinitas.hec ille. Quibo conſide gict hoꝛa ⁊c.Et Uirgilius.x.Eney.ait. Stcat ſua
r at Min ratis fuare debemus illud quod idẽ doctoꝛ in cuiq; dies bꝛeueꝛ⁊ irrepabiletẽpꝰ Oibus ẽvite.
ccku anie ꝓlogo ſuꝑ Joſue inqͥt dicẽs.ſlos ad patriã fe AQulidã aũt vᷣſificatoꝛ exclamat dicẽs.
irhiisdii ſtinates moꝛtiferos ſirenaꝝ cantꝰ ſurda debe/ Cur mud⸗ militat ſubvana głlia
orc non mus aure ptraſire.hec ille. Conſiderare ̊ debe Aur ꝓſpenitas eſt trãſitoꝛia
rbanwenni mus ꝙ oĩa mũdana ſunt cito trãſitoꝛia. ¶Iñn d CTam cito labitur eius potẽtia
niahi Alexãdro magno legit᷑ ꝙ cũ ĩ iuuẽtute ſus moꝛ Quã vaſa figuli que ſunt fragilia.
hirclino tuꝰ eſſet ac eiꝰ oſſa in vaſe aureo fuiſſent recõdi Dic vbi Salomõ olim tã nobilis
Gitimain ta:multi phᷣi de diuerſis mũdi ꝑtib cõuenerũt Uel vbi Samſon dux inuincibilis
umimne Quoꝝ vnꝰ dixit. Heri iſte faciebat theſauꝑ de Uel pulcher Abſalon valde mirabilis
a ou auro:hodie vᷣo auꝝ fecit theſauꝝ de ipᷣo.Alius Et dulcis Jonathas multũ amabilis .
o ct dixit. Heri nõ ſufficiebat ei totus mũdꝰ: hodie Quo ceſar abijt celſus imꝑpio J
qnq; pedũ ſepultura ẽ ↄtẽtꝰ. Aliꝰ ait. Heri iſft·Uel diues ſplẽdidꝰ totus in pꝛãdio
lin Ga ſequebant᷑ oẽs viuẽtes:hodie iſte ſeqᷣ oẽss mo⸗ Dic vbi Tulliꝰ darus eloquuo
hum n riẽtes. Alter dixit. Heri iſte poterat oẽs q̊s vole ¶ Uel Areſtoteles plenꝰ ingenio.
80sge bat a moꝛte liberare:ſʒ hodie moꝛ iacula non ¶Torclari ꝓceres:tot rerũ ſ pacia H
ajanen potuit euitare Aliꝰdixit. Heri iſte pᷣmebat terrã Tot oꝛa pꝛeſulũ:tot mũdi foꝛtia·
seun hodie ãt a terra pᷣmit᷑ ipᷣe.Alter aũt dixit. Heri Tot magni pᷣncipes:tãta potẽtia:
rannn iſte mitos habebac ſubditos:hodie vᷣo oẽs ſüt In ictu oculi dauduntur oia. 2
rlaN 4 ei eq̃les. Refert q̊ʒ Hiero.q Diogenes phᷣs ex Erxrta vtilitas eſt gr̃e dei ↄſeruatõ. Sicut
ubung P tra vrbẽ in qdã vaſe habitabat:⁊ ſꝑ in eſtate ſfi⸗/ ſ em̃ cinis ↄſeruat ignẽ:ſic mẽoꝛia moꝛtis
ℳ in dũ vaſis ſoli opponebat:in hyemevo ad ipᷣʒ ſſo ꝛ incineratio is ↄſeruat gr̃aʒ ſpũalẽ:⁊ fer
kn lẽ voluebat.ũ aũt ſemel Alexãder magnꝰ ante uoꝛẽ ad bene oꝑan dũ.vñ Amb.in q̃do ſer.ait.

Uaalde ſe ſolicitat ĩ bono oꝑe q ſꝑ cogitat de ex⸗
tremo fine.Talẽ cinerẽ ſe recogno ſcebat Abꝛa⸗
ham dicẽs deo. Loqr ad dñm mmeũ cũ ſim pul⸗
unis ⁊ cinis.Geñ.xviij. Septima vtilitas ðꝛ
futuroꝝ dilectio.De q̃ Hiero.ad Cypꝛianũ ait.
Memẽto moꝛ tue vt nõ ꝑeas.Qui em̃ ſe qͥti⸗
die recoꝛdat᷑ moꝛituꝝ ↄtẽnit pñtia ⁊ ad futura
feſtinat.Et iõ idẽ Hiero.ad Euſtoc.inqͥt.Egre⸗
dere pauliſꝑ de coꝛꝑe:⁊ pñtꝭ laboꝛis añ ocłos
pinge mercedẽ:quã nec ocułꝰ vidit:nec aurꝭ au
diuit:neci coꝛ hoĩs aſcẽdit. Cõtẽplare q̃lis erit
illa dies cũ maria mr̃ dñi choꝛeis occurret co⸗
mitata vᷣgineis ⁊c.vide g ſer.viij.pꝑte.iij. Qui eĩi
meditat᷑ ſepe de moꝛte ſe ad illam pᷣꝑat ꝑ opera
vᷣtutũ vt poſſit cũ illis ad pñtiã eterni regis ſe⸗
curꝰaccedere.Ad qð adducit᷑ exeplũ cuiuſdam
dñi tres amicos habẽt.de qͥbo duos dilexerat
tertiũ vᷣo nũqᷓ; amauerat.Cũ aũt a rege ſuo eẽt
vocatus timẽes ne aliqͥd mali ſibi accideret:iuit
ꝗad pᷣmũ amicũ rogãs eũ vt ipᷣm comitaret᷑ quo
ſecurioꝛ eſſet. Qui rñdit. Sufficit ꝙ dũ mecuz
ſteciſti fui amicꝰ tuus actibi ſᷣuiui:nũc autẽ no
lo tecũ venire. Scð m aũt amicũ quẽ minꝰpᷣmo
dilexerat cũ de eodẽ rogaſſet:ille rñdit. Ego no
lo venire ad regẽ:tñ veniã vſq; ad ianuã ⁊ ibi te
dimittã. Qua erx re acceſſit ad tertiũ quẽ nõ dile
xerat dicẽs. Amice ego nũqᷓ; te dilexi:tñ rogo ꝙ;
digneris mecũ venire ad regẽ:qꝛ miſit ꝓ me.Il
le vo rñdit.Doleo ꝙ nõ plus me dilexer ⁊ plu
ris pꝛecij feceris:tñ vadas q̊ͥcunq; volueris qꝛ
ſeq̃r te. Nota ꝙ pᷣmꝰ amicꝰ eſt ſubſtãtia ⁊ abũ⸗
dãtia diuitiaꝝ huiꝰ mũdi:quã hõ pᷣponit parẽ
tibo ⁊ amicis:q̃ in moꝛte illũ deſerit nec ſequit᷑
Secũdꝰ vᷣo eſt vxoꝛ:filij:ↄſanguinei ⁊ amici qͥ
ſequũtur eũ vſq; ad ſepulturã.Tertiꝰ aũt ami⸗

cus eſt vtus:de qua paꝝ curauit:q̃ moꝛiẽtẽ ſe⸗/

quit᷑ vſq; ad cõſpectũ eterni regis rogãs eũ pꝛo
illo vt ſibi det eternã felicitatẽ. Sed pauci ſunt
qͥ hec meditentvel cogitẽt de moꝛte.Uñ in q̊ͥdã
ſer.ðt ſccũs Bernardinꝰ:ꝙ hoiĩes ſunt ſiles ca
ſtratis. Nã qlibet die veneris vł ſabbati vadit
macellariꝰ ad ſtabulũ ⁊ arripiẽs aliq̊s ex cis ꝑ
pedes violẽter extrahit:vt ad macellũ ꝑducat et
occidat.Alij vᷣo illos qͥ extrabunt᷑ comitãt᷑ vſq;
ad oſtiũ vociferãtes ⁊ balãtes: clauſo aũt oſtio
ad cõedẽdũ reuertunt᷑.et ſic fact oĩ hebdoma⸗
da macellariꝰ ſꝑ aliq̊s extrahẽs donec oẽs inte
rimat ac mactet. Sic em̃ faciũt boĩes ad quoꝛũ
aliq̊s moꝛs venit:alij vo amici eos ſequũt᷑vſq;
ad poꝛtã tumuli loquẽtes de eo⁊ꝛ de moꝛte illiꝰ
deiñ eo ſepulto ad ꝓpꝛia reuertũt᷑:⁊ ſic vnꝰ poſt
aliũ ad moꝛtẽ trahit᷑. Jõ qͥlibet moꝛtuꝰ ſuꝑſtiti
hoĩ ðt illð Ecc̃i.xxxviij. Memẽto iudicij mei ſic
em̃ erit⁊ tuũ.mihi heri:tibi hodxdi.
Pars ttia huiꝰ ſᷣmõis ð moꝛt gñalitate. A
Itcit Berñ.in quodã ᷣmõe. Quid in
d rebus hũanis certiꝰ moꝛte:⁊ qͥd ĩcer

tius hoꝛa moꝛtis iuenit᷑. Nõ miſeret

XxXVI

inopie:nõ reueret᷑ diuitias:nõ ſapiẽtie nõ moꝛi

bus:ñ etati deniq; ꝑcit: niſi ꝙ ſenibymoꝛs ẽtia

nuis: iuuenibo vᷣo in inſidijs.hec ille. Ipᷣa ꝑcu/
tit papã:cardiales:epᷣos:reges:imꝑatoꝛes: du
ces:comites ⁊ marchiões ⁊c̃. Unde Berñ.ait.
O moꝛs crudelis ⁊ ſeua:tu inuadis minoꝛes:
aripis mediocres:cõculcas ſublimes:nec eſt ĩ
filijs hoim qui tue poſſit reſiſtere ferocitati:qm̃
nec filio dei ꝑcere voluiſti. Hecille.Cuilibet em
hoi dici põt illud Geñ.ij. Moꝛte moꝛierj.Oẽs
nãq; filij ſumꝰ eiꝰ ꝓpter cuiꝰpctm moꝛs itrauit
in mũdũ.vt ðꝛ ad Ro.v.Et ſic pᷣma cã nr̃e moꝛ

tis eſt pctm̃ ꝓpter qð ſtatutũ eſt omibo hoĩbo ex

Adam ꝓgenitis ſemel moꝛi.vt inqͥt Paulꝰ ad
Heb.ix.et Ecci.xj.ðꝛ. Judiciũ moꝛtis a dño oĩ
carni.⁊ Saluſtiꝰin iugur.ait.Oia oꝛta occidũt
Dicere ̊ poſſumꝰ ꝙ lex moꝛtis totũ humanuʒ

genꝰ occupauit in lõgitudie:qꝛvſq; ad finẽ mði
durabit.ſed tũc in inferno ſolũ remanebit.Eſa.

xxv. Pꝛecipitabit dñs moꝛtẽ i ſempiternũ. Itẽ
in latitudine:qꝛ ꝑ totũ mũduʒ a paruo vſq; ad
maximũ ſe extẽdit. Ad Roma.v. In oẽs hoĩes

moꝛs ꝑtranſijt. Itẽ in altitudine:qꝛ vſq; ad al⸗
tiſſimũ dei filiũ ſe erexit.vñ vbi g dicit᷑. Chꝛiſtꝰ

ꝓ impijs moꝛtuꝰ eſt. Itẽ in ꝓfunditate:qꝛvſq;

ad illũ qͥ eſt in mr̃is vtero ſe immergit.Oſee.ix.

Interficiã amãtiſſima vteri tui. Si autẽ dicat᷑
Poſtq; oꝑtet oẽs hoĩes moꝛi nõne meliꝰ eẽt ꝙ
deꝰ faceret eos decedere in infãtia tãqᷓ; in melio
ri ſtatu.rñdet᷑ ꝙ nõ:pter tria. Pꝛio qꝛ ſic ꝑiret
multiplicatio hoĩm ſi oẽs moꝛerẽturañ tempꝰ
pubertatis:⁊ cõſequẽter anteqᷓ; eſſent apti ad ꝓ
creandũ:⁊ ꝑ cõſequẽs etiã nõ fieret reſtauratio
ruine ãgelice. Scðo qꝛ libertas homis fruſtra

eſſet ſi nũqᷓ; ad vſum bone vel male oꝑatõis de
duceret᷑. Lertio qꝛ hoĩes cũ libero arbitrio be⸗

ne operãdo vſq; ad ſeniũ pñt ꝓmereri magnaʒ

gliam. Quo qᷣdẽ bono puaret᷑ hũana nafuta

oẽs in infãtia tollerẽtur.

Ecũda moꝛtis cauſa ẽ ↄſumptio hũidi
ſ radicalis in quo vita cõſiſtit. Qð qͥtidie
Qlſumit᷑ paulatim a calido naturali? nu
trimẽtali.qð ex cibis comeſtis generat᷑.⁊iðo nõ

põt ꝑfecte manere.⁊ ſic oꝑtet tãdẽ cõſumptionẽ
fieri. Uñ Phus.j.de Gene.ponit exẽplũ de vi⸗

no qð ex vegete haurit᷑ ⁊ deſuꝑ aqua infundit᷑:
qꝛ tãdẽ ſola aqua haurit᷑. Sic em̃ hõ accipit ci⸗
bum pos ⁊ in ſeceſſũ vadit.Sed qͥtidie humi⸗
dũ radicale minuit᷑:qꝛ ꝑ cibũ non põt totalit᷑ re
ſtaurari:⁊ ſictãdẽ totũ ↄſumit᷑.Et iõ Sene.ad
Lucil.epła.xxv.ait.Quotidie moꝛimur: q̊tidie
demit᷑ aliqᷓ pars vite.Et tũc q̊ʒ cũ creſcimꝰ vita

decreſcit. Auicẽna vᷣo ponit exemplũ de lampa

de ſiue lucerna in qua eſt oleñũ⁊ ignis.nã qᷓ;diu

oleũ durattãdiu ⁊ lumẽ cõſeruat᷑: ſed conſum⸗
pto ab igne oleo lumẽ deficit.ſic conſumpto bu

mido radicali ꝑ actionẽ naturalis caloꝛe defi L

ciet vita coꝛꝑalis.

f
1 or
l⸗
NiCoera
Piten D
Glihumt
gͤtwven le
lonſuot
nipuniAd
leneercku
ultuncuer
Nuakincs
vhösul
eiuelnibil

Alit otpe⸗

nnni u
Dosnphl⸗a
copporig
fittuatma
Eincorgein
oniciholt
pocudin
guinnt
me
Nuner
Mibeinob
mnpormii
lſllttalosift
nent oewe
lohöanigen
nac ömon⸗
nididdt o⸗
ait ipꝛlshoit
Miewad E
Ulnr⸗
alu/
Hxñ
mmiele Line
Morönap
lentuastä.
lugnet
Clurafine.
marke
tpeoba
Gusfuͤtine
ubit in
Serh poſſe
PN. Gl
lalfoflod
inblalurg
Ultei diig
tonmot
nespir
Kochet
ſio ridic
Unlſubcg

Mäßitnon
ncr a
morntdin
Oennti
8tü nn
mizasfnn
Bkananehet
lſnpemi )

zagmnoſn
Fosn
e n
sdict en

fandrgſg
mmags
Sinid
ſnögendda

noricIn

Prioceſeft
güuraßten
chentapc,
fruneſtaunn
sbomisfun
male oggid
dero ndanit
gmoniun
kbüarani
8

N— hüct
zikr. O⸗
conmunltnr
mmtt0n
angh, den
anuſnfmndl⸗
boadhta⸗

Aaedebun

nhörglin
bbiul
porinn hr
icin
mhünpe

nanüchdir
aonn,
ronunnt
—R

.

Foliũ

FErtia cauſa generalis moꝛtis oĩm eſt cõ
⁊? trarioꝛũ cõpoſitio.O m̃e em̃ cõpoſitũ ex

ↄtrarijs eſt coꝛruptibile. Nã ait ph̊s.v.

phiſi.Cotraria adiuicẽ ſunt coꝛruptibilia.⁊.iiij
phiſi.iceꝝ ðᷣt.Oia q fiunt ⁊ generant᷑ in tꝑe etiã
coꝛrũpunt᷑ in tꝑe.Cũ ̊ coꝛ ꝑa nfr̃a ſint cõpoſita
ex q̃ttuoꝛ elemẽtis ſeu ex qᷓlitcatibo qᷓ̃ttuoꝛ elemẽę
toꝛũ q ſunt inuicẽ jria nece eſt vt alterent᷑ ⁊ coꝛ

rũpant᷑.Qꝛ vt ait Ph̊s.v.phiſi. Om̃e coꝛrupti
bile nece eſt aliqñ coꝛrũpi. Et ſic coꝛrũpendo re
ſoluit᷑ in ea ex qͥb eſt cõpoſitũ.nã oẽ cõpoſitum
diuidit᷑ in ea ex qͥbo cõponit᷑ xij. Metba.Ois eĩ
res ꝑ q̃̊s cauſas naſcit᷑ ꝑ eaſdẽ reſoluit᷑.c.ois.ð
re.iu.⁊.l.nihil.ff.eo.ti. Et iõ cũ hõ ſit cõpoſitus
ex aĩia ⁊ coꝛꝑe.ij.de aĩa.nece eſt vnũ ab altero ſe⸗
parari.Qꝛ vt hr̃ in li.de pomo ⁊ moꝛte Areſto.
Moꝛs nihil alið eſt qᷓ; receſſus aĩe a coꝛꝑe. Et
cũ coꝛpꝰ oꝛiginẽ traxerit a cerra oꝑtet illð in ter⸗
rã reuerti:maxiĩe dictis q̃ttuoꝛ elemẽtis q̊ꝝ vtꝰ
eſt in coꝛꝑe inuicẽ ↄtrariãtibo.Et iõ inqͥt Scotꝰ
i.iij.di.xv. Mat᷑ia pᷣma ſꝑ machinat᷑ ad deſtru
ctionẽ cõpoſiti.Et pᷣdiccapfirmat Maximianꝰ
poeta di.Oꝛtus cũcta ſuos repetũt:matrẽq; re
quirũt.Et redit ad nihilũ qð fuit añ nihu. D
Uarta cã moꝛtis nfr̃eẽ loci incõgruẽtia.
q Locꝰ em̃ ꝓpꝛiꝰ vt ðt Phᷣus.iiij.phiſico.
Ottinet ⁊ ↄſeruat locatũ.Et iõ res extra p

pꝛiũ locũ nõ bñ cõſᷣuant᷑ ſʒ coꝛrũpũt᷑. Itẽ hoĩes

extra patriã ꝓpꝛiã cito ifirmant᷑. Unñ boni medi

ci ſolẽt tales ĩfirmos ad ꝓpꝛiũ aerẽ mitterevt ibi

ſanent᷑ ⁊ ↄſeruent᷑.Cũ igi᷑ mũdꝰ iſte nõ ſit ꝓpꝛiꝰ
locꝰ hũani generis.iuxta illud Sene.in li.de ſe
nec.Cõmoꝛãdi nat᷑a diuerſoꝛiũ nobis nõ habi
tãdi ð dit. Jõ nece ẽ ꝙ h̊ aiteret⁊ coꝛrũpat᷑. Locꝰ
aũt ꝓpꝛiꝰ hois ẽ ꝑadiſꝰ in q̊ͥ nõ põt coꝛrũpi. Uñ
Hiero.ad Euſto.ait. Regio tua ꝑadiſus eſt. E
VUinta cã moꝛtis nr̃e eſt motꝰꝑficiẽs cir

q culũ. Uita ei hũana nõ ẽ niſi qͥdã circu⸗
lꝰ. vñ Sene.ad Lu.oñdẽs oꝑtere hoieʒ

moꝛi ait.Circulꝰ nõ eſt ꝑfectꝰ niſi in oĩ loco ſui
ↄtingat pᷣncipiũ cũ fine.Ex q̊ concludit ꝙ hõ de
terra factꝰtãdẽ reuertit᷑ ĩ terrã.Eapꝛopt᷑ phᷣus i
li.de gene. ðt. ꝙ oĩs res ſuo ꝑiodo mẽſurat᷑.i.cir
cũitu vel fine. Periodꝰ aũt ſiue carculꝰvite hũa⸗

ne eſt naſci vł generari:⁊ moꝛi ſeu coꝛrũpi. Hic

aũt periodꝰ alicui ẽ magnꝰ ⁊ alicui ẽ paruꝰ.ma

gnus fuit in lege nature quãdo hoĩies multũ vi

uebãt. Uñ vt hr̃ Geñ.v. Adam vixit ãnis. o.
Sech vo filiꝰ eiꝰ annis.i⁊.Enos aũt filiꝰ eiꝰ

90 y. Sʒ Caynã filiꝰ eiꝰ vixit ãnis.qoo.Mala

leel. vo filiꝰ eiꝰ. 2. Sʒ Enoch filiꝰ eius.ʒ 66.

ambulauitq; cũ deo ⁊ ampliꝰ nõ cõparuit:qꝛ

tulit eũ dñs.ſ.in ꝑadiſuʒ terreſtrẽ ipᷣm collocã⸗
do:vt exponit Nicolaꝰ de ly. Geñ.v.vbi genera

tiões pᷣdicte ponunt᷑. Mathuſaleʒ vero filius
Ehoch.vixit.q o.ãnis: ⁊ ſiłiter moꝛtuꝰeſt cum

alijs.vt ibidẽ habet᷑vbi poſtq; nũerati ſũt eoꝝ

anni.ſubdit᷑ de ſingulo coꝛũ.Et moꝛtuꝰeſt exe

pto.ſ.Enoch qͥ moꝛiet᷑ 7 ip̃e tꝑe ãtixpᷣ lxt ſupꝛa

dictũ eſt ᷣmonę xj.pꝑte.iiz.
Aare aũt iſti tãdiu vixerint rõnes aſſist
q lco. de lyra vbi S. Pꝛima eſt pt boni
tatẽ cõplexiõis pᷣmoꝛũ parentũ:qͥ fuerũt
imediate foꝛmati a deo:⁊ iõ optime cõplexiõis.
⁊ ſic ad lõgioꝛẽ vitã erãt diſpoſiti. Et üla boni⸗

tas magis venit ad ꝓpinq̊s q; ad remotos. Se

cũda cauſa fuit tẽperãtia.qꝛ hoies illiꝰ tꝑis val
de tẽperate viuebat.vñ Boe.in.ij.de conſol.ait.
Felix nimiũ pꝛioꝛ etas ↄtẽta fidelibo aruis ⁊ꝛc.
Lertia fuit bonitas nutrimẽti:qꝛ añ diluuiuʒ
terrenaſcẽtia fuerũt melioꝛa. Aqua em̃ diluuij

fuit ꝓ maioꝛi ꝑte ex aqua occeani q̃ eſt ſalſa. aqᷓ

aũt ſalſe inducũt ſterilitatẽ terre? faciũt terrena
ſcentia eſſe peioꝛa.ſᷣm Uirgiliũ in.ij. Geoꝛgico.
Ex quibo vita hois bꝛeuiat᷑. Quarta cauſa fuit
ſcia.qꝛ Adã fuit foꝛmatꝰ in ꝑfectiõe ſciẽtie:⁊ iõ
cognouit ea q̃ faciũt ad ↄſeruationẽ vite ⁊ vtu⸗
tes fructuũ:lapidũ:herbarũ ⁊c.quã ſciẽtiã tra⸗

didit poſteris:⁊ durauit in eis vſq; ad diluuiũ.

Quinta fuit diuina diſpoſitio q̃ ita oꝛdiauit vt
ꝑ longã hoim vitã cito multiplicaret᷑ genꝰ hu⸗
manũ. Poſt diluuiũ vo hic circulꝰ eſt valde di
minucꝰ:qꝛ pauci inueniunt᷑ qͥviuãt centũ ãnis
Uñ ait Dauid pſal.lxxxviij.Dies annoꝝ nr̃oꝛũ
in ipᷣis ſeptuaginta anhi.Si aũt in potẽtatibꝰ
octuaginta ãni:⁊ amplius eoꝛũ laboꝛ ⁊ doloꝛ.
Et ideo lõgiſſimũ vite hoĩs tẽpus dicit᷑ centuʒ
annoꝛũ.l.vt int᷑ diuinũ.C.de ſacroſan.ec.⁊.l.an
vſuſfructꝰ.ff.de vſufru. Jõ dicit᷑ Ecci.xviij. Nu
merꝰ dierũ hoĩm vt multũ centũ anni.q̃ſi gutte
aque maris deputati ſunt in dieun. B
AUm igiẽ᷑ iſti qͥ tamdiu viuebãt moꝛtui
c ſint:cur nos qͥ tã parũ viuimꝰad moꝛtẽ
noõ pparamꝰ nos:cur nos moꝛituros ñ
credimꝰ.Debemꝰ ̊ vt Hiero.inqͥt ad Helioð.
⁊ nos pᷣmeditari qͥd aliqñ futuri ſumꝰ:⁊ qð ve
limꝰ nolimꝰ abeſſe nõ põt.ſ.exterminiũ moꝛtis
a quo nullꝰ exemptꝰ eſt.Nã vt in vita ſctĩ Joſa
phat legit:dixit ei ſctůòs Barlaam: ꝙ vita nr̃a ẽ
qᷓſi quedã arboꝛ cuiꝰ radices duo muresvnus
albꝰ ⁊ alter niger.i.dies ⁊ nox ſemꝑ coꝛrodũt.⁊
ideo in bꝛeui finit᷑. Et qꝛ eſt tã bꝛeuis vita hũa⸗
na:ideo cõſuetudo erat antiqͥs vt ðt Johãnes
elemoſynariꝰ:ꝙ in die eadẽ qua imꝑatoꝛ coꝛo⸗
nabat᷑ fragmẽta marmoꝝ diuerſoꝝ ſibi ab ar⸗
tificibꝛ poꝛtabant᷑ qͥ dicebãt.De q̊ͥ marmoꝛe iu
bet imꝑatoꝛ ſibi fieri ſepulchꝛũ.⁊ eadẽ die qua
iponebat᷑ ſibi coꝛõa etiã pᷣpabatur ei ſepultura
Nemo ẽ ei qͥ poſſit moꝛtẽ euadere. In cuiꝰ loco
dicitur. Ego nomine moꝛs vocoꝛ
Ferio quẽ ſoꝛs tãgit
Nõ eſt homo adeo foꝛtis
Qui me poſſet fuger.
Hoc aũt ptʒ diſcurrẽdo oẽs ſtatꝰhoĩm.Uñ.ij.
Reg.riiij.ðꝛ.Oẽs moꝛimur ⁊ ſicut aqua dila⸗
bimur ſuꝑ terrã.? Ps ait.Quis eſt hõ qͥ viue

t⁊ nõ videbit moꝛtẽ.q̃ſi di.nullꝰ. ꝛimo em̃ mo
riunt᷑ potetes ditiõe:qꝛvt ðꝛ Eci.x.ois potẽta⸗

tus vita bꝛeuis.⁊ infra.hodie rex eſt ⁊ cras mo
rit᷑. Uñ legit᷑ in hyſtoꝛijs romanoꝝ:ꝙ Octauia
no totiꝰmũdi imꝑatoꝛi facca fuit ſtatua hbñs in
fronte ſcptũů. Ceſar.qð nomẽ deriuat᷑ a cedo ce⸗
dis.ſed ſtatim fulgur ꝑcutiẽs ſtatuã deleuit C
ab illo noie:⁊ dimiſit ſcriptũ eſar:qð deriuatur
ab edo edis.ad denotãdũ ꝙ cito erat a vᷣmibꝰ
deuoꝛãdꝰpoſt moꝛtẽ q̃ in bꝛeui eratvẽtura.Nõ
g & parcit moꝛs dñis vel pncipibo: nõ regibo aut
iꝑatoꝛibo:nõ epᷣis aut ſũmis põtificib:vł alijs
ꝑſonis q̃cũ q; dignitate vel potẽtia refulgeant.
Nece eſt em̃ in vnoq̊ q; vᷣ ificari ilð Senece ad
Lucil.diceñ.Eo ibis q̊ oẽs eũt:qͥd tibi noui eſt.
ad hãc legẽ natꝰ es:hᷣ̊ pꝛi tuo accidit:hoc mr̃i:h
malioꝛib:p̊ oibus añ te.O igit᷑ magnate noli ð
tua potẽtia extolli q̃ te a moꝛte defendere nõva⸗
let:ſʒ recogita ſepe illð qð Berñ.in q̊ͥdã ſer.ait.
Cur caro letat᷑ q vermib eſca parat᷑. Uile cada
uer eris igit᷑ ſuꝑ h̊ mediteris. Uile cadauer erꝭ
videas qͥd nüc oꝑeris. Uera eſt ̊ ſnia quã qͥda
vᷣſificatoꝛ ponit dicẽs. .— S
Eſt cõmune moꝛi moꝛs nulli parcit honoꝛi .
Eſt nece moꝛi iuueni ſimul atq; minoꝛi.
Moꝛs dñm ſeruo:moꝛs ſceptra lenonibo eq̃t.
Paupꝑis ⁊ regis cõmunis lex moꝛiẽdi.
Vñ legit᷑ de Diogene pbo ꝙ q̃dã vice ſtãs in ca
nali pleno oſſibb moꝛtuoꝛũ vᷣtebat oſſa hinciñ
⁊ introgatꝰ ab Alexãdro magno qͥd faceret:rñ⸗
dit.Nõ poſſum iuenire qð volo.putabã em̃ iue
nire differentiã int᷑ oſſa ⁊ cadauera diuitũ ⁊ no
biliũ necnõ ⁊ paupeꝝ:ſed nõ reꝑio:qꝛ ſunt oẽs

vntꝰ foꝛme⁊ moꝛs eos oẽs eq̃uit. Scðo mo

riunt᷑ ſapiẽtes.Eccẽs.ij.Moꝛit᷑ doctꝰ ſiłr ⁊ ido⸗
ctus:⁊ vnꝰ ſtulti⁊ ſapiẽtis erit occaſus ⁊ ĩteritꝰ
Hõ em̃ ad euicãdã moꝛtẽ ꝓ derit ſapiẽtibo alle⸗
gare codices legũ aut canonũ:non rõnes natu
rales aut philoſophica vel ſophiſtica argumen
ta. Jõ Dauid pſal.lviij.inqͥt. Nõ videbit iteritũ
cũ viderit ſapiẽtes moꝛiẽtes. Simul inſipiẽs ⁊
ſtultꝰ pibũt. Tãto aũt qͥs mag cruciat᷑ de moꝛ

te qᷓ;to magis ſtudetvita ꝓlõgare.iuxta illö S/
ne.ad Lucil.epła.iij.dicen. Nlłi põt ſecura vita

ↄtingere qͥ de ꝓducẽda illa nimis cogitat.⁊ idẽ
in li.de clemẽtia ait. Crudeliꝰ eſt qᷓ; moꝛi ſemꝑ
moꝛtẽ timere. “ D
t Ertio moꝛiunt᷑ foꝛtes ⁊ robuſti. Job.xxj
Moꝛit᷑ robuſtꝰ ⁊ ſanꝰ.Nõ em̃ gigãtes
vt Athlas ⁊ Hercules: Anctheus ⁊ Rarolꝰma
gnus:⁊ alij pꝛoceres potuerũt ſe a moꝛte tueri.
Jõ de ipᷣg ꝓphetauit Job vbi dicẽs. Simul
puluere doꝛmiẽt ⁊ vᷣmes opient eos.Et ð viro
foꝛti ibidẽ ait. Ipᷣe ad ſepulturã ducet᷑: ⁊ in con
gerie moꝛtuoꝛũ vigilabit. J
Uarto moꝛiũt᷑ diuites. Job.xxj. Moꝛit᷑
A diues? felix.Nõ em̃ pñt locupletes ſuis
numis ſe a moꝛte redimere:vel aliq̊s de

xXXVI

narios ſecũ poꝛtare. Jõ Dauid pſal. xlix. t. Ne

timueris cũ diues factfuerit hõ ⁊ cũ młciplica

ta fuerit głia domꝰ eꝰ:qm̃ cũ intierit nõ ſumet
oia:neq; deſcẽdet cũ eo głia eiꝰ.Et iteꝝ ait. Re⸗
linquẽt alienis diuitias ſuas:⁊ ſepuichꝛa eoꝛũ
dom⸗? illoꝝ i eternũ. O malũ teſtamẽtũ diuitũ

qj relinquũt aiam diabolo:coꝛpꝰ vᷣmibo:⁊ diui
tias mo. Et iõ in ꝑſona diuit dicebat Job. c.

xvj.ſui.li.Ego ille quõdaã opulẽetꝰ repẽte cõtritꝰ

ſum. Tenuit ceruicẽ meã ⁊ ↄfregit me.ſ.moꝛs ⁊

diabolꝰ. Ea ꝓpt Amb.i examerõ inqͥt.Nudi oẽs
naſcimur nudi moꝛimur. Nulla ẽ diſcretio int
cadauera moꝛtua niſi foꝛte ꝙ grauiꝰ fetẽt diui
tũ coꝛꝑa diſtẽta luxuria.Salomon qͥʒ Ecẽs.v.
ait. Sic egreſſus eſt nudꝰ de vtero mris ſue ſic
reuertet᷑ ⁊ nihil afferet ſecũ de laboꝛe ſuo.aꝑiet
oculos ſuos ⁊ nihil iueniet.Et Ecci.xj.ðꝛ. Reli
quet oĩa alijs.Nullũ &̊ diuitie poterũt a moꝛte
eriꝑe.iuxta illð Oꝛatij ĩ epłis. Nõ domꝰ aut fũ
dus:nõ eris aceruꝰ ⁊ auri Egroto dñi deduxit
coꝛꝑe febꝛes. K
q Uinto moꝛit᷑ coꝛꝑali moꝛte hõ bonꝰ et
ſccũs. Moꝛs ei neminẽ reueret᷑:lʒ moꝛs

ſcõp ſit illis ſalutifera: iuxta illð Apo. riiij. Bti
moꝛtui qͥ ĩ dño moꝛiunt᷑.qꝛ reqͥeſcẽt a laboꝛibꝰ

ſuis ⁊c̃.⁊ Eſa.xiiij.Dabit tibi dñs in illa die re⸗
quiẽ a laboꝛe tuo:quẽ patiebaris:⁊ a cõcuſſiõe
tua:⁊ a ſuitute tua qua añ fᷣuiuiſti. Reqͥeſcũt
em a laboꝛe quẽ patiebant᷑ in h mo.ij.ad Coꝛ.

rj. In laboꝛib płimis ⁊c.A ↄcuſſiõe quã patie

vos vt cribaret ſicut triticũ:⁊ a ſᷣuitute quã pa⸗
tiebant᷑ a coꝛꝑe ſuo. Ro.viij. Ipa creatura libe⸗

rabit᷑ a puitute coꝛruptiõis ⁊c.Et iõ ſcti viri de⸗

ſiderãt exire de h mũdo. Qð ondit Cypanꝰ ad
Foꝛtunatũ triplici exeplo. Pꝛimo: ſicut nauta
deſiderat exire de naufragio.Mõ em̃ ↄturban
tur fluctibo cõcupiſcẽtiarũ ⁊ vẽtis diabolicarũ
tẽptatio nũ. Mat.viij.Ecce motꝰ magnꝰ factꝰ?

in mari:q̊ͥ ad vẽtos tẽptationũ ita vt nauicula
opꝑiret᷑ fluctibo q̊ ad ftucꝰ cõcupiſcẽtiarũ. Sed
poſtea deꝰ in alia vita ſedat vẽtos:⁊ fluctꝰom̃s
ei tranqᷣllat. Uñ ibidẽ ſubdit᷑: ꝙ ſurgens ieſus
impꝑpauit vẽtis ⁊ mari:⁊ facta eſt trãqllitas ma⸗
gna. Scðm erẽplũ eſt de ꝑegrino qͥ deſiderat ex
ire de exilio.Scti nãq; mõ ſunt peregrini.ij.ad

Choꝝ.v.Quãdiu ſumꝰ i ̊ coꝛꝑe ꝑegrinamur

a dño. Et iõ deſiderãt exire ð iſta ꝑegrinatõe:tũ
qꝛ hñt vi nimis lõgam.Uñ ꝓpba ait pſal.cxix.

Heu mihi qꝛ incolatꝰ meꝰ ꝓlongatꝰ eſt. Uñ ðr
glo.ꝙ lʒ ſit vita bꝛeuis tñ celeſtia amãtibvidet
nimis lõga:tũ qꝛ hñt domũ tenebꝛoſã.Et ideo
ſubdit. Habitaui cũ habitãtibo cedar:qͥ intpꝛe

tat᷑teneb:a. Job.xxxvij. Nos qppe iuoluimur
tenebꝛꝭ:tũ qꝛ hñt viã nimis aſperã. Modica ei
via ſi eſt nimis aſꝑa videt᷑ eẽ nimis lõga.Et iõ

ſubdit. Multũ ĩcola fuit aia mea.tũ qꝛ habent
hoſpitiũ inſtabile. Unde ſᷣm vna trãſlationem

Niar Hie
ſicbe
Vgun
fio ſcki
Meb
Curmn
ſolatchl
us. Hi
1dſobol
otju⸗
fi dfn
Conteluum
cihli ckſ
ſinolodeea
nwoemace
öennift
biacli
ſhtantĩ⸗
ſooterzich
Neinpicr⸗
Potpon
macmade
AWinſpyo
Auunicrix
Cnnenned
Naloouei
lauredeaa
Nolocidltat
Aariubllons
nagfapac
ſtengänoin
aſnicon ſoch
inſcnecrute
Kri ſubdtt
latiſclian
Hhoneranoe
Ktideplaln
Chercclcat
Hecnärercg
fllrego⸗
nlsrac
ao Zdpe
Ni acob
Honcia
ſenrenine
Gporhſan⸗
Rectiottbun
Gomorscc
Ameanteamn
imemzae
Pigneeng
lueromoes
hshoſterd
gpclarmo
aleſaine
lareait

n ,
näntni
narnſang
Een N
uni
rmäidii
Vnhede
Radar c
Prhirtins
Eenlcod:
nqtſuciois
Linſnoin
Pupfmdllt
Cborten a

Norinan
ſöderpani
Wodiidegut

wondie
Eumi

acſcähe

uut Nſa

5nd

ſöeliN

Sathäpen
fuirutegvi
ins wiani
i
inrmid
luni
instiu

Priſun
00 Mdnl
enginii
ANegrnan

gignmien
baarhlgl
oa
Hanimnii
Netmübln
urtthe
—
i M

dicit. Hitaui ĩ tabernacło cedar. UVbi dicit glo⸗

ſa:ꝙ tabernaculũ dicit᷑ a taberna:ſicẽ etiaʒ dicit

Huguitio:eo ꝙnõ ſit domꝰſtabil:ſʒ ad tpᷣs du
rãs ſic fit ĩi nũdinis.Scti aũt viri dicũt cũ apło

ad Hebꝛe. xiij. Nõ hẽmꝰ hic ꝑmanẽtẽ ciuitatẽ ſʒ
futurs inqͥrimꝰ.Tũ qꝛ hñt ſocietatẽ ꝑuerſã.Qð

notat᷑ cũ ſubdit᷑.Cũ his qͥ oderũt pacẽ erã pacifi

cus. Hñt em̃ tres malos ſocios.ſ.mũdũ:carnz

⁊ dyabolũ. Müdꝰeos ↄturbat ꝑ oppꝛeſſionem
Job.xvj. In mũdo pᷣſſurã hẽbitis.Caro ꝑ ĩpu⸗
gnatiõeʒ ad Gał.v.Caro ↄcupiſcit aduerſꝰſpi⸗
ritũ.Et dyabolꝰimittẽdo diſſẽſiõem Mat. xiij.

Uenit inimicꝰ⁊ ſuꝑſeminauit ʒizania.Terciuʒ

exẽplũ eſt.ſic deſiderat hitatoꝛ exire de hoſpitio
ruinoſo de quo pſalmiſta ait. Tanqᷓ; parieti icli
nato ⁊ macerie ðpulſe:⁊ apłus ad Hebꝛe.viij.
Oð antiq̃t⁊ ſeneſcit ꝓpe iteritũ ẽ:ex qͥbo vᷣbis hr
ꝙ hitaculũ coꝛꝑis nr̃i ẽ hitaculũ idlinatũ:depul
ſuʒ ⁊ antiq̃tũ.Quia eſt ð terra creatũ. Jõ eſt ver
ſus terrꝗ iclinatũ tãqᷓ; cito ĩ terrã caſuꝝ.Et qꝛ vt
diximꝰẽ ex q̃ttuoꝛ elemẽtꝭ ↄtrarijs compoſitũ ⁊
nullo tꝑamẽto btitudinis colligatũ. Jõ eſt tãqᷓ;
maceria depulſa. Quia vo ẽ antiq̃tũ ex eo ꝙ ab
Adã vſq; ad nos ꝓpagatũ eſt:iõ ẽ moꝛti vicinũ
Quartũ exẽplũ addere poſſumꝰſic̃ ĩcarceratꝰð
carcere exire deſiderat.Et iõ pſal.ait deo. Educ
de cuſtodia aĩiaʒ meã ⁊c̃. Pꝛimo em̃ ſcti deſide⸗
rãt exire de carcere coꝛꝑis ꝑ moꝛtẽ vt aſſeq̃nt᷑ mẽ
tis iocũditatẽ eternã q erat in ↄtinua laudatiõe
dei ⁊ iubilatiõe Eſa.lj. Gaudiũ ⁊ leticia iueniet
in ea gr̃aꝝ actio ⁊vox laudis.⁊ iõ ſubdit.Ad cõ
fitendũ noĩ tuo.Scðo vt aſſeq̃nt᷑ ꝓpinquoꝛũ ⁊

amico ꝝ ſocietatẽ Geñ.xxv. Moꝛtuꝰẽ Abꝛahaʒ

in ſenectute bona ⁊ appoſitus eſt ad ꝓpłm ſuuʒ.
Et iõ ſubdit. Me expectat iuſti vt aſſeq̃nt᷑ here⸗

ditatẽ felicitatis eterne quã eis deꝰretribuet ꝓ re

muneratiõe.Uñ ſubdit:donec retribuas mihi.
Et idẽ pſalmiſta etiã inqͥt deo.Zu es qͥ reſtitu⸗
es hereditatẽ meã mihi.ſ.poſt hanc vita. Pꝛopt᷑
pᷣdicta ãt exclamabat Paulꝰad Roma.vij.di.
In felix ego. Quis me liberabit de coꝛpe moꝛt
huiꝰ.⁊ ad Phili.j.dicebat.Cupio diſſolui ⁊ eſſe
cũ xpᷣo.Ad pᷣdicta etiã adduci põt illud qð legit᷑
de ſccõ Jacobo iterciſo:qui deſiderabat moꝛi ꝓ
xpᷣo. Un cũ ei ꝑſaꝝ rex diceret vt ſacrificaret ido

lis ne gᷓui moꝛte ꝑiret:ipᷣe rñdit. Hec nõ ẽ moꝛs

ſiʒ potiꝰſomnꝰeſt dicendꝰ:cũ poſt modicũ reſur
rectio tribuat᷑.Cui cũ diceret tirãanus.Quomo/
do moꝛs eſt ſomnus:cum etiã magni pncipes
timeant eam. Ille rñdit.os xpᷣiani moꝛtẽ non
timemꝰ:qꝛ de moꝛte ad vitã tranſire ſperamus.
Cõgrue ergo moꝛs ſomno comparat᷑. Unde de
laʒaro moꝛtuo dixit dñs Johᷣ̊.xj. Laʒarus ami
cus noſter doꝛmit. Apłs quoq;.j.ad Theb̃.iiij.
appellat moꝛtuos doꝛmiẽtes. Quod etiaʒx facit
eccleſia in.c.habent.et in.c.qui diuina.xiij.q.ij.
Quare aũt moꝛtui dicant᷑ doꝛmiẽtes dixi ſupꝛa
F.j.ꝑte.j.E. Et pᷣdicta ↄfirmant᷑ ꝑ ea que habent

CRXIX

Pð.cxxvj.l.Cũ dederit dilectis ſuis ſomnũ:ec⸗
ceę hereditas pni fuj merces frucꝰ vẽtris. Inqᷣt
ʒ Dauid ps. cxv. Pꝛecioſa i ↄſpectu dñi moꝛs

ſctõꝝ eiꝰ.Et Franci.petrar.in ſuis triũphis ait.
Moꝛs eſt tinis ois ꝑſone obſcurus
Aiabo no bulibo:alijs nocet. H H
Quli fixerũt in lutũ oẽm eoꝝ cur.
E atho canit.Felices obeũt quoꝝ ſine cimi⸗
ne vita eſt. Et Matcheꝰ poeta in hiſtoꝛia tobie.

Juſtus obit nec obit:ſʒ abit ab hoſpite migrãſ.

Nãq; petit patriã delitiaſq; patrl.Et Sap.iiij.
dr. Juſtus ſi moꝛte pᷣoccupatꝰ fuerit in refrige⸗
rio erit.Et ibidẽ de bono i iuuẽtute moꝛiẽte ſub
dit᷑. Placẽs deo factꝰ eſt dilectus:⁊ viuẽs inter
pctõꝛes trõſlatus eſt.raptus eſt ne malicia mu/
taret intellectũ eiꝰ:aut ne fictio deciꝑet aiam uli
us.cõſũmatꝰin bꝛeui cõpleuittꝑa multa:placi/
ta em̃ erat deo aia illiꝰ. Pꝛopt᷑ h̊ ꝓperauu illuz
educere de medio iniqͥtatũ. Hec ibi. Kug.vo in
li.de doct᷑.xpᷣi.inqͥt. Uocant᷑ añ tꝑs boni nẽ diu
tius vexent᷑ a noxijs.Et Seneca in li.trage.ait.
Moꝛs ſola poꝛtꝰ erünis dabit. Et Iſt. idoꝛus.j.
li. ſolilo.c.j.dicit. Moꝛs calamitati ferminũ pꝛe
bet. Oẽm em̃ calamitatẽ adimit. Etiõ airBoe.
in.j.de ↄſo. Moꝛs hoim felix.ſ.ſctõꝝ.Et HBerñn.
in qͥdã pſᷣmõe dicit.Moꝛs ẽ finis milſerie:victo⸗
ria pugne:ianua vite:adeptio coꝛone:beatitudi
nis plenꝰingreſſus:initiũ refrigerij:pꝑadiſi ſca⸗/
la q̃ aſcẽdit᷑ in locũ tabernaculi:admirabit vſq;
ad monteʒ del. Sʒ q̃cũq; ex cauſa trſeãt ex hac
vita:certũ eſt ꝙoẽs moꝛiunt᷑. Si em̃ pꝛiarche ⁊
ꝓphete ac apli ⁊ doctoꝛes:ceteriq; ſancti innũe⸗
rabiles:ĩmo ⁊ ipᷣe dñs nr ieſus xps dei filiꝰ cuʒ

mfe ſua moꝛtui ſũt. Quareo pctõꝛ ſtulte: o de⸗

mẽs:o fatue nõ cogitas te eſſe moꝛituꝝ. Scias
ꝓ certo ꝙ nõ multo tꝑe viues. Uera ẽ em̃ ſenté⸗
tia quã Mattheꝰ poeta ſui libꝛi ca.iiij.ponit di.
Eſt hac valle grauis curſus:via lubꝛica: iugis
anxietas:tꝑs mobile:vita bꝛeuis.Et Sene.ad
Zucillũ ſcribit.Yluũt dies:⁊ irreparabilis vita
decurrit. MU
Ervjrto moꝛiũt᷑ foꝛmoſi ⁊ pulchꝛi.Non em̃
ſ moꝛs ꝑcit decoꝛi nec foꝛmoſitati viroꝛũ
aut mulieꝝ.ſʒ ſicut ſol arefacit roſam ĩ cã
po:ſic infirmitas arefacit pulchꝛitudinẽ.UVnde
Dauid PS.cxxviij.ait.Fiat ſicut fenũ tectoꝛu;. a
qð puſq; euellat᷑ exaruit.Et ſicut pluuia poſtea
illud marceſcere facit:ſic moꝛs coꝛꝑa iã infirmi
tate arefaca facit marceſcere:ita ꝙ de tãta viro⸗
rũ ac mulieꝝ pulchꝛitudine nihil remanet niſi

illud qð ait Hugo in li.de arra ſponſe di. Ad il

los feſtino qͥ moꝛte coꝛꝑis hinc exeũt.⁊ cũ eoꝛũ
coꝛꝑa reſpicio:nõ inuenio ĩ eis niſi cinerẽ ⁊ ver⸗
mes:fetoꝛẽ ⁊ hoꝛroꝛẽ.qð ego ſũ:illi fuerũt.⁊ qð
ipᷣi ſunt:ego ero. Hec ille.Et verificabit᷑ ille ver
ſus quẽ recitat glo.in.c.fucare.de ↄſe.diſt.v. Si
vitiũ frõtis alienꝰ fucus ĩauret. Głia frõt obit
cũ coloꝛ hoſpes abit.O igit᷑ dña ſotoſe:oigu.

Bermo

dica mulier:o laſciua femia: ſcias ꝙ illa facies
tua tã ſplẽdida:tã decoꝛa:tãq; oꝛnata:ac polita
tãq; amabilis ac grata luxurioſis efficiet᷑ fra fe
tida. Illi oculi falconis tã vagi cito debẽc a ver
mib coꝛrodi.Illud caput tato ſtuaio pectina /

tũ:⁊ gẽmis ac margaritis ⁊ fucis oꝛnatu cito ſi
ne crinib:ocłis:auribo:naribo:dẽtibo ac labijs
defoꝛme remanebit. Lingua illa cãtilenis dedi
ta palato adherebit:⁊ ſimul cũ oꝛe ullo venuſto
marceſcet. Bꝛachia illa amplexibo pᷣꝑata:ſic foꝛ
moſa ⁊ pulchꝛa ſil cũ delicatis manibo iteribũt
Tybie ille foꝛmoſe velut colũne marmoꝛee ere⸗
cte deficiẽt. Pectꝰ tata diligẽtia ⁊ arte oꝛnatum
ac inflatũ:⁊ vẽter ta bñ ac delicate cibatꝰ a vᷣmi
bus deuoꝛabit᷑.O miſq; illa tua pulchꝛitudo i
puluerẽ ac putredinẽ rediget᷑. Ut em̃ ait Oꝛati⸗
us in odis.li.ij.c.lvj. Puluis ⁊”vmbꝛa ſumus.
Eptimo moꝛiunt᷑ nobiles. Ut ei N⸗
ſ ſcptũ ẽ Eſa.iiij.Oĩs caro fenus ⁊ oĩs głia
c’łꝰ q̃ſi flos feni.Exiccatũ ẽ fenuʒ ⁊ cecidit
flos eiꝰ.Et iteꝝ ibidẽ. Uere fenũ eſt ꝓłs.Et Ja
cobi.j.ðꝛ.Exoꝛtꝰẽ ſol cũ ardoꝛe:⁊ arefecit fennʒ:
2 cecidit flos eiꝰ:⁊ decoꝛ vultꝰ eius deperijt. Et
P: ur. Maant ſicut herba traſcat ⁊ floꝛeat:ve⸗
pere decidat:induret ⁊ areſcat. Nemo em adeo
eſt floꝛidus qͥ ꝑ ſenectutẽ:infirmitatẽ ac moꝛteʒ
nõ defloꝛeat ⁊ areſcat.Oẽs ̊ qᷓntũcũq; nobiles

quõcũq; nobilitat veluti fenũ in moꝛte marce/

ſcẽt. Schtũ eſt em Ecci.iiij. Oia q deterra ſunt
in terra ↄuertent᷑.Que cũ ita ſint: magna eſt de
mẽtia nr̃a ꝙ ſtamus ocioſi ⁊ voluptatib vaca

mus tãq; ſi imoꝛtales eſſemꝰ:necad moꝛtẽ pꝛe

paramur. 5 Hiero. ad Helio.inqͥt.Xerſes ille
rex potẽtiſſimꝰqͥ ſubuertit mõtes:⁊maria ↄſtra
uit:cũ de ſublimi loco infinitã hoim multitudi
nẽé ⁊ mirabilẽ vidiſſet exercitũ:fleuiſſe ðꝛ:poſt
cẽtũ annos nullꝰeoꝝ q̊s tũc cernehat ſuꝑfutu⸗
rus eſſet.O ſi poſſemꝰ in talẽ ↄſcẽdere ſpeculaʒ

de q̃ vniuerſam terrã ſub no ſtrj pedibo cernere⸗
mus:iã tibi oſtẽderẽ totiꝰ mũdi ruinas:gentes
gẽtibo:⁊ regnis regna colliſa:alios toꝛq̃ri:alioſ

necari:alios abſoꝛbi fluctibo:alios ad ſᷣuituteʒ
trahi:hic nuptias :ibi lamẽta:illos naſci:iſtos
moꝛi:alios affluere diuitijs:alioſ mẽdicare.Et
nõ tm̃ Yerſis exercituʒ:ſʒ totiꝰ mũdi homies qͥ
nũc viuũt in bꝛeui ſpacio defũcturos.vincit᷑ ſer
mo rei magnitudine:⁊ minꝰeſt oẽ qdᷣ dicimns.

Redeamꝰ ad nos:⁊ q̃ſi e celo deſcẽdẽtes pau
liſper nr̃a videamꝰ.ſentis ne obſecro te qñ ifãs:

qñ iuuenis:qñ robuſte etatis:qñ ſenex facꝰſis
quotidie moꝛimur:q̃tidie vmutamur:⁊ tn eter

—

auũt moꝛti:ſc; de eiꝰ cꝑe loco ⁊ mõ:dixi in ᷣma

ꝑte pᷣncipali huiꝰoꝑis.ſᷣmõe.vij.ꝑ.vj.Oe accele
ratiõe aũt moꝛt ⁊ finitiõe huiꝰmiſerabilis vite

2

dixi aliqd ibidẽ:ſʒ diffuſe ſupᷣ ſmõe.xxvij.pte.ij.
Et iõ hic ꝑtrãſeo.Solũ aũt ad mẽtẽ tibi popu⸗

le mi reducere volo illud Eccixl. Memoꝛ eſto

nos eẽ nog credimꝰ. Hec le. De incercitudie

qm̃ moꝛs nõ tardabit. Que vᷣba młtũ ſũt poõde

rãda ⁊ qtidie ad mẽtẽ reuocãda.O igit᷑ amato⸗
res huiꝰ mũdi:ſcitote qm moꝛs nõ tardabit:ſʒ

eſt in ianuis.O pctõꝛes agite penitẽti.qꝛ moꝛi-
nõ tardabit:vt nõ iueniat vos doꝛmiẽtes.o iu-

uenes:o adoleſcentuli:o ſenes pᷣꝑpate vos.quia

moꝛs nõ tardabit:q̃ oia ſolatiavr̃a terminabit.
Sicut ei poma imatura in arboꝛib abſcindũ

2 vi euellut᷑ matura vo ⁊ decocta ꝑ ſe decidunt

ſic vis ⁊ infirmitas adoleſcẽtibo vitã aufert.ſeni
bus vᷣo maturitas tꝑis ac ſenectꝰ. Uñ Tulliꝰ i
li.de ſenec.ait. Moꝛs ↄtingit adoleſcenbo natu

ra aduerſante:⁊ iõ ẽ grauis.ſenibo vᷣo venit taq;ᷓ
ſpõte:nulla vi adhibita:iõ ẽ leuioꝛ.In eodeʒ qͥʒ
li.idẽ Zullius inqᷣt. Fruſtra ſperat adoleſcẽs ſe

diu victux.Quid aũt ſtultiꝰ qᷓ; incerta ꝓ certi-
habere.qm etiã illa etas multo plures caſus q;

ſenectꝰ hʒ.Faciliꝰ em̃ adoleſcẽtes i moꝛbos inci

dũt ⁊ grauiꝰ egrotãt:triſtiuſq; curant᷑. Hecille.
Et Seneca ad Lucil.ait. Juuenes moꝛtẽ habẽt
a tergo:ſenes aũt añ. Sʒ vt idẽ phᷣs in alia epi⸗
ſtola ad eũdẽ ſcribit. Moleſtũ ẽ iniqͥſ moꝛtẽ añ

oculos habere:q tñ taʒ ſeni qᷓ; iuueni debet eſſe
an oclłos. Vt em idẽ inqᷣt in alia epła.oꝛpoꝛa
nr̃a rapiũt᷑ fluminũ moꝛe.ſ qͥcqͥd vides:cũ tẽ

poꝛe currit:⁊ nihil ex his qᷓ videmꝰ manet. Hec
ille. Et Aug.xiij.de ciui.dei dicit. Nemo ẽ qͥ non
ſit moꝛti ꝓpinqoꝛ poſt annũ qᷓ; añ annũ fuit:et
cras qᷓ; hodie:⁊ hodie qᷓ; heri:⁊ paulo pꝰq; nüc
⁊ nũc q; paulo añn.Qm̃ qᷣcqͥd tꝑis viuit᷑:de ſpa/
cio viuẽdi dimittit᷑:⁊ qͥtidie fit minꝰ:itavt oino
nihil aliud ſit tꝑs vite huius qᷓ; qͥda curſus ack
moꝛtẽ.Et Oꝛatiꝰepłaꝝ li.ij.epła.iij.ait.Singiꝝ
la de nob anni pᷣdant᷑ euntes.Et Quintilianꝰ li

bꝛo declamationũ.declamatiõe.iij.inqͥt. Om̃is

nos hoꝛa ꝑ tacitos:flanteſq; curſus applicat fa
to:⁊ ĩ hac ꝑpetuitat turpiſſima cogitatiõe ꝑſtri
cci:pꝑ exigua feſtinãtis eui momẽta pᷣmoꝛimur.
Pars q̃rta huiꝰſᷣmõis ð moꝛt tribilitate.

q vilj.tractaui de multis anxietatibo qᷓs

ho6õ maxime pctõꝛ tꝑe moꝛtis patit᷑:⁊ eti
am de moꝛt doloꝛibo. iõ hic bꝛeuiꝰ me expedia:

⁊ ſolũ qͥnq; moꝛt ferocitates ac fribilitates de/⸗

darabo. Pꝛima ðꝛ ablatiõis. Aufert em homi
ſtatũ merẽdi ⁊ penitẽdi:ica ꝙ ſi vel in vno pctõ
moꝛtali infectũ aliquẽ occiderit:nũqᷓ; ampliu⸗-
ſpem de ſalute ſua hĩe poterit.Nã illũ ad eternã
deſpationẽ ⁊ ĩfinitã cruciationẽ:ꝑpetuãq; moꝛ⸗
tẽ ↄducit. Jõ Dauid PS.xxxiij.ait. Moꝛs pcòè
rũ peſſima.Et Sap.iij. ðꝛ. Cacua ẽ ſpes illoꝛin
7 laboꝛeſ ſine fructu:⁊ inutilia oꝑa eoꝝ.Et hoc
patuit ĩ Uirgilio mãtuano poeta.qͥ circa finevi
te ſue qᷓ̃ttuoꝛ vᷣſus feciſſe ðꝛ:ĩ qͥb ondit ſe cõpi⸗
lando tres libꝛos.ſ.Eneidos ĩ qͥ tradit artẽ mi⸗
litie ?⁊ pugne: ? Bucolicoꝝ ĩ qͥ tradit artẽ paſto

ralis cure. ⁊ Geoꝛgicoꝝ in q̊ tradit artẽagnicul⸗

ture multũ laboꝛaſſe.Sʒ tñ nec de capꝛis tã be

liolull
ſegaun,.
inn
ni
i,
nporlal⸗
ſchttes gle
liclaus
ſthöde?
niofogst
Nopts
Güinnoo
hogcignan
eenmſenbt
ſbücmüͤe
Enſ
fad pore
nuick o
nrtlihe
nwin:
fnoremun
ſlos qꝛot
SAreratr
llad eter
fe mien
ad. On
ctoräſc
lerattiſtpo
ſſerar.O
ns icpec
tüpofuſt
lkeporut
heppuan
ſtüßmone
ubꝛiob
nninm.

kfucu?

Maia coꝛ
Antntem
nolfmofa
nnalte
sengt
Kesdin
6odispen

Urdes u

cepera

decaero ſ6

lottnue
Mupof,
dã
ſe
.. Lede
Pccrn

Werg

Nüſee
linen
unſzoi,
faimmmnd,
Mduinſn

vdi

zimordese
Wmnt hai.
sandhi
tnnig⸗
Cnc norini
an ndſe
cl. Cpen
chenisdii

m'n e

.ſmmitwe
s riniedein
iptoir
zdü urſus
Uiait Gin
zCumint
iiingtns
nisapius
ogtrint
vünjmin.
mund
nonspia
G/nenhtt;
inafhon
ainwo has
S
li nem
henip/
wie in
ucßr
wiit i
jmänin⸗
drntß

düong,
meit

Foliũ

ne paſtis poꝛtauit lac:nec ð agrj tã bñ ſad poꝛ⸗
tauit ſegetes:nec de hoſtibo ſuꝑatis ⁊ victꝭ poꝛ⸗
tauit ſpolia.Uñ ait. Paſtoꝛ:aratoꝛ:eques:pa⸗

ui:colui:ſuꝑaui. Capꝛas:rura:bho ſteſ:q̃ q; labo
re graui.De capꝛis paſtis:de rure ſato:deq; ho

ſte ſubacto. Nec lac nec ſegeteſ nec ſpolia vlla tu

li. In qͥb vᷣbis methaphoꝛice loquendo ondit
Uirgiliꝰꝙ nullꝰ in moꝛte de ſuis delitijs poꝛta
re põt lac alicuiꝰ dulcediniſ:nec de ſuis diuitijs

ſegetes alicuiꝰ refectiõis:nec de ſuis triũphis ti
tulũ alicuiꝰ honoꝛis.Ad pᷣdicta etis adduci po

teſt qð de Areſtotele legit᷑ſ.ꝙ laboꝛans in extre

mis rogatꝰ fuit vt aliqð edificatoꝛiũ dictũ ſuis
diſcipłis relinq̃ret.Qui ait.Hũiliatꝰ ĩ hũc mũ/

dũ intraui:anxiꝰvixi:oturbatꝰ egredioꝛ:⁊ inſci
us ac ignarꝰ. In qͥbo v bis oñdit ſtatũ ſuũ fuiſ⸗
ſe miſerabilẽ q;tũ ad ingreſſũ cũ dixit. Hũiliatꝰ

in hũc mũdũ intraui.Uere hũiliatꝰ.qꝛ cũ culpa

⁊ fletu:pauꝑ ac nudꝰ.Fuit etiaʒ miſerabilis qᷓ;

tũ ad ꝓgreſſũ.qꝛ anxiꝰ vixit. Hõ em̃ ad laboꝛeʒ
naſci᷑ Job.v. Uel ſᷣʒ ilud Hiere.ix. Ut inique
agerẽt laboꝛauerũt.vel qꝛ eiꝰ laboꝛes nõ fuerũt
meritoꝛij.qꝛ eos nõ tolerauerat ꝓpt᷑ deũ: ſʒ ꝓpt᷑
fauoꝛẽ mundanũ. Itẽ qᷓ;tũ ad egreſſũ fuit miſe

mabilis. qꝛ ↄturbatꝰegrediebat᷑.vel qꝛ mũdana

qᷓ dilexerat relinq bat.vel qꝛ demones ad ſe poꝛ
tadũ ad eternã danationẽ pᷣꝑatos videbat. Fu

it etiã miſerabilis poſt egreſſũ.qꝛ inſcius erat ⁊

ignarꝰ. Uñ poſtea appares cuidaʒ ſuo ſocio di/
xit:ꝙ totã ſciam ſuã ꝑdiderat:⁊ nihil aliud no⸗
uerat niſi penas ſuas:⁊ ꝙ oẽ tꝑs ſuũ vane cõſũ

pſerat.O òq̃lis doloꝛ:o q̃lis tremoꝛ:o q̃nta anxi

etas aie peccatricis q̃ in hoꝛa moꝛt videt ſe tan
tũ tꝑs fruſtra ꝑdidiſſe:in cuiꝰmoꝛula regnũ ce
leſte potuit adipiſci.Et ſic ſe fructu oiĩm bonoꝛũ
opeꝝ pᷣuari. Lales em̃ moꝛiẽtes:vt ait Chꝛyſ.ĩ
q̃dã ſᷣmone ſinguli oculis miſerabilibo ⁊ vultu

lugubꝛi obſecrates ⁊ pᷣcãtes dicũt angelis. Mi
ſeremini mei amatoꝛes generꝭ hũani.Nõ me ſi⸗

ne fructu ⁊ imũdũ ad iudicẽ depoꝛted. Nõ me
pctõꝛẽ a coꝛꝑe ſegregetis. Rogo vos ⁊ depᷣcoꝛ:
dimittite me modicũ tꝑs penitere:ſuſpirare:ele
moſynas facere ⁊ ↄfiteri. Pꝛecamini deũ:ꝓ me

intercedite.qꝛ male vitã meã expẽdi.Iſta vᷣo au

diẽtes angeli dicũt. Oania miſera:o aia vilis:

oss dies tuos ĩ vanitate ⁊ pctõ ↄſũpſiſti:⁊ mo⸗
do vis penitere.ſol tuꝰoccubuit:finis tuꝰ adue

nit:deꝰ iuſſit.miſerabilis aia egredere ⁊ ſegare

ꝗa coꝛꝑe ⁊ cruciare i eternũ ſᷣm acta tua:nõ ẽ tibi

de cetero ſpes ſalutis:ſed ꝑpetua dãnatio. Hec
ille.Uñ tales bñ pñt dicere illud Sap.v. Nos

nati ↄtinuo deſinimꝰeẽ:⁊ vᷣtut qͥdẽ nullũ ſignũ

valuimꝰoñdere:ſʒ ĩ malignitate nr̃a ↄſũpti ſu⸗

Ecũda ferocitas moꝛq öͤ: (mus. N41

ſ sSuatiõis. Pꝛio em̃ pᷣuat hoĩeʒ honoꝛib
. 7 dignitatibo ac glia huiꝰ ſecki. Et iõ ð ſu
pbis ac vanis hoĩib ðꝛ Sap̃.iiij. Erũt poſr hec

decedetes ſine honoꝛe:⁊ ĩ ↄtumelia iter moꝛtu⸗

CCCXX

08 in ꝑpetui:qm̃ diſrũpet illos iflatos ſine vo⸗
ce:⁊ comouÄdit eos a fundamẽtis:⁊ vſq; ad ſũ⸗

mũ deſolabit᷑: ⁊ erunt gemẽtes:⁊ mẽoꝛia eoꝝ pe
ribit.O qᷓas alſflictio:o q̃nta triſticia:o q̃lis do⸗

loꝛ erit tuc ſuꝑbo moꝛiẽti qui in iactãcia ⁊ vana

gloꝛia mũdi poſuerat finẽ ſuũ:cũ ſevidebit pᷣua

ri oĩ dignitate ac glia mundana. Pꝛo fecto dice

re poterit illud Job.xix. In calle meo tenebꝛas

poſuit. Spoliaũit me głia mea:⁊ abſtulit coꝛo/

nã de capite meo. Deſtruxit me vndiq; et pereo:
⁊ qᷓſi auulſe arboꝛi abſtulit ſpẽm meaʒ.

ðᷣo
puat hoĩem diuitijs ⁊ oĩbo tꝑalib bonis:⁊ po/
nit eũ in extrema pauꝑtate ac penuria oim rerũ.
Job.xxvij.Oiues cũ doꝛmierit nihil ſecũ afferet
ſʒ appᷣbendet eũ q̃ſi aq̃ inopia.Nocte oppꝛimet
eũ tẽpeſtas. De hoc loquẽs Berñ.in q̊ͥda ſᷣmõe
ait. Anguſtũ nos foꝛamẽ moꝛtis expectat:nihil
nobis aſpoꝛtare licebit.Jõ Sapie.v.dicũt aua
ri ⁊ ſuꝑbi moꝛiẽtes.Quid ꝓfuit nobis ſuꝑbia.
aut diuitiaꝝ iactãtia qͥd ↄtulit nob. rãaſierunt
hec omia tanq; vmbꝛa.Angeli aũt dicũt auaro
moꝛiẽti:illöð Hiere.ij. Ubi ſunt dij tui.i.denarij

q̊s qᷓſi deos colebas:q̃s feciſti tibi: Surgãt ⁊ li

berẽt te in die afflictiõis.Lercio pᷣuat hoiem vo
luptatibo carnis:ſq; luxuriãdi:bibẽdi:comeden
di:tripudiãdi:cantandi:ludẽdi:⁊ hmõi alijs oĩ
bus.Cruciat em̃ illũ afflictio maxia ⁊ inexiima
bilis meſticia:marie cũ ĩ iuuẽtudᷓ floꝛe ſuꝑueni
ente moꝛte voluptates q̃s tãtoꝑe amabat relin/
q̃re cogit.Et iõ de hoibo vanis ait Hugo in li.ð
aia.Quid ꝓfuit illis inanis głia:bꝛeuis leticia:
mũdi pompa:carnis voluptas:falſe diuitie ma
gna familia:⁊ mala ↄcupiſcẽtia.Ubi riſus.vbi

locꝰ.vbi iactãtia.vbi arrogãtia.De tanta leticia:

qnta triſticia:poſt tantã voluptatẽ tã guis miſe
ria.De illa exaltatiõe ceciderũt in grãdẽ ruinã ⁊
in magna toꝛmẽta.hec ille.De ipᷣis q̊ʒ inqͥt pſal.
Quõ facti ſũt ĩ ðſolatiõeʒ ſubito deſecerũt:ꝑie⸗
runt ꝓpter iniquitatẽ ſuam. O
q Varto puat moꝛs hoĩeʒ filijs vxoꝛe:cõ⸗
ſſanguineis ⁊ amicis:i qͥbo ſpeʒ ⁊ fiduciã
ſuã poſuerat.Et iõ ðꝛ Hiere.xvij.¶ DHaledictus
hõ qᷣ cõfidit in hoĩe:⁊ poſuit carnẽ gladiuʒ ſuũ
qꝛ.ſ.eo puabit᷑ iĩ moꝛte.Eapꝛopt᷑ Hiero.in qͥdã
fſᷣmõe ait.Sanitas ⁊ puichꝛitudo cũ ifirmabe⸗
ris te reliquẽt:diuitie cũ moꝛieris:amici cũ ſepe
lierꝭ:⁊ ſic mẽoꝛia tua pꝰtriduũ ðᷣlebit᷑.hec ille.P
Ercia moꝛi tribilitas ðꝛ deſtructiõis:ö
t ſtruit em̃ oia bona coꝛꝑalia:q̊ꝝ pncipa⸗
lia ſũt tria.ſ.pulchꝛitudo:foꝛtitudo ⁊ ſa
nitaſ. Pꝛio em̃ ðſtruit pulchꝛitudinẽ: Nã coloꝛ

venuſtꝰ aufugit:facies palleſcit:nigłeſcũt labia:

naſus iflat:oↄtabeſcũt ocłi:⁊ tota caro ad coꝛru⸗
ptionẽ vᷣti᷑.Ois foꝛmoſitas ⁊ pulchꝛitudo ab⸗
ſcedit ⁊ cũcta mẽbꝛa q̃ erant foꝛmoſa:ex macie ?

attenuatiõe defoꝛmant᷑:ita ꝙ de moꝛiẽtibꝛ pot

dici illð Zrenoꝝ.iiij.Quõ obſcuratũ eſt auruʒ
mutatꝰeſt coloꝛ optimꝰ.denigrata eafbo⸗

Bermo

nes facies eoꝝ ⁊ nõ ſũt cogniti in plateis ſcq; qñãᷓ cõmota ẽ vniuerſa ciuitas. Tꝑe em̃ moꝛꝭ com ſtſuani
poſt moꝛtẽ ꝑ eas depoꝛtant᷑ ad ſes ulcura. Seq monuet᷑ totꝰ hõ qͥ ẽ ad modũ ciuitatj.imo vocat᷑ u ho⸗
tur ibidẽ. Adheſit cutis oſſibo eoꝝ ⁊ aruit:et fa,/ a pbo.viij.phiſi.microcoſmꝰ.i.mioꝛ mũdꝰ.Cla Iuli
cta eſt q̃ſi lignũ.Scðo deſtruit moꝛs foꝛtitudi mat g̊ moꝛiẽs ⁊ dic ülud PS.xiiij. Circũdede/ ofuns
nẽ. Imminęte em illa pedes nec an bulare: nec rũt me doloꝛes moꝛtis. Et iteꝝ. Tribulatione,z teqſii
coꝛpꝰpoꝛtare pnt:tybie tremũt:bꝛachia decidũut ¶⁊ doloꝛẽ inueni.De bac anxietate loqns Chꝛyß. Gäciam
caput inclinat᷑:pectꝰ anhelat:⁊ coꝛpꝰoibo viribo ĩ q̃ͥds ſᷣmõe ait.?. Magnꝰtimoꝛ tũc frfes meima Doſton
deltituit᷑:⁊ animꝰ langueſcit:oculi caligãt ⁊ noõ gnus tremoꝛ qñ ſe videt aia ſegari a coꝛꝑe. ma nmnnt
vidẽt lumẽ:aures ſurdeſcũt ⁊ audire no poſſũt gne hoꝛa anguſtie qn vox detinet᷑:qñ lingua vᷣ ſ oi
nares replent᷑ putredine:guſtꝰ ꝑuertit᷑:tacꝰ nõ bũ nudũ excutere nõ valʒ. reuoluit oculos didcit lectinn
ſentit: ⁊ lingua palato adberet:labia nõ poſſũt inde freqnter ⁊ aſſiſtẽtes amicos ac parentes e Cotbt
ſe mouere.O ſuꝑba hoim foꝛtitudo: cogita ad ffes nõ cognoſcit.aliqͥd eis loqͥ nõ põt. filios lia iimmnico
qꝗlẽ miſeriã deuenies.certe verificabit᷑ in te ilud chꝛymãtes audit.⁊ iſtũ doloꝛem habẽs recedit. untl
PS. Hũiliata ẽ in puluereytus mea ↄ glutina Hec ille. Legit᷑ etiõ ad ↄfirmationẽ pᷣdictoꝛũ q; ſucrhmnii
tus ẽ in terra venter nr̃.Et illud Job.xxj. Uide ſanctꝰ Laʒarꝰ poſtq; a moꝛtuis fuit reſuſcitatꝰ oottfhliin
but oculi eiꝰ iꝑfectionẽ ſuã. Tũc etiã adiplebit nũqᷓ; riſit toto tꝑe vite ſue.⁊ interrogatꝰ de cã rñ eimar
illud Dañ.vij.Ecce q̃ttuoꝛ vẽti pugnabãt ĩ ma dit.qꝛ ſemel bibi calicẽ amare moꝛtis:⁊ iteꝝ eũ Adlebare
n magno. ⁊ q̃ttuoꝛ beſtie grades aſcẽdebant de bibere opoꝛtet. Itẽ qꝛ ſum in valle lachꝛymarũ AöGcan
man inter ſe diuerſe. Iſti em vẽti ſũt q̃ttuoꝛ hu/ ⁊ miſerie:⁊ ideo nõ habeo cauſam ridẽdi. S hioi gecun
moꝛes coꝛꝑis.ſ.ſanguineꝰ:cholericꝰ:melanco;: Uinta moꝛt terribilitas ðꝛ timoꝛatvis. norenite
licꝰ ⁊ flegmaticꝰ tꝑe moꝛtis inter ſe pugnante ꝗq Aũ em̃ pdicta aduentũt ſigna tũc timoꝛ ciſue
daag deſtruẽdũ coꝛpꝰ.Quattuoꝛ aũt beſtie ſũt q̃t moꝛiẽdi iſurgit:mentẽ occupat:coꝛ ligat: ſontzi
tuoꝛ affectiões.ſ.doloꝛ:amoꝛ:timoꝛ ⁊ ſpes que intellectũ hebetat:mẽoꝛiã ſalutj ſue alienat:?⁊ to lntocan⸗
aſcẽdũt ð mari.i.de coꝛde amaricato moꝛiẽtis. tus tribulatiõibo ac pauoꝛibo plenꝰ pctõ rema, ſcneffant
ruciat em̃ illũ doloꝛ infirmitatis:amoꝛ tẽpo net. Uñ dicere pot illud Ps. Timoꝛ ettremoꝛ Ro.ij
raliũ:tcimoꝛ moꝛtis ⁊ iferni:ac ſpes recupande venerũt ſuꝑ me ⁊ ↄtexerũt me tenebꝛe. Et iteruʒ. ipo alt
ſanita quã deſiderat:ſʒ habere nõ pot. O SFoꝛmido moꝛ cecidit ſuꝑ me. Etiſte timoꝛ eſt oꝛ Ie
Ertio deſtruit ſanitatẽ.Dolẽt em̃ in moꝛ ca acceleratiõis moꝛq.iuxta illud Marcialis.c. hoplacven
t te oia coꝛꝑis mẽbꝛa:dolet caput:pectus: iij.Moꝛtcis paule timoꝛ tibi vite gaudia tollitt. lohocopinj
beꝛachia:dẽtes:latera.ſto machꝰ:vẽter:ty/ ã moꝛier viuẽs dũ moꝛiẽdo peris. Etiðo di nocdiodign
bie:pedes:viſcera ↄcutiũt᷑ intenioꝛa.ſiti aret ĩfir co vobis q eſtis ſani illud Lucani in.iiij.Cõſu⸗ ſcd Korii.
mus:mõ eſtuat caloꝛe:⁊ ſudoꝛẽ moꝛtis emittit: lite extremis anguſto in tꝑe reb:ne ſq; poſtea 4“ ibiustkin⸗
ſtatimq; frigeſcit:ingemiſcit:vlulat:lamẽtatur: pediti timoꝛe moꝛd:nõ valeatis vob puidere dteq mort
Pꝛope ſtat vxoꝛ ⁊ filij ac filie ⁊ ↄſanguineima ↄſulere in grauitate ifirmitatis.Dicir aſt moꝛi⸗ Pis quegli
xime ſi diues fuerit. Flent ⁊ triſtant᷑ acſe dolere ens itra ſe illud qð ponit Chꝛy.in qͥdã ſermoe Auiby ft
demöſtrãt. Adſunt medici:”tãgũt bꝛachia:reſpi ſc;. Heu mihi quia iter ꝑago extraneũ qð nũqᷓ; Unes ne
ciũt vꝛinã:pparãt ſyrupos:medicinas:ↄfectio⸗ ambulaui:in regionẽ lõginquã quã nũq; vidi: potulßuatt
nes:electuania:pictimas:aquã roſataʒ:vinuʒ pꝓ ⁊ in ſeculũ alteꝝ amaꝝ vñ nullꝰreuerſus ẽ:⁊ in doplocueri
manib ⁊ pedibo refrigerãdis.fiũt fricatiões: et mãſiões metuẽdas ad q̃s nullꝰ me comirat᷑: et Onldgfach
cũ his oib nõ ↄualeſcit infirmꝰ:ſed excreſcit do añ iudicẽ terribilẽ vbi neſcio qͥd mibi ↄtingat. S
loꝛ:reuoluit᷑ ꝑ lectũ ⁊ nõ inuenit requiẽ. Un di⸗ Ecce q̃ro adiutoꝛẽ ⁊ nõ ẽ qᷣ eripiat vel qͥ mihi cõ Millapor⸗
cere pñt aſtãtes illud PsS.Dñs opẽ ferat illi ſu patiat᷑:⁊ de gẽtibo nõ ẽ vir mecũ. Hecille.Uñ re iegeſde
per lectũ doloꝛis eius vniuerſũ ſtratũ eius ver, fert ſccũs Bernardinꝰ ĩ q̊dã ſᷣmõe.ꝙ qdaʒ ma finäis
ſaaſti in infirmitate ei. E 8 dñs in trãſitu ſuo inqt. Heu mihi qꝛ cuʒ telaucer
q VUarta moꝛtis terribilitas ðꝛ extirpatio? habeam tot caſtra ⁊ domos ac palatia.neſcio q than
. nis. Extirpat em̃ violẽter aiam a coꝛpoꝛe hac nocte ire debeã aut qͥs me hoſpitari debeat Kane
eruẽs cũ ea oẽs potẽtias vt inqͥt Aug.in li ð ſp Timet pᷣterea moꝛiẽs ⁊ hoꝛroꝛe ↄcutit᷑.qꝛ hoꝛri Tmnce
ritu ⁊ aia.c.xvij.Et iõ nõ ẽ nec imaginari poteſt biles demonũ figuras videt.de qͥb ſctũs Cynl ſooi
maioꝛ doloꝛ in ſeculo qᷓ; ſepatio anie a coꝛꝑe qᷓ lus ad Aug.ſcribit.ꝙ qͥdaʒ a btõ Hieronymo ch
fit ꝑ moꝛtẽ.Et iõ Areſt.iij.ethicoꝝ appellat moꝛ reſuſcitatꝰdicebat. Adueniẽte moꝛtis mee boꝛa däiue
tẽ vltimũ terribiliũ:q reddit coꝛpꝰ exanime ⁊ ca tãta in loco illo in qͥ migraturꝰ iacebã nepphan / deno K
dauer fac. ad pᷣdicca ẽ tex.i.l.vltimũ.ff. ð pinis doꝝ ſpirituũ aderat młtitudo.ꝙ pᷣ multitudie Andene
O moꝛs crudelis.o moꝛs dira.o moꝛs amara dinũerari nõ poterat.quoꝝ ſpecies talis erat ꝙ Mbeen
o moꝛs terribilis.tu es illa q oẽs mũdi crucda, mipil penoſiꝰ:nihil hoꝛribiliꝰ excogitari pᷣt. Po Sis
tus ſuꝑas:ita vt dicere poſſit moꝛiẽs.Doloꝛes tiꝰem̃ qlibet hõ in flãmis ardẽtibo arſuꝝ ſe po⸗ HZ 4
iferni circũdederũt me ps.xvij. Jõ diẽ Quintili neret qᷓ; eoꝝ viſiõe ictu oculi potiri.In cronicis ihr 6g
anus.v. li.declama. O q́; graue ẽ moꝛi. Un mo qʒ oꝛdinis mioꝝ legit᷑ ꝙ beatꝰfr̃ Egidiꝰ itenro nh

nete hoie verificat illud Matth.xij. In illo tge Gauit ſem̃ Fraciſcũ di. Pr eſt ne aliqd tã hoꝛn neg

ugrin
clachnnni
nndid 5
tummabis,
uiüctine
Porcorlgr
calienartno
Ppoöne,
manene
e büm
Sihamac
Wns
egancunt
1s.
wo Men:
Ntairnon,
mioni
Hinicji:
aſseri
onitiit
nbingr,
inbio
elei
nnit,
unlco⸗
–
Grit gebon
pſcislr
Vaummm
monen
GahN
i,
oud
hihmn

eĩ ? ſuſpirat aclamentat᷑ dicens
Daxꝑ me qꝛ veni ad moꝛtẽ

Folin

bile ⁊ terribile qdᷣ hbõ donec diceret᷑ p nr nõ poſ

ſet luſtinere.Cui rñdit beatꝰ Frãciſcꝰ. Diaboluʒ
nullꝰpoſſet ſuſtinere reſpiciendo donec dicerek

mediũ pr nr:qn ſtatim moꝛeret᷑ niſi diuio pꝛeſi
dio iuuaret᷑. Quatus ꝗ̊ erit tremoꝛ pctõrj moꝛi
entis qͥ inũerabiles videbit demões ad capien

dã aiam ſuã pᷣꝑatos.Ait em̃ Gꝛego.vj.moꝛali.
Hoſtis antiquꝰ ad rapiẽdas pctòꝝ aias tẽpo⸗
re moꝛi crudelita effrenat᷑ violẽtia.⁊ q̊s viuẽ⸗
tes blãdictijs decepit:moꝛietes ſeuiẽs rapit.hec

ille. Exclamat ãt hoꝛribilit᷑ demõ citãs ataʒ pec

catoꝛis⁊ dic̃. Ueni ſcelerata aia ad cõparẽdũ co
r tremẽdo iudice:recepturaq; penã eternaʒ. O
Inta erit illiꝰpũcti tribulatio qn tranſitura erit
aia ex ̊ mũdo:de oibo etiã minimis pccis coꝛã
illo fribili iudice rõnẽ redditura. Hoꝛrẽduʒ ẽ eĩ
icidere ĩ manꝰ dei viuẽt ad Heb.x.Etc ꝓpt᷑ pꝛedi
cta dicebat qdã nr̃ pᷣdicatoꝛ nũc moꝛtuꝰ:⁊ in oi

ſua pᷣdicatiõe replicabat. Moꝛs ẽ ſcarpellũ ra⸗
bioſũ.qꝛ cũ magna difficultate ⁊ cũ maximo ti⸗
moꝛe trãſit᷑.⁊ eo maxie:qꝛ nõ pñt pctõꝛes occul⸗

tare pctã ſua ipᷣi iudici ꝗ occulta coꝛdis videt.c.
nouit.ð iudi. Itẽ qꝛ a diabolo recitabũt᷑ eoꝝ ſce

lera ⁊ accuſabũt᷑:vt ptʒ Apod.xij.Diabolꝰ accu
ſatoꝛ ẽ fratrũ ⁊c̃. Itẽ qꝛ accuſabũt᷑ a ↄſcia ꝓpꝛia
ad Ro.ij.Teſtimo niũ ilł reddẽtce ↄſcia eoꝝ ⁊c.
VUñ ps.ait. In oꝑibomanuũ ſuaꝝ cõpᷣhẽſus eſt

pctõꝛ. Itẽ qꝛ neſciũt an oꝑa ſua q̃ bona viſa ſũt

ðo placuerint.Ecẽs.ix.Sũt iuſti atq; ſapiẽtes:

⁊ oꝑa eoꝝ ĩ manu ðᷣi:⁊ tñ neſat hõ vrruʒ amoꝛe
an odio dignꝰ ſit:ſʒ oia i futuro rebᷣuãt᷑ icerta.et

j.ad Cor.iiij.ait Paulꝰ.Nihil mihi ↄſciꝰ ſũ:tñ
in bᷣ iuſtiſicatꝰnõ ſũ. Uñ legit᷑ ð brõ Agathbo ab
bate ꝙ moꝛiẽs ſtetit tribꝛ diebo oculis aꝑt ſtu⸗
pẽs.quẽ alloquẽtes fratres dixerũt.Ubi es pat

„ „ „

Quibo rñdit. In ↄſpectu diuini iudicij. Et uli.

Times ne pf.Quib dixit.Laboꝛaui virtute q̃

pPotui:ſuauiq; mãdata dei:ſʒ neſcio ſi oga mea
do placuerũt.Nã alia ſũt iudicia ðᷣi q; hominũ
Quid g̊ facies o pctõꝛ ſceleratiſſime qñ hoꝛa ex⸗
amiatiõis tue inſtabit.O aĩa ĩſenſata:qͥs tetue
bit᷑ i illa hoꝛa tãte neceſſitatis:qͥs allegabit ꝓ te
cũ egreſſa de coꝛꝑe coꝛã iuſtiſſimo iudice eterne
dãnatiõis auditura ſentẽtiã pᷣſentaber.tũc an/

tete adducẽt᷑ oĩa ſcelera tua q̃ nullatenꝰ excuſa⸗

re poterꝭ:iuxta illud Ecci.xj. In fine hoĩs denu
datio opeꝝ eiꝰ.Et tũc dicere poterꝭ illð põ.xvij.
Toꝛrẽtes iniqͥtatꝭ ↄturbauerũt me.i.pctã q̃ ipe
tu ſuo pᷣcipitãt aiaʒ ad ĩfernũ. Uñ Gꝛe.ſuꝑ Job
xvij.ait.Cũ caro moꝛit᷑:id ania vid ere cogit᷑.qð
dũ viueret pᷣuidere ↄtẽpſit. Tante ̊ erũt pugne
demonũ:⁊ tãta mẽtis alienatio peccatrids aie:

ꝓin deſperatiõis baratrũ ſe pᷣcipitabit. Z

Si poſſemꝰ audire lamẽta aie peccatriq
o ex bac vita migrãtis.ꝓfecto a lachꝛymo⸗
ſis gemitibo ↄtinere nõ poſſemꝰ.

agic

Hay me qualis pena anguſtioſa ⁊ foꝛtis
Me facit vitã miſerã finire ”JJMVMUẽ
O acerba indꝛtuna ⁊ grauis ſoꝛs
De iſta triſta vita relicta
Hapy mecrudelis ⁊ ſubitanea moꝛs
Anima paupꝑcula anxia
Milſeꝝ coꝛpꝰ relinquas ↄuenit
Hap meq; doloꝛẽ es ſtrãgulaca
Hapy me falſa ſpes qͥd rettnunes
Xu falſe mũde turpis defraudato:
Hoc eſt tributũ de te veniẽs
Hag me ſentio rumoꝛẽ MM
Spirituũ malignoꝝ catenatoz
Qui animã mihi auferẽt cũ furoꝛe
Haßp me ſenſus ſũt imutaiit
Pulchꝛitudo abijt:ſpũs defictt.
Spiritꝰ vitales ſũt infrigidati
Vor rauca buccã meã angic
Foꝛtitudo magna abijt
Coꝛpꝰ cabefactũ eſt ⁊ viſus dealbatꝰ
Medi vnguẽtarij:incãtatiõöᷓͦ˖es
Lapones: auicule⁊ cbi dulces ʒucharati
Nibiũ ampliꝰ huic malicie ↄferũt
Oculi cũ cãtu ſaltu circũitu.
Om̃ia mutant᷑ in amaritudinẽ.
HNHapy me quãtũ ↄſtat me guſtaſſe
O amici parẽtes o mee diuitte.
Palatiũ pᷣcioſa ſupellex veſtimẽta oꝛnatꝰ
O ctheſaure in arca:o rutilũ au ꝝ M
O vos q circũ me ploꝛatis.
Uligdete quõ obſcura eſt mea facies.
Foꝛtitudo om̃is mea defectt
Nulla erit vnq; q̃ mihi placebit
H.c carnẽ fetidã ſepelite.
Et mei poſt hac memoꝛiã nõ faciatis
Quia coꝛpꝰ marceſcere videbitis
Anima induſa inferno erit
Ubi mala oꝑa puniũ‚tur
Que ex oꝛdine ſcripta in quaterno
Sentẽtia lata eſt a rege iuſtiſſimo
UIt in toꝛmẽto durem in eternũ
O me diſgratiatũ ⁊ infeliciſſimũ.
ANX ꝑdidi tẽpus demẽtie.
ud nanciſcendũ theſauꝝ ꝑfectiſſimũ
Pꝛeterijt tꝑs penitẽte.
Et venit illud faciẽs vindictã
Et reddere illud omne qð mutuo darrf
Video ꝓ me venire furniã cũ celeritatt·
Nuuũde nibbalde quõ me decepiſti
Et me ad viam tã arcã ↄduxiſti

Hap me triſtem dolentẽ ⁊ infoꝛtunaeel.

lenũ peccatis ⁊ deſperatiõe.
Isã ſum certus ꝙ ero dẽnatus *
Vado habitare extraneã region
Uado ſedere in vmbꝛa moꝛtis
Et beelʒebub erit meꝰ patronus
Ero dauis fixus in pꝛta HM
AUbi ſoepioneo:⸗vtber ꝛſerpentes 7 H

S
. R—R·
.
.

2 ☛
.

Bermo

Ad cruciãdũ me ꝑ ſoꝛtem attingẽt.
OQ chari amici:o mei ꝓximi parẽtes:
Ego ſentio grauè doloꝛẽ intui
Pꝛopterea tremẽdo ↄcutio dentes.
Ego video flãmare ignẽ illũ eternũ.
Sathbanas me cepit ⁊ ligauit.
Et ꝑ vim me trudit in infernũü.
Maledicta ſit hoꝛa qua natus ſůũü.,.
Otriſtis peccatoꝛ ⁊ obſtinate
Similia toꝛmẽta ſũt tibi parata.
Et ſine fine eris cruciatus.
Si nõ ↄfeſſus tua peccata. ’
Si nõ plãgis cũ coꝛde gemebũdoꝰ
Tuã malã vitã ⁊ magnã deceptionẽ.
Si nõ deponis criminoſũ pondus
Anteq; veniat hoꝛa moꝛtis:
NMDagnũ demonẽ totũ furioſũ
Supꝛa te iratũ videbis venire.
QAulius manus nõ poteris effugere.
Et ſemper ſtabis ſecũ in illo pfundo.
A cułꝰ poteſtate liberet nos deꝰ no ſter. Amen

Eodẽ die poſt pꝛandiũ de excõmunicatiõib
Sermo trigeſimuſſeptimus.

1
Biſqʒ ſynago/
„ gis faciẽt võs. Idh.xv. ⁊ in cuange
lieo occurrẽtis dnice. Inqᷣt Aug.ſuꝑ
= Johhem ſermone. xlix.Cũ excõicat ec
deſia:in celo ligat᷑ excõicatꝰ.⁊ cũ recõciliat:in ce⸗

lo ſoluit᷑. dẽ qͥʒ doctoꝛ ſuꝑ eũdẽ euãgeliſtã ſer⸗

mone.xxiij.dicit.Nihil ſic debet foꝛmidare xpᷣia
nus q; ſeꝑari a coꝛꝑe xpᷣi. Si em̃ ſeꝑat᷑ a coꝛpo⸗
re xpᷣi nõ eſt mẽbꝛũ eiꝰ.et ſi nõ ẽ mẽbꝛuʒ eiꝰ: non
vegetat᷑ ſpũ eiꝰ.Quiſqͥs aũt inqͥt Apłs ſpm̃ xpᷣi
nõ hʒ:hic nõ ẽ eꝰ. Hec ille.Qui etiã in li.de ver⸗
bis apłi.Et ponit᷑.xj.q.iij.c.oĩs xpᷣianꝰ.ait.Ois
xpᷣianꝰ dilectiſſimi qui a ſacerdotibs excõicat᷑ ſa
thane tradit.qꝛ ſq; extra eccłiam ẽ diabolꝰ:ſiẽ in
eccłia ẽ xpᷣus.ac ꝑ bᷣ q̃ſi diabolo tradi ðꝛ qͥ ab ec
cleſiaſtica cõione remouet᷑.Uñ illos q̊ſ tũcapłs
ſathane traditos eẽ pᷣdicat:excõicatos a ſe eẽ de/
mõſtrat.Hec ille.Siẽ̃ ̊ ignis nõ iflãmat ligna
a ſe elongata:necſpũs hũanꝰ viuificat mẽbꝛa a
ſuo coꝛꝑe ſeꝑata:ſic necſpũs ſanctꝰ ĩflaãmat vel

viuificat excõicatos a coꝛꝑe eccłie ſeꝑatos.Et qꝛ

eis gr̃a ⁊ ptectio dei ſubtrahit᷑: ⁊ ſibijpᷣis relin⸗
quũt᷑. Jõ in pcti pᷣcipiciũ ruũta q̊ ſurgere nõ va
let cũ ſint ſoli.Eccẽs.iiij.UVe ſoli qꝛ ſi ccciderit nõ
bʒ ſubleuãtẽ. Itẽ ſicut ramꝰ aridꝰ⁊ putridꝰ ĩ vi
ridi arboꝛe ⁊ fructuoſa nõ ẽ ſuſceptibilis hũor⸗
radiò:qᷓ;uis ſit aljs ramis ↄiũctus ĩ arboꝛe:ſic
excõicatꝰlieket ↄuerſet᷑ cũ xpᷣianis ac mẽbꝛis eccdle
ſie:tñ qꝛ caret Sa q̃ẽ vita ſpũalis:ẽ moꝛtuꝰ ſpũ
aliter atq; ari
meritoꝝ nec aliq̊ꝝ bonoꝛũ eccłie.Qua ex re oẽs
ſũmoꝑe cauere debẽt ne in excõicatiõis ſentẽtiaʒ

incideces: extra dei ac ecclłie catholice ſynagogaz

92 putridꝰ. Uñ nõ ẽ ſuſceptibi edo: ce 3
do ⁊ huiuſmõi.c.cũ excõicato.xj.q.iij.ecundo

eij
nis.Tercia iuſtificatiõis. Quarta obſᷣuatiõis.
Quita malignatiõis.Sexta pꝑticipationis.Se
ptima vᷣo ⁊ vltima appellabit᷑ abſolutiis.

ars pᷣma huius ſermonis de excomunica

tiõis diffinitide. “
Irca pmã ꝑtẽ ſciẽdũ ẽ ꝙ excõicatio a the
cC ologis ⁊ canoniſtis ſic diffinit᷑.Excõica⸗

tio c a cõione eccłie ſeꝑatio.Que diffini

tio clicit᷑ a mgr̃o ſentẽtiaꝝ in.iiij.di.xviij.⁊ a ſctõ

Bonauẽ. Rich.⁊ Scoto i ea.di. Et habet᷑.xj.q.

iij.c.nihil.⁊.c.canonica.⁊.xxvij.q.j.c.viduaſ.vbi

ðꝛ. Autoꝛitate apłica dãnandas ⁊ a cõione fide-

liũ atq; liminib eccłie eẽ arcẽdas cẽſemꝰ vſqʒq̊

obediat ſuis epᷣis ⁊c. Et. xxiiij.q.iij.c tã ſacerdo/⸗
tes. ðꝛ. Si icoꝛrigibiles appareat:ab ecclłia ſepa
rent᷑. Panoꝛ.aũt ſuꝑ rubꝛica ð ſen.excõ.diffinit

excõicationẽ ſic.Excõicatio ẽ cẽſura a canone vel
a iudice ꝓlata:puãs a cõione ſacramẽtoꝝ:⁊ q̃n

doqʒ;hoĩm.⁊ facit ad .xj.q.iij.ca.audi.Ad cuiꝰ
diffinitiõis declarationẽ ẽ ſciendũ ſᷣm oẽs cano

niſtas ⁊ theologos: maxime ſᷣm Bonauẽ. vbi

72

ſupᷣ.ꝑte.ij.ar.j.q.j.? Rich̊.de media villa.ea.di.

ar. vj. q.j.⁊ beatũ Tho.i ea.di.de excõicatiõe.ar.
j.q.j.⁊ Petrũ ð tarẽ.ea.di.circa tercũ ꝓbleuma

ar. j.q.j.? Alexãdrũ de ales.i.iiij.ꝑte ſũme.i tra⸗

ctatu de excõi.ꝙ duobo mõis põt qͥs ꝑ excõica⸗
tionẽ ab eccłia ſeꝑari.Et iſto mõ duplex ẽ excõi/

catio.ſ.maioꝛ ⁊ mioꝛ. Per excõicationẽ aũt ma⸗
ioꝛẽ nõ tm̃ qͥs ſeꝑat᷑ a ꝑceptiõe ſacramẽtoꝝ ⁊ ab
igreſſu eccłie ad audiẽdũ diuiĩa officia: ſʒ etia ex

cludit᷑ ⁊ ſeꝑat᷑ a cõione fideliũ ĩ actibo legitimis

Et iſta excõicatio ſic diffinit᷑. Excõicatio maioꝛ ẽ

a qᷓlibet licita cõione ⁊ legitimo actu ſeꝑatio.Etc

hãc diffinitionẽ ponit Goffre. Ray. ⁊ Hoſtieñ.

in ſũma. In directoꝛia aũt iur li.iij.ti.ij. ðꝛ. ex
cõicatio ca ſacramẽtoꝝ ꝑticipatiõe exduſio.et a

cõlone fideliũ ſepatio.Et de hoc habet᷑.xj.q.iij.c.
ad mẽſam.S.euidẽter.⁊.c.ſicut apłi.⁊.c.nihil.ec

c.oĩs.⁊.iij.q.iiij.c.engeldrudã.⁊ de ſen.excõ.c.a

nobis.ij. et. c. ſi vere.⁊.c.ſi quẽ. Hec aũt excõiea⸗
cio appellat᷑ anathema.ca.nemo.xj.q.iij. Per ex
cõicationẽ vᷣo minoꝛẽ qͥs ſeꝑat᷑ tĩmõ a ꝑceptio

ne ſacramẽtoꝝ.d.S.euidẽter.Et ſic diffinit᷑.Excõ

municatio minoꝛ eſt ſepatio a cmuniõe eccłie
q̊ ad fructũ ⁊ ſuffragia generalia:vt habet᷑ extra

de except᷑.c.a no bis.⁊ de ſen.excõ.c.ſi quẽ.ĩ tertu

⁊ in glo. Dicit᷑ tñ qͥlibet exiſtẽs in pctõ moꝛtali eẽ
excõicatus q̊ ad deũ.c.audi.xj.q.iij. Nã talis eu

chariſtiã ⁊ alia ſacramẽta recipit in ſuã dõnatio
nem. c.fi.de coba.cle.?⁊ mu. —
Xcvicatio aũt minoꝛ quo ad eccłiam in⸗
ę currit᷑ ᷣmo ꝑ ꝑticipationeʒ cũ excõicato

maioꝛi excõicatiõe:vt loquẽdo:comedẽ⸗

cũ quis ſacrilegiũ cõmittit.xvij.q.iiij.c.maioꝛ.?

ca.ſi quis inuẽtus.Gliquãdo tamẽ ꝑ ſaarilegiu

dant᷑. De q̃ excõicatiõe ſeptẽ ↄſideratiões facte
mus. Pꝛima dicet᷑ diffinitiõis. Scðda inflictio

doznapi

maunt
nial
nrcl
aneogt
nadert
ahoino
dlenc⸗
mlugyll
micſia
genſen
gsfeaple
ſodanape
ofnquo
ſoslractte
tino ugs
ulpenüſau
Mameren
oblanöc⸗
nſün
Magaſ
goomti⸗
tden
Netre ſon
ſedin
cicpel
Clilunonen
Cootint

Ebhionnese

Peroſccna
tölsinfti⸗
de
hbe

noneiuns⸗
Piimo exd
ſchluntfi
Pofacto in⸗
ſi Hon
meratmgin
16 deeta
ilyn⸗
Mkincoge
Mänunen

Mauasci

Onranagi

Uſfci riͤ
bus diuet
kllade
nqe
nſſatr
Darllerc⸗
ſarngno

feptores

no pedogt
?
Mmnte ma
Aming . gl

igt
nti,
Uun
d, 4
i
igidniq,

daduſn
n d
a
nrn,
itä
1mmdd
enad,
crülrieg,
ai gan
eiönin
cs tü

Monccüt

mmäopt
fianßan
adlegem
dicanonma!
CnſC
nt ti
intiit
elcet
habcganit⸗
delaaas66
Ntürcii
gi
inie.
fnit s
nunioe lccie
tbabakans

dis pnci

Foliũ

incurrit maioꝛẽ:vt ſi quis iniuriã irroget in per
ſonã eccłiaſticã.de ſen.excõ.c.nõ dubiũ.vel ſi in⸗
cẽdat vel frãgat eccłiam.c.tua nos.⁊.c.ↄqueſti.
extra codẽ. Zertio ꝓ notoꝛia foꝛnicatiõe. de cog⸗s
ha.cle.⁊ mu.c.veſtra.Quarco ꝓ ſymonia etiã oc

culta in oꝛdine vel beneficio.c.tcãta.ð ſymo.Ho
die tñ eſt excõicatio maioꝛ ⁊ papalis:vt ptʒ ꝑ ex⸗
trauagãtes decretales:maxime Martini qͥnti.

vnã q incipit.multe.⁊ aliã q̃ incipit.dãnabile.et

Eugenij q̃rti q̃ inapit.cũ deteſtabile. Quĩto cũ
qͥs recipit eccłliam de manu laici.xvj.q.vij.ca. ſi

qs deinceps.arg.ad idẽ.in.c.qͥſqͥs.de elect᷑.Se⸗

xto ᷣm quoſda cũ qͥs in bello iniuſto ↄtra xpᷣia/
nos exercet artẽ baliſtarioꝝ.ca.artẽ.de ſagi.Se⸗
ptimo cũ qͥs eſt manifeſtus raptoꝛ vel oppᷣſſoꝛ
pauperũ ſeu publicus vſurariꝰ:vel aliqua ẽ pu

blica meretrix:qui large dicũt᷑ excõicati:eo ꝙ eo

rũ oblatiões ad altare dei nõ recipiũt᷑:vt inquit
Ray.in ſũma.Octauo in illis caſibo ĩ qᷣbus ne/⸗
gat᷑ eccłiaſtica ſepultura.ſicut ꝓ toꝛneamẽto: in
quo moꝛiẽs nõ ſepelit᷑ in ſacro.c.j.de toꝛneamẽ.
Et idẽ de eo qͥ nõ ↄfitet᷑ ſemel in anno.c.om̃is.ð

pe.⁊ re.Nono qͥlibet notoꝛiꝰ pctõꝛ.di.xcv.c.illð.

⁊ de ↄſe. di.ij. c. ꝓ dilecciõe.⁊.lxxxviij.di.c.neq;.et
xiij.q.ij.c.p obeũtibo.Et ibi gloſa.Ab om̃i tamẽ
excõicatione minoꝛi põt abſoluere ꝓpꝛius ſacer/
dos:vt ðꝛ in ſũma ↄfeſſoꝝ.li.iij.ti.xxxiij.q.lxix.
Et hi om̃es caſus ponunt᷑ ibidẽ. .
Pars ſecũda huius ſermonis de excõmuni⸗
catiõis in flictide. E
Ro declaratiõe huiꝰꝑtis ſciendũ ẽ ßᷣm

p oss canoniſtas in.c.nuꝑ.de ſen.excõ.et
theologos in.iiij.di.xviij.ꝙ duobomo
palibo infligit᷑ excõicatio.ſ.vel ꝑ diſpoſi

tionẽ iuris:vel ꝑ ↄdenationeʒ iudicis ſeu hoĩis.
Pꝛimo ex diſpoſitiõe iuris cõis: in quo multa
pcipiunt᷑ fieri vel non fieri ſub pena excõicatõis
ipᷣo facto incurrẽde.Et he excõicatiões ſũt mul⸗
te. Nã Hoſtien.in ti.de ſen.excõ.in pᷣncipio nu⸗
me rat triginta excõicatões que habent᷑ in decre
tis ⁊ decretalibo. Jo hes q̊ʒ an.in.c.eos.de ſentẽ.

excõ.li.vj.in glo.numerat trigintaduas queha
bent᷑ in eodẽ libꝛo.Et idẽ in cemen.pᷣma de ſen.

excõ.numerat qnq̃ginta que habent᷑ in demẽti⸗
nis.quas oẽs vide ibi. Sũt q̊ʒ multe decretales

extrauagãtes diuerſo ꝝ ſũmoꝝ põtificũ: vt Bo

nifacij.viij. Nicolai.iiij. Jo his.xxij.⁊ alioꝝ in qͥ
bus diuerſe excõmunicatiões ↄtin ent᷑.inter q̃s

eſt illa Martini.v.que incipit. Martinꝰ ep̃us

⁊c̃. In q̃ ex ꝑte omipotẽtis dei pꝛis ac filij ⁊ ſpi⸗
rituſſcti:⁊ autoꝛitate btõꝝ apoſtoloꝛũ Petri ⁊
Pauli excõmunicant᷑ om̃es heretici cuiuſcũq;
ſecte ⁊ quocũq; noie cẽſeant᷑: ⁊ om̃es fautoꝛes:

rece ptoꝛes ⁊ defenſoꝛes eoꝝ. Itẽ imponẽtes no

ua pedagia in terris ſuis:vel ꝓhibita exigẽtes.
Itẽ falſarij bullarũ vel litterarũ apoſtolicarũ ⁊

pyrrate maris.⁊ ducẽtes equos:arma:ferrũ:li⸗

gamina ⁊ alia ꝓhibita ſaracenis: qui xpᷣianos

CCCXXH

impugãt. Itumpcdiẽtes eos qͥ deferũt vicna⸗
lia:vł alis ad vſuʒ romanè curie ⁊ ſpoliãtes ſeu
decinẽtes egs:qͥ ꝓ cauſis ſuis vł vadũt ad ſedẽ
apoſtolica:vł ab ea recedũt.⁊ oẽs uuriantesvel
v beraãtes romiperas:vłl ꝑegrinos qͥ bieruſaleʒ

er deuotiõe accedũt: vł ibimoꝛant᷑ vel ide reuer
tunt᷑. Itẽ oẽs qͥ ↄtra ecchiam romanã boſtiłr in

ſurgũt:aut ↄtra terras eiꝰ.Oẽs etiã qͥ ſe ab obe
diẽtia romani põtificis ꝑtinaciter ſubtrahũt:vł
qũoliber recedere pᷣſumũt:⁊ dãtes eis auxiliũ:
ↄſiliũ:vł fauoꝛẽ in pᷣdictis.Et alij multi de qͥb
in ꝓceſſu curie hr̃ qͥ oĩ anno in cena dñi ꝑ ſũmũ

põtificẽ publice excõicati denũciant᷑. No ſolũ ãt
icurrũt excõicationẽ ipᷣo iure facientes ↄtra pᷣdi⸗

ctas decretales: ſʒ etia qᷣ ↄtraueniũt ſilibo coſti⸗
tutiõibo factis in ↄcilijs generalibo:q̃ aſtringũt

oẽs fidedes.Si vo ſint ↄſtitutiões ꝓuinciales
ſeu ſinodales alicuius dioceſis:vt ſint facte abd
aliqͥ̊ legato alicuiꝰ ꝓuincie: ſolũ ligãt in illa dio⸗

ceſi vł ꝓuincia ⁊ nõ extra. 2

i Ncurrit᷑ autẽ excõicatio a iudice ſiue ab

boie:qñ aliqͥs excõicat᷑ ab aliq̃ hñte au⸗

ctoꝛitatẽ excõicãdi a iure cõi:vł pᷣuilegio aut de⸗
legatiõe:vel ↄſuetudine:vt dicit Petrꝰde ligna⸗

no i tractatu ſuo de cenſura eccleſiaſtica et Ritc.

in.iiij.di. xviij. Inter qͥs ſunt epᷣi:vt hr̃ in.c.viſis

in.fi.xvj.qij.vbi etiã ðꝛ ꝙ excõicatio eſt mucro
epᷣi:⁊ lõ ſic papa ĩ vninerſali eccłia:ita ipᷣi in dio

ſũt excõicare.c.coꝛripiant᷑.xxiiij.q.iij. Itẽ excõica

cſibo ſuis:i qͥbo bñt oꝛdinariã iuriſdictiõeʒ poſ

re pñt abbates licʒ nõdũ bñdici:dumodo ſint

ↄfirmati.extra de ſimonia.c.ſic tuis.Alij q̊ʒ pla
ti collegiativt poꝛes ⁊ hmõi pñt ſingłos de col⸗

legio ſuo excõicare.c.cũ ab eccłiaꝝ.de offlcio.oꝛ⸗
di.vbi ðᷣ hᷣ plene tractat᷑ ꝑ doc.⁊ de maio.⁊.obe.
c.cuʒ ĩ eccłijs. vñ dicit glo.i.c.nemo epᷣo.ij.q.j.⁊ ĩ

cũ ĩ cũctis.de elec.ꝙ de iure cõi pñt oẽs eccliaꝝ

pᷣlati excõicare ſuos ſubditos:ſuꝑ qͥbo hñt iuri/

dictiõem:vt ĩ pᷣdictis luribi.⁊ ĩ.c.repᷣhẽſibilis.de
appel.⁊ de eo qᷣ furti.oꝛdi.re.c.j.Et hᷣ̊ etiã pnt:li
cet ſpᷣi ſubſint alti:puta epiſcopo.vt de elec.c.j.x.
xciij.di.c.legimꝰ Que tñ limitant᷑ eẽ va:niſi dria

ↄſuetudo vel diſſuetudo repngnet:ſᷣm Hoſti.

⁊ Gof.i ſũ.vt etiã refert᷑ ĩ ſũ.ↄfel.li.iij.ti.xxxiij.q.l.

Archidiaconꝰq̊ʒ lʒ ñ ſit pᷣſbyter:pᷣt excõicare.Ar⸗
gumẽtũ.xxv.di.c.ꝑlectis.et extra de offi.archi.c.
J.niſi cõſuetudo ſit in ↄtrarium. Soli tñ epᷣi pnit
excõicare cũ illa ſolẽnitate que hr̃.xj.q.iij.c.debet

ſqʒ circũſtãtibus ſibi duodecim ſacerdotibo cuzʒ

excõicare pᷣt ⁊ ĩterdicere ſede vacante.scuʒ olim.
de maio.⁊ obe.⁊ de reſcrip.c.ex ꝑte decani.et de

candelis accenſis. Copitulũ etiã de ↄſuetudine

2ſue.c.cum inter vos.Si aũt querat᷑ vtrũ ſacer
dotes parochialeſ poſſint excõicare.reſpõdet.b.
Tbho. n. ilij.di. xviij.de excõicatione.arti.ij.q.j.?
Richar.cea. di.ar.iiij.q.j.⁊ Johõnes de lignano
vbi ſupᷣ ꝙ nõ:niſi vbi eſt ↄſuetudo appꝛobata:

que datlun qickone ir. i,congbeſi e

ℳ

2⁊ in gloſa.⁊ extra de arbi.ca.dileci Tlel niſi ali/
quo lure ſpeciali:vel delegatione iurudictio eis
competat.Opoꝛtet em̃ eum qui vultexcõmuni

care habere iuriſdictionẽ in foꝛo extrioꝛi:⁊ ꝙ pᷣ

us cauſa pꝛobetur.ca.nemo.xj.q.iij.Qð nõ po
ceſt facere ſimplex parochianꝰ.Dicit tamẽ Mo⸗
ſtieñ. in ſumma.qꝙlicet in occultis que requirũt
iudicialem indagineʒ:nõ poſſint excomunicare
de iure cõmuni:tamẽ exquo curã habent:habẽt
etiã poteſtatẽ excõmunicãdi in notoꝛijs pᷣmiſſa

gadmonitõe.⁊ in om̃ibo bis que ſine libelli obla

tione expediri poſſunt.extra de clandeſti.deſpõ.
ca.cum inhibitio. Dicit etiã Johãnes de ligna⸗

no vbi ſupꝛa.ꝙ ſacerdotes parochiani poſſunt
ecxcõmunicare ſuos parochianos in generali di

cendo.Excõmunicamus eos vel eũ qui taleʒ rẽ

furatus eſt:niſi infra tot dies reſtituerit vel con
coꝛdaueritz buiuſmodi.⁊ hoc niſi ſit ↄtraria cõ
ſuetudo vel ſuperioꝛis inhibitio. Hec ille.Et cũ

hac limitatiõe debet etiã intelligi dictũ Hoſtiẽ⸗
ſis vbi ſupꝛo:d habet᷑ in ſũma ↄfeſſoꝝ.in dicta
q.l. Hulier autẽ pꝛelata:vt abbatiſſa ⁊ huluſ⸗

modi excõmunicare nõ poteſt:cum careat claui

bus.ca.noua quedã.de pe.⁊ re.
Pars tertia buius ſermonis de excõmuni⸗
cationis iuſtificatione. B

Ro erpeditiõe huius partis eſt ſſcendũ

p ßf6m beatũ Bonauenturã in.iiij.di.xviij
prear. ij. ar.j.q.j.? Richardũ in eadeʒ diſ.
ar.iij.q.j.⁊ beatũ Thoms etiã in pᷣdicta di.arti.
ctatu de excõmunicationib.ꝙ valde ↄueniens
eſt aliquos ex rationabili cauſa per excõmuni⸗
cationẽ a cõmunione eccleſie ſeparari: vt ſcilicet

illi qui per ſuperbam ↄtumaciam ecdeſie pare/
re recuſantur:de tali ↄcluſione erubeſcentes hu

militer ad eccleſiaſticã reconciliationẽ reuertan⸗
tur. ⁊ malam vitaʒ ſuã coꝛrigant flagellis eccle⸗

ſiaſticis caſtigati. Item excõmunicatio eſtvtilis
alijs non excòmunicatis:vt timoꝛe illius pecca
re timeant:ne etiam eis idem fiat ſi in oodem cri
minęe labantur. Pena em̃ vnius efficitur merꝰ
multoꝛũ.l.aut facta.in fine.ff.de penis. Item il⸗
lis pꝛodeſt malos ab eoꝝ cõmunione ſeparart

o ne illos inficere poſſint. Ideo dicit᷑ in ca.reſecan
de. xxiiij.q.iij. Reſecãde ſũt carnes putride:⁊ ſca
bioſa a caulis repellẽda eſt ouis: ne tota domꝰ
maſſa ⁊ coꝛpꝰ ac pecoꝛa ardeãt:coꝛrüpant᷑: pu⸗

treſcãt ⁊ intereãt. Hec ibi.Quia g̊ vt ait cõmẽta/

toꝛ ſuꝑ pemio phiſicoꝝ.Sicut in naturalibus
ita ⁊ ſuo mado debetfieri in ſpũalibus.ideo iu
dex ecdleſiaſticus qui eſt medicus ſpũalis debʒ

ſeruare in curatione infirmi ſpiritualis per pec⸗

catũ modũ medicine coꝛpoꝛalis. Nam diſcreti
⁊2 pꝛudẽtes medici qñ per leuia remedia et dul⸗
cia medicamẽta nõ poſſũt erpellere infirmitateʒ
ab egroto:vtunt᷑ ſepe afflictiuis ⁊ moꝛdacibus

remedijs:vt inadendo mẽbꝛa putrida:vel igne

j.q.ij.?⁊ Alexandrũ de ales in.ij.par.ſũme in tra⸗

XXVII

decoquẽdo:vel cbaria ſubtrabẽdo:aut aman:
ſimas potatões dando.Qõð quidẽ facere debẽt
plati eccleſiaſtici in medicina ſpirituali.quia ſcʒ
quãdo nõ poſſunt peccatoꝛẽ a moꝛbo criminis

ſui ꝑ bonas ac humanas exhoꝛtatiões:⁊ ꝑ mi/

niſtrationẽ ſacramẽtoꝝ ſanare:debent eis moꝛ

dacia remedia ⁊ amara adhibere ſq; increpãdo
vel ſacramenta que eis ſic indiſpoſitis nocerent

ſubtrabendo ⁊ a cõmuniõe fideliũ eos rebelles
⁊ obſtinatos ſeparãdo.Qõð pcepit fieri dominꝰ
Match.xviij.di.Si eccłiam nõ audierit ſit tibi
ſicut ethnicus ⁊ publicanus. Que verba expo⸗
nes Scotus in.iiij.di.xviij.di.q; ꝑ pᷣdica vᷣba
innuit dñs ꝙ rebelles pᷣceptis eccłie debẽt excõ
municari.Eſt ergo excõmunicatio medicinalis

vt ðꝛ in.c.cuʒ medicinalis.de ſenten.excõ.lib.vj.
Aales Paulꝰ aplus.j.ad Cor.v.iubet quẽdaʒ
ſo

oꝛnicatoꝛẽ maximũ excõmunicari di. Ego qui
dẽ abſens coꝛpoꝛe:pᷣſens autẽ ſpiritu iã iudica⸗

ui eũ qui ſic oꝑatus eſt:in nomine dñi noſtri ie

ſu xpᷣi ↄJgregatis vobis ⁊ meo ſpiritu cũ virtute

dñi no ſtri ieſu xpᷣi tradere hmõi ſathane in inte
ritũ carnis:vt ſpiritus ſaluus ſit in die dñino⸗

ſtri ieſu xpᷣi. Hec ille.Qui etiã vltimo.c.eiuſdem

epiſtole inquit.Si quis nõ a mat dñm noſtrũ

ieſum xpᷣm anachema ſit.Et ad Gal.j.iterũ ait.

Si quis euangeliſauerit pᷣter id qð accepiſtis:

anathema ſit.Et.j.ad Timothᷣ.j.etiã dicit.Qui

dã repellentes ſcientiã circa fidẽ naufragauerũt

Ex quib eſt Hymeneus ⁊ Alexãder quos tra⸗
didi ſathane vt diſcãt nõ blaſphemare.Ea pꝛo⸗
pter inquit Pelagiꝰ papa in.c.apoſtolice.xxiij
q liij.Apoſtolice autoꝛitatis exẽplo didicimus:

crrantiũ ⁊ in erroꝛẽ mittentiũ ſpũs:id eſt hbomi
nis tradẽdos eſſe ſathane vt blaſphemare dedi
ſcant. Hec ille.
EFErũ qui
v medlũ ad ↄſeruationẽ eccłie dei inuentũ:
⁊ ea que a deo ſunt:oꝛdinata ſũt: vt dicit᷑

ad Roma.xiij.Ideo opoꝛtet ipam excõmunica
tionẽ eſſe iuſtificatã ⁊ oꝛdinata:maxime triplicc

a excõmunicatio eſt quoddã re/

oꝛdine.ſ materiali:foꝛmali ⁊ finali.Quo ad pꝛi

mũ oꝛdinẽ eſt ſciendũ ſᷣm Rich.in.iiij.di.xviij.

ar.iij.q.ij.et ſanctũ Bonauẽ.in ea.di.ꝑ.ij.art᷑.ij.
q.ij.et Lho.etia in pᷣdica di.de excõicatiõe.ar.j.

q.iij.ꝙ nulla excõ municatio debʒ fulminarini/
ſi ꝓ pœõ moꝛtali illius qui aliter nõ videt᷑ poſſe
coꝛrigi:vt ðꝛ in.ca.nemo.xj.q.iij.Et idem ponit
gloſa in.c.ex ꝑte.de verbo.ſigni.Nãvt ðꝛ in.d.c.

nemo.Anathema eſt eterne moꝛtis damnatio.

Et ideo diẽ̃ Panoꝛ.in.c.per venerabilem.extra

qui fi.ſint legit.ꝙ vbicũq; in iure canonico repe

ritur pena moꝛtis:pꝛo excõmunicatione deber

exponi:vt pꝛobat᷑ in.d.c per venerabileʒ.Utem
ait Augufr.in.ca.coꝛripiant᷑.xxiiij.q.iij.nulla eſt
granioꝛ pena in ecdeſia dei qᷓ; excommunicatio

da pꝛo leuibus cniminibu,. D

Etideo vt inquit gloſa ibidem:non eſt inftligen

4
ke
n
llusteri
ſundot
nalioos
chantate
leſ ocinn
uunofm
punucani
fnpreglan
nmntſ⸗
ünovent
mni ca A
gijaden
cemnit
Nödeberan
utqvico⸗
ntcpudo⸗
udtasno⸗
Mepurtn
gulgs oh⸗
fuugular
ondchaan
Nfoengin
iaſzco⸗
Pnccinöfae
o Etytals
lubagtoatn
Nlrerdoct
ſippcowo⸗
Ncphiich
nare ſcer
qzlncumte
Lenc
ſigii
Ip
wypaop⸗
ai diin ni
ſſaaſthabe
ac lten
Mtäfatnil
lelumſek,/
Mikudd
anm ſick
To

unm
rdci
leſ
onns
d
dndene
Glnchin
Köwangt
s cheles
nmn
Korirnd
NN
Rüaen
enceg
dcnis
. ölby.
deqii

nASpe

möddl⸗
nedäwin
nmänme
moc
Zaliii
mi r
zufgzn
jaquosn
dokolice
lododians
igidck n
Pbantd
.

ſtaeiitt
ruieſd⸗
mauge
nuanenſu
a
i.
Ngiann
arot),
Vlwinanh
ridctoi
1iden n
roe
s dunn,
Cw
—R
nbign
güns
nnun
ii

Oncludũt ergo pꝛedicti doctoꝛes ꝙ iu⸗

c ſte aliquis excõmunicari poteſt pꝛo cual

pa moꝛtali pꝛo qua iaʒ eſt a charitate di

niſus: etiã ſi nõ excomunicet᷑ Et quia in damni
ficando aliqueʒ coꝛpoꝛaliter:vel in rebus tepoz

ralibus aliquis peccat moꝛtaliter: ⁊ facit corra e quia nõ eſt homo.ca.j.de ſum crini.et fl.

charitaceʒ. Ideo pꝛo damno tẽpoꝛali illato po⸗
teſt excõmunicari ſi tali peccato ſit annexa cõtu⸗
madi ↄtra pꝛeceptũ eccdleſie:aliter nõ debet excõ
munican.ca.abſit.xj.q.iij. Quadrupliciter antẽ

ſ̃m pꝛedictos doctoꝛes quis peccatũ ↄtumacie

incurrit:ſq; quãdo ſufficienter vocatus ad iudi
ciũ nõ venit:nec remanendi babet cauſam legi⸗
cimo.ca.Quoniã.extra ð lite nõ conceſt.et.xxilij.
q.iij.ca.de illicica.aut quãdo veniens reſponde

re ↄtemnit.⁊ rationẽ reddere quare reſpondere
nõ debet: ⁊ nõ vult ſtare luri.xj.q.iij.c.certuʒ eſt.
aut quãdo anteq; debeat diſcedit:vt ibidẽ dic

aut quãdo offenſa eius ẽ manitfeſta:⁊ ad iuſſuʒ
iudicis nõ vult emẽdare.c.ex ꝑte.de vᷣbo. ſigni.
nec vult ſentẽtie ipᷣius iudicis obedire.ij.q.vj.c.
quiſqͥs ꝓbatus. Ille aũt qͥ impedit aut ꝓcurat
fraudulẽter ne ctatio ad eũ ꝑueniat: ꝓ citato ha
beri debet. arg.in.l.generaliter. ⁊ in.il.q põt face⸗

re.ff. de reg. iu. Ille etiã qͥ veniẽs ſe nõ repᷣſentat

iudici ſʒ ſe occulcat:reputãdꝰẽ q̃ſi nõ veniſſer. qꝛ
Eindeẽ nõ facere ⁊ vitioſe facere.l.qͥtiẽs.ff.qͥ ſac.

co. Et ꝙ talis ipediẽs citationẽ vel ſe occultans

babeat᷑ ꝓ citato eſt textꝰ in.c.qm̃ freq̃nter. extra

vt lite nõ ↄteſt.Quia ꝗ̊ excõicatio nõ ẽ ferẽda ni⸗

ſiꝓ pœõ moꝛtali. Jo dic Petrꝰ de palude ĩ.iiij.

di. xviij.ꝙ cũ ſnia iuris nõ ſit iniuſta:põt hõ foꝛ
mare ↄſaẽtiã ſuã:q vbi nõ peccat moꝛtalit᷑ nu⸗

qᷓ; incurrit excõicationẽ iunis. E

ilendũ qͥʒ eſt ſᷣm Rich.in.iiij.di.xviij.ar.
ſ iij.q.iij.et.iiij. vxoꝛ nõ debet excõmuni⸗
cari pꝛo peccato viri: nec econtra:nec fili⸗

us ꝓ ꝓccõ pꝛis:aut dñs ꝓ pctõ ꝓpłi:aut ſeruꝰ ꝓ

pcõ dñi niſi ipſi ꝑticipẽt i crimine.ã.xxuij.q.

iij. ca. ſi habes. S. vt g. dꝛ. q illicite excõicat q ꝓ
perõ alterꝰ:neq; aliq rõne vtũt᷑:qq ꝓ pcõ vnius
in totã familiã ſentẽtiã ferũt excõicatiõis.⁊ in.S.

bis ita rñdet᷑in fi.ea.q.⁊ cauſa ſcptuʒ ẽ.lõ ̊ ꝓ
pctõ alicuiꝰtota familia excõicãda eſt. Notãduʒ

ẽ etiã ſᷣm Rich.in pᷣdicta di.iiij.ar.v.q.iij.et bea
tuʒ Tho.vbi ſupᷣ.ꝙ vniuerſitas ſiue cõitas vel
collegiũ excõicari nõ põt:de qͥ ẽtextꝰ in.c.roma⸗
na eccłia.S.vl.de ſen. excõ.vbi ðꝛ. In vniuerſita

tẽ vel collegiũ ꝓferri excõicatiõis ſentẽtiã penitꝰ

ꝓhibemꝰ:volẽtes aiaꝝ ꝓhibere ꝑiculũ:qð exin
de ſequi poſſet: cũ nõ nũqᷓ; cõtingeret innoxios
etiã hmõi ſentẽtia irretiri Hec ibi.Et ratio huiꝰ
eſt.qꝛ cũ excõicatio nõ deheat ferni niſip peccato
moꝛtali vt ſupꝛa dictũ eſt.pctm̃ autẽ in actu co/
ſiſtat: accꝰ v nõ ſit cõmunitas:ſed ſingulariũ ꝑ

ſonarũ.idcirco ſinguli de ciuitate vel ð collegio
actoꝛes talis pcri moꝛtalis vel ↄſentientes excõ
municari poſſunt:nõ auteʒ ipſa cõmunitas vel

collegiũ. Unce dicit Richardus vbi ſupꝛa.qꝙ ſi
ſnia excõicatõis ferret᷑ ᷓ vniuerſitatẽvł collegiũ
nõ tenet.qꝛ gẽt data ↄ intẽtionẽ legis ⁊ eã iſtiuẽ
tis:ad qua reſpiciẽdum eſt.l.ij. C. de legi. F
Xcõmunicari quoq; no poteſt moꝛtuus

cath. Excõmunicari em̃ nõ poteſt a cano
ne.quia hmõi excõmunicatio nõ fertur niſi pꝛo
pter crimen: ⁊ moꝛtuꝰ delinquere nõ poteſt:nec
amplius penitere.xxiiij.q.ij.c.dãnatiois.vbi ðᷣꝛ
Uluẽtes nõ moꝛtuos ſoluere poſſumꝰvel liga
re.Nõ poteſt etiã excõmunicari a iudice.qꝛ non
poteſt moueri nec ↄtumax ↄſtitui.pᷣm tñ Rich.
vbi ſupꝛa.q.ilij.in aliqͥ bus caſibo poſſunt mo:⸗
tui excõmunicari.ſ.heretici:ſciſmatici:⁊ qͥ hereti
cũ ↄſtituit beredẽ.xxiiij.q.ij.c.ſane ꝓfertur.Et it
li qͥ ſeipos volũtarie occidut.xxiij.q.v.e.placuit
Et hi excõmunicant᷑ nõ quia iſta excõicatio ſit il
lis pena vel medicina:ſed in deteſtationẽ crimi
nis pᷣcedẽtis ⁊ ad terroꝛẽ alioꝛũ pter qð fit eis
negatio ſepulture:ſuffragioꝝ ⁊ hmõi.Sciẽduʒ
eſt etis ꝙ ſi ĩ aliquo excõicato apparuerũt ſigna
ↄtritõis ⁊ penitẽtie:põt abſolui poſt moꝛtẽ.c.a
nobis.ij. ð ſen.excõ.⁊.c.nec qͥſ qᷓ. xxiiij.qij. Et ta
lis abſolutio ſᷣm qð inqᷣt Guilbelmꝰ gloſatoꝛ
Raymũdi valet vt ſepeliat᷑ in loco ſacro:vł vt ſe
pultꝰnõ exhumet᷑:⁊ vt oꝛet᷑ ⁊ celebꝛet᷑ ꝓ eo vt ðꝛ
in ſũma ↄfelſ.li.iij.ti.xxxiij q/cxxj. Eſt aũt notan
dũ ſᷣm Tho.vbi ſupᷣ.ar.iij.q.iij.in ſolutiõe ſcðᷣi
argumẽti.ꝙ nullꝰpᷣt excõicare ſeipᷣm. Cuiꝰrõ eſt
⸗ ille qͥ excõicat aliquẽ hʒ iuriſdictionẽ ⁊ iperiũ
uꝑ eñ.⁊ ꝑ ↄſe rusn ſuꝑioꝛ eo quẽ excõicat: ſed
nullꝰẽ ſuꝑioꝛ ſeipo.ꝗᷣ ⁊c. Uñ ſi ↄtingat caſus
ſacerdos aliqñ excõicet i generali:vt puta ꝓ fur
to ⁊ hmõi.qð qͥdẽ ipᷣe fecit nõ ẽ excõicatꝰ.Si vxo
denũclaret excõicatos ab alioꝛ tanqᷓ; miſter epᷣi
vel erꝰ vicarij vel alteriꝰ excõicãd legeret excõica⸗
tionẽ:bñ icideret ĩ excõicationẽ. Itẽ ſi ep̃s ꝑtia⸗
pat cũ aliqͥ ab ipᷣo excõicato:icidit ĩ mioꝛẽ excõi⸗

cationẽ:etiã ſi icẽderet ꝑ b̊ abſoluere eũ.c.cũ deſi

deres.de ſen.excõ. Et ibi Panoꝛ.qꝛ nõ pᷣt eũ tali
mõ abſoluerevt ðꝛ ĩ ſũ.ↄtfeſ.vbi S.q.clxj. Papa
aũt nõ pᷣt icurrere excõicationẽ niſi ꝓpt᷑ hereſim:
8 q̃ ⁊ iudicari pᷣt ⁊ deponi.xl.di.c.ſi papa.Nõ eĩ
pᷣt ab hoie excoicari vt ait Johes ð lignano vbi
ſupᷣ.qꝛ ẽ oĩbo ſuꝑioꝛ.xxj.diĩ.c.ĩferioꝛ.nec a canõe

qꝛ ſolutꝰẽ ab eo.S.his ita rndet᷑.xxv.q.j.quii Fʒ
canões deceat eñ viuere vt ibidẽ ðꝛ.⁊ i.c.iuſticie.

ea.q.⁊ cã. lõ etiã icurrit mioꝛẽ excõicatõeʒ ꝑtici
pãdo cũ excõicaꝶ.extra ð ſen.excõ.c.nlłi.i glo.ſʒ
excõicatiõeʒ q̃ oẽs excõicant᷑ a ðo ꝓ peõ moꝛta
li:bñ icurrit.Et tãto grauioꝛẽ q̃nto alijs oibeeſt
dignioꝛ. Sciendũ q̊ʒ eſt pᷣm Rich.vbi ſupᷣ.art.

v. ꝗ.ij. et Lho.vbi ſupꝛa.ar.iij.q.iij.?ẽ GBonauẽ.

eadem.di.parte.ij.ar.j.q.iiij.q excõmunicatus

excõmunicari iterũ poteſt:vel eiuſdẽ excomuniz-

catiõis iteratiõe ad ſuã maioꝛẽ yfuſionẽ: vel eti HM
gin alin peer nouechlpeomitnont. Qnde dicit

in. c. cũ ꝓ cauſa. de ſen.excõ.q exc catꝰ p ne cãꝗ̊

poteſt iterũ excõicari pꝛo ali. BB
Uo ad ſecundũ oꝛdinẽ iuſtiſecantẽ excõ⸗

qꝗq municationè qui ðꝛ foꝛmalis.dico ꝙ ex/⸗

cõmunicans tria debet ſeruare quo ad
irrogandã excõmunicationẽ. Nam pᷣmo debet
pᷣmutere cõpetentẽ admonitionẽ: vt in.c.ſacro.ð
ſen.excõ.pꝛecipit Inno.tercius.⁊ intelligit᷑ detn
na admonitione ſᷣm gloſaʒ:vel devna pꝛo trib⸗
datis congruis interuallis ad arbitriũ iudicis
maxime in notoꝛijs.xxiiij.q.iij.ca.de illicita.alłs
excõmunicatoꝛ eſt ſuſpẽſus ab ingreſſu eccleſie
ꝑ vnũ menſem:vt habet᷑ in pfato.(.ſacro. Inter
uallũ autẽ ↄgruũ dicit᷑ aliquoꝝ dieꝝ qui debẽt
dari ꝓ termino:niſi facti neceſſicas aliter ſuaſe⸗

rit.c.oↄſtitutionẽ.de ſentẽ.excõ.li.vj. Secũdo de⸗

bet excõmunicãs pꝛoferre ſentẽtiã in ſcriptis:et

ſcripture copiã dare infra mẽſem requirenti: ali

ter eſt ſuſpẽſus ab igreſſu ecclie ⁊ ab officijs di⸗
uinis ꝑ mẽſem. Si autẽ exequat᷑ diuina officia
efficit᷑ irregularis nec põt diſpenſari niſi ꝑ papã

c.cũ medicinalis.eo.ti.li.vj. He tamẽ pene nõ ta

gunt epiſcopos:cũ de ipᷣis nõ fiat expᷣſſa mẽtio

ſen requirũ:vt in.c.quia ꝑiculoſa.eodẽ libꝛo ⁊

titulo.Et hoc etiã dicẽ̃ Richarð.in.iiij.diſt.xviij.

ar. viij. q.ij. et. iij. tamẽ tenet ⁊ ligat excõmunica⸗

tio:licet nõ ſeruet᷑ modus ſupꝛadictus:ſed excõ

municatus de facili abſoluit᷑: ⁊ excmunicatoꝛ

tenet᷑ ad intereſſe dicto.c.cũ medicinalis.S.ſi qͥs

añt. de quo etiã babet ꝑ Richear. in pᷣdicta diſt.

ar. viij.q.. 2
Ertio debet iudex vti ↄgruitate verboꝛũ
UVUñ vt habet᷑ in ſũma ↄfeſſo x.li.iij titulo
xxxiij.q.lxviij.ſic ↄſueuit fieni ſentẽtia excõ
municatiõis: ꝓpt talẽ ⁊ talẽ cauſaʒ exccõmũico te
vel excõmunicamꝰ in ſcriptꝭ. Huiuſmõi em̃ vel

alijs equipollentibo verbis debet vti excõmuni
cãs.arg.ad hoc.ij.q.vj.S.diffinitiua.vbi dici᷑.
Diffinitiua ſentẽtia que abſolutionẽ vel ↄdẽna

tionẽ nõ ↄtinet:pꝛo nulla habet᷑. Uñ dicit Ray.
in ſũma ꝙ nõ aꝓpꝛobar ſentẽtiã quoꝛundã ſim

pliciũ ſacerdotũ dicentiuũ.Denũciam⸗ talẽ excõü⸗/⸗

municatũ:⁊ tamẽ nũq; excomunicauerũt eum.

Et licettalis euitadus ſit ab illis quib fit denũ
datio.quia ipᷣoꝝ nõ eſt iudicare vtrũ ſit excom⸗
municatus an nõ:tamẽ ſi de boc agat᷑ in foꝛma

iudicij nõ reputabit᷑ excõmunicatꝰ ꝑ buiuſmõi
verba:niſi als pbet᷑ excõicatus.Et ad hoc ſatis
fatit ca. cũ medicinalis.de ſen.excõ.li.vj.
Ed pone ꝙ aliquid pᷣcipit᷑ ſub pena excõ
ſ muncatiois vtrũ nõ obediẽs ſit excomu
nicatꝰ. Rñdet Hoſtieñ.⁊ Hugo ac glo⸗

ſatoꝛ Ray. vt in ſũma ↄfeſſoꝝ refert᷑.ꝙſi tale pᷣ⸗

ceptũ fiat a canone:pᷣdicta vᷣba ſolũ habẽt vim

cõminatiõis: vt patet.xxx. di.ꝑ totãũ. Et hocideo
quia mitius agit᷑ cũ lege qᷓ; cũ miniſtro legis ···.

ſi cũ dies.ff.ð arbi.Quãdo autẽ eſt a iudice:tũc

iudex excõmunicare intẽdat ⁊ expmat:boc qd

xxxXVI

ſic intẽderit:pᷣdicta verba habẽt vim late ſenten

tie.ante autẽ qᷓ; iudex hoc dedarauerit diẽc Ho⸗

ſtien.ꝙ putat nõ eſſe excõmunicatũ illũ qui ſen
tentiã nõ ſeruauit:cũ ꝓbabiliter credere potue⸗
rit ꝙ cõminatio tm̃ eſſet. Pꝛedicta em̃ verba de
ſui natura vident᷑ tm̃ impoꝛtare cõminationeʒ
vt.C.cõminatiões vel epiſtolas.l.vnica.⁊ notat᷑
extra de ſagitta.c.arcem. Quãdo autẽ verba ha⸗

beant vim late ſentẽtie vel ferẽde ſatj diffuſetra⸗
ctat Panoꝛ.in.c. ſi diligenti. de foꝛo compe. Sʒ
pone ꝙ iudex dicat:habeo te pꝛo excõicato:rñ⸗

det Hoſtieñ.in fũma dicẽs. Nõ facio vim vtrũ
iudex dicat.excõmunico te vel ſcias te excomuni
catũ:vel te excõmunicatũ cognoſce: vel habeas
te ꝓ excõmunicato:vel reputes te excõmunicatũ
vel alia quecũq; verba ꝓferat:dũmodo volun/

tatẽ ⁊ ↄſenſũ ſuũ de pᷣſenti expmat.ſicut ⁊ ałs ſi

militer dicit᷑extra de ſpon.c.ſi inter virũ.⁊ extra

de ſpon. du. c.. Uolũtas em̃ iudicis ſpũalis ꝓ
lege ſeruãda eſt. xj. q.iij.c.audi.Uerba nãq; intẽ
tioni deſeruiũt ⁊ nõ ecõuerſo.xxij.q.v.ca.uma
ne.Et ſermo rei nõ ſermoni res eſt ſubiecta.c.in⸗
telligẽtia.de verbo.ſigni. Facit ad hoculud qð
anoꝛ. in.c.ex ꝑte.de ſponſał.Ubi ait.
vbi acꝰ depẽdet ex mera volũtate loquẽtis.pa⸗

ponit

ria ſũt dicere ꝙ vult talẽ habere ꝓ vxoꝛe vel ciue:

⁊ dicere.duco te in vxoꝛẽ:vel facio te clueʒ. Ad
cetiã faciũt notata ꝑ Bar.in.l.ſi maritus.ff.ð ad

ul. ⁊ in.l.is qͥ ꝓ emptoꝛe.ff. de vſuca. Et hec qui
dem habent locũ cũ ↄſtat de intẽtiõe iudicis:vt

qꝛ ipᷣe hoc dedarauit:vel quia ſemꝑ in excõmu⸗
nicatiõibus ſuis ita ſolitus eſt dicere vt inquit
gloſa Raymũdi in ſũma. Si autẽ dubitet᷑ ð in
tentiõe eius:licet in foꝛo iudiciali talis nomina
tus nõ reputet᷑ excõmunicatꝰ:tamẽ i dubio me

lius eſt eligere viam ſecurioꝛẽ vt ſe reputet excõ/
municatũ ⁊ abſolutionẽ petat: vt dic etiãõ Ho/

ſtieñ.vbi ſupꝛa.Et ibidẽ habet᷑ in .RD 2feſſoꝝ

o ad tertiũ oꝛdinẽ iuſtificantẽ exõmu⸗/
q nicationẽ qui dẽ finalis eſt ſaenduʒ. ꝙ; vt

patet ex pᷣdictis excõicatio introducta fu

it ad emẽdãdũ ꝓximũ.Et vt ait Aug.li.iij.ꝰↄtra
epiſtolam ꝑmenij nõ eſt inuẽta ad eradicanduʒ
illũ:ſed ad coꝛrigendũ.Uñ in.c.cũ medicinalis
de ſen. excõ.li.vj.ðꝛ.ꝙ iudex in excõicatiõe ꝓferẽ⸗
da debet ſe oſtẽdere ꝓſequi qð coꝛrigẽtis ẽ ⁊ me
dæẽtis. Debet etiã cauere diligẽter ne ad excõica⸗
tionẽ cuiuſcũq; abſq; manifeſta ⁊ rõnabili cau

ſa ꝓcedat:vt ðꝛ in.c.ſacro.de ſen.excõ.

Pars quarta huius ſermonis de exõmuni

catiõis obſeruatiõe.

Ciendũ eſt ſᷣm ſentẽtiã Rich in. iiij diſt. .
ſxviij.ar.iij.q.v. Et Alex.ð ales in.iiij.ꝑ.ſũ.

in tractatu de excõicatiõibo.ꝙ ſentẽtia ex⸗

cõmunicatiõis tripliciter põt dici iniuſta:vt ha
bet᷑ in. c. eps.S.ſi ergo.xj.q.iij. Aliquãdo em̃ eſt
iniuſta ex cauſa qñ ſcʒ nullũ omino eſt delicuz

Alqn

eognl

nonpte
oiſ
gickin
olist

geſelnis
honege
alabf
Glcanonis
Sentina
mnedackt.
benus-
lcciniſte
lkeaute
oMinse
1aölcben
tanan
nüini
Monẽcaa
ii 5
tlo C f
lbͤſaaara
logaolem
Len
6 lad
. dar
oiuren
n quisen
ſue on
1ii bipe
Etidem
ſigercie
Mriren. S
lceeß ex
lnliſ dier⸗
opotltan
uus ercol
s rpal
Glchtecre
nctam
hoſim
ſguu
Nlluhheeo
dlar PP
Kkboe pbe
Neoclſpde
ͤiator
andee
hilſ
ſuloge

nien
li
ligin
npne
mrande
nnen
datnont
Apodabe⸗
diclem⸗
one.
Wiann
KAWi
Sutänoni
edahes
WMömani
wodo
larta
m
todnan
öoluts
kelocend
lrcus
isfil
a Etb
Geindias
minacön
ict Nn
gidabintt
linlis onan
mii bf⸗
tſenmad
rdcci
nſüm iche,

inigin
land
mwdn
lli n
ſndiano,
ecianals
icnit gfti
nhinginnt
neadad
runtin
o,.
8debilin

l
Lsiit
ſun
6 .
iil
. c

Foliũ

in eo qui excõicat᷑iꝙ ſit excõmunicatione dignñ

Aliqn vᷣo eſt iniuſta ex aio ꝓferẽtis.qñ.ſ.iudex
non ꝓfert eam zeio iuſticie ⁊ charitatis ſʒ liuoꝛe

odij:vel pꝛecio:aut fauoꝛe aduerſarioꝝ. Aliqñ

ctiã eſt iniuſta ex oꝛdine qñn.ſ.non ſᷣuat᷑ oꝛdo iu/
dicialis in ꝓferẽda ipᷣa ſentẽtia.c.ſᷣuet᷑S.itẽ ſnia
xj.q.iij.Quocũq; aũt modo ſententia excõicatio
nis ſit iniuſta ſꝑ eſt timẽda et pᷣuãda:niſi aliq bꝰ-
caſibo:ð qͥb ifra dicet᷑.Et tał ſic iiuſte excõicatꝰ

debet ſe gerere ꝓ excõicato:donec ꝑ euʒ qui tulit
ſniam:vł ꝑ aliũ babentẽ auccoꝛitatẽ fuerit abſo

lutꝰ.vl inocẽs dedaratus.Et rõnẽ quare timen

da ſit ſnia etiã iniuſta aſſignat Greg.in quodã

ſ̃ᷣmone:qꝛ.ſ.ille qui nõ eſt in delicto ꝓpter qð eſt

excõicatꝰ:foꝛte alia ex cauſa meret᷑ illã ſniam ex⸗
cõicationis. Ideo inquit in.c.ſententia.xj.q.iij.
Sentẽtia paſtoꝛis ſiue iuſta ſiue iniuſta fuerit

timẽda eſt. Et ĩ.c.quibs.eadẽ q̃ſtio.⁊ cauſa dicit

vꝛbanus papa.vailde timenda eſt ſententia epᷣi
licet iniuſte ligec. Ile aũt qui excõicat aliquẽ in/
iuſte:aut ex animo ⁊ mala intẽtiõe:vł odio:aut
tra iuris oꝛdinẽ:aut ſine rõnabili cauſa:ſciẽter
⁊ ex ðᷣliberatiõe peccat moꝛtalłr:⁊ eſt dignꝰpena
eterna vt ait Ric.in pᷣdicta.di.ar.viij.q.iiij.quia

ꝓximũ iniuſte ⁊ grauiter ledit in fama ↄtra ꝓhi

bitionẽ eccłie:vt patʒ ꝑ illð qð habet᷑ in.c.ſi eps.

Xj.q.iij.⁊ ð ſen.⁊ re iudi.c.cũ eterni.in.vj.⁊ ð ſen.

exco.c.oũ medicalis.li.vj. Moꝛtalłr etiã peccat
ſi ̊ faciat ex ignoꝛãtia craſſa ⁊ ſupina:q;uis nõ
ita grauicer ſic cũ bᷣ agit ex certa malitia. M
Ciendũ tñ eſt ſᷣm cõiter doctoꝛes in.c.ſo
s let. ⁊ in.c.pᷣſenti.de ſen.exco.li.vj.qꝙ in qͥ/
buſdã caſib excõicationis ſnia eſt nulla
ſpᷣo iure:⁊ ꝑ ↄſequẽs nectimẽda. Pꝛimꝰcaſus ẽ
qñ quis excõicat᷑ a nõ ſuo iudice.c.ad nr̃am de
ↄſue.⁊.c.nullꝰð pochijs.⁊.C.ſi a nõ cõpe.iu.l.ij.
7.iij.vbi patʒ nullã eẽ ſniam datã a nõ ſuo iudi
ce.Et idem hr in.c.Ois de pe.⁊ re.Nõ ergo tenet
ſnia excõicatiõis ab eo lata qͥ ſuꝑ h̊ nõ habebat
ptãtem.Scõs caſus eſt qñ qs excõicatur a ſuo
iudice ſʒ excõicato.vt em̃ inqͥt Ric.⁊ btũs Tho.
in.iiij.di.xviij.ſicut ligatus coꝛꝑałr aliuʒ ligare
nõ põt.ita nec ille qui excõicatiõis vinculo eſt li
gatus excõicare pᷣt:cuʒ vinculũ ſpirituale ſit foꝛ⸗
tius coꝛꝑali. Jõ.xxiiij.q.j..audiuimꝰdicit᷑. Ex⸗
cõicatꝰ te excõicare nõ potuit.Et eadẽ.q.⁊ cauſa
in.c.miramur ſcriptũ eſt ꝙ excõicati iudices eſſe
nõ poſſunt:ergo nec excõicare valẽt. Lereꝰcaſꝰ
eſt qñ quis excõicatꝰeſt ab aliquo iudice itruſo
vł ſuſpẽſo a iuriſdictiõe:qꝛ talis excõicare nõ pᷣt
vt dicit Rich.? Tho.vbi ſupꝛa.⁊ Ray.in ſũma
Et hoc ꝓbat᷑.xij.q.ij.c.alienationes.⁊.c.pᷣcarie.?⁊

de ↄceſ.pᷣben.c.qꝛ diuerſitatẽ.Si tñ crimẽ taliũ

excõicatoꝝ.itruſoꝝ vł ſuſpenſo ꝝ eẽt occultũ tol
leranda ect ſnia lʒ nulla:q; diu eoꝝ crimẽ eſt oc

cultũ ⁊ ab eccłia ſlli ĩ offido tolerãtur. Arg.viij.
q.ilij.c.nõne.⁊.iij.q.vij.S.tria.⁊ de iure patro.c.
cõſultationibo.⁊.l.barbariꝰ.ff. de.offi. pto. N

Uartus caſus eſt qñ quiſ excõicat poſt
q legitimã a ppellationẽ.c. ad nr̃aʒ pᷣſentiãõ.
de appel. 2.c.ꝑ tuas.de ſen.excõ.⁊.c.ſolet

⁊.(.venerabilibo.codẽ titulo li.vj. Quintꝰcaſus
eſt qñ ſniaæxcõicatiõis ↄtinet ĩtolerabilẽ erroꝛẽ

vt in.c.ꝑ tuas.de ſen.excõ.⁊.d.c.ſolet.⁊.c.venera
biliby eodẽ ti.li.vj.Et ðꝛ intolerabilẽ erroꝛẽ ↄti⸗
nere:qñ quis excõicat᷑:qꝛ facit aliqd bonũ opꝰ:
vt dare elemoſynam pauperi:⁊ bmõi.cſi is qui

Peſt. xj.q.iij.vel qꝛ nõ vult facere aliquid ĩpoſſi⸗

bile vt dicit gio.in.d.cꝑ tuas:vł ꝙ ſit erpᷣſſe cõ⸗
tra oꝛdiatiões canonũ.c.cũ apłs.⁊ ibi Panoꝛ.
de cenſi.Talis em̃ excõicatio nõ ligat.clemẽ.pa⸗
ſtoꝛalis.S.piſana.de re iudi.⁊ nota.ꝑ Inno.i.c.
fraternitatis de fri.?⁊ male.
Extus caſus eſt qñ qͥs excõicatus eſt ab
co qͥ violauit interdictũ.c.tãta.de exceſſi.
pᷣla.Eius em̃ excõicatio eſt ipᷣo iure irrita
⁊ inanis:vt ibidẽ dici᷑. Septimꝰcaſus eſt cum

quis excõmunicat aliquẽ ↄtra ſuũ pᷣuilegiuʒ. c.

cũ capella.?.c.quato.de puił. Octauus caſus
cũ qͥs excõicat᷑ a pᷣlato ſuo.qꝛ reuelauit ſtatuʒ ec

cleſiaꝝ vel monaſterioꝝ ſuoꝛuʒ ſuꝑioꝛibo ſuis:

vel iegatis ſedis apłice inquiſitionẽ faciẽtibus.

ca.qꝛ pleriq;.de offi.iudi.oꝛdi.li.vj. Nonꝰcaſus
eſt qñ quis excõmunicat᷑a delegato ↄtra volun

tatẽ delegãtis.c.vlti.de pᷣben. Decimus caſus ẽ
quando quis excõmunicat᷑ a delegato impetra
to in caſu nõ ꝑmiſſo.c.qꝛ pleriq;.de offi.iudi.oꝛ
di.li.vj.⁊ de reſcript᷑.c.j.eodẽ libꝛo. Sed iſte ca⸗
ſus cũ pᷣcedẽti põt ad pᷣmũ reduci.Undecimus
caſus eſt qñ excõicatio pfert᷑ generaliter ↄtra nõ

facſẽtes aliqͥᷣ d:puta reſtitutionẽ vel nõ ſoluẽtes

⁊ aliqͥs nõ facit q: nõ põt.Nõ em̃ ligat᷑ ᷣm Fre⸗
dericũ de ſenis ſuo ↄſilio.xciij. Et ro eſt ᷑ᷣm Pa
noꝛ.in ca. P ⁊ G.de officio delegati.qꝛ talia ver
ba debet icelligi ciuili mõ.arg.in.l.ſi cui.ff.ð ſer
uit᷑.Ouodecimus caſus eſt quãdo ſentẽtia excõ
municatiõis ꝓfert᷑:niſi aliqͥd fiat in certo termi/
no.⁊ terminꝰ ꝓlongat᷑ ab eo cuiꝰſoliꝰintereſt:?
cui facere debebat.qꝛ currit excõmũicatio:vt te

net Petrꝰ de ancha. in. c.j.de loca.Et facit.c.pᷣte

rea.de aꝓpel.Faciũt exiã notata in ſimili ꝑ Bar.
in.l.j.S.⁊ poſt oꝑis.ff.de noui oꝑis nũ.Et ꝑ Jo
hãa.an.in.c.qͥ cũ q;.de ſen.excõ.li.vj. Et ꝑ Bal.i.l.
maximũ vitiũ.C. de liber. pᷣte. Hec tñ itelligunt᷑
qñ /ꝓlõgatio fit añ elapſũ terminũ.qꝛ poſt penãꝰ
inflictã ↄ ſenſus creditoꝛis ſuꝑueniens nõ tolle
ret es. Faciunt notata ꝑ Barcho.in.l.j.S.ſed ſi fi
lius.ff.delega.iij. Lertiuſdecimus caſus eſt qñũ
iudex ferens ſententiã generaliter:vt dicẽdo.Ex
cõmunicamus illos qui tale quid fecerũt vł ſc
unt ⁊ nõ reuelant ⁊c̃.aliquos nõ intedit ligare.
Quia em̃ excõicatio aſſumitvires ab intẽtiõe ex

cõicãtis:ᷣm Panoꝛ.in.c.ex ꝑte.pmo.de offi.oꝛ.

Facit qð notat glo.i.c.ij.ð teſti.co.⁊ in.c. P⁊ G
ð offi. del. in. c.j.ð iudi. Jõ tales nõ icidutin ex
cõmunicationeʒ. Quantuſdecimꝰ caſus eſt qud

do excõicatio fertur ſub cõditione:⁊ ante condi⸗
tionis euentũ moꝛitur excõmunicatoꝛ:quia ſic
exſpirat ⁊ nõ ligat poſt moꝛtẽ eiuasᷣm Panoꝛ.
in.c.cum ad hoc.de dle.nõ reſi.Et quelibet etiam
alia talis ſentẽtia expirat: exquo nõ habuit effe/⸗
ctũ in vita ſententiantis.Facit.l.fi.frde pe. P

NNomniby ergo pdiccis caſib:⁊ in qui⸗
i buſſibet alijs in quib ſentẽtiã excomu⸗

nicatiõis cõſtat eſſe nullã ipſo iure:⁊ cõ
ſtat notoꝛie de erroꝛe:nõ eſt talis ſententia ſᷣua⸗
da nectimenda. Et ita inteiligit᷑ illud qð habet᷑

in. c.certuʒ. S. illicita.xxiiij.q.iij.vbi dicit᷑. Illicta

excõmunicatio nõ ledit eum qui notat᷑:ſed eum
a quo notat᷑.⁊.xj.q.iij.c.cui eſt illata.ſcriptuʒ eſt
Si iniuſta eſt ſententia tamẽ curare eam nõ de
bet:quãto apud deũ ⁊ eius eccłiam neminẽ põt
grauare eius iniqua ſententia.Quãdo vero nõ

cõſtat expꝛeſſe de nullitate ſententie:tunc quiſqʒ

tenet᷑ eam ſfᷣuare donec rõnabiliter ſedauerit ſca/

dalũ:⁊ notoꝛiã fecerit nullitatẽ ſententie ꝑ legiti

mas cauſas.Quo facto nõ tenet᷑ eam ᷣuare:qꝛ
tunc nõ erit ampliꝰſcandalũ puſilloꝝ ſʒ phari⸗
ſeoꝛũ:vt ait Petrꝰ de palude in.iiij.ſeen.di.xviij.
Interim aũt debet ſe gerere pꝛo excõicato.Facit
capituluʒz ſi epiſcopus in fi.xj.q.iij. Aliter faciẽs
⁊ ſe cõioni fideliuʒ ingerẽs poſſet excõmunicari
iuſte ꝓpter ↄtẽptuzʒ.xj.q.iij.S.cum ergo.⁊. S.huic
Nam ꝓpter hoc peccaret moꝛtalłr:vt ait gloſa in
c.ꝑ tuas.de ſentẽ.excõica.vbi etiaʒ dicit ꝙ Pter
cõtemptũ ſentẽtia alias iniuſta teneret. Ideo in
ſũma ↄfeſſoꝝ libꝛo.iij.ti.xxxiij.q.lxxiij.ad finem

dicit:de mente Hoſtien.ac Tho.⁊ Ray.q;talis

excõicatꝰ debet ſe excõicatoꝛi pᷣſentare:⁊ oſtẽdere
inocentiã ſuã:⁊ petere abſolutiõem:vł ꝓponere
q̃rimoniã coꝛã ſuꝑioꝛe ↄtra excõicatoꝛẽc.c.ſacro.
de ſen. exco. Interizꝭ aũt talis iniuſte excõicatꝰvt
inqͥt Alexan.de ales in.iiij.ꝑte ſũme licet ab hoi/
bus reputet᷑ excõicatꝰ:tñ apud deũ nõ eſt ſepa⸗
ratꝰab vniõe eccłie quo ad ſpũalia chariſmata.
qꝛ ſicut hõ pictꝰnõ ẽ hõ ſᷣm rei vitatẽ ſʒ ſolũ ſᷣm
vocẽ:ſic excõicatio iniuſta nõ eſt excõicatio ſᷣm
rei vᷣitatẽ:ſʒ ſolũ ſᷣm vocẽ ⁊ apparentiã.ec pot
offendere ino cẽtẽ iniuſta ⁊ iniqua paſtoꝛis ſnia
cũ ipᷣetalr cõdẽnatꝰhabeat bonã coꝛã deo cõſciẽ
tiã.vt ðꝛ in.c.quõ.⁊.i.c.temerariũ.⁊.c.qͥd obeſt.
⁊.c.ĩ cũctʒ.⁊.c.⁊ ſi ad tꝑſ.⁊.c.cuſtodi.xj.q.iij. Q
,. EbQd hic q̃rit᷑ qñ fit excõicatio:ꝙ qͥlibet ſci⸗
ſ ens qs talẽ rẽ furatus fuit:teneat᷑ ſub pe
nna excõicatiois reuelare infra certũ termi
nũ..de q̃ excõicatiõe habet᷑ in.c.a nobis.ð ſen.ex⸗
cõi.Nũqͥd oẽs aliqͥd ſciẽtes teneant᷑ reuelare:et
cui dicere debeãt. Et rñdet Hoſtieñ.in ſũ.ꝙ ſciẽ
tes nõ tenenꝭ reuelare ipᷣi dãnũ paſſo:ſʒ pᷣlato ec
cleſie:vel ꝑ eũ deputato.xxxv.q.vj.c.epᷣs.in ſyno
do. Sʒ nec ipᷣi pᷣlato debet reuelari publice ſi ſo

lus reuelatoꝛ ſcit ⁊ ꝓbare nõ põt.ij.q.vij.ca.ple

rũq;. Et ita tenet glo.in.c.ſacerdos.de pe.di.vj.
⁊. vj.q.j.c.ſuꝑ omia.⁊.q.ij.c.placuit.⁊.ij.q.j.ca.

ulidere.c.hoc videt᷑.xxij.q.v.

xxXVII

ſi peccauerit. Facit.c.ſi ſacerdos.ð offi.oꝛdi.Qñn

6 dicit᷑ qᷣ ſcit intelligit᷑ de ꝓbabili ſciẽtia.l.qͥ accu
are. E. de edẽ.facit.l.noſtris.C.de calũ.debet ta
men ſecrete reuelari pᷣlato tãq; patri vt poſſit ꝓ

Pars quinta huius ſermonis de excõmuni
cationis malignitate. R

Rimo de excõmunicatiõis mion ma

p llgnitate tractare volens pᷣmittẽdũ du

xi.ꝙ ꝑtitipãs cũ excõicato minoꝛi excõ
municatiõe nõ ↄtrahit exco municatio

nẽ vel peccatũ:ſi ſpecifice nõ ꝓhibea⁊ ꝑ babentẽ
autoꝛitatẽ ꝓhibẽdi.c.quoniã młtos.xj.q.iij.Et

ideo dicũt doctoꝛes in pᷣdicco ca.ꝙ excomunica

tio maioꝛ nõ trãſit in tertiã ꝑſonã. Itẽ ſcienduz
eſt ꝙ hec excõmunicatio vt inqᷣt Ray.in ſũma.⁊

habet᷑ in ſũma.ↄ felſ.li.iij.ci.xxxiij.q.lv.nõ tm̃ po

teſt intelligi ab epᷣo:ſed etiã a quocũq; iudice ec
cleſiaſtico inferioꝛe.c.cũ ab eccłiaꝝ.de offi.oꝛdi.
Et hoc ſiue ꝓ ↄtumacia.v.q.ij.c.pᷣſenti.ſiue pꝛo
alijs culpis.Facit.xvij.q.iiij.c.miroꝛ. Itẽ pot in

telligi ſimpliciter:id eſt ad tepus indetermina/
tũ:ſic in.c.in actõe.ð pe.di.j.ſiue ad tꝑs Seenia

tũ:vt in.c.tãta.lxxxvj.di.

*„ —

Rima aũt malignitas huius excõmuni

p catiõis qᷓ diat᷑ ſepatiõis eſt: ꝙ excõmuni⸗
catũ remouet ⁊ ſeparat a ſacramẽtis eccle
ſie:ita ꝙ ſi ea ꝑcipiat peccat moꝛtaliter.ca.ſi cele

bꝛat. de cle.excõ.mi.nõo tñ incurnit irregularitatẽ

etis ſi celebꝛer vt in eodẽ ca.ðꝛ. Iẽ peccat ↄferen
do alijs eccłiaſtica ſacram cta:ſʒ tñ ab eo lic col⸗
lata nõ carẽtvᷣtu effectu:vt ibidẽ ðꝛ.Scðõa ma
lignitas aꝓpellat᷑ irricatiõis.ſ.electiõis de ipᷣo fa
cce. Uñ inqᷣt Gꝛego.nonus ĩ dicto.c.ſi celebꝛat.

Si tñ ſciẽtertalis elecꝰ fuerit:eiꝰ ẽ electio irritã⸗

da:ꝓ eo ꝙ ad ſuſceptionẽ eoꝝ eligit:a q̊ruzʒ ꝑce
tione a ſanctis patribo eſt puatus.Suꝑ qver
a inqͥt gloſa.ꝙ ſi excoicatus minoꝛi excõicatio
ne eligit᷑ etiã ignoꝛãter nõ valet electio.qꝛ igno⸗
rantia eligentiũ nõ facit ipᷣm habilem.Et ſi ſciẽ⸗

„

ter talem eli

Ertia malignitas ðꝛ ingreſſiõis. Facit eĩ
t excõmunicatio minoꝛ hominẽ indignuʒ
ingreſſu eccleſie adeo ꝙinqᷣt Hugo in.c.

ſi inimicus.xj.q.iij.ꝙ ab ingreſſu eccłie ſeparat:
ita ꝙ nõ debettalis excõicatꝰitrare eccłlam. Sʒ
Hoſti.in ſũ.dic.ꝙ licet talis tutiꝰ faceret nõ in
trãdo eccłiam anqꝙᷓ; ſit abſolutꝰ.Si tñ itraueric
cauſa oꝛãdi nõ videt᷑ peccare.Etidẽ diẽ Ray.in
ſũma addẽs:maxime ſi ecclia in quaʒ intrat nõ

ſit ↄſecrata.Et aſſignat rõnẽ q̃re poſſit itrare ſcʒ
qꝛ nõ ẽ remotꝰ a ſacramẽtis.UVñ ſubdit dicens

Immo foꝛte põt intrare ad hoꝛas:dũ tñ nõ ad
miſſas.ſed pᷣmũ ſecurius eſt.ſ.ꝙ pꝛius ſe faciac

abſolui.Goffredus etiaʒ in ſũma dicit ꝙ talis
poteſt audire diuina pꝛeter miſſam:ſed ſecuriꝰ

ſacit ſi ex deuotione abſtineat.ca. ad eius.vdiſ⸗

eligerent puarẽtur iure eligendi.c. cux
in cunccis.de elect. T

gofo
niſepor
mnmnore
ap
l Crede
checholi
Gltlooe⸗
idc
5 3
6
lllo
nins.
bont
lijcrcolca
ſtoloann
unplaon
ugtadſa
panght,
nlargſen
wdcctco⸗
imnac
Nearhh
6Niäinpe
wokbera
wpaud
Maitnod
Naljnöſia
maatdee
crolqjand
eco Ete
lecchs de
nohedore
nsdelign
Zpengore
deblcü dze
noͦ
4D
„oꝛd
tiiſigno⸗
nnſclgerde
ecabercd
ſptnier
mita⸗
(g.
echlo
19,9
ipci
huſcſenu

=

CCcXxXV

ulg W ́èð
ie glo. vo Rayp. dicit. Credo ſine pᷣiudicio veri: ⁊ꝛ dinẽ. Et hoc prclalt pᷣuilegio maris magni
nrnſt miſſe poterit ĩtereſſe: dũ tñ ibi nõ comunice: qG di Sriquaoarnrr. ?
minoꝛ excõicatio nõ ſeparat niſi a ꝑceptioe ſacra Eptima malignitas ẽ ꝙ talis ſuſpẽſꝰ ab
R mẽtoꝝ q in ſola ꝑceptiõe cõſiſtit.c.fi.de cle. eo. oib acibo legitimis.ſᷣm Rich. in. uij. di.
1* mi. Credo tñ ꝙ hmòi excõicatꝰ pacẽ nõ debet re xviij.ar.vij.q.j.Culꝰ rõ c.qꝛ excõicatio ab eccłia
Eniin qpe cũ alijs poſt agnꝰdei:qꝛ oſculũ illud ſucce⸗ fideliũ ſ. eꝑat.xj.q.iij.c.audi. Sʒ ſeꝑatꝰ ab eccłia
nttiti dit loco euchariſtie: becibi.q oia ponunt᷑ in ſũ⸗ nullũ pᷣt acũ legitimũ exercere.qꝛ oĩs talis aciꝰ
W ma cõfeſ. eodem libꝛo ⁊ ci.q.bOo. U¶ reqrit cõicatiõeʒ cũ aliqͥ mẽbꝛo eccłie:a q̃ cõione
MRK m Alignitares autẽ excõicationis maioꝛis ẽ ſeꝑatꝰexcõticatꝰ.⁊ iõ nõ pᷣt eſſe iudex nec accuſa
thn ſllunt viginti ſex:qᷓ; bᷣma ðꝛ ſacramẽroꝛũ toꝛ aut teſtis,.lij.q.iiij.c.oſpiratoꝛes.⁊.c.ſe. Nec
—NRæ excluſio. Excludit em ⁊ ſeparat hoĩeʒ ab oibo ſa valet ſentena ſi vnꝰð plurib ferẽtib ſentẽtiã ſit
— cramètis. cengelcruda.iij. q.iiij. Quãta ig bo⸗ publice excõlcatꝰ.m Johem de lignano vbi g
ng na lucrat᷑ ꝗͥ digne ſuſcipit ſacramẽta: tãta amit⸗ Admitti᷑ tñ ſᷣm Ricvᷣ.vbi ſupᷣ ad accuſanduʒ
nin⸗ . tit ꝗͥ excoicatiòe inodatꝰeſt. Uñ de gr̃a que acq/ crimẽ hereſis:cuiꝰtqta ẽlabes ꝙ ad eiꝰ accuſati⸗
i n rit᷑ ꝑ ſacramẽta inqᷣt Ric.in.iiij. di. . Gfa in q̃n/ onẽ eciã ſerui aduerſus dñm:⁊ qubet cniminoſi
. gun tum ꝑ ſacramẽtũ ↄfertur:directe ⁊ imediate oꝛ ⁊ ifames aduerſus quẽlibet admittũt᷑.ij.q.vij.
zWiad dinat᷑ ad ſananda aiam a moꝛbo peccati. Ex c.pᷣſumũt. Itẽ nõ pᷣt ↄſtitui ꝓcuratoꝛ.c.poſt ceſ⸗
Eennecl gpparet ꝙ excõicatio tollendo talẽ grfam aufert ſionẽ.ð ꝓba.Nec ꝓcuratoꝛẽ ↄſtituere qn ẽ actoꝛ
annilt ſanitatẽ aie: ⁊ dimittic es ifirmã. Scᷣa maligni c.fi.de pcura. Sʒ qñ ẽ re⸗ bñn pot ↄſtituere gcu⸗
r hinin tas dici᷑ elongatio diuinoꝝ:qꝛ nõ põt excõica/ ratoꝛẽ ad defendẽdũ ſi e. c.itelleximꝰ. ð iudicijs.
Nanmn tus itra eccłiam oꝛare cum alijs aliter moꝛtałr Itẽ ↄſtitutiões facte ab ipᷣo vel eciã late exK man
Adn peccat.Et iõ ſancꝰ Ambꝛoſiꝰnõ ꝑmiſit Theo⸗ qato eiꝰ:ſũt irrite ipᷣo iure ⁊ nũqᷓ; valebũt.c.ad/
2 doſiũ imperatoꝛẽ itrare eccłiaʒ qꝛ erat excõicatꝰ. uerſus.de imu.eccle.Dicit tñ Rich̊.vbi S.in ſo⸗
ns ginnn Non debec etiam excõicatꝰextra eccłiam ſic ꝓpe lutiõe ſcðᷣi argumẽti pᷣdicta ec᷑ vera ſi ẽ excõicatꝰ
kgainn, ſtare:ꝙ audiat diuina.c.qð in te.ð peni.⁊ remi. publice.c.ad ꝓbãdũ.Et ibi glo.de ſen ⁊ re iudi.
amitall Oñ aſt nõ dicunt᷑ diuina pᷣt eccłiam ſolꝰitrare Quia facta ⁊ iudicata ꝑ occulte excõicatũ valẽc
ulmgic. dũ alij nõ ſũt ibi vt ait Pbaneb de legnano in rone publici officij ⁊ cois vtilitatꝭ.pᷣm Panoꝛ.
mn tractatu de cẽſura eccłiaſtica. Et põt itereſſe pᷣdi⸗ in.c.poſt ceſſionem.de ꝓba.Facit lex barbarius
ianar / catiõi:q̃ audita ſtatim dʒ exire eccłiaʒ.c.rñſo.de ff. de offi.pᷣto.Et iõ liq; dicat᷑ nõ valere:qð fit ab
nabcvlcc⸗ ſen. exco. Et ad h̊ admictit᷑ vt ↄuertat᷑ ſic ⁊ ifide? excõicato.c.ↄſtitutꝰ.de axpel.ꝛ.c.tãta. de exceſſi.
5Sas lis.c.eps.de cõſe.di.j. Tercia malignitas eſt ꝙ pla.cñ qᷓ;diu tolerat᷑ ⁊ ẽ occulte excõicatus valet
l nõ pᷣt ↄ here mr̃imoniũ ſine pctõ.Dicittñ Jopã qð fit ab eo.Uñ ſi ↄtulit bñficiũ vel cõfirmauit
v.cRde⸗ nes de lignano vbi ſupꝛa ꝙ licet peccet moꝛtalr electionẽ tenere videt᷑.argu.ad h.viij.q.iiij.c.nõ
Nicaoint, Ʒhendo:tenet tñ mr̃imoniũ ↄtractũ:reddere cñ ne.cutiꝰ tñ erit poſtq; detecta fuerit excõicatio ĩ
ghin debitũ dʒ: exigere vo nõ debet. Sʒ qͥdã dicũt ꝙ; petcrare diſpẽſationẽ. Et hãc ſentẽtiaʒ dic Rich.
G nõ peccat moꝛtałrexigenndo. x vbl S.eẽ rõnabilioꝛẽ:alit multi eẽnt ð ſuo ſtatu
R q Uarta malignitas eſt p. excõicatꝰnõ pᷣt incerti.Et eadẽ rõne dicut qͥda tenere abſolutio
RK aoidinare nec oꝛdinari qͥ ad executionem nẽ in foꝛo ↄſcie a tali occulco excõicato factã. Et
lensci etiã ſi lignoꝛet. Uñ oꝛdinati ab ipo etia ignoꝛan⸗ ad hoc allegant gloſam in.c. exceptionẽ .8 exce⸗
R ter:idiget diſpenſatiõe epi:q̃ ad cxecutiõeʒ oꝛdi/ ptio.Et argu.ad hoc.in.ca.ↄſolationibo.de iure
. nie. cab excõlcatis. ix. q.j. Si vero ſacter: idiget patro. ecobſtat ſjm eos ca. ad ꝓbandũ.ð ſen.
a ſi diſpẽſatiõe pape.c.fi.de oꝛdi.ab epo qꝗᷣ reſi.epiſ. ⁊ re iudi.qꝛ ibi loquit᷑ decrecalis quãdo erat pu
minun vł excõicato:qꝛ executõeʒ ↄferre nõ pᷣtqͥ es nõ bʒ blice excõmunicatus tpe quo ſentetiã tnlit. Sʒ
mpna e(.:·].c,. gr a 7. c. ſtatuimus. y Atra boc eſt textus in.c.audiuimꝰ.xxiiij.q.j.vbi
irerm q Uinta malignitas eſt ꝙ licet excõicatꝰſi dicit. Hi qui vere extra eccłiam ſunt nec ligare
can S elt dericteneat᷑ dicere officiũ:nõ pᷣt dice/ poſſunt nec ſoluere nec reconciliando eccleſiaſti
amm ion re cũ alio:ſzʒ debet dicere ſolꝰ⁊ ſine dñs vobiſca ce communioni reddere.non poteſt etiã excom⸗/
iimmr ſim Hoſti.i ſũma:et hr̃ in ſũma:ↄfeſ.eodẽ libꝛo municatus publice aliquẽ i iudicio ↄuenire. .
nern ⁊tl. qj 2 4. O em̃ teneat dicere officiũ: pbat᷑ ¶cũ inter. in fine. de excep. Quo vᷣ̈o ad ↄtractus p
idi 47 c.ſi qͥs epᷣs.cũ.c.ſe.xj.q.iij. Naʒ cũ ſit obligatꝰad uatos ſq; emptiõis ⁊ vẽditõis:⁊ ſimiles licʒ mke
mum hanc ſeruitutẽ.c.j.de celebꝛa.mil.ꝑ excõicationẽ ti doctoꝛes dicãt eẽ nullo s:tenettñ anoꝛ.ĩ.c.
vſinn 42 non liberat᷑ ab ipa.c.legi.xvj.q.cĩ. ⁊ ſi vere.et ca.vericatis.de dolo ⁊ contumacia.ꝓ
ſhnin 3 Exta malignitas eſt vt ponit Ray.in ſũ valent. „ B
mine S ma ꝙ talis nõ pt ſuſcipi ad religionẽ ni⸗ CLCtaua malignitas excõicatõis ẽ. ꝙ exldu
en, ſlſi pus abſoluat᷑.Tenet tñ recceptio ⁊ p; o dit᷑ aouerſe atiòe fideliũ ſcʒ in oſculo:ſalu
dicig 17 feſſio ſi fuerit receptꝰ.C. de apoſta.l.hi qͥ ſanctcis. tatiõe in conuiuio ⁊ ceteris que contin᷑
nn un⸗ Fratres aũt pᷣdicatoꝛes ⁊ minoꝛes pñt abſolue in hocverſu. Os oꝛare:vale cõmunio:menſa ne

aßt, reregulares ⁊ ſeculares voletes lvgrediſuũ oꝛ⸗ gatur. Et hoc pbatur perca. Sicut xj· ·iij . t

—BMNW

Bermo

in. l.biqᷣ ſanc. C. de apoſta. Uñ Picit Alerã. de

gles vbi ſupᷣ.et beatꝰ BGonauẽ.in.liij.di.xviij.ꝑ.

ij. ar.j.q.j.qꝙ talis excõicatꝰ tenet᷑ euitare alios:

vt etiã diẽ̃ Panoꝛ.in.c.nulli.de ſen xxcõ.Et cõtẽ
nẽdo euitare totiẽs peccat moꝛtaliter.Facit ca.il
lud.de cle.excõ.mi.Et ca.ſicut.xj.q.iij. Uñ liq; ex
cõicato poſſint cã hũanitatꝭ in ſuſtentatiõe vite
etiaʒ nõ expectata extrema neceſſicate neceſſaria
vite miniſtrari:vt alimẽta:veſtes ⁊ hoſpitiũ.ca.
qm̃.Et ibi glo.xj.q.iij.tñ vtẽſilia ⁊ alia iſtrumẽ⸗
ta ſine qͥbo viuere põt nõ ſũt ei miniſtrãda.So⸗
lũmõ qg̊ in caſu in q̊ hõ ex pᷣcepto charitatꝭ tenet
cõicare cũ eo põt ⁊ ipᷣe cũ alijs ↄuerſari ſᷣm theo

logos in.iiij.di.xviij.de q̊ videbimꝰ in ſeq̃nti ꝑ⸗

te. Magna ergo eſt penaviuere inter homies ⁊

noõ poſſe cũ eis loqui. gkf
Ona malignitas eſt ꝙ tales excõicati ſũt

n puati ſuffragio ecclie:vt inqͥt Rich.ĩ.iiij.
di. xviij.ar.vij.q.ij.vbi diſtiguit dicẽs.qꝙ;

ſi aliqᷣs ẽ excõicatꝰ p iniuſta cã nõ excludita ſuf

fragijs ⁊ oꝛonib eccłie.qꝛ nõ ẽ excõicatꝰ q̊ ad ec

Qdleſiã criũphantẽ niſi ſit alið qð obſtat.c.⁊ ſi ad
tẽpꝰ.xj.q.iij.Si aũt ſit excõicatꝰ ꝓ iuſta cauſa ?

penitet ac diligẽtiſſime abſolutionẽ ſuã pcurat:

patus facere qcqͥd in ſe eſt:⁊ etiã in iſto ſtatu va

lent ſibi oꝛones eccłie.qꝛ pctĩ cẽſet᷑ ſibi remiſſũ
qᷓ;tũ ad iudiciũ eccłie triũphãtis.Si aũt nõ pe⸗

nitet ſʒ in ſua obſtinatiõe ꝑſiſtit:qᷓ;diu ĩ iſto ſta⸗

tu eſt:qᷓ;uis aliq̃ mõ ſibi poſſint ꝓdeſſe oꝛatões

eccłie:cũ ꝑ oꝛones b onoꝝ diuia mivicoꝛdia vo
lütatẽ penitẽdi mulq ſceleratis iſpirauerit.poſ⸗

ſũt em̃ fideles facere oꝛones vt deꝰↄuertat excõ
municatos ab erroꝛe ſuo:vc ait Lho.in.iiij.di.
xviij.tñ lõge minꝰ ꝓſũt ei qᷓ; alijs.qꝛ qᷓ;tũ ex ſua

pte indignꝰ ẽ vt ei ꝓſint.Ecclia etiã ad tales ex/

cõicatos ſua ſuffragia nõ intẽdit dirigere ſiẽ ad

nõ excõicatos.xj.q.iij.c.q cũq; ĩtra.Oꝛo aũt cete

ris paribb mag ꝓdeſt illis ad q̊s ſpecialiꝰ ⁊ di⸗

rectiꝰ dirigit᷑ q; alijs. Nõ igit᷑ oꝛat eccłia ꝓ excõoi

catis:vt ptʒz in oꝛonibo q̃ fiũt i die ꝑaſceuen.vbi

licetoꝛet ſolẽnit᷑ ꝓ diuerſis ſtatibo etiã ꝓ hereti/
cis ⁊ ſeſſmatidꝗ:⁊ ꝓ iudeis ac paganis ⁊ infideli

bus:nõ oꝛat tñ ꝓ excõicatꝭ.Et ꝑ hoc demõſtrat

wꝙ ꝑmanætes in excõicatiõe ſũt infidelibꝛ ⁊ om̃i

bus peccatoꝛibo deterioꝛes. O
o MWones gexcõicati pᷣuant᷑ eccłiaſticis ſuf

fragija:ex qͥ incurrũt multa dãna. NHam

ſuffragia ecclie vt inqͥt mgr in.iiij.di.xx.valẽt p⸗

mo ad augmẽtũ gf̃e vel ad merẽdũ eis qͥ nõ ha

bẽt. Et q;tũ ad bᷣ dicit mgr̃ ꝙ gfra dei ꝑ excõica⸗
tionẽ ſubtꝑabit᷑. Scðo valẽt ad ꝓtectionẽ ði ha

bẽdaʒ:ſicut de ſe dicebat PsS.Dñns ꝓtectoꝛ vite

mee a qͥ trepidabo.Et qᷓ;tũ ad bᷣ dicit mgr ꝙ ꝓ/
tectio dei ſubtrahit᷑ om̃i excõicato.qᷓ videlicetc ꝓ
tectõe filios eccłie ſpũali mõ cuſtodit.de q̊ inqᷣt
Ps.Dñs cuſtodit oẽs diligẽtes ſe ⁊ om̃es pec

catoꝛes diſpdet. Jõ dẽ. xxiiij.q.iij.ca.tã ſacerdo/⸗
ces.ꝙ excõicatio a deo ſeꝑat,Tertio valẽt ad de

XXXVI

fendẽdũ ab hoſtib. Et q;‚tũ ad hoc dicit mgr et

Richar.vbi ſupᷣ .ꝙ diabolo maioꝛ poteſtas ſe⸗

ulendi dat᷑ in ipᷣm coꝛꝑaliter⁊ ſpũaliter.De hoc

ecia.xj.q.iij.c.nihil.et.xj.q.iij.c.audi.ðꝛ.qꝙ excõi⸗
catio ſathane tradit.Excoicatio etiaʒ eſt coꝛpo⸗
ris ⁊ aĩe detrimẽtũ.ij.q.j.c.de maniteſta.xj.q.iij.
c.audi.Et ꝑ eã ſubuertit᷑ ſtatꝰ hoĩm.qꝛ de eccłie

coꝛꝑe tradit᷑ ſathane.⁊ eſt eterne moꝛt dãnatio.

ideo timẽda eſt ſicut moꝛs.⁊ excõicati ꝓ moꝛtu
is reputant᷑.xj.q.iij.c.nemo epoꝝ.⁊ nõ ꝑticipãt
de bonis oꝑibo ⁊ meritis eccłie.de qua ꝑticipa⸗
tiõe inq t PS. Particeps ego ſũ oiĩm timentiuʒ
te ⁊ cuſtodientiũ mãdata tua.Decima maligni
tas eſt illa quã ponic Richar.in.iiij.di.xviij.ar.

vij.q.j.in coꝛꝑe queſtiõis circa finẽ.il.ꝙ excoica⸗/

rus nõ põt eligere nec eligi.Et ſi ſecus facta fue⸗
rit talis electio:nulla eſt ipᷣo iure.c.cũ dilectus.
de ↄſue.et.ix.q.j.o.nos in hominẽ.Et ibi ðt glo

ſa.qꝙ ſi aliqᷣ eligunt ſimul cñ excõicato vitiat ele
ccio.Et addit Richar.vbi ſupꝛa in ſolutiõe ſecũ
di argumtti.ꝙ ſi latẽter aliqͥs excõicatus inter⸗

eſſet electioni:⁊ poſtea detegeret᷑ eius excõicatio
ante ↄfirmationẽ electi:q;uis ꝓpter hocnõ irri⸗
taret᷑ electio:ſi electas ałs habeat ſufficientẽ nu
merũ vocũ:tamẽ dox ſua repucabit᷑ nulla. Uñ
ſi neceſſaria fuit ad ſufficientẽ numeꝝ vocuũ ele⸗
ctio reputabit᷑ nulla.Et ſᷣm aliquos excõicatus
nõ põt eligi nõ ſolũ ad dignitatẽ ſpiritualẽ:ſed
nec ad laicalẽ vel ſecularẽ.Nã nõ põt eligi ĩ regẽ
vel imꝑatoꝛẽ.c.ꝑ venerabilẽ.de elec. F
Mſgdecimã malignitatẽ ponit Richar. in

v p̃dicta di.ar.ij.q.j.ij.et.iij. dicens Pꝛimo

ꝙ milites nõ tenent᷑ obedire ſuis pꝛinci/
pibus publice maioꝛi excõicatiõe excõicatis.xv.
q.vj.c.nos ſanctoꝝ.⁊ ca.ſe.et ca.grauẽ.de penis
Et ibi gloſa.Excõicatio eĩ publica abſoluit a iu
ramẽto fidelitatis.⁊ hoc ↄſtitutũ eſt in deteſtati
onẽ criminis. Uñ vaſalli nõ tenent᷑ dñis q;diu
durat excõicatio:vt ait Panoꝛ.in.c.veritatꝭ. de
dolo ⁊ ↄtu. Si tñ dubiu eſſet vtrũ pnceps eſſet

excõicatus vel nõ obedire teneret᷑.qꝛ in dubiſs

ſuꝑioꝛibo eſt obediendũ.c.quid culpat᷑.xxiij.q.j
EEt ibi gioſa.
ſ Ecũdo nõ tenen?᷑ derici obedire ſuo epᷣo
manifteſte excõmunicato maioꝛi excõica

tiõe.xix.di.c.nulli.et.xvj.q.vlci.ca.ſane.Cuiꝰ ra⸗

tio eſt:quia obedire ẽ quoddã cõmunicare.Sʒ

clerici tenent᷑ euitare ſuũ epiſcopũ excõmunica⸗

tũ.ca.miratus.xciij.di.ergo non debent ei obe⸗

dire.Et ſimiliter non tenetur monachi obedire

ſuo abbati manifeſte excõmunicato.ca.ſacerdo

tes.ij.q.vij.Et ibi gloſa. Immo abbas excõica

tus nõ ſolũ nõ põt pᷣcipere.qꝛ eſt pᷣuatus accib

legitimis:ſed nec alteri cõmittere vices ſuas:qᷓ;
uis ſi alicui cõmiſerit ante excõicationẽ:ipᷣo po⸗
ſtea in excõicationẽ incidẽte poteſtas qua antea
cõmiſerat nõ expiret. Argumẽtũ a ſimili.in 5.

.

romana.de officio vica⸗

o
d ins
ri⸗
ſlloe he
ſidechn
tinmor⸗
ſtoꝛntia
cadram
hapnurf
ſegulans.
lcbſſbl

aoſenete

ſlinerie
Gurtoei⸗
lgelniiie
hurwloꝛd
glolgvoꝛi
icthoclit
icllo⸗
Uontſeodin
Cigkinn
Günsde
nmg
M
Km
dellg
remralia
nercoica
Uak in ere
hlucnſezic⸗
cyudolige
Apſolueore
(Ko
Doſien⸗
gloſa vero
Uoreylder
ſellgetae
gmanſent
iorigi
Ofemer ſo⸗
ntq ad
Merpoꝛcn
Uit grerob
eqpo
üobſteta
mab
Pusond
mmeren
nis dec
Aiseſt,
hno⸗ nöte
dcti eſt
Qautd⸗
ſcgisz
Odoret
l
9

ein ahi:
anmgchn
oumdmmen
amumig
unnie
hilgena
ſsfrd

1cCng,.

ni Sb⸗
öaner
Lanscicn

rſofanin
numne niet
gvosacen

goragdin

u Piche
dns Pen
Girſus nd
itaniimsn⸗
uri
Gupſolrt
ſckulin
mknisg0
niſsaſe
cudhis
gachinig

rt⸗

Pciorl aus
ſane
muntang,
debert

nc en⸗

Foliũ

ℳ

Vodecima malignitas ẽ ꝙ talis excõica

d tus nullũ bñficiũ eccłiaſticũ põt acqͥ rere
⁊ iꝗ collata nõ põt retinere niſi ex diſpen⸗
ſatiõe.c.poſtulaſti.de cle.excõ.mi.et.c.cũ bone.i
fi.de eta.⁊ qua.Et iõ de bñficijs iam habitis dũ
eſt in moꝛa petẽdi abſolutiõeʒ:nihil põt ꝑciꝑe.c.
paſtoꝛalis.de appel.⁊.c.ſacro de ſen.exco. Ter⸗
ciadecima malignitas eſt ꝙ ſi excõicatꝰpublice

baptiʒat ſolẽniter: vl in foꝛo pnie abſoluit fit ir⸗
regularis.Qð ꝓbat᷑ ꝑ.c.pᷣſ byterũ.xxviij.di.Et ꝑ

c.ſi qͥs pᷣſbyter.ð cleri.exco.mi.Et.c.cũ medicina
lis.ð ſen.exco.li.vj.vbi glo.Si tñ baptiʒaret nõ
ſolẽniter:ſicut faciũtvetule i caſu neceſſitatis:nõ

ꝓpter hoc irregularis fieret.vt inqͥt Petrꝰde pa
lude in.iiij.di.xviij.vbi etiã ðꝛ:ꝙ excò icatꝰſi cele⸗

bꝛat vel oꝛdines recipit:fit irregularis niſi ꝓba
bilis ignoꝛãtia euʒ excuſet.c. Aplice.de cle.exco.
mi.Et hoc ſiue ſuſcipiat oꝛdinẽ ſacrũ ſiue nõ ſa⸗

crũ.c.cũ illoꝝ.de ſen.exco. Similr ſii ſuo officio

ingerit ſe diuinis: vtputa:cãtando epiſtolã vel

euãgeliũ in miſſa:exeqᷓndo officiũ ſuũ:efficit᷑ ir/

regularis.d.c. Apłice. Et᷑ nõ põt diſpenſari niſi
ꝑ papam.d.c. cum medicinalis.⁊.c.cum eterni.
de ſen. ⁊ re iudica. 2
d Edmãquartã malignitateʒ ponit Jopᷣ.
de lignano vbi ſupᷣ dicẽs.ꝙ ſi quis de⸗

bet dare alicui i certo termino aliquã rẽ ⁊ ipᷣe in/
terim excõicat᷑:nõ tenet᷑ ei debitoꝛ ſoluere dũ ꝑſe

uerat in excõicatiõe:⁊ allegat Bartholomeum

bꝛixienſeʒ idẽ dicentẽ:ſʒ debet deponere debituz
apud aliquẽ vt poſtea creditoꝛi ab excõicatione
abſoluto reddat᷑.Et hoc dicittenere Joh̊.an.licJ
qͥdã cõtrariũ dicãt.Et hanc opinio nẽ etiaʒ tenet

Hoſtien.⁊ Ray.in ſũma ꝑ.c.ius ſccõꝛũ.xv.q.vj.

gloſa vero Rap.ait ꝙ talis debitoꝛ nõ tenet᷑ ſol
uere vł deponere qᷓ;diu eſt in excõicatiõe:qꝛ ſub
itelligit tacite in iuramẽto vł obligatiõe:ſi talis
ꝑmanſerit cui liceat cõicare Argumentũ in.c.ne

qs.xxij.q.ij. Si tñ ex auaridia nõ ex ʒelo iuſticie
Differret ſolutiõem peccaret q̊ ad deũ:licet nõ pu

niret᷑ qͥ ad eccłiam. Sicut hebꝛei qui ex cupidi⸗

£

tate expoꝛtauerũt bona egyptioꝛũ peccauerũt:qͥ
aũt ꝓpter obedientiã h̊ fecerũt meruerũt.hec ile
Que etiã ponunt᷑ in ſũma ↄfeſ.vbi ſupᷣ.q.xxiiij.
Nõ obſtat aũt huic ↄdluſioni.c.inter alia.de ſen.

excõmu.vbi ðꝛ ꝙ excõicato tenẽt᷑ cõicare illi qui
pus erant ei obligati ad familiare obſequiũ:qꝛ

rũdet Panoꝛ.ibi:ꝙ illð eſt ſpeciale in illis ꝑſo⸗

nis de qͥb ibi ⁊ in.c.qm̃ mltos.xj.q.iij. Ergo in

alijs eſt ↄtrariũ.Et ideo ipᷣe cõcludit ꝙ talis de⸗
bitoꝛ nõ tenet᷑ ſoluere:ſʒ ſufficit deponere vt ſupᷣ
diccũ eſt.Et idẽ tenet gloſa.in.c.iuratoſ.xv.q.vj.
aũt determinatio illius capituli ĩter alia ſit
ſpecialis patet ꝑ rõnẽ in textu aſſignatã dũ dicit
Cñũ duret debirũ bñficio canonis id agente ſcʒ ĩ

illis ꝑſonis ð qͥb ĩ ipᷣo.c.qim młtos. J

d Ecimaquinta malignitas eſt ꝙ ſtãs ex⸗

cõicatus per annũ põt puari omnibus

CCCXXVI

beneficijs ſi que habet.xj.q.iij.c.rurſus.⁊.c.qui
cũq;.qð limitat gloſa in.c.cũ ↄtumacia.de here.
li.vj.⁊? Inno.iiʒdicto.c.cuʒ bone.de eta.? quali.
⁊ Anto.de bu.in.c.j.de iudi.verũ eẽ ſi excõmuni
c(atus fuit ꝓ cauſa criminali.ſecꝰſi ꝓ ciuili.qꝛ ſi
ſtetiſſet ꝑ micle qnos excõicatꝰ nõ poſſʒ pꝛiuari.
gloſa ẽ ſinglar in.c.ↄtigit de dolo ⁊ cotu. R&w

Eclmaſexta malignitas eſt ꝙ ſi excõicatꝰ
d ipetret aliqð reſcriptũ ſuꝑ alio articło q;
aꝓpellatiõis vel excõicatiõis nihil valʒ.c.

ipo iure.de reſcrip.libᷣ.vj.Decimaſeptima mali/
gnitas eſt ꝙ excõicatꝰ notoꝛie effici᷑ intamis.c.
infames.vj.q.j.Decimaoctaua malignicas ẽ
excõicatꝰnotoꝛie eſt ſuſpẽſus ab officio ⁊ benefi
cio.c.paſtoꝛalis.de appella.Decmanona mali⸗
gnitas eſt ꝙꝙ debet ſoluere ꝓ ſingulo die vnum

groſſũ donec ꝑſeu eret in excõmunicatõe.vbi eſt

ſtatutũ epᷣale h̊ determinõs.qð licet qͥbuſdã vi
deat᷑ eſſe ſymoniacũ.ꝑ ca.ad noſtraʒ.et.nemo.

de ſymonia.tñ Hoſtieñ.et Johes an.in.c. ad

aures.·eo.ci.determinãt ꝙ ſit licitũ.qð intelligo
veꝝ ſi ſit in penã.⁊ vt citius q̃rat abſolutioneʒ.

Uigeſimã malignitatẽ ponũt quidã dicẽtes:q;
excõòicatus nõ põt teſtari. Sʒ tamẽ cõmuniꝰ te⸗

net᷑ ꝙ poſſit:vt notat Albꝛicus in.l.j.C.de here.
inſtitutio.Et cardinalis in.c.qᷓ; qᷓ;ᷓ.de vſu.lib.vj.
Et Panoꝛ.in.c.ad ꝓbandũ.de re iudica.Uige⸗
ſimapma malignitas eſt ꝙexcõicatus nõ pᷣt ab

ſolui a pctis niſi pᷣus abſolutus fuerit ab excõi

catiõc ſᷣm cõiter theologos in.iiij.di.xviij.Et ꝓ⸗

bat᷑ ꝑ ca.qcũq;.xxiiij.q.j. Uegeſimaſecũda mali

gnitas eſt ꝙ talis ꝑ excõicationẽ pᷣuat᷑ oib me⸗

ritis ſuis añ acqͥ ſitis:etiã ſi añ excõicationẽ ha⸗

buiſſet merita oim pꝛiarchaꝝ ⁊ ꝓphetaꝝ:mart
rũq; ⁊ aploꝛũ.⁊ hoc ꝓbat᷑ ꝑ.c.ſi qͥs a catholica.
*1 .

xxliij.q.iiij.

v Igeſimatertia malignitas ẽ ꝙtales excõi

cati nõ debẽt i loco ſacro ſepeliri:nec põt
oblatio ꝓ eis ſuſcipi:ſᷣm Rich̊.i.iiij.di.xviij.ar.

vij.q.iij. Ut eĩ ðꝛ in.c.qͥcũq;.xxiiij.q.j.qͥbꝛ nõ coi
camꝰviuis nec moꝛtuis còicare debemꝰ.Et idẽ

hꝛ.xxiiij.q.ij.c.ð cõione.⁊ extra de pᷣuil.c.ad hec.

Diẽ glo. ꝙ cõicãtes eis ĩ moꝛte icidũt in excõica
nẽ.Et b idẽ hx i.c.nõ extimemꝰ.xiij.q.ij. Et iõ ſʒ
Rich.vbi S.ſi excõicati ĩ cxmiterio fuerit ſepul⸗

ti:ide debẽt eijci ⁊ extra locũ ſacrũ ſepeliri:iuxta

illð Hiere.xxij. Sepultura aſini ſepeliet᷑.ſ.excoi ⸗

catꝰ.⁊ eccłia vel cymiteriũ ẽ recõciliadũ.c.ↄſului

ſti. ð ↄſe.ec.vel al.qð itelligẽdũ ẽ ſi oſſa eoꝛũ pñt

diſcerni ab alijs:alit᷑ nõ.qꝛ minꝰmalũ ẽ vt oſſa
excõicatoꝝ remaneãt ĩ cymiterio qᷓ; ꝙ ide eijciã⸗
tur oſſa alioꝛũ fideliũ.ſlec poſt moꝛteʒ abſolui

ab excõicatiõe debẽt ſi ĩ ſua obſtinate ꝑſtiterũt
vſq; ad moꝛtẽ icluſiue.⁊ ita ĩtelligit᷑ ilð.xxiiij.q

ij. c.legat᷑.vbi ðꝛ ꝙ xpᷣs i ligatõe defũctũ nũq; di

xit eẽ ſoluẽdũ:nec legit᷑ eũ abſoluiſſe ali̊s moꝛ⸗
tuoſi erroꝛe.ſecꝰ vᷣo ẽ ſi oñdit ſig ↄtritõis i moꝛ
te. Uñ refert Gꝛego.in.ij.dyal. ꝙcu beatus Bñ

Bermo

Aictus excotcaſſet q̃ſdã moniales pter eaꝝ loq̃ᷓ

citate:ſꝑ qñ dicebat᷑ officiũ videbant᷑ exire de ſe

pulchꝛis ⁊ de ecclłia:ſed cũ eas aloluiſſet beatꝰ

Gñdictus ab excõicatiõe:amplius nõ ſũt viſe.
Moꝛtue em̃ erãt ↄtrite ⁊ ideo potuerunt abſol
ui:vt dictũ ẽ ſupᷣ.ꝑte.iij.huiꝰſpᷣmontis.

Igeſimaqrta malignitas excõicatiõis ẽ
v vituꝑatio.O ꝓpꝛobꝛiũ eĩ excõicatoꝝ ĩ tri⸗

bbroruus aſparet. Pꝛimo qꝛ tãqᷓ; canes expel
lunt᷑ de eccłia Apod.vl.Foꝛis canes ⁊c̃.Nõ em̃
ſũt digni videre dei myſteria Match̊.v. Nolite
ſanctũ dare cnibo:nec mittere margaritas ante
poꝛcos.necſunt digni fidelibꝛ admiſceri. Ecci.
xiij.Que cõmunio hoĩ ſctõ ad canẽ.Secũda vi
tuꝑatio ſeu oꝓpꝛobꝛiũ ẽ qꝛ magis qᷓ; ſaraceni et
iudei euitant᷑:⁊ magis qᷓ; oẽs pctõꝛes cũ qͥbo oĩ
bus etiã ſceleratiſſimis hoibo atq; infidelibo lo
qui poſſumꝰ⁊ nõ excõicatis.j.ad Cor.v.Cũ hu
iuſmõinec cibum ſumere ⁊c̃. Ubi dicit Aug.q;
Apls ibi intelligit ð excõicatis.qͥd ait dominꝰ
Mactth̊.xviij. Sit tibi ſicut ethnicus ⁊ publica
nus.ſ.excõicatus ab eccłia.Ubi dicit Glo.Dete
ſtabilioꝛ ẽ qͥ noie fideliũ agit oꝑa ifideliũ:qᷓ; aꝑ
te infidelis.Tertia vituꝑatio ẽ qꝛ excõicatꝰvide
tur eẽ ſine lege. Judei em ſuã legẽ habẽt licet nõ
ſufficientẽ:ectiã ſaraceni ſuã:⁊ ſiliter xpᷣiani Sed
cũ excõicatus ſit extra xpᷣianitatẽ nõ erit iudeus
nec ſaracenꝰ nec xpᷣianꝰ. Et de cali ðꝛ Pꝛouerbᷣ.
vj.Hõ apoſtata vir inutilis ⁊c̃.Et infra. Huic
excẽplo veniet ꝑditio ſua ⁊ ſubito ↄteret᷑:nec ha
bebictvltra medicinã.ſAi cito nõ faciet ſe abſolui
ab excõicatõe. Uigeſimaqͥnta malignitas eſt ꝙ
ꝑ excõicationẽ hõ deputat᷑ eternis incẽdijs.capᷣ.
om̃is.xj.q.iij.Et iõ in.ca.nemo.eadẽ.q.⁊ cauſa.
Chꝛyp.dicit. Nemo cõtẽnat vincula eccłiaſtica.
qꝛ eſt hõ qͥ ligat:ſed xpᷣs qͥ hãc ptãtẽ dedit ſacer⸗
dotib ⁊ dños fecit hoies tãti honoꝛis. N
Igeſimaſexta malignitas eſt ꝙ excludit
v ao regno celoꝝ.⁊ ideo appellat᷑ anathema
qð idem eſt qð ſeꝑatio.ſ.a celeſti głia:ad
quã nullꝰ excõicatus poterit ꝑuenire.c.qᷣſqͥ s.et
ca.q cũ q;.xxiiij.q.j.et.c.nemo.xj.q.iij.Ex q̊ appa⸗
ret crudelitas eoꝝ qͥ ꝓ q̃libet minima re faciunt
fieri excõicatiões. Itẽ ſtulticia maxima illoꝛũ q
nõ timẽt incidere in eas.⁊ cũ excõicati fuerit nõ
ꝓcurãt qᷓ; citius abſolu.q
„ Pars ſexta huiꝰ ſermõis de excõmunicatio⸗
nis ꝑticipatiõe. OO
J UVm excõicatis nõ eſt ↄuerſandũ.qꝛ ex/
cCc coicatio eſt moꝛb ↄtagioſus. Uñ ſicut
ↄuerſans ⁊ ꝑticipas cũ lepꝛoſ efficit᷑ le
pꝛoſꝰ:ſicↄuerſans ⁊ ꝑticpãs cũ excõicat efficit
excõicatꝰ. & ᷣ ptʒ ꝑ illð qð legit᷑ de qͥdã ſancto
pie qͥ adiurauit demonẽ vt ſibi diceret qð eſſʒ il
lud pctm̃ ꝑ qð plures lucraret᷑. Qui rñdit ꝙ eſx
excõicatio.qꝛ vnꝰ excõicatꝰ alios tota die pecca
re faat:dũ eos ad ꝑticipãdũ ſecũ inducit.Quia
igit᷑ ſcptũ eſt Eccl.xiij.⁊ exꝑientia demõſtrat: q;

XXXVI

q tetigerit picẽ inqnabit᷑ ab en. Jõ oiĩb xpᷣianis

dicit ecclia illud umeri.xvj. Receditea taber/
naculis hoim pctõꝝ:⁊ nolite tãgere q̃ ad eos
tinet ne inuoluamini in pœis eoꝝ. Cu excõicatᷣ

g ↄuerſantes ⁊ ꝑticpãtes peccãt inſ. eip̃os.qꝛ ſe

fedãt ⁊ maculat excõicatiõe. Itẽ in excoicatoꝛem

cuiꝰ autoꝛitatẽ ↄcẽnũt:⁊ ꝑ ↄſequẽs peccãt ĩ deũ
qͥ ait Luce.x.Qui vos ſpernit me ſpernit. Itẽ in

excõicatũ cuiꝰ ſanicatẽ impediũt dũ verecundiã

⁊ ↄfuſionẽ q aliqñ ẽ cauſa ſalutis ei aufert Ecci

iiij.Eſt ↄfuſio adducẽs gratiã ⁊ gliam. Itẽpec

cat in illũ cuiꝰ occaſiõe excõicati ſũt.qꝛ ꝑ hoc ſa⸗

tiſfactionẽ eis fiendã impediũt.Cũ ipᷣis autẽ ex⸗
cõicatis nõ eſſe ꝑticipãdũ demõſtrari põt exem
plo qð recicat Jacobo de vitriaco di. ꝙ fuit qui
dã in epᷣ̃atu Linconienſi excõicatꝰ qͥ ſentẽtiã illã
ↄtẽnebat.Et dũ q̃dã die comederet cũ ſocijs ve
nit añ eũ poꝛcꝰ:cui excõicatꝰ ꝓijciẽs ð pane ſuo
ait. lũc apparebit ſi poꝛcꝰ iſte de pane meo co⸗
medet qͥ ſu excõicatus. Poꝛcꝰ vᷣo panẽ odoꝛãs
nõ tetigit eũ.Lũcexcõicatus dedit vni ſocijs vt
daret poꝛco:⁊ etiã tũc nihil tãgerevoluit.Lunc
alij ſocij dederũt de pane eoꝝ:quẽ poꝛcꝰ ſtatim
comedit.
ſ xed ꝓ melioꝛi declaratiõe dicẽdoꝝ ſciẽdũ
eſt ꝙ tripliciter põt qͥs ꝑticipare cũ excõi⸗
cato. Pꝛimo ꝑticipatiõe criminis.⁊ hoc dupli⸗
citer. Pꝛimo in crimine moꝛtali ꝓ qͥ incurrit᷑ ex
cõicatio maioꝛ qñ iudex vel canon excõicat ali⸗
quẽ cũ oĩb ꝑticipãtib cũ eo.Tũc em̃ claxꝝ eſt ꝙ
oẽs dãtes ei auxiliũ vł ↄſiliũ ſeu fauoꝛẽ vel quõ

libet ei coopando in crimine ſunt excõicati eadẽ

excõicatõe.cle.ſi q ſuadẽte.de penis.Si aũtnõ
eſt excõicatus cũ ꝑticipãtib ſibi:tñ ꝑticipantes

ciũ eo in eodẽ crimine dãdo ↄſiliũ:auxiliu vel fa
uoꝛẽ ſunt excõicati:vt declarat Rich.in. iiij. diſt.
xviij.ar.vj.q.j.et Tho.ibidẽ.pꝑ.ij.ar.iiij.q.ij.et be

atus Bonauẽ.in eadẽ di.ij.ar.j.q.v.Et ad hᷣ al⸗
legat᷑ textꝰ in.c.ſi ↄcubine.et.c.nuꝑ.de ſen.excõi.
Sed iſti textus loquũt᷑ qñ ille cui ꝑticipat᷑ i cri/

mine iã inciderat in excõicationeʒ. Et iõ quida,z
dicũt ꝙ ſi anteq; in eã incidatqͥs:cũ eo ꝑticipet

in illo crimine ꝓpter qð incidit in excõicationeʒ:
licet peccet moꝛtaliter:tñ ipᷣe nõ incurrit excõica
tionẽ. Sʒ Panoꝛ.in d.ca.ſuꝑ:ait ſic.poſſet dici

ꝙ ex alio capite qͥs incurrit excõicationẽ iur:vt

ſi ↄſulat vel auxiliũ impẽdat circa verberationẽ

clerici. Nã facientẽ ⁊ ↄſentientẽ pari pena ↄſtrin

git:vt ðꝛ in textu.et facit ca.mulieres.ſupꝛa eo.
Hec ille.Et licet qͥdã dicãt ꝙ; ↄſulentes nõ inci⸗
dũt excõicationẽ:niſi qñ nõ erat aliter facturus
allegãtes ca. Sicut dignũ. S.qͥ vᷣo.de homi.ta/
mẽ Inno.in d.c.nuꝑ.cũ qͥ videt᷑ trãſire Anto.de

butrio.dicit idẽ eſſe:etiã ſi aliter nõ fuiſſet factu

rus.qꝛ nihilominꝰ ꝑticipat in crimine:vt notat
in directoꝛia iuris.li.iij.ci.ij.S.cxxv.Et idẽ videt
tenere Johes an.in ca.nullꝰ.de regu.iu.li.vj.di
cẽs.ꝙ in maleficijs indiſtincte qͥs tenet᷑ ex conſi

0 id
iga
mmtalte
nodop⸗

llo

montr
tojft
ni nota

9 lo
ͤ
lelaſti
ſriregol
fipegunt

eltſoſti⸗
tcöper
chonden
eſus
uogfik
cuñne
tnoret
ſiiatöc
c Krlia

ſtercolca

ſaoꝛia in
ſuurgenen.

dis Hot.

ſundicd⸗
wmda
Papalitch
Ebocide
(Ateg
Meirellg
lccllaſiue
co

chtecelch:

ſe. Ruer
Candeera

ccanemo⸗

chtcenne
monäng
ſlülient
tummnöt
Poſtigy
honsq
Phrepte

adißinh
ehen
Kidos
Unfie
g
eaidi⸗
nenr i
Enminti
naninh
un Fihe
ignwee
Mai
memn
gir
aſcſs
isöͤri
Menrnpg
ocmtr
landeri⸗

n

coicgtini
iraurlüt
e
nila
Cng
1öieno⸗
umr atild
poſerdid
Kontiut⸗
fadaranoſ,
npengytmn
nesunns⸗
merso
limmm
0de
fited
fthn
nblin
ℳ
n

Foliũ

lio. Et idẽ tenet Panoꝛ. in.c.ſuꝑ.de ſen.exco.diẽ

tñ ꝙ; quo ad pene qᷓntitatẽ mitiꝰpuniet᷑ cõſules

qñ malefactoꝛ erat oino illð faccurꝰ:qᷓ; cum nõ
erat aliter facturꝰ:ꝑ.d.c.Sicut dignũ. Secũdo
modo põt qs ꝑticipare in crimine moꝛtali:ſi nõ
in illo ꝓpter qð fit excõicatio:⁊ talis licet peccet
moꝛtałr ꝑticipando:tñ nõ icurrit maioꝛẽ excõi⸗
catõeʒ ſᷣm pᷣdictos theologos ſʒ tm̃ minoꝛẽ. Ut
etiã notat Innocẽtiꝰin dicto.c.nuper. QP⸗
kEcudo pncipalłxr fit ꝑticipatio cũ excõica
8 to in diuinis.ſ.recipiẽdo eum ad diuia
officia: ſeu eccleſiaſtica ſacramẽta:vel ad
eccleſiaſticã ſepulturã. Et talis ꝑticipas licet nõ
ſit irregularis vt ðꝛ in.c.is qui.ð ſen.exco.li.vj.
tñ peccat moꝛtałr:⁊ eſt valde ꝓpinquꝰirregula⸗
ritati.Nã eſt ei iterdictus ĩgreſſus eccłie:nec ad⸗
mittit᷑ ad ecdleſiaſtica ſacramẽta:vł ſepulcuram
ecdleſiaſticã:niſi pᷣus de trãſgreſſiõe hmõi ſatiffe
cerit cõpetẽter ad arbitriũ eiꝰ cuiꝰſniam cõtẽpſit
c.epoꝝ.de pᷣuile.li.vj.Et ſi poſtqᷓ; eſt ei ĩiterdictꝰ

ingreſſus ecclłie igerat ſe diuinis i ſuo officio ſic
dus: effici᷑ irregularis.Quauis aũt ꝑticipans
cũ excõicato i diuinis icurrat ſolũ excõicaciõem
minoꝛẽ:tñ ſi talis excõicatꝰſit a papa:ĩcurrit ex⸗
coõicatiõeʒ maioꝛẽ.vt patʒ in.c.ſignificauit ð ſen.

exco.Et licet quidã dicãt:qꝙ.d.c.intelligit᷑ qñ qͥs

eſt excõicatꝰcũ ꝑticipãtibo ſibi:tñ vt notat᷑ in di⸗

rectoꝛia iuris eodẽ li.⁊.ti.S.xlj.ſᷣm rei vitatẽ lo⸗

qtur generałr:vt patʒ ex lecciõe textꝰ.Et ita tenet
dnñs Hoſti.ĩ apparatu.Dicit tũ Antoniꝰde bu.
ſupꝑ dicto.c.ꝙ requirit᷑ ad hãc excõicatiõem ĩcur
rendã:ꝙ ꝑticipãs in diuinis cũ tali excõicato a

papa ſit clericꝰ: ⁊ e ꝑticipet ſpõte et ex certa ſcia.
Et hoc idẽ tenet Hoſti.⁊ Archidiaconꝰin.c.pla

cuit.xj.q.iij.? Johᷣ.in.c.ſtatuimꝰ.de ſen.exco.li.
vj.⁊ itelligit᷑ ſiue iſta ꝑticpatio ĩ diuinis fiat in
cccłia ſiue extra eccłkiam:vt ðꝛ in ſũma cõfeſſoꝝ:
eæeogem libꝛo ⁊ titulo.q.xxxiiij. R

s d hic qri. Nũquid ꝑticipans ꝑ metũ
cuʒz excõicato:vt qꝛ tyrãnus cogit ſacer/

dotẽ celebꝛare metu moꝛtis:excuſet᷑ růne timo⸗

ris. Rñdet Alexan.de ales in.iiij.pꝑte ſũme:ĩ tra
cratu de excõicationib: ꝓ nullo metu ðbet qͥs

peccare moꝛtałr: nec ꝑcicipare cũ excõicato. Uñ
ſi cõſiderate et habita deliberatiõe cõicet:peccat
moꝛtałr:qꝛ bmõi cõicatio nõ eſt ſine enbrn,

Nã licet talis culpa aliqualłr attenuet᷑ ꝓpter me
tum:nõ tamẽ excuſat.xxxij.q.v.c.ica ne.Et dicit
Hoſti.ꝙ btũs eſſet ſacerdos ſi toleraret moꝛtẽ

potiꝰq; cõicare:qꝛ eſſet martyr. Sivo ex quadã
ſubreptione ⁊ ĩcõſiderate:ſine vlla deliberatiõe

qͥs metu moꝛtis cõicet:ñ peccat moꝛtałr.vt ait

Alerxã.vbi ſupᷣ. Guido tñ ⁊ Hugo dicũt ꝙ me⸗
tus qui caderet in ↄſtantẽ virũ:excuſat a moꝛta
li vt dicit᷑ in ſumma ↄfel.li.iij.ti.xxxiij.q.clxxiij.⁊

Hoſtien.dicit hanc opinionẽ eſſe humanioꝛeʒ

cum caſus neceſſitatis excuſet in talibo.Et etiaʒ
caſus vtilitatis qð minꝰeſt. Et hoc ponit᷑ in ſũ⸗

CCCXXVII

ma ↄfeſ.eodes libꝛo ⁊ ti.q.clxv. Securioꝛ tñ eſt
opine Alexannriit. S
t Ercio pᷣncipalr põt coicari cuʒ excõicato
non in crimine:nec in diuinis:ſʒ in alis

actibo humanis.Et boc etiã ꝓhibet᷑ in.c.cũ excoi
cato.xj.q.iij.vbi patz ꝙ pᷣmo nõ debet ꝑticipari
cũ eo oꝛe.i.locutiõe. Itẽ nõ licet litteras excõicati
reciꝑe:vł ei mittere litteras vł nũcios:niſi in ca⸗
ſu in quo liceret ei loqui vt inquit Hugo ⁊ Ar⸗

chidiaconꝰin.d.c.cuzʒ excõicato. Itẽ nõ debet qͥs

excõicatũ ſalutare:vł ſalutantẽ reſalutare:aliter

incurrit excõicationẽ minoꝛẽ ſᷣm Ric.ac Bonã.

⁊ Tho.in.iiij.di.xviij.Si tñ faciat actũ reuerẽtie

ſine locutiõe:vt aſſurgere ei vl idinare ſe:vł ei ſa

lutanti mouere labia quaſi reſalutado:ſᷣm Ar/⸗
chidiaconũ vbi ſupꝛa nõ icurrit excõicatiõeʒ:ciũü

pene ſint reſtringende ⁊ nõ ampliãde de pe.di
j.S.pene. In directoꝛia aũt iuris libꝛo.iij.ti.ij.O.
cxlvj.dici᷑ ꝓ homo loquit᷑ nõ ſolũ verbo:ſʒ etii⸗
nutu ⁊ ſignis:ꝓ qͥ facit.xxvj.q.vj.c.qui recedunt
ad fi.Et ſic nõ vident᷑ pᷣdicta poſſe fieri:vñ ſecu⸗

rius erit abſtinere. Scdiendũ aũt ᷣm theologos

in.iiij.di.xviij.ꝙ ſi qͥs ſalutat᷑ ab excõicato:põt
reſpõdere deꝰemẽdet vos ⁊ hmõi.Nõ ſoluʒ aũt
eſt ꝓhibitũ loqui cum excõicato:ſʒ etiã oꝛare cũ
eo vt dicit Iſidoꝛus in.d.c.cũ excõicato.Et ideʒ

habet᷑ in.c.excõicatos.ea.q.⁊ cauſa. VUnde dicit

ſnnores in ſũma ꝙ ſi excõicatus intrat ecdle
lam:⁊ ibi ſe firmat cauſa oꝛãdi:alij tenent᷑ exire
vel ꝓcurare ꝙ ille exeat:ſi manifeſtũ eſt illũ eſſe
excõicatũ.xj.q.iij.c.ſicut apłi.⁊.xxiiij.q.j.c.oĩs qͥ
Imo ſᷣm thealogos in pᷣdicta di.quarti ſi exrre
noluerit qñ dicit᷑ officiũ diuinũ violẽter pᷣt emit
ti:ſi fieri põt ſine ſanguinis effuſiõe:maxime de
mandato vł ↄſenſu ſacerdotis.Argumẽtũ in.c.
veniens de ſenten.exco.ſi vᷣo nõ pᷣt emitti debet
dimitti diuinũ officiũ q̊uſq; exeat:⁊ etiã miſſa ſi

nõdũ icepit canonẽ. Argumẽtũ in dicto.c.om̃is

Secus ſi ĩcepiſſet:qꝛ tũc dʒ ꝓſeqͥ vſq; ad cõiõeʒ

ſũptã:cũ ſolo ſᷣuitoꝛe reliqͥs oiĩb exeũtibo:vt ait
Rap.in ſũma:⁊ ponit᷑ in ſũma cõfeſ.vbi ſupꝛa.
q.lxxij.Et poſtea reſiduũ exeundo in ſacniſtiaʒ

dicere.vt dicũt theologi vbi ſupꝛa. Incipit autẽ

canõ. Te igit᷑ ᷣm archidiaconẽ in.c.de himnis.

de cõſe.di.]. Sed Alexander vincentinꝰ in.c.cũ

manthe. de cele. miſſarum poſt Inno. Hoſti. acꝰ

Panoꝛ.tenet ꝙ incipit a verbis cõſecrationis.
Et hec opinio videt᷑ magis ſeq̃nda q̊ ad dimiſ⸗
ſionẽ vel ꝓſequutioneʒ miſſe:in caſu iſto. Licet
aliqui dicant ꝙ incipit immediate poſt offerto
riuz. Si vero excõmunicatio eſſet occulta tunc
illi qui ſciunt debẽt exire ſecrete ⁊ cante:ita ꝙ nõ
fiat manifeſtatio eius:aliter nõ exibunt.vj.q.ij.
c.⁊ ſi tantuʒ.⁊.c.cum nõ ab homine.de ſen.exco.
Occulte em excõicatus occulte debet moneri vt

exeat ⁊ nõ publicari: vt etiam dicunt pᷣdicti too
logi vbi ſupꝛa:vbi etiam dicunt ꝙ ſi aliquis ho
ſpitatus ſit in aliqua domo:et ſuꝑueniat aliqs

LE

publice excõicatꝰponẽs ſe ad menſã tenet᷑ ſurge
rea mẽlſa nõ obſtate qͥcũq; ſcãadalo. Si vo ẽ ex⸗

cõmunicatꝰ occulte ⁊ nõ poteſt lurgere ſine eiꝰ

nota:nõ tenet᷑ ſurgere:licettamẽ in eadẽ camera

cũ excõmunicato comedere ſed nõ mn eadẽ men/

ſa:nec in eodẽ lecto iacere:vt dicũt pᷣdicti theolo
gl:⁊ etiã canoniſte in dicto.c.cuʒ excõmunicato.
ctc Inno.in.c.nuꝑ.de ſen.excõ.tamẽ in ſũma cõ⸗
feſſoꝝ li.iij.tci.xxxiiij.q.cxxx.dicit.q menſe debẽt
eſſe ita remote vt merito dici poſſit: ꝙ ſimul nõ
comedant.Si em̃ eſſent pꝛope viderẽtur ſimul

Kcomedere. ð
Icet autẽ quidã dicant ꝙꝑticipando cũ
L excõmunicato:ſemꝑ incurrit᷑ pam̃ mo:/

ar. iiij.q.iij.et Richar.in eadẽ di. et Johes and.
ac Johũnes de lignano et Archidi.ac Panoꝛ.

in.c.ſicut.xj.q.iij.dicunt ꝙ nõ incurrit᷑ peccatuʒ
moꝛtale niſi in quattuoꝛ caſibus. Pꝛimo ꝑtici

pando in crimine. dicto.c.nuꝑ.S.in ſecũda.et.c.
ſi ↄcubine.de ſentẽ.excõ.Secundo ſi ꝑticipat in

7

ↄtemptũ ſuperioꝛis.argu.in.c.ij.de maio.⁊ obe
dien.Et ideo peccat moꝛtaliter ſi ꝑticipat poſtq;

a ſuperioꝛe canonic monitus fuit ne ꝑticiparet
ca.ſtatuimus.co.ti.lib.vj.⁊ ca.ſacris.qð metus

cau.Tertio ſi ꝑticipat in diuinis.ca.rogo.xj.q.

iij. Et ibi Hugo.Quarto ſi ꝑticipater ſtudiovł
2temptu reputans excõmunicationẽ trufaʒ.vᷣm
Hoſtien.in ca.ꝙ in dubijs. de ſen. excõ. Et Jo⸗

hHannẽ ⁊ Archidiaco.in dicto.c.rogo.Et ita itel⸗

ligit᷑ ilud qð dicit᷑ in dico.c.ſicut apoſtoli.xi.q.
iij.ꝙ cũ quis ꝑ ↄtemptũ ꝑticipat cum excõmu⸗
nicato:vel cõtra pꝛohibitionẽ ſuperioꝛis poteſt
vxcõ municari:tunc em̃ peccat moꝛtaliter.hodie
tamẽ ꝑ extrauagantẽ Martini quinti:que inci
pit.Ad euitandũ ſcandala ⁊ multa peccata:ni⸗
ſi quis ſit excõmunicatus a iudice ſpecialiter et

expꝛeſſe:nõ tenet᷑ aliquis eũ vitare:⁊ ideo poteſt
Rticipare cũ excõmunicato a iudice generaliter.

⁊ etiam cũ om̃i excõmunicato a canone:niſi ta⸗

lis ſit excõmunicatus pꝛo ſacrilega manuũ inie

ctione in perſonã eccleſiaſticã:qð adeo ſit noto⸗
riũ:vt nulla poſſit tergiuerſatione celari.Et diẽ
Archiepiſcopus floꝛẽtinus in cractatu de excõ⸗
municationibo:ꝙ hec decretalis fuit appꝛobaca
ab om̃ibus qui erant in cõcilio Cõſtãtienſi ſub
pꝛedicto pontifice.Et etiã ꝑ Eugeniũ q̃rtũ in cõ
cilio Baſilienſi:⁊ ẽ ꝑpetua niſi reuoce’. U
LC.ai.iendũ tamen eſt ᷣm theologos in.iiij.

. ſ di.xviij.ꝙ quedã perſone poſſunt parti

apare in quibuſdã caſibus cũ excõmu⸗
nicatis ſine incurſione excõmunicatiõis mino/
ris.de quib habet᷑ in ca.quoniaʒ mulcos.xj.q.
iij.⁊ ↄtinent᷑ in hoc verſu.Utile:lex:humile:res
ignoꝛata:neceſſe. Hec anathema qͥdẽ faciũt ne
poſſit obeſſe.Pꝛimo vtile:id eſt pꝛopter vtilita

tem. ⁊ hoc dupliciter ſciliq excõmunicati:vt q̃n
do quis loquit᷑ ei de ꝑtinẽctibus ad eius ſaluceʒ

XXXVI

vel erhoꝛtat eũ ad querendã abſolutiõem: licer
alia verba icidenter iterponat vt magis ꝓficiat

Et ideo pᷣdicatoꝛes:⁊ ↄteſſoꝛes qui apud excoi⸗

catos i pdicatiõibo ⁊ ↄfeſſiõibo quaſi gerũt cau⸗

ſas coꝝ qui ab ip̃ᷣis expoliati fuerãt poſſunt ele

moſynas licite acciꝑe ab ipis excõlcatis:pᷣſertiʒ

ſi aliter in locis illis nõ valent ſuſtentationẽ ha
bere.c.cum voluntate, de ſen.excoi. Non eſt ergo
petm loqᷣ cũ excõicatis de vtilib ad ſaluatiõem

animeſue:⁊ ꝓpter hoc admittunt᷑ ad pdicatiõeʒ
c. reſponſo de ſenten.excòmu. Scðda vtilitas pᷣt
eſſe ex ꝑte ꝑticipannis in tꝑalib vł ſpũalib In
tempoꝛalibo quidẽe:vt cuʒ pecit ab excõicato qð
ei debet dare.c. ſi vere.extra eodeʒ. Unde ſi nolit
dare:. poteſt in iudico conueniri:alias ex delicto
ſuo cõmodũ repoꝛtaret:extra de iudi.c.intellexi⸗
mus.Excõicatꝰigit᷑ poteſt ↄueniri licet ipſe non
poſſit còtra alios agere:qꝛ eſt ſeparatꝰnõ ſolũ
xpᷣo:ſqʒ etiã a cõione fideliũ.iij.q.iiij.c.fi.⁊ de ſen.
ex.c. duobo vbi de hoc.⁊.c.a no bis.de excep. In
ſpũalib aũt licite põt loqui de ſalute aie ꝓpꝛie ſi
eſt neceſſitas:et no pᷣt haberi recurſus ad aliũ qᷓ
ↄſulat.Et hoc ſᷣm Uuilhelmũ:qͥ etiã dicit ꝙ ne⸗
ceſſitate iminẽte põt peti ↄſiliũ ab excõicato:etiã
ſuꝑ tꝑalibo.pꝓ quanta aut neceſſitate vł vcilitate

licest hocagere arbitrio boni viri limitandũ di

cic. Cuiꝰdictũ ponit᷑ in ſũma cõfeſ.li.iij.ti.xxxij.
q.cxxvij.Et hoc quãtũ ad cõfiliũ. Secus aũt eſt
de ofeſſiõe:qꝛ etiã in caſu neceſſitatis nõ licet ↄfi
teri excõicato vt notat᷑ in pᷣdicta ſũma eodẽ li.ti.
xxxuij.q.lxiiij. Necaliud ſacr̃m ab eo reciꝑe p̃ᷣter
baptiſmũ moꝛte ĩterueniẽte ⁊ catholico deficiẽte
vt notat᷑ in eodeʒ libꝛo ti.xxxiiij.q.viij. Scðo ex⸗
cuſat a ꝑticipatiõe lex.ſ.matrimonij.Nã vt dict
Ric.in.iiij.di.xviij. Uxoꝛ cõicando cuʒ marito
excõicato nullã excõicatiõem ↄtrabit:qꝛ tenetur
ei obedire.Ct hᷣ qũ de matrimonio cõſtat.c.qm
multos.xj.q.iij.Et nõ ſolum poteſt reddere de⸗
bitum:ſed etiam exigere. rgumẽtũ in.c.itellexi
mus.de iudi.Et hoc etiam poteſtvir facere cum

muliere excõicata:ſᷣm theologos in pꝛedicta di.

quarri.quia iudicantur ad paria.cgaudemus

de diuoꝛ. Si vero aliquis eoꝛuʒ ſit excõicatus:
⁊ multo magis ſi vterq; ꝓpter matrimoniũ illi⸗
cite ↄtraccũ:nõ licet ꝑticipare etiã in petitiõe vel
redditiõe debiti. Ut dicũt theologi in pᷣdicta di.

Irti.Et canoniſte in dicco.c.qm̃ micos. xXx
Ed ſi querat᷑:nũquid cũ aliq s cõiuguzʒ
s8 elſt excõicatus ꝓpter aliud qᷓ; ꝓpter matri
moniũ:an alter poſſit cum eo ꝑticipare.

Reſpondet Hoſtien. Goffre. ? Ray. vt poni?᷑ẽ in

ſũma cõfeſſoꝝ eodẽ libꝛo ⁊ ti.q.cxxix.q; vxoꝛ ex/

cuſat᷑ ꝑticipãdo cũ viro excõicato rõne ſubiectio
nis.Sed vir nõ excuſat᷑ ꝑticipando cum vxoꝛe

excõicata:qꝛ põt eam cogere vt faciat ſe abſolui.
Argumẽtũ in.c.ſicut.vij.q.j.Et idẽ dici᷑ in dire/
ctoꝛia iuris libꝛo ti.S.cxxxv.Aliqui tamẽ dicunt
ſi vir cũ debeat eſſe caput mulieris.xxxiij.q·v.

fanota

cbecima.

oneßmm
fo:.700
icaincl
60 nopot
ſchebo
ſt ſoͤe
ſtnwrli
tiſi
otnegcre⸗

Eme
ubl
nopi
piſalospen
lolcareche⸗
Ulitofli
Nkinſüma
Podonils
cdicedud
cttumn
ttümma
Nkniün⸗
Ghropi⸗
ſaſymla
ſ chonil
Clilropol
depoemiſtan
ſtiſoperpo
Criralijau⸗
Cpdkhe
uaancle⸗
laboꝛatore
cleſimu⸗
teercömun
co.mayit
meto p⸗
Uar
I räcia
iſſe
urmt ero
necctian
Clhinl. c
lutſuns no⸗
ſſo
4 Dm

ſles ſ
Cſonan
los i
darcauſa
der Unde
Caredone
Hullbel
gii na
ſgo coma
Mfmcat

in
n
Anign,
niten,
lraſſng
tnmdid
Incknn
ſlaninn
itenig
ſanlimß
lhige ,
aind

nkin

Aad
dlinle
inlrge
Wci⸗eg.
ſnügii
misti

1d öet

ſ⸗

mmndi

Sensi

ms codil

mmnmmunn

dconadeſ

doluo deſſc⸗
i Soen
niſirde
ndo nmn
mbegt
nio ckuan
ctutnde
näi ndile
Krtharan
inpraind.
14dN
Eri:
mmvnill/
Eoetötr
in Hdind.
los.
lls g⸗
SÜR
neo e⸗
Nni
NnEc
hrögehhedo
don
catl pn
Ginlncn
biunn

1

i

Foliũ

cc. hec imago.nõ inducit eã ad petend abſoluti⸗/
onẽ ſᷣm ꝙ debet ⁊ tenet᷑:peccat moꝛtaliter ꝑ.c.er⸗
roꝛ. 2.c.ↄſentire cũ ſi. lxxxiij.di.Et iõ ꝑtidpando

cũ ea incurrit minoꝛè excõicatione.Secus quã
do nõ põt eã cogere:⁊ ſi nõ ꝑticiparet cũ ea effice

ret᷑ peioꝛ.Et hec opinio videt᷑ ronabilis.Sed qᷓ
rũ.Nũqͥ d ſi vir vocet excõicatũ ad menſam poſ
ſit vxoꝛ ſimul comedere. Rñdet Guilbel.vt po⸗
nit᷑ ĩ ſũ.ↄfeſ.li.iij.ti.xxxiiij.q.cxxx.qnõ:tñ poterit

comed ere in alia mẽſa in eadẽ domo:ita tamen
remota ꝙ merito poſſit dici ꝙ nõ comedãt ſił.
Ertio excuſat a ꝑticipatiõe hũilitas

t ſubiectiõis vel ᷣuitutis.Et ſicfilij q ſunt

in pꝛia poteſtate:⁊ etiã emãcipati qͥ ſũt cõ
mẽſales patri:⁊ ab eo neceſſaria recipiũt poſſũt
cõicare cũ eo: dũmodo nõ ꝑticipent in crimine.
Alij vo filij nõ excuſant᷑ pʒ pdictũ Guilh̊.vt po

nit᷑ in ſũma ↄ feſſoꝝ vbi ſupᷣ.q.cxxxj.Et idẽ dicit

Rodonẽſis in ſũma.⁊ ſimiliter dicit Hugo eſ⸗

ſe diceẽdũ de patre reſpectu filij excõmunicatci:q;
tenet᷑ eum vitare niſi ab eo recipiat alimẽta. Qð
etiã tenet Innocentius ⁊ Rap.⁊ Guilhel.vt po

nit᷑ in ſũma ↄfeſſoꝝvbi ſupᷣ.Excuſant᷑ q̊ʒ mona
chi ꝑticipãdo cũ abbate excõmunicato.qꝛ qua/
ſi de familia eiꝰ ſunt vt inqͥt Guilhel.⁊ ponit᷑ in
ſũ.ofeſſoꝛũ li.iij.ci.xxxiij.q.cxl.Et clerici cuʒ epᷣo
excoicato poſſũt cõmunicare ſi ſunt eius officio
deputati ſicut ⁊ alij ſeruientes:vt inqͥt Guilhel.
vbi ſapᷣ.et ponit᷑ in ſũma ↄfeſſoꝝ eodeʒ li.⁊ ti.q.
cxxxix.alij aũt clerici non m Hoſtieñ.in ſũma.

Qõð ꝓbat᷑ ꝑ.c.miratus.xciij.di.Excuſant᷑ etiã ſer

ui ⁊ ancille ⁊ alij ſeruilis ↄditiõis.Itẽ ruſtici ac

laboꝛatoꝛes agroꝝ atq; alij ſeruitoꝛes ⁊ ſubie⸗

cti:⁊ ſimiliter nutrices ⁊ alij ad ſeruitiũ eius an/⸗
te excõmunicationẽ aſtnicti.c.inter alia.de ſentẽ.
excõ.maxime ſi nõ poſſũt ab eo recedere ſine de/

trimẽto ꝓpꝛio.arg.in.c.ſi vere.eo.ti. E
Uanrto pncipaliter excuſat pbabilis igno
ꝗq rãtia facti:vt puta qꝛ qͥſ neſcit aliquẽ vᷣbe
raſſe cericũ vel aliud hmõi feciſſe ꝓpt᷑ qd
incurrit᷑ excõicatio:vel neſcit ipᷣm fuiſſe denũcia
tũ in eccłia:vt dicit Guilhel.ꝑ.c.apłice.de cle.ex/
cõ.mini.⁊.c.ſignificauit.ð ſen.excõ. Ignoꝛantia
aũt iuris nõ excuſat eos qͥ tenent᷑ iura ſcire.c.vt
giaꝝ.ð ↄſtitu.li.vj.vbi etiã ptʒ ꝙ ignoꝛãtia craſ
ſſa ⁊ ſupina nõ excuſat A“
ꝗq Uinto excuſat neceſſitas tã excõmunica⸗
ti q; ꝑticipãtis. VUñ peregrini viatoꝛes et
ſiłes poſſũt licite recipere ab excõmunicatis ne/
ceſſaria quãdo aliter habere nõ poſſũt.c.qm̃ mł
tos.xj.q.iij. Excõmunicato quoq; poteſt aliqͥd
dari cauſa humanitatis quãdo neceſſitateʒ ha⸗
bet. Unde ſi petat hoſpitiũ non tenet᷑ quis expe/
ctare donec ſit ab omnibus expulſus:vt inquit
GBulilhel.⁊ ponit᷑ in ſũma ↄfeſſoꝛũ vbi ſupꝛa.q.
cliiij. nde ↄcludendũ eſt ꝙ vbi ꝓpter neceſſita
tẽ qͥs cõmunicat cũ aliquo excõmũicato nõ pec

cat ᷣm cõiter doctoꝛes in. c. ſi vere. ?. c. inter alia.

CCCXXVII

de ſen. excõ.Etiõ qñ qͥ ꝑticipat cũ excõicato ñ in
fauoꝛẽ eiꝰ au cõmodũ ſʒ ꝓ euitando ſuo dãno:
vł ſubleuanda ſua neceſſitate nõ icidit ĩ excõica⸗/
tionẽ. Argu mẽtũ in.c.vitatis.de dolo ⁊ ↄtu.Et
lõ ſi qͥs cõtraxit ſocietatẽ cũ aliqͥ ita ꝙ nõ pᷣt ab⸗
ſtinere ab eiꝰↄſoꝛtio ſine ſuo detrimeto pᷣt ꝑtici⸗
pare ſᷣm Hoſti.?⁊ Bernardũ in.d.c.ĩter alia.Et
lõ dñs pᷣt cõicare cũ ſᷣuo excõicato recipiẽdo de⸗
bita obſequia.Et pᷣlati cũ ſuis ſubditis eadẽ rõ/

ne:⁊ hec ꝓbant᷑ ꝑ dictum capitulũ.ſi vere.

Pars ſeptima huius ſᷣmonis de excõmũica
tlonis abſoluione. B
v Litelligere valeatis a qͥbo excõicatiõi
bus abſoluere poſſit qͥlubet parochia
nnnus ? alij ſiłes confeſſoꝛes declarare
vobis ĩ hac ꝑte ĩtẽdo:qͥ caſus ſunt epᷣo reßuati ?
qͥ ſũmo põtifidi.Illis em̃ exceptis qͥ ſpᷣi ſimo po
tifici vł epᷣis ꝑticularit᷑ reßuant᷑:ð alijs oibo pñt
parochiani abſolutionẽ iparti. Notãduʒ g̊ẽᷣ
ſi ep̃s reuat ſibi abſolutionẽ excõicati ab eo vel
eiꝰauctoꝛitate:nõ poterit talis abſolui ab eovel
ſuꝑioꝛe:vt a papa vł delegato aut etiã ab archi⸗
epᷣo in caſibo nõ ꝓhibitis.de qͥb notat᷑ in.c.pa⸗
ſtoꝛalis.de offi.oꝛdi.Solẽt aũt cõiter epᷣi reua
re ſibi abſolutionẽ excõicatoꝛũ ſpãłr ⁊ noiatim
expᷣſſis noibo.Si vero nõ repᷣuãt ſibi abſolutio
nẽ taliũ excõicatoꝛũ tũc qͥlibet oꝛdinariꝰpõt ab⸗
ſoluere ſubditos ſuos.c.nuper.de ſen.excõ.vbi
ðꝛ. Quia tñ cõditoꝛ canonũ eiꝰabſolutiõem ſibi
ſpãliter nõ retinuit:eo ipᷣo cõceſſiſſe videt᷑ facul⸗
tateʒ alijs relaxandi.De caſibo vᷣo excõicationũ
iuris q̊ꝝ abſolutio ad epᷣos ꝑtinet infra dicemꝰ
in declaratione caſuũ pape reuatoꝝ.Sciendũ
eſt igi᷑ multi ſũt caſus ĩ iure ſũmo põtifici re

Fſᷣuati de quibus aliquos hic recitabimus alijs

bpeꝛetermiſſis cauſa bꝛeuitatis. C.
d Ico igit᷑ bmo ꝙ oẽs q excõicati ſunt ⁊ oĩ
anno denũciant᷑ excõicati ꝑ ꝓceſſum cu⸗

rie de qͥb.S.dixi ꝑte.ij.huiꝰſᷣmonis:nõ poſſunt

abſolui niſi ꝑ ſũmũ põtificẽ excepto moꝛtis arti
culo.In quo etiã abſolui nõ poſſũt niſi pᷣus de
ſtãdo maãdatis eccłie ſatiffactiõe vlł cauciõe pᷣſti⸗
ta.Oẽs q̊ʒ ſimoniaci ĩ oꝛdine vł bñficio ⁊ eoꝛuʒ
mediatoꝛes ſunt excõicati excõicatiõe papali vt
dictum eſt ſupᷣ ꝑte.ij.nec poſſunt abſolui niſi a
ſũmo põtifice pᷣterqᷓ; in moꝛtis articulo vt patʒ
etiã ꝑ extrauagãtẽ Pauli.ij qͥ ĩcipit.Cũ deteſta⸗

bile. Incẽdiariꝰẽt ecclłie vł loci religioſi ſeu pᷣui⸗

legiati ĩ circũitu eccłie ipᷣo iure ẽ excõicatꝰ:ſʒ ante
qᷓ; ſit denũciatꝰpᷣt abſolui ab epᷣo:poſtq; vᷣo eſt
denũciatꝰſiue noiatim ſiue ĩ generali:puta dicẽ
do.denũciamꝰexcõicatos oẽs illos &ͥ tale icẽediũ
fecerũt:iſtiꝰabſolutio excõicatiõis ẽ rẽuata pa⸗/
pe.c tua nos.de ſen.excõ.Ei ſimiliter effractoꝛes
ecclłiaꝝ cũ expoliatiõe eaꝝ ſimilẽ excõicatioeʒ in
currũta qua nõ niſi ꝑ papã abſolui pñt poſt de
nũciationeʒ.c.cõq ſti.extra.e.⁊ ibi Panoꝛ.ita de
darat illũ textũ.Excõicatiõeʒ etiã papalẽ icurrũt

.

Bermo

inſecutoꝛes cardinaliũ romane eccłie boſtiliter
vel dericoꝝ aut religioſoꝝ familièpape vel car

—

dinaliũ pᷣdiccoꝝ:⁊ pcuſſoꝛes ac captoꝛes coꝛuü:

⁊ ſocij talia facietiũ ⁊ mãdatiũ:⁊ qͥ factũ ratum

habuerũt vel ↄſiliũ dederũt vel fauoꝛẽ:⁊ qui ta

les poſtea receptauerũt vel defenſauerũc ſciẽter
vt habet᷑ in.c.felicis.de penis.li.vj.Et oẽs pꝛedi
ctinõ pñt abſolui niſi a papa vt ibidẽ ðꝛ. In eo
dẽ q̊ʒ.c.habet᷑ ꝙ pᷣncipes:ſenatoꝛes:ↄſules:ptã⸗
tes: rectoꝛes ſiue alij dni ⁊ eoꝛũ officiales qͥ ifra
meſem a die noticie habite de pᷣdicto delicto nõ
puniũt pᷣdictos reos cũ pñt ſᷣm tenoꝛẽ ipᷣius ca
pituli excõicationẽ icurrũt:a qua tñ abſolui po
terũt a ſuiſ oꝛdiarijſ.Aliũ etiã caſũ papalẽ habe
mæv in. c.qᷣ cũq;.ðde ſen.excõ.li.vj.vbi ðꝛ.Quicũq;
p eo qi reges ⁊ pncipes ac barones:nobiles ac
q̃ſcũq; eoꝝ miniſtros:aut qͥſcũq; alios excõica

tiõis:ſuſpẽſiõis ſeu interdicti fuerit ſentẽtia pꝛo
mulgata:licẽtiã alicui dederit occidẽdi:capiẽdi
ſeu als in ꝑſonis ſeu bonis ſuis vel ſuoꝝ guã/
di eos tales qͥ ſentẽti
occaſiõe ꝓlate:vel eaſde ſentẽtias obſᷣuãtes :ſeu
taliter ercõicatis cõicare noletes:nilſi licẽtiã ipᷣaʒ
re integra reuocauerint:vel ſi ad bonoꝝ captio⸗
nẽ occaſiõe ipᷣius licètie ſie ꝓceſſũ:niſi bona ipſa
fuerint infra octo dieꝝ ſpaciũ reſtituta:aut ſatil

factio ꝓ ipᷣis ĩpenſa: eoipo facto ſentẽtiã excõica

tiõis icurrãt.Eadẽ q̊ʒ ſint ſentẽtia innodati oẽs

q auſi fuerint pᷣdicta licẽtia data vtt vel aliqᷣd p᷑/⸗
miſſoꝝ ad q cõmittẽda dari licẽtiã phibemꝰ ali

is cõmutere ſuo motu. Qui aũt in eade ſenten /

tia pmãſerũt duoꝝ mẽeſiũ ſpacio:excũc ab ea nõ
poſſint niſi ꝑ ſedẽ apo ſtolicã abſolutiõis benefi
ciũ obtinere. Alia excõicatio habet᷑ in cle.j.ð pe/
nis. vbi excõicat᷑ qlibet qͥ iniurioſe vel temere ꝑ/

cuſſerit:ceperit aut bãnierit aliquẽ epᷣm:ſeu qͥ p

dicta mãdauerit vł facta ab alijs rara babuerit
vel ſociꝰfuerit in his faciẽdis:aut ↄſiliũ vł fauo
rẽ dederit:vel defenſauerit eoſdẽ: nec põt abſol/
ui pᷣterqᷓ; in articulo moꝛtis niſi a papa.Et cum

abſoluẽdꝰfuerit i articulo moꝛt nõ valet abſok

ui niſi pus caueat idonee ꝙ parebit pene iponẽ

deꝛ penitẽtiã dño auxiliãte faciet. Itẽ ibidẽ excõ

municant᷑ oẽs officales q̊cũq; noie cẽſeant᷑ qͥ ĩ
aliq̊ pdictoꝝ fuerint culpabiles: nec valẽt abſol
ui niſi vt pᷣdictũ ẽ. Alia papalis excõicatio ẽ i de.
grauis. de ſen. excõ. vbi excõlcant᷑ oẽs dñi tẽpo⸗
rales etiã ſi ſũt epᷣi qͥ in terris vel locis eoꝝ inter
dicto ſuppoſitis cogũt quõlibet diuĩa officia ce⸗
lebꝛare:aut qͥ voce pᷣconia ſeu ꝑ cãpanaꝝ pulſa
tionẽ ad ꝗfficia eadeʒ audiẽda:aliq̃s pᷣſertim ex
cõmunicatiõis ſentẽtia aut interdicti inodatos
cuocãt: vel qͥ excõicatis publice aut interdicc ꝓ/⸗
hibẽt ne de eccleſijs exeãt dũ miſſaꝝ ſolẽnia agũ
tur a celebꝛãtibo moniti generaliter vel ſi pecialit᷑
vät exeãt. Itẽ ſi excõicati publice? iterdicti poſtq;
moniti fuerint a celebꝛãtibo vt exeãt remanere pᷣ

ſũpſerint ipo facto ſentẽtis excõicatiõis ĩcurrũt

as ꝓtulerũt:ſiue quoꝝ ſunt

a qua ſolũ ꝑ papã poſſi unt abſolui. Et ſ ic colli⸗
gi ꝙꝙ hec pena eſt ↄtra cogẽtes audire diuina ⁊

cuocãtes ⁊ ꝓhibẽtes exire de ecclhia:⁊ cõtra exire

nolẽtes. Itẽ dicit glo. ſuꝑ dicta cle. ꝙ vᷣbů: quõ⸗
libet cõphendit oẽm modũ cõpulſiõis realẽ vel
ꝑſonalẽ:directũ vel indirectũ.vt puta ↄſangui⸗

neos vel ipᷣos in ꝑſonis aut rebo grauãdo. Itẽ

dicit Franciſcus ʒambarella poſt Paulũ ibidẽ
ꝙ qñ locus eſt ĩiterdictus icidũt in hanc excõica
tionẽ euocãtes ad diuina etiã nõ excoicatos nec
ĩiterdictos qꝛ dictio pᷣſertim ſtat ꝓ maxime. Itẽ

dicunt ibidẽ pᷣdicti doctoꝛes ꝙ ꝑ diuina officia

ibi itelligit᷑ miſſa.Alij caſus excõicationũ ſuncĩ
extrauagãti Alexandri q̃rti q̃ icipit.Ex alto.vbi
excõicãt᷑ ili qui libellos famoſos aut cãtilenas
vł rithmos faciũt:detinẽt vł publicãt in ĩfami
am ſtatꝰoꝛdinis minoꝝ vł pᷣdicatoꝝ. Itẽ excõi⸗

cant᷑ pdicantes: docẽtes vł defenſates ꝙ, pfato⸗
rũ oꝛdinũ frẽs nõ ſunt in ſtatu ꝑfectiõis:⁊ qnõ

licet eis de elemoſinis viuere aut ꝙ nõ pñt pᷣdi⸗
care ſiue ↄfeſſiões audire de licetia romanipon
tificis ſeu alioꝝ pᷣlatoꝝ oꝛdinarioꝝ ſine cõſenſu

curatoꝝ. Itẽ excõicant᷑ faciẽtes violẽtiã dõnabi

lẽ in locis pᷣdiccoꝝ oꝛdinũ.Et iſti oẽs nõ poſſũt
abſolui niſia ſede apoſtolica aut a cõpᷣuatoꝛib⸗
dictoꝝ oꝛdinũ pᷣterq; in articulo moꝛtis. D
Egeg ne nimis lõgã ꝓtrahamꝰbãc ꝑtẽ di⸗
s miſſis alijs excòicatõibo papalibo:maxi
me qꝛ in ãgelica ⁊ alijs ſũmis diffuſe po
nunt᷑:q̃ vide ibi.ſolũ illã excõicationẽ declara⸗
bimꝰq̃ ponit᷑ xvij.q.iiij.c.ſi qͥs ſuadẽte.vbi In⸗
nocẽtiꝰſcðᷣs dicit. Si qͥs ſuadẽte dyabolo huiꝰ

ſacrilegij viciũ vł crimẽ iĩcurrerit ꝙ in dericũ vel

monachũ manꝰ: violẽtas iniecerit:anathematis
vinculo ſubijciat᷑. Et nullꝰepoꝝ illũ pᷣſumat ab
ſoluere niſi moꝛtꝭ vrgẽte picło donec aplico cõ⸗
ſpectui pñtet᷑ ⁊ e madatũ ſuſcipiat:hec ibi.Uñ
ſciendũ eſt ꝙ monachꝰẽt nõ dericꝰ⁊ canonicꝰre
gularis: ct ſi nõ ſit clericꝰ:⁊ cõuerſus vlł cõuerſa

cuiuſſlibet religiõis gaudet h̊ pᷣuilegio vt eũ ꝑcu

tiẽs ſit excõicatꝰ.c.nõ dubiũ.et.c.ad eminẽtiã.⁊.
c.cuʒ illoꝝ. de ſen. excõ. Itẽ moniales ⁊ religioſe
ꝑſone.c.de mo nialib.⁊.c.veniẽs.eodẽti.Noui⸗
cij q̊ cuiuſtibet religiõis appꝛobate eodẽ gau/
dẽt builegio.c.religioſo.eo.ti.li.vj.Quicũ q; etiã
detinet aliquẽ ex pdictis ĩ cuſtodia publica vłpᷣ

uata abſq; alia coꝛꝑis leſiõe vlł ĩitrudit ĩ vincula

eſt excõicatꝰ vt ĩ.c.nuꝑ.de ſen. excõ. Abbas q̊ʒ vx
bᷣoꝛ etiã cã coꝛreciõis dericũvł monachũ faciẽs

pvberari ꝑ laicũ ſecularẽ ẽ excõicatꝰ ſi alit ſit coꝛri

gibilis. extra eo. c. vniuerſitat. Et ſimiłr nõ deft
dẽs cdlericũ cũ ad eiꝰoffcm̃ ꝑtinet: qꝛ fauerevidet
q cũ poſſit manifeſto facinoꝛi ðſinit obuiare.c.

qusãte. ceo. ti.x.xxiij.q.v.c.adminiſtratoꝛes. Item

v̈berãs clericũ qͥ ꝓ emẽda offenſe cõmiſſe ſpõte
ſe ſubijcit vᷣberibo. c. otingit. de ſen. excõ. Iteʒ de⸗

ricꝰpcutiẽs ſeipᷣm aio irato ĩcidit i canonẽ.Qð
ꝓba

k. xxv.q.v.c.ſi nõ licet. Hoc eĩ puilegiuz elt

kcd
ſ dbab

OWdo

yaſuzt
nate.
eſoſtie
.i ege⸗
fundes
ſimach
eti⸗
catus⸗
fis nol
u i
ſheefoch
ſonißm
iotdeſe
ſugceceD
o gat

ſ inan
ſn
übabe
laccom
ode⸗
Gmn.
ℳ
lamult
Nwica
gaiſibe
ſcbarg
leg inrie
ſiſtind

glicerſo
ſolvzab⸗
(ihaudl
hotak id
E
t de
co:
ſroͤſem
nöab!
unoin⸗
decno
Ginosen
W
1
c
n

beyxin

maofel
batpecl

s cal⸗

bitäden

Aleegiin
Johzn
opni

itecl

Lion
rnn
ig
mnn
Nanidd
baulibi
neriig
ictp ne
unmne J
moffan
mniſi
1Tlzdi
Mäns
ir giͤnt
r Fini
as Pöſa
fmüsrgn

lüſit a
umdeNen
rAneceſa

rgliiiut⸗
koisinſi
t a
ns Oifen
monidelen
däexdi
rdſadolote
Jn mdn
rmbes
liuunat
onet locy
dordabli
noranne
ent ouſ
cnün
ℳtn0aα,
utnigſe
auis ſovh
iil/
COuiciqgeu
hodliaf
arirna⸗
ZBpbhn
gonchiſi⸗
Giuckon
ſinchnide⸗
rgivn
ntetwand
naan
nſii
au

Foliũ

oceſſuʒ toti oꝛdini dericalicui renũciare nõ põt

vt ait Johes de lignano in tractatu ð cẽſura ec/⸗
cleſiaſtica. Spuẽs eciã in faciẽ derici vel ledens

eũ pede aut alia ꝑte coꝛꝑiſ aio iniuriãdi.⁊ ſiłr ef

fundẽs aquã ſuꝑ euʒ codẽ aio:ſᷣm Hoſtieñ.in

ſũma eſt excõicatus.Itẽ violẽter detinẽs clericia
ꝑ veſtẽ vel ꝑ frenũ equi ne libere trãſeat eſt excoi

catus ſᷣm Inno.in.c.nuꝑ.de ſen.excõ. Itẽ aufe⸗/
rẽs violẽt᷑ res de manu clerici:vel occidẽs equũ
cui inſidet:aut lacerãs veſtes qͥ bus eſt indutꝰ:
ſi hec facit ad eiꝰiniuriã videt᷑ incidere in excõica
tionẽ pᷣm Johem ð lignano vbi ſupᷣ.Facit.c.cõ/

tigit.de ſen.excõi.Ut em̃ ait Archi.ſuꝑ.d.c.ſi q s

ſuadẽte.De mẽte ↄditorꝭ canonis ẽ ꝙ q̃litercũq;

q̃ͥs tãgat ꝑ ſonã clerici iniurioſe icidat ĩ canone.

L..iendũ tñ eſt ꝙ in qͥbuſdã caſibb nõ E
ſ incidit canonẽ ꝑcutiẽs clericũ vel religio⸗
uüu21iſſum. Pꝛimꝰeſt:cũ qͥs ꝑcutit clericũ icedẽ
tẽ in habitu laicali quẽ ignoꝛabdat clericũ eẽ: pu
ta qꝛ comã nutriebat:nec tonſurã deferebat:nec
aliqͥd de clericatu oñdebat.c.ſi vᷣo.el.ij.de ſen.ex
cõmu.Ubi dicẽ Inno.⁊ Johes an. ꝙ etiã ſi euʒ

occideret nõ incidit in penã.qꝛ ꝓbabilis ignoꝛã

tia excuſat ab excõicatiõe.Et ſilłr dicẽ Hoſtieñ.⁊
Inno.i.c.cũ nõ ab hoiĩe.ð iudicijs.eti.d.c.ſi vᷣo.
ꝙ etiã ſi hẽbat habitũ dericalẽ:ſʒ ꝑcutiẽs euʒ nõ
videbat qꝛ erat denocte:nõ eſt excõicatꝰ.qꝛ opoꝛ
tet ꝙ intẽdat ꝑcutere clericũ vt incidat in cano⸗
nẽ.Et ita dicit Johes de lignano vbi ſußö.,ↄ. F
. Ecundꝰcaſus eſt:cũ qͥs ꝑcutit clericuʒ in
ſ habitu laicali incedentẽ:nec aliqͥd ð deri
catu ondentẽ:tertio monitũ⁊ nõ coꝛrectũ
qꝛ licet ſciat ipᷣm clericũ:nõ ẽ excõicatus.c.ↄtigit
el.ij.de ſen.excõ.Et ſufficit ꝙᷓ admonitio fiat nõ
ſoluʒ ab epᷣo:ſZq etiã a q̊cũq; ꝓpꝛio pᷣlato.extra eo.

c.in audiẽtia.vbi ðꝛ generalit᷑ de pᷣlatꝭ ꝓpꝛijs.et

notat᷑ ĩ directoꝛia iur.li.iij.ci.ij.S.liiij.
Ertiꝰcaſus eſt in clerico qͥ ↄtẽpto habitu
t clericali fert arma:⁊ tertio admonitꝰnõ ſe
coꝛrexit.d.c.in audiẽtia. Quinimo etiam
ſi nõ ſit monitus ſʒ imiſceat ſe tyrãnidi:vt in ca.
cũ nõ ab hoĩe.ð iudi.Et hoc notat gloſa ibi. Et

Inno. in.c.nõ dubiũ. de ſen. excõ. vbi ibidẽ dicit

de dlerico ſeditionẽ ⁊ iniuſtũ bellũ faciẽte.c.ꝑpẽ⸗

dimus.extra.eodẽ.Et idem diẽ̃ Johãnes de Li
Inano vbi ſupꝛa. .

Uartus caſus eſt in dlerico exercẽte nego
q cia ſecłaria ei ꝓhibita. Nã ſi tertio admo⸗
ntitus nõ deſtiterit:ꝑdit pᷣuilegiũ clerica⸗

le:vt in.o.fi.de vita ⁊ hone.cle.Et idẽ habet᷑ in ſũ
ma ↄfeſſo ꝝ.li.iij.ti.xxxiij.q.xxxv.Et hoc etiã pꝛo

bat᷑ ꝑ.c.ſacerdotibo.extra ne cle.vel mona. Qui

tus caſus eſt in clerico ↄiugato nõ deferente ha

bitũ nec tonſurã.Nã ſine alia monitiõe om̃e pᷣ⸗
uilegiũ ꝑdit ᷣm Johem mona.⁊ Archið.in ca.

Johẽones. ð clericis ↄiugatis.de quo textus eſt
in. c.vnico.eodẽ ti.li.xj. Sextus caſus eſt i ꝑ
cutiẽte clericũ iocoſe:vt in.c.j.de ſent᷑excõ.Et ibi

CcCCxxXIX

doctoꝛes dicũt 2 Johãnes de lignano vbi. S. ep

debet põdergri q̃litas ioci:qꝛ ſi fieret in deriſio/
nẽ clerici vel vᷣberatio eſſet grauis nõ excuſaret
ꝑcutiens ꝓpter iocuʒ:vt ðꝛ in ſũma ↄfeſ.li.iij.ti.
xxxiij.q.ccæi aũt fiat leuis ꝑcuſſio ſᷣm q̃litateʒ
ioci nõ incurritur excõicatio. Argumentũ in.c.ſ.
de peeſumptionibus.
8 Eptimꝰcaſus eſt rõne coꝛrectiõis:vt in
magtſſtro ⁊ dño qͥ leuiter cã diſcipline vł
coꝛrectiõis ꝑcutere pᷣt.c.cũ voluntate.S.fi.⁊.c.ex

tenoꝛe.de ſen.excõ.Et iõ nõ icidit in canonẽ ſi nõ

grauiter ꝑcutit.c.j.eodẽ.ti.⁊ ſimilłr pater vł pꝛo⸗

pinquus põt cauſa coꝛrectionis leuiter ꝑcutere

clericũ in minoꝛibo exiſtentẽ.d.c.cũ volũtate.Fa
cit lex filiꝰ.C.de patria ptãte.⁊.l.vnica.C.de emẽ

da.ꝓpin. ⁊.xlv.di.S.neceſſe.ad fi.Et eodeʒ modo

pꝛeſbyter vel aliꝰ officialis in eccłia põt ꝑcutere

moderate clericos ꝑturbantes officiuʒ ſᷣm In⸗

nocẽ.⁊ Hoſti.in.c.veniẽs.de ſen.excõ.Et etia cle
rici ſenes iunioꝛes clericoſ ĩ minoꝛibo ↄſtitutos

cauſa inſtructiõ .is.d.c.cum volũtate..fi.Et ſilłr

q libet regẽs familiã quã coꝛrigere debec.c.duo
B Octauꝰcaſus eſt qñ ꝑcutit᷑ de
ricꝰgoliardꝰaut buffo.i.ioculatoꝛ qͥ ꝑ annũ ta/

le exercitiũ fecit:vel etiã ſi minoꝛi tꝑe ⁊ tertio ad/
monitus nõ deſtitit.c.clerici.de vita ⁊ hone.cle.

libꝛo.vy. .— .R
n Onus caſus eſt in eo qͥ ĩ cõtinẽti vim vi
repellit cũ moderamine iĩculpate tutele.

c.ſi vᷣo.de ſen.excõ. Itẽ ſi qͥs a clerico ludẽte ſecũ

guiter ꝑcuſſus ⁊ ꝑ h̊ motꝰſine deliberatiõe ſʒ ſo

lũ ex ſurreptiõe ⁊ vi doloꝛis reꝑcutit etiã grauit

nõ ĩcidit ĩ canonẽ:ſᷣm Petrũ de peruſio in.d.c.
Et facit ad pᷣdicta capituluʒ ſi qͥs iratꝰ.ij.q.iij.⁊
l.ſi adulteriũ cũ ĩceſtu.S.iꝑatoꝛes.ff.ad.l.iuliã.

de adul.⁊.l.iij.ff.de diuoꝛ.⁊.l.qcqͥd.ff.ð reg.iur.

Verũ quãdo nõ ſcit᷑ certiſſime ꝙtalis reꝑcuſſio
facta ſit ſine deliberatiõe:⁊ ſolũ ex vehemẽtia do

loꝛis debet in hoc dubio peti abſolntio. Per ea
que habentur in.c.illð.de cle.excõ.mi.⁊ in.c.ad

audientiaʒ.de homi.

d Zat q̊ʒ Inno.ſuꝑ dictũ capitulũ.Si ve

ro.ꝙ cũ qͥs verberat dlericũ nõ ſolũ pꝛo

defenſiõe ſua: ſʒ etiã rex ſuaꝝ vel eax pſonaꝝ ꝑ
quas ei iniuna fit:ſicut vxoꝛ filij:ſᷣui ⁊ hmõi nõ

iĩcidit in canonẽ.Argumẽtũ in.c.nõ iferẽda.⁊ iiʒ
c.foꝛtitudo.xxiij.q.iij.⁊ h̊ dicit etiãẽ Panoꝛ.in.C.
oli.el.j.de reſti.ſpo.ꝑ.d.c.⁊.c.dilectꝰ.de ſen.excõ.

li.vj.⁊ ꝑ.l.furẽ.ff.ad.l.coꝛne.de ſica.Et hecitelli⸗

gunt᷑ qñ aliter nõ põt verberãs defẽdere ſe ⁊ ſua

vt notat Bar.in.dicta.l.furẽ.Lũc em̃ excuſatur

ᷣ̈ berãs.⁊ faciũt notata ꝑ glo.in.&j.xxiij.q.viij.

dicit tñ Panoꝛ.in dicto.c.olim.ꝙ ſi verberans

cauſa defenſiõis excederet aliqualiter modũ in
culpate tutele nõ ex ꝓpoſito ſed inaduertenter
⁊ ex ſurre ptione:nõ incideret in excãmunicatõeʒ

quia ad ipam incurrendã requiritur dolus ᷣm

omnes doctoꝛes in dico.c/ſi quis ſuadente.Fa
Er 5

Bermo

cit ad hoc gloſa in.c.ſignificaſti.el.ij.de homici⸗
dlo.⁊.l.ſi ex diagis. rabernaru adlaqull.
Etad hoc bona eſt gloſa in.d.c.ci voluntate.de
ſentẽ.excõ.Dicit᷑ autẽ moderamen inculpate tu⸗
tele quãdo quis facit illud ſine quouliter ſe vel
ſua defendere nõ poteſt vt ait Barcthol.in.l.pꝛi⸗
ma..vnde vi.et in.d.l.furem.C.ad.il.coꝛneliã.
de ſicarijs. Unde ſi qͥs violẽter expelleret dericũ
de domo ſua quã occupauerat nõ valens aliter
eã recuperare:nõ eſt excõmunicatꝰ:vt ait Inno.
in.c.olim cauſam. de reſti.ſpo. Sʒ pone.fugien
do poteſt quis euadere:ſed nõ fugit:⁊ ſic ꝑcutit
inuaſoꝛẽ vtrũ incidat in excõmunicationẽ. Rñ
det Bart. in. d. l.j. C.vñ vi.quẽ ſequi᷑ Panoꝛ.
in.c.olim.el.j.de reſti.ſpo.qlicite põt ꝑcutere.qꝛ
fuga eſt quedã iniuria.l. Itẽ apud labeonẽ.ff.ð
iniurijs.Et dicit Cinus in.d.S.tabernarius.q;
fuga reddit hominẽ vilioꝛẽ:qð tamen intellige/⸗
dũ eſt quãdo ex tali fuga ꝓuenit ei ↄfuſio. Cuʒ
ergo iniuria coꝛꝑalis ſit maioꝛ qᷓ; iactura rerũ.

l.in ſeruoꝝ.ſff.de penis.Et ꝓiactura reꝝ liceat ꝑ

cutere vt dictũ eſt.igit᷑ a foꝛtioꝛi ꝓ iniuria coꝛꝑa
li ſᷣm pᷣdiccos doctoꝛes.Sʒ tamẽ talis ꝑcutiẽs
nõ vitaret irregularitatẽ.cle.ſi furioſus.ð homi.
Ecimus caſus eſt quãdo quis iue M
d nit dericũ cũ vxoꝛevel matre aut ſoꝛoꝛevł

filia turpiter agentẽ.c.ſi vero.el.j.S.vlt.de

ſentẽ.excõ.Et dicit gloſa ibidẽ ꝙ nomie vxoꝛis ĩ
telligitur ſponſa de pᷣſenti:⁊ ad euitandã excom
municationes requirit᷑ ꝙ verberatio fiat in ipſo
actu inuẽtionis ⁊ nõ ex iteruallo poſtq; ab alia
diuertit ⁊ a loco diſceſſit:bᷣm doctoꝛes ſuꝑ di.c.
Et dicit Monaldus in ſũma ꝙ etiã ſi nõ inue⸗
niat in actu nephario luxurie:ſed in tactibo im⸗
pudicis ⁊ ſignis ꝓpinquis actui: ⁊ iĩ loco ſuſpe⸗
cto:talis verberas nõ eſt excõmunicatus.Secꝰ
vero ſi inueniat eũ oſculantẽ in publico ᷣm mo
rem patrie.Similiter ſi mulier impetita a dleri⸗
co de turpitudine qui eã inuitã tangebat euʒ ꝑ/
cutiat cũ moderamine inculpate tutele:ʒelo ca⸗
ſticatis nõ eſt excõmunicata pᷣm Monald.vbi
ſupꝛa.⁊ Guilhel.vt refert᷑ in ſũma ↄfeſſoꝝ.li.iij.
ti.xxxiij.q.xxxv.Si autẽ eã nõ tangebat nec vim
coꝛpoꝛalẽ inferebat:ſed tm̃ verbis eaʒ tẽptabat.
caderet in excõmunicationẽ illũ verberãdo:hſᷣm
æundẽ Monaldũ. Secus tamẽ eſſet ſi aliter eũ
repellere nõ poterat.argumentũ eoꝝ que notat
gloſa. xxiij.q.j.in pncipio.

Ndecimus caſus eſt in pᷣlato ĩferioꝛe epi

v ſcopo q ſubditũ verberat cauſa coꝛrectio
nis:vt in.d.c.cũ volũtate.⁊.c.vniuerſita⸗

tis.et.c.ex tegoꝛe.de ſen.excõ.Epᷣus em nõ debet

aliqueʒ ꝑcutere.c.nõ liceat.lxxxvj.di.ſed debet ꝑ
aliũ: nõ ſecularẽ ꝑcuti facere.c.illi qui.v.q.v.⁊ di
ctco ca.vniuerſitatis. OO
Uogecimus caſus eſt in illo qͥ mittit ma
d mnus violẽetas in cdlericũ de pᷣcepto pꝛelati
ſui eũ capiẽdo.ca.vt fame,de ſen. excõ.dũ

mõ nõ excedat modũ:qꝛ ſi dericꝰq̃ete ſe ꝑmittit

capi ⁊ duci:⁊ capiẽs calce vel pugno ipingit:nõ
euaderet ſniaʒ excõicatiõis:vt dicit Joh.an.i.c.

ſi denicos.eo.ti.li.vj.⁊ etiã ſi clericꝰfideiuſſiõem

de parẽdo daret:qꝛ nõ poſſet capi niſi exceſſus

enoꝛmitas vł alia rõnabilis cã alið ſuaderet.d.

c.ſi clericos. Perlaicũ vo nõ põt vᷣberari deri/
cus etio de madato pᷣlati:ſʒ opoꝛtet ꝙ vᷣberans
ſit deric.d.c.vniuerſitatis.vł ↄuerſus alicuiꝰre

ligionis:ex cã rõnabili.Et ita ↄſuetudo iterpᷣtat

d. c. vniuerſitatꝭ.Clericꝰg̊ vł cõuerſus verberãs
ex mãdato ſuꝑioꝛis:nõ icurrit penã canonis.c.
ex tenoꝛe eo.ti.dũmõ nõ excedat moduz.
Ecimuſterciꝰcaſus ẽ in clerico ꝑſeuerãte
d in malo q ab aliquo maleficio ałr nõ pᷣt
cõpeſci:bᷣm Inno.in.c.ſi vᷣo elj.eo.ti.qꝛ

iudex põt eũ caꝑe:⁊ qlibet alius:⁊ ligare dũmõ

qᷓ; pꝛimũ reſtituat pᷣlato ſuo.Siłr ſᷣm Panoꝛ.
in.d.c.põt familia ptãtis iueniẽs dericũ de no⸗
cte ipᷣm caꝑe:qꝛ pᷣt timere ne velit facere aliquod
malũ:qꝛ eſt ↄtra eũ pᷣſumptio.c.oſuluit.de offi.
dele. Itẽ qñ capit euʒ ꝓpter malũ qð fecit:vt du⸗
cat illũ ad pᷣlatũ ſuũ:⁊ dubitat᷑ de fuga eius ᷣm

Panoꝛ.in.c.cũ nõ ab hoie.de iudi.Facit i argu

mentũ.C. de decuri.l.generali.Et idẽ dicũt qͥdã

poſſe fieri:ſi creditoꝛ timet de fuga clericei ðbito⸗/
ris:ſᷣm Inno.⁊ Panoꝛ.in.c.vt fame.de ſen.ex.
⁊ facit.lex ait pᷣtoꝛ.ff.de his q̃ in frau.cre. Itẽ põt
detineri ꝑ viginti hoꝛas:ſi fecit aliqð delictũ ad
teſtes ne ſit loc inficiatiõi. Facit lex vocãdos ca
pite quito.ff. de adul.⁊ ĩ autẽ.vt liceat ma.⁊ aui.

S.is quoq;. QQD

d Ecimuſquartꝰcaſus ẽ rõne degradatio

nis qñ.ſ.verberat᷑ cdericꝰð gradatꝰ.ſi em̃

ſit degradatꝰactuałr:qð fit:qñ dericꝰindutꝰve

ſtibus ſicut ſi in officio eſſet:diſpoliat᷑:cuʒ vᷣbis
ad hoc cõgruis:vt habet᷑ in.c.degradatio.de pe
nis.li.vj.Et talis verberãs nõ eſt excõicatꝰ:qñ a
ꝓpꝛio epᷣo cum debito numero epiſcopoꝝ fit de
gradatio:ſᷣm glo.in.d.c.degradatio. Si aũt ſit
degradatus ſolũ verbalr:ſic incidit in excõica⸗
tionẽ verberãs euʒ.Et ita debet limitari opinio
Johãnis.et Aug.il.di.c.accedẽs.Et idẽ tenet ibi

Berñ.Et hanc diſtinctiõem ponit Johanes de

lignano vbi.S. Dicit tñ Panoꝛ.i.c.ad abolẽdã.
de hereticis ꝙ ſi poſt vbalẽ degradatõeʒ ſeq̃tur
ĩcoꝛrigibilitas:talis degradatꝰperdit pᷣuilegiũ
clericale:etiã quo ad canonẽ.Si qͥs ſuadente.c.

cum nõ ab hoie.ſᷣm vnũ itellectũ:extra de iudi⸗

cijs:⁊ abſq; alia traditione poſſet talis cõpꝛimi

ꝑ iudicẽ ſecularẽ Et ita pᷣt itelligi ⁊ limitari opi⸗
nio Bartho. bꝛixi.in.d.c.accedẽes.qͥ ĩdiſtincte di
cit:ꝙ ꝑcutiẽs degrad atũ nõ ẽ excõicatꝰ. R.
Ecimuſquintꝰcaſus ẽ in ꝑcuciẽte clericũ
d bigamũ.lxxxiiij.di.c.qͥſqs. HBigamꝰ em ẽ
exutꝰ oi pᷣuilegio clericali.c.vnico.de bi⸗/
ga. li. vj.ibi tñ in gloſa dicit Johãnes an qitelli

git᷑ de illis qui ↄtraxerũt bigamiã in minoꝛibo.

gäimt
lid.S
lcgii
enope
Ghoſts⸗
pobore
cuz hen
merwn
chal rel
Nuhesb
legiü di
oinge
cobes
oacche⸗
doomfin
nadiüp
Clcan
kal

Nna
ſcprt
on ciᷣ
ig ſi
laerde
ſck erco
lnrotran
ſtüpecanr
lpmor⸗
ſſellas
lcatrn
wofn)
cccolcatio
ſinnotat
Sikre
Collatus.
orundi,
linenino
ſolvagen
ummoꝛr
Eab
vhr

tamninr
lſien
Nni
Pfbemg
Halwp
hine;
8maderis
ons.
aane
lrnii
Ajcn
igmdin
n en.
lmüri
csfn
fming
idii ti
date⸗
odlcin
wwcidoe
Ama
1
degta
d
nantch
i fhs
d Ae
tei
herſtde
Gütſt
En a
niehn
gitmabi
hines de
ebolidi⸗
gſhn
itholegi
ſusden’
mdei
lscn
inunch
ord
anui
D
u.
mum

Et idẽ Geminianꝰibidẽ ait:⁊ rõnẽ aſſiẽt.qꝛ ille
q ẽ i mioꝛibo talr ↄtrahẽdo põt viuere ⁊ debʒ vt
laicꝰ. Secꝰ v ſi ↄtraxit in ſacris:qꝛ nõ ꝑdic b⸗
uilegiũ clericale:liq; ſit puatꝰ habilitate oꝛdinũ
qꝛ nõ põt redire ad ſeculũ:vt notat᷑ in.ca.tue.de

*

apoſta.in gloſa fi.Silr reli

mercun.qꝛ ille textꝰ nõ pᷣuat eũ pullegio mona
chali vel religiõis. Hac qͥʒ opinionẽ ꝙ ſolũ con
trahẽs bigamiã in minoꝛibo oꝛdinibo ꝑdat pᷣui

legiũ dicti canonis.ſi qͥs ſuadẽ

co.ti.teneat ꝙſacerdos qui ↄtraxit cũ vidua vel

duo mr̃imonia ſucceſſiue:et poſtea cõmiſit ho/

micidiũ poterit puniri ꝑ iudicẽ ſecularẽ.per di⸗
ccu ca.vnicũ.de bigamis.li.vj. S
ElAmuſſextus caſus eſt rõne q̃lificatiõis

d faccti. ã ſᷣm Rich.in.iiij.di.xviij. opoꝛtʒ
ag hoc vt qͥs incidat in excõicationẽ ꝑcu⸗
niẽdo clericũ ꝙ peccet moꝛcaliter:aliter nõ incur
nit in excõicationẽ.ſicut ꝓbat᷑ in puero qͥ nõ ẽ do
li capax qͥ ꝑcutiẽdo nõ eſt excõicatꝰ.c.j.de ſen.ex/⸗
com.Et iõ dixit Petrꝰð peruſio in.c.nuꝑ.ð ſen.

excõ.ꝙ ſi qͥs fugiẽs inimicũ:equũ vel gladium

niſi ꝓ moꝛtali.xj.q.iij.c.nemo epoꝝ.Et idẽ dicit
eſſe ſi q violẽter includic clericũ ne ab inimicis
ledat᷑.qꝛ licet faciat violentiã ei:nõ tñ ibi eſt do⸗
lus ſᷣm Inno.in.d.c.nuꝑ.Duo em̃ reqͥrunt᷑ ad
excõicationẽ incurrẽdã.ſ.animꝰ doloſus ⁊ opꝰ.
ſm notata ꝑ Johem an.in.c.ꝑpetue.de elec.lib.
vj. Silr ſocius clerici q́;uis turbatꝰ ſi eũ impel
lit nõ ex deliberatiõe ſʒ ex ſubito motu:nõ erit ex
cõicatus:vt inqͥt Rich.vbi ſup.Facit tertꝰ in.S.
notandũ.ij.q.iij.vbi ðꝛ. JIncõſultꝰ em̃ caloꝛ ca⸗
lũnie vitio caret.Et ꝓpterea ðꝛ in dicto canone.ſi
qͥs ſuadete diabolo.qð ꝓpꝛie notat dolũ ⁊ pecca
tum moꝛtale.
Eꝑꝗ hic qrit᷑.Nũqͥd vadẽs ↄ clericũ eleua
ſeto pugno vel enſe aut haſta vt ꝑcutiat:ſed
tmñ eũ tõ gere nõ potuit in excõicationeʒ in
currat.Et rñdeẽs Rap.in ſũma ꝙ nõ.qꝛ nõ inie/
cit manꝰin dlericũ.Et idẽ tenet Hoſtieñ.⁊ Goſ/
fre.⁊ ponit᷑ in ſũma 2feß.li.iij.titu.xxxiij.q.ccvij.
Si vᷣo talis clericꝰ fugiẽs cadit ⁊ ledittii, Ro.
donẽſis dicat ꝙ nõ incidit niſi ipᷣe fugiẽs q̃ſi co
actus pᷣ cipitet ſe in aquã vel in aliud ꝑiculũ ſei

gerat.qꝛ tũc ꝑſequẽs incideret in canonẽ:vt etiãõs

2

8 in ſũma ↄfeß.eo.li.⁊ ti.q.ccvi.tñ cuʒ nõ poſſit
reddi rõ diuerſitat magꝭ in vno caſu q in alio.
cũ in vtroq; caſu cauſet᷑ leſio a ꝑſeq̃nte.iõ videt᷑
tutiꝰtenere ꝙ in vtroq; caſu ſit excoica tꝰ.arg. in

lnõ pñc.cũ ſuff,de legi. Si vo qͥs accipiẽs clen

gloſa gioſus religiõis ap
pꝛobate:licet bigamꝰ gaudet tali puilegio:⁊ iõ
euʒ ꝑcutiẽs eſſet excõicatꝰ:vt tenet Johᷣes an.in

1 dicci canonis. adete. tener Archi⸗
dia. in gloſa in.c.qqs.ixxxiiij.di.et Johes mo.
ac Jobes calde.licet bona gra in.c.de bigamis.

c(CcCCxXxX

cũ ꝑ capillos ⁊ hmõi dicat.Niſi eſſes clericꝰpcu
terẽte. Si vᷣo aĩo iiuriãdi iratꝰfecit eſt excõicatꝰ.
Aliter nõ ſᷣrodonen.vt ponit᷑ in ſũima confeſ.
vbi.S.q.cCc.ꝙ ſi qͥs furto accipiat coꝛrigiã a de
rico qua cqnctꝰerat vł veſtẽ qua erat indutꝰ pm
Hoſti.in ſũma.nõ videt᷑ excõicatꝰqꝛ minia vel
nulla eſt violẽtia ꝑſone eo ꝙ nõ ſentiat᷑. Et ideʒ
ponit᷑ in ſũma cõfeſſoꝝ eo.li.⁊ ci.q.ccix.⁊ in dire
ccoꝛia iuris.li.iij.ti.ij.S.cxiiij. ☚
8 Ed ad pᷣdictoꝝ maiorẽ declaratiõeʒ ẽ ſcc
eerngduũ ꝙ ĩ aliqᷣbo caſib pᷣt qͥs ꝑcutiẽs cle/
nieũ abſolui citra ſedẽ apłicã. Pꝛimus eſt ꝓpter
periculũ moꝛtis.xvij.q.iiij.c.ſi quis ſuadẽte.⁊.c.
nõ dubiũ.⁊.c.ea noſat᷑.S.fi.⁊.c.q; de his.de ſen.
excõ.Et tale periculũ moꝛtis itelligit᷑ nõ ſ olum
ꝓpter infirmitatẽ:ſʒ eciã ſi qͥs ſit in q̃cũq; ꝑiculo
vicino moꝛti:puta ſi timeat hoſtẽ vel pᷣdonẽ vel
crudelitatẽ potẽtis:vlł ſi ſit nauigaturꝰaut ꝑ lo⸗
ca iſidioſa trãſiturꝰ:vł cõfectꝰſenio:vł obſeſſus
in loco vbi machine iaciunt᷑ vel baliſte ⁊ hmõi:
ſᷣm Hoſti.in ſũma.Et hec oĩa ꝓbant᷑ in.l.moꝛ⸗
tis cã.cuʒ triba legibo ſequẽtib.ff. de dona.cau.
moꝛ.Et talis põt abſolui a quolibet ſacerdote
ſᷣm Innocẽ.in.c.A nobis.el.ij.?.c.ſacris.de ſen.
excõ.⁊? Panoꝛ.in.d.c.A nobis.tenet qetiã laicꝰ

poot abſoluere talẽ ab excõicatõe.Et eſt glo. ibidẽ
violẽter de manu cdlerici accipiat vt ſe defendat:
nõ eſt excõicatꝰ:licet Bartho.bꝛixi.⁊ Tancre.te
neat ↄtrariũ.Et rõnẽ aſſignat.qꝛ nullus diceret
iſtũ peccare moꝛtaliter. Excõicatio vo nõ infert

Etin.c.paſtoꝛalis.S.pᷣterea.ð offi.oꝛ.⁊ iura que
vident᷑ ↄtraria dicit itelligenda de pctõꝝ abſolu
tiõe:nõ aũt ab excõicatiõe.Et hec limitada ſũt ð
abſolutiõe mere ꝑtinẽtie ad foꝛũ cõtẽtioſi uz. Tlö6
aũt ð abſolutiõe in foꝛo pnie:vt ait ; Ponal.in
ſũma:qꝛ a ſolis ſacerdotibo pᷣt ĩpẽdi:vt in.c.ca

nonica. de ſen.excõ.Qð aũt dictũ ẽ quẽ poſſe ab

ſolui ab excõicatiõe foꝛi ↄtẽtioſi ꝑ laicũ itelligen
dũ eſt qñ nõ põt haberi pñtia epᷣi vł ꝓpꝛij ſacer⸗
dotis aut altenꝰ. Si vᷣo qͥs detineat᷑ aliqͥ legici⸗
mo ipedimẽto alio a ꝑiculo moꝛtis epᷣs eſt reqᷣ/
rendqꝰvt notat Inno.⁊ ſeqᷣ᷑ Panoꝛ.i.c.ð cetero.
de ſen. excõ.Et ſi ad eũ mittere nõ pᷣt:bᷣm Inno.
in.c.j.de ſen.excõ.ſacerdos ꝓpꝛiꝰabſoluet.Et hec
locũ hñt i excõicatiõe iur ⁊ ẽt hois:vt patz ꝑ. c.
eos.eo.ti.li.vj.Qñ vᷣo qͥs nõ pᷣt adire pntiaʒ pa⸗
pe vel alteriꝰhñtis auctoꝛitatẽ abſoluẽdi nõ tin

in caſu moꝛt ſʒ ẽtĩ alijs caſib ſeq̃ntib:tunc ab

ſoluẽs eũ debet illi iniũgere ꝙ qᷓ; pᷣmũ cõmode
poterit:ſedi apłice ſe pᷣſentetvł alteri auctoꝛitatẽ
hñti mãdata eiꝰſuꝑ h̊ recepturꝰ.c.A nob.el.ij.⁊.
ꝙ de his.de ſen.excõ.Qð itelligẽdũ ẽ niſi ĩpedi
mẽtũ ſit ꝑpetuũ ſᷣm Inno.i.c.q;uis.eo.ti. Itẽ hᷣ
fallit ĩ puero cui ̊ nõ ẽ iũgẽdũ:vt ĩ.d.c.q;uis.?
Cfi.ð ſen.excõ.⁊ itelligit᷑ ð puero ipubere mĩioꝛe
qttuoꝛdecim ãnoꝝ:vt ibidẽ ðꝛ.Si ãtilli qᷣbw in
iũgit᷑ ꝙ ceſſãte ipedimẽto ſe repᷣſentẽthõ ſe pᷣſen
tauerit:icidũt ĩ eãdẽ excõicatioeʒ.Et ſiłrilli qͥ ad
ſoluti fuerũta ſede aplłica vł a legac qñ mãdat᷑

eis vt aliqb ſe pᷣſentẽt vł ꝙ iiurie illate ſatiſfaci

ant. ceos eodem ti.lib.v,y
8 Ecũdus caſus eſt qñ qͥs hʒ inimictis
er 4

Bermo

capitales vł alias iuſtas excuſationes ꝓpter q̊s
nõ pt ſe ſedi apłice pᷣſentare.c.de cetero.⁊.c.q De
his. de ſen. excõ. Et qͥd ſit legitimũ ipedimẽtũ ſta
bit᷑ arbitrio boni viri.ff.ð vᷣbo.ob.l.ↄtinuꝰ.cũ
ita. ⁊ extra de voto.c.qꝙ ſuꝑ his.Et de ffl. ðle. c.
de cauſis. ⁊ idem notat᷑ in ſumma conkfel.li. ij. ti.
rxrriij. -xx. e
eErciꝰcaſꝰeſt in hoſtiario qͥ pᷣtextu officij
. dericũ nõ guit᷑ nec ex ꝓpoſito vł malicia
leſit. c.ſi vᷣo. de ſen.excõ.Et idẽ ẽ de officiali qͥ arcẽ
do turbã nõ ex ꝓpoſito ſʒ tñ cũ aliq̃li culpa cleri

cũ pcuſſit. d.cſi vo. Quart?caſus ẽi mliere cu
iuſcũqʒ ↄditiõis ſit nec diſtinguit᷑vcrũ ſit foꝛtis
vl debilis.c.mulieres.⁊.(.quãuis.⁊.(ea noſcit.

de ſentẽ.excöo.

Uintꝰcaſus ẽ in młtũ ſene aut valitudi⸗

nario ac mẽbꝛis deſtituto vł debui. d. c.

ea noſcit᷑.⁊ alijs duob⸗ pᷣdictis capitulis.Etſiłr
eſt de infirmo: ſiue ĩfirmitas ſit ꝑpetua ſiue tpa
lis qñ timet᷑ ⁊ ẽ ꝑiculũ ne eũdo acceleret moꝛs.

c.qð ð his.extra eo dẽ. Sextꝰcaſus ẽi pauꝑeqͥ

ſinõ eſt mẽdicãs ⁊ viuit ð artificio ſuo qð nõ pᷣt

in via exercere. Uel ſi ẽ mẽdicãs ⁊ vxoꝛi vlł alteri
net ire. ccꝙ de his. de ſen. excõ. Sec? vo eeti mẽ/
dicãte ſibi ſolũ qͥ ſi eũdo poſſet ſibi necaria iue⸗
nire tenet ire. vt diẽ Panoꝛ.i.d. c. ea noſcit᷑. A
Eptimꝰcaſꝰ in regłari ꝑcutiẽte regula/

8 rem. c. monachi. 2.c. cũ illoꝝ. de ſen. excõ.

—

vvbi br̃ ꝙ pᷣt abſolui a ꝓpꝛio pꝛelato. Si
vo pcuſſerit regularẽ altenꝰdanſtri abſoluet ꝑ

pᷣlatũ ſuũ ⁊ pᷣlatũ illiꝰ qͥ ꝑcuſſus eſt.d.c.cũ illoꝝ.

—

Si aũt ꝑcuſſerit dericũ ſecłarẽ abſoluet᷑ ab eo
creligioſo.eodẽ ti.li.vj/ſimilłr derici qͥ cõiter vi⸗
uũt ⁊ ſub vno tecto doꝛmiũt ⁊ i eadẽ domo ve⸗
ſcunt᷑ pnt abſolui ab epo.c.qm̃.ð vi.⁊ ho. de.Et
ſup dicta oĩa ſũt itelligẽda de pcuſſiõe nõ enoꝛ⸗

mi: qꝛ ſi eẽt enoꝛmis:vt qꝛ ꝓceſſũ c ad mutilatio

næèẽ:vl magnã effuſiõeʒ ſi anguinis: vl man?ꝰ iiece/
nint in pᷣlatũ vł hmõi.tũc oꝑteret recurrere ad ſe /
dẽ apłicã. d. c. cũ illoꝛũ. de ſen. excõ 2. c. canonica.
cæo. ti. vbi etiã ſiłr limitat᷑ qdð ifra dicet᷑ de friba ſa

cti Johãnis. Moniales q́; ꝑcutietes ſe iuicẽ:vł
ↄuerſas ſuas aut dlericos pñt ꝑ epᷣm abſolui.c.
de moni
„Johanis hieroſolimitani poſſũt abſolui a ſuo

poꝛe ſacerdote.c.canonica.eo.ii.

o Ctauꝰ caſꝰẽ ĩ ilł qͥ nõ ſũt ſui iur:ſic ſũt fi
lijfamiliaſ ⁊ ſui qͥ ñ ð bẽt mitti ad papã
ꝓ abſolutiõe.c.młieres.ðᷣ ſ. . excõ. Qð itelligẽdũn
eſt q b̊ eẽt ĩ magnũ pᷣiudiciũ pꝛisvł dñi.vł niſi
iße pr vl dñs eẽt in culpa:vl exceſſ ꝰeẽt enoꝛmis
Vã ꝓpr euuadũ ſcãdalũ oꝑterʒ mittere talẽ ad ſe
de apłicã. c.relatũ.e.ti. Nonꝰcaſꝰẽ i ipubef. c.j.

S ſc. exco. Et b ẽt ſi pᷣpubtatẽ poſtlat abſolui.

fi. e. ti. Decimꝰcaſꝰẽ ĩ nobilibo magne potẽtie qͥ

nõ pñt fraſ ſuas ſine magno ꝑicło reliq̃re:pꝰtñ

7

ſubueniebat cuiſubucnire nõ poſſet eũdo nõ te

alibo. de ſentẽ. excõ. Item fratres ſancti

B iudicis. Et idẽ ẽ in alij
in iure.c. de cauſis.de offi.dele.Aqͥbo enoꝛmita⸗

anñq; abſolut᷑ dz eoꝝ ↄditio pope itimari:? tõc

2

xxxVII

ſʒ eiꝰoↄſiliũ abſolui niſi ſit ꝑiculũ ĩ moꝛa.c.młie
res. S.j.de ſen.excõ. Undecimũ caſũ addũt qͥdã
in viro qͥ in fraudẽ vxoꝛis.⁊ in liberto qͥ in frau
dẽ patroni ꝑcuſſit dericũ.Nã licet dicat gloſa ⁊
Panoꝛ.in.c.relatũ.de ſen.excõ.ꝙ cũ hoc edictũ
ſit ꝓhibitoꝛiũ nõ extẽdit᷑ niſi ad expᷣſſe exceptos.
c.cũ illoꝝ.de ſen.excõ.Lñ Hoſtieñn.in d.ca.rela
tũ.tenet ꝙ idẽ erit iudiciũ de ipᷣis ſicẽ̃ de alijs qui
nõ ſũt ſui iuris.ꝑ dictũ.mulieres.qñ ſq; patro

nus vel vxoꝛ graue dãnũ pateret᷑ ꝓpter eoꝛũ ab/

ſentiã.arg.in.c.relatũ.Cũ aũt pᷣdicti efficiunt᷑ſui
iur ⁊ liberi tenet ſe pñtare apłice ſedi.
Uodecomꝰcaſus eſt in inferẽtibo deriq le
d uem iniuriã.c.puenit.de ſen.excõ.vbi ðꝛ.
ꝙ epi poſſũt in leui iniuria abſoluere.Et
dicit Johes an.in nouella ſuꝑ.d.ex.ꝙ iſta decre⸗

talis ↄtinet ius cõe:vt in leui iniuria poſſint epi

q̃ſcũqʒ; ꝑſonas abſoluere. In mediocri vo ſolũ
ꝑſonas pᷣuilegiatas.de qͥb ſupᷣ.in enoꝛmi autẽ
nullos niſi in caſibo in q bus papã nõ pñt adire
c. cũ illoꝝ.eo.ti.vbi exẽplificat di.Enoꝛmis eſt ſi

effodiat oculos:ſi qͥs vulneret᷑:ſi in theatro veł

in foꝛo vel in cõſpectu iudicis ꝑcutiat᷑. Et młto
foꝛtius ſi in cymiterio vel doꝛmitoꝛio verberet᷑.
ſi quocũq; mẽebꝛo mutilet᷑.ſi ad effuſionẽ ſagui
nis graue ex graui ictu ꝓuenientẽ ꝑueniat᷑.ſi in
epᷣm abbatẽ vel dericũ ſecularẽ vł religioſũ ma

2

nus inijciat᷑.ſi ex manꝰiniectõe ſcãdalũ oꝛiatur.

Itẽ ſi in pꝛioꝛẽſi uũ abbatis locũ tenẽtẽ manꝰqͥs

iniecerit. Et dicit Hoſtien.idẽ intelligẽdũ qͥtiẽs

inferioꝛ ⁊ ſubditꝰin ſuꝑioꝛẽ ſuũ manus iniecit.

Et ꝑ hoc videt᷑ ſolui qſtio de monacho qͥ abſen
te abbate ꝑcuſſit vicariũ quẽ abbas dimiſeratiĩ
clauſtro:aliũ tamẽ dauſtralẽ. Hec ille. Petrus
etiã de peruſio ſuꝑ d.c.pᷣdicta ponit ⁊ ſpecialiter
hoc ꝙ ſi abbas ſe abſentãdo loco ſui dimittat
aliquẽ vicariũ inijciẽs in eũ manꝰ reputat᷑ enoꝛ⸗
mem iniuriã intuliſſe vt abſolui nõ poſſit ctra
ſedẽ apoſtolicã. Et in directoꝛia iuris ðꝛ ꝙ pᷣdi⸗
catoꝛes et minoꝛes in bhmõi enoꝛmib iniurijs

ſeu pcuſſionibo icidẽtes:vigoꝛe ſuoꝝ pᷣuilegio⸗

vo iĩ.d.c.cũ illoꝝ. ðꝛ ꝙregulares ſi ad effuſiõeʒ
ſanguinis venerint:ad ſedẽ apłicaʒ ſũt mittẽdi.
Diẽ ibi glo.ꝙ nõ itcelligit᷑ de qᷓlibet ꝑua effuſiõe

rũ poſſũt abſolui a ſuꝑioꝛiboꝛdinis ſui.Quia

ſanguinis.Sʒ ꝙ hoc putat cõmittẽdũ arbitrio

2

8 enoꝛmitatibonõ expᷣſſis

tibus liberet nos deus noſter Amen.

L In die enthecoſtes de ſpũſanco Sermo

trigeſimuſoctauus.De quo poterit pᷣdicani pex
tots bebdomadgdi. „
EPbleti ſüt oẽs
ſpũſctõ Acc.ij. ⁊ in epła ſolẽnitatꝭ

podierne. Sicut ſingularj xpᷣina⸗
nuitas ẽ natalicijs oim alioꝝ ſan⸗

1

ℳ
las e
leris
ſoꝛat
el
gaulo
baice
gi⸗
gltoci
huid
luund
elio
nitus
ſdustn
tke
oharek⸗
hoican⸗
altete
get
Podlicit
Nacrat
Wbs
ſicod
oyn
ſumon
Nealod
aumen
chgir
EHoce
kaleben
Gian
(durttil
ſawöde
wadeef
bodeſe
ſuo dii
tebant
ſcoſor
ſcngen
aꝛno
i .,.
Gui
boli uu
lni⸗
hiuble
cd
Korſer

Niteni

Vonöie
Atho fn

cäina
rtigry

ndin

kols⸗
Tign

na

lenke
gti
Ann
rgol
Nci
Wos.
dang
sgi
Gn
cid/
Cmntiui

anele
d.
u
ſaden
zoſirq
toſoi
umnit
ü
nsaſ
dem
uön
uWr⸗
Uioriſgti
Wnklin
güns
dainer.
nüinnts
giin
nus lcn
doqaben
8SDmidcri
le pans
tiſpccu,
ſai M
i
lran
nsnfit
ni nus
G: uige
nul u
ſutcfllig
ſünni⸗
uuſiſi
inhind
wrochſi⸗
wmmin
.

6
.
0s
guſtien

/n

— —

occurrẽti.Dũ cõplerent᷑ dies Pent 3
&qnqginta.a penta qð ẽ qͥnq;.⁊ coſtes qð ẽ de⸗

. — 8
. 7

cctoꝝ eminentioꝛ ⁊ pᷣclarioꝛ.ita hodierna feſtiui
tas c oibo alijs q̃ de ipſo dno ieſu veneramurin
terris:ſpeciali q̃dã ſue diuinitatis oſtẽſiõe glłio

ſioꝛ atq; pᷣſtãtioꝛ. CXem̃ natꝰẽ ex hoie filiꝰðᷣi:cer
tũ ẽ illũ ab angeł mioꝛatũ ps.viij. Minuiſti eũ

paulominꝰ ab angelis ⁊c̃.CX autẽ hodie inviſi

bili claritcate ſomſctm̃ ſuuʒ in diſcipulos fudit.

palã eſt eũ ſuꝑ oẽs angelos ad dexterã pꝛis ex⸗

altatũ.Et iõ hec ſolẽnitas feſtiuis ẽ laudibo cele

bꝛãda.qꝛ qᷣcqͥd geſtũ ẽ in hac die:totũ ↄſtat eſſe

diuinũ. Itẽ qꝛ cũ ſᷣm phᷣm.iij.topicoꝛũ.finis ſit

melioꝛ oibo q ſũt ad finẽ. Hectãqᷓ; finalis ſolen
nitas ꝑticularibo ẽ gaudijs recoleda. Jõ ei dñs
ieſus incamatꝰ ẽ vt ↄgruo poſtmodũ tꝑe naſcc
ret᷑. Eſt autẽ natꝰ vt ꝑ moꝛtẽ ſuã hũanã ſalutem
oꝑaret᷑ moꝛtuꝰ vᷣo ẽ vt deuica moꝛte ⁊ redẽpto
hoie a moꝛtuis tertia die reſurgeret. Reſurrexit
autẽ vt q̃drageſimo die głioſus ꝓpꝛia vᷣtute aſ⸗

cẽderet in celũ.Sʒ aſcẽdit ĩ celũ vt hodierna die

ꝑaclitũ ſpiritũ ſuis fidelibo deſtinaret. Quibus
dixerat Joh.ᷣ xvj. Ego veritatẽ dico vob:expedit

vobis vt ego vadã.ſi em̃ nõ abiero ꝑaclitꝰnõve
niet ad vos.ſi autẽ abiero mittã eũ ad vos.Cu⸗
ius ꝓmiſſio hodierna die cõpleta ẽ.Nã poſt re/
ſurrectionẽ ipᷣiꝰ dñi nr̃i ieſu xpᷣi qͥnq̃geſima die
de celo deſcẽdit ſpũſſanctꝰ. Et hb ẽ gen⸗ in epła
ecoſtes: id

cẽ. Hoc autẽ myſteriũ qͥnqᷓgeſima die merito fu
it celebꝛatũ. Na in teſtamẽto veteni fuit pᷣſigura
tũ.Sicut em̃ qͥnquageſima die poſtqᷓ; moyſes

eduxit filios iſraei de egypto deſcẽdit deꝰ in igne
in mõte ſynai: vt patet Exo.xix.ſic ⁊ qͥnquageſi⸗
ma die poſtqᷓ; xpᷣs traxit ſanctos patres de lim/
bo deſcedere debuit ſpũſſanctꝰ i linguis igneis
ſuꝑ diſcipulos eius.Sicut etiã in iubileo remit
tebant᷑ debita ĩ q nquageſimo anno Leuit᷑ xxv.

ſicꝑ ſpm̃ſancũ qͥnquageſima die in aplos de⸗
ſcendentẽ pctã remiſſa fuere.Uirtute em̃ ſpũſſa/

cci ⁊ nõ meritis hoĩm remittũt᷑ pctã.c.vt euiden

ter.j.q.j.Et ſicut in illo iubileo ſe erui donabãtur
libertati:vt habet᷑ Leuitj.xxv.ita ſpũſſãꝰ a dia

boli pᷣuitute erutos nos liberos fecit. Uñ.ij.ad

Corj.iij.ðꝛ.Ubi ſpũs dñi:ibi libertas.Et ſicut
in iubileo recuꝑabat᷑ hereditas amiſſa.vt ĩ eodẽ

Leuitici.c.ha bet᷑:ſic ſpũſſanctꝰ ẽ pignꝰ heredita
tis nr̃e:vt ðꝛ ad Ephᷣ.j.Et iõ canit eccłia ↄfirmã

do pᷣdicta Patrata ſũt hec myſtice paſche ꝑacto
tpꝑe.Sacro dieꝝ numero q lege fit remiſſio. Ue
nit etiã ſpũſſanctꝰin dñica die vt eſſet dies reno

uatiõis q fuerat ⁊ creatiõis. Oñica nãq; die ere
atus fuit mũdus.c.qð die dñico.lxxv.di. Hoꝛa

etiã in q̃ ſpũſſanctus in diſcipulos deſcẽdit fuit

tertia: vt habet᷑ Act.ij. Uñ canit eccłia.Ouʒ ho⸗
ra cũctis tertia repete mũdꝰiconat oꝛãtibo apo⸗
ſtolis deum veniſſe nũciat.Et hoc ↄueniẽs fuit

TLũ quia ſpũſſanctus eſt tertia in trinitate ꝑſo⸗/

ynaLuʒ quia pᷣmi parẽtes dicunt᷑ ꝑdidiſſe gra⸗

CCCXXXI

tiã in hoꝛa tertia:vt ponit᷑ in cõpẽdio theologie
li.j. Uñ ↄgruũ fuit vt eadẽ hoꝛa apoſtolis red/
deret᷑. Tuʒ iã vt inſinuet᷑ ꝙ in tertio tꝑe gratia
dei copioſe in mundũ effuſa eſt. Pꝛimũ nãq; tẽ
pus legis nature fuit ab adamvſq; ad mopyſen:
Scðm vð ſq; leg ſcpte fuit a moylevſq; ad xᷣm
Tertiũ aũt ſq; legis gre fuit a x-pᷣo inceptũ:et du

rabit vſq; ad cõpletũ numeꝝ electoꝝ.Quo tem

poꝛe venit plenitudo gratie vt inquit Apłs ad
GalathaS.iiij.Et ideo dicit᷑ in verbis ꝓpoſitis.
Repleti ſũt oẽs ⁊c. Supꝑ qᷣb ð ſpũſctò ſeptẽ ↄſi
deratiões faciemꝰ. Pꝛima dicet᷑ declarationis.
Scða noiĩatõis.Tertia cognitiõis. Quarta ap
paritõis.Quinta donationis.Sexta oꝑatiõis.
Septima vo ⁊ vlcima appellabit᷑ diſpoſitiõis.
De ſpũſſcti declaratiõe ↄſideratio ma. E
ANbhac pᷣrma cõſideratiõe tria de ſpũſaõ
i declarada ſũt.ſ.eius veritas: ꝓceſſiona
litas ⁊ ꝑſonalitas. Circa pᷣmũ notandũ
eſt ꝙ ſom̃ſanctu eſſe in diuinis nullus ſane mẽ⸗
tis negare põt. Patet em̃ clariſſime:⁊ ꝓbari po
teſt rne ⁊ autoꝛitate. Pꝛimo rõne generatiois
ſiue cauſatiõis ſic. In vnoquoq; genere rerũ eſt
deuenire ad vnũ qð ſit metꝝ ⁊ mẽſura oim alio
rũ.x.metha. Patet hec regula. Nã omes homi⸗
nes ſunt a pᷣmo homie qͥ in ſtatu creatiõis ante

lapſũ fuit ꝑfectus in naturalibj. Similiter cia⸗

tus aque eſt a vaſe.vas a puteo.puteus a fõte.
fons a mari.Et ſic mare ðꝛ eſſe pᷣncipiuʒ ⁊ men⸗
ſura oĩm aquaruʒ.Ad pᷣdicta quoq; facit ilud
qð ait phᷣs.ij.mecha.⁊.viij.phiſicoꝝ.ſ.ꝙ in cau⸗

ſis eſſentialit᷑ oꝛdinat nõ ẽ ꝓceſſus in ifinitum.

Tũc ſic ĩfert᷑.in genere donoꝝ opoꝛtʒ venire ad
pmũ donũ a qͥ oia alia dona ꝓcedãt. Et ipᷣm eſt
amoꝛ.qꝛ amoꝛ ẽ pnapiũ liberalitatʒ.⁊ipᷣe amoꝛ
ſpũſſctũs qͥ ꝓcedit a pꝛe ⁊ filio ꝑ modũ volũta

tis. ex qᷓ ꝓceſſiõe hʒ ipᷣe ſpũſſanctus vt ſit amoꝛ.
ſub cuiꝰrõe oĩa a volũtate diuia ↄferũt᷑ob quã

cauſaʒ qͥdã phi dixerũt amoꝛẽ eẽ totiꝰnature bn
cipiũ:vt ptz.j.metha.Et Dyoni.in.iiij.c.de diui.
no.ðt ꝙ diuinꝰamoꝛ nõ pmiſit ipᷣm ſine germi

ne. Scõða rõ ðᷣꝛ oꝑatiõis. In qͥlibet eĩ bono oga

toꝛe tria reqͥrunt᷑ ſq; potẽtia ad exequẽdũ opus.
ſapiẽtia ad oꝛdinãdũ⁊ bene diſponẽdũ:⁊ amoꝛ
ſiue bonitas eũ inducẽs ad oꝑandũ. Et hoc ha
bet᷑ a pho.ij.ethicoꝝ.Cũ ergo dei ꝑfecta ſint ope
ra Deutj.xxxij.Et ipe om̃ia creauerit Geñ.j. Es
Ecci.j.opoꝛtet ↄcludere ꝙin eo eſt ſũma poten⸗
tia qᷓ attribuit᷑ patri.⁊ ſũma ſapientia que attri⸗
buit᷑ filio.⁊ ſũma bonitas amoꝛe plena que at⸗
tribuit᷑ ſpirituiſancto. Et ideo inquit phs in.j.
de regimine pᷣnci.ꝙ bonitas dei fuit cauſa facti
onis mũdi ⁊ oꝛiginis oim rerũ.Jsfinita eĩ bo⸗
nitas dei ſiue eiꝰ amoꝛ infinitꝰ qͥᷣ eſt ſpũſſapctꝰ
induxit eũ ad creationẽ mũdi.Tertia rõ ðꝛ pfe⸗
ccõis.Deꝰ em̃ ẽ ꝑfectiſſimꝰſpũs. lã ꝙ in eo ſit

oio ꝑfectio teſtat᷑ pᷣs.xj.metha.Deũ quoq; eſſe

afeaũ oſtẽqit ſaluatoꝛ Matchᷣ.v. CX aũt ſeſpi

Bermo

ritus habet᷑ in.ca.antropomoſite.xxiiij.q.iij.Et
ſaluatoꝛ ait Johᷣ.iiij.Spũs ẽ deus.Ad ꝑfeauʒ

aũt ſpm̃ tria reqᷣrunt᷑.ſ.memoꝛia:inllectꝰ ⁊ vo
lũtas:ſᷣm pvᷣm.iij.de aia.Ergo in diuino ſpũ ſi
ue eſſentia oẽm ꝑfectionẽ habẽte eſt memoꝛia qᷓ

attribuit᷑ pꝛi. intelligentia q ateribuit᷑ filio:⁊ vo
lũcas q̃ attribui᷑ ſpuiſancto.Uñ canit eccłia in

officio trinitatꝭ. Leuẽt᷑ coꝛdis oſtia:memoꝛia gi

gnenti:nato intelligẽtia volũtas ꝓcedẽti.In ðo
em̃ eſſe memoꝛia idelibilẽ patet etiã ꝑ leges ciui

les:maxie in.l.ij.S.ſi qͥd autẽ.C.de vete.iu.enuc.

vbi ðꝛ.ꝙ oĩm habere memoꝛiã ⁊ in nullo peni⸗
tus errare diuinitatis potiꝰ qᷓ; hũanitatis ẽ.

vo in deo ſitintelligẽtia ꝑfecciſſima pcʒ ex eiꝰ no
mie. Nã deꝰ ðꝛ a theoꝛe:qð eſt videre.vł a theos

qð eſt currere:q̃ſi cũcta vidẽs ⁊ ꝑcurrẽs:ſʒ Pa
pia.Et notat Archið.in.c.extimãt.xj.q.iiij.Scit
em̃ oĩa anteqᷓ; fiãt.xvj.q.v.c.vlti.in fi.Et oĩa nu
da ⁊ aꝑta ſũt oculis eiꝰ.ij.q.j.c.deꝰ nr̃ oĩpotens

Et fuit dictũ Pauli ad Heb.iiij.Devolũtate ãt
dei ait Salomõ Pꝛouer.xix. Uolũtas dñi ma
net in eternũ.Ex qͥbo vᷣbis ptʒ ꝙ ſpũſſctũs ẽ coe
ternꝰpꝛi ⁊ filio. Itẽ ꝙ ſit oipotẽs oñdit᷑ Geñ.vl.
vbi ðꝛ.Nũqͥd dei poſſumꝰ reſiſtere volũtati.qᷓſi
dDicat᷑:nõ. Quarta rõ ðᷣꝛ dilectionis.Inter aliq̊s
em̃ nõ põt eſſe ꝑfecta ſocietas niſi ſint amoꝛe cõ
iũcti ⁊ vniti:ac ſeinuicẽ diligãt.ix.ethicoꝝ.Et pa
tet de aĩa ⁊ coꝛꝑe inter q̃ nõ eſſet ꝑfecta ſocietas

niſi ꝑ amoꝛẽ ⁊ dilectionẽ naturalẽ inſimulↄne⸗
cterent᷑.⁊ idẽ eſt ð ↄiugatis ꝑ mr̃imoniũ.Amoꝛ
em̃ ẽ vis vnitiua amã cũ amato:vt inqͥt Dyo⸗

niſiꝰin lib.de diui.no.⁊ ulliꝰin li.de amicicia.
Szʒ inter deũ patrẽ ⁊ filiũ ẽ ꝑfecciſſima ſocietas
⁊ iocũditas eterna.Ergo opoꝛtuit ꝙ inter eos
eſſet amoꝛ eternꝰ⁊ charitas increata.ſ.ſpũſſctcũs
q̃ eſt amoꝛ a pꝛe in filiũ:⁊ a filio in patrẽ ꝓcedẽs
Vñ qͥdã pbᷣi liq; gẽtiles ⁊ pagani dixerũt mo
nas genuit monadẽ:⁊ in ſe ſuũ reflexit amoꝛeʒ.
Ad ꝓbãdũ etiã ꝙ in vitate ẽ ꝑſona ſpũſſcci ĩ di⸗
uinis adduci poſſũt argumẽeta q̃ feci in ᷣma ꝑ
te pᷣncipali huiꝰ oꝑis.ſᷣmõe.xv.pꝑ.iij.arguẽdo ꝓ
trinitate diuiaꝝpſonaꝝ. Autoꝛitate q̊ʒ ſace ſcri
pture idẽ ꝓbat᷑. Nã Geñn.j.ðꝛ. Spũs dñi fereba

tur ſuꝑ aq̃s.Et.vj.c.dixit deꝰ. Nõ ꝑmanebit ſpi
ritꝰmeꝰin hoĩe ĩ eternũ.Et.xlj.c.etiã dicitur. Nũ
qͥd inuenire poterimꝰ talẽ viꝝ qͥ ſpũ dei plenus
ſe.Et Numeri.xj.ait moyſes. Quis mihi tribu
at vt oẽs ꝓphetẽt:⁊ det eis deꝰ ſpmſctm̃ ſuuʒ.Et

Judid.iij.ðꝛ.Fuit in eo ſpũs dñi ⁊ iudicauit iſ

rael. Et.x.c.Factꝰ eſt ſuꝑ iepte ſpũs dñi.Et.j.Re
gũ.ᷣ x. Inſiluit ſuꝑ ſaul ſpũs dñni ⁊ ꝓhetauit.Et

PS.xxxij. Uerbo dñi celi firmati ſut:⁊ ſpũ oꝛis
eliꝰ oĩs vᷣtus ooꝝ. Et.l. Spm̃ſctm̃ tuũ ne aufe⸗

ras ꝗ me.Et.ciij. Emitte ſym tuũ ⁊ creabunt᷑:et

renouabis facieʒ terre.Et.cxlij. Spũs tuꝰbonꝰ
deducet me in terrã rectã. Et Sap.ſ. Spiritus
dñi repleuit oꝛbe; terraꝝ:⁊ ᷣ qdð ↄtinet oĩa ſcia,ʒ
habet vog. Et.ix.c. Senſũ autẽ dñi qͥs ſcoret niſi

xxxV

tu dederꝭ ſapiam:⁊ miſer ſom̃ſctm̃ tuũ ð altiſ⸗
ſimis. Et Ecci·j. Ipe creauit illam in ſpuſctö. Et
vlij.c. Nõ ẽ in hois ptate cohibere ſpm.Et.xxiiij
Spũs meꝰſuꝑ mel dulcis.Et Eſa.xj. Redqᷣeſcet

ſuꝑ eũ ſpũs dñni.Et.xl. Quis adiuuit ſom̃ dñi:
aut qͥs ↄſilianꝰ eiꝰ fuit.Et.xlj.Dedi ſpm meũ ſu
per en. Et. xlviij. De miſit me ⁊ ſpũs eiꝰ.Et.lxxj.
Spũs dñi ſuꝑ me.Et Johelłl.ij. Effundaʒ ſpm̃

meũ ⁊ dabo ꝓdigia in celo ⁊ in terra.Et in eodẽ
c. Effundã de ſpũ meo ſuꝑ oẽm carnẽ ⁊ ꝓpheta⸗
vüt filij vꝛi ⁊ filie vꝛe.Et Eʒechie.xxxvj. Ponaʒ

ſpm̃ meũ in mediovi.Et Zach.xiij.Effũdã ſuꝑ
domuzʒ Dauid ⁊ ſuꝑ habitatoꝛes hierlem ſpin

gre.Et Match.j. Inuẽta ẽ in vtero habẽs ð ſpi
rituſctõ.Et ibidẽ.Qð in ea natũ ẽ de ſpũſctõ eſt.
Et.iij.c. Baptiſabit vos in ſpũſctõ.Et.xij.Qui
dixerit vᷣbũ ʒ ſpm̃ſctm̃ nõ remittet᷑ ei.Et Luc.j.
Spũſctõ replebit᷑ ex vtero mr̃is ſue.Et ibidem.

Spũſſctũs ſuꝑueniet in te.Et.iij.c.Deſcẽditſpi

rituſſctũs coꝛꝑali ſpẽ ſiẽ̃ colũba in ipᷣm.Et.xj.c.

Ego in ſpũ dei eijcio demonia.Et.xij.Spũſſan
ctus docebit vos ĩ ipᷣa hoꝛa qͥd vos opoꝛteatlo
qui.Et Joh̊.xx.Accipite ſpmſctm̃ q̊ꝝ remiſerit.
pctã remittũt᷑ eis.Et Ac.j.Accipiet vᷣtutẽ ſuxꝑ
ueniẽtis ſpũſſcti in vos.Et.ij.c. Repleti ſũt oẽs
ſpũſctõ ⁊c̃.Et ibidẽ ait Petrꝰ.Accipietis donũ

ſpũſſcti.Et.vj.c.ðꝛ.Elegerũt Stephanũ plenũ

fide ⁊ ſpũſctõ.Et.viij. Imponebãt manꝰ ſuꝑ il⸗
los ⁊ accipiebãt ſpmnſctm.Et.x.c.Cecidit ſpũſſã
ctus ſuꝑ oẽs qͥ audiebant vᷣbũ.Et ibidẽ. In na
tiões gr̃a ſpũſſcti effuſa ẽ.Et.j.ad The.v.Spi
ritũ nolite excinguere.Et ad Eph̊.iiij. Nolite cõ⸗
triſtare ſpiritũſanctũ dei.
Vo ad ſcðᷣm de ſpũſctõ qð ðꝛ eiꝰ ꝓceſſio⸗

q nalitad.Licet nullꝰ viatoꝛ ꝓpꝛia vᷣtute il⸗

lũᷣ poſſit ad plenũ indagare:dicẽte beato
Hilanio in li.ð trini.Nõ putet hõ ſua itelligẽtia
ſacramẽtũ generatiõis ⁊ ꝓceſſiõis ſe poſſe ↄſeq.
Vñn Paulus.j.ad Cor.ij.ait. Loqͥmur dei ſa⸗

pientiã quã nemo pᷣncipũ huius ſeculi nouit.i.

philoſophoꝝ ſᷣm gloſam:tamẽ aliqͥd de ea loq̃/

mur ſequẽtes ea que ſancti doctoꝛes ꝑ diuinaʒ
reuelationẽ ⁊ ſanctaꝝ ſcripturarũ illuminatio⸗
nẽ edocti tradidere.Sicq; ſeruabimꝰillud Dyo
niſij ↄſiliũ in libꝛo de diuinis no.dicẽc. Nõ eſt

audendũ dicere aliquid nec cogitare de ſuꝑſub

ſtantiali occulta diuinitate pᷣter ea que diuinitꝰ

no bis ex ſacris eloquijs ſunt expᷣſſa.Scienduʒ .

eſt ergo ꝙ fuit quedã damnata opinio de ꝓcel/

ſio ne ſpũſſancti quã tenuerũt greci dicentes.ꝙ
ſpũſſanctus nõ ꝓcedit a filio:ſed ſolum a patre.
Et vt inquit Tho.in.j.parte.ſũme.q.xxxvj. Hec
maledicta opinio inuẽta ẽa Neſtoꝛianis:vt pa
tet in quodã ſimbolo neſtoꝛiano damnato ab
epheſina ſynodo Hãc aũt ſuã falſam opiniõeʒ
ꝓbare nitebant᷑. Pꝛimo qꝛ xpᷣs Joh.xv.loqns
de ſpũſancto:illũ a patre pꝛocedere dixit:niłla ſfa
cca mẽtiõe ð filio di.Cũ venerit ꝑaclicꝰ queʒ ego

lede
he⸗
MMrini
buoron
raban
omarfil
pierflio
ga D
aſolern
tiogein
amora
tuſſana⸗
Thotia
lodad
caa
ſimmorin
biciz
ngenl
lrateci
Womdr
Menelh
Uncn
lipan⸗
Nlbſſan
locſo
ohere
ljnn
Mepcca
neret
Mtc
Wenſed
npebit
heanto
0 mlen⸗
s gue

Güln
Menr
mien
tmiſ,
aſüds
iswri
li i
Catſi
i
G
ſolicren

aſien
ufwei,
rhen
A
ſac.
ndale
iwi.
nubi⸗
R;
nmnte
Made
,
elugſnr

irr- ᷣ́ , FKenrr

— s
e

Foliũ

mittã vob a pꝛeſ pm̃ vᷣitat qͥ a pẽe pcedit llle te

ſtimoniũ ꝑhibebit de me. Scdõo B ꝓbãt aucte

Damaß.li.j.c.viij.d. A pꝛe pcedẽtẽ ⁊ ĩ filio qͥ eſcẽ

tẽ ſpm̃ſctm̃ dicimꝰex pꝛe ⁊ filio ñ dicimꝰ Tertio p

ide bãat rõne ſic Nullũ ſimplex eſt a pluribo:ſʒ

ſpũſſanctꝰeſt omino ſimplex. nõ eſt a duobuf
ſuppoſitis.alioqͥn ſeqret ꝙ maioꝛ eſſet ſi implici

tas in pᷣncpiato qᷓ; in pnapio.Et ↄfirmt hanc
ratio nẽ ſic. Qð ꝑfecte fit ab vno:no indiget vt fi
at ab altero. Quia fruſtra fit ꝑ plura qð fieri pᷣt
paudoꝛa.j.phiſicoꝝ. Et notat᷑ in.l.amplioꝛeʒ.
S.in refutacoꝛijs.C. de appella.⁊ in.l.pediculis.
S.labeo.ff.de au.⁊ argẽ.ie.⁊ in.l.dñs teſtõ.ff. de

⁊dl.inde.⁊ in de.j.de ſũma trini.⁊ fi.ca.S z pP'ꝑp

fecte ſpirat ſpm̃ſctm̃.ᷓ nõ dʒ ſy plirari a filio. G
Ed ↄtrariũ tenet ſancra mater eccłia. UVñ
in ſimbolo patrũ qð factuʒ fuit in ↄcilio
Miceno ðꝛ.Et in ſymſanctũ dñũm⁊ viui⸗
ficantẽ q ex pꝛe filioq; ꝓcedit. Et ĩ ſimbolo atha
naſij. Spũſſanctꝰ a pꝛe ⁊ filio nõ factus:nec cre
atus:nec genitus:ſʒ ꝓcedẽs.Et idẽ tenet Chꝛyß.
Idipᷣm ecis ꝓfitet᷑ Cyrillꝰ in epła ſua quã ſyno
dus calcedoniẽſis recepit. Et idẽ fatet Oypdimꝰ
in li.de ſpũſctõ.Aug.etiã in li.de tri. ⁊ ſuꝑ Johã.
er ibidẽ Amb. Bꝛego. Hiero. atq; Hilariꝰac qᷓ;
plurimi alij ſancti. Et pᷣt hec vitas declarari tri
bus rõnibo. Pꝛimo qꝛ notũ eſt ꝑ ſeq; amoꝛ pce
dit ab amãte.Cũ igi ſpũſſanctꝰ ſit amo: q̊ pat᷑
amat filiũ ⁊ filiꝰpatrẽ:manifeſtũ eſt ꝙ ꝓcedit a
pꝛe ⁊ filio. Scðo qꝛ in ſole relucẽt trinitac veſti⸗
gia. Uidemꝰaũt ꝙ radiꝰeſt a ſole:⁊ caloꝛ pcedit
a ſole ⁊ radio.⁊ ſilr ſpũſſanctꝰ ꝗ pꝛe ⁊ filio. Ter
tio qꝛ in aia eſt imago dei ꝓpter tres potentias.
amoꝛ autẽ ipᷣius aie ꝓcedit a noticia.⁊ ſilr ſpiri
tuſſanctꝰ qͥ eſt amoꝛ ꝓcedit a filio qᷣ eſt ſapiẽtia
⁊ noticia patris. Uñ etiã ðꝛ ſpũs eius:iuxta il⸗
lud ad Ro.viij.Qui ſpm̃ xpᷣinõ habet:hic nõ ẽ
eiꝰ.Ad oꝓpoſita vo rñdet᷑ jm theologos i. j. di.
xj.maxime Scotuʒ ? Bonauẽ. beatuʒ Tho.
ibidẽ.⁊ etiã in pᷣma ꝑte ſi me.q.xxxvj.⁊ in ſũma
2tra gẽtiles li.iiij.c.xxv.Pꝛimo ad pmũ ꝓpter
vnlitatẽ eẽntie diuie.qð in ſcptur diuinis ð vna
ꝑſona ðꝛ:etiã ð alia oꝑtʒ itelligi: niſi repugnet p
pꝛietati ſpᷣius:etiã ſi dictio exduſiua adderetur.
Zicet em̃ dicat᷑ Matth.xj. Nemv nouit filiũ ni
ſi pater. Nõ tñ a cognitiõe filij vel ipe filiꝰ vl ſpi
rituſſanctꝰ excludit᷑. Uñ etiã ſi diceret in euã ge⸗
lio ꝙ ſpũſſanctꝰ nõ ꝓcedit niſi a pꝛe:nõ ꝑ hoc re
moueret᷑ qͥn ꝓcederet a filio.Cũ hoc/ꝓpꝛietati fi
lij nõ repugnet. nec eſt mirũ ſi xpᷣs ſpmſanctũ a
pꝛe ꝓcedere dixit de ſe mẽtiõe nõ facta.qꝛ oĩa ad
Patrẽ referre ſolet:a quo habet quicquid habet.
Sicyut cũ dicit Joh. vij. Mea doctrina non eſt
mea:ſed eius qͥ miſit me pacris. Et multa bmõi
in verbis dñi inueniũtur ad cõ mendandã i pa

tre autoꝛitatẽ pᷣncipij. Pꝛeterea ſpũſſanctꝰ a fi/

lio mittit ̃m illud Jop. xv. Cũ veneritſi pũſſan
aus quẽ ego mittã vobis.Sʒ mittẽs habet ali

quã autoꝛicatẽ in miſſũ.Opoꝛtet ergo dicere
filius habe? aliquã autoꝛitatè reſpectu ipᷣiꝰ ſpi⸗
rituſſancti:nõ autẽ do minijvel maioꝛitatis:ſed
m ſolã oiginẽ. ad ſcdᷣm ſe- q de autoꝛitate Da ⸗
maſceni reſpondet᷑ ipᷣe nõ negauit ſpm̃ſanctũ
ꝓPcedere a filio.Ait em̃. Ex filio ſpiritüſanctũ nõ
didmus.nõ autẽ dixit:nõ credimus.ſed nõ dici
mus ex expᷣſſo ſacre ſcripture teſtimonio. CXſi
inueuiat᷑ ipe vel alius ſanctus dicere expᷣſſe ſpi⸗
ritũſanctũ nõ ꝓcedere a filio:in hoc nõ eſt tenen
dqa eius opinio:iuxta illud Auguſtini in epiſro
la ad Uincentiũ deſ. cripturis ſanctoꝝ doctoꝛũ
qui ait.Lale genus ſ. cripturaꝝ a ſcripturj diui
nis diſtinguendũ eſt. õ em̃ ita in eis teſtimo⸗
nla ꝓferunt᷑ vt ↄtrariũ ſ. entire nõ liceat.Ad ratio
nẽ autẽ reſpondet᷑ negãdo maioꝛẽ.quia ſuppo⸗
ſita ꝓductiua in hoc pꝛoducũt vnico pꝛincipio.
Et ad ↄfirmationẽ dici bõtꝙ nõ fuit vana filij

ꝓductio.quia pnaipij eadem ꝑfectio eſt in filio

que eſt in patre. Una eſt em̃ virtus patris ⁊ filij
et quicquid eſt a patre:neceſſe eſt eſſe ꝗ filio niſi
ꝓpꝛietati filiatiois repugnet. Igit᷑ pater ⁊ filius
ſunt vnũ pncipiũ ſpiritu ſſancti ꝓpter vnitatẽ di
uine virtutis.⁊ vna ꝓd uctione ꝓducũt ſpm̃ſan
ctuʒ. Sicut etiã tres ꝑſone diuine ſunt vnũ pn⸗
cipiũ creature:⁊ vna actione creatur pducunt.
Et ita determinat ſancta mater eccłia in.c.firmi
ter. ⁊ in.c.fideli.de ſũma trini.⁊ fi.ca.⸗ in.ca.j.eo⸗
dẽ ti.li.vj.⁊ in.c.canones.xv.di.⁊ in.c.de ſpiritu
et in.ca.ſaluatoꝛ.de conſe.diſt.v. Nõ em̃ dixiſſet
xpᷣs Jo h.xv.ð ſpũſancto:Quẽ ego mittã vobis
a patre:niſi ꝓcederet etis ab eo. Et ideo in ca.ſe⸗
quẽti hoc aꝑtius declarans alt. Ille me dlarifi⸗

cabit quia de meo accipiet ⁊ annuclabit vobis.

omia quecũq; habet pater mea ſũt. Pꝛopterea
dixi:quia de meo accipiet. Hanc etiam veritatẽ
affirmans Paulus ad Galachas.iiij.ait.Mi/
ſit deus ſpiritum filij ſui. Et hec veritas firma⸗
ta fuit tẽpoꝛe concilij Fermniennit Eugenio.iiij.

exiſtente papa.

Qo ad tertiũ declarandũ in hac parte ſczʒ
q de perſonalitate ſpirituſſancti eſt ſaẽdũ.
̈ ᷣm ꝙ ꝓbant theologi in.j.ſentẽ.diſ.xj.
maxime ſancꝰ Bonauẽ. Scotus⸗ Fraãciſcꝰ de
mayro.ibidẽ. Et Alexã.de ales in.j.par.ſũme in .
traccatu de ſpũſctõ. et Tho. in ſũma ↄtra genti/
les.li.iiij.ca.vij. Spirituſſanctus eſt deus con/
ſubſtantialis patri ⁊ filio:⁊ tertia in trinitate ꝑ⸗
ſona pꝛoducta a patre ⁊ filio pmodũ volunta⸗
cis:vt colligit ex dictis Auguſtini in li.de trini.
Deus nãq; eſt ſũme ſimplex vt pateurxij. metha.
UVbi ait pvᷣs ꝙ deus eſt actus puriſſimꝰ abſaqʒ

aliqua cõpoſſtiõe.̊ ome qð eſt in deo eſt deus.

.

⁊ ꝑ ↄſequẽs ſcientia:ſapiẽtia:intellectus: cogni⸗/

tio:voluntas ⁊ amoꝛ dei eſt deus. In deo enin

nullũ eſt accides:vt inqt Boecius in li. ð trini.
Eoſtat aũt ꝙ ſpũſſanctꝰc amoꝛ pꝛis ad filiuʒ:⁊
ecõtra vt inqᷣc Hierony.ſuꝑ Ps.xvij.Deus em̃

Germo

pf n intellectũ ſuũ cognoſcit eſſentiã ſuã eſſe in

finite bonitatis:qᷓ eũ amat amoꝛe liiginico. Sic
Gq̃ ſeipſᷣm cognoſat cognitio eſt filiꝰ:ita amoꝛ q̊

ſeipm amat eſt ſpũſſanctus. Sʒ ↄtrapᷣdicta fu
it opinio Arrij. vt inqͥt ſanctꝰ Zho.in ſũma ?
gẽtiles li. iiij.cxvj· docuit filiuʒ ⁊ ſpm ſanctuʒ eẽ

— —

creaturas: filiũ tñ maioꝛẽ ſpũſctõ:⁊ minoꝛẽ pꝛe.

Quẽ erroꝛẽ q;tũ ad ſpmſetm̃ ſecutꝰ eſt macedo⸗

nius q de pꝛe ⁊ filio recte ſenſit ꝙ vniꝰ eiuſdẽq;
ſubſtatie ſint. Sʒ hoc de ſpũſctõ credere noluit
dicẽs illũ eẽ creaturã:⁊ quãdã ꝑfeccioneʒ metis
accidẽtalẽ pꝛis ⁊ filij vt charitatẽ creatã ⁊ hmõi.
Vñ quida vocãt macedonianos ſemiarrianos
co ꝙ cũ arrianis in ꝑte cõueniũt:⁊ ꝑte differũt
ab eiſdẽ. Quos tñ oẽs ↄuincere poſſumꝰ ⁊ pꝛo
bare ꝙ ſpũſſctũs ẽ ꝑſona ꝑ ſeſi ubſiſtẽs: 2 eſt deꝰ
equalis patri ⁊ filio.Et hoc ſcpture teſtimonio
declaramus.

Am nulli tẽplũ ↄſtructũ ⁊ ↄſecratũ in ve

57

n teri teſtamẽto reperit᷑ niſi deo. Uñ Ps. x.

ait Dauid.Dñs in tẽplo ſctõ ſuo. Sed tẽ
pluũ deputat ſpũiſctõ dicẽte Aplo.j. ad Corj. vj.
An nejſcitis qm̃ mẽbꝛa veſtra tẽplũ ſunt ſpũſſã
cti.Ergo ſpũſſanctꝰeſt deus.cuius tẽplũ fuerũt

oẽs ſancti a pncipio mundi ꝓcreati:⁊ erunt oẽs

alij electi vſq; ad finẽ mundi pꝓcreãdi. Inſuꝑ ſci

——

re cuncta ⁊ cophendere oĩia ꝓfunda dei nõ Eali/

cuius creature:iuxta illud Apłi ad Ro.xj.O al
titudo diuitiaꝝ ſapiẽtie ⁊ ſciẽtie dei qᷓ incõphẽ⸗
ſibilia ſunt iudicia eꝰ inueſtigabiles vie eius.
Sed ſpũſſanctꝰ oĩa cognoſcit⁊ pſpicit:vt dicit᷑
Saß.j. Et cõpᷣhendit omia ꝓfunda dei:dicente
Aplo.j.ad Corꝭ.ij. Spiritꝰ oia ſcrutat᷑ etiã pꝛo/
funda dei. Et ibidẽ. Que dei ſunt nemo cogno⸗
ſcit niſi ſpũs dei.̊ nõ eſt creatura ſʒ deus verus

q oĩm abſconditoꝝ ẽ cognitoꝛ.Dañ.xiij. Et cui

oia nota erãt anteqᷓ; crearent᷑ Ecci.xxvij. Itẽ de⸗
us reuelat myſteria Daniel. ij. vbi ðꝛ. Eſt deꝰ in
celo reuelans myſteria. Sʒ talis reuelatio Epꝛo
pꝛie opus ſpũſſcti. Uñ diẽ Apłus.j.ad Cor.ij.
MNobis reuelauit deꝰ ꝑ ſpmſam̃. g̊ ⁊c. Itẽ deus
locutꝰ eſt ꝑ ꝓphetas.Uñn Numeri.xij.ait ipᷣe de

us. Si qᷣs fuerit inter vos ꝓpheta dñi: in vlſiõe

apparebo ei: vł ꝑ ſomnũ loqr adillũ. Sed ſpiri

auſſctũs locutus eſt ꝑ ꝓphetas.ᷓ eſt deus. Naz
Acti.j.ſcriptũ eſt.Opoꝛtʒ implerli ſcripturã quã
pᷣdixit ſpũſſctũs ꝑ os dauid. Et.ij. Pet.j. Spi⸗
ritulccõ inſpirati locuti ſunt ſcti dei hoĩes. Iteʒ
creare eſt ſoliꝰ dei: vt ꝓbant theologi in. ij.ſentẽ.

di. j. eo ꝙ reqͥrit potẽtiã infinitã ꝓpter diſtatiã in
finitã de nilzilo ad eſſe.qꝛ creare eſt de nihilo ali
qq facere. Et iõ ðꝛ Geñ.j. In pncipio creauit de
us celũ ⁊ terrã. Sʒ ſpũſſcrũs creat dicẽte ꝓphe⸗

7

ta · Ps.ciij. Emitte ſom tuũ ⁊ creabunt᷑ ⁊c. Ubi
diẽ gloſa. ꝙ duplex eſt effectus ſpũſſcti. Pꝛimꝰ

de nihilo aliquid facere:qð ad ſolũ deuʒ ꝑtinet

Et ideo dic: Et crabunt᷑. Secũdus eſt a culpa
iuſtificare:⁊ boc etiã ſolius dei eſt. qꝛ bim Aug.

perimẽtũ qriti

xxxVMI

ſup Johem maius opus eſt impiuʒ iuſtificare
q; celũ ⁊ terrã ð nihilo creare.Et ideo ſubdit.Et

renouabis faciẽ terre. Uñnñ Caſſioð.ait. Lotiẽs

nos deꝰ ſpualiter creat ⁊ renouat:quotiẽs ĩ no⸗
uũ hominẽ nos reſtaurare dignat᷑. Itẽ ſic ania

eſt vita coꝛꝑis:ita deus eſt vita aĩe eã viuificãs:
vt inquit Aug:ſuꝑ PS.xxij.⁊ in.c.reſuſcitatus.
de pe. di. ]. Sed ſpũſſanct? eſt vica aie viuificãs
eã. Joh.vj. Spiritꝰ eſt qͥ viuificat.̊ eſt deꝰ. Uñ
ſaluatoꝛ Job.iiij.inquit.Spiritus eſt deꝰ. Ubi
Berñ.ait.Spũſſctũs eſt deus:bonus:rectus:

dulcis:foꝛtis:infirma ro boꝛãs:aſꝑa planans:

coꝛda purificãs.⁊ quicqͥd in hoc ſeculo neq; vi⸗
det᷑ difficile ⁊ anguſtũ:leue facit ⁊ latum:opꝛo
bꝛiũ gaudiũ iudicat:deſpectionẽ exaltationeʒ pꝑ
ſuadet. Hecille. Itẽ ꝓpꝛiu eſt dei inhabitatio coꝛ
diũ.j.ad Cor.iij. Uos eſtis tẽplũ deiviui.Sed
ſpũſſctũs taliter inhabitat:dicẽte Apło ibidem
Et ſpiritꝰ dei habitat in vobis. Suꝑ quo inqᷣt
Aug. Hic aperte oſtẽdit Apłus ſpm̃ dei eẽ deũ
Item Apꝛiũ dei eſt ſanctificatio hoim . Leuitici
Xxij.Ego dñs qͥ ſctifico vos. Sed ſ pũſſanctus
ſanctititat hominẽ ſᷣm Apoſtolũ.j.ad Con.vj.
Vñ de btã virgine recipiente fluuiũ ſpũſſceci ðꝛ
F. xlv. Fluminis imperꝰ letificat cuitatẽ dei
anctificauit tabernaculũ ſuum altiſſimꝰ.ꝗ ⁊c.
Inſupꝑ interius docere ẽ pꝛiũ opus del. ð quo
5. ait. Qui docet hoĩem ſcientiã. Sed hoceſt
opus ſpũſſancti.ꝗ eſt deꝰ.ſã Joh.xiiij. ait do
minus. Paraclitus autẽ ſpirituſſanctꝰ quẽ mit
tet pater in noĩe meo:ille vos docebit oĩa. Pꝛe⸗
terea qʒ ẽ eadẽ oꝑatio:oꝑtet eandẽ eſſe naturazʒ
Sʒ eadẽ eſt oꝑatio filij ⁊ ſpirituſſcti.Nã rpᷣs lo
quit᷑ in ſanctis:iuxta illud.ij.ad Aorꝭ.vl. An ex/
s eius qͥ in me loquit᷑ xpᷣs.Et ſili
ter ſpirituſſanctꝰ loqnit᷑ ĩ ſanctis dicẽte domio
Matth.x. Nõ em̃ vos eſtis qͥ loqͥ mini::z ſpiri⸗
tus pꝛis veſtri qͥ loquit᷑ in vobis.J tẽ.j.ad Cor
xiiij.dicit Paulus.Spũs lo quit᷑ myſteria.̊ ea
dẽ eſt natura filij ⁊ ſpũſſancti.⁊ ꝑ ↄſequẽs patrꝭ
Ait ei ſaluatoꝛ Jobᷣ.x.Ego ⁊ pr vnũ ſumꝰ. Am
pliꝰeſſe vbiq; ẽ ꝓpꝛiũ dei qͥ dicẽ Hiere.xxiij.Lelũ
⁊ terrã ego ĩpleo.Sʒ ᷣ ſpuiſctõ ↄuenit ſᷣmillud
Saß.j. Spiritꝰ dñi repleuit oꝛbẽ terraꝝ. g ẽ de
us. Pꝛeterea ct. v. dixit Petrus.Anania:cur
tẽptauit ſathanas coꝛ tuũ mẽtiri te ſpũiſctõ. Et
poſtea ſubdidit.Nõ es mẽtitꝰ hoĩbo:ſed deo. er
go ſpirituſſanctꝰ ẽ deꝰ. Inſuß qð eſt cauſa oĩm
pfectionũ ꝑ ſeſubſi iſtit pfectiſſime:⁊ nõ acciden
taliter. Sʒ ſpũſſanctꝰẽ hmõi. Ergo eſt ꝑſona ꝑ

ſe ꝑfectiſſime ſubſiſtens. Uñ.j.ad or.xij inqᷣt

aulꝰ. Nẽo p̃t dicere dñs ieſus niſi in ſi puſctõ.
Diuiſiões vo graꝝ ſũt:idẽ autẽ ſpiritꝰ.Et diui
ſiões miniſtratõnũ ſũt:idẽ ãt dñs.Et diuiſiões
oꝑationũ ſũt:idẽvo ðᷣs qͥ opat᷑ oĩa in oĩbo. Alij

qͥdẽ ꝑ ſpm̃ dat᷑ ſᷣmo ſapie.alij aũt ſermo ſcie ſs

—

eũdẽ ſpm.alteri fides ĩ eodẽ ſpũ.alij gfa ſanita

tum i vno ſpũ:alij oꝑatio vᷣtutum. alij ꝓphetia⸗

H

giſbiſc
mſn,
ſeou
biatha
no T
pcraͤtt
ſana.
mck
lopu⸗
Cor,cl
dehebe⸗
hoſnedi
motoN-
Marb

8 Tes
tſpiſin
ſialesot
tan
lachue
Wr⸗
flo⸗p
chſn.
niſis
ſogn
crll
Nonrſi
inoc,
haditel
Glniame
Ktiöick
Deip
cunde.

4

noibog
öͤrin
giqean
ctader
Grno⸗
henne⸗
Pötpno⸗
Mheno⸗
Cirdis
mode
disten
ti dece
niing
Peime
leytra⸗
R
feanns
Uehlti
tfillo.
frmun

Mno

dſidir e
u. Vis
Nlma
Wam.
lepiufts
k i
twech
usnand:
anang.
ni
mnco
nnd
Ndernd
dar S.
lohon
hiſns
an et
iiſiſi

. „ 12,/2.
ale A

naſgvin
tcin
cſenumg
niſicet
N.N.
dond
nußzſon,
innd.
Nenili
magin

Bnoni

eſcde⸗d
4 Mon
zNinudn
chu
Rlr
n ich⸗
,nn
Huli⸗
Gun/
mliß
Gahe⸗

alij diſcretio ſpirituũ:alij generalinguaꝝ:alij ĩ⸗

terpᷣtatio ſermonũ.Hec autẽ oia oꝑat᷑ vnꝰ atq;
ide ſpũs diuidẽs ſingulis put vult. In qͥbo ver
bis manlfeſte exbᷣmit ſpmſetm̃ eẽ deu. Et iõ bea
tus Tho.in.j.di.xiiij.ar.j.dic. Uerbũ in diuiniſ
ꝓcedit vt ꝑ ſe ſubſiſtẽs ⁊ ꝑfecciſſime.Et ſiłr ſpũſ

ſanctꝰq ꝓcedit ꝑ viã amor pꝛis ad filiũ ⁊ econ⸗
tra eſt ꝑſona ꝑ ſe ſubſiſtens ⁊ ꝑfecta:⁊ eſt deꝰ
lis pꝛi ⁊ filio. Hoc autẽ ꝓbat᷑ ꝑ ilud Apli.ij.

Korj.iij.di.Dñs autẽ ſpũs eſt. Na vt ait Hiero.
de hebꝛaig noibo. Ubicũq; in latino ponit᷑ iſtð

nomẽ dñs:in hebꝛeo ponit᷑ nomen dei tetragrã
maton. Hec etiã vᷣitas ꝓbat᷑ ꝑ dictũ ſaluatoꝛis
Mattbᷣ.vl.di.Eũtes docete oẽs gẽtes:baptiſã⸗
tes eos in noie pꝛis ⁊ filij ⁊ ſpũſſcci.Et.j. Jo h̊.v

ðꝛ.Tres ſunt qͥ teſtimoniũ dãt in celo.pf: vbuʒ

⁊ ſpũſſancꝰ.⁊ hi tres vnũ ſũt.ſ.coeterni⁊ ↄſbſtã
tiales atq; eq̃les.Uñ dic̃ Aug.in.xiij. de trini. ꝙ
ſiẽ pᷣſtat filio eẽnciã ſine vllo initio tꝑis ⁊ ſine vl

la mutatiõe generatio:ita ſpũiſccõ ꝓceſſio. Si

aũt qrat᷑.qᷓre ꝓceſſio potiꝰ attribuat᷑ ſpũiſctõ qᷓ;

filio. Rñdet᷑ ᷣm theologos in.j.di.x.⁊ Alexã.de

ales in.j.ꝑte ſũme.in tractatu de ſpũſe cõ: ꝙ licet
etiã filiꝰ ꝓcedat a pꝛe ꝑ modũ generatiõ is: tñ ꝓ
ceſſio ꝑticulariter attribui᷑ emanatiõi ſpũſſan⸗

cti.qꝛ ipſe nõ tm̃ ꝓcedit a nõ ꝓcedẽte ab alio:ſqʒ
patre ſicut filiꝰ:ſʒ etiã a ꝓcedẽte ab alio ſcʒ filio:
qͥ modꝰ ꝓcedẽdi nõ cõpetit ipſi filio:qꝛ tm̃ a nõ
ꝓcedẽce.ſ.pꝛe ꝓcedit. Itẽ qꝛ ꝓcedere ꝑ modũ ge/
mini amoꝛis nõ cõpetit ipſi filio:ſʒ tm ſpũiſctõ.
Et iõ iſta emanatio ↄgrue appellata ẽ ꝓceſſio.
De ſpirituſſancti nominatione cõſideratio ſe
Uo ad ſecũdã ↄſiderationẽ.ſ.de nomĩa

ꝗq tiõe ſpũ ſſanctieſt ſaẽdũ vt ait Alb.in cõ

pendio theologie:ꝙ ſpũſſanctꝰ multis

noib appellat᷑.?⁊ multo pluribaa ppellari pᷣt. Nã

vt ðꝛ in li.de cauſis:lingue deficiũt a narratione
ðᷣi qͥ ẽ amoꝛ ai.Ubi gloſa ait.Nullũ nomẽ ſuffi

cit ad expᷣmẽdã diuinã ꝑfectionẽ. Et rõ eſt.qꝛvo

ces ⁊ noia ſũt ſigna ĩtelleccoꝝ ſᷣm phm in.j.peri
berme. Sʒz de a nobis in via nõ ĩtelligit᷑.ꝗ̊ non
põt vno noiĩe noiari.Agnitꝰautẽ in pꝛia vno no
mine nomiabit᷑:iuxta illud Zach.vl. In illa die
erit dñs vnꝰ:⁊ nomẽ eiꝰvnũ.Ueũtñ vt aliquo
mõ diuĩa ꝑfectio nob innoteſcat duodecim mo
dis tertiã in trinitate ꝑſonã pncipaliter appella⸗
tã lobi. Pumo em̃ vt inqͥt ſccũs SBona
uẽ.in.j.di.x.axpellat᷑ ſpũſſanctꝰ duplici ex cauſa
Pꝛimo pter nature ĩmaterialitatẽ.ſ.a ſpũalita
te ↄtra coꝛpulentiã.⁊ hoc nomẽ ↄuenit toti trini

tati.qꝛ vt ðꝛ Joh.iiij.Spũs eſt deꝰ. Secundo
mõò ðꝛ ſpũs a ſpiratiõe paſſiua.⁊ ſic amoꝛ vel af
fectus pꝛis ad filiũ:⁊ ecõtra ðꝛ ſpũs:⁊ ꝓpꝛie cõ/
uenit illi ꝑſone q̃ ꝓcedit vt amoꝛ: ⁊ ſpirat᷑ a pꝛe
⁊ filio.Addit᷑ aſt ſanctꝰ.qð idẽ eſt qd mũdꝰ vel
firmus ſᷣm gloſam in.S.ſancte.inſtit᷑.de rerũ di

ni.⁊ notat᷑ in.lł.ſanctũ.ff.eodẽ.Et ↄuenit el nõ ſo

cCCCXXNXXNXII

lũ quo ad ſe:ſed etiã in comꝑatiõe quo ad nos.
Nã ꝑ gratiã ſũſſani a peccatis müdamur et
in bono firmamur. Beatꝰ auteʒ Tho.in. j. diſt.
xiiij.ar.iiij.dicit.ꝙ ſpũſſanctꝰ ðꝛ a ſpiratiõe du⸗
plici rõne. Pꝛima oꝑatiõis inqᷓ;tũ ꝑ ipᷣm trahũ
tur hoies a terrenis ad celeſria. Uñ ↄteẽptoꝛes tẽ

poꝛaliũ ſpũales vocant᷑. Secũda vnionis. Per

ſpiritũ naq; ſaneũ coꝛda diuerſavniũtur.Et iõ
hoc nomie appellat᷑. Ait em̃ Rich.de ſancto vic.
in li.de trinica. Illi dicunt᷑ vnũ habere ſpm̃ qui
bus vnũ eſt ↄſiliũ:idẽq; ꝓpoſitũ.qui idẽ amant
atq; idẽ affirmant:pariq; votco deſiderant. Iñ

pbs.ix.ethicoꝝ dicit. Pꝛopꝛiũ amicoꝝ eſtvnaz

animã in duobo coꝛꝑibus eſſe. Et hac rõne du⸗
plici ſpũs aꝓpellat᷑. Cui addit᷑ ſanctꝰ.qꝛ ꝑ ipſuʒ
ſanccificamur. Et ideo canit eccłia. Ueni creatoꝛ
ſpũs:mentes tuoꝝ viſita:imple ſi uꝑna gra:que
tu creaſti peccoꝛe.
Ecũdo appellat᷑ paraclitus.id eſt ↄſola⸗
ſtoꝛ vel aduocatus. Paraclitus em grece
idẽ eſt qðᷣ ↄſolatoꝛ vel aduocatꝰ latine vt
inqͥt Gꝛego.in omeł.hodierna.UVbi etiam dicit
Spũſſaneꝰideo ↄſolatoꝛ vocat᷑.qꝛ de peccati ꝑ
petratiõe merẽtibo dũ ſpem venie dat:ab afflicti
one triſticie mentẽ leuat.De aduocatiõe autẽ eiꝰ
inquit Paułꝰ ad Ro.viij.vbi etiã ponit deↄſo
latiõe ipius di.Silr autẽ ⁊ ſpũs adiuuat infirꝰ
mitatẽ noſtrã.ã qͥd oꝛemꝰ ſicut opoꝛtet neſci⸗
mus.ſicut ipᷣe ſpũſſanctꝰ poſtulat ꝓ nob gemi⸗

tibo inenarrabilibo.Qui auteʒ ſcrutat᷑ coꝛda ſcit
q deſideret ſpũs.qꝛ ſᷣm deũ poſtulat ꝓ ſancq.

Hec ille.Ubi dicit gloſa ꝙ iõ ðꝛ poſtulareꝓ no
bis qꝛ nos poſtulãtes facit.Et Beda ĩ ome.ait.
Paraclitꝰ ↄſolatoꝛ icerpᷣtat᷑:qꝛ coꝛda fideliũ ne
inter huiꝰ ſeculi aduerſa deficiãt:celeſtis vite de
ſiderio ſubleuat ac reficit. Oulcis ꝗ̊ magiſter co
gnoſcẽs diſcipulos ſuos eẽ afflictos ⁊ meretes
de receſſu ſuo ꝓmiſit eis ſpm̃ ↄſolatoꝛeʒ dicens
Joh.xv. Cũ venerit ꝑaclitꝰ quẽ ego mittaʒ vobᷣ
a pꝛe.Ubi gloſa ait.Oppᷣſſos apłos ꝓpter inun

dantes tribulationũ fluctus nihil niſi ſpũſſan
qus releuare debuerat:vt quoꝛuʒ vetuſtas car
nis erat depoſita:ꝑaclitꝰ ſpũs letificaret. M

Eñntio ðᷣꝛ donuʒ ði.Nã i miſſiõe tꝑali ſpi⸗

t? iituſſcti nõ ſolũ ipᷣe ſpũſſanctꝰ dat᷑:ſʒ etiã

dona eiꝰofferunt. Un Paulꝰ ad Ro. v. o
ait. Charitas ðᷣi diffuſa ẽ ĩ coꝛdibo nr̃is ꝑ ſpm̃ſã
aũ qͥ datꝰẽ nob.Eſt igi᷑ ſpũſſanctꝰ pᷣmũ donuz
ðᷓ oia alia donant᷑ nobis. 4
q Uarto ðꝛ fons viuꝰ.De q̊ pᷣdicuʒ fuerat
Zach. xiij.vbi ðꝛ.Erit fõs patẽs domꝰda

uid. ⁊ habitãtibo hierłeʒ ĩ ablutiõeʒ pctõꝝ ⁊ mẽ

ſtruate. Per dauid qͥ ſterpᷣtat᷑ manu foꝛcj iteui⸗

gũt᷑ actiui.ꝑ hierłeʒ q ĩiterpᷣtat᷑viſio paditelligu

ↄtẽplatiui.noie ãt pctõꝝ itelligũt᷑ illi qͥ hñt pctã
ſpuũalia.ꝑ mẽſtruatã vo illi qͥ habẽt peccata car⸗
nalia.O m̃es em̃ iſti in hoc fonte bibere debent:
ſcʒ actiui vt amplius roboꝛet᷑ↄtẽplatiui vt am

Bermo

pliꝰ ↄtẽplent᷑.?⁊ oẽs pctõꝛes vt a ſoꝛdibo mũdẽt᷑.
De hoc etiã fonte ſeu fluuio ſpũſſi ðꝛ Cañ.uij
Fons oꝛtoꝝ:fluuiꝰ aquaꝝ viuẽtiũ q fluũt im/
petu de libano.Dicit aũt Chꝛyſ.ſuꝑe Johannẽ.

ꝙ ſpũſſanctꝰ flumẽ vocat᷑.qꝛ ſicut flumẽ nec re/

uertit᷑ nec ſtat ſʒ ſꝑ currit:ſic etiã illi ꝗͥ habẽt ſpiri
tũſanctũ nõ reuertunt᷑ ad pccm:nec ſtat in ocio:
ſʒ ſꝑ currũt ad foꝛtia.De iſto etiã flumie ðꝛ Eʒe/
chie. xlvij. Mẽſus eſt mille cubitos ⁊ traduxit
me ꝑ aquã vſq; ad talos:rurſũq; mẽſus ẽ mil⸗
le:⁊ perduxit me ꝑ aquã vſq; ad genua.rurſũq;
mẽſus eſt mule ⁊ ꝑduxit me ꝑ aquaʒ vſq; ad re⸗

nes. De qͥ etiã flumine ðꝛ Eſa.xxx.Spũs dñive

lut toꝛrẽs inundãs vſq; ad mediũ colli.Quidã
&in ̊ flumine introducũt᷑vſq; ad talos.⁊ ſũt il
li qͥ ꝑ ſpiritũſãctũ foꝛtes fiũt ad ſuppoꝛtãdũ ad
uerſa. PS.xxxij. Et ſpũ oꝛis eiꝰ oĩis vᷣtus eoꝛuʒ.
Et Ps.lxxiiij.Ego ↄfirmaui colũnas eius.In
talis em eſt coꝛꝑis ſuppoꝛtatio.in genibus aũt
eſt deambulacio.Et iò illi qͥ in flumine ſpũſſan

cti introducunt᷑ vſq; ad genua ſũt illi qͥ fiũt ma

gnanimes ad aggrediẽdũ oꝑa vᷣtuoſa. Eʒechie.
j. Ubi erat ſpũs:illuc gradiebat᷑ Et Ps.lxxxiij.
Ibũt de vᷣtute in vtutẽ ⁊c̃.Illis vo qͥ introdu⸗
cunt᷑ vſq; ad renes in qᷣbo viget ↄ cupiſcẽtia exti⸗
guũt᷑ oĩa deſideria carnalia.PS.lxxij. Inflam⸗
matũ eſt coꝛ meũ.ſ.ſpũſancto ⁊ renes mei cõmu
tati ſũt.Et Gꝛeg.ait.Guſtato ſpũ deſipit oĩs ca
ro. Illi aũt introducũt᷑ vſq; ad collũ a q̊ ꝓcedũt
verba q qui ſpũũſſancti inſtinctu loquũtur vᷣba
vcilia. Darci.xiij. Nõ eſtis vos qͥ loquimini:ſʒ
ſpũſſanctus ⁊c.Dicit᷑ aũt ipᷣe ſpũſſanctꝰ fons ſi
ue fluuius viuus:ſeu aqua viua:qꝛ ſpũalẽvitã
ↄſeruat.De q̊ dict Apod.vl.Oſtendit mihi flu⸗
uiũ aque viue ſplẽdidũ tanqᷓ; cryſtallũ ꝓceden⸗
tẽ a ſede ði ⁊ agni in medio platee hieruſalẽ.Ex
qᷣbus verbis demõſtrat᷑ ꝙ aqua ſpũſſancti dat
beatis in celo ſatietatẽ reficientẽ.Et iõ vocat᷑ flu
uius.De aqua em̃ mũdane ↄſolatõis ðꝛ Eʒech.
iiij. A quã ad mẽſurã bibes. Sʒ in celo ðꝛ beat
Cant.v. Bibite amici mei ⁊ inebꝛiamini chariſ
ſimi. Iẽ iſte fluuiꝰ ſpũſſancti habʒ ↄtinuã ema
nationẽ. Et iõ ðꝛ aque viue qꝛ nũq; deficit.mũ/⸗
dus vo eſt ſicut ciſterna ꝑfoꝛata.qꝛ in bꝛeui de⸗
ficit cũ ſuis ↄſolationibo. Hiere.ij. Me dereliq̃

rũt fontẽ aque viue:⁊ foderũt ſibi ciſternas diſ⸗/

ſipatas q ↄtinere nõ valẽt aquas. Merito 6 cõ⸗
ſolatio mdana ðᷣꝛ ciſterna ꝑfoꝛata.qꝛ in bꝛeui

deficit.j. Jo h.ij. Muũdꝰ trãſit ⁊ cõcupiſcẽtia eiꝰ.

Spũs aũt ſanctꝰ ðꝛ aq̃ viua.qꝛ ſꝑ ꝑdurat.j.ad
Cor.xiij. Charitas nũq́; excidit. Iteʒ iſte fluuiꝰ
hbabet clarikatẽ reſplẽdẽtẽ.⁊ iõ ðꝛ ſplẽdidus ad
modũ cryſtalli.Fluuiꝰem̃ am orꝭ mũdiẽ turbi/
dus.⁊ iõ facit aiam turbidã ⁊ fedam. Hiere.ij.
Quid tibi in via egypti vt bibas aquã turbidã

Fluutiꝰaũt aq̃ ſpũſſcti ẽ clarꝰ.Etiõ facit aĩaʒ cla

rã ⁊ pulchꝛã. Sap.vj.lara ẽ ⁊ qͥ nunq; marce
ſcit. Et Eſa.lviij. Implebitſplẽdoꝛibo aiam tus

tas ꝑadi

XXXVIII

Itẽ habet ſuauitateʒ oĩ amaritudini ĩpmixtã.ee
iõ ðꝛ ꝓcedere de ſede dei ⁊ agni.i.de ↄteplatione

ſi Joh.xvij. Uel qꝛ a patre ⁊ filio ꝓcedit
iſte fluuiꝰ diuine gre ſpũſſana? qͥ eſt ſine omni
amaritudine ⁊ plenꝰ om̃i dulcedine.Sap.viij.

dintniran ⁊ hũanitatis xpᷣi in q̃ ↄſiſtit tota felici

Nõ habʒ amaritudinẽ ↄuerſatcio illiꝰ.nec tediũn
ↄuiaꝰ illiꝰ:ſʒ leticiã ⁊ gaudiũ.Fluuiꝰ aüt mũdi
hʒ aq̃s amaras.Eſa.xxiij. Amara erit potatio
bibẽtib eã. De ſpũ aũt ſctõ dic deus Ecci.xxiiij.

Spũs meꝰſuꝑ mel dulcis:⁊ hereditas mea ſu

per mel? fauũ. Itẽ habet pᷣſentiã aſſiſtentẽ.⁊ fa/
ciliter põt capi de eiꝰ aq̃.⁊ lõ ðꝛ eſſe in medio pla

tee hieruſalẽ. Mũdane em̃ ↄſolanões acqrunt
cũ magno laboꝛe.Uñ Eccs.j.ðꝛ. In hiſẽ laboꝛ

⁊ afflictio ſpũs.Et.ij.eiuſdẽ libꝛi.c.ðꝛ de mũda⸗
nis dedito. Cũcti dies eiꝰ pleni ſunt laboꝛibo et
erũnis.Fluuiꝰaũt ſpũſſcci fluit ad oſtiũ volũta

tis nfr̃e.Apod.iij.Ego ſto ad oſtiũ ⁊ pulſo:et iõ
qlibet põt faciliter haurire. Un Deutj.xxx.dicit᷑.
Miãdatũ qð pcipio tibi iuxta te eſt valde in coꝛ

detuo vt facias illud.Dr etiã ſpũſſanctꝰfonsvi

uus.qꝛ aiam pctõ moꝛtuaʒ viuificat remittẽdo
pctã.Eʒechie.xxxvj.Effundã ſuꝑ vos aquã mũ
dã ⁊ mũdabimini ab oib inqnamẽd veſtrj.Et
hᷣ maxime fit in baptiſmo.qꝛ ſpũſſanctꝰ ẽ qͥ ba⸗
ptiſat. Uñ ðꝛ Act᷑.j. Uos aũt baptiſabimini ſpi

rituſctõ nõ poſt multos hos dies. Et apertius
Joh.vij.clamabat ieſus in tẽplo in die feſto di.

AQui credit in me flumina de vẽtre eius fluẽt aq
viue.Que verba euãgeliſta gloſat di. Hoc autẽ
dixit de ſpũſancto queʒ accepturi erant credẽtes
in eũ.In hũc fonteʒ ſe imergere cupiebat ſanctꝰ

ꝓpheta Dauid dicẽs ei PS.xlj.Quẽadmodũ de

ſiderat ceruꝰad fõtes aq̃ꝝ:ita deſiderat aia mea
ad te deꝰ. Sitiuit aia mea ad deũ fõtẽ viuũ qñ
veniã ⁊ apꝑebo añ facieʒ dei. De bᷣ etiã fõte inqͥt

Amb.in li.ð ſpũſctõ.Ciuitas dei illa hierłeʒ cele

ſtis nõ meatu alicuiꝰ fluuij terreſtr abluit᷑:ſz ex
fõte vite ꝓcedens ſpũs cuiꝰnos bꝛeui ſatiamur

hauſtu ill celeſtibo ſpiritibꝰ redũdantiꝰ videt᷑ af
fluere ſeptẽ vtutũ ſpũaliũ feruẽs meatu.hec ille.

Uinto ðᷣꝛ ignis ꝓpr aſpectꝰ ſpecioſi⸗ O

q tatẽ.qꝛ ſpũſſanctꝰ ẽ lumẽ inexcinguibile.
Vnñ alb.magnꝰ ĩ cõmẽto ſuꝑ libꝛũ Dyo

niſij de ange.hierar.c.j.dic̃. Ignis feruoꝛ tria fa
cit. Pꝛimo recalificat:⁊ ſiłr ſpũſſanctꝰ coꝛ qð ſe
melĩflãmauit reflãmare ñ ceſſat.Scðo reſuſci⸗
tat. Uidemꝰem ꝑ expientiã ꝙ ignis diſponit ca
lefactibile ꝑ foꝛmã calon ⁊ ſuſcitat ĩ caliditatẽ ſi
milẽ ſibi.⁊ ſiłr ſpũſſctũs iĩflãmãdo aĩam bñ diſ
poſitã eã ſibi aſſiłat.Tertio ignis purgat.⁊ ſilłr
adueniẽte ſpũſctõ ĩ aia peccatrice ſoꝛdeſ tollũt᷑:⁊
purgatiſſima fit mẽtꝭ acieſ.Uñ bñ ðꝛ Deut.iiij.
Devnf ignis ẽ.⁊ Eſa.xxxj. Ignis eiꝰin ſion:⁊ ca
minꝰi hierłeʒ.De bᷣ etiã inqͥt Gꝛeg.iĩ omel.hodi

erna. Spũſſanceꝰ ignis ðꝛ.qꝛ ꝑ bũc pctõꝛũ ru⸗

bigo conſumitur. Bene ergo in igne apparuit.

cab⸗
irr
nrca
ſos
mus:

.

Nrt
luoad
lozdeu
Ckinl
Setſo

oplol

ſ
(
Eecdf
1obap
dberd
ie
dckin
M5
hoad
lupnlien
linacn
bremage
loedꝛ /
neE
Ntiede?
Cinaan
Ww..Oſ
Cunto⸗
domuo
ritoreg

nüdain
Tlalis V—
„iui
1 O
elI
ſitqſen
Dultesſt
fir
Lochts

lone
agtt
ummn
ihzt.
Atmuc
kwend
umi,
Eieaſ
mmirſt⸗
tol
unn

Nmü
loberte
ſüplin
rloc
nado,
ſuleinc
nabſonon
Ammnit
osmidi
6
Wid
Ctcen

Neeh.

us fluii
mrartdes
chatſnc
omocide
muiſte
migi
ihainct
tbangcte
dbluiths
—
ocki⸗
mbele
Mo/ O
ngutbl
bri dio
vornaß
ꝛdoͤ
Gorc
diſpon
liuiſ
inuul
r:
Alii⸗
ſlont
vülh

baptiſmales lachꝛymaꝝpent

bicExo.viij. Et xpᷣs ſe in ſpũſccõ mi

qꝛ ab om̃i coꝛde ꝗs replet toꝛpoꝛẽ frigoꝛis excu
Lt: ⁊ B deſiderio ſue eternitatj accẽdit. Jõ ſancra

inf ecclia depcat᷑ di. Ure igne ſcciſt pũs renes no

ſtro s ⁊ coꝛ noſtrũ dñe:vt tibi caſto coꝛꝑe ſᷣuia⸗
mus ⁊ mũdo coꝛde placeamꝰPꝰ.

Exto ðꝛ chanitas ꝑ quã adoptamurin fi

lios dei: ? illiꝰeffiamur heredes.pᷣm illõ
j. Joh.iij. Uidete q̃lẽ charitatẽ dedit nobᷣ
pf vt filij det nominemur? ſimꝰ. Et ideo Pau
lus ad KRo. viij.ait. Accepiſtis ſi pm̃ adoptolis fi

lioꝝ dei in quo damamꝰ abba pf. Ubi glo. Au

guſtini inqᷣt. Accepiſtis ſpm̃ adoptõis filioꝝ ðᷣi
id eſt ſpm̃ſctin datoꝛẽ oim bonoꝝ ꝑ queʒ electi
adoptant᷑ ⁊ efficiunt᷑ fulij dei. L
Eoptimo d: ſpiritalis vnctio:ↄſecrati aſp
ſiõe ſanguinis xpᷣi debẽt vngi oleo ſpuſſ
lil. Et h̊ ſignificari videt᷑ ex ſcõ chꝛyſma/
te qð ↄfici᷑ ex balſamo ⁊ oleo.de q̊ bñdicunt᷑ fõ
tes baptiſmales.qð nõ niſi in die cene dñi ↄfici
debet. de ↄſe. di. iiij. c. om̃i tꝑe.⁊ ð ſen. excõ.c.qm̃.
li.vj. Hoc em̃ ſctõ oleo in die cene dñi ↄſecrato:
ig eſt in die q̃ exaudimꝰ dñm clamãrẽ ⁊ dicentẽ
illud pod. iij. Si qs mihi aperuerit lanus:in
trabo ad illũ ⁊ cenabo cũ illo. Bñdicunt᷑ fõtes
tẽtie.qꝛ ſecũdũ ba
ptiſma eſt lachꝛyma ꝑ quã pœs abluũtur:ſic p⸗
bat maggglene exẽplũ Luce.vij.De iſta ſpũs vn
ciõe ðꝛ Eſa.lxj. Spũs dñi ſi uper me co ꝙ vnxit
me. Et Ps.xliiij.inqᷣt Dauid aie ſctificate. Un⸗
xit te deꝰ deꝰ tuvdoleo leticie. Hocẽ illud oleũ de
coꝛnu ſumptũ q̊ Dauid vnctꝰ ẽ in regẽ.j. Regj.
xvj.O ſctm̃ oleũ quo veri reges et᷑ni regni inun
gunt᷑.o electũ vnguẽtũ cuiꝰ odoꝛe tota cõſciẽtie

domus flagrat.o vnctio benedicta.q̃ cuncci cu/

rãcur egroti.
Cltauo dꝛ digitꝰ dei. qꝛ ſiaꝛt res tꝑales di
o gito demoöſtratur:ita ꝑ ſpm̃ſ. ctm̃ oſtedũ⸗
tur res ſpũales oculo ſ pũali. Itẽ qꝛ ſicut
in digito eſt vᷣtus manꝰ:ita ꝑ vᷣtutẽ ſpũſſcti mi

racula oꝑant᷑. Uñ cũ viderẽtegyptij moyſen per

ſomſetm miracula fadientẽ dicebãt. Digit? dei ẽ
racula feciſſe

„

teſtat᷑ Luc.xj.di.Ego in digito dei eijcao demo⸗

nia.Eapꝛopter ſccã mr eccłla pᷣdicta oĩa de ſpũ⸗
ſcõ appꝛobãdo cãit di.ei. Quli ꝑarxlitꝰ dicer:do
nũ dei altiſſimi:fons viuꝰ:ignis:charitas ⁊ ſpi
ritalis vnctio.Tuſ- eptifoꝛmis tiicderne ði

tu digicus ⁊c̃.

n Ono ð: pr paupeꝝ. Uñ diẽ q̃dã glo. ſuꝑ DM

illo vbo Mach. v. Bri pauges ſpu. Bti

ſut ꝗᷣſt ſine ſpũ ſue pᷣũptõis ꝑ quẽ moꝛiũt᷑. qm̃

diuites ſũt ⁊ admiſſi ad theſauros ſi pũ ſſcti ide⸗
ficiẽtes.ꝑ quẽ diuites fiũt qͥ eũq; pauꝑes apð ſe
ſũt.Dr etiã pr.i.aduocatꝰ paupeꝝ.et iõ appellat᷑
ꝑaclitꝰ qð idẽẽ qð aduocatꝰ:vt ait Bꝛeg. i ome.
hodierna. Ubi etiã inqᷣt. Spũſſctũs iõ aduoca⸗/
tus ðꝛ qꝛ ꝓ erroꝛe delinq̃ ntiũ apð iuſticiã pꝛis ĩ

teruenit du eos qs replet exoꝛõtes facit. XTT

CCCXXXIII

Eeclimo ðᷣ: lumẽ coꝛdiũ.qꝛvt ait Berñ.i
d Fmõcehodierno. Per ſpmſcetm̃ ö oĩb ꝑti
nẽtibo ad ſalutẽ illuſtramur:⁊ occlta my
ſterioꝝ cexſtiũ nobᷣ reuelat᷑:iuxca illð.j. Job.ij.
Unctio eiꝰdocet vos de oib. Et iõ dicebat pau
lus.j.ad Con.ij.obis reuelauic deus ſpm
ſcem. Spũs ꝗ̊ ſctũs eſt ſplẽdidꝰ oculꝰ mẽet nf̃e
⁊ ſpeculu ſine macula Sap.vij In q̊ videmꝰea
q̃ ſunt ſupᷣ hũanã facultatẽ.UVñn Bern.ait.Que
ſupᷣ nos ſũt nõ vᷣbo docent᷑:ſed ſpũſctõ illuſtra
roꝛe coꝛdiũ reuelant᷑. Cuiꝰ rei teſtimoniũ xpᷣs ꝑ
hiber. Joh. xilij. di. Paraclitꝰaũt ſpũſſctũs quẽ
mittet pr̃ in noie meo ille vos docebit oia:⁊ ſug
geret vo bis oĩa qcũq; dixero vobis. Undeci
mo ðꝛ hoſpes aie quã inhabitat ꝑ gratiã.qð te
ſtat᷑ Apłs.j.ad Con lij.di. Teplũ dei eſtis vos:
⁊ ſpũſſanctꝰhabitat in vo bis. Et Jo h. xuiij. vẽ⸗
tuꝝ ſe dñs pollicetcũ pꝛe:⁊ ↄſequẽtercũ ſpũſan
co:vtriuſq; ſpu:ad eũ qͥ madata eiꝰpᷣuauerit di
cẽs.Ad eũ veniemꝰ mãaſionẽ apð eũ facemꝰ.)
Uogecio ⁊ vltio ðꝛ dulce refrigeriũ
d qð Sapiẽs exclamãdo fatet di. Sap̃. xij
O q; bonꝰ ⁊ ſuauis eſt dñe ſpũs tuus in
nob. Et Ecci.xxiiij.ðꝛ.Spũs dñi ſi uꝑ mel dulch
Suꝑ quo inqt Bern. Quicqᷣd amax videt᷑ vn
ccio ſpnſſancti dulce facit. Moleſtꝰ eſt qñq; pe
nitẽtie laboꝛ:coꝛꝑis afflictio grauis:abſtinẽtia
oneroſa:in pſalmis ⁊ vigilijs doꝛmitar aia no/
ſtra.nõ ob aliud ſane qᷓ; ꝓpter inopiã ſpũs.Ille
em ſi adeſſet faceret laboꝛẽ atqʒ penitẽtiã nr̃am:
nõ ſolũ laboꝛioſam ſeu moleſto:ſʒ etiã deſidera
bilẽ ⁊ delectabilẽ. Adeo em̃ dulcis eſt ꝙ moꝛtez
facit dulciſſimã ⁊ ſuauiſſimã. Et ſubdit Berñn.
ibidẽ. Spũs dñi bonꝰ ⁊ dulcis ĩfirma roboꝛat
aſpa planat:⁊ qͥcqd in h̊ ſeculo difficile videt᷑ et
anguſtũ:leue faci ⁊ lacũ.Etiõ eiꝰ aduẽtũ ſacta
m' ecclia exoptãs:⁊ pdica ↄfirmans dulcit de
cãtat di. Ueni ſctẽ ſpũs ⁊ emitte celitꝰ luò tue ra
diũ. Ueni pz pauperũ:veni datoꝛ muneꝝ: veni

lumen coꝛdium. Conſ. olatoꝛ optime dulcis ho
ſpes anime:dulce refrigeriũ. In laboꝛe requies

in eſtu tem peries:in fletu ſolaciũ.O lux beatiſſi

ma reple coꝛdis intima tuoꝝ fideliũ. Sinetuo

numine nihil eſt in homine nihil eſt innoxium.

Laua qð eſt ſoꝛdidũ:riga quod eſt ariduʒ:rege

quod eſt deuium. Flecte quod eſt rigiduʒ:foue
quod eſt frigidũ:ſana quod eſt ſauctũ.Da tuis

fidelibus in te confidẽtibus ſacrü ſeptenarium

Da virtutis meritum:da ſalutis exitum:da per
enne gaudiũ. Amen.
De ſpũ̃ſſcci cognitiõe ↄſideratio teria. x
Ittit᷑ ſpũſſanctus in coꝛda fideliũ in
m niſibiliter: ita vt nõ percipiat᷑ ab his J
foꝛis ſunt:iuxta illud Joh.iij. Spũs
vbi vult ſpirat:⁊ vocẽ eiꝰ gudis:2⁊ ne⸗
ſcis vñ veniat aut qͥ vadat.Licet autẽ nõ poſſit
certitudinaliter ſciri qñ qͥs habeat ĩ ſe ſpomſocmm̃

—

m ꝑ cõtecuras opinarnipõt. Ad qð addua pñt

Bermo

duodecim ↄiecture:ſiue ſigna qᷣbo ognoſat qñ
qs eſt in charitate:de qᷣbus diffuſè dixi ſup ſer⸗
mone.v. huiꝰꝑtis pᷣncipalis.ꝑtevltima. Multi

em̃ habẽt ſpiritũſanctũ qͥ ſe nõ putãt qlluʒ habe⸗

re. Spũs nãq; ſanctus ſemꝑ manet in iuſtis ꝑ
gratia:licet nõ ſꝑ ꝑ miraculoꝝ oꝑationẽ᷑. de pe.

di. ijj. . querẽdũ.⁊.c.pꝰ diſcurſũ. Multi q̊z putãt

ſe habere ſpmſanctũ qͥ nõ habent:licet faciat mi
racula. Inqᷣt em̃ Alex. de ales in.iij. ꝑ.ſũme.itra
ctatu detimoꝛe ᷣuili.q.ij. queda ſũta ſpũſan/
cto ⁊ cũ ſpũſancto ſicut ſũtvtutes foꝛmate:vt fi
des:ſpes:charitaſ.Quedã ſũt a ſpũſctõ ſʒ nõ cũ
ſpũſctõ:vt timoꝛ ᷣuilis:fides infoꝛmis:⁊ mira⸗

cula facta ĩ pctõ moꝛtali:⁊ cetera hmõi. Quedsã

vo ſunt cũ ſpũſctõ ſʒ nõ a ſpũſctõ: vt pctã venia
lia. Quedã aũt neca ſpũſccõ ſũt nec cuʒ ſpũſctõ:

vt pctã moꝛtalia. Inter alia aũtſi ũt qͥnq; ſiguna
pncipalia qᷣbus cognoſci põt qñ ſpũſſanct⸗ ha

bitat in nobis. Pꝛimũ q̊n ðꝛ purgatõis.cuius

fundamẽtũ ponit phᷣs.x.meth.dicẽs. Cõtraria
mutuo ſe expellũt. ã dulce fugat amar. lux te
nebꝛã. ⁊ moꝛtẽ vita. Si ; pctã moꝛtalia fuerint

in aliquo:⁊ poſtea veniat in eũ cõpũctio:lachꝛy
ma:doloꝛ:⁊ vera penitẽtia:tũc ſignũ eſt ꝙ ſpiri⸗
tuſſanctꝰ venit in illũ.Uñ ipᷣi ſpuiſctõ inqͥt Da⸗
uid. Ps.iiij. Signatũ ẽ ſuꝑ nos lumẽ vultus
tui dne:dediſti leticiam in coꝛde meo.Qð ↄſide

rãs Berñ.in ſermõe hodierno inqᷣt. Per oclos
nõ intrat ſpũſſanctꝰ.qꝛ nõ ẽ coloꝛatꝰ:neq; ꝑ au

res qꝛ nõ inſonat.neq; ꝑ nares q: nõ aeri immi
ſcet᷑ ſj mẽti.neq; ꝑ fauces qꝛ nõ ẽ hauſt⸗.neqʒ ꝑ
tactũ coꝛꝑis qꝛ nõ ẽpalpabilis.Querit gᷓ cũ in⸗

ueſtigabiles ſint vie ſpuſſancti q̃liter ipm adeſ⸗

ſe nouerim.ſed ex motu coꝛdis intellexi pᷣſentiã
eiꝰ.ex fuga vitioꝝ aduerti potentẽ vᷣtutẽ eius.ex

q̃licũq; diſcuſſiõe occultoꝝ meoꝝ exptus ſuʒ ꝓ
funditatẽ bonitatis eiꝰ.ex emẽdatiõe delictoꝛuz

meoꝝ vidi pietatẽ eius.ex renouatiõe ⁊ refrena

*

tiõe mẽtis mee ꝑcepi vtcũq; ſpeciẽ decoꝛis eius.
2 ex ↄtuitu omniũ hoꝝ ſimul expaui multitudi
nẽ magnitudinis eius. Hec ille.Dũ itaq; vide/
mus purgatã mẽtis aciẽ:tũc adeſi. e credamꝰſpi
ritũſanctũ:quo dictãte nõ tm̃ pᷣterita mala plã⸗

gimꝰ:ſed etiã qͥ accidere poſſent pctã abomina⸗
o mur.tũc em̃ ania noſtra eſt apta habitatio ſpũſ
ſancti: dicẽte Ps. Domũ tuã dñe decet ſanctitu
do in longitudine dieꝝ.Et ideo inuocemꝰ eũ cũ

ſcã matre eccłia dicẽtes. Sanctiſpũs adſit no/
bis gratia.Que coꝛda nr̃a ſibi faciat habitacka.
alme illuſm atoꝛ coꝛdiũ: hoꝛridas nf̃e mẽt pur
gs tenebꝛas.Tu puriſicatoꝛ oĩm flagitioꝝ ſpi⸗

nitus. Purifica noſtri oculũ interioꝛis homis.

Ut videri ſuppᷣmꝰgenitoꝛ poſſit a nobis. Mũ
di coꝛdis quẽ ſoli cernere poſſũt oculi. vxᷣ

kEgecũdũ ſignũ ðꝛ bonoꝛatiõis.Cũ em̃ qᷣſẽ
ʒelatoꝛ diuini honor ⁊ iniuniates vᷣo de⸗

teſtat᷑:ſignuʒ eſt ꝙ babet ſpm̃ſem̃. Hoc

Erxpulſis inde cũctis vitijs ſpiritalib. Spiritꝰ

xxXVII

aüt ſe feciſſe p. Dauid ↄ fitet di. Tidi pᷣuaricã⸗
tes ⁊ tabeſcebã. Ubi glo. Nicolai de Ly. ait. Ui⸗
di pᷣuaricãtes legẽ tuã dñe ⁊ plãgebã.ni exa⸗

meron dicit Amb. Quid noſ dignũ referimus

creatoꝛi nr̃o cuiꝰ cibo veſcmur:⁊ eiꝰ diſſimula
mus iniurias.O ꝑuerſi inimici dei:o ferarũ ge/
nus:o demonibo deterioꝛes:o iſenſibilioꝛes la⸗
pidibi: o iudeis neqᷣoꝛes:q̃re taʒ pꝛoni eſtis ad
vlciſcẽdũ vr̃as iniurias qᷓs nũq; remittitis.⁊ ði

inturias ſuppoꝛtatis. Percutit᷑ canis tuꝰ.⁊ ira /⸗

ſceris fratri tuo.linguis ipioꝝ blaſphemat᷑ de⸗
⁊ equo aĩo toleras ac coꝛrides.⁊ cũ blaſphemã
te blaſphemas.iã nõ in te ſpũſſancꝰ ẽ:ſʒ diabo⸗

licꝰ ⁊ malignꝰ. Hinc Hiero.i q̃dã epła ait. Na

tiões aduerſarioꝝ moꝛtali ꝓſeq mur odio de⸗
mẽtẽ deũ blaſphemãtibo manũ poꝛrigimꝰ adiu

tricẽ. Tertiũ ſignũ ðꝛ oꝑatiõis.Qui em̃ hʒ ſpi

rituſſcti gẽam:habʒ bonoꝝ opeꝝ abũdãtiã. qꝛ
vt ait Gꝛe.iĩ om̃.hodierna.Nũqᷓ; ẽ amoꝛ ði ocio
ſus.oꝑat᷑ eĩ mag ſi eſt.ſi aũt oꝑari renuit:amoꝛ
nõ eſt. Quartũ ſignũ ðꝛ adimpletiõis.i.diuio

rũ p̃ceptoꝝ. Job. xilij. Si qͥs diligit me ſermoezʒ

meũ pᷣuabit.⁊ pr meꝰdiliget eũ:⁊ ad eũ veniemꝰ

ac mõſionẽ apud eñ faciemꝰ. Quintũ ⁊ vlti⸗

mũ ſignũ ꝓ nũc ðꝛ dilectõis. Qñ em̃ qs diligit
deũ ⁊ ꝓximũ:ſignũ ẽ ꝙ hʒ ĩſe ſpm̃ſcetm.qꝛ vt ðꝛ

j. Joh. iiij. ⁊ in.c abijt. xj. q. iij .De charitas eſt ⁊
q manet in charitate:ĩ deo manet⁊ deꝰĩ eo. Z
Icit aũt Chꝛyf.ſuꝑ Mattheũ.ꝙ tribus
d moͤis cognoſcit᷑ pntia ſpũſſcci.ſ.ſiẽ ignis

coguoſcit ſcintillis ſuis: ſol radijs ſuis:

⁊ roſa odoꝛibo ſuis. Sancti em̃ viri habẽt tres

ſcintillas. Pꝛĩo feruẽtia deſideria: q̃ habebat ꝓ

—

pheta dicẽs PS. xlj. Sitiuit aia mea ad deũ fo⸗
tẽ viuũ ⁊c̃. Scðo feruẽtia ð ba. Ecẽi.xlviij. Sur

rexit helias q̃ſi ignis.⁊ verba eiꝰq̃ſi fatula arde
bãt. Tertio feruẽtia oꝑa. Job.xxxvij.Nõneveſti
mẽta tua calida ſt᷑ cũ pflata fuerit tra auſtro.ſic
g̊ vbicunq; ſcintillas ignis videmꝰ. pᷣſupponi/
mus ibi eẽ ignẽ materialẽ:ſic qᷣcũq; habet pꝛedi
cras ſcintillas:pᷣſu pponit᷑ in ſe habere ignẽ cele/⸗
ſtẽ. Et de iſtis ſeintillis ðꝛ Ezechie.j. Scintille qᷓ

ſi aſpectꝰignis cãdẽtꝭ. Deſideria ei ⁊ vba acopa

ſctõꝝ ſũt ſcitille inq;tũ ſine põdere terrenoꝝ ſüt
leuia. ⁊ ſũt erið inq;tũ ſũt auribo dei ↄſona.⁊ cã
dẽtia inq;tũ ſũt ꝑ amoꝛẽ inflãmata. Scðo viri
ſancti habẽt tres radios. Pꝛimꝰ ẽ ſcia qᷓ cogno
ſcũt deũ ⁊ eiꝰ iuſticiã ac bonitatẽ. Vñ Psð. ait.

Duo hec audiui:qꝛ ptãs dei ẽ:⁊ tibi dñe miſeri/

coꝛdia ⁊c. Scðs ẽ q̊ coſcũt mũdũ ⁊ eiꝰmiſeriã
ac vanitatẽ. Naum.iij. Oĩs qᷣ viderit te:reſiliet

a te. Tertiꝰ ẽ q̊ cogſcũt ſeipos.i.miſeriã ſuã ⁊ vi

litatẽ. Michee. vj. Hũiliatio tua in medio tui.
Siẽ g̊ qñ videmꝰ radios ſolis pᷣſupponimꝰ oꝛ
tũ eẽ ſolẽ naturalẽ:ſic qñ iſtos radios ĩ nob ſen
timꝰ poſſumꝰpᷣſupponere in nob eẽ ſolẽ ſupſub
ſtãtialẽ. Et ð his trib radijs ðꝛ Ecci.xliij. S ol
tripłr exurẽs mõtes:radios igneoſ exufflas ⁊c·

1 glfeate

Vno
loroi.
1)biate
cop.
booa
onc⸗
nus oe
amſies
odoꝛcs
coer/
un
.
je
n
ubeemn

heeſpint
Opinbd
ſtadoen⸗
ſcaguonie
has.Ctio⸗
carſe
ſollace
ciui⸗
liung
Auabenig
cderbe
lerlatiq
lawnarica
maols?
Ciolntlä⸗
Gonreiri
Ciöforma
bionedic
Uncto
ſut) e
ſtis ofnie
amnonicat
ne dula
mq; ig
cio nn
fiume
copolar.
eſhpüͤſſe
lenefumi
as kas⸗
cominit
Mualad
buphl
dlulneſi
Oul⸗
rellgget
Cluſutn
Cimali
annitme
Poluen
n. Poa
Agbit

gud
ihiin
nns
M
binig,
dllaezl
nicksg
innsr
welk,
dantde⸗
her
inah/
en ſ
roäntie
nonrd
anhzl
icini
mndo
me
msl
üenn
amc:

deſe n

g
mdisſ
nibohen
jwct)
dtiſ
mi
ln e
ſinerei
nutſ
appon,

Tertio viri ſancti habẽttres odoꝛes. Unꝰẽ de⸗

uote o?onis.Apod..v. Habẽtes ſingli cytharas
7 phialas plenas odoꝛamẽtoꝝ q̃ ſũt oꝛones ſã/

ccoꝝ. Secũdꝰ eſt fame pᷣdare.ij.ad Cor.ij. Xp̃ᷣi
bonꝰodoꝛ ſumꝰ in oĩ loco.Tertiꝰẽ ↄſcie floꝛide
Landj.j.Lectulꝰ nr̃ floꝛidꝰ eſt. Sicut ꝗ̊ qñ ſenti
mus odoꝛẽ roſaꝝ:ibi roſas eẽ pᷣſupponimꝰ:eti⸗
am ſi eas minimevidemꝰ:ita qñ in nobis iſtos

odoꝛes ſentimꝰ roſas graꝝ ⁊ vᷣtutũ in nob eſſe

credere poſſumꝰ.de qͥ odoꝛe ðꝛ Ecci.xxiiij.Qua
ſi plantatio roſe in hiericho. A
Icld q̊z põt ꝙ ꝑ q̃tuoꝛ ſpedies in qᷣbus ap
d paruit ſpũſſanctꝰ: de qͥᷣb ĩ ſequẽti ꝑte tra
ccabimꝰ põt cognoſci qñ in nobis ẽ. Per
nubẽ em̃ in q̃ aparuit ſuꝑ xpᷣm trãſfiguratũ ſi⸗
gnificat᷑ abũdãtia lachꝛymaꝝ. Ps dicente. Fa
bit ſpiritꝰ eiꝰ⁊ fluẽt aque.Et Geñ.j.ait moples.
Spiritꝰdñi ferebat᷑ ſuꝑ aq̃s.ſ.lachꝛymaꝝ. Sic
em̃ adueniẽte auſtro nubes reſoluũt᷑ ĩ pluuias:
ſic adueniẽte ſpirituſctõ mẽtes reſoluũt᷑ ĩ lachꝛy/

mas.Et iõ ſpoſa petit Canc.iij.di. Surge aqͥlo

⁊ veni auſter:ꝑfla oꝛtuʒ meũ:⁊ fluãt aromata il
lius.i.lachꝛyme ſuauiſſime in ↄſpectu dei. Per
ſpeciẽ autẽ colũbe carẽt felle ſignificat᷑ dimiſſio
iniuriaꝝ.Et iõ Sap.vij.ſpũſſanctꝰappellat᷑ ſu⸗
auis:benignꝰ ⁊ humanꝰ.qꝛ facit hoĩes ſuaues
in coꝛde:benignos in ſᷣmõe:⁊ hũanos in opere
⁊ ↄuerſatiõe.Odiũ em̃ aiam inflãmat:indurat
⁊ amaricat.Sed ſpũſſaneꝰdeſcribit᷑ noie roꝛis
vnctõis ⁊ mellis. Ros nãq; appellat᷑ inqᷓ;tũ coꝛ
odio inflãmatũ refrigerat.Ecci.xviij. Nõne ar⸗
doꝛẽ refrigerabit ros.Et Danieł.iij.ðꝛ.Fec me/⸗
diũ foꝛnacis quaſi ventum roꝛis flantẽ. Uñ in
oꝛone dicimꝰ.Sui roꝛis intima aſꝑſiõe fecũdet
Unccio vᷣo ðꝛ inqᷓ;tũ coꝛ odio induratũ molli/
ficat.j. Joh.ij.VUnctionẽ habetis a ſancto et no/
ſtis omia.Mel autẽ appellat᷑ inq;tuʒ coꝛ odio
amaricatũ dulcoꝛat.Ecci.xxiiij. Spũs meꝰ ſuꝑ
mel dulcis. Sicut autẽ ferrũ ferro ↄiungit᷑ cuʒ
vtrũq; ignis exuſtiõe liquat᷑:ita mens ferrea ⁊ i
odio indurata ꝑ ſpũſſancti amoꝛẽ liq̃facta mol
lificata ⁊ indulcoꝛata cuʒ inimico ſuo ꝑ charita
tẽ copulat᷑. Per flatũ vᷣo ſignificat᷑ ↄtẽptꝰcꝑaliũ
que ſpũſſanctus facit ↄtẽnere tãqᷓ; flatuʒ:vapo⸗
rem ⁊ fumũ/:Quia vanitas vanitatũ ⁊ oia vani
tas Eccs.j. Uñ legit᷑ de Samſose ꝙ cuʒ ſpũs ĩ
eum irruit leonẽ interfecit:philiſteos ſuꝑauit ⁊
vincula dirupit. Per leonẽ em̃ intelligit᷑ ſuper⸗
bia.ꝑ phuliſteos ꝗ interpᷣtant᷑ cadẽtes ſignificãt
diuitie ſiue ipᷣa auaricia. Quia ſic ðꝛ Pꝛouerb.
xj.Qui ↄfidit in diuitijs coꝛruet.Sʒ ꝑ vincula
intelligit᷑ ĩa carnalis ↄcupiſcẽtia.Ecci.vij. Uin
cula ſũt manꝰ illiꝰ. Quarto ꝑ ignẽ ſꝑ tẽdẽtẽ ſur
ſũ intelligit᷑ deſideriũ ſuꝑnoꝝ. Ezech.viij. Ele⸗

uanit me ſpũs inter celũ ⁊ terr.lõ dixit autem
Poſuit me in terra.qꝛ ibi ſũt auari. Nõ etiã di⸗

xit. Poſuit me in celo.qꝛ ibi ſũt tm̃ bti.Sed ait

Eleuauit me incer celũ ⁊ terrã.qꝛ ibi debent eſſe

fideles xpᷣiani:qͥ aliqñ ð bẽt aſcẽdere ĩ celũ ð cele
ſtibo cõteplãdo Ad Phili.iij. Nf̃a ↄuerſatio in
celis eſt. Et apjqñ deſcedere in terrã ꝓ ximoꝝ vti
litatibo ꝓpuidẽdo.UVbicũq; gẽ cõpũctio ⁊ gemi/

tus de pctig: amoꝛ iimicoꝝ ⁊ remiſſio iiuriarũ:

cõtẽptuſq; tꝑaliũ credendũ ẽ ibi eẽ ſpmſccm̃. Et

vbiẽ fumꝰaromaticꝰſcti deſiderij ſignuʒ ẽ ꝙ ibi

eſt ignis ſpũſſcti.vñ Gre.ait.Qui mente iĩtegra
deũ ðſiderat ꝓfecto iã hʒ quẽ amat.Et iõ iuoce
mus eũ cũ ſcta mr̃e eccłia dicẽtes.Ueni ſctẽ ſpiri
tus: reple tuoꝝ coꝛda fideliũ.Et tui amo⸗j ĩ eis
ignẽ accẽde.Qñ igit᷑ o aia deuota habuenis hec
ſigna:gaude ⁊ letare:qꝛ ad te de celis irroꝛatꝰeſt
ſpũſſccũs.O igit᷑ aia mea pᷣpara habitaculũ ſpi
rituiſctõ. O coꝛ meũ pꝛebe dignũ hoſt piciuz deo
tuo. Qmens mea ſi vł cito oſtia reſerare nõ va⸗
les:frage parietes qͥbo impediris ne ad te veni⸗
at tã dulcis hoſpes:cuiꝰmanibo aq lachꝛymaꝝ
poꝛrigẽde ſunt.O oↄſcia mea curĩ tata flãma nõ
accẽderis Cur i tãto igne nõ reſolueris.Clama
? dic. Ure dñe ðꝰmeꝰaiaʒ meã ⁊ coꝛ meiũ ĩfinita
charitate tua:⁊ me nõ mitte:ſed pꝛoijce in foꝛna
cem tanti amoꝛis tui.
De ſpũſſcti apꝑitiõe ↄſideratio rtt. B
Icet viſibiłr in ſpecie viſibili apparuerit
Iſpũſſctũs: inuiſibiliter tñ excellẽtiſſima
oꝑatus eſt.Nõ em̃ fuerũt naturales ille
ſpẽs ĩ qͥb ſeſe demõſtrauit.Nõ va columbavel
ignis ⁊ reliq̃ q̃ͥ fuerũt apłoꝝ oclłis pñtata.Sed
reꝝ ſiłitudies ĩ aliq̃ materia ad h̊ pᷣꝑara. Quia
illa ſiłitudo nõ ondebat᷑ad mãifeſtadaʒ aliquã
vitatẽ i ipa colũba.nube:flatu:igne:vł linguis
ſed ad declarãdas Apꝛletates iuiſibilis miſſio⸗
nis ſpũſſcti.Et iõ ibi nõ fuit fictio:qꝛvbi nõ fuit

vᷣitas nature extitit vitas figure:q uẽadmoduʒ

aꝑte docet Nico.de lira ſuꝑ Marci.j.c.Et btũs
Tho.in.xvj.di.pᷣmi ſen.ar.iij.ĩ ſolutiõe tercij ar/

gumẽti.licet aliter idẽ ſentire videat᷑ in tercia ꝑte

ſũme.q.xxxvj.ar.vij.Cõtra queʒ facit illð Luce
iij. Oeſcendit ſpũſſctũs coꝛꝑali ſpecie ſiẽ colũba
in ipᷣm. Illa em̃ dictio ſic ipoꝛtat ſiłitudinẽ non

realitatẽ. Uñ ſᷣm pᷣdiqũ licolaũ ⁊ cõiter alios

doctoꝛes ĩ pᷣdcã di.xvj.illa colũba pꝰ apparitio
nẽ ipᷣam redijt in pᷣiacentẽ materiã.Et ſiłr alia ſi
gna:vt ligue ⁊c̃. O ſi qrat᷑ q̃re ĩ iſtꝭ creaturj fi⸗
guratiue apꝑuit ſpũſſctũs.rñdet.ſ. HBona.in.j.
di. xvj.ar.j.q.ij.ꝙ h̊ fecit ꝓ vcilitate ⁊ illũinatiõeꝰ
nr̃a. Pꝛimo em̃ apparuit in ſpecie colũbe vt pa

tuit Luce.iij.qꝛ ſic colũba eſt aial ſine felle.i.ſine

amaritudine ⁊ odio:ſic ſpũſſcũs illos quos re
plet facit eẽ ſine odio et amaritudie Sap.rxij.O
q́; bonis ⁊ ſuauis ẽ dñe ſpũs tuꝰin oib nobis.
Et iõ de illo in q̃ eſt ſpũſſctũs dici pᷣtillð Sap.
viij. Nõ hʒ amaritudinẽ cõuictꝰeiꝰ.Ecõtra voo

Ecclłi.xxij.ſcriptũ eſt.Nõ eſt ſenſꝰ.ſ.ſpũſſcti:vbi ẽ
amanitudo. Scõdo qꝛ ſicut colũ ba hitat in fo
raminibo petre:ſic ſpũſſctũs quieſcere facit aiazʒ
in xpᷣi vulneribo:dicẽs illud Aaſi. i. Surge ami

OQOuinto apparui

ca mea:ſpecioſa mea: 2 veni colũba mea in foꝛa

minibo petre.i.i xpᷣi vulneribo. Jõ NHiero.ad Eu

ſtoch. de ſeipo dicebat. JItaq; ommuxilio deſti⸗

tutꝰ ad ieſu iacebã pedes:ngabõ lachꝛymis:cri
ne tergebã: ⁊ repugnantẽ carnẽ hebdomadaruʒ
inedia ſubiugaba. Tertio qꝛ ſicut colũba ha⸗
bet gemitũ ꝓ cõcu:ſic ſpũ ſſanctꝰ illos q̊s replet
gemere facit:iuxta illud El a. lix. Rugiemꝰ qua⸗
ſi vrſi oẽs:⁊ quaſi colũbe meditãtes gememus

Et Paulꝰad Ro.viij.inqᷣt. Ipe ſpũſſanctꝰ po/⸗
ſtulat ꝓ nobis gemitibo ienarrabilib. Pꝛopte/

rea Hiero. de ſeipo dicebat vbi ſup. O qᷣtiẽs in
heremo ↄſtitutus in illa vaſta ſolitudine q̃ exu
ſta ſolis ardoꝛibo hoꝛriduʒ monachis pᷣſtat ha/
bitaculũ:putabã me romanis intereſſe delitijs

ſedebã ſolꝰ qꝛ amaritudine plenꝰ erã.hoꝛrebãat

ſacco mẽbꝛa defoꝛmia.⁊ ſqualida cutꝭ ſitũ ethi⸗
opifſe carnis obduxerat.q̃cidie lachꝛyme.quoti
die gemitꝰ.⁊ ſi qñ repugnantẽ me ſomnꝰ immi
nẽs oppᷣſſiſſet:pumo vix oſſa herẽtia collidebã.
Ad hoc etiã adduci põt illud exẽplũ Areſtotelis
in li.de aĩalib de cigno qͥ in vita habet gemituʒ

ꝓ cãtu ⁊ in moꝛte dulciter canit.Qõð ecõtra facit

ſirena. de q̊ vide ſupᷣ in pᷣma ꝑte pncipali huius
opꝑis ſᷣmõe.viij.ꝑte.vj.Etiõ Hiero.ad Julianũ

inqͥt. Felix et oi dignꝰ bcitudine quẽſ. eneciꝰepᷣo

occupat ſᷣuientẽ:quẽ extrema dies ſaluatoꝛi iue
nit militãtẽ. Qui nõ ↄfũdet᷑ ceũ loquet᷑ inimicis
ſuis in poꝛta. Cui in introitu padiſi dicet᷑. Rece
piſti mala in vita tua.nũc aũt letare. Hecille.
VUarto ſpũſſctũs in colũbe ſpecce
gꝗq ſuꝑ xpᷣm baptiſatũ viſibiliter agparuit ad
ſlignificã dã fecũditatẽ ſpũaleʒ q eſt in ba⸗
ptiſmo. Colũba em̃ eſt aĩal fecũdiſſimũ ⁊ mul⸗

te geniture. ⁊ iõ de grẽa ſpũſſcti in baptiſmo põt
dici illð Eſa

.vl. Parturijt ſion filios ſuos.AUñ
de ecckia catholica fecũ da filijs gr̃e dicit ſpõſus
ciꝰ celeſtis Cant.vj. Una eſt columba mea ⁊c̃.
t in ſpecie colũbina ꝓpter ſim
plicitatez. Un Gꝛego. in omel. hodierna ait. In
colũba ſpũſſctũs mõſtratꝰ c.qꝛ oẽs q̊s repleue⸗
rit ſimplices facit. Jõ Matth.·x. inqͥt dñs.Eſto/
te ſimplices ſicut colũbe. Serxto ad denũcian
dã pacẽ. Sicut em Noe dũ eſſet in arca emiſit co
lũbã q̃ vt habet᷑ Geñ.viij.oꝛe ſuo detulit ramũ
virẽtis oliue in ſignũ pacis dei erga hbũanuʒ ge

nus:ſic ſpũſſctũs i colũbina ſpecie ſuꝑ xpᷣm ap⸗

paruit q eſt rex pacificꝰ vt ðꝛ i ꝓemio decretaliũ
ad ĩſinuãdũ ꝙ eſt amicꝰ⁊ oꝑatoꝛ pad.⁊ ſuꝑ pa

cificos venit. PS. lxxxv. Factꝰẽ in pace locꝰ eius.

Septimo: qꝛ ſicut colũba gregatim volat et

extraneã ſipi ſociat: ſicſpũſſcus facit viuere ſil i
fraterna charitate ſᷣm illud ad Ro. xij. Charita⸗

tofraternitat inuicẽ duligẽtes. Octauo qꝛ ſiẽ

7

colũba nutrit pullos ſuos ⁊ alienos:ſicille qui

Facti ſumꝰ in medio vii taq; ſi nurrix foueat ſi/
los ſuos. Nono qᷣa ſiẽ colũba bʒ pulchꝛos

roſtro ñ lacerat donũ ĩ

ockos: ⁊ itue mãͤſt uete: ſic ille ĩ quo ẽ ſpũſſctũs
bono oculo ⁊ nõ toꝛuo aſpicit facta ꝓximi ĩK me,⸗

lioꝛẽ ꝑtẽ dubia ĩcerpᷣtãdo.Et lõ illi pt dici üllud
Cañ.j.⁊.iiij.c.Oculitui colũübaꝝ. Decimo qꝛ

ſicut colũ ba diſcernit grana comeſtibilia ⁊ ma⸗
ducat.non aũt carnes: ſic ſpũſcõ tacti non pa⸗
ſcunt᷑ carnibo detractiõis:iuxta illud Pꝛouer.

xxiij. Carnes ad veſcendũ 2ↄferũt. Sʒ bonis exẽ
plis a ꝓximo acceptis paſcunt᷑:⁊ in vᷣtutibo cre⸗

ſcũt. Undecimo qꝛ ſicut colũba reſidet iurca
aq̃̊s:⁊ ibi videt vmbꝛã accipitris.⁊ ab eo cauet.

Sic ille qͥ hʒ ſpm̃ſctm̃ reqᷣ eſcit in gra dei ſignifi
cata ꝑ aquã:ct in ea videt tẽptatiões dyaboli ac
illas vincit. Et ideo de eo dici põt illud Cañ.v.
Reſidet ſuꝑ fluenta pleniſſimg. O

d Uodecimo qꝛ ſicut colũba libẽter ſtati

feneſtris Eſa.lx. Quaſi colũbe ad fene⸗

ſtras ſuas.Sic ille in q̊ eſt ſpũſſctũs de ſenſibꝰ

ſuis coꝛpalibi qͥ ſunt feneſtre aĩe curã hʒ ne ꝑ il⸗
laſ moꝛte itrãte ꝑeat.iuxta illð Hiere.ix. Moꝛs

itrat ꝑ feneſtras nrfas. Terciodecimo qꝛ ſicut

columba ſuꝑ petrã nidificat.Sic ille qͥ hʒ ſom/⸗

ſctm̃ in dura moꝛat᷑ pnia:et dicit ilð Job.xxix.

In nidulo meo moꝛiar. Quartodecimo qꝛ ſic
colũbe l bẽter ſe lauãt ĩ lacte. Na ſpũſſctũs aĩaʒ
albã facit puritate. Uñ de hñtibo ulũ dia pᷣt ulð
Cañ.v. Sic colũbe q̃ lacte ſũt lote:⁊ iõ Cañ.iiij.
dicit celeſtis ſpõſus aĩe. Ueni de libano colũba
mea. Libanꝰem̃ ſᷣm Hieronymũ iĩ ſᷣmõe ad Eu
ſtochiũ cãdidatio iterᷣtat᷑. Quintodecimo qꝛ

ſicut colũba hʒ pedes pẽnatos. Sicille in q̊ eſt

ſpũſſctũs ẽ velox ad opꝰbonũ:ita vt de ipo dici
poſſit illð pſal.xvij. olauit ſuꝑ pẽnas vẽtoꝝ.
Has ãt penas deſiderabat ꝗpheta pſ. al. lüij. di.
Quis dabit mihi pẽnas ſicut columbe.Nõ ait.

Sicut hʒ miluꝰaut accipiter. Ac ſubdit.Et vo⸗
labo.ſ.nõ ad pᷣdã vt aues rapaces.ſʒ ad reqem.
Et iõ addit. Et reqᷣ eſcam. Qꝛ ille in q̊ hitat ſpũſ/

ſctũs hʒ reqͥẽ ⁊ tranqᷣllitatẽ ↄſcie.⁊ dicit cũ Pau

lo.ij. ad Coꝛ.j. Glia nr̃a hec eſt teſtimoniũ vↄſcie

nf̃e. Sextodecimo qꝛ ſicut coꝛui de moꝛte pa

— —

ſcunt᷑· Ita ecõtrario ĩnocẽs eſt vio colũbe vt ðꝛ
in.c.ñ oĩs.ij.q.vij.⁊ colũba neminè roſtro ledit.

Oꝛ ille in q̊ eſt ſpᷣſſctũs neminẽ offendit.ſᷣuõs

illð.ij. ad Coꝛ. vj. Nemini dates vllã offenſiõez.

Bliũs aũt Tho.i.iij.ꝑte ſũme.q.xxxiiij.ar.vj.

colligit ſeptẽ ex pᷣdi ꝓpꝛietatibo colũbe di. ꝙ ſi

gnificãt ſeptẽ dona ſpũͦſſcti ⁊ ob id ipe ſpũſſctũſ
ĩ colũbia ſpẽ apꝑuit.nã pᷣmo ex eo ꝙ colũba ſec?
fluẽta habitat vtviſo accipitre ſe imergat ⁊ eua/
dat ſignificat donũ ſap ĩe.ꝑ qð ſcti ſecꝰſcripture
fluẽta reſidẽtvt icurſum dyaboli euadat. Scõᷣo
ex eo ꝙ melioꝛa grana eligit ſignificat donũ ſcie

quo ſcii ſnias ſanas qͥb ſpũalr paſe cunt᷑ eligũt

Tercio dũ alienos pullos paſcit donũ ↄſilij de
ſignat quo ſcti eos qᷣͥ pulli dy aboli fuerũt ꝑ pec
catũ.ſua doctrina nutriũt ⁊ exeplo. Quarto du

—

tellects ſignificat quo ſcti⸗

Y
.

honos
oꝛce
cholit.
inue
Chenn
ſgnar
nidup
pcini
dclean
cint⸗
ſcis qs
¹ ſblevat
neſous
lninv
more⸗
ſtoꝛes
wobisn
itas:
ſomno
ſuu h⸗
an
uai
Loͤſe
lotiſtẽ⸗
Uodoau
lt Eri
arſalu
ſanitas:

gliaden
ne cöat
las toꝛ
Ghint
lla: de
Nluſq
wluncea
ſedoſi
woletde⸗
fuos fu
wonnin
nser
mcdſe
Benc

9

keccl
laſfun
Perſa
dan
limoy
igeni
dkirel
hnnt
i

iſtis⸗
Nine⸗
o
Grni,
n
borr.
oniee
han
Dl
waug,
Uſonti
oliae
in.

dedſen,
deſai
inl
Ws
Rn.

„ 5

6il
ii⸗
cüdt
öenh

NCe

leinqs
Nißod
ns ün.
Mlluie⸗
nbeſou.
Ae Cewy
bintſih
tä e
noni ſo⸗
denonen
glüberc⸗
lfuis
fenſiog⸗
Niiar .
ng
eſhüͤſſn
hi
geu
ſ
u⸗
aniſc⸗
ntagt
Niin

acln

FoliKk

bonos nõ puertũt hereticoꝝ moꝛe ſacras lacerã

do ⁊ coꝛruũpendo ſcripturas malignis ſenſib ?
expoſitiõibi.Quinto dũ felle caret donũ pietatʒ

inſinuat qͥ ſcci ira irrõnabili carẽt. Sexto dů in
cauernis petre nidificat donũ foꝛtitudinis de⸗

ſignat q̊ ſcti i plagis moꝛtis xpᷣi qͥẽ petra firma

nidũ ponũt in ſuuũ refugiũ ⁊ ſpẽ. Septimo duʒ
ꝓ caãtu bhʒ gemitũ donũ timoꝛis ſignitſicat qͥ ſcci
delectant᷑ in gemitu ꝓ pccis.hec ille. E
Ecũdo miſſus ẽ ſpũſſcũs in ſpẽ nubis
8 vñn Mat. xvij.ðꝛ. Adhuc eo loquẽte ecce
nu bes lucida obumbꝛauit eos.Qõð fa⸗
ctũ fuit bᷣmo.qꝛ ſic nubelſ a terra eleuat᷑:ſicſpũs
ſccũs q̊s replet ab inoꝛdinato amoꝛe terrenoꝛũ
ſubleuat.Et iõ Eʒechie.viij.ait ꝓpheta.Eleuauit
me ſpũs ĩter celũ ⁊ terrã.Et eduxit me ĩ hieruſa⸗
lem in viſiõe dei.O igit᷑ mũdi amatoꝛes.O terre
naꝝ reꝝ dilectoꝛes.O carnaliũ delectationũ in⸗
qſitoꝛes nõne videtis ꝙ decepti eſtꝭ. Oꝛ hec oĩa

vobis nolẽtibo deficiẽt. Si g̊ vultis vas hfe di

uitias ⁊ ↄſolatiões acqrite in vobis ſpm̃ſcti qͥ
terrenoꝛuʒ amoꝛe dimiſſo faciet vos amare cele
ſtia.vbi vere ſunt ↄſolatiões ⁊ gaudia ſine fine.
Pꝛopterea Anſelmꝰ de ↄſolatiõe vite et᷑ne dicit.
Quid ei amas caro mea.Ibiẽ qᷣcqᷣd amat᷑.⁊ qͥ
qd ðſiderat᷑.ſi eĩ delectat pulchꝛitudo:fulgebũt
iuſti ſic ſol ĩ ↄſpectu dei. Si velocitas aut foꝛti⸗
tudo aut libertas coꝛꝑis:nihil eis obſiſtere po⸗
terit.Erũt em̃ hoies ſcci angeł dei ſiles.Si lon⸗
ga ⁊ ſalubꝛis vita:ibi eſt ſana eternitas ⁊ eterna
ſanitas:qꝛ iuſti in ꝑpetuũ viuẽt:⁊ ſalꝰiuſtoꝝ a
dño. Si ſacietas:ſaturabunt᷑ cum apparuerit

głia dei.Si melodia:ibi angeloꝛũ choꝛi ſine fi⸗

ne cõcinũt.Si q̃libet nõ imuda ſʒ mũda volup
tas.toꝛrẽte voluptat ſue potabit illos deꝰ. Si
ſapia:ipſa dei ſapia oñdet eis ſeißam. Si ami/⸗
citia:deũ diligent ſicẽ ſeipſos:et deus diliget eos
pluſqᷓ; illi ſeißbos.Si ↄcoꝛdia.illis erit oibavna
voluntas.Si ptãs:oipotẽtes erũt volũtatꝭ ſue
ſic deꝰſue.Qꝛ ſic̃ illi nollent alið qᷓ; ille:ita deus
volet qᷣcqͥd illi volent. Si honoꝛ et diuitie:deus
ſᷣuos ſuos bonos ⁊ fideles ſupꝛa milta ↄſtituet
bona:ĩmo filij dei ⁊ dij vocabunt᷑. Si vᷣa ſecu⸗
ritas.certe ſecuri erũt ſibi illð nullatenꝰdefectu/
rũ qð ſemel cõſeq̃nt᷑ bonũ.teſtinsonio xpᷣi qͥ ait.
BGaudiũ vim nemo tollet a vobis.hec ille. F
Ecũdo apꝑuit in ſpẽ nubis:qꝛ ſicut nu⸗
8 bes refrigerat:ſic ſpũſſanctus aiam ab
eſtu vicioꝝ refrigerãs purgat.Et iõ depᷣ
cat᷑ eccłia di. Sancti ſpũs dñe coꝛda nr̃a mun⸗
det ifuſio:⁊ ſui roꝛis intima aſperſiõe fecundet.
Per ſeptẽ em̃ dona ſpũſſci ſeptẽ pccã moꝛtalia
ab aia expellunt᷑. Nam cõtra ſuꝑbiã dat᷑ donuʒ
timoꝝ dei. Et iõ Dauid dicebat pſal.cxviij. Cõ⸗

ſfige timoꝛe tuo carnes meas. Cõtra auariciam

dat itellectꝰꝑ quẽ cognita ſuꝑnoꝝ dulcedine cõ
tẽnunt᷑ terrena. Juxta illud Gregoꝛij in omel.
xxxvij. Si conſideremꝰfrẽs chariſſimi q̃ ⁊ qnta

CCCXXXV

ſunt que nobis pmittunt᷑ in celis vileſcunt aio
oia q̃ habenuin terris ⁊c.Cõtra luxuriã dat᷑ ſcia

quã dũ quis cognoſcit miſerio ⁊ penoſũ fineʒ

lurxurie:ipᷣam fugic:iuxta illud Apli ad Eph̊.v.

Hoc em̃ ſcitote qꝛ om̃is foꝛnicatoꝛ aut immun

„

dus nõ habet hereditatẽ in regno xpᷣi ⁊ del. Cõ⸗

tra iuidiã dat᷑ pietas ꝑ quãẽ de bono ꝓximi gau

demus: iuxta illud Zullij in libꝛo de amicicia
dicẽtis. Hoc ꝓpꝛiũ eſt animi beneↄſtituti ⁊ leta
ri bonis reb ⁊ dolere otrarijs.Cotra gulã dat

ſapiẽtia ꝑ qua dũ ſupernoꝝ guſtat᷑ dulcedo:gu

le vilipendit᷑ delectatio:dicẽte Gꝛegoꝛio in qua
dã omelia. Guſtato ſpũ deſipit omis caro. Cõ⸗
tra irã q̃ pᷣcipitãter oꝑat᷑ dat᷑ ↄſiliũ quo põdera/
te negocia ꝑagunt᷑:iuxta illud Ecẽi. xxxij. Flli ſi
ne ↄſilijs nihil facias:⁊ poſt factũ nõ penitebis
Contra accidiã ꝑ quã quis accidioſus ⁊ impo/
tens reddit᷑ ad bñ agẽdũ dat᷑ foꝛtitudo ꝑ quaʒ
iocũdus ⁊ potẽs ad bonũ opꝰefficit᷑:iuxta ſllud
Pꝛouer.x. Manꝰfoꝛtiũ diuitias parat. Jõ Bꝛe
goꝛiꝰin q̃dã omel.de apłlis ait. Mũdi em̃ huiꝰ
ptãtibo ↄtraire nõ pᷣſumerẽt niſi eos ſanctiſpũs
foꝛtitudo ſolidaſſet.Sicq; ſpũſſctũs ad tolerã/
dqũ aduerſa foꝛtes reddit.Que oĩa ↄcludit ideʒ⸗
Bꝛego. xxxj.moꝛal.di.qꝛ his ſeptẽ vitijs nos ca
ptos doluit. Idcirco redẽptoꝛ noſter ad ſpũale
liberatiõis noſtre pᷣliuʒ ſpiritu ſeptifoꝛmis gra
tie plenus veniit. NNNO—1
Ertio aparuit i nube. Quia ſicut nubes
t pluit:ſic ſpũſſctũs ocłos flere facit:iuxta
illð PS.Flabit ſpũs eiꝰ⁊ fluent aqͥ.ſ.la⸗

chꝛymaꝝ. De qᷣbo Berñ.in li.de ↄtẽptu mundi

inqͥt. Felices lachꝛyme q̃ benigna manꝰ ↄdito⸗
ris abſterget.⁊ bti oculi qᷣ in talibo liq̃fieri elege
rũt.Et Chꝛyſ.ſuꝑ Matth̊.ait.Sicut poſt vebe
mẽtes imbꝛes mũdus aer ⁊ purꝰ efficit᷑:ita poſt
lachꝛymarũ pluuias ſerenitas mẽt ſequit᷑ atc
tranqᷣllitas. Rogemꝰ & celeſtẽ pꝛem vt nos hac
ſccã nube ſctiſpũs obumbꝛet ſicut obumbꝛauit
btãm vᷣginẽ:cui dixit angelꝰ Luce.j.Spũſſctũs
ſuꝑuenlet in te ⁊ vᷣtus altiſſimi obumbꝛabit ti⸗
bi.lcte ab om̃i eſtu vitioꝛuʒ refrigerabit. Gꝛego.
aũt dicit ꝙ ꝑ ipᷣam nubẽ lucidã ſignificata eſt e
fuſio doctrine ꝑ pᷣdicatiõeʒ xpᷣi.qꝛ nubis lucide
eſt lumẽ ſpargere. Job.xxiij. Nubes ſpargũt lu
tErtio pᷣncipalit᷑ miſſus ẽ ſpũſſctũs ĩ fla⸗,
tu. Un ðꝛ Johᷣ.xx. Hec cũ dixiſſet iſuffla
uit ⁊ dixit.Accipite ſpm̃ſctm̃.Qõ factuʒ fuit tri⸗
plici de cauſa. Pꝛimo qa ſicut flatꝰeſt velox:ſic
ſpũſſctũs eos qͥs replet veloces ab hñ oꝑandu
facit:dicẽte Amb.in q̃dã ome.eſc᷑ tarda mo⸗
limina ſpũſſcti gra.Et Cant.v.ðꝛ.Manꝰ eies
ſcʒ in quo eſt ſpuͦſſctũs toꝛnatiles:id eſt veloces
Pꝛopterea Dauid ſpũſctõ plenus dicebat p.
cvij. Paratũ coꝛ meũ deꝰ:paratũ coꝛ meũ. SOu
per quo dicit Berñ. Paratũ ad ſublimia.patũ
ad vniuerſa qcũq; pᷣceꝑis. Et ꝓpter bacſblaz

Bermo

mutationẽ ⁊ innouationẽ repẽtinã quã facit ſpi

rituſſctũs in eo in qͥ intrat ðꝛ Ici. ij. Facus elt
repẽte de celo ſonus tãqᷓ; aduenietis ſpũs vehe

metis. Subito em intrat in coꝛ ⁊ ilud ſuauiter

imutat. Et iõ ðꝛ.iij. Regj.xix. Poſt ignẽ ſibilus
aure tenuis:⁊ ibi dñs.Secũdo dat eſt in flatu
ſpũſſctũs.qꝛ ſicut flatus ſi attrabat᷑ ẽ calidus:⁊

attrabentẽ calefacit:ſic ſpũſſcũs illos a qᷣbꝰ rec

pit᷑ feruẽtes ⁊ ardẽtes in amoꝛe facit:iuxta illud
Luce.xij. Ignẽ veni mittere in terraʒ:⁊ qͥd volo
niſi vt ardeat.Et Teuid.vj. Ignis in alcari meo
ſꝑ ardebit. Jõ Gꝛego.in ome.hodierna ait.Dũ

deũ in ignis viſiõe ſuſcipiũt:ꝑ amoꝛẽ ſuauit᷑ ar/

deſcũt.Et de hoc babemꝰ exeplũ ſancti Fraãciſci

qq interrogatꝰ quõ in magno frigoꝛe nõ frigeſce

ret ſʒ caleret:rñdit. Si igne diuini amoꝛis tãge
remur interiꝰ:frigus iſtud exteriꝰleuiter poꝛta⸗
remꝰ. Tertio datꝰ ẽ in flatu.qꝛ ſicut flatus ẽ ne⸗
ceſſarius ad reſpirãdũ:adeo ꝙ ſi ꝑ hoꝛã ſubtra
heret᷑:ſtatim hõ moꝛeret᷑:ſic ſpũſãcto ſubtracto
aia in pcti moꝛtẽ ꝓlabit᷑. Ps.dicente deo. RBufe
res ſpm̃ eoꝝ ⁊ deficiẽt:⁊ in puluerẽ ſuũ reuertẽt᷑
deo Joh. vj. ðꝛ. Spũs cſt q viuificat:caro aũt
nõ ꝓdeſt qᷣcqᷓ;. Et Eʒzech.xxxvij.ait deꝰ. Dabovo
bis ſpm̃ ⁊ viuetis.Gloſa vo ſuꝑ.xx.c.euangelij
Jo h. dicit ꝙ iõ dñs ieſus exufflauit ⁊ dixit. Ac/
cipite ſpm̃ſãctũ vt oſtẽderet ipᷣm ꝑaclitũ ſpm nõ
ſolũ a pꝛe ꝓcedere ſʒ etiã a ſe grecos.
Varto miſſus ẽ ſpũſſctũs in linguis ig⸗
q neis pᷣmovt verba ignea ꝓferrẽt.Oe qua
mirabili miſſiõe ait Aug.in ſᷣmõe de pla
gis. Ip̈e ignis purgauit potꝰ q; cremauit. ⁊ ſu
per linguas refrigerio ſctificatiois inſedit.quia
ipᷣe flãmas in camino reſtrinxit.Nouit em̃ ſpiri
tuſſanctꝰ igneʒz facere amenũ:qͥ addidit amena
tũ roꝛãte flma caminũ.Delectat em̃ attẽdere la
bia apłoꝝ ⁊ oꝛa ignea ſtillãtia pueroꝛũ. Ubiq;
cei fecit linguas ⁊ ſuꝑ apłos ⁊ ſuꝑ pueros.Ipſe
nãc; eſt qͥ ſctificat patres:⁊ nobis fecit loqͥ cele⸗
ſtia piſcatoꝛes.Quis nõ obſtupuit ad oꝛa pue
roꝝ deambulantiũ in plateis flãmaꝝ cuʒ dice /
rent. Benedictꝰes dñe deus patrũ nroꝝ. Stu⸗
puerũt attonita coꝛda mirãtiũ labia caldeoꝛuʒz:
⁊ oꝛgana innocẽtiũ inſolito mõ cantãciuʒ ꝑſica
lingua ↄtremuit. Miꝝ erat in igne videre am/
bulãtes ⁊ laudãtes ſpeccaculũ barbanicis ↄſpe
ctibo faclẽtes. Deleccat perſas attendere nouos
bhymnos ⁊ audire:ſicut mõ delecat ↄ uenientes
ex omi ſeculo natiões apłoꝛũ linguas attẽdere:
⁊ oẽs ſua labia recognoſcẽtes.qꝛ ſpũſſccũs ð di
uerſis nouit facere vnitatẽ. attẽdebat vnuſqᷣſq;
linguã ſuæærecognoſcens:⁊ apłos toti ſecło con
co dates. Opoꝛtebat em̃ vt qͥ oĩbo erat pᷣdicatu

ri gẽtibo regnũ celoꝝ:oim linguas gaudere fa⸗

cerẽet nationũ. Decille. Et Oꝛeg.ait. Forꝭ apparẽ
tiba linguis igneis:intꝰ facta ſũt coꝛda flaman

tia. Et iteꝝ. In linguis igneis aꝓparuitſpũs qꝛ

oss q̃s replet ardetes ꝑiter 2 loqntes facit. Ip

ſpũſſcti plena? medullas coꝛ
vtin vebemẽtẽ ſtupoꝛẽ audiqtes ↄuatect Erag

paruit ſecũdo ſpũ̃ſſctũs in lingua ignea⸗ infla
mata vt onderet q̃le linguagiũ ſit ĩ celo.qꝛ ibi ſiᷣ

ſũt niſi vᷣba ignea ⁊ amor.Deꝰem̃ hʒ tres ꝓnuin

cias.ſ.celeſtẽ: terreſtrẽ ⁊ ifſernalẽ.⁊ qlibet ꝓuida

hʒ linguagiũ ſuũ.Eſt em̃ linguagiuũ ꝓuincie ce⸗

leſtis deũ laudare ⁊ bñdicere:dicẽte Pg. Bti qᷣ
habitãt in domo tua dñe in ſecula ſeculoꝝ lau/
dabũt te. Linguagiũ vᷣo ꝓuincie terreſti ẽ ð ter

renis tracare ⁊ loqͥ. Job.iij. Qui de terra eſt de
terra loquit᷑. Sʒ linguagiuʒ pꝓuincie ifernalis ẽ

maledicere ac blaſt phemare. Eſa.viij.Cũ eſurie⸗
rit iraſcet᷑ ⁊ maledicet regi ſuo ⁊ ðo ſuo. Cogno
ſci᷑ aũt qͥſq; de q̃ ꝓuincia ſit a linguagio ſuo ſi⸗

ne ex loqla ſua.Uñ petro diccũ fuit Mat.xxvj.

Galileꝰ es:nã ⁊ loqla tua maniteſtũ te faut.Cũ
igit qͥs loqᷣt᷑ vba laudis diuie ⁊ edificatõis ꝓ/
ximi:ſignũ ẽ ꝙ ẽ de ꝓuincia celeſti. Uñ dicebat

dñs Joh.viij. Quare loq̃lã meã nõ cognoſcicꝭ.

Oñ aũt qͥs loqᷣtꝶ i ba terrena:ſignũ ẽ ꝙ ẽ de puĩ

da mũdiali ⁊ terreſtri.j. Johᷣ.iiij. ꝓpſi de mudo
ſũt ⁊ de mũdo loquũt᷑ ⁊ mũdꝰ eos audit.Quã⸗
do aũt aliqͥs loqᷣ vᷣba mẽdacij ⁊ blaſphemie:ſi

gnũ ẽ ꝙ ẽ de ꝓuincia infernali.qꝛ hᷣ eſt ꝓpꝛiũ lin/

guagiũ demois ifernalis H. viij. Cu loquit

mẽedaciũ ex ꝓpꝛijs loquit᷑. Dulti aũt ſunt qͥ nõ

habẽt lingua iflãmata igne diuio ſpũſſcti:ſʒ di
abolico ⁊ ifernali. Jad.iij. Lingua ↄſtituit᷑ i mẽ
bꝛis nr̃is q̃ maculat totũ coꝛpꝰ ⁊ iflamat rotaʒ
natiuitatis nr̃e iſlãmata a gehẽna.Nõ ſic ãt fuit
lingua apłoꝝ quã ſpũſſcts iflãmauitvt loq̃rẽ
tur vᷣba celeſtia.Et ob b̊ eis apparuit in linguis
igneis vt denotaret᷑ ꝙ dabat eis ſcientiã oim ne
ceſſarioꝝ ad ſuã ⁊ primoꝝ ſalutẽ:⁊ feruoꝛẽ atq;
ↄſtãtiã pᷣdicãdi.qð ſignificatũ eſt ꝑ ignẽ qͥ lucet
7 ardet. Itẽ facũdiã vt ſcirẽt ⁊ poſſent ea q intel⸗/
ligebãt explicare.⁊ b ſignificatũ fuit ꝑ liguaſ ap
parẽtes.De q̊ pᷣdictũ fuerat Sapᷣ.j.vbi ðꝛ. Spi

ritꝰ dñi repleuit oꝛbẽ terraꝝ:⁊ bᷣ qð ↄtinet om̃ia

ſciaʒz hʒ vod. Ipᷣe em hò qͥ bʒ ꝑticipacionẽ cũ oĩ
bus creatur vt dicit Gꝛego. in omel. paſchali. H
appellat᷑ ↄtinẽs oia. In qͥbo vbis Salomõ pꝛo
phetauit loq̃ᷓns moꝛe ꝓphetico de futun taq; de
pᷣteriq. volẽs oñdere qꝛ hũana natura in apłis
debebat reciꝑe ſpm̃ſctm̃:q̊ mediante ipᷣi aplłi re
plerẽt oꝛbẽ tersaꝝ pᷣdicatõe fidei xpᷣiane:haben⸗
tes ſciam oim linguaꝝ ⁊ voci.De qͥꝝ pᷣdicatõe
Hiero.ad/Paulinũ inqᷣt. Phariſei ſtupẽt ĩ do
ctrina dñi:⁊ mirant᷑ in pecro ⁊ iohãne quõ ſaãt
legẽ cũ lr̃as nõ didicerint. Quicqͥd em̃ exerata⸗
tio ⁊ qͥtidiana ĩ lege meditatio tribuere ſolet.il/
lis ſpuſſei gra ſuggerebat:iuxta illud qð ſcptũ
eſt. Spũs quẽ mittet pr i noĩe meo:ille vos do⸗

cebit oia ⁊ ſuggeret vobis oia qᷣcũq; dixero vo/

bis. Hec ille.Exẽplũ etiã ad h̊ põt addud de be

ato Frãciſco de q̊ͥ ſcũs Bonauẽ.in legẽda eius

dicit ꝙ erãt ipᷣius elo uta nõ inania: ſed vᷣtute
llas coꝛdis penetratia:ita

ñßZ

inv
ſtim
heci
e
nge
igne
nore
ſhyn
az⸗
fjol
hocit
as
fes he
niifla
noͤval
paruie
cob
guſa
mannl
äno
dun
Goan
ſui
fiad
hödedt

donun
unn
nica
üfor⸗
bigne
nuß ſn
ſoſſib
ins cc
Npaſci
gefuſt
bitꝛſo
emor⸗
ſoplen
lbine
wace
focttt
dulced
appar
hanen

leric

dron..

ſiz
hsEt

tont

ugdi
its
ue
dhi⸗

ncnien
Cidice
chuſt
digii
hinnic⸗

ene

Gon
inan
Nlcifr
uicrthoji
inlnge
mnioint
mmoing
nait
nlien
wid
N
nnii
tus
Snie
mi⸗
nehubn
Pödan
nidn
contn
aliu
bſn
nsdo⸗
guſſn
evane
iiuu⸗
Muln

Foliũ

„

ef̃ verbũ illius velut ignis ardens. penetrans

itima coꝛdis.oimq; metes admiratõe replebat
hec ille. Tercio miſſus eſt ſ pũſſctũs in lingua
ignea vt legẽ igneã pᷣdicarẽt.ſ.amoꝛis.vñ Actu.
ij. ait glo. Spuſſctũs in linguis igneis venit: vt

linguis oium gentiũ vba ignea loqjrent᷑:? legẽ

igneã lingue ignee pᷣdicarẽt. Et ſunt vᷣba Ber⸗
nardi.Et iõ dicit textꝰ ibi.Et apparuerũt illis di⸗
ſpertite lingue tanq; ignis:ſeditq; ſuꝑ ſinglos
eoꝝ.⁊ repleti ſunt oẽs ſpũſctõ:⁊ ceperunt loqͥ va
rijs linguis put ſpũſſctũs dabat eloqͥ illis.De
hoc ẽt inqͥt Greg.in omel.hodierna. In linguis
igneis apparuit ſpũs vt linguas igneas docto⸗

res hẽant:⁊ dũ deũ amãdo pᷣdicãt coꝛda audiẽ⸗

tiũ iſlamẽt. Nã ocioſus eſt ſᷣmo docẽtis ſi p bere

nõ valet icendiũ amoꝛis.hec ille. Quarto ap⸗

Paruit potiꝰin lingua qᷓ; in alio mẽbꝛo:qꝛ vt ðꝛ
Jaco bi. iij. lingua difficile regit᷑ Et iõ p ceteris
gra ſpũſſcti iĩ
manu lingue Eccłi. xviij. Et bona ligua nihil q̃
dãmõ meliꝰreꝑit᷑:⁊ mala nihil peiꝰ⁊ dãnoſius.

Peꝛopter qð Jacobi.j.ðꝛ. Si quis putac ſe reli

gioſum eẽ nõ refrenãs linguã ſuã:ſed ſeducens

coꝛ ſuũ huiꝰvana eſt religio. Ad/ ꝓpoſitũ aũt no⸗

ſtrũ adduci põt exẽplũ elſ. opi qñ fecit cõuiuiũ:⁊

nõ dedic alið ad maducandũ niſi lingnas. †

Uinco pᷣncipalr miſſus eſt ſpũſſctũs in
ꝗq ſpecie ignis ꝓpter ſeptẽplicẽ erꝰ graz. Nã
ſſpũſſctus ad modũ ignis alta hũiliat ꝑ

donũ timoꝛis. emollit dur p donum pietatis.
uminae obſcura ꝑ donũ ſdentie. Reſtringit

uida ꝑ donũ cõſilij. Conſolidat mollia ꝑ do⸗

„

nũ foꝛtitudinis. Clarificat metalla tollendo ru⸗

biginẽ ꝑ donũ itellecus.Surſum tendit ꝑ do⸗

nuʒ ſapie.Et iõ ðꝛ Treñ.j.De excelſo milit ignẽ
i oſſib meis ⁊ erudiuit me.Et ſunt vᷣba ſctẽ ma
tris eccłie cuiꝰoſſa ſũta pli qͥ fuerũt exceriꝰ duri
ꝑ paſſionũ tolerantiã Job.xxij. Solidiſſimi q̃ſi
ere fuſi ſũt.Fuerũt em̃ ſolidi:qꝛ minas nõ time⸗
bãt.⁊ ſolidioꝛes:qꝛ vᷣba cõtẽnebãt.⁊ ſolidiſſimi

qꝛ moꝛtẽ deſpiciebãt. Interiꝰaũt fuerũt medul⸗

lis pleni ꝑ deuotionez Jo b. xxj. Medullis oſſa
illiꝰirrigatur. Medulla em̃ ᷣm rabanũ ðꝛ ex eo
ꝙꝙ madefacit oſſa.⁊ eſt calide nature ⁊ dulcis ſa
poꝛis.Et ſiłr deuotio ſpũalis ajaʒ aridã made⸗

facit. frigidam accendit.?⁊ mũdi amaritudinẽ in

dulcedinẽ ↄuertit. Merito aũt ſpũſſcũs ĩ igne

apparuit qꝛ vt dicũ ẽ.ſicut ignis alta hũiliat et

incinerat atq;ʒ annullar:ſic ſpũſſcrũs illos q̊s re
plet iclinat inferiꝰꝑ ſui hũilitatẽ ⁊ 2tẽptũ:vt ait
Dyoni.ili.de diui.no. Uñ pſalmiſta ait ipᷣi ſpuũi

ſctõ. Auferes ſpm̃ eoꝝ.ſ.ſuꝑbie.⁊ deficiẽt.l. a ſe⸗
ip̃is.Et in puluerẽ ſuũ reuertent᷑ ꝑ ſui ãnibila/

tionẽ ⁊ cõteptũ Sicut etiã ignis hʒ vᷣtutẽ eleua

tiuũ qꝛ ſurſũ tẽdit. Sicſpũſſctũs nos eleuat ſu

periꝰꝑ ðſideriũ et᷑noꝝ Eʒechie.viij.Eleuauit me

ſpuũs iter celũ ⁊ fra:⁊ duxit meĩ hieruſalẽ ĩ vlſio
nẽ dei. Sicut etia ignis hʒ vtutẽ adunatiuã: qꝛ

diget:vt refrenet᷑. Qꝛ moꝛs ⁊ vlta in

CCXXXVI

fluida ſolidat ? adunat: ita ſpũſſcrũs nos coad

Unat ꝑp 9ο:ú dia ? vnitatem moꝝ. Ad Ephᷣ.iiij.

Solliciti ſᷣuare vnitatẽ pũs in vinculo pacis.
VUirtꝰ nꝗq; ignis in hoc ↄſiderat᷑ ꝙ ſubſternit ſi
bi oia alia elemẽta.ſ.terra in carbonibo. gerez in
flãma.⁊ aquã in balneo calido.Et ſiłrſpũſſan⸗
qus ſubſternit ſibi terrenã cupiditate.TIñ Gꝛe
go.in omelł.inqt. Quia ſpũſſctũs aplos in tãte
celſitudinis culmẽ erexit: qͥ˖d aliud dixerim niſi
ꝙ mẽtes terrenoꝝ celos fecit. Itẽ ambitioſaʒ va
nitatẽ. Un PsS. ait. Qni emittit fotes in cõ ualli
bus:id ẽ graʒ ſuã pᷣſtat hũilibo ⁊ vanitates mũ⸗
danas declinatibo. Itẽ voluptuoſaʒ carnalita⸗

tẽ. ad Gah. v. Spũ ambulate:? öſideria carnis

nõ pficietis. Sciẽdũ eſt aũt ſᷣm doctoꝛes ꝙ iſte
ignis nõ fuit carbo nec flãma ſʒ lux. Carbo em̃
eignis in materia terreſtri.Et iõ nõ apparuit ſpot
rituſſctũs apłis q̊s ad pᷣdicãdũ mitterevolebat
1 materia carbonis.qꝛ illos qͥs replet nõ facit pᷣ/

dicare ꝓpter terrenũ queſtũ: pter celeſte pᷣmiin

j.ad Corj.ix. Que ẽ em merccs meg cũ euageliũ
pᷣdico niſi vt ꝑticeps evefficiar ⁊c̃. Nec a paruic

in ſpecie flãme.qꝛ flãma ẽignis in materia aen.

Spũs aũt ſctũs illos q̊s replet nõ facit pᷣdicare
ꝓter fauoꝛẽ hũanũ:ſʒ ꝓpter honoꝛẽ diuinũ. Ad
Gal.j.Si adhuc hoib placerẽ:xpᷣi ſuꝰnõ eſſe,z.
Apparuit g̊ᷣ in ſpecielu q̃ ẽ puniſima.qꝛ qs re
plet facit pᷣdicare ex intẽtiõe ſin cera.ſ. ꝓpter vtilig
tatẽ ꝓximi ⁊ bonoꝛẽ dei.Ad Pbihug. que⸗

ro datũ:ſed quero frucu.
Elſto ant igne poſſunt cõſiderari duo ſ.

d quõ extinguat᷑: ⁊ q̃liter cõßuet᷑. Quo ad
õmü dico ꝓꝙ extinguit ömo ꝑ vẽtũ ſuper⸗/
bie. Job.j. Uẽtus veniẽs a regiõe deſerti cõcuſ⸗
ſit qttuoꝛ angulos domꝰ. Quattuoꝛ em̃ angu
li domꝰ ſpũᷣalis ſũt fides ſpes charitas ⁊ bona
oꝑatio. Scðo extinguit᷑ ꝑ lignoꝝ ſeꝑationẽ.ii
ꝑ ſom̃ diſcoꝛdie.Lud.xj.Oẽ regnũ in ſe diuſſuz
deſolabit. Itẽ ꝑ ſeꝑationẽ a deo ꝑ petm̃ moꝛta⸗

le.Eſa.lix. Iniqͥ tates vꝛe diuiſerũt intvos ⁊ deñn
veſtrũ.Et p lignoꝝ defectionẽ Pꝛouer. xxvj. Cũ

defecerint ligna extinguet᷑ ignis. Per ligna aut
intelligunt᷑ bona opera qͥbo ignis ſj pũſſcci enu⸗

trit᷑ vt infra dicet᷑. Tertio ꝑ aquã luxurie Ecẽi

iij. Ignẽ ardentẽ extinguit aq̃. Cetera nãq; vit 4
nõ oino extinguũt igniculũ coꝛdis qͥn aliqñ ib:

.—

na vᷣo adeo ertinguit ꝙ nihil ſpũale in coꝛde re
linquit᷑:ſʒ totꝰhõ caro efficit᷑. Cõſeruat aüt iſte
ignis pᷣmo ꝑ lignoꝝ appoſitiõez. i. p bonoꝝ ope
rũ multiplicationẽ. Ecci.xxviij. S Im ligna ſiil
ue ſic ignis exardeſ. tet. Et Leuic. vj Jani⸗ ſoar
debit in altari meo quẽ nutriet ſacerdos ſudjci
ens ligna ꝑ ſingulos dies. Et iõ ait dñs Apoc.
ij. Habeo aduerſũ te pauca qꝛ chanitatẽ bma re
liqſti. Scoo ↄpᷣuat᷑ ꝑ anen ſi uꝑpoſitionẽ.i. moꝛ
tis meditationem. Ecci.x. Quid ſuꝑbis cinis et

remaneãt aliq affeciões bone volitat?. Luxrug

pulais. Sicut em ignis ↄbuat᷑ ſub ceinere:ſicſpot

2 5

Bermo

rituſſanctꝰ moꝛtis recoꝛdatiõe.⁊ iſto mõ ipſuʒ
ↄſeruabat Job dicẽs ſur libꝛi.cxvj. perin ane
re carnẽ meã. Ut em̃ inqͥt Amb.in qͥda ſermone

r⸗
—

Valade ſe ſollicitat in bono oꝑe qͥ ſꝑ cogitat ð ex
tremo fine. Et iõ Apłs.ij.ad Cor.iiij.reduc no⸗
bis ad memoꝛiã fragilitatẽ noſtra di. Habemꝰ
theſauꝝ ſcʒ ſpm̃ſctm in vaſis fictilibo. Uas ei fi⸗
ccile ẽ coꝛpꝰmoꝛtale. õ em̃ eſt vas ferreũ:ſʒ tan

qᷓ; fragile fenũ qð cito ſiccat᷑. Eſa. xl. Ois caro fe
nũ.Et tãqᷓ; vas terreũ qð cito frangitur. PS.ij.
Tãqᷓ; vas figuli ↄfringes eos.Et tanqᷓ; vas vi
treũ qð cito cõminuit᷑. Uñ Aug.in li.omel.ait.
mgillozen ſumꝰ qᷓ; ſivitrei eſſemꝰ. Uitrũ em̃ et
ĩ fragile ſit:tñ ſeruatũ diu durat. Et iueniũt᷑ ta⸗
les calices ab auis ⁊ pꝛoauis facti in qbus bi/⸗

bũt nepotes ⁊ ꝓnepotes.Uita aũt humana qᷓn

tũcũq; ſeruet᷑ durare nõ põt.Et iſto mõ ↄſerua⸗

— „

bãt iſtũ ignẽ romani imꝑatoꝛes qᷣb vt legit᷑ ivi

ta Jobis elemoſynarij illa die qᷓ cꝛonabat᷑ edi
ficãtoꝛes monumẽtoꝝ afferebãt diuerſa genera

lapidũ interrogãtes de q̊ marmoꝛe volebat ſibi

ſepulturã pᷣꝑari:ſcẽtes ꝙ oĩs potẽtatꝰ vita bꝛe⸗

uis eſt Ecci.x. Et ſiceodẽ die qͥ ad imperij gliaz
ſublimabant᷑:eciã ſepultura eis parabat᷑:vt ſu/
am miſeriã cognoſcerẽt:⁊ ſe in hũilitate ↄſerua⸗

rẽt.Ecci.vij. In oibo oꝑibus tuiſ memoꝛare no

uiſſima tua ⁊ in eternũ nõ peccabis. Tertio cõ
ſeruat ignis ſufflationẽ. Sũt aũt iſtius ignis
tres ſui

Ecci. xxviij. Si ſufflaueris q̃ſi ignis exardebit.

Secũdus eſt xpᷣs qͥ in iſtũ ignẽ ſufflat. Johᷣ.xx.

Inſufflauit ⁊ dixit.Accipite ſpiritũſanctũ.Ter

ſus aũt eſt diabolꝰ qᷣ in iſtũ ignẽ ſufflat malaʒ
ↄcupiſcẽtiã inflãmãdo.Eſa.liiij.Ecce ego creaui
fabꝛũ ſufflantẽ in ignẽ pꝛunas. Quarto cuſto⸗

dit᷑ ꝑ diligentẽ ab oĩ ↄtrario cuſtoditionẽ. quia
vt dictũ eſt: Ignẽ ardentẽ extinguit aqua Ecci.
iij. ⁊ malicia feruoꝛẽ ſpũſſancti. Sicut em frigi⸗/
dam facit ciſterna aquã:ita malicia animã HMie
remie.vj.Item ꝑ malaꝝ ſocietatũ vitationẽ. Ex
mala em̃ ſocietate hõ puertit᷑ in intellectu q;tuʒ
ad cognoſcendũ. Pꝛouer.xiij.Qui cũ ſapiẽtib⸗

gradi? ſapiẽs erit:⁊ amicꝰ ſtultoꝝ efficiet ſi imik.
Itẽ inqͥnat᷑ in affectu qtũ ad diligẽdũ .Ecci.xiij
DOui tetigerit picẽ inqͥ nabit᷑ ab ea. Itẽ molleſcit
in effectu q;ẽtũ ad operandũ.Hiere.j. Recedite
de medio babylonis:ne foꝛte emolleſcat coꝛ ve⸗
ſtrũ. Quinto ↄſeruat᷑ ꝑ gratiarũ eius occulta/
tionẽ:⁊ exterioꝝ ſenſuũ recdluſionẽ. Sicut enim
vas plenũ balſamo apertũ relictũ cito effundit᷑:
ſic balſamũ gratie dei publicatũ cito perdit᷑. Uc

em̃ Gꝛego.Depꝛedari deſiderat qui theſau⸗

ublice in via poꝛtat. Item ipᷣius balſami
odoꝛ per nimiã reſpirationẽ euaneſcit. Et ſimili
ter gratia ſpirituſſancti ꝑ exterioꝛũ ſenſuũ nimi

am occupationẽ dimimutionem ſentit. Ecci.xx.

BSBꝛatie fatuoꝝ effüdent. Sexro R carnis moꝛ

atoꝛes. Pꝛimeſt ipe hõ q debet i ipᷣm
ſufflare:feruẽtia deſideria ⁊ ſuſpiria cõcipiẽdo.

xxXVIII

tificationẽ. Sicut carnes ↄſeruant᷑ ꝑ ſalis apo
ſitioneʒ Marci.ix. Omis victima ſale ↄdietur.

Aque em̃ ſtantes ſᷣm Ambꝛoſiũ putreſcũt:ſʒ ꝑ
diuerſos lapides decurrẽtes in ſuo vigoꝛe per⸗

ſiſrũt. Et ſimiliter anima ſtans in ocio putreſcit
cito ex peccato. Sed quando inter diuerſos la-
pides vigiliaꝝ ⁊ ieiunioꝝ frangit᷑:in gratia ↄſer
uatur.Et ſᷣm Augj.in.xxj. de ciui.dei eſt quida,z

fons qui in die frigeſcit et in nocte caleſcit.quia

ignis ſpũſſancti ꝓſpitate extinguit᷑:ſed in auſte
ritate penitẽtie ↄſeruat᷑. Septimo per diuini ti

moꝛis adhibitionẽ. Sicut em̃ domus ſtare nõ

poteſt ſi nõ habet ſtabile fundamentuʒ: ⁊ foꝛte
tectũ:ſic nec gratia in anima ſi nõ habet diuinũ

timoꝛem. CXem̃ timoꝛ ſit tectuʒ habetur Ecci.
xxv.vbi dicit. Timoꝛ ſuꝑ omnia ſe ſuꝑponit.ꝙ
vero ſit fundamentũ habet᷑ eiuſdẽ libꝛi ca.xxvij.

vbi dicit᷑. Si nõ in timoꝛe dñi inſtanter tenuer⸗

te:cito ſubuertet᷑ domus tua.Timoꝛ em̃ ipe eſt
initiũ ſalutis. Pꝛouer.j.Limoꝛ dñi pncipiũ ſa

piẽtie. Beatus igit᷑ ile qui omi cuſtodia ↄſerua

bit in anima ſua ignẽ ſpũſſancti.ð quo ſctã ma
ter eccleſia decantat. Aduenit ignis diuinus nõ
cõburens ſed illuminãs:nõ ↄſumens ſʒ lucẽs:
id eſt illuſtrãs eos qͥ audiebt verba apoſtolo

rũ.Ait enim Gꝛego.in omel.hodierna.Niſi coꝛ

da auditoꝝ ſpũſſanctus repleat:vox docẽtium
ad aures coꝛpis incaſſũ ſonat. Iſte aũt ignis il
luminauit apłos in cognitiõe oim linguarum.

qð qͥdẽ neceſſariũ fuit. Sicut em̃ gẽtiba ad ido:
latriã declinãtibus introducta ẽ diuerſitas linꝰ⸗
guarũ Geñ.xj.ita quãdo erãt gentes ad cultuzʒ
vnius dei reuocande remediũ adhiberi debuit
ꝑ donũ linguaꝝ. Si autẽ querat᷑ quare ſpiri⸗

tuſſanctꝰ ſemꝑ apparuit in creatura irrationali
⁊ nũqᷓ; voluit apparere in foꝛma creature rõna⸗
lis. Reſpõdet ſanctus bonauẽ.⁊ Tho.in.j.diſ.

xvj.et Alexã.de ales in.j.ꝑte ſũme in tractatu de

miraculis.ꝙ ad hãc aꝓparitionẽ magis fuit cõ⸗

ueniẽs creatura irrationalis qᷓ; rõnalis:ne foꝛte

crederet᷑ vnita ⁊ nõ tm̃ ſignificans.⁊ ideo voluit

apparere in creatura irrationali:q tñ haberet ali
quã rõnẽ ſignificãdi ſuas ꝓpꝛietates ſiue effectx

in homie. Si aũt querat᷑.cur ante gloꝛificatio

nẽ xpᷣi ſolũmodo datus eſt inuiſibiliter ſpuſſa/

ctus. Reſpõdet Aug.in li.lxxxiij.queſtionuʒ di.
Spũſſanctus latenter dabat᷑ ante xpᷣi gloꝛifica

tionẽ. Poſt maniteſtationẽ autẽ diuinitatis exvꝰ
manifeſtus datus eſt. Ante em̃ nondũ aparue
rat ſicvt eũ datũ hoĩes faterent᷑. Sicut etis dñõs
nõdũ erat clarificatus inter bomies:ſed tamen
darificatio eius eterna nũ qᷓ; deſtitit eſſe. Hecil

le. In ðmitiua autẽ cccleſia datus eſt viſibiliter

ſpſſancus credẽtibus qui tamẽ bodie nõ da?

eodẽ modo fidelibo.cuius rei aſſignãt theologt

duas rõnes iter alias. Pꝛima eſt quia oꝛdo na
turalis requirit vt ex viſibilibus ad inuiſt ibilia
cognoſcenda deueniat m phᷣm.j.phiſicop· v ij/

gecita
ſhiug
ſne
de
ſoen

1

morie
gedĩ⸗
donaſg
Alpon
Dnin
neceſt
aper
hoͤabt
o
loriß
lig:
naEt⸗
Biot
moht
rnn
cd⸗
l⸗
N
buoe
faliu
llain
Oltan
lulg
uſ

1
funn

eef
GEi

nſi
onui
e
.
unde
ri,
ſne
wr
ani
ecke⸗
iſcn
Hiſi⸗
de.
Pria
RKj
u
is
ſun.
d⸗
brg
ℳ

in

i,

Frooliuũ

de aĩa.et beatũ Gꝛegoꝛiũ in q̃dã omeł.Etiõ ĩð

mitiua eccłia adhuc rudib xpᷣicolis Zueniens
fuic dari cognitionẽ ſpũſſcei ꝑ ſignaviſibilia.ſed

mo iã innoteſcẽte ⁊ publicata fide ſufficit cogni
tio ex inuiſibilibo ſignis q̃ ſũt dona gratian mẽ
cibo infuſa.Et exẽplũ de hocvidemus in natura

libus.qꝛ plantule dũ adhuctenere ſunt et noue

adaquant᷑:ſed poſtea illis iã ad ꝑfectũ deduct:
ceſſat illisfieri adaquatio ⁊ cecera hmõi.Secũ⸗
da ratio cẽ.qꝛ illa ſigna ⁊ viſibiles miſſiones fue
rũt quaſi ↄfirmãtes fidei veritatẽ. Illius aũt cu
ius ꝓbatio ſemel legitime facta eſt:nõ opoꝛtꝭ ꝓp
bationẽ iterari:ſed ex ſuppoſitiõe pᷣoꝛis ꝓbatõis
ꝓcedi.Quia ſatis demõſtrati fruſtra fit demon

ſtratio.l.j.in fi.ff.de dote pᷣle.Etciõ nõ opoꝛtet ꝙ;

ꝑ noua ſigna mõ fides ↄfirmet᷑:ſed ꝑ ea q facta
ſũt. In pmiciua aũt ecclia in q̃ erant pauci fide/
les cõꝑatiue:⁊ q̃ſi ſeminaria plãtatio totiꝰeccłie

nec ita vᷣitas erat in aꝑto.iõ idigebãt miſſiõe vi

ſibili ſpũſſancti:ſicut eciãõ miraculis quibus cõ

firmata eſt fides catholica.

De donaciõe ſiue de donis ſpirituſſancti cõ⸗

ſideratio quintnta.

ckEvplẽſũt dona ſpũſſcci de qͥbo Eſa.xj. ðꝛ
ſ Regqeſcet ſuꝑ eù ſpũs dñi:ſpũs ſapĩe et
itellectus:ſpũs ↄſilij ⁊ foꝛtitudinis:ſpi
ritus ſcie ⁊ pietatis:⁊ replebit eũ ſpiruꝰ
timoꝛis dñi.De qͥbus donis hic bꝛeuiter me ex
pediã.qꝛ de ipᷣis aliq̃ i ſuꝑioꝛiba dedaraui.Sci
endũ ẽ ̊ ꝙ inqͥt beatꝰ Tho.j.ij.q.lxviij.ar.ij.q
dona ſpũſſcti ſũt q̃dã hoĩs ꝑſecutiões qͥbus hõ
diſponit᷑ ad hoc ꝙ bene ſequat᷑ iſtinctũ diuinũ.
Vnñ in his in qͥb nõ ſufficit inſtruccio rõnis eſt
neceſſariꝰinſtinctꝰ ſpũſſcti.de q̊ Eſaie.l.ðꝛ.Dñs
aperuit mihi aurẽ:ego aũt nõ ↄtradico:retroꝛſũ
nõ abij.Et phᷣus in lib.de bona foꝛtuna inqͥt
hbis qͥ mouẽt᷑ ꝑ inſtinctũ diuinũ nõ expedit cõſi
liari pᷣm rõnẽ hũanã:ſed debẽt ſeqͥ interioꝛẽ ĩſti⸗

ctũ.qꝛ mouent᷑ a melioꝛi pᷣncipio q; ſit rõ huma

na.Et facit ad hocillud dictum Apłliad Galł.v.
Si ſpũ dei ducimini nõ eſtis ſub lege. Int do⸗
na aũt ſpũſſcti ſũmũ videt᷑ eſſe ſapiẽtia:lnfimuʒ
aũt timoꝛ.Utrũq; tñ hoꝝ eſt neceſſariũ ad ſalu
tẽ.qꝛ de ſapia ðꝛ Sap.vij.Neminẽ diligit deus
niſi qͥ cũ ſapiẽtia inhabitat:⁊ detimoꝛe ðꝛ Ecci.
j.Qui ſine timoꝛe ẽ nõ poterit iuſtificari.De oĩ⸗
buos autẽ donis ſpũſſancti inquit Gꝛego.ijmo
ralium. Spũſſaneus dat ſapiam contra ſtulti
ciã:incellectũ ↄtra hebetudinẽ:ↄſiliũ ptra pꝛeci⸗/
pitacionẽ:foꝛtitudinẽ ↄtra timoꝛem:ſcientiaʒ cõ

tra ignoꝛantiã:pietatẽ contra duriciã:⁊ timoꝛeʒ

ↄtra ſuperbiã.

OPtandũ qͥʒ eſt ꝙ qñ gr̃a ſpũſſcti pctõꝛi a
n deo ifundit᷑: tunc ipᷣe peccatoꝛ nouit᷑ crea
n dicitur:ſᷣm illud Judich.xvj. Dixiſti et
facta ſunt:miſiſti ſpiritũ tuuʒ ⁊ creata ſunt.Si/
cut em deus a pncipio ſeptẽ diebb mundũ crea/
uit:ita ſpũaliter minoꝛẽ mũdũ:id eſt hoiem per

peccatoꝛis

CCRXXXVIII

oluat oꝑa dyaboli

pctõꝛ ↄnectit de pctõ cogitatiõis:cõſenſus:dele
ctatiõis: oꝑatiõis:cõſuetudinis ⁊ cõtẽptꝰq̃ndã

cathens. Jõ ſpũſſctũs adueniẽs ĩ aia nouã lucẽ

creat ĩ ea ꝑ donũ timoꝛis.Et ſic lima purgat fer

rũ:⁊ ſplendiduʒ facit:ſic timoꝛ dei purgat aiam

ſeptẽ pctã moꝛtalia ad nihilũ redactũ:ſeptẽ do⸗
ms q̃ſi ſepteʒ diebo ꝑ ſpm̃ſctm̃ recreat:ſᷣm illðᷣ.ſ.
Zoki⸗ n hHᷣamppuit filiꝰdei vt ꝑ ſpmſem̃ diſq
Pꝛio g die creauit deꝰ lucc.
vñ dðꝛ BenPut desfiat lux.Quia nãq; in aia
unttenebꝛe vicioꝝ.iuxta illð Sap.
vij. Una cathena tenebꝛaꝝ erãt ocſ colligati.Qꝛzꝛ

cognitiõeʒ ꝓpꝛie fragilitatis ⁊ vilitatis pcti:et
ſeueritatꝭ iudicij dei. Juxta illð Eccłi.j. CTimoꝛ

dñi expellit pctm:id eſt ſuꝑpiã. N

8 Kõo die creauit deꝰfirmamẽtũ Beñ. j.

Quia ergo in aia pctõꝛis eſt iſtabilitas:

qua modo depꝛimit᷑ꝑ aduerſitatẽ:mõ eleuat᷑ gk
ꝓſperitatẽ Treñ.j. Peccatũ peccauit hieruſalẽ:

ꝓPterea inſtabilis facta eſt:ideo ſpũſſctũs adue

niens in aia ipam i bono ſtabilit ⁊ firmat:⁊ pio
pterea ðꝛ ad Hebꝛe.xiij. Optimũ eſt gr̃a ſtabili

—

re coꝛ.Et pſalmiſta depᷣcat᷑ di. Cõfirma hoc deꝰ

qð oꝑatꝰes in nobis.Hec aũt firmitas creat᷑in
nob ꝑ donũ pietatꝭ Eccłi.iij. Ignẽ ardẽtẽ extin/
git aq̃:⁊ elemoſyna reſiſtit peccatis:⁊ deus ꝓte⸗
ccoꝛ eius:⁊ in tẽpoꝛe caſus ſui iueniet firmamẽ⸗
tũ. Per hocaũt opus diſſoluit᷑ peccatuʒ inuidie

que gaudet de alienis malis ⁊ dolet de bonis.
Sed pietas ſubuenit eis. O–
t Ercio die ꝓduxit deꝰherbam virentẽ ⁊ li

gna fruccifera Geñ.j. Quia aia pccor/

ante aduentuʒ ſpũſſe ancti ẽ quaſi arboꝛ moꝛtua
⁊ arida ſine humoꝛe gr̃e. Uñ eſt apta incẽdio in

—

fernaliũ:iuxta illud o liij. Omis arboꝛ q̃ nõ

facit fructũ bonũ excidet᷑ ⁊ in ignẽ mittet᷑ Jõ ſpi

rituſſanctus adueniens in animã reddit ei hu/

moꝛẽ gratie.illãq; fructiferam facit:iuxta illud
PsS.Ego autem ſicut oliua fructifera in domo
dei. Oliua enim in ſe eſt pinguis ⁊ alijs medici

nalis. Et ſimiliter animaviuificata a ſpirituſan
cto eſt in ſe pinguis per deuotionẽ ⁊ alis medi

cinalis per bonoꝛũ operum exemplaritatem. et

hanc fructificationẽ facitſpirituſſan ctus in ani

ma per donũ ſcientie que docet hominẽ gratio⸗
ſe conuerſari per manſuetudinẽ ⁊ patientiã cuzʒ
ꝓximo.⁊ ſic diſſoluit᷑ peccatũ ire que hoiĩem ipeꝰ
dit ne alijs fructificet ꝑ bonũ opus:cõuerſatio
nẽ eius odibilẽ reddendo:iuxta illud Ecci.xviij
Spiritũ ad iraſcendũ facilem quis poterit ſu,/
ſtinere. Quarto die fecit deus luminaria ma,⸗

gna ſqʒ ſolem lunã ⁊ ſtellas Geñn.j.Quia g̊ ante
aduentũ ſpirituſſancti liq; anima alłiquãdo bo

nũ ꝓpoſitũ ↄcipiat:⁊ aliqua opera de generasbo

noꝝ faciat:tamẽ ſtatim deficit ⁊ nõ perſeuerat ĩ

bono:iuxta illud Luꝗ.viij. Ad tempus credũt:
⁊ in tꝑe tẽptatiõis recedũt. Jõ ſpirituſſanctꝰad⸗
uenlẽl i aia foꝛtificat ⁊ roboꝛat eõ i bono. Un b.

22 4

„

.
2
2*

HBermo

Petrus poſt receptionẽ ſpũſſeĩ reputauit leue
moꝛiꝓ xpo:qͥ tñ pus negauerat ipᷣm ad vocem
ancillie. Haãc aut ꝑſeueratiã facit ũſſctũs i aia
ꝑ donũ foꝛtitudinis:iuxta ilud Judid.v.Stel

le manẽtes in oꝛdine ⁊ curſu ſuo ↄti ſiſarã pu⸗

gnauerũt. Per hoc aũt diſſoluit᷑ pccim̃ accidie qͥ

eneruat vires hois Pꝛouer.xv. In meroꝛe ani/

mi deijciet᷑ ſpũs.Et.xvij.ca.eiuſdẽ libꝛi ðꝛ. Spi
ritus triſtis exiccat oſſa.
q Uinto die creauit deꝰ ex aqua ⁊ fra aues
⁊ piſces Geñ.j.quia g̊ añ aduẽtũ ſpũſſcti

ĩ aia coꝛ ad frena depᷣmit᷑ ꝑ nimiũ amoꝛe:iuxta

illud PS. Oculos ſuos ſtatuerũt declinare in
terrã. Jõ ſpũſſctũs adueniẽs in aia eleuat coꝛ a
crenis ad celeſtia ꝑ ꝓmptitudinẽ obediẽtie man

datoꝝ dei.iuxta illud Job.xxxix.Ad pᷣceptũ tuũ
eleuabit᷑ aqͥla:id eſt coꝛ nobile doctũ a ſpũſctõ.

Hanc aũt ꝓmptitudinẽ facit ſpũſſctũs in ania

ꝑ donũ ↄſilij:qð dicit. ade ⁊ vẽde om̃ia qͥ ha⸗

bes ⁊ da paupꝑibo ⁊ veni ſeq̃re me Matth̊.xix.
Per hoc aũt diſſoluit᷑ pctm̃ auaricie q̃ eſt idolo
rũ ſ̃ᷣuitus:vt ait Paulꝰad Epbᷣ.v.et ad Col.iij.
Serxto die creauit deꝰhoiem ad imaginẽ ⁊ ſi⸗
militudinẽ ſuã Gen.j.Quia ̊ ante aduentũ ſpi

rituſſanccti in aia nihil hõ cogitat nec cupit niſi ĩi
mũdiciã luxurie:vt patuit i pncipio mũdi. Ois
qpe caro coꝛruꝑat viã ſuã Geñ.vij. Jõ ſpũſſan
cuus adueniẽs in aia eleuat ipᷣam ad ↄtẽplatio/

nẽ eternoꝝ ꝑ donũ intellectus.qꝛ ſpũs oia ſcru/

tat᷑.j.ad Lor.ij. Per hoc aũt diſſoluit᷑ pctm̃ lu⸗

xurie. Job. xxxiiij. Si direxerit ad deũ coꝛ ſuuʒ:

ſpiritu illius ⁊ flatũ ad ſetrahet ⁊ deficiet om̃is
caro:id eſt carnalitas. =

EEoptimo die reqͥ
ſ patrarat Geñ.j.Quia ꝗᷓ añ aduentũ ſpi⸗
rituſſcti in aia nõ ſapiũt ei bona celeſtia:
cũ habeat palatũ ⁊ guſtũ infectũ in carnalitati⸗

bus:iuxta illud ad Phil. ij. QOuoꝝ deꝰ vẽterẽ.
Jõ ſpũſſctũs adueniĩẽs in aia vocat eã ad quie⸗

tẽ ↄtẽplatiõis diuinoꝝ:iuxta illud Apod.xuiij.
Amo do em̃ iã dicit ſpũs vt reqᷣeſcãt a laboꝛibꝰ
ſuis.⁊ hoc fit ꝑ donũ ſapie q̊ pᷣguſtat᷑ cena btitu
dinis eterne:ſᷣm illud ad Ro.viij.Qui ſᷣm car⸗/

nẽ ſũt q̃ carnis ſũt ſapiũt.qͥ vᷣo ſᷣm ſom̃ ſũt:que
ſũt ſpũs ſapiũt. Per bocaũt diſſoluit᷑ pctm̃ gu
le qð facit hoĩem inſenſibilẽ ⁊ ineptũ celeſtibus

ẽplationibo.j.ad Corj.ij. Anialis hõ nõ ꝑcipit
ea qͥ ſũt ſpũs dei. Ex qͥbo oĩbo ptʒ ꝙ ꝑ ſpmſccm̃
aĩa pctõꝛis recreat᷑. Et lõ de illa dici poteſt illud
Ecci.j. Ipᷣe creauit illã in ſpũſancto.
De ſpũſſcti oꝑatiõe ↄſideratio ſera. R
Uaã ſit neceſſaria ⁊ vtilis ſpũſſãcti gr̃a

q patefe põt ex his q̃ dixi ſupᷣ inſermone

8 xrriij.ꝑte.ij.vbi de gr̃a ðᷣitracat᷑. Pꝛo
Erpeditiõe tñ huiꝰꝑtis duo impᷣſentia⸗
rũ ſũt vidẽda ad maioꝛẽ elucidationẽ pᷣdicoꝛũ

⁊ inferiꝰ dicẽdoꝝ. Pꝛimo quõ venit ſpũſſctũs ĩ

dilcipulos. Scdo vᷣ0 qᷣd onata ſit eius miſſio.

„ .

euit deꝰ ab om̃i opere qð

xXxXXVII

Qno ad pᷣmũ dico ꝙ venit pᷣmo feſtinãs.qa ĩ

epla hodierna ðᷣꝛ. Factꝰẽ repete ⁊c. Ut ei Sap.

vij.ðꝛ. Spũſſctũs oibb mobilibo mobilioꝛ ẽ.qa

ſubito ⁊ in inſtati tpis oꝑat᷑. Nã ſubito ⁊ repcte
coꝛda apłoꝝ diuia chanitate ꝑcuſſa ſũt:ita vt q̃

libet aia eoꝝ dicere poſſet illud Cand.iiij. ul⸗
nerata charitate ego ſũ.Subito em talivulnere
imutauit cos in nouos viros:⁊ augmẽtauit in

eis habitũ fidei:ſpei ⁊ charitaᷣ.Ex qͥ tota eccłia
dei letificata S. Uñn pheta inqᷣt Ps.xlv. Flumi,⸗
nis impetꝰletificat ciuitatẽ dei ⁊c. De hac etiam

ſubita imutatiõòe ait Gꝛego.in ſᷣmoe aplłloꝝ.O
q́lis eſt iſte artifex ſpũs.nulla ad diſcendũ mo⸗

ra agit᷑.in oẽ qð voluerit mox vt tetigerit mẽteʒ

docz.ſolũq; tetigiſſe docuiſſe eſt. Nã hũanũ coꝛ
ſubito illuſtrat ⁊ imutcat.abnegat bᷣ repente qð
erat.⁊ exhibet repente qð nõ erat. Scðo venit
ſpũſſcũs hodie ſuꝑ apłos eleuãs eos.Et iõ ðꝛ
Facꝰẽ repẽte de celo.vt ſcʒ illos ad celos euehe⸗
ret:id eſt ad celeſtia ↄtẽplãda:imo vt ipᷣos effice
ret celos ad głiaʒ ſuã pᷣdicãdã.UVn Ps.xviij.dẽ
Celi enarrãt głiam dei ⁊c. Et Job.xxvj.ſcptũ ẽ.
Spũs dñi oꝛnanit celos.Ubi dicit Gꝛegoꝛ.q;
oꝛnamẽta celoꝝ ſũt vᷣtuteſ pᷣdicãtiũ apłoꝝ.Celi
em̃ dicunt᷑ apłi qͥbo celeſtia ſecreta reuelata ſut:
dño atteſtante qͥ Joh.xv.ait.Quecũq; audiuia
pꝛe meo nota feci vob.Qð ſᷣm Nico. de Ly.nõ ĩ
teiligit᷑ ſimpłr:ſʒ ð oĩbo ꝑtinẽtibo ad eoꝝ ſtatũ ⁊
ſalutẽ:⁊ ad fidei ac moꝝ pᷣdicatõʒ.eccłieq; gub/

natõ eʒ. Tertio venit ſpũſſctũs ſuꝑ apłos into
nãs.Et iõ ðꝛ ꝙ factꝰẽ de celo ſonꝰ.Nã iõ cũ tali

ſono ſtupefactiuo deſcendit ſpũſſctũs in eos vt
debilitatẽ creature ⁊ celſitudineʒ maieſtatis ſue
infũderet in illo armoniaco ſono:atq; ex taʒ ad⸗
mirãda ſuauitate q̃ exᷣmebat᷑ in illo ſono oẽs
in ſeipᷣis deficerẽt:ac ſe in eũ totaliter trãſfoꝛma
rẽt. Nã ſonꝰ iſte qᷓ̃ttuoꝛ pꝛietates aptas ad foꝛ

titer excitãdũ ⁊ ſurſũ agẽdũ ⁊ tranſfoꝛmaãdũ ha⸗

buiſſe refert᷑. Tũ qꝛ fuit ſubitiſſime inchoatꝰ qᷣa
factꝰ ẽ repẽte.Lũ qꝛ fuit de ſurſũ miſſus:id ẽ de

celo irruẽs ⁊ deſcẽdẽs. LZũ qꝛ fuit rapidiſſimꝰ:

id ẽ cũ foꝛtiſſima rapiditate irruens ſuꝑ eos:qꝛ
fuit vebemẽs vt ifra dicet᷑. Lũ qꝛ ſperice foꝛme:

ſeu vniuerſaliter redũdãs.Et ꝓpterea ðꝛ totã do
mü repleſſe. Ex boc em̃ excitabant᷑ apli ad pᷣſen /
tiendũ ⁊ ↄcipieneũ aduentũ imenſe maieſtatis

diuine:vt reſonantẽ ⁊ om̃i ſuauitate redũdantẽ

atqʒ aĩe repletiuũ. Quarto venit ſpũſſctũs vi,
ſitans. Un ðꝛ.Facus eſt ſonus tanq; adueni/
entis ſpũs:id eſt aeris flatus.Et ſᷣm hũc ſenſuzʒ

ly tãqᷓ; eſt nota veritatis:niſi foꝛte ſonꝰ ille deſcẽ

erit abſq; om̃i coꝛpali motu ⁊ flatu.⁊ tũc diei
deſcẽdiſſe.qꝛ ſic fuit a deo facꝰ ac ſi deſcẽderet ö

ipᷣo celo.Si vᷣo ſpũs ſumat᷑ hic ꝓ ſpũſctõ:ly tã/
q; eſt nota ſiłitudinis figuralis.qꝛ ſonꝰille ⁊ fla

erat qdã ſctiſpũs ſilitudo ⁊ ñ ſpũſſeũs.M0p

ſtice vᷣo viſitauit ſpũſſeũs diſcipłos in hac die
quẽadmodũ fluui curẽs viſitat tra: iuxta illo

ec

CCCXXX

ſte volu/
HZ ſorrer cnrie
mewerr on lchis
Slarahe⸗ n thai⸗
D re ectu. pa
bunka bis ſionit mo: ↄſp ella .
ebꝛiabun oota irri its anꝛe tunnc Po.⸗
, lanadara Sa
è ui/ ta Weleeres noie cacer es: an
tio em̃ diuif deohp ey: ſic. niſune, M tuz
tioe ii letĩ . ney⸗ iti Rr a cha an ſcrip ati
unga nn bi dent ve nnin tabir us. Siein⸗ Ee alt
ßMB di iealre ſehaiu 4 alus⸗ a die. E ſune
ſpu in: ꝛiche ia⸗3 9 e.· Un an nſtia 8 ort 18 vſu
iAun ersete
— U ati id el ccraꝗ enis a ſe oll X latio anpꝑ 10t1 lonis. t no⸗ . r ixp̃ᷣo „,
DPo. Fl nannt degena le: kere boſ. Rur tem cciſie lleri lechtu ſtixp Z
P char 16 ſto v a bi di vi di ter 0 il qᷓ eſt i l⸗
ita uit loꝛũ uta cop d o: be nu⸗ 1P ues qu C. erq e lumi vi⸗
ranltein Qi pu icõmu cc lo ego Ve 2 qen c0 m ta ?6 te d ep 38 E
cault ciu cip icõ jliber 5i⸗ ſs 7N. vſicu reu vi ita ri er en eſc
. Fngatg. teiun tq utn 8 ſon me m rere eq; harit. dart a 9g te d 17
N fund tes büia yt 0a diſeipnlo di ſu Roene, ach pt oſte noc unat⸗
⸗ nadar⸗ uta xpm:) iu 2ſo iſcip acd mi 0 ad pdicta 5.p. ete d4 qe
bens 6m pᷣm Red diſci⸗ les 8. ra m ſeꝑ p lat eni zad 8 q
4 one⸗ o 4d ꝛop Stis. in ſy bu yſr rno zſeonos nuen⸗ atn in
dipe b :im HNad P eleuꝗ lt: 2 it ab cm oten nro. one 9. uis. hil era k. Al er
utez Deu: P 8. 8 ele cau ven C. U tuz P non Hnſan muis nih ebai 198 p
nr nitag ece to⸗ ñ ⁊c. ta to Rali uiti do aen ſten ſt z
üng U n m ſt mel era ex minmu it ſie fu ſu on mni ltue eb coue exi 8
d⸗ il et Pꝛio er So omũ li ſicf⸗ in m doꝛ ult me 8 bꝛi erſu .
* A lc P xit. tã don pu mia in ob mu ip tinu e me ogat
Arle vV zab amoe. eue lt toꝛ otã iſci on m na! circa 6 lio qᷣ ſub lterros dit.
M 8 leu lc t dil 8 * an 39 la 99⁰ eg Pe ſu it nan
os ard Et rep us. ibo ei u ltatẽ 2 bꝛ reruten uis mi uis e. H
uine ſubd lie c anneie a ſa wpo xr flatu erepli ab ſit ĩco ſu Spincne
pon; ſi medahrl cha dirẽ len 7 9 tu extis lle lüu: 2 ua are otu lrit“ n. v.
N . 7 ſti 12 p ta ne tu zz ſimile u q e 7 ſta 5 potu Pir Ca 5
Naam Ga get ebea leni fa bi blat es: oꝛũ z in flu nde; re noß S r . S
. re d eo p coꝛia ach et o dent puloꝛ g; it in ſz ta⸗ vine 3 Ginunenhu imi. et
en reple ãt d ãſit nrcn t ſe iſcip eſua rexi atꝰ: iſſet ituſqꝙ cchi. nuit ariſſt poꝛter
Cüno⸗, uri er a 2 tr din niũt: bi erã liq̃̊ d utne ſja agit otuil erat iᷣ u E qð in ich ſi o acita
tur an ltud nen [E ꝰex ali k:au Eh . 060p nu ſſimi Ade in 86.U ten Eg
neß; mũd len u Ut. illiꝰe ice iqu ti/ E ſ vi lciſt 7c. 2 mopitans 81 o. E
8 m oſt p nd itᷣ a llll⸗ ſuſp al Sep ãtũ du 8 iebꝛi pi icta fluo. 2
mn qᷣ po eder dd tꝰſon ſſe 1 Se tel X nuz ulci :et noſen, ellif Co
gench Glgancd Krhirude lli⸗ eoꝝ anert eſt m enn debe H di leci⸗
N it a i tu v ne iram berda⸗ Coru.r⸗ n .
Corne, faſt aut ſtrep lodi udi ceos ar ter ſup te a enõ pletc. ho ꝛin U 5em
mmeng ſo tesina nit capp Ppter Bibite lc Hõ Ko os ariSem
6ia dir cũ dit᷑. ax do inuz 8 vo 8.ij. in Ep̃ is o lin
sache mu rmoi⸗ pe 2 fac ſub it m hoc bo VI enas ari ulus tam ent oꝛz d ijg
zucht tu 22 tũ im 38.q 10 fu 3 be vero fe ve cũd 9 dilat ferue a coꝛ aryj⸗ nũ
nuce is ltũ dã t. Et ctũ atri et᷑ a Tuũ h io Pe ſt: dätia lv don
wi uie hitiz u nt. ð fa o p u g. Tu is ſi ꝛta e ſoᷣ n loqu⸗ cti 3
nidi nũ ſt it fa oſſe QQ erb emo ſ vo uz: tis boꝛt tatũ ans abu ut uſt. ingu 2
i veni pe e. ave uer nũ noꝛu⸗ ideo dila ndan Ex eru ſpr ling 4
, s diſtt 8ecpn rpᷣ daba n Lo⸗ orge y ſub doct lam. errorn ſt
Nule llis d Tü ad 2e 89 8 lã e xp̃ m 2lest nt lenti Ea erte o ai
R 1 earas nadũ imos uli ienti⸗ em ꝛvt t ideo lcun ſcie litate eacp a te.
Nuſt qtru Kug ebee int diſcip 1ſci z fid ut lin qur. E nde d ſtoli babi edit f. rorniruer
ullt ꝓcedi- ad du geiner ngua: and aoahn qu U apo 3:2 erp uagij nes: kori
* 18 ad na ã ip lin pdic aliq⸗ uis unt atu: dum lig tio di ler⸗
abmi coꝛdꝗ nifica tiua acqʒ d pᷣe a a riua gu⸗ eri om ren ibet rſe na een dg 4
ti⸗ ad ſig uſta diã a ðꝛ q; aſi Ede n recep idi ꝛofe iuſſ uerſ lie in iu⸗
i ad g cund nuz tãter utone ũſſa m? dp 8 cu nt di ſingu de j di 8
legfi ſgnu g⸗ 6 EHS s: id — kiuein dr dimone bi era verb nde. ehie 1/
n gnu Tů t. E gni alem lcudo ati er din dicci cv m uag tini nn diui „
isn ſonge naba aq; igt Rtia len rticap b der . es 2 ban oſrlge :7 lat No el Et
ͤi na deſti te ta ãds lis p pa ? ſu Corj. 0 dica nae ſui red: olis nes ſeros⸗
ge⸗ l⸗ II U nta 0 liter? d, . . 0 ſſa eſſe neg oſt om ene 8
nen gue diſpe eꝑ ꝗ fo ſtro baaci ll. . infra ſpiritu tur ceba eap os aci ſu oſt 0
e ign dü ꝙ 0 ſiꝑ ills Eti ns pi ban dic d on Antonr acio
kini Bnedli e ? q̃ſi xca us. F ide deb⸗ ola rum 0o qu ton⸗ an ni
a agn nue ap luat a:in ſpi diu ns. vi iſte ua om nine Ante ibu loq
ain m int in c riu eſura: ut 9 di an⸗ ep ng qu am ctende at t⸗
te:ad in 1os der nelur. Ea ſpu⸗ flãm na li et ſtr. ccu t:ag eb nce
o te: ad ſtẽs os En t:id dez ſp in eſt 7 um nt. non ſanct ret. Videt ſe⸗ en
t cti exi in bui ſun ige⸗ nit i catũ ſer⸗ ſar ſu am uit pdica lis iritu oſtel
em otdo⸗ iſtri faxꝝ Dano ve niſic lis er⸗ bꝛe⸗ inzhad Längu c ſp xro ca 4
ſignin t: ve heb lin az h om ſing di my ca⸗
f 65. taduͤrd g Evnu ccau ð ſig tign tene ug cia: umr. r: 2 Dde arun ſiam du
0 ina⸗ iſiõ O er q 7 v edere n m gra eu tu tem d gu ccle bo a. .
tib innie,⸗ ult. P eoꝝ zinci vti ancg ui a eba au a lin e ecc nin ddi
96 tij. gnis. † a 2c bovw ran h aq igeharn er tuer tiot ſch a⸗
rec 1n ecom in de moꝛ nti cran du nte J gen ſtici nati 8 tus
. 8 4 inũ am lca en 2: Ppa 91 9. um con En. era
c ſingt anch din eis gono den ver in lingu⸗ om kebaecon it c ſpuͦt
r ltsr ilats ſngu turses in vllton nnid no ven ꝛouc ſp
efrre⸗ vVe ibo gu ho aegſnß r½ 0 ec ꝙ ex 0 lcu
ni barrenen banader oncn. iub
7 M a. Ais
ſugepie ui ba th ſpu opu nanug E
Cen clei Vnñ auſa it gcu rat. i np 18 gu.
T erã tu icit ip Ei ians n en
kund Rre d em̃ 7 ma di e:id? ebꝛ n/ loqu
E les iſt bot t ine eſt i .
ian 4, eſt 5. bile im ab ni :id el jn,
tisff aen P grl
Muen „ efiledl lo gra Raee rac P
ini, no rn In Pis eti defpairch
lui eo pꝛ: ge no. de h
inck 5 Kon biſel diuin
s ebꝛiati
die
4 .

dabat elo qui illis.Et de B pᷣdixerat Dauid põ.

cxliiij.dicẽs deo pꝛi. Mẽoꝛiã abũdatie ſuauita
tis tue eructabũt:⁊ iuſticia tua exultabũt. Glo⸗

riã regni tui dicẽt:⁊ potẽtiã tuã loquent᷑. Ut no/⸗
tã faciãt filijs hoim potẽtiã tuã:⁊ glłiam magni
ficẽtie regni tui. Jõ etiã ðꝛ. Pꝛout ſpũſſctũs da/⸗
bat eloqui illis.qꝛ ipſos inſtruebat ↄtinue:qͥd:
qbus:vbi:qñ ⁊ quõ loqͥ deberẽt. Un verificatũ
eſt hodierna die illud PS.lxxj.Suſcipiãt mo⸗
tes pacẽ ꝓpło ⁊ colles iuſticiã.qꝛ apłi taq; mon⸗
tes excelſi oĩb in ſctitate eminẽtioꝛes ſuſceperũt
ſpm̃ pad ad ſuã ⁊ ꝓpłi ſalutẽ:ꝑ qͥs poſtea omes
colles.i.alij credẽtes iuſtificati ſüit.t RR
Vo ad ſecũdũ in hac ꝑte vidẽdũ dico ꝙ;
q munifticẽtiſſimꝰ oiĩm bonoꝝ datoꝛ ſpiri⸗
tuſſanctꝰ omibo ꝑſonaꝝ generibo diuer⸗
ſa influit dona.Et pᷣmo pctõꝛib influit lõgani
mitatẽ:illos diu ad penitẽtiã expectãdo. Unde
Saß.j.ðꝛ. Benignꝰ eſt ſpũs ſapiẽtie. Et Amb.
in quodã ſermõe ait.Copioſitas lõganimitatis
dei eſt nõ ad hoꝛã:ſed lõga ⁊ ꝑ multa expectans

tꝑa.Et quatũ.Certe vſq; i ſenectã ⁊ ſeniũ.⁊ nos

nec ſero ↄuertimur:ſed expeccantẽ dñm ↄtemni
mus qͥ nos blãdicijs attrahere nitit᷑. De hoc eti⸗
am inqͥt Paulꝰ ad Ro.ij.di. Diuitias bonita⸗
tis eiꝰ ⁊ patiẽtie ⁊ lõganimitatis ↄtemnis:igno
rans ꝙ benignitas ði ad penitentiã te adducit.
ſᷣm duriciã aũt tuã ⁊ impenitẽs coꝛ theſauriſas

tibi irã in die ire. Secũdo influit eis mũdatio

nẽ ab immũdicia peccati.de q̃ ðꝛ Cbꝛeñ.j.Soꝛ

des eiꝰ in pedib eiꝰ.Nãs ſpũſſctũs aiam abluic.
Et iõ inqͥt gloſa ſuꝑ Eſa.iiij.c. Nõ imerito poſt
lachꝛymas ſpũſſctũs purificat anias q̃s riſus i

moderate delectatiõis inqnauerat.Et ð hac mũ
dicia ait Chꝛyſ.ſuꝑ illud Matth.v. Faciẽ tuaʒ
laua.Facies aĩe ↄſciẽtia eſt.Quia ſicut in cõſpe⸗
ctu hoĩm gratioſa eſt facies pulchꝛa:ſic in ↄſpe⸗
ctu dei ſpecioſa eſt ↄſciẽtia mũda. Tertio influ
it renouationeʒ quã efflagitabat Dauid Ps.il.
di. Coꝛ mũdũ crea in me deꝰ⁊ ſpiritũ rectũ inno
ua in viſceribo meis.Et Ps.ciij. Emitte ſpiritũ

tuũ ⁊ creabunt᷑:⁊ renouabis faciẽ terre. Notã

dũ eſt aũt ꝙ ꝓpheta volẽs petere gr̃am ſpũſſan/⸗
cti in pᷣallegato ps.l.pmo petit ſibi dari q̃ddam

ante eiꝰaduentũ.ſ.coꝛdis mũdiciã:cũ dicit.oꝛ
moõdũ crea in me deꝰ. Secũdo aliqͥd in eiꝰ aduẽ

tu.ſ.coꝛdis innouationẽ.Et is ait Et ſpiritũ ⁊c̃.

Tertio aliqᷣd poſt eiꝰaduẽtũ.ſ.gr̃e ↄfirmationẽ.
Et iõ dic̃.Et ſpũ pᷣncipali ↄfirma me. Pꝛimo

Dpetit coꝛdis mũdiciã q̃ neceſſaria eſt volẽti re⸗
cipere ſpm̃ſanctũ.qꝛ ipᷣe ſpũſſcctũs eſt colũ ba ce/
leſtis. Luce.iij Oeſcẽdit ſpũſſctũs ſicut colũbaĩ
eũ.2 i

luto.Qõð ſignificatũ fuit Geñ.viij. Ubi cũ Noe

columba emiſiſſet:cũ adhuc tota terra paludo⸗/⸗

ſa eſſet nõ inueniẽs ipᷣa colũba vbi requieſceret
pes eius:reuerſa eſt ad arcõ.Icem ẽ boſpes ho⸗

Mon bab larin coꝛde lutoſo: ⁊ ꝑ peccatrũ
moꝛtale inqͥ nato.ſi cut nec colũba ponit pedẽ in

xxXVII

noꝛabilis.⁊ ideo requirit bonũ hoſpitiũ. Sapᷣ. .

xviij. Solem ſine leſura boni hoſpitij pᷣſtitiſti.

Nõ em̃ vult habitare in hoſpitio puluerib pecc
catoꝝ aſperſo.Et ideo inquit Gꝛego.Tergater
go ſoꝛdes pꝛaui operis qui deo pᷣparat domuʒ

mentis. Item eſt amicus dulcis.Sap̃.vij. In/

finitus eſt cheſaurꝰ hoĩbus:quo qui vſi ſũt ꝑti
cipes facti ſunt amicicie dei.⁊ ideo vult habita/
re in loco floꝛido:id eſt ameno ꝑ variaꝝ vᷣtutũ

adoꝛnationẽ. Uñ ſpõſa dicit Cand.j.Cectulſus

noſter floꝛidus eſt. Iteʒ eſt balſami liquoꝛ ſua⸗

uis.Ecci.xxiiij.Quaſi balſamũ nõ mixtuʒ odoꝛ

meus.Et iõ vult reponi in vaſe ſolido ꝑ ꝑſeuerã
tiã.⁊ pᷣcioſo ꝑ charitateʒ verã.Ecci.l.Quaſi vas
auri ſolidũ oꝛnatũ omi lapide pᷣcioſo. In coꝛde
igitur inquinato nõ habitat ſpũſſccũs ſed fugit
ab eo. Sap.j.In maliuolã animã nõ introibit

ſapiẽtia: nec habitabit in coꝛꝑe ſubdito pctis.ſ.

moꝛtalibo. In coꝛde vero puluere pctõꝝ venia⸗
liũ aſperſo habitat:ſed nõ libẽter.quia quodã⸗
modo a multitudine venialiũ ↄtriſtat᷑. Et iõ ait
Paulꝰad Eph̊.iiij.Nolite ↄtriſtare ſpiritũſan⸗
ctũ. In coꝛde autẽ floꝛido ⁊ puro habitat dele⸗

crabiliter Pꝛouer. viij. Delitie mee eſſe cuʒ filſs

hominuʒ. In coꝛde vero ſolido ⁊ firmo habitat
ꝑſeuerãter Joh.xiiij. Ad eũ veniemus ⁊ mãſio⸗
nẽ apud eũ facieiꝰ. S—
Ecũdo petit ꝓpheta ĩ aduẽtu ſpirituſſctĩ
ſ coꝛdis innouationẽ Spũs em̃ ſanctus
elt ignis dei queʒ ſaluatoꝛ hodierna die
miſit in terrã.ſicut ipᷣe pᷣdixerat Luce.xij.Et iõ ꝑ
ipᷣm renouat᷑ homo inſtar argenti:deponendo
ſcoꝛiã peccati Eſa.j.Excoquã ad purũ ſcoꝛiam
tuã. Item eſt fons dei.pſalmiſta dicẽte ipi deo.
NQuia apud te eſt fons vite.⁊ ideo ꝑ eũ renoua⸗
mur ad inſtar aquule ⁊ cerui. Aquila nãq; exu⸗

ſta radio ſolari ſe in aquã ꝓijcit ⁊ vetuſtateʒ de⸗

ponit.Et ceruus pugnãs cũ ſerpẽte: hauſto ve⸗
neno ĩ fontẽ ſe ꝓijcit ⁊ venenũ abijcit:⁊ poſtmo

dũ iuueneſcit. Et ſiłr aĩa in fõte ſpũſſcti renoua?

ſic aqla nouã ↄuerſationẽ aſſumẽdo. Uñ Ps.
ait PS.cij. Renouabit᷑ vt aqᷣle iuuẽtꝰ tua.⁊ in
ſtar cerui venenũ abijciẽdo pcti:iuxta illud pð.
Quẽadmodũ deſiderat ceruꝰ ad foõtes aq̃ :ita
deſiderat aia mea ad te deꝰ ⁊c. Itẽ eſt auſter dei
Cañ.iiij.Surge aqlo ⁊ veni auſter.Et iõ ꝑ eũ re
nouamur iſtar accipitri:deponẽdo plumas ve
tuſtas vitioꝝ:⁊ induẽdo nouas plumas vtutũ
Job. xxxix.ũqͥd ꝑ ſapiẽtiã tuã plumeſcit acci⸗
piter alas ſuas expãdẽs ad auſtrũ. Itẽ fac nos
habitare in foꝛaminibo petre.i.in xpᷣi vulneribo.
Cañ.ij. Surge ꝓpera amica mea:colũba mea ⁊
veni i foꝛamibo petre:iĩ cauerna macerie.Et iõ ꝑ
eũ renouamur iſtar ſᷣpẽtꝭ qͥ trãſiẽs ꝑ foꝛamẽ an
guſtũ deponit vetuſta pelle. Et ſiłr aia habitãs
in xpᷣi vulneribo ꝑ deuotã meditationẽ deponit
vetuſtã ↄuerſ. anone Aà̈⅛ ui.Depontotm

bPſtinã ↄuerſationẽ veterẽ hoſem.

.

hhr
Pee
un
fmi
ls

Nſ
oNe

ei
ünns
nmde
i
mobt
is
i
Söͤn
rüln,
r/
Dh
ſonens
ma
Ei⸗
onee
ſorunm
Hid⸗
ove
Gan
ugde,
ſon,
Neno

—

Foliũ

EFErtio petit ꝓpheta poſt ſpũſſcti aduentuzʒ

t gre ↄfirmationẽ dicẽs.Et ſpũ pᷣnapali cõ
firma me. Sʒ ſciendũ eſt ꝙ ſpũſſanctꝰcõ

ſeruat᷑ multipliciter. Pꝛimo em̃ qꝛ eſt aqua di/

uina. Joh.iiij. Aqua qua ego dabo ei ⁊c. Jõ ſic
aqua cõſᷣuat᷑ ꝑ decurſũ:ita ſpũſſancti gr̃a ꝑ bo/
noꝝ opeꝝ exercitiũ. Pꝛopter qð ait płs.ij.ad
Cor.vj. Hoꝛtamur vos ne in vacuũ gratia dei
recipiatis ⁊c̃. Secũdo qꝛ eſt ſicut pupilla q ba⸗
bet hoiem dirigere ⁊ illuminare ꝓpheca dicente
deo Ps. cxlij. Spũs tuꝰbonꝰ deducet me in ter
rã rectã. Jõ ſicut pupilla ↄuat᷑ ꝑ palpebꝛe ap⸗
poſitionẽ:ſic ſpũſſancti gra ꝑ elemoſynaꝝ largi

tionẽ.Ecci.xxix.Elemoſyna viri q̃ſi ſacculꝰcũ co

⁊ gram hois q̃ſi pupilla ↄpuabit.Tertio eſt ſic

flama ſiue ignis habẽs aiam iflãmare ad amo
rẽ.Jõ ſicut ignis ↄuat᷑ ꝑ apoſitionẽ lignoꝛũ:
ſic ſpũſſanctꝰ ꝑ feruoꝛeʒ ſccõꝝ deſiderioꝝ.Ecci.
xxviij. Secũdũ lig ſilue:ſic ignis exardeſcet. Itẽ
qꝛ eſt ſicut lucerna illuminãs ea q̃ ſũt in domo

aie. Jõ ſicut lucerna ↄpᷣuat᷑ ꝑ olei appooſitionem:
ſic gra ſpũſſctĩ ꝑ deuotionẽ.q qͥdẽ ꝑ oleũ ſigniſi

cat᷑.qꝛ facit aiam rebb mũdi ſuꝑenatare ⁊ i celũ
aſcẽdere. Jo h.iiij.Fiet in eo fons aque ſalientis
in vitã eternã.O igit᷑ peccatoꝛ qͥ imaginẽ deiĩ te
fedaſti:curre ad renouatoꝛẽ tuũ ſpmſanctuʒ vt
verificet᷑ in te illud.j.ad Timoth̊.iij. Per reno⸗
uationẽ ſpũſſancti ⁊c̃. Hãc em̃ refoꝛmationẽ ac
renouationẽ nõ põt aliqͥs peccatoꝛ ꝑ ſe facere:ſʒ

illo indiget auxilio.de q̊ inqͥt Amb.in q̃daʒ ſer,
mone.õ põt ſeip̃am imago refoꝛmare ſed ve/

niẽte ſpũſctõ cunctoꝝ refoꝛmatoꝛe:omia defoꝛ⸗
mata refoꝛmant᷑.De ipᷣa q̊ʒ renouatõe a ſpiritu
ſancco impetranda ait Paulꝰad Ephᷣ.iiij. Re⸗
nouamini ſpũ mentis veſtre. Quarto ſpũſſan

ctus influit ſuꝑ pctõꝛes viuificationẽ a pctõ in

quo erãt moꝛtul.qꝛ vt ðꝛ Joh.vj. Spũs ẽ qͥ vi/

uificat. Jõ Eʒech.xxxvij.ait p ha.A q̃ttuoꝛ pla⸗
gis veni ſpũs: ⁊ iſuffla ſuꝑ interfectos iſtos vt
reuiuiſcãt. Quattuoꝛ em̃ mũdi plage ſũt:aqᷣlo:

auſter:oꝛiẽs ⁊ occidẽs.Pꝛimo nãq; venit ſpiri⸗

tuſſanctꝰ ab aqlone in mentẽ pctõꝛis dãdo ei ð
culpa ſua cognitionẽ ⁊ doloꝛẽ.Et ad h̊ applica⸗

ri põt illud Hiere.j.Ab aqͥlone pãdet᷑ oẽ malũ.

Et hinc eſt ꝙ aqlo q̃ſi in turbine ſurgit. Secun

do venit ab auſtro:iuxta illuq. PS.Oñs ab au
ſtro veniet ⁊ ſctũs de mõte phãrã.⁊ mittit gau⸗
diũ de venia.Et iõ auſter venit in flatu ſuauiſſi
mo.Et hos vẽtos ſpõſa deſiderabat Cand.iiij.

di. Surge aquilo ⁊ veni auſter. Tertio ſpũſſan
cus venit ab oꝛiẽte:dãdo ſpem etnoꝝ.qꝛ ſic ſol
cũ oꝛit᷑ terrã illuminat:ſic ſpũſſctũs mẽtẽ dlarifi

cat.Et iõ habẽs ſpiritũſanctũ põt dicere illud.j

Joh.ij. Tenebꝛe tranſierũt ⁊ lumẽ veꝝ iã lucet.

Quarto venit ab occidẽte dũ imp mit et᷑ne pene

ꝓ pois debite mẽoꝛiã ⁊ recoꝛdatiõʒ dicẽs iüllud
Ecci.xviij. Memẽto ire ĩ die ↄſũmatõis.Et hiſ
Ittuoꝛ vec flati pccõrꝭ mẽs viuificait. T.

Ecuũdo pᷣncipaliter ſpũſſctũs infiuit inſun
ſ ſtos.Et pmo ſtabilitionẽ i bono. Ezech.
iiij. Ingreſſus ẽ in me ſpũs poſtq; lo cutuꝰ
mihi:⁊ ſtatut me ſupᷣ pedes meos. Ubi Bꝛeg.
inqt. Spũſſctũs nos iplet ⁊ leuat et ſup̃᷑ pedes

ſtatuit:vt q ꝓni in penitẽtia ꝓ culpa iacuimꝰ ꝓ
bono oꝑe poſtmodũ ſtemꝰ.Et hac ſta bilition

deſiderabat Dauid dicẽs Ps.l.Et ſpũ pᷣncipa/
li ↄfirma me. Secũdo influit in eis fructificati /
nè in bonis oꝑibo ⁊ vᷣtutibo.Uñ de fruccib ſpi⸗

nituſſcti ait Apłs ad Gal.v.Fructꝰ aũt ſpũs eſt

charitaſ:gaudiũ:pax:patiẽtia:lõganimitas:bdo
nitas:benignitas:mãaãſuetudo:fides:modeſtia:
ↄtinẽtia ⁊ caſtitas.Sicut ergo fructꝰẽ effectꝰ ar
boꝛis:ſicoꝑa nr̃a grata deo ſũt effectꝰ ſpuſſãcti

opꝑpantis in nobis.Queʒ obnixe rogare debemꝰ

cũ Auguſtino ĩ quadã epiſtola dicẽtes. In me
ſpira o ſpũs vt te cogitẽ:cõpelle vt faciã:ſuadevt
diligã:ofirma me vt te teneã:cuſtodi me ne teꝑ
dam.Tertio influit in eos illuminationẽ ad in
telligẽdũ oia neceſſaria ad ſalutẽ. VUñ ſciendũ ẽ
qꝙin ſacra ſcriptura ꝑ celos aliqñ intelligunt᷑ ſã
cti ⁊ iuſti.Et iõ Ecci.xxiiij.dicit ſpũſſanctꝰ.Ego
feci in celis vt oꝛiret᷑ lumẽ indeficiẽs.De his etiã
celis ſcriptũ eſt Job.xxvj.Spũs dñi oꝛnauit ce
los.Et Pꝛouer.xxx.Stabiliuit celos pꝛudẽtia.
Spũs em̃ ſctũs ſctõꝝ animas om̃ibo oꝛnatvir
tutibo:atq; in ſᷣuitio dei ſtabiles facit:ac in fide
ↄſtãtes vt eã publice ↄfiteri nõ timeant.Uñ illa
v ba ſaluatoꝛis dicẽtis de ſpũſctõ. Ille teſtimo/
niũ ꝑhibebit de me:⁊ vos teſtimoniũ ꝑhibebi⸗
tis Joh.xvj.exponit Augꝰ. Ille teſtimo niũ ꝑhi
bebit de me in coꝛdib veſtris ⁊ vos invocibus
veſtris.Ille inſpirando:⁊ vos inſonãdo.Adeo
em̃ facti ſũt ſtabiles ⁊ foꝛ tes ad teſtificandũ de
xpᷣo ꝙ qͥ pᷣus timebant teſtificari in vna lingue
poſtea teſtificati ſũt in om̃ibo linguis.Et qͥ pꝛiꝰ
in vno angulo nõ audebãt teſtificari: poſtea te⸗
ſtificati ſũt in toro mũdo.⁊ qͥ pus timebãt cõfi⸗

teri voce:poſtea teſtificati ſũt etiãõ moꝛte. Qð pa

tuit in Petro qͥ pᷣus ad vocẽviliſſime mulieris
negauit xpᷣm.lã ſᷣm Gꝛeg.fuit ꝑſona vilis qᷓ;
tũ ad ſexũ.qꝛ nõ vir ſʒ femia.Uilioꝛ qᷓ;tũ ad ↄdi
tiõeʒ.qꝛ nõ libera ſʒ ancilla.⁊ viliſſima q̊ ad offi
ciũ qꝛ nõ theſauraria ſʒ oſtiaria fuit.Qualit᷑ ãt
poſtea ꝑ ſpm̃ſctm̃ foꝛt ſit facꝰ oñndit idẽ Gꝛeg.
di. Cõtẽnit petrꝰflagella cedẽtiũ qͥ pauloante ti
mueratvᷣ ba reqͥrẽtiũ:⁊ qͥ ãcillevocè reqͥ ſuꝰ expů
uit poſteavires pᷣncipũ ceſꝰñ timuit.hec ille.Gi
cut ei vas terreũ ẽ fragile:ſʒ igne decoctuʒ efficit
ſolidũ:ſic ⁊ apłi anñ aduẽtũ ſpũſſcci erãt fragiles
⁊ tanq; moll tra ſiue cera:ſʒ igne ſpũſſcti excocti
facti ſt ſic teſta foꝛtꝭ. Uñ an aduẽi ſpũſſcti po⸗
terat dicere qᷣlibʒ eoꝝ cũ põ. Factũ ẽ coꝛ meũ ſic
cera liq̃ſcẽs.ſʒ pꝰ eiꝰreceptõʒ aruit tãq; teſÄe vᷣtꝰ
mea. ⁊ iõ ð ipᷣis apłis ðꝛ Act.iiij. Uirtute mag

reddebãt apłi teſtioniũ reſurrectiõis ieſu xpᷣi.?

qn flagellabant᷑ dicebt Actj. v. Obedire opoꝛ⸗/

Bermo

tet deo magis qᷓ; hoĩbo.ſlec miꝝ ſi erãt ſic ſtabi
les. Ait em̃ Aug. Zalis eſt gra ſpũſſcci ꝙ ſi tri⸗
ſticiã inuenit diſſoluit.ſi deſideriũ enitioſũ ↄſu
mit.ſi vᷣo trepidationẽ abijcit. Quarto influiti

iuſtos filiationẽ.qꝛ eos facit filios dei.Ad/ Ro.

viij. Qui ſpũ dei agunt hi filij dei ſũeqſi filij:?
heredeſ. Quinto influit in eos tranſfigurationẽ

Quia per ſpiritũſcem deo ↄfiguramur:⁊ ꝑ ißm

ad bñ oꝑanduʒ habiles reddimur: ? ꝑ endẽ ad

btitudinẽ nobis via parat᷑.Que tria Aplłs inſi⸗
nuat.ij.ad Corꝭ.j.di. Unxit nos deꝰ ⁊ ſignauit:
⁊ dedit pignꝰſpũs in coꝛdiba nr̃is.Etad Eph.

j. inqᷣt. Signati eſtis ſpũ ꝓmiſſiois ſctõ qꝗᷣ eſt pi/
gnus hereditatis noſtre. De q̃ etiã tranſfigura/⸗

tõe loquit᷑ idẽ Apłs.ij.ad Corꝭ.iij.di. Nos aũt

reuelata facie głiam dñi ſpeculates in eadẽ ima
ginẽ trãſſoꝛmamur a claritate in claritatẽ tanqᷓ;
a domini ſpiritu.
rvrto influit in iuſtos ↄſolationẽ ⁊ iubi/
ſ lationẽ.quã deſiderabat Dauid PS.l.di.
Redde mihi leticiã ſalutar tui. Juſti em̃
pleni ſpũſctõ adeo ſũt ↄſolati vt videat᷑ eis iam
habere arrã ꝑadiſi.de q̊ͥ ad Ro.xiiij.ðꝛ. Regnũ
dei eſt iuſticia ⁊ pax ⁊ gaudiũ in ſpũſctõ.Et iðo
dicere pñt cũ Apło ad Phil.iij. Noſtra ↄ uerſa
tio in celis ẽ. Septimo influit i iuſtos ſancctifi
cationẽ.de q̃ PS.xlv.ðꝛ.Fluminis impetꝰlecifi
cat ciuitatẽ dei:ſanctificauit tabernaculũ ſuum
altiſſimus.

Ertio pᷣncipaliter influit ſpũſſctũs in ad

t? uẽtoꝛes ſcientiaꝝ ⁊ artciũ nõ ſolũ fideles:
ſead etiã infideles:oĩm em̃ ẽ artifexr Sapᷣ.
vij. Nã vt ait btũs Tho.ij.ij.q.clxxij.ar.vj. Pꝛo
phete demonũ nõ ſꝑ loquũt᷑ ex reuelatiõe demo
nũ:ſed interdũ ex inſpiratõe diuina.ſicut mani
feſte legit᷑ de Balaã Numeri.xxj. cui locutꝰ ẽ de
us:licet ꝓpheta eſſet demonũ.qꝛ deꝰ vcit᷑ etiã ma
lis ad vtilitatẽ bonoꝝ.Vñ etiã ſybille multa ve

ra pᷣdixerunt de rpᷣo.Quotiẽs ꝗ̊ aliqð veꝝ ðꝛ:il

lud ẽ a ſpũſctõ:etiã ſi ſit a demonibo dictũ vt ait
Aug.ij.ſuꝑ Geñ.ad lr̃am.et Amb.in qͥdã ſᷣmõe
indqt. Ueritas a q̃cũq; dicat᷑ a ſpũſctõ c᷑. Hicẽ g̊
ille ſpũs qͥ pᷣmo docuit moyſen adinuẽtionẽ lr̃a
rũ apud hebꝛeos.⁊ abꝛaã apð ſyros ⁊ caldeos.
2 Iſim reginã apud egyptios:⁊ qͥ phenices do⸗
cuit l̃as grecas. Uñ Lucanꝰait. Phenices pꝛi
wi magno ſi credi᷑ auſu Maſura rudibo vocẽ
ſignare figuris.Hic eſt ille ſpũſſanctꝰ qͥ ſugge⸗
rete Dyoniſiꝰ lontius ſyllabaꝝ nomẽ ſingulaſ⸗
q; foꝛmaſ aꝑtiſſimas fec:⁊ ob id ſtatua honoꝛa
tus ẽ. Hic ẽ ille ſpũs q̊ docente ꝑteſoꝛonis pᷣmꝰ
Areſtoteles duas tradidit:nomẽ ⁊ vᷣbũ.Dein⸗
de Donatꝰ oao diffiniuit. Hic eſt üle ſpũs cuiꝰ
vᷣtug ſtudiũ carminũ ⁊ metroꝝ Mopſes apð
heb? eos adinuenit. Achate ſuis apud grecos.
Fericides apud Syros. VHic eſt ille ſpus q̊ do⸗
cẽte fabulas Alcinon cretonienſis pᷣmus adin⸗

uenit qͥ fa bule fica narratione ad veri ſignifica

xxxV

tionẽ deducüt. Hic ẽ ille ſ pũs q̊ ſuggerẽte biſtto

riã qᷓ memoꝛiã tribuit reꝝ geſtarũ pᷣmꝰ moyſes

apud hebꝛeos ↄſcripſit. Apud gẽtiles vo dares
phꝛigius de grecis ⁊ troyanis hiſtoꝛiaʒ edidit.
apud grecos autẽ erodotus. Hic eſt ille ſpiritꝰ

cuiꝰinſpiratiõe rhetoꝛica a grecis inuenta eſt vi

delicet Goꝛgia. Areſtotele ? Hermagoꝛa.Trãſ

lata vo in latinũ a tullio: Quitiliano ⁊ titiano.
Hic eſt ille ſpũs q̊ docẽte dyalecticã ad regulas

quaſdã ⁊ argumeta pᷣmus Areſtoteles ꝑduxit
Demũ eã Uarro in octo libꝛis diffiniuit. Hicẽ
ille ſpũs q̊ ſuggerẽte phiſicã apud grecos ꝑſcru

tatus eſt pmus Lales mileſius vnꝰ ex ſeptẽ ſa⸗
piẽtibo qͥ ante alios celi cauſas atq; viã reꝝx na⸗
turaliũ ↄtẽplatꝰeſt.Quã qͥdẽ phiſicã poſtmodũ
Plato in q̃ttuoꝛ diffinitiões diſtnibuit. Hic eſt
ule ſpũs q̊ͥ docẽte ethicã ad coꝛrigẽdos cõponẽ/

doſq; moꝛes atq; ad bñ viuẽdi ſtudiũ Socra⸗/
tes inſtituit Hic eſt ille ſpũs q̊ inſpirante Aritb

meticã pᷣmus apud grecos Pytagoꝛas cõſcri⸗
pſit.Deinde Nichomachꝰ diffuſius diſpoſuit.
Apud latinos vᷣo Apuleiꝰ⁊ Boeciꝰtrãſtulerũt
Hic ect ille ſpũs cuiꝰillumiatiõe geometricã di
ſciplinã pᷣmo egyptij iuenerũt.initiũq; terre di⸗
uidẽde ꝑ lineas ⁊ mẽſuras. Hic eſt ille ſpiritꝰ q̊

docẽte muſicã Tubal qͥ fuit de ſtirpe Cain pꝛi⸗

mus repperit añ diluuiũ:vt moyſes teſtat᷑ Geñ.

iiij. Gꝛeci vo Pytagoꝛã dicũt huiꝰ artis iueniſ⸗
ſe pᷣmoꝛdia ex metalloꝝ ſonitu ⁊ choꝛdaꝝ exten

ſaꝝ ꝑcuſſura.Alij Linũ Thebeuz ⁊ Zethum ⁊
Amphion in muſica arte pᷣmos ferũt.Hic eſt il
le ſpũs cuiꝰ vᷣtute aſtrologiã ⁊ natiuitatis obiᷣ⸗
uantiã caldei pᷣmo docuerũt.Aſtronomiã vero
bpmus Abꝛas egyptos docuit:vt Joſephꝰ teſta

tur. Gẽtiles vᷣo dicũt hãc artẽ ab Athlante pbus

excogitatã.ideoq; dictꝰeſt ſuſtinuiſſe celũ. Pto

lomeꝰautẽ rex alexãdrie apud grecos pᷣcivuus

habet᷑. Hic eſr ille ſpũs q̊ docẽte medicinã pᷣmꝰ

apud grecos Apollo inuenit.Quã filiꝰeiꝰEſcu

lapius ampliauit.Sʒ poſtqᷓ; fulminis ictu Eſ
culapiꝰinterijt:interdicta fertur medẽdi cura:⁊
ars ſimul cũ auctoꝛe defecit:latuitq; ꝑ ãnos fe
re qͥngẽtos vſq; ad tꝑs Arthaxerſis reg perſaꝝ
Et tũc eã reuocauitin lucẽ Hypocras ab Aſcle
pio pꝛe genitꝰ in inſula Choo. Hic eſt ille ſpũs
q̊ ſuggerẽte crocã apð grecos pᷣmꝰ Euſebiꝰ ce
ſariẽſis epᷣs edidit.?⁊ Hieronymꝰ pᷣſ byter in lati
nã linguã ↄuertit. Hic eſt ille ſpũs cuiꝰ virtute
moyſes gẽti hebꝛaice pᷣmꝰ diuinas leges tradi⸗
dit. Phoꝛoneus vo rex pᷣmꝰgrecis leges ↄſtitu
it. Mercuriꝰ autẽ trimegiſtus egyptijs .ac So
lon atheniẽſibo.? Licurgus lacedemonib.Nũ
ma põpiliꝰ vᷣo q Romulo ſucceſſit ĩ reg̊ bᷣmus
romanis leges dedit.Hic eſt ille ſpũs qͥ aperu⸗
it os aſine cui inſidebat balaã:eiq; loq̃lã dedit
Numeri. xxij. Hic eſt ille ſpũs q̊ inſpiratꝰ Adã
oĩb reb noia impoſuit Geñ.ij. Hic ẽ ille ſpiritꝰ
q̃̊ dictãte Noe fabꝛicauit arcã in q̃ ſaluatũ eſt ge

n
ls
None
Mei
3n
gi
an,

e
Go
mnd
ilen
ni N

“
o

drem
ahon!

sobeG

märon
geh
rröos
tii
janos
anzy
in
Nara
ioft
t;
Ade
elhüs
ſa
winlon
virm
w
4
inſi
en

9
,

gig

e
S .

idtt

foꝛtitudinẽ ĩ ſeptẽ capillis:de qͥ ðꝛ

oliũ

nus hũanũ Geñ.vj..vij.De quo etiã fit mẽtio
Safß. xllij. Et deſcẽdẽtes de Noe artẽ nauigãdi

iuenerũt exeplo ipſiꝰarche q ferebat᷑ſi uꝑ aquas

Beñ. vij. Nic eſt ille ſpiritꝰqͥ ſuggerente Joſeph

expoſuit ſõniũ pharaonis BGeñ.xlj.Hic eſt ille

ſpũs qͥ pᷣcedebat Moyſen ⁊ filios iſrael in colũ
na nubis p diẽ: ⁊ in colũna ignis . nocteʒ Exo.

rxiij. Hicẽ ille ſpũs q ↄfoꝛtauit gedeonẽ:de q̊ ðꝛ
Judicũ.vj.Spũs dni repleuit gedeõ di. Uade
in hac foꝛtitudine tua:⁊ liberabis iſrael de ma⸗
nu madian. Hic eſt ille ſpũs q dedit Samſoni
Judicũ.xiiij.
Cepit ſpũs dñi eẽ cũ eo ⁊c. Hic ẽ ill⸗ ſpũs qͥ oẽs
Aphetas oſtituit. De qͥ inqͥt Greg.i ſᷣmõe aplłoꝝ.
Albet oclos fidei ĩ vᷣtute opificis huidꝰattollere:
atq; ſparſim patres nourac veter teſtamẽti ↄſi⸗
derare.Et aꝑtis oculis fidei Dauid:amos:Da⸗
nielẽ: Petꝝ: Paulũ:⁊ 2 Pattheũ itueoꝛ:ac ſan⸗

ctaiſte ſpũs q̃lis ſit artifex ↄſiderarevolo:ſʒ ĩ ipᷣa

*

mea ↄſideratiõe deficio. Implet nãq; citharedũ

—

pueꝝ ⁊ pſalmiſtã facit. Implet paſtoꝛẽ armẽta⸗
riũ ſiccomoꝛos vellicantẽ ⁊ ꝓphetã facit. Implet

abſtinentẽ puerũ ⁊ indicẽ ſeni facit. Implet pi⸗

ſcatoꝛẽ ⁊ pᷣdicatoꝛẽ facit. Implet ꝑſecucoꝛẽ ⁊ do
ctoꝛẽ gentiũ facit. Implet᷑ publicanũ euangeli
ſta facit. hec ille. Hic eſt üle ſpũs ð q̊ ait abdias
Apbeta ad Heliam. Cum receſſero ꝗ te ſpũs dñi
aſpoꝛta bit te in locuʒ quẽ ignoꝛo.iij. Reg.xviij.

Dic eſt ille ſpũs heliſei ð q̊ dici Eccli.xl viij.
eicoꝛpꝰmoꝛtuuʒ ꝓphetauit. Hic ẽille ſpũs qui
NVieremiã in vẽtre mr̃is ſccificauit? in puericia
ꝓPhetare docuit Hiere.j. Hic ẽ ille ſpũs qͥ dedit
Danieli ĩtelligẽtiã oĩuʒ viſionũ ⁊ ſomnioꝝ. Unñ

ipᷣi ait ſui li.ij. Eſt deꝰĩ celis reuelãs myſteria.

Hic ẽ ille ſ üg4 afflatꝰeſdras ſcriba reꝑauit in
cenſã legẽ cũ i
poſt captiuitatẽ dabilonicã:. ij. Eſdre. vl. Quo et
ſpũ Jeſus filiꝰ Sirach renouauit ſapiaʒ de coꝛ/
de ſuo Eccli.l.Quo docẽte obͤmꝰlibꝛoꝝ copiã ro
meaduerit Paulꝰ Emiliꝰdeuicto ꝑ ſe rege ma
ccdonũ.Quo etiã ſuggerẽte greci ⁊ tuſci pꝛimuʒ
ferro ĩ ceris ſcripſerũt. Et chartarũ vſi um pꝛimo
egyptꝰ miniſtrauit ceptũ apud mẽphitã vꝛbem
egꝗypri. Juxta illud Lucani. Cõfigii bibula mẽ⸗

ei fuiſſent regreſſi in hieruſaleʒ

phiticꝰcharta papirꝰ.Quo et iſtigãte ꝑgamene

.

reges cij charta indigerẽt mebꝛanas pmi excogi

tauerũt.?⁊ Moyſes pondera ac menſuras bmꝰ?

apð hebꝛeoſ ſĩueit. Argiuꝰãt põdeꝝ rõnẽ pᷣmꝰin
grecia cõſtituit.? Eſiodꝰagricłturã apð grecos

apud romanos vo Cato pminſtirult. atur⸗/
nus tñ ðꝛ pᷣmus in italia agriculturã docuiſſe.

Hoc ſpũ iſtigãte pma ceres cepit vti frugibo in

grecia:⁊ hr̃e ſegetes trãſlatꝭ aliüde ſeminib.De
gduo meminit Ouidi di. Pꝛima ceres vnco gle
bã demouit aratro.
toq; mitia terris. Noe vo pmꝰ vitis plãtatiõeʒ
agdlinuenit Geñ. ix. Greci vo iuẽtoꝛẽ vitis liberũ

Pꝛima dedit fruges:alimẽ

appellot. Hicẽſpũs qᷓ docẽte ferran antẽ Lu⸗

quõdo mulier teti

dicit᷑ incoi

cie ↄtra p 32 acu⸗
tus angulus ⁊ in Ĩis acutus accctus:⁊ i natu⸗
ralibo vel naturis acutũ ingeniũ:ſicin moꝛalib⸗
ðꝛ aliqs acutꝰ ꝑ ʒelũ iuſticie:

K⸗

CCCLI

balchaimomus iuenit:? res bellicas exerautt:

ſculturaſq; opeꝝ fabꝛicauit Geñ.iiij. In fabꝛo/

m aũc age gẽtiles Uulcanũ auctoꝛẽ dicũt. Hic

eſt ille ſpuůs qͥ docẽte fabꝛicãdi dom?artez apud

grecoſ Dedalspᷣmꝰ adiuenit. Et picturã egyptij

pmũ excogitauerũt vmbꝛa hoĩs lineis circudu
cta. Carpentariã vᷣo artẽ ac ſerre:circiniq; vſum
quidã adoleſcẽs Perdicen omꝰ iuenit. Noema
aũt ſoꝛoꝛ Tubalchaim iuenit arte varie texture.
Apud gẽtiles vᷣo minerua. Hoc q̊ʒ ſpũ iſtigate

cerdoniaʒ artẽ Romulꝰpmꝰrepperit:⁊ nẽꝛoch

artẽ venãdi Geñ.x. Hecẽ illa vᷣtꝰq exibata xpᷣo
git fimbꝛiam veſtimenti eius
Matchei. ix. LXLTXxx
p Ropter pᷣdictos aũt effeaꝰ? młtos ſpi⸗

rituſſai ðꝛ Sap̃.vij. Eſt em̃ illa.ſ.diui⸗

nitate ſpũs itelligetie. Sctus: vnicus: mitiplex:

ſubtilis:mobilis: dißtus:icoinqnatꝰ:certꝰ:ſua
uis:amãs bonũ acũ:qui nullũ vetat bñfacere:
hũanus:beni nꝰ:ſtabilis:ſecurus:oẽm habẽs
vtutẽ ⁊ oĩa ꝓſpiciẽs.Dicit᷑ em̃ ſ pũs ĩtelligentie:
qꝛ oibus dat itelligentiã Job. xxyvij. Inſpiratio
oipotentis dat itelligentiã. Dict᷑ aũt vnicꝰ:qꝛ li

cet ſit ſpũs pꝛis ⁊ filij:tñ eſt vnꝰſolꝰſpũs.Uel qꝛ

licet pater ſit ſpiritꝰ:⁊ filiꝰſie ſpũs:⁊ ſimilłr ſpuſ⸗
ſctũs tñ in diuinitate nõ ẽ niſivnus ſpũs:qᷓ;uia

tertia in trinitate ꝑſona particulari röne aſpelle

tur ſpũs. Uel iõ ſic dicit.qꝛ fideles ſuos vnitos
facit in fide ſpe ? charitate.ſicut erãt credẽtes in
pᷣmitiua eccłia poſt receptionẽ ſpũſſcti: vt patet
Accj.iiij.De q̃ vnione etiã tangit Apls ad Eph̊.
iiij. di. Solliciti ſeruare vnicatẽſ pũs in vinculo
pacis ⁊c̃. Uel qꝛ vnit eos ſibi.j.ad Con.vj. Qui
adheret deo vnꝰſpũs ẽ cũ eo.Dicit qͥʒ certꝰ.quia
nec fallit nec fallit᷑: vt dicit gloſa ſuꝑ pᷣdida vᷣba
Uel qꝛ certificat hoĩiem de ſua ſalute:ſicut certi⸗
ficauit Paulũ vt patʒ ad Ro. viij. Uel qꝛ remo
uet nubẽ dubitatiõis ⁊ erroꝛis ab itellectu. Itẽ
nqnatꝰ. qꝛ eſt ſine macula:vt diẽ glo⸗
ſa ibidẽ. Uel qꝛ remouet maculã ab intentiõe ?=
affectu. Uel qꝛ in pᷣſentinos a pais pᷣteritis la⸗

ual:⁊ a futuris pᷣᷣuat. Itẽ ðꝛ mũdus WPter na⸗

ture ſue oĩmoda mũdiciã. Uel qꝛ in futuro noſ

muũdabit ab oĩ miſeria ꝑ gliam. Dicit᷑ q̊ʒ hũan?

92 eſt oĩb⸗ cõmunis:vt dicit gloſa ibide:hoc eſt:
ſine ꝑſonaꝝ acceptiõe. Diot᷑ etiã benign⸗ natu⸗
re benignitate:vt dicit gloſa vbi ſupᷣ. Vel beni⸗

gnus ab ignita bonitate.el nos benignos er

mãſuetos facit. Et ſimiliter dicit᷑ amãs bonuz:

nõ tm̃ ipᷣe:ſed etiã qꝛ nos facit bonugmare ĩ af⸗

ſectu ⁊ effectu:iuxta illud ad Ro. xij. Dilectio ſi⸗
ne ſimulatiõe ?c̃.Dicit᷑ quoq; ſubtilis ⁊ acutcſs

TZũ qꝛ penetrat coꝛdiũ occultiſſima:ſʒ Apłm.
ad Lori

tã. Sicut em̃ in mathemani dðᷣꝛ acu⸗

7

uxta illð Eſa.xlix,
B3

Tuũ qꝛ facit nos acutos ꝑ ʒelũ iuſti⸗

Bermoa

Poſuit os meũ qſi gladiũ acutũ. g iſte ẽ gla⸗

drꝰ ſpũs qͥẽ penetrabilioꝛ oĩ gladio ãcipiti. Ad
Mebꝛe.iiij. De q̊ gladio ðꝛ Apo.j. Ex oꝛe eiꝰ ꝓce

debat gladius er vtraq; pre acut⸗ u.. pliſſctůs a
patre ⁊ filio ꝓcedẽs qͥ ad modũ gladij diuidit ⁊

ſeparat ab omni carnali affectione. Et facit ſpm

quẽ penetrat ſubtilẽin ſtellectu ⁊ cognitiõe atq;
cõtẽplatiõe celeſtiũ. Item ð ſtabilis ⁊ mobilis.
Stabilis ĩ natura ſua:⁊ mobilis in nos Qulia
vt ait Boe. in. iij. de ↄſo. Stabiliſ⸗ q; manẽs dat

cũcta moueri Dicit᷑ em̃ mobilis qꝛ facit ſccõs vi

riłr opꝑari: ac in bono oꝑe ꝓficere. Stabilis vᷣo

qꝛ facit eos in ſctitate pleuerare.Et foꝛtes in ad/

uerſis ⁊ arduis qͥbuſcũq; ꝑſiſtere. Et ad mundi

delitias nec modicũ flecti. Uñ i laudẽ Johãniſ

debßtũ videre. Arũdinẽ vento agitata. ⁊ ad De/

bꝛe. xiij. ait apłſ. Optimũ ẽ gfa ſtabilij coꝛ Cuiꝰ

—„ 7 —

exẽplũ patuiti ſctcã Lucia quã tato põdere fixit

—

ſpũuſſctũs vt mille paria boũ nõ poſſent eã mo⸗

uere. Itẽ ðꝛ ſuauis:qꝛ boiem ſuauẽ ⁊ piuʒ facit

atq; mip̃icoꝛdẽ tribulatis. Sa xij. O qᷓ; bonꝰ
⁊ ſuauis eſt dñe ſpũs tuꝰ. Dicl etia ſecurus:qꝛ
tantã fiduciã tribuit vt nõ valeat ille qͥ eo plenꝰ
eſt nec cõminatioibo nec penis terribilibo ꝑterre/
ri. Imo vt ðꝛ Pꝛouer.xxvlij. Quaſi leo cõfidẽs

abſ terroꝛe ꝑmanct. Unð pſalxxxij. ait pheta

Verbo dñi celi firmati ſũt:et ſpũ oꝛis eius oĩs

virtus eoꝝ. Itẽ ðꝛ oĩa ꝓſ piciẽs: qꝛ facit nos coſi

derare fine actuũ vt ſic oꝑa no ſtra meritoꝛia fa⸗
ciamꝰ Eccłi.j.Luſtrãs vniuerſa in circũutu ꝑgit
ſpũs.Uel qꝛ quos iĩhabitat pꝛudẽtes facit.j.ad
Coꝛ. xij. Spũ alis iudicat oĩa. Dicit etiaʒ multi⸗
plex pter młciplicia dona que pᷣſtat.Et diſertꝰ
qꝛ vt ðꝛ Saß̃ x. Aperitos mutoꝝ ⁊2 liaguas in
fantium facit diſertas.Dauid q̊ʒ pſal.l.apellat
ipᷣm ſpm̃ recũ:qꝛ vt inqᷣt phᷣs.rectũ ſi recto ſup/
ponat᷑.vndiq; tãgit⁊ tangit᷑. Curuuʒ vo nõ ts⸗
git niſi in pũcto.Et ſjm buc mo dũ ſcti ⁊ iuſti ha
bẽtes ſpmſctm̃ totałr tangunt᷑: qꝛ in oib oꝑib⸗
ſuis ꝑſemitas rectas luſticie ſpuᷣſſcri inſtinctu
dirigunt᷑. Unde de ipᷣis dici põt illud Eʒechie.j.
Pedes eoꝝ pedes recti.⁊ Saß.x. ðꝛ. Juſtũ de⸗

—

. De ſpirituſſancti diſpoſitione cõſideratio ſe⸗

Ptrima r vilama.
q Uia vt dicut iuriſte. vbiẽ eadẽ rõ dʒ eſſe

cadẽ diſpoſitio.l.a ticio.ff. ð verbo.obli.

7.1.. C. de liber. p. vl exhe. ⁊ de ſilib⸗ idẽ eſt iudi⸗

ciũ.l.nõ poſſũt.ff. de legi. et. c.ĩ cauſis de re iudi.
vt etiaz dici phᷣs.ij. Lopi. Ideo conari debemꝰ

biĩ eillas diſ poſitiones in nobis q́s ſcti apłi ha

— „

buere qñ receperũt ſpm̃ſctm:vc ⁊

aio quieti. Et ideo qꝛ vt ait phᷣs.ij.de aĩa.Actus

actiuom ſunt in patiẽte bene diſpoſito. Ipi apli
ceteriq; diſcipuli xpᷣi tanqᷓ; vaſa aurea munda ?

bene diſpoſita in ſe reciꝑe potuerunt cariſmata.

pꝛio obiecto. Naʒ potẽti
ſi a ſono.viſ iua a coloꝛe.intellectiua ab intelligi
bili ⁊ vero. volitiua aũt a bono. Quãto igit᷑ ob⸗
iectũ fuerit melius:tãto potẽtia in eo melꝰ qui⸗
eſcet. ſed ſpũſſctũs eſt ſũme bonus.g̊ in eo quie⸗
ſtere ſũme debuit mens apłoꝝ: ⁊ poſequẽs væ

baptiſte inqͥt ſaluatoꝛ Mat. xj. Quid exiſtis in

uxit dñs ꝑ vias rectaſ.⁊ oñ dit illi regnũ di ⁊c.

br in nos venire
dignet᷑. Pꝛia ergo diſpoſitio aploꝛũ fuit ꝙ eräat

XXXVIII

ſpũſſancti. Unð de eis canit eccłla. Inuenit coꝛ
da diſcipuloꝝ receptacula mũda.Erat aũt ĩ eis
quies mẽt ſine q; ſpmſanctũ recipere nõ ↄgrue⸗
bat. Et hoc pbat᷑ rone: autoꝛitate:exẽplo ⁊ fſigu/
ra. Fundamẽtũ rõnis ſumit᷑a pho. ij. de ania. et

x. ethicoꝝ. vbi ait.ꝙ nulla potẽtia pficit᷑ niſi a p⸗

.

a auditiua nõ ꝑficit᷑ ni⸗

—

care debuerãt ab omi alio oꝑe ꝑ qð diſtraherek

ab illa quiete. Nec aliter bñ doceri poterat.qꝛvt

dicit pbᷣs.Sedẽdo ⁊ quieſcẽdo hõ effici᷑ ſapis
Secũdo eſt ad hoc autoꝛitas Eſa.lxvj. Super
quẽ requieſcet ſpũs mes dicit dñs niſi ſuꝑ qͥ etũ
Et gloſa ſuꝑ illud Accj.ij. Dũ cõplerent᷑ dies pẽ?
thecoſtes.exponit:id eſt quietis qꝛ quieſ eterna
ex noſtra quiete ⁊ animi pauſatiõòe acquirit᷑. Et

ad hoc facit exeplũ qð ↄtinuo ꝑiculo diſcimus.

—

Aund⸗ ſtẽtus miĩoꝛ ẽ ad ſingula ſenſus.Stu⸗
e

ere em̃ ⁊ negociari:oꝛare ⁊ vagari nõ ſe cõpoꝛ⸗
tant. igit᷑ nec vacare deo ⁊ creature. Vñ bene ſal
uatoꝛ ait Matth.vj. Nemo põt duobo dñis ſer

uire. Ecõtra vᷣo ðꝛ Acq.ij. de aplis ꝙ receperũüt
ſpiritũſanctũ ſedẽtes:id eſt a ſupfluis cuns qe⸗/
ſcẽtes. Quieuerũt igit oculi apkoꝝ a vanis aſpe

„

ccibo: aures a diſſoluto ſ ono:lingue a turpibut

colloquijs:⁊ ſolo aĩo in deñ tendebãt. Magne

em̃ vcutis eſr qͥes mẽtis.De q̃ inqᷣt Senecaĩ li.

tragediaruʒ. Paucos nouit ſecura qͥes. Multi

em̃ poſſũt ex quiete vtrũ q; ſeculum poſſidere:⁊
neutrũ habẽt. qꝛ in ſe babitare nequeũt.⁊ pluri⸗
bus occupati nec minima ſe habuiſſe tge moꝛ⸗
tis cernũt ꝑ que ſaluani queãt.nec ſibi blãdiant᷑
qꝛ peccata moꝛtalia nõ coͤmittũt.qꝛvt diẽ Aug.
Nullũ eſt adeo veniale pecm̃ qͥn fiat moꝛtale dũ
placet. S. criminis. xxv. di. Qð tñ intelligi᷑ dum

placet vt moꝛtale. Et hoc qnq; accidit ei qͥ nõ c;
rat de venialibo:vt intantu intẽdat᷑ eiꝰ volũtas

in ipᷣis pctis venialib ꝙ etiaʒ ea cõmitteret ſi ef
ſent moꝛtalia. Ad pᷣdicta aut facit illud qð legit᷑

in li. de aĩalibo. ꝙ repit q̊ddã aial foꝛtiſſimuʒ:
qð cetera timẽt.nec ab aliqͥ̊ venatoꝛe capi poteſt

eiuſq; coꝛnua ſecãt ⁊ ſ. cindũt tãq; enſes obuias

quaſq; iuenerit arboꝛes qᷣ plurimũ głiatur:lu/⸗

ditq; inter virgulta: intuſq; implicat coꝛnua iet

inde exire nõ valet. Uñ ſeipᷣm capit ꝓpꝛijs coꝛni
bus invirgultis: qd arboꝛes ingẽtes ſcandebat
coꝛnibꝰ Notate o filij mei exemplũ hoc. Multi
em̃ ſũt q̊s nõ capit luxuria:furtũ vel rapina ⁊ ce
tera hmõi magna vitia. Sed vᷣtute ſcindũt has
magnas arboꝛes. Coꝛnibo aũt implicant᷑ ĩ pec/
catis minimis ꝑ qͥ veniũt ĩi magna ſcelera. Qul⸗
eſcite igit agere puerſe Eſa.j. Ex ſcurrilitace en

puenit᷑ ad derraccionẽ.ex dulci familiari mu⸗

.

liex colloquio ⁊ 2uerlariõe venit᷑ ad foꝛnicatioj

— -—
. -=

—

.. —

Foliũ

nem. Uñ gloſa ſuꝑ ꝓxime allegatã autoꝛitates
Eſa ait Quleſcite etiã illa agere que licẽt: neqn
ꝑuerſe agatis ⁊ illa faciatis que nõ licẽt. Suꝓ
qeſcẽtibo igit᷑ apłis venit ſpũſſanctꝰ:⁊ ſedit ſu wg

ſingulos eoꝛũ.i.quieuit in mẽtiba eoꝛũ.Acc᷑.ij.

Et pꝛedicta de neceſſitate quietis ⁊ pacis mẽra

lis ad receptionẽ ſpũſſancti ꝓbant᷑ etiã ꝑ figu⸗
ram. Nam filij iſrael nõ receperũt mãna qᷓ;diu
fuerũt i egypto:⁊ qᷓ;diu habuerũt farinã egypti
⁊ qᷓ;diu no tranſierũt mare egypti. Illi em ſunt
in egypto qͥ ſunt in pctõ ⁊ ideo nõ pñt eſſei qͥ ete

Eſa.xlviij. Nõ eſt pax impijs dicit dñs.⁊ Johe

lis.iij. Egyptꝰ in deſolatiõe erit.⁊ ↄſequẽter nõ
poſſunt habere ſpmſanctũ. Illi aũt qui habẽt

adhuc farinã egypti ſunc illi qͥ adhuc retinẽt de

lectationẽ ⁊ cogitatiões pcti.⁊ tales non ſunt in
quiete. Job.xvij. Cogitatiões mee diſſipate ſũt
toꝛquẽtes coꝛ meũ. Illi vo nõ tranſierũt mare
egypti qui adhuc varijs pᷣmunt᷑ ſolicitudibꝰ
mũdi:⁊ tales etiã nõ ſunt in quiete. Johis.xvj.

In mundo pꝛeſſurã habebitis:in me aũt pacẽ.

Et cõſequẽter nemo pᷣdictoꝝ habet ſpm̃ſanceũ.
Job.xxvij.Abyſſus dicit non eſt in me:⁊ mare

loquit᷑ nõ eſt mecũ.Qui ergo vult vt ſpũſſanctꝰ
ſuꝑ eũ reqᷣeſcat ⁊ quietẽ habere deſiderat: exeat
de tenebꝛoſitate peccati:⁊ abijciat reliqas ⁊ oc⸗

caſiões pcti:ac deſerat anxias curas mundi. Fi

lij em̃ iir receperunt mãna in ſolitudine:⁊ nos

accipimꝰ ſpũſſancti dulcedinẽ in mẽtis quiete.

Libẽter em̃ qlibet hoſpes ad illud hoſpitiũ di⸗
uertit in quo quietẽ inuenire ſe credit:⁊ ideo ſpi.
rituſſanctus ad hoſpitãdũ in aia quieta libẽter
venit. Sicut etiã Helias vt patet.iij. Reg.xvij.
in ſolitudine mane ⁊veſꝑe pane ⁊ carnib paſce
batur:veniẽs aũt ad ꝓplum vix buccellã panis

inuenit.⁊ ſiłiter hõ in mẽtis quiete diuinas cõ⸗

ſolatões recipit:i turbatõe vo famẽ iuenit. vꝑ

St autẽ ſcẽdũ ꝙ in aliquib ſpũſſanctꝰ

ę nullo mõ requieſcit:i aliquib vo qͥᷣ eſcit

ſed nõ ꝑfecte.nã in eis ẽ requies ſemiple

na ⁊ nõ pfecta:in ſanctis aũt qͥ ſunt in patria re
quieſcit ꝑfecte:qꝛ in ipᷣis eſt reqͥes ꝑfecta. Qõð fi
guratũ fuit Geñ.viij.ĩ emiſſiõe colũbe de archa

nã Noe ter ipᷣam emiſit:⁊ in pᷣma emiſſiõe cum

terra adhuc eſſet paludoſa niulatenꝰ requieuit

ſed ad archaʒ redijt. Per quod dat᷑ intelligi ꝙ

ſpũ ſſanctꝰ nõ requieſcit in pctõꝛibo qͥ habẽt coꝛ
da ĩmũda ⁊ in ↄtinua pugna.Eſa.lvij.Coꝛ ipij
q̃ſi mare feruẽs qð quieſcere nõ põt: ⁊ redũdãt

fluctꝰ eius in cõculcationẽ ⁊ luctũ. Licet ̊ dica
tur Act᷑.ij.ꝙ repleti ſunt oẽs ſpũſancto.nõ ĩtel⸗

ligit de aliq̊ͥ pctõꝛe.pctõꝛes em̃ nõ ſunt ð nũero
vniuerſi.Oĩia em̃ entia aut habẽt eſſe:aut viue/
re:aut ſentire:aut rõcinari:aut intelligere.pctõ⸗
res aũt nõ habẽt eſſe:quia om̃e eſſe eſt a foꝛma

que dat eſſe rei.vij. Mectha.ij.de aia.⁊.vij. Phi

ſico. Foꝛma vo ipᷣiꝰ eſſe ſpũalis eſt charitas.iu
xta illð ad Philip.iij. Obbuate eos q nõ ambu

CCCXLII

lant ſiẽ habetis foꝛmã nfaʒ. Quia igit᷑ pctoꝛes
noõ hnt foꝛ mã eẽ ſpũaliſ.iõ nõ hñnt eẽ ſpuale.Uñn

Job.xviij.dꝛ. Habitẽt in tabernaculo illiꝰſocij

eiꝰqͥ nõ eſt. Itẽ nõ hñt viuere. Duo em̃ ſũt ſigna

vite.ſ.ſenrus ⁊ motꝰ.Ipᷣi aũt nõ hñt ſenſuʒ dile
ctionis vł cognitiõis diuine:nec motũ oꝑatiõis
bone. Uñ de ipᷣis dicere poſſumꝰilð pſalmiſte.

Oclos hñnt ⁊ nõ videbũt.Et h̊ qͥ ad ſenſuʒ diuie

dilegiõis ⁊ cognitiõis.Duo em̃ ocli ſũt itellectꝰ
2 affectꝰ. Pedes hñt ⁊ nõ ãbulabũt.Et h̊ qͥ ad
motũ bone oꝑatiõis. Itẽ nõ hñt ſentire. Nõ em
ſentiũt dyabolicas tẽptatiões. Ideo aũt nõ ſen⸗
tiũt qꝛ cõſentiũt. Ille ei ſentit qͥ diſſẽtit Pꝛouer.
xxiij. Uerberauerũt me ⁊ nõ ſenſi.Nõ hnt etiam
rõcinari:qꝛ nõ viuũt ſᷣm rõnẽ:ſʒ ſᷣm ſenſualitatẽ
Et iõ nõ ſũt rõnales:ſʒ bꝛutales. VUñ pſalmiſta
ait.Facti ſunt ſic equꝰ ⁊ mulꝰqͥ bo nõ eſt itellectꝰ
Itẽ nõ hñt ĩtelligere:qꝛ vᷣa itelligẽtia ẽ deũ time
re:⁊ a malo recedere.puer.xxviij.Ecce timoꝛ do⸗
mini ipᷣeẽ ſapia:⁊ recedere a malo itelligẽtia.Qꝛ
aũt fides ĩ pᷣmitiua ecclia habebat pᷣdicta.õ ðꝛ

Actuũx.Eccłia qdẽ creſcebat ⁊ habebat pacẽ:?-

rituſſancti replebatur. 2
h Anc igit᷑ ↄſolatiõem nõ poſſunt recipere
pctõꝛes qͥ delectant᷑ ĩ mũdi cõſolatiõibo.
Joh.xiiij.Spm̃ vitatis quẽ mũdꝰnõ pᷣt acciꝑe
ideſt amatoꝛes mũdi. In mũdo ei ſũt tria pctã

edificabat᷑ ambulãſ i timoꝛe dni.⁊ ↄſolatiõe ſpi

magis cõia de qͥb ðꝛ.j. Joh.ij. Oẽ qð eſt in mũ

do aut eſt ↄcupiſcẽtia oculoꝝ:aut ↄcupiſcentia
carnis:aut ſuꝑbia vite.Que tria.ſ.luxuria:aua
ritia ⁊ ſuꝑbia ipediunt oſolatiõeʒ ſpũſſcti.Pꝛi⸗

—

mo em̃ eã reciꝑe nõ poſſũt luxurioſi ?⁊ carnales

j.ad Coꝛ.ij.Aialis hõ nõ ꝑcipit ea que ſũt ſpũs

dei. Ipi em circa coꝛ ſuũ faciũt foſſatũ plenũ aq̃ᷓ

turbida ⁊ fetida.i.carnali cõcupiſcẽtia.Et iõ ibi
itrare nõ põt iſpiratio diuina Hiere.ij.Quid ti/
bi vis ĩ terra egypti:vt bibas aquã turbidã.Su

ꝑbi q̊ʒ qꝛ habẽt coꝛ duruʒ ſicut lapis.iõ pluuia
diuine iſpiratõis licet qñ q; eos tangat:tñ iteriꝰ

madefacere nequit. Uñn dicere poſſunt deo cuʒ

pſalmiſta. Aiĩa mea ſic terra ſine aqua tibi. Ipſi

em̃ faciũt circa ſe murũ lapideũ ideſt animũ ob
ſtinatũ vt diuia ĩſpiratio trãſire nõ poſſit Job.
xlj.Coꝛ eiꝰindurabit᷑ q̃ſi lapis.Nuari q̃̊ʒ qẽ hñt

coꝛ plenũ aceto ⁊ felle curaꝝn mundanaꝝ nõ pat
ſentire melleã dulcedinẽ ſpũſſcti Etiõ Aug.ſuꝑ
illð pſalmiſte.Diligite dñm oẽs ſcti eiꝰ:inqᷣt.Di
ſce nõ diligere mundũ vt diſcas diligere deum.
Auari em̃ faciunt circa coꝛ ſuũ aceruũ luteũ.Et

ideo nõ poſſunttrãſire ad aliqd bonũ ꝓpoſituʒ.

Abachuc.ij. Ue qͥ ↄgregat ⁊ mulłeeiplicat nõ ſua

Uſq; quo aggrauat ↄtra ſe lutũ.lõ ſolimuteʒ

ſpũſſcũs in pᷣdictis pctõꝛ ibo requ ieſcere nõ põt

ueniente diſcedit. ??
? Ria em̃ vt dicit Augu.⁊ Inno.in.c.⁊ ſi

iudeos.de iude.ſunt que male remune⸗

nimo ſi añ pctm̃ in eis erat:ſtatim peccato 22

Bermo

rãt hoſpites ſuos ſq; mus in pera:ignis in ſinuu

⁊ ſerpẽs in gremio. Mus i pera eſt gꝗꝑbia i aia
qĺ oia bona ſpũalia comedit ⁊ coꝛrodit Eʒechie.
vj. 1õ te excollas i co gitatiõe aie tue vęlut chau
rus:ne foꝛte elidat᷑ virtus tua ꝑ ſuꝑblaʒ ⁊ folia
tua comedat ⁊ fruct? cu os ꝑdat ⁊ relinqᷓris ve⸗

lut lignũ ariduʒ i heremo. Et ꝓpt pᷣ dicit Calixtꝰ

papa in.c.iuſtũ.xj.q.iij. Melioꝛ eſt i maleficijs
hũilis ↄfeſſio:qᷓ; ĩ bonis ſuꝑba głiatio. Ignis
in ſinu ẽ auaricia in affectu qᷓ oĩa bona ſpũalia
que in aia inuenit anihilat ⁊ ↄſumit Job.xxxj.
Ignis eſt vſq; ad cõſumptionẽ deuoꝛãs.et oia
eradicãs genimina ⁊c. Iſte eſt ille ignis de qͥ ðꝛ
Pꝛouer. xxx. Ignis nũqᷓ; dicit ſufficit. Serpẽs
in gremio eſt lururia in aia q̃ ibi venenũ diffun
dit:⁊ vitaʒ gre extinguit Pꝛouer.v. Fauꝰ diſtil⸗
lans labia meretricis.⁊.xxiij. Ingrediet᷑ blande
⁊ i nouiſſimo moꝛdebit vt coluber:⁊ q̃ſi regulꝰ
venena diffundet. Scð m etiaʒ qð dã dictũ Sa⸗

lomonis:⁊ experiẽtia teſte videt᷑.tria ſũtq̃ expel⸗

lunt hoiem de domo.ſ.fumꝰ.ſtillicidiũ ac mala
vxoꝛ. Per fumũ itelligit᷑ ſuꝑbia q in altum aſcẽ
dit ⁊ cito deficit. Unde pſalmiſta ait. Aſcẽdit ſu
mus in ira eiꝰ:⁊ ignis a facie erꝰexarſit. Iſte aũt

fumꝰſuꝑbie ſpm̃ſctm̃ ð coꝛde expellit ⁊ ne reuer

tat᷑ ſꝑ reſiſtit Actuũ.vij.Dura ceruice ⁊ icircũciſi
coꝛdibo ſꝑ vos ſpũiſctõ reſtitiſt. Per ſtillicidiũ
aũt intelligit᷑ auaricia:qꝛ ſic ſtulicidiũ hoiem in
domo inquietat:ſic auaricia varijs ſolicitudi⸗
nibs diuitiarũ alam ſuffocat. Juxta illud Luce
viij.Aſolicitudinib ſuffocant᷑. Tales em̃ ſom̃/⸗
ſctm̃ expellunt.Cũ tñ dicat᷑.j.ad Theſ.v. Gpm̃
nolite extinguere. Per malaʒ vxoꝛẽ itelligit car⸗
nalis cõcupiſcẽtia:q̃ ſemꝑ cum rõnelitigat. Ad
BGał.v. Caro cõcupiſcit aduerſus ſpm. Et iſti ca
les ſpm̃ſctm̃ ⁊ filiũ dei pedibd imũdis ↄculcãt:
⁊ cõtumelia dehonoꝛãt.Ad Hepꝛeos.x.Quãto
magis putatis ðterioꝛa mereri ſu ꝓplicia qͥ filiũ
dei cõculcauerit:⁊ ſpiritui gr̃e cõtumeliã fecerit.
De hacvroꝛe ſiue ↄcupiſcẽtia carnali ðꝛ ad Ro.
viij. Pꝛudẽtia carnis moꝛs eſt. Uoluptas eniʒ

carnis ita tenet hoiĩeʒ ĩ delicijs tꝑalibo:qꝙ ad eter

nas delicias ꝑuenire nõ deſiderat. Uñ i figurã

huiꝰ ðꝛ.iij. Regxij. ꝙ Jeroboã fecit duos vitu/
los aureos. Unũ in Dan.⁊ alteꝝ ĩ bethel.ne po⸗
pulꝰreuerteret᷑ in hierłm:ſʒ ip̃os adoꝛaret. Qui

vituli ſunt duplex laſciuia.ſ.voluptas carnis ⁊
vanitas mũdi q̃s tã clerici qᷓ; laici miłti adoꝛant
⁊ ad celeſtẽ hierłm ire nõ laboꝛaãt.Ad hũc aũt vi

tulũ ↄflatilẽ facendũ pplłs iſrael ĩiaures ꝓiecit:
qꝛ qͥcqͥd hʒ hõ pᷣcioſum ad hoc expendit vtvolu

ptas vl vanſtas impleatur. Et ſic voluptas car
8 nis ſpiritumſanctum expellit.

qꝗq Uia vo ſpũſſctũs nõ põt in pctõꝛibo ha⸗

britare:iõ dyabolus in eis mãſionẽ ſuã
ponit. Vñ ſciendũ ꝙ qñq; vocat᷑ ſerpens:qñq;
coꝛuus: ⁊ aliqñ poꝛcꝰ. Inquãtũ eſt ſerpẽs habi
tat in hoib ſpinoſis:ideſt in auaris.diuitie em̃

XXXVII

ſpine dicunt. Lu. viij. Int iſtas em̃ ſpinas dius

₰

tiaꝝ ſerpẽs infernalis latitat.j.ad Tbi.vj.Qui
volũt diuites fieri incidunt in tẽptatiões ⁊ in la
queos diaboli:⁊ i deſideria młta ſtulta ⁊ noxia
q demergũt hoies in iteritũ ⁊ ꝑdicionc. Inq;tũ
vo eſt coꝛuꝰ habitat in cadaueribo.i.in moi ho
noꝛibo. Cadauer em̃ videt᷑ eſſe hõ ⁊ nõ eſt:ſed ſi
ei aia cõlũ geret᷑ tũcve hõ diceret᷑.⁊ ſiłr honoꝛes
mũdi nõ ſuntveri q;uis appareãat in exterioꝛibo

gie vᷣo honoꝛ eſt charitas q ipᷣam viuificat: tuc

igit᷑ ſunt veri honoꝛes qñ ad ipᷣos ſuſcipiedos
inducit frat᷑na charitas ⁊ nõ aliq̃ a bitio vel va⸗
nitas. Inq;tũ aũt eſt poꝛcꝰ habitat in luto.i.in
hoibꝰimũdis ⁊ luxurioſis.ij. Petri.ij.us lo
ta in volutabꝛo luti.⁊ nõ tm̃ tale lutũ inhabitat

ſed etiã cõculcat.Naum.iij. Intra in lutũ ⁊ cal,/

ca. Tales vo deberẽt damare cũ Ps. ? dicere.
Miere mei dñe qm̃ cõculcauit me hõ.Oꝛ aũt

mebꝛa diaboli ſepe a ſuo capite denoĩant᷑:iõ ex

q̊ diabolꝰ ẽ ſerpẽs coꝛuꝰ ⁊ poꝛcpnᷣt ⁊ ipᷣi voca
ri ſerpẽtini coꝛuini ⁊ poꝛcini.⁊ qꝛ ſunt ſerpẽtini

ideo a deo maledicunt᷑: dicete dño Geñn.iijipſi
ſerpẽti. Maledictꝰ eris int oia animãũtia et be⸗

ſtias terre.Et tãdẽ maledicent᷑ maledictiòe ꝑpe
tua cũ eis dicet in iudicio. Ite maledicti in ignẽ
eternũ. Mat.xxv.qꝛ vᷣo ſunt coꝛuiniiõ vixaut
nũqᷓ; ad archã.i.ad ſanccã eccłiam ꝑ pniam re⸗
uertunt᷑. Geñ.viij. Aꝑiens Noe feneſtrã emiſit
coꝛuũ qͥ egrediebat᷑ ⁊ nõ reuertebat᷑. Tales em̃
ſuãaↄuerſionẽ pcraſtinãdo differũt clamãtes cũ
coꝛuo.Cra:cra.i.cras bñ faciã ſʒ nõ mõ.Deqͥbꝰ
Aug.ait. Remanẽt foꝛis cũ voce coꝛuina qͥ no

luert hre gemuũ colũbinũ. Sopho.ij.Uox can
tatis in feneſtra ⁊ coꝛuꝰ in ſuꝑliminari. Qꝛ vᷣo

ſunt poꝛcini iõ in baratrũ inferni demergunt᷑
Mar.viij. Impetu abijt totꝰ grex poꝛcoꝝ ꝑ pᷣ⸗

ceps in mare ⁊ moꝛtui ſunt in a6 8. Iſta at tris
loca in qͥb imũdꝰ ſpũs diabolicꝰ manſionẽ ſa
cit:ponũt᷑ Job.xlj.vbi ðꝛ.Sub vmbꝛa doꝛmit

in ſecreto calami in lod humẽtibo. Quieſcit em̃

in hoibo vmbꝛoſis.i.auaris.⁊ iðo ðꝛ. Sub vm
bꝛa doꝛmit.Diuitie em̃ tã qᷓ; vmbꝛecito traſeũt.

Saß.v. Trãſierũt oĩa tãq; vmbꝛa. Quieſcit ẽt
in hoibꝰ ſuꝑbis ⁊ vaneglioſis.⁊ iõ ſubdit᷑. In
ſecreto calami. Suꝑbi em̃ exteriꝰ vident᷑ eẽ niti
di ſʒ interiꝰ ſunt vacui:in qͥb diabołꝰ quieſcit.
Job.xlj. Ipᷣe em̃ eſt rex ſuꝑ omẽs filios ſuꝑbie.

Duieſcit q̊ʒ in hoib delicioſis:⁊ iõ ðꝛ In locis
bumẽtibo. In locis em̃ aridis.i.in ſcetis virꝭ ab

hui mũdi delicijs erſiccatis qͥeſcere nõ poteſt.
Mat.xij. A m bulat ꝑ loca arida q̃rẽs requiẽ et

nõ inuenit.⁊ iõ in eis qͥeſcit ſpũſſctũs.qð ſigni⸗

ficatũ fuit ꝑ ſecundã emiſſionẽ colũbe de archa

qñ ſuꝑ oliuã qᷣeuit. Oliua em qͥ in folijs baber
viroꝛẽ ⁊ ĩ lĩre dulcedinẽ ſignificat bonos xpᷣia

nos qͥ hñt viroꝛẽ bone vite ⁊ dulcedinẽ bone cõ

ſciẽtie:⁊ hñt viroꝛẽ bone exeplaritatis 7 pingue
dinẽ ſiue oleũ opeꝝ pietatis.qð qᷣdẽ olei habet

— — —bͦ— D

—— — —

Foliũ

Stutẽ penetratiuã. dicẽte &. Intrauit ſiẽ oleſ

in oſſib meis.⁊ ipinguatiuã:codẽ ꝓphᷣa dicẽte.

Impin guaſti in oleo caput meũ.⁊ letificatiuã:
vn lteꝝ ait. Ut exhilaret faciẽ eiꝰ in oleo.⁊ eleua
tiuã: qꝛ ſuꝑ ceceros liq̊ꝛes eleuat᷑. Per q datur
intelligi ꝙ elemoſyna ſiue opꝰpietaus diabolũ)

penetrãdo vulnerat:cũ ſit lancea dei. Ecci.xxix.
Duꝑ ſcutũ potẽtis ⁊ lãceã ipugnabit ꝓ te iimi
cos tuos. Itẽ aiam iĩpinguado delectat cum ſit
adeps dei.pſal.lxij. Sic adipe ⁊ pinguedine re
pleat᷑ aia mea ⁊c. Itẽ ↄſciam letificat cũ ſitvinũ

dei:qð letificat coꝛ hois ſᷣm Ps.Et iðo de iuſti

2ſcia ðꝛ Job. xv. Letet᷑ q̃ſi oliua pijciẽs floꝛem
Animã qͥqʒ ad celeſtia eleuat cũ ſit vtus dei. Et
bincẽ ꝙ xpᷣs de mõte oliueci aſcẽdit ĩ celũ ad in/
nuẽdũ ꝙ ipᷣa oꝑa miicoꝛdie aiaʒ ad celũ dedu
cũt.j.ad Thi.iiij.⁊.c.hoſpitalẽ.xlij di. vbi dicit᷑.
Pietas ad omia valet ꝓmiſſiõeʒ hñs vite que
nuüc eſt ⁊ future. TLicet aũt ſpũſſctũs in ſctis ad/
huc viuẽtibo reqᷣeſcat qꝛ hñt ↄſcie mũ diciã:non

tñ plene qꝛ adhuc a coꝛꝑe bñt pugnã.vt patʒ ꝑ

apłm ad Gal.v. Et ꝓpter hᷣ ſignificãdũ colũba

proſtqᷓ; in ſcdᷣa emiſſiòe reqᷣ euit ſuꝑ oliuã iteꝝ re

ner ſa eſt ad archã. Per tertiã vᷣo emiſſiõʒ qꝛ vl⸗

tra ad archã nõ redijt:ſignificauit ꝙ ſpũſſctůs

ſupꝑ eos qͥᷣ ſunt in patria pfecte reqeſcit: cũ ĩ eoꝛũ
ccoꝛdiby ſit pax plena ? requies pfecta. Eſa. xxxij.
Segebit plus meꝰin multitudine pacis in re

quie opuleta ꝛ in tabernaculis fiducie. AA
Ecuũdo apli fuerũt dilectiõe vniti. Unñ ca
nit eccłia. Inuenit eos charitateꝰcoꝛdes

⁊q illuſtrauit eos iundãs gr̃a deitacj. Ue
nit ̊ ſpũſſcũs ſuꝑ apłos ↄgregatos ad denotã
dũ vnitatẽ.xxiiij.q.j.c.audiuimꝰ.⁊ notat᷑ i.c.cũ
eccłia ſutrina.de cau.poſ.⁊ ꝓpꝛi. Qð fuiſſe neca

riũ ꝓbat᷑ ᷣmo rõne.ſcðᷣo autoꝛitate.⁊ tertio exe⸗

plo. Fundamẽtũ rõnis ponit Phs. vj. ethi. di.

◻

Aqcũq; remouet᷑ ꝑs diffinitõis remouet᷑ ⁊ ixʒ

diffinitũ. Si em a diffinitiõe homis remoueat᷑
gen⸗ vel ſpecifica differẽtcia: vt aial: vel rõnale: ñ
pꝓbabit᷑ diffinitũ. Sʒ charitas dei ẽ ſũme neca⸗
ria ad hñdũ ſpm̃ſccm̃:⁊ illa nõ põt haberi ſine
dilectiõe ꝓximi:qꝛ ponit᷑ tanqᷓ; ꝑs diffinitiõis.
Ut em̃ ðᷣt mgjr in.iij.ſen.di.xxxij.charitas eſt di
lectio qᷓ deꝰ diligit pt ſe ⁊ pxrinꝰ ꝓpter deü vel ĩ
deo.ergo necariũ fuitvt ipᷣi apłi eſſent inuicẽ cõ
coꝛdes ſi recige volebãt ſpm̃ſctm̃. Scðo eſt ad

bᷣ autoꝛitas ex dicto Gre.qͥ in moꝛal.inqͥt. Pꝛo

amoꝛe pximi amoꝛ dei⁊ acqrit᷑ ⁊ nutrit᷑.⁊ Aug.

ſuꝑ GBeñ.ait.Ex vno hoĩe oẽs pgeniti ſũtvt tota

mði machina vnũ deũ diligeret:? vnitatẽ amo⸗

ris ꝓximi in ſtipit vnitate ſeruaret. Tertio ẽ ad

hᷣ exẽplũ. Sicut em aĩa nõ viuificat illa mẽbꝛa
q̃ coꝛpi diſiũcta ſunt:ſic nec ſpũſſctũs illoꝝ mẽ⸗

tes viuificat q̃ diuiſe ſunt.Et ſicut ignis ligno⸗/

rũ diuiſiõe extinguit᷑:ſic ſpũſſctũs ꝑ diuiſionẽ

⁊ diſſenſiõʒ hoĩʒ effugat᷑.Et ſicut vnitas mẽtiũ

de religiõe ꝑadiſum facit:ſic diuiſio infernũ de

diſapkis obtulit eis pa

tis. Scðo ẽ ad bᷣ

dñns coꝛonat᷑.Ille tibi
illa q̃tidie cogita tracta ⁊ ↄſi idera.et q̃ſi q̊dã car⸗
cere tentꝰexclama Heu mihi qꝛ ꝓlongata Epere
grinatio mea. Et ifra. Habebis cellulã q̃ te ſolũ

7. . 2

CCCXLII

paradiſo. Unitas coꝛdiũ dñia amplificat diut

ſio vo ð Mis pᷣuos.de ciuitatib- oppida facit.

—

Ad oñdendũ qͥʒ ipᷣi apli erat pace vniti deſcẽ

dit ſuꝑ oos ſpuſſctũs ĩ hierm q̃ iterpꝛetat᷑ viſio
pacis. Itẽvt hr̃ Job.xx.poſtqᷓ; aluatoꝛ apparẽs

di. ar vobis inſut,

flauit ⁊ dixit. Accipite ſpm̃ſctm.Dẽ itaq; Actu.

ij. de apłis ꝙ erãt oẽs pariter. Et.iiij.c. · Olticu⸗
dinis ãt credẽtiũ erat coꝛ vnũ ⁊ aia vna.⁊ Aug.
in regula ſua inquit. Erati eis anima vna 2 coꝛ
vnum in do.. B
t Ercio pᷣncipalr dico:ꝙ fuerũt loco ſecre
ti. Qõð fuiſſe neceſſariũ ꝓbat᷑ rõne aucto
ritate ⁊ exẽplo. Fundamẽtũ rõnis ponunt natu
rales ĩ libꝛo de ſenſu ⁊ ſenſato dicẽtes. eceſſeẽ
vt ſenſus mẽti ſᷣuiãt ⁊ repᷣſentẽt. Ad qð facit ulð
pbᷣi in tercio de aia. Neceſſe ẽ itelligẽtẽ fantaſma/
ta ſpeculari.Si em̃ pulchꝛas videris imagines
mulieꝝ.ille mẽti ipꝛimũt᷑ ⁊ cõcupiſcẽtiã generat
Agnoſcẽtes igi᷑ apłli mũdanas vanitates eẽ ꝑi⸗
culoſas ſtabat ĩ loco remoto ⁊ ſecreto.ne veniẽte
ſpũſctõ mens occupata eẽt exterioꝛibo imagina⸗
auctoꝛitas.Ait ei ipᷣe ſpũſſccũs
Oſee.ij.de aia quã vult replere.Ducã eaʒ in ſoli/

tudinẽ ⁊ ibi loqr ad coꝛ eiꝰ. Ubi gloſa inqt. Ze⸗

lotipꝰẽ deꝰ:nec ſpõſaʒ ſuã moꝛtaliũ oculis vulc

offerri:cui donaturꝰẽ vitã imoꝛtale:⁊ dona que

nullꝰauferet.⁊ Treñ.iij.ðꝛ. Sedebit ſolitariꝰ:⁊
leuabit ſe ſuꝑ ſe. Sʒ dicẽtibo qbuſdã ꝙ ſolitudi

nẽ pati nõ pnt.rñdet Hiero.ſcribens ad Helio
doꝝ. Infima heremi vaſtitas fret:ſʒ tu paradi

ſum mete deãbula. Quotiẽſcunq; em̃ illuc mẽte
cõſcẽderis.totiens i heremo nõ eris.O ſolitudo

biã in q̃ illi naſcũt᷑ lapides ð qͥb vti Apocalipſi

ðS: ciuitas regis magne extruit O heremꝰfami⸗
liari deo gaudẽs 7 cetera. Itẽ qͥʒ Hiero.ad pꝛeſi

„

diũ ait. Intuitꝰes ĩ ſolitudie dũ.Nuꝑ egypti de

ſerta vidiſti angelicã vitã̊. Quãti ibi fioꝛes ſunt

qᷓ; ſpũalibo gẽmis pꝛata virẽtia.Uidiſti fta qͥb

.

ĩ pectoꝛe ignis exeſtuet:2

caplat:imo nõ eris ſolꝰ.q̃gelica tecũ turba ver⸗
ſabit᷑:cot tibi erũt ſocij q

lbi erut ſocij q t ſcti. Leges euagelium.
Fabulabit᷑ tecũ Jeſt us. Replicabis aplos vł p

phetas. ũqd poteriſ talẽ aliũ tuis pᷣmõibo be

ↄſoꝛtẽ.Et idẽ i alia epła dicit. Ubi ego ſuʒ ⁊ ĩ ea

q̃ dego ſolitudine nõ ſolũ qͥd agat᷑ patria:ſʒ an

ipᷣa pꝛia ſit ignoꝛo. Terao idẽ ꝓbat᷑ exeplo. aʒx

abꝛahã dũ ſtetit iuxta caldeos nũs fuit viſitatꝰ
a deo:ſʒ bene poſtq; receſſit ab eis Beñ.xij xv.

xvij. Jacob etiã dũ in turba ⁊ apð frẽm eet deſo
latus:fugit ⁊recepit ↄſolatiõem Geñ.xxviij.vñ

bñ Hiero. ad ruſticũ ait. Mihi oppidũ carcer
eſt ⁊ ſolitudo ꝑadiſus.Fugite igit᷑ ↄuentꝰmali⸗/

gnãtiũ:quia nõ in ↄgregatiõibus magnis nõ

in cõuiuijs:nõ in plateis.nõ in ſpec aculis diui
221

ne aſolatiões recipiunt᷑ ſʒ in angulis.ĩ eccłiſs
in ſolitudine.Uñn qͥdã ſccũs frater nisecãtabat.
Solã ſolitariã pulchꝛaʒ repperi.Sicut gſi põſa
virũ recipiẽs alienũ nõ meret᷑ a ſpõſo ſigo ↄſola⸗

ri ſʒ flagellari.Sic aia nõ meret᷑ oſolatciõeʒ diui
nã q recipit aut qric alienã.vñ Berñ.ait. Delica
ta ẽ diuina viſio.⁊ nõ dat᷑ admittentibo alienã.
Pꝛopter qð pſal.inqͥt. Renuit ↄſolari aia mea
memoꝛ: fui dei ⁊ delectatꝰſum ⁊c.t iõ de apłis
dicitur Actuum.ij.ꝙ erant in eodem loco ſcilicʒ
ſolitarij a tumultibus. C.
Varto fuerũt hũilicate pᷣditi. Quã vᷣtu⸗
te maxime eẽ ad receptiõeʒ ſpũſſcti valde
vtilẽ ꝓbdt rõ.auctoꝛitas ⁊ exẽplũ.Fun damẽtũ rõ

nis ponit qᷣdã ſapiẽs dicẽs. Teplũ gre noꝛma
iuſticie ⁊ ianua ſapie ẽ hũilitas.Lũc ſic.Quãto

tẽplũ fuerit capaciꝰ. cãto ill qͥ implet᷑ erit apliꝰ.
Sʒ hũilitas dilatat tẽpluʒ coꝛdis.ergo bi ma⸗

ioꝛ bumilitas.ibi maioꝛ eſt gra ſpũſſei replens

mentẽ. UVñ ps.inqͥt deo. Qui emittis fõtes in cõ

uallibo.i.graʒ in eis qͥ deiecti ſũt apð ſe ⁊ hũiles.

2 Eſa.lxvj.ait deꝰ.Suꝑ queʒ req eſcet ſpũs meꝰ
niſi ſuꝑ hũilẽ.ſpũs em̃ ſctũs nõ hitat in coꝛdib⸗

ſupꝑboꝝ c.ſi aũt. xxiiij.q.j. Scðo ad pᷣdicta ẽ au⸗

ccoꝛitas.Nã Eccłi.iij.ðꝛ.Quato maloꝛ es tatno

☛

magis te hũilia ĩ oibo:⁊ coꝛs deo iuenies graʒ.⁊

Jacobi.liij.ſcriptũ eſt.Oeꝰſuꝑbilſ reſiſtit:hũilib⸗
aũt dat graʒ. Quia em̃ qlibet libent᷑ hoſpitat᷑ in

illo hoſpitio in q̊ honoꝛat᷑iõ ſpũſſccũs libẽterĩ
hũui eum honoꝛte ihabitat Eccłi.iij.Magna

potẽtia dei ſoliꝰ⁊ ab hũilib honoꝛat᷑. Hoc autẽ
figuratuʒ fuit Geñ.j.vbi ðꝛ. Spũs dñi ferebat᷑
ſuꝑ aq̊s. Nõ em fert᷑ ſuꝑ terraʒ:qꝛ nõ reqᷣeſcic in
coꝛde terrenis dedito:nec ſuꝑ aerẽ:qꝛ nõ reqᷣe⸗
ſcit in coꝛde elato:nec ſuꝑ ignẽ:quia non requie
ſcit in coꝛde igne ↄcupiſcẽtie ĩflãmato.Sed ſuꝑ

aqᷓs:qꝛ reqͥ eſcit in coꝛde mãſueto.Ecõtrario aũt

ſpũs malignꝰfert᷑ ſuꝑ terrã:qꝛ data eſt ei ad mã

ducandũ GBeñ.iij. Lerrã comedes cũctis dieb⸗

vite tue. Quia dyabolus terrenos ſibi icoꝛpoꝛat

Eſa.lxv. Serpenti puluis panis eius.Item ſu⸗
per aerem: quia datus eſt ſibi ad babitandum.
Ad Ephe.ij. Super pꝛincipem poteſtatis huiꝰ

geris. Diabolus enim ſuperbos inhabitat:qui

bus dominatur vt dicitur Job. xlj. Item ſuper

iEnem gehenne: quia datus eſt ſibiad combu⸗

rendum Matthei.xxv. Ite maledicti in ignem

eternum qui paratus eſt dyabolo et angelis eiꝰ

Et ſuper ignem concupiſcentie qui datus eſt ei
ad ſuccendendum. Oſee.vij. Omnes adulceran

tes quaſi clihonus ſuccenſus a coquente. Su/

per aquas autem non fercur:quia in coꝛde du⸗
ctili &Q humili ac manſueto non moꝛatur.ſed ibi
contribulatur.pſalmiſta dicente Contribulaſti

capita draconum in aquis. Ibi quoq; ſubmer
gitur Exodi.xv. Submerſi ſunt quaſi plum/
bdum inaquis vehementibus. Et ideo quia ſcri
ptum eſt Sap̃.j.ꝙ ſpirituſſancrus coꝛripiecur:

XxXVII

id eſt expellet᷑:a ſupueniente iniqtate.i. ſupbia: qᷓ
iniqᷣtas ꝓpꝛie dicit.i.ineq̃litas. ilullꝰem eſt ma
gis ineq̃lis q; ſuꝑbus qui nullum vulc habere

equalẽ.ĩ mo ſicut ðt Plautꝰ poeta. Natura ſu⸗

pbi eſt minoꝛes deſpicere:maioꝛibo inuidere:⁊
ab equalib diſſentire: debet vnuſquiſq; voles

ſpm̃ſanctũ in ſe reciꝑe ⁊ cõſeruare:a ſe effugare
ſuꝑbiã ⁊ humilitatis floꝛibꝰ⁊ ſuauibo odoꝛib

replere domũ aie ſue m doctrinã Gꝛeg.diceñ.
Certe ſi domũ noſtrã quiſqᷓ; diues ac ppotens

amicꝰ intraret:omi feſtinatiõe domꝰ tota mun
daret᷑ ne quicq; foꝛte eſſet qdð oculos amici itrã

tis offenderet ⁊c. Ad quã hũilitatis virtutẽ hoꝛ

tamur tertio rpᷣi exeplo:qͥ diſcipulis ſuis iĩquit

Maatthᷣ.xj.Diſcite a me qꝛ mitis ſum ⁊ bulis

coꝛde. In ipo ei ſaluatoꝛe nio quo ad hũani⸗
tatẽ fuit amplioꝛ graſ pũſſãcti pter maioꝛẽ hu
militatẽ. Itẽ exẽplo btẽè vginis Marie ⁊ Johã

nis baptiſte: qͥ q;to fuerũt huilioꝛes tto maio
ri gratia ſpũſicœti repleti fuerũt. Ideo aũt diſci⸗

puli xpᷣi hũiles fuere:qꝛ vᷣtutẽ hac didicerant in
ſcola hũilis magiſtri ſui.vñ Act.ij.dicit᷑. ꝙ erat
ſedẽtes.i.humiles.nã apłitũc erãt in oꝛoe q̃ nõ
fit ſedẽdo ſed genuflexo. ODd

— .

Vinto erãt in oꝛatõe aſſidui.Sicut em̃

q cupiẽs colubas nutrire ⁊ pullos eiꝰ ha

bere ĩ domo ꝓpꝛia pᷣparat ſibi domiciliũ
⁊ eſcã:als colũba nõo veniret nec pullificaret ibi
Sic qͥ volũt gram ſpũſſctĩ ꝑ colũbã figuratã ⁊
eiꝰ fructus reciꝑe:debẽc ſibi mũdũ aime domi⸗

ciliũ pᷣpare vt poſſit in eo nidũ ſuũ quiete pone
re:⁊ ibi eſcas oꝛõis ⁊ deuotiõis apponere qᷣbꝰ

delectat᷑:als ibi nõ habitaret.Et lõ de aplis ðꝛ

Actc᷑.j.ꝙ erãt ꝑſeuerates in oꝛõe.quã eẽ necariaʒ

ad receptiõʒ ſpũſſcti ꝓbat ratio:autoꝛitas ⁊ exẽ

plũ. Ratiõis fundamẽtũ natnraleẽ ꝙ qͥꝑ ſe nõ

pnt:ad aures potẽtiũ pꝛeces fundũt.Nobis ãt

volẽtiby hoſpitiũ pare ſpũiſctõ iſidiat᷑ caro: mũ

dus ⁊ diabolꝰ. Quibo reſiſtere nõ valentes cla⸗

mare debemꝰ ad dñm in oꝛõe.vñ Niero.ad ſal

uiniã ait. Semꝑ ĩ manib tuis diuina ſit lectio

⁊ tã crebꝛe oꝛões vt oĩʒ cogitationũ ſagitte qͥb

adoleſcẽtia ꝑcuti ſolet hmõi dipeo depellantur
Scõdðo ad hocẽ autoꝛitas. Hiere.xxxiij.vbi ait

deꝰ Clama ad me ⁊ ego exaudi te ⁊ ãnũciabo
tibi gradia que neſcis.Et Paulꝰad Aol.j.inqͥt

Tõ ceſſamꝰ ꝓ vobis oꝛãtes ⁊ poſtulãtes vt im

pleami agnitiõe volũtatis eius in omi ſapia ⁊

intellecru ſpũali:vt ãbuletis digne deo per oia

placẽtes: ⁊in oĩ oꝑe bono fructificãtes ⁊c.Et de
hoc głiat᷑ Salomõ Saß.vij.dicẽs. Jnuocaui

2 venit in me ſpũs ſapie.De hac aũt cõditiõe lo
quens ſaluatoꝛ Lu. xj. alt de pfe nr̃o celeſti. Da
bit ſpm bonũ petẽtibo ſe. Ad oſtẽdẽdũ vo ꝙ di
ſcipuii tũc erãt in oꝛõe erecti ⁊ eleuari receperũt
ſpm̃ſam̃ in ſuꝑioꝛi cenaculo.vñ glo.ſuꝑAct.i.
c.ait. Qui ſom̃ſctĩ deſiderat carnis domicilũ
mẽtis cõtemplatõe traãſcẽdat. Lercio patet hoc

— 0 ookJJo

— . .
—— —— —

—

exẽplo eiꝰ qui emittit ex oꝛe ãhelitũ calidũ ⁊ bu⸗

midũ acrecẽtẽ:⁊poſtea attrahit aurã.ã ſiłiter

emittẽtes oꝛõẽs calidas deuotas ⁊ feruẽtes at⸗/

trahũt ſom gratie refrigerãtcẽ a febꝛe pccti. Unde

pſal.ca.xviij.aic ꝓphᷣa.Os meum aꝑui ⁊ attraxi

ſom̃. Si aũt neſcis oꝛare diſce ab eo qui reꝰ eſt
⁊ cõdẽnatus ad ſuſpẽdiũ ducit᷑ ligatis manib⸗

quõ iudicẽ pꝛecibo placare cõtẽdit.Apli igi᷑ iu⸗/

deoꝛũ pſecutiõe ꝑterriti:? ꝓpter magjri ſui diſceſ
ſum afflicci:memoꝛeſq; facte ꝓmiſſiois:humo

pꝓſtrati ſpm̃ paraclytũ veturũ exoꝛabãt.De qͥb

dicit᷑ in bymno ſolenitatis hodierne. Oꝛancib
apłis deu veniſſe nũciat. Et de hoc etiam habet᷑
Acc.iiij.vbi dicit᷑. Cũ oꝛaſſent motꝰ eſt locꝰ vbi
erãt ↄgregati ⁊ repleti ſunt oẽs ſpũſctõ. Et meri
to.libenter em̃ qͥlibet ad illud hoſpiciũ vadic ad

qð iuitat᷑. Oꝛões vᷣo ſunt inuitatiões vt ſpũſſã

ctus ad nos mittat᷑. Joh.xiiij. Rogabo patreʒ
meũ ⁊ aliũ ꝑaclycũ dabit vobis.⁊ ideo ipᷣe ſpiri
tuſſctũs ſic inuitatꝰ libẽter venit. 4
Exrto fuerũt fide armati.⁊ hoc ideo quia

futuri erãt mgr̃i⁊ doctoꝛes gentiũ quas

fundare debebũt in ſoliditate fidei Hoc
aũt fuiſſe necariũ ꝓbat᷑ ſiliter rõne:autoꝛitate ?⁊
exẽplo.Fundamẽtũ rõnis ponit Phs.j.Elen.
dicẽs.Oꝑtet addiſcentẽ credere.ſed ſpũſſanctꝰ

doctur“ꝰ erat diſcipulos xpᷣi:vt dici᷑ Johis. xv.

ergo illi credere debuerũt docẽti. Scriptũ ẽ em̃
Job.xxxij. Spũs eſt in hoĩib ⁊ inſpiracio oĩpo

rẽtis dat intelligẽtiã. Scðᷣo ad hoc habet᷑ auto
ritas apłi ad Heb.xj.vbi ait. Sine fide ipoſſi⸗

bue eſt placere deo. ⁊ ad Ephe.j. In quo creden
eo ſignati eſtis ſpũ ꝓmiſſionis ſctõ.? Joh̊.vij.
ait euageliſta. Hoc aũt dixit de ſpũſctõ quẽ ac⸗
cepturi erat credẽtes in eũ. Tertio habemꝰexem

plũ illoꝛũ ſuꝑ quos venit ſpuͦſſanctꝰ ꝓPter eoꝝ·
fidẽ.qb dictũ eſt Act᷑.xviij. Spmiſ ctm accepi⸗

ſtis credetes. l
Eptimo fuerũt apłi inflãmati charitate
Quod fieri debuiſſe ꝓbat᷑ eciã ratiõe:au
ctoꝛitate:⁊ exẽplo.Fundamentũ ratiois
ponit cõmẽtatoꝛ ſuꝑ.ij.de aĩa dicẽs. Inter locũ

⁊ locatũ debet eſſe ꝓpoꝛtio ⁊ cõueniẽtia.ſed ſpi⸗

rituſſanctꝰ qui eſt flãma amo: locari debebat
in mẽtibus apłoꝛũ.ergo eoꝛũ coꝛda tota flam⸗
mea eſſe debebãt. Autoꝛitatẽ aũt huiꝰ ponicſal
uatoꝛ Joh.xiiij.dicẽs.Si diligitis me mãdata
mea fſᷣuate:⁊ ego rogabo patrẽ ⁊ aliũ paradytũ
dabit vobis ſpm̃ veritatis ⁊c. Ad idẽ q̊ͥʒ eſt glo
ſa ſuꝑ illud Act᷑.ij. Taqᷓ; ignis. dicẽs. In igne

ſpũſſctũs venit:qꝛ purgat coꝛda:vrit pctã:illu⸗

minat ignoꝛãtias:calefacit mẽtẽ:toꝛpoꝛẽ igna⸗

uie excutit:incinerat ꝑ humilitatẽ:idurat ꝑ foꝛ⸗

titudine:ſe cõicat ꝑ miſicoꝛdiã:⁊ ſurſum tendit
p deſideriũ eternoꝛũ. Exẽplũ aũt huiꝰ habemꝰ
iiij. Reguʒ.ij.de Helia qͥ aſſumptꝰ eſt in curru

cipe ſpm̃ſctm̃ ſit attẽtus vbo dei ⁊ dili

CCCXLII

cũ apłis ſimus a ſimulationibo 2 malis cogita

tõibo allenigꝛ Sap. .dicit. Spũſſctũs diſcipli
ne effugiet flctũ: ⁊ auferet ſe a cogitatõiby q ſunt

ſine intellectu. Jpe em̃ eſt ſpũs vᷣitatis: vr dicit ”

Job. xvj· Ueritas aũt cũ duplicitate ⁊ fictõe ſta

re nõ põt. Itẽ qꝛ carnalis cõcupiſcẽtia facit ho⸗%
minẽ eſſe beſtialẽ? ſine intellectu.iuxta illð pſal.

Eõparatꝰ eſt iumẽtis inſipiẽtib ⁊ ſilis factꝰ eſt
illis. Jõ ſpũs diuinꝰ q ẽ ſpũs ſctitac Jobᷣ.xiiij.
aufert ſe a cogitatiõibo ĩimũdis ⁊ carnalibd.

Nono reqrit᷑ ꝙ ſimꝰ in pnia auſteri. Et ideo
Acc.ij. dicebat Petrꝰ. Pniam agite ⁊ baptize
vnuſqᷣſq; veſtruũ ⁊ accipietis donũ ſpũſſcci. Sʒz

heu qꝛ hodiernis tꝑibo multi ſenſuales credũt
acciꝑe ſpm̃ſctm̃:cũ tñ dixerit btã virgo Luce.j.

Eluriẽtes ipleuit bonis ⁊ diuites dimiſit ianes

Talibo patioꝛ eſt mẽſa coꝛꝑis qᷓ; mẽtis: dapibi

ventrẽ iplẽt ⁊ mẽte eſuriũt:feruet coqna ⁊ mens
alget:bullit lebes ⁊ aia frigida eſt. ꝓprea canto

hoſpite ẽ indigna. Decimo reqᷣrit ꝙ volẽs re
geterau⸗
diat illð. Scriptũ eſt eĩ Act.x. Adhuc loq̃nte pe
tro vᷣba hec cecidit ſpũſſctũs ſuꝑ om̃s qͥ audie⸗
bãt vbũ. Undecimo reqrit᷑ ꝙ ſit coꝛde cõtri⸗

tus de pcris. dicẽte dño Eſa.lxvj.Ad quẽ reſpi⸗

ciã niſi ad pauperẽ cõtritũ ſpũ ⁊ tremẽtẽ pᷣmoes

meos. Duodecimo reqrit᷑ ꝙ ſit patiẽtia robu
ſtus. ã ARctc.xij.ſcriptũ eſt.ꝙ excitauerũt iudei

pſecutione in Paulũ ⁊ Barnabõ:⁊ eiecert oos
de finiby ſuis:⁊ illi cũ diſcipulis ſuis replebant᷑

gaudio ⁊ ſpũſctõ. Tertiodecio reqᷣrit᷑ q; ſit ca

ſtus volẽs reciꝑe ſpm ſctm̃. Nã dicente btã vᷣgi
ne Luce.j.Quõ fiet iſtud qm̃ virũ no cognoſco
Rñdit angelꝰ. Spũſſctũs ſuꝑueniet in te ⁊vir
tus alciſſimi obũbꝛabit tibi. In luxurioſis er⸗
go nõ reſidet nec moꝛat᷑ ſpũſſcũs ſed diabolicꝰ.
Un de aia luxurioſi dici põtillð Apoc.xvij. Fa
cta eſt habitatõ ſpũs imũdi. Quartodecimo
requirit᷑ ꝙ ſit obediẽs mãdatis dei ꝛ⁊ eius ſerui

tijs dedit?q ſpmſcm̃ recipe cupit. Ait em̃ deꝰ Jo

helis.ij.Suꝑ ſeruos meos ⁊ ancillas meas in
dieb üllis effundã ſpm̃ meũ. He ſunt q̃ttuoꝛ⸗
decim cõditões quas ſi habueritis ꝓculdubio
accipietis ſpmſanctũ.Quẽ qͥdẽ qlibet ſivult fa⸗
ciliter põt habere.Quattuoꝛ em̃ ſunt q defacie
ſe diffundũt.ſ.aer dum attrahit᷑:lux dumõ fenẽe
ſtra aperiat᷑taqua dũmõ loca depꝛeſſa iueniat.

ꝛignis dũmõ materiã pparatã habeat Et quia
ſpũſſctus vt ex pꝛedictis ptz ſignificat᷑ ꝑ aerẽ lu

cem:aquã ⁊ ignem.Ideo inſtar aeris ſe ſtatim

diffundit dũmodo attrahat᷑ deſiqerio coꝛdis:
ſicut faciebat pſalmiſta dicẽs. Os meũ aperui
⁊ attraxi ſpiritũ. Itẽ inſtar lucis dũmõ apꝛꝭia=m·h
feneſtra bonevoluntatis. Apoc.iij. Ego ſto ad
oſtiũ ⁊ pulſo.Si qͥs mihi apuerit ianuã intra⸗
bo ad illũ ⁊ cenabo cũ eo ⁊ ipe mecũ.Itẽ inſtar
igneo ⁊ ſic traſlatꝰ eſt in padiſum. GB
dEltauo requirit ad receptiõeʒ ſpũſſai ꝙ

aque dũmõ inueniat coꝛ depᷣſſum.i.humile et

mũſuetũ Ps dicẽte deo. Qui emittis fontes in

32 4

Bermo

uallib. Inter mediũ mõtiũ ptranſibũt aque
Duo em̃ montes due ſunt ſpeciecſuꝑbie. Una

naſcens er re ſpirituali: ⁊ alla ex re tpoꝛali. In

— — —

medio qͥruũ mõtiũ eſt vallis hũilitatꝑ quã trãſ
cũt aque diuie gre ⁊ bonitatis. Itẽ inſtar ignis
ſe diffundit ſpũſſctũs duũmõ inueniat ligna bo
noꝛũ opeꝝ. Et ſᷣm quãtitatẽ lignoꝝ fit flama ⁊
augmẽtũ incẽdioꝝ.vt ðꝛ Ecci.xx viij Ecõtra vo
eſt ſi deficiãt iſta ligna.qꝛ vt ait Hiero.ad furiã
Erundãs flãma deficiẽtib alimetis paulatim
emoꝛit᷑.Quã flãmã ſpũſſcti rogo nobis oibus
mittere dignet᷑ pr ille celeſt qͥ cũ filio ſuo ⁊ eo dẽ
ſpũſctõ in ſeculũ ſeculi viuit ⁊ regnat.Amẽ.

Feria ſcðᷣa poſt pẽthecoſten de dilectõe dei er
ga hoiem etiã pccõꝛẽ. Sermo.xxxix.

7

eus dile xit mu⸗/

d dũ.Jo h.iij.⁊ in euãgelio occurrẽtꝭ fe

rie. Querũt qͥdã vtrũ deꝰ diligat pctõ

res. Et mo videt᷑ ꝙ nõ. Ipe em ait ꝓuerb. vlij.
Ego diligẽtes me diligo. ⁊ Job.xiiij.inqᷣt xpᷣus

Qui diligit me diliget᷑ a pr̃e meo⁊ ego diligã eũ
Szʒ pctõꝛes nõ diligunt deũ: g nec des diligit il⸗

los. Uñ ðꝛ Ecci.xij. Altiſſimꝰ odio bʒ pctõꝛes.
2 Judith.v.Deꝰ pctõꝛuʒ odit iniqͥ tatẽ.⁊ pſal.v.
ei ðꝛ.Odiſti oẽs qͥ operant᷑ iniqᷣtatẽ.⁊ Sap̃.xiiij
Aboiabilis eſt deo impius ⁊ ipietas eiꝰ. ⁊.in.c.
ſunt płes.de pe. di. iij. ait Aug. Scio dñm iimi
cũ oi criminoſo.⁊ in.xij.de ciui.dei.iteꝝ inquit.
Dicunkt᷑ in ſcbturis iimici dei oẽs qͥ eiꝰ aduerſã
tur imꝑio. Et ꝓuerb.xv. alt Salomõ. Aboĩatõ
eſt dno via impij.? Malach.ſ. Jacob dilexi ðt
dñs: Eſau aũt odio habui.ſ.ꝓpter eiꝰ iniqtatem
Sed ↄtra Saßp. xrj. inqᷣt Salomõ deo. Diligis
dñe oia que ſunt ⁊ nihil odiſti eoꝝ que fecſſti.⁊
Mat. v. ait ſaluatoꝛ. Diligite iimicos vrõs vt
ſitis filij pris vri ꝗͥ in celis eſt:qͥ ſolẽ ſuũ oꝛiri fa
cit ſuꝑ bonos ⁊ malos:⁊ pluit ſuꝑ iuſtos ⁊ iĩiu

——

ſtos.ergo amat pctõꝛes eiꝰ iimicos.pᷣterea oĩs

artifex diligit opus ſuũ.vij.ethi.ſed deꝰ eſt oim

anrtifex. Sap. j. Oim eſt em̃ artir̃ex ⁊c.ergo pctõ⸗
res a ſe creatos diligit. Ad hanc q̃ſtionẽ rñdent
theoł.in.iij. di. xxxij. ⁊ ibi maxie Ric.nr̃ ar.j.qj.
ꝙ deꝰ ĩ repꝛobis odit culpã. ſic intelligunt᷑ad

ducta p pma pte:⁊ in eiſdẽ diligit naturã bonã

a ſe creatã:⁊ ita intelligunt᷑ argumẽta ſcðe ꝑtis
Dñs aũt Bona.in pᷣdicta di. ait. ꝙ deꝰ ðꝛ dilige
re pctõꝛes nõ rõne affectiõis aĩ ſʒ rõne cõicatõis
alicuiꝰ boni:ita ꝙ talis dilectio potiꝰ ðꝛ eſſe di⸗
lectio effecæ qᷓ; aff ectꝰ. De qua dilectõne inquit

. 2Snin li. de arra ſponſe loquẽs aĩe peccatrici
Sp

bonſum habes ? neſcis pulcherrimũ oĩm ⁊
faciẽ eiꝰ nonvidiſti.ille te videt:qꝛ niſt iĩ te vid eret

noõ ſicte diligeret. noluit adhuc ſeipᷣm tibi pñta

„

re ſed munera mi
ſui. hec ille. Ex qͥba oibo patʒ expoſitio vboꝝ the

matis nĩi ꝙ dey dilexit mũdu:i. boĩem mũda/

ſit arrãq; dedit pignꝰ amoꝛis

XXXIX

nũ ⁊ pctõꝛẽ. Suꝑ quib vbis videbimꝰdnode
cim ſigna quib ondit᷑ magnitudo amor der
erga hoiem etia pctõꝛẽ̃. Ut em ait Gꝛeg.inome.

penthecoſten.ex oꝑis exhibitõe ꝓbat᷑ dileccio.et

5ſm autoꝛẽ in li.de cau.magnꝰ effectꝰ arguit ma

gnitudinẽ ſue cauſe.
De pmo ſigno ⁊ bñficio qdð ðꝛ crcatõis. J

Rimũ ſignũ amoꝛis diuini ergabo

minẽ lʒ pctõꝛẽ eſt bñficũ creatõnis.
Nullo qͥppe pᷣcio emi poſſet vnus ex
oculis aut alijs mẽbꝛis nr̃is:⁊ młto
minꝰ aliq̃ potẽtia aie que qͥdẽ oĩa ex ſua libera⸗
litate atq; mera dilectiõe deꝰ ↄtulit pctoꝛi ⁊ cui

libet hoi. De qͥ inqt Lact.in. ij. diui. inſti. De ve
ri pꝛĩs officio fũctꝰ eſt. Ipe coꝛpus effinxit: ipᷣe

aiam qua ſpiramꝰ infudit:illiꝰ eſt totũ quicqͥd
ſumꝰ. ⁊ Berñ. in q̊dã ſer. ait. Parũne tibividet᷑
o hõ:cogita qlẽ te fecit:nẽpe ſᷣm coꝛpꝰegregiam
creaturã:ſᷣm aiaʒ mag imagini creatoꝛ) iſignẽ:
rõnis ꝑticipẽ:btitudinis eterne capaceʒ: poꝛro
ãbo ſibi coherere fecit artificio incõpꝛehẽſibili:⁊
ſapia iueſtigabili.nec H̊ añ ꝓmeruit qͥ añ ñ fuit

nec ſpes retributiõis fuit: ꝗi bonoꝝ nr̃oꝛũ nõ
eget. hecille. Ex qᷣb⸗ ptʒ ĩmẽſa bonitas ⁊ dilectõ
dei ĩ creatõe etiã illi? quẽ pᷣuidebat debere ſibi eẽ

— —

igratũ ⁊ iobediẽtẽ.De h̊ aũt bñficio ac de ſeqnti
bꝛeuit᷑ me expedio:qꝛ ſufficiẽt᷑ dixi & ſer.v.ꝑ.iiij.

De ſcðo ſigno diuini amoꝛ quod ðꝛ guber⸗
natiõis. .
Arũ pdeſſet hoĩ ꝙ creatꝰſit niſi in eſſe

cõſeruaret᷑: qðᷣ naturalłr appetit ois
creatura nedũ rõnalis ⁊ intellectuał

ſʒ etiã inſenſibilis ⁊ bꝛutalis. dicente
Pho. ij. de aĩa. Om̃e qð eſt naturałr appetit cõ

ſeruatiõʒ ſui in eẽ.⁊ Boe.iij. de ↄſo. pſa.xj.inqᷣt.
Om̃e oĩal naturałr tueri vitꝗ deſiderat: moꝛteʒ
vo ꝑniciẽq; deuitat. O igit ifelices pctõꝛes qͥs

vos gubernat:vos alit:paſcit ſuſtẽtat ⁊ nutrit:

ꝓculadubio eſt ille pr̃ celeſtꝭ benignus oim dñs

de ðꝛ pſal. xxiij.⁊ ponit᷑ di.viij.c.̊ iure. ⁊ extra
de deci. cetua nobis.Oñi ẽ terra⁊ plenitudo eiꝰ
oꝛbis terraꝝ ⁊ vniuerſi qͥ habitãt in eo.De quo

— .

etiã inqͥt Gꝛe. in moꝛał. Cito oĩa in nihilũ tẽde⸗

rẽt niſi manꝰ ↄditoꝛis ea teneret. Hoc aũt bene
ficũ ac amoꝛi&̊ indiciũ ↄſiderãs Hugo de ſcõ

VUico.inqͥt in li.de arra aĩe.Certe mihi videt᷑ cũ
dei mibatiões circa me attẽdo ꝙ ſi fas eſt dicere
quodãmõ nihil agat aliud deꝰ niſi vt mee ſalu
tipuideat:⁊ ita totũ ad cuſtodis meã occupatũ

eũ video q̃ſi oĩm oblitꝰ ſit ⁊ mihi ſoli vacare ve

lit:ſemꝑ ſe pᷣſentẽ exhibet:ſempꝑ ſe paratũ offert.

quocũq; verto me nõ deſ. erit: vbicũq; fuero nõ

recedit: quicqͥd egero ſemꝑ aſſiſtit. hec ille. Cöſi

dera ergo aĩa peccatrix quãta fecit tibi deꝰ: ⁊ cũ

admiratõe dic ei illð Job.vij. Quid ẽ hõ qꝛ ma
gnificas eũ:aut filiꝰhoĩs qꝛ reputas eũ⁊q̃re a
ponis erga eũ coꝛ tuũ.O bnñdice deꝰ cur tanta
bñficia ſcelerans pctõꝛibo tibi iimicis quotidie

T

an
Nane
to
ct.
g
66s
wne.
dis
v
o
ide,
bene
deſc⸗
ckei
din
tſin
pund
rent
n.
ſi
bi

6
4

.
t
6

X p̃ſtas:idolatris:infidel

Foliũ

leg:pditoꝛibo:ſeditioſis:iracũdis:homicidis:
ꝑtiaubo:crudelib:detraccoꝛibb: murmuratoꝛi
bus:bilinguis:falſarijs:periuris: deceptoꝛibo:
mẽdacib:auaris:raptoꝛibo:latrõibo:vſi urarijs
ſupꝑbis:hypocricis:ãbitioſi is:vanegłioſis: blaſ

phemis:luſoꝛibo:foꝛnicatoꝛibo:adultens:ſodo

mitis:⁊ alijs peſſimis viris ac młierib. Tu im
peraſti terrevt ſuſtineat illos: ꝓducatq; fructꝰ:
qbo viuere poſſint.iuſſiſti ſoli lune ac ſtellis vt
ſuos exerceât motꝰ ad illoꝛũ vtilicatẽ. mandaſti
oĩbus q in celis terriſq; repiunt᷑ vt iſtis ꝑditis

——

charitas ⁊ beniuolẽtia erga pctõꝛes.

„

De tertio ſigno diuini amoꝛis quod dicitur

aſſociatöliltls. 2„
Ertiũ diuiĩe dilectõis ĩdiciũ ac ſignũ
t appellat᷑ aſſociatiõis.ſ.ãgelice cuſto

die.de qua diffuſe tractaui & pᷣmõe.x

proar. iij.ideo hic ꝑtrãſeo.ſolũ bꝛeuit᷑ di
co ſᷣm ſniam bti Bona.in.ij.di.xj.ꝙ angelꝰ ad
cuſtodiã hois ðputatꝰ nõ deſerit eũ ecia i pccis
obſtinatũ.cuiꝰ rõ eſt:qꝛ ꝓnioꝛ eſt bonus ãgelꝰ
ad iuuãdũ qᷓ; malꝰad ꝑdendũ:ſed malꝰangelꝰ
nõ derelinqᷣc hoĩeʒ ẽt qᷓ;tũcũ q; ſcm̃ vſq; ad moꝛ
tẽ.vñ glo.qdã ſuꝑ Tobie.vj.c.ait.Diabolꝰvſq;
ad crucẽ ſecutus eſt xpᷣm.⁊ Zach.iij.ðꝛ.Stabat
ſachan a dextris ieſu ſacerdotis magni.ſ.in cru
ce:vt aduerſaret᷑ ei. Ergo nec bonꝰ angelꝰ derelĩ
qtvſq; in finẽ hoĩem qᷓ;tũcũq; ſceleratũ. Sʒ cõ
tra arguũt qᷣdã ꝑ illud Hiere.lj. Curauimꝰ ba
bylonẽ ⁊ nõ eſt curata:derelinq̃mꝰ eã.vbi gloſa
ait. Medici ſunt ãgeli quos a nobis repellimꝰ
dũ eoꝛũ ↄſilio nõ acqᷣeſcimꝰ. Itẽ per dictũ Da⸗
maſceni in q̊dõ ſer.diceñ.ꝙ ãtixps carebit ange
lico pᷣſidio.de quo vide g ſer.xj.i exoꝛdio:rñdet
btũs Bona. vbi S.ꝙ bonꝰ agelꝰ nõ deſerit etiã
obſtinatos qᷓ;tũ ad eos retrahẽdũ a malo nela
bant᷑ in peiꝰ:q;tũ vo ad actũ boni ꝑagendi eos
deſerit vidẽs ipᷣos taliter ĩiduratos ꝙ eiꝰ cuſto
dia nõ iuuaret.ſicut etiã bonꝰ medicꝰqᷣ lʒ deſe⸗
rat infirmũ incurabilẽ qͥ ad dãda remedia ſani
tatis nõ ceſſat tũ ꝓuidere ne labat᷑ in peiꝰ.Et cũ
hac detminatiõe trãſirevidet᷑ buis Tho.in.j.p⸗
te ſũme.q.cxiij.ar.iiij.dicẽs.ꝙ ſicut pᷣſciti ⁊ infi⸗
deles ⁊ ãtixpᷣs nõ pᷣuant᷑ intioꝛi auxilio natura
lis rõnis ita etiã non pᷣuant᷑ extioꝛi auxilio toti
hũane nature diuinitꝰↄceſſi o. ſ.ãgelice cuſtodie
ꝑ quã ⁊ ſi nõ iuuant᷑ qᷓ;tũ ad h̊ ꝙ vitã eternẽ bo
nis oꝑib mereant᷑ tñ ab aliqͥᷣbo malis retra i
tur:qͥbo ⁊ ſibijpᷣis ⁊ alijs nocere poſſũt.hec ille.
Hãẽc eciã vᷣitatẽ affirmat glo.ſuꝑ illð pſal. An⸗
gelis ſuis deꝰ mãdauit dete.dicens.Cuſtodes
ãgeli ab oꝛtu vſq; ad exitũ nũqᷓ; hoĩes deſerunt
Nõ ſolũ aũt vnꝰ angelꝰdat᷑ hoĩ ꝓ iniatiõe ĩtel
leaꝰ ⁊ infl matõe affectꝰ:ſʒ etiã oẽ nouẽ choꝛi
ongeloꝝ ↄcurrũt in adiutoꝛiũ hoim etiõ pctõꝝ

ſtas: idolatris: infidelibo:hereticis:ſciſmatic:·
incãtatoꝛibo: diuinis:maleficis:excõicatꝭ:ſacri⸗

concdud

iimicis tuis deſeruiãt.ex qͥbo apparet ifinita ði

agd hoc vt ſaluent᷑. ¶Iñ Chꝛyß. ſuꝑ Matth. inqᷣt
Nõ ſolꝰ angelꝰ in auxiliũ hũane ſalutis mitti=᷑
ſed oia agmina ageloꝝ operant᷑ ad ſ alute nraʒ
Et idẽ ponit btũs Bona.in.ij.di.x.Ex qᷣbo oib-
rq;tũ deus amat pctoꝛe:cui tor mi⸗/
niſtros mittit q̊t ſunt ãgeli nouẽ oꝛdinũ.O igit᷑
pectoꝛa dura:o ferree mẽtes:o ſaxea ⁊ adaman

tina coꝛda pctõꝝ:o extrema demẽtia: o peſſima

ingratitudo: o repꝛoba duricies obſtinatoꝛu i
pctis qͥ ſpꝛeto celo curãt magis de miſ erijs ter⸗
renis ⁊ vilipẽdũt ſccõꝛũ angeloꝝ bonas iſpira⸗
tiões. Ue ve ⁊ iceꝝ ve vobis o ꝑditi pctõꝛes:qm̃
in moꝛte vfr̃a ⁊ iĩ vniuerſali iudicio audituri eitꝭ
tot voces clamãtes.vindicta vindicta vindicca
q̃t ẽgelos in auxiliũ habuiſtis: reuertimi Gad
patrẽe vrm celeſtẽ qvos tãtoꝑe diligit:q; videns
vos h̃e aduerſariũ illuʒ terribilẽ: de qͥ ð: Joh.
xlj.Nõ eſt ptãs ſuꝑ terrã q cõparet᷑ ei q facꝰ eſt
vt nullũ timeret.? Apoc.xiij. Quis ſilis beſtie ⁊
ꝗqs poterit pugnare cũ ea:dedit vobis an geloꝝ
Reg.vj. Plures ſunt ꝓ nobis qᷓ; noo.
De quarto ſigno diumi amoꝛis erga hoiem
pctõꝛẽ qð dici ppoſiciõis. 8
Uartũ ſignũ amoꝛ diuini erga pec
ctoꝛẽ ðꝛ pᷣpoſitiõis.Tã vehementer
em̃ deꝰ pctoꝛes diligit ꝙ poſito caſu
J wV ab vno latere ſint cctũ mille ꝑſone
iuſte ⁊ in gra⁊ tñ pᷣſcite:ab alio aũt latere ſitvnꝰ
ſolꝰ pctõꝛ in multis pqis iuolutꝰ ſʒ tñ reſpectu
finis pᷣdeſtinatꝰ:magis ꝓfecto deꝰ hũc ſolũ pec
catoꝛẽ charipẽdit qᷓ; ſib diligat om̃s ſi up̃diccos.
Qð ꝓbat᷑ diſtinctiõe Rich.nfi in.iij.dixxxij.ar.
ij: q.ij. in coꝛꝑe q̃ſti.diceñ.Cũ q̃rit vtrũ deꝰ ma/
gis diligat iuſtũ pᷣſcicũ qᷓ; pctõꝛẽ pᷣdeſtinatũ. rñn
deo ꝙ qtu ad intenſionẽ actꝰdiligedi nõ mag⸗
diligit vnũ qᷓ; aliũ:qꝛ ille actꝰ nõ põt recige ma
gis ⁊ minꝰ.rõne tñ boni voliti plus diligit ſin
plicit᷑ pctõꝛẽ pᷣdeſtinatũ cui ſimpłr optat maiꝰ
bonũ.ſ.vitã eternã:qᷓ; nõ optat oĩbꝰ iuſtis pᷣſci⸗
tis vt nunc:tamẽ magis diligit iuſtũ pꝛeſcitũ:
quia vt nũc melioꝛ ẽ pctõꝛe pᷣdeſtinato ⁊ ei vulc
maiꝰ honũ:ſ.gf̃e gratũ faciẽtis.hec Rich̊.Et cõ

pſidiũ ac cuſtodiã.ita vt dicerevaleatis lllð. liij.

firmat᷑ hec vᷣicas ꝑ illð philoſophicũ dictũ.ſ. —FW
ſapictis ꝓpꝛiũ eſt magis ↄſiderare finẽ rei q; puna
cipiũ. Jðo ðꝛ ꝙ finis maxie ẽ attẽdẽdꝰ.l.deniK
ff. de mino.⁊.l.papinianꝰ..meminiſſe. ff. de in
of.teſta.Qua ex re cõcludit᷑ ꝙ deꝰ pꝛudẽtiſſimꝰ2
ac ſapiẽtiſſimꝰvidens pctõꝛẽ pᷣdeſtinatũ finalit
futurũ amicũ ſuũ ⁊ in amicicia ꝑſeueraturum.
ecõtra vᷣo iuſtũ pᷣſcitũ cognoſcẽs a ſua amicicia
finaliter receſſuꝝ magis diligit ipmm pctõꝛẽ pꝛe⸗/

2

deſtinatũ qᷓ; ifum iuſtum pꝛeſcitũ ab ipᷣamiſti
cia receſſurum. Quiby ↄſideratis aimari debẽt

pctõtes qad pniam pagẽdã ⁊ ad amoꝛẽ dei qui
eos tãtũ diligit:⁊opinari debẽt ſe de nũ ero pᷣde

ſtinatoꝛũ eſſe:? ꝑ ↄns ad deũ ꝑ pniam ↄuerti.
De qnto ſigno diuini amoꝛis quod ðꝛ ſup⸗

Bermo

zportotis. n
Uam magna ſit dei chitas ⁊ dile⸗
ctio erga pctõꝛes aphet ex erꝰ ſuppoꝛ

—

tatiõe.i em̃ ꝑditi pctõꝛes ꝗ grauiſſi⸗

mis pctis qͥbo deũ offendẽrent penã
mereant᷑ infinitã: ita ꝙꝙ digni eſſent puari oibꝰ
ſenſibo coꝛꝑalibo. vicʒ auditu: viſu: guſtu:odo//
ratu: tactu:ac motu.ſiłiter etiã ſpũ alibo.vicʒ itel
lectu: mẽoꝛia: rone:ac meritoꝛio vſu liberi arbi⸗
trij ⁊ effici ſicut beſtie. Itẽ mererent᷑ oibꝰ bonis
tꝑalibo:ac tꝑe eis ad viuẽdũ ↄceſſo pᷣuari.qꝛ p⸗
ullegiũ meret᷑ amittere qͥ ↄceſſa ſibi abutit᷑ pta⸗
te.c. vbiiſta. lxxiiij. diſt. ⁊.c.puilegiũ.xj.q.iij.⁊.c.
tuaꝝ.⁊.c.vt pᷣuilegla.ðᷣ pui.mereret᷑ qͥʒ in coꝛꝑe

⁊aia demergi in ꝓfũdũ iferni:ecniſq; ſ upplicijs

crudari:⁊ tũ mi icoꝛs deꝰ rigoꝛẽ iuſticie ſue in
eos nõ exercet:qͥnimo diſſimulat vltiõʒ lõgoq;
tꝑe illos ſuppoꝛtat. Si em q̃rat᷑:quareꝓ tatis
pctõꝛũ facinoꝛibo nõ aperit terra deglutiẽs eos
ficut fecit Dathã ⁊ abirõ.vt hr Nume.xvj.xñdet

btũs Petrꝰ.ij. canonice ſi ue.iij. c. dicẽs. Dñs pa

tiẽter agit nolẽs ari pire ſed oẽs ad pniam re
uerti.? Sap. rj. ait Salomõ. Mißeris omniũ
dñe qm̃ oĩa potes ⁊ diſſimulas peccata hoim
ꝓpter pniam.ſed ve obſtinatis ⁊ iduratis ĩpctõ

qꝛ tãto maioꝛa ſupplicia expectãt qᷓ;to longioꝛi

tge a deo fuerit ſuppoꝛtati Jõ inqᷣt P aulus ad
Ro.ij. An diuitias bonitatis eiꝰ ⁊ patiẽtle ⁊ lõ⸗

ganimitat cõtẽnis:an ignoꝛas q: benignitas

dei ad pniam te adducit: m duricia aut tuã et
coꝛ ipenitẽs theſaurizas tibi irã in die ire ⁊ reue
latiõis iuſti iudicij dei. ⁊ pſal.vij.inqͥt Dauid.

Miiſi ↄuerſi fueritis gladiũ ſi uũ vibꝛabit: arcum

ſuũ tetẽdit ⁊ ꝑauit illũ Exq̊ igit᷑ o pctõꝛes tãto
vos tꝑe ſuppoꝛtat deꝰ cognoſcere poteſtis q;tũ

vos diligat:⁊ iõ conari debeti

opono vob caſum o pctõꝛes. O
quidã ſeruꝰ cuiuſdã magni bncipis
p̃cepta illiꝰnõ ſolũ ſupbe cõtẽpſit ſed
etiã ſigillũ illiꝰ malicioſe falſificauit

⁊ eiꝰ hoſtes ꝓditoꝛie in regnũ ipᷣiꝰ itroducere ꝓ

curauit: ⁊ qdð peiꝰ eſt illũ veneno ſeu gladio int
icere tẽptauit.ſi pnceps ipᷣe h̊ cognito nulla de
Illo ſeruo vindictã faceret cũ tñ oĩmod faculta
tem haberet eũ puniẽdi ſʒ liberalłr oẽm offenſaz

ei ſupplicãti dimitteret:⁊ vltra h̊ ipᷣm in pᷣſtinã

amicicã recipet magnaq; illi doõa tribueret: qͥd
iudicãdũ eẽt de tali dño ac pᷣncip e: pfecto cenſe⸗

ret᷑ ꝙ maris chanitas ac dilectõ imeſuſq; amoꝛ

illis dñi erga uũ hoꝝn cã fuiſſet. Oigũ peſſimi

. *

pdꝛes ecce ꝙ vos peccaſtis ) deũ pncipẽ bͤnci

—

ũ ac regẽ regũ ⁊ dñm dnoꝝ:⁊ q̃ttuoꝛ grauiſſi⸗
mas iniurias ʒ eũ feciſtis. Pꝛimo em̃ eiꝰ ſacra
impia ⁊ iuſta pᷣcepta ſuꝑbe ↄtẽpſiſtis: qð maiꝰ
eſt q; oĩs trã greſſio facta õ oẽs Ppncipes mõi. qꝛ
vt ðꝛ in.c. vᷣgẽtis. extra de here. longe grauiꝰ eſt

8 totis viſceribꝰ
coꝛdis ad eũ redire ꝑ verã pniam. ⸗
De ſexco gond diuini amor qð ðꝛ remiſſiõis.

XXXIX

exernã qᷓ;ᷓ tpalẽ ledere maieſtatẽ. ⁊ ad idẽ ẽtenꝰ .
xvij.q.iiij.c.ſic qͥ eecłam.facit ẽt ad h.l.maniche

os. C. de he. Scðo falſificaſt ſigillũ nõ cereũ nõ
plũbeũ ſed ſue ſciſſime imaginis ⁊ ſilitudinis
luxta illud Zreñ.iiij. Denigrata ẽ ſuꝑ carbões
facies eo ꝝ. Tertio itroduxiſtis hoſtes ſuos in

regnũ eiꝰ:qð eſt coꝛ hũanũ in qͥ p gram regnar

⁊bitat. Joh.ᷣxiiij. Pꝛopt᷑ qð ſaluatoꝛ ait Mat.

xj. de dlabolo. Aſſumit ſeptẽ ſpuũs neqᷣoꝛes ſe ?

ingreſſi habitãt ibi. Quarto eũ intimere q;tũ in
vobᷣ fuit ꝓcuraſtis.dicẽte Gꝛe.in q̃dã ſer. Quid
em̃ eſt pctm̃ niſi venenũ q̃dd ſeu gladiꝰ q̊ inti⸗
mi pf ⁊ filiꝰ ac ſpũſſctũs.⁊ lʒ ta grauit᷑⁊ multi
pliciter eũ offenderitis tñ cito ⁊ in inſtqti vobis
oẽs iiurias remittit:nõ tm leues ſʒ ctiõ graues
nõ ſolũ nũero paucas ſz etiã q̃ſi infinitas ⁊ inu
merabiles:nõ tm̃ in puo tꝑe ſʒ etiã in lõgiſſimo
ↄtractas.De qͥ in.c.talis.de pe.di. lij. ait Chꝛyb.
Talis mihi crede eſt erga homies dei pietas ꝙ
nũqᷓ; ſpernit pniaʒ ſi ei ſincere acſi impłr offerat᷑
⁊ ſi ad ſũmũ qͥs puenerit maloꝝ ⁊ inde tñ velit
reuerti ad deũ ⁊ vtutis viã:ſuſcipit eũ libẽter ⁊
ãplectit᷑ deꝰ. hec ille.Et Aug.in li.de pnia ſic ðt.
Quecũq; necitas pctõꝛeʒ ad pniam cogat neq;

quãtitas criminis nec bꝛeuitas tꝑis nec enoꝛ⸗

mitas ſceleris nec hoꝛe extremitas: ſi pura fue⸗
rit volũtatis mutatio excludit a venia:ſʒ in am
pliſſimos ſinus ſuos mr̃ vᷣtutũ charitas filios
ſuos ꝓdigos ſuſcipit reuertentes.Et NHiero.de

pe. di. j. c. qꝛ diuinitatis.ait. Si qꝗͥs poſt lapſum
oĩm pctõꝝ ad pniam ſe ↄuertit cito a miſicoꝛde

iudice oĩm pctõꝛũ ſuoꝝ veni obtinebit. P
Ocaũt patuit in figura Laʒari reſuſcita

h tu:ꝑ quẽ pctõꝛes ſignificant᷑. De quo ðꝛ

Joh.xj. ꝙ habebat faciẽvelatã ⁊ manꝰli
gatas ac pedes: eratq; q̃trid uanꝰ ac fetẽs ĩ mo⸗
numẽto. Uelatã qͥppe faciẽ pctõꝛ hʒ cũ nec deũ
quẽ offendit:nec penõ quã incurrit nec bona q̃̊

ꝑdit cõſiderat.iuxta illð Pſal.Noluit itelligere

vt bñ ageret. Jõ Eſa.vj.ðꝛ. Exceca coꝛ ꝓpli huiꝰ
⁊ aures eiꝰ aggraua:ne foꝛte oculis ſuis videãt
⁊ coꝛde ſuo intelligãt ⁊ ↄuertant᷑ ⁊ ſanẽ eo s.Et
lix. eiuſ.li.c. dicũt pctõꝛes. Palpauimꝰ ſicut ceci
parietẽ:⁊ q̃ſi abſq; oculis attraccauimꝰ: impe⸗
gimꝰ ĩ meridieſi in tenebꝛis: ⁊ ĩ caligioſis q̃ſi
moꝛtui. ⁊ Treñ.iiij.ſcptũ eſt. Errauerũt ceci in
plateis:polluti ſunt ſanguie. ⁊ de phariſeis in⸗
qᷣt dñs Mat. xv. Ceci ſunt ⁊ duces cecoꝝ.⁊ ad

Ephbe.iiij.ᷣt Paulꝰ. Non ãbuletis ſicut gentes

ãbulãt ĩ vanitate ſenſus ſui teneb:ꝭ: obſt. curatũ
bñtes ĩtellectũ alienati a via dei pꝑ ignoꝛãtiã q̃ ẽ
in ülis ꝓpt cecitatẽ coꝛdis ipoꝝ. Scðo Lazarꝰ
ligatas habebat manꝰ ⁊ pedes:⁊ ſiłiter pctõꝛes
in oibus bonis oꝑibo ſunt impediti ⁊ ligati.iu
xra illð Saß. xvij. Una cathena tenebꝛan om̃s
colligati erãt. Et iõ ðꝛ Eſi a. lviij. Si abſtuler de
medio tui cathenã oꝛiet᷑ in tenebꝛis lux tua:⁊ te
nebꝛe tue erũt ſicut meridies ⁊ requiẽ dabit tibi

S ℳ Z

—
= £

—
=

65

L fvfð

=J”M „

„

ℳ—

dyjñs de tuus ſꝑ:⁊ replebit ſplẽdoꝛibo aiam tuã
⁊ oſſa tua liberabit:⁊ eris q̃ſi oꝛtus irriguꝰ:⁊ ſi
cut fons aquaꝝ cuiꝰnõ deficiẽt aque.Tertio la
ʒarus q̃criduanꝰ erat:⁊ pccõꝛ q̃triduanꝰ efficit᷑i
ↄſuetudine ꝑcci. Pꝛimꝰem̃ dies ẽ delectatio pec
cati.Secũdꝰ ↄſenſus pcti.Tertiꝰ oꝑatio pecca⸗
ti.Quantꝰ vo ↄſuetudo. Hic etiã eſt ille lapis qͥ
ſuppoſitꝰ Laʒaro deſcribit. Uñ gloſa ſuꝑ ülo vx
bo:Et lapis ſuꝑpoſitꝰ erat ei:ait.Difficulter ſur
git quẽ moles maleↄſuetudinis pᷣmit.Quarto
QLazʒarꝰ fetẽs erat.qꝛ pctã fetent apud deũ ⁊ ſan⸗
cos:iuxta illud PS.Diſperierũt in endoꝛ:facti
ſũt vt ſtercus terre.Endoꝛ ſᷣm gloſam eſt fons

delectatiõis carnalis.⁊ merito facti ſũt vt ſtercꝰ

terre.qm carnalitatibo dediti nihil aliud qᷓ; fedi
tatẽ carnalitatis ꝓducũt. Ideo Ecci.ix.ðꝛ.Ois

mulier foꝛnicaria ĩſtercus ↄculcabit᷑ in via:⁊
de pctõꝛe põt dici il
cus ⁊ vermis:hos tñ pctõꝛes qᷓ;diu ſũt in mun
do diligit deꝰ. Uñ in ſupᷣdicto Johᷣis capitulo
dicit᷑. Diligebat dñs Laʒaꝝ.i.pctõꝛẽ ꝑ Laʒaruʒ

figuratũ.Et iõ Aug.in.iiij.de trinit᷑.ait.Diligis
nos dñe pctõꝛes ⁊ fetidos:⁊ tantũ diligis vt la
chꝛymeris:⁊ ſpũ turberis. Jõ valida ſpes ẽ mi ·
hi in te ꝙ ſanabis egrotũ:viuificabis impiũ:ſu
ſcitabis moꝛtuũ:educẽs ſepultũ ⁊ fetidũ faciẽs
redolenteʒ. Hec ille. Amat aũt deꝰ pctõꝛes ⁊ eis
penitẽtibo indulget:ac iloꝝ miſeret᷑ conſiderãs
fragilitacẽ hũane ↄditiõis.Uñ Joh̊.vj.dicebat
ſaluatoꝛ. Miſereoꝛ ſuꝑ turbõ:qꝛ ecce iã triduo

ſuſtinẽt me:nec habẽt qͥd mãducẽt. Turba hec

pctõꝝ multitudinẽ ſignificat.triduũ hoĩs facul
tatẽ oñdit.ſ.velle ſcire ac poſſe:q̃ in miſeris pctõ
ribus deficiũt niſi ſuppleat pietas creator.quõ
em̃ miſer pctõꝛ bonũ facere vellet ſciret ac poſſet
niſi diuina euʒ pietas adiuuaret.nõ em̃ volẽtis

aut currẽtis:ſʒ miſerẽtis eſt dei:vt ait Paulꝰad

Ro.ix. Quõ aũt in bonũ opus exiret cũ habeat
ligatas manꝰac pedes.certe eiꝰindiget auxilio:
qͥ Eſaie.xlj.inqͥt.Ego dñs appᷣhẽdẽs manũ tuã

ad cooperãdũ:ne timeas qꝛ ego adiuui te:quõ
inſuꝑ reuerti ad viã dei ſciret:cũ ſitvelatus facie
niſi ab eo adiuuaret᷑.de q̃̊ PS.ait.Dñs illumi⸗
nat cecos.O igit᷑ pctõꝛ ingrate:certe tu in verita
te dicere potes illud PS. Niſsqa dñs adiuuit

me paulo minꝰ habitaſſet in inferno ania mea.

Et iteꝝ.Quõ miſeret᷑ pr filioꝝ miſertꝰeſt dñs ti

mẽtib ſe.qm̃ ipᷣe cognouit figmẽtũ noſtrum re

coꝛdatꝰeſt qm̃ puluis ſumus ?c.

De ſeptimo ſigno diuini amoꝛis quod dicit᷑

humiliatiõis.

Reo expeditione ſeptimi ſigni diuine dile
p ciõis peto avo bis o pctõꝛes.Si filiꝰma

gni regis hũiliaret ſe ad ↄtrahẽdũ matri/

moniũ cũvna pauꝑcula ac ignobiliſſima:nun/

qͥd ex hoc cẽſeret᷑ vehemẽtiſſimo amoꝛe: ardẽ

tiſſimaq; dilectiõe afficeret᷑ ei claꝝ ẽ ꝙ ſic. Sed
cente incõꝑabiliter maioꝛ fuit amoꝛ qͥ dei filiꝰ et

ud.j. Mach.ij. Glia elꝰſter

CCXLVI

ccleſtis pr pctõꝛes dilerit dũ idẽ fliꝰdei de volii

tate pꝛis tati ſe hũiliauit ꝙ veſtẽ nr̃e carnis paſ
ſibilis ⁊ mo Aalis aſſũpſit:⁊ cũ ea indiſſolubile
matrimoniũ ↄtraxit:dicente Apło ad Phil.ij.
Fratres: c em̃ ſentite in vobis qð ⁊ in xpo ie⸗
ſu qͥ cũ in foꝛma dei eſſet ⁊c. Et ſccã mr̃ eccłia de
coõtat. Qui ꝓpter nos boiĩes et ꝓpter noſtrã ſalu⸗
tẽ deſcendit de celis:⁊ incarnatꝰeſt de ſpũſcõ er
maria vᷣgine ⁊ hõ factꝰ ẽ. CX em̃ dei filiꝰ fuerit ĩ
carnatcꝰ ꝓpter amoꝛẽ ⁊ ſalute pctõꝝ ptʒ ꝑ dictum
Pauli.j.ad Timotch.j.di. Ipᷣus ieſus venitin
bũc mũdũ pctõꝛes ſaluos facere.Et Matthᷣ.ix
ait dñs.Nõ veni vocare iuſtos:ſp pctõꝛes ad pe
nitẽtiã. Maxima &̊ fuit charitas filij dei ⁊ dile⸗
ctiõis eius euidẽs indiciũ ꝙ; ꝓpter ſalutẽ pctõꝛũ
naturã vilẽ in ſui cõꝑatiõe atq; moꝛtalẽ aſſũpſit
ob quã cauſã nõ iĩmerito oẽs pctõꝛes tenent᷑ toz
tis viribo pccõ relicto ad ipᷣm dei filiũ confugere
per amoꝛem. ððUMU—D
De octauo ſigno diuini amoꝛis quod dicitur
peopagationis.
Ctauũ ſignũ diuine dileciõis erga pccog
o res appellat᷑ pagaciõis.ã ðᷣi filiꝰ ð pec
catricibo mulieribus:videlicet Thamar.
Ruth Moabit:⁊ Berſabee.q̃ in genealogia

ſua memoꝛant᷑ Matth.j. naſci voluit ad inſi,

nuãdũ amoꝛẽ q̊ͥ pctõꝛib affici᷑. Uñ Hiero.ſu-2

dicto.ca.inqͥt. otãdũ i genealogia ſaluatoꝛis

nutlã ſcãꝝ aſſumi mulieꝝ:ſed eas tm̃ q̃s ſeptu
ra repᷣhẽdit:vt q ꝓpter pctoꝛes venerat de pecca⸗
tricbo naſcẽs oĩim pcta deleret. Uñ ⁊ in ↄſequ⸗
tibus Raab meretrix ?⁊ Ruth moabitis poni
⁊ Berſabee vxoꝛ Urie. Hec ille. Aliter tñ ſentit
Nico.ð Ly.ſuꝑ h̊ paſſu quẽ bꝛeuitatꝭ cã ꝑtrãſeo
De nono ſigno diuini amoꝛis qudòd dicit᷑ cõ
uiuaciõis. 2222288·8»5
Cõm phi ſententiã.ix.ethicoꝝ.amicicie ſi
ſ gnũ apparet ĩ amico in bonis colloquijs
Quuiuijs: atq; oꝑatiõibo bonis. Ut igitur
xpᷣs ſignũ amicicie ſue pctõꝛibooſtẽderet cũ ipis
ſepe mãducauit. Pꝛopterea Matth.ix. dicebãt
ſcribe ⁊ phariſei diſcipłis eiꝰ.Quare cũ publica
nis ⁊ pctõꝛibꝛ manducat magiſter veſter: qua,/
ſi dicerẽt. Deberet eos ↄtẽnere ſicut facimꝰ nos?
de qbo ꝓphetauit Ps.di.Suꝑbo oclo ⁊ ĩſatia⸗
bili coꝛde cũ h̊ ñ edebã.Quibo dñs rñdit.laẽ
opꝰvalẽtibo medicꝰ:ſʒ male hñtibo.Nõ em̃ ibat

xpᷣs ad ↄuiuia vt guloſicati oꝑaʒ daret ſicẽ młti

bodiernis tpibo faciũt:ſʒ vt bono exẽplo ſuo ⁊ꝛ v
bi pabulo pcœõꝛes ↄuerteret ⁊ bonos melioꝛes

faceret. Un Joh.iiij. diſcipuł eũ rogãtibꝛ vt mã

ucagerhait, Ego aliũ cibũ hẽo maducare quẽz—

voſ neſcitł.aꝑte iſinuãs ꝙcib eiꝰpncipal gat ſa

lus pctõꝝ. Loqbat᷑ ei ð ſamaritana:⁊ ſamarita
nis q̊s ↄuertẽdoſ cernebat. Nocaturꝰetiã ioheʒ
ad celibatũ:iuitcatꝰad nuptias itrauit ipᷣe ⁊ maf

eiꝰ vnacũ diſcipuł ſuis:vt hĩ Johᷣ.ij. Ettunc vt·

die Niero. traxit io heʒ a nuptijs:⁊ mmrimõio ad

—

Bermo

ginitatẽ ſeruãdã.Siłiter vocaturꝰ Mattheũů
publicanũ ad apoſtolatũ voluit Ku ↄuiuiũ
pparet in qͥ nõnulli alij publicani pctõoꝛes fue
re vt habet᷑ Matth.ix.Et pie credit᷑ ꝙ ad penitẽ
tiã ſint ↄuerſi.Zacheo q̊ʒ cõuertẽdo dłit Ludò.
xix. Zachee feſtinans deſcẽde qꝛ hodie in domo
tua opoꝛtet me manere.⁊ tũc cũ eo manducauit
⁊ conuerſus eſt.Deniq; vt habet᷑ Lud.vij.¶ Da
gdalenã peccatriceʒ in domo Simonis lepꝛoſi
q ad pꝛãdiũ dñm inuitauerat ſimul cuʒ ipo ad
veꝝ ipius amoꝛẽ ↄuertit.ex q̃ familiari collocu/
tiõ e ⁊ comeſtiõe cũ pctõꝛib patʒ q̃ntũ diligebat

illoꝝ ſalutẽ. Laceo ꝙ nũc etiaʒ paõꝛibo pntibꝰ
ſacramẽtũ ſui pᷣcioſi coꝛꝑis ⁊ ſanguinis cõmu⸗

nicat. Un Johᷣ.vj. dicit. Caro mea vere eſt cibus
⁊ ſanguis meꝰ vᷣe ẽ potꝰ.ſ.aiam ⁊ coꝛpꝰ oiĩim bo
noꝝ ⁊ pctõꝝ ↄuerſoꝝ reficẽs ĩ ſignũ dilectõis.
De decimo ſigno diuini amoꝛis quod dicit᷑
vocationis.
FEadmũ ſignũ diuine dilectionis appellat᷑
d vocatiõis.Nõ em̃ ceſſatoĩpotẽs deꝰ pccõ
res multipliciter ad penitẽtiã vocare. Pꝛi
mo inſpiratõib. Uñ Joh.vj.ſaluatcoꝛ inqͥt.Ne
mo venit ad me niſi pater meꝰ traxerit eũ.ſ.ꝑ in/
ſpirationẽ intrinſecã. Jdᷣo Dauid PS.xliiij. ait.

Auadi filia ⁊ vide ⁊ inclina aurẽtuã.ſ.ad inſpira

tionẽ diuinã. Et Job.j.ðꝛ. ꝙ deus illumiat oẽʒ
hoiem venientẽ in hũc mũdũ. Ob hãc aũt cau⸗

ſam Luce.xv. ðᷣꝛ.ꝙ erãt a ꝓppꝛopinquãtes ad ieſũ

publicani ⁊ pctõꝛes vt audirent eũ:nõ em̃ ei ap
pꝛopinqre potuiſſent niſi ſicut calamita eos ad
ſe traxiſſet ꝑ intrinſecã inſpirationẽ:⁊ etiã ꝑ vo/
calẽ inuitationẽ. Uñ in cruce pendens vocabat
pctõꝛes dicẽs illud Joh̊.xix.Sitio.ſ.ſalutẽ pec⸗
catoꝝ.Uñ etiã dicebat illud Match̃̊.xj. Uenite
ad me oẽs qͥ laboꝛatis.ſ.in pccis ⁊ onerati eſtis
I iniqͥ tatibo.⁊ ego reficiã vos.ſ.pane gr̃e mee.Et
terea Berñ. in ſᷣmõe de paſſiõe ait.Aſcẽdit ie/
xpᷣs dñs noſter in altũ crucis vt ab oĩbi vi⸗
deret᷑:voce magna clamauit vt ab oĩbo audiret᷑
clamoꝛi lachꝛymas addidit: vt hõ ei cõpateret᷑.
Qui em̃ ad eius clamoꝛẽ nõ excitat᷑:ad eiꝰ voceʒ
nõ cõpungit᷑:ad eius lachꝛymas nõ cõterit᷑:gra
uioꝛ eſt terra:durioꝛ petris:⁊ fetidioꝛ ipᷣo ſepul⸗

chꝛo. Hec ille.Ex qͥbus patet duricia pctõꝛũ ob

ſtisatoꝝ in ſceleribo ſuis:qͥ taʒ benignavoce ſal⸗
nator nõ cõmouent᷑ ad penitẽtiã ⁊ amoꝛẽ ipᷣiꝰ
cit᷑ ſuſceptiöis. .
IIldecimũ ſignũ dilectõis diuine appella
v tur ſuſceptiõis. Poſito em̃ caſu ꝙ quidã
viliſſimus bomo ex merito alicuius ma
leficij i om̃ino ſuſpẽdẽdus eſſet ab aliquo iu⸗
Aiice vel dño.Si filius alicuiꝰ magni regis vt il
lũ malefaccoꝛẽ a ſuſpẽdio liberaret tria faceret:
vigdelicet ꝙ fũderet pᷣces ad dñm ⁊ iudicẽ. Item

De vndecimo ſigno diuini amoꝛis quod di

poſt pᷣ ces coꝛdiales fũderet lachꝛymas:poſt la/

cbꝛymas vo ipe ꝓp eo patibulo ſuſpedi eligeret:

qͥd iudicaretis o pctõꝛes de tali regis filio:pꝛo⸗

fecto diceretꝭ ꝙ maxia fuerit eiꝰ dilectio ⁊ amoꝛ

erga malefactoꝛẽ iliũ crudeliter ſuſpẽdẽdũ. Sʒ

hec tria o ingrati ⁊ indurati peccatoꝛes xpᷣs eter

ni regis filiꝰ ꝓ vo bis fecit. Nã cũ eſſetis eterna⸗/

liter ſuſpẽdendi ĩ patibulo inferni ob demerita
peccatoꝝ a iuſtiſſimo iudice ðᷣo patre celeſti pijſ
ſimus dñs noſter ieſus xpᷣs pᷣmo hũiliter ſup⸗

plicauit eidẽ patri vt vos ab eternis penis libe.)

raret.Un Ludj.xxiij.ðꝛ ꝙ oꝛauit dicẽs. Pat᷑ di⸗

mitte illis.I.pctoꝛibo pctã ſua. Et Eſa. liij.ſeptuz

eſt. JPe multoꝝ pcꝗ tulit:⁊ ꝓ trãſgreſſoꝛib ro⸗
gauit vt nõ perirẽt. Secũdo pᷣcibus ſuis pijſſi⸗
mas lachꝛymas⁊ abũdãtiſſimas adiecit.am

fleuit amare in cruce pẽdens:ad hoc vt celeſtis
pater pctõꝛibo indulgeret.De q̊ ad Heb.v. inqͥt

Paułꝰ.Cũ clamoꝛe valido ⁊ lachꝛymis pꝛeces
offerẽs exauditꝰeſt ꝓ ſua reuerẽtia. Tertio poſt
pᷣces ⁊ lachꝛymas etiã ſanguinẽ fudit:⁊ vitaʒ ꝑ⸗
didit.qꝛvt dicit᷑ ad Heb.ix.ſine ſanguinis effu⸗
ſiõe nõ fit remiſſio pctõꝝ.Et ideo ſaluatoꝛ ni vo
luit nos ſub ſanguie redimere.Sʒ ð hoc ſigno
copioſe dixi ſupᷣ ᷣmõe.x.ꝑtevltima circa finẽ.De
q̊ qdẽ ſigno dileciõis loqᷓns Johᷣes apłs Apo

cal.j. ait. Ipᷣe dilexit nos ⁊ lauit nos a pctis no-

ſtris in ſanguine ſuo.Et ad ↄfirmationẽ pꝛedi
ctoꝝ eſt notandũ ꝙ deꝰ oſtẽdit nobis ſuũ amo
rẽ om̃i mõ qͥ amoꝛ demõſtrari põt:qͥ ẽ quadru⸗

plex. Pꝛimo em̃ oñdit᷑ amoꝛ ꝑ vba.Nã qñ coꝛ

Fplenũ amoꝛe tũc oſ abũdat ⁊ redũdat in ᷣmõe
Lud.vj.Ex abũdãtia coꝛdis os loquit᷑.Secun
do ꝑ collata bñficia.⁊ iſtud eſt maiꝰ qᷓ; pꝛimuʒ.
Multi em̃ bona vᷣba dicerent qͥ tñ de rebo ſuis
nõ ſeruirẽt.Et iõ Gꝛego.ait.Pꝛo batio dilectio⸗

nis exhibitio eſt oꝑis. Tertio ꝑ obſequia perſo
nalia.⁊ iſtud adbuc eſt maius.Nã mulci de ſu⸗

is rebo ſeruirẽt ac de ſua ſubſtãtia:qͥ tñ nõ ſerui⸗

rent de ꝑſona ſicut fecit Jacob qͥ ſeruiuit Labã
auũculo ſuo de ꝑſona ſua q̃ttuoꝛdecim annis
pꝛo Rachel ⁊ Lia vxoꝛibo habendis.Geñ.xxix.
Quarto ꝑ aduerſa.⁊ iſtud eſt vltimuʒ vltra qð
nõ inuenit᷑ maius. Multi em̃ darẽt ꝑſonã ſuã
ad ſeruiendũ:qͥ tñ nõ darẽt aiam ſuã ad moꝛiẽ⸗

dũ ꝓ amico.Et ideo ait ſaluatoꝛ Joh̊.xv. Ma

ioꝛẽ hac dilectionẽ nemo habet vt aiam ſuaʒ po

nat qͥs ꝓ amids ſuis. Hanc aũt charitatẽ habe
bat Paulꝰdicẽs.ij.ad Cor.xiij. Libẽtiſſime me
impendã ⁊ ſuꝑimpẽdaregoipᷣe ꝓ aĩabus veſtrꝭ
Iſta autẽ q̃ttuoꝛ ſigna amoꝛis deus hũano ge⸗

neri oſtẽdit. Lꝑe em legis ⁊ ꝓphetaꝝ oſtẽdit ſuũ

amoꝛẽ ꝑ verba.qꝛ tũc homini documẽta dedit

pq̃ ad vitã ꝑuenire potuit.Leuid.xxviij. Cuſto

dite leges meas atq; iudicia q̃ faciens homo vi

uet in eis.Et Baruch.iiij ðꝛ. Beati ſumus iſra/⸗
el.qꝛ que deo placẽt manifeſta ſũt nobis.Dein /

de oñdit nobis amoꝛẽ ſuũ ꝑ bñficia.⁊ hoc ante

legein lege ? noſt lege.qꝛ o ne beneficia ſua de
dit:tꝑalia: coꝛꝑalis ⁊ ſpũolia.⁊ emiſit exis dare

2 ——, — —
—–—

—

— — —

1

celeſtia. Matth. vj. Nõne aia plꝰẽ qᷓ; eſca:⁊ coꝛ⸗

pus plus q; veſtimeutũ. Querite ò̊ pᷣmũ regnü
dei ⁊ omia adijcdient᷑ vobis. ſloie auc aie intelli
gunt᷑ bona ſpũalia:⁊ noie coꝛꝑis bona coꝛpoꝛa
lia:⁊ noĩe veſtimẽti bona tꝑalia:⁊ noĩe regni bo
na releſtia. Eſt ́̊ ſenſus.Nõò ſitis ſi olliciti quere⸗

r ./ niſi bona celeſtia.qꝛ pater veſter qͥ vult vobis

dare bona celeſtia dabit bona ſpũalia: ⁊ multo
magis coꝛꝑalia ⁊ tꝑalia.Qui em̃ vult dare ma
ioꝛa: dabit ⁊ minoꝛa.Zãdẽ xpᷣs ad nos venit in
ſignũ amoꝛis:qð eſt ꝑ obſequia ꝑſonalia:qð ſi

„

nta ⁊ tres annos ꝑſonalit᷑

„

gnũ oñdit qñ ꝑ trigi

bũano generi deſeruiuit infirmos curado:moꝛ:

tuos reſuſcitãdo ⁊ demones effugãdo. Acj. x.
Qui ꝑtraſiuit bñfaciẽdo ⁊ ſanãdo oẽs oppᷣſſos
a diabolo.qm̃ deꝰ erat cũ illo. VUltimo aũt oſtẽ/
dit ſignũ amoꝛis qð eſt ꝑ aduerſa.qꝛ ſᷣm Berñ.

Pꝓ nobis paſſus eſt dura vᷣba:durioꝛa verbera

⁊ duriſſima crucis toꝛmẽta.Que qͥdẽ ꝑtulit nõ
ſolũ ꝓ amicis:ſʒ etiã pꝓ inimicis ad Ro.v. Cum
adhuc inimici eſſemꝰ xpᷣs ꝓ nob moꝛtuus eſt.
De duogecimo ſigno amoꝛis diuini qð dicit᷑
reputationis.
B UVodecimũ ⁊vltimũ dilectõis diuie indi
d (quũ appellat᷑ reputatõis. Cũ eĩ xpᷣs ði filiꝰ

eſſet ſanaꝰſanctoꝝ Daniełix. Qui pecca⸗

tuʒ nõ fecit nec inuẽtus ẽ dolꝰ in oꝛe eiꝰ Eſa.liij.
tñ ob amoꝛẽ pcõꝝ ta nqᷓ; pctõꝛ voluit reputani.
Vñ vt habet᷑ Jo h.vij.quidã dicebãt qꝛ bonꝰ eſt
alij aũt nõ:ſed ſeducit turbas. Itẽ cũ eſſet coꝛaz
Pylato accuſatꝰ dixerũt ſcribe ⁊ phariſei. S inõ
eſſz hic malefactoꝛ nõ tibi tradidiſſemꝰ eũ Job.
xix. Etvt mag hãc hũilitatẽ in ſe oñderet ⁊ amo
rẽ erga pcõoꝛes voluit in medio duoꝝ latronuʒ
crucifiglſ:vt habet᷑ Joh.xix.Qð quidẽ fecerũt iu
dei vt onderẽt ipᷣm nõ ſolũ dignü moꝛte cõmu⸗
ni malefacoꝝ:ſʒ grauioꝛi tanqᷓ; eſſet pnceps la
tronũ. Jõ Matth.xxvij.ðꝛ.Tũc crucifixi ſũt cũ
eo duo latrones.vnꝰ a dextris:⁊ aliꝰ ꝗ ſiniſtris.
Taceo ꝙ in ſignũ dilectiõis etioõ libẽtiſſime pꝛe⸗
ces pctõꝝ penitẽtiũ exaudit dũ hũilit᷑ ei offerũt.
Vñ de pe.di.j.c.impoꝛtuna.Hiero.ait. Impoꝛ
tuna in euãgelio mulier chananea tãdẽ meruit
exaudiri:⁊ clauſo oſtio cuʒ ſ. eris:media licet no
cte ab amico panes amicꝰaccepit.Deꝰ etiã ipe qᷣ
nulliꝰ in terra ſuꝑari virib põt:publicani pꝛeci
bus vincet᷑ ⁊ ſuꝑat᷑. Et Lucexj.ſ. aluatoꝛ ait. Pe
tite ⁊ accipietis ⁊c.Ob quã cauſ. am Cbꝛyß. inqᷣt
ſuꝑ.d.c. Petẽtis negligẽtia repᷣhendit᷑:vbi ð dã
tis miſericoꝛdia nõ dubitat᷑. O igit᷑ pctõꝛes ecce
quãtũ vos diligit deus qᷣ tot ſigna amoꝛis vob
oſtẽdit:adeo ꝙ nõ ſolũ de infimis ⁊ mediocrib-
ſed de om̃i genere maximoꝝ pctõꝝ ad eternam
Kaers ligit:vt nullus peccatoꝛ deſperet ſeu de
alute ſua diffidat:ſed magis ſtudeat cuʒ oi ſpe
. to T humiliato ad creato⸗

⁊ ↄfidentia coꝛdeↄtri t
rem ſuũ redire. auteʒ multi ma gni peccato/

res ad eremn peruenerint? ꝑuenturi ſint gliaz

milia reſpicit in celo ⁊ i

(cCCxLVII

oſtendit ſaluato: Matt h.viij.dicens. Amẽ di⸗
co vobigꝗ ꝙ multi ſch magni peccatoꝛes venient
ab oꝛienkk:id eſt in ſua iuuentute ꝑ ↄtritioneʒ.=
occidẽte:id eſt ſua ſenectute.⁊ recumbẽt cũ abꝛa
am iſaac ⁊ iacob in regno celoꝝ. Et Matthxxj.
dicebat phariſeis. Amen dico vobis ꝓpublica
m ⁊ meretrices pᷣcedẽt vos in regno celoꝝ. Pꝛe
terea hoc patet exemplo.ã Petrũ qᷣ euʒ nega⸗
uit pꝛincipẽ apoſtoloꝝ cõſtituit ⁊ vicaniũ ſi uum
fecit in terris:cui ⁊ tradidit daues regni celoꝛũ.
Mattö.xvj. Nõne et magdalene q̃ peccatrix fu
it ⁊ demoniaca:vt habet᷑ MHarci vltimo pꝛimo
aparuit poſt reſurrectionẽ ſuã. Nonne Paulꝰ
ſeuiſſimus ꝑſecutoꝛ xpᷣi ⁊ totius eccleſie q Ste⸗
phanũ lapidauit ⁊ lapidari fecit oↄſeruans veſti
menta lapidantiũ illum:vt habet᷑ Accj.vij. ca. qͥ
de ſeipᷣo dicit.j. ad Timoth.j. Blaſp hemꝰ xp̃i et
ꝑſecutoꝛ ⁊ ↄtumelioſus fui:ad apicẽ apoſtola⸗
tus aſſũpſit:⁊ doctoꝛẽ gẽtiũ fec: ⁊ vſq; ad tertiũ
celuũ ſubleuauit:vt ipᷣe teſtat᷑.ij. ad Con. xij. de d
ipe ſaluatoꝛ ait Actj.ix. Uas electiõls Emihi iſte
Nõne Matcheũ publicanũ ⁊ exactoꝛẽ vectiga⸗
liũ ⁊ pedagioꝝ ad aplłatũ recepit vt ðꝛ Mat.ix.
None dauid adulteꝝ ꝓditoꝛe⸗ homicidam exi
miũ ꝓphᷣaꝝ oſtituit:qͥ ſuxꝑ ſenes.i.ſuꝑ alioſphe
tas ĩtellexit ſiẽ ipᷣe pS.cxviij ceſtat᷑ di. Supꝑ ſeneſ
itellexi qꝛ mãdata tua qſiui. Nõne Zacheũ pn⸗
eipẽ publicanoꝝ:raptoꝛẽ:⁊= bonoꝝ alioꝛũ frau⸗
datoꝛẽ. ꝓpt᷑ qdðᷣ Luce.xix.dicebat. Si quẽ defrau
daui reddo q̃druplũ:ad amoꝛẽ ſuũ recepit ⁊ ſal
uauit dicẽs. Hodie ſalꝰhuic domura deo facta

c eo ꝙ ⁊ ipe ſit filiꝰabꝛae.Nõne Cybanũ demo⸗

——

nũ icotatoꝛẽ ⁊ magicã artẽ exercentẽ polRtmodũ
pᷣſulẽ in eccłia digniſſimũ fecit. Nannetres ma
gos reges ad ſe adoꝛãdũ ab oꝛiente venire fec.ð
qbo hĩ Mat.ij. Auguſtinũ iſuꝑ manicheũ ⁊ he

reticũ laſciuũ ⁊ vanegloꝛioſũ ad pᷣdicationẽ ſccĩ

Ambꝛoſij ad ſe ↄuertit ⁊ magiſtꝝ in eccłia atq;
doccoꝛẽ excellẽtiſſimũ fecit.nõne publicanꝰ in ec
deſia oꝛans iuſtificari meruit Lud.xviij. Nõne
Julianꝰ patricida ꝑ penitẽtiã ſ. anctificatus eſt.
Soꝛoꝛ etiã moyſi maria poſtqᷓ; lepꝛa ꝑcuſſa eſt
qꝛ in moyſen murmurauerat:acta penitentia a
pctõ mũdata eſt ⁊ pſtinã gr̃am ꝗꝓphetãdi recepit
Aaron qͥʒ poſt ↄflatũ vitulũ in ſummũ ſ eo
tẽ ↄſecratꝰeſt:vt ðꝛ in.c.ſi poſt oꝛdinationẽ.l.vi.
Nec pᷣtermittendũ puto Bonifaciũ ad ulterũ ⁊
ebꝛioſũ qͥ in momẽto ꝑ martyriü in celũ aſſũptꝰ

c. Ex qͥ b exẽplis apparet maxia benignitas ſal,/ *

uatoꝛis erga pctõꝛes.Etiõ inqͥt Dauid pg.cxij.

OQuis ſicut dñs deꝰ nr qui in altig habitat ⁊ hu

7

in terra. Suſcitãs ꝗ terra
inopẽ:⁊ de ſtercoꝛe erigens pauperẽ. MNt llocʒ

eũ cũ pᷣncipib:cũ pᷣncipib ppli ſui. vp
Eujuertimini igit᷑ queſo o pctõꝛes ad deů
r veſtrũ ꝑ penitẽtiã:⁊ nolite timere qᷣn ſal⸗
,Uemini. Reuertimini dico ad patreʒ ve /
ſtrũ celeſtem: patrẽ piũ:patrẽ dulcem ⁊ ſuauem

6cG tãtũmõ coꝛ puꝝ:dicẽs P
Be mibi coꝛ tuuz. Et ſi qs ſit adeo pauꝑ ꝙ nihil

ritatꝭ nõ bʒ:culpaẽ ipᷣnõ reciꝑe volẽtis:
dei offerẽtz. Siei qᷣs tibi offerat ciphũ aq̃ vł bo⸗

Bermo

patrẽ miſericoꝛdie ⁊ totius ↄſolationis. Reuer
timini ad ſponſũ veſtrũ ieſum qͥ amoꝛgaĩaruz
viaꝝ attract? de celo deſcẽdit ⁊ tãqᷓ; ſpõſus ꝓce⸗
dẽs ad dilectã ſpõſaʒ vadẽs ad vos venitauxta
illud pſalmi.xviij.tanq; ſponſꝰ ꝓcedẽs ð thala
mo ſuo. Solet em̃ ſponſꝰ ad ſuam chariſſimaʒ
ſponſã ꝑgẽs veſtiment 1s indui coloꝛatis:caput
qnq; oꝛnare ſertis roſaſq; i manibo aut floꝛes
poꝛtare: vba q̊ʒ attractiua dicere: ac burſam ple/
nã pecunijs aꝑtaʒ oñdere:calciamẽta etiã oꝛna

ta deferre:iclinare inſuꝑ caput:ac ſalutare illa: ?

alia amoꝛis ſigna facere.O igit᷑ pctõꝛes:ecce ꝙ;
ſponſus veſter ieſus ad amoꝛis indiciuʒs voluit
purpureo indui veſtimẽto atq; coꝛonã ſpineaʒ
in capite geſtare Joh. xix. vbi dicit. Exiuit Jeſꝰ

poꝛtas ſpineã coꝛons:⁊ purp ureü veſtimẽtü. ro
ſaſq; vermilias cicatricu in maniby deferre: atq;
dulciſſima vᷣba ad mollificandũ coꝛda obſtina

ta ꝓferre:⁊ in ſignũ liberalitat: ⁊ largitatis latꝰ

aptũ oñdere:in pedibꝰ q̊z ꝓ calciametis rubeis

ſanguinolẽta vulnera ſuſtinere: cabur. etiã ſuũ ĩ
crucevobis idinare: man 2iſuꝑ ſuas iĩ cruce extẽ
dẽdo vobis poꝛrigere.Currite ꝗ ad illũ:⁊ tota

coꝛ dis affectòe üli adherete:⁊ oplexãs crucifixũ

tu o aĩa peccatrix ad dñm ↄuerila dic illud Cañ.
ij. dilec?meꝰ mihbi: ?⁊ ego illi. Ipe em̃ te ſponſam
ſuã licet młtis foꝛnicationib⸗ ↄtaminatã nõ de/
ſpiciet ad ſe reuertẽtẽ:qͥnimo benignete ſuſcipi⸗
ens:dabit tibi in pnti graʒ ſus:⁊ i futuro ſeculo
gliaz ſempiternã. Amen. .

geria tercia poſt pẽthecoſten. De duodeciʒ ex

celletijs diuini amoꝛis. Sermo quadrageſimꝰ
2 vltimus.

GSo ſum oſti/

? umi p me ſi quis itroierit ſaluabi

Joh. x.ꝛ⁊ in euangelio occurrẽtis fe
rie. Inquit ſaluatoꝛ ni Apoc.iij. Suadeo tibi
emere a me auꝝ ignitu :⁊2 ꝓbatuʒz vt locuples fi⸗

as. Per aup at b accipit diuin? amoꝛ: cuẽ vni
ca apotecha ĩ toto mũdo in ꝗᷣ vendit᷑ hec pᷣcioſa

mercãtia ipᷣiꝰ diuini amoꝛis:⁊ vnꝰ ſolꝰẽ vẽditoꝛ

ſcz deꝰ 4 5 bono foꝛo patꝰẽ oiby vẽdere. Licet em̃
iſtopᷣcioſaʒz margarita diuine dilectiõis deberet
q̃libet bonꝰ negociatoꝛ vẽditꝭ vniuerſis qꝗ bʒ cõ

ꝑare Mat. xiij. cñ dervñ reqrit a nob mlcũ pciũ

— —

alið hẽat: ꝓ nihilo patꝰẽ dare Eſa.lv.Oẽs ſitiẽ⸗/

tes venite ad q̃s.Et qͥ nõ habet auxꝝ vł argẽtũ

venito ppate ⁊ emite. Si 5 ds iſtã aqs diuĩe cha

pe voleris:nõ aut

ni vini:⁊ tu ñ velis os apire:vł ſi poꝛrigat roſaz
odoꝛiferã ⁊ nolis eã accipe:vł ſi ſol ad feneſtrã ir

radiet ⁊ nolis eã apire. vl ſi qͥs ad oſtiũ pulſet

vt nibi munera tribuac ? nõ velis aꝑire:tua erit

ꝛouer.xxiij. Fili pꝛe

culpa ⁊ nõ illiꝰ. S ictibi ĩputabit᷑ ſi hanc mercẽ
tiã amoꝛis diuini tã groſe tibi oblatã noluer cõ
ꝑpare. Quivult g theſauꝝ illũ acqrere ⁊ recipe dʒy

ꝑ ſctitatẽ aium ſuũ pᷣpare Eccłi.ij.Qui timẽt do

——

minũ pᷣꝑpabũt coꝛda ſua:⁊ ĩ cõſpectu illiꝰſe ctifica

bũt aias ſuas.ſ.vt repleant᷑ diuia gra ⁊ amoꝛe.
Siẽ aũt ille qͥ os negligit aꝑire ad umẽdũ cibũ

dʒ merito fame moꝛi:ita qͥ a ſuadẽte mercatoꝛe

amo? hbac mercãtiã negligit emere:ei na egeſta⸗
te iuſte dz pir Et iõ der iqt ꝑ pſ⸗ almiſt a. Apios
tuũ ⁊ adiplebo illud. Per os em iĩplet ſacctriti

„

co:? clibanꝰ pane. Hui? at pᷣpatiois tegura br
iiij. Reg.iiij. de mliere vidua q ad cõſilii heliſei

mkta vaſa vacua accepit mutuo a vicinie .Et de
modico oleo qð habebat ĩ lechito poꝛrige tibo fi
lijs ſuis vaſa:illa ĩfüdebat oleũ ⁊ iplebat vaſa.
ʒ ð ficiẽtibo vaſis oleũ nõ ãpliꝰ creuit:vt i nuat᷑
deficiẽte pᷣ patiõe deficit grẽa dei ⁊ amoꝛ e ᷣifu.
us: qͥ auꝝ ðnoiat᷑:qꝛ ſiẽ auꝝ oĩm theſau roꝝ-
cũctarũq; reꝝ pᷣciũ ẽ: cũ oĩa hec ĩferioꝛa ven alia
pᷣcio auri extimẽt: ſic cũcte hoĩs cogitatiões: ſer⸗
mones ⁊ oꝑatiões in dei foꝛo amoꝛis pᷣcio e cri⸗
mant᷑ ac mẽſurãt᷑. Nõ em̃ põderat deꝰ opꝰ ſollũ:
ſʒ affectũ:vt patet. xiiij. q. v. c.ſi qͥd. . xxij. . v. d
ꝑiurare.⁊.xxiiij.q.j c.odi. ⁊.xxxij.q.v.c.j.⁊.di.xli ij.

c.qeſcamꝰ. Quãto igi᷑ purioꝛi⁊ feruẽtioꝛi ami⸗/

re qᷣ cq; deo bñplacitũ facimꝰ cãto gratiꝰredd iᷣ

coꝛã eo. Mlũ gẽ amoꝛ pᷣcioſ?:qͥ ĩ cõſpectu di ii
oĩa pcioſa facit:nec ſolũ auꝝ ẽ amoꝛ:ſj qð mi a

biliꝰẽ aurea reddit q̃cũq; ↄtiĩgit:plũbũq; i au x

pᷣcioſũ ↄuertit:oꝑa em licet ð genere bonoꝝ ſu it
ſi abſq; charitate fuerint:q̃ſi plũbea nulliꝰ ve /
loꝛis ſũt. Cũ aũt fuerint ex charitate:q̃ſi aurea: ⁊x

valde pᷣcioſa reddunt᷑ ꝓpterea.iij. Reg. vj. vꝛ q
nihil erat ĩ tẽplo qð ñ auro tegeret᷑: qꝛ bona ox a

ex charitate facta q̃ſi aurea ſũt qͥby aia iuſti onda

tur ſiẽ ſcriptũ ẽ pſal.xliiij Aſtitit regina a dert riſ

cuis ĩ veſtitu ð aurato ⁊c̃. Appellat᷑ et amoꝛ dei

aurũ ignitũ:qꝛ ſic ignis accedit ligna: ſic duu n⸗
amo: illãmat coꝛ illiꝰĩ quẽ igredit᷑. Iſte ẽ ig niꝰ

de qᷓ inqt ſaluatoꝛ Luce.xij. Ignẽ veni mitt ꝛereĩ

terra: ? qd volo niſi vtardeat.ð: q̊ʒ auꝝ ꝓbe atũͦ:
qꝛ nihil adulterine cõmirxtiõis ſecũ patit᷑ virus

amoꝛ. Siẽ em̃ auꝝ alchimicũ ñ niſi ſex pᷣt ſuſti⸗

—s

nere decoctioneain ſeptima aüt ð ficit: ſic e hari/⸗
tas ficta ſex foꝛnaces ſuſtinet: ſz i ſeptimo alchi
mie falſicas patz. pmꝰ nãq; foꝛnaceꝰignis fit in

—

coꝛde:ſcᷣs fitĩ oꝛe:tercꝰiĩ ope:q̃rtꝰĩ inimicoꝝ di

lectiõe:qͥ ntꝰ in ipo ſubuẽtiõe:ſext in recta intẽé⸗

tione:ſeptimꝰ in ꝑ eueranti ↄtinuatione. bie aũt
fictus ꝓbat᷑ amoꝛ:quia ſiverus nõ eſt euaneſcit

deo Mat.xrait. dñs.Qui ꝑſeueraueritvſq; in

finem ſaluus erit:qꝛ auꝝ pꝛobate charitatis in

ſe habuit:quo quidẽ auro mirũ ĩ moduʒ diues

efficit. Ile em̃ cto ditat᷑ cni oẽs mercãtie:oẽſq;
venditiones:ac emptiones:ceteriq; contractus
lucroſi fiunt: diligentib⸗ aũt deum oĩa coopãt᷑
in bonuz:ad Roma.vlij. JIdeo pᷣdictis verbis

— ——-—ð

.,ͤð-ui»

——* —

—— ;ð —

——

ſubdit ſaluatoꝛ. Ut locuples fias. ſ. diuitiaꝝ ce⸗

leſtiũ. Amoꝛ em̃ diuinꝰ eſt oſtiũ ⁊ introitꝰ et᷑ne
ſalutis de q̊ ↄtẽplabimur duodecim excellẽtias
Pꝛima dicet᷑ impᷣſſionis.Secunda ꝓceſſionis
Tertia magnificatiõis.Quarta apꝓpꝛeciationis
Quinta purgatiõis.Sexta ſpecificatiõis. Se⸗

ptima facilitatiõis.Octaua letificatiõis. Nona
extẽſionis.Decima deificatiõis. Undecima foꝛ/
tificatiõis.Duodecima ⁊ vltima appellabit᷑ cer/⸗
tificatiõis.
De pma diuini amoꝛis excellentia que dicit

impᷣſſionis.
Aunte dignitatis ac excellẽtie ⁊ nobilitad
t tãtiq; pᷣuilegij voluit diuia maieſtas eẽ
vᷣtutẽ amoꝛis ꝙ oĩ creature taʒ ſenſibili
qᷓ; inſenſibili:tã rõnali qᷓ; irrõnali:taʒ dãnate qᷓ;

btĩficate amoꝛẽ impᷣſſit ſue bonitat:nec aliq̃ re⸗

perit᷑ creatura cuiuſcũq; ↄditiõis exiſtat ſiue in
celo ſiue in terra:ſiue in ꝑadiſo ſiue in inferno q̃

ſuo naturali iſtinctu nõ diligat bonitatẽ ðᷣi crea
toꝛis ſui.Et qꝛ bonũ q̃nto vniuerſaliꝰ:tãto ẽ no

biliꝰ atq; diuiniꝰ:vt ðꝛ.j.ethicoꝝ:hinc eſt ꝙ hac

ð cauſa amoꝛ excellẽtiſſimꝰ ðꝛ.CN aũt amoꝛ ad

diuinã bonitatẽ ex magna ſui excellẽtia ⁊ pꝛoga

tiua vniuerſaliter ſit ⁊ inueniat᷑ in oĩ creatura ꝓ

bat᷑ q̃druplicit᷑.ſ.autoꝛitate:rõne:diſtinctõe ⁊ ex
emplo.Pꝛimo autoꝛitate Oyoniſij.iiij.c.de di.
no.di.Amoꝛ diuinꝰ oĩa creata ad amoꝛẽ cõuer/
tit ſuijpᷣiꝰ.Boeciꝰinſuꝑ metro.vj.q̃rti li.de ↄſo.
ait. Hic ẽ cũcq cõis amoꝛ:repetũtq; boni fine te

neri.qꝛ nõ alit᷑ durare queãt niſi ↄuerſo rurſus
amoꝛe refluãt cauſe q̃ dedit eẽ. Et phᷣs.j.ethi.ðt.
Bonũ vn ſuerſale qð ẽ deꝰnaturalit᷑ ẽ diligibile

Et Aug.in q̊dã ſᷣmõe inqͥt.Audiſtis in oĩ ſolen
nitate qñ legũt᷑.qm̃ oia duligũt deũ⁊c.Secũdo
idẽ ꝓbat᷑ rõne ↄᷣuatiõis.Teſte em̃ pbᷣo.ij.ð aĩa
Oẽ qð ẽ naturalit᷑ deſiderat ↄfuationẽ ſui eẽ: et
cauſa illiꝰagit qͥcqͥd oꝑat᷑ ſᷣm naturã vt dictuʒ ẽ

ſᷣmõe pᷣcedęeti.ꝑte.ij.Quo ↄceſſo dico ꝙ cuʒ oĩis

ↄſeruatio creaturaꝝ dependeat ab influxu pᷣme
cauſe vt oſtẽſũ ẽ ſupᷣ. Un Auicẽna.vj.ſue meth.

diẽc̃.Cauſatũ oẽ eget datoꝛe ſui eẽ ſꝑ ⁊ iceſſant᷑ qᷓ;

diu hʒ eẽ. Hincẽ ꝙ ꝓpt᷑ talẽ ↄᷣuationẽ naturali
inſtinctu eis innato oẽs creature pᷣmã cauſaʒ et
bonitatẽ ði ĩicreatã ſuo mõ ditigere dicunt᷑. Ter
tio h̊ ꝓbat᷑ diſtinctiõe bti Tho.ij.ij.q.xxvj.arti.

vij.et.j.ij.q.iij.di.Cũ q̃rit᷑vtꝝ hõ ſine gra gtũ fa

ciete ⁊ ſiłr oia creata ſuo mõ in purꝭ nacuralib-
diligere bonitatẽ dei ſuꝑ oĩa poſſint. Rñdeo ꝙ;

ſic. ã hõ ĩ ſtatu nature itegre ⁊ oꝛigĩalis iuſti⸗
cie poterat oꝑari vtute ſue nature oẽ qdð natura

le ẽ atq; ſuꝑadditõe gtuiti doni:licʒ nõ abſq;au

xilio generali dei mouẽt. Diligere aũt deũ ẽ q̊d/

dã ↄnaturale hoĩ:⁊ etiã cuilibet creature nõ ſolũ

roõnali:ſʒ eti irrõnali ⁊ inaiate m modũ amo⸗
ris:qͥ vnicuiq; creature ſuo mõ cõpetere pᷣt.Cu/

ius rõ eſt.qꝛ vnicuiq; rei naturale ẽ ꝙ appetat et

amet aliqᷣd ſᷣm qð aptũ natũ ẽ eẽ. Unũq̃dq; igi⸗

hfr̃e pñt bonitatẽ ſui creatoꝛis:qͥn potiꝰes natu⸗

CCCXLVII

tur mouet᷑ put natum aptũ eſt moueri:vt ðꝛ.ij.
biſt. INgan eſtu eſt aut ꝙ bonũ ꝑtis eſt ꝓpter
bonũ totiꝰ. Uñn etiã naturali appetitu vł amoꝛe
vnaquęq; res ꝑticularis amat ſuũ bonũ ꝓpꝛiuz
Apter bonũ cõe totiꝰ vniuerſi qð eſt deꝰ ꝓpter qð
diẽ Diony.ð di.no.ꝙ deꝰↄuertit oĩa ad amoꝛẽ
ſuũ:hec Lho.Quarto idẽ ꝓbo ſilitudine: qua
põit Salomõ Eccłs.j.di.Oia flumĩa itrãt ma⸗
re ⁊ mare nõ redũdat.Ad locũ vnde exeũt flumi
na reuertunt᷑:vt iteꝝ fluant.Qua ſiłitudie patʒ
ꝙ ſicut oia flumina redeũt ad mare:qð eſt cau⸗
ſatiuũ ipoꝝ:⁊ a quo egrediunt᷑:ſic oẽs creature
ſuo naturali iſtinctu ↄuertunt᷑ ꝑ amoꝛẽ ⁊ laudẽe
ad ſuũ creatoꝛẽ a quo habuerũt eẽ:⁊ a quo ↄſer⸗
uant᷑. Pꝛoinde Luce.iiij.ſiłitudinarie ðꝛ: ois

turba qrebat ieſuʒ tãgere:qꝛ vᷣtus de illo exibat

⁊ ſanabat oẽs. Si igit᷑ oẽs creature etiã inſenſi
biles ⁊ irrõnales ſuo mõ bonitatẽ dei amãt:ac

laudãt eiq; obtẽperãt:q̃nto magis deũ diligere

debet ⁊ timere rõnalis creatura ad imagineʒ ?æꝰ
ſiłitudinẽ dei facta.Sʒ audi qð mirabuiꝰeſt o
tu ĩgrate pctõꝛ:qͥ plus mũdũ ⁊ cõcubinã q; deũ
diligis. Ipi em maligni ſpũs ⁊ demões:⁊ iſugę
aĩe iam repꝛobate ⁊ dãnate dei bonitatẽ diligũt
naturałr loqᷓndo:licet qdã ↄtrariũ ꝓbarevolue
rint tripłr. Pꝛimo auctoꝛitate dei ꝑ os pſalmi⸗
ſte.di. retribuerũt mihi mala ꝓ bonis:⁊ odiũ ꝓ
dilectiõe mea.⁊ iteꝝ idẽ pſalmiſta iqͥt deo. Suꝑ
bia eoꝝ qͥ te oderũt aſcẽdit ſemꝑ.⁊ ꝑ eundẽ ait
dñs, Odio iniquo oderũt me. Scðo hoc ꝓbat
rõne aſſimilatiõis.Ait em̃ phs in li.ð ſen.⁊ ſen.
Sicut ſe hʒ ſenſus ad ſenſibile:ita ſe hʒ ĩtellectꝰ
ad ĩtelligibile:ſʒ daꝝ eſt teſte Aug.in q̊dã ſᷣmõe
⁊ experiẽtia:ꝙ oculis egris odioſa lux:que ſa⸗
nis oculis ðᷣlectabilis ẽ vt ðꝛ Eccłs.xj.⁊ palato
egro pena eſt cib:qui ſano dulcis eſt. Igit᷑ a ſili
cum deꝰſit lux icreata ⁊ ſpũalis:iuxta illð ſapie.

vij.Candoꝛ eſt lucis eterne.et Johᷣ.viij.dicit dei

filiꝰ.Ego ſuʒ lux mũdi:de quo etiã dicit᷑ Joh.j.
Erat lux vera q̃ iluminat oẽm hoiĩeʒ veniẽtẽ in
hunc mundũ:ſeqͥᷣtur ex hoc ꝙ odio habeat᷑ dei
bonitas a malignis ſpiritib:⁊ dãnatis aiabus
omni charitate carentibo: ꝓpter qð Joh.ãiij. dicit
Omnis qui male agit odit lucẽ. Tercio hoc ꝓ⸗
bant effectu.teſte eim auctoꝛe i libꝛo de cauſi ier
effectibꝛ cauſas cognoſcimꝰ.uʒ igit᷑ teſte pho
pmo pꝑiher.voces ſint note eaꝝ q ſunt in aĩio pal
ſionũ.ꝓpter qð ſaluatoꝛ Mat.xij.dicit. Ex abũ

dantia coꝛdis os loquit᷑:⁊ malꝰhomo de malo

theſauro coꝛdis ſui ꝓfert mala:ex quo oẽs pᷣfati
deũ iugiter blaſphemant ſic̃ ðꝛ epoc̃.xvj. e

apꝑet ꝙ odio habeãt eiꝰbonitatẽ ex effectu.
aũt dãnati blaſphemant deũ:⁊ ex cõſeqnti odio

habeant declarat beatus Tho.ij.ij.q.xiij.ar.iiij.
in coꝛ.q.
98 Ed hijs argumẽtis nõ obſtãtibo dico ꝙ
oẽs demões ⁊ dãnati nullo pacco odio

2

—

dici

dꝙ
ne

Bermo

rali amoꝛe diligũt:etiã pluſ qᷓ; ſeios.Quã vᷣita

tẽ q̃drupłr ꝓbo.pᷣmo auctoꝛitate Auguſtini in

qdã ſᷣmõe dicẽtj. Deũ nulliꝰↄſcia ace pt: deꝰ

eſt quẽ amat oẽ qð amare põt ſiue ſciẽs:ſiue ne⸗

ſaẽs. Scðo bᷣ ꝓbo rone ↄtrarietatdꝭ. Ait en phᷣs
ſi ex toto.ff. de lega.j.⁊ in.l.iij.S.fi.⁊.l.ilij.⁊.l.lega
ta. in.fi.ff.de adi.lega.qͥ conceſſo clarũ eſt ꝙma⸗

lũ inq̃ntũ malũ nũq; ab aliq̊ diligit᷑ naturalr:?
iõ dyabolꝰtanqᷓ; malꝰnũqᷓ; diligit᷑ eti a malis.
Nã ſi interrogaret᷑ aliqͥs hõ malꝰvtrũ dyabolũ
diligat:rñdebit cũ oĩ vebemẽtia ⁊ execratione ꝙꝓ
noõ.verũtñ diligendo vitia q̊ꝝ ipᷣe ẽ occaſio ꝑ cõ⸗
ſeqns diligit euʒ ꝑ imitationẽ veluti crudelẽ⁊ ꝑ

nitioſum dñm. eqð ſi ſic eſt: ̊ ecõtrario bonũ in⸗
quantũ bonũ ſꝑ diligi᷑. Cũ igit᷑ deꝰſit optimũ⁊

infinitũ bonũ ̊ nõ tatũ ab angelis ac ſctis ⁊ vir

tuoſis viris diligit᷑:ſʒ etiã ab ipſis ſpiritib ma/

lignis:⁊ repꝛobatis hoĩbo naturalr amat᷑. Ter⸗

cio h̊ pbo diſtinciõe.b. LZbo.ij.ij.q.xxxiiij.ar.j.

di. Cũ querit᷑vtrũ deꝰpoſſit ab aliq̊ odio haberi

etiã repꝛobato ⁊ danato.rñdeo ꝙ odiũ eſt qͥdaʒ
motus appetitiue potentie q̃ nõ mouet᷑ niſi ab⸗
aliq̊ obiecto appꝛehẽſo.deꝰ aũt dupłr appꝛehen
di ⁊ cognoſci pot.Uno mõ ſᷣm ſeipᷣm vtputa cũ
ꝑ eẽntia videt᷑ ⁊ cognoſet᷑. Alio mõ ꝑ effectꝰſu⸗
os:cũ ſcʒ ꝑ viſibilia iuiſibilia dei ĩtellecca ↄſpici⸗

unkt vt ðꝛ ad Roma.j.deꝰ aũt ꝑ eẽntiã ſuã eſt iſßa
onitas etiã in abſtracto:quã nullꝰetiã demon

vł malꝰhõ odio hr̃e pᷣt:qꝛ de rõne boni eſt ꝙ na

turalr amet᷑: ⁊ iõ ĩpoſſibile ẽ ꝙ aliqͥs vidẽs deũ

pꝓ eentiã:eũ odio habeat ſiue naturalr ſiue deli⸗

beratiue. ꝓpier qð Dionp.iiij.c.de di. no. dicit
oibus amabile eſt ⁊ diligibile bmũ bonũ ⁊ pul

chꝛũ qð eſt ipᷣe deꝰ q eſt ifinita bonitaſ:⁊ pulchꝛi

udo. Inquatũ aũt deꝰ cognoſcit᷑ ⁊ ĩtelligit᷑ ꝑ et⸗
feclꝰſuos ſciẽdũ eſt ꝙ aliqͥ effeꝰdei ſunt qui nõ

poſſuntvllo mõ ↄtrariari volũtati hũane pꝛout

lſt eſſe:viuere atq; itelligere.qðlibet eĩ hoꝝ oĩb⸗
eſt naturalr appetibile ⁊ amabile. Uñ ᷣm ꝙde

appꝛehendit᷑ vt auctoꝛ hoꝝ effectuũ.videlicet in

qntũ ẽ creatoꝛ:bñfactoꝛ:vitaſ ⁊ hmõi:ñ pᷣt odio

hẽeri ab aliq̊ naturalr:ſʒ potiꝰdiligit᷑. Sũt aũtqͥ
effect? dei qͥ repugnãt ioꝛdinate volũtati hũa
pctm̃ depꝛauate ſiẽ ĩflictio pene:⁊ co hertio

pcõnꝝ: ⁊ hmõi:⁊ ſᷣm hãcↄſideratiõeʒ pᷣt deꝰ deli
beratiue odio hẽritã a ðmõibo qᷓ; ab alijſ dõna
tis.hec Tho.Ex qua diſtinctione patet reſpon/

ſio ad argumẽta contraria.

gq Uarto5 idẽ ꝓbo ſilitudine.naʒ ſic fur ⁊
latro nullo mõ odit iudicẽ inqntũ ẽ hõ:
q: h̊ cet naturã q̃ bonũ naturalrxr diligit:ſʒ ſim
plicit᷑ illũ odit inq̃ntũ ẽ iudex ⁊ toꝛtoꝛ.ſic dyabo/

lus deũ inqᷓntũ ẽ creatoꝛ ⁊ gubnatoꝛ creaturarũ

nullo pacco odu ſʒ diligit:ſʒ ſolũ eũ odit cũ cete⸗
ns dõ natis inqntũ eſt punitoꝛ ſuꝑbie et alioꝛũ
paõꝝ ſuoꝝ.Ecc o deuoti xpᷣiani:ꝙ ille qꝗͥ deũ

.
.

ij. de celo ⁊ mudo.⁊viij.phi. Sicut oppoſiũ in
oppoſito:ita ꝓpoſitũ in ꝓpoſito.qð etiã notat᷑ i.l.

nõ diligit deterioꝛ ẽ inaniatis:bꝛutiſq;⁊ irrõna⸗
libo aialibo.qnimo etiaʒ demonib ⁊ dãnatis:qͥ
ampliꝰnõ gaudẽt libertate diligẽdi deũ ex cha⸗
ritate ſic̃ ipᷣe.Lalis ꝓſecto ̊ naturã ⁊ rõnẽ facit
cũ pᷣmꝰactꝰ totiꝰnature amoꝛ ſit:dicẽte Cho.in
j.ꝑte ſũme.q.x.ar.j.A moꝛ ẽ pmꝰactꝰ volũtatꝭ et
appetitꝰ. Uñn oẽs alij motꝰa ppetibiliuʒ pᷣſuppo⸗

nũt amoꝛẽ q̃ſi pᷣmã rõnẽ.Nullłꝰem̃ deſiderat ni

ſi bonũ amatũ.Hec ille.De qͥ amoꝛe ðᷣi loquẽs
Berũñ.in libꝛo de diligẽdo deũ ait. Inexcuſabi⸗
lis eſt ois etiã ifidelis ſi nõ diligit dũům deũ ſuũ
toto coꝛde:tota qia:totaq; vᷣtute ſua.cdlamat nã
qʒ intꝰinnata ei natura ꝙex toto illũ diligere de

beat cui ſe totũ debere nõ ignoꝛat. Et idẽ i q̊dã

ᷣmõe iteꝝ dicit. Ualde ꝓfecto a me amãdꝰ de
us ꝑ quẽ ſũ:viuo ⁊ ſapio:dignꝰ plane eſt moꝛte
et᷑na:qͥ te dñe ieſu xpᷣe recuſat amare. Ad iſtum
amoꝛẽ nos inuitãt exẽpla ſccõꝝ.de qͥbo Aug.in
li.de vᷣbis dñi ait.Oẽ ſtudiũ:oiſq; diligẽtia: ac
ſollicitudo ſctõꝝ atq; ſccãꝝ qͥ vitã eternã adepti
ſũt ĩ hac vita fuit vt dei bonitatẽ ⁊ vehemẽter di
ligerent:⁊ hũiliter ſicut decet venerarent᷑.
De ſecũda excellentia diuini amoꝛis que dici
tur ꝓceſſionis. D
Ro melioꝛi declaratiõe huius ꝑtis ẽ ſdẽ
p dũ prmo ꝓꝙ amoꝛ dei ĩmediate infundit᷑ ĩ
glaiia ab ipᷣo ðᷣo:⁊ ꝓcedit ab illo.Scðoa⸗
moꝛ ðᷣi ſꝑ ẽ cũ deo.Tertio qamoꝛ ðᷣiiẽ directe ꝑ⸗
duciuꝰad ipᷣm deũ. Pꝛio igit᷑ dico ꝙ amoꝛ dei
hʒ hoc puilegium ꝙ imediate infundit᷑ ? ꝓcedit
a deo. Qð ꝓbat᷑ pᷣmo autoꝛitate Augꝗ.in.xv.de
trini.di.Amoꝛ eſt do nũ dei excellentiſſimuʒ. Et
ſanctꝰ Maximꝰ in ᷣmõe vniꝰmartyris ðᷣt.Cha
ritas hois nõ efr a ſeipᷣo:ſed ſalubꝛiter donat᷑ a
xpᷣo:xpᷣs illã vonaunt vareyui ſuis:qͥ illaʒ do
nauit fidelibo ſuis.Scðo idẽ ꝓbat᷑ rõne creatio
nis ſic. Amoꝛ dei infuſus q̊ meritoꝛie diligit᷑ eſt
q̃d creatũ ſᷣm theologos in.j.diſ.xvij.ſʒ aliqͥd ðᷣ
nibilo creare ſolũ pᷣt deꝰ:vt ꝓbãt theologi in.ij.
di. j.g̊ amoꝛẽ charitatis ſolũ deꝰpᷣtin aiaʒ infun
dere.Cũ igit᷑ deꝰ ſit ifinite dignitatis axparet ꝙ
amoꝛ ab eo infuſus eſt etiã infinite dignitatis⁊
excellẽtie bĩto reſpectu ad cãm a qᷓ ꝓcedit. E
NH nfirmat᷑ etiã pᷣdia veritas.ſ.ꝙ amoꝛ
c dei nõ pt sb aliq̃ creatura ꝓcedere:ſʒ ſo⸗
lũ a ðᷣo.Nã qͥ nõ põt facere qð mĩoꝛis eſt

difficultatis:nõ poterit etiaʒ facere qð eſt diffic

lius.arg.in.l.relegatoꝝ.S.põt.ff.de interdic.⁊ re
le.l.cui pacto.ff.de ſᷣuis expoꝛ.⁊.l.qͥ indignꝰ.ſf.
de ſena. Facit ad h̊ illa regula to pica.Si nõ de

q̊ mag:ꝗ̊ nec de qͥ minꝰ.ij.copicoꝝ.Qui em̃ nõ
põt dare denariũ:multo minꝰpoterit dare du⸗
catũ.ſʒ nulla creatura pᷣt a ſeipᷣa foꝛmare vł vnã
bonã cogitationẽ ſine deo:vt habet᷑.ij.ad Cor.

iij. Ergo nec nos nec aliq̃ creatura põt ĩ nob foꝛ

mare habitũ amoꝛis diuini gratũ faciẽtis.Ler
tio hᷣ idẽ ꝓbo diſtinctiõe. Nã Alex.de ales.in.ij.
ꝑte ſũme di.xxxiiij.qxxix.et Cho.ij.ij.q/xxvj.ax.

—
— —

vVij.et ſctũs Bonauẽ.in.j.di.xvij.ar.j.q.iij. Item
Hugo de ſaõ vic.in libello qͥᷣ icipit. Accipe frat
chariſſime:ſimul ↄcoꝛditer dicũt.ꝙqᷣnq; ſũt ſpe
cies diuerſi amoꝛis diuini. Pꝛimꝰ amoꝛ eſt na
turalis q̊ amat᷑ a q̃libet creatura vt ſupᷣ dictũ ẽ.

„ „ „

Sʒ iſte amoꝛ cũ ſimpliciter pcedat ab ipᷣa natu

ra nõ infundit᷑ a deo niſi habito reſpectu ad cre

gtionẽ creaturaꝝ cũ qͥb ſiml ↄcreat᷑. Qui amoꝛ

qꝛ nõ eſt elecciuus nõ eſt vᷣtuoſus nec meritoꝛiꝰ

qꝛ vᷣtus eſt habitꝰelectiuꝰ.ij.ethico .Et iõ ſicut
ignis cogit᷑ dare caloꝛẽ: ſic natura oiĩm creatura
rũ ſuo mõ ⁊ naturali inſtinctu cogit᷑ amare cre⸗

atoꝛẽ ſuũ.Et idcirco.ij.ethicoꝝ płs dicit. ꝙ ne⸗

ceſſitas ñ meret᷑ audẽ nec vituperi’. Secũdꝰ
amoꝛ ð rõnalis. Cuʒ em̃ phᷣi ꝑ rõnes acqᷣſitas
deuũ ſpecialiter cognouerint: ꝓut inqͥt magiſter
in.j.di.iij.c.)ſequẽdo ſentẽtiã Aug.in li.de.ciui.

del. Nã arguebat ſic. Si ẽ reꝑire effectũ ⁊ motũ:

eſt neceſſario reꝑire cauſam effectiuã ⁊ motricẽ:
q̃ eſt deꝰ.Et ex hac cognitõe diligebãt deũ ſpõta

nea ac deliberatiua volũtate.⁊ talis dilectio no

In vniuerſali ⁊ rõnabiliter cognoſcerẽt ⁊ intelli⸗

bilioꝛ eſt naturali ⁊ vniuerſali.Sʒ bac dilectiõe
pot deus diligi a multis ſapientibo:vt philoſo⸗
phis:legiſtis:canoniſtis:aſtrologis:poetꝭ:oꝛa⸗

toꝛibo: cheologis ⁊ hmõi alijs:etiam in moꝛtali
pcõ exiſtẽtibo q; amoꝛ nõ eſt meritoꝛiꝰ.qꝛ ſim21
pliciter deũ amãat vt creatoꝛẽ ⁊ cauſaʒ cauſarũ:ſ,

nõ vt redẽptoꝛè ⁊ gloꝛificatoꝛeʒ.Et de talibo an⸗
tiqͥs phᷣis ⁊ ſapiẽtibo ait ſctũs Bonauẽ.in.ij.di.
xxiij. et Rich.in.iiij.di.xlix.ar.ij.q.v.q licet deuzʒ

☛

gerẽt:tñ in ꝑticulari eũ ↄtẽnedãt:pᷣponẽdo amo

nos nos fieri qdã exiſtimãt:hi qͥdẽ a natura: hi

re creature amoꝛi ſui creatoꝛis:dicente Ps. In

craſſatꝰ eſt dilectꝰ ⁊ recalctrauit.Et Eſa.v.dicit᷑
Veqͥ ſapientes eſtis in oculis veſtris ⁊c̃. Talis
amoꝛ rõnalis etſi ſit a deo:tñ nõ infũdit᷑ ab iſo
ſʒ magis ꝑ ꝓpꝛiũ itellectũ acqᷣrit᷑et iõ nõ põt eſſe

meritoꝛiꝰ vite eterne.

Ertiꝰamoꝛ ðꝛ acqͥſitꝰ:⁊ nõ berdi natu⸗/
ʒð ſimplict᷑ ꝑ

t raliter nec ꝑ rõnẽ ſupᷣdictã:
quãdã frequẽtationẽ ali̊ꝝ bonoꝝ ope

rũ moꝛaliũ.Et ð tali amoꝛe repᷣbẽdebat Berñ.

iq̊dã ſᷣmõe qͥſdã monachoſ q̊s cernebat ꝓ ſuis
oꝑibo inaniter ſe laudare ⁊ extollere:ſicut facie⸗
bat phariſeꝰ ꝓut habet᷑ Luc̃.xvij.Nã aſſerebat

ſe deũ foꝛtiter diligere pter multitudinẽ oĩonũ
⁊ elemoſynarũ ⁊ hmõi.Et ꝙ talis amoꝛ acqrat

ꝑ oꝑa ⁊ nõ infundat᷑ a deo teſtat᷑ pvᷣs. ij.ethico⸗
rũ di. Multũ differt aſſueſci ſic vel ſic. Quicun
q; em̃ aſſuetꝰfuerit invitio vitioſus erit.⁊ qͥ cũ q;
in vᷣtute vᷣtuoſus.Et.x.ethicoꝝ iterũ dicit. Bo/

aↄſuetudine:hi vᷣo a doctrina.Ex qͥb ptʒ er
q̃dã bonoꝝ opeꝝ ↄtinuatiõe ↄtrahit᷑ qͥdã acqᷣſi

tus amo: ⁊ dilectio inter hoĩem ⁊ deũ. Sed tal

amoꝛ cũ habeatꝓ motiuo ⁊ obiecto ↄſuetudieʒ

opandi⁊ nõ deũ ꝗpꝛie:nõ eit mericoꝛiꝰeterne ſa⸗

lutis. Uñ Aug. in li.de laude charitatis inquit.

tas ſiue infuſus amoꝛ diligit den

cCCCXX

Nõ numeroſitas opeꝝ:nõ diuturmitas tẽpoꝝ:
ſed maioꝛ amoꝛ.ſ.infuſus:⁊ charitas augetr me
ritů. Quurtꝰamoꝛ ðꝛ mercennariꝰq ꝓcedit ex
⁊ↄſideratiõe beneficioꝝ ði ⁊ retribuciõis eiꝰ: qui
etiã nõ coufficiẽs ad ſalutẽ.qꝛ vt ðꝛ.ix.ethi.ama
re ẽ velle bonũ alicꝰ ipᷣiꝰ gr̃a. Exqͥ igit᷑ tał amoꝛ
pᷣncipaliter nõ reipicit bonitatẽ dei diligẽdã:ſed
potiꝰbñnficia ⁊ dona ipᷣiꝰ.:ſequit᷑ ꝙ nõ eſt verns
nec meritoꝛiꝰ ad ſaluteʒ. Na ⁊ canes ⁊ aſini boc
amoꝛe diligũt bnfactoꝛes ſuos. Pꝛoinde.viij.
ethicoꝝ ait idẽ phᷣs.Amicis exiſtẽtibʒ ꝓpter bo⸗
nũ vtile ⁊ delectabile:ceſſantibo his ceſſat ami⸗
cicia. Lales vtunt᷑ deo ⁊ nõ fruũtur: ⁊ fruut᷑ re⸗
bus qᷣb debet vti. Pꝛopter qð inqͥt Aug. libꝛo
lxxxiij.q.Sũma ꝑuerſitas ẽ vti fruẽdis :hoc eſt
amare deũ veluti creaturã.⁊ frui vtẽdis.i.ama/⸗
re creaturas ſicut deũ.Taliũ amãtiũ den amo⸗
re merccnario inueniunt᷑ mulci in qͥꝝ ꝑſona ait
Dauid Ps.cxviij. Indlinaui coꝛ meũ ad facien
das iuſtificatiões tuas in eternũ ꝓpter retribu⸗
tionẽ.Et iõ inqͥt Berñ in li.de duigẽdo deo. Et
ſi ſine pᷣmio deo ſeruiri nõ poſſit:tamen ſine in⸗

tuitu pmij ſeruiendũ eſt.

Uint amoꝛ ðꝛ gratuitꝰ q imediatea vᷣo
q aie infundit᷑:⁊ io appellat᷑ infuſus:⁊ facit
ꝙ hõ volũtate gratuita ⁊ liberali diligit

bonitatẽ:ſapientiã:iuſticiã:potentiã: ⁊ clemẽtiã

ſui creatoꝛis.Quapꝛopter eſt valde laudabilis

⁊ mericoꝛiꝰ.qꝛ finẽ hʒ pncipalẽ:bonũ incõmuta

bile. Un dicit brũs Tho.ij.ij.q.xxiiij.ar.ij.y tał
amoꝛ gratuitꝰ⁊ infuſus ſimpliciter eſtverus qꝛ
fundat᷑ ſuꝑ cõicatiõe bonoꝝ ſuꝑnaturaliũ.ſ.ſu
per dona gratuita.Et.ij.ij.q.iij.iterũ ait. Chari⸗
ter bonita
tẽ ſuã ſuꝑ omia eminẽtius qᷓ; natura ⁊ ois alia
dilectio.Ex qͥbus patet ꝙ iſte amoꝛ infuſus cũ
ꝓcedat a nobiliſſima cauſa ⁊ infinita q̃ eſt deꝰ:
eſt indicibilis dignitatis ⁊ meriit. S
Ecũdo pᷣncipaliter dico ꝙ amoꝛ dei infu
ſ ſus ſp eſt cũ deo ſeu ſp eſt vnitꝰ? cũ ſpũſan
cco. Ilã amoꝛẽ infuſũ ſꝑ comitat᷑ ſpũſſan

cus tãqᷓ; ſuũ ſingulare donũ:ita ꝙ vbi ẽ amoꝛ
infuſus:ibi eſt ſꝑ ſpũſſctũs ꝑ vinculũ amorj.O

dulcis ſocietas:o ſuauiſſima amicicia:o iocun
diſſima fraterntas. Nã amoꝛ iſte infuſus eſt ſi

cut q̃dã calamita. Sic em̃ ula naturali virtme

ſua trahit ad ſe ferrũ ⁊ ipᷣm ſibi ↄiũgit:ſicamoꝛ
dei trahit ſua vᷣtute ꝑ graʒ ꝑſonã ſpũſſcti ĩi aia,z
rõnalẽ:imo vt ĩmediate dicet᷑ totã ſctiſſimã trini
tatẽ.Dic mihi o aia deuota ſi aliqͥs illuſtriſſimꝰ
dux:rex vel imꝑatoꝛ aut ſũmus põtifer ꝑſona⸗
liter ſua benignitate deſcẽderet in domũ tuã ⁊ te
cũ etiã tm̃ ſemel in eadẽ mẽſa ⁊ cõuiuio comede
ret:nũqͥd ſũme letarer::⁊ te reputares ab illo re
cepiſſe maximũ donũ ⁊ gr̃am.certũ ẽ ꝙ ſic. Im
mo totiẽs gauderes qtiẽs ðᷣ tãta hũilitate ⁊ cle⸗
mẽtia illiꝰ recoꝛdarer. Sʒ ꝓfecto o fidelis ania

ommor tmay donu tiitnbuit oii ſsat lynalr

B 3

ermo

babitare ĩ te ꝑ graʒ ꝑſonã ſpũſſccĩ q̃ nõẽ moꝛtak
aut coꝛruptibilis ſicut oẽs ſupᷣdicti:ſʒ oĩno icoꝛ
ruptibilis ? imoꝛtalis:⁊ in ifinitu; cedẽs oẽs·
mũudanas dignitates. CX aũt vbicũq; elt amoꝛ

dei ifuſus ibi ſimul ſꝑ ſic ꝑ gram ꝑſons ſpũſſã/

cti.ſicut etiã iſeꝑpabilis ẽ fragratia ⁊ odoꝛiferus

odoꝛ a roſis vł alijs floꝛibꝰ duplr ꝓbo. Pꝛimo

autoꝛitate Aug.ſuꝑ Ps.cxlix.di. Sic familiar/
eſt deo amoꝛ ⁊ charitas vt ipᷣe moſioneʒ habere
nolit vbi charitas nõ fuerit. Ubi aũt amoꝛ eſt?

charitas:ibi ſiłſꝑ deꝰeſt. Et.j. Jo h.iiij.ðꝛ.Deus

charitas ẽ ⁊ qͥ manet in charitate in ðo manet ec

desin eo. Et Gꝛego.ſuꝑ cantica.⁊ poni a mgro
ſentẽtiaꝝ in.j.di.xxxvij.ait.Licet deꝰ cõi mõ om
nibo rebo inſit pᷣſentia:potetia atq; ſubſtãtia:tñ
familiari mõ ðꝛ ineſſe ꝑ gr̃am in illis qͥ munifi
cẽtiã opeꝝ dei acutiꝰ⁊ fidelit᷑ ↄſiderit.
xcyũ do ̊ pbo diſtinctiõe ſcti Bonauen.
ſ ct Rich.in.j.di. xiiij.ar. ij.q.j.in coꝛ.q.di.

Cuiu q̃ri:vtrũ deſcẽdat ſpũſſccũs pſonali

ter in aiaz vt donũ. Rñdeo ꝙ deſcẽſio ſpũs.ſ.in
aĩabo huanis duplex eſt. Una ꝑ ſimplicẽ pñtiã
Alia vo ꝑ pᷣſentis ⁊ poſſeſſionẽ ſeu fruitionem.
Pꝛimo mo ſpũſſctũs ſeu amoꝛ ſi pũſſcti eſt pñs
oĩb⁊ ẽ in oib rebo creacis. Scðo mõ nõ ẽ in oĩ
bus:ſʒ ſolũ in iuſtis ꝑſonis.Nã vere ⁊ ꝓpꝛietali
bus dat᷑ ſpũſſctũs ſᷣm ſe ⁊ ꝑſonaliter.q̃ acceptio
ne creatura hʒ facultatẽ ad fruẽdũ eo qð puſnõ
pabebat. Hãcaũt facultatẽ hʒ creatura rõnalis

ꝑ amoꝛẽ ⁊ charitatẽ.Et iõ cũ ſibi dat donũ amo

ris ⁊ charitatis ſibi etiã vere ðꝛ dari pſona ſpiri
tuſſcti. Et q́;uis añ iſtud donũ eèr in aia pꝑſona
ſpũſſcti ꝑ eẽntiã qꝛ vbiq; eſt:tñ ipᷣa creatura nj

habebat facultatẽ ad fruẽdũ eo Siẽ ſi hõ pauꝑ
haberet in domo ſua magnã qntitateʒ pecunie

alicuiꝰdiuitis:nõ ꝓpter hᷣ diceremꝰ ꝙ haberet il

lã pecuniã vt rẽ ſuã. Uñ nõ obſtãte ꝙ illa pecu⸗
nia pñs eẽt in domo pauꝑis poſſet ſibi dari de
nouo a diuite ex ſua liberalitate. Quo facto nõ
tm̃ haberet eã ꝑ ſolã pñtiã in domo:ſʒ etiã habe
ret eã vt rẽ ſuã:ita ꝙ poſſet eã expẽdere ad lib itũ

Ita a ſili aliq̃liter dicẽdũ ẽ ꝙ q;uis ſpũſſctũs ſit

ſp pᷣſens ꝑ eſſentiã oĩ rei:imo tq pccõꝛi qᷓ; iuſto:
qꝛ tñ pctõꝛ nõ hʒ facultatẽ ad fruendũ eo: lõ nõ
obſtate illa pñtia põt a deo ſibi vere dari ꝑſona

ſps ſſcti ⁊ dat᷑ oino cũ creature rõnali donũ cha⸗

ritatis ſeu amoꝛis infundit᷑. Hec Rich̊.?⁊ Bo⸗

nauẽ.Sʒ ꝙ nõ ſolũ ꝑſona ſpũſſcti: ſʒ tota trini/

tas deſcẽdat in aiam ꝓpt᷑ donũ amoꝛis ifuſi ꝓ⸗
bat᷑ Joh. xiiij.vbi xpᷣs inqͥt. Si qͥs diligit me di
ligetur a pacrę meo:⁊ ad eum veniemus ⁊ mo⸗
ſionẽ apud et faciemꝰ. O igit᷑ amoꝛ inextimabi
lis:obparitas incõꝑabilis:o imẽſa dilectio ſan
ctiſſime trinitatis qᷓ in creatura ſeu in habitacu

lo tã vili ⁊ arto nõ dedignat᷑ ſimul deſcẽdere cõũ

amoꝛe infuſo ⁊ familiariter habitare. Oꝑa em̃

ſãctiſſime trinitatis licet ab intra ſint diuiſa.qꝛ

alia ẽ oꝑano pꝛis dũ generat filiũ. alia ẽ oꝑatio

„ *)

. — .

filij du a pꝛe generat᷑.alia ẽ oꝑatio ſpũſſcti dum

ab vtroq; ſpirat᷑ ⁊ ꝓcedit.ab extra tñ vt in crea⸗
tiõe reꝝ ⁊ hmõi ſunt indiuiſa.vñ Leo papa iſer
mõe Pẽthe. alt. Beate trinicatis icõmutabilis
deitas vna eſt i ſubſtatia:ĩdiuiſa ĩ oꝑe:ↄſe oꝛs in
voluntate:par in omnipotentia et equalis in
Zioꝛia. becile.. K.
tErcio pᷣncipałr dico ꝙ amoꝛ dei ifuſus
eſt directe ꝑductiuꝰad ipᷣm deũ:⁊ du⸗
pliciter. Pꝛio in hoc mũdo ꝑ affectũ ⁊ deſideriũ
qð patz exẽplo Dauid qͥ ait pſal.xlj. QOuẽadmo⸗
dum deſiderat ceruꝰad fotes aquaꝝ ⁊c̃. Et pſal.
cxxij. Ad te leuaui ocłos meos q hitas in celis.

Patuit etiã pᷣ in paulo qͥ ait ad Philip.iij. Que

retro ſũt obliuiſcẽs ad ea q̃ͥ ſunt poꝛa excẽdo me
ipᷣm ⁊ ad deſtinatũ ꝑſequoꝛ bꝛauiũ ſuꝑne voca
tiõis dei in xpᷣo Jeſu.Et ifra addit Noſtra autẽ
ↄuerſatio i celis eſt.ſ.ꝑ affectũ ⁊ ðſi ideriũ. Scõðo
amoꝛ dei ẽ ꝑductiuꝰad deũ poſt moꝛtẽ ꝑ effectũ
⁊ deſiderij ↄſũmatiõeʒ ꝓ eo ꝙ aia bincrecedenꝰæ
cum ꝑfecto amoꝛe dei in momẽto trahit᷑ ab ipo
amoꝛe añ cõſpectũ ſui creatoꝛis ſeu diuine ma,/
ieſtatis. qðᷣ ꝓbat᷑ pmo auctoꝛitate Auguſtini
li. xiij.ↄfeſſionũ di.Sic̃ coꝛꝑa grauia ſuo põde⸗
re trahunt᷑ ad terre centrũ ſic aia amoꝛis põdere
fertur ad deu. Amoꝛ em̃ meꝰpõdus meũ.eo fe/
roꝛ qcũq; feroꝛ.Et ideʒ.viij.de Trini.ait.Amoꝛ
eſt quaſi iũctura q̃daʒ duo aliq̃ ſimul copulãs
vel copulare appetẽs.⁊ Greg.ſuꝑ Eʒechie.inqᷣt.
Inqntũ qͥs amat intãtũ ad igreſſũ regni appꝛo
pᷣinquat. Inqᷓntũ vo amare negligit inratũ ino
gredi recuſat:quia nõ ſtudet amare qð appetit.
Scðdðo b̊ idẽ ꝓbo exẽplo.ã legit᷑ in cronicis oꝛ
dinis nr̃i ꝙ ſemel in loco mõtis apud puſiũ exi
ſtente btõ Bona.q erat generalis oꝛdinis:inter
rogauit eum btũs egidiꝰ. Nunqͥd ignarilraꝝ ⁊
oĩs ſapie acqᷣſite poſſent ſaluari.Cui ille rñdit.
Scias ꝓ certo frater chariſſime ꝙſi deꝰ nullam
aliã ſciam aut gram daret hoi niſi tĩ ꝙ euʒ di⸗
ligeret.pᷣ ſolũ ſibi ſufficeret ad ſalutẽ ⁊ vitãõ eter⸗
nã acquirẽdã itantũ ꝙ hõ ſimplex ⁊ idiota tã fer
uẽter poſſet deũ diligere ꝙ excederet in glia cele⸗
ſti multos theologos ⁊ maximos legiſtas:ca⸗
noniſtas ⁊ phos:et ſi eẽt vna vetula paupꝑcula.
Zũc.b.Egidiꝰexcra ſe raptꝰcõfeſtiʒ cepit cũ ma⸗
gno coꝛdis iubilo ꝑ oꝛtũ diſcurrẽs catare⁊ dice
re. O vetula ſimplex ⁊ idiota. O religioſe ⁊ mũ⸗
dane gaude ⁊ letare:qꝛ ſi coto coꝛde diligis deũ

creatoꝛẽ tuũ etiaʒ ſine alia ſcia poteris eẽ felicioꝛ

młtis theolog ⁊ ſapiẽtibo. Amoꝛ em̃ dei ad etex
ni pꝛis pñtiam hor iem perducit.
De tercia excellentia diuini amoꝛis que dicit
magnificationis. AX
p Ropono vobis hanc veriſſimã cõclu
ſieonẽ ꝙamoꝛ dei excedit oĩia dona deis
coꝛꝑalia:tꝑalia:ac ſpũalia. Que qͥdeʒ
veritas ſatis patʒ ex dictiſ ſupꝛa ſᷣmone.v.ꝑte.j.

tm etiõ hic aliqualiter dedarat᷑ pᷣmo aucozitate

Foliũ

Auguſtini quẽ recitat magiſter i.iij.di.xxiij.di.

Reſpice ad om̃ia munera dei ⁊ miulitãtis eccłie
⁊ vniuerſis excelletius charitatis ⁊ amoꝛis mu
nus cognoſces.Quia ſicut oleũ oẽs exuꝑat lid.l!

res:ſic amoꝛ dei ⁊ charitas pᷣeſt oibo dei donis.

Et Berñ. in quodã ſermone ait. Sola eſt chari
tas dei q in regno virtutũ noſcit᷑ tenere pncipa⸗

tũ.Et Chꝛyſ.ſuꝑ Mattheũ dicit. Nihil eſt pᷣda

rius apud deũ ⁊ nihil amabiliꝰeo qͥ diligit euz.

Itẽ Damab.li.iiijinqt. Quãto angelꝰ ꝑ naturã

oie pᷣſtãtioꝛ eſt:tãto amoꝛ dei cereris vtucibo⁊
donis honoꝛabilioꝛ eſt. Hiero.etiã in q̃dã epła

ait. Charitas dei eſt veſtis regalis q̃ quiſqͥs in⸗

dutus erit apud deũ eminẽtioꝛ eſſe cẽſet᷑. Secũ
do idẽ ꝓbat᷑ rõne oꝛdinatiõis.Teſte em̃ phᷣo.ij.

ethicoꝝ ⁊.iij.topicoꝝ.Oꝛdinata ad aliqͥd ſũt rõ

nabiliter minꝰnobilia illo. Patet hecvitas.Nã

poſito ꝙ hic eſſet ab vno latere vnꝰ dñs:ab alio

aũt innũerabiles ſerui ſibiſubiecti. ſi qreret᷑ s
nobilioꝛ eſſet:an dñs an Fᷣui illi. Rñderet᷑ ꝙ do

minꝰ ſolꝰ ꝓ eo ꝙ oẽs ſerui oꝛdinant᷑ ad obediẽ/

tiã ipᷣius dñi ⁊ nõ ecõuerſo. Quo cõceſſo ſi qrat᷑

q̊ fine ſeu oꝛdine deuſ cõicat diuerſimode alicui
dona coꝛꝑalia:tꝑalia ⁊ ſpũalia:certũ ẽ ꝙ h̊ fine
tm̃ vt recipiẽs illa dona deñ toto coꝛde diligat.
UVt em̃ ait Apłs.j.ad Timothᷣ.j.Finis pᷣcepti ẽ

charitaſ ð coꝛde puro ⁊c̃.Ergo nobilioꝛ ẽ amoꝛ

dei infinitis theſauris:ſciẽtijs:dignitatibo:⁊ ce⸗

teris ꝗqͥbuſcũq; donis coꝛꝑalibo:tꝑalibo ⁊ ſpũa/

libo. Et iõ ſctũs Bona.in.lij.di.xxxviij.in qͥſtio⸗
nibo circa lr̃am.q.iij.dicit.q amoꝛ dei eſt nobi/

lioꝛ oibo vᷣtutib ⁊ donis cũ cetere vᷣtutes ?⁊ do
na oꝛdinent᷑ tanqᷓ; ancille ad ſeruitiũ amoꝛis ?

charicatis. . D,
EEcuũdo hocpbo ſilitudine. Poſito em̃ ca
ſ ſu ꝙ alids magnꝰpnceps:rex ſeu imꝑa⸗
toꝛ feciſſet fieri in curia ſua ſuis curialibj
⁊ ſeruis pulchꝛa ⁊ varia veſtimenta pᷣcioſa:ꝓ ſe

vo fieri feciſſet pulcherrimã ⁊ pᷣcioſiſſimã veſtẽ

gẽmis ⁊ oĩ alio oꝛnamẽto oꝛnatiſſimã.ſi largire

tur ⁊ donaretillã cuidã ſuo curiali vel cubicula

rio ſiue ſecretario:nõne ex h̊ cognoſceret᷑ imẽſaʒ

fuiſſe liberalitatẽ in pᷣncipe donate:⁊ inſuꝑ fuiſj⸗

ſe magnã fidelitatẽ atq; vᷣtutẽ in ſuſcipiẽte taʒ pᷣ
cioſũ donũ.A ſilłi ̊ dicẽdũ eſtoe aia in ſe haben
te amoꝛẽ ⁊ charitatẽ dei.Cũ em̃ ipe deꝰ qͥ ẽ rex re⸗

gũ ⁊ dñs dñantiũ eẽntialiter ſit ipᷣa charitas:vt
ſa; dictũ eſt:bñ ↄcludit᷑ ꝙ qñ ifundit aie amo⸗

rẽ ſuũ nihil maiꝰ ei ipẽdere põt. Hocem̃ amor

veſtimẽto oꝛnauit deꝰoẽm celeſtẽ curiaʒ:oẽs ſcʒ

angelos ⁊ ſccõs:ſine q̊ͥ indumento nemo põt re⸗
gnũ dei introire ſed ab illo excludi meret᷑ Mat.
xxij. Sic̃ em̃ nullũ ẽ maiꝰði donũ dono amor
⁊ charitaꝭ nihilq; ẽ illi chariꝰ: ſic nlła maioꝛ pᷣt
toti trinitati fieri iniuria qᷓ; auferre a ðo amoꝛẽ
ſibi debitũ ⁊ ĩpẽdere creature.ſic młti hodierniſ
tꝑib faciũt offerentes amoꝛẽ ſuũ meretricibo le
nonibus:alijſq; creaturis quẽ ipſi creatoꝛi ſuo

appciacioms.. 4
ALiliia de hac excellẽtia ⁊ de alijs ſequẽtibꝰ

⁊ incõꝑa biliter excedẽs pᷣ

impendere deberenr.
De auages excellẽtia diuini amoꝛis que dicot᷑
Ris. ðJ́èͦ“M V
q iq̃ tetigi ſupᷣ ſmõe.v.pte.ij. et. iij. J bꝛre
uius hic me expediã de ſingulis. Pꝛo de

claratiõe aũt huiꝰ ꝑtis dico ꝙ exꝑientia teſte tã⸗
to res ðꝛ nobilioꝛ ⁊ charioꝛ:q̃nto ẽ maioꝛis pᷣcij
⁊ extimatiõis.⁊ ecõtra de vilitateẽ dicẽdu.Exq
ptzʒ excellẽtia diuini amoꝛis qͥ eſt inextima bililis
ciũ 2 valoꝛẽ oĩm aliax
reꝝ.Sʒ vt b meliꝰcognoſcat᷑ eſt ſciẽdũ ꝙtriplex
eſt valoꝛ maximꝰ pᷣciũ diuini amoꝛis. Pꝛimꝰ2
ðꝛ ſpũalis. Tati ei valoꝛis atq; pcij ⁊ bonitat ꝭ

—

extimatiois ẽ diuinꝰamoꝛ ꝙ ſolꝰ actꝰ:ſola co⸗

glitatio cũ oſenſu:ſolũ vᷣbuʒ:ſolaq; oꝑatio cum

amoꝛe dei facta fũt de ↄdigno meritoꝛia vite ee
ne atq; infinite feliccatis. Qð ꝓbat᷑ pᷣmo autog
ritate gloſe ſuꝑ illud ad Ro.viij.Diligetibo den
vĩa cooꝑant᷑ in bonũ.q̃ ait. Late vᷣtutis ẽ dei di
leccio ⁊ amoꝛ ꝙ qᷣcqͥd cogitat:qcqd loqt᷑: qcqſ d
facit ⁊ qcquid oꝑat᷑:valet ad eternamvicam. Etł

meritoꝛij ſũt et᷑ne vite. Secũdo hoc idẽ ꝓbo ro⸗

ne ↄiũctiõis: Ut em inqᷣt phjs in li.de celo ⁊ꝛ mũ H
do.Qui habet ſubſtantia alicuiꝰ rei: habet etp

pꝛietatẽ. Nã qͥ habet pomũ aut floꝛẽ:habet ⁊ eꝰ
fragrãtiã.⁊ qꝗͥ habet ignẽ:habet ⁊ eiꝰ caloꝛeʒ.Sʒ

vt ſup ꝓbatu eſt:q habet amoꝛẽ dei: habet ſinm

⁊ ſpmſctm̃.Cũ &̊ ipᷣe ſpũſſctũs ſit infinite vtut:

ſequit᷑ ꝙ ꝓpter tale ↄictionẽ dat meritũ infin·

tũ cuilibet vᷣbo:cuilibet ↄſenſun:⁊ cuilibet oꝑa⸗

tioni facte cũ amoꝛe dei. Et iõ licet oꝑa nri liber⸗
arbitrij de ſe ſint finita:ſi tñ fuenint ↄ iũcta cũ vðd
amoꝛe.⁊ ↄſequẽter cũ ſpũſeõ dicũtẽ meriti imi?
miti. no roneact ſz rone ↄlũci. Ois em denoia⸗

tio fit a nobilioꝛi:vt inqͥt Areſt.ix.ethico. Et qñn

effectꝰdepẽdet a duabo cauſis videlicet pma ⁊ ſe

cũda naturalit᷑ attribuit᷑ pᷣme.Sicut figura vel

pictura facta ex arte magiſtri mediante penello

ſeu ſtampa attribuit᷑ mgro ⁊ non ſtampe vel pe
nello.qð ẽ inſtrumẽtũ qͥ pingik. ₰O
Ertio hoc idẽ pbo diſtinctiõe. Sicut em̃
t elicit᷑ a be, Tho.ij.ij.q.xxiiij.ar.vj.triplex
pst eẽ accꝰamoꝛis vel charitatis:videlic,z
remiſſus:vnifoꝛmis ⁊ feruẽs.Pꝛimꝰ aaꝰv.re
miſſus ſiue tepidꝰcũ qͥs exiſtẽs in amoꝛe dei fa
cit aliqð bonũ opꝰcũ notabili pigricia ⁊ tepidi/
tate.⁊ tũc ille actꝰ nõ auget amoꝛẽ dei in aia: nec .
diſponit ad recipiẽdũ maioꝛẽ amoꝛem.qnimo

magis diſponit ad diminutiongamoꝛis dei ert

tãde ad oiĩmodã ꝑditionẽ.Secũdꝰacꝰin amo-
re ⁊ charitate factꝰðꝛ vnifoꝛmis ſeu eq̃li ꝛvt pu
ta cũ qͥs facit aliquẽ actũ ſeu oꝑationẽ cũ equali
amoꝛe ⁊ charitate cũ.qua añ fecerat:ſʒ tñ nõ cre
ſcit in melioꝛi bono ſeu actu.et tũc ille actꝰ non
diſponit ad minoꝛẽ chantatẽ:nec etiaʒ auget in
aia maio:ẽ amoꝛẽ:ſed ſolũ diſponit ad maioꝛe,zʒ

gradum amoꝛis.⁊ per conſequens ad maius
meritũ. 1ſ„
EFEertiꝰ actꝰ amoꝛis ðᷣꝛ feruẽssvt puta cuʒ
t hj'6 facit actũ feruẽtioꝛẽ qᷓ; pus fecerat ali
is vicib:⁊ tũc ex tali actu feruẽtꝛi ſemꝑ

auget᷑ amoꝛ dei: ⁊ charitas in aia magis radica

tur. ſicut etiã ex feruẽtioꝛibo iccibo magis figitur
clauꝰin ligno ſeu muro.⁊ talis actꝰ feruẽs ſem⸗
per auget ſpũalẽ gradũ meriti in vita erna. Si

igit᷑ in dñi actu feruẽti amoꝛis⁊ charitatꝭ nõ tm̃
acqrit᷑ vita eterna:ſʒ etiã meritum auget᷑.qꝛ teſte

phᷣo. vj. topicoꝝ.Tale additũ tali facit magꝭ ta⸗
le. Cõſidera o fidelis ania q̃ amoꝛẽ dei poſſides
Inta erit felidtas tua ⁊ pᷣmiũ ĩ e᷑na vita.Quar
co hoc ꝓbo ſiłitudine.CLertũ eſt em̃ ꝙoĩis actus

inoꝛdinatꝰamor mũdani ⁊ carnalis ⁊ ſuꝑbie:

aac hmõi fundatꝰſuꝑ moꝛtalẽ culpã meret᷑ de cõ
digno eternã penã in iferno:dicẽte Anſelmo ĩ li.
CCur deꝰ hõ.lõ dat᷑ aliqð dedecꝰ culpe ſine de⸗
coꝛe iuſticie ⁊ pene.Et Apoq..xviij.ðꝛ.Quãtum
gloꝛificauit ſe ⁊ in delitijs fuit:tatũ date illi toꝛ⸗
mentũ ⁊ luctũ.Et Deutꝭ.xxv.Scðʒ mẽſurã de /⸗
licti erit ⁊ plagaꝝ modꝰ.Cũ g̊ bonũ ſit potentiꝰ
malo vt ðꝛ.j.ethicoꝝ.ſequit᷑ x oꝓpoſitũ ꝙ omis
acctꝰ amoꝛe dei ifoꝛmatꝰmeret᷑ de ↄdigno infini
tã retributionẽ in vita et᷑na. Aliã ſiłitudinẽ ha⸗
bemꝰ de arboꝛe ſuueſtri. Sicut em̃ arboꝛ ſiue
ſtris ſibijpᷣi derelicca ⁊ nõ irrigata facit oẽs fru⸗
ctus ſilueſtres ⁊ inſipidos:ecõtra vo ſi ei iſerat
do meſticꝰ ramuſculꝰalicuiꝰdomeſtice arbor:⁊

ei aq̃ ifüdat᷑ facit frucꝰ domeſticos dulces ⁊ ſa⸗
poꝛoſos:ſica ſiłi ſi aia qlibet in ſuis puris natu
ralibo dimittat᷑ ⁊ nõ irriget᷑ aq̃ ſuꝑne greſeu iſu

ſiõe amor celeſtis vel ei domeſticꝰramuſcułꝰ.i.
ſpũſſctũs ab arboꝛe pꝛis ⁊ filij ꝓcedẽs nõ iſerat
oẽs fructꝰ oꝑationũ ſuaꝝ iſipidi erũt ⁊ iutiles
ad et᷑nã vitã ꝓmerẽdã. Sʒ ſi aq̃ ſeu ros ſpũſſã⸗
xci vel ramuſculꝰdiuini amor inſerat᷑ cũ libero

arbitrio ⁊ moꝛali oꝑe:ꝓfecto oẽs fruccus reddʒ

dulces ⁊ ſuaues:felices ac ĩmoꝛtales:cõfoꝛtati⸗
uos.:głioſos: beatos et meritoꝛios eterne vite.
Pꝛoinde Joh.xv.ſaluatoꝛ ait. Sicut palmes
nõ põt facere fructũ a ſemetipᷣo niſi mãſerit invi
te:ſic nec vos niſi in me mãſeritꝭ:ego ſuʒ Riig et
vos palmites:qͥ manet in me ⁊ ego ĩ eo:hic fert
fru ũ multum.qꝛ ſine me nihil poteſtis facere.
Si qᷣs ĩ me nõ mõſerit mittet᷑ foꝛas ſiẽ palmes
?2 areſcet: ⁊ colligẽt eũ ⁊ in ignẽ mittẽt ⁊ ardʒ.hec
ibi. Ex qͥb oibo ptʒ ꝙ nec angeli nec ſcti aliqͥ:im
mo nec btã vᷣgo maria aliqͥd meruiſſʒ in actib

ſuis ſine hoc ramuſculo amor diuini ⁊ charita

tis.Et ex h̊ cognoſcit᷑ ſecũdꝰ valoꝛ ipᷣiꝰ amor di
uini qͥᷣ ᷑ꝛ ſodalis. Quia em̃ teſte Oyoniſio in li.

de di. nv. Bonũ naturaliter eſt ſuijpiꝰcõicatiuũ

Hincẽ ꝙ cũ charitas ſeu amoꝛ dei ifuſus ſit vᷣ⸗

tus optima ſingularit᷑ cõicat bonitatẽ ſuã alijs
vSvtutibo. q ſine ipa ſt᷑ ſine merito etnevite cũ ipſa
duũt ↄiũ cte merent᷑ ifinitã retributionẽ,qð ꝓbat᷑

———SY

autoꝛitate Iſið.ij.de ſũ.bo.di. Sine amoꝛecha

ritatꝭ q;uis qͥſq; recte credat et vᷣtuoſe viuat:ad
meritũ tñ btitudinis ꝑuenire ñ valet. Et aug.
ſuꝑ Johᷣeʒ ſ mõe.ix.dic.Tata ẽvis amon ⁊ cha
ritat vt ſi deeſt fruſtra habeant᷑ cetera.ſi aũt ad
ſit rece ⁊ meritoꝛie habeant omia. O
Ertiꝰ valoꝛ diuini amoꝛis ðᷣꝛ vniuerſał.
t qꝛ vniuerſaliter facit nos ꝑticipare de oĩ⸗
bus meritis ecclłie militãtis ⁊ triũphãtis
⁊ etiã de meric xpᷣi.qð ꝓbat᷑ pᷣmo autoꝛitate Au
guſtini in qda ſᷣmõe di.Charitas eſt vᷣtꝰqdã ne
minẽ ſpolias:ſjp oĩa rapiẽs.Oia em̃ alioꝝ bona
ſua facit dũ bonũ qð in alio diligit diligẽdo ac⸗
ꝗqrit.⁊ dũ ſua bona alijs cõicat:alioꝛũ bona ſua

facit. Scðᷣo h̊ ꝓbo rõne ↄiũctiõis.Teſte ei phᷣo

in li.de regi.bᷣn.Sił piũcta naturalit᷑ gaudẽt et
ꝑticipãt de eiſdẽ bonis:vt ptʒ in mẽbꝛis bũanis
ſicut dicit Apłs.j.ad Conj.xij. Cũ igit᷑ amoꝛ ðiĩ
fuſus qͥ ðꝛ charitas.i.chara vnicas ↄiũgat om/

nes exiſtetes in gr̃a tã de eccłia militãte qᷓ; ð triũ

phãte.ſeqͥ ᷑ ꝙ facit eos ð oib alioꝝ bonis ⁊ me
ritis ꝑticipare. Amicoꝝ em̃ fũtoia cõia.ix.ethic̃.
Cõtrariũ aũt ↄtingit nõ habẽtibbamoꝛẽ ⁊ chari
tatẽ qͥ nõ ꝑticipãt ð alioꝝ meri tãqᷓ; mẽbꝛa ab
alijs pᷣcaiſa ꝑ pccm.iij.q.vij.c.Quẽadmodũ.⁊ ex⸗

tra de here.c.firmiſſime.

De quinta excellentia diuini amoꝛis que dici
tur purgatisis.
Nia vt dedarãt theologi in.uij.di.xvj.nõ
q pst qſq; in vitã eternã itrare niſi pus tue
rit ab omi labe pci mũdatꝰ. Jõ ſcẽduʒ ẽ
ꝙ amo: dei infuſus aiam purgat ab oibo imũ⸗

dicijs pctõꝝ.Qð ꝓbat᷑pᷣmo autoꝛitate Richar

di nr̃i in ſuo q̊dl.di.Solus amoꝛ dei ſiue chari
tas ifuſa ab aia oia pcã expellit. Sicut ⁊ lux ſo
lis oẽs tenebꝛas ⁊ nebulas ab aere expellit:⁊ ſiẽ
medicina ꝓpoꝛtiõata expellit a ſtomacho om̃es
malos hũoꝛes.Gꝛeg.q̊ʒ ſuꝑ illa vᷣba Deutꝭ.iiij.

Deꝰnr ignis ẽ:ait.Flãmis ſuis amoꝛ dei ⁊ cha⸗

ritas mẽteſ hũanas accẽdit q̃s cũ ipleuerit ⁊ ab
oĩm vitioꝝ ſoꝛdibꝛ mũdas reddit:⁊ pctõꝝ oim
rubiginẽ ↄſumit.Et ſuꝑ illavꝰba Lud.xij. Ignẽ
veni mittere in terrã:ait gloſa.Sicut ignis ma/
terialis ↄ ſumit rubiginẽ oiʒ mecalloꝝ:ſic ignis
diuini amor ↄſumit rubiginẽ oim pcõꝝ.Se
cũdo hoc idẽ ꝓbò rõne ↄtrarietad.Teſte eĩ phᷣo
in li.de genera.⁊ coꝛru.Ex generatiõe vnius foꝛ

me in ſubiecto neceſſario ſeqͥt coꝛruptio alteniꝰ

foꝛme ↄtrarie pᷣexiſtẽtꝭj.Naʒ ex generatiõe foꝛme
ignis in ligno neceſſario coꝛrũpit᷑ foꝛma ipᷣꝰ li⸗
gni.Cũ ̊ pem̃ ⁊ amoꝛ dei ifuſus ſiue charitas
ſint directe oppoſita ſᷣm theologos i.j.di.xvij.?
Tho.ij.ij.q.cxxxij.ar.iij. Cõtraria vᷣo mutuo ſe

expellãt.x.metha.ſeqͥt ꝙ itrate amoꝛe dei in aia.

ipᷣa ꝓtinꝰ purgat᷑ ab oibs pctis q ab ea expellũt᷑
Jõ aie ſic purgate inqͥt eternꝰ ſpoſus Cant.iiij.
Tota pulchꝛa es amica mea ⁊ macula nõ eſt in
te.Et Ecci.iij.dicit Sapicẽs. Pulchꝛitudinẽ eꝰ

2

— S f

—

—— — 0 —— —.

7

Folium

admirabit᷑ oculꝰ.ſ.diuinꝰ. Tertio idẽ ꝓbat᷑ ſili⸗
tudine. Nã Luce.xj.inquit ſaluatoꝛ.Cuũ foꝛtꝭ ar
matus:id ẽ diabolus ſiue amoꝛ mũdanus cu/

ſtodit atriũ ſuũ:id ẽ coꝛ peccatoꝛis pctis plenũ.

in bace ſũt oia q poſſidʒ. Si aũt foꝛtioꝛ illo ſu⸗

„

peruenerit:id eſt ſpũſſanctꝰ cum amoꝛe infuſo:
vyniũerſa arma eiꝰ auferet in qᷣbo ↄfidebat:⁊ ſpo

lia eius diſtnibuet. qꝛ oia pc ptinus diſpget ?

annullabit.Alis ſilłlitudinẽ ponit beatꝰ Bona/
uen.in.iiij.di.xvij.ar.ij.q.j.dicẽs. CX ſicut i illu⸗
minatiõe aeris tria ſimul in eodẽ inſtanti ↄcur/
runt ſq; influentia ſolaris luminis:reful entia
geris: ⁊ expulſio caliginis atq; tenebꝛaꝝ:ſic ĩ iu⸗
ſtificatiõe peccatoꝛis que eſt quedã illuminatio
ſpũalis aie charitate infoꝛmate tria ſimul ↄcur
rũt in inſtãti.ſ.influẽtia luminis gr̃e ⁊ amoꝛis
dei in aia:refulgẽtia aĩe:⁊ expulſio oĩm petõꝛũ:
E vᷣã ↄtritionẽ quã amoꝛ ðᷣt in aiaʒ imictit. Uñ
gloſa ſup illud Thꝛeñ.ij. Magna eſt velut ma

re contritio tua:inquit.Quanto quisplus deũ

diligit:canto magis de eius offenia cruciatur ⁊

Ddolet.

De ſexta excellentia diuini amoꝛis que diciẽ
ſpecificatiõis. 8
Erta amoꝛis diuini excellentia appellat᷑

ſ ſpecificatiõis. Speciali etem̃ amoꝛe dili
git deus diligentes ſe illoſq; charos ha

bet ſuꝑ om̃es alias creaturas. Qð ꝓbat᷑ pᷣmo
autoꝛitace Auguſtini ſuꝑ Joheʒ dicetis. Qm̃ia
diligit deus q̃ fecit:⁊ inter ea magis diligit crea

turas rõnales que per maioꝛẽ amoꝛẽ ſũt mẽbꝛa

vnigeniti ſui. Item Pꝛouerb.ᷣxvj.inquit Salo
mon. Melioꝛ eſt vnus timens deũ q; mille vi⸗

ri impij.Ubi gloſa ait.Nihil eſt apud deũ ama

biliꝰ eo qͥ diligit eũ. Secũdo hoc idẽ ꝓbat᷑ rone
recipꝛocatiõis.Teſte em̃ Seneca in ſi.de benefi
cijs. Quicũq; nõ reddit eq̃les vices ꝓ beneficio
vitiũ ingratitudinis incurrit. Si ꝗ̊ qs deũ dili
git ſuꝑ omia:ſequit᷑ ꝙ etiã ipᷣe deus illuʒ amat

ſuper om̃ia. Unde Pꝛouerb.viij.inquit domi⸗

nus. Ego diligetes me diligo. Pꝛobat etiã hoc

nHone aſſimilatiõis. Nam Tho.j.ij.q.xxiij.art.ij.
ſic ait. Quando aliqui duo ſũt ſimiles quaſi eã

dem foꝛmãa babentes ſunt quodõmodo vnum
in foꝛma illa ſicut duo homies: immo plures
ſunt idem in foꝛma ⁊ ſpece humanitatis eo

plures homines ſunt vnus homo parucipatio

ne vnius ſpeciei:⁊ ideo affectus vnius tẽdit na⸗

turaliter in aliũ tanqᷓ; in ſeipᷣm:⁊ ſicut in vnum

ſibi. Unde talis ſimilitudo cauſat magnũ amo

rem ⁊ beninolentis. Hec Thomas. Cum ergo
deus ſit eſſentialiter charitas.j. Joh.iiij.ſequit᷑

ꝙ cum videt amoꝛẽ ſuum ⁊ charitatem in ani⸗
ma alicuius eſt quaſi videat aliũ deuzʒ non per

naturãa:ſed ꝑ participationẽ.⁊ per cõſequẽs ma

gis illum diligit q́; om̃es ſimul creaturas in qᷣ

bus nõ videt ſimilitudinẽ ſui amoꝛis. autẽ

diuinus amo: cranſfoꝛmet hoiem in ſimilicudi

CCCLI

nem dei:teſtat Aug.ſuꝑ Johannẽ di. Talls eſt

vnuſqᷣſqʒ qualis ẽ dileccio elꝰ. Si terraʒ diligis
terra es.Bi auꝝ diligis aux eſ. Si deü diligis

dees Audi pſalmiſta dicẽtẽ. Ego dixi dij eſtis.

Pꝛoeat᷑ qͥʒ eadẽ vitas rõne iꝑmixtionis.Teſte

em pho.iij. Lopicoꝝ.Bonũ tanto meliꝰ? nobi

liꝰeſt:q̃nto ẽ malo imꝑmixtiꝰpatʒ hec regła. Nã

illud albiꝰ⁊ calidiꝰðꝛ qð ẽ nigro ⁊ frigido imꝑ⸗
mixtiꝰ:⁊ ſaniꝰðꝛ qdð hʒ minꝰde egricudie. Quo
pᷣſuppoſuo ↄcludit᷑ ꝙ cũ oẽs alie vᷣtutes 7 oꝑpa
moꝛalia poſſint eẽ ĩ illo:qͥ ẽextra graʒ dei. amoꝛ
auñt dei ifuſus nõ poſſit eẽ niſi ĩ eo q eſt i gra dei

abſq; cõpatõe plus diligit deꝰillũ in q̊ eſt amoꝛ

eiꝰ qᷓ; oẽs alios in qͥb nò ẽ. licet ĩ eis reꝑiant᷑ ce⸗
tere oẽs vᷣtutes. Jõ Aug.in li.de vᷣa inocẽtia di
cit. Oilecrio dei ? ꝓximi eſt ꝓpꝛia ⁊ ſpẽalis vᷣtus
pioꝝ atq; ſccõꝝ:cũ cetere vᷣtutes bonis ⁊ malis .
poſſint eſſe cões.Et idẽ Aug.xij.de trini.? ponit
in. c. licet. de regu. ⁊ de peni.di.ij.S.itẽ oĩs inquit.
Charitas ẽ fõs ꝓpꝛiꝰbonoꝝ cui nõ cõicat alienꝰ
Ex qͥbo apparet ꝙ cũ amoꝛ dei ſit imꝑmixtꝰ⁊ ſe⸗
paratꝰab oib vicijs magis facit diligere hñtem
ab ipo deo qᷓ; oẽs alios q hñt affectũ iplicitum
i mũdaniſ ↄcupiſcentijs.Cũ em̃ alia dona dei ⁊
virtutes dent᷑ etiã inimicis dei ſiẽ ⁊ canibo dant
oſſa ⁊ carnes putride:ſolꝰamoꝛ dei ifuſus non
Cõlcat᷑ niſi bñ diſpoſitis tãqᷓ; filijs. Pꝛopter qd
Mat.vij.dicebat dñs.ſlõ ẽ bonũ dare ſctm̃ ca
nibo nec mitter̃ margaritas añ poꝛcoſ.Et ꝙoẽs
vytutes poſſint eẽ cũ pcõ moꝛtali ercepta chari⸗
tate ⁊ amoꝛe dei: dedlarat. b. Tho. in q̃ſtiõibo di
ſputad de vtutiby.qſtiõe de charitate ar. vj.inqt
etiã Aug.in li.de laude charitatis.hr̃e oĩa ſacra⸗
mẽta ⁊ vᷣtutes ⁊ malũ eẽ hoc eẽ pᷣabfe at amoꝛẽ
dei ⁊ charitatẽꝛ malũ eẽ:bᷣ oino eẽ nõ p̃t. Chari⸗

tas em̃ ſine gfa dei ⁊ ſpũſcõ eẽ nõ põt. Sicut ẽt

nec albedo ſeꝑari pᷣta niue:necrõ ab hote. Dech
amoꝛe inqᷣt Hugo in libꝛo de arra ſpõſe. Scito
aia mea ꝙ amoꝛ dei eſt vita tua ⁊ ꝑ ↄñs ille in 1
ecelt᷑ nõ põt eẽ moꝛtuꝰꝑ peccatũ.
t Ercio pncipałr ꝓbat᷑ ſingularitas amo
ns del erga illũ qᷣ ipᷣm diligit. Exẽplo.b.

Jobãnis euãgeliſte cui dileciſſimã mreʒ in cru

ce cõmẽdauit Joh.xix.qua tñ nihil ei erat in mũ

do cariꝰ⁊ hoc fecit in ſignũ ĩmẽſe dilectiõis. Ipe

eteni Johanes amoꝛe dulci ⁊ cõtẽplatius cete
ris oiboa aplłis diligebat:⁊ ab ipᷣo dño diligebat
ꝓut dicit.b.Bona.in.iij.di.xxxij.ar.vlt.q.vlt. Et
ideo de ipſo canit eccłia illud dictũ venerabilis *
Bede in quoda pſᷣmone.Iſte ẽ Johanes qͥ puile
gio amoꝛis pᷣcipui ceteris altiꝰq dño meruit ho
noꝛari.O q̃ntũ gaudiũ:o q̃ntã leticiã:o q̃ntã io
cunditatẽ coꝛdis habet ſecretariꝰaut c. oicula⸗
rius alicuiꝰ magni pꝛincipis aut põtificis dum
videt ſe maioꝛi ⁊ ſpecialioꝛi amoꝛe pᷣ ceten alijs
ab ipᷣo pꝛincipe ſeu pontifice amari.Sed pꝛofe/⸗
cto maiꝰgaudiuʒ atq; exultationẽ hr̃e debet aia

1

dü videt ſe tantũ diligi a tota ſanctiſſima trinitca

„

te que in ĩfinitũ eſt nobilioꝛ ĩfinitis dñis ⁊ põti/⸗
ficibo. Licet autẽ amoꝛ carnalis in bluges diui⸗
ſſus ſit minoꝛ q; ſinglaris erga vna ſol
dʒꝛ virtus creata foꝛtioꝛ eſt vnita q; diſpſa: vt öͤ

— .

in li.de cauſis. Tñ diuinꝰamoꝛ quãuis ſu cõis

oibo electis ꝑ hocnõ minuit᷑ qꝛ deꝰ ꝓpter ſuã ſim

plicitatẽ ⁊ indiuiſibilitatẽ oẽs vnice dill dit. vnde
Hugo de ſctõ victoꝛeĩ li.de arra aĩe inqt. Nihu

o aia pꝛiuilegio ſingularis amoꝛis tui ſocietas

bono ꝝ pſcribit:qꝛ ſpõſus tuꝰin oibo te ⁊ qͥs dili

git pter te:ac ꝑ hocſingulariter ⁊ vnice. Iſte em
amoꝛ vnic eſt nõ puatus:ſolus nec tñ ſolitariꝰ:
ꝑticipatꝰ:nce diuiſus:cõis ⁊ ſi ingularis:totꝰ nec
pticpatiõe decreſcẽs:nec vſu deficiẽs:nec tpe ve
teraſcẽs:antiquꝰ⁊ nouꝰ:affectu deſiderabilis ⁊
exꝑientia dulcis.fructu eternꝰ⁊ io cũditate ple⸗

nus.hec ille. Et ꝓpter pᷣdicta inqͥt ſpõſus celeſtis

Cañ.vj. Una eſt colũba mea:vna eſt ꝑfecta mea

ad deſignandũ huius dilectio nis ſingularitatẽ.

Poſſumꝰ q̊ʒ dicere qde ſinglari amoꝛe diligit
quoilibet aiam ſctãm ꝑ reſpectũ ad aliquã ſingu

larẽ vᷣtutẽ vł gr̃am q̃ eſt eminẽtiꝰ in ea qꝙᷓ; in cete/

ris. Et Apterea ð q̃libet vᷣ gine canit eccłia.Elegit

eã deꝰ ⁊ pelegit eã:⁊ ð qͥlibet ſctõ.Nõ ẽiuẽt?ſuis
illi qͥ ↄᷣuaret legẽ excelſi. vñ Abꝛahã ꝓpt᷑ fidẽ ſin
gularit᷑ dilexit ĩ veteri teſtamẽto Moyſen ꝓpter

mõſuetudinẽ:⁊ ſic deſinglłis qᷣ ꝑticularẽ aliquã
p̃rogatiuã babuerũt q nulli alti cõpetit ſm illũ

modũ ſiẽ Salomõ ſapiaʒ: Saſon foꝛtitudinẽ:

Gon paritia⸗ ert dnapecn apoſtolicũ. Pau
lus doctoꝛatũ gentiũ Johãnes pꝛiuilegiũ amo
ris pᷣcipui:btã vᷣgo maria fecunditatẽ vᷣginalez
⁊ ſimiilr ceteri ſcn ⁊ ſccẽ. Uñ qlubet ſctũs i ꝛia bhz
aliqð pᷣmiũ ſᷣ aliquẽ modũ ſi ngularẽ qᷣ nõ eſt

in aliqͥ alio ſctõ. Et exinde bene ſaluat᷑ ꝙ qᷣliber

ſctũs i ſuo feſto ĩ ſuglatiuo cõmẽdat᷑.Et ad pᷣdi⸗
ca põt dari exeplũ de facie hũana. Nam ĩ q̃libet
huüana facie ẽ indita naturalłr aliq̃ diſtinccio ſin⸗
gularis q̃ nulla ſi ibi q̊ ad oĩa ſilłis reꝑit᷑.Et idem

eſt de facie mẽtali. Un videmꝰ ꝙ aliqbo deuotis
plſonis fiũt crebꝛo aliqͥ apparitiões q tñ no fiũt

uijijs ĩ eodẽ qdu charitat vł ẽt maioꝛi exiſtẽtib⸗
Bimikr qͥdã ſcti miltis clarẽt miraculis qͥᷣbo nõ
darẽt alij ẽt maioꝛꝭ meriti ⁊ pᷣmij.b eat em Nico
laus plura fecit miracła qᷓ; ſcũs Petrꝰ⸗ ſimilr
młci alij:qͥ boc meruerũt aliq̃ ſingulari mõ gre

„

quãuis nobis occulto.vñ Bernardꝰſuꝑ Cañ.

in quit. Nõ oĩbus eodeʒ mõ data eſt gr̃a.poꝛro
Thomas in latere: Johanes ĩ pectoꝛe. Petrus
in ſinu pꝛis. Paul?in tercio celo:ſecreta hmõi
gratiaꝝ aſſecuteſunt. Erpᷣmo Thomas i füda/
mẽto fidei Johãnes in loco charitatꝭ. Paulus

in intimo ſãpie. Petrꝰ ĩ luce vitatꝭ.Sicq; apud

ſponſum mãaſiões multe ſunt.Et ſᷣm ꝙ repit ta⸗
bernaculũ diſpoſitũ ⁊ mũdũ ita dotat eũ ſingu
lari pꝛiuilegio.Et ideo quiliberſcũs põt dicere
cum pſalmiſta.Quoniam tu domine ſingulari
ter in ſpe conſtituiſtit me.

pſonã:

ct᷑ facilitatiõis.

i diulitias nihil eſt ad acqᷣredũ facilꝰ dini⸗

no amoꝛe:reliq̃ aũt oĩa cũ multis lavpꝛi
bus acqrunt᷑. Pꝛoide Deutj.iij.inqᷣt deꝰ.¶ DS

datũ hoc qð ego pᷣcpio tibi hodie nõ ſupᷣ te eſt?
nec ꝓcul poſitũ:nec in extremo ſitũ:vt poſſis di
cere:qͥs noſtrũ ad celũ valet ↄſcẽdere vt deferart

illud ad nos vt audiamꝰ atq; oꝑe cõpleamus:

neq; trãs mare poſitũ vt cauſer:⁊ dicas.Quis

ęæ nobis poterit traſfretare mare ⁊ illud ad nos
vſq; deferre:vt poſſimꝰ audire ⁊ facere qð pꝛece

ptũ eſt: ſʒ iuxta te ẽ pᷣmo meꝰ ĩ oꝛetuo ⁊ in coꝛde

tuo vt farias illũ.ↄſidera ꝙ bodie ꝓpoſitũ eſt in
coꝛdetuo ⁊ in conſpectu tuo vita ⁊ bonũ:vt dili

gas dñm deũ tuñ ⁊ ambules ĩ vijs eiꝰ: vt cuſto
dias mãdata illiꝰ.hecibi.Quia igit amare deuz
in volũtate nr̃a ↄſiſtit:x quẽ amoꝛeʒ acqᷣrit᷑ vita
eterna. Jõ inqᷣt laluatoꝛ Lu. xvij. Regnũ celoꝝ

intra võs eſt. De hac aũt excellẽtia loquit᷑ idem

dñs nr̃ Matth.xj,di. Jugũ em̃ meũ ſuaueẽ et

onus meũ leue. ibil em facilius:leuiꝰ autſus

uius q; deũ diligere.

„

De octaua excellentia diuini amoꝛis que dic

tur letificationis.

Antã exultationẽ atq; lericiã generat ac

t partit in aia diuinꝰamoꝛ ꝙ oẽs mũdi io/
cũditates ⁊ gaudia excedit.Que veritas
ꝓbat᷑ pᷣmo autoꝛitate Gꝛego. ſuꝑ Eʒech.di. Ab
ſit vt tanta delectatio reperiat᷑ in amoꝛe carnis:
quãta reperit᷑ in dilectõe creatoꝛis.Secũdo idẽ
pꝓbat᷑ rõne ↄcurſiõis.Quatruoꝛ em̃ in aia ↄcur⸗

runt cũ diuino amoꝛe intrte in illam:que ma⸗
gnã pariũt leticiã. Pꝛimo ſanitas ipᷣius anime

Si em qᷣs grauiter infirmus coꝛꝑe multũ letat
recepta ſanitate:multo magis gaudʒ aĩa cũ ab
infirmitatibo pctõꝝ grauioꝛibo qᷓ; ſint coꝛꝑales
ſanat᷑ ꝑ introituʒ diuini amoꝛis.de quo ꝓpheta
ait P.cij. Qui ſanat oẽs ifirmitates tuas.X
aũt grauioꝛ ſit infirmitas aĩe qᷓ; coꝛꝑis ꝓbat᷑ ꝑ

textũ in.ca.ſi habes.xxiiij.q.iij. Secũdo ↄcurrit

cũ diuino amoꝛe pacificatio cõſciẽtie:mali em̃ ꝑ

pcetm̃ ↄtrahũt diſcoꝛdiã cũ deo.Eſa.lix. Iniqta

tes veſtre diuiſerũeinter vos ⁊ deũ veſtru. ? ex h
ſequit᷑ ꝙ ſemꝑ ſũt triſtes ⁊ mlancolici in ↄſciẽ⸗
tia. Malũ em ſeqͥ? pena ⁊ triſticia:vt dicit phᷣs

lx. metha. ?.ix. ethico ꝝ. Cum autẽ intrat in ani⸗
mã amoꝛ dei pacificat anim:iuxta illud Luce

ij. Pax boĩbus bone volũtatis.⁊ ↄſequẽter i ea
exulcationeʒ infundit.Tertio cõcurrit in anima
ſimul cũ amoꝛe diuino ſpirituſſancus: vt ſupᷣ

patuit in ſecunda excellentia.Et ideo ſumme io

cũdatur.habens em̃ ſpiritũſanctum poteſt did
habere paradiſum qui interpꝛetatur quaſi pa⸗

rans ſpiritualem nſum. Pꝛoinde Ecci.xliij. diꝗ⸗
at᷑. Sꝛatia dei ſalicet in anima ſicut paradiſus
in benedictionibus, Et Cant·iiij:ſcriptum eſt.

De ſeptma erxcellentia diuini amoꝛis que di

Tlter oẽs vᷣtutes:ſciẽtias atq; mũdanas

— —

— — —

Oꝛtus ↄdluſus:fons ſignatꝰ:emiſſiões tuę pa/ oiĩa flumia exeũt Ecẽs .j.neceſſario ſtarẽt ⁊ iſa .
diſus. Quarto ↄcurrit ſpes vite eterne ſił ceu di/ flumina. Cũ igit᷑ amoꝛ dei ſit cauſa ꝙ diligamꝰ·
ulno amoꝛe. vt dicit magiſter in.iij.di xxvj. oẽs pꝓxins.& ſtate ipo amoꝛe ði in aia:neceſſa
Soes eſt certa expectatio future btitudinis ex no ſtabit ⁊ amoꝛ oim ꝓximoꝝ.ꝙ ſi vel vnꝰ ſolꝰℳ
gi.xei ⁊ meritis ꝓcedẽs.Ubi aũt eſt gra ðᷣ: ibi nõ ant᷑ ſʒ odio habeat᷑:clarũ ẽ ꝙ in ania nõ eſt
mMmMio c amo: ifuſus.Et iõ Apłs ad Ro.v. amoꝛ dei ifuſus.qꝛ nõ pᷣt eẽ impfectꝰ. Pꝛopter
Ppes nõ ofudit.qꝛ charitas dei diffuſa ẽẽ qð Math. v. dicebat dns. Efrote pfecti.ſti amo
coꝛdibo nr̃is p ſpmſanctũ qꝗ datꝰ ẽ nobis.Er qͥ re ſicut ⁊ pr vj celeſtis ꝑfectꝰ ẽ. Et ibidẽ. Si dili⸗
bus pqʒ ꝙ habens diuinũ amoꝛẽ rõne iſtiꝰ ſpei gitis tm eos qͥ vos diligunt quã mercedẽ h abe
expectatiõis ſũme gauder. De qͥ gaudio dicit bitis. lã erbnic ⁊ pubiicani b̊ faciũt. Er qbus

Salomõ ·Pꝛouer.xvij. Secura mens q̃ſi iuge ptʒ excellẽtia diuini amoꝛis ⁊ dilectionis q vni⸗/
Cõuiuiũ.Et Ecci.xxx.ðꝛ.Nõ eſt deleccatio ſupꝛa uerſaliter eſt ad oẽs extẽéfſituug.
coꝛdis gaudiũ.Tertio idẽ ꝓbat᷑ ſilitudine quã De decima excelletia diuini amoꝛis que dici,⸗
ponit dñs Joh.xvj. di. Mulier cuʒ parit triſti⸗ tur deificatiõis.

ciã hʒ:qꝛ venit hoꝛa eiꝰ.cũ aũt pepererit nõ me⸗ Anta eſt amon diuini dignitas: vtnul⸗
minit pᷣſſure ꝓpter gaudiũ qꝛ natꝰ eſt hõ in mi/ t la lingua expmi poſſit:tãta ei ẽ vt amo⸗
dũ.Si igit᷑ ex ↄceptu ⁊ ꝑtu filij carnalis tãta re/ ris ꝙ deũ hoiem ⁊ hoiem fecit deuz. Un

Apit᷑ delectatio qᷓnto magis ineffabile gaudiuz Hugo in li.de laude charitatis inqᷣt. eſcio d
recipit aia dũ ↄcipit in ſe amoꝛem ſpũſici.De q̊ maiꝰo amoꝛ: ⁊ charitas ĩ laude tua dicere poſſis
Eſa. xvj. ꝛ. A facie tua dñe ↄcepimꝰ⁊ parturiui q; vt deũ de celo rraheres:⁊ hoĩeʒ deterra ad co.
mus ſom̃ ſalutis. Talis aĩa repleta diuio amo lũ eleuares. Magna certe fuit vꝰ tua vt perte
re põt dicere ülud Cañ.ij. Sub vmbꝛa illi quẽ ad hoc vſq; hũiliaret᷑ deꝰ factꝰhõ:⁊ vſq; ad hoc
deſiderauerã ſedi ⁊ fruetꝰ eiꝰ dulq gutturi meo. exaltaret᷑ hõ factꝰ deꝰ. Hec ille. O igit ſi ingular
Fulcite me floꝛibo:ſtipate me mal.qꝛ am oꝛe lã/ gfa:o ineffabile donũ:o bñficiũ incõꝑabile:o i2⸗
gueo: leua eius ſub capite meo ⁊ dextera illius ertimabilis atq; exceſſiua clemetia nr̃i creatorf·
amplexabitur me. Cᷓ;RR;0⸗ q ſic hoĩem viliſſimũ exaltauit vt deuʒ efficeret.
De nona excellentia diuini amoꝛis que dici᷑ Certe nectu deꝰhüano generi maiꝰ vnq; benefi
extenſionis. 2 Qluũ dare potuiſſes:nec hũanũ genꝰ a te ſuſcio.
Ulia vt inqt phᷣs.j.ethico ꝝ. Gonuʒ qᷓ̃nto cũ fuenit bñficiũ infinite charitatis ⁊ dignitatis
q vniuerſaliꝰ⁊ cõmuniꝰ:tãto ẽ melꝰ? diu Pꝛoinde Augꝰ. in.iij.de trinicate ca.xix. inquit.
niꝰ. Jõ excellẽtiſſimũ ẽ donũ diuini amo In rebus ꝑ tẽpus oꝛtis illa ſũma ⁊ excellẽtiſſi,
ris ĩfuſi qð ſe excẽdit ad diligẽdũ oẽs vniuerſa / ma gratia fuit ꝙ homo in vnitate perſone deo
liter in dcũ vel ꝓpter deũ.Et hec vᷣitas pᷣmo pꝛo cõiũcus eſt atq; deificatus. Non ſoluʒ autem
bat᷑ diſtinctiõe btĩ Tho.in.iij.di.xxvij.ar.iij.q.ij amoꝛ fecit deũ incarnari ⁊ hominẽ fieri:ſed boꝛ
et eti.ij.ij.q.xxv.ar.j.qͥ ait.Cũ aoꝰ cognoſcat᷑ eæ tminẽ deificare dicit᷑ ⁊ filiũ dei conſituit.Etideo
foꝛmali rõne obiecti: vt ðꝛ.ij.de aia.et obiectũ ꝓ amãtibus deũ alt Põ. Ego dixi:dij eſtis ⁊ filij
pter qð oẽs ꝓximi diligũt᷑ ſit deꝰ.g ſeq᷑ idem excelſi onßſes.

ẽhabitꝰ amoꝛis dei ⁊ ꝓximoꝛũ ⁊ nõ plures.qð De vndecima excellẽtia diuini amoꝛis q̃ ab/
ptz ꝑ ſiłitudinẽ.ã ꝑ actũ viſiõis videt oculus pellat᷑ foꝛtificatibsis. B
młtos coloꝛes mediãte vna luce vel ꝓpter vnaʒ VUattuoꝛ pꝛecipue reperiunt᷑ que ſunt ho
luceʒ:⁊ tñ ẽ ſimplicit᷑ vnꝰactꝰ viſiõis extẽſus ad q mini difficilia in hac vita. Pꝛimũ eſt fa/
plura obiecta ⁊ nõ plures viſiões. Siłr ex vno cere opera virtuoſa:vt eſt caſtitatẽ ſerun,?
fonte diuerſi riuuli generant᷑. Ergo a ſili ex vno re ꝓpter deũ:ieiunare:vigilare ⁊ hmõi.Iñ pHSs .

fonte diuini amon generat᷑ amoꝛ in oẽs ꝓxios. iij.ethicoꝝ dicit.UVirtus ↄſiſtit circa bonũ ⁊ diffi
Pꝛeterea regula ẽ phᷣi.ꝙ vbiẽ vnuʒ ꝓpter alteꝝ cile.Et Iſido.ij.de ſũmo bono ait. Ad virtutes
vtrobiq; tĩ vnũ ẽ.ptʒ h. Nſi teneo equũ ꝑ fre difficile ↄſurgimꝰ: ad vitia vo ſine laboꝛ gila,
nũ nõ ẽ ſimplłr niſi vna tẽtio equi ⁊ freni. Igit᷑ re bimur.Hec em̃ ꝓna:illa ardua ſi ũt.grandes ſu
mota tẽtiõe a freno remouet᷑ ⁊ cctio ab eqͥ. Ergo doꝛes patimur vt ad celũ ↄſcendere valeaamus.
a ſiłi:dũ qͥs ꝑ amoꝛẽ deuʒ diligit ſil ⁊ ſemel:illa Et Gꝛego. ſuper Eʒechi.dicit. Satis anguſtu,ũz
Dilectio ſe extẽdit ad om̃es ꝑximos. Hec Tho. eſt om̃ia pᷣtermittere:vnũ ſoluʒ diligere: pſpera
Secũdo ideʒ ꝓbat᷑ autoꝛitate.j. Joh̊.iij.vbi ait nõ ambire:aduerſa nõ timere.Et Lactantiꝰ i. ij.
Apls.Si qͥs dixerit qꝛ diligo deũ ⁊ fratrẽ ſuuz diui.inſti.inquit. Gonoꝝ natusa in arduo po⸗
odit:mẽdax ẽ.Et ifra. Hoc madatũ habemus a ſita eſt:matoꝝ ĩ pᷣcipiti.ſũmo igit᷑ labꝗ:eę ſũmũ
deo vt q diligit deũ:diligat ⁊ fratrẽ ſuũ. Tertio bonũ aſſequi neceſſe ẽ. Hec ille. Secũ ð eſt dik
ꝓbat᷑ vnica rõne.ſ.cauſalicatis.cuiꝰfundamẽtũ ficile in inceptis bonis ꝑſ euerare. Nãa licet aliqñᷓ
ponit pᷣs.viij.metha.di.ꝙ qñ ſũt cauſe plures anima ꝓpoſitũ bonuʒ concipiat ⁊ aliqua de ge⸗/
eẽntialiter ad inuicẽ oꝛdinate:ſtãte pᷣma neceſſa nere bonoꝛum faciat:tamen quia nihil eſt volu
rio ſt ⁊ oẽs poſterioꝛes. Si ei mare ſtaret a bilius hũano aio nõ diu ꝑſeuerat in icepto: inꝰ

ℳ

Bermo

ra ſllud Luce.viij. Ad tẽpꝰcredũt ⁊ in tꝑe tipta/
tiõis recedũt.⁊ Eccłi.xxvij.ðꝛ.Sultꝰ vt una mu

tabit᷑. Lercio eſt difficile a pcis pᷣuareſe ne ali⸗
qñ qͥs cadat ⁊ labat᷑ in eis. Scriptuʒ eſt em̃.xx.
q.iij.c ꝓcliuis. Pꝛocliuis ẽ curſus ad voꝛipta⸗
teʒ:⁊ imitatrix eſt natura vicioꝝ.? Treñ. dicit
Pctm̃ peccauit hieruſaleʒ:pꝛopterea inſtabilis
facta eſt. Quarto ẽ difficile i aduerſitatibo patiẽ
tiam hr̃e ⁊ nõ mutari:ſj ſtabilẽ eẽ.iuxta illud ad

Hebꝛe.xiij. Optimũ eſt gra ſtabilire coꝛ. Pau⸗

(i vo hãc ſtabilitatẽ hñt.ſlã młti ſũt ipatiẽtes:
qbo dici põt illð qð ſcriptũ eſt Job.iiij.vbiẽ pa/

tietia tua.Detali ipatiete etiã dici põt illð Eccłi.

vj. Non gmanebit in die tribulatiõcis.
Ed hec oia facilia facit amoꝛ dei ĩfuſus
8 qð ꝓbat᷑ pᷣmo auctoꝛitate Aug.dicẽtis.
O iugum ſcti amoꝛiſ:qᷓ; feliciter oneras
qᷓ;ᷓ dulciter illaqueas:qᷓ; ſuauit ſtringis:qᷓ; vtili
ter vriſ:q; ſubtiłr vulneras:⁊ qᷓ; ſalubꝛit᷑ ſanas.
Mecimmerito:ſi em̃ amoꝛ carnalis ẽtãte effica⸗
cie ꝙ facit hoĩem nõ ſentire q̊dãmõ laboꝛes.vñ
Geñ.xxix.ðꝛ.Seruiuit Jacob ꝓ rachel ſeptẽ an
nis. ⁊ videbant᷑ ei dies pauci p amoꝛis magni⸗
tudine. certe multo magis h̊ faciet amoꝛ ſpũa⸗
lis ⁊ diuinus.vñ ait Aug.in li.de moꝛibo ecclie:

nihil tã duꝝ ẽ atq; ferreũ qð amoꝛj igne nõ vin
caxt᷑..xiij.ↄfeſſionũ iteꝝ dic. Uerꝰamoꝛ ñ ſentit

amaritudinẽ ſʒ dulcedineʒ:qꝛ ſoꝛoꝛ amoꝛis eſt
dulcedo.⁊ de peni.di.ij.c.hec eſt charitas ðꝛ. Si
charitatẽ deo exbibeamꝰfacile oĩ pctõ reſiſtimꝰ:
bonis oꝑib abũdamꝰ:eſculi blandimenta re⸗
ſpuimꝰ: ⁊ oĩa qᷓ difficilia videbãt᷑ ẽt cũ ðᷣlectatõe
pficimꝰ. Itẽ btũs Bona. i. ij. di. xxviij.ar.j.q.iij.
inqͥt. O ꝑa dñ ⁊ pᷣcepta dicunt᷑ eẽ leuia reſpecru
amoꝛis ⁊ chdłitatis qͥ oĩa alleuiant᷑:qͥ ſꝑ ↄcedit᷑
volentibo illa ᷣuare.Aug.q̊ in qdaʒ ſᷣmone ait.

Amoꝛ facit oẽm ſarcinaʒ leuiſſimã apꝑere:eo ꝙ

amãti nihil ẽ diffiale. Solꝰ em amoꝛ nomẽ diff
cultat ignoꝛat.? Hiero.ad Euſtochiũ dicit. Ni

hil amãtiby duꝝ.nullꝰ difficilis cupiẽtibo laboꝛ
c⁊idẽ i epła ad eãdẽ inqͥ t. Amemꝰ nos xpʒʒ:⁊ q̃ra/
mus ei aplexꝰ⁊ facile videbit᷑ oẽ difficile Berñ.

ct ĩ q̊dã ſᷣmõe ait.Si qͥs guſtu charitatᷣ iebꝛiatꝰ
fuerit:ad oẽ opꝰbonũ hilareſcit:laboꝛat ⁊ nõ ſẽ⸗
tit: dolet ⁊ eſt inſenſibilis:deridet᷑ ⁊ nõ aduertit.
iiij.ð celo ⁊ mũdo.Oẽ qð mouet᷑ mouet᷑a pᷣdo⸗
miante natura:qð ſic patʒ.Nã qꝛ lapis magis
obʒ de materia qᷓ; ignis iõ mouet᷑ deoꝛſuʒ.ecõtra
vo ignis ſurſũ:et p̊ ꝓpter pᷣdñationeʒ leuitat ⁊

paucita matene. Cũ igit᷑ amoꝛ ſpũſſct ſit potẽ/

tioꝛ amoꝛe muñdi:ſi amoꝛ mundicacit hoĩiem
grauẽ as bñ oꝑandũ:eo ꝙ ſit cõiũcgrauedini
terrenoꝝ.ergo ecõtrario amoꝛ celeſtis ⁊ diuinꝰ
facit hoi eẽ leue oẽ opꝰ vᷣtuoſuz.Et rõ ẽ qꝛ ex pꝛe
ſentia diuini amoꝛis tollit᷑ ⁊ coꝛrũpit᷑ ioꝛdinatꝰ

amoꝛ mũdanoꝝ ⁊ reſtituit᷑ habilitas aĩe ⁊ foꝛti

ficat᷑:malaq; ↄſuetudo deponit᷑:ac fomes pecca

Sc ̊ pꝓbat᷑ rõne pᷣdñatiõis. Teſte em̃ pho.

ti oꝛiginal deſtruit ſiue reſtringit: ⁊ ſi upna gfa
ifũdit᷑ qͥ fit vt oĩia amara dulcia videan?. Uiñn in
cõi ꝓuerbio ðꝛ.Amoꝛ peioꝛa facit.Idẽ etiõ ꝓba

tur rõne extractatõis.Fudametũ cuiꝰpõit Do/

niſiꝰ. ſij. c. de di. no. di. Eſt aũt faciẽs extaſi: di

uinꝰ amoꝛ.Amb.q̊ʒ ſuꝑ epłlam amace
% *

inqͥᷣt. Amoꝛ dei excaſim in aia facit. Extaſi

eſt vᷣtꝰ q̃ mẽs eleuat᷑ ab oĩ eo qð ẽ ſibi pᷣm natu⸗

rã vᷣtute ſuꝑioꝛis nature in lumẽ icircũſcptũ qð
ẽ ſibi extra ⁊ ſupᷣ ſui naturã. Hec ille.Et Aug.in
li.detri.ait. Amoꝛ dei aiam ſic abſoꝛbet ꝙeaʒ in
extaſim mittit.Extaſis aũt ẽ qͥdaʒ exceſſus vehe
mẽs q̊ mẽs extra ſe ⁊ extra oia viſibilia ponit᷑ ꝑ
eternoꝝ amoꝛẽc.Si igit᷑ amoꝛ dei excaſim in ho

mie facit.̊ ſeqᷣt᷑ ille in q̊ eſt:nihil fere ſencirevi

det᷑ de his q̃ arca ſe fiũt vel eueniũt.Aia etem̃ vt

Bej.iĩ qͥdã ſer. ait.ẽ magꝭ vbi amat q; vbi aĩat.
Tertio ideʒ ꝓbat᷑ ſiłlitudine.TLeſte em exꝑientia

videmꝰ ꝙ ebꝛiꝰex caloꝛe vel magna potẽtia ⁊ vᷣ

tute vini obliuiſcit᷑ penitꝰ ſui:⁊ oĩm alioꝝ q cr⸗

ca ipᷣm fiũt. Silr ⁊ philocaptꝰ ſic extra ſe exit vt
circa nihil aliud qᷓ; imũdũ amoꝛẽ ac beſtialẽver
ſet᷑. A foꝛtioꝛi igi᷑ diuinꝰamoꝛ ſic aiam inebꝛiat
ꝙ ↄtẽptis oib terrenis ſolũ occupat᷑ circa amo

rẽ ſui creatoꝛis. Pꝛoinde Cañ.v.ſpũſſaũs iui⸗

tat di. Comedite amici mei ⁊ iebꝛiamini chaniſ⸗
ſimi.Et ſi qͥs diceret. Quid debet comedi ⁊ bibi

vt ſpũalit᷑ inebꝛiemur:dicit᷑ ibidẽ comedi fauuz
cũ melle meo.ã fauꝰ ẽ q̊ddã cõpoſitũ ex ceraz

melle:⁊ ꝓpter ſui excellentiã aureis lr̃is ſcribeba
tur.Eſt em̃ fauꝰ cera ↄtinẽs mel.i.caro xpᷣi cõti⸗
nens diuinitatẽ:aut fauus eſt mel in cera.i.deꝰĩ
carne:vel diuitas ĩ hũanitate. Unñ Cañn.iiij.ðꝛ.
Mel ⁊ lac ſub lingua eiꝰ.Et addit.Bibi vinuʒ
meũ cũ lacte meo.Iſtud vinũ fuit ſanguis pᷣcio
ſus hũane redẽptiõis qͥ fluxit de latere xpᷣi. Ine/

bꝛiata igit᷑ aia iſto vino diuini amor mũdanaſ

delectatiões nõ recipit.Ait em̃ Aug.ſuꝑ Joheʒ.
Qui biberit de fluuio ꝑadiſi:reſtat vt in eo oĩs
ſitis huiꝰmũdi penitꝰ extinguat᷑.Siłr nec mũ⸗
danas tribulatiões ſentit ita vt illi noceãt. Exẽ⸗
Bis pᷣt dari de illo ebꝛio qͥ in fluuiũ cadẽs ⁊ ſub⸗
aquã ſepiꝰ reuolutꝰ.poſtea exiẽs:interrogatꝰ
quõ ñ fuiſſʒ ſᷣmerſus ⁊ necatꝰ:rñdit.TLãtũ ð vi

no erat inc ꝙ aqᷓ nõ potuit ꝑtrãſire. C
TZq̃ſi pᷣdicta oĩa in hoc ſᷣmõe de excellẽ/

eęe tijs amoꝛis diuini declarari poſſũt exẽ⸗
plo magdalene.Nã fecit in ea pᷣmo men
tis purgationẽ.De q̃ Gꝛego.in omel.ait. Lãto
ampliꝰrubigo peccati ↄſumit᷑:quãto peccatorꝭ
coꝛ maioꝛis charitatis igne crematur. Iſta aũt
purgatio peccatoꝝ eſt illud magnũ debitũ de q̊
xpᷣs dixit Lucj.vij.Duo debitoꝛes erãt cuidã fe

neratoꝛi ⁊c. Nos eĩ debemꝰ xpᷣo qᷣcqͥd ſumꝰtãqᷓ;
emptoꝛi.j.ad Con.vj.Empti eſtis pᷣcio magno

Et qͥcqͥd habemus tãqᷓ; creditoꝛi.j.ad Cor.iiij.

Quid habes qð nõ accepiſti ⁊c̃. Et qͥcqͥd poſſu

mus tãqᷓ; feneratoꝛi.qꝛ ad gram tõqᷓ; ad ſoꝛteʒ

Folium

*½

debem?ꝰ addere bona opꝑa vltra ſoꝛtẽ.d Iñ adaz

ð bᷣ rephẽdit᷑ Luc.xix.vbi ei ðꝛ.Et q̃re nõ dediſti

pecumiã meã ad mẽſam:⁊ ego veniẽs c vſuris
exez illa. Magdalena aũt erat deb trix qͥn/

epece ge credebat. Et iõ illa plꝰteneba? dilige⸗

ræ ex dlmiſſo:ille aũt ex cõmiſſo.qꝛ ma oꝛ ſciẽ tia

leg ſibi cõmiſſa erat. ambo auũt tenebat᷑ dili gere

ex imiſſo.qꝛ młta bona ꝓpoſita deus ĩmitt ebat:

ps. dicete. Immitit angelꝰ dñi ⁊c. Et exx ꝓmiſ⸗/

ſo.j.ad Con.ij. Qð ocułᷣnõ vidit ⁊᷑c Secundo
amv oi fecit i ea mẽt liq̃ factioneʒ. Ipa em̃ fuit

bpᷣus valde idurata:ſʒ poſtea ẽ liq̃facta:ps.dicẽ⸗
te. Liq̃facta ẽ fra.i.magdalena:q; pus erat terra:
id ẽ a demonibo trita.Quattuoꝛ aũt ſũt q̃ valde
liq̃faciũt.ſ.ignis ſic ptʒ ĩ metallis.aq̃ ſic ptʒ ĩ re
arida.auſter ſic ptʒ in aq̃ ↄgelata.⁊ vnguẽtũ ſic
ptz in re aſpa.Olim autẽ magdalena fuit dura
ad ↄtritionẽ.arida ad deuotionem.cõgelata ad
amoꝛẽ.aſpa ꝑ grauẽ famã ⁊ opinionẽ:ſʒ eiꝰ du⸗
riciẽ ignis diuini amor liq̃fecit ad ↄtritionem.
Cañ.v.Aiĩia mea liqfacta ẽ vt dilectꝰmeꝰlocutꝰ?
qñ.ſ.dixit. Remictut᷑ tibi pctã tua⁊c̃. Quiavero
erat arida ꝑ aquã lachꝛymaꝝ facta ẽ hũida ⁊ fe⸗
cũda ad deuotionẽ. Eſa.xliiij. Effũdã aquã ſuꝑ
ſitientẽ ⁊c. Et q̃ erat ↄgelata:ꝑ auſtrũ ſpũ ſſcti re

ſoluta ẽ in amoꝛẽ.Can.iiij.Surge aqͥlo et veni

auſter ⁊c.Et q erat ĩfamis:ꝑ vnguẽtũ odoꝛifeꝝ

id ẽ ꝑ redolẽtiã vᷣtutũ facta ẽ odoꝛifera ꝑ bonaʒ
famã ⁊ opiniõʒ. Johᷣ.xij.O omꝰ repleta ẽ ex odo
re vnguẽti.Tertio amoꝛ dei fecit in ipᷣa iflãma⸗
tionẽ.Sicut em̃ ex ↄcuſſiõe duoꝝ lapidũ ignis

excutit᷑:ſic ignis magnꝰin coꝛde magdalene ge⸗
nerabat᷑ ex duobo lapidib ↄcuſſis.ſ.recoꝛdatio
ne ſuoꝝ pctõꝝ ⁊ meditatiõe diuioꝝ mãdatoꝛũ.
Vnñ ps.ait.In meditatõe mea exardeſcet ignis
Vel duo lapides erant dulcia vᷣba xpᷣi q̃ audie
rat:⁊ ſctã eiꝰexẽpla q̃ viderat.vel erat timoꝛ ⁊ a⸗
moꝛ ex qͥ̊ꝝ agitatiõe excutiebat ignẽ dolor q;tũ
ad timoꝛẽc.⁊ ſcti deſiderij qᷓ;dtũ ad amoꝛẽ.Quar⸗
to amoꝛ dei fecit in ea mẽtis vulnerationẽ.Fuit
nãq; vulnerata ſagitta dolor.⁊ hᷣ ptʒ ꝑ lachꝛy⸗
mas qs effudit.qꝛ vt ptʒ ꝑ Augj.Lachꝛyme ſüt
teſtes dolor qͥb q̃ſi ſagitt coꝛ pctõꝛis vulnera
tur:ps dicẽte.Sagitte potẽtiaacute ⁊c. Iteʒ ſa/
gitta amor.Uñ de ea ðꝛ.Amon igne ſuccẽſa ar
debat deſiderio. Itẽ ſagitta diuini ſᷣmõis:qꝛ iu
xta pedes xpᷣi ſtabat ⁊ vᷣ ba illiꝰattẽte audiebat.
Et de iſta ſagitta ðꝛ ad Heb.iiij. iuꝰẽ ſᷣmo ði
2 efficax:ac penetrabilioꝛ oĩ gladio ancipiti ⁊c̃.

Itẽ ſagitta timoꝛis:dicẽte Ps.Confige timoꝛe
tuo carneo meas. Pꝛima ſagitta ipᷣiꝰcoꝛ ſcinde

bat. Scðᷣa mẽtẽ eiꝰa mundo diuidebat.Tertia

oẽ petm vitare facebat.Unñ Ps. In coꝛde meo

abſcõdi eloqa tua vt nõ peccẽtibi. Quarta om⸗
nẽ pei ſaniẽ effũdebat:iuxta illð Ecci.j.Cimoꝛ
expellit pcm̃.Quit toꝛ ði fecit ĩ ea mẽtꝭ alie⸗
nationẽ. Et ð h̊ inqͥt .igꝭ.loqns ad xpᷣm. Jo/

cnarioꝝ:phariſeꝰ vo qͥnq̃ginta. ꝛ minꝰ

ſeph pcſut ĩ monumẽto coꝛpꝰcuũ.maria ibi ꝑa
ter ſe epeliu vm ſuũ. Spũs em̃ marie magi⸗
erat i coꝛge tuo q; i coꝛꝑe ſuo. cũq; reqͥ rebat coꝛ
pus tuũ reqͥ rebat piter ⁊ ſpm̃ ſuũ. Et vt perdi/
dit coꝛpꝰtuũ:ꝑdidit ⁊ ſpiritũ ſuũ.Quid ẽ mi⸗

mũ ſi te neſcebar ꝗ nõ bubebat ſpm qͥ ſcire debe⸗

bat. Jõ ĩoꝛiitan nõ te cogioſ bat.qꝛ nõ erat ĩ ſe
ſʒ ꝓpter te extra ſe.Sexto amo dei fecit in ea mẽ
tis inebꝛiationẽ. Ebꝛietas nãq; pᷣſumit ipoſſibi
lia:ↄtenit ꝑicła:⁊ ꝑuipẽdit dana.Quia igit ma⸗
ria ſpũ ſccõ ebꝛia erat.iõ ipoſſibilia pᷣſumebat di
cẽs. One ſi tu ſuſtuliſti eu dicito mihi vbi poſui
ſti eũ ⁊ ego eũ tolls.Nõ em attẽdebat põdero ſi⸗
tatẽ funer:nec ibecillitatẽ mulier Itẽ ꝑicula cõ
tẽnebat. Uñ Oꝛigj.ait xpᷣo. Joſeph non fuit au
ſus tollere coꝛpꝰcuũ niſi ð nocte:⁊ niſi ̊ peteret
a pilato:mana vo noctẽ ñ pᷣſtolat᷑nec etiã quẽq;ᷓ
veret᷑ ſʒ audact᷑ ꝓmittit:Et ego eũ tollã. Iteʒ dã
na tꝑalia ꝑuipẽdebat.Nã vnguẽta pᷣcioſa mo/
do pedib illiꝰadhibebat:mõ ſuꝑ caput eiꝰ cffũ
debat:⁊ mõ eis totũ coꝛpꝰ eius vngere volebat.
Pꝛouer.xij.Qui negligit dãnũ ꝓpt᷑ amicũ iuſtꝰ
?.· Septimo fecit in ea mẽt trãſfoꝛmatio neʒ ſiue
deificationẽ.qꝛ vt ait Paulꝰ.j.ad Cor.vj.Qui
adheret deo vnꝰſpũs ẽ cũ eo. Et Hugo de ſan.
vic.inqͥt ꝙ amoꝛ ẽtalis vigor ꝙ amarẽtrãſfoꝛ/
mat ĩ ſilitudinẽ eiꝰquẽ amat.ſic patuit ĩ btõ frã
ciſco qͥ tãto fuit amoꝛe crucifixi acceſus in eiꝰ
expᷣſſaz ſiłitudinẽ ẽtraſfoꝛmatꝰ. Nec mix.ã ſi
cut ignis ẽ maiorꝭ actiuitat int᷑ oĩa elemẽta:vt
ait phᷣs ĩ.ij.de celo ⁊ mũdo.⁊ in oĩb agit ⁊ ea in
ſuã ſiłitudinẽ ↄuertit:vt ptʒ ĩ ferro ignito ⁊ ĩ ali
is rebo ab igne accẽſis.ſic nihil ẽ amoꝛe vehemẽæę
tiꝰ.S.illð.in autẽ.qͥ mo.na.ef.le.q amãtem q̊do/

mõ fac idẽ cũ amato. Uñ qͥda phᷣs ſterrogatus

qd eẽt amicꝰ:rñdit.Alter ego. Pꝛoptea diẽ Hu
e de ſcrõ vic. Scio aia mea ꝙ qᷣcqᷣd dilig:i e?ꝰ
iłirudinẽ traſfoꝛmarj.Et Augꝰ. alt. Unuſqᷣſqʒ
talł ẽ q̃lis ẽ dilectio ſua.Si deu diligẽ deus es. fi
terrã terra es. Pꝛo ↄcluſiõe aũt iſtiꝰptis dico q;

iſte ignis amor diuini talit᷑magdalenã in dern

trãſfoꝛmauit ꝙ oẽ; luxuriã ⁊ alia pctã ĩ ea extin

xit.Uñ Luc̃.vij.ait ſaluatoꝛ phariſeo. Remittũ

fur ei pctã młta qꝛ dilexit multũ. Et ſic coꝛnicu⸗
la nigerrimã ↄuertit ĩ colubã cãdidiſſim A
ũ

qz Gns tetigit ſaulũ:⁊ ð lupo fenꝑce fecit
mõ

ſuetiſſimũ. Tecigit en Dattheũ: ⁊ ð rapto
re ⁊ auaro fecit oiʒ tꝑaliũ ↄtẽptoꝛẽ:ita ꝙ qͥ pꝰ ra

plebat aliena:poſtea pauꝑibo ꝓ dei amoꝛe diſo *

ſic omia pꝛiiag.
De duodecia ⁊ vltima excellẽtis diuini amo⸗
ris que dicituertificatiöis. 4 d
Icet dicat᷑ Eccs.ix. Nẽo ſcit vtrũqmoꝛe
vł odio dignꝰſit.ſ.ð cõi lege:tñ ſi qͥs in ſe
hbʒ ꝑfectũ amoꝛẽ di pᷣt ꝓ certo ſpare ꝙ ſal

uabit᷑ ⁊ vitã erna ↄſeq?. Nihil ei magj certificar
hoieʒ ð ſua ſalute qᷓ; diuinꝰ amoꝛ. Hec ãt eẽ vᷣa

ꝓboõt᷑ bmo auẽte Aug.i li.de ciuita.dei dicẽtis·

facit amoꝛ & Babylon facit ainq ſeculi. In/ Certũ ẽe m vt dicit be. Cho. ij.ij. q. lij. ꝙ pfecti⸗
ſaroget ſe ſh d am æĩuenict vñ ſit cuis. oꝛegfa eli ſuis effecnbo aars enatura. ea
Ites Bern. omelr. in ccag dni inqr. Cyligetiby clarr er enela teſte qn liee kerruͦ de eit
dei n5 pmi tit deꝰ au: vargentuũ:nõ gemas: t natur ali vᷣtute adamiatinaturalit id

Duas ciuitatcs duc faciut amo: eo. Hicruſale ba atmea nõ pten biͦt. Lertia rõ vꝛ pfectiõis.

no! pides pᷣcioſoæ: nõ? ſ:nõ terrã:ſj ſeipʒ cre/ lurſũ ꝑ ipaʒ trabit. Ec ide fadt magne eu ca

ato. oim dum cũcoꝝ. Hocem ẽ pᷣmiua mp aamita qtener ĩ aere ſuſpẽſaz caplaʒ ferrea i qq ðꝛ
ris diuini: ? mer c ux dilectlois q onm ieli ſu eẽ coꝛpꝰi achometi. Silr videm ꝙ vtute ſolis

ꝑ oia dilig. Et. ij ad Timoth. iiñ. o A płs Bo vapozes ?2 hüoꝛes groſſi ⁊ põgeroſi attrahunt
nũ certamè certaui:curſũ ↄſũmani fid eſæuaut aterrai⸗ rpielenant i gec) ſi ſacit naturak

De reliq̊ repoſita ẽ mihi coꝛona iuſticie quã red vᷣtsiſenibiliu:mulro mag poſt moꝛt? bhois di

det mibi dñs i illa die iuſtꝰ iudex. No ſolũ autẽ ainꝰamoꝛ trahit aiam ſurſu ad padiſũ.Tertio
mihi:ſʒ ⁊ his qͥ diligũt aduentũ eiꝰ. Itẽ ſuꝑ illa pᷣ ideʒ ꝓbat᷑ figura q̃ habet᷑iiij. Regꝭ.ij. vbi dJD..

vᷣba ad Eph.iij. In charitate ra dicati ⁊c inquit Ecce currꝰigneꝰ⁊ aſcẽdit helias ꝑ turbinẽ i celũ.

glo. Erernã vitã charitas ⁊ amo: dei app hendit pcurrũ igneũ itelligi᷑ amoꝛ ðᷣi ignit? cu q̊ͥ amo

Sctũs q̊ Bonauẽ.in.ij.di.xxviij.art.ij.q.iij in re ipᷣe helias traſlatꝰẽ in gadiſũ terreſtre traſferẽ
coꝛ.q̃ſtiõis dicit. B onũ qð ẽ infoꝛmatũ diuino dus poſt moꝛtẽ in celeſtẽ:q figura dat itelligi ꝙ
amoꝛe ⁊ gra gtũ faciẽte qð fit cuʒ ſpũſctõ meretẽ q vult in celũ aſcẽdere debet eſſe ignitus diuino

de 2digno vitã etnõ. Scdo idẽ ꝓbaĩ triplici rõ/ amoꝛe. Sicut em̃ ignis ardẽs nõ qeſcit iferꝰ:ſſ

ne. Pꝛima ðꝛ diſpoſt. itõis. fũdamẽtũ cuiꝰponit ſy ſurſũ mouet᷑ vſq;q̊ cõſequit᷑ oꝛiʒonta.iij. celi:
phs. ij de aĩa di. Ex ꝓpoꝛtiõe pocẽtie bñ diſpoſi/ ſiccharitate ⁊ amoꝛe ði accẽſus nunq; q eſcit do

te cũ ſuo obiecto neceſſario ſeq? ipiꝰobiecti appᷣ nec ad celũ aſcẽdat ⁊ cũ amato ↄiũgat᷑.Et iõ inꝰ⸗

hyẽſio.ptʒ h. Cũ eĩ obiectũ potẽtie viſiue ſit coloꝛ qͥt deo cũ Aug.in.j.ↄfeſ. Inqᷣetũ ẽ coꝛ meũ dñe

vł coꝛpꝰcoloꝛatũ vt ðꝛ.ij.ð aia Si ocki fuerit bñ donec reqeſcat in te.Et cũ Apło ad Phil.j.Cu⸗

diſpoliti necario bonũ iudiciũ dat ð coloꝛib qᷓ pio diſſolui ⁊ eẽcũ xpo. Alia figura honit Geñ.
2ccſſo:ci obiectũ btificatiuũ ronalis aĩe ſit ſup rxviij.deſcala quã vidic Jacob:cur ſumtas ce

aaturalis viſio dei: dicẽte dño Joh. xvij. Hec ẽ lũ tãgebat: ⁊ angeli aſcẽdebũt ⁊ deſcẽdebt ꝑ eã

vita ernavt cognoſcãt te veꝝ deu ⁊c̃. ſeqᷣ cum cui dñs iherebat. Per ſcalã em̃ itelligit᷑ ſcala di

amoꝛ dei ſit qͥdã habitꝰa deo ĩ gia ifuſus vt ſu uini amon ⁊ charitatʒ:q̃ mediãte aſcẽdit᷑ ad celũ

pꝓbarũ c excellẽtia ſca· ̊ ania ẽ bñ diſpoſita ad Per angelos aſcẽdẽtes itelligũt᷑ hoĩes ĩ hac vl⸗
viqẽdũ deũ.talis ꝓfecro habẽs ipᷣm amoꝛeʒ di/ ta angelice viuẽtes ⁊ angelicũ amoꝛẽ in ſe habẽ/
uinũ itro ducet᷑ c angelis ⁊ ſctis ad cõtẽplãdaʒ tes.Quos dñs innixꝰ ſcale:id ẽ amoꝛi eoꝝ ĩ ſu⸗
eternã dei maieſtatẽ. Et iõ Oſee.xj.amãatibo eũ ij is dulciſſimis amplexiby ſuſcipit ernalit gloꝛiſt
qᷣtipᷣe creatdꝛ mũdi.Trahã vos ad me in vineu cãdos. Qð etiã nobis ↄcedere dignet᷑ idẽ ſalua

lis charitat. Scoa rõ ðꝛ ꝓmiſſiõis. Nam dñs toꝛ qui eſt benedictus in ſecula ſeculoꝝ: Amen.

V atth. v. Pmiſit di. Bti mũdo coꝛde qm̃ ipſi
cu videbut. LCũ igit᷑ amoꝛ dei mũdet aiam ab

oĩbo pctis:vt ſupᷣ ꝓbatũ ẽ excellẽtia.v.ſequit᷑ ꝙ
ſine dubio talis amãs den in ſuꝑna pꝛia ipCᷣʒ vi

debit e naliter. Dñs em̃ ieſus ꝗͥᷣẽ vᷣitas(vt ipe te

Cõpendiũ ſermonũ pᷣdicabiliũ:qð Roſariũ

appellat᷑:nouiter editũ ꝑ fratrẽ Bernardinũ de

Buſtis:oꝛdinis minoꝝ Impᷣſſum ac diligẽter

reuiſũ expẽſis ſũptibuſq; ꝓuidi Johãnis Ryn

ftfat᷑ J S xiiij mẽtiri nõ pᷣt in ſuis pmiſſiõibus
Vnñ ipe ꝛqͥt Matth.v. Amẽ dico vobis ꝙ iota man:per induſtriũ Heinricũ Gꝛan: in imꝑgiali

vmnnü au neapex nõ pᷣteribit a lege donec ommſia oppido Hagena w finit felicit. Anno ſalut nie

fiãt. Et. lij.citeꝝ dicit. Celũ ⁊ terra traſibũt: Milleſimoqngęreſimo.viij. die. mẽß decẽbꝛis.

Ad lecroꝛem.

„». Suauiſſime lectoꝛ habes in hboc volumine Roſaniũ ſermonũ p̃dicabiliũ:a fratre Bernardino
de Buſti: Mediolanenſi: oꝛdinis diui Franciſci ad fadlioꝛeʒ concionantiũ vſum: accuratiſſime

congeſtü: Nan eriſo ale⸗ pꝛopalatũ:iam characterib Uenetis in impiali opido Hagenaw iteruz
imp̃ᷣſſum. Habe? illud nedũ caſagatiſſimũ:verũ ⁊ latia vulgaria dicteria:ſparſim ꝑ aucroꝛẽ alle⸗
gata: m romanã linguam adamuſſi im verſa. Quid igit᷑ euoluis:ſubſtaſq; anceps emptoꝛ.Eme.

exere:excute i am tuã vetuli numi crumenaã:depꝛome quantũ bibliopola depoſcit.Nã ſi peniteat:

cniſi a ſacra ti elogia alienus ſis)duplũ vult repẽdere.Sed eme atq; fauſte vlle.

- . — — — ——

.
.
.
.
X.
4
. .
. “
6
.
.
—
7
1
.
4
. .
2*
. *
. 4
*
34
H
.
.
.
.
.
. .
. „
D
„* .
S — — — 4
— — ₰ Gð§
⸗ . —

rrðs .D

Labula rubꝛicarum

In nomine domi/

ni Jeſu chꝛiſti er beatiſſime vginis Marie In

cipiũt Rubꝛice partꝭ ſecũde qdrageſimalis qð
roſariũ ſermonũ nuncupat᷑. Hec aũt ꝑs incipi
ens a dñica de paſſione ꝓtẽdit᷑ vſq; ad terciã fe⸗/
nam poſt PBenthecoſten induſiuie.
Driñnica de paſſiõe de moꝛientũ religioſa ſepe/

litiõe.etibi determiat᷑ vbi qᷣſq; ſi ittumulãdus:⁊
q poſſit eligere ſepulcura:⁊ qb dene anda ſit
eccłiaſtica ſepultura. Ibidẽ etiã tractat᷑ de teſta⸗
mentis defunctoꝛũ exeqndis. et ibi decdlarat᷑ qñ
teſtamẽtũ ſit rõnabile:acſeruandũ:⁊ qñ nõ.⁊ qͥ
ſintilli qb a iure ꝓhibitũ eſt teſtari.et vtrũ cleri/

(ipoſſint teſtamẽtũ facere de rebx mobilib eccle
ſ· de redditib:ac fructib ꝑceptis ex bñnficijs.
oc etiã ſermone examiat᷑ nunqd heredes ⁊

recutoꝛes teſtamẽtoꝝ teneant᷑ adimplere volũ

.

atẽ defunctoꝝ ſtatim poſt moꝛtẽ ipſoꝝ: ⁊ vtrũ
dilatio ſolutiois ⁊ adimpletionis pᷣiudicet ani⸗

mabus pᷣdictoꝝ moꝛtuoꝝ: et de pctõ illoꝝ qn
ſatiifaciut legatᷣ ⁊ alijs pijs diſpoſitiõibo detũ/
ccoꝝ Sermojj. Folio.j.
odẽ die poſt pꝛandiũ de ſuffragijs moꝛtu⸗

oꝛũ.Et ibi decdlarat᷑ ad quẽ locũ vadunt anie cũ

egrediunt᷑ de coꝛꝑe:et qn debeant ꝓ eis fieri ſuf
fragia:et qñ nõ. Itẽ ibitractat᷑ detribo generib⸗
hoĩm qͥ paradiſum recto tramite aſcendũt poſt

hbanc vitaʒ. et de purgatoꝛio generali qð eſt ſub

terra:⁊ de particulari qð eſt in hoc mundo in qᷣ
aliqñ deꝰ facit aias purgari qͥnq; de cauſis.In
hoc etiã ſermone ꝓbat᷑ ꝙ veraciter pñt anie de /
funccoꝝ viuentiũ ſuffragijs adiuuari.Determi
nat᷑ inſuꝑ Nunqͥd ſuffragia facta pꝛo vno pꝛo/
ſint alijs defunc in purgatoꝛio exiſtẽtibo.et q̃s
vtilitates conſeqᷓ̃nt᷑ illi qͥ pꝛo defunci ſuffragia
et elemoſynas faciunt. Ibidẽ etiã demoſtrat ꝙ
anie defunctoꝝ q̃ttuoꝛ modis intelligũt a qͥᷣbꝰ
ſint ꝓ eis facta ſuffragia:⁊ quõ adiuuãt viuos
oꝛõnibo ſuis ⁊ ſubſidijs.et qᷓ terribilis ſit pens
purgatoꝛij. Sermo.ij.Folio.vx.

Feria ſecũda de elemoſyne fructificatiõe. vbi
ponunt᷑ ſeptẽ vtilitates q̃s conſequunt illi qͥ ele

moſynã faciũt Itẽ de elemoſyne obligatõe. et ibi

declarant᷑ ſeptẽ oꝑa miſcðie coꝛꝑalia:⁊ ſeptẽ ſpi

ritualia. Pꝛobat᷑ etiã ꝙ ſepteʒ legibo tenet qᷣſq;

facere elemoſynã qñ pot. In bᷣ etia ſermone po/

nunt᷑ nouẽ còditiões qᷓs hr̃e debet elemoſyna:
vt ſit deo grata. Sermo. iij. Fo. xij. J

—

Feria tercia de pctõ lingue:pbado rõnibo:au
toꝛitatibo:⁊ exẽplis linguã eſſe refrenãdã.Dein/

de de pctõ ꝓditiõis:adulatiõis:ſimłatiõis: ma

ledictiõis:blaſphematõis.et vltĩio de detractiõe

acmurmuratiõe.et ibi de eiꝰ deteſtatiõe:modifi
catiõe.ſ.q̃liter fiat detraccio:remediatione ac re⸗
ſtitutione.ſ.fame.Sermo.iiij.Fo.xdir.
Feria q̃rta de charitatꝭ dignitate: vtilitate: ac

neceſſitate.et de eius oꝛdinabilitate.ſ. qᷓlit᷑ debe/

mus amare deũ:noſipſos:⁊ ꝓximũ.Et decha⸗

ritatis co gſcibilitate:vbi ponunt᷑.xij.ſig qᷣb co⸗
gnoſci pot qñ qͥs eẽ in charitate.Ser.v.fo.xxxj·
Feria qͥnta de q̃ttuoꝛ inducẽtibo pcõꝛem ad

pniaʒ. Pꝛimũ ðꝛ pei malignatio.⁊ ibi ponunt᷑

xij.malignatiões pci. Secudũ diuerſa vo catio

Et ibi declarant᷑ ſeptẽ voces inuitãtes ad ꝑniaʒ
Terciũ immẽſa fruccificatio.⁊ ibi agit᷑ de ſepteʒ

fructibo pnie.Quartũ continua habilitatio.vbi

ꝓbat᷑ ꝙ qᷣlibet pctõ: qᷓntũcunq; ſceleratiſſimus

poteſt de pqis ſuis etiam in vlcimo vite articu⸗
lo penitere ⁊ ſaluari.Ser.vj.Fo.xxxviiij.

Feria ſexta dè ſpe bona ⁊ vana:⁊ ð bone ſpei

frucaificatõe:ac ð vicio ð ſꝑatõis. Ser.vij.fo.lix

BSabbato de iuſticia:foꝛtitudine:tẽperantia
ac pꝛudentia.Sermo.viij.Fo.lxuiij.
Dñnica in ramiſpalmaꝝ de ſuꝑbie deteſtatõe

ac de eiꝰ filiatõe.iſ.extollẽtia:arro gãcia:vana glo

ria:iactãtia:ambitiõe:hypocriſi:pꝑtinada: ingti⸗
tudine:inobediẽtia:cunoſitate:cõtentiõe:ac pſũ

ptione. Itẽ de vᷣtute hũilitaq. Ser.ix.fo.lxxv.

Eciẽ die poſt pꝛandiũ de anie rõnalis crea⸗
tione:imoꝛtalitate:libertate.ſ.liberi arbitrij:no/

bilitate:⁊ de dei dilectiõe erga illã:ac de angelo

rũ cuſtoditiõe.Sermo.x.Fo.lxxxix.

SFeria ſecũda de annchꝛiſti pᷣnũciatiõe acno⸗
minatiõe:et de ſignis aduẽtus eiꝰ:ac de eiꝰ ꝑſe⸗

cutione ⁊ occiſione.Sermo.xj.fo..
Feria terda de victoꝛia ſuijpſiꝰ:vbi ꝓbat᷑ rõ⸗
nib:autoꝛitatibo:⁊ exeplis ꝙ qͥlibet tenet᷑ vince

re ſuas ioꝛdinatas paſiiòcs:ſubijcẽdo ſenſua,
litatẽ rõni. Jbidẽ ett am ꝓbat᷑ ꝙ viuẽs ſᷣm volu

ptates carnales põt beſtia appellari: ĩmo etiam
peioꝛ eſt oĩ beſtia. Econtra vo ille qͥ vincit ſuas
cõcupiſcẽtias ⁊ refrenat noxios appetitꝰ:maioꝛi
laude ⁊ triũpho dignus eſt:qᷓ; ſi oẽs mũdi che/
ſauros cõgregaret:oẽmq; ſciaʒ acqᷣreret: et totiꝰ
oꝛbis iperiũ ſibi ſubiugaret.Ser.xij.Fo.cxiij.
Feria q̃rta de miſſa.ſ.qͥd ſit:⁊ a qͥ ſit oꝛdinata
et q̃re appellat᷑ miſſa: ⁊ quõ hoies obligent᷑ ad
eã audiendã.vbi determinat᷑ vtrũ ſit melioꝛ miſ

ſa boni ſacerdotis qᷓ; mali:cũ qͥbuſdã alijs du⸗

bijs. Itẽ ibidẽ ꝓbat᷑ rõnibo:autoꝛitatibo:⁊ exem
plis qꝙ poſt vᷣba cõſecratiõis vera panis ⁊ vini
ſuba in veꝝ coꝛpꝰ⁊ ſanguinẽ xpᷣi còuertit᷑:rema
nẽtib ibi accidentib panis ⁊ vini ſine ſubiecto.
Declarant᷑ euã in h̊ ᷣmõe qͥnq; vtilitates q̃s cõ/⸗
ſequũt᷑ illi qͥ deuote audiũt miſſã. ſer.xiij.fo.cxx.
Feria qͥnta de cõione.ſ.de figurꝭ ſacr̃i eucha⸗
riſtie:⁊ de cauſis q̃re deꝰillud inſtituit: ⁊ de ob/
ligatiõe acneceſſitate cõicandi:ac de punitõe nõ
coicantiũ. Itẽ de pᷣparate faciẽda ad recipiẽdũ
tã ſcm̃ ſaccm:et de vtilitate quã illi ↄſequunt᷑ qͥ

deuote recipiũt cõionẽ. Ser.xiiij.ſo.cxxvij.

Feria ſexta venerꝭ ſai de paſſiõe dñi:⁊ de cõ⸗
paſſione btẽ vᷣginis. Et ibi declarat᷑ quõ virgo
Maria fuit pluſqᷓ; marcyr:qꝛ ĩeffabilit᷑ afflicta
eſt/pt᷑ moꝛtẽ filij:maxiĩe pter qᷣnq; cõditiões q̃

R

Balancde Q

Focus

N

M.

—

3 2 5 6
4 Copyright 4/1999 VxVMaster GmbH www.yXyVmaster. com

2

1

VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset