Gb769_fol-1
author: Bernhardin, von Busti

N12509538000 021

— 7
‚ —
V —

u8 Tübingen

r . — „
. 9 K ðð S . 2 5
1 6 „ g. „ . „ S R 4
*
„α☚ ett 8
r *“Kr . 6 *☛
— * 4 *
R

RNN—

bilium ad facilioꝛe.· aum cõmoditatem nouiſſime cõpila⸗ H
tum In quo quicqͥd pc.arũ et vtile in cunctis ſermonarijs vſq; iiin „
hodiernum editis continerur: hic ingenioſe enucleatũ atq; ſollerti cua —
ra collectum in-· 6. Z =DM

Pars pꝛima Roſarii.

Al.

Keuyuerẽciſſimo i.ichꝛiſto pa

triac dno.d. Bernardino ſacroſancte Romane Ecceſie tituli ſancł cru⸗
as in Hieruſalẽ pꝛeſ bitero cardinali digniſſimo: Frater Bernardinus
de Buſti de Mediolano oꝛdinis minoꝝ de obſeruãtia humilem ac de⸗
bitam cõmendationem.

Um innumera fere pꝛedicationũ volumina a diuerſis doctoꝛib
cCc eita conſpexiſſem: que pꝛopter vite huius moꝛtalis bꝛeuitatem
ab humano nequeunt intellectu diligentius omnia perſcrutari:
Studentiũ maximo laboꝛi comp atiens:multoꝛũq; pꝛedicatoꝝ pijs vo
iis annuere volens: Roſarium hoc ſermonũ pꝛedicabiliũ compoſai. In
gquo omnia ad humanam ſalutem ꝑtinentia per varios codices diſper⸗
ſa congeſſi: Reuerendiſſimeq; dominationi veſtre intitulaui quã diuina
V mum litrerarum ſtudijs deditiſſimã: ſacreq; theologie peritiſſimã eſſe co⸗
„ AAgnoui Illam iterum atq; iterum exoꝛans: vt pꝛo fideliſſimo ſ. eruulo ſuo
apud ſaluatoꝛem noſtrum ſuis pꝛecibus intercedere: ipſiuſq; exiguum
munus paterno affectu acceptare dignetur. Ualeat fo eliciter reuerenduſ⸗/ 7

ſima dominatio veſtra ui meplunimũ cõmendo.

H B ðð ððsðs

Exho:tatio fratris Bernardi/
ni de Buſti d lecroꝛem iſtius operis ſſiu.
Floꝛuia perluſtrans huius viridaria ſecli:
Eindida decerpſi lilia pulcra nimis.
Inuper et plenos herbis redolentibus hoꝛtos
Pꝛiuauit ſolito noſtra decoꝛe manus.
Arboꝛ etimmenſas pꝛebens ſpaciantibus vmbꝛas
Euulſa:eſt noſtro nunc ſituata ſollo.
Hicroſa purpureo rutilat rubicunda coloꝛe:
Lacteq; vel niuibus alba liguſtra magis.
Hic etiam aſpectus fragrant vaccinia nigri.
Hic virides pandunt vndiq; pꝛata comas.
Quiſquis es hos ſtudeas ꝑegrinos carp ere floꝛes:
Quoꝛum quotidie plus pullulabit odoꝛ.
Hec ſua tempoꝛibus periet fragrantia nulblis 4
Hoꝛrida nec folijs expoliabit hyems. .M -
Nulla quoq; inſignem foꝛmam populabitur etas ð
OQue mage per cuncos fit ſpecoſa dies.
Hoꝛtulus iſte parit frucus:herbaſq; perennes.
Faſciculos auida conglomerate manu.
Peplete ⁊ mentis ſubito gymnaſia veſtre
pargite per cunctas hoc thimiama domos.

Fatris illuminati nouarienſis

oꝛdinis minoꝛum pᷣdicatoꝛis ad lectoꝛes huius operis exhoꝛtatoꝛia.

Ille canattirios ro nano marte laboꝛes:
Inq; ſuos vertat leua tro phea duces.
Hic variata ferat diuerſis coꝛpoꝛa foꝛmis. H
Mollis et heroas tradat amando neci. ðð
Frat ernas acies iocundus carminis auctoꝛ RZ
Eſazunere ſiluis dulce poema colat.
Ille ſodalitios ludat verſutus amoꝛes.
Callidus et paci terminet arte dol oo.
Armet et in generum trepidandi ceſaris alas.
Qui paphium lach:ymans hoꝛruit alta ſi celus:
Jlion auſo niã vectet peregrinus ab alto. .
Paſtoꝛes cecinit:iugera quiq; maro.
Aumpliet vſq; licet ciceronis pompa theatrum.
Pꝛofluat et danae gloꝛia pꝛima toge.
Pbiloſophus pꝛimos rebus veſtiget et oꝛtus.
Abſtrahat a ſenſu quicquid in ente latet.
Nectat et argutis logices contamina nodis.
Ingenij hoc poteris figere fine pedem.
Si ſapis:hic omnes mentis compone receſſus.
Omnia in hoc vno ſi potieris habes.
Quicquid calliope:quicquid patefecit apollo:
Quicquid Areſtotelis nobile pandit opus.
Adde ꝙ empireos aquilino remige colles
Tranſmeat:et ſo lium cunccipotentis adit.
Que fuerant varijs longe voluenda libellis
Otius hoc poteris ſtringere faſcicualo. 4

—

.
8 . .
õõ 4

Auv“ỹbijt omne genus ſilue:patuitq; legenti.
Buaueroſam ſpirans hoꝛtus et ambꝛoſian
Eñmineta cuncis ardens roſa floꝛibus vna.
Vna dedit ſacro no mina digna libsoo.
AQuiſquis amas populo celi reſerare meauuss
Lollige de roſulis hijs nbi gratus eis.

Wenerandi patris fratris Ga
muelis de Caſſinis oꝛdinis minoꝝ obſeruantie:ac ſacretheologe leco
ccoꝛis peritiſſimi:ad fratrem Bernardinũ de Buſti exhoꝛtatoꝛia wiſto
la metro conſcripta:in qua ſimilitudinis argumento multipliq eun ro⸗
gauit vt roſanium ꝑficeret ſermonũ pꝛedicabiliũ:de varijs libꝛis floru⸗
oeos ercerpenc.

Fluidum reſonat mare gurgitibus.
Sinu oſa vadis vere replentibus.
Fera nec reſugit alere catuutbooos.
oda quum reſonant ʒep hiri dulaus.

X

Apium ſtrepitans pede melliſflſuo.
Modulos reſonatſonus ambiguos.
Pia coꝛticibus petite laceis.
Dominum fugitans turba:nec bumiles
Reuocans motus:ſumma lico.
Niſi ꝙ teneat ambala quattens
Mater ad amm.
Ea codicibus bona que variſs
Tenuit quondam tua calliope
Reſera:redeunt buſte volencibus
Aurea ſecca. S
WMare quod celebꝛant litoꝛa feriunt.
Ferit vtipſum litoꝛa ſonitiiu.
ua mepulſat foꝛtis opinio.
Moea te pulſat crebꝛa petitio.
Sonus hic dulcis ſtrepitans:voluces
Agit in ſaltus nemoꝛis vario.
Agit vtredeant vatibus animi.
Teneant nimis pia traccatibb.
Voſicans remeet alta bicoꝛnibus.
Clyo remiſſis modo de collibſus.
Sittibi vera ſaltus

Pꝛedictus quoqʒ pater frater
Samuel qui poſtea ipſum Roſarium & commiſſiõe pꝛelati ſuperioꝛis
videndum et examinandũ accepit:non medo illum appꝛobauit: ſed etiã
imn:imi.et omnibo publicani debere hoꝛtatus eſt:pᷣdico fratri Bermar⸗
dino infraſcripta carmina ſcrbers.. .

Que vidi:metroq; tibi ſuadente pꝛobaram
Hec modo littrificis ere notanda iube.
De varijs varios ſloꝛes:varniumq; liquoꝛꝛem·
Foꝛibus exculpis:quod fluit arte ſeaas.
Ergo apis ĩmenſum quod iam tulit aurea pondus
Mellis in alueolum:num tibireddetager.
Si qͥd amas:igitur rogitanti pꝛo omnibus vni.
Obſequere:vt cuncuis ſitliber iſte ſalus.

— —

— ů

NMunonnne do/
i mini noſtri Jeſu chꝛiſti et btiſſime
vginis Marie Inapiũt rubꝛice pᷣ
”MVUƷ me ꝑ infraſcripti Quadrageſima
lis qð Roſariũ ſermonũ nucupat᷑. Hec etiam
pꝛima pars incipiens a ſeptuageſima ꝓtendit᷑
vſq; ad dnicam paſſionis exduſiue.
Dñica in ſeptuageſima de ſepteʒ cauſis que
inducere debent quẽlibet bonum pᷣdicatoꝛẽ ad
euangeliſandũ verbum dei.Et de ſeptẽ cõditio
nibus q̃s habere debet q̃libet bona pꝛedicatio
Sermo pmus.folio.j.
Dñnica in ſexageſima de ſeptẽ diſpoſitiõibo qᷓ
reqͥrunt᷑ in illis qͥ de vᷣbo frucũ cupiunt repoꝛ
tare Sermo ſecundus.folio.vij.
Dñica in qͥnquageſima de echoꝛtatõe ad au
diendũ libenter vbum dei.et de obligatione qᷓ
quilibet tenet᷑ ad illud accedere.Et vtrũ non va
dens ad pᷣdicanonem qñ poteſt peccet moꝛtali
ter aut venialiter.Et vtrũ qͥs debeat potius di/
mittere miſſam qᷓ; vbum dei.Item ibidẽ ponũ
tur multe vulitates quas illi cõſequunt᷑ qͥ ſan/
ccis pᷣdicationibus libenter interſunt. Sermo
tercus.folio.x. l
Feria.iiij.cineꝝ de ieiunij inſtitutiõe.ſ.quare
fuit oꝛdinatũ ab eccleſia.et q̃re inſtitutũ eſt qua
draginta dierum:⁊ tꝑe veris. Itẽ de ieiunij ob⸗
ligatione.et de ſex generibb hoim diuerſimode
ielunantiũ:ac de violatione ieiunij.iſ.qliter frã/⸗
gat᷑. Sermo q̃rtus.folio.xvj. ſ

Feria.v.de guloſitatis repꝛob atione:⁊ de ie

iunij exceptione. vbi declarat᷑ qui ſint excuſatia
ieiunio.Et de ieiunantiuʒ fructificatione. Ser⸗
mo quintus.folio.xix.

Feria.vj. de omnibo pecca moꝛtalibo ſimul
enumerãdo ſpecies eoꝝ atq; illas bꝛeuit᷑ decla
rando.Sermo ſextus.folio.xxi.
Sabbato de ſeptem catenis diaboli qᷣby te⸗
net homiĩes in pcis ligatos ne cõuertant᷑.i.infi

delitatis:hoꝛribilitatis: exemplaritatis:iocun/⸗

ditatis:pᷣſumptuoſitatis:longanimitatis:⁊ de
ſperabilitatis. Sermo ſeptimꝰ.folio.xxc.
Dñica pᷣma in q̃drageſima de ſeptem maxi⸗
mis ꝑiculis q̃ incurrunc illi qͥ expecãtfacere pe
nitentiam vſq; ad tempus moꝛ.Sermo octa
uus.fo.xxxvij. “́MRM
Eodem die poſt pꝛandiũ de iudicij vniuerſa
lis verificatione.ſ.ꝙ vere futurũ eſt.et de ſignis
illud pᷣcedentibus:ac de cauſis ꝓpter quas de/
us mittet pᷣdicta ſigna ante iudicũ.Sermo no
nus.folio.xlij. Ml
Feria ſecunda de iudicij vniuerſalis opina/
tione.ſ.vtꝝ opinari vł ſcire aliqᷓ mõ valeamus
tẽpus qͥ dñs ad iudicũ eſt venturus. Itẽ dep⸗

dici iudicij diſcuſſione ⁊ ſentẽtiatiõe ſiue decſi

one ac finitione.Sermo decimꝰ. folio.xlviij.
Feria.iij.de oꝛõnis cõmendatione ac fructifi

debemus oꝛare. Sermo.xj.folio.lvij.
Feria.iiij.de tribo pꝛincpalibꝰ impedimen/⸗
Sermo. rij. folio. xxdiir.
Feria.v.de fidei diffinitione:ac declaratione
duodecim aniculoꝝ fidei.et de tribo vicijs que
impediunt verã fide ne in bomine ꝑmaneat: fa
ciuntq; illum infidelem ⁊ hereticũ. Sermo.xiij

folio.lxxij.

Feria. vj. de repꝛobatione ſece paga.ox di⸗/

centiũ plures eſſe deos.⁊ ibi declarat᷑ vnitas di
uine eſſentie. Itẽ de repꝛo batiõe ſec e mabume

tanoꝝ ⁊ iudeoꝝ. Etibi ꝓbat᷑ ꝙ chꝛiſtus fuitve
rus meſſias in lege veter teſtameci ꝓmiſſus iun

deis:atq; a ſibulis pᷣnunciatus ⁊ ꝓphetis.Etin

exoꝛdio ↄfutat᷑ opinio dicentiũ vnũquẽq; poſ⸗

ſe ſaluari in fide ſua.Et ibidẽ det᷑minat᷑ neminẽ
poſſe ſaluteʒ conſequi niſi in virtute fidei Jeſu
chꝛiſti. Sermo.xiiij.folio.lxxrir.
Lonſiliũ cõtra maledictos iudeos chꝛiſtũ et
btãm virginẽ blaſphemãtes:⁊ chꝛiſtianis ma/
la multa impcantes.qualiter.ſ.pumiri debeant

et de chꝛiſtianitate expelli.folio.lxxxvij.

Sabbato de fidei catholice cõmendatioe: et

de mirabilib eius oꝑib:totius nature vtute;:

excedentibi. Itẽ de ſignis qͥb cognoſci qͥs eſſe

verus chꝛiſtianus.et de deuiatione herencoꝛũ
a fide.vbi ↄfutant᷑ erroꝛes ↄtra articulos fidei.

Etibitractat᷑ de trinitate diuian pſ. onaxꝝ. Ser⸗

Dñica.ij.in qᷓdrageſima de pᷣceptis decalogi

Pꝛimo de oiby in generali illa dedarãdo. Se

cũdo de pᷣmo pcepto in ꝑticulan illud exponen
do:⁊ qͥndecim offenſiões cõtra ipᷣm demoſtra⸗
do. Sermo.xvj. folio. cj. M

Eodem die poſt pꝛandiũ de ſecundo pᷣcepto

vbi tractat᷑ de vana dei nominatione:ac de iu⸗

ramẽto ⁊ ꝑiurio atq; blaſphemia S ermo. xvij

foho.ccrrr. l
Feria.ij.de voti diffinitione.vbi declarant᷑ a

q̃ reqrunt᷑ ad hoc vt votum ſit obligatoꝛiũ. Itẽ
qñ qᷣs excuſat᷑ ⁊ non peccat votum ſuuʒ ne ad/
implens.Et ibi enumerant᷑ diuerſa genera vo/

toꝝ. Ibidem etiam tractatur de voti diſpenſa⸗

12„2

tio ne atq; obligatiõe.Sermo.xviij.folio.cxiiij.

Feria.iij.de ſacroꝛum feſtoꝛum cõmẽdatio⸗
ne:obligatione:ac excuſatiõe.vbi declarat᷑ in qͥ/
bus caſibus liceat feſtiuis dieb laboꝛare Ser

mo.xix.folio.cxvj.

Feria.iiij.de honoꝛe parẽtũ. Pꝛimo de ſeptẽ

diuerſis parentibo honoꝛãdis.Deinde de obli

gatione filioꝝ erga parẽtes.et ad qͥd teneantur

hareliloriter filij parentibus. Sermo.exx.fo/⸗
io. cxix.

xxj.folio.cxxiij.
aa 3

Feria.v.de retributiõe quã facit deus bonis
filijs.⁊ de punitione maloꝝ filioꝛum. Sermo

Zabula rubꝛicarum

Feria.vj.de homicidio.ſ.qualiter ⁊ quot mo
dis cõmittat᷑.et in quibo caſibus liceat homici⸗/
dium cõmittere impune.Item de homicidij de
teſtatione. Sermo. xxij. folio.cxxiiij.
Sabbato de lurune deteſtatione in genera⸗

li:ac in ꝑticulari de foꝛnicatione:ſtupꝛo:raptu:
ac adulterio.Etibi declarant᷑ impedimeta ma⸗

trimonij. Sermo.xxiij.folio.cxxviij.
Dñica.iij.in quadrageſima de repudiatione

„

vxoꝛis bi determina?᷑ in quibus caſibus poſ/

ſit vi itere vxoꝛeʒ.et econtra.Et de inceſtu
ſacrilegio ocſodomia:atq; de luxurie punitiõe
Serme. xxi.ij.folio.cxxxij.

Eod in die poſt pꝛandium de furto ac de in

uento acra pto.Etibi quot modis fiat rapina.

Sermo.xxv.folo.cxxxvj.
Feria.ij.in die ſancci Macthie de ſimonia at/
q; de vicio vſure.i.de eius diffinitiõe ac deteſta
tione. Scrmo.xxvj.folio.cxlij.
Eodem die poſt pꝛandium de vſure ꝑpetra
tione.ſ.quot modis cõmittat᷑.⁊ de eius excuſa⸗/
cione:declarando quoſdam contractus in qᷣbo

vlcra ſoꝛtem recipitur ſine vicio vſure. Sermo

xxvij.folio.cxlvj.

7

Feria.iij. de acqſitis ꝑ ludũ: ac meretriciũ: at/
q; per alium quẽuie modum non cõceſſum.et
de reſtitutione incertoꝛum. Sermo.xxviij.fo/

lio. clix.

Feria.iiij.de mendacij diffinitione et ſpeceb⸗

eius:ac de eiuſdem excuſatione.ſ.vtrum in ali⸗
quo caſu liceat mentiri.vbi ponunt᷑ exẽpla ſan⸗

coꝛum qui vident᷑ vſi fuiſſe mẽdacio.Et de fal
ſitatis ac mendacij deteſtatione. Sermo. xxix.

Feria.v.de nono ac decimo pᷣcepto decalogi
Sermo.xxx.folio.dxviſ.

5*

Feria. vj. de contritiois neceſſitate: diuerſita/

te ac vtilitate. Sermo.xxxj.folio.clxix.

Sabbato de cõfeſſionis obligatiõe ac diſpẽ

ſatione.Sermo.xxxij.folio.clxxviij.

Dinica.iiij.in quadrageſima de confeſſionis

ere ſatione.ſ.qui ſunt illi qui non tenent᷑ confi/
te de confeſſionis frequentatione.ſ.vtrum
quis teneatur plus qᷓ; ſemel in anno confiteri.

Item de confeſſionis reuelatione videlicet que
peccata debeant in confeſſione reuelari.Et ibi
vtrum alienũ peccatũ poſſit manifeſtari in con

feſſione. Sermo.xxxiij.folio.clxxxj. H.
EKodem die poſt pꝛandium de cõfeſſoꝛis ele
ccione.ſ.qualis debet eſſe confeſſoꝛ eligendus.
et de conditionibus quas habere deber confeſ/

ſio vt ſit deo grata.ac de multis vtilitatibo q̃s il
li conſequunt᷑ qui deuote ac ſepe confitentur.

Sermo. xxxiiij.fſolio.clxxxiij.

Feria.ij.qualiter debet quiſq; ad confeſſioeʒ
pꝛeparari.et quas circũſtantias peccatoꝛũ tene

tur exp mere.ac quando neceſſarium eſt reitera

re confeſſionẽ. Item de inductione ad conteſſi⸗

xxxviij/folio.ccvij.

onem vt quis non dimittatillam pꝛopter vere

cundiam vel alium reſpectum.Etibi de ſigillo
confeſſionis.ſ.quantum debeat eſſe ſecreca cõ⸗

feſſio apud confeſſoꝛẽ ⁊ aliũ quẽlibet audientẽ

Sermo.xxxv.fo.oxciij.
Feria.iij.de iudicio dubietatis.vbi ꝓbat᷑ au⸗
toꝛitatibus:rationib:⁊ exemplis ꝙ dubia ſũt
in melioꝛem partem interpꝛetanda.Item de iu
dicio veritatis ⁊ temeritat.ſ.eoꝝ qͥ aliena facta
in malũ iudicant ex ſua temeraria pᷣſumptione

Sermo. xxxvj. folio.cxcviij.

72

Feria.iiij.de honoꝛum operum fadilitate:ne/
ceſſitate ⁊ vtilitate. Seer.xxxvij.folio.cqj.
Feria.v.de tribulationibo et aduerſicatib pa
tienter toleradis. Etibi declarat᷑ vtilitas tribu/
lationum ⁊ neceſſitas earũ.qꝛ per ipſas opoꝛ⸗
tet nos intrare in regnum celoꝛum. Ibidẽ etias
tractat᷑ de patiẽtia remiſſo ꝝ.ſ.illoꝝ qui ſunt re⸗

miſſi in coꝛrigẽdis ꝓximis eoꝛum regimini de/

putatis. Item de patientia mundanoꝝ ⁊ inſipi
entiũ atq; hypocritaꝝ ⁊ virtuoſoꝝ.Et ꝙ in qͥn⸗
q; tribulationibo maxime deberhomo eſſe pa⸗

tiens. Pꝛimo in amiſſione charoꝝ.Scðo lirꝑ

ditione bonoꝝ tꝑalium. TLerdo in afflicuõe in

firmitatum. Quarto in impugnatione teinpta/

tionũ. Quinto in vituꝑatioe iniuriaꝝ.Sermo
Feria.vj.de martyrij cõmendatione.ſ.quan/
ti ſit meriti et excellentie. Item de cõditionibus
quas habere debet martyrium.Et ibi ponũtur
ſeptem cauſe tolerandi ipſum maryrium. Itẽ
pꝛobaturꝗ bo mo tenet᷑ moꝛtẽ coꝛpoꝛalẽ ſubi

re pꝛo ſalute anime ſui ꝓximi. Ibidem eciaʒꝭ po
nuntur octo genera martyrij ſine moꝛte coꝛpo⸗
rali ⁊ abſq; ſanguinis effuſione.Sermo.xxxix.
folio.ccrj.

Sabbato de ſignis peſtilentie quiby cogno
ſcitur quando eſt ventura in ꝓximo. Item de
de cauſis quib deus eã mittit.Et de remedijs

coꝛꝑalib ⁊ ſpũalibꝰ quib homi pᷣſeruant᷑D ae

peſtilentia:et illam habẽtes ſan t᷑. Sermo. x·
et vltimus. folio.ccxx.

abula Alphabetica

Wt autem ſingu/

la in hoc volumine contenta facilius gu⸗,

Tabula alphabetica ſubinfertur:in qua pᷣmo

notat᷑ in q̊ querenda inuenient᷑. Deinde in qua

ipſius ſermonis ꝑte fuenint. Quia vo aliq̃ par
tes ſunt ꝓlixe ſm exigentiã rei de qua agit᷑:ideo
etiaʒ aſſignat᷑ littera alphabetica poſt quã cito
qlibet repiet q̃d qrit. Sed qꝛ poſt cõpletũ ſᷣmo
nẽ et lraꝝ aſſignationẽ aliq̃ndo aliqd adiũgei
ideo vt etiã illud celerius reꝑiat᷑:aliqᷓ littera al⸗
habetica duplex ponet᷑. Licet autẽ hec ꝑs ſiue
oe volumẽ ſolũ cõtineat qᷓdraginta ſermões:
de ipſis tñ fieri poterũt centũ bone pᷣdicatiões.
Nam de multoꝝ ſermonũ q̃libet pte poteritfi⸗
eri pᷣdicatio pariculanis.

PBſtinentia re/

a frenat ſenſi valneatan ⁊ motus carna

les.ſer.v.parte.

Abſtinentia pur rn ilpeniae intellecrum:

placat deũ:ꝓſperitatẽ habere facit:⁊ ſe anat in
firmitates.ibidem. A B ⁊
Abſtinẽtia facitnos ſuꝑare demo nes erpadi/
ſi poꝛtas intrare.ibidem.O ⁊ E.
Abſtinentia et ſobꝛietas eſt vtilis contra peſti⸗/
lentiã.ſer.xl. P. lij. F.

Abſolui qͥs põta qͥbuſdam caſib ab alio q; a

Apꝛio ſacerdote.ſer.xxxiiij.ꝑte.j.QO.
Aboꝛſum ꝓcurãtes quõ peccent.ſer.xxij p. 2 g
Accedere debẽt oẽs ad pᷣdicacionẽ.ſer.ij.ꝑ.j.T.
Accidia qͥd ſit:et quando eſt peccatum moꝛta⸗
le.ſer.vj.ꝑte vlcima..
Accidiã ⁊ ocioſitatẽ debent oẽs fugere. qꝛ mul⸗
tũ diſplicet deo:placet diabolo:et nocet ho/
mini.ibidem.O.
Accipere ad vſurã vtrũ liceat.ſer.xxvj.ꝑ.ij.T.
Accuſabũt hoieʒ in iudicdio oẽs creature.ſ. eraix.
par.iij. H.⁊ ſer.x.pte.ij.R.
Accuſatoꝛes hoiĩs in iudicio erũt q̃ttuoꝛ pᷣnci⸗
pales.ſer.x.par.ij. vſq; ad Pindluſiue.

Actus marruno means quãdo ſit pm̃.ſ-. er.xiij.

par.ij. B et ¶
Adam quo tꝑe creatus fuit.ſer.iiij.parj.x.
Ade no bilitas triplex.ſer.vj.ꝑ.iiij J·añ mediũ.

Ade pao ſat ſatiſfecit chꝛiſtꝰ in cruce.ſermo.xxxix.

Abnrielge vtilltas. xxrviij in cxoꝛ.⁊ par.j per
totam.
Aduerſuas vna liberat qñq; ab alia.eadẽ par/
te in pꝛincipio.
Aduerſitas dat homini co gnitio nẽ ſui ⁊ dei: et
facit eum timoꝛatũ ac hũilẽ:ipſumq; ad deü
cõuertit.ibidẽ ꝓ⁊ G.
Aduerſitates młtas opoꝛtet nos pati vt ſaluc⸗
mur.eodẽſer.ꝑ.totam.ij.
Adoꝛatio dei.ſer.xvj.ꝑ.ij.in pᷣn.⁊ ꝑ. vlcima T

Adoꝛandus eſt deus adoꝛatiõe latrie. eodem

ſer. par.ij.A.

Adorand q̃liter ſi ithumanitas chꝛ iſti: beata

virgo.et quomodo adoꝛani debent angeli et
ſanci. Ib idem.

Adoꝛari qualiter debet crux chꝛiſti. ibidem. E E. H

vbi etiã ponit᷑ de reliquijs ſcoꝝ adoꝛ ãdis.

Adoꝛãda quõ eſti imago ſiue piaura chꝛiſti et

ſcõꝝ.ibidem Q.
Adoꝛari ſe facit diabolus apparens in foꝛma

xpᷣi vel btẽ vᷣgis aut alicuius ſcti ſeu angeli:

quẽ adoꝛãtes nõ excuſant᷑ ipter ignoꝛantiã.
qꝛ hñt tria remedia ↄ eiꝰ fallacio.ibidẽ.E.
Aduocati ſalariũ q̃le eſſe debeat:⁊ de aduoca/

to damnificante primuz ad quid teneat᷑. ſe er.

xxv.par.iij. U.

Adulteriũ tripliciter accipitſer. rriij ere i Avl

ꝙᷓ; in finẽ illius ꝑtis.

Adulteriũ vxoꝛis an ſit grauiꝰ adulterio viri.

ibidem D.⁊ ſer.xxuij.ꝑte.j.ſNſ.

Adultera qͥd faciet cum ex adulterio peꝑit filiũ

ſer. xxiiij. ꝑte.ij. GO.

Adultera in quibje caſiby nõ poteſt a viro repu/

diari.ſer.xxiiij.ꝑte.j.L.

Adulter ſecretus nunqͥd poſſit repudiare vro⸗

rẽpublice adulterantẽ.ibid ẽ ¶).
Aer qlis erit poſt iudicum.ſe er.x. pte. ij. E.
Aeris mutatio et alteratio q̃ qntu coꝛpib⸗ uina
nis ſit nociua.ſer.xl.ꝑte.j. M ⁊ O.

Aer fuit locus cõueniens moꝛti chꝛiſti. rxxxix. H

parte.iij. S.poſt medium.
Affectiones qᷓ qᷓttuoꝛ cõturbant mentẽ ẽhoĩs ma
xime in moꝛte.ſer.viij.ꝑ.vj.R.

Aggrauatio pcti diuerſimode ſrxrv. Ei.B

Amicoꝝ oia debẽt eſſe cõla. ſer.j. ꝑte.j.
Amic tpales deſerunt hoĩiem in moꝛte et ſunt
inimici ⁊ cõtrarij ſaluti eius.ſer.viij.ꝑ.vltcia.

Amaritudo cõtritionis neceſſ- aria eſt ad cõfeſſi

onem. ſſer.xxv.par.j.R.

Animalia bꝛuta vtrũ erunt poſt iudicium ſe er.

x.parte.ij. B
Animalia oia obediſſent homi ſi ipᷣe obediſſet
deo.ſed qꝛ hõ rebellauit ſuo creatoꝛi: ipa ani
malia rebellauerũt ſibi.ſer.xl.pꝑte.ij. Xx.

Animalia imaãſueta domeſticant᷑ trib modis.

ſer.xxxix.par.iij. CXL.poſt medium

nnipiatun nõ põt redire idem nüũero.ſ. errrrv.

parte.iij. C.
Anguis quõ iuueneſcit.ſer.xxxj.par.j.A

Aꝑire debemꝰ aures ad pᷣdicatiões: coꝛ ad di/

uinas inſpiratiões ⁊ os ad cõfeſſionẽ. ſer.xi
par.iij. H.

Aqua qualis erit poſt iudicium.. er. x. pte.ij. A.

Arguẽdo pꝛo ꝑte affirmatiua ⁊ negatiua me⸗

lius cognoſot᷑ veritas cuiuſlibet cõ duſioie.

in cõſilio iudeos in pn.
Ars quante ſit efficacie.ſer.ij.in exoꝛ.

Arrogantia facit hoĩem bancachend ignoꝛãtia

aa 4

ſer. xiij.ꝑte.iij. C.

TTabula

Aniculus fidei quid ſit⁊ q̃t ſuntarticuli.eodeʒ

ſer.p arte.ij B. . .
Ariculi fidei ex teſtamento veteri ſunt excracti
et in eo collecti.ibidem.
Ariculoꝝ declaratio. Ibidẽ vſq; i finẽ illiꝰ ꝑd
Ariiculoꝝ ipſoꝝ figure. Ibidem.
Arnculos fidei q̃liter tenent᷑ oẽs ſure.ibidẽ. H
Articuli in vulgari.ibidem in fine.
Aſmodeus demõ quomodo accuſabit luxuri
oſos in iudicio.ſer.x.ꝑte.ij. I.
Atrẽti mendat᷑.ſer.ij.par.iiij.p totam.
Aua Seſt bonus qa bona ſua non cõicat
Pri W, ſer. pte. F.
Auarida qͥd ſit et qtmodis qͥs dicat᷑ auarus.
ſer. vj.p.ij.pertotam. M
Auaricia deteſtat᷑ ibidem orca medium.
Auaricia que mala faciat.ſer.xiij.ꝑte.iij.R.
Auis paradiſi ðꝛ ania.ſer.xiij Par.x.

.

Augmentat deus bona tꝑalia ⁊ alias ꝓſꝑita⸗
tes bñ oꝑantibo. ſer. xxxvij. ꝑte.iij. ll.
Aureola martyꝝ excellentioꝛ eſt alijs.ſer.xxxix.
poarte. j. B UUl =
Aureola qͥq ſit ⁊ qbus det᷑. eodẽ ſer.ꝑ.iij.¶I ¶
poſt medium.

Auroꝛetẽpus eſt valde cõgruũ oꝛationi:et c

recipit᷑ gra ſpũſſci.ſer.xj.ꝑ.iij. ')
Aupltiſmus eſt pma tabula poſt naufra
b gium. ſer. viij. in exoꝛ.

„

Baptiſatus qᷣd pmiſit in baptiſmo.ſer

mone. xv. pte.ij. O
Blaſphemie pem qᷣd ſitet qͥt modis cõmittit᷑.
cæt qᷓ; ſit hoꝛribile ac deteſtandũ ⁊ de eius pu⸗
niltlione.ſer. xvij.p.iiij.per totam.
Blaſphemia quare nõ remittitur in hoc ſeculo
nec in alio. ibidem.J S=
Blaſpneniepugicd per quẽ ludicẽ fieri debet
ſeclarẽ aut eccłiaſticũ. In cõſilio ↄ iudeos.ꝑ
Blaſphemie pam̃ q̃ pena eſt mulctandũ.Ibi⸗
dẽ.C. vſq; in finẽullius cõſilij.

Behemoth quõ accuſabit malos dericos ⁊ re

ligioſos in iudicio.ſer.x.ꝑte.ij.
Beelzebub demon quõ accuſabit hereticos et
eęfico s.ibidem O.
gani ſemꝑ debemus et nunq; deficere.
er.xxxiij.pꝑte.ij.F⁊ G.

Bene oꝑarinõ debet qᷣs ceſſare: etias ſi ſaret qÿ

eſſet vnus ſolus ſaluãdus.ibidem.H.

— —

GBñffacere ſemꝑ debet hõ:etiã ſi certiſſime ſciret

ſe eſſe damnandũ. Ibidem. J.

*

Böficia dei oibe tam malis qᷓ; bonis cõiter da

7

ta declarant᷑.ſer.xxxvij.ꝑ.ij.L.

Bꝛeuitas ⁊ plixitas ſᷣmõis qͥd oꝑet᷑.ſ.j.ꝑ.ij. O

Bꝛeuibo vti quõ ſit illicitũ.ſer.xvj.ꝑ.vl.R

Bonus qlibet reputãdus eſt niſi ↄꝛiũ appare⸗

at.ſer.xxxvj.in exoꝛ.⁊ ꝑte.j.Q.
Bonoꝝ opeꝝ faalitas.ſer.xxxvij.p.j.pertotaʒ.

Bonoꝝ operũ neceſſitas.eo dẽ ſer.pꝑ.ij.pertotã

Bonoꝝ opeꝝ vnlitas.ecodẽ ſer.ꝑ.iij.ꝑ totã.

—

Bonafaccta in pcõ moꝛtali ad qͥd ꝓſint.ibideʒ

R.vſq; in finem illius ꝑtis. .
Bonus nõ eſt qͥ malos non vulttolerare. ſer.
xxxviij. pte.iij. .
Bonis eſt honoꝛ cũ eis ðtrahita malis.ibidẽ.
Aloꝛ iracundie an excuſet a pec cato.ſer
c mone.xvij.pte.iiij. H.

9*%2%

iij.circa pnd.

Cantus ↄtritoꝝ ⁊ plãgẽtiũ debet habere ſea exno

tas.ſer.xxxj.ꝑte.j. F.
Capta in bello an licite tencant᷑.ſer.xxv.p.iij. R
Carniſpꝛiuij oꝛiginatio:noiatio:depictio:ma⸗
lignatio:filiatio:ſeruitoꝝ eius cõditio:expul
ſio:⁊ finitio.ſer.vj.ꝑte.iiij..
Catenas multas habet diabolus qͤb ligatos
tenet hoies in pctis.ſer.vij.ꝑ totum.

Caſus in qͥb qͥs tenet᷑ de pñti ↄfiteri:nec poteſt

erxpectare vſq; ad paſca.ſer.xxxiij.ꝑte.ij. ¶

Caſtitat obſeruatio in iuuenibo appellat᷑ mar⸗

tyriũ.ſer.xxxix.ꝑ.iij.
Caſtitas pᷣſeruat a peſtilennia.ſer.xl.par.iij. G

Cauſe ꝓpter q̃s qlibet pᷣdicatoꝛ ðbet induci ad

euãgelisandũ.ſer.j.par.j.ꝑ totam.

6

Alãdeſtine faca nõ appꝛoban?᷑. ſer. xxvij. gpte. .

S. circa mediũ.

lamãt młta ad deũ ↄtra ꝑpetrãtes ea.ſer. xxij.
par. ſtj. P

lara debet eſſe om̃is dodrina.ſer. .par.ij. ¶)

Claritas in oibo eſt ſeqᷓnda et obſcuritas vitan
da.ibidẽ.⁊ ſer.xiij.par.i.D
Clericinõ debẽt ſe imp dire de effuſiõe ſangui
nis necarma deferre ſine neceſſitate. ſer.xxij.
parte.ij. J.

Elericis vta ceat occidere iuaſoꝛẽ.ibidẽ.M)

Elerici dãdo ꝓrimis nõ indigẽtibo bona ecclłie
vel ea male expendendo funum ⁊ rapinã cõ
mittũt.ſer.xxv.par.j.H
Cecus ſi ceco ducatũ pᷣſtet ⁊c̃.ſer.xxxiiij.ꝑ.j.S
Certa nõ reqrũt ↄiecturas. ſer.xxvij.ꝑ.j.Q.el.j.
Credendũ eſt pᷣdicatoꝛiba ⁊ magiſtris.ſer.ij.ꝑ.
v. ꝑ totam.
Ereauit deꝰ ita oia viſibilia ⁊ coꝛꝑalia ſicutin⸗
uiſibilia ⁊ incoꝛꝑalia.ſer.xv.ꝑ.iij.E.
Circũſtantie pcõꝝ an oẽs debeãt ofiteri de ne⸗
ceſſitate.ſer.xxxv.pꝑte.ij.ꝑ totam
ogitatio eſt triplex.ſer.xxx.ꝑte.j. C.
Cogitatio qñ eſt pom moꝛtale.ibidẽ.et Oι
Cognoſci᷑ aliqd mulus modis.ſer.vj.ꝑte.iiij.
J.circa mediunm. ðZUDMWU
Cõlcare debemꝰ alijs bona q̃ habẽꝰ.ſ.j.ꝑ.j.F.
Cõmunis cõſolatio anteponenda eſt particu⸗
lari.ibidem G

Concoꝛdia ſcpturaꝝ oſtẽdit fidẽnr̃am eſſe ve⸗

riſſima.ſer.xiiij.in exoꝛ.MM.poſt pn.
Cõdemnari an aliqs poſſit ex cõiectun et ſuſpi
cionibo. In ↄſilio ↄ iudeos.C.el.j.⁊ G.el,/ij.
Cõfeſſio qͥd ſit.ſer.xxxij.in exoꝛ.

Cancer q̃re ſemꝑ retro cedit.ſer.vij.ꝑte.

Loõſeſſio quare ſit inſtituta.ibidem. 1
Cõfeſſio eſt de pꝛecepto legis naturalis ⁊ moy
ſaice:ꝓphetice:euangelice:apoſtolice ?⁊ cano⸗
nice. eodem ſer.pꝑ.j.ꝑ totam.

Cõfeſſio nõ valet niſi vni omnia ſimul pctã di⸗/

canxt᷑.ibidem.x. MUMVMZdB
CLõſfiteri nolentes oĩa peccata deus acerbe pu⸗

nit.ibidem.Z

Coõſfiteri tenet᷑ etiã papa.ſer.xxxiij.ꝑ.j.C.
Confiteri tenent᷑ iudei ⁊ oẽs infideles ſacerdo⸗
ti xpᷣiano.ibidem.D M
Cõfiteri qͥ nõ teneant᷑:ſed ſint excuſati.ibideʒ E.
vlſq; in finem illius partis
Lonfiteri an teneat᷑ habens ſolũmodo peccata
venialia. Ibidem.
oſfeſſoꝛẽ no hñtes an ſocio laico debeãt ↄfite⸗
ri:vel ſcribere pctã ſua ⁊ mittere cõfeſſoꝛi.ibi⸗
CLoõfiteri pluſq; ſemel in anno vly· (demR.

qͥs teneat᷑:⁊ an ſtatis poſt lapſũ in ctmm̃m̃m moꝛ

tale ſit obligatꝰ ↄfiteri babita op oꝛtunita⸗
te cõfeſſoꝛis.eodẽ ſer.ꝑte.ij.ꝑ totam.

Looſfeſſoꝛis eligẽdi ↄditões.p.xxxiiij.ꝑ.j.per to.

CLoõſfeſſoꝛ vagabũdoꝝ:pꝑegrinoꝝ:ſcolarium:et
hazqmoõi qs ſit.ibidem Q.poſt medium.
Cõfeſſoꝛ debet eſſe ſanaus.ibidem R.
Item doaus. ibidem STetJI.
Cõfeſſoꝛ minꝰ ꝑitꝰan qñq; poſſit audire cõfeſ⸗
ſiones.ibidem.T. ̃ᷣ;ðẽð
Cõfeſſoꝛ qͥd ſcire teneat᷑.ibidem S.in fine
Cõfeſſoꝛ indoctꝰ ſed bonꝰ an potiꝰ eligi debet
qᷓ; doctꝰ malus:qñ aliꝰ hr̃i nõ põt. bidẽ ¶
Lofeſſoꝛ debet eſſe pꝛudens ⁊ aſtutus ⁊ facere
multas interro gationes.ibidem.x.
Cõfeſſionis bone ↄditões.eodẽ ſer.ꝑ.ij.ꝑ totã.
Cõfeſſio ſine bono ꝓpoſito abſtinẽdi a pccis in
futurũ nihil valet.ibidem EZF
Cõfeſſionis decẽ ⁊octo vtilitatcs.eodem ſer.ꝑ.
iij.ꝑp totam
Cõſfeſſio eſt curia miſcðie dei:ad quaʒ appella
re põt qlibet guatꝰ a diuina iuſticia. eadem
parte. . W.
Cõfeſſio occultat pem̃ diabolo.eodẽ ſer.parte
ij. E. ⁊ ꝑte.iij.¶
CLoöõfſeſſionis pᷣparatio.ſ.c.xxxv.ꝑ.j.pertotã.
Cõſfeſſionis iteratio.eodẽ ſer.ꝑ.iij.ꝑ totam.

Coõsſeſſionis inductio eodẽ.ſer.ꝑ.iiij.per totam
Cõfeſſio quantũ debet eſſe ſecreta confeſſoꝛi:et

alijs audientib.ibidem W. .
Cõfeſſio eſt agus młtaꝝ vtutũ.ibidẽ. MT
Kõiecture ſuſpiciones ⁊ pᷣſũptioes qñ fieri poſ
ſunt ſine pctõ.ſer.xxxvj.in exe·.
Loõcupiſcentie carnales debẽ refrenari.ſer.iiij.
et in exoꝛdio.
Cõcupiſcentias malas ꝓhibet nõ tm̃ lex euan⸗
gelica ſed antiq̃.ſer.iij.ꝑ.j.R D
Cõcupiſcentia vxoꝛis aliene quõ intelligat᷑.ibi⸗
Cõcupiſcentia rei alteriꝰ quõ ſicpem.eodeʒ ſer

mone. pte.ij. p totam.

Coſenſus interpᷣtatus qñ eſt pct̃ moꝛtale.eo⸗ .

dem ſer.pꝑ.j.Q.circa mediũ
Cõplexiões diuerſe coꝛpoꝝ qͥd cauſent.ſer.vij.
pte.j.Q.in fine. M
Cõplexio naturalis nõ cogit hoĩem ad bonuʒ
vel malũ.ſer.xxxvij.ꝑte.j.B. MM
Cõſuetudo bona multũ iuuat.ſer.v.ꝑ.ij.x.? bᷣ.
Cõſuetudo qͥd oꝑet᷑.ſer.vij.ꝑ.j.D D.añ mediũ
Cõſuetudo peccaãdi aggrauat pem̃.iſer.vif. gj
B.et in cõſilio ↄtra ludeos P.

õſuetudo datiunſdicionẽ.ſer.viij..

Cõſuetudines male nulio tꝑe cõualeſcunt.ſer.
xxiiij.ꝑ.j.G.el.iij.in.ij.col.
Conſuetudo ⁊ pactum eqͥpollent.eo dẽ ſer.viij
Conſuetudo eſt altera natura ⁊ de difficili põt
amoueri.ibidem jJ.
Cõſuemdo mala młtiplicit᷑ deteſtat᷑. Jbidẽ.
Cõſuetudo maila vitanda eſt. ibidem RKR.
Cõſuetudo bhabet vim leg ⁊ pᷣuilegij. In conſi
lio contra indeos. D.

Coõſuetudo an excuſet:⁊ de eius autoꝛitate.ſer.

Conſdentia vniuſcuiuſq; accuſabit eum in iu

dicio.ſer.x.ꝑ.ij.J.

Cõſulens fieri bomicidiũ ad qͥd teneat᷑.ſ. er. xxij

par.j. S
Cõſtellatio natiuitatis alicuius:an ipᷣm ad ali
qd inducere poſſit.ſer.vij.ꝑte.j.Q Q.in pnci
pio. ⁊? urca finem.
Conſtitui põtnouus redditus vbi nunqᷓ; fuit
ſer. xxvij.par. j. B. lo. j. . MUD
Cõſtellatiões nõ cogũtad bonuʒ nec ad malũ
faciendũ.ſer.xvj.ꝑ.vl.L.⁊ ſer.xxxvij.ꝑ.j.A

CLõtra peccatoꝛes inſurgent oẽs ſei in iudiao.

ſer. x.par.ij. R. H
Cõtracꝰ emphiteoticꝰ ⁊ libellarius q̃liter poſ⸗

ſitiuſte fieri. ſer. xxvij.par.j.G.el.j.et E. vſq;

ad H. la.ij.
Cõtrahẽtes an poſſint ſe inuicẽ deciꝑe in pᷣcio
cum bona ↄſcdia cũ leges hoc ꝑmittãt.ibide⸗
v. la.ij.2. E. et F.la.iij.poſt ppn.

Cõtinuare debemus bonũ opus inceptu; .

ij. ꝓar.iij.pertotam. .
Cõtra nolẽtes audire vᷣbũ dei.ſer.iij.ꝑ.j.E
Cõtriſtari qͥs poteſt triplict᷑ de bono pꝛoximi.
ſer.vj.par.vj.ꝑ totam.
Cõtritio qͥd ſit.ſer.xxxj.in exoꝛ.in fine.

Coöõötritionis neceſſitas ad ſalutẽ.eodẽ ſer.par.j.

ptotam.
Cõtritio ⁊ attritio in quo differũt. eodem pᷣmo
ne.par.ij.ꝑ to tam. . .
Cõtritio qualis eſſe debet.ibidem ꝓ J
Cõtriti planctus triplici planaui debet aſſimi⸗
lari.ſ.planctui lugẽtis vnigenitũ:⁊ planeui
dꝛaconis ac ſtrutionis.ibidẽin fine.
ag y

Kõtritionis ⁊ attritionis exempla.ibidem G.
Contritione remitti᷑ pam.eodem ſer.ꝑte.iij.C.
Cõtritio poſſet eſſe tanta ꝙ ipſi cõtrito remitte
ret᷑ fota purgatoꝛij pena.ibidem M.
Contritiõis duodecim vtilitates.eadem parte
iij.ꝑ totam. .
Cõtritionẽtriplicẽ põt qͥs habere.ibidem N.
Cõuerſatio cũ malis q̃ntũ ſit nociua.ſer.vij.ꝑ.
j. Q.circa medium. — .
Cõuentiones dant legẽ cõtractibo.ſer. xxvij.ꝑ.
j. R.la.j. poſt pncpiuam.
Coꝛr ctio ðbet patient tolerari.ſer.ij.ꝑ.vj.ꝑ to.
Eoꝛ hois ſolus deꝰ ſcrutat᷑:nõ hõ vel angelus
malꝰaut bonꝰ.ſer.xxx.i exoꝛ.⁊ ſ.xxxvj.ꝑ.j.P
Coꝛona ꝑadiſi nõ dat᷑ niſi eãẽ bonis meritis ac/
qrenti.ſer.xxxviij.ꝑ.ij. C?⁊ ¶QD).
Coꝛrumpunt᷑ coꝛpoꝛa que coꝛruptis veſcunt᷑
ſer. xl. par.). iñ... .
Crux chꝛiſti poſt iudiciũ vtrũ in ꝑpetuũ ꝑma/
nebit reſtaurata:an nõ.ſer.ix.ꝑte.ij.C.

Crucẽ et alia paſſionis chꝛiſti inſtrumenta qs

deferet in iudicio.ibidem.
Crucis martyriũ quare chꝛiſtus voluittolera⸗
re.et de excellẽtia cruc atq; vtilitate.ſer.xxxix.

parte.iij. S. vſq; ad I.

Crurx chꝛiſti figurata eſt in ſacra ſcriptura mul-

tipliciter. ibidem S SS. poſt oͤn.

——

Erux xpᷣi decepit diabolũ tanq; muſcipula mu

rẽ ⁊ tãq; hamꝰ piſcẽ ⁊ velut laqueꝰ auẽ.ibidẽ

Crux eſt virga ⁊ baculus vᷣberans diabolũ:?

eſt verillũ celeſt imꝑatoꝛis.ibidẽ ꝑꝰ mediũ.
Crurx fuit cathedra magiſtrał in q̃ xpᷣs docuit

pfectiõez vite:ſapie:⁊ ſcie.ibidẽ LZvſq; ad U

Crux chꝛiſti quare fada fuitð
ſis lignis.ibidem I.

. . —

quattuoꝛ diuer⸗

Curatio infirmitatis anie pᷣferẽda eſt curatiõi

coꝛꝑis.ſer.xxxj.par.ij.J.?⁊ H.

Amnãdi qualẽ ſententiã audient in iu/⸗

d dicio vniuerſali. ſer.x.ꝑ.iij.T

Dãanificantes ꝓximum ⁊ detinẽtes alie

nũ q̃lit᷑ ad reſtitutionẽ teneãt᷑.ſer.xxv.ꝑ.iij.D

Decalogi pꝛecepta declarant᷑ ſer.xvj.parte.j.per

totam. 3
Dceimas fraudantes ſunt raptoꝛes.ibidẽ X.

Defenſio per ꝓcuratoꝛẽ non admittit᷑ in crimi⸗

nalibo.ſer.x.par.ij.F.in fine.

„

Delectationes mundi nemineʒ debent retrabe

rea vᷣtuoſis oꝑationibo/ſer.vij.ꝑ.iiij.
Delectabile eſt bñ viuere.ſer.xxxvij.ꝑ.iij. R.

Demones eſſe ꝓbat᷑.ſermo.vij.in exoꝛ.

Demon terribiliter impugnat boiem in moꝛte

ſer. viij.ꝑte.v.ꝑ totam.

Demones q̃ntũ ſunt hoꝛribiles.ibidẽ P 7 Q.

Demonũ inuocatiões quõ ꝓhiben?᷑.ſer.xvj.ꝑ.
vlcima. ς S

Denunciatio nõ eſt neceſſario fiẽda ſcienti. In

conſilio ↄtra iudeos.T.in fine.
Deſperare nullus debet de dei miſcðia.ſer. vij.
parte vltima ꝑ totam.

Deus cognoſctur quadrupliciter.ſer.vj.parte·
uij. Jcirca medium.

DDeũ eſſe ꝓbat᷑ rõne cauſe efficientis ⁊ rõne gubᷣ

nationis mundi.ſer.vij.par.j. R.de quo etiã

tangit᷑ in ſer.xuij.par.j. CLC.
Deus multiplicit᷑ dict᷑ pater noſter.ſer.xj.par.
ij. B. poſt medium. 2
Deus quid eſt.ſer.xiij.i

ſer.xix.in exo.

Deus vnus eſt ⁊ nõ pñ̃t eſſe plures dij. ſeratij

parte.j.O.vſq; ad T.induſiue.
Deus implet oia ⁊ eſt vbiq; ibidem Q.
Deus nõ eſt coꝛpoꝛeus.ſer.xv.par.iij.D.
Deũ intelligere ꝑfecte nullus põt:nec de eo lo⸗
qui.ibidẽ X.⁊ ſer.xiij.par.iij. J.
Deus nõ põt eſſe cauſa effecnua pcti.ſed eſt cã
ꝑmiſſiua.ſer.xxxvij.par.j.O P⁊ Q.
Diabolus quõ accuſabit hoies in iudicio:ſer.
x.ꝑ.ij. L.vſq; ad P.incuſiue.
Diabolus non põtlibeꝝ arbitriũ hoĩs cogere
ad malũ.ſer.xxxvij.par.j.C.
Diaboling anoblo ſn
loc quẽ ipſe in celo ꝑdiditnob dabit᷑.ibideʒ

Diaboli ptas ſupꝛa nos diminui᷑ bonis oꝑa⸗/

tionibo noſtris.eodẽ ſer.par.iij.x.
Differentia inter emphiteotã ⁊ colonũ.ſer.xxvij
par.j.D.lo .j.⁊ F.la.ij.vſq; ad Pp S
Diffiniri an ldempoſſi młtipliciter.ſer.xiij.ꝑte
Differt deus nobis dare quod petimus mul/
tis de cauſis.ſer.xij.par.iij. B.

Difficultas bene oꝑpandinõ debet hoĩem retra

herea vᷣtuoſis oꝑatõibo.ſer.vij.ꝑ.ij.per totã

Difficile eſt ꝙ expectãs facere penitẽtiã vſq; ad

moꝛtẽ ſaluet᷑.eodẽ ſer.pꝑte.v.pertotam

Duminuit᷑ bomi pena inferni Ipterbona faca

etiã in pctõ moꝛtali.ſer.xxxvij.par.iij. AA.
Diſpẽſare nõ poteſt papa vtqͥs nunqᷓ; cõfiteat
ſer. xxxij. parte.ij.per totam.

exoꝛ.poſt medium.et

ꝑatus nobis ſubijat ee

Diſpoſiti qliter eſſe debent qui frucũ de verbo

dei volunt cõſeqᷣ.ſe . pe: totum
Diuinationes quõ ꝓhibent᷑.ſermone.xvj.par/
tra oia pᷣcepta dei.ibidem DH.
Diuerſitas hũanaꝝ oꝑationũ vnð ꝓcedit.ſer.
vij.par.j.per tota.vbi ponit᷑ lõga ſuꝑ hocſa/
pientũ diſputatio.⁊ tãdẽ ↄcludit᷑ ꝙ ꝓcedita
diuerſitate fideii. òꝗM

Diumaroꝛes ⁊ demones inuocãtes faciũt con

Docere quis alios non debet quod pꝛius ipſe

nõ didicit.ſer.xxxiiij.par.j.x
Docoꝛ reqͥſitus de veritatetenet᷑ eam dicere et
conſulere.ſer.xxvij.ꝑ.j.C.el.ij.?⁊ D.in fine.
Doloꝛes moꝛtis impediunt pniam.ſer.viij.ꝑ.
lij.per totam.e
Deinus dicunt᷑ ſteriles.ſer.xxvij.ꝑ.j.B.el.ij.in
col. .
Dñice diei excel lẽtia.ſer.xix.par.j.l.
Dñs reſpectu ſerui ðꝛ pater.ſer.xx.parx.j.L.

Dominiũ rei accepte ꝑ vſurã nunqᷣd tranſferat᷑
in accipientẽ. ſer.xxvij.in exoꝛ.D.

Dñi tpales pnt ⁊ debẽt punire iudeos blaſ⸗ phe

mãtes ⁊ delinqntes ↄ fidem. In conſilio cõ⸗
tra iudeos H.poſt mediũ.⁊? L.
Donare qͥ nõ poſſint.ſ. er. xxviij.par.iij. W..
Donare qñ qͥs pᷣſumat.ſer.xxvij.par.j. E.el.lij.
in. ij. col.? poſt pn.
Dubia ſuntin melioꝛẽ ꝑtem interpꝛetanda.. er.
xxxvj te.j.ꝑ totã.et ſer.xxvij.par.j.T.el.j.
Dubioꝝ ſemꝑ tutioꝛ pars eſt eligeda.ſer.xxvij.
Pte.ij.v.ad finem
Duo vincula magis ligant qᷓ; vnuʒ.ſ⸗ erpdigo.
ꝑte.j. C. poſt pn.
Bꝛictas deteſtat᷑.ſer.v. pte. n.

e Ecceſia eſt domus dei et habitago⸗ an⸗

geloꝝ ibi freqntantiũ.ſer.xj.par.iij.L.
Ecckie dedicatio:veneratio:⁊ noĩatio.bidem.
Eccleſia nõ iudicat de occuli.ſer.xxxij.par.j.U
poſt medium.
Eccłia an iudicare poſſit de delicis iudeoꝛum

et alioꝝ infideliuũ. In cõſilio ↄtra iudeos. B.

circa finem.⁊ H arca finem.
Eccdeſia nõ debet facere ſuã cõditionẽ mellore
damno tercij. etſ. ea tenet᷑ eqͥtatẽ in con
tractibi.ſer.xxvij.ꝑte.j.v.la.ij.

Eccleſia multa tolerat q̃ deus punit. ibide: S.

el. iij. in.j. col.in fine.

Emphiteoſis ñ ſitillicta.ſer. xxvij.ꝑ.j G2 „H .

la.j.vſq; ad ſecundã.
Erroꝛes ↄtra fidẽ.ſer.xv.parre.iij.ꝑ totam.
Etates hoĩs ⁊ mundi declarant᷑.ſer.x.ꝑ.j.¶ D.

Euacuatio triplex nobis eſt neceſſaria ad ſani⸗

tatẽ anie. ſer. xl. ꝑte.iij. J.
Ercõicatus nõ poteſt aliũ abſo luere vel ligare
ſermone.xxxiiij.parte.j.Q.

Excõicatus nõ eſt capax abſolutiõis a p ctis ni
ſi pᷣus abſoluat᷑ ab excõicatõe.ſ.xxxv.ꝑ.iij. E

Erxempla ſunt vnlia ad veritaᷣ dedlarationem
ſer.j.ꝑ.ij. H.in fine.⁊ Q in fine.
Exemplanitas mala qᷓntum mali faciat et quõ
elt vitãda:⁊ bona imitãda.ſer.vij.ꝑ.iij.ꝑ totã
Erẽpia de honoꝛãdis parẽtibo dedit nob chꝛi⸗
ſtus.ſer.xxj.D.

Eroꝛdiũ quale debet fieri in oꝛatione ⁊ pꝛedica

lone. ſer. ij P.·ij. in fine.
Erxpectat deus pctõꝛes ad pniam et quare.ſer⸗
mone.x. ꝑte.j. S.
Exꝑientia ferri candentis v vel aque bullient ad
cognoſcẽdũ aliqð pctm̃ eſt illicita.ſer.xvj.ꝑ.
vlti.O.in fine.
Exterioꝛa indicãt interioꝛa.ſ. er. xxxvj. in exoꝛ.in
fine.⁊.iij.ꝑte.E.
Acta ꝓximoꝝ poſſit untnobis eſſe dubia
f extrib cauſis.ſer.xxxvj. R.
Faglius an ſit facere bonum qᷓ; malũ.
ſer. xxxvij.par.j.ꝑ totam.
Falſũ teſtimoniũ q; ſit gue pcm̃.ſer.xxix.ĩ exoꝛ.

Alph 9 betica

Flagella dei Peechunt ſepe aliq̃ ſigna: ſicutin flæa
gellatione hieruſalẽ.ſer.ix.ꝑ.ij.F. H
Flagellauit deus hieruſalẽ ⁊ deſtrui fect:2 Apt
quid.ſer.x.ꝑ.j.Q Q.
Flagella dei ecuitantur bonis operationiby. ſer.
xxxvij.par.iij.¶
Flagella ſua q̃re deus mittit. ſer. xl. in exoꝛ.
Familiaritas nimia parit ↄtẽptũ.ſer.xx.ꝑ.iij.S
Fatũ nõ cogit hoĩem ad bonum vel maluz.ſ. er.
xxxvij.pte.j.A.
Felicitas ñ ↄſiſtit ĩ bonis coꝛꝑis.ſ.xiiij U.
Fenerat᷑ deo qͥ elemoſynã facit ⁊ ccẽtuplũ * vno
recipiet.ſer.xxvj.ꝑ. ij. in fine
Feſtoꝝ cõmendatio.ſer.xix.ꝑ.j.ꝑ totã.
Feſta quare ſunt introduca. Ibidem B
Feſta ſancto en ali faciunt.⁊ alij feſta demonũn
Ibidem
Feſtum oim ſancoꝝ quadruplici ex cauſ. 9 fuit
oꝛdinatũ. Ibidem arca meciũ.
Feſtoꝝ obligatio. eiuſdẽ ſermonis.pꝑ.ij.ꝑ totã.
Feſto die qͥd agere ꝓbibemur. Jbidem.
Feſtum qn incipit. Ibidem E. S
Feſto laboꝛare qñ liceat ſine peccato.eodeʒ ſer.
par.iij.ꝑ totam.
Fides magna ⁊ ꝑua maioꝛq; et minoꝛ repiki in
vno q; in alio:et oẽs magnã fidem debẽt ha⸗
bere.ſer.xiij.in exoꝛ.
Fidei diſtinitio.eodẽ ſer.ꝑ.j.per totam.
Fides accipit᷑ duodecim modis.eadẽ ꝑ.in pᷣn.
Fides debet dedarari verbis ſimplicib etrnon
obſcuris.eadem ꝑte.OD D

Fides eſt de nõ appareneiby. IJbidem F.

Fidei ipedimẽta q ſint.eodẽ ſer.p.iij.per toram.
Fides xpᷣiana ſola eſt vera.ſer.viiij.in exoꝛ.¶ O.
Fidei cach olice nouẽ füdamẽta.ibidẽ MZ.
Fides redẽptoꝛis neceſſaria fuit in oĩ iĩ tꝑe poſt
lapſum pmoꝛũ parentũ. Ibidem.
Fides xpᷣi nõ eſt fundata ꝑ potentiã vel ſe apien/
tiã humanã.eodẽ ſer.ꝑ.ij.x.
Fidei virtus laud at᷑.ſer.xv.in exoꝛ.⁊ ibi ponun
tur aliqᷓ vtilitates: de q̃b melius tracat᷑ in.j.
ꝑte eiuſdem ſermonis ¶
Fidei ſcientia cxcedit oẽm aliã ſcientiã.ibidẽé i.
Fidei meritũ. Ibidem R
Fides nos facit filios dei ⁊ deoeę appellarl. it ibi/
dem B.
Fides ſuꝑat temptationes JIbidem T
Fides excedit vᷣtutem tonus nature create. Ibi
dem UV vſq; ad B induſiue.
Fides tranſferri fact montes de loco ad lo chz.
Ibidem Z.
Fides fugat demones et reſi uſcitat moꝛtuos.
bidem B.
Fide quaſi omnia opera hoim ſtupenda facta
ſunt. Jbidem K.
Fidẽ verã qͥs habeat.codẽ ſe er. p. ij. per totã.
ide qn quis teneat᷑ publice confiteri. 13 bͦ

S

Fides ſin ine ncopibo nibilvoler IJbidem 8.
Fidẽ ſuã aliq male paſcunt:aliqͥ bn.Alij vo fa⸗

me mo: permittunt. ? alij malis abis inten

munt. Ibidem circa mediũ.
Fidẽ ſuã nunqᷣ aliqs poſſit o ccultare an ſ⸗ ub/
eſt ꝑiculũ moꝛtis.ſer.xxxix.par.iij. R
Fideiuſſ. oꝛ a bncipali d debitoꝛe ſeruari loͤbeti im/

munis.ſer.xxvij.ꝑte.ij.

Filius dei eſt ualis 7 co eternus patruſ. er. xx.

par.iij. y.?

Filios pteruos 2 coõtumaces quare aliq haber

ſer. xx. ꝑte.j. N.
Filioꝝ obligatio erga parẽtes. eo dẽ ſᷣ.ꝑ.ij.p to
Filij druplices inueniunt᷑.i.naturales (ta.
et legitimi ⁊c.eodẽ ſer.ꝑ.iij X.anñ mediu.,.
Filioꝝ bonoꝛum pꝛemiatio:⁊ malox punitio.
ſer.xxj.p totum.
Filius tenet᷑ mag ſuccun ere parn ac marn q;
filijs ꝓpꝛijs.eo dem ſer.pte.ij. C
Filij dei ſumus:et q̃ ex cauſa amitti põt heredi⸗/
tas pfis celeſtj.ſer. xj.p.ij. B. iĩ folio anpenul.
Finis mũdi qñ erit. ſer.x.ꝑ.j.per totãds.
Finis hoĩs qn noſc᷑ iminere.Jbidẽ M.
Finis cõmendat᷑.ſ. er. xxxv. in exoꝛ.

Foꝛnicatio qͥt modis accpit᷑ et q̊ liter dereſtak.

Furtũ generaliter acceptũ qᷣd ſ⸗ it. ſ. erxxv. in exoꝛ
dio.⁊ ꝑte.j.v.
Furtum ꝓhibet᷑ omni lege. Jbidem Z.
Fur ſimplex vtꝝ iuſte ſuſpendat᷑. Bbide

Furad quid tenet in ↄſcientia dommno reil. H

dem B.
Furtũ an in aliq caſu no puniat. ibidẽ C
Furari nunqᷣd liceat chꝛiſtianos infidelibj
detẽtos. JIbidem E.
Furtiua res au deb erreſtitui ibide F.
Furto pꝑticipantes ⁊ fautoꝛes 4 dicant ad dd
teneant᷑. Jbidem G.
Abaonit nunqd filij irrael debuerunt
g ſeruare iuramætũ.ſer.xxix.ꝑte.ij .F£
Baudẽt oẽs bonis oꝑatiõibo ⁊ triſtank
de malis.ſer.xxxvij.ꝑte.iij. R.
Gꝛatia dei eſt neceſſe aria homi ad bñ opanduz
ſer. xv. p.iij. POD.

BGꝛaritudo eſt vtilis eã exercẽt. ecõtra eſt 8 in,

gratitudine.ſer.xxxvij.ꝑ.ij. R.
Gener a ſocero recipiens pignoꝛi fundũ ꝓ do/

te nunqͥd cõputer fruct⸗ in ſ. oꝛtẽ. ſer. xxvij. . ij

Kvſq; ad P.

Benttller multi dixerunt aduentũ rpl.. er. xiiij.

Pte.iij. DH.

Gubernat ⁊ regit deus mũdũ p ſeil ſeipᷣm oͤnapa⸗
Ignis deſcẽdẽs ð celo tpꝑe iudicij q̃lis erit⁊ qͥd

liter. ſer. xv. p.iij. G.
Bule deteſtatio.ſer.v. in eroꝛ. ·. pte. eluſ. dẽ ſe er⸗
monis ꝑ totam.

Bula diſſipat bona aie ac oꝛnis: etbona tpa/ .

lia atq; ſpũalia. JIbidẽ J⁊ R.

Bula violat legem nature: ſcripture:c gratie.

Za bula

Ibidem 2.
Buͤla iniuria? primo 2 deo. Zbic em W.
Bule viciũ facit hoĩ magna iaaurã et deo ma/
gnã iniuna.ſer.vj.pte.iiij. J.
Buleſ pecies declarant᷑ ibidem añ medium.
Ereticũ facitarogannia: n ignoꝛancia
h ſer. xiij. p. ij. L.
Hereſes cõtra diuinitatẽ et büanitatez
chꝛiſti. ſer. xv.p.iij.pertotam.
Hieruſalem deſtrucnio.ſer.x.ꝑ.j.Q Q.
Hoiem qre creauit deus.ſer.vij.ꝑ.j.S.

Hoiem occidere qᷓ qre nõ liceat ſicut alia anialia.

ſer. xxij.in exoꝛ. LC.
Homicdioꝝ diuerſa ſunt genera. ibidem 12
Homicidiũ diuerſimo de pꝑp etrat. eodẽ ſ⸗ erp. 1.
per totam.
Honoꝛari debent ſeptẽ parẽtes.l. er. xx. ꝑ.j. TI.
Acctare ſuũ nemo pᷣſumit᷑.ſer.xxvij.ꝑte.
i F. la.iij.in.ij.⁊.iij.col.et ibi ꝙ donare eſt
iactare ⁊ dilapidare.
Jeiuniũ ferrenõ pnt q̃ttuoꝛ genera ꝑſo narum
ſeriij.ꝑ.j.in fine.
Jeiuniũ inſtitui ab ecdeſia bonum⁊ neceſſari⸗
um fuit.ſer.uij.ꝑ.j.GH.
Jeiuniũ ꝗqᷓre oꝛdiatũ ẽ qᷓdragita diex. ibidẽ Z .
Zannd q̃re inſtitutũ eſt tꝑe ver..ibidẽ ĩIl.
uni diuerſi imo de ſex genera ꝑᷓ. onarũ. eodẽ
er. p. ij. x.
Jeiuniũ facũ inpas moꝛtali an valeatet vie.
Ibidem Z. 7
Jeiunari ðbet itegre tota q̃drageſima.ibidẽ A.
Zannann nolẽtes quõ puniunt᷑.ibidẽ in fine.
eiunium qͥt modis violatur. eo dẽ ſer. par.iij.
ꝑ totam. 1
Jeiunij tꝑe ſolum vna refectio eſt ſit umenda. ibi
dem B.
Jeiunantes vtꝝ poſſint facere co llationẽ qᷣd
comedere poſſint in ea.ibidẽ C.
Jeunt tꝑe qᷓ̃ hoꝛa eſt comedẽdũ.ibidẽ D.
eiunij tꝑe an oua? lacticinia co medi PP oſſũt.
Ibidem E.
Jeiunare nõ 5tenent ſ. eptẽ genera ꝑſo naꝝ.. v. p.
ij. pertotã.
elunij multiplex vtilitas. eodẽ ſ. ꝑ.iij.ꝑ totã.
gnoꝛatia caſſanõ alleuiat ſeg aggrauat Pec/
catũ.ſer.iij.p.ij. F.
Ignoꝛamus tria circa moꝛteſ. cẽpus. loe cum::
modũ·ſer.vij.ꝑ. vj. B
Ignoꝛũatia an excuſet in delich. In cõſt llio 3 iu⸗
deos. E⁊ P. circa mediiũ.
Ignoꝛãtia danificãs ꝓximũ ad qd ei teneat. b.
xxv.ꝑ.iij. S. in fine.? U.crca mediũ

oꝑabit᷑.ſer.x.ꝑ.ij.I.
Janin qlis erit poſt iudiciũ.ibidẽ A.
mari chꝛiſtum oẽs tenemur. ſe er.xv. parte. ij.
2 Z —
Impedimẽta mammonij. ſer. xxiij. ꝑ .ij. A.

Alphabetica

Inanis eſt acio quã inopia debitoꝛis excludit
ſer. xxvij. pte.j. G. el.iij. in fine. HZ
ncantatio nis pcm.ſer. xvj.ꝑ.vltima
ncertoꝝ reſtitutio.ſer.xxviij.ꝑte.iiij.ꝑ totã.vbi
ponũ qᷣbus:quo i loco:⁊ qͥrũ autoꝛitate faci
enda eſt. .
Inceſtus q̃liter ꝑpetrat᷑:⁊ qᷓ; ſit deteſtabilis.ſer
Incognita non diligunt᷑:ſed ſolum nota. ſer.j.
pte.ij. M 8— , „ 2 .
Indulgentia qͥd ſit ⁊ vñ ꝓcedat ⁊ qͥs eã cõcede⸗
re poſſit.⁊ qͥq reqͥrat᷑ ad hoc vt qͥs eam poſſit
cõſeqͥ.⁊ an ille qͥ ↄceſſit indulgẽtiã poſſit eam
acciꝑe ꝓ ſeipᷣo.et vtꝝ indulgẽetia poſſit accpi
pꝓ alio.et an accepta ꝓ defune ꝓſit eis.Et de
indulgentia poꝛtiuncule quõ eſt excellentioꝛ
indulgẽtia mũdi mul reſpecibo. Et vtꝝ ille
qͥ accepit indulgẽiaʒ plenariã ſi tũc moꝛeret
recto tramite volaret ad celũ. Et an idulgẽtia
ſemel accepta poſſit iteꝝ accipi.Et de multis
vtilitatiba indulgẽtiaꝝ.ſer.xiij.ꝑte.ij. O GH
Infidelitas eſt cauſa noſtre male oꝑationis:et
eſt catena diaboli.ſer.vij.ꝑte.j.
Infirmi qñ ieiunare nõ tenent᷑.ſer.v.ꝑ.ij.C.
Iniuriã remittere ꝓximo quõ teneamur.ſer.xj.
Pte.ij. C C. in finne.
niurias ſuppoꝛtantes laudant.ſer. xxxviij.ꝑ.
Buwgnat mundi qre fiet in iudi/ (iij. U.
co ⁊ q̃lis erit.ſer.x.ꝑ.ij..vſq; ad C. icluſiue
Impſtita Uenetiaꝝ et Janue vtxꝝ ſint licita.ſer
mone. xxvij.ꝑ.i.
Intereſſe dãni emergentis põt exigi ex mutuo.
ibidem R. vſq; ad YX.
Intereſſe lucrni ceſſandᷓ qñ exigi põt.ibidem T.
Intellecus noſter magis delectat᷑ intelligere
ſubtilia ⁊ alta qᷓ; alia.ſer.j.ꝑ.ij.L. ⸗
Intentio ſecũdaria lucrãdi ex mutuo an faciat
vſurariũ.ſer.xxvij.ꝑ.ij.A. MD
Intẽtio bona in omni bono oꝑe reqͥrit.ſer.viij
Intentio iudicat oẽs.ſer.xxvij.ꝑte.j.D.el.ij.
Jnuta cui ð bẽt reſtitui ⁊ q̃lit.ſ.xxv.pꝑ.ij.ꝑ totã

Inuidia qͥd ſit et de eius deteſtatione. ſer.vj.ꝑ.

vj.per totam.

Inuidia eſt toxicũ charitad:oſtiũ iniqᷣtat:⁊ pu

tredo oĩs ſanitad.ibidem M.
Inuido faceret deus magnã iniuriã ſi poneret
eum in celo. ibidem.
Inuitat deus ad ſuũ ↄuiuiũ.ſer.j.in exoꝛ.C.
nuitati qᷓre nõ vadũt ad illud.ibidem.
Inuocari debet deus in bᷣncipio cuiuſlibet bo
ne oꝑatiõis.in exoꝛ.totiꝰ oꝑis ꝑ totum,.B

Ira qᷣq ſit ⁊ qñ eſt pcemm moꝛtale:⁊ de eius dete

ſtatione.ſer.vj.ꝑte.v.ꝑ totam.

JIracundus iniuriat᷑ deo et ꝓximo ⁊ nocet ſibi/

igſtibigen. .
Jubilanioo aſeẽdentiũ in celo poſt iudiciũ et do⸗
loꝛatio danato ſerxbiiij. Tañ medium.

Judei quo tꝑe amiſerũt regnum:iulud ampli⸗
nõ habituri.ſer.xiiij.ꝑ.iij. .
Judei q̃re nõ cognoſcũt xpᷣm fuiſſe ſuũ meſſiã
cũ diuinis ſcptur ſint inſtruci. Ibidem E
Judei debent dimittere ritus ſuos ex pᷣcepto ꝓ

phetico.ibidem Min fine

Judeos an poſſint pᷣnc pes xpᷣiani oib ꝑ eos

detentis ſpoliare.ſer. xxvij. ꝑte.j. in fine.
Judeoꝝ puilegia ⁊ in q̊ nõ ſunt moleſtadi ſed
a xpᷣianis tolerãdi. In ↄſilio iudeos. B.

Jugei maledicẽtes rpᷣo ⁊ matri eius ⁊ n la im

pcantes chꝛiſtianis:an puniri debeãt: ⁊ q̃ pe
na.ibidem C.vſq; in finem.
Judei nunqᷣd debeãt ſuppoꝛtari in ſynagogis
ſuis legere libꝛos in qᷣb ſunt vᷣba q̃ redũdãt
in ↄtumeliã ſaluatoꝛis et btẽ vᷣginis.ibidẽe.
Judeis multa facere ꝓhibuit ecdleſia: de qbus
tractat᷑ vbi . DH..
Judeoꝝ ↄuerſatio cũ chꝛiſtianis ⁊ ecõtra q̃lis
deber eſſe. ibiden
J ude⸗ 1. malignitas cõtra xpᷣianos.ibidem N
poſt pnci. HM“VM
Judicij vniuerſalis memoꝛia valde vtilis eſt.
Judidũ vniuerſale in vitate ¶ſer.ix.in exoꝛ.
futuꝝ ꝓbat᷑.eodem ſer.ꝑ.j.pertotl.
Judiciũ ipᷣm eſſe venturũ ꝓteſtant᷑ etiã infide/
les ⁊ pagani.ibidem ꝛ.
Judicij ſigna decem ⁊ octo ipᷣm pᷣcedentia.eo⸗
dem ſer.ꝑ.ij.pertotam.g MMV
Judicij tꝑe apparebit crux in cdo.ibidẽ E.
Judicia terribilia q fecit deus a creatiõe mũdi
et ſucceſſiue.ſer.x.in exoꝛ. J K
Judiciũ vniuerſale qn erit vtꝝ ſari poſſit.eodẽ
ſer.p.j.pertottam. ODM
Judicij tꝑe ĩminẽte abũdabũt grauiſſima pec⸗
cata:⁊ generalit᷑ qᷓſi in oibo.ibidẽ L⁊ Q.
Judiciũ qᷓre a mul nõ timet᷑.ibidẽ R.vſq; ĩ fi⸗
nem illius ꝑtis.
Juderx qualiter veniet ad iudiciũ:et qui iudica
buntcum eo. ibidem D. RK
Judicẽ quõ boni ⁊ mali videbũt:⁊ q̃lis eis ap
parebit.ibidem E. l
Judicari opoꝛtʒ ta hoies qᷓ; angelos:⁊ quoin
telligat᷑.ibidẽ . arca median.
Judicare debetiudex ſᷣm allegata et bñ ꝓbata
udex põt intficere malefacoꝛẽtri (ibidẽ J.
plici iuſticia ↄcurrẽte.ſer.xxij.ꝑte.ij.in pnci.
Judex qnq; debet differre vł mitigare punitio
nẽ maloꝝ ex rõnabili cauſa.ibidem YFꝙy.
Juderx an ino cctẽ cõuicũ ꝑ falſos teſtes poſſit
ſalua ↄſca ↄdẽnare.ibidẽ G.
Judex nõ debet ꝓ ſnia acciꝑe ſala riũ ⁊ q̃liter te
neat᷑ ſi mniuſtꝗ ferat ſniam.ſer. xxv.p.iij. S.
Juder nemo eſſe debet in cauſa ſua p:ia vłſu
oꝛũ.ſer.xxxiij.in exoꝛ.circa mediũ.
Judiciũ veritatis.ſer.xxxvj.ꝑte.ij. X.
udiciũ curioſum.ibidẽ U.vſq; ĩ finẽ illiꝰ ꝑtt.
udiciũ temerariũ.eodem ſer.ꝑ.iij.per totam.

Judia. t eraria ⁊ ſuſpiciones de alijs vñ ꝓ

cedan. Tem ABzKMKXKXKN.
Jurare vu ſit licitũ.ler. xvij . p.ij · per tota.
7 (cõditiõ es.ibidem.C.⁊ A.
yurandi cauſe. Ibidem B.
uramentũ calũnie qͥd ſit.ibidem C.
eodem ſer.par.iij. G. .
Aboꝛatoꝛes ſiue oꝑarij an ieiunare te/⸗
lneant᷑.ſer.v.par.ij. /
Lachꝛymarũ vtilitas.ſer.xxxj.p·j. . ⁊ P·
iij. M.et ſer.xxxv.ꝑ.j. R.

„

pꝛoxime KR.
Lepꝛa qͥd ſpualiter ſignificet.ſer.xxvj.in exoꝛ.

LTLerx hũana multa ꝑmittit q punit lex diuia. ſer.
LTex huana qñ nõ eſt ſeruãda.ibidem..
TZegis naturalis duo pᷣcepta.ſer. xxviij.in exoꝛ.
Liber iudaicꝰ qͥ diat᷑talmuth quãdo cõpoſitꝰ

eſt ⁊ qͥd conninet. In cõſilio cõtra iudeos.O.
2 M. circa finem. ꝗMDU

Lber ꝗ; dicitur maʒoꝛ quo vtunt᷑ in officjs di

uinis quid continet.ibidem K. 4

Qbelloꝝ ſiue liuelloꝝ maoteria.ſer. xxvij. par.·.

H. la.. vſq; ad ſecundã

Libellaria penſio qᷓnta eſſe ⁊ ↄſtitui põt deiure

bidẽ D.el.j.? E. eliij.vſq; ad E. el.iij.
AiGenigtins ad qͥd tenet᷑. Ibidẽ D.el.j.

Libellarius ↄtractus cõſtituit᷑ dupliciter. Jbi⸗

„

Libellariꝰ an teneat᷑ ſoluere pẽſionẽ ſi res libel

lata pereat in ꝑte. Ibidẽ D.el.j.? R.el.ij.

Libellarij bone cõditiones.ibidẽ xF.la.ij.t¶

Libellarij male cõditões.ibidẽ G. el.iij i ij. col.

Lbellarium ⁊ emphiteotq inuitũ pot dñs reti
nere in emphiteoſi.ibidẽ in.iij. col.

Licentiã a populo quomõ accipe debet pᷣdica
toꝛ in tabula pertotum annum. In fena ſe⸗

cũda poſt paſca

LRui neſcietes idiomate ↄfeſſoꝛis quomõ te

neant᷑ cõfiteri.ſer.xxxiij.ꝑte.j. .—

Lucifer quomodo accuſabit ſupbos in iudi⸗

cio. ſer. x. parte.ij.xd.
Luciferi pctm.ſer.vj.par.j.circa pᷣnci.

Ludoꝝ aliqui ſuntlaudabiles et aliqͥ vituꝑa⸗

Ludus alee ⁊ foꝛtune eſt ꝓhibitus et qualiter.

Ibidem. J). —
Ludentium punitio IJbidem H

Ludo acquiſita an ſubiaceant reſtitutioni.ibi⸗

dem

Ludo amiſſoꝝ et acquiſitoꝛum vtꝝ in reſtitu/

tione poſſit fieri cõpenſatio. Ibidem R

ur mẽrũ qñ haber vim blaſphemie. ibidẽ A.

urare coactus vtrũ teneat᷑ ſeruare iuramẽtuz

habitat in luxurioſis.ibidem xXx.

Lauare debemus anias noſtras apctis. ibidẽ? tat in luxurioſis.ibide “
QAururie punitio.ſer.xxuij.ꝑ.iij.per totam.⁊ ſer

Luna nõ dabitlumẽ ſuũ iudicn tꝑe quõ intelli

Luna qualis enit poſt iudiciũ.ſer.x.p.ij. .

Lurxurie ſpedies ⁊ eius deteſtatio.ſer.vj.par.iij

per totam3m.
Luxuria que mala faciat.ſer.xiij.ꝑ.iij. F.

LAuxuria diſſipat bona foꝛtune:nature ⁊ gratie

ſer. xxxiij. in exoꝛ. S

Luxuria damnat᷑ lege diuina:mopſaica:pheti
ca:euãgelica:apoſtolica:canonica:et huma bsGns
na:atq; autoꝛitate poetica et philoſophica.

eodem ſer.par.j.ꝑ totam

Luxunia eſt dilecta filia diaboli. oodem ſermõe

par.ij. U.in fine.

uxune pem valde facit gaudere diabolu;

Luxurioſus actus diſponitad peſtilentiã. ſer.

Abumech ſiue Machometi malicia et

m beſtialitas.ſer.xiiij.ꝑ.ij.per totam

Maleficia tollere meritoꝛiũ eſt.ſer.xvj.

ꝑte vltima P.

Malefactoꝛem qui meret᷑ moꝛtẽ An liceat int
ficere nõ habenti iuriſdicionem.ſer.xxij. par·

Maiefactoꝛẽ in loco ſacro capere vel ide extra

here an liceat.ibidem D.

7

Maleficia punire valde vtile ẽ eodẽ ſer p.ij. &
Maledictiones date nõ obedientibo pꝛecep

deli. ſer. xl. pte.ij. P.

Malũ mulciplexa deo petimus a nobis amo

ueri.ſer.xj.ꝑte.ij.OD D

„

Mali in vicijs obſtinati

ſer. xxxvij.ꝑte.j.A

—ę

Maioꝝ pmixtiõe melius apparet bonoꝝ pul

critudo. JIbidem Z

Maloꝛum cõſoꝛtia non debemus habere.ſer

mone.xl.p.iij. M.

Maãmon diabolus quomodo auaros accu⸗

ſabit in iudicio.ſer.x.ꝑ.ij.

—

Mandans fieri homicidiũ ad quid teneat᷑ſer

mone.xxij.ꝑte.j.S.

Maritus an poſſit interficere adulteꝝ vroꝛis

in adulterio dephẽſũ:⁊ ipᷣaꝭ vxoꝛẽ.ibidẽ.P.

Maritus an poſſit repudiare vxoꝛem ⁊ econ/

Maritus nunqͥd ꝓ dote nõ ſoluta po ſſit reci⸗

ꝑ eqͥnq; ꝓ cctenario ãnuati.ſer.xxvij.p.ij. H.

Martyrij toleratia fidẽ noſtrã oñdit eſſe veriſ⸗
ſimã. ſer. xiiij. in exoꝛ. M M. an finem.
Maryriũ ſuſtinere ꝓ xpᷣo vtꝝ ſit de neceſſitate
ſalutis. ſer. xxxix.in exoꝛ.circa medii.
Martyriũ cõtinet aaũ quattuoꝛ virtutum.eo⸗
dem ſer.ꝑ.j.v.
Martyriũ ẽ actꝰ maxĩe ꝑfectõis.ibidẽ.?⁊ ⁊ A.
Martpriũ in ſe continet obedientiã.ibidem Z.

js obſtinati cum di licentia au⸗/
diunt de vicijs ſuis pᷣdicari.ſer. xxiiij.in exoꝛ.
Malũ fit multipharie.GBonũ aũt vno modo.

Alphabetica

Manyres ſunt pfectiioꝛes doctoꝛiby et virgini
bus.ibidem. B.

Manyrij cõditiones.eodem ſer.ꝑ.ij.per totã

Martyriũ poteſt tolerani ex ſeptem cauſis.ibi⸗
dem H.vſq; in finem illius paris.

Manynium chꝛiſti. eodẽ ſer.p arte. iij. S. vſ.

ad U.dupler.
Maryrij a ſunt genera. Ibidem.S.vſq; in
finem illius partis.
Maryrij ſine ſanguine oco ſpedes.ibidẽ.x.
vſq; in finem illius partis.
Manyres dicuntur boni religioſi.ibidem. y

Mater plus diligit filios qᷓ; pr.ſer.xx. in exoꝛ.

Matrimoniũ qñ non tenet.ſer.xxiij.ꝑ.ij.⸗
Matrimonij inhoneſta conuerſatio ⁊ marita
toꝝ inoꝛdinata affectio dici᷑ adulteriuʒ.ibi⸗

gem Berůℳẽ “
Matrimonij dignitas ⁊ vtilitas. Ibidem G.
poſt medium.

ri.ſer. xxiiij. p.j. J.

Matrimonioꝛũ diuoꝛtia et diſſenſiones cõuu

gum vnde ꝓcedant. Jbidem Oz P.

Matrimoniũ ↄtrahi debet int᷑ eq̃les.ibidẽ ꝓ

Medietatẽ ſeruare debet pᷣdicatoꝛ in dicẽdo vt
nõ ſit nimis lõgus vel bꝛeuis.ſ. er. j. pte. j. O.
Mediatoꝛes vſuraꝝ q̃lit᷑ peccẽt.ſ.xxvj.p.ij.A.

Mediũ difficiliter ſeruat᷑.ſer.xxxvij.ꝑ.j.R

Media tenent᷑ inducere infirmũ ad confeſſio⸗

nem. ſer. viij. ꝑte vltimmg.
Medici quõ interficiunt hoĩes.ſer.xxij.ꝑ.j.x.
Medici qnq; tenent᷑ curare infirmũ etia diuitẽ
renuentẽ curari ⁊ nolẽtem eis dare mercedeʒ
ſuam.ibidem.x
Medicamenta turpis amo ꝛis

dantes quali⸗
ter peccent. Jbidem B. V

Medicus ſpualis eſt cõfeſſoꝛ.ſer.xxiiij.p.j.p-.
Mendaciũ qͥd ſi:⁊ q̊t modis fiat:ecqñn ſicpec⸗

catũ moꝛtale.ſer.xxix.ꝑte.j.ꝑ totam.

Mendadoꝝ quot ſunt genera.ibidem.xx.
Mentini ſine peccato vtrũ qͥs poſſitibidem.ꝑx.
Mentiri non debet quis ꝓ alterius vita cõſ er

uanda.ibidem.gF.

Mendacio an vſi fuerunt ſancti patres. eodez

ſer. pte.ij. C.

Mendacij deteſtatio.eodem ſer.ꝑte.iij.ꝑ totã.
Meritum maius nũc acquirit homo poſt la⸗

pſum q; acquiſiuiſſet in ſtatu innocentie. et
quare.ſer.xxxvij.ꝑte.j.EZ.

Meſſias quem expectant iudei fuitchꝛiſtꝰ.ſer

mone.xiiij.ꝑ.iij.per totam

Meſſias ſi adhucnõ venit mentiti eſſent phe

te ibidem F 2 G.

Miniſter iuſticie an peccet occidendo hominẽ

ſer. xxij. ꝑte.ij. H2⁊ R.

Miracula chꝛiſti ⁊ alioꝝ ſi uoꝝ fideliũ pꝛobãt
fidem eius eſſe veriſſimã.ſermo.xiiij.in exoꝛ

dio.M.⁊?.) M. HrH

atrimoniũ vtrum aliquo caſu poſſit ſeꝑa⸗

Miraculũ quid ſit. eodem ſer. parteij. x.
MNairacula chꝛiſti. eodem ſer.pte.iij.J.

Mola duplic cõterit᷑ coꝛ.ſer.xxxj.pte.ij. C.
Monetã falſam fadens vel bona alteras ſiue
diminuẽs quõ puni?᷑ſer. xxv.par.iij. F.
Moꝛtuo coꝛꝑe nõ moꝛit᷑ ania.ſe er. vij. ꝑ.j. S.
et ſer. xv. ꝑ.iij. 72 O. HMDW

Moꝛs oia aufert.ſer.viij parte.iiij. p totam.

Moꝛs bonoꝛum iocunda eſt.⁊ ecõtra demoꝛ
te maloꝝ. eodem ſer.pte.vj. R.
Moꝛs hominis q̃ndo cito eſſe vẽturꝗᷣ cogno
ſcit. ſer. x.p.j. M.
Moꝛtem oia viuentia naturaliter fugiunt.ſer
mone.xiiij.pte.ij.x.circa mediũ.
Moꝛtem tolerare nunqͥd quilibetteneat᷑ p ſa⸗
lute ſui pꝛoximi.ſer.xxxix.pte.ij.O ?Z P.
Moꝛtẽ ſuſtinens ꝓ liberanone patrie nunqᷣd
ſit martyr.ibidem. Q. MMV
Moꝛtẽ potius ſubire debemꝰ qᷓ; aliquid ma⸗
li ꝑpetrare. Ibidem R.
Moꝛtem pꝛo chꝛiſto tolerare omnes debent
libenter qᷓttuoꝛ rõnibo.ibidẽ crca medium.
Moꝛtalitas peſtilentie quando fuit magna.
ſer. xl. ꝑte.j. G.

Motus celi eſt cauſa generatiõis ⁊ coꝛruptio

nis rerum. ſer. xv. pte.j. x
Mulieres vxoꝛate an ieiunareteneant᷑.ſermo⸗
ne.v. ꝑ.ij. ddT. ”U
Multitudo animalium ex coꝛruptione gene⸗

ratoꝝ eſt ſignũ future peſtilẽtie.ſer.xl.ꝑ.j.R.
Mundũ q̃re creauit deus.ſer.vij.ꝑ.j.R. in fi.
Miũqdus qñ deficiet.ſer.x.ꝑ.j.ꝑ totam
Mundus eſt in vlnma decrepitate.ibidẽ. W
Mundus de nihilo a deo eſt fagus ex tẽpoꝛe
ſer. xv.par.iij.F. .*
Maellans aliquem ad quid ei teneat᷑. ſer.xxij.
par.iij. Q. DZ
Mutuum quid ſit:et quare ſolum in eo com/
mittit᷑ vſura.ſer. xxvj. parj.OO.
Mutuare coacus nunquid poſſit accipe tan⸗
tum ꝓ centenario quantum ſibi offertur.ſer.
xvij.parte.ij.X.
Muti quomodo tenent᷑ ad co nfeſſionem er.

xxxiij.par.j.GB. r
Atura nos inducit ad querendam ſaẽ/
n tiam ⁊ ad audiendum verbum dei.ſer⸗
mone.iij.par.j.D. ”MẽM
Naturalia ſemꝑ agunt neceſſario.ſer.xv. H.j. .
et ſuntimutabilia.ſer.viij.ꝑ.j. ).
Natura humana coꝛrupta ꝑ peccatum pꝛona
eſt ad malũ.ſer.xxxvij.ꝑte..iX.
Neceſſitas nõ habet legem.ſer.iiij.par.iij.

Mleceſſitatis tempoꝛe omnia ſunt cõmunia.ſer

mone. xxv. pte. j. C. “
Noce oꝛando dei oõſolaciones recip imus. ſer

mone.xj.ꝑte.iij.H).

MNimia ſcrupuloſitas eſt vicioſ. 9 et vitanda. ſer .

— ...’

Tabula

Begdliendũ eſt ſupioꝛibi.ſermone.j. ꝑte
o j. E. et ſer. xvj. in exoꝛdio.

Obedirenõ debemus alicui pꝛelato ni

ſi in licitis.ſer.xxj.in exoꝛdio.Z.
Obligatio ꝑſonalis ſequit᷑ ꝑſonam q̊ cũq; va/⸗
dat.ſer. xxvij. ꝑte.j.ðel.iij.G.in.iij.col.in fine.
Obſcuritas nimia eſt vitãd a.ſermone.xiij.par
te. j. O D.
Obligatus eſt qlibet cõmunicare alijs bona
q ꝓ cõmuni vnlitate accepit.ſer.j.ꝑte.j.D
Occcens ſeipᷣm q; ſit ꝑuerius.ſer.xxij.ꝑte.j.N

Occidit hominẽ qui nõ defendit eum a moꝛte

clcum poteſt.et tenet᷑ ex officio.ibidem ¶
Occidens aliquẽ a caſu quãdo peccet. Ibidem
L. et.ij. ꝑte eiuſdem ſer. I.

Occidendo hoĩem quis in tribo caſibo excuſat

peccato.eadẽ ꝑte.ij.ꝑ totam.
ODcocidens aliquem ad quid teneat᷑ heredibus
illius. eodem ſer.par.iij. R
O aum deteſtabile eſt. ſer. xxxvij
te. ij. F ? O
Occupatio circa multa non eſt cõmendabilis.
ſer. ij. pte.uiiij.
Offenſioncs qͥndecim cõtra pᷣmũ pᷣceptũ deca
lo gi.ſer.xvj.ꝑte vlti.ꝑ totam.
Omne qͥd a lege ꝑmittit᷑ an ſit liotũ.ſer.xxvij.ꝑ.
j. O. el.j.circa finẽ.? G.el.ij.? R.ad finem.
Omne quod fit contra cõſcientiã edificat ad ge
henna.ibidem C. el.ij.poſt medium.
Opꝑari opoꝛtet ⁊ nõ tm̃ addiſcere qͥd faciamus
ſer.ij.pte.vij.ꝑ totam.
Opera hominis demonſtrant qualis ſit.ſer.xv
Oꝛandũ eſt vocaliter ⁊ mẽtaliter.ſer.xj.in exoꝛ.
Oꝛationũ alia eſt cõmunis ⁊ alia particularis
Oꝛationi mentali addit᷑ vocalis triplici ex cau⸗/
ſa. Ibidem y.
Oꝛtꝛatio cõmendat᷑ autoꝛitate ꝓphetica:euãgeli
ca:apoſtolica:canonica:ethica:poetica:⁊ au
tentica.eodem ſer.pte.j.EZ.
Oꝛatio cõmendat᷑ exemplis.ibidem A
Deatio dñica excedit alias dignitate: bꝛeuitate

in exoꝛ.et par⸗

⁊ vtilitate.et oĩa vtilia ac neceſſaria nobis ad

ſalutem poſtulat.ibidem. H
Oꝛatio ſuꝑat virtutem angeloꝝ:ſtellarum:na
ture:aie:⁊ oĩs pure creature.eodẽ ſer.ꝑ.ij. B
Oꝛatio ſatiſfacit deo ꝓ pcis.ibidẽ poſt pᷣncipi.
Oꝛatio ſuꝑat demones ⁊ tẽptatiõ es.ibidẽ.E

Oꝛatio placat deum.ibidem E E
Oꝛatio impetratfilios.ibidem F.

Oꝛatio liberat a tribulationib ⁊ ab hoſtiũ inſi

dijs.ibidem ?F F.
Oꝛatio ſanat infirmitates.ibidem G.
Oꝛatio illuminat mentẽ.ibidem H.
Oꝛatio eſt deo placita: angelo grata: diabolo
inimica:et homi neceſſaria.ibidem
Oꝛatio eſt tributũ:ſacrificũ:⁊ murus dei.⁊ eſt
ſcutũ ſagitta ⁊ carbo cõtra diabolum.ibidẽ.

Oꝛatio debet eſſe ꝑſeuerãs:aliter

Oꝛando quid petere debemus. An tpalia poſ⸗
ſimus petere cũ merito.eodẽ ſer.par.iij.J.
Oꝛare qua ex cauſa debemus.ibidem x.

Dꝛandi locus cõuenientioꝛ eſt ecdeſia ſuꝑ oĩa

alia loca muli ex cauſis.ibidem T.
Oꝛandi tẽpꝰ mag cõgruũ quale ſit.ibidẽ M.
Oꝛare ſemꝑ opoꝛtet ⁊ nunqᷓ; deficere quõ intel
Oꝛatio eſt mons dei.ſer.xij.in exoꝛdio.
Oꝛantes peccatoꝛes an exaudiat deus.eodem
ſermone.par.j. P☚‿ t
Oꝛans ⁊ peccans cui ſimilis eſt. Ibidem.
Oꝛantes iuſtos exaudit deꝰ.ibidẽ arca mediũ
Oꝛan petitio debeteſſe rõnalis.ibidem Q
Oꝛatioes iuſtoꝝ facte ꝓ obſtina pccõꝛib nõ
exaudiunt᷑ a deo.ibidem R. .
Oꝛatio facta ſine pcõ exauditur.ibidem.
Oꝛatio nõ remittentiũ iniurias nõ exaudit᷑.eo⸗
dem ſermone.par.ij. GB. “
Oꝛatio raptoꝝ a deo nõ acceptat᷑.ibidem T.
Oꝛatio eoꝝ qͥ nolũt audire verbũ dei a deo cõ⸗

Oꝛatio crudeliũ erga pauꝑes a deo deſpictur

Ibidem xx.
Oꝛationẽ eius qui cum vagatione animi oꝛat
deus non attendit.ibidem y.
Oꝛatio eius qui quod petitimpetrare non ſpe
rat:nihil impetrabit.ibidem FE. H
Oꝛatio facientiũ elemoſynas exaudit᷑ a deo.ibi

(dem x.
nõ exaudit᷑eodem ſer.par.iij.A
Acliũ de retrouendendo cum inequali⸗
p tate pcij nunqͥd faciat cõtracum vſura⸗
rium.ſer. xxvij.par.j.F. la...
Pactum de retrouendendo omniiure eſt lici⸗
tum.ibidem.N. ⁊. O.li pmi. H
Pactum nudũ ⁊ veſtitũ qͥd ſit.ſer.xv.par.ij.
Patientia quid ſit. Et de patientia remiſſoꝛum
mundanoꝝ:ſtultoꝝ:hypocritaꝝ ⁊ vtuoſo⸗
rum.ſer.xxxviij.par.iij.ꝑ totam.

Pacientia damnata eſt ꝑ quã ſuppoꝛtant᷑ pec/

.

cata. Ibidem P.

Patiens debet eſſe homo in quinq;. Ibidẽ OQ

vſq; in finem illius partis.
Plante vtrũ erũt poſt iudiciũ.ibidem C.

Panis mulciplex nobis eſt neceſſarius.ſer.xj.

tei S. in fine.

Para

pte.iiij. J.ante medium.

Parentum moꝛes ſolent filij imitari.ſer.vij.ꝑ.

j.QQ.poſt pncipium.

Parentum ad filios amoꝛ.ſer.xx.in exoꝛdio.et

eiuſdem ſermonis.ꝑ.ij. P.⁊ ſer.xxj.in exoꝛ.

Parentes plus diligunt filios qᷓ; econtra.ſer.

xx.in exoꝛdio.
Patria po teſtas. Ibidem.
Parentũ honoꝛ.eodem ſer.ꝑ.j.M .
Parentes dicunt᷑ aliqui ex ſeptẽ cauſis.et hij ſe
ptem patres ſunt honoꝛandi. Ibidem.L.

iſus voluptatis qualis ſit ⁊ vbi.ſer.vj.

Parentum beneficia filijs exhibita. eodem ſer.

ꝑte.ij.O)

Parentibo quid teneant᷑ filij facere.ſer.eodem

parte.iij.ꝑ totam. MV
Paruuli tenelli nõ debẽt in leco teneni: maxie
in medio doꝛmientiũ.ſer.xxij.parte.j.A.
Pater noſter cõmẽdat᷑ ⁊ diffule exponit᷑.ſer.xj.
par.ij. B vſ;3 xkæ.. »
Paſſio xpᷣi.ſer.xxxix.pte.iij.S.vſq; ad ¶ I.

Pfſalteriũ decachoꝛdũ qͥd ſit.ſer.xvj.ꝑ.j.vx. clr⸗

ca mediũ.vbi declarat᷑ ꝙ aliqͥ illud poꝛtẽt: et
nõ cantãt in eo.alij vo poꝛtant et canunt.ſed
alij nec poꝛtãt nec canũt:ſed illud ꝓijciũt.alij
aũt canũt in eo:ſed ipᷣm nõ poꝛtat.
Paupꝑes an ieiunare teneant᷑.ſer.v.pte.ij. P.
Pauꝑtas xpᷣi.ſer.xiiij.par.iij. R ⁊ A.

Peccati cognitio valde vtilis eſt.ſer.vj.ĩ exoꝛ.

Peccata oĩa capitalia declarant᷑.eodeʒ ſer.per
Peccatũ dimittens facit opus gratiſſimũ deo
et nihil deo acceptiꝰ facere põt hõ qᷓ; agere pe
nitentiã de pctis.ſer.vij.par.vj.D.

Peccatoꝛẽ ſemꝑ deus paratus eſt reciꝑe.ecodẽ

ſer. par. vi. F—..
Pcõꝛ in moꝛte habet mentẽ intricatã in rebo ſe
cularibꝰ ſer. viij par. vj B. . .
Pam̃ fact hominẽ amittere oẽs ſenſus.ſer.x.
Pam̃ as ðꝛ facere animã.ibidẽ ĩ̃ᷓ4q.
Peccatoꝛ volẽs ire ad patriã celeſtẽ habet ĩfir⸗
mos pedes anie:ignoꝛat visã:⁊ poꝛta celi eſt
ei dauſa.ſer.xij.par.iij. A. S
Pctm̃ oꝛigiale eſt in ꝑuulis.ſer.xv.pꝑ.iij.H.
Peccato moꝛtali deberet iponi pnia ſepteʒ an/⸗
noꝝ.ſer xxxj.par.ij. H. .
Pam̃ diuerſimode aggrauat.ſer.xxxv.ꝑ.ij. B
Peccabilẽ holem q̃re deꝰ fecitpotiꝰ qᷓ; unpec⸗
cabilẽ.ſer. xxxvij.ꝑ.j.R.vſq; ad A.
Pam omne eſt voluntariũ.IJbidem.O.
Peccatũ quadruplex reꝑit᷑ ſer.xx par.iij.x.
Pecuniã a iudeis auferentes xpᷣiani pnapes
an ſibi retinere poſſint. In ↄſilio contra iude
os. X. L
Pecunie appellatione quid intelligatur.ſer.vj
te.ij.in pbn. l
Pecuniã ſuꝑfluã hñs tenet᷑ eãẽ cõmodare gra/⸗
tis indigenti.ſer. xxvij.in exoꝛ. K.
Pedagia fraudãs vel noua imponẽs q̃lit᷑ pec
cet.ſer.xxv.etc.iiji.Oadddd.
Pedagia vłtallias a clericis exiges qualit᷑ pu
niat᷑.ibidem B. L
Pellicanꝰfigurat xpᷣm in cruce ſanguinẽ effun
dentẽ.ſer.xxix.par.iij.LT.in fie.
Pene dãnatoꝝ nõ ſũt eq̃les.et ſiłr eſt depᷣmijs
btõꝝ.ſer.xv.par.iij. ſIl.
Pene noie an aliqͥd acapi poſſit in ↄtractu mu

Paupꝑ qs alijs pᷣferat᷑ in elemoſynis.ſer.xxviij.

Pena a lege vel a iudice appoſita an licite peti
poſſit.ibidem. H

Penaꝝ cõmutationẽ nunqᷣͥd facere poſſint pn

cipes. In cõſilio ↄtra iudeos.x.
Penitenmiã facere debemꝰ dum tpᷣs habemus
ſer. vij. ꝑ.vj. B. poſt mediũ vſq; in fine..
Pniam differẽs decem magna mala incurrit.
codem ſer. ꝑte vltima cckck.
Penitentia eſt ſecunda tabula poſt naufragiũ
neceſſaria.ſer.viij.in exoꝛ. „.
Pnia debet fieri voluntarie ⁊ ꝓpter charitatem
dei pndpalit᷑ ⁊ nõ extimoꝛe:vt ſit valida.eo⸗
dem ſer. ꝑte. ij. IIlD.
Penitẽtia ĩ fine vite faca eſt valde dubia ⁊ pe
riculoſa.ibidem. M
Penitẽtia quid ſit et de partibus eius.ſer.xxxj.
in exoꝛdio. äü
Penitentia iniuncta a cõfeſſoꝛe eſt faciẽda.eo⸗
dem ſer.p.ij. MVMU
Pniam ipſam facere nolentes quõ puniunt᷑.
Ibidem R.in fien.
Pnia nõ valet niſi ſitintegra. ſer.xxxij.pte.j.X.
Pniam datã a cõfeſſoꝛe ſi qͥs non implet vtrũ
teneat᷑ iterare cõfeſſionẽ.ſer.xxxv.ꝑ.iij. G.
Peregrinãtes an teneant᷑ ieiunare.ſ.v.ꝑ.ij. R.
Papeuaten accipit᷑ muluplicit. ſer.xxvij.par/
Periuriuʒ quid ſitet quot modis cõmittit᷑.ſer.
xvij.pre.iij. F—..
Periurij punitio.ibidem F. D
Perſeuerãtia cõmendat᷑.ſer.ij.ꝑte.iij.ꝑ totam.
Perſecutiones ſunt vtiles.ſer.xxxvuj pte.j.
Peſtilẽtia quid ſit et quãdo debeat euenire.ſer
mone. xl.pꝑte.j.per toram.
Peſtilentiã quare deus mittit.eodem ſer.par.
ij pcotam.
Peſtilentia quõ euitari põt ne veniat:⁊ cuʒ ve/⸗
nerit amoueri.Eodẽ ſermone ꝑte.iij.ꝑ totã.
Pꝛecepta moꝛalia legꝭ veten ſeruare tenemur.
nõ iudidalia.ſer.xxvij.ꝑte.j.T.el.j.circa fine⸗
vbi ðꝛ ꝙ cerimonialia ſeruare ꝓhibemur.⸗
Pꝛecepta decalogi in q̊ differunt a lege huana
ſer. xvj P. per 0 ta.

Pꝛecepta dei diligenter debent obſeruari. ſer.

Pꝛedeſtinatꝰ nõ põt ſaluani ſine oꝑibo bonis
ſi põt ea adiplere.ſer.xxxvij.ꝑ.ij. N ?⁊ O.
Pꝛedicatoꝛes ibi libenter pᷣdicant vbi fructifi⸗
care ſperant.⁊ ecõtrario nõ libẽter pᷣdicãt vbi
inutilit᷑ ſe pᷣdicare dubitat.ſer.j.ꝑ.j.RK.
Pꝛedicatoꝛes ſunt piſcatoꝛes ⁊ venatoꝛes ani
marũ.eodẽ ſer.ꝑ.ij. P.circa mediũ.
Pꝛedicatio bona q̃s cõditiones hr̃e debet. ea⸗
dem ꝑte pertoctaiaiaiammm.
Pꝛedicandũ eſt ex charitate:aliter nihil vel pa⸗
rum ꝓficiet pᷣdicatoꝛ.ibidem R. bb

Sõäl

Pꝛedicationis fruc attribuẽdus eſt deo: nõ
pdicatoꝛi.ſer.ij..v.poſt mediũ. .
Pꝛedicationis excellentia ⁊ vtilitas.ſermo.iij.
* m exoꝛddoo.
Pꝛedicatione maxime indigẽtnouit᷑ ad pniaʒ
coõuerſi.eodẽ ſer.par.j.in fie.
Pꝛedicatio eſt vtilioꝛ miſſa.eodẽ ſer.ꝑ.ij. H.
Pꝛedicationẽ debere audini qᷓre eccłia ita exp li
cite nõ pᷣcepit ſicut de miſſa. Ibidẽ OOH.
Dꝛedicatoꝛ vᷣbi dei qᷓlis eſſe debet Jbidẽ J.
Dꝛedscationẽ nõ audiẽs qñ poteſt vtrũ peccet
moꝛtaliter. Ibidem R. S”
Pꝛedicatio vta potius debeat audiri qᷓ; miſſa
qñ nõ põt vtraq; audiri.ibidẽ ¶ D
Pꝛedicationẽ ↄtẽnentes ⁊ ſiłr pᷣdicatoꝛes quõ
puniant᷑.ibidem M. ,—
Pꝛedicatiõis vtilitates.eodẽ ſer.ꝑte.iij.ꝑ totã.
Pꝛedicatoꝛes honoꝛat deus ꝑ miracula. ⁊ ipᷣi
pdicatoꝛes reſuſcitãt moꝛtuos coꝛꝑaliter et
ſpüaliter. Ibidẽ O. èM
Pꝛedicationis deuota auditio eſt ſignũ ꝙ qͥs
eſt in gra dei:⁊ econtra de nõ audientib.ibi⸗

Pꝛedicatio excuſat defectus cõfeſſionis audi/

end eã ſollicite ⁊ attẽte.ibidẽ Q.
Pꝛelati ſuppoꝛtãtes vicia ſubditoꝝ valde pec
cant:⁊ dicunt᷑ eoꝛũ delictis ꝑticipare.ſermo⸗
ne.xxxviij.par.iij.N.

Pꝛeſcribit diabolus pcõꝛeʒ diu in pœõ ꝑma⸗/

nentẽ. ſer .V iij · x.vl. ¶.· 3 . .⸗ „ —
Pꝛeſcriptio qͥd ſit.ibidẽ. vbi etiã hr̃ ꝙ res bñ p
ſcripta põt cum bona ↄſcia retineri.

Pꝛeſũptio ſalu ↄoſequede multos dãnari fa⸗/

cit.ſer.vij.ꝑte.v.ꝑ totam.

—

Pietatis oꝑa exerceri pñt etiã in feſtis:nec vio⸗

lat᷑ feſtũ tali oꝑatiõe.ſer.xix.ꝑte.iij. H.

Pꝛiuilegiũ quã efficaciꝗ habeat:⁊ an excuſet in
delich: ⁊ qn valeat ⁊ ſeruari poſſit. In cõſilio

cyotra iudeos. &O ? Qvſq; ad U.
Prꝛiuilegiũ generale qualiter intelligit᷑ cõceſſũ

⁊ quõ poteſt reuocari ꝓpter neceſſitatem vel

publicam vtilitatem.in eodem conſuio OO
oirca finem.
Pꝛimũ tpᷣs mũdi qð fuit.ſer.iiij.ꝑ.j.x.
Pꝛincipiũ cõmẽdat᷑.ſer.ij.ꝑ.ij.per totam.
Pꝛincipes dicunt᷑ raptoꝛes qͥ indebita onera
ſubdi iponũt.ſer.xxv.p.iij.T. ⁊ A in fine.

Pꝛophetie de aduẽtu et vita chꝛiſti.ſer.xiiij.ꝑte

iiij.per totam.
Pꝛomiſſionẽ nõ ſeruans de re licita factã vtrũ
ſemꝑ peccet moꝛtalit᷑.ſer.xv.ꝑte.ij. N.
Pꝛomiſſio ſolẽnis ⁊ nuda quõ obliget.ibideʒ
Pꝛomiſſiones qᷓdam quomodocũq; facte nõ
obligant.ibidẽ O
Pꝛomiſſa ſeruare deb emus.ſer.xxix.p.iij. H
Pꝛoni ſumus ad malũ.ſer.xxvij.ꝑ.j.F.
re.ſer.xj.ꝑ.iij.l.

Pꝛoponere debemus qͥtidie multa bona face

Aabula

Pꝛoſperitas mũdi facithoĩem nõ timere deũ.

ſer. x.par.j.T.

Pꝛoſpitas qᷓntũ noceat hoĩ.ſer.xxxviij.ꝑ·j. E ?=z
Pueri ⁊ iuuenes quõ excuſant᷑ a iieiu ( HD.

nio.ſer.v.ꝑ.ij..

Pueri an teneant᷑ ad cõfeſſionẽ.ſer.xxriij.p.j.
Punitionẽ maioꝛẽ facit deus quãto diutiꝰ pec

catoꝛẽ expectat ad pniam.ſer.vij.ꝑ.vj.F
Puniri vtꝝ poſſit iuſte vnꝰ ꝓ delido alterius.
Publice factũ qñ aliqͥd eſſe dicat᷑. In cõſilio cõ
tra iudeos. Ul 2.
Purgatiões mediciales ſunt vtiles coꝛꝑi ⁊ de
bent qnq; a ſanis recipi.ſer.xl.ꝑ.iij.J.
Uaalitas bonaꝝ ꝑſonarum facit ceſſare

poſt bn.

Quare in locutiõe ⁊ nõ in mutuo liceat acipe

re vltra ſoꝛtem.ſer. xxvj. ꝑ.ij. P.

Quattuoꝛ petunt a deo vindictam.ſer.xxij.par

te.iij. P.

r lieris.ſer.xxiij.ꝑ.ij.F..

Rapine deteſtatio.ſi. er. xxv. p.iij. W. n .

Rapine reſtitutio.ibidem O.
Raptoꝝ punitio.ibidem Pꝓ. Z
Rapina qͥt modis fiat. Ibidem Q.vſq; in finẽ
illius partis
NRaptoꝛes dicunt᷑ accipitres.ibidem in pᷣn.

Rapina grauiꝰ eſt perm̃ q; furtũ ibidem .

Rationibo autoꝛitatibo ⁊ exemplis res optime

NRationẽ opoꝛtebit reddere in iudicio vniuer⸗

ſaliñ ſolũ de oꝑibo miſcðie dimiſſis:ſed etiã
de oibus pctis ⁊ de tꝑe amiſſo:ac cogitatio⸗
nibus vanis ⁊ verbis ocioſis.ſer.x.parte.iij.
Ranihabitio quãdo mandato comꝑatx.ſer.xxij

Recidiuãs in pctõ confeſſo an teneat᷑ iterare cõ

feſſionẽ.ſer.xxxv.par.iij.C.

Recreationẽ qñq; acciꝑe laudabile ẽ.ſer.xxviij.

par.j.KE.
Regnuʒ dei acopit᷑ multiplicit ſer.xj.par.ij. B
B.poſt pnci. 8 .
Tegnũ celoꝝ q̃le ſit. Jbidem in fine.

Regnũ nõ patit᷑ duos.ſer.xiiij.par.j. R

Religionẽ vouens intrare qͥmõ tenet᷑.ſ er. xviij.
NReligioſoꝝ vota. Ibidem .

Religioſi boni:ac viri ſancn q̃re moꝛiũtur pe-

ſte:ac alijs flagellis dei.ſer.xl.par.ij.B.
Religioſi dicunt᷑ ſpeculatoꝛes a lõge videntes

iudicia ⁊ flagella dei futura q̃ debent popuł

nuniare. Jbidem.
Remedia cẽptatões.ſer.xxx.ꝑ.j.M.⁊ ſ.xxxiij
in exoꝛ.vbi ponunt᷑ decẽ ⁊ oco remedia.

Aptus qᷣd ſit ⁊ ad qͥd teneat raptoꝛ mu. S..

dei,

.

er,
ciä
no/

rij

co

gella ne mittant:⁊ vt milſa a auferant᷑.ſer.xl. ꝑ.

uj. per totam.

Remoto pcõ remouet᷑ dei vindida. Ibidẽ E.

Reuelan debenttnia genera pecõp in cõfeſſiõe

Remunerat deus aduerbi la:nõ no mia. ſ. er. viij
par.j. 0.
Rep̃ſentatiões diabolicas vitare nõ poſſumꝰ.
ſer. xxx.par.j.l.
Rei minime habet᷑ ama⸗ cõſideratio q̃ſi ſit ni⸗
hil.ſer. xxvij.par.j. U.el.j.
Res ſeruitutẽ vel aliquã obligatio nẽ hñs nõ
eſt tati valoꝛis ſicut eſſet ſine illa.ibidẽ.x. cir/
ca medium.
Rei future velſperatepõt eſſe emptlo.ibidẽ B
el.j. ad finem.
Reſtitutio rei aliene eſt neceſt. aria ad ſe alutẽ. ſer
mone.vij.p.ij.poſt mediũ.⁊ ſer.xxv.pꝑ.iij.OD

Retributio bonoꝝ in iudicio quomõ fiet.ſer.x

par.iij. S.

ſer. xxxiij.ꝑ.iij.per totã.
Abbatũ quare in dñicã eſt trãſt mutatuʒ
8 ſer. xix. ꝑte.j. . E. 2 A.
Babbato non licet feſtiuare nec in toto
nec in ꝑte. Jpidem Z.

Sacerdos pꝛiꝰ q̊ͥ ad cõfeſſionẽ „: qlibet bñs

autoꝛitatẽ abſoluendi.ſer.xxxiiij.ꝑ.j.Q. etibi
quõ mlti dicunt᷑ ꝓpꝛij ſacerdotes ⁊ qlint.

Sacrilegiũ qͥd ſit.ſer.xxiiij.par.ij R.
Sacrilegij dereſtatio. Ibidem S.

Scandaluũ aciuũ ⁊ paſſiuũ qͥd ſit:? quãdo bo
na opera pꝛopter ſcandalũ debent dimitti. .

xxx.par.j. P

Saluatio pplliin oncipio q̃drageſime.ſerj. in

exoꝛ. B.
Saluat᷑ nullus in fide ſua niſi chꝛiſtianꝰ. ſer.
xiiij.in exoꝛ.
Sanguis xpi doſi itas 2 vtilitas effuſis iõis eiꝰ.
ſer. xxxix.par.iij.CT.

xxxj.in exoꝛ.T.
Satiſfacit homo pꝛeceptis deiet ecdeſie ea ad//

implens etiã in pctõ moꝛtaliſm qͥſdam.ſer.

xxxvij.par.iij. S.

Secta paganoꝝ ⁊ gẽtiliũ repꝛobat᷑ ſer. xuij. p.

per totam.

Secta mahumetica repꝛobat᷑ eodẽſer ꝑ.i i. per

totam.
Secdta iudeoꝝ repꝛobat᷑. eodẽſ.ꝑ.iij.pꝑ totã.

Semen vbi dei detulit xpᷣs de celo ⁊ ſemiauiti

terra.ſer.ij.ꝑ.vl. B B.

Semẽ jdrupler dluerſimode cadẽs qᷣd ſigni⸗

ficet. Jbidem BB B.
S enex luxurioſus deteſtabibl ẽ valde.ſ. er. xxxix

par.iij. E.

Senſus vt pcipiat obiectũ ſuũ qᷣͥd requint. ſer

mone. xxxj. p.j. X.
Senſualitas ſiue appeticus ſenſitiuus nõ põt

Alphabetica

Raemedia coͤtra Ppeſtileneij 7 omnia alta dei fla

nos cogere ad mal vel bonũ. ſe er. xxrvij. D 81. 8B
Sententia vniuerſalis iudicij nõ potenit infri⸗

gi ꝑ appellationẽ vł alio modo imutari.f.x.
par.iij. U.
Seruire nõ tenet aliqs ꝓxio cum ſit uo damno.
ſer. xxvij.ꝑ.j.x.la.j.in pᷣn.et circa finem

Sero oꝛare ſiue eec peraſcente die eſt valde

vtile. ſer. xj. par.iij. ¶)
Serpeni aſtutia.ſer.xxxj.ꝑ.j.A.

Stellas cadere de celo tꝑe iudicij quõ sinralligi

tur.ſer.ix.ꝑ.ij.D.
Stellaxꝝ ⁊ lune curſus qñ ñ poſſitſine pe obbß/⸗
uari. ſer. xvj. pꝑ.vl. ¶0.
Sibille pᷣdixerunt aduentum et vitam xpiſ er.
xiiij.par.iij.O.

Sclentia eoꝝ ꝗ peinent: ad fidẽ quoõ eſt neceſſ⸗ a

ria ad ſalutẽ. ſer. iij. P.ij. F.

Sgenti ⁊ volenti nõ fit dolus. F. xxvij. ꝑ.j. E.el.

iij.in fine pmecol.
Digna pᷣcedẽtia iudicũ q̃ qᷓ 3. des mittat. ſen er. ir. p.
iij.per totam.

Signũ crud debetpcedere noſtras achiõ es.ſe er

mone. xj. p. iij. I.
Signa veri xpᷣiani.ſer.xv.p p. ij. per totã
Signa future peſtilentie.p.xl.ꝑ j.per totã.
Signa futuras res indicãtia ſunt valde vtilia
Ibidem F.

Simbolũ apoſtolicũ an oẽs adulti teneantur

ſcre. ſer. xiij. ꝑ.ij. H.

Simgnini qd ſit ⁊ qualiter cõmitrat᷑ ſ. errrvj. E.

j. F 2

Si imonia ꝗre potius ðꝛ hoc peccatũ 5 gieſt ia.

Ibidem G.
Simonia qre eſt pem̃. bidem H.

Sumonie punitio. bidem Jvſq; ad M.

Simoniad oẽs an ſint ſuſpenſi⁊ ereõ munica
ti. ibidem. R
Simoniacoꝝ reſtitutio ibidem 2.

Simulare an qnq; liceat.ſer. xx.p. H
Satiffactio ꝓ pctis eſt neceſſ⸗ aria ad ſalutẽ.ſer. B j.

Simulatio q̃druplex repi᷑. Jbidem.
Spũſſceũs eſt equalis ⁊ coecnus patni ⁊ filio
ſer. xx. p. iij. v. ? B.
Spũſſctũs deus verus ⁊ nõ creatura pcedita
patre ⁊ filio. Ibidẽ.C.

Sogetas qñ licite vcrabit 2 qñ nõ.ſ. er rrvij ꝑ.

j. D. la. iij. ? J.
Socletas puerſoꝝ debet euitari. ß. xl. P. lij. W
Sodomie vicium.ſer.xxiiij.ꝑte.ij. Lvſq; in fi/
nem ülius ptis.
Solem obſcurari tpe iudicij quo mõ intelligit
ſer.ix.par.ij.D.
Sol qualis erit poſt iudiciũ.. erex par.ij .
Somnijs dare fidem nõ debemus. ſe er. xvj. bte
vyltima J.

Soꝛtib vti quando ſit lictum ? quando nõ.

Subtilitas nimia eſt vitãda. ſe er. xiij. p. „ D
Succeſſoꝛ Petri eſt papa.Ep̃i vᷣo ſi nbide. ſuccel⸗

oꝛes apoſtoloß er alij ſacerdotes diſcipulo

ũ xpᷣi. ſer. xxiij..j. l.
Sumpoid⸗ cuius debet mitti res debita credi⸗

oꝛi. ſer. xxviij. P.iiij. P

S Sundie q̃ttuoꝛ ſpecies declarank. ſer. vj. ꝑte. .

per totam.
Bupbia facit hoiem infidelẽ ſe er. xiij. P· ij. T.
Suꝑbie punitio.ſer.xl.ꝑ.ij. F.
Supſtitiones ſunt omnino vitande.ſe cr.xvj..

vltima N.

BGuſplciones an ſint vitde.ſer xrxyj .in exoꝛ.
Suſplcio triplex maxie inuenit᷑.eo dem ſer. par

1e. 1 *
BGuſt 8e, differt a iudicioibidem Z.
Stupꝛũ q ſit.et ad quid teneat ſtupꝛatoꝛ er.
xrxlij. pte.ij. Yx.
Stultoꝝ cõfeſſio.ſer.xxxiij.pte.j. F.

Acere veritatẽ ⁊ expᷣ mere falſitateʒ equi⸗

t poarankt.ſer.xxix.p.j. B.
Trabi aliqd quattuoꝛ modis. xxrix.
p. ij. SS. circa fin.
Tranſmutari vtꝝ poſſit vna creatura in aliam
8äy![ dicũt ſe facere uliqᷣ vadũtad ludũ diabo⸗
licũ.ſer.xvj.pꝑ.vlti.S.

Temptationes an appetere debeamus. ſe ermo

ne. xj. ꝑ.ij. D.
Temptare deum qᷣd ſit. bidem/R.

Temptationes an dici debeant i in confeſſi ione.

ſer. xxxiij.ꝑte.iij.O.
Zeptationes ſunt vtiles.ſe er xxxviij. briij. T.
Tempꝑantie exempla.ſer.v.ꝑ.j. O)

Tépoꝝ qualitates ⁊ diſpoſi itiõ⸗ es namrales qᷓ qᷓ

ſint. ſer.xl.ꝑ.j.G.
Terra q̃lis erit poſt iudiciũ.ſer.x. pte.ij. x.
Terremotu multe vrbes in diuerſis Babon mü/
di coꝛruerũt.eiuſdẽ ſermonis ꝑte.j.C.

Theſaurꝰ inuentus cui⸗ erit. ⁊ qͥd ſit th belaur.

ſer. xxv. ꝑ.ij. L.

Teſtes qᷣt regrunt ad aliqᷣd ꝓbandũ vł auten⸗

tiſandũ.ſer.ix.ꝑ.j.F.
Leſtes qͥnq; ſtabunt in iudicio co ntra beccato
.ſ. er. x.par.ij.Q. J
moꝛ q̃druplex repit᷑ſer.xxx prei. dD
Amoꝛ: dei eſt vtilis. Ibidem E.
Tribulationũ vtilitas.. er. xxcviij.i exoꝛ. ?·. par
te pertotam.
Tnbulatio tollit carnalẽ tẽptatio nẽ. J bidẽ.E
Tribulatiõe effici᷑ hõ deuotꝰ.ibidem x ⁊ G
Tribulatiõibo purgant᷑ pcã. Ibidem H.

Tribulatio eſt via q puenit᷑ ad celũ ⁊ ſine qua

nullus aſcẽdit. Jbidem ꝑ.ij.ꝑ totã

Trinitas pſonaꝝ diuiĩaꝝ.ſer.xv.par.iij x vſq;

ad C.excluſiue.
Tolerare tenemur qᷓ ſcunq; tnibulanões amo/
re xpᷣi.ſer.xv.par.ij. M.
Tolerant multi laboꝛes plurimos p hono ꝛe
2 ꝓ mũdo:⁊ nolũt vł qͥid minimũ to lerare *
deo ſer. xrviij par.iij. O. 3

Zabula

Tolerare edeberho patient᷑ moꝛtẽcharoy: amiſ⸗

ſionẽ étpalium: afflicionẽ infirmitatũ: acerbi

tatẽ tẽptationũ:⁊ cõtumelias iniuriax. ibidẽ

QA. vſq; in finẽ illius ꝑtis.

4 Toleranna in nõ punier do reos: an eoꝝ deli /
cũ aliq̃liter excuſ⸗ et. In cõ ſilio contra iudeos .

O et P.

Turpia lucra quomodo ſubiaceant reſtituto i
ſer. xxviij.parte.ij.ꝑ totam. 2 par.iij. M. cirs⸗

ca medium. ⁊ N.

Allis Joſaphat qus ericloc iudicij vni

v erſalis.ſer.x.par.ij.G.

Uarietas quõ eſt vtilis ſer. j. par.ij. P.

Varietas eſt in opinionibo.ibidem Q.

TUVegetabilia vtrum erũtpoſt iudiciũ.. er.par/

te. ij. B.

Uenena ſterilitatis dantes vel ſumẽtes gliter

peccent.ſer.xxij.par.j.A· in fine.

Venialia pc innũera nõ ppõdert vni moꝛta

li. ſer. xxix.ꝑ.j.A
Uentoꝝ Apꝛietas ſiue qlitas. . er. xl. par.j.

Uerbũ dei cõtemnens ato moꝛiet Pügicer er

mo. x.par.j.O.

Verbi dei vtilitates. Uide ſup in vᷣbo Pꝛedi

cationis.
Uenttatẽ ſemp tenent᷑ dicerepdicatoꝛes.ſer..ꝑ.
ij. I. ⁊ oẽs alij.ſer.xxix.ꝑ.iij. G.

VUVerationẽ ſuam lic; vnicuiq; redimere.ß. xxvij

parte.ij. U.
Ulquapo ſſidens fundũ vel aliã ꝓpꝛietatẽ pꝛo

dote ei reſtituẽda ab heredibo marit:nunqd
computabit fruc“ in dotẽ.ſer. xxvij.p.ij. )⸗
Uigilare eſt vtile contra peſtilentiam.ſe er. xl. pte

uj. F.

im vinepllere omnia iura bemitunt. ſ. er.xxij

Uinũ ſi Binpei an ñ pꝛandiũ vtꝝ fra ngat leiuniũ
ſer. xl.par.iij.C. ꝓpe finem.
Uinũ q̃re ꝑmittit᷑ ieiunij tꝑe. Ibidem F.

Virgo fuit inater xpᷣi in partu⁊ poſt partũ.ſer.

XxV P ar.iij. .„

Virtutes celoꝝ moueri in iudicio quõ intelli⸗

gik. ſer. ix. par.ij.E.
UVircutes oẽes ſine fide falſe ſũ ut. ſer. xv. in. exoꝛ.

Ulita hũana bꝛeuiſſima eſt ⁊ qtidie currens aGd
moꝛtẽ.ſer.vij.par.vj. A. —

Uti ⁊ frui qͥ ſit.ſer.xuij.par.j.Q.

Utilitas coõmunis pᷣferenda eſt Parnculari ſer.

j.par. j. G.
Utilitas cõtritionis.ſer. xxxj.par.iij. totam.

Unitas diuine eſſentie.ſer.xiiij. par.. O vſq; i in

finem illius partis.
Uoluptates ſequẽs beſtia eſt app Allandue. et
eſt deterioꝛ beſtia.ſer.v.par.j.J.
Qolũtates due in xpᷣo fuerũt.ſer.xv. par.iij. R.
Uolũtati diuine vtrum ſemꝑ teneamur volũ⸗
tatẽ noſtram confoꝛmare.ſer.xl.par.ij.U.

Voluntas benefaciendi vtꝝ ſufficatad meri⸗

ammg
codi
lbide

Alphabetica

mnicationem. ſer. xxiij. par.ij. E.

tum ⁊ ſalutẽ.ſer.xxxv ij. p. ij p ertotam. D
Uotoꝝ emiſſio vtrũ ꝑtineat ad pᷣmũ an ad ſe⸗

cundum pꝛeceptũ decalogi.ſer.xviij.in exoꝛ.
Votũ quid ſit:et de cõditioniba que ad ipᷣm re⸗/
qrunt᷑ vt ſit obligatoꝛiũ.eodẽ ſer.par.jꝑ totã
ũ diſpenſatio. ecodẽ ſer

Votoꝛum ⁊ iuramentoꝛ
Votũ abſolutũ ⁊ conditionatũ. Ibidem S
VUotoꝝ obligatio.eodem ſer.par.iij.ꝑ totam.

Vltra ſoꝛtem recipere quando ſit lictũ ex mu⸗/

tuo. ſer. xxvij.par.ij.ꝑ toti.
Vſucapio quid ſit.ſer.viij.ꝑ.j. C.

VUſura qͥd ſit et q̃liter ꝑpetrat᷑ſer.xxvj p.ij. vſqd

ad U.et ſer.xxvij.ꝑ.j.pertotaʒ.vbi ponuntur
multi caſus vſurarij palliati ſub coloꝛe con⸗

Ulſura ſolum cõmittit᷑ in mutuo vero vel palli

ato. eadem ꝑ. M. laſj.

Uſura non eſt quod gratis datũ accipi? ꝓ mu

Uſure deteſtatio. Jbidem ll.“
ſura omni iure eſt phibita. Ibidẽ.⁊ ſer.xxvij

pte.j.P.circa medium.,.

Vſuras exigi facientes vł ꝓ eis iudicãtes: ſiue
ſtatuta in fauoꝛẽ vſuraꝝ facẽtes quõ puni⸗

antk. ſer. xxvj.ꝑ.ij. x.

Vſurarijs domos cribuentes q liter puniant᷑,

Ibidem vy.

UVſurariꝰðꝛ aſpis ⁊ ſcoꝛpio.ſer.xxvij.ĩ exoꝛ..

Vſurariꝰnõ eſt qͥ vltra ſoꝛtẽ accapitin q̊ dãnifi⸗
catꝰeſt. eo dẽ ſer.ꝑte.ij. P⸗Q⁊ RZ.
UVſuraꝝ fautoꝛes quõ teneant᷑ ad reſtitutionẽ.
Vſurarioꝝ excuſatio repꝛobat᷑. Ibidem.

Vſurarius intẽtionariꝰ an teneat⁊᷑ ad reſtitutio/

nem. Ibidem B

Vſurarioꝝ publicoꝝ punitio.et de coꝝ cõfeſſi

one ⁊ teſtamẽto. Ibidem C.
Vſurarius peioꝛ eſt lupis:iudeis:ac alijs pec/
catoꝛib:⁊ iuda. Ibidem in fine·
UVſurarũ ⁊ rapine punitio.ſer.xl.pax.ij.C.

Nulnerãs aliquẽ ad quid ei teneat᷑ſ er. xxij. par

te.iij.QO.

VUxoꝛ nulla ex cauſa relinqͥ poteſt niſi ꝓpter foꝛ

Votoꝝ excuſatio ⁊ qui vouerenon pñt. Ibidẽ

UVxoꝛem pulcrã an melius ſit acaꝑe qᷓ; turpem
eodem ſer.par.vlti.B.⁊ ſer.xxiiij.par.j.O.cir
ca finem. ssäl
pᷣs quõ pctõꝛibbo impꝛoꝑabitin iudicio
x ac de eis lamẽtabit᷑ ⁊ cõtra illos allega
bPlit. ſer. x.p.ij. O. H
Xps eſt noſter ſapiens aduocatus apud patrę
⁊ auxiliatoꝛ ſollicitꝰ.et eſt nr frater vterinus.
ſer. xij. p.iij. A. poſt mediũ. ”
xpᷣs natus eſt ex virgine ſine coꝛruptiont ma⸗
tris.et habuit coꝛpus integre oꝛganiʒatũ ab
inſtanti conceptionis. etin eodem inſtantifu
it plenus ſcientia et virtutibus.ſer.xiiij parte
Ypᷣianus bonus quis ſit.ſermone.xv.parte.ij.
XFanug verus quõ cognoſct᷑. Ibidem ¶ 02%½%
xpᷣianus nõ eſt qͥ mandata dei ⁊ q ꝓmiſit in ba
ptiſmo nõ ſeruat. Ibidẽ N?z G

xps verus deus ⁊ hõ eſt.eodem ſermone. par.
iij.in pncpio.
xpᷣs veram carnem humanã aſſumpſit ⁊ in ea
paſſus eſt. Jbidem Q. ððẽ

xpᷣs ſolum vnã pſonam habet. IJbide G
Xps moꝛe falcarij in cruce oſtendit carnem ſu⸗
am ſanguinolenta pœõꝛib vt eos ad ſe euo⸗
cet. ſer. xxxix.in exoꝛ. ́́MUnõpB
xp̃s ac quare voluit moꝛi.eodẽ ſer. parte
cp̃s quare in aere moꝛi voluit. Jbidem.
Xps crucifixus omnes ad ſetrahit. Ibideʒ S

xp̃s quare in cruce habere voluit caput incli⸗/
natum:bꝛachia extenſa:latꝰaꝑtũ:pedes affi⸗
rxos ⁊c. Ibidem.
xpᷣs cruafixus eſt liber vite omnes ſdas necei.
ſarias ſaluti nos edocens. Ibidem . B
Eſus xpᷣs ac beata virgo ⁊ omnes ſan /
i caiꝑ viam tibulationum ſunt ingreſſ·
ſer. xxxviij.par.ij. R. 22
ʒ3 Elus aniaꝝ eſt gratiſſimum deo ſacri
flicium. ſer.j.par.j. J. JJ

J quis velit cũ
8 paud libꝛis ꝑ totum annũ pꝛedica/
re habeat noſtrũ Mariale:et vtrãq;
. ꝑtem iſtiꝰ roſarij cũ defenſoꝛio mon
nis pietatis:etpoteritnõ ſolũ vno anno:ſed etis
tribo vel qᷓ̃ttuoꝛ annis ⁊ plus in eodeʒ loco ſer⸗
mocinari.Etpᷣmo quo ad feſta beate virginis
hunc oꝛginem ſeruet
IIn Eſto cõceptionis immaculate matris dei
acape ſermonẽ pᷣmũ in pᷣma ꝑte pnapali Ma
rialis.et ꝑ nouẽ alios annos poten pᷣdicareibi
dẽ deipſa ↄceptiõe:accipiẽdo i octo annis alijs

octo alios ſermones ſeq̃ntes vbi S.et nono an

no ſermonẽ ſuꝑ pᷣl.lxxxvj.ſ.Fundamenta eiꝰ in

montib ſanc. Uide in nona pte pᷣncipali ipiꝰ

marialis.ſer.iiij.ꝑte.vij.ꝑ totam.Et ſic decẽ an⸗
nis cõtinuis ſpꝑ nouos ſermones facere poter
de illibata vginis conceptione. .
In feſto natiuitat eius accipe pꝛimũ ſermo
nẽ ſcðe ꝑtis pᷣncipalis ipſius marialis.⁊ cũ q̃t/
tuoꝛ alijs ſermonibo eiuſdẽ ꝑtis poterꝭ pᷣdicare

ꝑ alios q̃ttuoꝛ annos ſeqntes.

In feſto pᷣſentationis in templo ipſius virgi
nis accipe ſermoneʒ in.iiij.ꝑte pᷣncipali maria⸗
lis.ſer.j.par.j.ꝑ totam.
In ſeſto annüciatiõis ipſiꝰ virginis aclpe p
mũ ſermonẽ qͥnte ꝑt pncipalis marialis.Et de
alijs vndecim ᷣmoniby eiuſdẽ ꝑ poter pᷣdica
reꝑ vndecim annos ſeqntes de eadẽ annũcia⸗/
tione.

In feſto viſitatiõis eiuſdẽ vᷣginis accipe pꝛi

mũ ſermonẽ. vj.ꝑtᷣ pᷣn. marialis cũ qͥ ſimł cũ ſe
quenti poterj pdicare ꝑ quattuoꝛ annos de ea/
dem viſitattone. 2J”GDä
In feſto purificatiõis eiuſdẽ vᷣgis accpe p/⸗
mũ ſermonẽ octaue ꝑt pnapalis marialis: cũ

q̊ ſimł cũ ſeq̃nti poter pᷣdicare de eadẽ purifica

tione ꝑ qᷓttuoꝛ annos cõtinuos.
En feſto niuis accipe ſermonẽ in.ix par.pᷣnci
pali marialis.ſer.ij.p.j.ꝑ totã.de q̃ poterit pᷣdi/
tres annos ↄtinuos: accipiedo q̃libet an
no vnũ myſteriũ ibi poſitũ:⁊ eũ ampliando cũ

alijs ſimilibꝰ in eodę libꝛo poſi de ipſa vᷣgine

que faciliter reꝑient᷑ intuendo tabulã alphabe/
ticam ipſ marialis.
In feſto aſſumptiõis eiuſdẽ aceipe pᷣmũ ſer⸗
mõonẽ vndecime ꝑd pncipalis marialis:cũ qͥ ſi
mul cũ ſeq̃nti ⁊ cum duob ſermonib duodeci
me ꝑtis pncipalis ipſius marialis poter pᷣdi⸗
care de ipſa aſſumptiõe ꝑ octo annos ↄtinuos
Quia vo pꝓplłi libent audiũt aliqͥd dici qͥtidie ðᷣ
btã vᷣgine:et ideo qͥdã pᷣdicatoꝛes ↄſueuerũt in
omni ſua pᷣdicatiõe dicere aliq̊d miraculũ ipſi/
us vᷣginis.ſNũc poterũt in ſingulis pᷣdicatõib⸗
inſerere aliqͥd puleri de ipſa matre dei:hodie de
clarado q̃re aſſimilat᷑ ſoli.etſeq̃nti die q̃re ðꝛ lu

na. Et ſic de alijs ſimilitudinibo de qͥb tracat

Tabula

diffuſe in nona ꝑte pᷣnapali marialis. Uel dicẽ
do qͥtidie aliquã eiꝰ excellentiã. de qͥ vide in.xij.
ꝑte pnapali mariał ꝑ totã.⁊ in toto ipo maria⸗
li. Uel ſi pᷣdicet᷑ de aliq̃ vᷣtute:poterit demõſtra/⸗/
ri quõ ipſa vᷣgo habuitillã virtutẽ in ſũmo.vt
declarat᷑ in.iiij.ꝑte pᷣncipali ipſiꝰ marialis ꝑ to⸗
tam. Et ſimilit᷑ ſi deteſtet᷑ aliq̊d vicium:poterit
oſtẽdi quõ ipſa vᷣgo ab eo ĩmunis totalit᷑ exti⸗
tit:illudq; deteſtata fuit. Et ſic q cquid laudabi
le reꝑiat᷑ in aliq̊ ſancto vł pura creatura poterit
oſtendi fuiſſe in vᷣgine Maria. Et de nullo pᷣ/
dicabit᷑ qͥn aliqͥd poſſit ad ꝓpoſiuũ introdudci de
ipſa vᷣgine:ſi tabula alphabetica ipſius maria
us bene inſpicar.
Omnib aũt ſabbat maxime q̃drageſime⁊

aduẽtus poterit pᷣdicari de ipſa vgine.

Sabbato poſt qrtã feriã cinerũ de cõceptiõe
ipſius vᷣginis: vide in pᷣ ma ꝑte pncipali mari/
alis ꝑ totaʒ. Thema. Oꝛiet᷑ in tenebꝛis luxtua.
Eſa.lviij.⁊ in epiſtola occurrẽti. VUel cũ eodem
themate pᷣdica quõ btã virgo aſſimilatluci.de

q̊ vide in.j.pte pᷣn. marialis.ſer.vij.in exoꝛ.⁊ i.ij.

pte pꝛin.ipſius marialis.ſer.iiij.in exoꝛdio.⁊.ix
pte pꝛin.ſer.iiij.ꝑ.ij.per totã. Item ꝙ ðꝛ lucerna
ardens.de qͥ vide in.ix.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.iiij.
parte.iij.ꝑ totã. Uel ipſo die pᷣdica modo bea
ta virgo fuitũluminata ſuꝑ omnes puras qe⸗/⸗
aturas:⁊ eſt illũinatrix noſtra.Uide in.iij.par⸗
te pꝛin.marialis.ſer.j.parte.iij. ¶.Thema. Im
plebit deus ſplẽdoꝛib animã tuã Ibidẽ in pᷣdi
cta epła. Uel pᷣdica ꝙ btã vᷣgo ðꝛ paradiſus de
licaꝝ ⁊ hoꝛtus voluptaᷣ. Uidein.ix.ꝑte.bnci.
marialis.ſer.j.pte.j.per totã.Chema. Er quaſi
hoꝛtus irriguus. Ibidẽ. Uel pᷣdica ꝙ ipſa vgo
ðꝛ fons:puteus:⁊ fluuius aq̃ꝝ. Uide in.ix.ꝑte
pꝛin.marialis.ſer.iij.ꝑ.iij.per totã.et in eodẽ ſer

monec.pte. v. DH. Thema. Eris ſicut fons aqrũ

cuiꝰ nõ defiaent aque.In eadem epła.Uel pᷣdi
ca q̃re dies ſabbati eſt dedicatus ipſi beate vixr
gini. Uide in decima ꝑte pᷣncipali marialis.ſer.
jean exoꝛ. Thema. Uocaberis ſ. ab batũ delicatũ
2 ſam dñi głioſum. In eadem epla. Uel pᷣdica
qꝙ btã virgo ðꝛ nauis.Uide in nona ꝑte pꝛinci.
marialis.ſer.iij.parte.iiij.ꝑ totã. Chema. Erat
nauis in medio mari.Marci.vj.et in euãgelio

occurrenti.Uel pᷣdica ꝙ btã vᷣgo ðꝛ mare. vide
in.iij.ꝑte pꝛinci.marialis.ſer.ij. ꝑte.ij.ꝑ totã. ⁊.ix
ꝑte pn.ſer.ij.pte.iij.per totã. Chema. Uenit ad
eosg ambulãs ſupᷣ mare. In eodẽ euãgeuo. Uł
pᷣdica diſputationẽ int btäm vᷣginem ⁊ diabo
um.vide in.iiij.ꝑte pꝛin.marialis.ſer.v.par.j.⁊
ij. per totã. Thema. Cõſurrexit ſathan ↄtra iſra
el.j. Paral.xxj.Uel.Ego iudicoo ↄtendã tecum
Hiere.ij.vt ſint vba virginis ſic dicẽtis diabo/
lo. Uel pᷣdica de angelica ſalutatione. Thema.
Salutate Mariã qꝛ multũ laboꝛauit in vob.
ad Rom̃.vlt.Et in hoc ſermone ſolum expone

qd ſignificet aue.et qᷓre ðꝛ beate vᷣgini. Nidein

fa⸗
in⸗
aae
ſa

ldie
nri.
ana⸗/
ſtn,
o.,
Lio/
Nene
dabi
Nort
lloß/
Hade
nann

ine

Noe
zma.
dan
c de
rii
rir
ma
rii.
obes
8
per,
.
pl
8 de
na.
uaſi
igo
pte
geſer
rũ
dpdi
te vir
giſch
catu
dica
unc.
gclio
. zlt
itod
abo
rj⸗
iſta
dum
bo/
vob⸗
one
Lelu

tua. In eadẽ ep Pd⸗ 5
te quõ beata virgo fuit gra plena:pſequẽdo in

per totum annum

qnta parte pꝛin. marialis.ſer. vij. pte.j.per totaz

Vel cũ eodem themate pᷣdica de ſalutatiõe vᷣgi
nis in generali.vide ĩ.v.partepᷣn.marialis.ſer.
xij.ꝑ.ij.iij.⁊.iiij.ꝑ totã.Vel pᷣdica de coꝛona ipſi
us.vide in.xij.ꝑte pᷣn.manialis.ſer.j.ꝑ.iij.per to⸗

72

ta.ſer.ij.in exoꝛ.⁊ ꝑ.ij.per totã.Et potes etiaʒ ac⸗

cipere ꝓ themate illud Sap.iiij. In ꝑpetuũ co
ronata triüphat.
Sabbato poſt pᷣmã dñicam in q̃drageſima
de ſcificatione ipſiꝰbeate vᷣginis.vide in.j.par
te pn. manalis.ſer.j.par.ij.F.vſq; in finẽ illiꝰꝑdꝭ
et in.iij nte pᷣn.ſer.v.par.v. R.et in.iiij.ꝑ.pᷣn.ſer.
x.ꝑ.j.pe/totã. Item ꝙ beata vᷣgo ðꝛ ſctarium
dei.vide in.v.parte pᷣn.marialis.ſer.vj.in exoꝛ.
Thema. Reſpice dne deſanctuario tuo.Deut᷑.
xxvj.⁊ in miſſa occurrenti.Uel pᷣdica ꝙ bta vir⸗
go ðꝛ celum. Cide in.ij.ꝑte pn.marialis.ſer.iij.
Pte.j. M. ⁊ ꝙ habet ꝓpꝛietates celoꝝ.vide in. xj.
parte pꝛin.marialis.ſer.ij.par.ij..la.ij.vſq; ĩ fi

nem illius parꝭ. Thema. Reſpice dñe de excel

ſo celoꝝ habitaculo ⁊ bñdic populo tuo.vbi g

Uelpdica ꝙ beata virgo ðꝛ nubes:marxime lu

ada.vide in.ix.parte pᷣn.marialis.ſer.iij.par.v.
totam. Thema. Nubes ludda obumbꝛauit
eos. Matth̊.xvij. Uel cũ eodẽ themate pᷣdica ð

pulcritudine ipſiꝰ virginis.vide in.ij.ꝑte pꝛin.

marialis.ſermone.iiij.ꝑ totũ.⁊ ſer.v.parte.iiij.⁊
ix.pte pꝛinc..ſer.ij.parte.j.S. Et de eius pulcri/
tudine interioꝛi.in.iij. parte pncipali marialis.
ſer.iij.parte.iij.O.Vel pᷣdica de ſalutatione ipſi
us virginis:exponendo nomẽ mania. Uide ſex
ſermones tercie ꝑtis pᷣnci.marialis:de qͥbo po/
teris pdicare ꝑ ſex annos cõtinuos eodem die.
Thema.Nomẽ vginis Maria.Lu.·
Sabbato poſt ſecũdã dnicã in q̃drageſima

beata virgo ðꝛ terra bona bono ſemine ſemi

nata ⁊ ad germinandũ apta.vide in.ij.ꝑte pꝛin

cipali marialis.ſermone.iij.par.j.N.UVel pᷣdica

ꝙ aſſimilat᷑ terre multiplid ex cauſa.vide in.ix.

parte pꝛin.marialis.ſer.ij.ꝑ.viij.⁊ in.xj.par.pᷣn.

ſer.ij.parte.ij.in pᷣn.vſq; ad R.Thema. In pin
guedine terre erit bñdictio tua. Gene.xxvij.⁊ ĩ

epiſtola occurrẽti. Uel pꝛedica ꝙ ros ſignificat
gram dei deſcendentẽ in blãm vginem. vide in
qnta parte pꝛin.marialis.ſer.ix.in exoꝛ. Vel pᷣ⸗

dica ꝙ ros btẽ virginis eſt decoꝛatiuus:dulco
ratiuus:refrigeratiuus:⁊ fructificatiuus.vide
in.ix.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.ij.par.iiij.P. Uel pᷣdi
ca ꝙ btã vᷣgo roꝛe celeſti multipliciter eſt reſꝑ⸗
ſa.Uide in.iij.ꝑte pꝛin.marialis.ſer.v.par.iij.ꝑ
aenm. Then n roꝛe celi deſuꝑ erit bñdictio
Uel pᷣdica cum eodẽthema/⸗

expoſitione ſalutatõis angelice.de quo vide in
ij.par.pᷣn.marialis.ſer.v.parte.vij.x.et D vſqʒ

ad T.⁊ in.v.pꝑ.pꝛin.ſer.vij.parte.ij.ꝑ totã.
BSabbgto poſt tercs dñicam in quadrageſi

ma:/ꝙ btã virgo fuit illa terra in qua tota trini⸗

tas ſeripſit. vide in. ix. ꝑte pᷣn. manalis fen ij. pte

viij. ⁊ Q.vſq; in finẽ ulius ꝑtis. Thema. Je
ſus indlinas ſe deoꝛſum digito ſcribebat in ter

ra. Joh.viij.⁊ in eusgelio occurreti. Uel pᷣdica
ꝙ brã vᷣgo diat᷑ mons.vide in. xj. pte pꝛin. ma/
rialis.ſer.ij.ꝑte.vij. R.⁊.ix.ꝑte pᷣn.ſy er. iij. par. vj.

per totã. Itẽ ꝙ figurat᷑ ꝑ olius.vide in.ix.p.pᷣn.

manlalis.ſer.j.p.vij.per tocã.Thema. Perrexit
Jeſus in montẽ oliueti. In eodẽ euãgelio.Vel
pᷣdica ꝙ bta virgo dici tẽplũ dei.vidẽ iniij. pte

pꝛinci.marialis.ſer.v.par.v.UV.⁊ in.viij.p.pnci

pa. ſer.ij.in exoꝛ. Thema. Jeſus venit in teplũ.

In eodẽ euãgelio.el cũ eodẽ chemate expone

llla verba ſ. alutatcionis angelice. Oñns tecũ. Ui⸗
de in. xxv.ptepn. marialis.jer.vlij.par.j.ꝑ totazʒ
Item iülla vba Bñdicta tu in mulierib.vide in

72-

Inta par.pꝛin. marialis.ſer.viij.p.ij.O 2 F. Uel

pᷣdica de cõceptione imaculate virginis quam

gliqᷣͥ antiqͥ ⁊ ſenes doctoꝛes accuſauerũt de cri⸗

„

mine:cuius rei Suſanna figura fuit. Uide in

pma ꝑ.pꝛin.marialis.ſer.ix.par.j. R. Et ſermo⸗
nẽ de cõceptione accipe in.ix.p.pꝛin.ſer.iiij.par⸗
te. vij. E. Thema. Falſum teſtimoniũ locuni ſũt

agduerſum eam. Danlel.vij. et in epiſtola occur⸗

renti. DUH
Sabbato poſt qrtam dñicam in q̃drageſi-
ma.ꝙ beata virgo eſt arcus celeſtis ⁊ federj.vi
dein.iij.p.pꝛin.marialis.ſer.vj.par.j.H.⁊.ix.p.

pꝛin. ſer.ij.par.x.per totã.Thema. Dedi te in fe⸗
dus populi. Eſa.xlix.⁊ in eplła occurrẽti.Uel cũ
codẽ themate pᷣdica ꝙ btã vgo tenet᷑ nos adiu

uare multis de cauſis. vide in.iij.par.pꝛi.mari
alis..j.par.iij.Q R⁊ S.Etꝙ eſt aduocata no

ſtra habens omnes bonas cõditiones aduo⸗

catoꝝ.vide ibidem X⁊ v. Uel pᷣdica q; btã vir⸗
go eſt mater noſtra. Uide in.ij.ꝑte.pꝛin.maria⸗

lis.ſer.ij.par.iij. G et E. et in.iij.par.pꝛin.ſermo⸗

ne.iij.parte.j. R.Et qualiter ipſa mater noſtra
nobis ꝓcurat ſupernam bñdictionẽ ⁊ heredita
tem. et ſemper ſollicita eſt de nr̃a ſalute Uide in
vij.par.pꝛin.marialis.ſer.iiij.in exoꝛ. Thema.
Nunqq obliuiſci põt mater ifantuli ſui. In e/⸗/
dem epła. Uei expone illa vᷣba ſalutatiõis an⸗

gelice. Bñdictus fructus ventr tui.vide in. iij.

pan. pꝛin.marialis.ſer.iiij.par.v.L.⁊ M. ⁊ i.ꝰ.
par.pꝛin.ſer.x.par.ij.per totã.Lhema. Ego ſuz
lux mundi.Johᷣ̊.viij. Uel pᷣdica ꝙ btã vᷣgo fuit
vera mater xpᷣi.ecipſe dñs eius fuit verus filiꝰ.
Uide in.vij.par.pꝛin.marialis.ſer.uiij.par.j.⁊ ſ̃.
v.par.j.H.et ꝙ fuit tota eius mater. Ibidẽ. Et
ꝙ fuit mr̃ valde vnita filio.⁊ ei valde chara eti
maxima reuerétia.Uide in dicto ſᷣmone.v. par
te.j.E F ⁊ G. Thema. Ubi eſt patertuꝰ. In eo⸗
dem euangelio. HWKZ
BSabbato poſt dñicam de paſſione. ꝙ bea/
ta virgo habuit omnes conditiones boniregj.
vide in.xij.parte pꝛin.marialis.ſermone.j.par⸗

te.j. C. Et ꝙ fuit regina celoꝝ hab na . d

gatiuas. Uide in.iij.parte pꝛinci. marialis.ſer.

iij.parte.iij.pertoram. Uel ꝙ regnum iudeoꝛũ
et imperiũ totius mũdi ipſi beate vᷣgini viuen⸗
ti cõpetebat. Uide ĩ.xij.pte pn. marialis.ſer.j.ꝑ.

j.per totam. Et aliqͥq in ſer.ij.pte.j. H.Thema.
Ecce rextuus venittibi.Zach.ix. ⁊ Jo h. xij. ⁊ in
euangelio occurrẽti. UVel cũ eodẽthemate pᷣdi/

ca de nobilitate ipſiꝰ virgis a qua chꝛiſtus tra/
xit oẽm ſuã nobilitatẽ quo ad hũanitatẽ. Uide

in. ij. ꝑte pn. marialis.ſer.j.parte.ij. E et H. vſq;
in finè illius ꝑtis.⁊ ſᷣmone.v.pte.lij.x totã. Uel
exponeillud vᷣbum angelice ſalutatiõis. Jeſus

Vide in.v. ꝑte pꝛinci.marialis.ſer.xj.ꝑ totum.

Thema.Uolumus Jeſum videre. In eodem
euãgelio. Velpᷣdica ðe gaudijs ipſius vᷣginis

22

Vide in.iiij ꝑte pᷣn.manialis.ſer.viij.ꝑte.ij.ꝑ to

tam. et in.x.ꝑte pᷣn.ſer.ij.per totũ.Lhema.Am⸗/
bulate dum lucẽ haben. In eodẽ euãgelio.Uel

cum eodẽ themate põt pᷣdicari de pulcritudie et

foꝛmoſitate ipſius virginis.Uide vtaſſignaui
ſupᷣ in ſabbato poſt bmã dñicam in q̃drageſi⸗
ma.Deipſa q̊ʒ pulcritudine põt pᷣdicari cũ the/

mate Ecci.xliij.ſq. Puleritudinẽ cãadoꝛis eius

admirabit᷑ oculus.Cum pᷣdicto etiam themate

Dum lucẽ habed ⁊c.poteſt pᷣdicari ꝙ biã vᷣgo
ꝑ lucem figurat᷑.vide vt aſſignaui ſupꝛa in ſab

bato poſt cineres. Poteſt etiã accipi ꝓ themate
ſermonis gaudioꝝ virginis illud Zacharie.ix
Exulta filia ſion. Jubila filia hieruſaleʒ. Cel il/

lud Judich. xv. Zu głia hieruſalem. tu leticia

iſrael.tu honoꝛificẽtia ꝓpłi noſtri. Uel lð Ecci
xxiiij.Qui me elucidant vitaʒ eternam habebüt

Que duo vltia themata pñt aſſumi in om̃i ſer/
mone de ipſa virgine. èèMMD
BSabbato ſancto de doloꝛib ⁊ planau ipſi
virginis:et qualiter ſepeliuit filij ſui coꝛpꝰ.Ui⸗
de in.x.pte pᷣn.marialis.ſer.jꝑ totum De q̊ po⸗
terunt foꝛmari plures pᷣdicatiões. Thema. Te
nebꝛe erãt ſuꝑ faciẽ abyſſi.Geñ.j.⁊ in ꝓphetia p

ma occurrẽti.Uel pᷣdica ꝙ beata vᷣgo ðꝛ arida.
Uide in.xj.pte pᷣnci.ſer.ij.p.ij.O.Thema. Uo⸗
cauit aridã terram. In eadem ꝓphetia. Uel pᷣdi/

cꝰqꝙ ipſa vᷣgo appellat᷑ mare. Uide vt aſſigna/

ui ſupᷣ in ſabbato poſt cineres. Thema.Cõgre

gationes aq̃ꝝ appellauit maria.Uł pꝛedica ꝙ;
btã virgo ðꝛ archa.Uide in.j.ꝑte pᷣn.marialis.

ſer.v.pꝑte.iij.L.et in.xj.parte pᷣn.ſer.j.in exoꝛ.A.⁊

eiuſdẽ ſermonis ꝑte.vj. H.⁊ eius partis vnde/
cime.ſer.ij.pte.vj.F.⁊ ꝑte.vij.A⁊ O. ⁊.iij.p.pn.
ipſius marialis.ſer.ij.par.ij. C 2 WM. Thema.
Factibi archam. Geñ.vj.⁊ in ꝓphetia ſecũda oc

currenti. Uel pᷣdica de cõceptiòe vᷣginis. The⸗
ma. Archa ferebat᷑ ſuꝑ aquas.ſ.pctõꝝ. Ibideʒ.
Vel pᷣdica ꝙ ipſa eſt diſpenſatrix oim gratiarũ

dei. Uide in.xij.ꝑte pꝛinci.marialis.ſer.ij.ꝑ.j.J

Itẽ ꝙ eſt elemoſynaria dei.Uide in.iij.ꝑte pꝛin

ci.marialis.ſer.j.p.ij.F. Item ꝙ eſt cellaria dei.
Ibidẽ G. Thema Oęes ſitientes venite ad aq̃s

Eſa.liiij.et in qnta ꝓphetia occurrenti. Vel acci/
pe ꝓ themate.Da panẽ comedẽti. In eadem ꝓ/

phetia. UVel pᷣdica ꝙ ipſa virgo ðꝛ atriũ dei. Ui
de in.iij.ꝑte pncipali marialis.ſer.v.ꝑte.v. R.et
ꝙ eſt domus dei ſancta. vide in.j.pte pn.maria
lis.ſer.vj.pte.j.C.⁊ in.iij.ꝑte pᷣnci.ſer.v.ꝑ.v.P.
Thema. Magna eſt domus dei. Garuch i.
et in ſexta ꝓphetia occurrenti. Uel pᷣdica ꝙ ipſa

dicittabernaculũ ſpũſſcti. Uide in.iij.pte.pnci.
marialis.ſer.v.par.v. S. Thema. abernaan

lũ erit in vmbꝛaculũ diei ab eſtu:et in ſecuritatẽ

et in abſcõſionẽ a turbine ⁊ pluuia.Eſa.iiij.⁊ in

octaua phetia o ccurren.
n ſolennitatibo q̊ʒ dñicis et alioꝝ ſanctoꝛũ

et ſimilit᷑ in ferialibo dieby poterũt adaptari ſer/

mones. Etypſp—nd Ye¼ͥ⅔a
In dñica pᷣma aduẽtus dñi pᷣdica ꝙ btã vir
go Maria fuit ſignũ magnũ qð apparuiti ce⸗
lo.Et ꝙ ipſa nobis fuit data ꝓ ſigno direcnuo
diſtinctiuo ⁊ oſtenſiuo. Uide in.j.ꝑte pᷣn.ma⸗
rialis.ſer.ij.ꝑte.vj.G. Itẽ ꝙ fuit ſignuz magne

gre:głie ⁊ intelligẽtie. Cide in.xij.pte pᷣn.maria

lis.ſer.j.ꝑte.ij.O.Thema. Erunt ſigna.Lu.xxj.
et in enãgelio occurrenti. Uel in ipſa dñica etꝑ
totũ aduentũ pᷣdica de incarnatiõe verbi. Et ſer
mones ad hoc accipe in.v.ꝑte pᷣn.marialis.per
oẽs duodecim ſermones ipſiꝰ. Et vt expediti
inuenias materias cõueniẽtes:vide in tabula
alphabetica ipſius marialis in vbo Incarna⸗

tio dei. vſq; ad vbũ Indulgentiã. Thema in pᷣ

ma dñica cum q̊ͥ ꝑ hebdomada poterit pᷣdicari
Nunc ꝓpioꝛ eſt noſtra ſalus.ad Rom.xiij.et in
epiſtoia o ccurrenti. In ſecũda vo dñica The
ma. Erit radix ieſſe qͥ erurget regere gentes.ad
NRo ma.xv.et in epla occurrẽti.Uel. Zu es qui

vxẽturꝰ es: an aliũ expectamus. Matth. xj. et in
euangelio occurrenti. In tercia aũt dñica the⸗

ma. Dñs ꝗꝓe eſt.ad Phil.iiij.et in epla occurrẽ

ti. Uel. Ipſe eſt qui poſt me venturus eſt:qͥ an⸗

te me factus eſt. Joh.- „.
In quarta aũt feria q̃ttuoꝛ tẽpoꝛũ Thema.
Ecce vᷣgo concpiet ⁊ pariet filium.Eſa.vij.⁊ in

epla occurrẽti. Uel.Erit in nouiſſimis diebo p/

paratus mons domus dñi in vtice montiuz ⁊
eleuabit᷑ ſuꝑ colles.Eſa.xj.⁊ in ꝓphetia occurrẽ
ci. Et accipe ſermonẽ in.xj.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.
j. pte. vij. R. ? in. ix.parte pᷣn.ſer.iij.ꝑte vj.ꝑ totã
z ꝙ btã virgo figurata eſt ꝑ montẽ ſublimem
Uel accipe ꝓ themate. Miſſus eſt Gabꝛiel an⸗
gelus a deo in ciuitatem galilee.Lu.j.⁊ in euã⸗
gelio occurren. =M
Feria vo ſexta Thema. Egrediet᷑ virga ð ra
dice ieſſe.Eſa.xj.⁊ in epła occurrenti. Et ibipo⸗
tes pᷣdicare quõ beata vᷣgo ðꝛ virga. UVide in ta
bula alphabetica marialis in vbo Uirga.Uet

accipe ꝓ themate. Exurgẽs Maria abijti mö⸗

tana.Luc.j.⁊ in euãgelio occurrẽti.Et ibi dic ꝙ
btã vᷣgo aſcenditin mõtana multipliciter. Ui⸗

gech
mop/

.

pertotum annum

de in. vj. ꝑ. pᷣn. marialis.·ſer.j.p.iij. p totam. Uel
ꝙ montes ſpũales inhabitauit. Jbidẽ Net O.
Etin mõtibo.i.cũ deuot libenter moꝛat᷑. Cide

in.ix.ꝑ.pᷣn.marialis.ſer.ij.ꝑ.j.G. NS . .
Sabbato vo thema. Germinãs germiabit

et exultabit letabũda ⁊ laudãs. Eſa.xxxv.⁊ in ꝓ

phetia.ij.occurrenti.Etſermonẽ ſuꝑ hoc accipe

in.v.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.vij.ꝑte.j.L. etin.vij.p.
pn. ſer. v. pꝑte.j. A.ſ.qꝙ; beata virgo doloꝛẽ in ptu
nõ habuit.ſed cõſolationẽ maximã. Uel accipe
pꝛo themate. Aꝑiat᷑ terra ⁊ germinet ſaluatoꝛc.
Eſa.xlv.⁊ in.iiij.ꝓphetia occurrẽti. Uel accipe ꝓ

chemate. Parate viã dñi.Lu.iij.⁊ in euangelio
occurenn. J
Dñica vo q̃rta in aduẽtu Thema. Uidebit
oĩs caro ſalutare dei.Eſa.xl.⁊ Lu.iij.et in euan
gelio occurrenti.

Oñmni m ſabbato aduentus poterit pᷣdicari

de cantico virginali.

In pmo ſabbato loqndo de eiꝰ excellẽtia in
generali.et in alijs declarando ipſam in ꝑticu/
lari.De q̊ vide in.vj.ꝑ.pn.marialis.ſᷣ.ij.ꝑ totũ.

Thema.Magniticat aia mea dñm.Lu.j.Uel
pᷣdica oĩ ſabbato aduẽtꝰ de noie vgĩs. UVide in

lij.p.pᷣn.marialł.ꝑ totã. Etibi chemata iuenies.

In vigilia natiuitat dñi de incarnatiõe vᷣbi
Thema.Factus eſt ex ſemie dauid ſᷣm carnem
Ad Ro.j.⁊ in epla occurrenti.Uel pᷣdica de de⸗
ſponſaniõe btẽ vᷣginis. Thema.Cũ eſſet deſpo⸗
R mater Jeſu Maria ioſeph. Matth.j. ⁊ in
euangelio occurrẽti. Sermonẽ vo acape i. ij.
par.pᷣn.marialis.ſer.xij.per totũ.De q̊ poteritp
dicari ꝑ tres annos ↄtinuos. ðð
Uel pᷣdica in pᷣma dñica aduentus ꝙ hõ de/
bet reſurgere a pctõ ꝓpter multiplicẽ malicã ip/

ſius. Uide in.ij.ꝑte pn.roſarij ſermonuʒ.ſer.vj.
Ppte.j.ꝑ totã. Et ꝙ pcõꝛ ðꝛ moꝛtuus multis de

cauſis.Uide in eadẽ ꝑte P. vſq; ad R. hbema
Hoꝛa eſt iã nos de ſomno ſurgere.ad Ro.xiij

⁊ in epla occurrẽti.Uel.Abijcamꝰ oꝑa tenebꝛa

ri. In eadẽ epła. Uel pᷣdica de ſignis venturis
añ iudiciũ vniuerſale. Uide in.j.ꝑte pn.roſarij

ſermonſi.ſer.ix.ꝑ.ij.ꝑ totã. Uel pᷣdica qᷓre deus

mittet illa ſigna.vide in eodẽ ſermone.ꝑ.iij.per
totam. Thema. Erunt ſigna in ſole:luna ⁊ ſtel/
lis.Lu.xxj.⁊ in euãgelio occurrẽti.Uel.Cum vi
deritis hec fieri:ſcitote qꝛ ꝓpe eſt regnũ dei. Jbi⸗/
dem. el pᷣdica q̃liter acqrit᷑ regnũ ꝑadiſi. Ui⸗
ge in.ij.parte roſarij.ſer.xviij.par.vl.per totam.
Thema. Pꝛope eſt regnũ dei. Ibidẽ. Uel pᷣdi/

ca de fine mũdi.vide in.j.ꝑte pᷣn.roſarij ſermo⸗

nũ.ſer.x.ꝑ.j.ꝑ totam.Thema.Celũ ⁊ terra traſi/
bunt. In eode euãgelio. l
In ſcða dñica aduẽtus de ſpe ꝑueniendi ad
vltam eternã.vide in.ij.p.pn.roſarij ſermonuʒ.

ſer. vij. p.j. x £ 2 B. ? ſer. xx.ꝑ totuʒ. Lhema.

In eum gentes ſperabũt.ad Roma. xv. et Eſa.
Niacin eplła occurrenti. Uel pᷣdica de regimine

reipublice. Uide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ᷣſer.xxxiiij.
Pte.iij.x.la.iij.ad finem.⁊ P.el.liij.⁊ ſe er. xxix.par
te. vij.ꝑ totam. Et in defen.mõtis.trac.ij.p.ij. R
in fine. Chema. Erurgetregere gẽtes. Eſa.xj. et
in eadem epła. Uel pꝛedica de fundameꝗ fidei
chꝛiſtiane.⁊ ꝙ ipſa ſola vera fides in q̃ ſalua⸗
ripoſſumus. vide in.j.parte pᷣn.roſarij ſermo⸗
nũ.ſer. ciiij.in exoꝛ ꝑ totum. Thema. Quecũq;
ſcripta ſunt ad noſtram doctrinaʒ ſcripta ſunt.
In eadẽ epła.Clel. Tu es qͥ venturus es:an ali
um expecamus.Matth.xj. et in euangRio oc⸗
currenti. Uel cũ eodẽ themate pᷣdica ꝙ chꝛiſtus
fuit verus meſſias. Uide in.j.parte pᷣnciroſarij
ſermonũ.ſer.xiiij.parte.iij.pertotam. UVel pᷣdica
de miraculis chꝛiſti.vide in.j.parte pᷣnc.roſarij
ſermonũ.ſer.xiiij.in exoꝛ.¶ O ⁊ M duplex.⁊ in
ij.pte eiuſdem ſermonis X.⁊ ꝑte.iij.J. Thema.
Euntes renũciate Johãni que vidiſtis ⁊ audi⸗
ſtis Ceci vident:claudi ambulant ⁊c. In eodeʒ
euangelio. Uel pᷣdica de curatione cecſta.vide
in.ij.pte pᷣn.roſarij.ſer.vj.ꝑte.j.R ⁊ L. Thema.

Ceci vident. “
In tercia dñica aduentus de tẽpantia ⁊ mo⸗

deſtia.vide in.ij.pꝑte pᷣn.roſarij ſermonũ.ſer.viij

Pte.iij.ꝑ totã.et in.iuij.ꝑte pᷣn.marialis. ſer.iij.ꝑ.

iij. ꝑ totã.⁊ ſer.viij.p.x.⁊.xj.Lhema. Modeſtia
veſtra nota ſit oib hoibo.ad Phil.uij.⁊ in epi⸗
ſtola o ccurrẽti. Uel pᷣdica ꝙ in hoc mũdo ñ ha
bemus cauſam gaudendli ſed flẽdi. Uide in.ij.
pꝑle pᷣn.roſarij ſermonũ.ſer.xxxij.ꝑ.j.2. et ꝙ mũ
dance conſolationes ſunt defecibiles:turbide:
amare ⁊ difficiles ad habendũ.Et ecõtrario eſt
de ſpualibo. et ideo debẽt appeti ⁊ ſolum de eis
gauderi.Uide in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſermonũ.ſer.
xxxviij.ꝑ.ij.N.poſt mediũ.Thema.Gaudete in
dñno ſpꝑ. In eadeʒ epła. Uel pᷣdica de vocib iui⸗/
tantibo ad pniam.vide in.ij.ꝑ.pn.roſarij ſermo
nũ.ſer.vj.p.ij.per tota. Chema.UVox clamãd in
deſerto. Eſa.xl.? Joh̊.j.etin euangelio occurrẽ
ti. Uel pᷣdica cũ eodẽ themate de venatiõe ania/

liũ in deſerto bu mũdi. Uide in.ij.p.pᷣn. roſa⸗/

rij ſermonũ.ſer.xij.ꝑ.j. Rvſq; ad L. Uel pᷣdica
de imitatõe xpᷣi.vide in.j.ꝑ.pn.roſarij.ſer.xvdᷣ.
ij. K ⁊ L.et in.ij.pꝑte pꝛin.ſer.xxvij.in exoꝛ.et ſer.
xxxiiij.in exoꝛ.⁊ ſer.xxxv.in exoꝛ.Chema.Dirigi
te viã dñi. In eogem euangelllio.
In qrta dnica aduentꝰ de iudicio temerario
euitãdo.vide in pᷣma ꝑte pn.roſarij ſermonuʒ
ſer.xxxvj.per totum. Thema. MNolite ante tem⸗
pus iudicare.j.ad Coꝝ.iiij.⁊ in epiſtola occur⸗
renti.Uel pᷣdica de incertitudine gratie.ſc; vtrũ
ſumus in gratia dei ⁊ in ſtatu ſalutis.vide in.ij.
parte pꝛin.roſarij ſermonum.ſermo.v.parte.v.
per totam. Thema. Nihil mihi conſcius ſum:
ſed non in hoc iuſtificatus ſum. In eadẽ epiſto
la. Uel pᷣdica ð ſtultitijs.vide in.ij.p.pn.roſarij
ſer. vj.ꝑ.j.Hvſq; ad O.el.iij.Lhema.Erũt pꝛa
ua in directa et aſpera in vias pinas: gie. xl.

ac Lu.iij. et in euangelio occurrenti. Uel pᷣlica res pᷣdicationes Ro gauam. Uel pᷣdica quõ in/
de ppatiòc ad recipiendã gram dei. vide in. ij. . uenit᷑ puer Jeſus. Uide in,xij.ꝑte pꝛin.mariał

S

2

pn. roſarij ſermonũ. ſer. xxxviij.par. vij.ꝑ tota. ? ſer.ij. pꝑte.j. I2 O.el.ij.⁊ in.ij. ꝑte pn. roſarij ſer/
in. xj. par. pn. marialis.ſer.ij.par.ij. . Thema. monũ.ſer.xxxiiij.ꝑte.vij. x vſq; ad L. Thema.
Parate viã dñni. In eodẽ euſgelio occurrei. Inuenerũt puerũ cum Maria matre eius. In
In ſacratiſſimo feſto natiuitat dñi ⁊ ſingu/ codẽ euãgelio. Uel cũ eodẽthemate pᷣdica qlit

lis diebo vſq; ad octauã eius pdicare poter de paruulus Jeſus in nobis cõceptus ⁊ natꝰ de⸗
ipfſa natiuitate ⁊ parturitiõe vᷣginis: accipiẽdo
pꝓ pmis qͥnq; dieb qͥnq; ſermones ſeptime ꝑt

pꝛin.marialis. Pꝛo ſexto aũt ſermone pꝛedica

bet foueri ⁊ nutriri.Uide in ſeptima ꝑtepᷣn. ma

rialis.ſer.v.ꝑte.v.E ⁊ G. Uel pᷣdica cũ eodẽthe
mate q̃liter Jeſus fuit paruulus.ibidẽ xF.⁊ q̃re

vtꝝ ſinidã nõ peccaſſet filiꝰ dei incamnatus fuiſ dð puer.et de cõdicionib bonoꝝ et maloꝝ pue
ſet. Cide in.v.ꝑte pᷣn.manialis.ſer.iiij.par.j.per
totam. et ſer.v. ꝑ.j.Q RS A⁊ B. Pꝛo ſeptio

aũt ſermone dic ꝙ xpᷣi natiuitas ex virgine ⁊ to
ca eius vita fuitnõ ſolũ a ꝓphe ſed etiã ab infi

delib pᷣnũciata. vide in.j.pte pᷣn. roſarij ſermo/

nũ.p.xiiij.ꝑte.iij.p totã. hemata ꝓp qᷣnq; bᷣmo⸗
nibo habes in dicta ꝑte ſeptima marialis. Pꝛo
ſexto aũtet ſeptimo ſermonce accipe ꝓ themate.

Uerbũ caro facum eſt. Joh.j.in euagelio diei

naciuitaiss.
In dñica infra occauã natiuitatꝭᷣ dñi.ꝙ bere

ditas patris noſtri celeſtis debet᷑ nob multipli

ci iure.vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij ſermonũ.ſer.vij

par.j..vſq; ad .et ſer.xx.par.v.pertotj.The/
ma. Si filius ⁊ heres ꝑ deũ.ad Gal.iiij.⁊ ĩ epi⸗
ſtola occurrẽti.Et ibi quõ mediante beata vᷣgi⸗
ne faci ſumus filij dei.vide in.vij.parte pᷣn.ma
rialis.ſer.iij.pte.iij. R. Vel pᷣdica de viduitate.
vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij ſermonũ.ſer.xxviij. ꝑte

hj.p totam.⁊ in.v.par.pꝛin.marlalis.ſer.viij.p.

ij.arca mediũ. hema.Hec vidua erat Luc.ij.
et in euãgelio occurrẽti. Uel pᷣdica de gra dei. vi
dein.ij.ꝑte roſarij ſermonñ.ſer.xxxij.par.ij.ꝑ to
ta. Thema. Gꝛatia dei erat in illo. In eodẽ euã
gelio de plenitudine gre xpᷣi ⁊ matris eiꝰ.videĩ

dica deteploꝝ veneratiõe. vide in pᷣma ꝑte pᷣn.
roſarij.ſer.xj.pte.iij. L. Thema. Nõ diſcedebat

de teplo. In eodem euãgelio.

— „ —

In feſto circũciſiõis dñi pꝛedica q̃re voluit

circũcidi.et accipeillas rõnes ꝓ maioꝛi ꝑte qᷓs ſus.ac vbi nõ.⁊ qmodo debet queri.?⁊ qualiter
amittitur.et quomodo amiſſus recuperatur.et
qu aliter cuſtodit᷑ in coꝛde.vide in ſecida parte
pncdpali roſarij ſermonũ.ſer.xxxiiij.parte.vij. x
vſq; ad L. Thema. Remãſit puer Jeſus in hie

polui in octaua ꝑte pᷣn.marialis.ſer.j.ꝑte.iiij.q̃ᷓ
ſi ꝑ totam. Quõ aũt fuit crcũciſus dic:vt in de/⸗
ama ꝑte ipſiꝰ marialis.ſer.j.ꝑ.iij.in pꝛin. Zbe⸗
ma. Eòſũmati ſũt dies octo vt circaderet᷑ pu/
er. Lu.ij.et in euãgelio occurrenti.UVel pᷣdica de
noie Jeſu.vide in.v.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.xj.ꝑ to
tũ.vbi ponunt᷑ triginta eiꝰ excellẽtie de qᷣbo pote

rũt fieri plures ſermones.Thema.Uocatũ eſt

nomẽ eius Jeſus. In eodem euãgelio.
In die Epipbanie acape ſermonẽ de ipſa ſo

lennitate et de magis: in.x.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.
ij. ꝑte.iij.ꝑ totãa. Chema.Magi venerũt ab ori⸗

ente ⁊c. Match.ij.⁊ in euãgelio occurreti.Ułpᷣ
dica ꝙ btã vᷣgo ðꝛ ſtella.vide in.iij.ꝑte pꝛin.ma

rialis.ſer.vj.ꝑ totũ. Chema.Uidimꝰ ſtellaʒ eiꝰ
in oꝛiente.l. gre. De qͥ ſermone poterũt fien plu/

4

„

in templo ⁊c. Luce.ij. Uel pꝛedica de vtute obe

roꝝ.vide in.vj.parte pꝛin.marialis.ſer.ij.ꝑ.vlt.
JI vſq; in finẽ illius ſermonis.Uelpᷣdica de cõ/

ditionibo quas debet habere elemoſyna. Uide

in.ij.pte pncipali roſarij ſermonũ.par.iij.per to

tam. Zhema. Aptis cheſaur ſuis obtulerũt ei

munera:auꝝ:thus:⁊ myrrã. In eodem euãge

lio. Uel pᷣdica de io cũditate viſionis diuine.vi

de in.ij.parte pᷣn. roſarij ſermonũ.ſer.xix.pante.
N.in fine.?⁊ O.Thema.Tunc videbis ⁊ afflu⸗.§é

es ⁊ mirabit᷑ ⁊ dilatabit᷑ coꝛ tuũ.Eſa.lx.⁊ in epi
ſtola occurrtii.
In dñica infra occauã Epiphanie:ꝙ pꝛudẽ⸗
ter debemus nos exercere in oi opere. vi ⸗
parte pᷣn.roſarij ſermonũ.ſer.viij.par.iiij.pi⸗

tã.et in.iiij.pte pᷣn.marialis.ſer.iij.ꝑte.iiij.he⸗

ma. Rationabile obſequiũ veſtrũ.ad Roma.

xij.et in epla occurrẽti. Uel pᷣdica de cõtemptu
mundi.vide in.ij.pꝑte pꝛin.roſarij ſermonũ.ſer.

xxvij.p.iij.pertotam.Thema.Nolitepfoꝛmari
huic ſeculo. In eadẽ epła. Vel pᷣdica cũ eodem

themate detercio oꝛdie bti Franciſci. Uideĩ eo
dẽ ſer.pꝑte.ij.per totã.U.Cũ ipſo themate pᷣdica

de anitgelin mulieꝝ.vide in.ij.pte pncipaliro
ſarij ſer.xxviij.pꝑte.iij.F.vſq; ad finẽ illius parqꝭ

Uel pᷣdica cõtra viciũ curioſitad.vide in.ij.par

õ

qnta ꝑte pᷣn.marialis.ſer.vij.p.ij. Q⁊ U. Uel p

te pꝛin.roſarij ſermonũ.ſer.ix.ꝑte.ij. S.la.ij.vſ⸗
q; ad Z. Thema. Nõ plus ſaꝑe q́; opoꝛtʒ ſaꝑe
ſed ſaꝑe ad ſobꝛietatẽ. In eadẽ epła. Uel p̃dica

wꝙ multi q̃runt Jeſum ⁊ nõ inueniũt:qꝛ nonq̃

runt eũ ſuo tꝑe:iloco ⁊ modo.⁊ vbi inueniturie

ruſalem. Uel. Poſt triduum inuenerunt eum

diẽtie qᷓ fuit in xpᷣo.videin.ij.ꝑte roſarij ſermo⸗
nũ.ſer.ix.ꝑte.ij.L.la.ij.vſq; ad S.⁊ ſer.xxvij.ꝑ.
j.T⁊ U.Thema.Erat ſubditus illis. In eodẽ
euangelio. =
In octaua Epiphanie.Ouare filius vᷣginis
diatł agnus dei. vide in.ix.ꝑte pꝛincipali maria
lis ſermone.ij.par.xv. R. Thema. Ecce agnus
del. Jo h.j.⁊ in euãgelio occurrẽti. Uel pꝛedica
q́rre ſpũſſctũs deſcendit ſuꝑ chꝛiſtum in foꝛma

colũbe.vide ĩ.ij.ꝑ.pᷣn.roſarij ſermonũ.ſ.xxxviij.

.

—ℳ☛

per totum an

par.iiij. B vſq; ad E. Thema. Uidi ſpm̃ deſcẽ/
dentẽ q̃ſi colũbam de celo:⁊ manſit ſuper eum.
In eodẽ euasgeliiiio.
In dnica. ij. poſt epiphaniã de gratijs grac
datis. vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij ſermonũ.ſ.xxxiij
ꝑte.ij. R.⁊ in.iiij.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.ix.ꝑ totũ.
Thema. Habẽtes donatiões ſᷣm gr̃am q̃ da/
ta eſt vobis differentes.ad Ro.xij.⁊ in epła oc/
currẽti. Uel pᷣdica ð ſollicitudie arca bona oꝑa
Vide in.iiij.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.v.ꝑte.ij. R.ad
finc.et ꝑte.vj.pᷣn.ſer.j.ꝑte.ij.E.et in.ij.ꝑte pᷣn.ro⸗
ſarij ſᷣmonũ.ſermo.xxxviij.ꝑte.vij.B. Thema.
Sollicitudine nõ pigri.In eadẽ epła. Uel pᷣdi
ca de charitate frat᷑na. Uide in.ij.ꝑte pn.roſarij
ſᷣmonũ.ſer.v.ꝑ.iij.O vſq; ad ZF. Thema.Cha⸗
ritatẽ fraternita inuicẽ diligẽtes. In eadẽ epi/
ſtola. Uel pᷣdica de patiẽtia hñda in tribulauo⸗
nibo.vide i.iiij.ꝑte pn.marialis.ſer.vij.ꝑ.viij.et
ſer. viij.ꝑ.iiij.et in.j.ꝑte pᷣn.roſarij.ſermonũ. ſer.
xxxviij.ꝑ totũ.⁊ in.ij.ꝑte pᷣn.eiuſdem roſarij.ſer.
vlij.par.ij.E.vſq; in finẽ illius ꝑꝭᷣ.Thema.In
tribulatione patientes. In eadẽ eplła.Uel pꝛedi
ca de nuptijs ⁊ mr̃imonio.vide in.j.ꝑte.pn.ro/

ſarij ſermonũ.ſer.xxiij.par.ij.A.vſq; in finem il/

lius ꝑtꝭ.et ſer.xxiiij.ꝑte.j.per totaʒ. Uel pᷣdica q̊/
modo debent int ſe cõuerſari cõiuges.Uide in
ij.ꝑte roſarij ſermonũ.ſer.xxv.par.j.ꝑ totã.The
ma.Nuptie facte ſunt in chana galilee. 6 H. ij.
et in euãgelio occurrẽti.Uel cum eodẽ themate
pᷣdica de carniſpꝛiuio.vide in tabula alphabeti
ca pme ꝑtᷓ pᷣncipa.roſarij.in vᷣbo carniſpꝛiuij.
VIel pᷣdica de miracłis xpᷣi.vide vt aſſignaui S.
in.ij.dñica aduẽtus.Thema. Hoc fecit initiuzʒ
ſignoꝝ Jeſus. In eodẽ euãgelio. Uel cum ulo
themate. Nuptie facte ſunt ⁊c.pᷣdica de nuptijs

⁊Z matrimonio int᷑ btam virginem ⁊ Joſeph.vi

de in.iiij.pꝑte pᷣn.marialis.ſer.xij.ꝑ totũ.Uel acci
pe ꝓ themate. Uinũ nõ habent.ſ.carnalis cõ cu

num

Thema. Pꝛouidentes bona non tm̃ coꝛã deo
ſed etiã coꝛam oibus homibo. In eadẽ epiſto⸗
la. Uel pᷣdica ↄtra malã exẽplaritatẽ:et cõmẽda
bonã q̃ debet imitari: ⁊ mala vitari. Uidein.j.
ꝑpte pn.ro ſarij.ſer.vij.ꝑ.iij.per totaʒ. Lhema vt
ſupᷣ. Uel ppᷣdica de lepꝛa ꝑ quã ſignificat᷑ pam̃.
vide in.ij.pꝑte pᷣn.roſarij.ſermonu.ſer.xxxiij.ꝑte
lij. E. vſq; ad N. Thema Lepꝛoſus veniẽs ado
rabat eũ.Uel. Cõfeſtim mũdata eſt lepꝛa eius.
Matth̊.viij.et in euãgelio occurrẽti.Uel pᷣdica
de glia celeſti.vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſmonũ
ſer. xviij.ꝑ totũ.Lhema. Recũbent cñ Abꝛahã
Sſaac⸗ Jacob in regno celoꝝ.In eodẽ euãge

In qra dñica poſt epiphaniã quõ qͥs tenet
diligere ꝓximũ.vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij ſermo⸗
nũ.ſer.v.pte.iiij.O vſq; ad y.Lhema. Diliges
ꝓximũ tuũ ſicut teipᷣm.ad Roma.xiij.⁊ in eplła
occurrẽti.Uel pᷣdica de excellẽtia charitatis.vi/
de in tabula alphabetica ſecũde ꝑtis roſarij ſer
monũ.in vᷣbo Charitas. Thema. Plenitudo

legis eſt dilectio. In eadẽ eplła. Uel pdica de re

ligione:quõ aſſimilat᷑ naui.vide in ſecũda par

te roſarij ſermonũ.ſer.xxvij.ꝑte.j.G.vſq; ad Z.

Thema. Aſcẽdẽte Jeſu in nauiculã ſecuti ſunt
eũ diſcipuli eius. Matth̊.viij.⁊ in euãgelio oc/⸗
currenti. Uel cũ eodẽ themate pᷣdica quõ peni⸗
tentia ðꝛ nauis.vide in dicta ꝑte roſarij ſermo⸗
nũ.ſer.vj.ꝑte.ij.x.circa mediũ. Uel pᷣdica de fi⸗
de q debet eſſe magna ⁊ nõ ꝑua. vide in.j.parte
bn.roſarij ſermonũ.ſer.xiij.in exoꝛ.q ſuꝑattem
ptatiõ es.ſer.xv.eiuſdem ꝑtis pᷣnci.par.j.T. Et
fugat demones. Ibidẽ A. Thema.Quid timi⸗
di eſtꝭ modice fidei. In eodem euãgelio. Velpᷣ/
dica q; peccatũ facit hoĩem amittere oẽs ſenſus
Uide in.j.parte pᷣn.roſarij.ſer.x.par.j. P. Et q;

pcõꝛ non poteſt ire ad patriaʒ celeſtẽ niſia deo

adiuuet᷑. Uide in eadem ꝑte pn.ſer.xij.parte.iij.

piſcentie.Uel cũ eodeʒ themate pᷣdica ꝙ nuptie ·A.et in ſecunda ꝑte p n.ſer.vj.parte.uij.¶. vbi
⁊ voluptates mũdane nõ habẽt vinũ vere ↄſo/⸗ habet᷑ ꝙ ſine gratia deinon poteſt quis reſur⸗

lationis.vide in.ij.pꝑte.pᷣn.roſarij ſermonũ.ſer.

xviij.ꝑte.iij. ¶.et ſer.xxvij.pte.iij.L. et ſer.xxxviij.
par.ij.N.poſt mediũ.Itẽ qꝛ cto trãſeũt oĩa mi
dana. Uide in eadẽ ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xxxvj.ꝑte

In dñica tercia poſt epiphaniã de pace.Ui⸗
de ĩn.ij.ꝑte pᷣn.roſarij ſermonũ. ſer.xxxiiij.par.

iij.Q.vſq; in finẽ illiꝰ ꝑtis.Lhema.Cũ oib ho

minib pacẽ habentes.ad Rom.xij.⁊ in epla oc
currẽti. Uel pᷣdica de remiſſione iniuriaꝝ.vide
in pᷣma ꝑte roſarij ſᷣmonũ.ſer.xj.ꝑ.ij.C.duplex.
in fine.⁊ ſer.xxxviij ꝑte.iij.U. et in.ij.parte pno.
eiuſdem roſarij.ſer.xxxiiij.ꝑte.iij. L.circa mediũ
et N.la.j.⁊ Q.el.j.vſq; in finem illius parꝭ.ma
xime A.el.ij.vſq; ad O. LChema. Mihi vindi⸗
ccam ⁊ ego retribuam.In eadeʒ epła. Uel pᷣdi⸗
ca de ſcandalo euitando.vide in tabula alpha/

betica pᷣme ꝑtis pᷣn.roſarij.in verbo Scãdalũ.

——

gere a peccato. Item eꝙ ſine ſa gratia nõ poſſu
mus bene operari. Cide in ſecui
ci.ro ſarij.ſermone.xxxiij.parte.ij. Net A. Z. ve/

cunda parte pꝛin

na. Voͤmine ſalua nos perimus. In eode euã
Geto.
6 In quinta dñica poſt epiphaniã de vᷣbo dei
libenter audiendo. Uide in pma pte pn. roſarij
ſermonũ.ſer.ij.? iij.per totum.Thema Uerbũ
dei habuet in vobis abũdanter in omni ſapien
tia.Ad Coł.iij.et in epiſtola o ccurrenti. Uel p⸗
dica de oꝑibo miſericoꝛdie. Uide in.ij.par. pn.
roſarij ſermonũ.ſer.iij.ꝑ totũ.Thema. Indui⸗
te vos ſicut eleci dei viſcera miſcðie.n eadem
epła. Uel pᷣdica de nomie Jeſu.vide vtaſſigna
ui in die arcũciſionis.Lhema.Qia in nomine
dñi nr̃i Jeſu xpᷣi facite.in eadẽ epiſtola. Uel pᷣdi
ca ꝙ ſemen verbi dei xpᷣCᷣs detulit de celo et ſemi
nauit in terra.et quid ſignificet ſemen qdruplex

de vicio dilcoꝛdie.videĩ.ij.ꝑ.roſarij ᷣmonũ.ſ.
xxxiiij. p.iij. O. el. ij. vſq; in finẽ illiꝰꝑdᷣ. Thema.

dica cũ eodẽ themate ꝙ ꝑ diuerſa ſemia intelli/

cadens in terrã. Uide in pᷣma ꝑte pncipali roſa
rij ſermonũ.ſer ij. pante vlti. B duplex⁊ triplex
Thema.GBonum ſemẽ ſceminauit in agro ſuo.
Matth. xiij.⁊ in euãgelio occurrẽti.Uel pᷣdica

Inimic ſuꝑſemiauit zizania. In eodẽ euãg.
Dñica in ſeptuageſima vltra ſermonẽ in ta⸗
bula pma aſſignatuũ potes pᷣdicare de ꝑſeuera/
tia in bano. Uide ĩ tabula alphabetica ſcðe ꝑiᷣ
pnapalis roſarij ſermonũ:in vᷣbo pꝑſeuerãtia.
etin.iiij ꝑte pᷣn.marialis.ſer.iij.ꝑ.ij.Il.Chema
Siccurrite vt cõpꝛehẽdatis j.ad Co.ix.UIl pᷣ
dica de abſtinẽtia.vide in.j.ꝑte pᷣn.roſarij ßᷣmo
nũ.ſer.v.par.iij.et in.iiij.pꝑte pᷣn.marialis.ſer.iij.
ꝑte.iij. P. Thema.Oiĩs qͥ in agone ↄtẽdit ab oĩ
bus ſe abſtinet. In eadẽ epła. Uel acape ꝓthe⸗
mate ad idẽ. Caſtigo coꝛpus meũ ⁊ in ſeruitu⸗
tẽ redigo. In eadẽ epła. Uel pᷣdica de nuero ſal /
uãdoꝝ. UWide in.ij.ꝑtepᷣn. roſarij ſermonũ. ſer.
xxiij. ꝑ totũ. Thema. Multi ſunt vocati: pauci
vo electi. Match.xx.et in euangelio occurrenti
Vel declara qͥd ſignifieet denarꝰ qui datlabo/
rantibo in vinea diuerſis hoꝛis veniẽtiby. Uide
in. ij. ꝑte pn. roſarij ſermonũ. ſer. xix. ꝑ.vj.O. pꝰ
pn. Etibi ꝙ opoꝛtetnos laboꝛare. qa oẽs ho⸗
mines ſunt oꝑarij Uide in pᷣdica ꝑteroſarij.ſ.
xxxij.p.j.in pᷣn. Itẽ ↄtra nõ laboꝛãtes ⁊ ocoſos
pᷣdica. Uide in bᷣma ꝑ.pn. roſarij ſermonüu, ſer.
xxxvij.in exoꝛ.⁊ ꝑte.ij.eiuſdẽ ſermonis ?⁊ B· et
in. ij. pte pᷣnci.roſarij ſermonũ. ſer.viij. ꝑ. uij. O.
circa finẽ. Zhema. Acceperütſingilos denani⸗
os. Uel. Ite in vineã meã. Uel. Quid hic ſtatis
tota die ocoſi. In eodẽ euangelio. .——NGW
Dñica in ſexãgeſima vltra aſſignatuʒ ſermo
nẽ in ᷣma tabula põt pᷣdicani ꝙ elemoſyna aſſi
milat᷑ ſemini.Uide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij ſᷣmonũ.
ſer.iij. ꝑte.iij.x.an mediũ.TLhema.Semẽ ceci/

Zabula

pma par.pn.roſarij.ſer.

—☚

mea. In eadem epiſtola.ſed. xij. ca. Ul p̃dica de
infirmitatibo et aduerſitatibo paticnter toleran-

dis.vide in tabula alphabetica pme⁊ ſcðᷣe ꝑtis

roſarij ſermonũ in vᷣbo Patientia.⁊ ĩ exoꝛdio

Dic ꝙ ifirmitas coꝛꝑalis plerũq; eſt vtilis aie.

Vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xxxj.pte.j.S.la.ij.
Thema. Uirt' i infirmitate ꝑficit᷑. Uel. Libẽéter

gloꝛiaboꝛ in infirmitatibo meis vt inhabitet in

me virtus xpᷣi. In eadẽ epla.

Dñica in qnqᷓ geſima vlera aſſignatũ ſ̃ᷣmonẽ
in tabula pᷣma potpᷣdicari ð charitate. Uide in

tabula alphabetica in vbo Chanitas. Thema.
Si linguis hoim loq̃r ⁊ angeloꝝ:charitatem
aũt nõ habeã ⁊c.j.ad Coꝝ.xiij.⁊ in epła occur

renti. Uel acape ꝓ themate. ſlũc aũt manentfi /

des ſpes charitas tria hec: maioꝛ aũt hoꝛuʒ eſt
charitas. In eadẽ epła. Uel pꝛedica de veritate
Uide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xxxj.p totum. he

ma. Charitas cõgaudet veritan. In eade; epfa
Uel pᷣdica ꝙ licet nemo ſciat vtrum amoꝛe an

ogio dignus ſit.vñ ad hoc applicani põt ilud
Erat vbum iſtud abſconditũ ab eis.Et põt ach/

cipi ꝓ chemate. Lamẽ poſſumꝰ ſperare ꝙ ſi nõ⸗

remanſeritex negligentia noſtra pueniemꝰ ad

vitam eternam. Uide in ſecũda ꝑte pᷣn. roſarij.
ſer. xx.ꝑ totũ.Uel pᷣdica de cecitate coꝛꝑali ⁊ ſpꝛi
rituali.vide in.ij.pte pᷣn.roſarij.ſer.vj.ꝑ.j.x.la.ij
vſq; ad M. Lhema.Cecus ſedebat ſecus viaʒ

mendicãas. In eode euangelio. Uel cũ eodẽthe
mate pdica de carniſpꝛuulo. Uide in.j.pte pnc.
roſarij.ſer.vj par.iij.J. Uel pᷣdica de fide.vide

in tabula aiphabecica pᷣme ꝑtᷣ pᷣnc..roſarij.in
verbo fides. Chema. vides tua teſaluum fecit
In eodeʒ euãgelio.el pᷣdica de oꝛõne.vide in
n. roſarij.ſer.xj.⁊.xij.ꝑ totuʒ.⁊ in.iiij.
pte pᷣn. marialis.ſ er. iiij. in exoꝛ.⁊ par.j.poſt me
dium.⁊ in v.pꝑte pᷣn.ſer.vj.pte.ij.N.poſt mediũ

ditin terrã bons. Uel. Exijt qͥ ſemiat ſemiare ſe⸗ et.vj.par.pn.eiuſdẽ marialis.ſer.j.p.iij.N.et O

mẽ ſuũ.Lu.vlij.⁊ in euãgelio occurrẽti. Uel pᷣ⸗

gont᷑ diuerſi ſtat religioſoꝝ.⁊ ꝑ bonũ ſemẽ in⸗
telligit religio fratri minoꝝ. Uide in dicta pte
pn. roſarij.ſer. xxvij.p.j.L.la.ij.? . Uel pdica

ↄtra diuitias. Uide in ij pte pᷣn. roſarij.ſmonũi Thema. Scin la veſtra. v
agd dñm de veſty Johel.ij. ⁊ in epiſtola occur
renti. Uel cũ eodeʒ themate pꝛedica ꝙ peam di/

ſer. xxx.ꝑ totũ.Et de paupta cõmendatiõe.ibi⸗
dem. ⁊ in.iiij.pte.pn.marialis.ſer.vij.pte.j. E.cir
ca mediũ vſq; in finẽ. Chema.A diuitijs ⁊ vo/
luptatib vite ſuffo cant᷑. In eodẽ euãgelio. I
pdica de patientia. Uide in pma ꝑtepᷣn. roſarij
viij. par.ij. Z.vſq; in finẽ illiꝰ ꝑnis.et in.iiij.p.pn
ci. marialis.ſer.iij.ꝑ.ij. M. et ſer.vij. ꝑte.viij. ac
ſer. viij.par.iiij. Lhema.Libenter ſuffertis inſi/
pientes cum ſit ipᷣi ſapientes.ij.ad Coꝝ.xj.⁊ in
epła occurrenti.Uel pᷣdica de gra dei.vide in ta
bula alphabetica ſcðᷣe ꝑtis pᷣnci.roſarij ſermo⸗
nũ.in verbo Gꝛatia.Lhema.Sufficit tibi gr̃a

renti.

rere mei.In eodẽ euangelio.
Feria.lſiij. cinerũ vltra aſſignatũ ſermonẽ po
teſt pᷣdicari de cõtritiõe.vide in tabula alpbhabe
nca pᷣme ꝑtis pnci.roſarij.in verbo Contritio.
Thema. Scindite coꝛda veſtra.vł. Cõuertimi

Thbema.Cecus clamabat: Jeſu fili dauid miſe

mittens facit opus gratiſſimuʒ deo.vide in ea/
ratus peccatoꝛẽ recipꝑe. eodem ſer.p.vij.E.? ſer.
vj. p. iiij. P⁊ O. UVł pdica de veneratiõe ecccia
rũ.vide vt aſſignaui in dominica infrao ctauaz
natiuitatis. Chema. Sanctificate eccleſiaʒ.
tabula alphabenca ſecũde parns roſarij.in ver
bo Hypocrita. Thema. Nolite fieri ſicut hypo
crite triſtes. atthei. vj. et in euangelio occur⸗

2—☛☚2

ꝙ hõ deberfacere pniam ⁊ oꝛdinare aiam ſua Uel pᷣdica de oꝛõne ac cõtẽplatiõe ſe creta.ide
dns. dcße habet. vide in.j.pte pᷣn.roſarij.ſer.vij.p. in.vj.pnci.marialis.ſer.j par.iij.Nl.⁊ O.⁊ in.v.
dio vj. B. poſt mediũ vſq; in finẽ.? C. Thema.Di pte pn. ſer. vj. pte.ij. ¶ D 2 .poſt mediũ. Eti.ij.
it ſpone domuitue. Eſa. xxxviij.et in epla occurrẽ pte pn. roſarij.ſer.xxxviij.p.vij. B. Thema. Cũ
ai⸗ ti. Uel pᷣdica cũ eodeʒ themate de piculo tarda/ oꝛabis intra in cubiculu tuũ ? dauſo oſtio oꝛa
rr nonis pnie vſq; ad moꝛtẽ.vide in eadẽ pte pꝛin patrẽtuũ in abſcõdito. In eodẽ euãgelio. Uel
rig a. roſarij.ſer. viij.p totũ. Ul pᷣdica de fine midi in hoc die ⁊ ſimilit in oi die vener qdrageſime
Uide in.j.ꝑ.pn.roſarij.ſer.x.ꝑ.j.ꝑ totã.Uel pꝛe/ pdica aliqᷣd circa paſſionẽ dñi.Uidein.j.p.pn.
rz dica demoꝛte.Uide in tabula alphabetica ſcõe roſarij.ᷣſer.xxxix.ꝑ.iij.S vſq; ad U U.Etin.iij.,.
ni ꝑtis roſarij in vo Moꝛs.Thema. Moꝛier pte pn. roſarij.ſer.v.p.iiij.F.ante mediũ.⁊ F.du
en tu ⁊ nõ viues. In eadeʒ epla. Uel pᷣdica de oꝛa / pler.⁊ ſer.xv.in exoꝛ.ij.O vſq; ad TL.⁊ in.par⸗
u. nionis vᷣtute. vide in.j.pte roſarij.ſer.ij.ꝑ.j.ꝑ to tepn.manalis.ſer.j.p.ij. J. De qͥb poterit pdi⸗
n tã. Thema. Audiui oꝛationẽtua. In eadẽ epka cariin oi ſexta feria vſq; ãd paraſceuc. Eti bac
r VUrpdica de głia ꝑadiſi.vide in.iij.ꝑ.roſarij.ſer die acepe ꝓ themate. Qama ne ceſſes.ſ.ex com
fi monũ.ſer.xviij. Lhema. Recũbent cũ Abꝛabã paſſtone⸗ in cpla occurrein.
ck Iſaac ⁊ Jacob ĩ regno celoꝝ. Matth.viij.et in In.vj.feria pꝛime dnice q̃drageſime thema.
itnte euangelio occurrẽti. Vel pᷣdica vtꝝ plures erüt Erat hieroſolymis ꝓbatica piſena. Jo h̃. v. etĩ
De hoies qͥ dãnabunt᷑ q; qͥ ſaluabunt᷑. ide vtaſ/ cuangelio tũc occurrẽti.in q̃ piſeina erat lina
ht ſignaui in ſeptuageſima.Thema. Mlłti ab oꝛi deq̊ poſtea fada eſt crux chꝛiſti. Et ideo fiebant
Nec ente ⁊ occidente veniẽt ⁊ recũbent ⁊c̃. Ibidem.,. miracula ſananonũ in ea. . H
lud Feria.vj.vltra aſſignatũ ſermonẽ põt pᷣdica⸗ Feria.vj.ſcðᷣe dñice Thema. Fera peſſima de
n. ri ꝙᷓ plures clamãt ad deum diuerſimode.⁊ uoꝛauit eũ.Geñ.xxvij.⁊ in epła tunc occurrẽti.
ta cdamamꝰ ꝓpter q̃ttuoꝛ cauſas.vide in.ij.ꝑte pn Uel.Appᷣhẽſum eũ eiecerũt extra vineã ⁊ occide
ſino c. roſarij.ſer. xxxiij.p.iij. L.? M. Thema. Cla/ trunt.¶at.xxj.⁊? in euãgelio tũc occurrẽi.·
5 ma ne ceſſes. Eſa.lviij.⁊ in epłla occurrẽn. Uel p Feria.vj.tercle dnice Chema. Hic eſt ve ſal⸗
ſari. dica q̃ ſit melioꝛ via ꝑueniedi ad vitã e᷑nã. Ui//uatoꝛ mũdi.Johᷣ iiij.⁊ i euãgelio tũc occurren.
nnchi de in.ij.pꝑte pᷣn.roſarij.ſer.viij.ꝑte.iiij.per totã.? Feria.vj.q̃ne dñice Chema. Eamus etnos
fhi ibi ↄdudit᷑ ꝙ eſt via diſcretionis.Thema.Sca et moꝛiamur cũ eo.Joh.xj.⁊ in euãgelio tũc oc
ni; re vias meas volũt. In eadẽ epła.Uel cũ eodẽ currenti. .
iche themate pᷣdica de ſigñis futuri iudicij aut peſt Fetia.vj. pꝰ dnicã de paſſione Thema.Expe
hna. lentiaꝝ ⁊ alioꝝ diuinoꝝ iudicioꝝ.Uel pᷣdica ð dit vobis vt vnꝰ moꝛiat᷑ hõ ꝓ ppło ⁊c. Uel. Ab
vide miſcdᷣla dei. Uide in tabula alphabetica.ij.ꝑtis illo die cogitauerũt vyt intficeret eũ. Jo h.rxj.⁊ in
jein pn. roſarij.in ybo Miſericoꝛdia dei. Chema. cuãgelio tũc occurri.
fiat Miſericoꝛs ſum dñs deꝰ tuꝰ. In eadem epla. Sabbato poſt cineres de glia anime btẽ. vi
dein Vel pᷣdica de ieiunio.Uide in ſer. iij. bme pns ge in.ij.e pᷣn.roſarij ſ.xix.par.vij. P. Lhbema
hili. pn. roſarij. Thema. Hoc eſt ieiunium qͥd elegi Implebit dñs ſplẽdoꝛiby aniam tuã. Eſa. lvlij
tme Ibidẽ.· Ueipᷣdica ꝙ pam̃ eſt põderoſum Clide ct in epla occurreti. Uel pᷣdica deqetj cõmenda
nediü in.ij.pte pn.roſarij.ſer.vj.ꝑ.j. ⁊ Q.⁊ trahit ac tione.vide in.ij.ꝑte bn.roſarij.ſer.xxxviij.ꝑ.vij.
el infernu. Eadẽ pte bn. .xij. . . Thema. Sol. v. Er oia qetem apperũt. In eade; nte bn. ler.
miſe ue faſcculos depmẽtes. In eadẽ epła. Uel per rxxiiij.p.iij. G.el. ij. Et hõ no põt inuenire qete;
ca de elemoſyna.Uide ĩ.ij.ꝑte pn.roſarij.ſer.iij. in delicijs vel diuitijs aut honoꝛibo.In eadem
ꝑ to.Thẽa.Frãge eſuriẽti panẽ mũ ⁊c. In eadẽ pte pn.ſer.ix.p.ij.¶). Sed in ſolo deo inueni=
ene epła. Vel accipe ꝓ themate.Cũ faò elemoſynã ꝓfecta reqᷣes. Uide in dica pꝑte pᷣn.ſer. xviij.R.&j
bade neſciat ſiniſtra tua qͥd faciat dextera tua. Mat. ꝑ totam. Thema. Reqeʒ dabit nbi dñs deꝰ tuꝰ
n⸗ vj. et in euãgelio occurrẽti. Uel pᷣdica de glłia coe ſꝑ.In cadẽ epiſtola.Uel pᷣdica quare ſabbatuʒ
nnd leſti. Vide in dicta ꝑte roſarij.ſer.xix. Chema. ſit mutatũ in dnicam quo ad feſtiuſtateʒ. Cĩide
ocur Glia dñi colligette.In cadẽ epła. Uel pᷣdica de in bma ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xix.ꝑte.j.x E ⁊ A. TChe
md, dilectiõe inimicoꝝ. vide in.ij. ꝑte bᷣn.roſarij.ſer.ma.ocaberis ſabbatũ delicatũ ⁊ ſanauʒ dñni
nc, xxxiiij.ꝑte.iij. R.la.j.vſq; ad Q.Lhema.Diligi gloꝛioſum. In cadẽ epła. Uel pᷣdica ꝙ deleca/⸗
kt te inimicos vros. Matth. v. ⁊ i euãgelio occur ni debemus de deo miplicit. Uide in.ij.pte pᷣn.
ſer renti. Uel pᷣdica de bñficijs dei erga hoĩes etiã roſarij.ſer.v.ꝑ.v.R. ⁊ q; debemus exultare in
ckia pcõꝛes. Uide in dicta ꝑte.ij.roſarij.ſer.xxxix. ꝑ eo Tlide in ſexta pꝑte pᷣn.marialis.ſer.ij.pte.ij. BG
S totã. Thema. Solẽ ſuuʒ oꝛiri facit ſuꝑ bonos vſq; in fineʒz illiꝰ ꝑtis.Thema.Oelecablilis ſu/
,I 2 malos ⁊ pluit ſuꝑ iuſtos ⁊ iniuſtos. In eodẽ per domino.In eadẽ epła. Uel pꝛedica de peni
videi cuãgelio. Vel pᷣdica de vana głia euitãda.vide tentia aut de religione que figurant᷑ ꝑnauem.
inve⸗ in.ij. ꝑte pᷣn.roſarij.ſ.ix.p.ij.x vſq; ad B. The⸗ Uide vt aſſignaui in qra dnica pꝰ epiphaniaʒ
bype ma.Attẽdite ne iuſticiã veln facia coꝛam ho Tbema. Erat nauis i medio mari.Marci.vj.
aann/

pertotum annum

Feria. v. vlcra aſſignatũ ſermonẽ põt pᷣdican

minibo vt videamini ab eis. In eo dẽ euãgelio.

—M

vẽti inſurgũt ↄtra naueʒ religionis. Cidein.ij.
par.pn.roſarij.ſer.xxvij.ꝑ.j.Ul.elij. Lhẽa.Erat

vent ↄtrariꝰ eis. In eode; euangelio. Uel pdi

tica. .?. ij par. roſarij in vbo ignoꝛãna. Thẽa.

ca cõtra ignoꝛatiaꝭ. Clide in gtan⸗ alphabeti

Erat obcecatũ coꝛ eoꝝ. In eodẽ euagelio. Uel
cũ eodeʒ; themate pᷣdica ð cecitate coꝛdis. Uide
In pꝛima dnica q̃drageſime de iudicio vni⸗
uerſali.de quo poterit pᷣdicari per totã hebdo⸗
mach cũ. ix.?. x.ſer.j.part pn. roſarij. Zbema.

Ecce nũctẽpus acceptabile.Ecce nũc dies ſalu⸗

tns. ij. ad Eoꝝ. vj. ? in epła occurréeiii.
Feria.ij.thema. Cõgregabunt᷑ añ eũ omnes
gẽtes. Mat.xxv.⁊ in euangelio occurrẽéti.

Feria.iij.thema.Cõmota ẽ vniuerſa ciuitas.

AV Quis eſt hic. Clel. Hic eſt chꝛiſtus ꝓpheta.
Mat.xxj.⁊ in euangelio occurreii.
Feria.iiijthema. Uiri niniu et in
cio cũ generatiõe hac ⁊ cõdẽnabunt eam. Uel.
Regina auſtri ſurget in iudicio ⁊c̃. Mat.xij.⁊
in euangelio occurrenii.
Feria.v.thema. Anima q;̃ peccauerit ipſa mo
riet᷑. Eʒechiel.xviij.⁊ in eplłla occurrei.

Feria.vj chema. Juſticia iuſti ſuꝑ eum erit.

etimpietas impij erit ſuꝑ eũ.Eʒechieł.xviij. et i
epiſtola occurrent. =

BSabbato thẽa. Memẽto finis Eccle. xxxvj.

⁊ in.iiij.ꝓphetia occurrẽti.UVel in hac dñica.j.p⸗

dica de veritate.Lhema. In vᷣbo veritatis. In

cęadẽ epła. Uide pᷣdicatiõqᷓ in.ij.p.pn.roſarij.ſ.

xxxj. p.j.per totã. Uel pᷣdica de bona fama ⁊ in/

famia. Uide in tabula alphabetica.ij.parq pn.

roſarij.in vᷣbo fama. 7 inverbo infamia. 2 in v .
bo infamatiões.⁊ in.iiij.par.pᷣn/marlalis.ſ.j.
par.iij. D. Thema. Per infamiã ⁊ bonã fama

In eadẽ epła. Uel pᷣdica de pauꝑtate euãgelica

ijj.p.pn..iij.p.iij. x.⁊ ſ.xxvij.ꝑ.j.J.⁊.O.in fine.
2. D. vſq; ad. . ? in.iiij p.pn.manialis.ſer vij.
par.j.E.cCirca mediũ vſq; i finẽ. Chema TanqG

nihil hñtes ⁊ oĩa poſſidentes in eadẽ epła.Uł

MRlica de tẽptatõibo, vide in. . p. Pn. roſarij.fej.
xviij.p.iij. L. et in.ij.pꝑte pᷣn.ſer.

pte.ij. D. et ſer. xx

xxvij.p.j. U.el.ij.? X. Lhema.Duct?eſt Jeſusi
dDetſertũ a ſpũ vt tẽptaret᷑ a diabolo. Mat.liij. et
in euã gelio occurrẽti. Uel pᷣdica de vbi diuini
vytilitate.vide in.j.ꝑte pᷣn.roſarij ſer.iij.parte.iij.
ptotã. Thema. Nõ in ſolo pane viuit hõ ſed in
oi vᷣ̈bo qð ꝓcedit ex oꝛe dei. In eodẽ euãgelio.
dia angelica quã habemꝰ. vide in.ij.par.pn.ro

ſarij.ſer.x.ꝑ.iij. A.vſq; ad M. eti.xj.ꝑ.pᷣn.mari

Alis. ſer.ij. pte.iiij. R. Thema. Angelis ſuis de/ ca de cen
pte pᷣn. roſarij.ſer.xxxv.ꝑ.iij.¶ OD ⁊ . ecde vijs

us mãdauit de te vt cuſtodiãat te in oibo vijs tu

is. In eodẽ euãgelio.⁊ oꝛigialit᷑.pᷣſ.xc.Uel pᷣdi/

ca ðe adoꝛatione dei.Uide in.j.ꝑte pᷣnci.roſarij

☛n

eſurget in iudi

La.abula

ſer. xvj. p totũ. Thema. Dñm deñ tuum adoꝛa⸗

bis ⁊ illi ſoli ſeruies.in eodẽ euãge.⁊ Deute.vj.

Feria.ij.pme hebdo made in qdrageſima de

elemoſyna. Uide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.iij.ꝑ to
tũ. Thema.Eſuriui ⁊ dediſtꝭ mibi manducare

Matcth. xxv. ⁊ in euãgelio occurrẽti.Uel pᷣdica

de regno celeſti.vide in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſer.xviij

pte.vlti.ꝑ totã.Lhema. Poſſidete ꝑatũ vob re

gnũ a ↄſtitutiõe mũdi.Uel pᷣdica de mõte pieta
tis. Vide in defenſoꝛio ipſiꝰ mõ.trac.ij.ꝑte.j.
Thema. Paſcã eas in mõtibo.Gʒech.xxxiiij.et
in epła occurrẽti. Uł pᷣdica de et᷑nitate pene dã/
natoꝝ.Uide in dicta.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſer.xxij.ꝑ.
vij. L. vſq; ad P. Thema. Ibũt hij in ſupplici/
um et᷑nũ. In eodẽ euãgelio.Uel pᷣdica de etni⸗
tate felicitad btõꝝ.vide in ipſa.ij.ꝑ.pn.ſer.xix.pꝑ.
vij.pꝑ totã.Lhema. Ibũtiuſti in vita et᷑naʒ. In

codẽ euangelio.

phabetica. ij. pꝑ pn. roſarij.in vᷣbo miſcdia dei.
Thema.Miſerebit᷑ ei qm̃ młtꝰeſt ad ignoſcẽ/

5.

72 ——

Feria.iij.quõ qrit᷑ ⁊ inuenit᷑ Jeſus.videi.xij.

p.pn.marialis.ſer.ij.ꝑte.j.M.la.ij.vſq; ad P
ctin.ij.ꝑ.pn.roſarij..xxxiiij.ꝑ.vij.x.vſq; ad C.

Thema.Querite dũm dũ inueniri põt. Eſa.lv.
et in epła occurrẽti. Uel pᷣdica de dimiſſiõe pci

UVlide in .j.ꝑte pᷣn. roſarij.ſer.vij.ꝑ.vj.D. ⁊.p.iij.

E. Thema.Oerelinqᷓt impiꝰviã ſuã. In eadem
epła.vel pᷣdica de miſcðia dei.vide in tabula al

dũ.In eadẽ epła. Uel pᷣdica ð vᷣbo dei.vide in
tabula alphabecica ſupᷣ poſita in vᷣbo pᷣdicato
res.⁊ in vᷣbo pᷣdicatiõis.Lhema. UVerbum qð
egrediet᷑ ð oꝛe meo nõ reuertet᷑ ad me vacuũ.in
eadẽ epła. Uel accipe ꝓ themate Docebateos
de regno dei. Mat.xxj.⁊ in euaãgelio occurrẽti.
VUel pdica de veneratõe tẽploꝝ.vide vt aſſigna

infra occauã natiuitas dñi. Thema. Intra/

t Jeſus i tẽplũ ⁊ eij debat oẽs vẽdetes ⁊ emẽ⸗

tes ĩ tẽplo ⁊c̃. Uel.Domꝰmea domꝰ oꝛõnis vo

cabit᷑i eodẽ euãge.Ulł pᷣdica ſᷣmonẽ ð puer.vi

dei.vj.p.pn. marial.ſer.ij.ꝑ.vl.J.vſqʒ iĩ finẽ illi/

us monis. 2 ĩ defenſoꝛio mõj trac.ij.ꝑ.vij.O
Thema.Ex oꝛe infantiũ ⁊ laccetiũ pᷣfeciſti lau⸗
dẽ.in eodẽ euãgelio.⁊ oꝛiginaliter pᷣſ.viij.
Feria.iiij.de leiunio qᷓdrageſimali. vide in.j.
pte pᷣn. roſarij.5.xl.ꝑ.j.ꝑ totaʒ.Thema.Fuitibi
qᷓdraginta dieb ⁊ qdragita noctib Exo. xxiiij.
et in ꝓphetia occurrẽti. Vel. Ambulauit in foꝛti
tudine cibi illiꝰ q̃dragita diebo ⁊2 qᷓdragita no⸗
ccibo vſq; ad mõtẽ dei oꝛeb.iij. Reg.xix.⁊ ĩ epła
occurrẽti. Uel pᷣdica de mõte pietat. Vide ĩ de⸗
fenſoꝛio ipſiꝰmõ trac.j.ꝑ totũ. Thema. Ha⸗/

biutauit głia dñi ſuꝑ mõtẽ.In eadẽ ꝓphetia. Uł
Accede ad me in mote⁊ eſto ibi. Ibidẽ. UVel pᷣdi

ca de vijs ducentibo ad paradiſum. Tidein.ij.

qᷓs tenuit dñs ieſus in hac vita. Uide in eadeʒ
ꝑ.pn. ſer. xvij.ꝑ..iij. E.pꝰ mediũ.Et ð via huius

g,
.
ade
do
ncar
ddin
N
ob 6
Plctn
di R
ij.
Ppl
urg⸗

ul
5

☛

Eh.
ſoeci
1 aij.
bula al
iada..
oſci⸗
iein
icx
umq
cü in
teos
unin.
ſigna
Inm,
emẽ/
nis vo
nch xi
milll,
vij.D
meoli
tilou,
gein.,.
Uitibi
lii
nforn
n no/
icple
cide/
kil
An.i.
evijs
cadq
is

mũdi quõ eſt lubꝛica:foſſata:⁊ illaqara. J bidẽ

ſer. viij. p.iuiij. P. circa mediũ. Iteʒ eſt tenebꝛoſa
ꝑiculoſa:ignota ⁊ lõga. Ibidẽ ſer.xiiij.in exoꝛ.
O duplex in fine. Thema. Gꝛandis nbi reſtat
via. In eadẽ epſtola. Vel pᷣdica de cõditionib
audiĩientiũ vᷣbum dei.vide in.j.ꝑte.pnci.roſarij
ſer.ij. ꝑ totum. Thema. Uenita finibo terre au⸗
dire ſapiaz Salomonis. Matth.xij.et in euã/⸗
gelio occurrẽti. Uel pᷣdica ꝙ in ania pctõꝛis nõ

habitat deꝰ ſed demones. Cide in.ij.ꝑte pnci.
roſarij. ſer. xxxviij.ꝑ.vij.y.duplex.? A. Thema.

Intrantes habitãt ibi.In eodẽ euãgelio.Uelpᷣ
dica ꝙ pniam differẽs multa mag mala incur
rit.vide in.j.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.vij. ꝑte vltima.C.
Thema.viunt nouiſſima hoiĩs illiꝰpeioꝛa pᷣo⸗
rib.in eodẽ euãgelio. Vel pᷣdica de elemoſyna.
vide in tabula alphabetica.ij.ꝑtis pᷣnc.roſarij.
in vbo Elemoſyna.et ꝙ fratꝭ nomẽ accipit᷑ di⸗

uerſimode.vidè in.ij.ꝑte pᷣn. roſarij.ſer.v. p.iiij.
O.et ꝙ omnes hoĩes dicunt᷑ fratres. vide ĩ ea⸗
dẽ ꝑte pn. ſer. xxxiiij. ꝑte.iij. F. Thema. Fratres

tui foꝛis ſtãt. In eodẽ eus gelio. Uel pᷣdica de pᷣ

cept dei ſeruãdis. vide ſup in tabula alphabe/⸗

per totum annum

omnibo peccad ſuis: vita viuet ⁊ nõ moꝛiet᷑.in
eadem epła. Uel pᷣdica de feſtoꝝ celebꝛatione.
vide in.j.ꝑte pᷣnci.roſarij.ſer.xix.ꝑ totum. The⸗
ma. Erat dies feſtꝰ iudeo Ei oh. v. ⁊ in euãge.
occurrẽti. Uel pᷣdica de ↄfeſſione.vide in tabu/
la alphabetica ſupᷣ poſita in vᷣbo cõfeſſio.The
ma. Surge tolle gra batũ tuum ⁊ ambula. n
ecodem euangelio. Uel pᷣdica de ſolitudie.vide
in qͥnta ꝑte pna.manialis.ſer.vj.ꝑte.ij.M.⁊ in
ſcða ꝑte bᷣn.roſarij ſer.xxxviij.ꝑ.vij. B. Chema
Jeſus declinauit a turba ↄſtituta in loca eodẽ
cuangelio. Uel pᷣdica de dimiſſiõe pai. vide in
pma parte pᷣnci.roſarij.ſer.vij.parte.vj.D.The
ma.Jam noli peccare:ne deterius aliqͥd nibi cõ
tingar. In eodem euangeilo.
S abbato de beneficio creationis.vide in.ij.
pte pn. roſarij.ſer.xxxix.par.j.⁊ de angeloꝝ crean
tione:locatio ne:ac ſu blimatiõe.vide in pᷣdicta

ꝑte pn. ſer. xix.p. vij. G vſq; ad L. Et vtꝝ ſi ange

lus nõ peccaſſet deus holem creaſſet.vide in ea
dem ꝑte pn. ſer.x.ꝑte.j. E ⁊ F. Thema. Creauit
in laudem ⁊ nomen ⁊ gloꝛiã ſuam. Deute.xxvj
et in pᷣma /ꝓphetia occurrẽti. Uel pᷣdica de ↄtem

tica in verbo Pꝛecepta.Lhema. Quicũq; fece ptu terrenoꝝ.vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer. xx vij.
rit volũtatẽ patrꝭ mei qͥ in celis eſt:ille meꝰ fraf pte.iij.per totã. Thema.Omnis locꝰ quẽ calca
etſoꝛoꝛ ⁊ mater eſt. In eodẽ euãgelio. uerit pes veſter: veſter erit. Oeut. xj. ⁊ in ſcõa p⸗
Feria qͥnta de ania. vide in.ij.ꝑte pᷣnci.roſarij phetia occurrẽti.Uel pᷣdica de oꝛõne.vide in p⸗
ſer. x.ꝑ totũ. Thema.Oẽs anie mee ſunt Eʒechi ma pꝑpte pᷣn. roſarij.ſer.xj.⁊.xij. Chema.Exaudi⸗
elis. xviij.⁊ ĩ epła occurrẽti. Uelpᷣdica quõ pec at dñns oꝛõnes vras.ij. Machabeoꝝꝛ. j. et in ter
catũ inducittriplicẽ moꝛtẽ.vide in.ij.parte pn. cia ꝓphetia occurrẽti.Uel.ſine intermiſſiõe oꝛa⸗
roſarij. ſer. vj.p.j.O.vſq; ad ZF. Thema. Ania te.j.ad The.v.⁊ in eplła occurrẽti.Uel pꝛedica
que peccauerit ipſa moꝛiet᷑. In eadem epiſtola ꝙ vnus ſolus eſt deus. vide in pᷣma pꝑte pᷣn. ro⸗
Velpᷣdica de veritate.vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij. ſarij.ſer.xiiij.ꝑte.j.Ovſq; ad U.Thema.ſlõ eſt
ſer. xxrj pte.j. ꝑ totã. vel ꝑte.ij.ꝑ tot. vel ꝑte.iij.A deuð pꝛeter te dnc. Ecci.xxxvj. ? in q̃rta ꝓphbetia
totã. qlibet em pars eſt vna pᷣdicatio. CThema. occurrẽti: Uel pᷣdica de fine mũdi.vide in dicta
Faciat veritatẽ. In eadẽ epiſtola. Cl⸗ inc ppma pte pᷣn. roſarij.ſer. x.pte.j.p totam. Thema
pᷣctõꝛ diat᷑ canis. Uide in.ij. ꝑte pᷣn. roſarij.ſer. Memẽto finis.ibidẽ. Uel cũ eodeʒ thematepᷣ/
vj.par.] .D. Thema. Nõ eſt bonũ ſumere pan dica de memoꝛia moꝛt.vide in.ij.pte pᷣn. roſa⸗
filioꝛũ ⁊ mittere canibo. Matth.xv.⁊ in eusge/⸗ rij ſer.xxxvj.pte.ij.ꝑ totã.Uł pᷣdica quo ſpũſſan
lo ocntreet· Ccl Pea vnde pcdi dinaſcls akganopis ndikz conſernar videin ta pe
actionũ hũanoꝝ. vide ĩ.j.ꝑte pn.roſarij.teer:vij. pꝛinc.roſarij.ſer. xxxviij.pte.iiij. R duplex.? S
parte.j.per totaʒ. Chema.O mulier magna eſt duplex. Thema. Spũum nolite exningu ere.j. ad
fides tua. TTheb. v. et epiſtola occurrẽti. Ul cum eodethe
Feria. vj. Utꝝ deꝰ puniat aliquẽ ꝓ pcõ alte matepᷣdica ꝙ pctoꝛ qntum in ſe eſt ðꝛ ocadere
rius.vide in.j.ꝑte pᷣnci.roſarij.ſer.xl.parte.ij. A. deum.vide in.ij.ꝑte pncipali roſarij.ſer.vj.pꝑte
Thema.xilius nõ poꝛtabit iniqᷣtatẽ patris ?c. pmaajlJll. 1: Ke
HGech.xviij ⁊ ĩ epła o ccurrẽti.Uł pᷣdica de vis Dñnica ſecũda in q̃dqrageſima q̃re deus nõ fe
mũdanoꝝ q̃ ſunt male.vide in.ij.pꝑte pᷣnci.roſa cit hoĩem impeccabilẽ ponꝰ qᷓ; peccabile. ide

.0

rij. ſer. vj. pte.j. P. el.ij. ⁊ ſer. viij. ꝑte.iiij. P.circa in pma ꝑte pnci.ðroſarij.ſer.x xxvij.par.j. R.vſqʒ

veſtre pꝛaue ſunt.ibidẽ. Uel pᷣdica ꝙ vita eter/ dos.vide in.ij.parte pᷣnci.roſarij.ſermone. xxiij.

na non acqrit᷑ ſine ↄtẽptu pᷣſentis.vide in.ij. pꝑte parte.ij.F. Thema.Hec eſt volũtas dei ſccific-

pnci roſarij.ſer.xxvij.ꝑte.iij.C.Et ꝙ bonis oꝑi/ tio veſtra.j.ad The.iiij.⁊ in epiſtola o ccurren
bus acqrit᷑ vita eterna.vide in eadẽ ꝑte pᷣnci.ſer ti.Uel cũ eodẽ themate pᷣdica ꝙ deꝰ ſp eſt pat⸗
none. xx. pte. viij. per totã. Thema. Uitaviuet ? peccatoꝛem recpere et ſaluare ſi velit penitere.
nõ moꝛiet᷑.in eadẽ epła. Ul pᷣdica de fructibus vide in dicta ſecũda ꝑte pꝛinci.roſarij.ſermone
penitẽtie. vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.vj.pte.iij. vj.parte.iiij.N.⁊ ſermone.xx.in exoꝛdio. et in p⸗
ꝑ cotam. hema.Si impius egericpniam de ma parte pꝛincpali roſarij ſermone.vij. pa rte

exaltauerit humiliabit᷑. In eodẽ euãgelio. el
pᷣdica de humilitate.ide in eo deʒ ſer.ꝑte.iijꝑ
totaʒ. Thema. Qui ſe hũiliauerit exaltabit᷑. In
eodẽ euangelio. Vł pᷣdica de ↄcoꝛdia ⁊ vnitate
Vide in.ij.pꝑte pᷣn.roſarij ſer.xxv.ꝑte.j. B.et ſer.
xxxiiij.par.iij.E. la.ij.⁊.A.el.ij.vſq; ad.O.⁊ in ex
oꝛdio declara quõ omnes homies dicunt᷑ fra⸗

vij. E. Uel pᷣdica de iudicij vniuerſalis ſeueri⸗
tate. Cide ĩ pᷣma.ꝑ.pn.roſarij ſ.x.ꝑ to. Thema
Vindex ẽ dñs de oib his. In eadẽ eplła.Uł cũ

eodẽ themate ð oibo pctis moꝛtalibo ſimul. Ui

de in.j.ꝑ.pn.roſarij f.vj.ꝑ totũ. Uł pᷣdica cũ eo

dẽthemate de penis iferni Uidein.ij.ꝑ .pn. ro
ſarij ſ.xxj.⁊.xxij.ꝑ totũ.Uel cũ ipo themate pᷣdi
ca de flagellis dei. Uide in.j.p.pn.roſarij ſer.ix
par.iij. F. ⁊ſ.x.ꝑ.j.O.duplex.Et quõ flagella ip
ſa euitant᷑. In eadẽ ꝑ.pn.ſ.xxxvij.ꝑ.iij.L.Etq̃/
re de mittit ſua flagella. In eadeʒ ꝑte pᷣn.ſer.xl.

in exoꝛ.⁊ in.j.par.bᷣn.marialis ſer.ij.ꝑ.ij.O.an

mediũ. Uel pᷣdica de moõte pietad. Uidein de/
fenſoꝛio eiuſdẽ mõtis:tractatu.ij.ꝑ.iij.Chema

Duxit eos in mõtẽ excelſuʒ. Mat.xvij.et in eu⸗

—

gelio occurrẽti. Uel pᷣdica de religiõe Uide l.ij.
par.pn. roſarij ſ.xxvij.p j·.ꝑ totaʒ.Th ema. Bo/

num eſt nos hic eſſe. Ibidẽ.

Ferla.ij.qxps eſt ermeſſias. Tlide in. ppte

pᷣn.roſarij ſ.xiiij.ꝑ.iij.ꝑ totã.Thema Siñ cre⸗

dideri qꝛ ego ſũ: moꝛiemini. Joh.viij.⁊ i euã
gelio occurreti. Uel cũ eodeʒ thematepᷣdica de

tide xpᷣi que ſola eſt viſſima.Uide in eodẽ ſ.in
exoꝛ. M. 2. M. duplex. Uel pᷣdica cũ eodẽ the/

matce de articulis fidei xpᷣiane. Uide ĩ.j.par.bpᷣn.
roſarij ſ.xiij.par.ij. G.vſq; in finẽ illłꝰꝑtis. Ur
pᷣdica ꝙ hõ ꝑ peœm̃ ðꝛ moꝛtuꝰ. Uide in.ij.par.

bn. roſarij ſ.vj.par.j. P.vſq; ad R. Thẽa. In
põ vro moꝛiemini. In codeʒ euãgelio. Uelpᷣ

dica qͥd eſt deꝰ. Uide in.j.p. pn. roſarij ſ. xiij.in

exoꝛ.poſt mediũ.⁊.ſ.xix.in exoꝛ.⁊ i.ij.par.pn.ſᷣ.

v.p.ilij. H. ⁊ .vj.p.j.H. la.iij. Et de elus ercel/⸗
letia ⁊ ĩcõpꝛehẽſibilitate. Uidei.j.ꝑ.pn.roſarij
ß. xiij.pte.iij. L. ⁊ .xv.par.iij.x.⁊ in.ij.par.pn.ſ.

xix.p. vj. P. Thema. Zuqs es. n eodẽ euage
lio. Vel pᷣdica de obediẽtia. Uide in tabula al/⸗

phabetica ſcðᷣe ꝑtis pᷣn. roſarij.in vbo Obediẽ/

codẽ euangelio.

. S * . S .
Feria tertia de viduitate. Uide in.ij.par.pn.

roſarij. xxviij.ꝑ.ij.ꝑ totã.Chema.Aꝓparuit ei
mulier vidua.iij. Reg.xvij.⁊ in epła occurrẽti.
Sel pᷣdica de honoꝛe ſacerdotũ etis maloꝛum.
Vide in.ij.par.pᷣn.roſarij.ſ.xxiiij.ꝑ.iij.Q.⁊ ſer.
xxv.p.iij.M.vſq; ĩ finẽ illiꝰꝑtis.Lhema.Su/⸗
per cathedram mopſi ſederũt ſcribe et phariſei.
Mat.xxiij.⁊ in euagelio occurrẽti. Ulł cũ eodẽ
themate pᷣdica de electõe ↄfeſſoꝛis Uide inj.ꝑ/⸗/
te pᷣn. roſarij.ſer.xxxiiij.ꝑte.j.ꝑ totã.Uel pᷣdica
de obediẽtia pᷣlatoꝝ. Uide in.ij.par.pn.roſarij
ſer. ix.ꝑte.ij.L.la.ij.vſq; ad.S. Thema.Oia q̃
cũq; dixerint vobis facite. In eodẽ euãge. Uel
pᷣdica de ↄaditiõib pᷣlato ꝝ⁊ Uide in eadeʒ ꝑ.pn.
roſarij ſ.xxvj.ꝑ totũ.Lhema.Suꝑ cachedraʒ
⁊c̃. Vel.Dicũt ⁊ nõ faciũt. Jbideʒ.Et expone ip
ſuʒ euãgeliũ ↄtra malos ⁊ ambitioſos pᷣlatos

VUVel pᷣdica ↄtra ſuꝑbia. Uide in.ij.par.pn.roſa

rij f. ix in exoꝛ.⁊ ꝑ.j.per totam. Chema.Quli ſe

tia. Thema. Queplacita ſuntei facio ſemꝑ. In

„

tres. VUide ibideʒ. EF. Lhema. Omnes vos fra⸗

tres eſtis. In eodẽ euagelio.Uel pᷣdica de expo.
ſitiõe oꝛatiõis dominice.Uide in.j.par.pn.rxo⸗.
ſarij ſ.xj.ꝑte.ij.B. Lhema.UVnus eſt pater ve⸗⸗

ſter qͥ eſt in celis. In eodeʒ euangelio.

Feria.iiij.ſuſple tractatũ de oꝛatiõe domica.
Uige vt aſſigui in feria pᷣcedẽti.Thema.Exau
di dñe depᷣcatiõem nr̃am. Heſter.xiij.et in epꝑꝛ ⸗

ſtola occurrẽti. Uel pᷣdica ð ↄfeſſiõe. UVide in.j.

par.pn.roſarij.F.xxxij.ꝑ totu.Thema.Mipᷣere
ꝓplo tuo. In eadẽ epła. Uel pᷣdica de ↄtrinone.

VUide in ipa.j.ꝑ.pn.roſarij.ſ.xxxj.ꝑ.totũ.Tbe⸗

ma.Eõuerte lucũ noſtrũ in gaudiũ. In eadez
epła.UVel pᷣdica de ꝓſperitatib mũdi nociuis.
Vide in.j.par.pᷣn.roſarij.5.x.ꝑ.j.T.⁊.ſ.xxxviij.
P.j.E. ? H. ⁊ de tribulationũ vtilitate. Eodẽ.ſᷣ.

xxxviij.ꝑ totũ. Thema.Neſcis qͥd petatj. Mat.

xx.⁊ in euãgelio occurrẽti. Uel pdica ꝙ deꝰ ha⸗

bet diuerſos calices. Uide in.ij.par.pn.roſarij

F.ix.ꝑ.ij.N.vſq; ad. R.Thema.CLalicẽ meũ bi⸗

betis. In eodẽ euãgelio.Uel cũ eodeʒ themate
pᷣdica de martꝑrio.Uel acape ꝓ themate. Po/⸗

teſtis bibere calicẽ quẽ ego bibiturꝰſuʒ. Ibidẽ.

VUide in.j.ꝑ.pn.roſarij.F.xxxix.pertotũ.
Feria.v. de coꝛdis huani inſcrutabilitate ab

aliqᷓ creatura Uide in.j.p.pn.roſarij.5 xxx.in ex
oꝛð.⁊ ſer. xxxvj.pꝑ.j. P.⁊ ꝙ ipſum coꝛ deſiderat
bfe des ⁊ diabolꝰ. Uide in.·ij.par.pᷣn.p.v.ꝑ.iij.
R.in fine.Lhema.Pꝛauũ eſt coꝛ hoĩs ⁊ iſcru

tabile. Ego dñs ſcrutãs coꝛda ⁊c̃. Hiere.xvij.⁊

in eplła occurrẽti. Uel pᷣdica de diuinb ⁊ pau⸗
peribo. Uide in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſer.iij.pertotuʒ.

Thema. Moꝛtuꝰ eſt diues ⁊ ſepultꝰ in iferno

Luce.xvj.⁊ in euãgelio occurrẽti.Uel cũ eodeʒ
themate pᷣdica de inferno.Uideĩi dicta ꝑ.ij.bn.
roſarij ſer.xxj.⁊.xxij. VUel pᷣdica de ꝓſꝑutatib et

aduerſitatib.vide vt aſſignaui in feria pcedẽti.
Thema.ili recoꝛdare qꝛ recepiſti bona in vi/
tatua et Lazarꝰſumilit᷑ mala.nũc aũt hic cõſola

tur:tu vᷣo crudan. In eo dẽ euãgelio. Uel pᷣdi⸗
ca de auditione vbi dei.videin par.pn. roſarij.
ſer.ij.?.iij. Thema.Habẽt Moyſen ⁊ ꝓphetas

audiãtillos. In eodem euangello.
Feria ſexta de inuidia.vide in.j.pte pᷣn.roſa/⸗
rij.ſer.vj.p.vj.pertotam.Thema Inuidebãt ei
fratres ſui.Geñ.xxvij.⁊ in epła occurrenti. UVel
pᷣdica de viſitatiõe ⁊ coꝛrectione fraterna.Uide

in tabula alphabetica ſcðe ꝑtis pncipalis roſa

rij. in verbo Coꝛrectio. Thema. Uade⁊ vide ſi
cũcta ꝓſpa ſint erga frẽs tuos. In eadẽ epiſto⸗/
la. Uel pᷣdica ð homicidio.vide in pᷣma ꝑte pᷣn.

lig
. jn
itate
ctſer.
ꝛiner
tfn,
ufrn
tepo.
darde
NN,

domict.
C
ruc
un
Mi
mume,
noaus,
Cogiß,
de'ha⸗
rolarij,
mäbi/
cemae
nr. Po/

ttate ab
nriner
clidcrat
veb.iij⸗
3tiſan
reryij
vrpan/
ertotz,
n ffamo
ci co
in.⸗
unb e
pcde.
nain vi
iccoſola
Uaßan
n roſorn.

noſr
lacbocel
mnn. Uel
1. Uide
lis roſa
1 geſi
ecpiſ⸗
peeh⸗

roſarij. F. xxij. ꝑ totũ. Thema. Cogitauerũt occi
dere euũ. Cel. Uenite occidamꝰ eũ. Uel. Nõ iter⸗
fidamꝰ aiaʒ eiꝰ:⁊ nõ effundamꝰ ſanguineʒ eiꝰ.
In eadẽ epła.Vel.UVenite occidamꝰ eũ.Mat.
xrj. ⁊ in euangelio occurreti. Uel pᷣdica de peſti
ltia. Uide in.j.par.pn.roſarij..xl.ꝑ totũ The⸗
ma. Malos male ꝑdet. Uł cum eodẽ themate
pᷣdica de flagellis dei.Uide ſup ĩ tabula alpha
Peucad parg,

pn. roſarij in vᷣbo flagella.⁊ in v⸗
bo.flagellauit. Uel cũ ipſo themate pᷣdica de in
ferno. Uide vt aſſignaui ſupꝛa in feria pᷣcedẽti.

Vel cũ eodeʒ themate pᷣdica de cõfeſſiõe. Uide
in.j.par.pn. roſarij.F. xxxiiij.par.ij.ꝑ totã. Uac

cipe ꝓ themate.Auferet᷑ a vobis regnuʒ dei. In

codẽ euangelio.⁊ poſſũt hec vᷣba ⁊ alia pꝛedicti

ſuꝑioꝛis themat exponi ↄtra nõ bene cõfitẽtes
Vel pᷣdica cũ aliquo ipſoꝝ thematuʒ ↄtra pec/

catoꝛes ⁊ de malicia pci. Uide in.ij.par.bpᷣn.ro
ſarij. ſermo.vj. par.j.ꝑ totam.
HBSabbato de venatiõe aĩaliũ. Uide in.ij.ꝑte

n. roſarij p. j. S. vſq; ad. LThema. Affer mi

hi de venatiõetua. Geñ.xxvij.⁊ in epła occurrę
ti. Uel pᷣdica de bono ↄſilio accpiendo ⁊ de cõ

ſiliatoꝛibo Uide in.ij.par.pn.roſarij.ſ.viij.par.

uiij. S. ⁊ F.ix.p.ij.F.la.ij.⁊ ſ.xxix.ꝑ.vij.ꝑ totam.

Thema.Acquieſcereↄſilijs meis.In eadẽ epi/⸗
ſtola. Uł pᷣdica ꝙ pctõꝛ in cena penitẽtie dʒ po⸗

nere tria fercula. Uidein.ij.par.pn.roſarij.F. vj
p.ij. N. Thema.Fac mihi abos vt comedã In

eadẽ epla. Uel pᷣdica ↄtra lurxuris. Uide in.j.ꝑ.
pᷣn. roſarij..vj.p.iij.per toti.⁊ ſ.xij.par.iij.J.⁊

ſer. xxiij. in exoꝛ. S. ⁊ in.j.ꝑte ꝑ totã. et in.ij.par.

QLl. 2. L. 2 ß.xxiiij.p.iij.ꝑ totã.⁊ F. xl.ꝑ.iij.D.The
ma. Diſſipauit ſubſtanã ſuã viuẽdo luxrunoſe.
QLuce.xv.⁊ in euangelio occurẽti.Et declara pa

rabolaã filij ꝓdigi. UVide in.ij.par.pn. roſarij.ſᷣ.

xx.ꝑ.xj.x.UVel pᷣdica ð cõfeſſiõe.UVidein.j.ꝑ.pn.
roſarij.. xxxiiij.p.iij.ꝑ totã.Thema. Pater pec
caui in celũ ⁊ coꝛõ te ⁊c. In eodẽ euangelio.

Diñica. iij. in qᷓ drageſ ima de dilectione frater
na.UVide in.ij.par.pn.roſarij.ſ.v.ꝑ.iij.x.⁊ ꝑ.iiij
O.⁊.S. vſq; ad.x. Thema. Ambulate in dile

ctiõe.Ad Ephe.xv.⁊ in epła occurrẽti. Uel pᷣdi⸗
ca de diuio amoꝛe erga nos. Uide in dicto ſer.
v.p.iiij.F. ⁊ F. duplex.⁊ ſ.xx.ꝑte.iij.circa mediũ
cet ſ.xxxix.ꝑ totũ.Lhema.hꝛiſtus dilexitnos.
Uel pdica de peſtilẽtia:aut de flagellis dei. Ui
de vt aſſignaui in.vj.feria pᷣcedẽti. Thẽa.Pꝛo⸗

pter hoc venitira dei in filios diffidẽtie. In ea⸗
dem epła. Uel pᷣdica ↄtra foꝛnicatiõeʒ. Uide in

j.par.pn.roſarij.p.xxiij.ꝑ totã. Chema. Omis

foꝛnicatoꝛ autunmũdꝰ nõ habet hereditatẽ in

regno xpᷣi ⁊ dei. In eadeʒ epła.Uel Fara de fi⸗
ne mũdi. Uide in.j.par.pn.roſarij.Fᷣ.
tãa. Thema. Nemo vos ſeducatinanibo verbis

x.P.j. to⸗

ſcq; dicens mundũ adhuc diu duratuꝝ.In ea/⸗

gem epka. Ul cũ ipᷣo themate pᷣdica de tardatio
ne penitetie. Uide in.j.par.pn.roſarij.F.vij.ꝑ.vj

B. 7 p. vij. C. ⁊ F. viij. p totũ. Ul cũ eodẽthema⸗

te pᷣdica ð aduẽtu antixpᷣi.Uide in.ij.par.pᷣn.ro
ſarij..xj.ꝑ totuʒ. Uel accipe ad hoc ꝓ themate.
Qui nõ eſt mecũ ↄtra me eſt.Luce rj.⁊ in euan/
gelio occurrẽti. Uel pdica de ignoꝛatia ⁊ erroꝛe

otra fidez;. Uide in.j.parpn. roſarij.f.xv.ꝑ.iij.
totã. ? de alijs ignoꝛatijs vide in ſuꝑioꝛi tabu⸗
la alphabetica in vᷣbo ignoꝛatia, eti.ij.par.bᷣn.

roſarij.. vj. p.j.O.el. ij. . E. ⁊ in.j.par.pn.roſa/⸗

rij.in ↄſilio ↄtra iudeos.E. ⁊. P.olrca medium

Thema. Eraj aliquãdo tenebꝛe:nũc aũsiux in
dño ⁊c̃. In eadẽ epła. Ułpᷣdica de excõicanoni
bo.Uide in.ij.par.pn.roſarij.ſ.xxxvij.per totuzʒ.
Thema.Nõ habʒ hereditatẽ in regno vpᷣi ⁊ dei
Vel. Nolite effio ꝑticpes eoꝝ.In cadem epla.
Uel. Ingreſſi habitãtibi.iſ.demones.Luce.xj.⁊

in euagelio o ccurrẽti. Uel pᷣdica de ꝑtialitatibꝰ-

Uide in.ij.par.pᷣn.roſarij..xxxiiij...iij. O.vſq;
in finẽ illiꝰ dart Thema.Omne regnũ in ſeip/

ſũü diuiſuz deſolabit. In eode euãgelio. Uel p⸗

gica de vᷣ̈bo dei vide in.·j.par.pn.roſarij.p.iij.ꝑ
totũ. Thema. Beati qui audiunt vbũ dei excu
ſtodiunt illud. In eodem euangelio.
Fernia.ij.de lepꝛa. Uide i.ij.par.pᷣn.roſarij.ſᷣ.
xxxiij.ꝑ.iij.E.vſq; ad. N.Thema. Erat vir foꝛi

et diues ſed lepꝛoſus.iuij. Regũ.v.⁊ in epla oc

currẽti.Uł.Multi lepꝛoſi erant in iſrael. Luce
iiij.⁊ in euangelio occurrẽti.Uel pᷣdica de cõfeſ

ſiois fructificatiõe. Uide in.j.par.pᷣn. roſarij.ſ.

xxxiiij.ꝑ.iij.ꝑ totã. Thẽa. Uade ⁊ lauare ſepti⸗
daberis. In eadeʒ epła. Uel pᷣdica cũ codẽ the/
mate de ↄtritiõe. Uideĩ.j.par.pn.roſarij.F.xxxj.

totũ Uł pᷣdica ꝙ vnꝰ ſolus eſt deus. Uide in
g pte pn.roſarij..xiiij.par.j.O.vſq; ad.T.

ma. Uere ſco ꝙ nõ ſit aliꝰ deꝰ in vniuerſa
terraniſi tm deꝰ iſrael. In eadẽ epka.
Feria.iij.de cõfeſſiõe. Vide in.j.par.pn.roſa
rij.P.xxxiiij par.iiij.ꝑ totãa.Lhema Quecũq; ſol

uerit ſuꝑ terr erut ſoluta ⁊ in celo. Uel. Que/
cũq; alligauerit ſuꝑ terrã erũt ligata ⁊ in celo.

Matth.xviij.⁊ in euangelio occurrẽti. Uel pᷣdi

ca de coꝛrectiõe fraterna. Uide in.ij.par. pᷣn. ve
ſarij.. xxxiij.p.iij.A.vſq; ĩ finẽ illiꝰ pꝑtiſ.Thema
VUade ⁊ coꝛnipe eũ.In eodẽ euangelio. Ul pᷣdi

ca de dimiſſiõe iniuriarũ. Uide in.ij.par.pᷣn.ro
ſarij.v.xxxiiij ꝑ.iij.L.crca mediũ.⁊.l.la.j.⁊.A
2. A. el.ij. vſq; ad. O. Thẽa. Mõ dico tibi ſepties
ſed vſq; ſeptuagies ſepties. In eodẽ euãgelio.
Feria.iiij.de honoꝛe parentũ. Uide in.j.par.
pn. roſarij.F.xx.⁊.xxj.pꝑ totũ. Chema. Honoꝛa
patrẽ tuũ ⁊ matreʒ tuã vt ſis lõgeuus ſuꝑ terrã
Exo.xx.⁊ in epła occurrẽti. Uel. Honoꝛa patrẽ
tuũ ⁊ matrẽ tuaʒ Math.xv.⁊ in euangelio oc⸗
currẽti. Uel pᷣdica de homicidio Uide in.j.par.
pn.roſarij.ſ.xxij.ꝑ totũ.Lhema.Non occides.
In eadẽ epła. Uel pᷣdica de pcõ luxurie. Uide
in dicta.jpar.pn.roſarij.ſ.vj.ꝑ.iij.ꝑ.totaʒ.et ſer.
cc

es i ioꝛdane ⁊ recipiet ſanitatẽ caro tua atq; mlũ

p.j7.?. ij. totã. ⁊ F.xxiiij.p.iij.ꝑ totã. ⁊. . xl. .ij.
D. Thema. õ mechaber. In eadẽ epła. Uel
pᷣdica ð furto.vide in dicta.j.pte Pn. roſarij. ler.
xxv.in exoꝛ.⁊ ꝑte.j.ꝑ totã.Lhema.Nõ furtũ fa⸗
cies. Uel pᷣdica ð falſum teſtimoniũ ⁊ oẽ mẽda
ciũ.vide in dicta.j.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xxix.in exoꝛ

dio ⁊ ꝑ totũ illũ ermonẽ. Thema. Nõ loqrj cõ
tra pximũ tuũ falſum teſtimoniũ. In eadẽ epi/
ſtola. Uel pᷣdica detrãſgreſſione noni ⁊ decmi

pᷣceptłdecalo gi.vide in dicta.j.ꝑte pn.roſarij.ſ.
xxx.ꝑ totũ. Lhema. Nõ ↄcupiſces rẽ pximitui

nec deſiderabis vxoꝛẽ eiꝰ. In eadẽ epła. Ueęl pᷣ/

dica de cecitate. vide in.ij. pte pᷣn. roſarij.F. vj..

F. la.ij.vſq; ad M. Thema. Ceci ſũt ⁊ duces ce
coꝝ. Matth. xv. ⁊ in eugelio occurrẽeti.vel pᷣdi

ca de ↄfeſſoꝛis electione.vide in.j.p.pn.roſarij.
ſer. xxxiiij.ꝑ.j.per totã. Lhema.Si cec ceco du

catũ pꝛ eſtet ambo in foueã cadũt.Uel pᷣdica de
roſarij.ſer. xxxv.p.iij.p totã. Thema.s
ſa colũt me.vel. Populus hic labijs me hono⸗

cofeſſione inualida ⁊ iteranda.vide in.j..pꝑte pn.
ema. Sine cau⸗

rat:coꝛ aũt eius lõge eſt a me.Uel pᷣdica depec/
cato lingue.vide in.ij.pte pᷣn.roſarij.ſer.xl.p to⸗
tum. Zbhema.Qõð ꝓcedit ex oꝛe hoccoinquinat

poĩem. In eodẽ euãgelio.vel pᷣdica de ſcanda⸗
lis actiuis ⁊ paſſiuis.vide in.j.ꝑte pᷣn.roſarij.ſ.

eſt deus. In eodem euãgelio. vel pdica ꝙ chꝛi⸗/

xxx.p.j. P. ⁊ l.ij.ꝑte pᷣn.5.xxxiij.p.lij. F. Chema.

Audito hoc verbo ſcandaliſati ſunt. In eodeʒ
euangelllioo.
Feria.v. de vbo dei

⸗ 5
2òèͤsͤ 8

ratione ad ↄfeſſionẽ.vide in dicta.j.pte pn. roſa
rij.ſer.xxxv.pte.j.per tota. Lhema. Bonas faci

te vias veſtras. In eadẽ epiſtola.vel pꝛedica de

febꝛibo. vide in.ij.pte pᷣnci.roſarij.ſer.vj.ꝑte.j.C¶

el.iij.? Cduplex. Thema. Socrus ſimonis te/

nebat᷑ magnis febꝛibo.vel. Impauit febꝛi ⁊ di⸗
milſit illa. In eodẽ euãg. vel pᷣdica ꝙ xps eſt ve/
les meſſias ⁊ filius dei.vide in.j.ꝑte pᷣn.roſa⸗
rij ſer.xiiij.ꝑ.iij.ꝑ totãa.Lhema.Tu es filius dei
vel. Sciebant ipſum eſſe chꝛiſtum. In eodem
euangelio. S

Feria. vj. de pccõ murmurationis. vide in.ij.

ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.iiij.ꝑte.iij.per totam. Lhema

Ceſſet murmuratio eoꝝ.Nuũeri.xx.⁊ in epła oc/
currenti.vel pᷣdica de adoꝛatiõe dei.vide in.j.ꝑ.

pn.roſarij.ſer.xvj.pte.ij.ꝑ totã.⁊ ꝑ.vlci.L. The
ma.Ueri adoꝛatoꝛes adoꝛabũt patreʒ in ſpũ et
veritate. Jo h.iiij.⁊ in euãgelio occurreti.vel pᷣ⸗
dica de gfa dei.vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſ.xxxiij.

72

ꝑte.ij.ꝑ totã.Chema.Aqua qua ego dabo ei fi

et in eo fons aque ſalien in vitã etnã. In eodẽ

cuãgelio.vł pᷣdica de ſpũſcõ.vide in dicta.ij.x.
pn.roſarij.ſer.xxxviij:ꝑ totum.Thema.Spũs

bn. rolarij H.
ij.ꝑ totũ.Lhema.Audite vbũ dñi.Hiere.vij.⁊
in epła occurrẽti.vel. Opoꝛtiʒ me euãgeliſare re
gnũ dei.vel.Erat pᷣdicans in ſynagogis galilee
Lu.iiij.⁊ in euãgelio occurrẽti.vł pᷣdica de ppa

—

monñte pietatis. vide in defenſoꝛio ipſius mõq
trac.ij. ꝑ.ij.? iiij.?.v. Chema. Subijt in montẽ

ſtus fuit meſſias.vide vt aſſignaui in feria pᷣce⸗

dẽti. Thema. Scio qᷣa meſſias venit qͥ ðꝛ chꝛi⸗

ſtus. Ibidẽ.vel pᷣdica de vita etna.vide in.ij.ꝑ.
pꝛin.roſarij.ſer.xix.ꝑ totũ.Chema. Congregat
fructũ in vitã eterna. Ibidẽ.vel pᷣdica ꝙ nullus
ſaluat᷑ in fide ſua niſi xpᷣianus.vide in.j.ꝑte.pn.
roſarij.ſer.xiiij.ĩ exoꝛ.⁊ ꝙ xpᷣs incarnatꝰ eſt ꝓpter
ſalutẽ pcõ. vide in.ij.ꝑ.pᷣn.roſarij.ſer.xxxix.ꝑ.
vij. . vlij. Chema. Hiceſt vere ſaluatoꝛ mũdi
In eodem euangelio.

7 7

Sabbato de diuitijs. vide in. ij.pte. pn. roſa⸗

rij.5. xxx. ꝑ totũ. hema. Erat diues valde.Da⸗
nielis.xiij.⁊ in epła occurrẽti.vl pᷣdica de diuer

ſis calamitatibo qͥb ſubijciunt᷑ viri ⁊ mulieres

vide in.v.pte.pꝛin.marialis.ſer.vij.par.j.O.vſ⸗
qʒ in finẽ ũliꝰ ꝑtj.et ꝙ in hac vita nunq; eſt ſine
anguſtijs. vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xxvij.pte
iij.R. Thema. Anguſtie mihi ſunt vndiq;. IJbi

dem.vl pᷣdica de ſpe.vide in.iiij.p.bᷣn.marialis.

ſer. ij. ꝑ.ij.?⁊ in.ij.ꝑte pꝛin.roſarij.ſer.vij.in exoꝛ.

„.

et ꝑ.j.⁊?.ij.per totãa.Lhema.Saluat ſperãtes in

ſe. In cadẽ epła. vel pdica de vᷣbo dei. vide vtaſ

ſignaui in.v.feria pᷣcedenti.Thema.Sedẽs do
oh. viij. ⁊ in euãgelio occurrẽti.vel

cebat eos. lij. 2 in eug oe
pᷣdica de adulterio.vide in.j.par.pn.roſarij. ſer.

xxiij.par.ij.A.vſq; in finẽ illiꝰ ꝑtis.⁊ ſer.xxiuiij.pꝑ.

j.L z N. Thema.Adducũt ei mulierem in

adulterio depᷣhenſam. In eodẽ euãgelio.vel pᷣ⸗/

dica de dimiſſione pcti.vide in.j.ꝑte pᷣn.roſanij.
ſer. vij. ꝑte.vj.D.⁊ p.vij.E. Thema.Uade ⁊ am
plius noli peccare. In eodẽ eu ãgelio.vel cũ eo⸗
dem themate pᷣdicã ꝙ ꝓ nullo cõmodo haben

do vel incõmodo euitãdo debet aliqs peccare
moꝛtaliter. vide in. ij. pte. pn. roſarij.ſer. vj. ꝑte.j.
D.el.iij.vſq; in fine ulius ꝑtis. =

Dñica.ilij.in q̃drageſima:de virginitate. vi/

de in.ij.pte pn. roſarij.ſer. viij.p.iij. E.⁊ M. 2 fF.

xxviij.p.j. B. vſq; ad L. Thema. Letare ſterilis

q̃ nõ paris.ad Gala.iiij.⁊ in epłla occurrẽti.vel
pdica ꝙ mali ſꝑ ꝑſequunt᷑ bonos.vide in.j.ꝑ.

bpn. roſarij.F.xxxviij.ꝑ.iij. U.et de ꝑſentionum
vtilitate.eodẽ ſer.p.j.J.⁊ in.ij.par.p n. v. viij. ꝑte
ij. Z. vſq; in finẽ iluꝰ pꝭᷣ.Thema Qui ſᷣm camẽ

natus fueracꝑſeq̃bat᷑ eum qͥ ſ̃ᷣm ſpũm.in eadẽ
epla. velpᷣdica de ſuꝑatione ſenſualitatis.vide
in.ij.par.pn.roſarij.ſer.xij.in exoꝛ.⁊ in.j.par.Q.

⁊ R.et ſer. xxvij.par.j.E. ⁊ par.iij.C.vſq; ad E.
Thema.Eijce ancilla ⁊ filiũ eius. In eadẽ epła
VUel pᷣdica de iudicio vniuerſali:aut ð fine mũ/

di.vide vt aſſignaui in.j.dñica aduentus. The
ma. Nic eſt vere ꝓpheta qui venturus eſt ĩ mũ⸗
dũ.Joh.vj.et in euãgelio occurrẽti.vel pᷣdica ð

Jeſus.ibidem.
Feria.ij.de iudicib ⁊ iudicijs.vide in.j.ꝑ.pᷣn
ci.roſarij.ſer.xxij.par.ij.in pn.? F ⁊ G.⁊ ſer.xxv.

Porteln⸗
fue
dO
dacden
ina
injort
un
mumse
cora⸗
zontcr⸗
6oncn
roſion
Crdon

hinis
aul⸗
dei
oods
nraal
doM
en
Oachc
criu
Croſari
Ko
Geini

MWul
Nin
Udöd
benaſa
Thena.
eade⸗
Cert⸗
dekcſto
Mainne
lepdica
foſariſe
Ter⸗
Qudme
Umnallis
ſigaui
elicen
Cſe⸗
cheig.vi

ij le

diaiina

Fenia

Mauma

naß⸗
inmetie

Pemtſio

4a chei⸗
fenaße
zorchi
keini⸗ 3
ongregat
—
rarr.
W W

rhnwſn
ulede⸗
de dine
M⸗
nckir
nmnards.
riinan.
Perärcsin
ungeytaſ
Sedis do
mmi. v
oſariſcr.
., wiiz,
Wlicemmn
ord,
nwan..
ader am
vccico/
dobaben
8 heccare
1 gen,

mnicnte. /
Mar.
ureſtenlis
mumit. vl
de nſg.
rnonum
Kli ee
lim amt
m.in
n Par
ragictn
Sfinemu/
ms⸗ De
gatim/
Apdias

ſius not

tin monce

ini
2ſα%².

ptiſatus.vide ni par on ſarij. xxxiiij.ꝑ.iij

parte.iij. S. et ſer. xxxiij.in exoꝛ. crca medium. = us. vi
YL.la.iij.et in exoꝛ

in tabula.ij.ꝑᷣ alphabetica roſarij.in vbo Ju/

der. Thema. Tumuerũt regẽ vidẽtes ſapientia
dei eſſe in ilo ad faciendũ iudiciũ.iij. Reg.iij.et

in epła occurrẽti. Uel pᷣdica ð homicidio. Tlide

in.j. ꝑte pn. roſarij 5. xxij.ꝑ totum. Thema. No⸗

lite interficere eũ. Ibidem. Uel pᷣdica de amoꝛe
matris erga filiũ.Uide in.j.par.pn.roſarij.ſ.xx

in exoꝛ. ⁊ qͥd tenet᷑ facere filiꝰ matri ſue.videĩ eo⸗

dem ſer.ꝑ.ij.per totã.⁊ in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſ.xxv

pte.iij. pꝑ totãa. Thema.Hec eſt mat᷑ eius. In ea

dem epła. Uel pᷣdica de veneratõe eccłiaꝝ.vide

vt aſſignaui in dnica infra octauaʒ natiuitatis

dñni. Thema. Oẽs elecit de tẽplo. Uel Nolite fa
cere domũ patris mei domũ negociatiõis. Jo/

bãnis.ij.⁊ in euãgelio occurreti.Uel pꝛedica de

anticulis fidei. Clide i..par. Pn. roſanij. . xiij.p.

ij. G.vſq; in finẽ uliꝰ ꝑtis.Lhema. Multi cre⸗
dijeracnn noiĩie eius videntes ſigna q̃ faciebat.
In eodẽ euãgelio.Uł cũ dico themate pᷣdica ð
miraculis. Uide in.j.par.pn.roſarij.5.xiiij.ĩ ex⸗
dio M. ? M duplex. ⁊2 in eodẽ ſer.ꝑ.ij..⁊ ꝑte
iij. J.⁊2 in.ij.par.pn.roſarij.ſer.xxxviij.ꝑ.iij.iĩ pᷣn.
Vel cũ eodem cthemate pᷣdica qͥs vere credat in
chꝛiſtũ ⁊ ſit verus chꝛiſtianus Uideĩi.j.par.pᷣn
ci.roſarij..xv.ꝑ.ij.per totã.
Feria.iij.põt pᷣdicari de nũero ſaluãdoꝝ.Ui⸗
de in.ij.ꝑ.pᷣn.roſarij.5ſ.xxiij.pertotum.Lhema.
Multiplicabo ſemẽ tuũ ſicut ſtellas celi.Exo.
mija in eplła occurræti.et oꝛiginaliter Geñ.xv.
VUelpᷣdica de miſcðia dei. Uideĩ tabula alpha

betica ſcõe ꝑiᷣ pᷣn.roſarij.in vbo Miſcdia dei.
Thema. Miſert eſt populo ſuo dñs deꝰ nf̃.
In eadẽ epła.Uel pᷣdica de veneratione templi

Vide vt aſſignaui in feria pꝛecedenti. Thema.

Die feſto mediãte aſcendit ieſus in tẽplũ. Joh.
vij. ⁊ in euãgelio occurrẽti. Uel cũ eodẽ thema⸗

te pdica de feſtoꝝ celebꝛ atiõe.vide in.j.par.pᷣn.

roſarij.ſer.xix.ꝑ totũ. Uel pᷣdica de homicidio.

VUide vt aſſignaui in feria pꝛecedenti. Thema.
Quid meqrit intficere. bidẽ. Uel pᷣdica de ar
articulis fidei: aut ð vero chꝛiſtiano.vide vt aſ
ſignaui in ipſa feria pᷣcedenti..Thema.Multi
crediderũtin eũ. In eodem euangelio. Uel pᷣdi

ca vtꝝ qᷣs teneat᷑ iudicare ſᷣm allegata et ꝓbata

in iudico.an vo ſᷣm veritatẽ cognitã in conſa⸗
entia.vide in.j.par.pᷣn.roſarij.ſ.xxij.ꝑ.ij.G. et in

ij. pte pn.ipſiꝰroſarij.ſer.xxxj.p.iij. vſq; ad B
Thema. Nolite iudicare ſᷣm fadẽ.ſed iuſtũ iu⸗
dliciũ iudicate. In eodẽ euangelio.

2

Feria.iiij.de noĩe ieſu.vide in.v.par.pᷣn.ma/⸗
rialis.p.xj.ꝑ totũ.Lhema. Scificabo nomen

meũ magnũ.Eʒech.xxxvj.⁊ in ꝓphetia occurrẽ⸗

ti. Uel pᷣdica de ſpũſccõ.vide in.ij.par.pn.roſa⸗
rij..xxxviij.p totũ. Chema. Spũm meũ ponã
in medio veſtri. In eades ꝓphetia.Uel pᷣdica de

ꝓmiſſione quam fecimꝰ in baptiſmo. vide in.j.
V

io dic ꝙ baptiſmus eſt pᷣma
tabula poſt naufragiũ. Uide in.j.par.pn.roſa⸗/
rij.ſer.viij.in exoꝛ.⁊ ꝙ baptiſmꝰ aꝑit paradiſũ.
WUide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xx.ꝑ.iiij. Thema.
Effundã ſuꝑ vos aquã mũdã ⁊ mũdabimi ab
oib inqnameni veſtris. In eadẽ ꝓphetia. Uel
pᷣdica de confeſſione.vide in.j.ꝑte pꝛin.roſarij.
ſer.xxxiij.ꝑte.j.⁊.ij.hema. Lauamini:mundi
eſtote. Eſa.j.⁊ in eplłla o ccurrenti. Uel pᷣdica de
cogitationibo.Uide in.j.par.pn.roſarij.fer.xxx.
pte.j.L. ⁊ O.⁊ in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xxxiij.pꝑ.iij.
Z U.Thema.Aufente malũ cogitationũ ve/⸗
ſtraꝝ ab oculis meis. Ibidẽ. Uel pꝛedica de di
miſſione pei. Uide vt aſſignaui in ſabbato pᷣce
dẽti. Lhema.Qulieſcite agere ꝑuerſe: diſcite bñ
facere. In eadem epła. Uel pᷣdica de cecoꝝ illu/
minatiõe.vide in.ij.par.pn.roſarij.ſermo.vj.ꝑ.
j. F. vq; ad M. Thema. Pꝛeleriẽs Jeſus vi/
dit hoĩem cecũ a natiuitate. Joh.ix.⁊ in euange
lio occurrenti.vel.Cecus natus eſt.vel.Aperu⸗
it oculos ceci nati. Ibidẽ. Uel pᷣdica de ſeſma⸗
te ⁊ partialitatibi.vide in.ij.par.pnci.roſarij.5ſᷣ.
xxxilij.ꝑ.iij.O.vſq; in finem illiꝰ ꝑtis. Thema.
Sciſma eratint᷑ eos. In eodẽ euãgelio. Uelpᷣ
dica deimpedimẽt oꝛonis.vide in.j.par.pᷣn.ro
ſarij.F.xij.per totũ. Lhema.Scimus quia pec/
catoꝛes deus nõ exaudit.ibidem. Uel pᷣdica de
pctõ oꝛiginali.vide in.j.par.pn. roſarij.ſ.xv.p.

iij. H.⁊ in.ij.par.pn.roſarij..vj.ꝑ.j.N⸗) N⁊ O

et in.j.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.j.ꝑ.ij.F?z G. Thema
n pctis natus es totus.ibidem.Uel pᷣdica de
vonoꝛe parentũ.vide in.j.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xx.
et.xxj.ꝑ totum.ZLhema.Scimus qꝛ hic eſt filiꝰ

noſter.in eodem euangelio. Uel pᷣdica de ado⸗

ratiõe dei.vide in dicta.j.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xvj.

72%

par.ij.per totam. Lhema. Pꝛocidẽs adoꝛauit
Feria.v.de cõtritione.vide in.j.par.pᷣn. roſa⸗
rij..xxxj.ꝑ totum. Thema.Ania eius in amari

tudine.eſt.iiij. Reg.iiij.et in epła occurrẽti. Vel

pᷣdica ꝙ pem faet amittere oẽs ſenſus. Uideĩ
j.par.pn. roſarij.. x. p.j. P. ⁊ in.ij. p.pn.roſarjᷣ.
ſer. vj.ꝑ.j.P vſq; ad R.⁊ ꝝy duplex.ante mediũu
Thema.lon erat ei vox neq; ſenſus.in eadem

epla. Uel pᷣdica ꝙ pctõꝛ dici᷑ moꝛtuꝰ:⁊ ꝙ pec/

catũ ſubijcit hoĩem triplici moꝛti. Uide in.ij.ꝑ.
pn.roſarij.ſer.vj.parte.j.O vſq; ad Z. Thema.
Moꝛtuus iacebat in lecco.ibidem.vel.Defun/
aus efferebat᷑ filius vnicus matr ſue.Lu.vij.
et in euangelio occurrẽti. UVel cũ eodeʒ themate

p̃dica de moꝛtuis a xpᷣo reſuſcitatis.etqͥd ſigni

ficent.Uide vbi S.ꝓxime R.UVel ad hoc accipe
ꝓ themate.Adoleſcẽs tibi dico ſurge.Uel Reſe
dit qͥ erat moꝛtuus.in eodẽ euãgelio.UVel pᷣdica

de cofeſſione oĩm pccõꝝ.vide in.j.ꝑte pᷣn. roſa⸗
1 . rij.ſer.xxxv.ꝑ totum. Thema.Oſcitauit puerſe
par.pᷣn.roſarij.ſer.xv.ꝑ.ij.O.et ad qͥd tenet᷑ ba⸗ pties:aperuitq; oculos ſuos.in eadeʒ epiſtola.

ce 2

velp̃dica de omniby peſs moꝛtalibo ſimł cum

eodem themate. Uide in.j.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.vj

p totum. Uel pᷣdica de educatiòe filioꝝ.vide in
ij.pte pn. roſarij.ſer. xxv. pꝑte.ij.p totã. ⁊ in defen.

17

mõs tractatu.ij.parte.vij.O ? E. Thema.Tol/

le filiũ tuũ. In eadẽ epla.

—

Feria.vj põt pᷣdicari ꝙ pem̃ vulnerat aiam.

vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.vj.ꝑ.j.O.el.iij.? P.

et ꝙ facit amittere oẽs ſenſus.vide vt aſſignaui

in pcedenti.Thema.Eratlãguoꝛ foꝛtiſſimꝰ:ita

vt nemaneretin eo alitꝰ.iij. Reg.xvij.⁊ in epi
ſtola occurreti. Uel acape ꝓ chemate. Erat qͥds
lãguens Lazarus. Joh.xj.⁊ in euõgelio ocox·

renti. Uel pᷣdica de vᷣbo dei. videin. ꝑ.bn voſa
rij.ß.j.ij.?.iij. Chema.Uerbũ deiin oꝛemuo ve⸗
rũ eſt. In eadẽ epiſtola.Uel pᷣdica de ſuffragijs

moꝛtuoꝝ. Uide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.ij.ꝑ.ij.ꝑ

totã. Lhema.Eamus ⁊ nos ⁊ moꝛiamur cum
eo.ſ.moꝛtuo nr̃o ꝑ cõpaſſionẽ. In eodẽ euãge⸗

lio. Uł pᷣdica ꝙ moꝛtuj dicunt᷑ doꝛmiẽtes mul

ſer. xv. in exoꝛ. ? ꝑ.j.ꝑ totaʒ. Thema. Qui qedit
in me nõ moꝛiet᷑ in ecnũ.ibidẽ. Uł pᷣdica ꝙ xps

tis de cauſis. vide in.ij.ꝑte.pn.roſarij.ſer.j.ꝑ.j.
E. Thema. Lazarꝰ amicus nr̃ doꝛmit. Ibidem

Vel pᷣdica de fidei vtilitate.videi.j.ꝑ.pn.roſarij

eſt verꝰ meſſias.vide vt aſſignaui i.v.feria poſt

rerciã dnicã ĩ ꝗ

— — — —

drageſima. Thema. Tu es xpᷣs

filius dei viui.ibidẽ. Uel pᷣdica de pcoꝛe inuete
rato ⁊ de mala cõſuetudine.vide in.j.p.pnci.ro

mo. vj S q; ad R.et ꝙ pccõꝛ fetet coꝛam
deo ⁊ angelis.Ibidẽ B ⁊ C. Uel pᷣdica ꝙ petöꝛ

ſarij.ſer.viij.ꝑ.j.G.vſq; ad L. et in cõſilio cõtra

iudeos. P. ⁊ D.⁊ in.ij.ꝑ.pnci.roſarij.ſ.xxxj.ꝑ.j.

.el. ij. ?2 R.el.iij. Chema. Ja fetet: qᷓdriduanꝰ

* bidẽ. Ul pᷣdica cũ ipᷣo themate ꝙ pctm̃ eſt

hoꝛribiliter fetidũ.vide in.ij.ꝑte pꝛin.roſarij.ſer

eſt ſeruus pcti ⁊ diaboli.vide vbi S.D.⁊ ſer.xij.

Y.et ꝙ pctõꝛis ſepulchꝛa ſũttria.vide ibidẽ S.

Thema.Laʒare veni foꝛas.vel. Soluite euʒ et

de abſolutiõe ab excõicatione.vide in eadem.ij.
p.pn.roſarij..xxxvij.ꝑte.vij.ꝑ totã.⁊ de abſolu

. j. QH duplex. D

ſone a pccis.vide in.j.ꝑ.pn.roſarij.ſer.xxxiiij.ꝑ.

Sabbato de pauptatis cõ mendatio ne. vide

in.ij. ꝑte pᷣn. roſarij.ſer.xxx.par.j.H. vſq; ad N.
Thema. Paupeꝝ ſuoꝝ miſerebit᷑. Eſa.xlix.⁊ ĩ
epla occurreti.Uel pᷣdica ꝙ a pcõꝛe elõgat᷑ deꝰ
vide in.ij.pte pᷣn.roſarij.ſer.vj.ꝑ.j.Z. et ꝙ; pecca
tũ expellit gram dei etnõ põt cum eo ſtare ſpũſ

ſanctus. Ibidẽ P. el.iij.? E. Thbema.Dereliqͥt

me dñs.In eadẽ epiſtola. Uel pᷣdica ð iudicio

vero et temerario.vide in.j.pꝑ.pn.roſarij.ſ.xxxvj

Etotũ.Thema. Judiciũ meũ veꝝ eſt. Jo h.viij.

⁊ in euãgelio occurreii.
Dñica de paſſione:de ſanguinis chꝛiſti pᷣcio
ſa ⁊ vtiliſſima effuſione.vide in.j.par.pnci.roſa

*

rij.ſer.xxxix.ꝑte.iij. L. duplex.et ꝙ chꝛiſtus mo⸗

„

Tabulas

re falcarij in qruce oſtendit carnẽſuam ſangui/

nolentã vt eos ad ſe euocet. Uide in exoꝛ.pᷣdien
ſermonis.⁊ ꝙ moꝛe philocapti eũꝭ ad amaſiã
ſuam venit ad hoĩem.vide in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſᷣ.

v.parte.iiij.F. duplex.et qᷓre voluit vulnerari in
latere ⁊ manibo ac pedibo.Uide in.ij.ꝑ.pꝛin.ro
ſarij.ſer.xvij.ꝑte.iij. A.circa pncipium. Chema
Per ꝓpꝛiũ ſanguinẽ introiuit ſemel in ſao: eter

na redẽptione muẽta.vel.Saãguis xpᷣi qͥ ſeipſuʒ

obtulit imaculatũ deo emũdabit ↄſciaz noſtra

ab oꝑibe moꝛtuis.ad Heb.ix.⁊ in epłla occur⸗

rẽti. Uel pᷣdica de moꝛte.videin.ij.ꝑ.bn.roſarij
ſer.xxxvj.ꝑ totũ.Thema.Abꝛaha moꝛtuus eſt

et ꝓphete. Joh.viij. Uł cũ eodẽ themate pꝛedica

de cõtemptu. vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xxvij.

ꝑte.j.ꝑ totam. Vel pᷣdica de veritate.vide in.ij.

pte pᷣnci.roſarij.ſer.xxj.ꝑ totum. Lhema.Si ve
ritatẽ dico vob q̃re non orediq mihi. In eodem
euãgelio. Uel pᷣdica de vbo dei. vide vt aſſigna
ui in ſexta feria pᷣcedẽti. Lhema.Qui ex deo eſt
verba dei audit. Uel. Pꝛopterea vos nõ audi/
tis qꝛ ex deo nõ eſtis. Ibidẽ. Uel pᷣdica vtrũ qs
ſine pcõ poſſit appetere głiam ⁊ laudem. Uide

in.ij.ꝑte.pn.roſarij.ſermo.ix.ꝑte.ij.ꝝ.vſq; ad GO
Thema.Ego głiam meam nõ quero.Ibidem

Vel pᷣdica de pᷣceptis dei ſeruandis.vide in.j.p.
pn/ roſarij.ſer.xvj.in exoꝛdio.⁊ ꝑte.j.ꝑ totam.et
ſer. xvij. in exoꝛ. ⁊ ſer.xxvij.ꝑ.j.T.el.j.circa finem

Thema. Siqͥs ſermonẽ meũ ſeruauerit: moꝛ⸗
tẽ nõ guſtabit in et᷑nũ. Ibidem. M

72 ⸗

Ferra.ij.de conuerſione pcõꝛis.vide in.j.ꝑte
bn. roſarij.ſer.vij.ꝑ.vlti.C.⁊ in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.
ſer. vj. pꝑ. iiij. NH? O. hema. Couertat᷑ vira via
ſua mala. Jone.iij.⁊ in epła occurrenti. VUel cũ
codẽchematepᷣdica de vijs mundi malis.vide

vtaſſignaui ſupꝛa in.iiij.feria poſt pᷣmã dñicaʒ
in qᷓdrageſima. Uł pᷣdica de bonis oꝑibo.vide

in.j.pte pᷣn.roſarij.ſer.xxxvij.p totum. Chema.
Thema. Laza 18. vel. ite euz et Uidit deus oꝑa eoꝝ ⁊ miſertus eſt popło ſuo
ſinite abire.ibidem. Uel cũ eodẽthemate pᷣdica

In eadẽ epla.Uel pᷣdica de miſcðia dei.vide in

j.ꝑ. pn.roſarij.ſer.vij.parte vltia.ꝑ totam. et in
ij.p. pn.roſarij.. xx.pte.x.⁊.xj.ꝑ totax. ⁊ ſer.xxiij.

parte.j. L. Thema. Miſertus eſt pplło ſuo do
minus deus noſter. Jbidẽ. Uel pᷣdica quõ xpᷣs
inuenit᷑.⁊ quare a qbuſdam nõ inuenũ.vide in
ij. ꝑte pᷣn. roſarij.ſermone.xxxiiij.parte.vij. x. vſ⸗/

q; ad L. Thema. Queritis me⁊ nõ inuenietis.
Johis.vij.⁊ in euãgelio occurrẽti. UVel pꝛedica

de gratia dei.vide in.ij.pte pᷣnci.roſarij.ſer.xxxij
par.ij.ꝑ totam. Zhema Si quis ſitit veniat ad
me ⁊ bibat.vel.Qui creditin me flumina de vẽ/
tre eius fluent aque viue. Ibidem.UVel pꝛedica

de ſpũᷣſcõ. vide in dicta.ij.parte pnci.roſarij.ſer

monęæ.xxxviijꝑ totum. Thema. Hoc aũt dirit
de ſpũſctõ quẽ accepturi erãt credentes in eum.
In eodẽ euãgelio.

2 *

SFeria.iij.poteſt fieri ſermo de aĩalibo.vide in

ij.pte pn. roſarij.ſermo.xij.parte.j.CT. vſq; ad X.

ror Hdi
ſoſamjͤ
nennig
Apein. ro
ſci:eer
ahc
a dod
Dlrocan
Pnroſan,
ons et
Meptedig
iſanni⸗
eini
am Sixve
DReodem
extalſigna
uardeocſt
nö/
lamigs
n Moe
ſga0
iden
Genig.
Nnn
omufinan
mnn wor⸗

Neinigte
nwlanz.
ira is
1. Udc
lis. vide
ni dnica;
gin. Nide
„Denms.
oplo ſuo
clpigein
mcrin
tſcntuij.
oluo do
quoßs
i vicein
vi LN
nuchiens,
leedie
iſN
mntad
m der
Aprecta
foriſer
züt diu
incon

n. r
⸗

Tbema. In lacu erantleones ſeptẽ.· el. Dani/
el erat ſedens in medio leonũ.Danietl.xiiij.etin

epła occurrenti.Uel pᷣdica de excellentia dei.vi⸗
de in.j.par.pn.roſarij.ſer.xiij.in exoꝛ.poſt medi
um.⁊ ſer.xix.in exoꝛ.⁊ ſer.xv.pꝑ.iij.. et ſer.xiij.ꝑ.

iij. L. ⁊ in.ij.par.pn.roſarij..v.par.iiij. H.⁊ ſer.

vj.parte.j. H. la.iij.et ſer.xix.par.vj. P. Lhema
Wagnus es dñe deus. Ibidem. Uel pꝛedica
de celebꝛatione feſtoꝝ. Uide in.j.par.pnci.roſa
rij.ſer.xix.per totum. Thema. Erat in ꝓximo di
es feſtus iudeoꝝ.Joh̊.vij.⁊ in euãgelio occur/⸗
renti.Uel pꝛedica de contemptu mũdi ⁊ religi⸗
one.UVide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſermo ne.xxvij.ꝑ.
j.⁊.iij.ꝑ totam. Lhema.Oꝑa illiꝰ.ſ.mundi ma
la ſunt. IJbidem.
Feria.iiij.poteſt pꝛedicari de furto.vide in.j.
par.pᷣn.roſarij. ſer.xxv.in exoꝛ.pꝑte.j.per totam.
Thema. Non facietis furtum.Teuitici.xix.et in

epiſtola occurrenti. Uel pᷣdica de mẽdacio.vi,⸗ Fena qntad

de in.j.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xxix.per totuʒ.LChema
Non mentiemini. Ibidem. UVel pᷣdica de mer/⸗

cantia ⁊ artibus et de fraudibo que fiuntin eis

vide in.ij.par.pnc’i.roſarij.ſer.xxxij.per totum.

Thema. MNon decipiat vnuſquiſq; pꝛoximum

ſuum. Ibidem. Uel pᷣdica de periurio ⁊ de va⸗
na dei nominatiõe. Uide in.j.par.pnci.roſarij.
ſermone.xvij.parte.j.⁊.iij.per totem.Zhema.
Non ꝑiurabis in nomine meo:et non pollues
nomẽ dei tui. Ibidem. UVel pᷣdica de timoꝛe dei
Vide in.iiij.parte pꝛinci.marialis.ſermone.vj.

Parce.Y. e⸗ totam.et in.j.ꝑtepn.roſarij.ſer.xxxj.

parte.ij.O ⁊ E. Thema. Lumebis dñm deum
tuum. Ibidem. Uel pᷣdica de deteſtatione pec/⸗
cati.vide in.ij.p.pᷣn.roſarij.ſer.vj.parte.j.ꝑ totã
Thema.Mon facies quod iniquum eſt. Ibidẽ

Uel pᷣdica de iudicbus ⁊ iudicijs.vide vt aſſi⸗

gnaui ſupꝛa in.ij.feria pᷣcedentis hebdomade.

Thema.Juſte iudica ꝓximo tuo. In eadẽ epi⸗

pertotum ann

in etemnm.ſ. ſeruantes mea pᷣcepta. Joh.x.⁊ in

.

ſtola. Uel pᷣdica contra peccatũ lingue.vide i.ij

ꝑte pᷣn.roſarij.ſermone.iiij.ꝑ totum.et ſermone
xvij.parte.iij.A.et ſermone.xxxviij.parte.iiij.x.
Thema.on eris crimiatoꝛ nec ſuſurro in po

pulis. Ibidem.Vel pᷣdica de odio.vide in.ij.ꝑ.

pꝛinci.roſarij.ſermone.xxxiiij.parte.iij. B.⁊ in.j
parte pncipali ipſius roſarij.ſermone.vj.parte
v.per totam. ZLhema.Non oderis fratrem tuũ

in coꝛde tuo. Ibidem. Uel pᷣdica de remiſſione

iniuriaꝝ.vide in.ij.par.pᷣn.roſarij.ſer.xxxiiij.ꝑ.
iij. L. la.j.vſq; in finẽ illius parꝭᷣ.Thema. on
queras vltionem:nec memoꝛ eris iniurie ciuiũ
tuoꝛũ.Ibidem.UVel pꝛedica de charitate frater⸗

4-—

na. vidæ in.ij.parte pᷣnc.roſarij.ſermone.v.par.

iiij.O ⁊ X.⁊ ſermone.xxxj.ꝑte.j..Thema Di

liges ꝓximũ tuum ſicut teipᷣm. Ibidẽ. Uel pᷣdi⸗

ca de pceptis dei ſeruandis. Uide vt aſſignaui
ſupꝛa in dñnica pᷣcedenti.Thema. Teges meas
cuſtodite. In eadẽ epła. Uel accipe ad hocpꝛo

chemate.Ego vitam eternã do eis.etnõ ꝑibunt

ium

euangelio occurrenti. Uel cum eodẽthematep
dica de vita eterna.vide in.ij.pꝑ.pnci.roſarij.ſer.
xviij.⁊.xix.ꝑ totum. Uel pᷣdica de vnitate diui⸗
ne eſſentie.Uide i.j.par.pnci.roſarij.ſer.xiiij.ꝑte
Ppma.O vſq; ad U.Thema. Ego et pater vnuʒ
ſumus.In eodem euãgelio. Uel pᷣdica contra
blaſphemiã. Uide in.j.par.pᷣnci.roſarij.ſer.xvij
parte.iiij.ꝑ totam.et in conſilio contra iudeos
e⁊ Z.vſq; in finẽ illius conſilij.⁊ in.ij.parte pᷣn
lpali roſarij.ſer.iiij.ꝑ.ij. R.vſq; in finemillius

ptis. Thema. De bono oꝑe non lapidamus te

ſed de blaſphemia. Ibidem. Uel pᷣdica de mira

cuiis.vide vt aſſignaui ſupꝛa in feria ſecunda

hebdomade pᷣcedentis. Thema.Opera que fa

cio:hec teſtimoniũ ꝑhibent de me. Uel. Si mi⸗

hi non vultis credere:operibo credite. In eodẽ
cuangelliooo.
Feria qͥnta de Magdalene cõuerſione ⁊ pe⸗
nitentia.vide in.ij.ꝑte pn.roſarij.ſer.vj.in exoꝛ.
et eiuſdẽ ſermonis parte.iij.E. ⁊ E duplex.The
ma. Remittunt᷑ ei pcra multa:qm dilerit mitũ.
Uel.Remittunt᷑ nbi pctã tua Lu.vij.⁊ in euan/
fei occurrenti. Uel p̃dica vnde ꝓcedat diuer
itas humanoꝝ acuũ.et conclude ꝙ ex diuer⸗
ſitate fidei.Uide in pᷣma ꝑte pᷣnd.roſarij.ſer.vij
par.j.p totam. Zhema.Fides tua te ſaluam fe/
cit. Ibidem. Uel cũ eodẽ themate pᷣdica de fide.

Uide in dicta.j.parte pꝛin.roſarij.ſer.xiij.ꝑ totũ

Uel pᷣdica ꝙ vnus tm eſt deus.vide vt aſſigna
ui in feria pᷣcedẽti. Thema. Tu es deus ſolus.
Daniel.iij.⁊ in eplłla occurrẽti. M

Ferla.vj.ꝙ homo ꝑ pcem elõgatura deo. vi

7 1 12 .

de in.ij.par. pn.roſarij.ſer.vj.p.j.Z. ⁊ deꝰ a pec⸗
catoꝛe diſcedit. Jbidem P. el.iij. et F. Thema.
Dñne omnes qui te derelinquunt cõfundentur.

VUel.Dereliquerũt venã aquaruʒ viuentiũ do/⸗
minũ.Hiere.xvij.⁊ in eplłla occurrenti.Uel pᷣdi⸗/

ca cum eodẽthemate de peccati gradib. CUide

de aggrauatione pai cum lpo chemate. vide in

j..pte pꝛin.roſarij.parte.ij. B. Ulpᷣdica de refre

natione lingue.vide in.ij.parte pꝛin.roſarij.ſer.
iiij.in exoꝛ.et parte.j per totam. LChema.Quod

egreſſum eſt delabijs meis rectum in cõſpecu

tuo fuit. Jbidẽ.Uł pᷣdica de anguſtijs tꝑis an
tichꝛiſti.vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xj.pertotũ.
Thema Spes mea tu in die afflicionis.ibidẽ
UVel pᷣdica de miraculis.vide vt aſſignaui ſupᷣ
in.ij.feria pᷣcedentis hebdomade. Thema. Hic
hõ multa ſigna facit. Joh.xj.⁊ in euangelio oc/
currenti. Uel pᷣdica de deſtructiõe hieruſalẽ. vi/
de in.j.pꝑte pᷣnc..roſarij.ſer.ix.ꝑ.iij.F.⁊ ſer.x.par.j
O duplex. Thema. Ueniẽt romani ⁊ tollent lo
cum noſtrũ ⁊ gentẽ.ibidem.
BSabbato:de pctõ lingue.videin ſecũda ꝑte
pꝛin.roſarij.ſer.iiij.ꝑ totũ. LChema. Percutia⸗
mus eũ lingua.Hiere.xviij.⁊ in epła occurreti.
cc 5

“
„*

Uelpᷣdica de ingratitudine. vide in.ij.pte pᷣnci.
roſarij.ſer.ix.ꝑ.ij. G. el.ij. ? DH. ⁊ F. xxxiiij.ꝑ.xxiiij
D. Thema. Reddit᷑ p bono malũ. Ibidẽ. Uel
pᷣdica de imitatiõe xpi.vide in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſ.
xxvij. in exoꝛ.⁊ ꝑ totuũ illũ ſᷣmonẽ:et ſer.xxxiiij.: in
exoꝛ. Thema. Qui mibi miſtrat me ſequat᷑. Jo
han. xij.⁊ in euãgelio occurrẽti.Uel pᷣdica de re
ligione.vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xxvij.pte.j.
per totã. Thema. Siqᷣs mihi miſtrauerit bo/
noꝛifigbit eũ pr meus qui eſt in celis. Ibidem
Uel pᷣdica de iudicio vniuerſali.vide in.j.p.pᷣn
c..roſarij.ſer. x.⁊.nj.ꝑ totũ.Lhema.ſũc iudiciũ
eſt mũdi Jbidẽ. Uel pꝛedica ꝙ xpᷣs in cuce oia
ad ſetrahit.vide in.j.ꝑ.bpᷣn.roſarij.F.xxxix.ꝑte.iij.
S duplex. crca finẽ. Lhema. Ego ſi exaltatus
fuero a terra:oia trabhã ad meipᷣm. Etibi dic ꝗ/
re voluit moꝛi in cruce ⁊ in aere.vide ibidẽ S.
Drſica in ramiſpalmaꝝ põt pᷣdicari de pecca
to gule. vide ma porpnc arij.ſer. v. in exoꝛ.
et ꝑ·j.p totam.⁊
Sedebamꝰ ſuꝑ ollas camiuʒ ⁊ comedebamꝰ

panẽ in ſaturitate. Exo. xvj. ? in epła añ benedi/
cionẽ palmaꝝ ? oliuaꝝ. Cel pᷣdica de pcõ lin/

gue. Clide vt aſſignaui ĩ ſabbato pᷣcedẽti. The/⸗

ma. Iurmurauit oĩs multitudo filioꝝ iſrael

Ibidẽ. Uel pᷣdica de cibo coꝛꝑis xpᷣi. Uide in.ij

7%

p. ppꝛin. roſarij.ſer. xiij.ꝑte.ij.ꝑ totã.⁊ F.xiiij.ꝑ to/⸗

tm. Tbema. Ego pluã vobis panẽ de celo. IJbi⸗
dẽ. Uel accipe ꝓ themate. Accipite ⁊ comedite:
hoc eſt coꝛpus meũ. Macthᷣ.xxvj.⁊ in miſſa oc
currẽeti. Uel pᷣdica ꝙ mũdus pꝛ caſtellũ rebelle
Uide in.ix.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.iiij.⁊.viij.O.eti
rj. p. pn. ſer. ij. p.j. F. LChema. Ite in caſtelluʒ qðᷣ

coõtra vos eſt. Mat. xxj. et in euã gelio an bñdi⸗

ctionẽramoꝝ. Uel pᷣdica de imitatiõe xpᷣi.vide

vtaſſignaui in ſabbato pᷣcedẽti. Thema. Hoc
ſentite in vobis qð ⁊ in chꝛiſto ieſu.ad Phil.ij
.et in epiſtola miſſe occurrẽt. Uel pᷣdica de obe⸗
Alentia. vide in.ij.ꝑ.pꝛin.roſarij.ſ.ix.ꝑ.ij.Lv
ad S. Thema. Factꝰ eſt obediẽs vſq; ad moꝛ

tẽ ⁊c. Ibidem. Uel accipe ꝓ themate Fiat nõ ſi⸗
cqt ego volo.ſed ſicuttu. Dat.xxvij.et in miſſa

occurrenti. Uel pᷣdica de głioſo noie Jeſu. Ui⸗
de vt aſſignaui in die circiciſiõis.Thema.De?⸗
donaulitiũlli nomẽ qð eſt ſuꝑ oẽ nomen.vel. In

noie Jeſu omne genu flecat᷑: celeſtiũ:terreſtriũ
et infernoꝝ. Ibidẽ. Ulł pᷣdica de pꝛecioſa ⁊ vtili

ſanguinis xpᷣi effuſione. Uide vt aſſignaui ſupᷣ
in dnica de paſſione. Thema. Hic
meus q ꝓ mulq effundet᷑ in remiſſionẽ pctõꝝ.
Mattb.xxvj. ⁊ in miſſa occurrẽti.Uel pᷣdica de

moꝛte.vide vt aſſignaui in dicta dñica de paſſi
one. Thema. amãs voce magna emiſit ſpũz

er. vj. peiiij. J dupler. Thema.

2

vſqq

ſanguis

Zabula⸗

am. Uel pᷣdica ꝙ hõ cognoſoĩ᷑ ꝑ loquelã. vide

um gladio pibũt. Jbidẽ. Uelp̃dica cõtra pem̃

blaſphemie.vide vt aſſignaui in qͥnta feria pᷣce
denti. Thema. Blaſphemauit:quid adhucege
mus teſtib. Uel.Ecce nũc audiſtis blaſphemi

in.ij. p.pn.roſarij.ſer.iiij.ꝑ.j. R. et ſer.xxxviij.ꝑte
iiij. X. Et ꝙ hõ ðꝛ qñq; habere tres linguas.vi⸗

de in dicta.ij.par.pᷣn.roſarij.ſ.xvij.p.iij.A.Lhe

ma.Loq̃la tua maniteſtũ te facit.ibidẽ. Uł pᷣdi⸗

ca de iuramẽto.vide in.j.ꝑ.pnci.roſarij. ſer.xvij

kte.ij. ꝑ totam. Thema. Cepit deteſtari ⁊ iurare
Ibidẽ. Uel pᷣdica de cõtritione.vide in.j.ꝑ.pnci..
roſarij.ſer.xxxj.p totũ.hema.Egreſſus foꝛas

fleuit amare.ibidẽ. Uł pᷣdica ꝙ chꝛiſtus fuit ve
rus meſſias.vide vt aſſignaui ſupꝛa in.v.feria
poſt terciã dñicã in q̃drageſima. Thema. Hic
eſt Jeſus nazarenꝰ rex iudeoꝝ. Ibidem.

7 77%7

Feria.ij.vltra aſſignatũ ſermonẽ in tabula ſe

cumnde pt roſarij põt pᷣdicari de nomie Jeſu.vi

de vt aſſignaui in die arcumciſionis. Thema.

Speret in noĩe dñi. Eſa.l.⁊ in epła occurrenti.

UWel pᷣdica de virtute patientie.videĩ.j.ꝑ.pn.ro⸗
ſarij. ſer. xxxviij.ꝑ.iij.ꝑ totam. Chema.Coꝛpus
meũñ dedi ꝑcutientibo:⁊ genas meas vellentib⸗
Faciẽ meã nõ auerti ab inc epantibo ⁊ cõſpuen

ubo in me. Ibidẽ. Uel pᷣdica de reſtitutionibus

oꝛdio.⁊ ꝑte.j. R.⁊ in defen.mõd trac.ij.ꝑ.vij.y.

UNige in.j.pᷣte pᷣn.roſarij.ſer.vij.pꝑ.ij.poſt mediũ
etſer. xxv. ꝑte.iij.O. Chema.Domꝰ repleta eſt ex

odoꝛe vnguẽti. Johᷣ.xij.⁊ in euãgelio occurrẽti

Ua cũ eodẽ themate pᷣdica de bono exemplo ſe

quendo ⁊ malo vitando.vide in.j.ꝑ.pn.roſarij

ſer, vij. par. iij. p totã. et in. ij parte pᷣn. ſer.xxvj.ꝑ.

vj. O. ⁊ de bona fama. Uide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij

ſer. xxxj. ꝑ.j. S. ⁊ R.la.ij.⁊ in.iiij.ꝑte.pn. marial

7 22

Feria. iij. de ſcientijs ? ſtudijs. vide in.ij. pꝑte

pn. roſarij. ſer. xxix. p.iij. per totã. et ſer. xxxj. in ex⸗

72

Thema.Oſtendiſti mihi ſtudia eoꝝ.Hiere.xj.

cet in epła occurrenti. Uel pᷣdica de malis condi

Matth.xxvij.⁊ in miſſa occurrenti.Uel accpe

Othemate. Lnſſtis eſt aĩa mea vſq; ad moꝛtem
Ibidẽ. Ułpᷣdica de pctõ homicidij. vide in.j.ꝑ.

tioniby dãnatoꝝ.vide in.ij.ꝑte pᷣnc..roſarij.ſer.
xxj.⁊.xxij.ꝑ totũ. Maxime in ꝑ.j.ipſiꝰ.xxij.ſᷣmo

nis pte.j. y. Lhema. Bonũ eratei ſi nõ eſſet na⸗

tus hõ ille. Marc. xiiij.⁊ in miſſa occurrẽti. vel
pᷣdica de cõmunione.vide vt aſſignaui in dñi⸗

ca pᷣcedenti. Uel accipe ſermonẽ in ſabbato ſan

cto aſſignatũ in tabula pᷣcedenti. Thema.Su/
mite:hoc eſt coꝛpus meũ. Ibidẽ. Uel pᷣdica de
moꝛte. Uide vt aſſignaui in dñica de paſſione.
Thema. Jeſus emiſſa voce magna expirauit.
Mar. xv. ⁊ in miaoccuner. elßdicag xpᷣs
igna/

eſt verus filius dei ⁊ meſſias. Uide vca
ui in qnta feria poſt terdã dñicam in quadra⸗
eſima. Thema UVere homo hic filius dei erat

Ybigdem.

ꝗSeria.iiij. vltra ſermonẽ aſſignatũ in tabula

Pn. roſarij.ſer.xxij.ꝑ totũ.Thema.õuerte gla -/

diũ tuũ in locũ ſuũ.Uel.Oẽs qͥ acceꝑint gladij⸗

„ „ „7 75

ſcò ꝑs roſarij poteſt pᷣdicari contra ambitiõe,

Vide in dicta.ij.parte pᷣnci roſarij.ſer.ix. ꝑte.ij.

— —

— — 2r20hh

—UeP² — ——

— ——. —

— —

— ——— — — — — — —

cn
aöce
cige
emi
pige
Dre
py⸗
be
di⸗
wi
na.
das
tye
N

ſe
N

nn.

%

08

dus
di
cha
mi
loſe
ſari
.
ſari
anar

ige
mna⸗
wi⸗
gen.
nl
ſe.
mo
rna;
ycl
di
ſan
Goß
ade
lone⸗

guit.

hs

m/
leng

bu

ui⸗

M. ⁊ ſer. xxvj.par.iiij.C.circa mediũ.⁊ f.xxxj.ꝑ.

j. L⁊ N. Thema.Facta eſt cõtentio int eos qͥs

eoꝝ videret᷑ eſſe maioꝛ. Lu.xxij.⁊ in miſſa occur
renti. Uel pᷣdica de hũilitate.vide iĩ dicco ſermo⸗

ne. p. iij. per totã̊. Chema.Qui maioꝛ eſt in vo/
bis fiat ſicut iunioꝛ:et qͥ pᷣceſſoꝛ eſt ſicut miſtra /

toꝛ. VUel.Ego in medio veſtrũ ſum ſicut qͥ mini
ſtrat. Ibidẽ. Uel pᷣdica de regno ꝑadiſi.vide in
ij.parte pꝛin.roſarij.ſer.xviij.ꝑ totum. Thema
Ego diſpono vobis ſicut diſpoſuit mihi pater

meus regnũ vt edad ⁊ bibatis ſuꝑ menſaʒ me⸗

am in regno meo.Ibidẽ. Uel pᷣdica de maledi⸗
cis demonibo ⁊ de eoꝝ inſidijs et impugnatio
nibo atq; tẽptatiõibo.vide in.j.p.pn.roſarij.ſer.
vij.in exoꝛ.⁊ ſer.viij.ꝑte.v.ꝑ totã.⁊ in.ij.ꝑte pꝛin
c.roſarij.ſer.vj.ꝑ.j.P.el.ij.⁊ ſer.xxvij.ꝑ.j.D.ad
finẽ.⁊ ſer.xxxij.ꝑte.j.C.⁊ ſ.xxxviij.ꝑ.vij.A.The⸗
ma. Sachanas expetiuit vos vt cribꝛaret ſicut
triticũ. Ibidẽ. Vł pᷣdica de oꝛõne. vide in.j.ꝑte

pꝛin. roſarij.ſer.xj.ꝑ totũ. Chema. Oꝛate ne in/

tret in tẽptationc. Uel. Poſitis genibo oꝛabat.
Ibidẽ. Uel pᷣdica de abneganõe pꝛie volũtat
vide in.ij.par.pᷣnci.roſarij.ſer.ix.ꝑ.ij.L.vſq; ad

S. Thema.lõ mea volũtas ſed tua fiat.bi/

dẽ. Uel pᷣdica de cõtritiõe. VUide vt aſſignaui in
dñica pᷣcedenti. Thema. Egreſſus foꝛas fleuit
amare. Ibidẽ. Uel pᷣdica de deſtructõe hieruſa

pertotum annum

lẽ.vide in.j.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.ix.ꝑ.iij.F.⁊.ſerx.

ꝑ.j.Q duplex. Lhema.ilie hieruſalẽ nolite fle
re ſuꝑ me:ſed ſuꝑ voſipᷣas flete ⁊c.Lu.xxiij.⁊ in
miſſa occurrẽti. Uel pᷣdica de remiſſione iniuri/
arũ.vide in.ij.par.pnci.roſarij.ſer.xxxiiij.ꝑte.iij.

Avſq; in finẽ illiꝰ ꝑt.Thema. Pater dimicte il

lis:nõ em̃ ſcũt qͥd faciunt. Ibidẽ. Uel pᷣdica de
paradiſo.vide in.ij.parte pᷣn.roſarij.ſer.xix.ꝑ to

tũ. Thema. Hodie mecũ er in ꝑadiſo.vł.Expe

ctabat ⁊ ipſe regnũ dei. Jbid.
Feria.v.de indigne ſumentibus coꝛpus xpi.
vide in.ij.par.pn.roſarij.ſer.xvj.ꝑ totum.The⸗

ma.Qulicũq; manducauerit panẽ hũc vel bibe

rit calicẽ dñi indigne:reus erit coꝛꝑis ⁊ ſangui/

nis dñi Uel. Qui mãducat ⁊ bibit indigne:iu/

diciũ ſibi mãducat ⁊ bibit.j.ad Coꝝ.xj.⁊ in epi

ſtola occurrenti. Uel pᷣdica de amoꝛe xpᷣi erga

hoĩes.UVide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſermone.v.ꝑte
iiij.F. añ mediũ.⁊ ſer.xxxiiij.ꝑte.iij. P. Thema.
ũ dilexiſſet ſuos qͥ erãt in mundo:in finẽ dile/
xit eos. Johᷣ.xiij.et in euangelio occurrenti. UVt
pᷣdica de imitatiõe xpᷣi.vide vt aſſignauiin ſab/
bato pᷣcedenti. Thema.Exẽpluʒ dedi vobis vt
quẽadmodũ ego feci ita ⁊ vos faciadᷣ. In eodẽ
euãgelio.
Feria.vj.in paraſceuen vltra aſſignatũ ſ̃ᷣmo/
nẽ in.ij.parte pꝛin.roſarij.ſer.xv.põt pᷣdicari de

doloꝛibo chꝛiſti et de paſſiõe eius cũ hijs q̃ ha⸗

bent᷑ in.j.ꝑ.pᷣn.roſarij.ſer.xxxix.ꝑ.iij. S vſq; ad
V dupilerx. ⁊ in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſ.v.ꝑte.iiij.F. añ

mediũ.⁊ F duplerx.⁊ in.x.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.j.

hoiem ad imaginẽ ⁊ ſiłitu

In eadem ꝓphetia.vj.

pte.ij. J. de qbus poterũtfoꝛmari plures ſᷣmo⸗
nes. Thema. Stabat iuxta crucẽ Jeſu mr eiꝰ.
Joh.xix.⁊ in miſſa occurrenti. Uelacape ꝓthe

mate. Affliaus ſùm ⁊ humiliatus ſum nimis.

— 7

Sabbato ſcrõ:q̃liter ania faca ſit ad imagi/
nẽ ⁊ ſilitudinẽ dei.vide in.ij.par.pn.roſarij.ſer,
x.pte.j.A vſq; in finẽ illiꝰ di ema. Faciamꝰ
itudinẽ noſtra. Geñ.j.2
in pᷣ ma ꝓphetia occurrẽti. Uel pᷣdica de fine mũ
di. Uide vt aſſignaui in bᷣma dñica aduentus.
Thema.Finis vniuerſe carnis venit coꝛdʒ me.
Geñ.vj.et in ſcðᷣa ꝓphetia occurrenti.Uel pᷣdica
de oꝛatiõe.Uide in.j.par.pnc.roſarij.ſermone
V.ꝑ totũ.LChema.Quenite dñm dũ iueniri põt
Inuocate eũ dũ ꝓpe eſt. Eſa.lv.⁊ i.v.phetia oc/
currenti. Uel pᷣdica de cõuerſione pctoꝛis ad pe

nitẽtiã.vide dica.j.ꝑ.pn.roſarij.5.vij.ꝑ.vj.D.⁊

pte. vij. E. Thema.Derelinqtimpiꝰ viã ſuam et
vir iniquꝰ co gitationes ſuas ⁊ reuertat᷑ ad do⸗

minũ ⁊c. Ibideʒ.Vel pᷣdica de padiſo. Uide vt

aſſignaui in feria.iiij.pcedenti.Thema. O iſra/

el q; magna eſt domꝰ dei ⁊ ingens locꝰ poſſeſ/

ſionis eius ⁊c. Baruch.iij.⁊ i ꝓphetia occurrẽti
Uel accipe ꝓ themate. Que ſurſum ſunt qrite:
nõ que ſuꝑ terrã.vel.Cũ chꝛiſtꝰ apparuenit vi/
ta veſtra tũc?⁊ vos apparebii cũ ipſo in gloꝛia
ad Col.iij.⁊ in epła occurrẽti. UVel pᷣdica ꝙ chꝛi
ſtus eſt verꝰ deus ⁊ meſſias. Vide vt aſſignaui
in.v.feria pꝰ terciã dñicã in q̃dragefſima. The⸗
ma. Hic eſt deꝰ nr̃ ⁊ nõ eſtimabit᷑ alius ad euʒ.
Dñica reſurrectionis vltra ſermonẽ aſſigna/
tũ in.ij.par.pn.roſarij.in die ipſa pñt adduci ea
q̃ poſui in.ix.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.ij.pꝑ.iij.L.⁊ in

declima ꝑte pᷣn. ſer.ij. p.v. R. Thema. Jeſum qᷓ/
rid naʒarenũ crucifixũ:ſurrexit nõ eſt hic. Mar
ci.xvj.⁊ in euãgelio occurrei.

Feria.ij.põt pᷣdicari ꝙ chꝛiſtꝰ fuit ꝑegrinus.
vide in.ij.ꝑte pn.roſarij.ſer.xvij.ꝑ.iij.x ⁊ Z.et ;
oẽs ſumꝰ pegrini in hoc ſeculo:ac de legib ꝑe⸗
grinoꝝ.vide in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſer.xxxiij.in exoꝛ
dio. Thema. Tu ſolus ꝑegrinꝰ es in hieruſalẽ

QLu.xxiiij.⁊ in euangelio occurrẽti. Uel pᷣdica de

ſtultitijs.vide in.ij.ꝑ.pnci.roſarij.ſer.vj.ꝑ.j. H
vſq; ad O.el.iij.Lhema.O ſtulti ⁊ tardi coꝛde
Ibidẽ. Uel pᷣdica de ꝓphetijs vite xpᷣi et moꝛtis
eiꝰ.vide in.j.par.pn.roſarij.ſ.xiiij.ꝑ.iij.ꝑ totam
et in.ij.ꝑ.pᷣn.roſarij.ſer.xv.ꝑ.j.vſq; in finẽ illius

fmonis.Thema.Huic oẽs ꝓphete teſtimoniũ

hibẽt.Ac..x.⁊ in epła o cee⸗denapier 9
Hoypſe ⁊ oĩbo ꝓphet interpᷣtabat᷑ ilł in oib ſcri
ptun q; de ipᷣo erãt.In pᷣallegato euãgelio. UVel
pᷣdica de neceſſitate patiẽtie ĩ tribulatiõibo.vide

in.j.p.roſarij.ſ.xxxviij.Lhema.Opoꝛtuit xpᷣm

pati. Ibideʒ aͤlce de gloꝛia celeſti:⁊ acqrit pa⸗
tiendo ⁊ violentiã ſibi faciẽdo. Uide in.ij.ꝑ.pᷣn.

roſarij.F. xviij. hema. Opoꝛtuit chꝛiſtum pa⸗

cc 4

„

—
men,

Fabuilia

q̊dãmodo vnã ſolaʒ aiaʒ eſſe in duob coꝛꝑib⸗

ti ⁊ ita intrare in głiaʒ ſuã.

Feria. iij põt pdicari de eiſdẽ ꝓphetijs. he⸗ J

ma. Neceſſe eſt ipleri oĩia que ſcripta ſũt in lege
Moypſi ⁊ ꝓpheʒ:⁊ pſalmis ð me.vł. Apuit eis
ſenſũ vt intelligerẽt ſcipturas.Lu.xxiiij.⁊ i euã
gelio occurẽti.vel pᷣdica ð pace.vide in.ij.p.pn.
b. xxxiiij.ꝑ.iij.Q.vſq; in fineʒ illiꝰ ꝑtis. Thema.
Pax vobis.ibidẽ.vel pᷣdica de tribulatiõibo et
aduerſitatibo:vide in.j.par.pn.roſarij.ſ.xxxviij.
ꝑ totũ. Thema.Opoꝛtuit pati xpᷣm. In eodem
euãgelio.vł cũ eodẽ themate accipe licẽtis ⁊ da
dochnẽta ſiue dona ſpũalia oibo ſtatibo.vide iĩ

ij. par. pᷣn. foſarij.F. xxiiij.vſq; ad. xxx. indluſiue.

Etpotes dare pmo bꝛeuit docum̃ta paſtoꝛib⸗
giaꝝ.ſcðᷣo religioſ ac cleriò.cco dñis ac rectoꝛi
bo ſeclanbo ac familiaꝝ gubnatoꝛibo. qrto ſub

dit.qͥnto ſenibo.ſexto iuuenibo.ſeptio maritat.

octauo patribo acmr̃ib.nono filijs.decimo vᷣ
ginib:vndecimo viduis. duodecio nõ marita
tis vnũ documẽtũ.ſ.ꝙ ſi nõ vidẽt ſe in periculo
rtrãſgrediẽdi caſtitatẽ ⁊ luxuriãdi:viust i vᷣgini⸗/
cate ſiue caſtitate:⁊ ibi aliqͥd dic ð laude ipſius

caſtitat. Si vo videãt ſe in ꝑicło ſeruẽt ↄſuiuʒ
apli.j.ad Coꝛ.vij.dicẽtis. Pꝛopt᷑ foꝛnicatiõem

vitãdaʒ habeat vnuſqͥᷣſq; vxoꝛẽ ſuaʒ ⁊ vnaqq;
mulier hẽat viꝝ ſuũ.Decimotercio da ↄſilia mi
litib.decioqᷓrto mgr̃is.decmoquito ſcolaribj.

quãtũ ad officiũ pᷣdicatõis:tñ nõ per hoc dimi

decimoſexto iudidbo. decioſeptimo aduocat.

decimooctauo ꝓcuratoꝛib.decimonono nota
rijs.viceſimo medicis.viceſimopꝛimo diuiti⸗
bus.viceſimoſecundo pauꝑibo.viceſimotercio

cõſiliarijs. Que oĩa coſilia vide in pᷣdictis ſer⸗

monibus.viceſimoquarto da conſilia merca/
toꝛibus ⁊ artificibo.vide in ij.parte bᷣnd.roſarij
.xxxij.p.ij.O.⁊ p.iij. P.⁊ q debent euitare oẽs

fraudelſ.ð ꝗbo ĩ dicta ꝑ.iij.ꝑ totã.viceſimoqᷣnto
da ↄſilia oibo xpᷣiais.ſ.mo padò ⁊ↄcoꝛdie.vide

vt aſſigui S.ſcòo ꝑſeuerãtie i bono.videĩ.ij.ꝑ.

pn. roſarij..xxxiiij.ꝑ.vltima.per totã.tertio de/

uotiõis erga beataz vᷣginẽ:qꝛ ipſa inqͥt Eccleſi⸗
aſtici.xxiiij.Qui me elucidãt:vita eternaʒ habe⸗
bũt. Sic aũt accape licẽtiam. Pꝛimo poſt data
dona ⁊ cõſilia in ſignũ amoꝛis ⁊ in memoꝛiale
etuũ amicicie cõclude vt ſeruẽt ea que ĩ q̃dra
geſima pᷣdicata ſu nt:iuxta illud.ij. Theb.ij. Ita
q; frẽs ſtate:tenete traditões q̃s didiciſtꝭ ſiue ꝑ
ſermonèẽ ſiue per epiſtolã noſtraʒ. Secũdo dic

de amoꝛis efficacia ⁊ duratiõe.ſ.ꝙ nibil ẽamo
re vehem̃tiꝰ.S.illð.in aut᷑.qui.mo.na.ef.le.col.

vj. VUnde dicit ſanc Bonauẽtura in.ij.ſenten.

diſtin.xxxix.in qſtiõib circa litterã.⁊ di.xlj.ar.ij
q.ij.ꝙ tãta eſt vis amoꝛis vt tranffoꝛmet ama

tẽ in amatũ:ita ꝙ facit amatem eſſe qͥdamodo
idẽ cũ amato. vn Tulliꝰin libꝛo ð amicicia ait.
Verꝰamoꝛ efficit vnũ ex duobo.⁊ Dioni.iiij.c.ð

diui.nomi.pᷣdicta cõfirmãs dicit. Amoꝛ eſt vis

vnitiua amatis cũ amato.Dic de Seneca qui

tãtũ diligebat quẽdam ſuuʒ amicũ ꝙ putabat

*

uxta illð Ouidij. Hij duo coꝛpib mẽtibovnꝰ
erat.Dic de diſapul Picchagoꝛe qᷣrũ vnꝰ voca
bat᷑ Dimõ:et alt᷑ Phicias qͥ volebat ꝓ iuicẽ oc/⸗

cidi.Ouidiꝰ autẽ in li.de põto ait Nomẽ amici/⸗

cie barbara coꝛda mouet.dicit᷑ em̃ amicus q̃ſi

animi cuſtos vt ait gloſa in.l.late culpe.S.ami⸗
cos.ff. de vᷣbo.ſi.Dic quomõ a romanis depin

2

gebat᷑ amicicia.videin.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſ.v.ꝑ.ilij

X. Quintilianꝰ vero in.v.declamationũ ait.Nõ
reperio qͥd in rebꝰ hũanis excogitauerit natura
pᷣſtãtius amicida. Inqͥt em barbatꝰ Hiero.in

epła ad Rufinũ.Illa amicicia nũq; vera fuitqᷓ
deſinere potuit.? Pꝛouer. xxvij. ait Salomõ.

Omni tꝑe diligit qui amicꝰ eſt. ? Phus. viij.
Echic.dicit. Uera amicicia nulla vi excluditur:
nullo tꝑe abolet᷑:ſed quocũq; ſe vterit ſemꝑ fir
ma ꝑdurat:nec loci diſtatia amicuʒ ſeparat. Et
ideo ego licet a vobis coꝛꝑalit habeã ſeparari

nuet᷑ ſingularis amoꝛ ⁊ dilectio erga vos.ſed
ſemꝑ ero vobiſcũ coꝛde ⁊ amoꝛe:⁊ in oĩ loco in

quo iſte pauꝑculus frater Bernardinꝰ ſe repe

riet:ſemꝑ oim veſtrũ memoꝛiaʒ geret: maxime
in oꝛatioibo ad dñm ⁊ beatã virginem. Semꝑ

quoq; ero ꝓmptiſſimꝰ rem vobis gratã et vti⸗
leʒ vris charitathb exhibere.Etſpero ꝙ ⁊ vos ſi
milit᷑ facieꝭ:qꝛ amoꝛ debʒ eẽ recpꝛoc.ix.Ethi.
VUVnñ nõ verificabit᷑ de nobis illð vulgare ꝓpuer/
biuz. Quod abeſt oculis et coꝛdi abeſt.Zercio
dic culpa de defectibo cõmiſſis dicẽs ꝙ quia vt
ſoriptũ eſt Pꝛouer.x. In multiloquio nõ ð erit
qam. Exq̊ potuit accidiſſe ꝙ in aliqͥ pᷣmone ali

i diſplicetiã feci vł aliquẽ leſi Jdeo dico vob

culpã meã rogãs vt indulgere dignemini ſdcen
tes q ſi quid hmõi euenit:hoc nõ ex malicia vk
mala volũtate ꝓceſſit:ſʒ ex nimia ↄfidẽtia quã
in vobis habeo:ↄſiderata beniuoletia q̃ vobis

afficioꝛ. Poſſũ em̃ merito dicere illð ad Phili.
j. Teſtis eſt mihi deꝰ qũo vos oẽs cupiã in vi⸗

ſceribo Jeſu rpᷣi. Iẽ bᷣ euenit ex diſcunſu medi⸗
tato lingue:lubꝛicũ aũt lingue meret᷑ veniã.l.fa

moſi.S.hoc tamen crimẽ.v.nec lubꝛico.ff.ad.l.

iu. ma.⁊.l.vnica.C. ſi qs imperatoꝛi male. Ro⸗

go etiã vt ꝑcatꝭ mihi ſi in pᷣdicatiõibꝛ meis non

ita bñ vob ſatiſfeci ſiẽ̃ meremi.⁊c̃. Quarto age

gras de bñficijs accepdj.ſ.ab his qͥ cõceſſerunt
domũ ad hitãdũ ⁊ moꝛãdũ.⁊ illis qͥ cõceſſerũt

ecdeſiã ⁊ locũ ad pᷣdicãduʒ ⁊ ſacriſtꝭ qͥ pulſaue/

rũt ſigna pᷣdicatiois:⁊ qͥ cibos ⁊ vietũ miniſtra
uerũt tã copiſe.Siłr ⁊ ſeruitoꝛibo alijſq; mini⸗

ſtratibo quis mõ.⁊ qꝛ freqᷓntauerũt pᷣdicatiões
⁊ viſitauerũt ꝑſonalit᷑ ⁊ mũeribo ⁊c̃. Uñ dicere
poſſuʒ cũ poeta.Gꝛates ꝑſoluere dignas: Nõ
opis eſt nr̃e.Deꝰ aũt vobᷣ retribuat in vita pñti
⁊ futura. Quinto qꝛ inqͥt Paulus ad Roma.

xij. Benedicite ⁊ nolite maledicere.⁊c̃. Ideo an/⸗

te receſſuʒ meũ volo vos oẽs ampleci ⁊ vobia

—— — — — – — —

— — — 2 ———

—
—

w ⸗ f ö —,-

b
vv
vo
Coc⸗
ma,
il
mi,
in
llij
ſio
ur
oin
t
no.

8
A.

un.

n

.

om

ce
nime
mme
twu/
osͤſi
Swi.
pucr,
Lauo
nlaye⸗
dent
neali
pvob
lſaen
ayt
qu
vobis
Pbl.
a,
nedli/
la
ſad.
Poß
snon
wage
ſaun
ſſani:
ſouc⸗
nltnu
mini,
ſocs
ice
ſ
pin
oma⸗
oa

gẽs manũ ⁊ nõ oſculo labioꝝ:ſʒ amoꝛis.Uos

q; oẽs bñdico ex pane dei. Bñdicat ̊ vos deꝰ

pat᷑:dei filiꝰ:et ſpũſſctũs. Sitiſq; bndicti a to⸗
ta trinitate.A gloꝛioſa celoꝝ regina vgine bñ/
dicta ⁊ a tota celeſti curia ⁊ a me pauꝑculo qui
ꝓ mille vicibo vos bñdico ⁊vxoꝛes vr̃as filios
⁊ poſſeſſiões:⁊ oẽs vr̃as actões. Rogoq; omi
potẽtem deũ vt vos a peſtilẽtia:et a bellis atq;
cariſtia ⁊ grandinibo: ac ab omi malo ſemꝑ de
fendat ac/ꝓtegat:⁊ det vob ſuã gratiã ĩ pñti ac
gloꝛiaʒ in futuro ſeculo. Amen

——

Feria q̃rta põt pᷣdicari de penitẽtia.videin.j.

ꝑ.pn.roſarij.P.vij.ꝑte.vj.B. ⁊ ſer.viij.ꝑ totũ.et
ſer.xxxj.in exoꝛ.⁊.ij.ꝑte pᷣn.ſ.vj.par.ij.ꝑ totam.
Thema. Penitemi ⁊ cõuertimini vt deleantur
peccata vra.Actuũ.iij.⁊ in epła occurrẽti.Ułpᷣ⸗
dica ꝙ cena ade cõtraria fuit cene eue.Uide i.ij.
ꝑ.pn.roſarij.ſer.xiiij.in exoꝛ.O.circa fineʒ. Et q̃
reqͥrunt᷑ ad ↄuiuiũ coꝛꝑis chꝛiſti. Uide in eodẽ
F.ꝑ.iij. H.vſq; in fineʒ illiꝰꝑtis.Lhema.UVeni/
te pꝛandete. Johis.xxj.⁊ in euangelio occurren

ni. Uel pᷣdica cũ eodẽthemate de refeciõe viſio⸗ q; ad U. Thema. Tres ſuntqͥ teſtimoniu; dat

nis diuine. Uide in.ij.ꝑ.pᷣn.roſarij.ſer.xix.par.

j.p totã. Uel pᷣdica de religiõe que dict᷑ nauis.

2 ,

Uidein.ij.par.pn.roſarij.F.xxvij.par.j.G.vſq;

—

ad Z.Thema.Aſcẽderũt in nauim. IJbidẽe.
Feria.v.de vᷣitate. Uide ĩ.ij.parte pᷣn.rofarij.
f.xxxj.par.j.pertotam. Lhema. Putaſne intel
ligis ꝗ legis.Act᷑.viij.⁊ in epła occurrẽti. Uelpᷣ
dica cũ eodeʒ themate de ĩpugnaniõe ⁊ victoꝛia
ipſiꝰ vitat. Uide in eodẽ ſ.par.ij.⁊.ilij.p totam.
Velpᷣdica de vbo dei. Vide in.j.ꝑ.pᷣnc..roſarij

72

ſer.ij.⁊.iij. Chema.Quõ poſſum itelligere ſi ali

qs nõ oſtẽderit mibi. IJbidẽ. Uel pᷣdica ꝙ xpᷣs ẽ

verꝰ dei filiꝰ. Vide in.j.par.pᷣn.roſarij.ſ.xiiij.ꝑ.

iij.p totã Thẽa.redo dei filiũ eſſe ieſum xpᷣm.
Uel pᷣdica quõ ꝑdit᷑ Jeſus et recuperat᷑. Uide

in.ij.par.pn.roſarij.ſ.xxxiiij.ꝑte.vij.C.vſq; ad
LThema.Tulerũt dñm meũ:⁊ neſcio vbipo
ſuerũt eũ. Johᷣis.xx.⁊ in euãgelio occurrẽti.
Feria.vj. de nũero ſaluãdoꝝ Uide in.ij. ꝓar.
pᷣn. roſarij..xxiij.ꝑ totũ. TChema. Pauci.id eſt
octo aie ſalue face ſũt ꝑ aquam.j.Petri.iij.⁊ in
epła occurrẽti. Uel pᷣdica de vᷣbo dei. Uide vt
aſſignaui in feria pᷣcedẽti.Lhema.Eũtes doce⸗

te oẽs gẽtes. Mat.vltio.⁊ in euãgelio occurrẽ⸗

ti. Uel pᷣdica de ↄſaẽtia.Uide in.ij.par.bpᷣn.roſa
rij. ß. xuiij E.iij. A.⁊ ſ.xxxiij.ꝑte.j.EF.vſq; in finẽ il
liꝰ ꝑd. Thema.Uos ſaluos facitoſcẽtie bone
interro gatio in deũ. In eadem ephka.
Sabbato ꝙ vᷣgo btã eſt mr̃ nr̃a ⁊ oĩm viuẽ/
tiũ.Uide in.ij.par.pn.marialis ſ.ij.par.iij.O⁊
Z.⁊ in iij ꝑte pᷣn.5.iij.ꝑte.j.R.Et ꝙ ẽ mr̃ miſeri⸗
coꝛdie.Uide in.iij.par.pn.ipſiꝰ marialis ſᷣ.v.ꝑ.
j.T.⁊ eſt mr̃ ſollicita denr̃a ſalute. Uide in.vij.
par.pnci.marialis ſ.iiij.in exoꝛ.Et ideo ipſam

per totum annum

manũ tũgerenõ ſingularit qꝛ eſſz qſi ipoſſibile
aut valde diffiale:ſʒ generalit e pulpito poꝛri⸗

mfẽeʒ debẽt oẽs etiã pctõꝛes diligere:⁊ ad eã re⸗
currere. Uide i.ix.par.pn.manialis b.ij.par.iiij.
Q.⁊? ꝙ lac iſtiꝰ mris hʒ nõ ſoluʒ albedineʒ:ſed
etiã ſapoꝛoſitatẽ ⁊ vbertatẽ. Et ꝙ; dat nobis tri/
plex lac. Uide in.vij.par.pᷣ n.marialis ſ.v.ꝑ.vij
Thema.Quaſi mõ geniti ifantes lacↄcupi⸗
ſcite vt in eo creſcatj in ſaluteʒ.j. Pe.ij.⁊ in epla
occurreti. Ulpᷣdica de honoꝛe ſacerdotũ. Uide
in.ij.p.pn.roſarij..xxv.ꝑ.iij.M.el. vſq; in finẽ il/

luꝰ ꝑt. Thẽa. Uos eſtis genꝰelecũ:regale ſacer

dotiũ:gens ſcrã:pꝓpłs acqſitõis.ibidẽ. pᷣdica
quõ ꝑdit᷑ ⁊ reuꝑat᷑ Jeſus. Uide vtaſſignauiĩ

fena pᷣcedẽti. Thema. Tulerüt dñm de monu/

mẽto ⁊ neſcio vbi poſuerũt eũ. Joh.xx.⁊ in euã
gelio occurrtetii.
Dñica in octaua paſce põt pᷣdicari de pace.vi
de vt aſſigui in.iij.feria pᷣcedenti.Chema. Dax
vob. Joh. xx.⁊ in euãgelio occurreti. Vel paica

de veritate. vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xxxj.ꝑ to

tũ. Thema. Chꝛiſtꝰ eſt veritas.j. Johᷣ.v. ⁊ ſ epla
occurrẽti. UVel pᷣdica de trinitate diuiaꝝ pſona⸗/
rũ ⁊ de vnitate diuie eſſentie.vide i.jʒ.par.pn.ro/
ſarij.. xv. ꝑ.iij. vſq; ad C. ⁊ ſer.xuij.ꝑ.j. O.vſ⸗

in celo:pater:vᷣbũ:⁊ ſpũſſaũs.⁊ hij tres vnum
ſunt. IJbidẽ. Uel pᷣdica de ſpũſcõ. vide in.ij.pie
pn. roſarij.ſer.xxxviij.ꝑ totuʒ. Thema.Accipite
ſpũmſctm. Joh.xx.⁊ in euãgelio occurrẽt. ¶el
pdica de fide.vide ĩ.j.ꝑ.pn.roſarij.ſ.xiij.ꝑ totũ
Thema. ti qͥ nõ viderũt⁊ crediderũt. Ibide.
Dnmñnica.ij.poſt paſca põtpᷣdicari de patientia
vide ĩ.j.ꝑ.pᷣn.roſarij.ſ.xxxviij.ꝑ.iij.ꝑ totã.The/⸗
ma. Chꝛiſtꝰꝓ nobᷣ paſſus eſt vob relinqns exẽ/
plũ vt ſeq̃mi veſtigia eiꝰ j. Pe.ij.et ĩ epłla occur

rẽeti. Uel cũ ipᷣo themate pᷣdica de imitanõe chꝛi

ſti. Uide vt aſſignaui s in ſabbato añ dñicaʒ in
ramiſpalmaꝝ.Uelad pᷣdicãdũ de patietia acci
pe ꝓ themate. Cũ malediceret᷑ nõ maledicebat.
cũ pateret᷑ nõ cõminabat᷑. Jbides. Uel pᷣdica de

cruce ⁊ qre xpᷣs moꝛi voluit in ea.vide in.j.ꝑte

pꝛin. roſarij.. xxxix.ꝑ.iij. S. vſq; ad x. Thema
Paã nr̃a ipe ꝑtulitiĩ coꝛꝑe ſuo ſuꝑ lignũ.ibidẽ

Dſñica.iij.de charitate frat᷑na.videin.ij.p.n

ci.roſarij.ſ.v.ꝑ.iij..⁊ ꝑ.iiij.O.vſq; ad x. Zbe
ma.Fraternitatẽ diligite.j. Pe.ij.⁊ ĩ epła occur /
renti. Uel pᷣdica de timoꝛe dei. Uide in.j.ꝑ.pn.
roſarij.ſer.xxxj.ꝑ.ij.O ⁊ E.⁊ in.iiij.pte pᷣn.maria
lis.ſer.vj.ꝑ.v.ꝑ totã.Lhema.Deũ timete.ibidẽ.
Uelpᷣdica ð gaudijs ꝑadiſi. Uidein.ij.ꝑte pᷣn.
roſarij.ſer.xviij.⁊.xix.ꝑ totũ. Thema. Triſtica
vfa vertet᷑ in gaudiũ. Uel. Gaudiũ vrjm nemo
tollet a vob. Joh̊.xvj.⁊ in euãgelio occurrẽti.
Diñica.iiij.de refrenatiõe lingue.vide in.ij.ꝑ.
pn. roſarij.p.iiij.ꝑ.j.per totã. Lhema. Sit ois
hõ velox ad audiẽdũ:tardus aũtad loqndũ.j.
Pe.j.⁊ in epła occurrẽti.Uel pᷣdica ð ira. Uide
in.j.ꝑ.pn.roſarij.ſer.vj.ꝑ.v.ꝑ totã.ctin.ij.p.bn.
roſarij.F.ix.ꝑ·ij. A. el.iij. Thema Ira virt iuſtia

am dei nõ opat᷑. Ibidẽ. Uel pᷣdica de cõditõiby
audiẽnũ vᷣbũ ðᷣi. Uide ĩ.j.ꝑ.pn.roſarij.ſ.ij.ꝑ to
rũ. Thẽa. Cũ mãſuetudie ſuſcipite inſitũ vbũ
qgsð põt ſaluare aias vr̃as. Ibidem.

7 7 20

Dñica. v. de vᷣbo dei. vide in.j.par.pn. roſarij

ſer.iij.ꝑ totũ. Thema. Eſtote factoꝛes vᷣbi:⁊ nõ

auditoꝛes tiñ ⁊c. Jac.j.⁊ ĩ epłla occurrẽti.Uelpᷣ

ica de refrenatiõe lingue. Uide vt aſſignaui in
dñica pᷣcedẽti. Thema. Si qͥs putat ſe religio⸗
ſum eſſenõ refrenãs linguã ſua:huiꝰ vana ere/⸗
ligioꝰ bidẽ. Uel pᷣdica de oꝛõne.videi.j.ꝑ.pn.
roſarij.ſenxj.⁊.xij.ꝑ totũ.Lhema.Si qd petie/
ntwt patrẽ in noie meo dabit vob. Uel. Petite et
acadpiec. Joh. xvj. 2 i euãgelio occurreniti.
In letanijs maioꝛibo:deoꝛõne. Uide vt aſſi/
gnaui in dnica pᷣcedẽti. Chema.Multuʒ valet
depcatio iuſti aſſidua. Jac.v.⁊ in epla occurrẽ/⸗
ti.vel. Petite ⁊ dabit᷑ vob.vl. Ois q petit accipit

Au.xj. ⁊ in euangelio occurrẽti.Et expone ad b

epiſtolã æ euãgelum.
In vigilia aſcẽſiõis:in qͥ ↄſiſtit vita e᷑na. Vi
de in.ij.p.pn.roſarij.5.xix.ꝑ.j.ꝑ totã.Thẽa.Hec
eſt vita etna vt co gᷓſcãt te veru deu ⁊ quẽ miſiſti
Jeſum xpᷣm. Joh.xvij.⁊ i euãgelio occurrẽti.

In aſceſione dñi ⁊ ꝑ totã occauã põt pᷣdicari

cCũ ſermone aſſignato in.ij.ꝑte pn.roſarij.in die
ſuo. Uel pᷣdica ꝙ aſcẽdentẽ in celũ filiũ ſuũ btã
vpgo vidit:⁊ mirabilit᷑ oſolata fuit. Mids in. x. p.
pn.marialis.ſer.ij.ꝑ.v.L.⁊ ꝙ etiã ipſa aſcẽdere
ſecũ cupiebat mł de cauſis.⁊ eũ rogabat vt eã
ſecum aſſumeret.et q̃re filiꝰ eãꝗ nõ aſſũpſit ſecũ.

VUide in.xj.p.pn.marialis.ſer.j.ꝑ.j.per totã.⁊ in
P.ij.⁊.iij.ſiłlit᷑ ꝑ totã. Chema.Uidęetibo illis ele/

uatus eſt ⁊c. Actc.j.⁊ in epła occurreti.Uł.Aſſũ
ptus eſt in celũ ⁊ ſedeta dexi dei. Marcl/xv. ⁊
in euangelio occurrenti.

Diica infra octauã aſcẽſionis:de pꝛudentia
Wide in.iiij ꝑ.pn.marial ſer.iij.ꝑ.iiij.et in.ij.ꝑte
pn. roſarij.ſer.vlij.p.iiij. O vſq; ad x. Thema.
Eſtote pꝛudetes.j. aei⸗ in epla occurrenti.
VUkpdica ð oꝛõne.Uide vt aſſigui g i dnica.v
poſt paſca. Zbema. Uigilate i oꝛonibo. Ibideʒ
AWel pᷣdica de charitate. Uide ĩ tabula alphabe⸗
tica.ij.pt pn.roſarij.in vᷣbo Charitas. Lhema
haritas oꝑit multitudinẽ pcõꝝ.Ibidẽ.
3 vigilia pethecoſtes de pᷣcepi dei uãdis.
vid in p. bn roſar ſer.xvj.in exoꝛ.⁊ ꝑ.j.per co
tã.et ſ.xvij.in exoꝛ.⁊ ſ

iiij. E. Thema Qui diligit me diliget a prfe meo
Jbidẽ. Uel cũ eodẽ themate pᷣdica vtꝝ deꝰ poſ⸗
ſit odio haberi.Uide in.ij.ꝑ.pn.roſi. arij.. xl. .7.

per coaam. MMD
Diica in die pẽchecoſtes põt pᷣdicari de ſpũ/
ſaõ cũ ſᷣmone ibiaſſigto ĩ.ij.ꝑ.bᷣn.roſarij no ſo
lũ ipᷣa die:ſed ⁊ ꝑ totã ocauã:faclẽdo de q̃libet

ulitatẽ aũt expone aiam qͥ ꝛ cuitas.Uide in.ix
p.pn. marial.ſer. iiij.p.vij. F. In illa em̃ auitate

rvij. in exoꝛ. . xxvij.ꝑ.j.T. el.j.crca finẽ.
Thema. Si diligit me mandata mea ſeruate.
Joh̃h.xiuij. Uel pᷣdica de dilecõe dei.vide in.ij.p.

pte vnũ ſermonẽ:ipſa die accipiendo thema ibi
Feria.ij. Thema. Cecidit ſpũſſctũs ſuꝑ oẽe
q audiebat vbũ.Uel.Gꝛatia ſpũſſcti in natões

effuſa eſt. Act.x.⁊ in epiſtola occurrttii.

Feria.iij. Thema. Imponebant manus ſuꝑ

eos ⁊ accipiebot ſpũmſctm̃.Act.vj.⁊ in epiſtola

Feria.iiij. Thema. Effundã de ſpũ meo ſuꝑ
oẽm carnẽ.et ꝓphetabunt filij veſtri. Act.vj.⁊ in

epla occurrenti.Oꝛiginaliter aũt Johel.ij.

Feria. v. Thema. Factũ eſt gaudiũ magnũ ĩ

illlla cuitate. Act.viij.⁊ in eplła occurrẽti. Z a⸗

de in. ix.
id eſt aĩa q recpit ſpmſcem:fit magnũ gaudiũ.
Feria.vj. Thema. Dedit vob deꝰ doctoꝛẽ iu⸗
ſtice. Vel.Deſcẽdere faciet ad vos imbꝛẽ matu

tinũ ⁊ ſerotinũ. Johelł.ij.⁊ ĩ epla o ccurrenti.

Sabbato Thema. Effundã de ſpũ meo ſu/

per oẽm carnẽ ⁊c̃.vel. Suꝑ ſeruos meos ⁊ an⸗

allas meas effundaʒ de ſpũ meo ec ꝓphetabũt.
Johelis.ij.⁊ in miſſa occurrẽti.

In die etia pẽthecoſtes potes pᷣdicare quõ be

vgo Maria ſpũſſcii receptioiſeſuꝑ om̃es
lios pᷣꝑauit ⁊ diligẽtiꝰ ipᷣm cuſtodiuit:⁊ maio
rẽ eiꝰ vᷣtutẽ ac oꝑationẽ in ſe habuit.vide ĩ.xj.ꝑ.
bᷣn.marial.5.ij.p.ij.N.Et ꝙ ſpũſſeũs in die pẽ/
thecoſtes in eam deſcẽdẽs:ipᷣam ineffabili gau
dio repleuit.vide in.x.ꝑ.pᷣn.marialis..ij.ꝑ.vj.
ꝑ totã. Thema Repleuittotã domũ.Act.ij.⁊ in
epła o ccurrẽti.Et in exoꝛ.dic ꝙ btã vᷣgo ðꝛ do /
mus dei.Uide in.j.ꝑ.pꝛin.manial.ſer.vj.ꝑ.j.C.
et in. SU
Feria.ij.de pᷣdicatoꝛibo.vide in.j.ꝑte pᷣn.roſa/

rij.5.j.p totũ.et ſer.iij.par.ij.J ⁊ O.⁊ in.ij.ꝑ.

pꝛin. roſarij.. vj.ꝑ.j.F.la.ij.⁊ ſer.ix.ꝑ.ij. T.el.ij.
et y. Thema. No bis pᷣcepit dñs pᷣdicare ppło.

Act.x.et in epła occurrẽti. Uel pᷣdica de iudicio

vniuerſali.vide ĩi.j.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.x.ꝑ totum.

Thema. Cõſtitutꝰ eſt a deo iudex viuoꝝ ⁊ moꝛ
tuoꝝ. Jbidẽ. Uel pᷣdica de ꝓphetijs vite chꝛiſti
⁊ paſſiõis eiꝰ. Uide vt aſſignaui ſupᷣ in.ij.feria

poſt paſca. Thema. Huic oẽs ꝓphete teſtimo/
niũ ꝑhibẽt. Ibidẽ. Uel pᷣdica de vtilitate pᷣdica⸗
tionis. UVide in.j.par.pᷣn.roſarij.ſer.iij.ꝑ.iij.per
totã. Thema. CLecidit ſpũſſctũs ſuꝑ oẽs q audi
ebant vᷣbũ. Ibidẽ. Uel pᷣdica ꝙ baptiſmꝰ eſt b⸗
ma tabula poſt naufragiũ.vide in.j.par.pᷣn.ro
ſarij.5ᷣ.viij.in exoꝛ.⁊ de ꝓmiſſione quã fecimꝰin
baptiſmo. vide in dicta.j.ꝑte roſarij.ſer.xv.ꝑ.ij.
O.et in.ij.par.pᷣn.roſarij ſer.xxxiiij.ꝑ.iij.x.la.iij.
et ꝙ ꝑ baptiſmũ apent᷑ poꝛta paradiſi.vide ĩ.ij
pte pᷣn.roſarij.ſer.xx.ꝑ.iiij. Et nunqͥd btã virgo
fuerit baptiſata.vide in.iiij.par.pꝛin.marialis.
ſer. xj.par.iij.E. Lbema. Juſſit eos baptiſari in
noie dñinfi Jeſu rpᷣi. Jbidẽ. Uel pᷣdica ꝙ chꝛi⸗
ſtus bũanatꝰ eſt vt pccoꝛes ſaluaret.vide in.ij

Ef N474 —

— —

—

—

mahi

ocs
toes

s ſug
ſtolu

ſͤe
ſan
.
gnüi
era/
inir.
blcnre
diü⸗
u/
a
i
51m

poͤbe
oines
1maio
Klce.
ndiei
lligeu
igr.
aiein
do/

nroſa/
ini.

per totum annum

.pꝛin. roſarij.. xxrix. pte. vij..vlij. atqʒ. xj. The
ma. Miſit deꝰ filiũ ſuũ in mũdũ vt ſaluet᷑ mũ/⸗

qdus ꝑ ipᷣm. Johᷣ.iij.⁊ ĩ euãgelio occurrẽti. Uel
pdica de veritate.vide in.ij.par.pnci.roſarij.ſer

mone.xxxj.par.iij.p totã. hema. Qui facit ve/
ritatẽ venit ad lucẽ. In eodem euãgelio.

Feria.iij.poteſt pꝛedican de baptiſmo.Uide
vt aſſignaui in feria pᷣcedẽti. Lhema Baptiſati

erant in noie dñi Jeſu.Act.vj.⁊ in epła occurrẽ
ti.Uel pᷣdica ↄtra ambitionẽ.vide in.ij.ꝑ.pn.ro⸗

ſarij.ſer.ix.parte.ij. H⁊ R.⁊ ſer.xxvj.parte.iiij.

XC.orca mediũ.⁊ ſer.xxxj.par.j.L. Thema.Qui
non intrat per oſtium in ouile ouium.ſed aſcẽ/
it aliunde:ille fur eſt etlatro. Joh̊.iij.⁊ in euã/

gelio occurrenti. Uel cum eodem themate pdi⸗

ca de malis pᷣlad. Uł pᷣdica de conditiõibo bo⸗

non pᷣ̃latoꝝ.vide in.ij.ꝑ.pᷣn.roſarij.ſ.xxvj.ꝑ to/
tum. Thema. Qui intrat per oſtium paſtoꝛ eſt
ouium. Ibidẽ. Et expone euãgeliũ de bonis et
malis pᷣlatis.

Feria. iiij. poteſt pᷣdicari de ſignis iudicij. vi/

de in. ij. ꝑ.pn. roſarij. ſer. ix. Thema. Sol vertet᷑

in tenebꝛas ⁊ luna i ſanguinẽ anteq; veniat di⸗

es dñi magnus.Johel.ij.⁊ in miſſa occurrẽti.

Uelſpdica de noĩe Jeſi E. Eldeir i praneſ ſe
rij.ſer.xj. Chema.Om̃is qͥcũq; inuocauent no
mẽ dñi ſaluꝰ erit. Ibidẽ. Uł pꝛedica ꝙ chꝛiſtus
trahit oia poſt ſe.et aliqͥd trahit᷑ multis modis

vide in.j.ꝑ.pᷣn. roſarij.ſer.xxxix.ꝑ.iij. S. duplex.

arca fineʒ.et ꝙ deo nõ adiuuãte nihil poſſumꝰ

7

boni agere.vide in.ij. ꝑte pᷣnci.roſarij.ſer.vj.p.
iiij. LThema. Nemo poteſt venire ad me niſi
pf meꝰ traxerit eũ. Joh̊.vj. ⁊ in euãge.o
VUelpdica de fide.vᷣide in.j par. pꝛin. foſari ſer.
xv.in exoꝛ.et eiuſdem ſermonis ꝑte.j. Thema.
Qui credit in me habet vitã eternã Jbidem.vel

p̃dica de ſacramẽto altarꝭ.vide in.ij.ꝑ.pᷣn.roſa⸗

ſarij.ſer.xiij.parte.ij.pertotã.Lhema.Ego ſum

panis vite.vel. Hic eſt panis de celo deſcẽdẽs·
vel. Ego ſum panis viuus q de celo deſcẽdi.vł
Si quis mãducauerit ex hoc pane viuet in eter
num. Ibidem.
Ferrla.v.qꝙ btã virgo ðꝛ ciuitas dei.vide in.ix

parte pꝛinci.marialis.ſer.iiij.par.vij.per totam

Thema.Gaudiũ magnũ factum eſt in illa ciui

tate. Et in exoꝛ.dic aliqͥd de gaudijs ipſius vᷣgi
nis Uidein.x.parte pᷣn. marialis.ſer.ij. Uel pᷣdi
ca de regno celeſti.vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.

xviij.par.vlti.Chema.Miſit illos pꝛedicare re

gnum dei. Luce.ix.⁊ in euangelio occurrẽti.vel

pdica de verbo dei cum eodem themate.vel ac/
cipe ꝓ themate Circũibant ꝑ caſtella euãgeliʒã⸗

Freria.vj. de gaudio btõꝝ in viſione dei. Vi⸗

vt aſſignaui in feria pᷣcedẽti.Lhema.Laudabi,

77

de in.ij.par.pꝛin.roſarij.ſer.xix.par.j.per totam.

Thema. Letami in dño deo veſtro. Joel.ij. ⁊ ĩ
epła occurrẽti. Uel pꝛedica de noie Jeſu. Uide

tis nomẽ dñi dei noſtri. Jbidẽ. Ułpᷣdica de do

ctrina euãgelica ⁊ de vbõ dei.vide in.j.ꝑ.n.ro
ſarij..iij.p totũ. Thema. Jeſus ſedebat docẽs
QAu.v.⁊ in euãgelio occurrẽti.
aſſignaui in. uiij.feria pᷣcedẽti. Chema. Ois qᷣcũ
qʒ inuocauerit nomẽ dni ſaluꝰ erit. Joeł.ij.et in
miſſa occurrenti. Uel pᷣdica detribulatõibo.vi

de in.j.pꝑ.pᷣn.roſarij..xxxviij. Thema. Gloꝛia⸗

mur in tribulationib.ad Roma.v. ⁊ in epiſto⸗
la occurrenti. Uł pᷣdica de febꝛib.videh.ij. ꝑte
roſarij. ſer. vj Aarte C eeii et C duplex. The/
ma.Tenebat᷑ magnis febꝛib.vel. Imperauit

febꝛi ⁊ dimiſit illam. Qu.iuiij.etin euangelio oc⸗

currenti.
In feſto ſctiſſime trinitatis pᷣdica de vnitate
diuine eſſentie.vide in.j.ꝑte pᷣnci
par.j.O vſq; ad U.et detrinitate diuinaꝝ ꝑſo⸗
naꝝ.vide in.j.ꝑte pꝛinci.roſarij.ſ er. xv.par.iij.X
vſq; ad E. Thema. Cũ venerit paracluꝰ quem
ego mittã vobis a patre:ille teſtimoniũ ꝑhibe⸗
bit de me. Joh̃. xv. ⁊ in euãgelio occurreti. Uel
dica cũ eodẽ themate de excellẽtia dei.vide in.
pte pn.roſarij.p.xiij.in exoꝛ.pꝰ mediũ.et eiuſdes

Dñicabma poſt penthecoſtẽ de charitate. vi

in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſ. er. v..iiij. H. ⁊ ſer. vj.ꝑ.j. H

de in tabula alphabetica ſcõᷣe ꝑ pn. roſarij. in

vbo Charitas. Thema.Deꝰ chantas eſt et qui

manet in chantate in deo manet ⁊ deus in eo.j.

Johᷣ.iiij.⁊ in epła occurrẽti.Uł pꝛedicade amo
re quẽ erga deũ hr̃e debemꝰ. et de amoꝛe eiꝰ er/
ga nos.vide ĩ.ij.p.pn.roſarij.ſ.v.p.iij. P.vſq;
ad U.⁊ par.iiij. E⁊ F.?⁊ O. Thema. Diligamꝰ
deũ qm ipe poꝛ dilexit nos. Ibidẽ.vel pᷣdlca de
mõte pietad.vi de in defenſoꝛio ipſius mõt tra
ctatu.ij.par.vj.⁊.vij. Thema. Qui diligit deuz
diligat ⁊ fratrẽ ſuũ. Ibidẽ.vel pᷣdica nunqd de/
us videri poſſit i hac vita.vide ĩ.ij.par.pn.roſa
ſarij..xix.par.j. Thema.Deũ nemo vidit vnqᷓ;
Ibidẽ. vel pᷣdica de oꝑibo miſcdie. videin. ij.p.
pꝛim. roſarij.ſer.iij.ꝑ totũ. Thema. Eſtote me/
ricoꝛdes.Lu.vj.⁊ in euãgelio occurrẽti.vel pᷣdi
ca de miſcðia dei.vide in alphabetica tabula ſe
cũde ꝑt pꝛin.roſarij in vbo Miſcdia dei. The
ma. Pr veſter celeſtꝭ miſericoꝛs eſt.ibidẽ.vel pᷣ⸗
dica de iudido temerario.vide in.j.p.pꝛin.roſa/
rij.ſer.xxxvj. Thema. Nolite iudicare ⁊ nõ iudi/
cabimi.vel pᷣdica ð remiſſiõe iniuriaꝝ.videĩ.ij.
p.pꝛin.roſarij.ſ.xxxiiij.ꝑ.iij. Z N⁊ Q.vſ. q; i fi
nẽ illiꝰꝑdᷣ.Thẽa Dimittite ⁊ dimittet᷑ vob.ibidẽ
In feſto coꝛꝑis xpᷣi ⁊ ꝑ totã ocauã põt pᷣdica
ri cũ hijs qͥ poſui i.ij.ꝑte pꝛin.roſarij.F.xiij.pꝑ.ij.
per totã.⁊ F.xiiij.per totũ.⁊ ſᷣ.xvj.per totũ.The⸗
ma.Accipite ⁊ mãducate:hoc eſt coꝛpꝰmeũ.vł.
Hoc facite in meã cõmemoꝛationẽ. Uł.Quicũ
q; mãducauerit panẽ vel biberic calicẽ dni indi

DSabbato põt pᷣdicari de noie Jeſi u. Uide vt

roſarij.ſer.xiiij

ermonis ꝑ.iij.L. ⁊ .xix.in exoꝛ.⁊ ſᷣ.xv.ꝑ.iij.x.?

ne:reꝰ erit coꝛꝑis ⁊ ſanguis dñi. vel. Qui mã/
qucat ⁊ bibit indigne:iudiciũ ſibi mãducat ⁊ bi
bit. vel. Pꝛobet ſeipm hõ ⁊ ſic de pane illo edat
er de calice bibat.j.ad Coꝝ.xj.⁊ in epła occurrẽ
ti. Uel accipe ꝓ themate. Caro mea vere eſt cib⸗
et ſanguis meꝰ vere eſt potꝰ.vł. Qui manducat
meã carnẽ ⁊ bibit meũ ſanguinẽ in me manet⁊
ego in eo. vel. Hic eſt panis qͥ de celo deſcendit
Tel.Qui mãducat huũc panẽ viuet in eternum.
Jo Ar in euãgelio occurreni.
Dñlta. ij. poſt penthecoſten. de ira ? odio.vi
de in.·j.ꝑ.pnci.roſarij.ſer.vj.ꝑ.v.per totã.etin.ij.
odit fratrẽ ſuũ in moꝛte manet.]. Jo h. iij. Uel pᷣ
dica de oꝑiby miſcðie.vide in. ij. par.pᷣn. roſarij
ſer. iij. ꝑR totũ. Lhema.ſõ diligamꝰ vᷣbo neq; li
gua:ſed oꝑe? vitate. ibide. Uel pᷣdica de cena?⁊
cõuiuio coꝛꝑis xpᷣi.vide in.ij. ar. pn. roſarij. F.
xiij.p.iij. H.vſqʒ ĩ finẽ illiꝰ ꝑ Thẽéa. Hõ qdã
fecit cenõ magnã ⁊ vocauit młtos.LCu.xiiij.⁊ in
euãgelio occurrẽti. Uel cũ eodẽ themate pᷣdica
ꝙ de? oẽs inuitat ad cõuiuiũ ꝑadiſi.⁊ ibi dic ð
gaudijs ⁊ delicijs padiſi.vide in.ij.parte pᷣn.ro
ſarij.ſer. xviij.⁊.xix.ꝑ totũ.ſed multi recuſant ire
dinerſis ex cau.vide in.j.ꝑ. pn. roſarij.ſer.j.in
Dñica.ij. de ernitate glie padiſi · (exoꝛ.ij.
Uide in.ij.ꝑ.pn. roſarij..xix.p.vl totã. Thẽa
Vocauit nos in et᷑nã głiaʒ ſuã.j. Pę.v.? ĩepła
occurreni. Uel pᷣdica ꝙ deꝰ gubernat ? regit ho

72

mines etiã ſceleratos.vide l.ij.p.pnci.roſarij.F.

— „

xxxirx. p.ij pertotã. Thema. Ipi cura eſt de vob.

Ibidẽ. Uel pᷣdica de catenis diabolid. vide in.
.pn.roſarij.ſ.vij.ꝑ totũ. Thẽa. Aduerſ ariꝰ vr

diabol? tanqᷓ; leo rugiẽs circũitꝗres quẽ deuo

ret.ibidẽ. Uel pᷣdica qre xps còuerſabat᷑ ⁊ man⸗
ducabat ceũ pctõꝛibo.vide l.ij. . pꝛin.roſarij.ſer.
xxxix.p.ix.⁊ multiplicit᷑ eos iuuatad pniam.
Uideĩ eiuſdẽ ſᷣmõis ꝑ.x.⁊ ꝙ; ꝙ eis ſuſcepit moꝛ
tẽ ⁊ apud patrẽ intceſſit.in eodẽ ß.p.xj. Thema
Hic pctõꝛes recipit ⁊ maducat cũ ulis. Luc. xv.
etin euange.occurreti. Uel pᷣdica de gaudio q
hr in ceł ꝓ pnia p ctoꝛis Uide in.ij. · p n. roſar
ſ. vj. p. ij. Q ? R.Thema. Gaqudiũ erit in celo
ſuꝑ vno pctõꝛe pniam agẽte. Ibidem D
Djñica.iiij. de tribulatiõibo patient tolerãdis
vide in.j.par.pn. roſarij.ſer. xxxviij. Thema Nõ
ſũt ↄdigne paſſiões hui tpis ad futurã głiaʒ q̃
reuelabit᷑ in nob. ad Ro. viij.? in epła occurrẽ/

ti. Uel pᷣdica dę vanitate ⁊ cõtẽptu mundi.vide

in. i.. pte n. roſarij.. xxvij. p.ij. ꝑ tota. Thema
Uanitati creatura ſubiecta eſt.ibidẽ.Uel pᷣdica

de H e. vide in eodẽ ſer. .jp totã. Thema.
Relict oiĩbo ſecuti ſumꝰ eũ.Uel cũ eodẽthema

tepᷣdica de imitatiõe xpᷣi. Uide vtaſſt ignauis in
ſabbato poſt dnicã de paſſinuoen.
Dmnica. v. de iuſticia. vide in.ij.p.pnci.roſarij.
ſer. vlij.ĩ exoꝛ. ⁊ p.j.ꝑ totã.et ſ.xxiiij.ꝑ.ij. F⁊ GB.⁊
ſer.xxxiiij. ꝑ.iij. el.ij. Lhema. Ocli dni ſuꝑ iu

ſtos. j. Pe. iij. ⁊ i epła occurrẽti. Oꝛiginalit aue
ᷣſ. xxxiij.vł accipe ꝓ themate. Si qd patimi ꝓpt
iuſticis bti erit. In eadẽ epła. Uel pᷣdica de cha
ritate fratna. vide vt aſſigui s in dnica. iij. in q⸗
drageſima. Uel p̃dica deira ⁊ odio.vide vtaſſi
gnaui dnica.ij pcedẽti. Thẽa. Ois qͥ iraſci᷑ fra⸗
triſuo reꝰ erit iudicio. Mat.v.⁊ i euãg.occurrẽ
ti. Uel pᷣdica de recõciliatiõe ⁊ pace facienda cũ
inimiq. Vide in.ij.ꝑ.pᷣn.roſarij.ſer.xxxiiij.ꝑ.iij
OQ.el.j.vſq; in finẽ illiꝰ ꝑt. Thema. Uade pus
recõaliari fratri tuo ⁊c ibid.
Dñica.vj.de miſcðᷣia dei.vide ĩ tabula alpha

betica.ij. pt pn. roſarij.iĩ vbo Miſcia ði. The

ma Milſereoꝛ ſuꝑ turbã. Mat.viij.⁊ i euãg.oc
currẽti.vł pᷣdica ꝙ renouamur mitipliat a ſpũ
ſcõ.vide in.ij.ꝑ.pn.roſarij.F.xxxviij.ꝑ.vj.S. et

S duplex.circa mediũ.⁊ ꝙ dimiſſa mala ↄſue-

tudine peccãdi debemꝰnouã vitã celibẽ actitare

Uide i·ij. . n. roſarij.. xvij.p.ij. P. hẽa. JIn

nouitate vite ambulemꝰ.ad Ro. vj. ⁊ i epła oc⸗
currẽti. Uel cũ eodẽthemate pᷣdica de fructifica
tiõe pnie:q reuiuiſcere ⁊ renouani factoꝑa no/
ſtra ꝑ pem moꝛtificata. Uide ĩ.ij.ꝑ.pn.roſarij.
ſer. vj. te iij. perto.
Dülca. v ng, m̃ eſt ca multipliꝗ moꝛt. vi⸗
de in.ij.parte.pnc.roſarij.p.vj.par.iij.O.The/
ma. Finis illoꝝ moꝛſc.vł. Stipẽdia pceti moꝛs
ad Ro.vj.⁊ in epła occurreti.Uel pᷣdica de gr̃a
dei. vide in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſ.xxxiij.p.ij.per totã.
Thẽa. Gfa dei vita etna ibidem. CUel pᷣdica de
mi falſis ꝓpheg.v ige i.ij g.pn roſari. ir. ꝑte
ij. Lduplex. vſq; ad B. Thema. Attedite a fal⸗
ſis ꝓphet. Matth. viij A euãgelio occurrenci.
Dñica. viij. ꝙ nob multiplici iure debet᷑ here
ditas pfis celeſtꝭ. Uide ĩ.ij.ꝑ.pᷣn.roſarij..vij.ꝑ.

j. p. 7 Z. AQ 7 B. ⁊ . xx.ꝑ.v.pꝑ totã. Chema. Ipſe

ſpũſſctũs teſtimoniũ reddit ſpũi nr̃o ꝙ ſumꝰ fi
lij dei ⁊ heredes.ad Ro.viij.⁊ ĩ epła occurrenti

Ulbłpᷣdica ꝙ opoꝛtebit nos reddere rõnem deo

de oiby poais ⁊ de tpe amiſſo: ac de cogitaniõiby
vanis ⁊ vᷣbis odoſ.vide ĩ.j.ꝑ.pn.roſarij.ſ.x.ꝑ.

iij.L.ĩ fine. LZhẽa. Redde rõneʒ villicatiõis tue

Au. xvj. ⁊ ĩ euãge.o ccurrẽti. Uel pᷣdica de elemo
ſyna.vide ĩ.ij.ꝑ.pᷣn.roſarij..iij.ꝑ totũ. Thema.

Facite vob amicoſ ð mamona iniqͥtat ⁊c.ibidẽ

4 Dñica.ix.d eED eſtruccõ C h lieruſalẽ. Uide . P.-

pn. roſarij.ſ.ix.p.iij.F.⁊ ſ.x.ꝑ.j.Q duplex.The

ma. Uides ciuitatẽ fleuit ſupꝑ illã ⁊c. Luẽ. xix.⁊ i
euãg.occurrẽti.Uł cũ eodẽ chemate pᷣdica ð fla

gelk dei. Uideĩ.j.ꝑ.pn.roſarij.ſ.ix.ꝑ.iij. F.⁊ ſer.

xl.ĩ exoꝛ.⁊ .xxxvij.ꝑ.iij. LT. ⁊ ſer.x.ꝑ.j.Q duplex.
vbi ponunt᷑ cauſe ꝓpt qs miſit Blegalg ant
tati hieruſalẽ. Cel pdica de veneratiõe eccłiaꝝ.
vide vt aſſigui ĩ dñica ifra natiuitatẽ dñi.The⸗
ma.Domꝰ mea domꝰ oꝛõnis vocabit᷑.ibidẽ.vł

cũ eodẽthematepᷣdica de oꝛõne. vide in. j..bön.
roſarij.ß.xj.vl pᷣdica ð vᷣbo deividei.bn ne
ſarij..iij. hẽa Erat q̃tidie do cẽs ĩ teplo.ibidẽ

-

—. — — — — —.—˙˙ — —

— —

aiͤt

e
nq,
kaſſi
fra

be
e
oe
pũ
/
re
n
00
fica
no/
mj.

NG
ams
dacfn
oti,
lade
l. gee
afal,
an.
er
vijg.
e
unpfi
manti
m deo
nöibe
fh.
ſome
lemo
hama.
ibidi
ciig.
De

„

rei

1o ſia
eſe.
ple⸗
acl
lun,

Dej

deNNe

gon⸗
ony

Diññica. r. ð ſciẽtijs. Vide in tabula alphabeti

ca ſcðe ꝑꝶ pncipalis roſarij. in vbo Sciecnta.

Thema.xlij ꝑ ſpm̃ dat᷑ ſermo ſapiẽtie:alij ſer⸗
mo ſcie.j.ad Coꝝ.xij.⁊ in epła occurrẽti. Uelpᷣ
dica ð gratijs dei. UVide in dicta tabula.in vᷣbo
Gꝛatia. Zhema. Diuiſiones graꝝ ſunt idẽ aũt
ſpũs. Ibidẽ. Uel pᷣdica cũ eodẽ themate de do⸗/
nis ſpũſſcti. Vide in.iiij.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.v.

in exoꝛ. ⁊ ſer.vij.ꝑ totũ.⁊ in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.

xxxviij.ꝑte.vj.ꝑ totã.UVel cũ ipſo themate pᷣdica
de fructib ſpũs. Uide in.iiij.ꝑte n. marialis.
ſer. vij.ꝑ totũ. Uł ad hocacape ꝓ themate. Vni
cuiq; dat᷑ manifeſtatio ſpũs ad vtilicatem. vel.

Hec oia oꝑat᷑ vnus atq; idẽ ſpũs: diuidẽs ſin /

gulis ꝓut vult. Ibidẽ. Uel pᷣdica de ſuperbia ⁊
huũilitate.vide in.j.ꝑ pn.roſarij..vj.ꝑ.j.per totã
⁊ ſer.xiij.ꝑ.iij.L.⁊ ſer.ilij.parte.ij.Z.⁊ in.ij.ꝑ.pn.
roſarij.ſ.ix.ꝑ totũ. Lhema.Ois q̃ ſe exaltat bu/

miliabit᷑ ⁊ ꝗ ſe hũiliat exaltabit᷑. Luce.xviij.⁊ in

euãgelio occurrein.
Dñnica.xj.de euãgelij ac ſacre ſcptureatq; the/
ologie excellẽtia.vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ᷣ.xxix
Pte.iij. N. Thema. Notũ vobis facio cuãgeliũ
qð pᷣdicaui vobis.j.ad Coꝝ.xv.⁊ in epła occur
renti. Uel pꝛedica de gra dei.Vide in tabula al
phabetica ſcðᷣe ꝑꝭ pncipal roſarij in vbo Gꝛa⸗
tia. Thema. Gꝛatia dei ſum id qð ſum. Ibidẽ.
Vel pᷣdica de miraculis.vide i.j.ꝑte pᷣn.roſarij.

ſer. xiiij.in exoꝛ. . z M dupler. et eodẽ pᷣmõe

Ete.ij.X.et ꝑte.iij. J.⁊ in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſ.xxxviij

par.iij.in pᷣn. Lhema.Bene oia fecit:ſurdos fe

cit audire ?⁊ mutos loqͥ. Mar.vij.et in euãge.oc
currentt. ʒK
Dñica.xij.ꝙ deo nõ adiuuãte nihil boni age
re poſſumus. vide in.ij.ꝑte pᷣnc.roſarij.ſer.vj.
Pte.iiij.L.nec a pcõ reſurgere.vide in eodẽ ſer.

E.iuiij. M.Thema.õ ſumꝰ ſufficiẽtes cogitaà

re aliqͥd a nobis q̃ſi ex nobis:ſed ſufficẽtia no⸗
ſtra ex ðo eſt.ij.ad Coꝝ.iij.⁊ ĩ epiſtola occurrẽti
Vel pᷣdica quõ deꝰ eſt diligẽdus toto coꝛde ⁊c̃.
vide in.ij.ꝑ.bᷣn.roſarij..v.ꝑ.iij. Pvſq; ad V.⁊
ꝙ eſt diligẽdus ſuꝑ oia.vide in codẽ ſᷣ.ꝑ.iiij.E.
Thema. Diliges dñm deũ tuum extoto coꝛde

tuo ⁊c̃.Lu.x.et in euangelio occurrẽti.oꝛiginali

ter aũt Deut᷑.vj. Uel pᷣdica ꝙ hõ debet eſſe ſolli
citꝰ crca ſpũalia.vide in.ij.ꝑ.pᷣn.roſarij.ſ.xxxij.
P.j.N.et ꝙ ſibijpſi debet hõ pꝛius attendere q;
alijs. Vide in.ij.ꝑ.pᷣn.roſarij.ſ.xxxiiij.par.xxxij.
qꝛ pᷣma charitaeæ incipit a ſeipſo.vide in dicta.ij
ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.iij.ꝑ.iij. U.Thema.Lurã illi⸗
us habe.ſ.aie tue. In eodem euãgelio.
Dñica.xiij.de lepꝛoſis.vide ĩi.ij ꝑte pᷣn.roſarij

ſer. xxxpar.iij.E vſq; ad N. Thema. Occurre⸗/

runt ei decẽ viri lepꝛoſi.Lu.xij.⁊ in euãgelio oc/
currẽti. Uel pᷣdica de ſacerdotũ veneratione. vi⸗
de in.ij.ꝑ.pꝛin.roſarij.5ſ.xxv.ꝑ.iij..vſq; ĩ finẽ

uliꝰ ꝑtis. Thema. Ite oſtẽdite vos ſacerdotibꝰ-
Ibidẽ.Uel pꝛedica de fide.vide in.j.par.pn.ro

per totum annum

ſarij.ſer. xv. ꝑ totũ. Thema. Fides tua te ſaluũ
V feat. Jbidẽ. DWD M
Dñica.xiiij.de cruce ſuſcipiẽda. Nide in.j.pte
pn. roſarij.F. xxxix.p.iij.x.viq; in finẽ illiꝰ par.
vbi ponunt᷑ octo genera manyrij ſine ſanguis
effuſione. Thema. Qui ſunt xpi carnẽ ſuã cruci
fixerũt cũ vicijs etↄcupiſcentijs.ad Gal.v.etin
epła occurrẽti. Uel pᷣdica de oibo pcis capitali⸗
bus ſimul.vide in.j.pte pᷣn.roſarij.ſ.ix.pꝑ totuzʒ.
Thema. Qui talia agũt regnũ dei nõ ↄſequent
Ibidẽ. Uł pꝛedica de frucib ſpũs.vidę vt aſſi
gnaui in dnica.x.pᷣcedenti.Thema Fruꝰſpũs

eſt charitas:gaudiũ:pax ⁊c̃. Ibideʒ. Vel pᷣdica

de cõtẽptu mũdai.vide in.ij.ꝑ.pn.roſarij.p.xxvij.
p.iij.per totã. hema. Nemo põt duob dñis
ſeruire. Matth.vj. et in euãgelio occurẽti. Uel

accipe ꝓ themate. Nõ poteſt deo ſeruire et ms/
mone. Ibidẽ. Cũ qͥ põt etiã pꝛedicari ð auaricã
vide in.j.p.bpn.roſarij ſer.vj.p.ij.per totã.⁊ ſ.xiij
pte.iij. R.et in.ij.parnte pᷣn. roſarij ſer.vj.ꝑ.j. H.

72

la. ij. ?2 C duplex. et ſer. xxx.pꝑte.ij. ꝑ totã.?⁊ eiuſdeʒ

ſermonis pte.j.O ⁊ R.⁊ in defen.mond.trac.ij
pte. vij. E. Uel pdica de deſiderio regni celeſtis.
vidc in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſer.xviij.ꝑ totũ.hema.

—

Pꝛlmũ q̃rite regnũ dei. Ibidem.

7 – „2

Dñica. xv. de ignoꝛãtijs ⁊ erroꝛib.vide vtaſ⸗
ſignaui ſupꝛa in dñica.iij.in qᷓdrageſima. Che
ma. Nolite errare.ad Gał.vj. ⁊ in epła occurr⸗
ti. Ułpᷣdica cõtra inanẽ głiam.vide in.ij.ꝑte pn.
roſarij.ſer.ix.p.ij..vſq; ad B. Thema.ſlõ effi

ciamur inanis głie cupidi.Ibidẽ. Uel pᷣdica de

bonis oꝑatiõibo faciẽdis.vide i.j.ꝑ.pn.roſarij.

ſer.xxxvij.ꝑ totũ.Thema. Bonũ faciẽtes nõ de

ficiamus.vel. Dũ tpᷣs habemꝰ oꝑemur bonuʒ.

bidẽ. Ulłpᷣdica ꝙ pctõꝛ ðꝛ moꝛtuꝰ.etqꝙ pemm

ſubijcit hoiem moꝛt triplici. Uel pᷣdica de moꝛ

tuis a chꝛiſto reſuſcitat ⁊ qͥd ſignificẽt Uide vt
aſſignaui ſup i.v.feria poſt q̃rta dñnicã in q̃dra/

geſuna. Thema. Defuna efferebat᷑ filiꝰ vniais
matr ſue.Lu.vij.⁊ in euãgelio occurrẽti.Uł cũ

eodẽ themate pᷣdica qͥ ſint poꝛtitoꝛes hominis

ad ſepulchꝛũ materiale:coꝛꝑale:⁊ infernale.vi⸗/⸗

2
.

e in.ij.parte pᷣnci.roſarij.ſer.vj.parte.j.T. et J

fepulchꝛa pctõꝛis ſunttria. Uide in eodẽ. S*
Diſica. xvj. de honoꝛe ſacerdotũ. Uide vcaſſi

gnaui ſupꝛa in dñica.xiij. hema. Ipſi glia in
ecdleſia.ad Ephe.iij.⁊ in epla occurrenn.Uel pᷣ
dica de tribulationibus patienter tolerandis.
vide vt aſſignaui ſupꝛa in tercia feria poſt pa/
ſca. LChema. Obſecro vos ne deficiat in tribu⸗
lationibus Ibidem. Uel pᷣdica contra auaros

qui aſſimilant᷑ idropids. Uide vt aſſignaui ſu
pꝛa in do minica.xiiij. Thema. Homo quidaʒ
idropicus erat ante illum. Lu.xiiij.? in euange/

lio occurrenti.Uel pᷣdica de deſiderio ⁊ contem

platione celeſtium.vide in ſecũda parte ncpa
liroſarij.ſermone.xviij.ᷣet.xix. Thema. Amice
aſcende ſuperius.Ibidẽ. Uel pᷣdica de ſuꝑbia.

et humilitate. Uide vt aſſignauiſupꝛa in dñica
decima. Zhema. Ois qᷣ ſe exaltat hũiliabit᷑: et qͥ
ſe humiliat exaltabit᷑. Jpbideam.
Dſica. xvij. de pacẽ ⁊ ↄcoꝛdia.videęiĩ.ij.p.pn.
roſarij.F. xxiiij.p.iij. Q.viſq; in finẽilliꝰ ꝑtj.The
ma. Solliciti ſeruare vnitatẽ ſpũs ĩ vincło pa⸗
cis:vnũ coꝛpꝰ⁊ vnꝰſpũs.ad Ephe.iiij.⁊ in epi⸗
ſtola occurrẽti. Uel pdica ꝙ vnꝰ ſolus eſt dey.
vigde in.j.ꝑ. pn.roſarij.ſer.xiiij.ꝑ.j.O vſq; ad ¶
Et ꝙ vna ſola ẽ vera fides.ſ.xpiana in q hoĩes

ſaluaut᷑.vide ĩ exoꝛ.ipᷣiꝰᷣmonis.Thema.Unꝰ
desꝰ: vna fides:vnũ baptiſma Ibidẽ. Uelpᷣdica

de dilectõe dei. Uide vt aſſigui s in dñica. xij.
Thema. Diliges dũm deü tuum ex toto coꝛde
tuo ⁊c. Mat.xxij.⁊ in euãg.occurrcti.Uł pᷣdica
de dilecnoe fratna. vide vt aſſigui i dñica. lij.i qᷣ
drageſima. Thẽa.Diliges ꝓximũ tuũ ſic teipᷣm
Dnica.xviij.de religioneq̃ ðꝛ na / ( bidẽ.
uis. vide in.ij.par.pnci.roſarij.ſ.xxvij.p.j.G. vſ
q; ad Z. Thema. Aſcẽdẽs ieſus ĩ nauiculã traſ

fretauit. Mat.ix.⁊ in euãgelio occurrẽti. Uel pᷣ⸗/

dica deindulgetis. vige l.j. p.pn. roſarij.ſer.xiij
p.ij. G duplex. Thema. Remittũt᷑ cibipcã tua.
Ibidẽ. Uel pꝛedica de blaſphemia.vide vt aſſi/

gnaui ſupᷣ in.v.feria poſt dñicã ð paſſiõe. The

ma. Hicblaſphemat. Ibidem.
Dñica.xix.ↄtra maledicos demones.vide ĩ
j. pte pᷣn. roſarij. ſer. vij.in exoꝛ. ⁊ in ſer.viij.ꝑ.v.ꝑ
totã. ? in ſer.xxxvij.ꝑ.j.C.et in.ij.ꝑ.pᷣn.roſarij.ſ.
ix. p.j. P. lo. ij. 2 ſer. xxvij.ꝑ.j.D.ad finẽ.⁊ ſ.xxxij.

p.j. C. 2 ſer. xxxviij. ꝑ.vij. A. Thema. Nolite locũ

dare diabolo. ad Eph.iiij.et in epiſtola occunrẽ
ti. Uel pᷣdica de cõuiuio coꝛꝑis xpᷣi.vł ꝙ deus
oẽs inuitat ad cõuiuiũ padiſi.vide vt aſſigna⸗
uiſupꝛa in.ij.dñica.Lhema. Silce eſt regnũ ce
loꝝ hoiĩ regi qͥ fecit nuptias filio ſuo.vel. Pꝛa/
diũ meũ paraui:venite ad nuptias. Mat.xxij.
2 in euãgelio occurrẽti. Uel pᷣdica de nũero ſal
uãdoꝝ. Uide in.ij. p.pn. roſarij.ſer. xxiij. hẽa.
Multi ſũt vocati paud vo electi. Jbidẽ. Uel pᷣ
dica de ĩferno.vide in.ij.pte pᷣn. roſarij.5F.xxj.et
xxij. Thema.Ligaᷣ manibo ⁊ pedibo mittite eũ
in tenebꝛas exterioꝛes.vł. Ibi erit fletꝰ⁊ ſtridoꝛ
dentiu. ibidem.
Dſica. xx. de fine mũdi. Uide i.j.par.pn.roſa
rij.ſer. x. p.j.per totã.Lhema. Dies mali ſũt.ad
Eph.v.⁊ in epła occurrẽti. Uel pᷣdica ʒ ebꝛieta⸗

tẽ. Vide in.j.par.pn.roſarij.ſer.v.ꝑ.j..⁊ ð gu⸗

loſitatẽ. Vide i eodẽ ſer.in exoꝛ.⁊ ꝑ.j.per tota. et
ſer. vj. ꝑ. iiij. J duplex. Thema. Nolite inebꝛiari
vino in qͥ eſt luxuna. IJbidẽ. Uel pᷣdica de febꝛi⸗
bus.Uide ĩ.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.vj.ꝑ.j. C.el.iij.
ct duplex. Thema. Hoꝛa ſeptia reliqᷣt eũ fe/
bꝛis. Jo h.iiij.⁊ in euãgelio o ccurrtit.
Dñica.xxj.ꝙ oꝑtebit nos reddere deo ſtrictã

rationẽ de geſt noſtris ⁊ vᷣbis ac de co gitatõi⸗

bus. ⁊ detpe amiſſo. Uide in.j.par.pn.roſarij.
ſer. x. ꝑ.iij. TC.in fine. Chema. Sile eſt regnũ ce /

loꝝ homi regi qͥ voluitrõnez ponere cũ ſeruis
ſuis. Mat.xviij.⁊ in euangelio occurrenti.Uel
pᷣdica de reſtitutionibo.vide in.j.par.pn.roſarij
ſer.vij.par.ij.poſt medium.⁊ ſer.xxv.par.iij.D.
Thema. Redde qͥd debes. Ibidẽ. Uel pᷣdica ðᷣ
elemoſyna.vide in tabula alphabetica ſcðᷣe ꝑij
pn. roſarij.in vbo Elemoſyna. Thema. Opoꝛ⸗
tuit ⁊ te miſereri cõſerui tuiiibideʒ. Uel cum eo⸗
dẽ themate pᷣdica de ſuffragijs ꝓ moꝛtuis faci
endis.vide in.ij.ꝑte pn.roſarij ſer.ij.per totum.
Vel pꝛedica cotra demones.vide vt aſſignaui
ſupᷣ in dnica.xix.LThema Eſt nobis collucatio
aduerſus pᷣncipes et ptãtes:aduerſus mũdi re
ctoꝛes tenebꝛaꝝ haꝝ.ad Eph.vj. ⁊ i epła occur
renti. Uel pᷣdica de vᷣbo dei.vide in.j.ꝑte pᷣn.ro
ſarij.ſer.ij.?.iij.hema. Galeã ſaluᷓ aſſumite
⁊ gladiũ ſpũs qð eſt verbũ dei. Ibidem.
Dſica.xxij.de charitate.vide i tabla alphabe
tica ſcðᷣe ꝑtis pncipalis roſarij.in vᷣbo Chari⸗
tas. Thema. Oꝛo vt charitas veſtra mag abũ
det. ad Philł.j. Uel pᷣdica de veritate. vide in.ij.
ꝑte pn. roſarij.ſer.xxxj.ꝑ totũ. LChema.Scimꝰ
qꝛ verax es:⁊ viã dei in veritate do ces. Math.

xxij.⁊ in euãgelio occurrenti. Uł pᷣdica dereſti⸗
tutionibo. Uide vt aſſignaui in dñica pᷣcedenti
Thema. Reddite q ſunt ceſaris ceſari:⁊ q̃ ſunt

dei deo. Jbidẽ. Uel pᷣdica cõtra hypocriſim.vi/
de in.ij.ꝑ.pᷣn.roſarij..ix.par.ij.L.⁊ A.⁊ C.el.ij.

2 D. Thema. Quid me tẽptat hypocrite.ibidẽ.

Diñica. xxiij.de contemptu terrenoꝝ. videiĩ.ij.
parte pᷣn.roſarij.ſer.xxvij.ꝑte.iij.percotaʒ.The⸗
ma.Gloꝛia in cõfuſione ipᷣoꝝ qui terrena ſapi/
unt.ad · Phil.iij.⁊ in epła occurrenti. Uel pᷣdi⸗
ca de religione. Uide in eodem ſermone. par.j.
pertotam. Lhema.Noſtra cõuerſatio in cels
eſt. Jbidem. Uel pᷣdica de fide. Uide i.j.par.pᷣn

cli.roſarij.ſer. xiij.?.xiiij.?.xv.LChema vFides tua
te ſaluam fecit. Matth̊.ix.⁊ in euaugelio occur

rẽti. Uel pᷣdica de moꝛtuis a chꝛiſto reſuſcitat.
vide in.ij.parte pᷣn.roſarij ſer.vj.parte.j. R.⁊ ꝙ;
moꝛtui dicunt᷑ doꝛmiẽtes.vide in.ij.ꝑte pn.ro⸗
ſarij.ſer.j.parte pᷣma.E.Thema.ſon eſt moꝛ⸗
tua puella ſed doꝛmit. Mathᷣ.xix.⁊ in euãgelio

occurrẽti.vel accipe ꝓ themate. Surrexit puel⸗

la. Jbidem.
Diñnica. xxi

iij. de antichꝛiſto. Uide in ſcõa par

te pᷣn. roſarij.ſer.xj. Thema. Cũ videritis abo/

minationẽ deſolatiõis q dicta eſt a Daniele p/⸗

pꝓheta ſtantẽ in loco ſctõ:qͥ legit intelligat. Uel.

UVe pᷣgnantibo ⁊ nutrientib in dieb illis. Uel.

Erittribulatio magna qualis non fuit ab ini/
tio mũdi vſq; mõ neq;ʒ fiet.vel.Niſi bꝛeuiati fu/

iſſent dies illi ñ fieret ſalua oĩſ caro. Mat.xxiiij

et i euãg.o ccurrẽti.vł pᷣdica de ſignis futuri iu/

dicij vniuerſał.vide i.j.ꝑ.pᷣn.roſarij.5ſ.ix.par.iij.

per totꝗ. Thẽa. Sol obſcurabit᷑ ⁊ luna ñ dabit
dica de ipſo iudicio.vide vbi ſupꝛa.ſᷣmo.x.per

per totum annum

chus
dſari totũ.Thema. Mittet angelos ſuos cũ tuba et etin ſilitudinẽ impꝛoꝑij.vel. Nos inſenſati vi/
iid. voce magna. Ibidẽ.vł.Cõgregabunt elecos a tã illoꝝ extimabamꝰiſaniã:⁊ finẽ illoꝝ ſine ho/
nias qᷓ̃ttuoꝛ vei:a ſũmis celoꝛũ vſq; ad termios eo/ noꝛe.Sap.v.⁊ ĩ epłla occurrẽti. Uel pᷣdica ð be⸗
eg, rũ.bidẽ. Uel pᷣdica de fine mũdi.Uide vtaſſi⸗ atis. vide in.ij.ꝑte pᷣn. roſarij.ſ.xix. Chema. Int᷑
por, gnaui ſupᷣ in dñica vigeſima. Chema.ũſũ vide ſcõs ſoꝛs illoꝝ eſt.ibidẽ. Uel pᷣdica de dilecrõe
nco/ nitis hec oĩa fieri ſeitote qꝛ ꝓpe eſt in ianuis. In dei.vide vt aſſiguiin dñica.j.poſt pẽthecoſten.
P eodem euãgeloo. LLThema. Manetei dilectioe mea. Joh. xv. etin
un. In feſto apłoꝝ.vide in.iiij.p.bn. marialis In feſto alicuiꝰ cõfeſ⸗ (euãgelio occurrẽn.
nau ſ.ix.ꝑ.x.⁊ in.xj.pte pᷣn.eiuſdẽ mariatł.ſer.ij.ꝑ.iliij ſoꝛis põtifiq:de cõditionibo paſtoꝝ ⁊ pᷣlatoꝛũ.
nno O. Thema. Ipſe dedit qſdã apłos:qͥſda vo ꝓ vige in.ij.pte pᷣn.roſarij.ſ.xxvj.ꝑ totũ.Chema.
dire phetas:alios aũt euãgeliſtas:alios vᷣo paſto/ Ecce ſacerdos magnꝰq dieb ſuis plachkit deo
ð res ⁊ docoꝛes. ad Ephe.iiij.x in epla occurren ¶Ecclxliiij.: iĩ epła occurreti. Ukcũ eodẽ chema⸗
ro Uel pꝛedica de contẽptu mũdialiũ.vide vt aſſi te pᷣdica de honoꝛe ſacerdotũ. vide vt aſſiguis
N gnaui i dñica. xxiij. Thema. Eccenos reliqmꝰ in dñnica.xiij.pꝰpẽthecoſtẽ. Uel pᷣdica de celebꝛa
oiĩa ⁊ ſecuti ſumꝰ te. Matcth.xix.⁊ in euangelio tiõe miſſaꝝ.vide in.ij.ꝑ.pn.roſarij.f.xiiji exoꝛ.
be occurrẽti. Ulel cum eodẽthematepᷣdica deuni⸗/ 2⁊ p.j·?· iij.p tot. Cherna. Dedit in celebꝛatõiby
. tatione chꝛiſti. vide vtaſſignaui ſupꝛa in ſabba dec. Ecci.xlvij.⁊ in epła occurr.
di to poſt dñicam de paſſiöe. M In feſto alicui⸗ doctoꝛis:q̃lis debet elſe e do⸗
ni⸗ mn feſto euãgeliſtaꝝ:de pᷣdicatoꝛib.vide vt ccoꝛ alioꝝ.vide in.j.par.pn.roſarij.ſ.xxxiij.p.j.
nd aſſignabo infra i feſto do ccoꝝ. Thema. Meſ⸗ S. ⁊ i.ij.pte pn.roſarij.ſer.xxix.ꝑ.ij.⁊ f.xxxiiij.p.
huc; ſis qdem młta:oꝑarij aũt paudi.Lu.x. in uãs ij. H. ⁊ quo tꝑe fuerunt doccoꝛes ecckie.vide in
rcki gelio occurrenti. Uel pᷣdica de incertitudine fal diccta.ij.p.pn.roſarij.F.xxvij.ꝑ.ij. R.⁊ an docto/
ent uationis noſtre.vide in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſer.v.. res iun ſint dignioꝛes doccoꝛibo medicie.vide
v. totam. Zhema.ſleminẽ ꝑ vis ſalutauerid. in.ij.p.pn.roſarij..xxix.ꝑ.ij.C.⁊ doctoꝛibo ſa
wa iid eſt ſaluũ eſſe dixerid in via mũdiali. Ibidem piẽtioꝛibo ẽ crededũ qͥ pnt interpᷣtari leges dubi
M Velpᷣdica de regno celeſti.vide in.ij.ꝑte pᷣn.ro⸗ as.videĩ defen.mon/tract.ij.p.iij. M.la.ij.? ;
di ſarij.ſer. xviij.ꝑ.vltia ꝑ totãa.Lhema.Appꝛopi/ doctoꝛes debẽt eſſe liberales.eodẽ trac.p.vij.ꝰ.
nie quabit in vos regnũ dei. Ibidaean. 27 J.2 puilegijs eoꝝ.ibidẽ. Z. ⁊ doctoꝛes
lteii In feſto alicuiꝰ martyn vel aliquoꝝ marty/ iun decẽ noĩib⸗ nũcupant᷑.ibideʒ A.et ꝙ doctcoꝛ
De⸗ rñ:de martyrio. Uide in.j.ꝑte pᷣn.roſarij.ſ.xxxix reqͥſitꝰde veritate tenet᷑ eã dicere ⁊ ↄſulere.vide i
ſp ꝑ totũ. Thema ꝓ vno martyre. Qui nõ accipit j. pte pn.roſarij.ſer. xxvij.ꝑ.j.C.el.ij.et D.iĩ fine.
Aöd crucẽ ſuã ⁊ ſequi᷑ me nõ eſt me dignꝰ. Mat.x. Thema. Uos eſtꝭ lux mũdi.Mat.v.⁊ ĩ euage.
. ⁊ in euãgelio occurrẽti.Uel. Nolite ſimere eos o ccurrẽti. Uł pᷣdica de pᷣdicatoꝛibo.vide in.j.ꝑte
icls qͥ occduũt coꝛpus:animã aũt non pñtoccidere. pn. roſarij.5.j.ꝑ.j.⁊ ꝑ.ij. P.coirca mediũ.⁊ ſᷣ ſij.
möͤn Ibidẽ.vel.Qui non baiulat crucem ſuã ⁊ venit p.ij.J ⁊ WM ⁊ O.⁊ i.ij.p.pn.ſ.vj.p.j.F.lꝗ.ij.⁊ ſᷣ.
sa pᷣoſt me:nõ põt meꝰ eſſe diſapulus.Luc.xiiij.et ix.ꝑ.ij.TL.el.ij.?⁊ x. Chema.Pꝛedica vᷣbũ:inſta
ocur 1in euãgelio occurẽti. Pꝛo pluribo aũt martyri/ oppoꝛtune ⁊c.ij.ad Thim̃.iiij.⁊ ĩ epła occurrẽ⸗
ſarm. bus Zhema.Dico vobis amidꝗ meis ne terrea ti.vel.Opꝰfac euãgeliſte:miniſteriuʒ mũ impte
R10 mini ab hijs qͥ occdũt coꝛpus.Lu.xij.⁊ in euẽs⸗ Ibidẽ. Uel pꝛedica de ſciẽtijs.vide in tabula al
n. ro/ gelio occurrẽti. Uel pᷣdica in feſto vniꝰ man pbhabetica.ij.ꝑt pn.roſarij.ĩ vᷣbo ſcia.thẽa.Erit
nor, de puritate ↄſcientie.videĩ.ij ꝑte pᷣn. roſarij.ſer. tpᷣs cũ ſanã doctrinã ñ ſuſtiebũt ⁊c.vł.A vitate
igllo riiij.ꝑte.iij. A.et ſer.xxxiij.p.j.EF.vſq; in fineʒ iliꝰ ddẽ auditũ auertẽt:ad fablas at ↄuertet᷑.ibiqẽ.
puch, ꝑtis. Lhema. Btũs vir qͥ inuẽtus eſt ſine ma / In feſto alicuiꝰↄfeſſoꝛis nõ potifiq: de vexo
cula. Ecci. xxxj. ⁊ in epła occurrenti. Pꝛo pluri/ xp̃iano. vidę in.j.ꝑ pn.roſarij..xv.pꝑ.ij.ꝑ totam
zaer bus aũt martyribo ad idẽ thema.Quitimẽt do Thẽa. De oi coꝛde ſuo laudauit dñm:⁊ dilexi
9 4bo/ minũ pᷣparabũt coꝛda ſua:⁊ in cõſpectu illius deũ qͥ fecit eũ Ecc̃.xlvij.⁊ in epła occurreti. Uel
ce , ſanctificabũt aĩas ſuas.Ecci.ij. ⁊ in epła occar cũ eodẽthemate pᷣdica de amoꝛe dei.vide i.ij.x.
10 renti. Uel. Gti mundo coꝛde qm̃ ipſi deũ vide/ pn.roſarij.ſer.v.p.iij. P.vſqʒ ad U.⁊ ibidẽ E. ?
C. bunt. Matth. v. ⁊ in euangelio occurrẽti. Uel ſer.xl.p.j.p totã. Uel cũ ipo themate pᷣdica ð pu
n/ fgica de victoꝛia ſuijpſiꝰ. vide in.ij. ꝑte pꝛin.ro/ nitate ↄſcie.vide vt aſſignauii feſto manyꝝ.
nfu ſarij.ſer.xij. ꝑ totũ. Lhema ꝓ vno martyre. Cer⸗ In feſto alicuius ſcti rgoſt lrelgigſe de
eii tamẽ foꝛte dedit illi vt vinceret. Sap.x.⁊ in epi/ nmreligione.vel de ↄtẽptu mũdi.Uide vt aſſigna⸗

ni ſtola occurrẽti. Pꝛo pluribo aũt maryrib tbe⸗ uiin feſto apłoꝝ. Thema. Ecce nos reliqmus
. ma. Foꝛtes facti ſunt in bello.ad Heb.xj.⁊ ĩ epi oiĩa ⁊ ſecuni ſumꝰte.Matth.xix.⁊ i euãgelio oc⸗

bi ſtola ocurret. Auurrenti. Uel pᷣdica de victoꝛia ſuijpſiꝰ. vide vt
deng In feſto alicuiꝰ ſqĩ a paſca vſq; ad pentheco aſſignaui s in feſto man e hema. Dedtil.
r ſten de religione. vide vt aſſigui in feſto apłkoꝝ coõtra inimicos potẽtiã.id eſt otra ſenſualitates
uf Thema..ijſunc q̊s lian babuim⸗ in deriſũ anie ↄtrariõtes.Ecci.xlvij.⁊ in epła occurrẽti.

In feſto alicuius ſcti vel ſancte detercio oꝛdi
ne ſancti Franciſci:accipe pᷣdicatõeʒ in.ij· p.pn.

roſarij. ſer. xxvij. par.ij. tots. Thema:ſi eſt vir
Dedit illi coꝛ ad pcepta:⁊ legem vite⁊ diſciplie.
Ecci.xlv.⁊ in epła occurrẽti. Si eſt młier The⸗
ma. Laudabit vſq; ad moꝛtem aia mea dnm.
Ecci.hj.⁊ in epła occurrenti.

In feſto allcuius vginis vel pluniũ virginu

de vᷣginitate. Uide in. ij. p. bn. roſeẽ arij. ſer. vij. ꝑ.
liij. F7 M. et ſer. xviij. bte. j. B vſq; ad . The/
ma: ſi?ſt vna ſolũ. Mulier innupta et vgo co⸗
gitat que ſunt dñi vt ſit ſcã coꝛꝑe ⁊ ſpiritu.j.ad
onꝝ. vij.et in epiſtola occurrenti. Si vᷣo ſunt
plures Thema. S imile eſt regnũ celoꝝ decez
virginibo Matth.xxv.⁊ in eusgelio occurrenui
TUel in eodez themate pᷣdica de vᷣginibs fatuis.
vide in eodẽ ſermone.xxviij.p.j. R. Uel pᷣdica ð
remedijs ſeruãde virginitatis ⁊ caſtitatis.vide
ibidem L.vſq; in fine llliꝰ ꝑq. Thema.
tes vᷣgines aptate veſtras lampades. Ul cum
codẽ themate pᷣdica de pꝛudẽtia.vide in.ij.par.
bnã. roſarij.. viij. parteè.iiij. Q. vſq; in finem il⸗
lius parts.
In feſto alicuius vᷣginis ſponſe xp̃ᷣi põt etiã

5Sdlcari de cõditiõibo qᷓs habere debet quelibet

bona ſpõſa.vide in.ij.par.pn.marial.ſer.v.ꝑ to
tum. Zhema. Deſpondi vos vni viro virginez
caſtã exhibere chꝛiſto.ij.ad Coꝝ.xj.et in epiſto⸗
la occurrenit.
ta. vide in.v.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.viij.p ar.ij. J
circa mediũ. Et de ſtatu viduaꝝ.vide in.ij.par.
bpn. roſarij.. xxviij. .ij. per totaz. Chema. Lau⸗
Habit vſq; ad moꝛtẽ ania mea dnñm Ecci·!j· : in
epka occurrenti. èòèM

In feſto alicui⸗ ſancte vidue:de bono vidui

In feſto alicuiꝰ ſceti vel ſaẽ in cõiugio decedẽ 3

.

tis: de matrimonio ⁊ ſponſaliby.et quõ ↄluges

debent inuicẽ viuere. Uide ĩ.iiij. pꝑte pꝛin. maria

lis.ſer.xj. pte.iij. G.et in. . pte pn. roſarij.ſer.xxiij.

par.ij. B 7 C⁊?⁊ G. poſt mediũ.⁊. xxiiij pte.j·. O ?⁊

P. ⁊ in. ij. P. p n. roſarij.ſer. xxv.p.j per tota. The
ma: ſi eſt vir. Fidelis ſeruus ⁊ pꝛudẽs quẽ con/
ſtcuit dñs ſuꝑ familiã ſuaʒ. Matth.xxiiij. et in

euangelio occurrenti. Si eſt mlier Thema. L¶

beraſti coꝛpus meũ a ꝑditione.Ecci.j.⁊ in epi⸗

ſtola occurrenti. Uel pᷣdica de remedijs ſuꝑan
di diabolicas tẽptatioòes:ſicut ipſe ſcũs vł ſan
cca ſuꝑauit. Uide ĩ.j.par.pn.roſarij.ſer.xxx.ꝑ.j.
M.⁊ ſer.xxxiiij in exoꝛ.Lhema:ſi eſt vir.Dedit
illi cõtra inimicos potentis Ecci.xlvij.⁊ in epła
occurrẽti. Si eſt młier Thema. Liberaſti mea
rugientib pᷣparad ad eſcã.et de manibo qrẽtiũ
aiam meã. Ecci.j.⁊ in epła occurrenti. VUel pᷣdi
ca cõtra vanitates mulieꝝ.et ð oꝛnatu ſuꝑfluo
coꝛpis.Uide in.ij.p.pᷣn.roſarij.ſ.xxviij.ꝑ.iij. F.
vſqʒ i finẽ iliꝰ ꝑpj. Lhema. Mittẽt eos ĩ cami⸗
nũ ignis. Matth.xiij.⁊ in euãgelio occurrẽti.
In feſto ſci Franciſa vł ſei Bernardim aut

ꝛzudẽe/

alterius patris ſi pũalis põt adaptari p exoꝛdio

illud qð poſui in pꝛologo marialis. Uel dicin
exoꝛdio ꝙ in oib generuʒz ſpecieby eſt deu enire

ad aliqͥd qð ſit metrũ ⁊ mẽſura oim alioꝝ.Ci⸗
dein.j.par.pn. marial.5.vij.par.j.E. Uel ada⸗
pta exoꝛdiũ ſᷣmonis trigeſimiqᷣnti.ij.ꝑᷣ pᷣn.ro/⸗
ſarij. Thema.Fidelis ſeruus ⁊ pꝛudẽs quẽ cõ/
ſtituit dũñs ſuꝑ familiã ſuaʒ. Matth.xxiiij.⁊ in
euãgelio ocoinr.
In feſto alicuiꝰ ſei pulcri:vel pulcre ſancte:
An bonũ ſit aliquẽ eſſe pulcrũ.Applica ſermo⸗
nẽ q̃rtũ.ij.ꝑꝭ pᷣn.marialis. Lhema. Pulcritu/
do ⁊ decoꝛ idumẽtũ eiꝰ.Pꝛouer.vl.vł. Pulcrni
tudinẽ cãdoꝛis eiꝰ admirabit᷑ oculꝰ.Ecci.xliij.
In feſto alicuiꝰ ſei vel ſcẽ nobilis. An ꝓſit
quẽ eſſe nobilẽ.et in q̊ cõſiſtit nobilitas.vide in

ij.par.pn.marialis.ſer.j.ꝑ.ij.E vſq; ad Z. ⁊ i.ij.

p.pn.roſarij.ſ.v.ꝑ.j.X.iĩ pᷣn.⁊ ſ.xxxj.p.j.D.poſt
neciu. h ema.Ex magno genere es tu. Tho
In exoꝛdio ſermonis alicuiꝰſci vłſaẽ dic ꝙ
ſaificari ð: aliqͥs mł modis.vide in.j.ꝑte pᷣn.
marialis.ſer.j.ꝑ.ij. H.in fine.? yJ.
In feſto ſaoꝝ q̊ꝝ miſſe hñt epłlam vel euan

geliũ ĩ ꝑtidari poterũt adaptari mita q poſuii

mariali⁊ i roſario:⁊ intſeri hiſtoꝛia ipoꝝ ſcõꝝ

vel aliqͥd dicere de vita illoꝝ ad ꝓpoſitũ pᷣdica/

tionis. M
In feſto ſancti Andree apłi:de vᷣbo dei. vide
in.j.pte pᷣn.roſarij.ſer.iij.ꝑ totũ.Lhema.Quõ
audiẽt ſine pᷣdicãte.vel. Quõ pᷣdicabũt niſi mit/
tant᷑.vel.q; ſpecioſi pedes euagelizantiũ bona.
vel. Fides eſt ex auditu:auditꝰ aũt ꝑ vᷣbum xpᷣi
Vel. In oẽm terrã exiuit ſonꝰeoꝝ:et in fines oꝛ
bis tre vᷣba eoꝝ.ad Ro.x.⁊ in epłla occu enti.

Uel accpe ꝓthemate. Faciam vos fien piſcato

res hoim Matth.iiij.⁊ in euãgelio occurrẽti.⁊
in exoꝛdio dic ꝙ pᷣdicatoꝛes dicunt᷑ piſcatoꝛes
vide in.j.par.pn.roſarij..j.ꝑ.ij. P.orca mediũ

Uelpᷣdica de pace.vide vt aſſignaui in.ij.feria

poſt paſca. Lhema.Specioſi pedes euagelisã
tiũ pacẽ. In eadẽ epła.Uel pᷣdica de imitatione
chꝛiſti.vide vtaſſignaui in ſabbato poſt dñicã
de paſſiõe.Thema. UVenite poſt me. Mat.iiij.
In feſto ſei Lhome apłi: de pace.Uide vbi
remiſi ſupᷣ ꝓxime.Lhema Dar vobis. Joh.xx
et in euangelio occurrenti.
te fidei chꝛiſtiane. vide in.j.par.pn.roſarij.ſer.
xxiiij. pertotum. Thema. Noli eſſe incredulus
ſed fidelis.ibidem.UVel pᷣdica de diffinitie ne fi
dei.vide vbi ſupꝛa ſer.xiij. hema.Quia vidi⸗
ſti me Thoma credidiſti:beati qui nõ viderũt
et crediderunt. IJbidem.
In feſto ſancti Stephani ꝓchomaryris: de
gloꝛia celeſti. vide in.ij.par.pnci.roſarij.ſermo⸗
ne.xviij.⁊.xix. Lhema.Uidit gloꝛiam dei.Accu
um.vij.⁊ in epiſtola occurrenti.Uel pꝛedica de
ſpe perueniendi ad vitam eternam. Uide in.jj.

„

elp̃dica de verita⸗

wordi⸗
ldienn
enre
lucn
Pa ro⸗/
o⸗
ain

ſmar
ſmno⸗
Mnn
Pulen
Noſ
ein
tig⸗
W

ideg
eon.

cuan
oſuli
ſaon
ice

ArNR.
Q
ſimit/
bona.
npi
soꝛ
ma.
ſſcne⸗
na⸗
noꝛcs
medii
fens
gelzi
one
dñlc
gevbi
ſohn
vene/
i.
nic/
gaut

g:de
mmo⸗/
Zo
iad
nc⸗

* ẽD

=

—

parte pᷣncipali roſarij.ſermone.xx. Thema. Ec/
ce video celos aꝑtos. Ibidem. Uel pᷣdica de di

lectic ne inimicoꝝ ⁊ remiſſiõe iniuriaꝝ.vide in

ij.ꝑte pᷣn.roſarij. ſer.xxxiiij.ꝑte.iij.Q.vſq; in fin

illius partis. Lhema.Dñe ne ſtatuas illis hoc
pccm. Jbideem.
In dieſcci Johãnis: de imitatione xpᷣi.vide
vt aſſignaui in ſabbato poſt dñicam ð paſſiõe

Thema. Tu me ſeqre.Joh.xxj.et in euangelio

occurrẽti.Uł cũ ipſo themate pᷣdica de religiõe.
vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xxvij.parte.j.ꝑ totã.
di.vide in eodem ſer.ꝑ.iij.ꝑ toaam.
In feſto Innocẽtiũ:de virginitate.vide vt aſ
ſignaui ſupᷣ in feſto virginũ.Lhema.Hij ſunt

qui cum mulieribo nõ ſunt coinqͥnati:virgines
em̃ ſunt ⁊c̃. Apoca.vij.⁊ in epła occurrenti.Uel

pᷣdica de martyrio.vide vt aſſignaui ſupꝛa in fe
ſto martyꝝ.Thema.Occidit omnes pueros qͥ

Uel cum eodẽ themate pᷣdica de cõtemptu mũ

erãt in Bechleẽ. Matth.ij. ⁊ in euãgelio occur⸗
renti. UVel pᷣdica de cõſolatiõibꝛ mundi ſpernen

dis:qꝛ non ſunt vere ↄſolatões.vide vt aſſigna

ui in tabula alphabetica:in verbo Mundoane

conſolationes.Thema. Noluit cõſolari qᷣa nõ

ſunt. Ibidem.

In feſto ſcti Thome ep̃i Cãthuariẽſis: ↄtra

ambitõem.vide in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſer.ix.ꝑ.ij.H
et R.⁊ ſer.xxvj.ꝑ.iiij.C.circa mediũ.⁊ ſer.xxxj.ꝑ.

j. L⁊ N. Thema. Nemo aſſumat ſibi honoꝛeʒ:

ſed qͥ vocata deo tanq; aarõ.ad Heb.v.eti epi
ſtola occurrẽti.Uł pᷣdica de honoꝛe ſacerdotũ
VUigde vt aſſignaui ſupᷣ in dñica.xiij.poſt Pẽthe

coſtẽ. Thema.Tu es ſacerdos in eternũ ſᷣm oꝛ

dqinẽ melchiſedech. In eadẽ epła.⁊ oꝛiginaliter
pᷣſ.cix. Uel pᷣdica de cõditionibo paſtoꝝ.vide vt

aſſignaui in feſto cõfeſſoꝝ põtificum. Thema.

Ego ſum paſtoꝛ bonus.Johᷣ.x.⁊ in euangelio
occurrenti.

In die ſaĩ Silueſtri: de pᷣdicatoꝛibo.vide vt
aſſignaui in feſto alicuiꝰ doctoꝛis.⁊ ibi eſt the⸗
ma.Uel pᷣdica de ſaẽtijs.vide ibidẽ cũ themate
ibi poſito.qꝛ illa epła ponit᷑ in h feſto. Uel pCᷣdi/

ca de caſtitate.vide in.j.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xxxix.
p.iij.x.⁊ ſer.xl.ꝑ.iij.G.⁊ in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.

viij.ꝑ.iiij.ꝑ tota.et in.iiij.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.iiij

P.iij. R⁊ Z.⁊ in.v.ꝑ.pn.eiuſdẽ marialis.ſ.viij.
ꝑ.ij. D. ⁊ ꝑp.xij.per totã. Thema. Sint lũbi vri
pcincti.Lu.xij.⁊ in euãgelio occurrẽti. Vel pᷣdi/

ca ꝙ hõ dũ eſt ſanus debet ſe pᷣpare:etnõ expe⸗/
ccare vſq; ad moꝛtẽ ad facends pniam. Uidei

j. ꝑte pᷣn.roſarij..vij.ꝑ.vj.B. poſt mediũ vſq; i

finẽc.⁊ eiuſdẽ ſᷣmonis ꝑ.vltia.C. et ſer.viij.ꝑ to/
t. Thema. Eſtote ꝑati:qꝛ q̃ hoꝛa nõ putatꝭ fi/

lius hoĩs veniet. In eodẽ euãgelio.

In cõuerſiõe ſci Pauli:de glioſo noĩe Jeſt u

ab ipᷣo paulo magnificato.vide in.v.ꝑ.pn.ma/⸗
rialis.ſer.xj.ꝑ totũ.Thema. Uas clectõis ẽ mi/

„

bi iſte vt poꝛtetnomẽ meũ coꝛã gentiby ⁊ regibꝰ

onus meũ leue.ibidem.

et filijs iſrael. Actuũ.ix.⁊ in epła occurrẽti. Neꝛ·

pᷣdica de remũeratiõe glłie celeſtis.vide in.ij.pte
Pn. roſarij ſer. xviij.pꝑ totũ.Thema Eccenos re
liq mus oĩa ⁊ ſecuti ſumꝰ te:qͥd ergo erit nobis
Matth.xix.⁊ in euãgelio occurrenti.Uel pᷣdica
de ↄtẽptu mũdi:aut de imitatiõe xpᷣi.vide vt aſ/
gnaui in feſto apłoꝝ cũ themate ibi poſtt.
In cathedra ſai Petri:ꝙ chꝛiſtꝰẽ verꝰfilius
del: ⁊ fuit meſſias. Uide vt aſſignaui in.v.feria
poſt paſca. Thema.Quẽ dicũthoies eſſę filiuz
hoĩs.vel.Tu es xpᷣs filiꝰ dei viui.Mat.?vxj. ⁊ i
cuãgelio occurrẽèti. Uel pᷣdica de honoꝛe ſacer⸗
dotũ.vide vt aſſignaui s in feſto cõfeſſoꝝ põti⸗
ficũ. Thema.Tu es Petrꝰ⁊ ſuꝑ hãc petra edi⸗
ficabo eccłiaʒ meã.vl.Tibi dabo claueg regni
celo ꝝ. ibidẽ. Uel pᷣdica de cõfeſſiõe ⁊ abſolutõe
a pccis.vide in.j.pꝑte pꝛin.roſarij.ſer.xxxij.ꝑ totũ
et ſer.xxxiiij. ꝑ.j.Q.⁊ Qduplex hema. Quod/

cunq; ligaueris ſuꝑ terrã erit ligatũ ⁊ in celis:ł

q̊dcunq; ſolueris ſuꝑ terram erit ſolutũ ⁊ in ce
tis. Jbudemmmm.
In feſto ſancti Macthie apli:de hũilitate. vi/
de in.iiij.ꝑte pᷣn.marialis.ſer.iiij.pte.ij.E.in fine
⁊ G circa mediũ vſq; in finẽ illiꝰꝑtis.⁊ in.v.pte
pᷣn.ipſius marialis.ſer.vj.pꝑte.ij.V.⁊ in.vj.par.
bᷣn.marialis ſer.j.parte.iij.L. circa finem.⁊ in.ij
parte pᷣn. roſarij.ſer.ix.in exoꝛ.⁊ in.iij.pte eiuſdẽ

ſermonis ꝑ totam.⁊ ſer.xxxviij.par.vij.C. The

ma. Reuelaſti ea paruulis.vel.Diſcite a me qa

mitis ſum ⁊ hũilis coꝛde. Matth.xj.⁊ in uan

gelio occurrẽti. VUel pᷣdica de cõmunione.vide

in.ij. ꝑte pᷣn. roſarij.ſer.xuij.?.xvj. Thema.Ceni
te ad me oẽs qͥ laboꝛa ⁊ onerati eſtꝭ: ⁊ ego refri

ciã vos. Ibidẽ. Tlel pᷣdica de religione. videĩtij

ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xxvij.ꝑte.j.per totaʒ. Chema.

Tollite iugum meũ ſuꝑ vos ⁊ inuenietis reqͥ
em aniabo veſtris.vel. Jugum meũ ſuaue eſt ?

In feſto ſcõꝝ aplłoꝝ Philippi⁊ Jacobi:de
religione.vel de beatis.vide vt aſſignaui in fe⸗

ſto alicuiꝰ ſci a paſca vſq; ad pẽthecoſtẽ.et ibi
ſunt themata.qꝛ eadeʒ epła ponit᷑ in hoc feſto.

Uel pᷣdica de equalitate ⁊ ineq̃litate głie btõꝛt.

vide in.ij.pꝑte pꝛin.roſarij.ſer.xix.par.vj.O.vſqʒ;

ad A. Thema. In domo patris mei mãſiones

multe ſunt. Johᷣ.xiiij.⁊ in euãgelio occurrẽti.vł

pᷣdiea de imitatione chꝛiſti.vide vt aſſignaui in
ſabbato poſt dominicam de paſſione.Thema
Ego ſum via veritas ⁊ vita Ihidẽ.vel cũ eodeʒ

themate pᷣdica de veritate. vide in.ij.ꝑ.pᷣn.roſa⸗

rij.ſer.xxxj. Uel pᷣdica de vnitate diuine eſſentie.
vide in.j.par.pn.roſarij.ſermo.xiiij.parte.j. O.
vſq; ad U.Thema.Ego in patre ⁊ pater in me
eſt. Jbidem.vel pᷣdica de miraculis.vide vt aſſi

gnaui in ſcða feria poſt quartã dñicaʒ in q̃dra⸗

geſima.Thema.Qui creditĩ me:oꝑa q ego fa⸗
clo ⁊ ipſe faciet ⁊ maioꝛa hoꝝ faciet:qꝛ ad preʒ

vado.ibidem.el pꝛedica de oꝛacione.vide in

=òð

ij.pte pꝛin.roſarij.ſer.j. Thema. Quodcũq; pe
tierit patrẽ in noie meo hoc faciã. Jbidẽ.
In inuentione ſancte crucis: de pſa cuce. vi
de in.j.par.pn. roſarij.. xxxviij. par.iij. S. vſh;
ad U. Thema. Sicut exaltauic Moyſes ſerpẽ
tem in deſerto: ita exaltari opoꝛtet filiũ homis.
Joh.iij. ⁊ in euangelio occurrẽti. Uel.Factꝰ eſt
õbediens vſq; ad moꝛtẽ: moꝛtem aũt cerud. ad
SPhibl ij.⁊ in epła ocourreti. Uel cũ eodẽ thema
tepdca de obedientia. vide vt aſſignauiin dit
ca in famiſpalmaꝝ. Cel pᷣdica de noĩe Jeſu. vi
gde vbi S. ⁊ ibi accipethema.qꝛ eadẽ eplã ponit᷑
in hocfeſto. Uel pdica de miraculis. Uide vbi
me remiſi ſupᷣ in feſto ſcõꝝ Philippi⁊ Jacobi
Thetha. Nemo põt hec ſigna facere quetu fad
niſi fuerit deꝰ cũ eo. Jo h. iij. ⁊ in euagelio occur

renti. Ul pᷣdica de baptiſmo. vide vt aſſignaui

in. iiij. feria poſt qᷓrtam dnicam in qᷓ̃drageſima

Thema. iſi quis renatus fuerit ex aqua ⁊ ſpi
rituſancto nõ poteſt introire in regnum dei. ibi

In feſto ſeĩ Johãnis ante poꝛtã latinã pᷣdi⸗

ca de religione. vel de biis. vide vt aſſignaui in
feſto alicuiꝰſcti a paſca vſq; ad Penthecoſten.

etibi accpethemata.qꝛ eadẽ epła ponit᷑ in hoc
feſto Uel pᷣdica de ꝓſꝑitatib ⁊ tribulationibo:
aut de martyrio:aut ꝙ de? habet diuerſos cali
ces. Uide vt aſſignaui in qrta feria poſt ſecũdã
dñicam in qᷓdrageſima.⁊? ibi acapethemata.qꝛ
idẽ euãgeliũ ponit᷑in hocfeſfſfo.
In feſto ſcii Anchonij de Padua oꝛdis mi⸗
noꝝ pdica de ſciẽtijs.vide vt aſſignaui in feſto
docdoꝝ. Thema. Optaui ⁊ datus eſt mihi ſen/

ſus:⁊ inuocaui⁊ venit in me ſpũs ſapientie.vł
Pꝛepoſui ill regnis ⁊ ſedibi: ⁊ diuitias nibii
elſſe dixi in cõpꝑ atiõe illiꝰ. Sap.vij. ⁊ in epłla oc

currenti. Uel pᷣdica de pᷣdicatoꝛibo.vide vt aſſi/

gnaui vbi S. Thema. Mihi dedit deꝰ dicere ex

ſentẽtia. IJbidẽ. Ul p̃dica q̃lis eſſe debet doctoꝛ
vide vt aſſignaui vbi S. Et ibi accipe thema. qꝛ

idẽ euãgeliũ ponit᷑ in hoc feſto. Uel accipe pꝛo

are niuſin ſᷣmonis pᷣſignati. Qui fecerit

Hocuerit hic magnꝰ vo cabi in regno celoꝛuz

Moatth.v. ⁊ in elo occurrẽti.
In feſto ſcti Jobis baptiſte applica in exoꝛ⸗
dio illð qð poſui i P.n inartollo ß.j.ĩ exoꝛ
dio.⁊ ſer:ij.ꝑ.ij.in pᷣn.vbi tractat᷑ de pulcro ⁊ bo

no noie ⁊ de deriuatione eius. Thema. Johã⸗

nes eſt nomen eius.Lu.j.⁊ in euãgelio occurrẽ
ti. Et qꝛ Johãnes interpᷣtat᷑ in qͥ eſt gra dei.Ui⸗
de in tabula alphabetica.ij.pard bn.roſarij.in
vᷣbo Bꝛatia dei. Uel põt fieri ſermo de pueris
VUVide vt aſſignaui in tercia feria poſt pᷣmã dñi⸗
cam in q̃drageſima.Thema. Quis putas pu/
er iſte erit. Jbidẽ. Uel pᷣdica de pᷣdicatoꝛib.vi/
de vt aſſignauiin feſto docto H Poſu
it os meũ q̃ſi gladiũ acutũ.Eſa.xlix.⁊ in epiſto⸗

la occurrenti. Uel pᷣdica de exeplaritate. Uideĩ

4

j.par.ðᷣn.roſarij.5ſ.vij.ꝑ.iij.ꝑ totã.⁊ in.ij.par.pᷣn

ci.roſarij.ſer.xxvj.ꝑte.vj.O.Thema.Dedi te in

lucẽ gentiũ. Ibidem
In feſto ſccõꝝ manyꝝ Johãnis ⁊ Pauli:de
oꝑibo miſcðie. Uide in.ij.par.pn.roſarij..lij.
Thema.Hij ſunt vini miſcðie Ecci.xliiij.⁊ ĩ epi
ſtola occurrẽti.Uł pᷣdica de ſepultur ⁊ teſtamẽ
tis moꝛtuoꝝ.vide in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſer.j.The/
ma.Coꝛꝑa eoꝝ in pace ſepulta ſunt:⁊ noĩa eo⸗
rũ viuẽt in ſecula. Jbidẽ.Uel pᷣdica cõtra hypo
criſim. vide in.ij.par.pᷣn.roſarij.b.ix.ꝑ.ij. L vſ⸗
q; ad F. Thema. Attendite a fermento phariſe/
oꝛũ quod eſt hypocriſis.Lu.xij.⁊ in euangelio

occurrenti.

In vigilia aplon dart ⁊ Pauli:de oꝛatiõe
Vide in.j.par.pn.roſari
Petrus ⁊ Johannes aſcendebãaãtin templũ ad
hoꝛam oꝛationis nonam.Actuũ.iij.⁊ in epiſto
la occurrenti.Uel pᷣdica de nomine Jeſu.Uide
in.v.ꝑ.bn. marialis.ſer.xj. Thema. In noĩe Je/
ſu xpᷣi naʒzareni ſurge ⁊ ambula.Ibidẽ.Ułpᷣdi/

ca ſermonẽ de paſtoꝛibo. Uide vt aſſignaui in

feſto confeſſoꝛum pontificum.Thema. Paſce
oues meas. Johãnis.xxj.et in euangelio occur
renti.
In feſto ipſoꝝ apłoꝝ Petri ⁊ Pauli põtpᷣ⸗
dicari ꝙ xp̃ᷣs eſt oar Rrn ib Paeeſe
cerdotũ:aut de cõfeſſiõe pctõꝝ ⁊ abſolutiõe ab
eis. Vide vt aſſignaui in cathedra ſctĩ Petri. et
ibi accipethemata.qꝛ idẽ euangeliũ ponit᷑ in ̊ᷣ
feſto. Poteſt etiã pꝛedicari de manyrio.vide vt

aſſignaui in feſto maryꝝ.Thema.Occidit Ja

cobũ fratrẽ Johis gladio.Acc.xij.⁊ in epła õc⸗
currenti. Uel pᷣdica de angelis homi miſtranti
bus.vide in.xj.ꝑ.pᷣn.marial.ſer.ij.ꝑ.iiij.R vſqʒ
in finẽ.⁊ in.ij.ꝑ.pn.roſarij.ſer.x.ꝑ.iij.A.vſq; ad
W. Thema. Miſit dñs angelũ ſuũ ⁊ eripuit

me de manu herodis ⁊c̃.ibidem.
In feſto cõmemoꝛationis ſanci Paulli:de
gr̃a ðᷣi.vide vbi me remiſi in feſto ſanci Johis

baptiſte. Lhema. Uocauit meꝝꝑ gratiam ſuaʒ.

ad Gala.j.⁊ in epła occurenti. Uel pᷣdica de cõ⸗
temptu mundi aut de religione.vide vt aſſigna

ui in feſto apoſtoloꝛũ.et ibi accipe thema.quia
idem euangeliũ legit᷑ in hocfeſto. Uel pᷣdica de
remuneratione regni celeſtis. Uide vt aſſigna⸗
ui in conuerſione eiuſdẽ.⁊ ibi accipe thema.
In octaua apoſtoloꝛum Petri et Pauli:de

operibus miſericoꝛdie: vel de ſepulturi ⁊ teſta
mentis moꝛtuoꝝ. Uide vtaſſignaui in die ſan

ccoꝛũ martyrũ Johannis ⁊ Pauli.⁊ ibi accipe
themata.quia eadem epiſtola legit᷑ in hoc die.
UVelpᷣdica de religione que dici᷑ nauis.vide in
ijj. par. pᷣn. roſarij.ſer. xxvij.parte.j. G vſq; ad Z.
Thema. Juſſit Jeſus diſcipulos ſuos aſcẽde/
re in nauiculaʒ ⁊ tranſfretare. Matthᷣ.xiiij.⁊ in
euangelio occurreti.Uel ibi dicꝙ qu attuoꝛ vẽ
ti inſurgunt cõtra ipſam nauem religiõis.vide

j. ſer. xj. vel. xij. hema.

harin
kinn

Mulide
ifti
i.rihi
ſine
The⸗
iado/
ndd
i
oppanſ⸗
ngd

Nomi
Tam.
nplüad
nncito
in. Dide
noie
Dröd,
maut in
1 Paſee
oocr

lipoͤtß⸗
onoels
ge
Pama
ni ind
xideyt
nat a
Pla o
niſtranei
ug
ſgg ad
cnput

daulide
obis
nſuaz.
adeco/
aſſigna
u. quia
diade
aſſigna/
hama.
daulide
Vtckta
die ſan
iacape
otdie
yidein
zud.
lcede
lij⸗vn
worre

. M

D

ri iacabat᷑ fluctibo.vel.Erat ventus ↄtrariꝰeis.

In eodẽ euãgelio. Uel pᷣdica de fide.vide in..
Ste pn. roſarij.ſer.xiiij.p totũ. Thema. Modi⸗
ce fidei q̃re dubitaſti. Ibidem.

n feſto ſcõꝝ martyrũ ſeptẽ fratv ⁊ ſcaẽ Ru
eren poſſet pᷣdicari de foꝛtitudine bea/

te vᷣginis. vide in.iiij.pꝑte pᷣn.marialis ſᷣ.iij.p.ij.
totã.⁊ ĩi.ix.ꝑte pᷣn.manialis ſ.j.ꝑ.iiij.O.The/
ma. Mulierẽ foꝛtẽ qͥs inueniet: ꝓcul et de vlti⸗

mis finib pᷣciũ eius. Pꝛouer.xxxj.⁊ in epła oc⸗
currẽti. Uel pᷣdica de penitẽtia q̃ ðꝛ nauis.vide
in.ij.ꝑte pꝛin.roſarij.ſer.vj.ꝑte.j.x.circa mediũ.
Thema. Faccta eſt q̃ſi nauis inſtitoꝛis.ibidem.
VUel pᷣdica de oꝑib miſcðie.vide vt aſſignauii

feſto ſanctoꝝ martyꝝ Johonis ?2 Pauli. The⸗
ma. Manũ ſuã aꝑuit inopi:⁊ palmas ſuas ex

tendit ad pauꝑes. Ibidẽ.vel. Dater ⁊ fratres
tui foꝛis ſtant.¶ Hatch.xij.⁊ in euãgelio occur⸗
rẽti.Uel pᷣdica de pulcritudie.vide vt aſſignaui
in feſto alicuiꝰ ſci pulci.Thema.voꝛtitudo ⁊
decoꝛ indumentũ eius.vel.Fallax gra ⁊ vana ẽ
pulcritudo. In eadẽ epiſtola

In feſto ſancte Marie magdalene:qꝛ occur
rit eadẽ epła:põt pᷣdicari vt S ꝓxime.Uel pᷣdica
de ↄuerſiõe ⁊ pnia ipſi?ꝰ Magdalene.vel vñ ꝓ⸗
cedit diuerſitas hũůanoꝝ actuũ ⁊c.vł de fide.vi
de oĩa vt aſſiqui in.v.feria poſt dñicã ð paſſiõe
et ibi accpe themata:qꝛ occurrit idẽ euãgeliũ.
In feſto ſcii Jacobi apli de ſpe ꝑueniẽdi ad
vitã etemã.vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.xx.The⸗
ma.Elegit nos deꝰ an mũdi ↄſtuutionẽ vt eſſe/
mus ſci.ad Ephe.j.⁊ in epła occurrẽeci.vel cum
codẽthemate tãge aliqͥd de pᷣdeſtinatione.vide
vbi S.ſer.xxiij.ꝑ.j.v.⁊ ꝑ.ij.O et E. Uel pᷣdica de

ꝓſꝑitaubo tribulatiõibo.aut de martyrio. aut

ꝙ de? habet diuerſos calices.vide vt aſſignaui
i. iij. feria pꝰ ſecũdã dñicã in qdqrageſima.⁊ ibi
accipethemata.qꝛ idẽ euãgeliũ legit᷑ in hͥ feſto.

pauli.ideo põtpᷣdicari vt ibi aſſignaui.

In feſto ſeĩ Laurẽtij manris de elemoſyna

vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.iij.⁊ in exoꝛ.pone ꝙ;
elemoſyna aſſimilat᷑ ſemini.vide in eodẽ ſer.ꝑte
iij.F. an mediũ.Thema.Qui ꝑce ſeminatꝑce⁊
metet ij. ad Coꝝ.ix.⁊ in epła occurrẽti.vel.Qui
ſemĩiat in bndiconibode bñdictionibo ⁊ metet.
ibidẽ.vel.Diſꝑſit dedit pauꝑibo:iuſtida eiꝰ ma
net in ſeculũ ſeculi. Ibidẽ.Uel pᷣdica de religio⸗/
ne aut de imitatõe.vide vt aſſigui in die ſei Jo
hãnis euãgeliſte. Thema pᷣmi.Qui mihi mini⸗

ſtrat me ſequat᷑. Thema ſecũdi.Ubi ego ſũ ilic ti Mic de ang
gnſtate ⁊ excellentia.et de cuſtodia aniaꝝ:ac de

⁊ miſter meꝰ erit.vel.Si qͥs mihi miniſtrauerit
honoꝛificabit eum pater meꝰ q eſt i celis. Johᷣ.
xij.⁊ in euãgelio occurreni. BM
In feſto ſcti Ludouid reg frõcoꝝ tercijq; oꝛ
dinis bti Fraciſai:vltra aſſigtũ ſᷣmonẽs ꝓ ſctis

ööööpwͤ

per totum annum

ibidẽ el. ij. Thema. Nauicula in medio ma/

.

In feſto ſctĩ Petni ad vincula:qꝛ eadẽ epiſto

la legit᷑ ⁊ idẽ euangeliũ qð in die apłoꝝ petri et

ipſi tercij oꝛdis: poteſt pdicani ſiẽ affigui in fe⸗
ſto ſcti Machie.qꝛ ponit᷑ idẽ euãgelun.
In feſto decollatois ſcti Jobis baptiſte põt

pᷣdicari ð ſcẽtijs.vide vt aſſigni i feſto docoꝝ.

.

Thema. Btüs vir qᷣ ĩ ſapia W:ablk. Sckimic.
ct in epła occurrẽti. Uel pᷣdica deiuſticia.videi

tabula alphabetica.ij. p pᷣn. roſarij.ĩ vbo Ju⸗

ſticia. Thema. Btũs vir qͥ ĩ iuſticia meditabi=.

ibidẽ. Ułpᷣdica de martyrio.vide vt aſſigui ĩfe
ſto martyꝝ.chẽa.Decollauit eũ ĩ carcere.¶ Dar.
vj.⁊ i euag.occurrẽti. Uel pᷣdica de iuramie.vi⸗
de ĩ.j.ꝑte pᷣn.roſarij.F.xvij.ꝑ.ij.ꝑ totã.⁊.pꝑ.iij B⁰
⁊ ĩi.j.p.pᷣn.roſarij.p.xxxij.ꝑ.iij.L.⁊ ſ.xxxiiij.p.iij.
RK.el.iij. Lhema.Contriſtatus eſt rex/pter int⸗
iurandũ.ibidẽ. M
In exaltatione ſccẽ crud pᷣdica de cruce t de
obediẽtia:aut de noie Jeſu.vt aſſigui ĩ die iuẽ/
tionis eiuſdẽ crud.qꝛ cadẽ epła ponit᷑ in ̊ die.
Uel pᷣdica ꝙ vpᷣs in cruce oĩa trabit ad ſeipᷣm.?æ-
ꝙ aliqͥd trabi᷑ miò modis ⁊c.vide vt aſſiguii
iiij.fenia pꝰpẽtechoſtẽ.Thẽa.Ego ſiexaltatꝰfu⸗
ero a tra:oia trahã ad meipᷣm. Joh.xij.⁊ ĩ euan
ge.occurrẽti. P õt etiã pᷣdicani ð iudicio vniuer/
ſali in q̊ apꝑebit crux ſole ſplẽdidioꝛ.videi.j.ꝑ.

pn. roſarij..ix.Lhẽa.Nũc iudiciũ ẽ mõi.ibidẽ.
In feſto ſacroꝝ ſtigmatũ btii Fraciſci:de ab⸗

negatiõe ꝓpꝛie volũtat ⁊ de victoꝛia ſuijpſiꝰ.vi
dei.ij.ꝑ.pn.roſarij..xij.ꝑ totũ.Chema.Si qͥs
vult venire pꝰme abneget ſemetipᷣm. Mat.xvj
et ĩ euãg.occurrẽti.Uł cũ eodẽthemate pᷣdica ð
obediẽtia.vide ĩ tabła alphabecica.ij.ꝑ.pn.ro
ſarij ĩ vᷣbo O bediẽtie. Ułpᷣdica ð imitatiõe xpᷣi
aut ð cruce tolerãda:⁊ ð martyrio ſine ſanguie.

Depmo vide vbi me remiſi i feſto apłloꝝ.De ſe

cũdo videĩi.j.p.pn.roſa.ſ.xxxix.ꝑ.iij.ꝑ totã.thẽa
ad vtrũq; Tollat crucẽ ſuã ⁊ ſeq̃t.i eodẽ euãge.
In feſto ſei Matchei apłi:de imitatiõe xpᷣi.
Ne S. prie. Thẽéa. Seqre me. vł! Surgẽs ſecu
X ũ Mat.ix.vł pᷣdica q̃re xpᷣs maducabat cũ
pctõꝛibo. vide in.ij.ꝑ.pn.roſarij 5. xxxix.ꝑ.ix.⁊ q;
ꝓ ipſ ſuſcepit moꝛtẽ ⁊ apð patrẽ intceſſit.videiĩ
eodẽ pᷣ.ꝑ.xj. Thema.Mlii publicani ⁊ pccõꝛes
veniẽtes diſcubebãt cu ieſu ⁊ diſapul e?.ibidè

vel. Quare cũ publicanis ⁊ pœõꝛibb manducat

mgr vr.ibidẽ. Uel pᷣdica de miſcðia dei.vide in

tabula alp habetica.ij.ꝑt pᷣn.roſarij.ĩ vbo Mi

ſericoꝛdia dei. Chema.Miſericoꝛdiã volo ⁊ ñ
ſacrificũ.ibidẽ.et oꝛiginalit᷑ Oſee.vj.vel pᷣdica
ꝙ xpᷣs icarnatꝰeſt ꝓ ſalute pctõꝝ.videĩ dicco F.
xxxix.ꝑ.vij.⁊ viij.Et młtiplicit᷑ eos iuitat ad pe⸗/
nitẽtiã.vide ĩ eodẽ b.ꝑ.x.Thema.Nõ veni voca
re iuſtos ſed pccõꝛes ad pniam. In eodẽ euãg.
In dedicatõe ſoi Michaelis de angeloꝛꝝ di

alijs bñficijs qᷓ homi impẽdũt.videin.xj.p. bpn.
marialis.ſer.ij.p.iiij.R.vſq; in finẽ.⁊ in.ij.p.On
c..roſarij.5ſ.x.ꝑte.iij.A.vſq; ad M.⁊ vtruman
gelica natura ſit dignioꝛ qᷓ; humana. Ibidẽ. .

72 .

6

orrca mediũ. Et vtrũ angeli deſerãt cuſtodiã ob
ſtinatoꝝ. Uide in.ij.par.pn.roſarij.F. xxxix.p.iij

ꝑ totã.Thema Angeli eoꝝ ſemꝑ vidẽt facẽ pa

77
*

tris mei qui in celis eſt. ach.xviij.⁊ in euuge

lio occurrẽti.vel cũ eodẽ themate pᷣdica ꝙ ange
li peccãtes ñ debuerũt redimiſicut hoĩes Uide
marialis.5.v.p.ij.Et vtrũ ſi angelꝰnõ peccaſſet:
des hoiez creaſſet. Uide in.ij.par.pn. roſarij.ſer.
r. par.j. E. 2. F. Uel cũ ipſo themate pᷣdica dean
Geloꝝ eatiõe:locatiõe:ſublimatõe:⁊ numero

ſfitate: 2 vtrũ ſint omnes eiuſqẽ ſpedei. Uide in

ij.par. pn. roſarij.F. xix. ꝑte.vij. G. vſq; ad.M.
In feſto ſcti Fraciſa: de regulis ab ipo facq
Ulide ij.par. pn. roſarij.. xxvij.pte.ij. Thema.
OQuicuũq; hac regula ſecuti fuerit pax ſuꝑ iũllos
2 miſericoꝛdia.Ad Galathas.vj. et in epła oc/
currẽti. Oel cũ ipo chemate pᷣdica de religione.
Ulige in eodẽ ſ.pte.j. Uel pᷣdica de maryrio ſi⸗
ne ſanguinis effuſiõe. Uide vt aſſignauii feſto
ſacroꝛũ ſtigmatuz eiꝰ.Thema Mihi abſit glo
riari niſi in cruce dñi noſtri Jeſu chꝛiſti. Uel cũ
Se chemate pᷣdica de cruce.Uide vt aſſignauii
feſto inuẽtiois ſancte crud. Uel pᷣdica de cõtem
ptu mũdi. Uide in.ij.par.pn.roſarij..xxvij.ꝑ.
iiij. Thea. Mihi müdꝰ crucifixꝰ eſt: ⁊ ego mun

In feſto omniũ ſcõꝝ: de gloꝛia padiſi. Ui/
de In.ij.par.pn.roſarij.ſer.xviij.? xix.Cum qͥb
poterit pᷣdicari ꝑ totã ocauãthema Gaudete ⁊
exultate qm merces veſtra copioſa eſt in celis.
Matthᷣ.v.⁊ in euõgelio occurrenti. Uel pᷣdica
de nüero ſaluãdoꝝ Uide in.ij ꝑ.pn.roſarij.ſer.
xxiij. Thema. Uiditurbã magna quam dinũe
rare nemo poterat ex omnibo gẽtibo ⁊ tribubus
etpopulis ⁊ linguis.Apoc̃.vij.et in epła occur
renti.Uel pᷣdica de btitudinibo euangelicis. Ui

deĩ:iiij pte pᷣn. marialis.ſer. viij. p torũ. Thema

vt ſupꝛa. Uel cũ ipſo themate pdica quõ acqri

regnũ celo ꝝ. vide in.ij.pꝑte pꝛin.roſarij.ſer.xviij.

E.vltima.per totã. Uel pᷣdica de ſpe ꝑueniendi
ad vitã eternã. Uide in.ij.ꝑte pꝛin.roſarij.ſer.xx.
Thema.Uiditurbam?.
In die moꝛtuoꝝ:de ipſis moꝛtuis: ⁊ de ſuf/
fragijs ꝓ eis fadendis:ac de eoꝝ religioſa ſepe
litione ⁊ teſtamẽtoꝝ ſuoꝛum executioe.Uidein
ij. pte pᷣn. ro ſarij.ſer.j.⁊.ij. Oe qͥb poterunt fieri
multe pᷣdicatioões. Thema. Beani moꝛtui qᷣ in
dno moꝛiunt᷑. Apoca.xiiij.⁊ in epła occurrenti.
UVel accipe ꝓ themate. Nolumꝰ vos ignoꝛare
de doꝛmientib:vt nõ cõtriſtemini ſicut ceteri qͥ
ſpem nõ hñt.j.ad Thef.iiij.⁊ in epla occurren⸗
ti.Et in exoꝛdio dicꝙ moꝛtui dicunt᷑ doꝛmien⸗
tes multis de cauſis. Uidein dicto ſer.j.p.j. E.
Uel accipe ꝓ themate.Sacta ⁊ ſalubꝛis eſt co⸗
gitatio ꝓ defunc exoꝛare vt a pctis ſoluantur
ij. Macha. xij.⁊ in epła occurreti.Uel.Qui cre⸗
ditin me etio ſi moꝛmuus fuerit viuet. Job. vj.

„

in euangelio occumrẽti. Uel. Ego reſuſcitabo eũ
in nouiſſimo die. Ibidem. Uel. Moꝛtui audi⸗

ent vocem filij dei. Joh. v. Uel Oẽs qͥ in monu
mentis ſunt audient vocẽ filij dei. Jbide
In degicationetempli vel altarj. vel de vene
ratione eccłiaꝝ Uide vt aſſignaui in dñica ifra

octauã natiuitat dñi.Thema. Eccetabernacu

lũ dei cũ hoĩbo ⁊ habitabit cũ eis.Apoc. xxj.⁊in
epła occurrẽti. Uel ppᷣdica de honoꝛe ſacerdotũ.

vide vt aſſignaui in dnica.xiij.poſt penthecoſtẽ

Thema. Ipſi pplus eius erunt. Ibidem. Uel
pdica de cõditiõibo celeſtis patrie.vide in.ij.pte

Sn. roſarij.ſer.xix.p.vij.D.vſq; in finẽ illiꝰ ꝑtis.
et ſer. xxxv.p.ij. O. Uel pᷣdica de innouatiõe mũ
di q̃ fiet in iidicio.vide in.j.pte pᷣn.roſarij.ſer.x
parte.ij.x.vſq; ad D. Thema. Ecce noua faco
oia.bidẽ. Uel pᷣdica de indulgentijs que cõce

dunt᷑ viſitãtibo aliquã eccleſiam ⁊c̃.vide in.j.ꝑ.

pn.roſarij.ſer.xiij.ꝑ.iij.G duplex.Zbhema.Ho

die ſalus huic domuila deo facta eſt. Lu. xix. ⁊ ĩ

euangelio occurrenti.Uelpᷣdica q̃rexps moꝛa

bat᷑ ⁊ mãducabat cũ paoꝛibi.vide vt aſſignaui
in feſto ſei Matchei. Lhema. Murmurabãt

ꝙ ad hominẽ peccatoꝛem diuertiſſet. Jbidem.
Vel pᷣdica ꝙ chꝛiſtus incarnatus eſt pꝛo ſalu⸗
te peccatoꝝ ⁊c.vt aſſignaui in feſto ſancti Mat
chei. Thema.Filius homis venit querere ⁊ ſal
uum facere quod ꝑierat. Ibidem. Uel ppᷣidica ðᷣ

elemoſyna.vide in.ij.ꝑte pᷣn.roſarij.ſer.iij. The/

ma.Dimidiũ bonoꝝ meoꝝ do paupib Ibidẽ

Uel pᷣdica de reſtitutiõibi.vide vt aſſignaui in

dnica. xxj. poſt Penthecoſten. Thema. Si qͥd

aliquem defraudaui reddo quadruplũ. In eo

dem euangelio.

NDe mulais quoq; alijs poteſt pdicari c ma
riali ⁊ roſanio:ac defenſoꝛio montis pietatis:q
hic cauſa bꝛeuitatis non aſſignaui.qꝛ qͥlibetpᷣ⸗

dicatoꝛ poterit ea applicare ſuꝑ epłas occurre⸗

tes et euangelia ſuo modo.

Finis.

NX R

ſen
llra
tmi⸗
deo

regen
Nucn

ltoꝛi

Ovo
ſurge
7 Vlti
mfin
lues

ſe ece
nſ
eis den
raſigani
murabit
Jiden.
Po ſalu⸗
nai Mar
uorelal
aͤßdias
i Te
iy e
ignaui in
1. Sic
i. Inco

m ma
linnd⸗
naͤbaß;
gocauni

Pꝛohemium

Incipit roſarium
ſermonũ pᷣdicabiliũ ꝑ q̃dꝛageſimã⁊ totũ anni
circulũ editũ ꝑ vite venerabilis religioſum fra⸗
trẽ Bernardinũ de Buſti oꝛdinis ſcci franciſci
de obuãtia pᷣdicatoꝛẽ doctiſſimũ.

Apientiſſi⸗
mi Imꝑgatoꝛis Juſtinia
eſt ſentẽtia. generoſi ci/⸗
ues in Autẽ. Quomodo
opoꝛtet epᷣis.ĩ pꝛin.verſi.
bß aũt. coll.j.dicẽtis. Oia
bene? congtu⸗ gerunt: ſi
pᷣncipiũ rei fuerit decẽs ⁊ amabile deo. Per di⸗
uini em̃ noĩs inuocationẽ humani acꝰ ꝑfecte
ꝓſperant᷑ in finẽ.vt etiã notat᷑ in.l.j.ff.de oꝛi.iu.
Plato q̊ʒ in thimei pꝛimo ĩquit. In minimis
etiã qͥbuſq; rebus ſemꝑ in pᷣneipio diuinũ iplo
randũ eſt auxiliũ. Quocirca ĩfideles etiã ac pa
gani in ſuaꝝ pᷣncipijs actionũ deos ſuos inuo
care ſolebãt. Unð Ualeriꝰ maximꝰ in ꝓhemio
ſui libꝛi inquit.Nã pꝛiſci oꝛatoꝛes a ioue opti⸗/
mo maximo bene oꝛſi ſunt:⁊ excellẽtiſſimi va⸗
tes a numie aliquo pncipia traxerũt.Titus qʒ
liuius in ꝓhemio ſui operis dicit inuocãdum
eſſe diuinũ auxiliũ: vt inceptũ opus ſucceſſus
ꝓſꝑos habere poſſit.QuapꝛoptOuidiꝰi pᷣn.li.
Mecha.deoꝝ ſuoꝛũ auxiliũ efflagitat dicens.
In noua fert animꝰ mutatas dicere foꝛmas.
Coꝛpoꝛa:dij ceptis:nam vos mutaſtis ⁊ illas
Aſpirate meis. Et in ſexto de faſtis in pᷣncipio

de dei adiutoꝛio ſe gloꝛiãs inqutt.
Eſt deus in nobis agitãte caleſcimꝰ illo. x
Impetus hic ſacre ſemina mẽtis habet.

Fas mihi pᷣcipue vultus vidiſſe deoꝛũu.
Uel quia ſum vates:vel quia ſacra cano.

—

Et in pᷣmo de reme.amo.phebũ inuocat dicces.

Te pꝛecoꝛ o vates adſit tua laurea nobis
Carminis ⁊ medice phebe repertoꝛ opis.
Virgiliꝰq̊ʒ in pᷣncipio Eneydos ait. .
Muſa mihi cauſas memoꝛa.⁊c. Et decimo
eiuſdẽ oꝑis volẽs pugnã Lurni ⁊ Enee atrocẽ

deſcribere inuocabat dicẽs.

andite nũc elicona dee cantuſq; mouetẽ.
tatiꝰ etiã in pᷣncipio.iiij.thebaidos aſꝑimũ
bellũ deſcripturꝰ inquit.
Tuq; o nemoꝛis regina ſonoꝛi caliope ⁊c̃.Dã⸗
tes etiã in.ij.cantu inferni circa pᷣncipiũ ſᷣʒ mo⸗
rẽ gẽtiliũ ĩuocat dicẽs. Omuſa:o altũ ingeniũ
Nũc me adiuuate.Idẽ qͥ̊ʒ ĩ pncipio.j.cantꝰpur
gatoꝛij ait.Et o poeſisque moꝛtua es reſurge.
O vos muſe cũ vr̃o ſono Ettu caliope aliqñ re
ſurge.Et in.j.cantu ꝑadiſi inqͥt.O bone apollo
⁊ vltime laboꝛ.laudianꝰ etiã circa pꝛin.j.li.in
rufinũ ait. Uos pãdite vati. Pierides q̊ͥ tanta
lues eruꝑit oꝛbi.Et in pᷣfatiõe libꝛi de bello gil⸗

donico inuocat dics. H
Pandite deffenſum reduces elicona ſoꝛoꝛes.
Pangdite permiſſis iam licet ire choꝛis.
Seduliꝰ quoq; in pꝛincipio ſui tractatꝰinquit
Omipotẽs etne deus ſpes vnica mũdi.⁊c.Ce⸗

ſar etiã volẽs inciꝑe bellũ Põpeianũ iuocabat
deos ſuos vt Lucanꝰ ffert in pᷣmo ſui oꝑis di.
O magne qui menia pꝛoſpicis vrbis.

Tarpeia de rupe tonãs frigijq; penates.

Et reſidẽs celſa latialis iupiter alba.

Ueſtaleſq; foci:ſũmi quoq; numinisinfar.
Roma faue ceptis.Que oia Seuerinꝰ boetiꝰ
ↄſiderãs in.iij.de cõſoł.c.xv.inqᷣt. Inuocandũ
igit᷑ cẽſeo reꝝ oĩm pꝛẽm: q̊ pꝛec᷑miſſo nullũ rite
fũ dat᷑ exoꝛdiũ.Et oꝛig.ſuper leuit᷑omeł.xj. ait.
Ad exponẽdã ſacrã ſcripturã nõ ẽ hũanis vᷣbis
vteẽdũ:ſʒ pᷣcib⁊ oꝛõibo ad deũ recurrẽdũ: vt pa
ter vᷣbi nob detverbũ in aꝑtiõe oꝛis:vt poſſimꝰ
ↄſiderare mirabilia ð lege ſua.hecille. Hũanũ
ei ingeniũ naturałr ẽ ibecille.l.ij.S.ſi qͥd ãt. C.ð
ve.iu.enuc.⁊ hũana ligua balbutiẽs eẽ digſct᷑
epla int᷑ caras.S.liquet. C. ð ſũ.tri.⁊ fi.ca.Deꝰ
auũt ẽ ille qͥ fecit vtvenerabiles viri abſtracq lin⸗
guis ſuis ⁊ radicitꝰ euulſis ab Ariano rege tñ
mirabilłr loqrent᷑ ⁊ fidẽ pᷣdicarẽt..lq̃s gr̃as.cir
ca pᷣn.E. ð offi.pfec.pꝛe.af. Qua ex retã grandẽ
ꝓuinciã aggreſſurꝰpᷣ dicãdi.ſ.ĩ hac celeberrima
vrbe:huic ta magno oneri ſcapulas meas ibe
cilles ſubijciã ñ de meo ibecilli ingẽio exiguiſq;

viribo ↄfiſus:ſʒ illiꝰdũtaxat veri dei gra adiutꝰ

ſine qᷓ nihil boni ꝑagere hũana fragilitas põt.
de ↄſe. di. liij. c. xl. ij. cor.iij. Et per Tho.in.ij.di.
xxviij.ar.j.Et.ſ.GBõauẽ.ea.di.ar.j.q.ij. JIpe eteiĩ

deus n'j eſt ille qͥ labia Eſaie ꝓphete calculo mũ
dauit ignito.viij.q.j.c.in ſcripturꝭ circa finem

ui etiã ſolꝰ res penitꝰ deſpatas ad optatũ fi⸗
ꝑducere põt.vt in.l.j.ad finẽ.j.col.C.ð ve.iu.

chuc.Quiẽ caput ⁊ autoꝛ oĩm ſciaꝝ:a quo oĩs

rõ ſuꝑne ⁊ crene ſcie emanauit.vt in.c.legimꝰel
ſ.S. Sʒ ecõtra.vᷣſi.deniq;.xxxv.di.Quiẽ oiʒ gr̃a
rũ elargitoꝛ.ca. Reuertimi.xvj.q.j.A quo ome
datũ optimũ ⁊ oẽ donũ ꝑfectũ deſcẽdit. Jacoij.

trãſſüptiue in ca.qᷓ;pio.j.q.ij.⁊ glo.ẽ in.lł.ij.ff.d

legi. Ipm igit᷑ benigniſſimũ redeptoꝛẽ nrm in⸗
uocãs exoꝛo:vt adſit mihi pncipiũ:mediũ:⁊ fi⸗
nis:vt.i aut de pᷣuile.do.in pn.col.viij. Jpe etei
ſolꝰ totiꝰ ẽ boni oꝑis füdamẽtũ:ſine qͥ om̃e qð

edificat᷑ coꝛruit.cũ pau.j.q.j.Cui ſi opꝰ placet

bonũ ẽ.l.deo nob. C. de epi.⁊ cle. Imitaboꝛ igit

imꝑatoꝛẽ xpᷣianiſſimũ qͥ ĩ autcẽ.de q̃ſto.in pꝛi.
col.vſ.ðt.Sꝑ cũ dei adiutoꝛio oẽm facimꝰ ꝓui

dẽtiã ⁊c.⁊ i.l.ij.E.ð offi.pꝛe.pᷣto.affri.in pᷣn.inqͥt
In noie dñi ad oia ↄſilia oẽſq; acꝰ geredos ſꝑ
ꝓgredimur Per ipᷣm em̃ iura iperij ſuſcepimꝰ
ꝑ ipᷣm pacẽ cũ ꝑſis in et᷑nũ ↄfirmauimꝰ: ꝑ ipᷣm
acerbiſſimos hoſtes ⁊ foꝛtiſſimos tyrãnos de⸗
iecimꝰ:ꝑ ipᷣʒ ꝑmultas difficultates ſuꝑauimꝰ:
ꝑ ipᷣm ⁊ affricã defẽdere ⁊ ſub nr̃o imꝑio redige
a

re nob cõceſſum eſt.ꝑ ipᷣm q; vt noſtro modera
mine recte gubernet᷑ ⁊ firme cuſtodiat᷑ confidi⸗

mus.hecille.Qui etiã in autẽ.de armis.in pꝛi.

col.vj. dicit. Magnũ deũ ⁊ ſaluatoꝛenr̃jm leſũ
xpᷣm ⁊ eiꝰauxiliũ ſemꝑ inuocãtes:ſtudemꝰoẽs
noſtros ſubiectos quoꝝ regimẽ cõceſſit no bis
des üleſos ⁊ ſine calũnia cuſtodire.⁊c̃. Et C.de
vete.iu.enuc.l.j.in pᷣn.etiã inqᷣt.Deo autoꝛe nio
gubernãte imperiũ qð nobis a celeſti maieſta⸗
te traditũ eſt: ⁊ bella felicit᷑ peragimꝰ ⁊ pacẽ de⸗
coꝛamꝰ ac ſtatũ rei publice ſuſtétamus.Et ita
nr̃os aios ad dei oipotẽtis erigimꝰ adiutoꝛiũ:
vt neq; armis cõfidamꝰ:neq; militibo:neq; bel
loꝛũ ducib:vel ingenio nr̃o.ſʒ oẽm ſpem ad ſo
lam referamꝰſũme puidentiã trinitatis.vnde⁊
mũdli totiꝰ elemẽta ꝓceſſerũt:⁊ eoꝛũ diſpoſitio
in oꝛbẽ terraꝝ ꝓducta eſt.hecille. In oibus igi
tur peragẽdis pꝛius diuie gre fauoꝛẽ poſtula⸗
re debemꝰ. de cõſe. dil. j. ca. Om̃is xpᷣianꝰ. in fi⸗
ne. Quocircavas elecciõis paulꝰ ad Col.iij.ca.
inqᷣt.Omia quecũq; agitis inverbo aut in ope
re.:in noĩe dñi noſtri ieſu xpᷣi facite:traſſumpti⸗
ue in ca.nõ obſeruetis.ad finẽc.xxvj.q.vij. Ipm
itaq; clemẽtiſſimũ ieſuʒ:patrẽq; eiꝰ miicoꝛdie
fontẽ:atq; ſpm̃ſanctiñ ois omis gratie donato
rẽ.cũ Seuerino boetio in.iij.de cõſo.metro.ix.
humilit᷑ his verbis inuocabo.
Da pater anguſtã menti conſcẽdere ſede.
Da fontẽ luſtrare boni:da luce repera
In te cõſpicuos animi defigereviſus.
Diſſiceterrene nebulas:⁊ pondera mollis.
Atq; cuo ſplẽdoꝛe mica tu nanq; ſerenu.
Au requies trãquilla pijs:te cernere finis:
Pacihecire: wurl emita:terminꝰ:idẽ.
uia vero głioſa dei genitrix virgo maria (vt
ſancta mater ecclłia decatat) mater eſt grarum ⁊

Pars pꝛima

Wlti ſüt voca/
m ti pauci vero electi Match.xx. ca.
Elſt pꝛeceptũ generoſi ciues: clemẽ
tiſſimi dñi noſtri ieſu xpi Matth̊.
2 Luce.x.vbi imꝑauit apłis dicẽs.in quacunq;
domũ intraueritis pꝛimũ dicite. Pax huic do⸗

mui.Quod qdẽ mãdatũ ꝑ modũoↄſilij replica⸗

uit fratribo ſuis euãgelij obuatoꝛ ſeraphicꝰpa
ter noſter frãciſcus in regula ſua ca.iij. Qua ex
re vt tam ſalutaris nõ ſim trãſgreſſoꝛ pᷣcepti ſi⸗
ue cõſilij in pꝛincipio noſtre pᷣdicatiõis añ oia
mule coꝛdialibo ſalutatiõibus vos ſaluto. Ita
qʒ; venerabiles in xpᷣo patres ac matres voſq;
dilectiſſimi frẽés ac ſoꝛoꝛes gr̃a dulciſſimi do⸗
minti noſtri ieſu xpᷣi ſit vobilcũ ſemꝑ q̃ vos ab
oĩbus huiꝰ mũdi periculis ꝓtegat liberet atq;
defẽdat.Sitis ergo oẽs ꝓ mille vicibo bñdicti
a deo patre ⁊ filio ⁊ ſpũſancto:⁊ a głioſa celoꝛũ
regina virgine maria:atq; a tota celeſti curia.⁊

a me inter dei ſeruos minimo quiex abũdãtia

coꝛdialiſſimi amoꝛis iteꝝ vos ſalutare his dul

cibus vᷣbis aſtringoꝛ.

O populꝰ generoſe deus te ſaluet ⁊ vſq;
Nomina veſtra manu ſint benedica ieſu
Nam leſus eſt cemẽs pius ⁊ miſeratoꝛ vbiq;
Diuinũ auxiliũ mittit ab arce bonis
In paradiſiatico vos ſanctos reddet olympo
Et dabit imperiũ quod ſine fine manet.
Nunc igi cupido dicetis coꝛde Diſertus
Hic pꝛedicatoꝛ deſideratꝰ adeſt. C

UVnq; deſinit nobiliſſimi ciues miſeri

n coꝛs deꝰ nr̃ pctõꝛes ad pniam iuitare
GGJò ippe inqͥt Apoc.iij. Ego ſto ad oſtiũ
Lpulſ. o. Clamat autẽ qð ſcriptũ ẽ Can.ij.ca.di⸗

cens. Surge ⁊ ꝓpera amica mea ſponſa mea ?

miſericoꝛdie: Unde ipᷣa Ecci.xxiuij.inquit. In veni.et.vj eiuſdẽ li.ca.inquit. Aperi mihi ſoꝛoꝛ

me om̃is gr̃avite ⁊ veritatis. In me om̃is ſpes
vite ⁊ vᷣtutis. Lranſite ergo ad me om̃s qui cõ
cupiſcitis me ⁊ a generatioibus meis adimple
mini. Idcirco eiꝰ qͥʒ auxiliũ ſupplicit᷑ efflagito
Dicẽs Adſis pꝛinapio vgo maria meo. Et iteꝝ
Aue maria gẽma pꝛecioſfſa.
O tu gẽma virẽs:adamas q̃q; cadidus:o tu

CLeloꝝ rectrix: angeliciq; choꝛiꝛ:·

Tu pia ꝓ nobis natũ rogitare ſupꝛemũ
Virgo tuũ velis:⁊ numina tota poli.
Eloquij pulchꝛi fontes mihi poꝛrige ſacros.
SDis mea cõductrix:pꝛeſidiũq; vie.
Sic ego gratuitis donis ⁊ fonte nigatus
Pꝛoducã fructus cũ pietate bonos.
O lux dara nimis rutilo ſplendoꝛe refulgẽs.
O ſuꝑ echereis ſtella diana chꝛonis:
Illuſtra noſtrũ de ſacro lumine pectus
Contio quã multis vt mea pꝛeſtet opem.
Dñica in ſeptuageſima de ſeptẽ cauſis indu
centibo ad pꝛedicandũ:⁊ de ſeptẽ conditõibus
verbi dei. Sermo pꝛimus.

mea. Uerũ quia multi in peccatis obſtinati no
lunt dñm deũ ſuũ in domũ coꝛdis ſui itromit⸗
tere.ideo ipᷣe eos vocat vt ad eiꝰcõuiuiũ in eter⸗
num epulaturi accedant.vnð Luce.xiiij.a dño
noſtro ieſu xpᷣo parabolice dictũ eſt.Q, quidã

paterfamilias fecit cenã magnã ⁊ vocauit mul
tos ⁊ miſit ſeruos ſuos hoꝛa cene dicere inuica

tis.Ecce pꝛãdiũ meũ paraui:chauri mei ⁊ alti⸗
lia occiſa ſunt ⁊ parata ſunt oia. Illi aũt ad cõ⸗
uiuiũ pergere recuſarũt.Quidã em̃ ex eis dixit
Villam emi ⁊ neceſſe habeo exire ⁊ videre illa.et
alter dixit. Juga boum emi quinq; ⁊ eo ꝓbare
illa.? alius dixit.Uxoꝛẽ duxi⁊ ideo nõ poſſum
venire. Per illũ aũt qui villã emit intelligit ſu⸗
perbus ſᷣm Auguſt.in emptiõe em̃ ville nota⸗
tur acquiſitio dominij. Qui eni villã emit hoi⸗

bus appetit dñari ⁊ pꝛeeſſe qð ex radice ſuper⸗

bie ꝓcedit. Per illũ autẽ qͥ q̃nq; iuga boũ emit
itelligi᷑ auarꝰ.vt ait Hugo car.ſuꝑ Lu.qꝛ oẽs

ſenſus coꝛpoꝛis occupat circa tẽpoꝛalia. Quin
qʒ eni ſenſus per qͥnq; iuga boum bene intelli⸗

n

iugo
habe
einlu
0.
doutt
dedic⸗
adce
etſu
noſte
hap
amen
Wa
ntur
autce
ie
vbid
We
lab
intni
concce
u
Gobe
Gin
es
alee
dom
Coc⸗
fultg
nigebe
bans
matis
deai
datar
niſion
bꝛis
li co
lato
D
8
indue

4

ſicuti
pmir
leqo
haclo
ohean
inßſe
tiru
buse
riio

lga
ton

cd
R 4
leg: den⸗
Manz.
nguiang
rbilcde,
npla,
anb 1
,
ſr hn
nols ani
lano
auns voſg
laſimi
mocwoo⸗
Elr
Coacdai

1 ran
” KR

la dbücinn
Wurhs

udiq
s
aner.
s
nues miai
umiuwre
ſo adooſtiü
n ij a di⸗
onumes?
immhiſcor
obſtinaan⸗
ſuliromg,
luinam,
nij dio
gidi
oauitmul
cort inuic
meizalng
lautadd,
cr es dic⸗
iderllic
r obar
nipoſtom
mligkſe/
lenor/
jamtboi/
ic ſupen⸗
boöant
1g0
la. Oun
celel/

gunt᷑.quia hoĩes ad terrena trabunt vt circa ea
verſent᷑ ſicut boues terrã verſantes. Itẽ ſicut in
iugo ſunt boues cõbinati:ita vnuſqᷣſq; ſenſuũ
habet duo membꝛa officio ſuo depucata. Due
em̃ ſunt aures duo oculi due nares due manꝰ
In guſtu etiã ſunt duo inſtrumẽta.ſ.lingua et
pᷣalatũ ſiue duo labia. Per eũ autẽ quivxoꝛem
duxit intelligit᷑ ſicut ait Hugo vbi ſupᷣ.ille qui
deditꝰ eſt voluptati carnali.qui non poteſt ire
ad cenã ſpiritualiũ deliciaꝝ. Iſtud eni ↄuiuiũ

eſt ſuꝑne refectio patrie in qua totalit᷑ ſatiabi

noſter appetitꝰ iuxca illud Ps.xvj. Satiaboꝛ
cũ apparuerit głia tua. Quod quidẽ conuiuiũ
amantibo ſe pꝛeꝑauit oĩpotẽs deus ab eterno.
Matth̊.xxv. Uenite ⁊c̃. Sequit᷑:poſſidete pa⸗
ratũ vobis regnũ a cõſtitutciõe mundi.Ad has
aũt celeſtes nuptias ⁊ ad hãc cena agni pꝛoui⸗
di:licet oẽs homines vocent᷑.pꝛime ad Zbi.ij.
vbi dicit. Deus vult oms hoies ſaluos fieri.⁊
Mat. xj.vbi xpᷣs exclamat. Uenite ad me oms
qͥ laboꝛatis ⁊ onerati eſtis ⁊ ego reficiã vos: tñ
młti ſũt qͥ ire recuſant.Aliq eni exeũt ab etnoꝛu
contẽplatiõe ⁊ a pꝛopꝛia coſideratiõe vt videãt
villam ambitiõis humane.Alij vero a qͥnq; iu
gis boum.i.a quinq; ſenſibꝰcoꝛpoꝛis trabunt᷑
ad infernũ per auariciã. Alij aũt luxuriã ſeccan
tes non poſſunt ſiue nolũt ad iſtud conuiuiuʒ
accedere. Et ſic de alijs peccatoꝛibo. Unde ipſe
dominꝰ noſter cõquerit᷑ Pꝛouerb.j.ca.dicens
Vocaui ⁊ renuiſtis:extendi manꝰ meas ⁊ non

fuit qui aſpiceret. Ideo ego q̊ʒ in iteritu veſtro

ridebo ⁊ ſubſannabo vos cumvobis qð time⸗
batis aduenerit.Ex quib cõcluditveritas the⸗
matis noſtri ſc; Multi ſunt vocati pauci ver’o
electi. Super quibsverbis ſermonẽ noſtꝝ fun⸗
daturi:quia ſentẽtia eſt ſeuerini boecij in lib.di

LD

„

Senga meritationis. Septima et vltima diek
fruccificationis. Fundamentum pꝛime cauſe

q̃ dẽ obligatõis:ponit Areſ.bᷣmo Poli. di. De

bemꝰſemp vti rebo ad id ꝓpter qð date ſũta ſa

piẽtiſſimo datoꝛe. Patet hec reglła.lã ſi alids

dominus dat vni pᷣuoꝝ ſuoꝝ decẽ ducatos vt
expẽdat ꝓ cõi vtilitate familie non liq; ſibi eos
in ꝓpꝛiã vtilicatẽ expẽdere aliter retinẽs peccat
faciẽs ð domini ſui volũtatẽ Igit᷑ ego:cui do⸗

minꝰ ex ſua benignitate aliq̃lẽ ðdit gras pᷣdicã

di: peccaré: ſi eã vobᷣ nõ cõicarẽ:faciẽs 9 pceptũ
domini. Matchei.x.vbi inquit. Gratis accepi

ſtis. gratis date. Pꝛopterea dicit Auguſtinꝰ
in libꝛo de doctrina xpᷣiana. Qui a deo accepit

gram cõem:⁊ cõiter ceteris eã nõ pᷣſtat:nũq; eẽ

poſſidet ſᷣm volutatẽ datis.Teneoꝛ g̊ vobiscõ
municare gras mihia domino ꝓ vĩr̃a vtilitate
cõceſſas ſicut ſcriptũ eſt.xxv.q.pꝛima.capiculo

Que ad pꝑpetuã.et extra de pᷣ ben.c. Ratio nul/

la. Jõ dicit diuꝰ Ambꝛoſiꝰ in ſᷣmone ſcõꝝ ger⸗
uaſij ⁊ ꝓthaſij. In diuinis voluminibus reus
ſcribit᷑: q non ſtuduerit dare gratis qð ipſea
deo gratis accepit. Quicqͥd em eccleſie dñi ⁊ a⸗

nimabo ꝓfutuꝝ erat ſbᷣtraxiſſe arguit᷑ qͥ nolue

rit tradere oĩibo qð ipᷣe celãdũ nõ accepit. Cum

quo cõcoꝛdat ſeraphicꝰ doctoꝛ ſcũs Bonauèẽ.

in libello de triplici ſtatu religioſoꝝ di. Reus

furti apð deũ cenſet᷑: qͥ pꝛoximo gratis nõ im⸗

pẽdit qð a deo gratis ipᷣe accepit. Magna ů̊ ẽ
culpa ũ cõicare temꝑalia his qͥ indigent qñ qͥs
poteſt. xij. q.ij. cap. Glia epᷣi. Et.lxxxvj.di.cap.
Nõ ſat. Mlto aũt maius ẽ pctm̃ non cõicare

aĩabo neceſſaria ad illarũ vitã et ſalutẽ.Etideo

tał nõ cõicans nõ tatũ fur appellãdus eſt ſicut
ſcriptũ eſt. xlvij.di.c. Sic hi.ſed etiã homicida
merito debet nũcupari.Extra de homici.capło

uiſionũ ꝙ om̃is bona diuiſio debet eſſe bimẽ Siẽ dignũ.S.Illi etiaʒ.vbi dꝛ.Qui potuit ho⸗

bꝛis vel reducibilis ad bimẽbꝛẽ:ideo duas tã
tũ cõſideratiões ſeu diuiſiões huiꝰ pꝛime pᷣdi⸗
catiõis faciemus. l
Senne dicet cauſatiWs.
ecũda vero conditiõis. WD

Pars pꝛima huiꝰ ſermonis de ſeptẽ cauſis

inducentibo ad pꝛedicãadu.
Vo ad pꝛimã pantcẽ que dicitur cauſa⸗
q tiõis:quia dicitvas electiõis Paulus
ad Ephe.v. Eſtote ergo imitatoꝛes dei
ſicut filij cariſſimi. JIdeovolẽs quãtum hũana
ꝑmittit fragilitas me dño deo noſtro cõfoꝛma
re qui om̃s ad penitẽtiã ⁊ ſalutẽ vocat.Ego q̊ʒ
hac ſolũ de cauſa huc acceſſi:vt veſtrã qua ſum
oꝑe appeto ſalutẽ ⁊ gliam pꝛocurẽ.voſq; om̃s

in pᷣſenti ad penitẽtia ⁊ in futuro ad eternã bea
titudinẽ q̊tidianis vociferatiõibo atq; ſalutari⸗

bus eloquijs pꝛouocẽ.Cauſe aũt qbus tã pᷣda
rũ opus aggredioꝛ ſunt ſeptẽ.Pꝛima dicit᷑ ob⸗

ligatõis. Scoða pᷣceptionis.Tercia cõmunica⸗
tionis.Quarta electionis. Quita dileccionis.

4

7

minẽ liberare a moꝛte ⁊ nõ liberauit eũ occidit .

Que vba ĩtelligũt᷑ tã de moꝛte ſpũali qᷓ; coꝛpo
rali. Ad idẽ eſt textus in capi. Pꝛouidendum.
lxxxiij.di·Et in capło. Palt⸗
nr̃ vt oñderet obligatione quã hñt pᷣdicato.i⸗
ad cõicandũ ppłis verbũ dei et lucradũ eoꝛum
aĩas:poſuit exeplũ Matchei.xxv.de illo ſeruo
nequã qͥ cũ accepiſſet vnũ talentũ a dño ſuo vt
cũ ipᷣo aliqͥd lucraret᷑abſcõdit illud in terram:⁊
nõ fecit ſicut pᷣceperat ſibi dñs.⁊ ꝓpterea a dño
ſuo valde rephẽſus ẽ:⁊ ab eo ablatũ fuit ſibi ta⸗
lentũ.Deinde pꝛecepit dñs ſeruis ſuis dicens.

Hic inutilẽ ſeruũ eijcite: ⁊ mittite in tenebꝛas

exterioꝛes. Quia igit᷑ ſcriptũ eſt.Lu.xij. Seruꝰ

ſciens volũtatẽ dni ſui et nõ faciẽẽs:plagis va⸗
pulabit młtis. Ideo cognoſcens me obligatũ

ad ꝓcurãdũ vr̃am ſaluteè:faciã qð ſcriptũ eſt ꝑ⸗
ſimilitudinẽ.Lu.xxj.UVbi legit᷑ ꝙ młtis phari
ſeis diuitibo ponẽtibo in gaʒophilatio tẽpli:id ẽ
in archa multas pecunias:acceſſit poſtremo et
quedã mulier pauꝑcula q obtulit duo era mi⸗

“M
D

e. di. lxxxxvj. Jõ dũů /

nuta:q̃ pł?ceteris miſiſſea dño cõmẽdat᷑:eo ꝓ

cum maioꝛi charitate totũ cõtulit qðᷣ habebat.

Sic ego pauꝑculłꝰdecreui aias vf̃as deo nro

pᷣſentare.⁊ i do mo dei.i.i celeſti pria mediãtib⸗
Hᷣmonibo huiꝰq̃drageſime collocare.Et ex hac
diſtributiõe panis celeſtis ſ.verbi diuini bndi
ctiõeʒ dei mihi acqᷣrere.Scriptũ eſt nãq; ꝓuer.
xj. Qui abſcõderit frumẽtũ maledicet᷑ i pp lis.
Bñdictio aũt erit ſuꝑ caput vedẽtiũ.Nolo em

ꝙ dygbalꝰ mihi obijcere poſſit i moꝛte dicẽs i⸗

lud J80. xxij. A quaʒ laſſo nõ dediſti:⁊ eſuriẽti

ſubtraxiſti panem. SES
“ Ecunda cauſa me ad pᷣdicãduʒ iducẽs

[ꝛ⁊ ðꝛ pceptionis. Patres eteni et rectoꝛes
ooꝛdinis nr̃i ꝓpter ſingularẽ qua vobis
afficũtur dilectionèe:ſupplicationibo vfis incli
nati me ad hãc celeberrima deſtinarũt ciuitatẽ:
vt deſiderijs vris ſatiſfadẽs ſic nos coꝛꝑalib⸗
cibis reficitis:ita ego dulciſſimis atq; delicatiſ
ſimis vbi ðᷣi epulis vos ſatiẽ. Quia igũ meliꝰ

eſt o bedire qᷓ; ſacrificare.viij.q.j.c.ſciẽdũ.Et hi

ſtoꝛice habet᷑ pᷣmi Regũ.xxv.c. Magnaqʒ vᷣtꝰ
eſt o bedictia.vt inquit glo.in.l. Deſertoꝛc.S.in
bello.i verbo.bñ geſſerit.ff.de re.milita.Un im
mẽla a ðᷣo ↄſeqtur pᷣmia qͥ ſuꝑioꝝ ſuoꝝ obtẽpe
rat voluntati.xciij.di.c.Qui ſuis. Ideo imitatꝰ
dñm noſtrũ ieſuʒ xpᷣm qui ꝓ nobis factus eſt
obediens vſq; ad moꝛtem. Ad philiij.veni ad
vos alacri aio in ſctẽ o bediẽti

de noſtra pꝛedicatione eritis cõſolati. Ad hanc

etenim indytam vꝛbẽpꝛedicaturus adueni:nõ

tm̃ ex ſuperioꝛuʒ meoꝛũ obedientia. ſed etiam
ex dei pꝛeceptione. Ipſe enim dementiſſimꝰ do

minus noſter qui vult omnes hoies ad agni/
tionẽ veritatis venire.j.ad Thi.ij.miſit me ad

vos.⁊ illð Exo.iij.capit dicẽs. Uade ad filios

iſrael ⁊ dices ad eos.Deus patrũ noſtroꝛũ mi

ſie me ad vos vt educã vos de afflictiõe egypti

in terram fluentem lacte ⁊ melle.
Ercia cauſa me ad pᷣdicandũ iuitãs ðꝛ

t cõmunicationis. Jundamemtũ cuius
ponit diuus Pyoniſius.iiij.ca.de diui ⸗

ris nominibus dices. Bonum naturaliter eſt

ſuiupſius diffuſiuuz. patet.quia ſol ideo bonꝰ
dici᷑: quia cõmunicat lucem ſuam. Qua ꝓpter
auarus nõ eſt bonus.quia omnia ſua bona ſi
bi retinet.et nulli cõmunicat. In cuius ꝑſona
dici᷑ Ecdle.xj. Inueni mihi requiẽ.⁊ nunc mã⸗
ducabo de bonis meis ſolus.hec ibi.Etſequit᷑

de ipᷣo auaro.Neſcit quod tempus pᷣereat illũ

⁊2 moꝛs appꝛopinquat:⁊ relinquet oĩa alijs ct
moꝛietur.õ fuit aũt talis Alexander magnꝰ
qui nihil habere volebat qð ſuis militibo diui

dere nõ poterat. Un etiã quãdo ſitis eſtuabat
ardoꝛe nolebat bibere ſi potũ ſocijs ſuis nõva

lebat cõmunicare. Quãto magis ergo xpᷣiani

debent participes facere bonoꝝ ſuoꝝ ꝓximos

ſuos indigentes. et maxime quando ſine ſu

necsſides cute

detrimẽto poſſunt hoc agere.Quod em̃ tibi nõ
nocet ⁊ alteri pꝛodeſt eſt defacili cõcedẽdum.vt
notat᷑ in.l.in ſũma.S.Itẽ varrꝰ.ff.de aqua plu.
ar. Ait em̃ PBus.viij.ethicoꝝ.ca.vij.Oʒ in cõ⸗

municatiõe oĩs amicicia eſt Si igit᷑ qͥs habeat

aliquod bonũ ꝓ aliquo tẽpoꝛe nõ ſibi ſed pꝛo⸗

ximo neceſſariũ ⁊ nõ cõmunicat pe ccat moꝛta⸗

licer cũ agat cõtra ius naturale: iuxta notata ꝑ
Alexãdrũ de ales in.iij.parte ſũme in tractatu
de legib. Ideo dicit phᷣus in libꝛo ð regimine
pꝛincipũ. Opus eſt advirtutẽ:vt homo qui eſt
anumal ſodale:ſocios faciat amicos in bonis

ſuis qui eiſdẽ bonis indigẽt.Et idẽ in ſubſtan/

tia dicit Lulliꝰ in.ij.de officijs.Quia igit̃ pꝛeci

pit aplus petrꝰpme canonice ſue.iiij.ca.dicens

Sicut accepiſtis gram in alterutrũ illã admi⸗
niſtrãtes:ſicut boni diſpẽſatoꝛes multifoꝛmis
gratie dei. Idcirco ego vobis in hac ſacra q̃dra
geſima cõmunicare intendo theſauros inexti⸗
mabiles diuine ſapiẽtie quos mihi donani al

tiſſimus.

Varta ratio ꝓpter quãvobis pꝛedicare
A diſpono dict᷑ elcciõis. Fundamentũ
luius ponit Phᷣus.iij.topicoꝝ dicẽs.
Mai bonũ ſemꝑ magis ẽ eligibile minoꝛi bo
no:⁊ plura bona paucioꝛibo bonis naturaliter
ſunt pꝛeeligenda.Quo pᷣſuppoſito certũ eſt qðᷣ
bonũ cõmune ⁊ multoꝝ eſt maius bono pᷣua⸗
to ⁊ ſingulari:dicẽte. Philo.j.Ecthicoꝝ.Bonũ
quãto cõmuniꝰ canto meliꝰ ⁊ diuiniꝰ.ergo di⸗
miſſa ꝓpꝛia vtilitate ⁊ particularibus ſtudijs:
intẽdo cõmuni vtilitati veſtre deſeruire.Ait em̃

Plato in chimeo.Tanto quis deo eſt ſimilioꝛ

to in bonis ſuis eſt cõmunioꝛ ⁊ vniuerſa⸗
2 Philo. v. ethic. dicit. Optimꝰ ille eſt qͥ nõ
vtitur vᷣtute ad ſemetipᷣm ſed etis ad alios
Et in.x.eiuſdẽ libꝛi inquit. Bonũ om̃e cũ alte⸗

ro bono eſt eligibiliꝰ qᷓ; ſolitariũ. Et in.ij.poli.
ait.Amicis pluribo auxiliari:⁊ optimũ ⁊ dele⸗

ccabiliſſimũ eſt. Et in.iij.eiuſdẽ li.idẽ appꝛobat
dicẽs. Quicũq; politice intendũt vtilitatẽ com
munẽ rede iuſti ſunt.Quicũ q; aũt intẽdũt ſim

pliciter ꝓpꝛiã vtilitatẽ vicioſi ſunt.hec ille.Et idẽ
inquit Lullius i ſentẽtia libꝛo.iij.de officijs:?

Seneca ad lucillũ epła.xxxiiij. Pꝛopterea ſcri⸗
ptum eſt.viij.q.ij.ca.ODilectiſſimi.qꝙ nullus de⸗

bet inſpicere pꝛopꝛiã vtilitatẽ ſed cõmunẽ.⁊ idẽ
habet᷑.viij. di. ca. Differt. 2.vij.q.j.caplo.Scias
⁊ extra de elect.ca.vbi periculũ.S.Ceterũ.lib.vj.

⁊ in ca. Bone memoꝛie.el.bmo.extra de poſtu.

pᷣla. Ideo dicit Innocẽti.iij. extra de regu.ca.
Licet quibuſdã.Sicut maiꝰ bonũ minoꝛi bo⸗

no pꝛeponũ:ita cõmunis vtilitas ſpecialivtili⸗

tati pꝛeferẽda eſt. ⁊ideo recte pꝛeponit᷑ doctrina
ſilẽtio.hec ille.Ex quibo om̃ibꝰdecreui poſtpo⸗
ſita pꝛopꝛia cõſolatiõe ⁊ particulari vtilitate cũ
omi ſolliatudine ⁊ diligẽtia multiſq; ſudoꝛib⸗

aiarũ veſtrarũ ſalutẽ in hac ſancra quadrageſi

yj.
tu.
Ca.
li⸗
,

i⸗

Foliũ

ma pꝛocurare ⁊ facere officiũ Marthe licet mi⸗/

hi eſſet iocundioꝛ operatio DHagdalene:id eſt
vita contẽplatiua qᷓ; actiua. 5
Ulinta ratio me ad pꝛedicãdũ pꝛomo⸗
uens dicit᷑ dilectiõis. Fundamẽetũ cuiꝰ
ponit phbiloſophꝰ.ix.ethic. dicẽs. Ami

cabilia que ſunt ad ſeipᷣm fiũt naturaliter ami

cabilia ad alterũ.Et in.viij.lib.eiuſdẽ oꝑis.⁊.ij.
poli.idẽ ait. Amicoꝛũ naturaliter omia debent
eſſe cõmunia.⁊ in.ix.ethicoꝝ dicit. Amicꝰ ſe de⸗
bet habere ad amicum ſicut ad ſeipᷣm: quoniã
amicꝰ eſt alter ipᷣe.Tullius q̊ʒ in libꝛo de ami⸗
cicia ſic dicit.Eſt autẽ amicicia nihil aliud niſi
oim diuinaꝝ bumanarũ q; rerũ cũ beniuolen⸗
tia ⁊ charitate conſenſio.hec ille.Ex quibꝰpatet
an ſint in charitate illi qui nolũt que babent ſa
luti animaꝝ pꝛoficua ſcripta alijs cõmunicare
nec ab alijs cõmunicari affectãt. Pꝛoptea ego
qui maximo vobis amoꝛe coniũctus ſum cha

ritate me ducẽte ad vos perueni:vt oſtendã vo

bis imẽſam erga vos meã dilectionẽ atq; deſi⸗

deriũ:ac vos vna mecũ ad celeſtia regna ꝑdu⸗

cam. Poſſum em̃ nõ imerito dicere illð Pauli

ad phil.j. Teſtis eſt mihi deꝰ quõ vos om̃s cu

piã in viſcerib ieſu xpᷣi.
Exta cauſa quare hoc onus pᷣdicatio⸗
ſ nis aſſumpſi dicit᷑ meritatiõis. Nullũ
em̃ inter omia bona opera offerri pot

ſacrificiũ deo magis gratũ:atq; nobis merito⸗

riũ in hac vita:qᷓ; ſalus animaꝝ vt inqͥt Greg.
ſuper eʒechielẽ.quod etiã cõfirmat Gloſa ſuper
illud Johãnis.ij.Zelus domus tue cõedit me

offerri vnq; poteſt ſalute animaꝝ pꝛo quibus

dicẽs.Nullũ opus ⁊ ſacrificiũ deo arabe

⁊ ipſe dei filius moꝛi dignatꝰeſt. Cum igitur ſa

lus animarũ potiſſime acquirat᷑ per doctrinaʒ
euangelicã ⁊ pꝛedicationẽ.vt patet in ca. Inter
cetera.de offi.iudi.oꝛd. Ideo vt hoc ſacrificium

deo offerre poſſim:⁊ tanti meriti particeps fiã:

⁊ ad celuʒ cum magna głia peruenire queam:

intendo vobis euãgeliʒare atq; oſtendere ĩ hac
futura q̃drageſima omia illa que vobis neceſ⸗

ſaria ſunt ad ſalutẽ.Scriptũ em̃ eſt Daniel.xij
Qui docti fuerint fulgebũt ſicut ſplẽdoꝛ firma

menti:⁊ qui ad iuſticiã erudiũt multos quaſi
ſtelle in perpetuas eternitates.hec ibi. Et ideo

quãto maioꝛẽ habebo cõcurſum auditoꝝ tan⸗

to de pluribꝰeruditis maioꝛẽ gloꝛiã me repoꝛ⸗

taturũ gaudebo.Ait em dominꝰ Matthei.v.
Qui fecerit ⁊ docuerit hic magnus vocabit᷑ in
regno celoꝛũ. Pꝛedicatoꝛes nanq; qui ex chari
tate euãgeliſantvltra maximũ pꝛemiũ eſſentia⸗
le habebũt etiã aureolã particularẽ que erit co

rona gloꝛioſa ſue doctrine. De qua tangit apo
ſtolꝰ pme ad Thes.ij.dicẽs.Que eſt mihi miſe
ricoꝛdia:ſpes:aut gaudiuʒ: aut coꝛona gloꝛie.
Nonne vos ante dominũ. Pꝛopter auditoꝛũ

tamen tepiditatẽ vel negligẽtiã non perdet pꝛe/⸗

*q 8
„. *
£D

dicatoꝛ mercedẽ ſuam. VUnde Hieronym⸗ ad
Palmachiũ ⁊ occeanũ ſcribit di. Qui ethiopẽ

iuitat ad balnea⁊ ſi nigredinẽ ei nõ auferat nec

in illius candoꝛe gaudeat.certevel in ſuo lucro
letat᷑ dum ab eo pecuniã accipit.Et ita ſine du⸗
bio ino bediẽtem qui diuinis ſermonibus ad⸗
monet q;uis refragrãtis peccata nõ tollat mer
cedem de miniſterio vere charitatis acquirit.et
Auguſtinꝰ libꝛo pᷣmo cõtra criſchonũ grama⸗
ticũ ait. Si cui diligẽtia medicine impłſiſa nõ
pꝛodeſt:ſufficit ad rationẽ deo reddendã ꝙ nõ
ceſſauit impẽdi.Sicut enim malignus ſuaſoꝛ
peccati etia ſi non perſuaſerit merito penqʒ de⸗
ceptoꝛis incurret. Ita fidelis iuſtide pᷣdicatoꝛ
etiã ſi ab hominibꝰ reſpuat᷑:abſit vt apud deũ
ſui officij mercede fraudetur. Res em̃ icerta fit
ad certum.incertũ em̃ nobis eſt:vtrum aſſenſu
rus ſit cui veritas pꝛedicatur. Sed certũ eſt fi⸗
deliter eam pꝛedicãtes dignã retributionẽ ma⸗
nere:ſiue ſuſcipiat᷑ ſiue ſpernatur.ſiue etiã pꝛo⸗
pterea quelibet tempoꝛaliter aduerſa patian⸗
tur. hec lle.
Eptima ⁊ vltima cauſa quare vobis li
benter pꝛedico dicit᷑ fructificatõis. Re
coꝛdoꝛ em̃ cuiuſdã ſententie qua ponit
Martialis poeta libꝛo pᷣmo epygrãmatum di
cens. Inſteriles campos nolũt iuga ferre iuuẽ
ci. Pingue ſolũ laſſat ſed iuuat ipſe laboꝛ. Sic
etem̃ faciũt pꝛedicatoꝛes qui populis deuotio
ne aridis nolunt diuini verbi ſemina tradere:
quia ipſe dominus inquit Matth.vij. Nolite
ſanctũ dare canibus.Econtrario autẽ libenter
verbũ dei in illis populis diſſeminãt:in quibo
pꝛopter eoꝛum deuotiõem fructum repoꝛtare
maximũ ſperant.Et hoc eſt quod dicit autoꝛ li
bꝛi qui dici᷑ Pamphilꝰ capło.xliij. Quis niſi
mentis inops ſua ſemina mandat arene:Ccum
mercede laboꝛ gratioꝛ eſſe ſolet. Eapꝛopt Oui⸗
dius ĩ epiſtolis epla quita ait. Quid facis o-
none:quid ſemina mandis arene: Non pꝛofe⸗
cturis littoꝛa bobus aras. Idcirco quãdo alli/
quis pꝛedicatoꝛ multis laboꝛibꝰ atq; ſudoꝛibꝰ
alicui populo pꝛedicauit.Seq; nullũ fructum
in eo feciſſe cognoſcit:deficiũt ei vires:animuſ⸗
q; toꝛpeſcit:amplius ad illũ populũ cauſa pꝛe
dicatõis redeundi. Juxta illud Juuenalis lib.
tertio ſatira.pᷣma. Penituit multos vane ſteri /
liſq; cathedre. Similit᷑ quãdo ab illo populo
non diligitur non libẽter ei pꝛedicat. Dicit em

Sꝛegoꝛius in paſtoꝛali capło.ij. Difficile eſt vt

quantülibet recta denuncians pꝛedicatio eiꝰ q
non diligitur libẽter audiatur.? Seneca decla
mationũu ſeu ciuiliũ cauſarũ libꝛo.x. ⁊ finali.in

pꝛohemio inquit. Magna debet eſſe eloquen⸗

tia que inuitis placeat.Quãdo autem aliquis
pᷣdicatoꝛ aliquo in loco Medleanit in quo gra⸗
tus atq; fertilis fuit:pꝛofecto ad populũ illum
libẽter reuertitur. Idcirco ego qui in hac nobi⸗

Bermo

4

Li vrbe vobis cum maxima veſtri dilectionè er/⸗

a me:ingetiq; fructu als pꝛedicaui. Nunc qʒ
meag 5 pꝛeſſionẽ ſigilli. os qui eſtis generoſi pꝛoge⸗

libentiſſime adueni. Spero eteĩ deo dante ꝙ ſi
in alia q̃drageſima fructũ trigeſimũ vel ſexa ge
ſimũ de vobis attuli mõ abſq; dubio cẽtuplũ
repoꝛtabo.Ad hanc autẽ ſpem me inducit con⸗
curſus veſter ad pꝛedicatiõeʒ. Per quẽ cogno⸗
ſcere poſſum ꝙ me libẽter auditꝭ. Ait em Chꝛi
ſoſta? ſuper Mactthᷣ. Signũ ſtudioſi agrico
le eſt meſſis fecunda. Signũ boni negocilato⸗
ris eſt techa referta. Signuvero gratioſi pꝛedi⸗

catoꝛis eſt eccleſia plena hoiby.Qui qͥdẽ cõcur⸗

ſus adiuuat pꝛedicatoꝛẽ.Nam iquit Tullius
in ſcdᷣo de oꝛatoꝛe.Quemadmodũ tibicine ſine
tibijs canere:ſic ⁊ oꝛatoꝛ ſine multitudine au⸗
diente eloquẽs eſſe non poteſt. Et ideo dici Ec
cleſiaſtici.xxxij. Ubi auditus non eſt non effun
das ſermonem. Necvalet obiectio ſi quis dicat
ꝙ chꝛiſtꝰ pꝛedicauit ſoli ſamaritane:vt ptʒ Jo

hãnis.iiij.Quia reſpondet᷑ ꝙ ipᷣe dominꝰieſus

deus ⁊ homo erat doctoꝛ nõ tantum hominũ
ſed etiã angeloꝛũ. Unde licet ibi adeſſet ſolum
vna mulier tamẽ ibi erant innumerabiles age⸗

li eum comitãtes ſicut dominũ ⁊ deum ſuum:

iuxta illud Danielis.vij. Milia miliũ miniſtra

bant ei ⁊ decies centena milia aſſiſtebant ei. Itẽ

chꝛiſtus pꝛedicabat ipſi ſamaritane de rebus
particulaniter ad eam pertinentibus dicens el.
Quinq; viros habuiſti ⁊ hunc quẽ habes non

eſt virtuus.Et multa alia ad ipſam ſolã perti⸗

nentia illi dixit licet non ſint ĩ euãgelio ſcripta.
Quod pꝛo bat᷑ per hoc ꝙ ibidẽ dictur ꝙ ipᷣa ſa
maritana ingreſſa vrbem dixit bominibꝰ üliꝰ
ciuitatis. Uenite ⁊ videte hominẽ qui dixit mi
hi om̃ia quecũ q; feci. Pꝛedicatoꝛes autẽ com/
muniter pꝛedicat de rebus que generaliter ad
Ooimes pertinent. Et ideo qð om̃es tangit vellẽt
ab omibꝰ audiri.Ad quod facit cap łm. quod
om̃es.de regu.iu.libꝛo ſexto. Pꝛedicatoꝛes er⸗
o qui ſunt duces verbi letatur de cõcurſu po⸗
uli ad pꝛedicationẽ per hoc agnoſcẽtes ſe eſſe
gratos.Et ecõtrario triſtantur de paucitate au

dientie:timẽtes ne populo illi cui pꝛedicãt non

ſint grati. Unde eis deficiũt vires ⁊ videtur eis
in ventum verba pꝛoferre.vt em̃ inquit Salo⸗
mon Pꝛouerbioꝝ.xiiij. In multitudine popu
li dignitas regis:⁊ in paucitate plebis ignomi
nia pꝛincipis. Quia igitur libẽter ad pꝛedicatoõ
nes noſtrasↄ uenitis.ex hoc agnoſco ꝙ meaffe
ctuoſe ⁊ coꝛdialiter amatis:⁊gratioſe doctrinã
noſtrã ſuſcipitis.⁊ conſequẽter ꝙ de ea multuʒ
pꝛoficietis.Ad hoc etiã ſperã dum inducoꝛ per
illud quod ponit Philoſophꝰ.ij.de anima di⸗

cens. Molles carne aptos mente dicimus.Et

ratio eſt:quia vt inqᷣt auctoꝛ.vj.pꝛicipioꝛũ.Ani

pꝛedicationẽ. Sicut pꝛopter frigus vel caloꝛeʒ

nium ad omnẽ doctrinã ſuſcipiendam. Sicut
quãto cera eſt magis tenera:melius recipit im⸗

nie ⁊ nobiliſſimi ſanguinis:pꝛofecto faciliter
⁊ fructuoſe ſuſcipietis doctrinã pꝛed icationis
noſtre. In hac eni patria geniti tam viri q; mu
lieres ſũnt dulciſſimi ſanguinis. Ad hoc etiam
ſperandũ me inducit loci congruitas. Nam vt
dicit᷑. iiij. de celo ⁊ mũdo.Zocus eſt conſeruati
uus nutritiuus ⁊ generatiuꝰ locati.Id eſt apt⸗
conſeruatiõti nutritioni ⁊ generatioi eius. Unꝰ
enim locus eſt magis aptus generationi vniꝰ
arboꝛis vel fructus qᷓ; alius. Sicut in loco ca⸗
lido bene fructificant ac conſeruantur cedri ac
oliue.Salices vero in bumido. Iſte ergo locꝰ
cum ſit capaciſſimꝰ ⁊ aptiſſimus ad pꝛedican⸗
dum: et ciuitas populoſa ac magna me traxit
ad veniendũ. Et vos ſimiliter trabere debet ad
audiendũ huius loci cõmoditas. Inſuꝑ ⁊ tem
poꝛis congruitas. Tempus nanq; quadrage⸗
ſimale habet in ſe quandã naturalẽ bonitatem
quia in eo non regnat caloꝛ neq; frigus: ſed ae

ris temperies. Unde in hoc ſacro tẽpoꝛe omia

animalia videntur incitari ad laudẽ creatoꝛis.
Et ideo eccleſia canit ei dicens. Dies venit dies

tua in qua refloꝛẽt omnia letemur in hacvt tue

per hãc reducti gratie. Et poſito ꝙ eſſet frigus
gut caloꝛ:non deberetis pꝛopter hoc dimittere
non dimittitis coꝛpoꝛalẽ refecòem. Hoc qʒ te/⸗
pus habet bonitatẽ ſpiritualẽ. Nam repꝛeſen⸗
tat quadrageſimaã ſaluatoꝛis: de qua habetur

Datcheli.iiij.Et ideo ait apoſtolꝰ ſecũde ad co

thios ſexto. Ecce nũc tẽpus acceptabile: ecce
nunc dies ſalutis.Et iterũ. Hoꝛtamur vos ne
in vacuum gratiã dei recipiatis.Ait enim. Te⸗

poꝛe accepto exaudiui te ⁊ in die ſalutꝭ adiuui

te. Et Pſalmo.lviij.inqᷣt Dauid. Tempus be/
neplaciti deꝰ.⁊ pſal.cj. Lempꝰ miſerẽdi eꝰ: qꝛ

venit tempus Hoc eſt tempus miſeratõis do

mini Juaith.viij. Hoc eſt illud ſaluberrimuʒ
tempus de quo inquit ſponſa Canticoꝛũ ſcðo
ꝙ ſponſus celeſtis eam inuitat dicens. Surge
ꝓpera amica mea ⁊ veni:iã em̃ hyems tranſijt

ymber abijt ⁊ receſſit ſciliq; carniſpꝛiuij. Tem⸗

pus putationis aduenit ſcilicet quadrageſime
in quo amputari debent peccata per co nfeſſio⸗
nem. Uenias ergo popule mi ad pꝛedicatiõem

noſtrã in hac ſanca quadrageſima ſi vis bene
confiteri⁊ de peccatis tuis penitentiã agere ani
mamq; tuam ſaluare concupiſcis. Uolo enim
talem doctrinã tradere circa confeſſiones.ꝙ ſi
quis per centũ annos ſtetiſſet ſine confeſſione
omnia ſua peccata ad memoꝛiam reducet:⁊ de
ipſis bene ⁊ integre confitebit᷑. NHanc etiã fidex⸗

ma coniũcta coꝛpoꝛi imitatur paſſiões coꝛpo⸗ ⁊ ſpem habeo ꝙ de pꝛedicatiõibꝰ noſtris ma⸗

nis. Igitur ſi quãto quis eſt nobilioꝛis cõple⸗
xionis et ſanguinis magis habet noblle inge⸗

„4

gnam conſe olationẽ vtilitatẽq; repoꝛtabis.Di⸗
cit enim dominꝰ noſter Matthei ? Luce.xvij⸗

die
e

Se
cpirim,
ſnnog,
faltter
Monts
1 mu
Netam
lumxe
Moran
tcku⸗
us, Und
oni vn
nloco,
Ntn
o lo⸗
nmne
N
ſe
acrdd
oniuen
geſedae
com̃ia
oꝛis.
mitdies
otte
a fnigs
Nmi
lalor;
gqzt/
weclen,
betur
Ncadco
ler ccce
vos ne
in. Ti⸗
ladiuvi
pus be⸗
large
His do
mmuz
üſco
Gurge
manſit
Ton/
gtine

Neſioj/

moem
bene
roni
cim
⸗gli
ſſione
n. de
z fici;
g
0
r

Foliũ

pꝛedicatoꝛibꝰ. O; ſi babentes bonã fidem dixe

rint monti ꝙ recedat a loco ſuo⁊ pꝛoijciat ſe in

mare:ſtatim obediet eis. Qua ex re ego firmit᷑

credo ꝙ per mandatũ ac virtutẽ ſancte pꝛedica

tiõis mons peccatoꝛũ veſtroꝛũ ꝓijciet ſe in ma

re amariſſime contritiõis ⁊ confeſſiõis.ſic ꝙ in
pᷣſenti penitẽtiã agẽtes ad vitam poſtremo per
uenietis eternã.
ars ſecũda huius ſermonis de ſeptẽ con
ditionibus quas in ſe cõtinere debet bona pꝛe
dicatioo. 4
aoo ad ſecũdã partem noſtri ſermõis
q que dicit᷑ conditiõis dico ꝙ pꝛedicatõ
peedicatoꝛis ſalutẽ animarũ querẽtis
ſeptẽ debʒ habere optimas atq; excellẽtiſſimas
cõditiões:quas ſermo noſter habebit. Pꝛima
dicet᷑ ſublimitatis. Secũda claritatis. Tertia

veritatis.Quarta medietatis.Quinta diuerſi⸗

tatis.Sexta vigoꝛoſitatis. Septima ⁊ vltima
appellabit᷑ conditio charicatis.
Rima igi conditio optima? excellens
quã habebit noſtra doctrina dicit᷑ ſub
limitatis.Licet em̃ intellectꝰ humanꝰ

ſit quedã ſimplex ⁊ immixta potẽtia pꝛiuata ꝑ

ſe ſimpliciter om̃i foꝛma veritatis:poteſt tamẽ
appꝛebendere diuerſas veritates tam nobiles
qᷓ; ignobiles:tam altas qᷓ; infimas ⁊ viles.Di/⸗
cit eĩ Areſt.in.iij.de anima. Intellectꝰ eſt ſim⸗
plex naturaliter ⁊ immixtꝰ ⁊ denudatus a foꝛ⸗
mis materialibo:vt oĩm foꝛmas poſſit intelli⸗
gere. ⁊ ibidẽ dicit. Intellectꝰ ante intelligere eſt
tanq; tabula raſa in qua nihil eſt depictũ:⁊ po
teſt infoꝛmari ſpeciebꝰ oĩm ſenſibiliu.hec ille.
Verũ quia intellectꝰ noſter eſt no biliſſimꝰma/⸗
gis appetit ſcire res excellẽtes ⁊ nobiles qᷓ; infi⸗
mas ⁊ viles.vnð Phus.xj.de animalibus ait
Magis cõcupiſcimꝰſcire modicũ de rebus ho
noꝛabilibꝰ licet nõ ꝓbabiliter id ſcamus:qᷓ; ſa
re multũ ⁊ ꝑ certitudinẽ ð reb minꝰnobilibus
⁊ vilibꝰ. Idem q̊ʒ.xviij.einſdẽ libꝛi inquit. In
rebus ſublimibꝰ ſi intellectꝰ habeat mediocrẽ
explanationẽ ſumme delecat᷑: etiã pluſq in oi
bus infimis. Et in.ij.de celo ⁊ mũdo idẽ dicit.

Magis diligimꝰ ſcire illa de quibus maximã

dubicationẽ per paruas ⁊ debiles rationes ha
bemꝰ:qᷓ; notioꝛa quedã per ratões efficacioꝛes
Et in eodẽ libꝛo etiã inquit.Cum de coꝛpoꝛibꝰ
celeſtibꝰ queſtiões poſſint ſolui parua ⁊ topica
ſolutiõe:cõtingit auditoꝛi vt vehemens ſit gau

dium ⁊ ðᷣlectatio eius. Et in.xj.de aimalibo idẽ

cõfirmat dicẽs. Quãuis parũ ſit qð de ſuꝑioꝛi
bus ſubſtãtijs accipimꝰ:tamẽ illud modicum
eſt magis amatũ magiſq; deſideratũ ⁊ magis
delecabile omi cognitiõe:qᷓ; de oĩbꝰ ſimul ſub
ſtantijs inferioꝛibꝰhabemus.Et hãc eandẽ ſen
tentiã per alia verba ponit idẽ Phus/x.
⁊.xj.metha. Pꝛopterea dicit btůs Thomas ſu

per.iij. de aia. Ille intellectꝰ qui plura intelligit

. .. .
⸗ “òèWMU 2ð

nõ eſt nobilioꝛ: ſed qͥ nobilioꝛa intelligit perfe⸗
ccioꝛ eſt. Areſt. qʒ in libꝛo ð ſecretis ſecretoꝝ ad
Alexadrũ ait.De rebus altiſſimis etiã parua⁊

debili cõſideratiõe aliq uid poſſe cõſpicere iocũ
diſſumũ ⁊ delectabiliſſimũ eſt hecille.Ex quib⸗
oĩbus condudit᷑: ꝙ intelleccus noſter nobiliſſi

mus magis eleuat᷑ ⁊ indinat᷑ ⁊ ad virtutes ꝓſe

quẽdas ⁊ ad vitia deteſtãda ꝑ veritates altas:
ꝓfundas: excellentes: ſublimes: atq; æulati⸗

uas.qᷓ; perveritates infimas:viles:ignobiles:

atq; cõmunes.Sicut etiã oculus noſter coꝛpo
ralis magis delectat᷑ inſpiciẽdo imagines pul⸗
chꝛas qᷓ; defoꝛmes. Et quãto res que videtur
eſt ſpecioſioꝛ tanto ipᷣi oculo noſtro eſt gratioꝛ
Et ideo vt vr̃os poſſim iocũdare intellectus et
ad bene operãdũu inuitare:intẽdo vobis tracta
re de rebus ſubtilib excellẽtibus atq; digniſſi
mis:maxime cũ videã in vobis qᷓ;plures hoĩes
doctiſſimos atq; in diuerſis ſcientijs valde eru
ditos:quoꝝ ꝑſpicacib ingenijs ſubtilia mul/⸗
ta pꝛopinabo:ita ꝙ mihi dicere poteritis illud
Johãnis.vj. Uerba vite eterne habes. N)
Ecũda cõditio doctrine noſtre dicitur
ſdaaritatis. Ita em ſubtilia pertractare
intendo:q tamẽ tam dlara explanatõe
om̃ia enodabo: vt quilibet etiã idiota ⁊ rudis
me intelligere poſſit.Ait em̃ Lulliꝰin rhetoꝛica
bᷣma que ars vetus dicit᷑. Narratio eſt rerũ ge⸗
ſtarũ clara expoſitio.Et in libꝛo ð oꝛatoꝛe inqͥt.
Narratio obſcura totam obcecat oꝛatiõem:erit
aũt perſpicua oꝛatio ſi verbis vſitatis ⁊ caris
fiat.et Phᷣus.vj.thopic.dicit.Opoꝛtet diffinien
tem ⁊ demonſtrantẽ planiſſima interpᷣtatõe vti
⁊ non obſcura.et in.vj.echic.etiã inquit. Scien
tia eſt habitus conduſiõis demõſtrate.et Sa⸗
lomon ꝓuerb.xiiij.ca.ait.Doctrina pꝛudẽtũ fa⸗
cilis.vbi Augꝰ.dicit. Nihil pꝛodeſt dauis abh⸗
rea ſi aperire qð volumus nõ poteſt. Idem q̊ʒ
Aug. in libᷣ.de doctrina xpᷣiana ait. OQ eloqns
in verbis ſuis agere debet vt veritas ardrchie

ceat ⁊ moueat. Et ideo vt veritas pateat d

loqui clare ⁊ aꝑte:vt aũt placeat debʒ loqui cõ⸗
poſite ⁊ oꝛnate:vt vero moueat debet loqui fer
uenter ⁊ deuote.Deillo aũt qui loquit᷑ obſcure

⁊ incõpoſite dici poteſt illð Job.iij. Quis ẽ iſte

inuoluẽs ſentẽtias ſermõibus imperic. Ma⸗
gnũ ergo in pᷣdicatoꝛe eſt vitiũ tam obſcure lo⸗

qui vt intelligi nõ poſſit. Ait em̃ cõmen.ſuꝑ.j.

Icono. Qð nõ cognoſcit quis nõ mouebit euʒ
ad timendũ vel amandũ.?⁊ Phᷣus.ſj.de genera
tiõe ait.Quod nõ eſt cognitũ nõ eſt diligibile.⁊
in.iij.de aia inquit.olũtas non fertur niſi in

pꝛecognitũ.⁊.xij.metha.dicit.Appetimꝰ ſimpli

citer quod bonũ eſſe cõſpicimꝰ.et in libꝛo de re⸗

gimine pꝛindpũ ait. Amoꝛ ſequit᷑ cognitiõem.

Hus,. x. ethico. Pꝛopfea Scotus doctoꝛ ſubtilis ſuꝑ.j.ſentẽ.

di. xij. ait. Nulla bonitas amat᷑ niſi cognita.Et
Augꝰ.in.j.de trinitate idẽ cõfirmat dicẽs. Inui

ſibilia diligere poſſumus:incognita nequaq;.
Et in.x.de trinita.ca.j.idẽ ĩiquit. Firmiſſime no
uimꝰ nõ niſi nota amari poſſe.Ex quibꝰoibus
cõdudit᷑ ꝙ cuiuſlibet pᷣdicacoꝝ doctrina debet
eſſe plana ⁊ clara: ita vt ab oibus intelligatur.
Ideo dicit beatꝰ Thomas in pᷣma ꝑte ſumme
Oʒ licitũ eſt imo bonũ vti verbis methaphoꝛi⸗
cis ⁊ exẽplis ſenſibilibꝰ ad ſu blimia rerũ ſuꝑ⸗
narũ meliꝰ declarãda. Non igit᷑ volo eſſe ſicut
ille p edicatoꝛ ð quo refert ſaneꝰ Bernardinꝰ
in quoda ſermone.ꝙ cum pᷣdicaret in quodaʒ
caſtro marchie anchonitane ad qͥſdã paupereſ
idiotas ⁊ illitteratos pᷣdicauit eis vitates altiſ
ſimas de Aſtrologia ⁊ motu celoꝝ de angelis
de trinitate ⁊ hmõi cũ maxima ꝓfunditate ſer/⸗/
monis ⁊ obſcuritate.Et completo ſermone illi
boies rudes ⁊ beſtiales dicebãt vnꝰ ad alterũ.
O q; mirabilis eſt iſte pꝛedicatoꝛ. Et dum vnꝰ

illoꝛũ obuiaret cuidã compatri ſuo dixit. O cõ

pater mi:fuiſti hodie ad ſermonẽ Qui reſpodit
Nõ.ui ille dixit. O pauper homo tu ꝑdidiſti
no bilioꝛẽ ſermonẽ qᷓ; vnqᷓ; audieris.Qui cũ di
ceret. Et qͥd ũlle pᷣdicatoꝛ dixit. Reſpõdit. In ve
ritate pᷣdicauit ita alte ⁊ ſubtiliter ꝙ nihil intel⸗
lexi:ſed certe nullus vnq; dixit ita bene.Qui di
xit ei.O ſtulte ? quomõ pꝛedicauit bene ſi nihil
intellexiſti.Cum igit᷑ ſit pꝛeceptum ſapiẽtiſſimi
Impatoꝛis in.l.fi.S.Sed cũ ãtiqtas.C.de cu⸗
ra.furi.ꝙ ois obſcuritas eſt vitada.Ideo intẽ⸗

do ſeruare doctrinã Gualfredi qͥ i poetria ſua

ca.liij.inquit.cum doceas artes ſit ſermo do⸗
meſticꝰ arti.Quelibet ars gaudet ꝓpꝛijs ſʒ ſint

tua verba Limitibo contẽta ſuis:cũ veneris ex⸗

tra. Per cõmune foꝛum placeat cõmunibo vci.
Igeo dicit Areſt. ſj. Icono.Exẽplis vtimur ĩ do
cendo vt faciliꝰ intelligat᷑ qð dicit᷑. Et in.j.poꝛũ
ait. Exẽpla aliquãdo ponimꝰnõ ꝙ ita res ſint:
ſed vt meliꝰintelligãt qui addiſcũt.hecille. Cu⸗
ius doctrinã ego imitatꝰres difficles perexem
la materialia rerũ viſibiliũ dlariſſime explica⸗
o. Ait em̃ Impatoꝛ inſtitut᷑.de gradibus.S.fi.
Aeritas mag oculata fide qᷓ; ꝑ aures animis
hoim infigit᷑.? Oꝛatiꝰ in poetria inqᷣt. Segniꝰ
irritãt animos demiſſa per aures. Quã q̃ ſunt
oculis ſi ü om̃ibꝰ cõclu
ditur ꝙ noſtra pᷣdicatio vtilis ⁊ fructuoſa erit
dariſſima ⁊ a quolibet intelligibilis ſeruãs il⸗
lud Tullij in.ij.ð oꝛatoꝛe qͥ ait. Is eſt eloquẽs
qui ⁊ humilia ſubtiliter ⁊ alta grauiter ⁊ medi
ocria tẽperate inſinuu. ſ☚
Ertiaoditio pꝛedicatõis noſtre dicitur
c veritatis ⁊ vtilitatis. Nihil eni in ᷣmo
nibus nfis niſi verum atq; vtile dicere
intẽdo dimiſſis omibꝰmendacijs.Ait em̃ Are

ſtoteles.j.Elen. Sapiẽti opus eſt in vnaquaq
re non mẽtiri.nunqᷓ; aũt licet pꝛedicatoꝛi dicere

falſitatẽ:etiã ꝓpter culcum xpᷣi ampliandũ. xxij.

q·ij. ca. Pꝛimũ.Et licet verũ ſu qð inquit Terẽ

D 4

tius ãdria.ſ.q obſequiũ amicos veritas odiũ

parit.Et lʒ cõtingat de vitate qð ↄtingit de luce
odoꝛe ⁊ ſapoꝛe.Lux em̃ ẽ amabilis oculis pu⸗
ris:ſed habẽtibꝰ oculos lippos eſt odibilis.vñ
Aug.ait.Oculis egris odioſa lux eſt: que pur

eſt amabilis.Odoꝛ etiã eſt homini gratus qm
eum recreat ⁊ cõfoꝛtat:ſed odioſus eſt ſerpenti.

quia ipᷣm occidit ⁊ fugat. Itẽ panis palato ſa⸗
no eſt ſapidus qui palato infirmo eſt inſipidꝰ

2 penoſus.vñ Aug.inquit.Palato nõ ſano pe
na eſt panis qui ſano eſt ſuauis. Et ſilłiter licet

veritas diſpliceat malignis ⁊ pteruis atq; pec⸗

catoꝛib obſtinatis:tamẽ nullatenꝰ tacere intẽ/⸗

do ipſam veritatẽ in his que aiabus veſtris ſa
lutaria atq; neceſſaria videbũtur.Seruans ta

men illud Hiero.ad Nepotianũ qͥ inquit.le/⸗

minẽ ſpecialiter ſermo meꝰ pulſauit:generalit

de vitijs diſputatio eſt. Qui igit᷑ mihi iraſci vo⸗

luerit pꝛius ipᷣe de ſe ꝙ talis ſit cõfitebit᷑.hec ille
Cui cõcoꝛdat moꝛalis Catho dicẽs. Conſcius
ipſe ſibi de ſe putat omnia dici.Omiſſis etiã fa
bulis ridiculis que magis ad hyſtrionis qᷓ; pᷣ/
dicatoꝛis ſpectãt officiũ:iuxta illã Oꝛatij ſentẽ/⸗
tiam in quadã epla ad ceſarẽ. Tractat fabꝛilia
fabꝛi:de rebus deuotꝭ atq; ad ſalutẽ cõferẽtibꝰ
habebo ſermonẽ:adimplẽes ſeraphici pr̃is mei
Franciſci exhoꝛtationẽ in regule ſue ca.ix.vbi ð
pꝛedicatoꝛibo loquẽs ait. Sint examinata ⁊ ca
ſta eoꝝ eloquia ad vtilitatẽ ⁊ edificationẽ ppłi.
Et illð qð hoꝛtat᷑ beatꝰ Bernardus in quadã
epla que incipit.Si plene vis aſſequi qð inten
dis.vbi inquit. Uerba tua ſintvera ponderoſa
2 de deo. vt em̃ dicit᷑ in ca.ſane.xlv.diſt. Ille do

ctoꝛ appellat᷑ percurſoꝛ qui inutili ſermòe con⸗

ſcientiã percurrit infirmoꝝ. O
VUarta conditio quam habebit noſtra
q doccrina dicit᷑ medietatis Uolo enim
ſequi illud vulgare pꝛouerbiũ quo di⸗
citur.Q in om̃ibo media via ſequẽda ẽ̃. Sicut
notat᷑ in.l.antiqui.ff. Si pars here.pe.et in.l.ſi
quis argẽtũ.S.ij. C.de dona.⁊ in.S.ſed cũ liber
tas. Inſtitut᷑.ex qui.ca.manumittere non licet.
Vnde dicit᷑. Mediũ tenuere beati.Quod ꝓuer
biũ allegat gloſa in autẽ.de conſu.S.j.in verbo
mediũ.Et ideo nolo eſſe nimis lõgus neq; ni⸗

mis bꝛeuis in ſermõibus noſtris.quia inquit

Phus.vj.politico ꝝ.Om̃is exceſſus vł defectꝰ
vel nocet vel nõ pꝛoficit.⁊ in.ij.ſue poetrie idem
inquit.Omnis ſermo ſi bꝛeuioꝛ ſit qᷓ; opoꝛteat
obſcurat intellectũ:ſi longioꝛ difficilis erit retẽ⸗/
tiõis ⁊ obliuionẽ inducet.In.ij.q̊q; ethicoꝝ ait
In oibus medietas eſt laudãda:extrema autẽ
vituperabilia ſunt.Lullius etiã in pᷣmo de offi
cijs dicit. In pleriſq; rebus mediocritas opti⸗

ma eſt.Ex quibꝰ condudit beatꝰ Gꝛegoꝛiꝰ ſu-

Eʒechielẽ dicẽs. Pauca loquẽda ſunt ⁊ foꝛtaſ⸗
ſis hec vtilius pꝛoderũt quia ſepe alimẽta que

minus ſufficiũt auidius ſumũtur. Si autem

1g odil
tdelue
wlison
dils xi
epuf
ubn
ſpenn.
anſe
ninih
wlanoge
lrler
G
Mrund
leſnsſ
Wuonst
lue ie,
neralic
maro,
k heclle
onſaus
clliſa
is q/
ijſenre,
abrilia
faniub?
is wa
birbid
notarda
nippli.
quod
incen
deroſa
edo
becon/
O
noſra
locnim.
guodi/
Sar
n..K
illber
nlicet.
ipuer
vewo
cqhni/
inqolt
hefta⸗
igem
vrteat
treati/
walt
aut
coffi
opti
ſug
D
1

Foliũ

ei qui multa ferre nõ valet verbũ exhoꝛtatiõis

longius trahimꝰ:auditoꝛẽ noſtrũ ad faſtidiũ
ducimus.hec ille.Ccum igit dicat Areſto. ij. ethi
coꝛũ.qꝙ in medio conſiſtit virtus. Ideo rephen
ſibile eſt ſi pꝛedicatoꝛvel nimis bꝛeuis ſit:vel ni
mia vᷣboſitate ſermonẽ ꝓtrahat in longũ: ⁊ de
hoc poteſt etiã exẽplũ dari naturale quod colli
gitur ab Areſtotele.ij ethicoꝝvbi iquit.Q, ab⸗
undantia cibi⁊z potus ſeu defectus coꝛrumpit
foꝛtitudinẽ ſui oꝛgãi.Ergo a ſimili.ſi doctrina
ſeu pꝛedicatio habeat defectum bꝛeuitatis:ſeu
abundãtiã nimie pꝛolixicatis vtiq; intellectiuã
potentiam alterabit.Qua ex re dicit ipᷣe Areſto

teles in q̃rto politicoꝝ.ꝙ mediũ ſemper eſt op⸗

timũ.Ideo diciturpuerbioꝝ.xxv.capło. Mel

inueniſti comede quãtum ſufficit tibi: ne foꝛte

ſatiatus euomas illud.Ex quo datur intelligi

ꝙ quantũcũ q; pꝛedicatio ſit pulchꝛa ſi nimis

fuerit pꝛolixa redditur nociua ⁊ vitioſa. Quia
dicit Martialis chocus libꝛo vndiq; ſuſcepto
caplo tertio.Uirtus abſq; modo nomen ha⸗/
bet vitij. Et Seneca in libꝛo tragediarũ in her⸗
cule etheo.caplo ſexto inquit. Quiſquis medi⸗
um defugit iter: Stabui nunqᷓ; tramite currit
Qua ex re dicit Maximianus poeta. M aioꝛ
enim medijs gratia rebus ineſt.⁊ Ouidius.xj
Mectham̃.ðt. Medio tutiſſimꝰ ibis.? Gual⸗
fredus in poetria capło.xxxj.inquit. In omni⸗
bus vna eſt virtus ſeruare modũ. erum em
eſt illud quod vulgariter dicitur. Omne quod
eſt nimiũ vertitur invitium.Et ideo ĩquit Oꝛa
tius in ſermõibus ſermõe pꝛimo. Eſt modus
in rebus ſunt certi deniq; fines. Quos vltra ci
traq; nequit conſiſtere rectũ.Et ideo ĩquit JIm⸗
peratoꝛ in autẽ.vt determinatus ſit numerus
Qericoꝛũ.circa pꝛincipium. Pene nihil immen
ſum bonũ eſt. Et Terentius in andria ait. Id
arbitoꝛ in vita appꝛime eſſe vtile vt ne quid ni⸗
mis.Si igitur debeo errare in aliquo extremo
rum.quia vt dicit Areſtoteles ſcðᷣo ethicoꝛum
Difficile eſt mediũ ſeruare:potius volo errare
in nimia bꝛeuitate qᷓ; in nimia pꝛolixitate. Gau
dent enim bꝛeuitate moderni.vt notatur in.i.pᷣ
ma.ff. Qð metus cã.et in.l. Amplioꝛẽ.S.in refu
tatoꝛijs.C. de appel.et in.l.fi. C.de pꝛecbus im
peratoꝛi offerendis.Unð ait autoꝛ libꝛi qui di
atur Facetus.capło ſecũdo. Pauca loqui ſtu/⸗
deat qui vult vrbanus haberi.Et Iſidoꝛus ſo
lilo quioꝛũ libꝛo ſecũdo capło tricẽeſimopꝛimo
inquit.Sint verba tua pauca:tolle verboſita⸗
tem ſermonis ſuperflui:multiloquiũ em̃ non
effugiet culpã:ſapiens vero paucis vtitur ver⸗
bis.Oꝛatius q̊ q; in poetria inquit.Quicquid
pꝛecipies eſto bꝛeuis: vt cito dicta Percipiant
animi dociles teneantq; fideles. Omne ſuper⸗
nacuũ pleno de pectoꝛe manat. Juſtinianꝰ q̊q;

imperatoꝛ in.l.ſcõᷣa.S.Sed ⁊ aliquid. C. deve/
te.iu.enuc.inquit.Multo vtilius eſt pauca ido

„

nee effundere qᷓ; multis inutilibꝰ pomines P 9
grauare.Quidã etiam poeta qui dici᷑ Richar
dus in libꝛode nuptijs.c.j.inquit. Sermo bꝛe
uis longo gratioꝛ eẽ ſolet.et oob⸗ bnuẽtanꝰ
ſui libꝛi.c.lvij.ait Inuidiã geherat⁊ lõgꝰtedia
Fᷣmo.Et ideo ne ex nimia ꝓlixitate faſtidiũ vobᷣ
inducã q̃ntũ potero bꝛeuitati itẽdã. Utile em ẽ
hoi ſꝑ a pꝛãdio vel cena diſcedere cũ aliq̃li ap⸗
petitu.Et nõ vſq; ad os ſe ingurgitare & ideo
ſempꝑ vos poſt pᷣdicacioneʒ que eſt cibꝰſpũalis
ale.dimittꝗ cũ ſiti ⁊ ðſiderio etiã audiẽdi vt ma
gis ?mo nr᷑ ꝓficiat.Licet autẽ ꝓ explendis tra⸗
ccatibo de quibo aget᷑ longos in ſcriptis faciaʒ
ſermones. vt ex copioſitate allegationu; poſſit
vnuſq ſq; pꝛedicatoꝛ accipe qð ei magis placet
gut ↄuenit intelligẽtie ſue:Tamen vobis in pÿ/
dicatione ſolũ dicã eoꝝ floꝛes vel vnum ſermo
nẽ.Et quãdoq; vnã vniꝰſᷣmonis ꝑtẽ in plures
diuidã pꝛedicationes. Nolo enim eſſe ſicut ille
oꝛatoꝛ cui cum ꝓpter dicendi pꝛolixitatẽ nollet
papa dare audientia.Semel tandẽ ꝓmittẽs ſe
bꝛeuiter expedire habita licẽtia loq̃ndi dixit pa
pe. Nolite timere ſcciſſime pꝛ ꝙ velim eẽ ꝓlixus
Uolo em̃ pꝛobare nonaginta rationib qð de
beo eſſe bꝛeuis. ́
NUinta ↄditio quã hẽbit nr̃a doctria ðꝛ
q diuerſitat. Nõ em̃ ſꝑ ð eodẽ pᷣdicabo ſʒ
de diuerſis ⁊ varijs rebb. Ait em̃ berñ .
apologia ſua.Similitudo rerũ aliq̃ndo mole
ſtat.varietas vero faſtidiuʒ tollit ⁊ Eaſſiodoꝛꝰ
li.vij.epłarũ inqᷣt. Nemo dubitat hoĩes ſuauit᷑
ex varietate recreari. Quia in cõtinuatione ma
gnũ cõſtat eſſe faſtidiũ. Dulcedo mellis ſi aſſi⸗
due aſſumat᷑ oĩbus phoꝛreſcit. Tulliꝰquoq; ĩ
pmo li.veteris rhetoꝛice dicit. Uariare oꝛoneʒ
magnoꝑe opoꝛtebit. Ait em̃ phuloſophus.xij.
mectha. Oiuerſitas ſpecierũ eſt ad decoꝛẽ ⁊ per⸗
fectionẽ totius vniuerſi.Et iõ repᷣhẽdẽdi ſũt qͥ
dã qui dicunt ꝙ in pᷣdicatione nõ ſunt allegẽ
de leges ciuiles aut dicta paganoꝛũ. Sʒ tales
cõiter ſunt ignoꝛãtes.Quia ſcẽtia nõ habʒ in
micũ niſi ignoꝛantẽ. Et ideo in alijs repᷣhẽdũt
qð ipᷣi allegare neſciũt.Cõtra ipᷣos ãt eſt ſentẽ⸗
tia Auguſtini i li.ij.ð doccrina xpᷣiana vbi ait
Si qua vera dixeruũt philoſophi et pagani.ab
eis ſunt tanq; ab iniuſtis poſſeſſoꝛiba in vſum
nr̃ʒ vendicãda. Unde Hiero.vſus ẽ auctoꝛita
te Balieni et hypocratis in.c.ne tales.de conſe.
di. v.et in.c.qͥ de menſa.xxxvij.di.ait idẽ Hiero.
ꝓꝙ daniel ⁊ alij ſancti ſocij eius non didiciſſent
doctrinã babilonioꝝ ſi ſciuiſſẽt eẽ peccatuʒ. Et
ſuddit.Diſcũt aũt nõ vt ſequant᷑.ſʒ vt iudicent
atq; cõuincãt.Quomodo 1 qſpiam aduerſus
mathematicos velit ſcribere.iperitus matheſe

os niſui ptʒ. ⁊ aduerſus philoſophos diſputat
ſi ignoꝛat dogmata philoſ⸗ ophoꝝ. Et ibidẽ.Di

ſcimꝰ vt pꝛobemꝰea que a ſcis pꝛophetis añ ſe
cula multa pꝛedicta ſunt tã grecoꝝ qᷓ; latinoꝝ

4

.

Bermo

òèòèòMGU
⁊ alioꝝ gentiliũ litteris cõtineri.hec ille.Oonũ
ergo eſt ad defenſionẽ fidei catholice ⁊ comen⸗
dationẽ virtutũ ac repꝛobationẽ vicioꝛum ad/
ducere dicta gencibium.ſicut facit ſepe Aug.in
libꝛis de ciui.dei.Et iia erepto mucrone de ma

nu inimici cuʒ ipſo eum ferire.ſicut fecit Dauid

qui occidit goliath.⁊ philiſteum ſuo ꝓpꝛio gla

dio.vt br̃ pꝛimi Re.xvij.Et ſuis ꝓpꝛijs dictis
et allgationibus cofutare aduerſarios eccłie
catholice. ſicut ſolent facere pꝛudentes aduoca

ti qui aſſumunt ad ſui defenſionẽ ea que in op

poſitum a parte cõtraria fuerũt adducta. Pꝛe
terea quis eſt qui abijciat ſerica pꝛo eo ꝙ a ver
mibus ſunt facta. Et quis pꝛoijcit aurũ ⁊ ar⸗

gentum ꝓ eo ꝙ ex fece terre ſit generatum. Et
ſimiliter nec nos debemꝰreijcere vera dicta pa
ganoꝛũ.licet eoꝛũ deteſtemur cõſoꝛtium. Qua
ex re in.S.ſed ecõtra ⁊ in capitulo turbat.cũ tri
bus capitu.ſequentibo.xxxvij.di. pꝛobat magi

ſter Gratianus multis ſanctoꝛuʒ autoꝛitatib⸗

licitum eſſe ⁊ vtile.habere noticia ſcientiaꝝ pa⸗
Kano quando acquiritur bono reſpectu. De
ſcientia aũt legali habetur in cap.ij.x.di.vbi ðꝛ

Imperatoꝛũ leges quibus ſepe eccleſia vtitur

cõtra hereticos.ſepe cõtra tyrannos atq; cõtra
pꝛauos:quoſq; defendit.no dicimus eſſe renu

endas.hec ibi.Licitum aũt eſſe allegare verſus
poetaꝝ patet in.l.j.ff.de cõtrahẽ.em.⁊ fac̃ caplʒ

foꝛus.de ver.ſi. UVnde dicit᷑ in dicto capło tur⸗

bat. ꝙ magiſter gentiũ paułaliquos verſus
poetarũ ſuis ſcriptis ⁊ dictis inſeruit.vt patet
pme ad Coꝛ.xv. vbi poſuit illud terentij ⁊ me⸗
nandri poete. Coꝛrumpunt bonos moꝛes ⁊c̃.
Et ad Litum. j.illud epigmenidis poete.Cre⸗
tenſes ſemꝑ mendaces.male beſtie ventris pi⸗

gri. Et cõtra athenienſes diſputãs Oracipoete
teſtimonio vtitur actu. xvij. Hiero.q̃́; allegauit
verſus Uirgilij de conſe. di. v. c. nunq;.? Aug.

verſus Lucani.xxvj.q.v.c.nec mirũ.circa pꝛin.

⁊ in ſermone de innocentibus allegat illud car

nẽ Juuenalis.Creſcit amoꝛ numi.⁊c.Etiuriſ

cõſultus verſus virgilij.ff. de rerũ di.l.in tantũ
S.cenothaphiuʒ;. Et imperatoꝛ verſus homeri

Inſtitut᷑.de empt.⁊ vendi.S.pᷣciũ.Eſſet tamen
vicioſum et valde repꝛehenſibile ſi quis pꝛedi⸗
catoꝛ dimiſſo euãgelio ⁊ alijs ſacris ſcripturis
ſolum attenderet glegnon paganoꝛuʒ. Et
ita ĩtelligitur illud qð habet᷑ in capło ſacerdo⸗

tes.⁊ capitulo nõne.⁊ capłovino.⁊ capłlo oẽm

⁊ capło legimus.xxxvij.di.ꝙ videt᷑ cõtradicere

ſupꝛadictis.Quapꝛopter cõſiderans ego ꝙ ve

rum eſt illud qð dicit Aug.in li.de natura de/⸗
monuʒz. ſ. ꝙ dyabolus habet mille nocendi ar⸗
tes.⁊ mille modis trahit hoĩes ad peccatuʒ vt
etiam notat᷑.xxvj.q.iiij.c.ſciendũ. Arbitroꝛ ꝙ

etiam nos pꝛedicatoꝛes laudabiliter facdeemus
ſi mille ingenijs trabere conemur hoĩes ad ꝑꝛe

dicatione qua mediante a vicijs retrahant᷑et

4

ad vᷣtutes perducant᷑. Etiõ intẽdo allegatiões

facere nõ ſolũ ĩ ſaẽtia grãmaticali:logica retho

rica poeſi philoſophia nat᷑ali: ⁊ methaphiſica:
iure ciuili ⁊ cãonico:ſed pᷣcipue in ſacra theolo⸗

gia ⁊ ſcptura ſctã.vt ⁊ ðuotis ſatiſfaciã:⁊ curio

ſos hac laudabili cautela ad audiẽdũ verbũ ðᷣi
iduca. Hoc eĩ nõ ẽ ip[ʒ dei vᷣbũ adult᷑are ſʒ aias
adiuuare:⁊ ad ↄueniẽdũ ad pᷣdicatiõʒ incitare
Siẽ etiã faciẽtes cõuiuia int᷑ delicatas epulas
apponũt ðᷣlectabłes ſapoꝛes vtↄuiuatiũ inatẽt
appetitũ. Sũt em̃ multi qͥ nõ irẽt ad pᷣdicatõeʒ
niſi cauſa curioſitatis.puta vt audiat poetarũ
allegatiões:ſeu philoſophoꝝ: vel legũ ciuiliũ:
aut aliaꝝ ſciẽtiaꝝ.qͥ tandẽ in pᷣdicatiõe audiũt
aliqͥd qð eos ad penitẽtiã ↄuertit Et ſidq pꝛius
ibant ꝗpter curioſitatẽ:poſtea accedũt ꝓpter ani
marũ ſuarũ ſalutẽ. Sicut em venatoꝛes oſten⸗
dũt volucribo aliquẽ cibũ eis gratũ: ⁊ ſimiliter
piſcatoꝛes piſcibo. et ſic cum laqueo vel hamo
eos capiũt vel cũ aliqua dulci modulatione fa

ciunt venire ſub bꝛeui. Ita pᷣdicatoꝛes ſcti aias

hoĩm deo capiũt:ondẽdo eis in p dicatiõibo ali
cuius ſciẽtie dulcedinẽ: ꝓpter qua eos illaqueot
vt tota qᷓdrageſima ad pᷣdicationẽ perſeuerent.
Et ideo vobis q̊tidie diuerſarũ ſcientiaꝝ dicta
melliflua ꝓpinabo tanq; eſcas vobis gratiſſi⸗
mas moꝛe boni venatoꝛis ⁊ piſcatoꝛis. Pꝛedi
catoꝛes em ſunt piſcatoꝛes:quia vno tractu re
tis.i.pꝛedicatiõis:aliquãdo mag nã multitud
nem hoĩm capiũt.i conuertunt:ſicut in figura
habet᷑ Luce.v.⁊ Jopᷣ.xxj.de apłis magnã mul
titudinẽ piſciũ vno tractu capiẽtib. Dicuntur
etiã venatoꝛes.quia feras:id ẽ hoĩes beſtiales
venant᷑ Aliquãdo tamẽ cũ multis fatigatiõibꝰ
⁊ clamoꝛib vix vnã ferã:id eſt animã: cõuerte
re poſſũt. Et ſimilit᷑ piſcatoꝛes aliquãdo nihil
capiũt.quod pꝛocedit vel ex cauſa ſuivł ex cau⸗
ſa piſciũ.Pꝛimo ex cauſa ſui quãdo piſcant᷑ in
tẽpoꝛe non debito. vnde dicebat petrus Lu.v.
Pꝛeceptoꝛ:per totã noctẽ laboꝛãtes nihil cepi⸗
mus.lli aũt piſcant᷑ in nocte qͥ non habent lu

men ſacre ſcripture ſed ſunt in tenebꝛis ignoꝛã

tie.Tales nanq; alios nõ conuertũt:ſed in erro
rem mittũt.De quibo ðꝛ.j.ad Lhbim.j.Uolẽtes
eſſe legis doctoꝛes nõ ĩtelligẽtes neq; qͥ loquũt
neq; de quib affirmãt.Et Gilbertꝰ. Ridiculo⸗
ſus(cimo periculoſa res eſt) ſpeculatoꝛ cecꝰ:cur⸗
ſoꝛ caudus:pꝛeco mutꝰ.doctoꝛ inſciꝰ.Et iõ in⸗
quit Gꝛego.naʒanʒenꝰ.Mui dari pꝛiꝰ opoꝛtet
⁊ ſic alios mũdare.ſapiẽtẽ pꝛius fieri ⁊ ſic alios
facere ſapiẽtes. Lumen effici ⁊ ita alios illumi⸗
nare.Secũdo nihil capiũt ex ſuo defectu quã⸗
do piſcant᷑ in loco nõ apto ĩ quo piſces nõ mo⸗
rant᷑.Illi aũt piſcant᷑ ĩ loco nõ apto qui pꝛedi⸗
cant de rebus vanis ⁊ fabulis ac de terrenis in
quibs non fit fructus animaꝝ.Scriptũ eſt em̃
Hiere.iiij.Aſpexi terrã ⁊ fra vacua erat ⁊ nihili
De tali aũt piſcatoꝛe dici põt illud Abacuc.ij.

legnnöe;
aanetdo
bapbtſag.
datheole,
rand
inedü
ngeis
nen
Wus
inüiſnaii
plcarg
dtpoctari
n aulüͤ.
de audiit
C4oeus
Prerani
WSoſten⸗
ſümlier
d bamo
tione f
ſciaias
nobyali
laquezt
ſcncrent.
n di
ganſi
is. Pꝛcdi
mau te
nulaitud
nfigun
mimul
cuncr
cſiales
gmöb?
Gucne
zdondbil
aav/
ſcuntin
WN.
lapt,
hentlu
no:⸗
inene
Colins
loquil
b/
WMar/
ön/
ponet
alios
luum
nqui⸗
o
pre
nis
cſ
rnili
h⸗

Foliũ

Aggrauat contra ſe denſum lutum.Et ideo in
quit ſaluatoꝛ Luce.v.duc in altum.⁊ laxa retia
in captutae lle autẽ in altũ laxat retia in captu
rã qui de celeſtibus ⁊ ꝑtinẽtibus ad ſalutẽ pꝛe
dicat.Sʒ opoꝛtet ꝙ ſeruet pꝛeceptũ dñi. Johã
nis vlti.dicẽtis.Mittite in dextera nauigij rete
⁊ iuenietis. Ille em̃ mittit rete in dexteraʒ.qͥ ad
honoꝛẽ dei pdicat ⁊ pꝛopter ʒelum animaꝝ.di
cens cuʒ petro Luce.v. Dñe in verbo tuo laxa⸗
bo rete. Ille vero laxat rete in ſiniſtram.qui pꝛe
dicat ꝓptervanã głiaʒ vł auariciã.Tercio nihil
capiunt piſcatoꝛes ex ſuo defecu.quãdo piſcã
turcum inſtrumento nõ cõgruo. id eſt cum re
tibo fraccis.Et ideo diciẽ Matthei.iiij.ꝙ apli
Johãnes ⁊ iacob reficiebat retia ſua qñ voca⸗
uit eos ſicut vocauerat pecrũ ⁊ andreã fratrem
eius.di.UVenite poſt me faciam vos fieri piſca⸗

toꝛes hominũ. Illi aũt retia ſua frangunt qui

ea que verbo pᷣdicant:male viuendo lacerant.
De quibus inquit Greg. Quod verbis pᷣdicãt
moꝛibus impugnant. Illi vero retia reficiunt
qui vitam ſuam bonis actibus componunt.

Et ideo dicit Greg.Ad hoc vt ſeruetur veritas

pᷣdicandi.neceſſe eſtvt ſeruetur veritas bene vi
uendi. Secundo pncipaliter dico ꝙ piſces
nõ capiuntura piſcatoꝛibus ex cauſa ipſoꝛum
piſcium. vel quando ſunt nimis parui ita ꝙ

de reti pꝛoſiliunt.Et iſti ſunt qui paruũ coꝛ hba
bentes timent aggredi quodlibet arduuʒ. De

quibus dicit pſalmiſta. Trepidauerunt timo⸗
re vbi nõ erat timoꝛ.vł quãdo ſunt nimis aſtu

ti.⁊ cauent ſibi a retibꝰ? ab hamo. Multi eniʒ

ex quadã aſtutia dyaboli vitant intrare pᷣdica⸗
tionis retia.timẽtes ne ſua ibidẽ tangant᷑ vicia
Nã ſuꝑbus nõ vult audireverba humilitatis.
nec luxurioſus verba caſtitatis.nec auarꝰver⸗
ba liberalitatis.Sed quos nõ capit rete pꝛedi⸗
catõis capiet rete demonis iuxta illud Job.v.

Appꝛehendet ſapientẽ in aſtutia ſua.Alij vero
non capiũtur. quia ſunt nimis magni.⁊ retia

frangunt. Multi em̃ magni in ſeculo dei pce⸗

pra cotẽnunt Uñ de optimatib dicit᷑ Hiere.v.

Hi ſimł magis cõfregerunt iugum ruperunt
vincula.Tales enim ad penitentia ſe capi non
ꝑmittunt. Unde xpᷣs in hoc mũdo de ſapienti⸗
bus non cepit niſi duos.ſ.Gamalielẽ legis do
ccoꝛẽ et Nchodemũ magiſtrũ in iſrael.Nec de
nobilibus niſi vnũ.ſ. Paulum qui dicit᷑ fuiſſe
nobilis ciuis romanꝰ.nec de diuitib niſi vnũ

ſq; Zacheũ.lec de pᷣncipibus niſi duos.ſ.cen⸗

turionẽ ⁊ regulũ.De infimis autẽ et ſumpliab
acignobilibus ⁊ pauperib młtos cepit.iuxta
illð pᷣme ad Coꝛ.j.Uidete vocationẽvr̃aʒ frẽs.

quia nõ multi potentes nõ multi ſapientes.nõ

multi nobiles.ſed que infirma ſtulta ⁊ ignobi
lia ſunt mundi elegit deus vt nõ gloꝛiet᷑ oĩs ca
ro in cõſpeu eius. Alij autẽ nõ capiunt᷑ quia

ſunt nimis lubꝛid ſicut patet in anguillis:que·

VI

poſtq; capte fuerint de manibꝰ lubꝛicãt ⁊ exeũt
Sunt em multi lubꝛici qui lubꝛicãt de culpa ĩ
culpa:iuxta illud Treñn.iiij. Lubꝛicauerunt ve⸗
ſtimẽta noſtra ⁊c̃. Ego vero deo dãte ſpero qꝙ;
tot retia ⁊ laquearia diuerſoꝝ dogmatũ verbi
dei extendã in capturã ꝙ de aiabus veſtris fa⸗
clam magnã pꝛedã.Et ero de illis piſcatoꝛibo⁊
venatoꝛib.de quibo inquit dñs Hiere.xvſ. Ec
ce ego mittã piſcatoꝛes młtos ⁊ piſcabunt᷑ eos
Et poſt hec mitta eis multos venatoꝛes ena
QQD

büturillos.

Exta conditio quã noſtra doctnina ha
bebit dicit᷑ vigoroſicatis.Dicit em phi

. loſophꝰ. j.ethicoꝝ. Certitudo in oibus
intantũ querenda eſt inqntũ recipit natura rei.
Et ibidẽ inquit.Certitudinẽ opoꝛtet in ſinglis

expetere ſᷣm ſubiectã materiã.⁊ intãtũ quantũ
eſt pꝛopꝛiũ doctrine.Ex quibo condudit᷑ ꝙ pꝛe
dicatoꝛ debet pꝛobare vigoroſis argumẽtis ea
q̃ dicit.⁊ nõ ſemꝑvno ti fundamẽto ſed aliqñ
pluribo. Ait em̃ ideʒ Phus.ij.poſterioꝝ.⁊ tho.

ibidẽ.Demõſtrari poteſt idẽ optime per plures

cauſas.Debt igit᷑ pꝛedicatoꝛ cõſiderare condi⸗
tiões auditoꝝ:⁊ ſᷣm eoꝝ capacitatẽ eis illa que
dicit declarare.viij.q.j.ca.opoꝛtet.Quilibet em̃
euãgelicꝰ pꝛeco poteſt dicere cũ apło ad roma.
bᷣmo.Sapiẽtibꝰ ⁊ inſipiẽtibꝰ debitoꝛ ſum. Si
cut ergo nõ dat᷑ idẽ cibus hoibus ⁊ iumentis:

quia nõ ſunt eiuſdẽ nature ⁊ complexiõis.Oia

eni debẽt dari ᷣm ꝙ recipiẽs aptũ eſt recipere:
Hᷣm Boeciũ.iiij.de conſo. Ita pᷣdicatoꝛ debet fa
cere qͥ eſt diſtributoꝛverbi diuini ⁊ ſacre ſcriptu
re.Un cũ chꝛiſtꝰ młtitudinẽ ꝓpłivellet reficere ĩ

deſerto:vt habet Matth.xiiij.? Luce.ix.ait dis

ſcipulis ſuis. Uos date illis mãducare.am
pᷣdicatoꝛiboverbi diuini pꝛecepit deꝰ:vt cabũ ſa
cre ſcripture ſpũaliter exponentes ⁊ velut panẽ
frangẽtes apponãt dei ꝓpło indigẽti ⁊ eſuriẽti.
Qꝛ ve mũdo ⁊ ipſis pᷣdicatoꝛibo quãdo verifi⸗
bit᷑ ilud Treno.iiij. Paruuli petierũt panem
⁊ nõ erat qͥ frangeret eis. Debet ergo vnuſqͥſq;
pᷣdicator attendere cuiꝰↄditiõis auditoꝛes exis
ſtant.Et ſ̃m ipᷣoꝝ facultatẽ ⁊ ingeniũ miniſtra
re eis cibũ oppoꝛtunũ: vt ita reficant᷑ ſapiẽtes
ſubnlibꝰ ⁊ altis rebus ꝙ ſimplices nõ pereant
fame nõ valentes incõfoꝛmẽ ſumere cbũ.Unð
Greg.in.xvij.moꝛal.inqͥt. Non debet pᷣdicatoꝛ
miniſtrare ifirmis cũcta que ſentit:nec iſinua⸗
re rudibꝰ quecũq; cognoſcit.Et huiꝰ figura ba
bet᷑ Gen.xxiiij.vbi dici: laban appoſuit iu⸗
mẽtis⁊ camelis paleas ⁊ fenũ:hoibovero panẽ
Per laban em̃ fratrẽ Rebecce intelligit᷑ pᷣdica⸗
toꝛ.Laban nanq; interpꝛetat᷑ candidatio. Can
didus em̃ debet eſſe pꝛedicatoꝛ tam per ſplẽedo
rem ſcientie qᷓ; per lucem bone vite.Unde Gꝛe⸗

ita eſt:vt ipᷣi viuẽdo illuminẽt qͥs verbo docen

do ſuadere feſtinot. Eſt eri laba frat rebecce: qᷓ

4

vr rrui moꝛal al 1cr ipᷣis pᷣdicatoꝛibꝰpo

*

*

BGermo

=

iterpᷣtatur patiẽtia.ꝗqᷓ dict᷑ eſſe p̃ᷣdicãtis ſoꝛoꝛ ?
ſocia.pſalmiſta dicẽte. Bñ patiẽtes erũtvt ãnũ

ciẽt. Hic ergo pᷣdicatoꝛ debet apponere iumẽcꝭ
id ẽ rudib fenũ.⁊ paleas id eſt expoſitiões eo⸗

rũ capacitatiba ↄgruas.groſſas.⁊ eis ſl⸗ mes
vt cibũ cape poſſint.Et illo refecti ſubſi

ficere. Hoibo vero dare debet panẽ. qui cibo eſt
delicatioꝛ. Quia ꝓuectis ⁊ acute intelligentibꝰ
debet ſubtilia pᷣdicare.Si em̃ oibo hunc delica
tũ cłbũ ſu bcilitatũ vnifoꝛmiter apponerʒ.cum
nõ om̃es ſint eiuſdẽ facultatis quoſda ↄfunde
ret potiꝰqᷓ; inſtrueret.Unð gre.xxx.moꝛal.et in
paſtoꝛali iqͥt. Ut lõge añ nos reuerẽde memo⸗
nie Breg. nazãzʒenꝰ edocuit. Nõ vna ⁊ eadem ex
hoꝛtatio oibo ↄgruit.qꝛ nec cũctos eadẽ pctõꝝ
q̃litas aſtringit. Sepe enim alios offendũt qͥ
alijs ꝓſunt. Quia plerũq; que hec aialia nutri

unt.alia occidũt.Et leuis ſibilus equos miti⸗

gat. qui catulos inſtigat. Et medicamentũ qð
buũc moꝛbũ ſanat.alteri virꝰ iniungit.Et panis
qui vitã foꝛtiũ roboꝛat.puuloꝝ vitaʒ necat.Et
choꝛde ↄſonã modulatioeʒ reddũt.qᷓ vno qͥdẽ
plectro ſʒ nõ vno ipulſu feriunt᷑. Pꝛo qualita
te igi᷑ audientiũ foꝛmari ðbet ſᷣmo doctoꝝ.vt
ars ſua ↄgruat ſingłis.Et tñ a cõis edificatio⸗
nis arte nũqᷓ; diſcedat.hec ille. Pꝛopter pᷣdictã
aũt diſq etionẽ pᷣdicandi ait ſaluatoꝛ pꝛedica/⸗
toꝛibo Matthei.v. VUos eſtꝭ ſal tre. Sic em̃ ci/

bus apt? ſaliri ſi oĩo ſale careat nihil valz. Job

vi.Quõ põt qͥs comedere qð nõ eſt ſale cõditũ.
Si vero nimiũ ſalis in cbo ponat᷑:ctiã amare
ſat. Ita pᷣdicatoꝛes vᷣbi diuini qui ſal terre di⸗

cunĩ. quia ꝑ cos vniuerſum genus humanuz
codit᷑ vt dict Aug.debent ſᷣuare illud apłiad
Coł.iiij. Sermo veſter ſꝑ ſit in gra ſale cõditꝰ

vt oĩia moderate ⁊ ?ᷣm menſura pdicÄt.Et ſᷣmo

nes ſuos ꝑ quos debẽt coꝛda audientiũ ↄdiri

ac deo ſapida fieri in mẽſura debita tẽperet. Et
ꝓpter hoc in figurã pᷣceptũ erat Leui.ij.ꝙ in oi
ſacnifico poneret᷑ ſal.Et hoc erat ꝓculdubio in
debita ꝓpoꝛtione. Coꝛ em̃ humanũ ðᷣꝛ eſſe vitu

Rus:vł aial ſacrificij ðo offerẽdi. Sacerdos vo
offerẽs eſt pᷣdicatoꝛ vᷣbi diuini qͥ coꝛ mactans

pctis.illud vtutibo viuificat.Et vt ipᷣm deo ſa⸗
pidũ reddat vᷣbis ſacre ſcripture illud q̃ſi ſale

ↄdit.Sicut aũt ſᷣm quãtitatẽ ſacrificij appone
bat᷑ plus vel minꝰde ſale.Ita ſᷣm diſpo ſitionez

auditoꝝ debet dari doctrina pꝛedicantiuʒ.⁊ qͥ
ad quantũ:⁊ quo ad quale.ne ꝓlixitate ſermo⸗
nis vł nimia ſubtilitate aggrauet᷑ ſapoꝛ.vł dul
cedo cauſet faſtidiũ.⁊ in amaritudinẽ ↄuertat᷑.
Vñ petrꝰrauẽnas in ſᷣ mone illo.homo qdam

erat diues inqt. Oim qͥdẽ ciboꝛũ ſal eſt ſalubꝛe
ↄdimẽtũ ſi nõ deſit mẽſura.Alioqn ſi ſine mo⸗

do eſt. ⁊ ipᷣm ꝑit.⁊ qð ſalierit ꝓꝑdit. Amarat em̃
nimietas.qð ↄdiret mẽſura.Sic qui in nobis
eſt ſenſus ſi teneat modũ dat ſapoꝛẽ.intellectuʒ

panit.pꝛudẽtiã generat,/coꝛ dilatat.auget inge⸗

ſtere 2 %

ðð

. „

niũ maturat dicẽda:audiẽda cõponit:fitq; ſibi

dulcis ⁊ deguſtatibo ſuauiſſimꝰ.ecõtra aut ẽ ſi

modũ nõ ſeruet.Alia qͥ̊ʒ figura ad pᷣdiqa habe

tur Geñ.ij.vbi dicit᷑. Plantauerat aũt dñs pa
radiſum ⁊c̃. Pꝛudẽs eni agricola platat ĩ ſuo
vlridario diuerſas arboꝛes vt pꝛo diuerſitate ⁊
qlitate tempoꝝ diuerſos fructus recipiat. Per
hoc igit᷑ ꝙ deꝰ vt in ſup̃ dicto ca. Beñ.habetur
plãtauit in ipo paradiſo arboꝛes vniuerſi gene

ris oſtẽdit ꝙ pᷣdicatoꝛ dʒ habere varietatẽ ſᷣmo
nũ:vt ſᷣm diuerſitatẽ perſonaꝝ et tẽpoꝛũ poſſit
auditoꝛibs vᷣbavtilia ⁊ eis confoꝛmia pᷣdicare.

Et figura huiꝰ etiã habet᷑ ĩ dicto.ij.ca.Geñ.vbi
ðꝛ ꝙ in ꝑadiſo terreſtri erat lignũ ſcientie boni

⁊ mali.Paradiſus em ſignificat pᷣdicatoꝛẽ per

quem ꝓplis eterne viteverba mitrunt᷑. Can.iiij.
Emiſſiões tue ꝑadiſus.Tũc aũt paradiſus p⸗

ducit lignũ ſcietie boni ⁊ mali quãdo pᷣdicatoꝛ

regnũ deiꝓponit bonis:⁊ malis ſuppliciũ ifer⸗
ni. Sicut etiꝗ ſapiẽs agricola ſᷣm diſpoſitionẽ
terraꝝ diuerſa ſpargit genera ſeminũ. Quia ali

qua ſemina fructificãt in terra pingui que non

fructificaret in terra macra.et ecõtra. t idẽ ẽ ð
plãtatiõe:quia alique plante viuũt ⁊tructificãt
in aliq̊ ſolo qᷓ̃ nõ viueret in alio. Ita bonus pᷣdi
catoꝛ debet doctrinã ſue pᷣdicatoòis ſeminare di

uerſimode ſ̃m diuerſas q̃litates audientiũ q̃s
diligẽter debet attẽdere ⁊ ꝑſcrutari.verba enim

debẽt foꝛmari ſᷣm ſubiectã materiã.ij.ethicoꝛũ.
Et ideo ego cõditiões veſtras aĩio reuoluẽs vi⸗
deo in vobis verificatã eſſe illã ſentẽtiã Ouidij
in pᷣmo ð arte amãdi.circa finẽ vbi inqᷣt. Pecto
ribꝰ moꝛes tot ſunt quot in oꝛbe figure.Et illã
perſij ſatira.v.dicẽtis. Mille hoĩʒ ſpecies ⁊ re⸗
rũ diſcoloꝛ vſus UVelle ſuũ cuiq; eſt nec voto vi
uitur vno.⁊ illdã Maximiani poete dicẽtis.Di

uerſos diuerſa iuuãt.⁊ illã Mãtuani virgilij

in bucholicis egloga.ij.vbi ait. Lrahit ſua quẽ

q; voluptas.Et ideo dicit᷑ ĩ ca.ſicut in ſacris.de
conſe. di. iiij. Quot capita tot ſentẽtie.Diuerſita
tẽ em̃ coꝛpoꝝ ſequit᷑ diuerſitas aimoꝝ.ca.qꝛ di

uerſitatẽ.de cõceſ.pᷣ. Unð dicit iuriſcõſultꝰ in.l.
itẽ ſi vnꝰ.S.itẽ ſi in duos.ff.de arbi. Naturalis
facilitas eſt hoĩm ad diſſentiẽdũ.⁊ in.l.qꝛ pote

rat. ff. ad trebel. dicit᷑. Uarie ſunt hoim volunta

tes.qð video eſſe veriſſimũ in vobis. Aliqͥ eniʒ

vt ſũt hoĩes litterati maxime philoſophi volũüt

ꝙ pᷣdicatoꝛ eis ꝓbet que dicit ꝑ ratiõem. Quia
inquit Areſt.j.Mecha.qꝙ illi recce docẽt qͥ cau⸗

ſas de ſingulis reddũt.⁊ in.viij.phiſicoꝝ iterũ

alt.Opoꝛtet docentẽ nõ ſolũ verũ affirmare ſed
etiã illius cauſam aſſignare.⁊ hoc idẽ dicit.vij.
ethicoꝝ. In.ij.q̊ʒ metha.inquit.Uerũ neſcimꝰ
ſine cauſa ⁊ ratiõe.⁊ in.iij.ethic.dicit. Bonꝰ ſin

gula ratiõe pꝛo bat.⁊ in.iiij.eiuſdẽ operis idẽ cõ

firmat dicẽs. Qð pulcherrime demõſtrat᷑: opti

mũ ⁊ delectabile eſt. Cõmẽtatoꝛ etiã ſuper.ij.de

gia dicit. Sicut coloꝛ nõ eſt viſibilis ſine lumi⸗

N

ingt
pi
Eth

leot

nN

nt
nn
Ger
t

ff die

herit
aeqt
quit
alleg
q;
niate
Cſin
cſen
Niins
libꝛo.
ſtanol
cuni
dite
a
Cöfir
cov

Mo/

tur

liteſta
ait 1.
Gnocel
minlo⸗
atve
nia. Zl
Dicht
quit
theh i
glerin
necaga
Necpt
*eſt
Eibus⸗
vobis
duua
raciön
altſ;
mug.
onü.
adun
Clcrar
busa

horie
tcha

laſichſii

aantif
ddianbeb⸗
urdiis
Nlͤriſo
eſinr⸗
Chirt
naneßn
napctcn
acnnebon
amhe
Cai i.
ndiinsp/
opdlcaroꝛ
Mlicüfi
poſnoni
1Aagli
nquenon
Eridetd
warfici
onusi
minaredi
diennüiqs
tacnin
iahioꝛi.
olwis vi,
i Ouidij
t Peno
ne. Elllä
cces e/
ecyotori
dins Di
mi mpli
Ntſus
ſacns de
Dienſa
age di
ulc'in..
auralis
lqpoce
zvolunen
Zliqen;
bi wlit
n. Quls
irqu/
vrlem
nareſed
ia h.
neſcim⸗
op ſn
s lcech
ato
erin
elu/

acqrẽ.do. Qõð etiã notat ãgelꝰcõſilio ſuo.xxxiij.

Foliũ

ne: ſic nec veꝝ bene cognoſcit᷑ ſinẽ ratione. Et iõ

inqͥt Tulliꝰ in tuſcu.q ſtio.li.iij.Sapiẽtis ani⸗

mꝰ ita ſemꝑ eſt affectꝰ vt in vnaq̃q; re ronevtat

Et huiꝰ dicti illa eſt ratio q ponit᷑ in ca.decreta
les.xxvj.di.vbi dici᷑. Quo magis quiſq; ratõe
nitit᷑:tãto maioꝛis auctoꝛitatis eiꝰ verba eſſe vi
dent᷑. Et facit ad pꝛedictaqꝙ ratio eſt aia legis.l.
cum ratio.ff.de bonis dã. Et tantum valet alle
gare rationẽ quãtũ legẽ.il.ſcire opoꝛtet.S.ſuffi⸗
ct.vbi Bal. ff. de excu. tu. Bar. vero in ꝓhemio
ff. dict ꝙ vbi habem? rationẽ ⁊ legẽ magis in⸗
herẽdũ eſt ratiõi: ⁊ allegat gloſã in.l.adeo.ff.de

qquẽ allegant nouiſſimi in.l.illã. C. de col. di.
allegare legẽ vbi habemꝰ ratiõeʒ nihil aliud eſt

qᷓ; mentẽ cõfundere.Alij aũt ſunt in vobis qui
vellẽt ꝙ pᷣdicatoꝛ ea q dicit affirmaret ꝑ auco⸗
ritates: maxime iuriſꝑiti qͥ dicunt.Erubeſcimꝰ

cũ ſine lege loqͥᷣmur.S.cõſideremꝰ.in autẽ.ð tri.

et ſemiſ.⁊ notat᷑ in.l.illã.C. de coll.⁊ in.l.diſſen⸗
tiẽtis.C. ð repu.⁊ in.l.certa foꝛma. C. de iu. fiſci.
libꝛo.x. Itẽ dicũt ꝙ quãdo lex det᷑minat caſuʒ

ſtandũ eſt illi:licet argumẽta ꝓbabilia fiãt ĩ cõ⸗

trariũ ſᷣm Johã.an.in ca.fi.de pꝛeſby.nõ bap.
Dicit eni Bar.in.l.ſcre opoꝛtet.S.fi.ff.de excu.
tu.ꝙ ſufficit allegare vnã legem ex pluribo. Ad
cõfirmationẽ etia pᷣdictoꝛũ inquit Hugo ð ſã⸗

cco victo.in cõpendio phᷣie libꝛo.iij.cap o. v. Fir
mioꝛ eſt ſentetia que autoꝛitate ſapiẽtis inducc
tur. Inter alias aũt auctoꝛitates veteris acno⸗

ui teſtamẽti obtinẽt pꝛincipatũ. Unð ſaluatoꝛ
ait Matth̊.v.Ois ſcriba.i.pᷣdicatoꝛ doein re
gno celoꝝ id eſt in eccłia militãte:ſimilis eſt ho
mini patrifamilias qͥ ꝓfert de theſauro ſuo no⸗
ua ⁊ vetera:id eſt veteris ⁊ noui ceſtamẽti teſtio
nia. Alij vero vt idiote ⁊ rudes deſiderãt exẽpla
Dicũt em̃ magis mouẽt facta qᷓ;verba.vt in⸗
quit Gꝛeg.vj.moꝛal.⁊ Nico.de lyra ſuꝰ Mat
theũ.iij.ca.⁊ poteſt notari in.l.de quibe.ff.de le⸗

gl. ⁊ in.l.ea que.ff.de cõtrahẽda emptci.vnð Se.
neca ad lucillũ epła.vj.inquit. Longũ iter eſt ꝓ

pꝛecepta:bꝛeue autẽ ⁊ efficax per exẽpla. Plato
⁊ Areſtoteles ⁊ oĩs ſapiẽtũ turba plures ex mo

ribus qᷓ; ex verbis traxit.hec ille. Ut igit᷑ olbbus

vo bis ſatiſfaciã qͥ eſtis diuerſoꝛũ ſtatuũ ⁊ gra⸗
duũ atq; capacitatũ:pᷣdicatões noſtras nò tm
ratiõibus ſed etiã auctoꝛitatibꝰ atq; exemplis
alijſq; varijs pꝛo batiõibus autenticas redde⸗

mus. Dimittẽtes nimios damoꝛes exdamati⸗
onũ Uos em̃ nõ eſtis ſicut coꝛnicule cãpaniliũ

ad quas ꝑterrẽdas neceſſarie ſunt terribiles vo

ciferatiões.ſunt em̃ campanaꝝ ſonis ⁊ ſtrepiti
bus aſſuete. R

Eyptima ⁊ vltima cõditio nr̃e pꝛedica⸗
ſ tiõis dicit᷑ charitatis. Non em̃ pᷣdicare
volo ꝓpter cupiditatẽ pecunie:fame:ho
noris:vel laudis humane.ſed ꝓpter amoꝛẽ dei

⁊ chantatẽ atq; tuã mi popule ſalutẽ.Deſidero

—W —
em vos om̃s in hac ſacra q̃drageſi ima accende
re ad amoꝛẽ dei:⁊ mittere in vobis ignẽ diuini
amoꝛis.vnð poſſum dicere illð Lu. xij. Ignem
veni mittere in terrã hanc:et qͥd volo niſi vc ar⸗
deat. Sed vt hac efficere poſſim neceſſeẽ vt ego
qlibet pᷣdicatoꝛ habeamꝰ in hobis iſtũ ignexs
7 feruoꝛẽ ſi alios volumꝰ incendere ⁊ inflãma⸗

re. Ait em Phus.j. de generatiõe. Agẽs agitin

patiens trahẽdo ipᷣm in naturã ſuã. Nã ignis

coniũcꝰ ferro ipᷣm calefacit ⁊ rubere facic cõ⸗

tra vero ſi carbo moꝛtuꝰ ponat᷑ apud ferrũ ne⸗
quaq; faat illð rubeũ vel calidũ.Et ſilłiter pᷣdi⸗
catoꝛ habẽs in ſe charitatẽ facile ſuis pᷣdicatiõi
bus auditoꝛes calefacit ⁊ inflamat igne ſpũſſã
cti. Unð Ps.ait. Ignis a fadie eius exarſit:car

bones ſuccẽſi ſunt ab eo. Queverba exponi poſ

ſunt de pᷣdicante cũ feruoꝛe charitatis. De pec⸗
catoꝛe etiã ſic inflãmato exponi poteſt ulud qð
ide ꝓpheta ait dicẽs.Eloquiũ dñi iflãmauit eũ.
Si vero pᷣdicatoꝛ non habet charitatẽ eſt velut

carbo moꝛtuꝰ ⁊ nõ facilit poteſt aliquẽ ad fer⸗
uoꝛẽ adducere. Unde cõmũe eſt puerbiũ. Non

poteſt aliũ ardere vel calefacere qͥ non in ſe calet
vel ardet.Et ideo videmꝰ per experiẽtiã ꝙ ma⸗
gis frucificat vnꝰ pꝛedicatoꝛ parũ ſcientie ha⸗
bens ſed pᷣdicans ex charitate:qᷓ; multi theolo
gi ⁊ periti in alijs ſciẽtijs pᷣdicãtes ex humana
laude Lales enivani pᷣdicatoꝛes i vanũ clamãt
⁊ laboꝛat.Dicit em Glo.ſuper illa verba Pſal.
Docebo iniquos vias tuas ⁊ impij ad te cõuer

tent᷑. Uana eſt doctrina pᷣdicatoꝛis ſi nõ fuerit

accẽſa igne diuini amoꝛis.⁊ Gꝛe.in q̃dã omel-

„.

ait. Lingua pᷣdicatoꝛis in vanũ laboꝛat ſi ardo

re ⁊ flãma charitatᷓ ignita non fuerit.Et paulꝰ

j.ad cor.riij.inqᷣt.Siliguis hoim loquar æ an
geloꝝ charitatẽ aũt nõ habeã facꝰ ſuʒ velut es
ſonãs aut cembalũ tiniens. In ſignũ aũt huiꝰ
ꝙ doctrina fructifera dʒ erogari ex charitate le⸗

gitᷣ Act. ij. ca. ꝙ ſpuſſancrꝰ dat; eſt aplis in lin⸗
guis igneis.vt ſq; poſſẽt ignire ⁊ calefacere coꝛ

da auditoꝝ. Et ꝓpter hocvt habet᷑ in eodem ca.
Statim vta

ignea cõuertit in vno ᷣmõe circa tria milia bo⸗
minũ.Et ideo ꝓplłe mi roga dñm vt in me veri⸗

ficet illðᷣ qð de helia pheta ſcribit Ecci.xxiiij.c.

vbi dict. Surrexit qſi ignis 2 verbũ eiꝰ q̃ſi fa⸗
cula ardebat.Spero aut ꝙ ſi attẽte audieritis

pᷣdicatiões nr̃as poteritis inter vos poſtea di⸗

cere illð Lu.xxuij. Nõne coꝛ nr̃m ardẽs erat in
nobis dũ aꝑiret nobis ſcripturas.Et qᷣlibʒ viz

etiã dicere poterit ulud Treno j. De excelſo mi⸗
ſit ignẽ in oſſibo meis ⁊ erudiuit me. Si em̃ po

pule mi videre poſſes coꝛ meũ cognoſceres cũ

quãta charitate tibi pᷣdicẽ.poſſum em̃ nõ imeri

to dicere illð qð ſcptũ eſt Can.v.ca.Amoꝛe lã
gueo. Deſidero em vos oẽs iflamare feruoꝛe ca
ritatᷓ ⁊ ad pniazↄuertere. Et poſtremo vos oẽs

vna mecũ ad celeſtẽ patriã ꝑducere.ad quã ⁊c.

ccepit petrꝰ ſpm̃ſanctuʒ in lingua⸗

1

*

Bermo

Dñica in ſexageſima de ſeptẽ diſpoſitiõibus
æudientiũ verbũ dei Sermo ſecũdus. S

Emnen ceciditi
ſ terrã bona⁊ oꝛtũ fecit frucrũ cẽtu⸗
plũ. Luce.viij.⁊ in euãgelio occur
rręætis dñice. Sentẽtia eſt Areſt. ij.
phiſicoꝝ dicẽtis. Ars imitat᷑ natura. In mult

aũr perficit que natura nõ poteſt operari. Ubi

cõm?tatoꝛ alt. Ars ⁊ doctrina ſupplẽt defectuz
nature. ⁊ fuit dictũ philoſophi.vij.politicoꝝ.et

patet. Nã deſero deficiẽte lu mie naturali.ſ.ſole

cLangdela artificialis accendit᷑ ? domus illuſtra

*

tur. Itẽ qui põderoſitate coꝛpoꝛꝝ naturałr aſcc⸗

dere nequit: artificiali ſcala aſcendit.Et non va
lens aquã tranſire quin demergat᷑: nauẽ itrat
qua mediate ad poꝛtũ deducit᷑. Itẽ multi infir
mi nõ poſſunt ſanari per naturã:qui tamẽ arte
medicine curant᷑. Siłliter naues tepoꝛe magne
tẽpeſtatis per naturã nõ ↄſeruant᷑ in mari imo
ſubmergunt᷑:per artẽ aũt veloꝛũ atq; remigan
di a ſubmerſiòe liberant᷑.Et hoc eſt quod dicit

Ouidiꝰ in mo de arte amãdi.Arte cite velo q;

rates remo q; regũtur. Krte leues currꝰ:arte re/
gendus amoꝛ. Hoꝛalit᷑ igi dico ꝙꝙ multi ſüt
qui in pelago peccatoꝝ fluctuates nõ poſſunt
ab inferni naufragio liberari a ſeipſis:niſi ar/⸗

te ſcctiſſime pꝛedicatiõis adiuuent᷑. Nullus em

adeo eſt animꝰferreus qͥ in hac nobiliſſima ar⸗
te non mollificet᷑. Ait em Ouidius lib.iij.de ar

te amandi. Sclilicet ingeniũ placida mollit᷑ ab

arte. Et ſtudio moꝛes couenièter emit. Unð in⸗
quit actoꝛ libꝛi qͥ dict᷑ Pamphilꝰ capło.jſ.Ars

animos frangit ⁊ firmas diruit vrbes⸗Arte ca

dũt turres:arte leuat᷑ onus.Et piſcis liquidis
depꝛehẽdit᷑ arte ſub vndis.Et pedib ſiccis per
mare currit homo. Pꝛopfea pꝛedicatoꝛ ꝗ arte
pᷣdicandi ſuſcitat moꝛtuos in pctis poteſt dice

re illud Eſa.lviij.Oñs dedit mihi linguã erudi

per quiby verbis cõtemplabimur ſeptẽ bonas
diſpoſitiões quas debet qlibet habere quivult

de verbo dei fructũ repoꝛtare. Pꝛima dicit᷑ ac⸗
ceſſiõis.Secũda feſtinatiõis. Zertia cõtinua⸗

ciõis. Quarta attẽtiõis.Quinta creditiõis.Se

xta ſuſceptiõis.Septima ⁊ vlcima appellat᷑ exe
cutiõis. =DM
Pꝛima pars ꝙ quilibet debet libẽter accede
re ad pᷣdicationẽ.
Ruma igitur diſpoſitio dicit᷑ acceſſiõis
p Mam videmꝰ per experiẽtiam ꝙ q cun⸗
q; vult addiſcere aliquã artem neceſſeẽ
ꝙ vadat ⁊ audiat doctoꝛẽ illius artis aliter nũ
q; bene addiſcet illam ſciẽtiã ſiue artẽ. Dicit em̃

Phus in pꝛologo pꝛimi Metha. Auditũ nõ

habentia indiſciplinabilia ſunt:habentia vero

diſciplinabilia.ideo dicit LCulliꝰ li.j.pᷣme retho

rice que ars vetꝰ dicit᷑. Hi maxime doales ſũt
qui attẽtiſſime parati ſunt audire. Areſtoteles
qͥʒ in libꝛo de ſenſu ⁊ ſenſato ait. Audire płima
partẽ confert ad pꝛudẽtiã. Sermo em̃ audibi⸗
lis cauſa eſt diſcipline.Sed multi ſunt qui ve⸗
recundant᷑ ire ad pꝛedicationẽ:⁊ audire pᷣdica⸗
toꝛes qui ſunt doctoꝛes veritatis.ĩmo ſepius
reputant ſe magis idoneos ad alios docendũ
qᷓ; ſint pᷣdicatoꝛes ⁊ volũt fieri magiſtri in iſra⸗
el de his que nunq; didicerũt. Cõtra quos in⸗
qͥt Martialis chocꝰ libꝛo vndiq; ſuſcepto ca.

iiij. Ante docere cupis q; diſcere poꝛtiouarre.
Affectas regere neſcius ipſe regi.Quã male cõ⸗

fundit ratio pꝛepoſtera moꝛes Non igit᷑ debet
quis dedignari:aut ſibi verecũdiã reputare:ſi
ad pꝛedicatiões accedat:hoc em̃ ſignũ eſt ſapiẽ

tis. Cum ſalomõ dicat ꝓuerbioꝝ.xv. Coꝛ ſapiẽ

tis queret doctrinã.Et.ij.capło eiuſdẽ lib.inqt.

Fili mi indina aurẽ tuam ⁊ audi verba ſapiẽtũ

Ingrediatur ad doctrinẽ coꝛ tuũ:⁊ aures tue
qad verba ſciẽtie.Ideo dicit Oꝛatiꝰin pᷣmo libꝛo
epłaꝝ epła.xix. Inter cuncta leges⁊ ꝑcũctabere

tam vt ſuſcitarẽ eũ qui lapſus eſt.Ex quibo cõ/⸗⸗ doctos Sivo accideret aliquẽ eſſevalde doctũ

dudit᷑ ꝙ ad conuerſionẽ ⁊ ſalutẽ pcrõꝛis ꝑma/
vime neceſſaria eſt induſtria pᷣdicatoꝛis:⁊ aſſi⸗
dua ꝓpinatio pꝛedicatõis.verũ quia vt inquit
pꝓhᷣus.ij.de anima.Actus actiuoꝝ ſũt in patiẽ⸗
te bene diſpoſito. et Plato in thimeo etiã dicit.
Foꝛme dant᷑ ſimplicit᷑ ſᷣm diſpoſitionẽ ipᷣiꝰma
terie. Bonauẽtura qͥʒ ſanctiſſimꝰ doctoꝛ in pꝛo
hemio pᷣmi ſen.ait.Omis pfectio.i.ois foꝛma

perficiens pᷣſupponit ſuũ ꝑfectibile.i.ſubiectuʒ

eſſe diſpoſitũ. Areſt. inſuꝑ.ix.ethico.ait.Ad hoc
ꝙ doctrina deſcẽdat ⁊ efficaciã habeat in audi⸗/
toꝛẽ opoꝛtet animã auditoꝛis om̃ino eſſe bene
diſpoſitã ⁊ pᷣparatã ſicut terra anteq; ſemẽ mit
tatur in ea.hec ille. Ideo nõ ſufflcit ad cõuerſio
nem peccatoꝛis ſeminatio pᷣdicatiõis niſi adſit

ctiã bona diſpoſitio auditor: qð optime inuit

ſaluatoꝛ noſter in verbis pꝛo themate nr̃o ꝓpo
ſitis dicẽs.Semẽè cecidit in terrã bonã.⁊c. Su

nõ dz ꝓpter hoc remanere qͥn vadat audire etiã

minꝰ peritũ cũ pꝛedicat de pertinẽtibo ad ſalu⸗

tem. Ait em̃ autoꝛ libꝛi de foꝛmula honeſtevite
capło.ij. Nõ te moueat docẽtis auctoꝛitas nec
quis ſit:ſed qͥd dicat intendito.? Salomõ pꝛo
uerbioꝝ.j.Audiens ſapiẽs ſapiẽtioꝛ erit. Sed

dicet quis.habeo libꝛos habeo q̃drageſimalia

in quibus ſtudere poſſum. Cui reſpondeo.Qʒ

magis pꝛofidet audire vnũ ſermonẽ qᷓ; decem

ſermões perlegẽdo. Ait em Hieronymꝰ ĩ epla
ad paulinũ. Habet neſcio quid latẽtis energie
viuevocis actus.⁊ de doctoꝛis oꝛe in aures di
ſcipuloꝛũ tranffuſa foꝛtius ſonat. Pꝛeterea li⸗

cet quis ſit multũ doctus in vna ſciẽtia: aut in

multis:nũq; tamẽ ad pᷣdicationẽ ibit qͥn aliqᷣd
nouũ addiſcat.Ait em̃ Imperatoꝛ.C. de ve. iu.

enuc.l.j.S.omibꝰ auctoꝛibꝰ.Non om̃es in oia:

ſed certi ꝑ certa:vel maioꝛes vel deterioꝛes iue⸗

d dones
equiput
ndicka,
acönnu
inöis, Se
Ppllgtage

naante
T

karſͤs
nnccan
mneceſſei
Airrni
1. Diaten
bam w
doalsſit
hdirephni
maudibi,
nr gui ve,
ire ödica/
o ſchius
doondu
rimniſra⸗
gposin/
nſapw a.
oanr.
imale co/,
r deber
purareſi
ickkſapi
Coꝛ ſoplẽ
ilhint.
a ſahiati
auns tue
emolibro
iubere
lgedoan
Ndirecrlä
adſalu/
neſtevuee
nitas nec
lomopeo
n Gal
Analu
ngeoO
5deem
Hichn
ce
unes d
nercal
: aurnn
nalii⸗
deve⸗
ne.

Nani⸗

Bermo

niunt᷑. Poteſt vnus foꝛſitan minoꝛis ſcientie

atrẽdatis ingenij mei paruitatẽ:neq; virtutũ
paucitatẽ.ſed ſeruate illud Marcialis vbi ſu⸗
pꝛa dicẽtis.Sũt hoies nequã:bñ de vtute lo⸗
quẽtes.õ os:ſʒ verbũ:pectoꝛe fige tuo. Quo
circa vos inuitat ſapiens Salomon Pꝛouer.
xxiiij.c.dicẽs.Comede fili mi:quia bonũ eſt:et
fauũ mellis dulciſſimũ gutturi tuo:ſic erit do⸗

ctrina ſapiẽtie aie tue.Quã cũ inueneris:habe

multo maioꝛes in aliqua ꝑte ſuꝑare. Non igit

bis in nouiſſimis ſpem:⁊ ſpes tua nõ peribit.

Igeo poſſuʒ cuilibet veſtꝝ dicere illud qð ſcri

ptũ eſt Pꝛouer.iiij. Fili mi audi ⁊ ſuſcipe ver⸗

ba mea.Uiaʒ ſapietie mõſtrabo tibi:ducam te

E ſemitas eqᷣtatis:quas cũ ingreſſus fuer nõ

artabũtur greſſus tui:⁊ currẽs nõ hẽbis offen

diculu.Etillud Pꝛouer.viij. Nũc ergo filij au⸗
gite me:bti qui cuſtodiunt vias meas. Beatꝰ

homo qui audit me:⁊ qui vigilat ad foꝛes me

as quotidie:⁊ obſeruat ad poſtes oſtij mei.Et
Sapientie.vſ.Cõcupiſcite mones meos:⁊ di
ligite illos:⁊ habebicis diſciplinã. Clara eſt:et
que nunq; marceſcit ſapientia.Concupiſcentia
aũt ſapientie deducet ad regnũ ꝑpetuuʒ. Ergo
accpite diſciplinã ꝑ ſᷣmones meos et pꝛoderit

vo bis. Dicere em̃ poſſum cuilibet veſtrũ illud

Pꝛouer.xxj.Fili pꝛebe mihi coꝛ tuuʒ. Volo em̃
vo bis tam egregia pᷣdicare:ꝙ deo dante in vo
bis verificabit᷑ illð qð inqͥt Oꝛatiꝰin epkis li.j.
epla.j. Nemo adeo ferꝰ ẽ vt nõ miteſcere poſſit.
ſi modo culture patienter accõmodet aurem.
Ait em̃ Areſto.in poſtpᷣdicamẽtis.in poſtpᷣdi⸗
camẽto oppoſitiõis. Pꝛauũ ſtudioſuʒ poſſibi
le eſt fieri. Pꝛauus em ad melioꝛes exercitatio
nes deductꝰ ⁊ ad doctrinas vł ad modicũ ali⸗
quid ꝓficiet.vt melioꝛ ſit. Si vero ſꝑ vł modi⸗
cum crementũ ſumpſerit.palã eſt.qꝛ aut ꝑfecte
mutabit᷑.aut ſatis multũ crementũ ſumet.Si

II

NPars ſecũda ꝙ quiliber non legicime impe
ditus debet ſemꝑ ĩtereſſe pncipio mõis. ¶

7 4 %
Ecuda diſpoſi
ſ tio dicit᷑ feſtinatiõis. Neceſſe ẽ em̃
ꝙ qͥ vult pꝛoficere in pᷣdicatiõe ſit
feſtinꝰ iia vt veniat in pncipio pꝛe
dicatõis.cõtra multos qui ſomno aut ſenſt ua⸗
litate aut cupiditate lucri retẽti nũqᷓ; veniũt ni⸗
ſi ad mediũ pdicatõ(s. Cõtra qͥs multe auxtoꝛi
tates doctoꝝ reperiunt᷑ in quibo parũ pꝛoficere
dicit᷑ in ſciẽ
Unñn Seneca in puerbijs ſuis alx. Initia in q̃li⸗
bet re ⁊ arte laudabilia ſũt ⁊ optuna ſicut finigæ
⁊ Areſt. j. Poſte. ait. Neceſſe eſt maxime babere

2 pꝛecognoſcere pꝛima pnapia.qꝛ omia poſte

rioꝛa ſcimꝰ ⁊ credimꝰꝑ ꝑpꝛioꝛa.ergo ⁊ illa opoꝛ⸗
tet magis ſcire ⁊ habere. hec ille. Cõmẽtatoꝛ q̊ʒ
ſuꝑ.x.Metha.dicit. Remotis pꝛicipijs remo⸗

uetur ꝑfectio ⁊ eſſe ab omiby poſterioꝛibo. Iteʒ
ſup.lij. Phiſicoꝝ idẽ ait. Ignoꝛato pꝛicipio ali

cuiꝰ rei ignoꝛant᷑ ⁊ ſequẽtia Que ſentẽtia notat᷑

etiã in.l.j.ff. de iuſti.?⁊ in. JIdẽ etiã Com.ſt uꝑ.j. ð

celo ⁊ mũdo ait. Paruus erroꝛ in pꝛincipio fit
maximꝰ in fine.Et ideo perdẽtes pncipiũ pᷣdi⸗
catiõis facilit᷑ cadũt in diuerſos erroꝛes ⁊ falſi⸗
tates. Oppoſitũ vero eſt de veniẽtibus ad pꝛin
cipiũ.quia dicit Phus.ij.ethicoꝛũ. Pꝛincipia

guelibet maxime valent ad omia ſequẽtia. et in

em̃ bene molioꝛ ad virtutẽ fiat.vł qð cunq; cre⸗/

mentũ ſumpſerit a pꝛinapio.Ex hoc iam etiazʒ
veriſumile eſt amplius eum ſumere crementuʒ.
Et hoc cum ſempꝑ ſit perfecte in ↄtrariũ habitũ
reſtituetur. Niſi foꝛte tꝑe ſuſpenſuʒ ſit.hecille.

* *

UVbi glo. dicit.i.niſi iter bonas oꝑatiões ⁊ au⸗

ditionẽ doctrine ſit interpolatio tẽꝑis.Ex qua
autoꝛitate ptʒ ꝙ venire ſolicite ad doctrinã ſetẽ
pᷣdicatiõis eſt multũ ꝓficuũ.ĩmo neceſſariũ ad
hoc vt pctõꝛ ↄuertat᷑ ad virtutes et fiat bonus.
Ego vero dico vobis.ꝙ ſi perſeueraueritis ad
pꝛedicationẽ.⁊ ſeruaueritis documẽta que vo/⸗
bis tradã.nõ ſolũ ↄuercemini.ſed cum magna

głia ad vitã ꝑuenietis eternã. Et ſi aliqs vrm

ↄſilia mea obſᷣuans dãnabit᷑ſum cõtentꝰ p eo

deputari ⁊ damnani i die iudicij.Et iõ dicovo

bis illud Ps.in ꝑſona dei noſtri.qui ꝑ os pᷣdi
catoꝝ loquit᷑ di. Accedite ad me⁊ illũinamini.
⁊ facies veſtre nõ ↄfundent᷑. Et hocſuffiat q̊

ad pᷣmaʒ diſpoſicionẽ auditoꝝ q̃ ðꝛ acceſſiõis.

ſcðᷣo elencoꝝ ait. Inuento pꝛincipio alicuiꝰ rei
facile eſt addere ⁊ reliqua omia habere.et in pꝛi
mo echico.⁊ in.v.topi.dicit. Pꝛinapiũ eſt pluſ⸗

„

qᷓ; dimidiũ totius.Et in.j

virtute. Ouidiꝰetiã in.ij. Methamoꝛ.ðt.De⸗
bile pꝛincipiũ melioꝛ foꝛtuna ſequet᷑. Oꝛatiꝰ qͥ
in epłis libꝛo.j.epła.ij.dicit. Dimidiũ faci qui

bene cepit haber rt.l.. f de oꝛl iu. diat culuſ
cunq; rei potẽtiſſima pars pꝛincipiũ eſt. Ueni⸗

te ergo ad pꝛidpiũ.quia ſemꝑ aliquid delecta⸗

bile audietis. Debet em quilibet pᷣdicatoꝛ⁊ oꝛa
toꝛ in pꝛincipio ſermonis aliqua pulchꝛa dice⸗e

re.ex quibo reddat auditoꝛes attẽtos dociles ?
beniuolos.vt inquit Tullius.j.libꝛo Reth.ve
teris capło.xix.Quod ẽ cõtra eos qui tam ſub⸗
miſſe dicunt exoꝛdiũ vt a paucis vel nullis au
diant᷑. Multo autẽ peius faciũt qui ſine exoꝛ⸗
dio vel nõ bene exoꝛdiẽtes pꝛedicãt. Nam ſicut
ſine capite eſſet defoꝛmis homo.ita pꝛedicatio
ſine exoꝛdio. Dicit qͥʒ lex cuilis.ff. de oꝛi.iu.l.j.
In foꝛo cauſas dicẽtibo nefas vt ita dixerim eſt
nulla pꝛefatione facta iudici cauſam exponere.
Pꝛefatiões em̃ libẽtius nos ad locucionẽ pꝛo⸗

poſite materie perducũt.⁊ cum ibi venerimus

huiꝰ euidẽtioꝛẽ pꝛeſtãt intellectũ. Dicit qͥʒ Au⸗
guſtinꝰ in libꝛo de doctrina chꝛiſtiana.Docoꝛ

deber agere vt ipe audiat᷑ intelligẽter libenter ⁊

obediẽter.

tia vel arte qͥ nõ habet pꝛincipiũ eiꝰ

ma Et in.j.de celo ⁊ mũdo inqͥt
Pꝛincipia ſunt minima quãtitate ſʒ maxima

*

Pars pꝛima

4 “

Pars tertia ꝙ qlibet ↄtinuare debet p poſſe dit. Et ideo dicit noſterſe alugtor. Mat. v. Eſto/⸗

per totã qᷓdrageſimã:nec diſcedere ate cõpletio te perfecti.ſ.in omi virtute ſicut ⁊ pater ve ſter
nem ſermonis. celeſtis perfectꝰ eſt. Et ideo perfecte debetis au⸗
„

X
4 ſ ſ Pi dire pᷣdicatiões ⁊ non incõplete. Perfectũ autẽ
Ertia DO1 po lCio dicit᷑:cui nulla ſuarũ partiũ deeſt.iij. ethicoꝝ.⁊
t gqus debet habere auditoꝛ dici cõti⸗ v. Metha.ait.per eni denotat integritatcẽ.l.ver⸗
nuatiõis ſiue ꝑſeueratõis. Nam ſᷣm bum pernoctare.ff. de vboꝝ ſigni. Ideo Areſt.
Phm.iij. Metha. Continuũ eſt ſimpłr: cuiuſ v. Metha. alt. Perfectũ eſt ome ſimpliet᷑ qð fi
motus ſemꝑ eſtvnus. Et ideo non tmm oꝑtet nẽ attingit. Et.ij.xcono.idẽ inq Gailecen Eqðᷣ
quisaaccedat ad pꝛincipiũ pᷣdicatiõis:ſp neceſſe habet pꝛincipiũ medium ⁊ finẽ. Sine fine aũt
eſt cõtinuare a pꝛincipio vſq; ad finẽ:⁊ non im̃ non ſunt perfecta opera noſtra:nec multũ lau⸗

opoꝛtet ire ad vnũ ſᷣmonẽ ſi vult pꝛoficere: ſed dabilia:ſᷣm illud ꝓuerbiũ vulgare. Ois laus

opoꝛtet ꝙ vadat ad oẽs pᷣdicatões que fiunt in in fine canit᷑. Ideo dicit auctoꝛ aſtrobij. Finis
q̃drageſima:niſi aliqð notabile impedimétuz quippe rei cantica laudis habet. Licet ergo qͥs

occurrat Cõtra qð faciũt illi qͥ nõ poſſunt ſtare ex aliquo caſu impediatur continuare pꝛedica

ad ſᷣmonẽ: niſi per mediã hoꝛã: deinde faſtidio tiones quia vt inq uit auctoꝛ libꝛi:qͥ dict᷑ Põ⸗
deuicti ſeu cupiditate recedũt.Alij audiũt vnũ philus.Et ſua nõ ſemꝑ ſequiĩ pꝛimoꝛdia finis
ſermonẽ vel duos:⁊ poſtea nolũt amplius ire:· Inceptũ caſus ſepe retardat opꝰ.Lñ qñ nõ eſt

—

⁊ ideo nõ bene pficiũt.Dicit enĩ Iſið.lib.ij.de ſũ maxima:⁊ vrgens cauſa: nũqᷓ; debet qͥs dimit

mo bono. Inchoãtibꝰ bonũ pꝛemiũ ꝓmittit: tere aliquã pᷣdicationẽ ĩ tota.xl.nec recedere añ
ſed ꝑſeuerãtibus dat᷑.Lunc eni placet conuer/ finẽ. Sepe em accidit: pᷣdicatoꝛ arguit ꝓ ꝑte
ſatio noſtra:quãdo bonũ quod ichoamus ꝑſe falla in pncipio ᷣmonis:vt poſtea meliꝰũlã cõ
ueranti fine complemꝰ. Itè autoꝛ in li.de moꝛi futari poſſit:qbo argumẽtatioib⸗ audit:qͥs re
bus phᷣoꝝ ait.Licet nõ ſit differẽdũvnq; bonũ cedẽs poſtea remanet ĩ opiniõe heretica:⁊ falſa

incipe: ⁊ magna pars bonitat ſic incepiſſe: am Etiõ neceſſe eſt pſeuerare vſq; ĩ finẽ. Uñ aic au

plius tũc curandũ eſt ad finẽ ꝑſeuerare.hec ille ctoꝛ libꝛi rudiũ li.j.Cõuenit ergo ꝓbis:vt ſic 5
Et apoſtolꝰ ad Gabł.vj.ait. Bonũ aũt ſcientes moꝛdia ſumãt.ne cito qð capiãt deß uiſſe vel⸗

*

nõ deficiamꝰ:tẽpoꝛe eni ſuo metemꝰnõ deficiẽé⸗ lint.ad h̊ autẽ nos iuitat exẽplũ militũ tꝑaliũ:

tes. Et Berñ.in ſentẽtijs ſuis git. Nõ ſufficitin qui poſtq; aggreſſi ſunt pugnã:nõ deficiũt in
choaſſe bonũ niſi ſit cõtinuatio:nec ſufficit coti pugnãdo donec hẽant victoꝛiã de hoſte:⁊ ꝑſe⸗
nuatio niſi ſit perfecta conſũmatio.Et ſeneca in uerãt vſq; ad finẽ belli. Uñ dic. Alexã.iij.excra
epla.iij.ad Lucil. ait. Neceſſe eſtvt vᷣtutũ initia de renũ.c.j.Indecẽs oĩno ꝓbatur pᷣus ſoluere
exituſq; cõueniat:⁊ in collatiõibo patrũ lib.xij. militie cingulũ:qᷓ; cedat victoꝛi aduerſitas pꝛe
AQuida de eis patribo dixit. Non debet eſſe lioꝝ. Sʒ heuo mũdani iniq: o carnales ſpur⸗
mens iuſti in bono: vt cera mollis:qualibʒ im aſſſimi:o ſ. enſuales dya bolici:vobis eſt tediuʒ
pꝛeſſionẽ de facili ſuſcipiẽs:ſed vt adamas pꝛij ſtare ꝑ hoꝛã qeſcẽdo:⁊ ſedẽdo advmbꝛã:ad au
mã ĩ perpetuũ recinẽs impſſionẽ.hec ille. Mie⸗/ diendũ vᷣbũ dei:vt ꝑ hpᷣ acqͥrat palmã et᷑ne glo
ro kinigie d furiã ait. In xpᷣianis eni nõ quæ rie:cũ milites terreni ꝑſeuerent alacriter ad pu

runt᷑ initia:ſed finis. Paulꝰ male incepit:ſʒ be gnã cũ maximis ſudoꝛib:et ꝑiculis:p exigua
ne finiuit. Jude laudant᷑ exoꝛdia ſed finis pꝛioH mercede tꝑali.Ad audiẽdas fablas ꝑ tota diẽ
ditiõe dãnatur. Et Gregoꝛiꝰ de peni.diſt.iij.ca. pmanetis:⁊ ad audiẽda verba ſpũs ſcti:ꝑ mo
ancaſſum.ait. Incaſſum bonũ agit᷑:ſi ante vRine dicũ tepus pigreſcitis:lõga pꝛãdia affectat:et
terminũ deſerãt᷑quia ⁊ fruſtꝛa velocit currit: q fſmones bꝛeues.ſõ igit᷑ h̊ in vobis ſit vicium

pꝛius q; ad metas venerit deficit. Et dñs Lu. generoſi ciues:ſʒ totis ſtudijs ſatagite:vt ante

xix.ait. Nemo mittẽs manũ ad aratꝝ⁊ aſpicecs znab iũ ſᷣmonis ſꝑ ↄueniatis:nec vnqᷓ; añ bñ
retro aptus eſt regno dei. Item Math.x.ſal / diccionẽ pᷣdicatiõſs:⁊ cõpletionẽ ßmonis diſce
uatoꝛ ait.Non qͥ inceperit ſed qui perſeueraue datis.Debetis ̊ imitari eos:q iuitant᷑ ad ↄui⸗

rit vſq; in finẽ:hic ſaluus erit.Deniq; ð cõſe. di. uiũ.Solẽt em̃ ibi accedere tẽpeſtiue:vt ĩ bono
j. ca.ſacerdote.dici᷑. Sacerdote in eccłia dei ver loco mẽſe poſſint recũbere:⁊ delicias cboꝛũ:q̃
bum faciente:qui egreſſus fuerit ⁊ non ſteterit in pᷣncipio apponi ſolẽt co medere.ec ante fi⸗
excõmunicet᷑ hecibi.Ex quibo quidã arguũt ta nitũ cõuiuiũ de menſa recedũt:vt de oib fercu
lem peccare moꝛtaliter cũ excõmunicatio nõ de lis valeãt deguſtare. Melioꝛ em̃ ⁊ magis ne⸗
beat irrogari niſi pꝛo peccato moꝛtali.ca.nemo ceſſaria eſt refectio mẽtis:qᷓ; coꝛpis:et dulcius
epiſcopoꝝxj.q/iij. Quod indubitãter eſt veruz ac delicatiꝰ eſt b ↄuiuiũ anime:q; carnis.
ſi hoc faciat ex cõtemptu:vel ignoꝛat neceſſaraa
ad ſalutẽ que adiſcere poſſet ſi vſq; in finẽ fmo

nis perſeueraret. Ex pᷣdictis igi oibus poteſft Pars q̃ta. ꝙ attẽte ẽ audiẽda pᷣdicatio.
colligi quãtũ peccet qui totã pᷣdicationẽ nõ au . “

Darr e
pareryve ſter
deberis n⸗
dafegiani
n chicop
Wheilyen
Jieo Iref,
nhlorgöfi
mneg
emuülen;
r N lans
ndi fins
Umnaho
an ed
aar pi⸗
ai
Vcͤck
risdnt
ANKNNi
Ai
nch lic
ag:gs re
maertfalſs
Uäatan
dist ſich
dwiſe ve⸗
milini oli:
Miirin
vlrrgſ
cri i amn
us ſolucre
nanſinspre
ales ſpur,
8 ch tedi;
mbriadau
lmäcinego
rrodpo
is⸗ ngi
, wri di
ſaip mo
affegat:t
ſe vicum
gte xtantt
ni bi
nonis ir
Nta)H
extibone
1s boꝛli
ſecanref/
iby falu
nnges ej
cdulaus
ms.

icto!

Foliu

VNarta diſpoſitio auditoꝛis dicit᷑ atten/⸗

tniõis quã tradit nobis Seneca in pꝛo⸗
uerb.dicẽs. Nullũ exercitiũ bonũ reddi
tur:vbi ẽ diſcurſus ⁊ vagatio animi Nõ igitur
debetis ſtare ad audiẽdum verbum dei coꝛde
vagabũdo ĩ diuerſis fantaſmatibo: ſʒ toto coꝛ/
de ⁊ animo attẽdere his que dicunt᷑. Ait enim
phᷣus.iiij.politic. In magnis negocijs opoꝛtet
ſimpliciter animũ oꝛdinari ad vnũ opus.quia
maioꝛ eſt cura que eſt intẽta arca vnum q; que
circa multa. Item autoꝛ libꝛi de cauſis:poſitõ

ne.xvj. ait. irtus oĩs vnita foꝛtioꝛ Eqᷓ; diſper⸗/

ſa ⁊ multiplicata. Boecius qͥʒ in libꝛo de diſc/

plina ſcolariũ ait.Oiſcipulus quiſq; debet eſſe

attentꝰad audiendũ:intelligendũ ⁊ retinendũ.

Diſcolus em̃ diſcipulus qui currit per vicos

plateas ⁊ animo eſt vagabũdus non ꝓficiet in
doctrina. Gꝛegoꝛiꝰ q̊ʒ in pᷣmo dialo. diat. uʒ
animꝰ diuidi? ad multa fit minoꝛ ad ſingula:
tantoq; ei in vnaqualibet re ſi urripit᷑ quãto la⸗
tius in multis occupat᷑. Unde dicit quidax ſa⸗
piens. Pluribus intẽtis minoꝛ eſt ad ſingula
ſenſus. Et Caſſiodoꝛus lib.j.eplarum inquit.
Duabus curis ingeniũ nõ debʒ ſimul occupa
ri: ⁊ ratio eſt.quare debeat ſtare cũ maxima at
tentiõe illa quã ponit Areſt.j.de regimine pꝛin

cipũ dicẽs Potentia remota ab oblecto pꝛiuat᷑

vtute ⁊ influẽtia eiuſdẽ obiecti.Et ideo non eſt

poſſibile ꝙ potẽtia veſtra intellectiua poſſit re⸗
ciꝑe vᷣtutẽ vbi diuini niſi attẽdat dð iliget his qᷓ
dicũtur. Nõ em̃ poſſibile eſt ꝙ intellectꝰ noſter
ſimul ⁊ ſemel poſſit ferri in diuerſas conſidera
tiões eodẽ inſtanti tẽpoꝛis:dicẽte Philoſopho
iij. de aĩia. Impoſſibile eſt eandẽ potẽtiã ꝓnunc
poſſe ferri in diuerſa obiecta:vnð ⁊ cõtingit in⸗
tellectũ multa ſcire:intelligere vero nõ niſi vnũ.
audiendũ verbũ dei ⁊ habẽt animũ ad negocia
familiaria. Et illi qui diſcurr̃t per circũitũ: nec
reperiũt locum in quo remaneãt attẽti Alij doꝛ

miunt.alij vero attendũt ad ponẽdũ manꝰ ſuꝑ

caudas accipitris quẽ ad pꝛedicationẽ poꝛtãt.
Alij nõ aſpiciẽtes ad pꝛedicatoꝛem aſpiciũt ad
vanas mulieres ⁊ ecõtra.Alij vero numerãt qt
viri ⁊ mulieres ad pꝛedicationẽ venerũt.Alij
quunt᷑ ad inuicè ridẽt ⁊ diſſolutões faciũt ⁊ di
uerſis ſignis mulieres cũ oculis ad malũ ꝓuo
cant:aut impudicis manib eas veniẽtes ad pᷣ⸗
dicationẽ ſtimulãt ⁊ pungunt.De quibus do/⸗
minus vindictã magnã faciet in die iudicij. At
tendite ergo ꝓpłe meus legẽ meã: inclinate au⸗
rem veſtram in verba oꝛis mei. Ut pſalmogra
phus canit. Dicit em Tho.ij.ij.q.vxxxiij.ar. xiij.

O) ſingularis attẽtio requiri᷑ in omi re:quod
patet per ſiłitudinẽ.Nã ſivenatoꝛ ſi; velit curre

re poſt duos lepoꝛes nullũ eoꝝ apphendet.q̊s
tamẽ faciliter appꝛehẽdiſſet ſi ſigillati poſt vnũ

Sicaut em̃ cibus quii ſtomacho

aüt inquius eſt:
bus doctioꝛibu

duos lepoꝛes fugat vnũ perdit alterũ dimittit.

Tota igitur popule mi mẽs tua ſit ad ea que
dicturꝰ ſuʒ.ne ribi accidat qð legiĩ in vita beati
Siri epi papienſis.ſ.ꝙ cũ ſemel eſſet in eccłia:
⁊ ccelebꝛãdo pᷣdicaret.ibiq; eſſet magna multi⸗

tudo populi.quevtiq; nõ erat attenta.contigit

ꝙ ipſe ſanctus vidit in eadẽ eccleſia quendam

demonẽ habentẽ magnã chartaʒ in manibus
⁊ ſcribentẽ in ea omnes cogitationes noxias.⁊
vagabũdas.circa quas populus ille dum ipᷣe

pꝛedicaret erat occupatꝰ.et cuʒ charta deficeret

ꝓ eo ꝙ iam tota conſcripta erat.⁊ demon cum

dentib ipaʒ elõgare vellet.ſubito charta fraca

caput eius iccu valido murũ ipetijt.ita vt ſoni

tus colliſiõis ⁊ vulnus capitis ſequeret᷑. QOuo

facto ſtatim euanuit.Qõð totũ idem eps popu⸗
lo ſigillatim reuelauit.ſeuere eos redarguẽs:qꝙ;

in pᷣdicationibo ſuis:⁊ oꝛatione ſinebãt in eoꝝ

coꝛdibꝰvanas.ſuꝑbas.⁊ mũdanas cogitatio⸗
nes venire.ꝓpter qð idigni reddebant᷑ ⁊ ſacra

doctrina ⁊ diuina gratia.Debet g̊ auditoꝛ vbi

dei:ab oi exterioꝛi ſtrepitu eſſe abſtractꝰ.⁊ recol

lectus cũ oibus ſenſibo taʒ exterioꝛibo qᷓ; inte/⸗
rioꝛibo.⁊ in domo mentis quieſcere ⁊ ſedere.ac
verba audita medullitꝰcoꝛde meditari:ſicut ð

Magdalena habetur Luce.x.ꝙ ſedens ſecus

pedes dñi audiebat verbũ illius meditaba

auxta ulud editabar in mãdatis tuis

que dilexi nimis. Sedẽdo em̃ et qeſcendo aia

fit pꝛudẽs.vij. Phiſi.Ad ↄfirmationẽ aũt pꝛe⸗
dictoꝝ inquit Chꝛyſ. Qucadmoduʒ non pꝛo

geſt cibus niſi fuerit maſticatus.⁊ i ſtomachũ
deſcẽderit.ſic nõ ꝓficit ad ſalutẽ verbũ dei ſol

audire niſi fuerit intellectui ⁊ mẽoꝛie tradituʒ.
ruat᷑ ille cõ⸗

Ex quib condudit quõtũ peccent qui ſtantad uat. Dec Chryſoſtomꝰ. Que etiã faciũt ad di
cẽda in ſexta ꝑte huius ſermoms.

5

Pars quinta.ꝙ credendũ eſt

ars guentg. eſt bis quea dei
pꝛedicatoꝛibus dicuntur.

. „

Uinta diſpoſitio auditoꝛis dicitur crc1

q ditionis.quaʒ rangit Boetius in li de

diſciplina ſcolarium dicens. Qui non

nouit ſe ſubijci in omnibꝰ.nũquã diſcet ſe ma⸗

giſtrana nec eſt dignus ſclentia ⁊ veritate illeqͥ

„

ſcientie ventagu iuſurgirauceoa nde LTeo
papa. xxiiij.q.iij.inquit in.c.

quid auteʒ. Quid

—

—

non credere. Sed in hanc

„ –

inſipientiam cadunt qui cum ad cognoſcenda
veritatẽ aliquo impediuntur obſcuro:non ad
pꝛopheticas voces. nec ad apłicas litteras:nec
ad euãgelicas auctoꝛitates.ſed ad ſemetipſos

recurrunt:et ideo magiſtri erroꝛis exiſtunt.qꝛ

veritatis diſcipuli non fuerunt.Hec ille. Ra⸗ J
tionem autem ponit Areſ. et Kõmentatoꝛ me⸗/

lius explicat ſuper.viij. Meth.ex qua poteſt ꝰP

illoꝛum cucurriſſet. Ideo dici vulgaricer. Qui bari:ꝙ pꝛedicatoꝛibus eſt credenduz. duit

impia ſapere:⁊ ſapientioꝛi/

Germo

enim pꝛedictus Com. Quando aliquis effecꝰ
conuenit vni tanq; cauſe:⁊ alteri tanq; cauſato
ꝑ pꝛius acexrbuitur cauſe:qᷓ; cauſato:patet hec
regula.um enim lurx ſtellarum.vt dicit Com
mẽtatoꝛ.ij.de aia:pcedat a ſole tanq; a pꝛima
ca:⁊ ab ipᷣis ſtellis tanq; a ſca. debet magis
attribui laus luq illaꝝſtellaꝝ ipᷣi ſoli qᷓ; ſtell.
Quia vt ðꝛ.ix.Echi.Denominatio in qualibet
re debet ſemꝑ fieri a nobilioꝛi.Quo pᷣſuppoſi⸗
to ertum eſt ꝙ ſacra pᷣdicatio doctrine euage⸗
lice:licet pꝛocedat ab oꝛe ipᷣius pᷣdicatoꝛis:qui

eſt quaſi quoddam inſtrumentuʒ dei:tamen

in veritate pꝛincpalius ꝓcedit ad ipᷣo deo. Ait
enim Ambꝛo.ſuper illa verba pauli.j.ad Coꝛ].
xij. Nemo poteſt dicere dñs Jeſus niſi in ſpiri
tuſancto. Omnis veritas a quocunq; dicatur
a ſpirituſancto eſt. Pꝛopterea pſalmographꝰ
canit.Oñs dabit verbum euangelizantibo vir⸗/
cute multa. Sine eius enim adiutoꝛio nõ poſ⸗
ſet aliquis pꝛedicatoꝛ fructificare. Unð Greg.
in omelia ait. Niſi ſpirituſſaneus coꝛdi adſit
audientis:in vacuum laboꝛat lingua docẽtis.
lõ eſt ergo pꝛedicatoꝛi attribuendũ:ſed ſpiri⸗
tuiſancto ſi aliquãdo bene doceat ⁊ fructificet.
Quod oſtẽdit Berñ.per tria exempla ſuꝑ Can
tica. Pꝛimuʒ eſt:quia aqua nõ fluit a fonte ad
oꝛtos:niſi per canale:ſiue aqueductum. Si
igitur in hoꝛto auditoꝝ fiat germinatio vtutũ
non eſt gloꝛia canalis ſed fontis.De quo dict᷑
Cañ.iiij. Yons hoꝛtoꝛũ:puteus aquarum vi⸗
uentium ⁊c. Secundum exemplum eſt:quia
mẽs hominis foꝛmat vᷣba ſua:per lingue aut
dentium inſtrumẽta:ſi ergo in aure audientis
inferuntur verba pꝛudentie:non eſt laus ple⸗
ctri lingue ſed mouẽtis animi. Et ideo Salua
toꝛ git pꝛedicatoꝛibus Datth.x. Non em̃ vos
eſtis qui loquimini ſed ſpiritus patris veſtri
qui loqui᷑ in vo bis.Terciuʒ exeplũ eſt.qꝛ ma⸗
nus figurat pulchꝛã ſculpturã vł figura:ſed ꝑ
calamu. Si ergo ꝑ aliquẽ sore in coꝛde ali
cuius ſcribũtur dei pꝛecepta:vł pinguntur vir
utũ oꝛnamenta nõ eſt cõmendatio calami ſcri
bentis:ſʒ manꝰ ſcribe ꝑ calamuʒ opantis. Hic

„*

„

autẽ ſcriba eſt ſpirituſſanaꝰ.Et lingua ciuſli
bet boni pᷣdicatoꝛis:eſt calamꝰſpiritu
de Ps. xluij. inqᷣt Dauid i pſona pᷣdicat.
gua mea calamꝰſcribe velociter ſcribentis. Et
Elſa.lix. dicit dñs. Spũs meꝰ in te eſt:? ego ppꝰ

ſui verba mea in oꝛetuo. Que ſnia habet᷑ enaz ꝗ̊ᷣ

Hiere.j.c.vbi ðꝛ. Ecce ego dedi v ba mea in oꝛe
tuo. Paulus quoq;.j,ad Theſſol. ij. c. ait. Cuz
accepiſtis a nobᷣ verbũ auditu dei accepiſt:nõ
vtverbũ hoium:ſed ſic eſt vere vbũ dei qͥ opat᷑
in nobis.Ex quib oibus ↄdludit᷑ ꝙ ſi datur fi
des Areſtoteli ð reb naturalibo pᷣmocinãti. Et
Balieno atq; ypochrati.ac Auicẽne de rebo me
dicinalibo. Et Marco tullio ciceroni ĩ arte oꝛa
coꝛia. Pꝛiſciano in grã maticalibo. Accurſio et

qui nõ ruminat verbũ dei auditũ.Alij qq; pec
cant in audiẽdo verbũ dei:qͥ cũ indignatiõe au

Bartholo ĩ lege ciuili:⁊ in ſingulis ſciẽtijs do/⸗
ccoꝛibꝰ ſapiẽtiba adhibet᷑ fides:a foꝛtioꝛi tenet
qſq; credere vᷣbo enãgelico ſacre pᷣdicatõis cuiꝰ
pncipalis auctoꝛ eſt deꝰ. Et hec cõcluſio confir
matur ꝑ Socratẽ phᷣm athenieñ. qͥᷣ in ſentẽtijs
ſuis dicit. Auctoꝛitas mgfri etiã ſine alia ratiõe
eſt digna veneratiõe ⁊ eſt ſibi fides adhibenda.
Sicut igit᷑ cecꝰ acqᷣeſcit fideli doctoꝛi:ſic ſapiẽs
xpᷣianus debet ſimplłr credere euãgelice vitati:
de qua nõ poſſumꝰ falli.Et ideo debetis ſequi
illã ſniam Ouidij.li.iiij.de triſtibꝰ: epła.iij.di⸗
cẽtis.Crede ꝙ eſt ⁊ ius ac deſine tutavereri.De

qᷓ; fide certa:ſit tibi certa fides Caſſiodoꝛus qͥʒ

epłaꝝ.lib.iij.epła.iiij.inqͥt. Illi credere debetis
quẽ veſtris vtilitatibꝰ arnidere cognoſcitis.hoc
aũt facit qlibet bonus pᷣdicatoꝛ ergo firmit cre
dite que dict. ”M.
NPars ſexta ꝙ mẽoꝛie debẽt tradi ⁊ patiẽter
ſuſapi ea que in pᷣdicatiõibꝰaudiunk. A
Exta diſpoſitio boni auditoꝛis ðꝛ ſuſce
ſ ptiõis. Debe em mẽoꝛie vt ſupꝛa dixi
tradere que dicunt᷑:⁊ nõ facere ſicut qui
dã qui ex vna aure audiũt vᷣbũ ⁊ ex alia dimit⸗
tunt. Ideo dicit Salomõ ꝓuer.iiij.Fili accipe
diſciplinã patr tui ⁊ ne abijcias eam.⁊.iij.eiuſ
dẽ libꝛi ca.etiã dicit. Audite filij diſciplinã pꝛis
veſtri:⁊ attẽditevt ſciatis pꝛudẽtiã ⁊ om̃e bonũ

tribuã vobis. Sed cõtra hoc multi fadũt qui

ſi audiũt dici aliqð verbũ ocioſuʒ ſeu vanas fa
bulas indelebili mẽoꝛie cõmendãt.Diuina aũt
verba ꝓtinus obliuiõi tradũt. Ideo ðᷣt Oꝛatiꝰ

in quad epła ad Ceſarẽ.Diſcit em̃ ctiꝰ memi⸗

nitq; libẽtius illud: Quod qͥs deridet qᷓ; quod
ꝓbat ⁊ venerat᷑.De his etiã pᷣdixit Paulꝰ. ij. ad
Thim.iiij. A veritate quidẽ auditu auertẽt:ad
fabulas aũt cõuertent᷑. Debet igit᷑ panis verbi
dei maſticari ⁊ ruminari ⁊ in vetre mẽoꝛie mit⸗

ti.vt em̃ inquit Chꝛyſ. Sicut qui nõ maſticat

cibũ nõ ſentit odoꝛẽ eius: ita niſi qꝗͥs verbũ qðᷣ
audit maſticauerit nõ intelligetvirtutẽ eiꝰ. Si⸗
cut etiã illud animal qð nõ ruminat eſt imũ dũ
Leuit᷑.xj.ita ille homo eſt imũdus apud deum

diũt pᷣdicatoꝛẽ cũ eoꝝvitia redarguit Cõtra q̊s
ðᷣt Hiero.ſup Amos ꝓphᷣam. Grande pem̃ eſt
odiſſe coꝛripiẽtẽ ⁊ coꝛreptionẽ nõ tolerare: ma⸗
rime cũ nõ odio ſʒ amoꝛe coꝛripiat. Salomon
ꝓuerb.xv.ca.inqͥt. Stultꝰ irridet diſciplinã
patris ſui:qui autẽ cuſtodit increpatiões ſapiẽ
tioꝛ fiet. Et ibidẽ dicit. Nõ amat peſtilens eũ qᷣ
ſe coꝛripit:coꝛ aũt ſapiẽtis ſuſapiet coꝛreptõeʒ.

Seneca etiã li.iij.de ira.inqͥt. Admoneri ⁊ coꝛi

gi ſemꝑ bonꝰ gaudet:peſſimꝰaũt quiſq; aſꝑri⸗

me pati?᷑ coꝛreptione. Hinc Salo. puer. xij ait.
Qui odit increpatiões inſipiẽs eſt.⁊.xv.eiuſdẽ

libꝛi öᷣt. Qui increpatiões odit moꝛiet᷑ſ.ſᷣm glo

ſam triplici moꝛte.vicʒ nature greꝛ gloꝛie. Da⸗

lere.
lewm
hoſt
gin
In
dat
ſage

ſcierisde
oalim
oͤls a⸗
lo on⸗
mnins
lume
Whömne.
laplen⸗
das ſli
Plhii N
marnde
nshyr
ümkae

an
.
s deſul
lupen dinn
rſatqui
lladimtt,
feacahe
mai aul
ahinädiss
ꝛomeboni
iͦti
ndsſu
iuina aü
d On⸗
mman;
niquod
Auls nad
Wcitad
mis vetdi
nioriemi
matiat
pũg⸗
l O⸗
tinid
ddeum
jäcper
nanötan
Cmnis
cpanck
riei
oon
olina
s le
mach4
repco,
nicon
Paſn
rijat.
ciuſce
ſFmg⸗
e

pierie z iij ca idẽ dicit. Saplẽtiã
q abijcit infelix eſt.Et ꝓuer.xxix.inqt. Uiro qui

Foliũ

—

tiã ⁊ diſciplinaz

coꝛripientẽ ſe dura ceruice contẽnit repentinus
ſuꝑueniet interitꝰ. Malũ igit᷑ ſignũ eſt de his
qͥ murmurãt de coꝛrectiõ ib⸗ pᷣdicatoꝝ.faciũt eĩ
ſicut equus qͥ habet dauũ fixũ in carne:qͥ ſubi
to vt tangit᷑ in illo recalcitrat. Ideo ðꝛ Ecci.xxj.
Audiet luxurioſus verbũ pꝛudẽtie ⁊ ſapientie:
⁊ diſplicebit ei ⁊ ꝓijciet illð poſt doꝛſum ſuum.
Siliter dicit Ouidiꝰ libꝛo pᷣmo de reme.amo.
Impatiẽs animus nec adhuc tractabilis arte
Reſpuit atqʒ odio verba monẽtis habet.Qua
ex re dico vobis illud quod ſcriptum eſt Jaco⸗/

bi.ſ.Cũ mãſuetudine ſuſcipite inſitũ verbũ qð

põt ſaluare aias veſtas.
Pars ſeptima ꝙ ad effectũ debẽt ꝑduci ea
q̃ a pdicatoꝛibꝰ euãgeliʒant᷑. ⏑
Eoptima diſpoſitio ⁊ vltima boni audi/
ſtoꝛis dicit᷑ operatiõis. Scðm em̃ Areſ.
j.ethic.ad ꝑfectionẽvirtutis tria requi⸗
runt᷑.ſ.ſcire:velle:⁊ operari.Et ibidẽ iquit. Uir
tutes ſcire parũ aut nihil pꝛodeſt ad felicitatẽ.
Et etiã ait. Uirtꝰ quid ſit vtſciamus nõ ſcruta
mur:ſedvt operãtes boni efficiamur. Et.x.ethi.
dicit. Nõ ſuff icit vtutes ſcire niſi quis operetur
ſ̃m illas. Seneca q̊ʒ in puerbijs ſuis dicit. Mi/⸗

hil pꝛodeſt faciẽda didiciſſe ⁊ nõ facere. Vñnñ di⸗

citur.j.ethic.Q. illi qui ſunt cõtenti ſciẽtia mo⸗
rali abſq; oꝑe ſunt ſiłes illis q attẽte medicos

audiũt ſed nihil faciũt eoꝛũ que dicũt. vnde nõ

recipiũt ſanitatẽ.Nihil em̃ ꝓdeſt infirmo audi⸗

re a medico q̃liter debeat ſanari ſi poſtea nolit

recipe medicinã. Quid vero pꝛodeſt alicui ſcire
artẽ mercãdi:ſi ipam nolit poſtea actualit᷑ exer⸗
cere.Quid etiã ꝓdeſt mulieri videre ⁊ intellige
re maculã faciei ſue in ſpeculo niſi actualit᷑ eam
poſtea abſtergat. Sic erit ꝓfecto verbũ dei au⸗
diẽti? nõ poſtea agnitas maculas aie extergẽti
Immo bec agnitio ad penaʒ ei cedet. Quia vt
ðici᷑ Lu.xij. Seruꝰ ſciẽs volũtatẽ dñi ſui ⁊ nõ
faciẽs plagis vapulabit multis.Et ad hoc etiã

addud poteſt illõ qð ðꝛ in ca.diſpẽſatõ.xliij. di.

. .
X
* *

ad hoc venerat pᷣdicare in illa terra vt in die iu

dicij nõ haberẽt hoĩes illi excuſationẽ ꝙ nullꝰ

eis pᷣdicauerit.⁊ vtverbũ ſalutis audiẽtes ⁊ nõ
poſtea operates magis punirent᷑. Uidete ergo
dilectiſſimi qũo non ſufficit audire verbũ dei ⁊
poſtea nõ oꝑari ⁊ facere ſᷣm illud. Jõ vobis di⸗/
co illð qð ſcribit᷑ Jaco.j.ca.Eſtote factoꝛes vᷣbi
⁊nõ auditoꝛes tm fallẽtes voſmetipᷣos:qꝛ ſi q s
auditoꝛ eſt vᷣbi ⁊ factoꝛ hic cõparabit᷑ viro cõſi /
derãti vultũ natiuitatis ſue ĩ ſpeculo.Cõſaera
uit ei ſe ⁊ abijt ⁊ ſtatim oblitꝰ ẽ q̃lis fuerit.Qui
aüt pſ pexerit in lege ꝑfecte libertatis⁊ pmãſerit
in ea nõ auditoꝛ obliuioſus factꝰ ſʒ factoꝛ ope⸗
ris hic btũs in facto ſuo erit.vt em̃ ait Paulus
ad Roma.ij. Nõ auditoꝛes legis ſʒ factoꝛes iu
ſtificabunt᷑. Et.j. Joh.ij.ðꝛ.Qui ſeruatvbũ dei
in hoc charitas ꝑfecta eſt. BB
EAd ꝓ maioꝛi declaratiõe pñtis euãgelij
ſꝛ⁊ pᷣdictoꝝ ⁊ etiã dicẽdoꝝ in ſeqnti ß᷑ᷣmo
ne eſt ſciẽdũ ꝙ verbũ dei eſt illð ſemẽ de
quo ðꝛ Mat.xiij. Marci.iiij.? Luc.viij.Exijſt
q ſeminat ſeminare ſemẽ ſuũ ⁊c. Iſte em̃ ſemia
toꝛ eſt filiꝰ dei:qͥ cũ ſit ſapia patris exiuit ab eo
ꝑ eternꝗ generatiõeʒ.vnð ait Ecci.xxiiij.Ego ex
oꝛe altiſſimi pꝛodij pᷣmogenita añ oẽm creatu⸗
ra.Q, aũt fuerit ſeminatoꝛ oñdit᷑ ꝑ illud qð ip
ſe pᷣdixerat Hiere.xxxj. Seminabo domüũ iſr ⁊
domü iuda ſemine hoĩm ⁊ ſemine iumentoꝛũ.
Semẽ em̃ hoĩm.i.ſapiẽtũ⁊ intelligentiũ eſt in⸗
ſtructio:ſeu pᷣdicatio ſubtilis ꝑ rõnes ⁊ auctoꝛi
tates. Semẽ aũt iumẽtoꝝ.i.ignoꝛãtiũ ẽ erudi⸗
tio ꝑ exepla bona quo duplici modo xpᷣs ſuuz
ſemẽ ſeminauit.i.doctrinã ſuã ſparſit.Act᷑.j. Ce

pit ieſus facere ⁊ docere. Qꝛ ergo nobilia ſemia
de longinqͥs partib⸗ oroal ad loca in quibꝰ
noõ reperiunt᷑. Ideo vidẽs unus deic ceſte ſe
men nõ erat ĩ mũdo:attulit illð ad nos de celis
Et hoc eſt qð ipᷣe inqt Joh.xvj.Exiuia patre et
veni in mũdũ.ſ.ad ſeminãdũ ſemina oĩm vᷣtu⸗
tum. Qui gͤvult bene ſeminare opꝑtet eũ exire de
terra carnali? traſire ad ſpũalẽ:iuxta illð Geñ.
xij. Egredere de terra tua ⁊ de cogna tiõe tua:eio

vbi ſcriptũ ẽ. Siẽ nõ leue diſcrimẽ incũbit poti vade ad terrã quã mõſtrauero tibi. Hoc aũt fa

ficibi ſiluiſſe qð dicereↄgruit:ita his nõ medio
cre ꝑiculũ eſt qͥ cũ debeãt parere deſpiciũt. Qð
qdẽ fieri ſũme appetit diabolꝰ Uñ legit q a⸗

religioſus in q̊da ſᷣmone vidit demonẽ quẽ

iurauit vt ſibi diceret qͥd ibi ageret. Qui rñdit.
Ego ſũ demõ ⁊ vocoꝛ claudẽs aurẽ:ne vᷣbũ dei clcatu e? r. cõedei ud.
Aliud cecidit ſupꝛa petrã ⁊ natũ aruit eo ꝙ nõ

audiat᷑:⁊ habeo tres ſocios demões:vnꝰvocat᷑
daudẽs coꝛ:ne pctõꝛ audiẽs conterat᷑.ſecũdus

daudẽs os:ne cõfiteat᷑.tertiꝰdaudẽs burſã:ne

ſatiffaciat. Legit᷑ etiã ꝙ qͥdã demõ aſſũpta foꝛ⸗
ma pᷣdicatoꝛis in quada terra valdevtilẽᷣmo⸗
nẽ fecit exhoꝛtãdo pctõꝛes ad pniam.facta aũt

p̃dicatiõe qͥdã ſctũs vir q aderat ⁊ ꝑ ſom cogno

uerat ꝙ erat diabolꝰ eũ adiurauit vt ei diceret
qᷣs eſſet.Qui rñdit ſe eſſe demonẽ infernalẽ qui

d ſeruat cõſilium Dauid ꝓphete dicentis

pſal.un. Obliuiſcere populũ tuũ ⁊ domũ pa
tris tui:⁊ cocupiſcet rex decoꝛẽ ſuũ. Z₰Z B
AA notandũ ꝙ dũ iſte celeſtis agricola

ſeminat. Alið ſemẽ cecidit ſecꝰ via ⁊ con⸗

culcatũ ẽ ⁊ volucres celi cõederũt illud.

habebat humoꝛẽ. Aliud cecidit ĩter ſpinas ⁊ ſik
exoꝛte ſpine ſuffocauerũt illð.Aliud vᷣo cecidit
in terrã bonã ⁊ oꝛtũ fecit fructũ centuplũ: vt ö
in euãgelio hodierno:ſʒ Matth.xiij. ? Marci
iiij. diat ꝙ fecit frucũ bonum aliud trigeſimũ
alið ſexageſimũ ⁊ aliud cẽteſimũ.Ex qͥbꝰ vᷣbis
colligit᷑ ꝙ de ſemine ꝑ xpᷣm ſeminato tres ꝑtes
depereũt:vt oñdat᷑ ꝙ de ſemine ſcrẽ Bdieandis

modij ſemẽtis facent modios tres.qð ex vitio
ſeminis vel ſeminatis nõ ꝓcedit:ſed ſuſcipiẽtis

id eſt auditoꝛis.Multi em ſunt de illis de qͥ by

ð Eſa.vj.Auditu audietis ⁊ nõ intelligecj. In
craſſatũ em eſt coꝛ ppłi huiꝰ⁊ auribo grauit au
dierũt. Multi nãqʒ dicũt illð Joh.vj.Dur?ꝰ eſt

hicſᷣmo ⁊ qͥs põt eũ audire.Semẽ igi᷑ cadens
ſecus viã eſt verbũ dei auditũ ab his qͥ ſe viam

maſts cogitatõibo faciũt:qͥ nec verbo dei cõpũ⸗
gunt᷑ nec bñ agere incipiũt.de quibꝰ ðꝛ Eſa.lj.

Poſuiſti coꝛ tuũ q̃ſiviã traſeuntibo.⁊ Job.xix.

Uenerũt latrones ⁊ fecerũt ſibi viã ꝑ me.Et cõ⸗
cłcatũ ẽ.ſ.ab hũanis ſẽſualitatibʒ⁊ malis ac in⸗
honeſtis delectatiõibo. Job.xx. Uadẽt et veniẽt

ſuꝑ me hoꝛribiles.Et Judicũ.vj.ũ ſeminaſſʒ
iſrł aſcẽdebãt madian ⁊ amalech ⁊ ceteri oꝛiẽcta

liũ nationũ:⁊ ſicut erãt ĩ herbis cũctavaſtabãt.
Zales q̃ʒ ſunt qͥ foꝛnicatiõi ⁊ voluptati ſepſter
nunt.vñn Ecci.ix.ſcriptũ ẽ.Ois młier foꝛnicaria
q̃ſi ſtercꝰ cõculcabit᷑ in via.Et volucres celi co⸗
mederũt illo.i.demões qͥ ſunt celeſtis nature ⁊

habitaãti aere qð celũ aliquando appellat᷑. De
hoc aũt pᷣdictũ fuit Deutce.xxxij. Et deuoꝛabũt

eos aues moꝛſu amariſſimo.Iſti em̃ ſũtvane⸗/
gloꝛioſi qͥ ad pᷣdicationẽ vadũt ⁊ bona faciunt
vt laudent᷑.de qͥbus Oſee.viij.dicit᷑. Uentũ ſe⸗
minabũt ⁊ turbinẽ metẽt.Non ẽ in eis germen
nec faciẽt farinãa. Et PS.ait de aia vaneglioſa.
Et vindemiabũt eã oẽs qͥ pꝛetgrediunt᷑viã.o

lucres ergo celi.i.demões vanegłie comedũt ſe

men eiꝰ boni oꝑis.De quo Eʒzech.xxxix.ſcriptũ

eſt. Feris auibo omiq; volatili celi dedi te ad de

uoꝛaãdũ. Ita ꝙ paruũ repoꝛtat fructũ ð ſuis be
ne actis hac intẽtiõe.⁊ hoc eſt qð dicit᷑ Aggei.j.
Seminaſtis multũ ⁊ ituliſtis paꝝ.⁊ NHiere.xij
Seminauerũt triticum ⁊ meſſuerũt ſpinas.et
Michee. vj. Tu ſeminabis ⁊ nõ metes.Alið ſe
mẽ cecidit ſupᷣ petrã⁊ natũ aruit⁊ ñ fecit fruccũ
qꝛ nõ habebat humoꝛẽc.ſ.deuotiõis. Per petrã
aũt ſignificant᷑ hñtes coꝛda dura ⁊ obſtiata ac
qupba qͥ de ſanctis pᷣdicatõib ⁊ bonis exhoꝛta

tiõſbꝰ nõ recipiũt frucũ.⁊ de hoc dict Job. xv.
Nõ mittet in terra radicẽ auferet᷑ ſpũs oꝛis ſui.

Opꝑtet ergo mittere radicẽ i terra.i.ĩ hũilitate in
mẽoꝛia habẽdo illð Geñ.iij. Cinis es ⁊ in cine

7

rẽ reuerteris. Cõtra tale adamãtinũ coꝛ ſcriptfũ

eſt Ecci.iij.Coꝛ durũ male habebit in nouiſſi⸗
mo.De tali q̊ͥʒ indurato ðꝛ Job.xl.Coꝛ eiꝰ idu/
rabit᷑ qſi lapis. Aliud ſemẽ cecidit int᷑ ſpinas ?⁊
ſił exoꝛte ſpine ſuffocauer̃t illð.Perſpinas aũt
intelligunt᷑ diuitie:q̃ vt ait Gꝛe.in omeł.acqui⸗
rendo cõſeruãdo ⁊ amittẽdo aiam pungũt. Et
iõ difficile eſt diuitijs ⁊ occupationib terrenis
intẽtos bonis oꝑibus frucificare. Eapꝛopt᷑ ðöꝛ
Hiere.iiij. Noli ſerere ſuꝑ ſpinas:ſed multi ſpi
nas iſtas pungitiuas exiſtimãt molles floꝛes.
Job. xxx. Eſſeſub ſentibodeliciasputãt Per ſpi

nas etiã intelligunt᷑ pctã que retrahũt ⁊ impe/⸗
diunt meritũ noſtroꝝ bonoꝝ opeꝝ:imo fauũt
nos deduci ad eternũ ſupplicium: Juxta illud
ij. Regũ.xxiij. Pꝛeuaricatoꝛes q̃ſi ſpine euellẽ⸗
tur.Et Pſal.cxvij.de pctõꝛibus dici᷑. Exarſer̃t
ſicut ignis in ſpinis.Et Eſa.xxxiij. Spine ↄ⁊gre
gate igni cõburent᷑.Illi ergo qͥ totũ ſtudiũ ſuuʒ
in acquurẽdis honoꝛib ac diuitijs poſuerunt:
de ſuis laboꝛibo nõ fructũ ſed danationẽ ⁊ cru
ciatũ ꝑcipiũt Juxta illud Geñ.iij. Maledicta

terra in opere tuo. Spinas ⁊ tribulos germia⸗

bit tibi. Quartũ ſemẽ cecidit in terrã bonã.id
eſt i eos qͥ deuote audiũt verbũ dei ⁊ oꝑe audi⸗

ta perficiuũt. Et iſtoꝝ alij repoꝛtãt fructũ trigeſi

mũu vt cõiugati.Alij ſexageſimũ vtvidue ⁊ caſti
tatẽ ſeruãtes licet vginitatẽ nõ habeant.Alij vᷣo
centeſimũ vt vgines docoꝛes ⁊ martyres. Et
de iſtis tribꝰ fructibo habe᷑ Mat.xiij.? Mar
ci.iiij.De fructu autẽ cenceſimo dici᷑ Geñ.xxvj.
Seminauit Iſaac in tena illa ⁊ inuenit in ipᷣo
anno centuplũ. Illi ergo qͥ habent aiam bene
diſpoſitã q̃ libẽter auditvba ſancte pᷣdicatiõis
⁊ ea que auditexecutiõi demãdat:debẽt letari ⁊

ð o gras referre de tato beneficio.Unicuiq; em
illoꝝ ait Moyſes Deute.viij. Bndicas domio

deo tuo ꝓ terra optima quaʒ dedittibi. Lales

em̃ fructũ maximũ repoꝛtabũt de auditiõe ſcẽ

pᷣdicatõis.Dicit em̃ dñs noſter Lu.xj.ca.Bti qͥ

audiũt verbũ dei ⁊ cuſtodiũt illð. Qð vobis il

le cõcedat qͥ eſt bnñdictus in ſcla ſcloꝝ. Amẽ.

Dñica in qnquageſima deverbi dei erhoꝛta⸗
iõe obligatiõe ⁊ fructificatõe Sermo.iij.

*

OPſinihüulhoꝛu
teellexerũt Lu. xviij. Quã excellẽs
dignũ atq; ſalutare ſit verbũ dei:ĩ
hoc ſaluatoꝛ noſter demonſtrauit
ꝙ in ꝓpꝛia ꝑſona pᷣdicatiõis officiũ voluit exer⸗
cere.Uñ de ipᷣo Mat.iiij.ðꝛ.Cepit ieſꝰ pᷣdicare
7 dicere. Pniam agite.⁊ Lu.viij.ſcriptũ ẽ. Ibat
ieſus ꝑ auitates ⁊ caſtella pᷣdicãs ⁊ euãgeliʒãs
regnũ dei.Ad h̊ etiã pᷣdariſſimũ officũ apłos
ſuos elegit.qͥbꝰ Johᷣ.xv.inqͥt.Ego vos elegi de

mũdo vteatis ⁊ fructũ auferatis ⁊ fructꝰveſter

maneat. Poſt reſurrectionẽvero ſuã apparens
illis inqͥt illð Marci vlt᷑.Euntes in mũdũ vni

uerſum pᷣdicate euãgeliũ oĩ creature.i.oĩ hoĩm

generi ᷣm Bꝛeg.ſuꝑ illð vbũ in omelł.qͥ inquit
Oy exquo hõ habet eſſe cũ lapidibo ⁊ rebꝰ vita
carẽtibo:viuere cũ arboꝛibo:ſentire cũ aĩalibꝰ et
beſtijs:ac itelligere cũ angelis. Jõ oĩs creature
noiĩe ĩtelligit᷑ ois hõ qͥ habet in ſe aliqͥd oĩs crea
ture:qð meliꝰdeclarauit idẽ ſaluatoꝛ nt̃ Mat.
vlti.di. Eũtes docete oẽs gẽtes.Qð qͥdẽ pᷣceptũ
apli ſolicite fecerũt ſicut de eis pᷣdixerat Dauid
pſal.xviij.di. In oẽm terrã exiuit ſonꝰ eoꝛũ ⁊ in

fines oꝛbis terre vᷣba eoꝝ.Qð ↄſiderãs Euſe⸗

nr dich
mo ki⸗
urralh
hecucll,
anſe
mnengre
üſo;
Wzan
Mie
mi,
1denäid
1mud
Na
mr ni
nom dene
dicanöis
dälaune
icniqgẽ
1sdomio
D. Das
a Bi
whol
Ae.

jaborn,
ii. K

niacllis
erbü deli
nondrut
oluit an/
Pjcllar
tie bar
vigtlizis
i aptos
s agide
nasvcker
ppras
nudim.
ioihoin
Mnqu
b? vit
zialibꝰc
geahre
lois en
r.
lachen
daus
eoꝛü:1

biꝰpãphili.ſ.qtũ fructificauit pᷣdicatio apło

in pmo de euagelica pᷣpatione inqͥt. Nõ em̃ ꝑſe
qj xpᷣm ſecuti ſunt:mres ſuas nephadis cogno
ſcũt nuptijs.õ hũanis veſcunt᷑ carnibo ſyche:

in ad eos vſq; xpᷣi pᷣdicatio ꝑuenit:nec chariſ
imos falſa religiõe ſpulſi iugulat filios. DHec
certe ac alia pene ifinita hoĩm qͥndã vitã vexa⸗

bãt. Maſſagethe ac darbices tradutur cogna

tos atq; affines ſuos:qͥ ſenectute afficiebantur
miſᷣrimos putaſſe.Ac iõ ĩmolatas carneſ eoꝝ:
q̊s płimi fecerãt ð uoꝛabãt.Libareni viuos ſe
nioꝛes ſuos pᷣcipitarũt. Hircani rapacis gñis
auibꝰ ac canib ꝓijcere ſoliti.Que qͥdẽ oĩa reli⸗
gioſiſſime ſe facere putabãt.Nũcvᷣo ſola euage
lica vtute vndiq; hec truculẽtiſſima peſtꝭ expul
ſa ẽ.hec ille.Quã qͥdẽ indubitatã vtilitatẽ atq;
ſctẽ pᷣdicatiõis excellentiaʒ nõ agnoſcũt hi qͥ ad

illã accedere cõtẽnũt. Jõ bñ ðꝛ de eis i vᷣbis pꝛe

poſitis. Ipi nibil hoꝝ ⁊c. Suꝑ qͥbo vᷣbis tres
ↄſideratiões deuotas faciemꝰ:pꝛima dicet᷑ Ex/
hoꝛtatiõis. ScðaObligationis.Tercia ⁊ vlci⸗
appellabitur Fructificationis.
Pars pma huius ſermonis de exhoꝛtatiõe
ad audiendum verbum dei. O——
Vo ad pᷣmã pdicatõis nr̃e ↄſideratõeʒ
q que ðꝛ exhoꝛtatiõis.Dico ꝙ ſi nũqᷓ ſa⸗
cra ſcriptura vos iduceret ad audiẽdũ
verbũ dei:ad h̊ vos ĩuitat ⁊ q̃damodo ↄſtrin⸗
git deſideriũ naturale. Fundamentũ rõnis po

nit᷑ ab Areſ.ij. de aia. ij. Phi. .?. v. Meth.q di.
Ois potẽtia oꝛdinata ad aliqͥ q:naturalłr appe

tit illud tãq; qͥd ꝑfectibile.Et h̊ patet de poten/⸗
tia nutritiua oꝛdinata ad cibum:de viſiua ad
imagines pulchꝛas videndũ:⁊ ſic de ſingulis
potẽetijs.Et rõ huiꝰ deſiderij ẽ:qꝛ vt inqͥt Phi.
ix. Mecha. Actꝰeſt finis ⁊ ꝑfectio ipᷣiꝰpotentie.
Cũ igit᷑ itellectꝰnr̃ ſit naturalr oꝛdinatꝰad itel⸗
ligẽdas vitates:qꝛ eiꝰobiectũ eſt veꝝ ſᷣm Sco
tũ ſuꝑ.j.ſen.vñ inqͥt Areſ.vj.Ethi.ꝙ bonũ ĩitel⸗

lectꝰeſt veruʒ:⁊ Tulliꝰin.iij.tuſcu.q.ait.Sa⸗

piẽtia ⁊ veritas ſanitas ſũt animi:? Aug.in.li.
retractationũ dicit. Ueritas eſt ꝑfectũ bonũ cu
iuſtibet humane mẽtj. Ergo ſic gaudet ⁊ ꝑfici
potẽtia viſiua vidẽdo res foꝛmoſas:⁊ ſic de re

—

cu niſi deꝰ. Si igik natura nos iuitat⸗ quodã

mõ cõſtringit ad ſcias acqrendas rerũ tꝑaliuʒ.
luxta illð Sene. ad Tucl Bocles naruta 1.
edidit:multo magis nos cõſtringit ad ꝑquirẽ
dã ſciam de aia:q eſt nobilioꝛ alijs ſciẽtijs rex
naturaliũ.vt inqͥt Are.j.de aĩa Et ibi cõmen.ðᷣt

ꝙ ſcia de aia pᷣcedit in nobilitate⁊ delectatione

oẽs alias ſcias.Quid dicã de diuina ſapientia
Pꝛofecto nihil ſic appetit potetia nr̃a in telecti

ua:qꝛ eſt ſcia ſciarũ:teſte Pho. vj.echic.vbl ait.

Sapia eſt ſcia honoꝛa biliſſimoꝝ ⁊ diuioꝝ.iõ
habet rõnẽ capitis int᷑ oẽs ſcias.Et in pꝛologo
Metha.idẽ alt. Scia maxime diuina maxime
honoꝛãda ẽ᷑:quã maxime deꝰ habet. Uñ ⁊ dea
eſt ſciẽtiaꝝ.Et.vj.¶ Hecha.ait.Licʒ oẽs ſcie ſint
nobiles tñ ſcia diuina nobilioꝛ ẽ alijs rõne no
bulitatᷣ ſubiecti.Scia etiã phie eſtvalde delecta
bilis.teſte Pho. x.ethi. qͥ ðdt. Phia habet mira
biles delectatiões. Et.xij. Mectha.idẽ ait.Dele⸗

ctatio q̃ eſt i actu itellectꝰ eminẽtioꝛ ẽ oĩ deleccta

tiõe q eſt ĩ actu ſenſus.De ſcia qͥʒ ciuili ðꝛ in.l.j.
§. pinde v.ẽ qͥdẽ.ff. de vari.⁊ ex.cogni.Eſt ei res

ſctiſſima iuris ciuilis ſapia:q̃ pꝛecio numario

liqͥs. Sic ĩtellectꝰnr̃ dum actu itelligit vitates

maxime ſubtiles ꝑficit᷑: ⁊ magnoꝑe cõſolat᷑ ſm
Areſ.x. Mectha. ⁊.ij. de celo ⁊ mũdo.Et hoc eſt
qð ait Phi.ix.ꝑte ꝓbleumatũ dicẽs. Addiſce⸗
re quidẽ facile eſt:⁊ delecrabile natura oĩb eſt.
Culꝰſniam cõfirmãdo dicit Tulliꝰin tuſcu.q.
Ineſt mẽtibo nr̃is inſatiabilis quedã cupidi⸗
fas veri vidẽdi:⁊ ĩ.j.de officijs idẽ ait.Oẽs tra⸗
himur ⁊ ducimur cognitõis ſciẽtieq; cupidita
te ĩ q̃ excellere pulchꝛũ putamꝰ. Et rõ huiꝰẽ:qꝛ
ſcia facit hoĩes nobiliſſimos vt nota.i.łꝓuidẽè
dũ.C. de poſtu.iõ Areſt.i.j. Merha.inqt.Oẽs
hoiĩes natura ſcire deſiderãt:⁊ rõnẽ aſſignat in

li.de bona foꝛtuna di, Nihil meliꝰſcia ⁊ intelle

nõ ẽ excimãda:his aũt ſciẽtijs dignioꝛ ẽ cao ni⸗
ca.ca.j.x.di.Si igiũ tam pᷣcioſe ſunt he ſcie:pfe⸗
cco ſequit᷑ ꝙ Theologia q eſt ſapia de deo ẽ mi
rabuiſſima ⁊ iocũdiſſima ſuꝑ oẽs alias ſcias:
nõ in aliq̊ genere tm ſed ſimpłr vt inqt beatus
Tho.ſj.ꝑte.ſũme.q.j.ar.ix.ĩ coꝛꝑe q ſtiõis.ꝓpt᷑ea
ðᷣt Phus.xij. Metha. Maxia ⁊ ꝑfectiſſima ẽ
intelligẽtia optimi ex qua ſequit᷑ maxia delecta
tio.Ex qͥbꝰ oibꝰ ↄdudit᷑:ꝙ nat᷑a nf̃a q ſũmoꝑe

deſiderat ſciam vos inuitat vt veniatis ad pᷣdi
cationẽ q̃ eſt cibꝰ aie cõfoꝛtatiuꝰ ⁊ iocũdatiuꝰ.

De quo dici põt illð Johᷣ.vj. HNic eſt pãis viuꝰ
q de celo deſcẽdit. Si qͥs maducauerit ex h̊ pa⸗

ne viuet in eternuũ. Poſſumꝰ q̊ʒ dicere deo illð

Saßp.xvj. Angeloꝝ eſca nutriuiſti głm tuũ: et
panẽ ð celo pᷣſtitiſti eis oẽ deleccamẽtũ i ſe hñtẽ
⁊ oĩs ſapoꝝ ſuauitatẽ.De me etiãvos tali pane
paſcẽte dici poterit illð Ecci.xv.ibauit ũlũ pa
nevite ⁊ intellecꝰ.De hoc qͥʒ pane vᷣbi celeſtꝭ aitꝰ

ipᷣe Salua. Johᷣ:viij. Si qs ſᷣmonẽ meũ ſerua

uerit moꝛtẽ nõ guſtabit ĩ eternũ. Paſcite ꝗ̊ vos
iſto pane diuio ⁊ ſpũali.qꝛ vt ait Aug.ſuꝑ Lu.
Maioꝛ eſt ꝓfecto refectio mẽtis q;ventris.Et

Lac.in.v.diuiiſti.inqͥt.Delectat ſcia mẽtẽ:gau

detq; animꝰ ĩ vitat luce vſari q eſt aie pabulũ
indicibili q̃dã iocũditate ꝑfuſum. Ecce ̊ ꝙ na

turali iſtinctu ducti debet freqᷓntare pᷣdicatões

nr̃as:in quib intẽdo vob tradere ſciam de aia
de glia padiſi de celeſti dulcedine ⁊ de diuinis
hũaniſq; ſciẽtijs. Necexcuſabilis eſt quoꝛũdã
pᷣſumptõ qͥ dicũt.Ego ſũ iuriſꝑit doctoꝛ decre
toꝛũ vel theolo.magr.Nullꝰ em̃ adeo eſt doctꝰ
qͥn ſꝑ addiſcere aliqd poſſit. Etiõ ðt Senecaĩ

li. de trãqᷣlli.animi. Puto multos ad ſapiaʒ ve

nire potuiſſe ſi nõ putaſſẽt ſe ꝑueniſſea M1ercu;
3

Bermo

rius aũt termegiſtꝰmaximꝰ ph̊s dicebat.maxi
ma ps eoꝝ q̃ ſceimꝰeſt minima ꝑs eoꝝ q̃ igno⸗
ram. Et Lac.in li. ð ira dei dicit. Socrates ille
chhebanꝰcũ eſſet oim phiłoꝝ docciſſimꝰ. vt cete/⸗
roꝝ argueret inſcitiã qͥ ſe aliqͥd tenere arbitra⸗
bant᷑ ait.ſe nihilſore niſi hocvnũ ꝙ nihil ſciret
Refert q̊ʒ Tulliꝰin.ij.de Sene.?⁊ Ualenꝰma⸗
ximꝰi tractatu:de ſtudio ⁊ induſtria:q Solõ
Phylo. ſapientiſſimꝰ aiebat:ſe ſeneſcentẽ cidie
glidd diſcere. Supꝛemo vo die vite ſue aſſiſtẽ/⸗
cib amicis:qdãq; iter ſe ↄferẽtibo ſatis iã pꝛeſ⸗
ſum caput erexit:iterrogatuſqʒ qua ꝓpter bᷣ fe/⸗
ciſſet ridit:vt cũ illud qcqͥd eſt:de qͥ diputat
percepero moꝛiaꝛ. E
Magna cõfuſio:a maximũ vituꝑiũ:o
o ingẽs ſtulticia xpᷣianoꝝ:qui nõ curant
de doctrina pᷣdicãtiũ ta digna ⁊ nobili.
Pꝛofecco iſte paganos illos cõfundit:⁊ multi
alij infideles Philoſophi:iĩter s fuit Apollo
nius Pithagoꝛas ⁊ Plato qͥ licec eẽnt docciſ⸗
ſimi:tñ auiditate ampliꝰ addiſecdi:diuerſas ꝓ

uincias luſtrauere. maria trãſierũt cũ diuerſis

piculis.Et qͥ magfi ert in terris ſuis:cũ maxi
mis laboꝛibo alios querebãt a qͥb diſceret:vt
Miero. refert ad Paulinũ ſcribẽs. Qui etiã ad
palmachiũ ⁊ occeanũ inqͥt.dũ eſſeʒ iuuenis ni⸗
mio feruebã amoꝛe diſcedi:nec iuxta qrũdam
pᷣſumptionẽ ipſe me docui:Apollinarẽ audiui
antiochie freqnter ⁊ colui. Js canis ſpargebat᷑
caput:⁊ magrm potiꝰqᷓ; diſcipulũ eſſe decebat
ꝑrexicñ Alexandriã:audiui didimũ.In młtis
ei gr̃as ago:qꝛ qð neſciui didici.qð ſciebaʒ illo
docẽte nõ ꝑdidi. Putabat me hoies finẽ feciſ⸗

ſe diſcẽdi:veni rurſus hieroſolymã ⁊ bechleem

Quo laboꝛe:quo pꝛecio baraniã nocturnũ ha
bui pᷣceptoꝛẽ. Timebat em̃ iudeos:⁊ alterũ mi

etiã Macrobiꝰ ponit in.ij.ſaturnaliũ.Et iõ di
cebat ille pᷣus de quo ſcriptũ ẽ in.l.apð Julia
nũ.ff.de fideicõ.lib.Cupiditas diſcẽdi eſt optia
ratio iueniẽdi.Uñ Julianꝰ dixiſſe fert᷑.Et ſi al⸗
teꝝ pedẽ in ſepulchꝛo haberẽ:adhuc addiſcere

qͥd velle.Ait em Tulliꝰ in.j.de oꝛa. Nõ ignoꝛo

ea q̃ bona ſũt melioꝛa fieni poſſe doctrina. At
cõtra de his qͥ nolũt addiſcere nec audire pᷣdicã
tes ðꝛ Ecci.xvij. Qui euitat diſciplins incidetĩ
mala. Ignoꝛtia em̃ eſt mr̃ cũctoꝝ erroꝛũ.ca.j.
xxxviij.di.Cũ ꝗqᷓ vt ad ꝓpoſitũ nr̃m reuertamur:
natura abhoꝛreat ignoꝛãtiã ⁊ deſideret ſciẽtia.
ſequit᷑ ꝙ oẽs icitat ⁊ exhoꝛtat᷑ ad pᷣdicatiõis au
ditionẽ. Maxie aũt eã freqᷓntare debẽt illi qͥ de

nouo ſuntauerſi ad pniam. ã ſunt q̃ttuoꝛ ge

nera hoim q difficult ieiunia ferre poſſũt.indi⸗
gẽt em crebꝛa refeciõe.ſ.a magna egritudine cõ

ualeſcẽtes.itinerãtes:pueri ⁊ ſenes. Tales vᷣo
ſunt nouit᷑ cõuerſi ad pniam: ⁊ iõ freqnti cibo

vᷣbi dei indigẽt.Na ipᷣi cõualuerunt de magna
ifirmitate pcci:iuxta ilð ad Heb.ix.Cõualue/⸗
rũt de ifirmitate.Itẽ aggreſſi ſuncviã paradiſi.
Et iõ vnicuiq; eoꝝ ðꝛ.iij. Reg.xix. Surge cõe⸗
de grãdis em̃ tibi reſtat via. Ut autem inquit
Glo.ſuꝑ Mat.xv. Perit q ſine celeſti pane ad
patriã tendit. Ipᷣi q̃q; tãq; pueri ſunt recẽter in

gra renati:iuxta illð./.p. Pe.ij. Quaſi mõ geniti

infãtes ſine dolo lac cõcupiſcite. Ipſi etiã qñq;
fuerũt in pccis inuetati:iuxta illð pſal. Inueta
ui int᷑ oẽs iimicos meos.Et hec ſufficiãt ꝓ pꝛi⸗

ma parte bhuiꝰ ſ̃monis.

Pars ſcða huiꝰ ſᷣmõis de obligatiõe audiẽ
di verbi del. .
o ad ſecũdã huiꝰpᷣdicatiõis cõſidera⸗
q tiõʒ dico ꝙ qᷣlibet qᷣ nõ ẽ legitime ipedi⸗
tus tenet᷑audirevbũ ði. Fũdam̃tũ huiꝰ

hi expibebat nichodemũ ⁊c̃.O igit᷑ ignoꝛãtes: vitatis colligit a theologis in.iij.di.xxv.maxiĩe
cognoſcite demẽtiã vꝛam: ⁊ vos emẽdate erem aſctõ Bona.ibidẽ.⁊ ab Alex.de ales in.iij. pꝑte
plo tam pdlari ⁊ illũinati doctoꝛis tatis ſudo⸗ ſum. qͥ dicunt ꝙ ad ſalutẽ necaria nobis ẽ ſcia

nb ſacre doctrine oꝑpam dantis. O magnü de
dgecus rpᷣiane religiõis:ꝙ ifideles ⁊ pagani taã⸗

Multi aũt ꝑfidi xpᷣiani an ianui v

doctoꝛes veritatis ad illos acced

do ſtudio ſeculariũ ſciarũ ßeeprorcn achfrunt.

pe! eg
eno curgir.
Sed veniet tẽpꝰquo verificabit᷑ q minat᷑ wdiᷣ
Amos.viij.c.di. Mittã famẽ in terrã nõ fame
panis neq; ſitim aque:ſʒ audiẽdi verbũ dñi:?

cõmouebũtura mari vſq; ad mare ⁊ ab aqlõe
vſq; ad oꝛiẽtẽ crcũibũt qrẽtes verbũ dñi ⁊ nõ
inueniẽt.Quid aũt dicemꝰ de idiotis ⁊ ignoꝛã⸗
tibo: ꝓfecto in eis verificat᷑ quod Areſ.inquit.j.
Ech.di.Qui neq; ipᷣe ĩtelligic:nec aliũ audiens
in aĩo ponit:hic iutilis natꝰ eſt.Aug.q̃ʒ i pᷣmõe
ad heremitas dic̃.Quid em̃ hõ ſinelr̃is reputa
tur. Nũqͥd nõ bos vł aſinꝰ:nõ equꝰ⁊ mulꝰqbꝰ
nõ ẽ itellectꝰ ꝓpterea dic̃ Cato ĩ ſuis documẽtis
Inſtrue pᷣ cept aium ne diſcere ceſſes. Naʒ ſine
doctnia vita ẽ q̃ſi moꝛ imago.Quã qͥdẽ ſniaʒ

de deo:⁊ de his q; ꝑtinẽt ad fidẽ itavt habeamꝰ

cõpetẽtẽ cognitionẽ ⁊ noticiã eoꝝ.aliter nobis

accider illud.j.ad coꝛinth.xiuij. Si qͥs ignoꝛat

ignorabit:hec pᷣſuppoſuo dico ꝙ ſᷣm Scotuz

Bonaueñ. ⁊ Richar.⁊ alios cheologos in.iiij.
di. xlix. Duplex põt haberi ſcia ⁊ cognitio ð vita
eterna ac felicitate ⁊ ð deo. Una eſt vniuerſalis
⁊ cõfuſa ac generalis:quã habuef̃t phᷣi ifideles

⁊ pagani ſtoici ꝑipatetici ac academici qͥ vario
mõ ſenſerũt de felicitate:vt refert Are.in.j.ethic.
Iſti em̃ cognouerũt deũ tmmõ invniuerſali et
ↄfuſe.ſ.cãqᷓ; pᷣmã cauſã ⁊ pᷣmũ motoꝛẽ.xij.Me
tha. ⁊.viij. Phiſi.ſʒ iſta cognitio nõ ſufficit ad
ſalutẽ:qꝛ ad verã ſclam requirit᷑ cognitio ĩ par⸗
ticulari:⁊ nõ ſufficit vniuerſalis ac confuſa ſᷣm
Are.vij.ethic.qꝛ ab vniuerſalibo debemꝰ deſcẽ⸗
dere ad ꝑticularia:vt ðt Phᷣus.j.phiſico. Hic
Poꝛphiriꝰ in vłibus ait.Ab vłlibus ad ꝑticu⸗
laria deſcendere iubet Plato. Eſt ̊ alia ſcia de

deo
ſau

u

Ktö
90 Nln
leſt opti
1. Elat
naclee
lgoro
mm ze
nſli
Niadai
Nnamun.
anöisn
Mii,
Uaſe
imiche
demage
Coualue/
gandlil.
rpecoe/
ninquir
panead
rin
mögenin
aigig
Jnucta
pbe

audi

ldem
ncipcdi⸗/
nübus
mamarie
nii ge
sſa
beum?
pobis
goꝛat
any
Zin i
ſooͤrin
nenſals
ifitals
mno
ahie.
Mli
jatad
Hafm
deſch⸗
Pn⸗
ſd

Foli,G,/½ XnI

deo ⁊ de felicitate.ſ.ꝑticular ⁊ diſticta q̃ cogno uit hõ:ſʒ in oĩ vbo qð ꝓcedit de oꝛe dei:hec ibi
ſcunt᷑ in ꝑticulari oia q̃ ſunt fidei necaria ad ſa Que etiaʒ hñr oꝛiginatr deut.viij.⁊ traſũptiue
lutẽ.⁊ ſine hac nemo põt ſaluarivt dicũttheolo Mactth.iiij.c.O igit᷑ xpiani qͥb nõ ſatis videt᷑
gi vbi S. Hec aũt ſcia ⁊ cognitio eoꝝ q̃ ſunt fi⸗ ſemel in die reficere ventrẽ ⁊ coꝛpꝰoto a vᷣmib⸗
dei nõ põt naturalr haberi vt requirit᷑ niſi ꝑę au deuoꝛãdũ.Saltẽ etiã aĩe ſuã refecõeʒ ſi nõ bis
ditionẽ vᷣbi dei ᷣm Paulũ ad Ro.x.qͥ ait.Fi⸗/⸗ in die ad minꝰſemel pᷣbete:atq; diuini vbi pa⸗

des ẽ ex auditu:auditꝰ aũt fit ꝑ verbũ dei. Inð bulo eã ſuſtẽtate.Et nõ facite ſic qͥdã qͥb ſatis
ðᷣt ſcũs Bernardinꝰin euãgelio et᷑no:ſᷣmõe.x. videt᷑:ſi ad pᷣdicationeʒ feſtiuis pergant dieb.

Si deficeret verbũ dei deficeret tãdẽ fides xpi. Quis em̃ ſapiẽs vellet ſolũmodo i feſtis come
Nã dicere poſſumꝰ illð Eſa.j.Niſi dñs reliqͥ ſſy dere.? DHlto aũt magis ĩſaniũt qͥ ſolũ in q̃dra/⸗
nobis ſemẽ.ſ.vᷣbi dei q̃ſi Sodoma fuiſſemꝰ:? geſima volũt diuiniaobi cõuiuio aiam ſiſ̃ refi
q̃ſi Gomoꝛra ſiłes eẽmꝰ.Ergo cõcludit᷑ ꝙ xpᷣia cere dicẽtes:ꝙ fabe ⁊ pᷣdicatiões poſt paſca ſu⸗
nus voles eſſe ſaluꝰ:⁊ ꝑ ↄns habẽs nece diſce/ as ſapoꝛoſitates amittũt.Sed iſti inſipiẽtes ⁊
re ſciam fidei? oĩm ꝑtinẽtiũ ad ſalutẽ obligatꝰ ſtulti nõ aduertũt ꝙ tꝑe carniſpꝛiuij ⁊ diſſolu⸗
ẽ ⁊ tenet᷑ audire vᷣbũ dei qð eſt mediũ ad illam tionũ eſt magis pᷣdicandũ.Na nũc pᷣdicatiões
ſciam ⁊ cognitionẽ ſine quo haberi ↄgrue non vtilioꝛes ſũt qñ fiũt magna pctã.O magna de
põt.pᷣdeſtinatio em̃ nõ ſolũ includit finẽ ſʒ eti mẽtia hoim q tantis laboꝛibo pᷣparot et caras
mediũ dirigẽs ĩ ipʒʒ finẽ.vt dicũt theologiin.j. emũt coꝛꝑales epulas:⁊ ſpũalia fercula deſpi/
di. xlj. Et iõ multi daãnant᷑ ꝓpter hocꝙ nõvaduüt cliũt q ſine laboꝛe ⁊ pꝑ nihilo hr̃e pñt.Ait em̃ deꝰ
ad audiẽdũ verbũ dei qͥ ꝑmanẽt in ignoꝛantia Eſa.lłv.Qui nõ hẽtis argentũ ꝓperate:emite ⁊
craſſa ⁊ ſupina q eos nò excuſat:imo aggrauat comedite. Uenite emite ſine argẽto:⁊ abſq;vlla
eoꝝ petm̃ p᷑ʒʒ ſctm̃ Bona.in.ij.di.xxij.ar.ij.q.iij. cõmutatõe vinũ ⁊ lac.Quid dicãa de ilł qͥ mag⸗
⁊ Alex.de ales in.ij.ꝑte ſũ.ĩ traccatu de diuiſio⸗ ſoliciti ſũt ĩ paſcẽdo cane:aut eqͥ:vel aſino ſuo
nib pcti.⁊ btiñ Tho.j.ij.q.lxxvj.ar.iij.⁊.iiij/⁊ j qᷓ in reficẽda aia ſua.Qui diligẽtiꝰ accipitri qᷓ/
queſtiõib diſputatis de malo:q̃ſtiõe ð ignoꝛa rũt nutrimẽtũ qᷓ; aie ſue pabulũ neceſſariũ:ꝓfe
tia. ar. viij.? Rich.in.ij.di.xxij.ar.ij.q.iij. alis ¶cco tales ſũc inſipiẽtes. Pꝛeterea q̃ntũ peccẽt cõ
em̃ ignoꝛãtia eqͥparat᷑ dolo.l.qð nerua.ff.ð po. tẽnẽtes vᷣbũ dei:ptʒ ex pctã eoꝝ qui negligẽter
Jõ ſcriptũ eſt in ca.Nõ oĩs.xxxvij.di.vbi Aug. illð audiũt.De q̊ Aug.j.q.j.c. Interrogo inqᷣt.
inqᷣt. Nõ oĩs ignoꝛãs imunis ẽa pena. Ille em Interrogo vos ffes ⁊ ſoꝛoꝛes dicite mihi quid
ignoꝛãs excuſari põt a pena qui qð diſceret nõ plłꝰvobis eſſe videt᷑ coꝛpꝰxpᷣi an verbũ xpᷣi. Si
iuenit.Illis aũt bᷣ ignoſci nõ Potentd hbñtes a veꝝ vultis rñdere:hoc dicere debetis:q nõ mi
quo diſccrẽt operã nõ deder̃t.hec ille.Cũ igit᷑ ſit nus ſit vbũ dei:q; coꝛpꝰxpᷣi.Et iõ qnta ſolici⸗
ꝙ ignoꝛãtia eoꝛũ que qͥs ſcire tenet᷑ culpe cõnu tudine obſᷣuamꝰ cũ nobis coꝛpꝰxpᷣi miniſtrat᷑
merat᷑.l.imꝑitia.ff.de reg.iu.⁊.S.imꝑitia Inſti. ne de manibo aliqͥd in terrã cadat:tãta ſolicitu
ad.l.acqͥ ꝓfecto cõſtat ꝙ ſi qͥs facit aliqᷣd qð ſci dine obſᷣuemꝰne vbũ dei qð nob erogat᷑ dum
re dʒ eſſe peœtm̃ nõ excuſat᷑ ꝓpter ignoꝛatiã.l.libe aliud cogitamꝰaut loqͥ mur.de cosde puro de
roꝛũ.S.notat᷑.ff.de his qͥ notan.infa. Pꝛoptea pereat:qꝛ nõ minꝰreꝰerit qͥ vbũ dei negligẽter
in die iudicij veniẽt młti qͥſe excuſabũt de pctctis audlierit:qᷓ; ꝗͥ coꝛpꝰxpᷣ in terra negligentia ſua
ſuis dicẽtes ſinguli.Parce dñe qꝛ ignoꝛãs feci cadere ꝑmiſerit:bec ille.Suꝑ qͥb vbis ait ar/
misere qꝛ neſaui hãc eſſe ſuꝑſtitionẽvł hereſin chidi.qꝙ; Aug.nõ eq ꝑat vᷣbũ dei:coꝛpi xpᷣi:qͥ ad
Quoꝝ ſingulis vultu terribili ⁊ voce aſꝑa ri⸗ excellentiã ⁊ dignitatẽ:qꝛ coꝛpꝰxpᷣi eſt digniꝰ:ſʒ
debit dñs illð Oſee.iiij.ca.Lu ſcigm repuliſti: qͥ ad eſlhar 2 vtilitatẽ:qꝛ nò minoꝛẽ fructũ re
⁊ ego te repellã. Deiñ clamabit oĩbꝰ qnoluerft ¶cſpiet ille qͥ vᷣbũ dei atrẽte audit:quã qui coꝛpꝰ
ire ad pᷣdicatiõeʒ di.O ignoꝛãtes ite ad ꝑpetuã pi uge umit. Blol⸗ a vᷣο oꝛdinaria ſuꝑ di
ignoꝛãtiã. Sed di.qͥs. Scio qͥd vult dicere pie cũ.cait ꝙ; plꝰ vtile eſt audire vbũ dei q; ſume⸗
dicatoꝛ.ſ.ðᷣclina a malo ⁊ fac bonũ Pſal.xxxij r coꝛpꝰxpi:pꝑ coꝛꝑis em̃ xpᷣi ſuſceptione:ſolum
Nõ ſufficit o aĩa dilecta ſʒ opꝑtet ſcire in ꝑticula/ nobis remittũtur venialia:de cõſe.di.ij. c. Ite⸗
ri qͥd ſit bonũ ⁊ malũ.Multi em̃ credũt aliq̃ eẽ rat᷑:ꝑ auditionẽ autẽ vbi dei ſepe imo q̃ſiſpꝑa
licita q̃ ſunt pctã ⁊ econtra.⁊ iõ ↄtra eos ðt dũs deuote illud audiẽtibo acqri᷑ copunctio ⁊ ↄtri
Eſa.v.ca.Ve qͥ diciſ᷑ bonũ malũ ⁊ malũ bonũ. ccio ꝑ quã remittũt᷑ oĩa etiaʒ moꝛtalia pccã ſᷣm
ponẽtes lucẽ tenebꝛas ⁊ tenebꝛas lucẽ.qð etiã ſctm̃ Bona. Sco. Ric.Tho.⁊ ceteros theolo⸗
habet᷑ in ca.ve vobis.xj.q.ii. gos. in. iij. di. xvij. ? Raymũdũ in ti.ð peni.S.
Tideo cõdudo ꝙ pᷣdicatio eſt necaria xix.⁊ canoniſtas in.c.magna de pñi.di.j.Et iõ
eaad ſalutẽ aĩeveſtre.vt habet᷑ extra ð offi. dicit ſccũs Bernardinꝰin ſuo euãgelio eterno
iu. oꝛ. ca. inter ceta.vbi ðꝛ. Int᷑ ceta q ad fmõòe.x.Qðõ ſi aliqͥs ppłs ſtaret ꝑ trigita gnos
falutem ſpectãt ꝓplłi xpiani:pabulũ vbi dei ſibi ſine miſſa:ſʒ oĩ feſto audiẽs vᷣbũ dei⁊ aliꝰpols⸗
ꝑmaxime noſcit necaniũ.qꝛ ſicut coꝛpꝰ mat᷑iali ſtaret ꝑ eoſdẽ triginta ãnos omni feſto audiẽs
ſic aia ſpũali cibo nutrit᷑:eo ꝙ nõ ĩ ſolo panevi⸗ miſſaʒ ſed nũqᷓ; audiẽs vᷣbũ del pfeero ille qui
b 4

Bermo

vbũ dei audiſſet iueniret᷑ melioꝛ ⁊ magis mo/
nigeratꝰ? q; audiẽs miſſã:⁊ plura enoꝛmia pœa
diuerſi gnis iuenirent᷑ in illo qͥ nõ audiuit pꝛe⸗
dicationẽ qᷓ; in eo qͥ nõ audiuit miſſam Ex qᷣb⸗
oibus ptʒ ꝙ ſi graue eſt negligẽter audire vpũ
dei:mlto eſt grauiꝰpetm nolle audire.cõtꝛa qðᷣ
ðꝛ puer.xxviij. Qui declinat aurẽ ſuã ne audiat

legẽ: eiꝰ oꝛo erit execrabilis.⁊ ſi tã graue ẽ nolle

audire:multo ẽ grauiꝰ pᷣdicatõeʒ ipedire:qꝛ nõ
minꝰ eſt qᷓ; ipedire celebꝛatẽ miſſa.⁊ mnaiꝰ dãnũ

facit ꝓp ło tollẽs vbũ dei de oꝛe pᷣdicãtis:q; tol⸗

les coꝛpꝰxpᷣi de manu ſacerdotis ꝓpłm coican⸗
tis vel miſſam celebꝛaãtis. „
Elgd dicet qͥs. Quare g eccłia non ita pᷣce
ſ pit audiri verbũ dei ſicut iuſſit ð miſſa.
Rñndeo ꝙ b̊ fecit duplici ex ca. Pꝛima ẽ
qꝛ pcepit pᷣlatis eccliaſticis vt ꝓgłis ſuis pᷣdica
rentvł pᷣdicari facerẽt:⁊ iõ nõ fuit necariñ pᷣciꝑe
ꝓpłlis vt audirẽt.qꝛ pᷣcepto pᷣncipali itelligił exiã
pceptũ eſſe acceſſoꝛiũ.ca.acceſſoꝛiũ ð re.iu.li.vj.
fec pncipalis. ff.de re.iu.Et quotẽs aliqͥd pᷣci/⸗
pit᷑ intelligit᷑ etiã pᷣcipi oẽ id:ſine qͥ ulud pᷣceptũ

ↄgrue adipleri nõ pot.vt nota.in.l.ij.cũ ſibus

ff. de iu. oi.iudi.qꝙ; autẽ hoc fuerit pᷣceptũ pᷣlatis
habetx᷑ in ca.inter ceta.extra de offi.iu.oꝛ.vbi ðꝛ.
Inter ceta q̃ ad ſalutẽ ⁊c.ſequit᷑. Un cũ ſepe cõ
tingat ꝙ epᷣi ꝓpt᷑ occupatiões multiplices vł in⸗
ualitudines coꝛꝑales aut hoſtiles icurſus ſeu
alias necitates ne dicã defeaũ ſcie qͥ ĩ eis repꝛo
bãdus ẽ oino nec de ceto tolerãdꝰ: ꝑ ſeipᷣos nõ
ſufficiũt miſtrare vbũ dei ꝓpło:maxie ꝑ aplas

dioceſes ⁊ diffuſas gñali ↄſtitutõe ſancimꝰ: vt
epᷣi viros idoneos ad ſccẽ pdicatiois officiũ ſa⸗

lubꝛit᷑ exeqᷓndũ aſſumãt potẽtes in oꝑe ⁊ ᷣmõe
qͥ plebes ſibi cõmiſſas cũ ꝑ ſe idẽ nequerit ſoli⸗
citeviſitãtes vᷣbo edificẽt ⁊ exẽplo:qͥ b epi cũ ĩdi
guerit ↄgrue necania ſubmiſtrẽt:nep necarioꝝ

defectu cogãt᷑ ðᷣſiſtere ab icepto/hec ibi. Pꝛedi⸗

catoꝛes em rõne officij merent᷑ ſuſtẽtari? eis ele

moſyna ẽ dãda q̃ſi ex ðbito.c.qͥeſcãꝰ.xliij.di.TC.

Ecũda cauſa ẽ qꝛ pla reqͥrunt᷑ ad pᷣdica

ſ tiõis officiũ q; ad miſſe celebꝛatioeʒ ſm
Durãdũ nr̃m in ſũ.ſua ð em̃ ĩl.nmgroſ
C. de ꝓfeſ.⁊ medi.li.x. Mgros ſtudoꝝ docto⸗

ſis vt mittat oꝑarios ĩ meſſẽ ſuã.Et iõ ſeraphi⸗
cus pfr nĩ Fran.in regule ſue ca.ix.pᷣcipit dicẽs.

Nulilꝰ fratrũ ło penitꝰ audeat pᷣdicare niſi a
gnali miniſtro huiꝰ frat᷑nitatj fuerit examiatꝰ
7 appꝛo batꝰ ⁊ ab eo offiaũ ſibi pᷣdicatõis ↄceſ

ſum.Cũ igit᷑valde pauci iueniat᷑ idonei ad pᷣdi
catiois officiũ dicete Lullio i.ij.de oꝛa.Sũt qͥ/

da aut ita ligua ceſpitates:aut ita voce abſoni:

aut ua vultu motuq; coꝛꝑis vaſti atq; agreſteſ

vt etia ſi ingenijs ⁊ artevaleãt tñ in oꝛatoꝝ nũe

rũ venire nõ poſſint.hec ille.Qui tñ ſũt apti ad
celebꝛationẽ miſſe:iõ mag pᷣceptũ ẽ de miſſa q̃
faciliꝰ haberi poõt qᷓ; de pᷣdicatoe:marxie cũ młti
habitẽt i mõtibo aclocis valde remotis ⁊ deſer⸗

tis ꝗͥ bene poſſũt bĩe ſacerdotẽ ſʒ nõ pᷣdicatoꝛẽ

oji feſto. Sʒ di. foꝛtaſſis.Egovideo totũ müdũ

plenũ pᷣdicatoꝛibouõ videt᷑ mibi ꝙ ecclłia iã de

bear pᷣape devbo dei ſicut feat ð miſſa Rndeo

ꝙ int᷑ tatos raro iueniunt᷑ qꝗᷣ ſunt boni ⁊ api ⁊
lr̃aꝝ periti ſic decet:imo in eis verificat᷑ illð qð
ð poet ðt Oꝛa.i q̃dã epla ad Ce.di. Scribimꝰ
idocti doctiq; poemata paſſim. Ceretãi ̊ ⁊ nu

gaces repiunt᷑ młti qᷣ ex ignoꝛãtia multas diſé

ſeminãat bereſes ⁊ erroneas opiniões:ſi vi pᷣdi⸗

catoꝛes valde pauci. Aliqͥ ꝓ pecunijs pᷣdicatvẽ⸗

detes vᷣbũ dei ⁊ qͥrẽtes q̃ ſua ſũt nõ que ieſu xpᷣi
ad Phił.ij.ca.⁊ ↄ lllud qð ſcribit᷑.j.ad Coꝛ.xiij.
Alij qdẽ bñ loquũt᷑ ſʒ male viuũt.vt inqͥt Lac.

in.iiij.diui.iĩſti.de qͥbꝰ ðᷣt Gꝛe.i q̃dã omeł.uiꝰ
vita deſpicit reſtat vt eiꝰ q̃; pᷣdicatio contenat᷑.
Et phᷣus.iij.ethi.ait:q; ᷣmoes ↄſonãtes oꝑib⸗

acceptãt᷑:⁊ diſſonates ↄdẽnant᷑.Qui gvult ſua
vᷣba acceptari nõ ſolũ verõ ſʒ etiã moꝛib⁊ faciꝭ
docere dz. Uñ ðꝛ in. S.ũlð.ĩ ꝓhe.ff. Oꝑtet pus
aĩmas⁊ poſtea linguas fieri eruditas. Ait qͥq;

QAbꝛyß. ⁊ allegat᷑ ca.multi.xl.di.Si bñ vixeris ⁊
bene docuer ꝓplm inſtruis.Si bñ docueris ⁊

male vixeris tui ſoliꝰ cõdẽnatoꝛ eris. Et de pe.
di. ij. S. opponit᷑.ðꝛ. Infelix ẽ pᷣdicatoꝛ qͥ alios il
luminãdo ipᷣe tenebꝛoſus ⁊ repꝛobꝰefficit᷑. Uñ
metrice ðꝛ. Infelix q pauca ſapit ſpernitq; doce
ri.Infelix qͥ multa ſapit ſpernitq; docere. Infe⸗

lix qͥ recta docẽs oꝑat᷑ iique. Jõ nullꝰ pᷣdicatoꝛ

dz alios repᷣhẽdere de aliq̊ͥ ĩ quo ipᷣe ſit ðfeccuo⸗

reſqʒ; excellere oꝑtet moꝛib pᷣmũ. deiñ facũd a ſus. Idcirco inqᷣt moꝛał catho. Que culpare ſo
qͥ docerevult nõ repete nec temerepſiliat ad h les ea tu ne fecerꝭ ipᷣe. Turpe ẽ doctoꝛi cũ culpa
munꝰ:ſʒ iudicio oꝛdis ꝓbatꝰ decretũ curialius redarguit ipᷣʒ.Et Martiał choc.ca.iij Alteriꝰ

mereat᷑ optioꝛũ ↄſpirãte ↄſẽſu.dʒ igit᷑ pᷣdicatoꝛ
eſſe doctꝰ.extra.de here.ca.cũ ex iniũcto.⁊.xliij.
di. ca.ſit rectoꝛ.viij.q.j.c.oꝑtet.xvj.q.j.c.ſic viue.
⁊ ca.ſi dericatꝰ.facit.ca.ignoꝛãtia.xxxviij.di.⁊ c.
oꝛdinatos.lix.di.multas etiã alias ↄditões vl⸗
tra l̃aturã dʒ habere.puta vocis loq̃le expedite
diſcretõis in loq̃ndo ⁊ tacẽdo ⁊ alias q;plures
ꝓpt q̃s officiũ pᷣdicatõis ẽ pᷣuilegiatũ.ca.qð dei
de ſta. re. vbi ðt glo.ꝙ nemo dʒ pdicare niſi ſit
ei cõmiſſũ ab epᷣo loci vł a ſede apłica.ca.excõi⸗
camꝰ. S. qq vo de here. ⁊ ad Rom̃.viij.Quõ pꝛe⸗
dicabũt niſi mittant᷑.? Lux. Rogate dñm meſ

cẽſoꝛ cenſoꝛ ⁊ eſto tuꝰ. Siłiternõ dʒ pᷣdicãs ali
qͥd alijs pᷣciꝑe qð ipᷣe pᷣus nõ faciat non iĩpeditꝰ
legitie. Inqͥt em̃ Claudianꝰ.li.j. In cõe iubes ſi
qð cẽſes ne tenẽdũ Pꝛimꝰ iuſſa ſubi tũc obſer⸗
uãtioꝛ equi.Fit ꝓpłus nec ferre vetat cũ viderit
ipᷣm Auctoꝛẽ parere ſibi cõponit᷑ oꝛbis. Regis
ad exẽplũ nec ſic inflectere ſenſus Hũanos edi
cta valẽt qᷓ;vita regentis Mobile mutat᷑ ſemꝑ

cũ pncipevulgꝰ Ecõtra vo ð pᷣdicatoꝛe alios ex
hoꝛtãte ⁊ nõ bñ oꝑãte ait Hie.ad Pal.Delica⸗
ta doctria ẽ pugnãti iaꝰdicare de muro⁊ cũyxn
guẽt ſit ipᷣe delibutꝰ cruẽtũ militẽ accuſare foꝛ

N
Dkdic,
Cnenlſi
gamin
Nois
gad t
ſtcx
Labſont:
zugekl
Wrnde
itagd
Neniſl
Nd min
rdaen
pcaawi
vnn güti
lhide
1Rüde
W
i
Sahbin⸗
i gtnu
uns d/
tißͤdi/
dicace/
Licupi
Woy.
inqt ve
nek⸗ Au
vnuinai
wopib⸗
rultlua
ac,
tet pus
Birg
vins:
Rs!
tdepe.
jalosl
i
gdock
nt
ticatoꝛ
ſtauo⸗
hartſo
naulh
An
i
bebli
obler,
dent
Regs
oscdi
iſen⸗
los e
delin
ꝛan
6

Foliũ

midis ⁊c̃.et idẽſr micheã ait Cõfuſio ⁊ igminia
c ileſũ crucifixũ pauperẽ⁊ eſuriẽtẽ farſis pdicare

coꝛꝑibꝰ ⁊ ieiunioꝝ doctrinã ꝑ rubẽtes buccas
tumẽtiaq; oꝛa pferre.⁊ etiã ad Nepotianũ ſcri⸗
bit di. Nõ cõfundãt oꝑa ſᷣmonẽ tuũ ne cũ in ec
cleſia loq̃ris tacitꝰ qͥſq; rndeat.Cur hec q dicis

ipᷣe nõ facis.accuſare auariciã etiã latro põt.Et

ad Titũ iterũ ðᷣt.Sacerdotis os cũ mẽte ↄcoꝛ⸗
det. Naʒ quũo põt pꝛeſes eccłie auferre malũ de
medio eiꝰ qͥ ĩ delictũ ſiłe coꝛruit.aut q̃ libertate

coꝛripit peccãtẽ cũ tacitꝰ ipᷣe ſibi rñdeat eadẽ ſe
admiſiſſe q̃ coꝛripit.Et ad Occea. Perdit auto

ritatẽ docẽdi cuiꝰoꝑe ſᷣmo deſtruit᷑. Ceꝝ ẽ autẽ

illð Lul. Caput arc ẽ docere qð fad. Et ad fa⸗

biolã. Pꝛiꝰ faciãꝰ ⁊ ſic doceamꝰ:ne doctrie au⸗
toꝛitas caſſis oꝑibðſtruat᷑.Et ſuꝑ micheã iteꝝ
ðᷣt.De eloqᷓntibo ⁊ pnũciãtibb plenꝰẽ oꝛb.loquũ

ſcipuli añ nõ fuerit.Et ad Litũ etia ſcribit Zũc

doctria rectoꝝ ſanitas ẽ cũ doctria parit᷑ ⁊ vira

2ſentiat.Etiõ dici᷑ Joheł.ij.Canite tuba in ſyõ
Tuba em̃ vna ſola nõ eſt ſufficẽs ad dãgoꝛis

XII

necaria ad ſalutẽ: q̊t macharrõi.i.beſtiales ſeu

groſſi hoies iueniũt᷑ qͥ ſe excuſat ab audiẽdo ðᷣi

tur q̃ neſciũt docẽt q̃ ñ didicert: mgr̃i fiũt cũ di

actũ.qꝛ nõ eſt ſufficiẽs vnꝰ tubatoꝛ ſolꝰ ↄtinua

re ſonũ qꝛ nõ põt flatũ ſine intmiſſiõe ſuſciꝑe⁊

emitte re.o ꝑtet em̃ ipᷣʒ reſpirare ⁊ tũc a tubatiõe

ceſſare.duo ei bñ ſonũ ↄtinuãt:qꝛ qñ vnꝰreſpi/

rat alt᷑ ſufflat ⁊ ſonat. Per tubã vo ĩtelligit pdi
catoꝛ qͥ bʒ itonare ꝓpłis diuia mãdata.Et iõ ei

ð Eſa.lviij. Clama ne ceſſes q̃ſi tuba exaltavo

cẽ tuã⁊c̃.Sʒ notã.ꝙ h̊ tuba ſola modicũ ꝓdeſt

qꝛ ſolavox pᷣdicãtis ſtati intdicũ niſi ſonꝰbone
vite illiotinuet᷑.vñ Bꝛe.ſuꝑ Eʒze.om̃l.x.ait.Ser

mo dulcedinẽ nõ habet quẽ lingua repꝛobata
intra cõſciẽtiã remoꝛdet. Jõ nece ẽvt qverba dei

loquit᷑ ᷣus ſtudeat q̃liter viuat:vt poſtea exvi⸗

—

ta colligat q̃ ⁊ q̃liter ſit diccturꝰ.hec ille.Et in.vj
moꝛał.iterũ inqt.Ille vberes fructꝰ pᷣdlłcatioõis
colligit qͥ ſemina bone oꝑatiõis pᷣmitti. Nam

uat᷑. Pꝛedicatoꝛ igit᷑ qͥ eſt durvᷣbi⁊ pᷣnceps do
ctrine inꝓpłis dʒ eſſe ſeũs innocẽs impollutꝰ⁊
irrepꝛehẽſibilis:qᷓ;tũ hũana fragilitas poſſit.

loq̃ndi autoꝛitas perdit᷑ qn vox oge non adiu⸗

jad Thim̃.iij.⁊ ad Tituʒ.j.de quib rariſſimi

inueniunt᷑:⁊ iõ eccłia nõ pᷣcepit ita expᷣſſe de pᷣ⸗
dicatiõe audiẽda ſicut de miſſa. R
Ed foꝛte q̃res:nũqͥd nõ audiẽs qñ põt
ſ pdicatõʒ peccat moꝛtałr. Rñdeo ſaluo
ſꝑ ſanioꝛi itellectu ꝙ aut qͥs ẽ doctꝰ ⁊ ſci
ens necario ad ſalutẽ ⁊ h̊ caſu nõ peccat moꝛta
lit᷑ ſʒ bñvenialłr.ſi põt cõmode audire ⁊ nõ ẽ oc/⸗
cupatꝰ ĩ alis mag necarijs vłvcilibo ⁊ ꝑ negli
ẽtiã ñ audit.qꝛ lʒ ſit doctꝰ tñ audiẽdo docioꝛ
liet. ꝓuer.j.c.Si vo qͥs ẽ ignoꝛãs ⁊ neſcit neca⸗
ria ad ſuõ ſalutẽ q̃ ſcire tenetz hʒ pᷣdicatoꝛẽ qui

—

docet de pᷣdictis peccat moꝛtalr ſi nõ vadit ad
audiẽdũ cũ põt.⁊ nõ diſtinguo de feſt vl feria⸗

libo diebo qꝛ ſꝑ moꝛtałr peccat lʒ grauiꝰ ĩ feſtis

in qᷣbo dʒvacare diuinis Sʒ heu młti hodierni

cꝑis q̃t ignoꝛotes reꝑiunt᷑ qᷣvelut beſtie neſcũt

vybo ꝓpt᷑ exercitia ſua.qͥb ego rũdeo ꝙ ſi pñtvi

tã ducere ſine uł exercitijs⁊ laboꝛibo.tenent᷑ illa

exercitia itermittere donec audiãt vᷣbũ dei.etiã

dieb ferialibo.qñ ſũt ignoꝛãtes ꝑtinẽtia ad ſa⸗
lutẽ.imo potiꝰ debent pati aliqua egeſtatẽ.⁊ ne

ceſſitatẽ coꝛꝑis.qᷓ; dumittere buʒ pᷣdicationis
aie neceſſariũ.alias ſic ignoꝛãtes moꝛtalr pec⸗

cant.nõ eundo ad pꝛedicationẽ.nec tales excu⸗
ſat neceſſitas.⁊ paupertas.atq; idigentia citra

moꝛtẽ coꝛꝑis.qꝛ illis ꝓmiſit dñs Matth.vj.
c.di. Pꝛimũ querite regnũ dei ⁊ iuſtic eius.?

hec oia adijdent᷑ vobis.ſ.neceſſaria ad vitã coꝛ
poꝛalẽ.⁊? Ela.j.inqͥt dñs.Si audieritis me.bo
na terre comedetis.Si qͥs aũt eſſet in extrema
neceſſitate ⁊ nõ poſſetviuere ſi nõ laboꝛarettꝑe
pꝛedicationis ipᷣm puto nõ peccare moꝛtaliter

nõ audiẽdo pᷣdicatõeʒ etiã ſi ſit ignoꝛãs.ſʒ pau

ci reꝑiuntur qui nõ poſſint vnã hoꝛã quotidie

dimittere ꝓ ſalute aie cum poſtea hẽantvigina
tres quas poſſunt in exercitijs coꝛꝑis ⁊ lucris

cõuertere.licet ̊ dicat Areſ.iij.Lopi.Meliꝰeſt
philoſophari qᷓ; ditari ſʒ nõ indigenti neceſſa⸗

rij icelligicur de neceſſitate extrema.ſi verba eiꝰ

referas ad phuũoſophiã pᷣdicatiõis. Sed quid

dicemꝰde his qui maioꝛis lucri cauſa.⁊ ad au

gendas diuitias intẽdetes dimittũt verbũ dei
dieb ferialibo. dico ꝙ moꝛtaliter peccant ⁊ gra
uiſſime ſi ſint ignoꝛates ſic ſupꝛadictũ ẽ ⁊ mul

to magis ſi dimittãt dieb feſtiuis qꝛ oia terre

na lucra dʒ qͥs poſtponere ſaluti aie ſue Mat.

xvj.c.O quot mo:ꝛtalr peccãt.quot magis cha
ripendũt aureũ qᷓ; aiam ſuã,pfecto multi ex ne

gligentia pᷣdicatiòis ad inferna deſcẽdunt. Z
Ebg foꝛtaſſe aliquiſ q̃ret. Quid meli ſit

ſ audire miſſam aut vᷣbũ dei qñ vtrũq;

audiri nõpᷣt. Rñdeo.qꝙ autẽ dies nõ fe

ſtiuꝰ ⁊ tũc idiſticte credo ꝙ ſi nõ poſſis audire

miſſã ⁊ pᷣdicatiõezs melius ſit audire verbũ dei
qꝛ vtilius eſt aiè qᷓ; auditio miſſe:vt ſupꝛa pa⸗
tuit de duob em̃ bonis ſemꝑ vtiliꝰeſt eligẽdũ
de ↄſe.di.v.c.non mediocriter. Si vero ſit dies
feſtiuus.aut es dociꝰ ⁊ ſciẽs neceſſaria ad ſalu

tẽ.qut nõ. Si pᷣmũ potiꝰ debes audire miſſam
ne facias cõtra pᷣceptum expꝛeſſum ecclie.in. c.
miſſas ð.oↄſe.di.j.Si vero es ignoꝛãs ꝑtinẽtia

ad ſalutẽ:que potes diſcere ad pᷣdicatõeʒ:⁊ tũc
ſi habes pᷣdicatoꝛẽ ſufficiẽtẽ:potiꝰdebes dimit
tere miſſa:etiã ĩ feſto h̊ caſu:qꝛ auditio miſſe in
feſto:eſt de pᷣcepto iuris poſitiui.autẽ quis
addiſcat neceſſaria ad ſalutẽ:ẽ de iure diuio:vt
põt colligi a theolo.i.iij.di.xxv.O bedire ãt ma
gis oꝑtet deo:qᷓ; hoib Ectc.v.c.Et ð duobo ma

lis:ſꝑ minꝰ ẽ uei marꝰcauẽdũ.iij. Topi.

⁊ ꝓbat᷑ etiã ĩ.l.j.S.penlł.ff.ð.ꝑi.⁊ cõ.rei vẽ.⁊ ð vẽ.

ĩ poſ. mit.l.j.S. .⁊ de re.iu.q̃tiẽs.la.iiij.⁊ in aut.
ð nõ.eli.ſe.nu.S.cũ igi.col.

ol. .?. xlij. di. c. . et. xiiij.
di. c.j.⁊.xx.q.iiij.ca.nõ ſolu. .V 6 7 .
„

1 —RKrM

Oncdudẽdo igit᷑ bꝛeuit᷑ hãc ſecũdã par⸗
c tem ſᷣmonis dico ꝙ patere põt quantũ
deꝰ velit audiri vᷣ ba pᷣdicatoꝝ ⁊ eis attẽ
di ex punitõe illoꝝ qͥ ea audire cõtẽnũt vl deſpi

cit. Legit᷑ em invita bci Dathie apłi ꝙ pᷣdica

te ipᷣo:qdã eiꝰ pᷣdicationẽ ↄtẽnebãt nolebantq;
ad ulã attendere:qᷓpꝛopter ſanctꝰ Mathias di
xit. Ad ĩfemũ ibitis. Statimq; ſe aperuit terra
⁊ illi deſcẽderũtviui ad infernũ. Itẽ de ſeraphi⸗
co patre noſtro Frãciſco legit᷑ ꝙ pꝛedicante illo
in quodã caſtro noie Citerna:quedã mulier ſu
ꝑueniẽs cũ ambalo pulſabat ⁊ eiꝰ pᷣdicationẽ
irridebat:que a ſctõ Frãciſco pᷣmonita vt ceſſa⸗
ret noluit o bedire:tandẽ btũs Frãciſcus dixit.
Tolle diabole qð tuũ eſt.⁊ ſtatim capta eſt mu
lier a diabolo ⁊ in aere leuata acampliꝰnõviſa.
Sikiter legit᷑ in vita btĩ Amãdi epᷣi ꝙ dũ pᷣdica
ret quidã ioculatoꝛ eiꝰ pᷣdicationẽ irridebat:q
ſtatim arreptꝰ a diabolo iniuriã factã ſcõ verb
fatebat᷑:⁊ diſcerpẽs aclacerãs vnguib acden⸗
tibus coꝛpꝰ ſuũ ⁊ damãs ve mihi qꝛ irriſi ſocm
pᷣdicatoꝛẽ expirauit. Lũcq; verificatũ eſt illud
quod ſcriptũ eſt.xj.q.iij.ca.quicũq;.vbi dicitur
Quicũq; cptriſtauerit pᷣdicatoꝛẽ vᷣitatis peccat
in xpᷣm:⁊pꝛẽm oĩm exacerbat deũ ꝓpter qð ⁊ vi⸗
ta carebit.hec ibi. Pꝛedicatoꝛ em̃ eſt legatꝰ dei
quẽ mittit ad refoꝛmãdã pacẽ cũ hoĩbꝰ.Hiere.
xlix. Legatꝰ ad gẽtes miſſus ſũ.Et Abdie.j.Te⸗
gatũ nc geres miſit Si igũ imꝑatoꝛ totiꝰoꝛbis
a vob offenſus ad vos deſtinaret legatũ qͥ me⸗
diãte vellet vo biſcũ pacẽ facere ⁊ vos illũ audi/
re nolletis ꝓfecto expectaretis ab ipᷣo imꝑatoꝛe
maximã punitionẽ. Quid ergo dicemꝰ de illis

qͥ nolũt audire ĩmo deridẽt ⁊ impediũt ſmonẽ

pᷣdicatoꝝ qͥ ſunt nũcij regis celeſtis. Certe eoꝛũ
ſeueriſſima punitio infernalis demõſtrat᷑ ex vl

tione quã de ipᷣis facit in terris.lã avigiti an⸗

nis citra dũ pᷣdicatoꝛ vnꝰ oꝛdinis nr̃i pᷣdicaret

in terra creme qͥ d miles contẽnebat eiꝰ verba:

2 ipᷣm pᷣdicatoꝛẽ blaſphemabat.quapꝛopter a
pᷣdicatõe recedẽs ⁊ ad plateã perges ibiptinus
cecni⸗ eſt. Et idẽ accidit in terra Abiathe me
diolaneñ.dioceſis cuidã qͥ rñdit pᷣdicatoꝛi cõtẽ

nendo eũ:quapꝛopt ille pᷣdicatoꝛ dixit ꝙ ſpera

bat ĩ deo nõo traſiturũ illũ diẽ qͥn faceret aliquẽ

4
„
*

III

ſannabãt nuncios dñi:⁊ paruipẽdebãt ſᷣmões

eius:iſlludebãtq; ꝓphetis: donec deſcẽderet fu⸗

roꝛ dñi in populũ⁊ nulla eſſet curatio.Et pſal.
xlix.minat᷑ deꝰ dicẽs.Lu vero odiſti diſciplinã
⁊ pieciſti pᷣmões meos retroꝛſum ⁊c̃.Et Hiere
mie.xj. Maledictꝰ qui nõ audierit verba pacti
huiꝰ qð pꝛecepi.Et ibidẽ. Dixerũt viri anathot
ad Hieremiã.lõ ꝓphetabis in noĩe dñi ⁊ non
moꝛieris in manib nr̃is. Pꝛopter hoc ðt dñs.
Ego viſitabo ſuꝑ eos:iuuenes eoꝛũ in gladio
moꝛient᷑.filij ⁊ filie eoꝛũ in fame.Et Luce.x.ait

ſaluatoꝛ pꝛedicatoꝛibus. Quivos ſpernit: me

ſpernit. Ecõtra vo ira dei contra ꝓpłm placat᷑ ſi
deuote audiatverbũ dei.Uñ Gꝛego.inqᷣt.Oĩs
q recte pꝛedicat ſi audiat᷑ ira irritati creatoꝛ ſu⸗
per pᷣuaricãtẽ ꝓpłm placat.Et Pſal.lxxx.ait deꝰ
Si ꝓpłs meus audiſſet me Iſrł ſi invijs meis
ambulaſſet:ꝓ nihilo foꝛſitã inimicos eiꝰhumi
liaſſem ⁊ ſuꝑ tribulantes eos miſiſſem manũ
meã. Qꝛ vero deꝰnõ punit aliquẽ terribilit᷑ niſi
de magno crimine.patet maximũ eẽ pctim̃ con⸗
tẽnẽtiũ verbũ dei q̊s deꝰvalde terribilit᷑ punit.

Ait enĩ Hiere.iij. Nittã in eos gladiũ:famẽ:⁊

peſtẽ eo ꝙ nõ audierũt verba mea que miſi ad
eos ꝑ ſeruos meos ⁊ ꝓphetas. Uñ veriſſima eſt
ſentẽtia głioſi pᷣdicatoꝛis ſcti Bernardini qͥ in
ſuo euãgelio eterno:ſᷣmone.ix.inqͥt. Experiẽtia
certa didici ppłos tantũ a dño flagellari quãtũ
rebelles inueniũtur verbo dei.Et hoc ſufficiat
p ſecũda cõſideratiõe pñtis ſermonis que dicit
obligatiõis.
Pars tertia de fructificatiõe vbi dei. N
Ertia ⁊ vltima pars appellat᷑ fructifica
t tiõis.Licet aũt poſſem ondere ꝙ verbũ
dei figurat᷑ ꝑ lignũ paradiſi: de quo ðꝛ

Apocxxij. gni vite afferẽs frucꝰ duodecim
bm

nẽſes ſingulos reddẽs fructũ ſuũ: ⁊ folia li⸗
gni ad ſanitatẽ gẽtiũ.Ex qͥbus verbis innuunt᷑
duodecim fruc“ pᷣdicatõis:tñ bꝛeuitac cauſa
ſolũ ꝓ nũc dico ꝙ qͥnq; pᷣndpales vtilitates cõ

ſequit᷑ audiẽs deuote verbũ dei. Pꝛima ðꝛ illu

merdis Sche coꝛroboꝛatõis.Tertia cõſola

tiois. Quarta excuſatiõis. Quinta liberatiõis.

ꝛimo dico ꝙ pᷣdicatõ illuiat mẽtes auditoꝝ

ſicut canit Dauid pſal.cxviij.di.Declaratio ſer⸗

ſuꝑ hoc demõſtrationẽ. vñ extra eccłam ille pxr monũ tuoꝝ illuiat⁊ intellectũ dat puulis. Lu

gens eodẽ die occiſus fuit. In terra etiã cõfin⸗⸗

cie vercelleñ. dioceſis pᷣdicãte ibivno fratre nr̃o
qꝗ bec mihi narrauit:qdã iuuenis diſſolutꝰ ãte
ianuã eccłetimpanũ pulſabat ⁊ choriʒabat in
contẽptũ pᷣdicatiõis:q̃pꝛopter ille pᷣdicatoꝛ nõ
valẽs eũ deſiſtere facere ab incepto dedit ei ma
ledictionẽ:vñ ille choꝛiʒãdo in medio choꝛee ce
cidit moꝛtuꝰ.Dico igit᷑ ꝙ de ↄtẽnẽtib pᷣdicato
res ⁊ eoꝝ pᷣdicatiões vᷣificabit᷑ illõ Job.xxxvj.
Si nõ audierint trãſibũt ꝑ gladiũ ⁊ cõſument᷑

in ſtulcicia.Et Deut᷑o.xviij.Qui vᷣba eiꝰ nõ au⸗
dierit ego vltoꝛ exiſtã.Et.ij. Para.vlt,.ðꝛ Sub⸗

cerna pedibo meis vᷣbũ tuũ ⁊ lumẽ ſemitꝭ meis

Quẽadmodũ igit᷑ in tenebꝛis nõ põt quis tute

ambulare:ſʒ nece eſt eũ alicuiꝰ luis claritatẽ ha
bere vt videre poſſitviam bonã ꝑ quã ambulet
⁊ malã quã deſerat.ita hoibus in tenebꝛis mũ
di huiꝰ cecutiẽtibus neceſſaria ẽ lucerna verbi

dei per quã illuminant᷑ de oibus nec̃arijs ad

ſalutẽ ⁊ ꝑſpiciũt iter qð ad vitã ꝑducit eternam
viã q̊ʒ ad tartareos dirigẽs cruciatꝰ. Eſt etiam
pᷣdicatio ſpeculũ in quo quis videre põt aĩe ſue
maculas ⁊ pulchꝛitudinẽ.vnð ei cõueniũt que

ſcripta ſunt Sap.vij.vbi ðꝛ.Cãdoꝛ ẽ lucis eter

enis
Kpfal. ne: ? ſpeculuʒ ſine macula.⁊ Job.j.Illu minat veri xpᷣiani ſed ſolũ aliqui pauci heretiad ⁊ oẽs
laplini oẽm hoĩem venientẽ in hunc mũdũ.⁊ Mala⸗ alij illius regionis viuũt ſub fide machometi⸗
Hier chie.ij. Uob timetibꝛ nomẽ meũ oriet᷑ ſol iuſti/ Ipſe etem diabolicꝰ machomet ſcẽs vtilitatẽ
dapaai cie.Et Luẽc̃.ij. Cumẽ ad reuelatiõʒ gentiũ ⁊ glo ſancte pᷣdicatiõis ne per eũ decepti per ſanctos
Matbot riã plebis tue iſrael. Pꝛedicatio em illuinat in pᷣdicatoꝛes reuocarent᷑ pꝛecepit iu ſuo alchoꝛa
iirnon fide ſᷣm ſniam Apli ad Roma.x.Et ideo Ber. no ſub pena moꝛtis ne quis in illis partib p5
Rdis. ait. Unde eſt tãta lux fidei in toto oꝛbe terrarü: dicaret fidẽ xpᷣi. Secũdavtilitas verbi dei dici
ngadio ⁊ tam ſubita niſi de pᷣdicato Jeſu. Illuminat tur coꝛroboꝛatiõis. Nõ ſolũ em̃ eſt generatiuũ
exait etiã in ſpe: ⁊ es auget in audiẽte dãs ei ↄfidẽtiã fidei ⁊ nutritiuũ ſpei ſʒ etiã eſt inſlamatiui cha
emit me impetradi remiſſionẽ pctõꝛũ ſuoꝝ ⁊ emẽdandi ritatis ⁊ feruoꝛis ⁊ cõfoꝛtatiuũ atq; ad vᷣtutes
phacatſi vitã ſuã:iuxta illud pſal.dicẽtis deo. Inverbuʒ induciuũ. Nemo em̃ eſt tam negligens ad bo
nir Dis tuũ ſupſperaui. Et ideo ð illa pñt dici q̃ ſcribũ num qn per verba ſancte pᷣdicatòis coꝛroboꝛe
a ſ, tur Zͥuc.j. Pꝛeibis ante faciẽ domini pararevi tur ⁊ animet᷑. Immo nullꝰeſt adeo in pctis ob
narde as eiꝰ. Ad dandã ſcientiã ſalutis plebi eiꝰin re/ ſtinatꝰ qͥna malicia ſua reuocet ſi cotinuet pdi
ſones mi ſſionẽ pctõꝝ eoꝝ. Illuminare his qͥ in tene catiões. vt em̃ ſcriptũ eſt ad Heb.iiij. Sermo
hunt bꝛis ⁊ in vmbꝛa moꝛtis ſedẽt ad dirigedos pe dei eſt viuꝰ⁊ efficax ⁊ penetrabilioꝛ om̃i gladio
nmui des noſtros i viã pacis. Uerbũ igit᷑ dei animã ancipiti ⁊ pertingẽs vſ⸗ qʒ ad diuiſionẽ aie ⁊ ſpi
linti cecã illuminat.vnð Pſal.ait. Pꝛeceptũ dñi lu ritꝰ.Et Hiere.xxij.inqt dñs. Uerba mea quaſi
chon, cidũ ũluminãs ocłos.Et fulgeciꝰ dicit. Sicut ignis ardẽs ⁊ quaſi malleꝰconterẽs petras.Et
tuni ſolaris radiꝰ in inſtanti ſi ub ita illuſtrars etotũ Plal. ait deo. Ignitü elo quiũ tuũ vebementer.
ſni mundũ illuminat.ſic radiꝰ diuini verbi pꝛoce/ ⁊ Deuto.xxxiij.ðꝛ In dextera eins ignea lex. Et
miiad dens a ſole increato illuſtrat totã rõnalẽ ment ꝓuer. xxx. Ois ſe ermo dei q̃ſi cypeꝰ ignitus.QOðᷣ
inck radio veritatis.Unð de audiẽtib⸗ illud põt di/ erperti ſunt duo diſcipuli xpᷣi euntes in emaus
ci id qð ſcriptũ eſt Eſa.ix. Populus qͥ ſedebati q dicebãt Lu.xxiiij. lõne coꝛ nrjm ardens erat
niiin tenebꝛis vidit lucẽ magnã. Ambulãtib in re/ in nobis dũ loqueret᷑ in via? apiret nobis ſcri⸗
Md gione vmbꝛe moꝛtis lux oꝛta eſt eis. Et pᷣdicta pturas.Et ꝓpterea dicit Greg.omel.xxiij. Ser⸗
agem cõfirmant᷑ per exẽplũ qð accidit tꝑe Eugenij pa mo dei ad aurẽ ducit᷑ ⁊ mens ex interne dulce⸗
lfan pe quarti.Nam cũ beatꝰ frater noſter Albertꝰ dinis flãma cõburit᷑. Et Augꝰ.in lib.de verbis
edicc de ſartiano reuerſus de partiby ſaracenoꝝ vnð dni.ſihil inqᷣt in hac vita eſt efficaciꝰ ad cõpũ⸗
eduxerat vnũ xpᷣianũ renegatũ a chairo:qui ꝑ gendũ obſtinata coꝛda qᷓ; ſermo diuinꝰ.quod
1 qᷓdraginta anos fuerat ſaracenꝰ ⁊ a beato pꝛe/ patuit per experiẽtiã in quodã indurato pctõ⸗
nlien dicto cõuerſus venerat ad ſũmũ põtificẽ ⁊ ab i rei cuitate Ceneciarũ:q pᷣdicãte ibi btõ Alber
Pvedũ lo fuerat ad pniam receptus pᷣdicãte ſemel ipo to de ſartiano oꝛdinis nri ad ipʒ iuit ⁊ rogauit
quod: beato Alberto coꝛã ipᷣo põtifice ĩ eccłia ſccẽ cru/ vt ei cõſiliũ daret qũo ſaluaret᷑: qꝛ babebat pec H
nodem cis YFloꝛẽtie vbi tũc erat ⁊ multa dicẽte de vᷣita/ catũ quoddã qð nñqᷓ; dimittere intẽdebat.qa
ꝛſolial, te fidei catholice:fleuit q̃ſi ſemꝑ ille qui fuerat · impoſſibule ſibi videbat᷑ ab illo abſtinere. Cui 4
innount ſaracenꝰ in pᷣdicatõe.et poſtea introgatꝰ de cau pᷣdieus pᷣdicatoꝛ ait. Tria tibi faciẽda cõſulo.
1/ auſ ſa dixit ꝙ fleuit duplic reſpectu.ſ.ꝓpter calami Pꝛimo vt omi die miſſã audias. Scðo vt q̃i⸗
nuns tatẽ ſaracenoꝝ ⁊ ingratitudinẽ xpᷣianoꝶ:qꝛ ſii dlie aliquã clemoſynã facias.Tertio vt nũqᷓ; pᷣ⸗
goͤriliu la pᷣdicatio facta fuiſſet in medio chairi vel da/ dicationẽ obmittas. Quib auditis abijt ⁊ cõ⸗
1cölola maſci⁊ illi infideles intellexiſſent linguã:de cẽ⸗ ſiliũ adimplẽs:poſt paucos dies ad ipᷣʒ beatũ⸗
maröis. tũ milibo octuagintaſex milia cõuerſa fuiſſent. pᷣdicatoꝛẽ fotꝰ contritꝰ ⁊ ↄuerſus redijt:⁊ vtu⸗
mditor Et ideo bene dixit ſaluatoꝛ Matth.xj. Ue tibi te diuinivbi mutatꝰ a ppoſito illud petm̃ ĩ quo
tooſcr⸗ coꝛoʒaim.vetibi bethſaida:qꝛ ſi in tyroꝛ⁊ ſydoj imerſus fuerat totaliter dereliqᷣt.Et ſic vera ap

Foliũ

is. 1 ne facte fuiſſent virtutes que facte ſunt in vob: paruit illa ſnia Gꝛego.ſuꝑ Eʒech̊.omełiij. dicẽ

olim in cinere ⁊ cilicio pniam egiſſent.Qð etiaʒ

tis.Uita pᷣdicantiũ ſonat ⁊ ardet.ardet deſide⸗

ic mas d . 5 0bpoegſenr..ααα cf gerarger deiite
usne nos dicere poſſumꝰ illis terris ĩ quibs om̃i an/ nio ſonat verbo:es ergo candẽs eſt pᷣdicatio ac⸗
entha no pᷣdicat᷑:ſi in eis pctõꝛes ad pᷣdicatõʒ nõ con/ cenſa:ſed de candentt ere ſcintille ꝓdeunt.qꝛ de
nbule nertunt᷑ ⁊ illuminant᷑ ſplẽdoꝛe vᷣbi diuini. Sʒ eoꝝ exhoꝛtatiõiboverba flãmãtia ad aures au⸗
ismu de nõ audiẽtibo illud inqᷣt Pſal.deo. Yiant vie dientiũ pꝛocedũt. Recte ergo verba pᷣdicatoꝛũ
* illoꝛũ tenebꝛe ⁊ lubꝛicũ? ãgelus dni ꝑſequens ſeintille appellata ſunt:qꝛ eos quos in coꝛde te
4 1 eos ⁊c̃.Dicit qͥʒ ſancꝰ Bernardinꝰ in ſuo euã⸗ tigerint accendũt.Hec ille.Ad pᷣdicta etiã facit
ns m gelio eterno ᷣmõe.x. talis eſt ꝓlus ſine dei ꝙ ſctã pᷣdicatio ſono cythare a doctoꝛiboaſſimi
enna n vbo qlis eſſʒ mudus ſine ſole Exẽplũ habemꝰ latur.Sicut em̃ ſolet melacolicis multũ pdeſſe
ien de egypto ⁊ alijs partibo oꝛiẽtis quaſi innume ſonꝰ cychariſtaꝝ.Nã eoipo ꝙ illã dulcẽ audiũt
kaieu ris in quibo tꝑe quo pᷣdicabat᷑ erãt xpᷣiani ſctiſſi melodiã cõfoꝛtant᷑. Itẽ hic ſonus multũ ꝓdeſt
* mi ⁊ fideliſſimi:modo aũt qꝛ nõ põt pᷣdicari:iã ad alleuiãdas q̃ſdã infirmitates q̃ hoĩes qᷣeſce

mulcis annis citravbiq; ſunt infideles ⁊ nulli

re nõ ꝑmittũt.Quia cythare ſonꝰſomnũ aliqũ

Bermo

inducit: ⁊ tñ qñq; excitat doꝛmiẽtes. Ita pᷣdica
toꝛ tanges cytharãverbi dei ac ſacre ſcpture: in
terdũ dulcẽ ⁊ iterdũ acutũ ſonũ facit ⁊ coꝛdat
voces vltimas pᷣmis moꝛe cytharizantiũ.quia
aliꝗn dulcia lo quit᷑ narrãdo xpᷣi miſ̃icoꝛdiã ⁊
regni celeſtis gaudia.Aliquando vo acutũ ſo
num facit qñ eterna ſupplicia ad mẽoꝛiã pctõ⸗
ris reducit:⁊ cõcoꝛdat pharũ voces aplłoꝛũvo
abis: quoꝝ dulcis melodie armonia reuocat
ipᷣos pctõꝛes a ſomno moꝛtis ⁊ inducit ad eter
ne vite quietẽ.Et ĩ huiꝰ figurã dicit᷑.j. Reg.xvj.
ꝙ Saul a ſpũ maligno vexatꝰ audiẽs Pauid
cytharizatẽ adiuuabat᷑ ⁊ qeſcebat. Ue aũt mũ⸗
do quãdo verificabit᷑ illud Eſa.xiiij.Contcicuit
dulcedo cythare. Quãtũ em̃ ſit vtilis iſte ſonꝰ
cythare euãgelice:ondit Hugo de ſctõ vict. in pᷣ
mo libꝛo de aia di. Nihil in hac vita dulciꝰſen⸗
titur.nihil auidiꝰſumit᷑:nihil ita mẽtẽ ab amo
re mũdi ſepat:nihil ſic animũ cotra tẽptatiões
roboꝛat:nihil ita hoiem excitat ad om̃e bonuʒ
⁊ ad oẽm laboꝛẽ vt ſacre ſcripture ſtudiũ ⁊c̃.Li
cet aut qnq; pctõꝛ nõ inflãmet᷑ nec cõteratur in
vna pᷣdicatõe nec in ſcõᷣa:tamẽ in tertia vl in q̃r
ta vulnerat᷑:⁊ tandẽ ſi ꝑſeueret ita mollificat q
dicere poteſt cũ/ ꝓpha. Factũ eſt coꝛ meũ ſicut ce
ra liqueſcẽs in mediovẽtris mei.Nã ⁊ faber cũ
malleo nõ vno ictu materiã durã mollificat: ſʒ
ex freqᷓntatis actibo reducit eã ad oẽm foꝛmam
quã vult.Siłiter expugnatoꝛ alicuiꝰcaſtri ꝑcu

ties illð vno ictu bõbarde q̃ſi nihil facit:ĩ ſcõo

auüt ictu diſponit:in tertio vehemẽter cõcutit:in
q̃rto vo penitꝰ ad terrã ꝓſternit. Et ſiliter facit
pdicatoꝛ ictu vbi dei ꝓſternẽs caſtrũ pctõꝝ ex
cõtinuatiõt.Multi q̊ʒ ſũt qͥ lʒ ſciãt qͥd tenẽt᷑ fa
cere ⁊ bonã habeãtvolũtatẽ:tñ ſenſualitate vel
filioꝝ amoꝛe deuicti:aut alijs occaſiõib tepe⸗
ſcũt:hi ſũmoꝑe indigẽt vbo dei illos ↄfoꝛtate.
Jõ hac coꝛrobatõeʒ a dño efflagitabat Dauid

.
„

mus.Sic cũ ꝓplo dei nihil ſit vtiliꝰ⁊ ſalubꝛiꝰ p
cõſeruatiõe ⁊ ꝓfectuvite ſpũalis qᷓ; agricultura
ſpũalis:que eſt ſeminatio verbi dei. Ideo ſemi
natoꝛes hmõi multũ diligẽdi ſunt ⁊ honoꝛãdi
nec in aliquo moleſtãdi.Oſfficiũ q̊ʒ ipᷣoꝛũ ẽ pꝛi⸗
uilegiatũ.ca.qꝙ dei timoꝛẽ.de ſta.mona. Et ipſi
ſtatũ habẽt dignũ. Nam frugem melioꝛis vite
nõ poteſt quis habere qᷓ; pᷣdicare ⁊ bene regere
ppłm dei.ca.niſi cũ pꝛidẽ.in pꝛin.de renũ. Unð

Ela.lij.dicit᷑.Quã pulchꝛi pedes annũciatis et
pdicantis pacẽ: annũciãtis bonũ pꝛedicantis

ſalutẽ. De ipᷣis etiã pᷣdicatoꝛibꝰ iquit pſalmiſta
Dñs dabit verbũ euãgeliʒãtib virtute multa.

Pꝛopter pᷣdicta aũt vt refert ſonctꝰ Bonauen.

in legẽda maioꝛi btĩ Franciſci:⁊ magiſter Bar

tholomeꝰ piſanꝰ in cõfoꝛmitatibo eiuſdẽ lib.j.
fructu.x.⁊ cõfoꝛmitate.x.parte.ij. Ipſe ſanctus

Franciſcus dicebat. Uolo miniſtros verbi dei

tales eſſe vt ſtudijs intendẽtes ſpũalibo:nullis

alijs officijs ipedirent᷑. Hos em a quodã ma⸗

gno rege dicebat eẽ eleccos ad edicta que ex eiꝰ
oꝛe ꝓcederent populis demãdãda. Hec ibi.Et

ideo eos pꝛedicãtes comitãtur angeli.Unõð di⸗

cebat beatꝰ frater Bernardinꝰ feltrinus:q nũ

4

pᷣſal.cxviij.di.Doꝛmitauit aia mea pꝛetedio:cõ

firma me in vbis tuis.Ut em̃ ðꝛ Eccs.xij. Uer
eba ſapiẽtũ ſunt q̃ſi ſtimuli⁊ q̃ſi claui in altũ de

fixi. Et iõ ad oñdendũ qᷓtũ ſit vtilis pᷣdicatio ?
doctrina ad hoc vt qͥs bene viuat.ĩmo vt ſciat᷑
ꝙ ſine ea nõ bñ põt aia nr̃a in bonis oꝑibo fru

ctificare. Inqᷣt Lulliꝰli.ij.tuſcu.q̃ſt.di.Et quẽ⸗

admodũ ager qᷓntũcũ q; fertilis abſq; cultura
fructuoſus eẽ nõ põt.ita ſine diſciplina animꝰ
⁊ doctrina.Et h̊ eſt qð inqͥt Ouidiꝰin.v.ð triſti.
di. Adde ꝙ ingeniũ lõga rubigine leſum Toꝛ⸗
pet ⁊ eſt młto qᷓ; fuit an minꝰ. Fertilis aſſiduo
ſi nõ remouet᷑ aratro Non niſi cum ſpinis ger⸗
men habebitager „½
Icut igit᷑ agricole qꝛ ſuis ſudoꝛibo ⁊ la
ſ boꝛib ſuſtentat hũanã vitã ſunt pᷣuile/
Aglati tã in lege ciuili qᷓ; canonica ꝓ tẽpo
reagriculture ⁊ nullo mõ debẽt moleſtari. C. ð
agricol.⁊ cen.l.nũ qᷓ; ci.x. Immo letari debẽt cõ
grua ſecuritate.extra ð treuga.⁊ pa.ca.innoua

qᷓ; pꝛedicat᷑ qͥn maioꝛ ibi ſit multitudo angelo⸗
rum q; hoim. Angeli em libeter audiũt verbũ
del:⁊ nõ eſt aliqualłr dubitãdũ qͥn ſaltẽ int᷑ſint

pꝛedicatõi angeli cuſtodes illoꝛũ qͥ audiũtver⸗
bũ dei: ⁊ quia pᷣlati habent duos agelos cuſto
des:vnũ.i.pꝛo ſe:⁊ aliũ pꝛo ſubditis bene gu⸗

bernãdis ⁊ ad pᷣdicationẽ ſepe cõueniũt multi
pᷣlati. Ideo ibi ſunt plures angeli qᷓ; hoĩes etiã

ſi alij nõ adeſſent niſi eoꝛũ cuſtodes. Nõ ẽ etia

incõueniẽs opinari ꝙ etiã de alijs ãgelis mul⸗
ti adueniãt.Unde dũ pᷣdicaret ipᷣe beatꝰ frater
Bernardinꝰfeltrinus vincẽtie viſi ſunt in aere
plures ãgeli qᷓ; eſſent hoĩes in terra qui attente
audiebãt verbũ dei.Ipos q̊ʒ pᷣdicatoꝛes volẽs
deus a ꝓplis honoꝛan honoꝛat üloꝝ ſermões
ꝑ miracula. Uñ de apłis dici᷑ Marci vlcimo.
Pꝛedicauerũt vbiq; dño cooperante ⁊ fmonẽ
cõfirmãte ſeqᷓntibus ſignis.Act᷑.q̊ʒ.ix.habet᷑ ꝙ;
pᷣdicãte Paulo quidã adoleſcẽs audiẽs verbũ
eiꝰ de feneſtra cecidit ⁊ ſic moꝛtuꝰeſt:quẽ Pau
lus cũctis videntibꝰ reſuſcitauit inuocato nõie
Jeſu. Itẽ in legẽda bti Andree ðꝛ:qꝙ cũ ipᷣe apo
ſtolꝰpᷣdicaret i littoꝛe maris:piecit mare ad lic⸗
tus vnũ coꝛpus moꝛtuũ:qð vid ẽs ſctũs: facta
oꝛatiõe ſtatim ipᷣm reſuſcitauit.ille aũt ſic reſu⸗
ſcitatꝰ voce clara ait aſtantibo qũo erãt q̃dragi

ta iuuenes qͥ audita fama beati Andree in na⸗

ui intrauerãt vt ad pᷣdicationẽ eiꝰ venirent:ſed

diabolꝰ?eos ⁊ barchã in qua erãt ſubmerſit:qdð
4

cum retuliſſet:otinuo mare expulit in terrã coꝛ
poꝛa alioꝝ.xxxix.quos oẽs iuuenes beatꝰ An⸗
dreas reſuſcitauit.Legit᷑ etiã i legẽda ſccẽ. ¶ Har
the:qꝙ pꝛedicãte ipᷣa ſancta iuxta Rodanũ qdã
iuuenis deſiderãs audire vᷣ ba eiꝰ et exiſtẽs ab

agliaß
tzyt
unt
ſulan
prili
bllof

huert
audir
lumd
Pdlca
ſima⸗
ſupe⸗
Inn
mimi
lũſci
iodi⸗
liveſ
(e.q
dinita
o
ubenn⸗
ſnderre
dis mar
Fena
volchä⸗
rant:
latoej.
lermo.
Hicren
cſſcrican
mooln
bus ſube
anriqoa
Hicren
koſerüt
ficatpe
vgop
ſſt nian⸗
daeper
Vicron
nsregn
onſe
liemui
gnator
trabit:
vigelig
verſalie
lulmnod
tesapp⸗
ſoiptur
duaß
W
Pmam
chlode
plican
o pob
beccart

1 ſalubes
agnantun
pſn
erbonoc
ana Ki
Nenni Dnd
Mmnnäng
ipeecieng
itpalmi
me mut
5Bomnnn
gkr nr
Mlanous
Ws vodidal
ualcdeullss
19voci me⸗/
aqne aa.
1Darbbi Et
Gel.OUnde,
mnusrg n
mao ngdo,
madiür dadi
znſoli irinr
igtos aſo
ns bane gu/
müür multi
boiescni
. ſöic
igdismol,
tden fiurr
iſunrin aat
nqui unne
moreboles
or Mics
ni nano,
nerfmon?
irhabek
diis vebu
ſrgi Pan
oc ⸗
chet/
emor
irictti/
gitidng⸗
Orrein n⸗
—R
bmenſind
ben,
aſci
. aglun

Foliũ

alia pte flumis.cũ nõ hr̃et nauim cepit natare.

ſz vi fluminis eſt ſuffo catꝰ.cuiꝰcoꝛpꝰpoſtea in
uentũ ⁊ ipᷣi ſæẽ allatũ.ipſa in pñtia totiꝰppłi re
ſuſcitauit. Legit᷑ enã ĩ legẽda veteri bti Fraciſci.
ꝙ cum ſemel initatꝰfuiſſet a quodã no bili ad
pꝛãdiũ.cũ eẽt i qͥdã loco gra pᷣdicatõis.dictꝰno
bilis ſtabat ad pᷣdicatiõeʒ eiꝰ.dimibᷣacq; domi
puerulũ filiũ ſuũ cũ nutrice.q̃ ⁊ ipᷣa deſiderãs
audire pᷣdicationẽ bti Frãciſdi.dimiſit pueꝝ ſo
lum domi.⁊ abijt ad ſᷣmonẽ. Reuerſa aũt poſt

pdicatõeʒ repꝑit puerũ i caldaria plena calidiſ⸗

ſima aqua cecidiſſe.⁊ ita totalr decoctũ.vt non
ſuꝑeẽnt niſi ſola oſſa.qᷓ accepit ⁊ poſuit ĩ archa.
Interiʒ vir nobilis pᷣdictꝰpfata reꝑiens dũ do
mi reuerſus fuiſſet pᷣcepit vxoꝛi.vt ob reueren⸗
tiã ſcti pꝛis a planctu abſtineret.Finito aũt pꝛã
dio dixit.venerãdꝰpꝛ ſctũs Frãciſcus illi nobi⸗
li vt ſibi poma afferret. Ille aũt excuſauit ſe di⸗
cẽs.qꝙ tẽpus pomoꝝ nõ eẽt.btũs aũt Franciſcꝰ
dixit ei.Uade ad illaã archam qꝛ ꝓ certo reꝑies

quo ꝑgẽs pater pueri iuenit pueꝝ reſuſcitatuʒ

habentẽ in manib duo poma recentia.vnum
in dextera ⁊ alcerũ ĩ ſiniſtra.Qui ↄtinuo exten⸗
dẽs manũ verſus patrẽ vocauit eũ. Lũc btũs
Franciſcus dixit illi nobili. Iſta ſunt poma q̃
volebã. Dñs em̃ reuelauit mihi oĩa que accide
rant:⁊ hoc miraculũ fecit.qꝛ veneratis ad pᷣdi⸗
catõeʒ.Nõ ſolũ aũt pᷣdicatoꝛes reſuſcitãt coꝛꝑa
liter moꝛtuos ſʒ etiã ſpirituałr defunctos. Unñn
Hiere.xxxviij.ðꝛ ĩ figurã.ꝙ cũ ipᷣe Hieremias
eſſet icarceratꝰin lacu ſine aqua.in q̊ erat ſolũ⸗
modo lutũ.abdemelech qͥdã eum extraxit funi
bus.ſubmittẽs ei pãnos veteres et veſtimenta
antiqua.q bo appoſitis ad manꝰ⁊ cubitos ipᷣiꝰ
Hieremie euaſit icolumis.ita ꝙ funes nõ coꝛ⸗

roſerũt carnes eiꝰ. Per Hieremiam em̃ ſigni⸗

ficat᷑ peccatoꝛ.qui eſt incarceratꝰ in lacu pleno
vicioꝝ luto.in quo nõ eſt aqua gratie dei.que
eſt vita anime.ſed tantũmodo ſunt in eo imun
dicie peccatoꝝ.hunc autẽ abdemelech qui ſᷣm
Hieronymũ interpꝛetat᷑ ſeruus regis vel ſerui
ens regno.vel ſeruus regnatoꝛ.⁊ ſignificat pᷣdi
catoꝛẽ ſeruũ regis celeſtis ⁊ ſuientẽ regno ecde
ſie militãtis ⁊ triũphãtis.qui etiã eſt ſeruus re
gnatoꝛ.qꝛ ſᷣm Ambꝛo.deo ſᷣuire regnare eſt.ex
trahit de ipſo lacu.i.de pctõ funibo diuini vbi.

videlicet fune cõmemoꝛatõis ſeueri iudicij vni

uerſalis:⁊ terribilitatis moꝛtis:ac inferni:⁊ hu
iuſmodi.Que funes qꝛ ſunt rudes:vñ ⁊ rudẽ⸗
tes appellant᷑:ſubmittit ei panos veteres id eſt
ſcripturas veteris teſtamẽti in qͥb de dei mibi
coꝛdia pᷣdicat᷑:⁊ veſtimẽta antiq̃ id eſt antiqͥꝛũ
patrũ exẽpla:qͥ regnũ celoꝝ ꝑ auſteritatẽ vite ⁊

pniam acqſierũt:⁊ ſic eos leniter ⁊ ſine offendi
culo:de moꝛti peti eruit.Et ad hoc etiã põt ap⸗

plicari illud qð Joh̃is.v.ait ſaluatoꝛ. Amẽ di

co vobis:qꝛ venit hoꝛa ⁊ nũceſt qñ moꝛtui.ſ..
peccatũ audient vocẽ filij dei:ſꝑ pꝛedicacioneʒ

7 qui audierint viuent.ſ.vica gratie: poteſt em̃
dicere pᷣdicatoꝛ bonꝰillud Joh̊.vj. Uerba que
ego loquoꝛ vobis ſpũs ⁊ vita ſunt.Dicit auteʒ
GBꝛeg.iiij.dialł.ꝙ oim miraculoꝝ maius eſt re⸗
ſuſcitare ſpũaliter moꝛtuũ. Et io malꝰẽ ꝓdigiũ
pᷣdicatiõis verbo pctõꝛẽ ad deũ cõuertere:q; car
ne moꝛtuũ ſuſcitare.hHinus em̃ eſt reſuſcitare
carnẽ iterũ moꝛitura:qᷓ; reſuſcitare aiam ĩ eter⸗
nũ vicurã.la innumerabiliũ moꝛs coꝛpoꝛũ
moꝛti ſpũali vniꝰ aie cõparari nõ põt. ca.ſi ha⸗
bes.xxuiij.q.iij. Pꝛedicatoꝛ etiã ſuo vbo ptegit
⁊ roboꝛat ꝓpłm dei:iuxta illð ꝓuer.iij. Sermo
dei clypeꝰ eſt ſperãtibo in ſe.⁊ ideo ðt Apłus ad

Ephe.vſ. De cetero frẽs confoꝛtami in dño ⁊ in

potẽtia vᷣtutis eius: ⁊ iduitexos armaturã dei
vt poſſitis ſtare aduerſus inſidias diaboli:In

omibus ſumẽtes ſcutum fidei:in quo poſſitis

omnia tela inimici ignea excinguere:⁊ galeam
ſalutis aſſumite: ⁊ gladiũ ſpiritus qð eſt ver⸗

bü dei. Hec ibi.j.q́; Johᷣ.ij.inqͥt apłs. Scribo

vobis filioli qm foꝛtes eſtis ꝓpterverbũ dei qðᷣ
manet in vobis.Legit᷑ inſuꝑ Act᷑.x.ꝙ pᷣdicante
Petro aplło cecidit ſpũſſanctꝰſuꝑ oẽs qͥ audie⸗
bãt verbũ eiꝰ.⁊ cõſequẽter foꝛtificauit eos ↄtra
oẽs tẽptatiões ꝑſecutões ⁊ aduerſitates.Qð cõ
firmat ſaluatoꝛ Matth̊.vij.di.Om̃is qͥ audit
verba mea ⁊ facit ea aſſimilabit᷑ viro ſapienti qͥ
edificauit domũ ſuã ſupꝛa petram. Et deſcẽdit
pluuia ⁊ venerũt fluia ⁊ flauerũtventi ⁊ irruer̃t
in domũ illã ⁊ nõ cecidit: fũdata em̃ erat ſupꝛa
firmã petrã.Ois aũt qui auditverba mea ⁊ nõ
facit ea:ſiłis eſt viro ſtulto qui edificat domuʒ
ſuã ſupꝛa arenã:⁊ deſcẽdit pluuia ⁊ venerũt flu
mina ⁊ flauerũt venti ⁊ irruerũt in domũ illã ⁊
cecidit ⁊ fuit ruina eiꝰ magna.Hec ibi. Et ideo

in figurã dicitur Matthei. xviij. ꝙ chꝛiſtus no

luit dimittere turbas ieiunas ad domũ redire
ne deficerẽt in via.Et.iij. Regũ.xix.ſcriptum eſt

ꝙ Helias ambulauit in foꝛtitudie cibi ſibi ab

ãgelo dati.id eſtverbi dei a pᷣdicatoꝛe miniſtra⸗
n:vſq; ad montẽ dei Oꝛeb. De hac etiã vtilitate⸗
pᷣdicatiõis foꝛtificãtis ſpiritũ audiẽtiũ põt ex⸗
poni dictũ Pꝛop he pſal.xxxij.di. Uerbo dñi ce

li firmati ſũt:⁊ ſpũ oꝛis eiꝰ oĩs virtꝰ .

Ertia vtilitas dicit᷑ conſolatiõis.

t grnã em̃ dulcedinẽ dat ſermo dei his qᷣ

dSZuote lllũ audiũt. Ideo decãtat Dauid
pſal.cxxiij.di.q;dulcia faucib meis eloqͥa tua:
ſuꝑ mel oꝛi meo.Sicut igi᷑ qñ qͥs cõedit mel?
nõ ſentit dulcedinẽ ſignũ eſt ꝙ ẽ ifirmꝰ ⁊ habet
palatũ alteratũ.ita qñ qͥs audit dulcedinẽ vᷣbi
dei ⁊ nõ deguſtat illa:peſſimũ ẽ ſignũ ꝙ bʒ aiaʒ
alteratã.Sicut etiã moꝛtalis iudicat᷑ infirmi⸗
tas quãdo aliqͥs nõ cõeditvel comeſtũ cibũ nõ
retinet ſʒ euomit aut retẽtũ nõ digerit. Sicqͥs
poteſt iudicare aiam ſuã ſpiritualit᷑moꝛtuam:
quãdo audire nõ vult verbũ dei: quod ẽcibus
aie ſaluti ⁊ vite neceſſanꝰ.de quo ðꝛ Plſal.cvj.

Oẽm eſcã abominata eſt aia eoꝝ:trãſierũtvſq;

ad poꝛtas moꝛtis:vel qñ auditũ verbũ nõ reti⸗
net in mẽte.vñ GBꝛeg.ait.Eterne moꝛtis pericu⸗/

lũ foꝛmidate ſi cbũ ſctẽ pᷣdicatiõis accipitis: et
in vẽtre mẽoꝛie nõ tenedᷣ. Uel quãdo verbũ dei
in ſtomacho mẽoꝛie crudũ moꝛat᷑: qð fit quan
do audiẽs verbũ dei poſtea nõ digerit illud ꝑ
bonã operationẽ.Ecõtrario aũt ẽ de libẽter au⸗
diemibo. iõ dicit beatꝰ Tho. ⁊ ceteri theologi in
iiij. dil. ix. Oʒ ſignũ eſt ꝙ quis ſit in gr̃a dei:qn
delectat᷑ audireverbũ dei. Unð dicit Aug.in li.

de pᷣdeſtinatiõe ſctõꝝ.Sicut nullũ eſt magis ſi

gnũ pᷣdeſtinatiõis eterne qᷓ; vba dei libẽter au⸗
dire:ita nullũ eſt peiꝰ ſignum qᷓ; ila contẽnere.
ideo dicebat dñs nr̃.viij. Johᷣ.ca.Quli eſt ex ðo
verba dei audit ꝓpterea vos nõ auditis quia ex
deo non eſtis. NMWaö
Uarta vtilitas dicit᷑ excuſatiõis.Scotꝰ

quoꝝ vnus vadit ad pᷣdicationẽ vt addiſcat co
gnoſcere pcta ⁊ ea ad memoꝛiã reducat vt ð ip⸗
ſis itegre ⁊ bene valeat cõfiteri.Aliꝰ vo ad ſᷣmo

nẽ ire contẽnit. Poſtea ãbo vadũt ad cõfeſſiõeʒ

eq̃liter meditãtes pctã ſua.mus aũt qͥ iuit ad
pᷣdicationẽ nõ recoꝛdat᷑ cẽtũ pccõꝝ moꝛtalium

ſolum ex hoc ꝙ nõ habet mẽoꝛiã bonã vł qꝛ nõ

ſcit illa eſſe pctã ⁊ iõ de eis nõ cõfitet᷑. Dicũt pꝛe⸗
dicti doctoꝛes ꝙ talis ignoꝛãtia eũ excuſat: qꝛ
ꝑ defectuʒ ſuum nõ dimilſit ula cõfiteri:nec fuit
negligẽs in addiſcẽdo cognoſcere pctã:qꝛ acceſ
ſit ad pᷣdicatiões ⁊ attẽte audiuit.Aliꝰ vo qͥ cõ⸗
tempſit ire ad pᷣdicatiões facta eadẽ ⁊ eq̃li exa⸗

minatõe bag⸗ cum pmo nõ recoꝛdat᷑ vniꝰ pci
ſi

moꝛtalis. ꝙ ſi iuiſſet ad pᷣdicationẽ cognouiſſʒ
eſſe pctm̃ moꝛtalevł de eo recoꝛdatꝰpoſtea fuiſ
ſet.Dicũt doctoꝛes pᷣdicti ꝙ iſte dimittẽs cõfite
ri hoc ſolũ pctm̃ moꝛtale:vel qꝛ nõ cognoſcit il
lud::vel qꝛ nõ recoꝛdat᷑ de eo:facit ↄfeſſionẽ iua
lidã:qꝛ heceſt ignoꝛãtia ex ſua malignicate pce⸗

odens. Uide ̊ połe mi quo ſctã pᷣdicatio excuſat

defect?tue cofeſſiõis:&̊ veni ⁊ freqnta. Quin⸗
ta ⁊ vltimavtilitas vᷣbi dei ðꝛ liberatiõis. Pꝛi⸗
mo em̃ liberat ab infirmitatibo.nã pᷣdicãte mei
ciuitate Nouarie.in. Mcccclxxxi
q̃dã nobilis matrõa noie dña Ualeria ð cacijs
pabens quoſdã magnos doloꝛes:veniebat tñ
qͥtidie ad pᷣdicatõʒ nr̃am.⁊ ipᷣamet retulit mihi
ꝙ qñ diſcedebat de domo vtveniret ad ᷣmonẽ:
ſemꝑ doloꝛ ipᷣe recedebat ⁊ q;diu durabat pᷣdi
catio nũqᷓ; ea moleſtabat.Ad hãc aũt vtilitateʒ
ſanatiõis põt applicari illðꝰ Mat,.viij. Ubi cen
turio ait.Dic vᷣbo ⁊ ſanabit᷑ puer meꝰ. Itẽ libe⸗
rat a moꝛte ſpũali ⁊ ꝑiculis. Recitat em̃ Jaco⸗
bus de vitriaco:ꝙ filiꝰ cuiuſdã magni dñi ma
lo amoꝛe amabat quãdã honeſtã iuuenẽ q cuʒ
ſemel iret ad pᷣdicatiõeʒ ille inſedens equo vſq;
ad quẽdãa locũ ſecutꝰ eſt ej/ibiq; volẽs ei facere

q ecem ac Rich. de mediavilla ponũt hunc
caſum in.iiij.di.ix. Ponamꝰqꝙ ſint duo

qᷓdrageſima

2 .
8
—ð

violẽtiã a dyabolo pᷣcipitatꝰ de equo expirauit.
Similiter liberat ab interitu coꝛꝑali.UVñ pſal⸗
mographus canit. Miſit dñs verbũ ſuũ ⁊ ſa⸗
nauit eos ⁊ eripuit eos de ĩteritiõibo eoꝝ. Item
liberat a pena purgatoꝛij.Quilibet em audiẽs
pdicationẽ fratrũ noſtroꝝ:habet pꝛo qualibet
vice quadraginta dies de indulgẽetia:vt in pui
legijs oꝛdinis noſtri ↄtinet᷑. Ego vero vltra in

dulgentias generalr pᷣdicatoꝛibo nr̃is:⁊ aliox
mendicantiù oꝛdinũ cõceſſas:poſſum auctoꝛi

tate aplica ocedere centũ dies de vera indulgẽ/⸗
tia.Quã oĩbo auditoꝛibo ↄcedere intendo in oi

nr̃o ſᷣmone.Pꝛedicatio etiã liberat a pena ĩfer⸗

ni:qꝛ pctõꝛes ad pniam ⁊ lachrymas cõuertit.

Ps. cxlvij. Em ittet verbũ ſuũ ⁊ liquefaciet ea:
flabit ſpũs eiꝰ ⁊ fluẽt aq̃.Et ſicaiam febꝛili ca⸗
loꝛe pcti inflãmataʒ refrigerat:iuxta illud Ecci.

xviij. Nõne ardoꝛẽ refrigerabit ros. Sic ⁊ ver
bũ meliꝰqᷓ; datũ. Veniat g̊ ad pᷣdicationẽ qͥſqͥs
amat aiam ſua. Sanat q̊ʒ oĩa vulnera pcõꝝ:
iuxta illð Sap̃.xvj.neq; herba neq; malagma
ſanauit eos ſʒ tuꝰ dñe ſᷣmo:qͥ ſanat oĩa.Itẽ pꝛe
ſᷣuat a pctis.Uñ pſalmiſta inqͥt deo. In coꝛde
meo abſcõdi eloqͥa tua:vt nõ peccẽ tibi.Oẽs g̊
debẽt i coꝛde deuoto recõdere vba pᷣdicatiõis.
Sũt em̃ gẽme dei.Et iõ pſalmiſta dicebat ðo.
Dilexi madata tua:ſuꝑ aurũ ⁊ topaʒion.Pꝛo

fecto ſi qͥs gẽmã haberet:quã xpᷣs in oꝛe poꝛtaſ

ſet:cuʒ magna reuerẽtia eã ſᷣuaret.Cũ maxima
̊ veneratioe vᷣba ſci euãgelij ſunt audienda:⁊
cõſᷣuãda:q̃ in coꝛde xpᷣi fuerũt:⁊ ab eiꝰoꝛe ꝓceſ
ſerũt.Cũcti &̊ fideles debẽt ſoliote ↄcurrere ad
pᷣdicatões:iuxta illð Luce.v.QCũ turbe irruerẽt
ad ieſuʒ.vt audirẽt vᷣbũ dei. In qͥbo vᷣbis oñ⸗
dit᷑.ꝙ debet vᷣbũ dei audiri cũ auiditate.dũ ðꝛ

ꝙ; irruebãt.i.cũ q̊dã impetu ibãt. Sic pauꝑes

in diſtributione elemoſynaꝝ tꝑe famis irruere
ↄſueuerũt.⁊ ſicut famelici canes cũ anxietate q̃
rũt panẽ.iuxta illð pſalmiſte.Et famẽ patiẽtur
vt carnes.⁊ circũibũt ciuitatẽ.Sic̃ em̃ fames ⁊
appetitꝰedẽdi ẽ ſignũ ſanitatis ⁊ coꝛꝑis bñ di⸗

ſpoſiti.ita appetitꝰaudiẽdi vbũ dei ẽ ſignũ ſa⸗

lutis.Dicit᷑ aüt verbũ dei eẽ oĩs eſca.iuxta illð.
Oẽm eſcam aboĩata eſt ⁊c. Naʒ ſatiat ⁊ replet
7 aufert oẽm famẽ diuitiaꝝ.honoꝝ.⁊ delicaꝝ

oñdẽs iĩ deo ſolo eẽverã ſacietatẽ.lã auarꝰiue

nit vᷣas diuitias.⁊ ſuꝑbo honoꝛes ĩ eo q dixit.
Pꝛouerb.viij. Mecũ ſunt diuitie ⁊ glłia.Deli
cioſus vo ĩ ipo iuenit ðlectatõeʒ de qͥ inqͥt pſal
miſta.Delectatiões ĩ dextera eiꝰ vſq; in finẽ.Le
talr quoq; ꝑ pctm̃ vulneratꝰinuenit in eo ꝑfe⸗
ctaʒ icolumitatẽ.vñ Johõnis.v.dici᷑.Oẽs qui
in monumẽtis ſunt.id eſt in fetoꝛe pctõ.audi
ent vocẽ filij dei.⁊ qͥ audierintviuẽt.Uerbũ em
dei eſt anime viuificatiuũ.⁊ ſpiritualis vite cõ⸗
ſeruatiuũ. Unde idẽ ſaluatoꝛ ait Johã.vj. UVer
ba que ego loquoꝛ ſpũs ⁊ vita ſunt. Nã non in
ſolo pane ⁊c̃. Matthᷣ.iiij.? Deutero.viij.Qua⸗

Ppter
ly.A
leaub
tegun
mae
cßt
tMi
nd
lam.
noͤcol
gedi
nonp
tenan
fregui
ſcnsde
nitdia
tes ſal
Npe
mone⸗
wrbii
Ouferi

(viij

ckes al
Uator.
rabe⸗
Alud
gens

(qaum!

nüedi

ſarogel

ſinocs

Gcen

lt Gia
tegkieli
wobſa
nyerbi
tncocan
en i
ſiſca
aſſecnöes
lemplane
cſeſenti⸗
Dlcoe
batüte

Mn
logu

Phꝛaſti

eſ vert
duplers
late Kri

Aſtiate

dapeimn
delkacit
Ma. Bm
amabis
ſupe
lunn

Mocinn
.dig
ddüſürt
dechaiii
aPognalber
Crurigori
oWNn
nnsdic
ollum men
enmnmug
reinremndo g
apangir,
Wasdbant
zUgrcnara.
un ſhelica,
mllos⸗
os Snn
dngniiis
wlnenci,
noin Tege
tdeo. Nange
da cicnndis.
amdadndo.
ꝛwpnion Do
jsnar onn
n Cimanme
r uudiande:
1b cpae
zumad
i wdis o/
mditme did⸗
.Suns
vimsinan
ganna
ſamipanär
Neñſanes?
rgsͤbidi/
Nelgnuͦſe
ſaauunalls⸗
ſann nch
107. Nlidi
ſüunti
ied n
dall
unc.
n ſithal
gfi 1
me nc i
Nt s
roci i
Oewan
uleſin
7obi0
ir ſünmn

7

Ni

faciẽ:ſic pꝛedicatio ſacre ſcripture cogitatiðes ⁊

Foliũ

Aptervnuſqͥſq; pᷣdicatoꝛ poteſt dicere illð Eſaie
lv. Audite audiẽtes me ⁊ comedite bonũ ⁊ de/

lectabit᷑ in craſſitudine anima veſtra. Inclina⸗

te aurẽ veſtrã ⁊ venite ad me:audite ⁊ viuet ani
ma veſtra. Ue autẽ tempoꝛib antichꝛiſti quan
do pᷣdicari nõ poterit:qꝛ verificabit᷑ illð qð in⸗
qt Hiero.ſuper Amos ꝓphetã.Quãdo doctri
na nõ erit in ecdleſijs intelligemꝰ perire pudici⸗
ciam:caſtitatẽ moꝛi:⁊ om̃es obire virtutes.qꝛ
nõ comederũt verbũ dñi. Hec ille.Et idẽ etiam
accidit hodiernis tẽpoꝛibꝰ in illis terris in qͥbꝰ
non pꝛedicat᷑ vel ad pꝛedicationẽ nõ itur vel at⸗
tendit᷑.Et ideo om̃es debetis ſanctã pꝛedicatõʒ
frequẽtare ⁊ attentiſſimo coꝛde eam audire:ne

ſitis de illis de quibo dixit dominꝰ Lu. viij. Ue

nit diabolꝰ ⁊ tollit verbũ de coꝛde eoꝝ ne credẽ
tes ſalui fiant. Sicut em̃ aues ſequũtur ſatoꝛẽ
vt pꝛoiectũ in terram comedat ſemen: ſic ⁊ de⸗/
mones maioꝛi ſtudio ſequuntur pꝛedicatoꝛẽ
verbi dei ſeminatoꝛẽ vt de coꝛdibo audientium
auferãt ſemẽ qð eſt verbũ dei.Et ideo dici᷑ Lu⸗
ce.viij.ꝙ volucres celi comederũt illð.Pervolu
cres aũt demões ſignificant᷑:vt expoit ipe Sal/
uatoꝛ.Nõ eſt aũt mirũ ſi diabolꝰ conatvos re⸗
trahere a pꝛedicatione quia cognoſcit ꝙ ipᷣa eſt
illud ſemen bonũ qð vt habe᷑ Matth.xiij.ca⸗
dens in terrã bonã ſalicʒ anime veſtre facit fru
ctum bonũ.ſ.bonaꝝ cogitationũ atq; operatio
nũ ⁊ diuerſoꝛũ meritoꝛũ.ſ.aliud trigeſimũ alið

ſexageſimũ ⁊ alið cẽteſimũ ſᷣm diuerſas diſpo⸗

ſitiões audientiũ. Nouit q̊ʒ veram eſſe ſentẽtiã
Seuerini pape ĩ ca.ſicut ſtellas.xxxviij.diſ.qui

ait.Sicut ſtellas celi nõ extinguit nox:ita men

tes fideliũ inherẽtes ſacre ſcripture firmamẽto
nõ obſcurat mũdana iniquitas. Unð pᷣdicato
ri verbi dei poteſt dici illud Cañ.iiij. Sicut vit
ta coccinea labia tua ⁊ eloquiũ tuũ dulce.ſicut
em̃ vitta retinet capillos ð fluẽtes ne cooperiãt

affectiões ſuꝑfluas mẽtis repꝛimit ne faciẽ con
templatiõis obnubilẽt.Scit etiã diabolꝰ verã
eſſe ſentẽtiã pꝛophete dicẽtis Pſal.xj. Eloquia
dñi eloquia caſta gent igne examinatũ pꝛo
batũ terre purgatũ ſeptuplũ. In quibus vbis
Pꝛimo cõmendatverbũ dei a dignitate dicẽs.
Eloquia dñi.q̃ſi dicat.Nõ platonis non theo/

phbꝛaſti:nõ Zenochꝛatis vel Tullij.ſed dñi qui

eſt veritas increata.bis aũt dicit eloquia pter
duplex vᷣbũ.ſ.inſpiratũ ⁊ pᷣdicatũ.Scðo a caſti
tate.Et ideo dicit caſta.tum qꝛ docent ſpũalem

caſtisatẽ. Jacobi.iij. Que aũt deſurſum ẽ ſapiẽ⸗
tia pꝛimũ quidẽ pudica eſt ⁊c̃. Tum qꝛ verbuʒ

del facit carnẽ pudicã.vnð Hiero.ad ruſti.mo
na. AQma ſdientiã ſcripturaꝝ ⁊ carnis vitia nõ

amabis. Tertio a ſuaſitate dũ dicit argẽtũ qð

eſt ſuꝑ oĩa metalla dulciſſonũ.Et ſiłitet verbũ
di ſuperat oẽs melodias.P S.cxviij.Et dulcio
ra ſuꝑ mel⁊ fauũ.vbi Glo.ait.Eloquia aꝑta in

Sicut em̃ qᷓnto frequẽti

nouo teſtamẽto:⁊ opata in veti teſtamẽto dul⸗
cius ſapiũt palato fidei qᷓ; faucibo carnis mel.
Quarto a charitate dũ ðt.Igne examiata.ſ.di⸗
uini amo. Ps.cxviij. Ignitũ eloquiũ tuũ ve⸗
hement᷑.Quito a ſpũaluate dũ dicit. pbatũ tre:
id eſt a terra:⁊ ponit genitiuũ ꝓ ablatiuo moꝛe
grecoꝝ.Qꝛ pᷣdicatoꝛes debẽt eſſe elõgati a terre
nis. Uñn Greg.ait. Ignominioſũ valde eſtʒſub
eiꝰſtatu ſpecie głiam mũdi vł diuitias qrere:in
quo dʒ alios ad ↄtẽptũ tꝑaliũ ꝓuocare.Sexto
puritate dum ðᷣt.purgatũ ſeptuplũ.i.ꝑ ſeptifoꝛ
mẽ gratiã ſpũſſcei:ð qua habet᷑ Eſa.xj.Et ꝓpter
pdicta oia dolet diabolꝰ cũ videt᷑ vos ad audiẽ

dũ vᷣbũ dei deuote cõuenire:ſciẽs ꝙ ꝑ vtutẽ eiꝰ

mũdabimi a pis vris:dicẽte apło ad Heb.j.
Uerbo vtutis ſue purganiõeʒ pctõꝝ faciẽs ⁊c̃.
VUn ⁊ ſaluatoꝛ dicebat apłis Joh.xv. Jã vos
mũdi eſtis ꝓpter ſᷣmo nẽ quẽ locut⸗ ſumvobis.
Stiꝰ qͥs in aquã deſcẽdit:
tãato magis a maculis liberat᷑ ⁊ mũdat᷑.ſic qᷓ;to
magis venletis ad pᷣdicatões: mag mũdabitꝭ
aiam veſtrã a pctis. Sicut etiã qᷓ;to freqᷓntius

vas implet᷑ bono oleo tãta mag capit ð vnctuo

ſitate ita qᷓ;to crebꝛiꝰrecipietis ſuauiſſimũ oleũ
vᷣbi del:tato mag invos ꝑmanebit vnctio ſpi⸗
rituſſcti:quã ille vobis cõcedat qui eſt bñdictꝰ
in ſecula ſcloꝝ. Amen

Fera quarta cinerũ de ieiunij inſticutõe:obli
gatlõe ⁊ violatiõe Sermo quanꝰ.

ſ·nü Johel.ij.⁊ in eplła occurrẽd ferie.
NMUt inqᷣt deuotꝰ Hugo de ſcõ Uicto.

in cõpẽ. Phie.li.j.c.ij. Cõcupiſcẽtia eſt imodera

tus appetitꝰ ſenſualitatᷣ excedẽs modũ ratõis
De q̃ loqᷓns Are.iij.ethic.ca.xj.ðt.Quẽ̃admodũ
pueꝝ opoꝛtet ſᷣm pᷣceptũ pedagogi viuere:ſic et

ↄcupiſcibile reſonare rõni. Et in.ij.polit.ca.iiij.
ideſvqr. Mg oꝑtet ↄcupiſcẽtias regulare q; .

ſubſtaãtias. Plato qͥʒ ĩ phedrõe ait. Recte phi⸗
loſophãtes abſtinẽt ab bis q̃ ſᷣm coꝛpꝰ ſunt cõ
cupiſcẽtijs oĩbo.Sapiẽs etia eccłiaſticꝰca.xviij
ſuili.inqt. Poſt ↄcupiſcẽtias tuas nõ eas. Si
em̃ pꝛeſtes aĩe tue concupiſcẽtias eiꝰ faciet te in
gaudiũ iimic tuis. Inter oẽs aũt ↄcupiſcẽtias
videt᷑ illa q̃ ẽ ̃ᷣm gulã tenere quodomõ pᷣncpa
tũ dũ alie ab illa cauſant᷑.ad qð oſtẽdendũ deꝰ
noſter creatohoi pᷣmũ fecit pᷣceptũ de abſtinen⸗
tia ↄtra gulã:dũ ei imꝑauit ne de ligno ſcientie
boni ⁊ mali cõederet Geñ.ij.In q̊ abſtinẽtiã cõ
mẽdauit dũ noluit eũ cõedere de oĩbꝰ: vt ſic fa⸗
dæẽdo mereret᷑ ⁊ ſctũs fieret refrenãdo ↄcupiſcẽ⸗
tiã guſtꝰ:ꝑ quã quidẽ refrenationẽ hõ dño òſe
crat᷑. Unde Numeri.vj.ca.dicit᷑. Uir ſiue młier
cũ votũ fecerit vt ſanctificet᷑:⁊ ſevoluerit domi⸗
no cõſecrare avino ⁊ ab om̃i eo quod poteſt in⸗
ebꝛiare abſtineat.capꝛopt᷑ in hacſacra qdrage⸗

Alunctificate iein

ſima vos ad hanc ſanctific
nus ꝑ ꝓphetã in verbis ꝓpoſt
ficate ieiuniũ.De qͥ̊ qͥdẽ ſacro ieiunio tres deuo
tas ↄſideratiões faciemꝰ. P

pellabitur violatiõis.

Pꝛima pars huius ſermonis de inſtitutio tia vero ſine ieiut Quis
S uimꝰ decidimꝰ a paradiſo: ieiunemꝰ vt redea⸗

ne keiunij. .n02
ao ad pꝛimã conſideratiõem que dicit

inſtitutòis mouent᷑ tria dubia. Pꝛimũ
an bonũ atq; neceſſariũ fuerit inſtirue
re ieiuniũ.Et reſpõdetur ſᷣm Alexandrũ ð ales

in. iij. pte ſũme in tractatu de ieiunio.⁊ Richar
dũ in.iiij.di.xiiij.⁊.xv.arti.iij.qiij.⁊ Tho.ibidẽ

arti.j. q. liij. ⁊.ij. ij.q.cxlvij.arti.lij. Q. neceſſariũ
⁊ valde cõgruũ fuit inſtituere ſanctũ ieiunium

maxime poſt lapſum pꝛimoꝛũ parentũ.Et hoc
ꝓbari poteſt tribus pꝛincipalib⸗ fundamẽtis.

Pꝛimo ratiõe ſatiſfactiõis ſic. Per trãſgreſſio⸗

nem pꝛimoꝝ parẽtũ totũ humanũ genꝰ reum
factũ eſt:ad Roma.v. vbi dicit. In quo om̃es
peccauerũt:ſed per que quis peccauit ꝑ ea ⁊ pu
niri debet. Sa p. xj. ⁊ ca.fi.de imu.ec.⁊ c.paſto/⸗
ralis. de iure pa.⁊ notat᷑ in.l.ex facto.S. Julianꝰ
ff. devulga. ⁊ pupil.⁊.l.heres.ff.ð his qᷣvt indi.
Cum ergo peccauerit humanũ genus in pᷣmis

parentiby peccato gule ⁊ comeſtiõis:debuit fie/

ri pꝛeceptũ in penã ⁊ ſatiffactionẽ de nõ cõeden
do ſiue de ieiunãdo.Et ideo potentie guſtatiue
que inoꝛdinato amoꝛe cibivetiti totů humanũ
genus vulnerauit: modo ſi ſe refrenet ꝑ abſti⸗
nentiã ⁊ ieiuniũ:⁊ per ↄſequẽs nos incolumes

reddat a peccatis:⁊ vᷣtuoſos faciat per tẽperan

tiam ⁊ auſteritatẽ poſſunt cõuenire illaverba q̃
Ouidius in.ij.de remedio amoꝛis ponit dicẽs

Ad mea ðcepti iuuenes pꝛeceptavenite. Quos

ſuus ex omni parte fefellit amoꝛ.Diſcite ſanari
per quẽ didiciſtꝭ amare.na manꝰ vobvulnꝰ
opemq; ferat. Secũda ratio dici᷑ curationis

per peccatũ em̃ oꝛiginalis culpe remãſit in no/
fa manſiõibus ꝑueneft de egypto ad terrã pꝛo

bis fomes ⁊ indliatio ad malũ ⁊ vitia.Geñ.viij
ca. vbi dicit᷑ omnis cogitatio hoĩs pꝛona eſt
ad malũ omi tꝑe.xij.q.j.ca.Om̃is etas. Cõue⸗

niebat ergo vt per eccłkiam humano generi ꝓui

deret᷑ de aliquo remedio q̊ͥ poſſetab huiuſmõi
coꝛruptiõe cauere.Cum igit᷑vt inquit Hieroñ.
ieiuniũ ſanet peſtes coꝛpoꝛis:nullũ magis cõ⸗
ueniẽs remediũ potuit inuenire ad repꝛimẽdũ

hoc incẽtiuũ qᷓ; abſtinẽtia ⁊ ieiuniũ.vt ſicut hec

indlinatio oꝛtum habuit ex comeſtiõe:ꝑ nõ co⸗
meſtionẽ ⁊ eſuriẽ repꝛimat᷑.qꝛ medicine habẽt
fieri per cõtraria.ij.ethicoꝝ. Tertia ratio dicit᷑
reuocatiõis:qꝛ em homo per peccatũ exul factꝰ

fuerat a paradiſo cõueniebat vt aliquo modo

ꝓuideret᷑ quatenꝰ ad illũ redire poſſet. Sed ꝑ
gulã eiectꝰ fuerat Geñ.iij.ca.ergo ꝑ refrenatiõʒ

gule debuit reuocari. Si em aliquid eſt cauſa

alicuiꝰ oppoſitü eſt cauſa oppoſiti.j.poſterioꝝ

1s dicẽs. Sancti⸗

ꝛima dicet᷑ inſtitu
tiõis. Secũda obligaciõis.Tertia ⁊ vltima ap

Et hanc ratiõem tangit Amb.in ᷣmõe de ieiu⸗/
nio:trãſſumptiue ĩ ca.Sexto die.xxxv.di.dices

Gula a paradiſo regnantẽ expulſit: abſtinẽtia
ad paradiſum reuocauit erratẽ. Ideo nos hoꝛ
tatur Augꝰ.lib.j.cõtra Julianũ dicẽs.Egrota
uimꝰ per peccatũ:ſanemur per penitẽtia.penitẽ
tia vero ſine ieiunio vacua eſt. Quia nõ ieiuna

mus ad eum. VBecille. T

Ecũdo querit᷑ vtrum cõgruũ fuerit in⸗

ſſtituere ieiuniũ quadraginta dieꝝ. Re

ſpondeo ſᷣm Thomã.ij.ij.q.cxlvij.ar.v.
ſic.quod taliterpbat᷑. Sicut em̃ ſubdititenẽ⸗

tur dñis ſuis dare tributa. Matth.xxij.vbi ðꝛ.
Reddite que ſunt ceſaris ceſari:ita etiã deo: id
eſt ſacerdotibo loco dei decimas offerre debent
in ſignũ recognitõis vniuerſalis dominij:vt di

cit Innocentiꝰ tertiꝰ in ca. Lua nobis.extra de

decl. Et ſicut debemꝰ ðᷣcimã aliaꝝ reꝝ ita ⁊ tꝑis
ſᷣm Gꝛego.in ca.Quadrageſima.de conſe.di.v.
Cũ ergo decima pars totiꝰ ãni ſint.xxxvj.dies
vel paulo minꝰ:igit᷑ congruũ fuit vt illis diebꝰ
ieiunaremꝰ. Verũ qꝛ coꝛpus noſtrũ conſtat ex

Itittuoꝛ elemẽtis: ⁊ per inoꝛdinationẽ quattuoꝛ
affectionũ ex illis ꝓcedẽtiũ peccauimꝰ circa de/
calogũ in omibꝰ q̃ttuoꝛ partibo anni:ideo ſuꝑ⸗

addunt᷑ q̃ttuoꝛ dies ⁊ ſic ſunt q̃draginta.Qua

draginta em diebꝰ? q̃draginta noctibus pluit
dev aquas diluuij in penã mũdane coꝛruptiõs

Bene.vij. Et ideo ſi nolumꝰ incurrere diluuiũ
eterne punitiõis debemꝰ his q̃draginta diebꝰ

ieiunare. quia ſicut Moyſes ieiunado qᷓdragi

ta dieb ⁊ qᷓdraginta noctibo meruit legẽ dei re⸗

cſpere Exo.xxiiij.Et ſeraphicꝰ pater noſter Frã

aſcꝰpoſt ieiuniũ q̃draginta dierũ recepit regu⸗
lam quã ei xpus de verbo adverbũ inſpirauit:
Ita nos ſi his q̃draginta diebꝰ ieiunabimꝰ re⸗

cipiemꝰ pꝛofecto gratiã diuinã.Sicut em̃ qua

draginta dies dati ſunt niniuitis ad penitetis
Jone.iij.ita ⁊ nobis.Et ſicut filij iſrł q̃dragin⸗

miſſiõis:ita ⁊ nos his q̃draginta diebo trãſibi⸗
mus de tenebꝛis peccati ſignificatis ꝑ egyptuzʒ
ad ſuperne patrie lucẽ.Sicut etiam q̃draginta
dieb Helias peruenit ad montẽ dei Oꝛeb i foꝛ
titudine cibi quẽ ei angelꝰ dedit.iij. Reguʒ.xix.
ita ⁊ nos comedẽdo cibũ quadrageſimalẽ quẽ
nobis offert ſancta mater eccła perueniemꝰ ad

montẽ eterne głie.Quia ſicut xpᷣs poſt qᷓdragi⸗
ta dies a ſua reſurrectõe aſcendit celos: Act.j.c.

ita nemo poteſt aſcẽdere niſi his qᷓdragita die/⸗
bus ieiunauerit ſi nõ ẽ legitime excuſatꝰ.Quẽ⸗
admodũ etiã xpᷣus poſtq; ieiunauit qᷓdragita

diebo ⁊ q̃draginta noctibo acceſſerũt ãgeli ⁊ mi
niſtrabãt ei:T¶ Hatthᷣ.iiij.ca.ita no bis ieiunan⸗
tribus aderũt celeſtis patnie milites nos contra
inimicos nr̃os pꝛotegẽtes. Et ideo ſᷣm hũc nu
merũ q̃dragenariũ qᷓdrageſimale ieiuniũ ẽ iſti

fmöede iii⸗

Em didict

e nos ho⸗
uldüpenii
Auandſann
nennten
7

Gü fuent in
ginnadien d
g lrdrn
n ſobcinmn
188 domnnnd
nobisamd.
rts
1decnler.
lr ann dies
Ewuils dieb
Kn conſtarer
ini guammo:
mind arade
miideſig,
ngnn Al
vcnbs gluit
mecunmonios
mmem dlunn
mmgnndich⸗
mucdoonngi
urlegedeire
urrnoſter Fi
mincchingn
rhünipinui
iumubiny n
Slrcñ qu⸗
ag hellii
ſn dangn/
oadimipo
nsg eghin
mcmon
del Oicb ſ
wunnmn; 7
wl omoy
gos S
ir qaͤruonn
irugtlienn
bis ſcuunm
bnos n

Foliũ

tutũ.de quo ſic cãtat eccłia.Lex ⁊ ꝓphere pᷣmi⸗
tus hoc pꝛetulerunt.poſtmoduʒ xpᷣs ſacrauit

omniũ rex atq; faccoꝛ tempoꝛum. Multiplici
ter enim xpᷣs conſeruauit iſtum numerũ qua⸗

dragenarium.ſcilicet in ſua conceptione.quia
quadraginta ſeptimanis fuit ĩ vtero virginis.
tem ſua pꝛedicatione:qꝛ quadraginta menſi
us in mundo pꝛedicauit. Item ſua ieiunatio
ne.quia vt ſupꝛa dictuʒ eſt quadraginta dieb⸗
ieiunauit in deſerto qð egitvt ſicut hoc ieiuniũ
q̃drageſimale appꝛobatu fuerat ꝑ legẽ moyſai
cã ⁊ ꝓpheticã in ieiunio moyſi legiſlatoꝛis.⁊ he
lie eximij ꝓphete:ita appꝛobatũ apparet ꝑ legẽ

cuãgelica. Et ideo iſti duo ſoli ſcilicet Moyſes

et Helias apparuerũt in eius tranſfiguratiõe

Matth.xvij. Ipe ãt dñs noluit ieiunare pluſ/

q; illi.ne deus a dyabolo putaret᷑nec minꝰ qᷓ;
ipi ne purus hõ ⁊ uũlis inferioꝛ crederetur.Con

ſecrauit etiã hunc numerũ ſua paſſiõe.qꝛ q̃dra

ginta hoꝛis iacuit in ſepulchꝛo. Itẽ ſua reſurre

ccione.qꝛ q̃draginta diebo poſt reſurrectioneʒ

fuit cum diſcipulis in mundo.

Ertio querit᷑ q̃re bᷣ ieiuniũ iſtitutũ eſt tẽ

t pe veris. Rñdeo ſᷣm Alex.ð ales ĩ.iiij.ꝑ
te ſũme ĩ tractatu de ieiunio ⁊.b.Tho.iĩ
iiij. di. xv. ar.iij.q.j.ꝙ hᷣ factũ fuit ꝓpter tria. Pꝛi
mo pter ↄcupiſcẽtie repꝛeſſiõeʒ.qꝛ ĩ vere maxiĩe
inſurgũt ⁊ iualeſcũt motꝰcarnales ⁊ ↄ cupiſcẽ⸗
tie.⁊ maxie ĩ gñatiua tã ĩ hoĩe qᷓ; i alijs aĩalibo.
⁊ ̊ ꝓpter qlitatẽ eiꝰtꝑis.UVer em ẽ calidũ ⁊ hũi⸗
dũ ſᷣm Auicẽnã.ij.pꝛimi doctrina.ij.c.de natu⸗
ris tꝑum.Calidũ aũt ⁊ humidũ maxime ↄue⸗
nit generatiue.vt inquit Areſto.in lib.de gene⸗

ratione ⁊ coꝛruptione.⁊ ideo ſicut invere pullu

lant ⁊ germinãt arboꝛes ita etiã inſurgũt mo⸗
tus carnales ad quos repꝛimẽdos ĩſtituendũ
fuit ieiuniuʒ. Scða cauſa dicitur ſuſceptionis
ſcilicet diuĩe gratie. Sacramẽta em̃ diuine gra
tie ſcilicet Abſolutiõis ſacramẽtalis ⁊ cõionis
coꝛpoꝛis xpᷣi hoctꝑe nobis ſpiritualr ꝓponũt᷑.

maxime in paſcate.⁊ ideo vt aia nr̃a bene inue⸗
niat᷑ idonea.ſᷣm poſſibilicatẽ ſuã ad tã ſpᷣlimia

ſacramẽta ſuſcipiẽda.recte oꝛdĩatũ fuit ieiuniũ
qð ſᷣm Hieronymũ.ẽ ſcificatio mẽtis ſine qua

nemo videbit deũ Etideo dicit᷑ Eccleſiaſtici.ij.

Qui timẽt deũ pᷣparabũt coꝛda ſua.⁊ ĩ ↄſpectu
illiꝰſccificabũt aias ſuas.ſcillicet ꝑ ieiuniiũ. x
Ercio oꝛdinatũ fuit rõne ↄfoꝛmatiõis
tSiẽ em̃ xpᷣs ꝑ ſuã paſſionẽ ad głiaʒ re
ſurrectiõis ꝑuenit:ſic nos per ieiunia ⁊
alias pnias ꝑueniemꝰad głiaʒ eterne btitudi/
nis:vt inqͥt Iſi.vj.ethimo. daũt xpᷣs paſſus
fuerit in vere patet ꝑ Aug.xvj.de ciuitate dei.c.
lv.vbi iquit:q; moꝛtuꝰeſt xpᷣs.viij.Rł.Apꝛilis.
Ratio aũt quare xpᷣs paſſus eſt in vere:fuit qꝛ
etiã pᷣmi parẽtes p̊ tꝑe peccauerũt vt inqͥt Ale⸗

ranger de ales:in.ij.ꝑte ſumme:⁊ Iſidoꝛꝰ.viij.
li.Ethimo. Illo etenim tẽpoꝛe creati fuerunt ſi

mul cũ cet᷑is creamims ⁊ elemẽtis.Et põtpbari

ue ꝑ ſcripturã Geñ.ſj. ca.vbi
t tterra herbã virẽtẽ ac faaẽtẽ
ſemẽ iuxta genꝰ ſuũ.Que oĩa fiũt ĩ vere. Rabbi
Eliaſer tñ ðt ꝙ creatus ſuit mundus in menſe
Septẽb.quo tꝑe fructꝰſũt maturi.Et ðt Nico

laꝰ dely. ſuꝑ.j.Geñ.c.ꝙ hec ẽ cõmũioꝛ opinio

apð hebꝛeos. LZñ tenendo pᷣmã poſſet dici ꝙ ꝑ
vᷣtutẽ diuinã terra ꝓduxit hac pmavice fructꝰ i
inſtãti ⁊ nõ ꝑ gnatiõeʒ naturalẽ:⁊ iõ potut hec
ꝓduccio ita fieri i vere ſicut in autũno.⁊ ↄgruũ
fuit ꝙ pꝛimꝰ hõ crearet᷑ invere quo tꝑe oia pul
lulãt⁊ germinãt q̃ apta ſunt germiare. Pꝛetea
vt ait Damal.li.ij.oĩ tꝑe ſunt frueꝰ in paradiſo
treſtri.Oꝛ igit᷑ xpᷣs tꝑe veris paſſus ẽ vt oñde⸗
ret ſe pati ꝓpt᷑ pctm̃ pꝛimoꝝ parẽtũ:cõgruũ fuit
vt etisã nos ei cõfoꝛmaremur ĩ abſtinẽtia ⁊ ieiu
nio:vt ſic cũ ipᷣo crucifixi eiꝰreſurrectiõis ⁊ głie
participes efficamur.Et hoc ẽ qd ðt Paulꝰad
Gala.v.Qui em̃ ſunt xpᷣi carnẽ ſuã crucfixerũt
cũ vitijs ⁊ cõcupiſcẽtijs. XX
Varto querit᷑ q̃re(cũ ſolẽnitas q̃drage⸗
q ſimal inchoet᷑ in ſequẽti dñica) hos q̃t
tuoꝛ dies pᷣcedẽtes eccłla addidit.Et rñ⸗
det᷑ ꝙ b̊ fecit vt qᷓdragenariꝰ numerꝰieiunij im
pleat᷑.A pᷣma em̃ dñicavſq; ad paſcha q̃dragi⸗
taduo dies ſũt:ð qͥb dũ ſex dies dñicales ſub⸗
trahunt᷑ ſolũmõ trigintaſex dies ieiunabiles re
manẽt.⁊ iõ addunt᷑ iſti q̃ttuor dies pᷣcedẽtes vt
ſacer numerꝰ qᷓdragita dieꝝ cõpleat᷑ quẽ xpᷣus
ſuo ieiunio ↄſecrauit. Sunt tñ qdã alie roõnes
myſtice q̃re potiꝰ in q̃rta feria qᷓ; i alia feria hᷣ ie
iuniũ inchoet᷑ Et pᷣma eſt qꝛ in qᷣrta feria moꝛs
xpᷣi fuit tractata ⁊ cũ delibatõe firmata. in q̃rta
feria pᷣncipes ſacerdotũ cũ ſenioꝛib ꝓplłi cõgre⸗
gati ſunt in atriũ cayphe pᷣncipis ſaeerdotũ:ad
q̃̊s iudas acceſſit⁊ xpʒ tradere pmiſit ⁊ illi pecu

niã dare polliciti ſũt Luc.xxij.?⁊ Mat.xxvj.Qꝛ

igit᷑ pniaʒ q̃drageſialẽ facimꝰ vt xpᷣo patiẽti cõ⸗
patiamur. Jõ merito in hac q̃rta feria ĩ qua eiꝰ
moꝛs fuit tracata b̊ ieiuniũ inchoat᷑. Scða rõ

eſt.qꝛ in q̃rta feria ſol ⁊ luna ac ceta celi luiaris

creata fuer̃t. In pꝛicipio em̃ creauit deꝰ quãdã
nubeculã luadã qñ dixit.Geñ.j.Fiat lux:⁊ illa
nubecula tres dies ſolis creatiõʒ pᷣcedẽtes illu⸗
minauit q̃dã tenui daritate quẽadmodũ dilu⸗
culo fieri ſolet. Quarta aũt feria ſequẽtivt dictũ
ẽ deꝰ ſolẽ ⁊ cef̃a luiaria fecit.Et iõ dies illa dies
plene claritatꝭ fuit. Lotũ aũt tẽpꝰ nr̃m eſt tene⸗
bꝛoſũ:tẽpꝰ aũt q̃drageſimale ẽ lucidũ:iuxta il⸗
lud Ephe.v.Eratis aliqñ tenebꝛe:nũc aũt luxĩ
dño. Cõueniẽs igit᷑ fuitvt tẽpus tã lucidũ ĩ die
lucida inchoaret᷑.Tertia rõ ẽ:qꝛ q̃rta feria dies
mercurijvulgarit᷑ nũcupat᷑.Eſt aũt mercurius
planeta celeſt qͥ p̃m aſtrologos regnat in vᷣgie
dñat᷑ aque ſemꝑ ẽ cũ ſole ⁊ pᷣeſt facũdie.Diſpo⸗
nit em̃ hoĩes ad facũdiã ⁊ eloquẽtiã acqͥrendã.
Vñ ðꝛ Act.xiiij.ꝙ gentiles appellabãt Paulũ
.

Bermo

. „ „ 7* „ . 1
mercuriũ:qꝛ erat duxvᷣbi. Recte igi᷑ ieiuniũ in
die mercurij inchoat᷑ ad inuẽdũ ꝙ hoĩes i hoc

cꝑe debẽt habere mũdiciã coꝛpoꝝ abũdãtiã la⸗
chꝛymaꝝ pꝑſeuerãtiã bonoꝝ opeꝝ vt.ſ.ſꝑ ſint cũ
ſole.i.xpᷣo. Pꝛedicatoꝛes aũt debẽt hꝛe facũdiã
Hſ̃monũ:⁊ iõ vt iſtð ieiuniũ faciliꝰ ſuſcipiat᷑ ho⸗
die ſctã mater eccłia fideles ad mẽoꝛiã ſue moꝛ

tis ĩducit dũ in capicibocineres ponit dicẽs illð

BGeñ.iij. Memento hõ ꝙ cinis es ⁊ in cinerẽ re
uerceris. Ad qð etiã deꝰ hoꝛta᷑ Hiere.vj.di. Fi
lia ꝓpłi mei induere cilicio ⁊ cõſꝑgere ceinere:lu⸗
cctũ vnigeniti fac tibi planctũ amaꝝ.Ppls em̃
dei ẽ ꝓpłs xpᷣianꝰ.vFilia vᷣo ꝓpłi dei ẽ aia cuiuſli⸗
bet rpᷣiani.Quã q dẽ aiaʒ ipe deꝰ ad tria hoꝛtat
in vᷣbis pᷣdictis. Pꝛimo ad dure pnie aſſũptõʒ
dicẽs. Induere cilicio.Ciliciũ em̃ ẽ idumẽtũ du
rũ ⁊ aſpeꝝ de pilis cameloꝝ cõtextũ. Scdo ad
moꝛtis meditatõʒ di. Cõſpergere anere. Sicut
faciebat Job di.ſui li.ca.xvſ.Oꝑui cinere carnẽ
meã. 2 Ecci. x. ðꝛ. Quid ſuꝑbis terra ⁊ cinis. Et
Miere.xxij.ait Pꝛoph̊a.Terra:terra:terra: au⸗
di vᷣbũ dni. Id ẽ tu hõ qvenis ð terra ⁊ poꝛtas
terra ⁊ vadis ad terrã audi vᷣbũ dũi qð tibi ho
die ðꝛ ꝑ eccłiam.ſ.Memẽto.⁊c̃. Tertio hoꝛtat᷑

ad pctõꝝ doloꝛẽ di.Factibi luctũ amaꝝ Luctꝰ

em̃ vt ðt Aug.eſt triſticia de amiſſiõe charoꝛũ.

Hõ aũt ꝑ pctm̃ amiſit deũ aiam ſuã⁊ oĩa meri

ta:⁊ iõ dʒ ↄuerti ad pniam ⁊ amara lamẽta.Et
hoc ſufficiat ꝓ pᷣma ꝑte nri ßmonis.
Pars ſcðᷣa huiꝰ ſᷣmòis ð obligatõe ieiunij.
Eluda pars ðꝛ obligatiois. ꝓ cuiꝰ expe
Qitiõe vt ſciat᷑ q̃le debeat eſſe ieiuniũ:ad
g95 qſq; nrĩ̃m tenet᷑. Sciẽdũ ẽ ꝙ ſex ſunt
gña hoĩʒ diuerſimode ieiunatiũ q̃ i hoc vᷣſu cõ
tinent᷑. Abſtinet eger:egẽs:cupidꝰ:gnula:ſymia:
vᷣtus. Pꝛimo em̃ eger abſtinetvł qꝛ nõ pot alit
recige ſanitatẽ:vł qꝛ appecitũ nõ hnis cõedereñ
põt.⁊ hec abſtinẽtia nõ ẽ meritoꝛia nec demeri⸗
toꝛia in ſe.qꝛ in his q̃ a natura ſunt ⁊ aliter eſſe
non poſſunt nec laudamur nec vituperamur.
ij.ethic. Scdðo abſtinet egẽs qꝛ nõ hʒ qͥd come
odat ⁊ h̊ ieiuniũ ẽ indifferens.nã nihil meret᷑ nec
demeret᷑ ſᷣm ſe.qꝛ in necitatibꝰ nemo liberalis
exiſtit.l.rẽ legata.ff.de adi.lega. Tertio abſtiet
cupidꝰ ne expẽdat.⁊ tale ieiuniũ ẽ malũ. Unde
Leo papa in q̊ͥdã ſᷣmõe inqᷣt.Nõ ſunt caſta ieiu
nia qᷓ nõ de rõne veniũt cõtinẽtie ſʒ de arte falla
cie.Sũt em̃ aliqͥ auari qͥ necipᷣi cõedere volunt
nec ſuos cõmedere ꝑmittũt ⁊ vidẽtes eos cõede
re dolẽt ac ſi eiꝰ coꝛadã deuoꝛarẽt. Uellẽt aũt q;
moꝛe Mopſi totã hãc q̃drageſimã facerẽt:non
cõedẽtes nec bibẽtes. Quarto abſtinet guloſꝰ
vt poſtea auidiꝰcõedat:⁊ bᷣ etiã ẽ malũ:de quo
ait Aug.ſuꝑ pſal.xliij. Nõ laudat᷑ i illo ieiuniũ
q ad luxurioſã cenã ſeruat vẽtrẽ ſuũ. Inuitant᷑
naq; aliqñ hoĩes ad cenã magnãvł pꝛãdiũ ad
qð volẽtes auidi ⁊ famelici venirevt meliꝰpꝰea

coedãt añ ielunãt: qð nõ eſt ieiuniũ cõtinecieſʒ

ro imoderata tibi imꝑpam

potiꝰ guloſitat. Jõ Hiero.de cõſe. di. v. c. Sint
tibi.ait.Sint tibi qͥtidiana ieiunia ⁊ refectio ſa
turitatẽ fugiẽs. Nihil ꝓdeſt biduo aut triduo
traſmiſſo vacuũ poꝛtare vẽtrẽ ſi parit᷑ obſtrua?t

Quinto abſtinet ſymia.i.yꝓpocrita:vt ab hoibꝰ

laudet᷑ ⁊ ſctũs appareat.Et iõ ðᷣt dñs Mat.vj.

Cum ieiunatis nolite fieri ſicut ypocrite triſtes
Exterminãt em̃ facies ſuas vt appareãt hoibꝰ
ieiunãtes. Amẽ dico vobis receperũt mercedeʒ
ſuã.Suꝑ qͥbus vᷣbis ðᷣt Chꝛyf.CX ſi is qͥ ieiu

nat ꝑvanã gliam peccat:q;to magis ille q non
ieiunat ⁊ ſe ieiunare ſimulat vt ſctũs hoibꝰ vi⸗

deat᷑ ypocrita eſt.q̃ſi dicat a foꝛtioꝛi.Sexto ab

tinet virtus.i.vᷣtuoſus vt deo placeat ⁊ de pctõ
ſatiffaciatx ſic mereat᷑:⁊ hoc ieiuniũ eſt bonum
Verũ multi in hoc decipiunt᷑:qͥ liq ꝓpter bonũ

ſinẽ ieiunẽttñ nõ merent᷑:imo ſepe peccãt qꝛ ni⸗
mis indiſcreta tãq; arta aſſumüt ieiunia vt in

eis deficist vł infirment᷑. cõtra qͥs ſtat illa ſnia
qua ſeibit᷑.ꝙ diſcretio eſt mr oĩm vᷣcutũ.j.q.v.

ca.pñ̃tiũ.⁊ de offi.cuſto.ca.ſ. Virtꝰem̃ indiſcre⸗

ta ꝓvitio reputat᷑:vt in cõipuerbio ðꝛ. Jõ dicit
Hiero.ad Nepotianũ de vita clericoꝝ. ZLantũ
cibi ĩpone ieiunioꝝ q̃ntũ ferre potes. Sint pu
a:caſta:ſimplicia:moderata⁊ nõ ſuꝑſtitioſa ie
iunia.Et ad demerriadẽ vginẽ idẽ inqͥt. Neq; ve
ieiunia ⁊ enoꝛmẽ ci⸗
boꝛũ abſtinẽtiã:qͥbꝰ ſtatim coꝛꝑa delicata frã⸗
gunt᷑:⁊ añ egrotare incipiũt qᷓ; ſccẽ cõuerſatiõis
poſſint iacere füdamẽta.Phoꝝ qͥʒ ſnia eſt mo
deratas eẽ vᷣtutes.hec ille. Et eadẽ ſnia habet᷑ ĩi
ca.nõ mediocrit᷑.de ↄſe.di.v.Et iõ ðt Paulꝰ ad
Roma.xij. Rationabile obſequiũ vrm,. Z
Ciendũ eſt etiã ꝙ mulci qͥ ieiunãt parũ
ſmerẽt᷑:imo nihil quo ad vitã eternã qꝛ
nNnoõ abſtinet a pctis. Jõ Aug.ſuꝑ Johᷣ.⁊
ponit᷑ deoſe. di. v. cieiuniũ.ðt. Jeiuniũ magnũ
⁊ gñale eſt abſtinere ab iniqᷣtatibo ⁊ ab illicitis
voluptatib ſeculi.Et de hocloquit᷑ Pius pa⸗
pa de cõſe.di. v.ca.nihil.dicẽs. Nihil ꝓdeſt hoi
leiunare ⁊ oꝛare ⁊ alia bona religiõis agere:mi⸗

ſi mẽs ab iniqtate:⁊ ab obtrectatoibolingua co

herceat᷑. Gloſa vᷣo ſuꝑ dictũ ca.ðᷣt. ꝓdeſt.ſ.ad vi
tã eternã.Quã qͥ dẽ ſentẽtiã confirmat Amb.in
q̃dã omł.trãſſũptiue ĩ ca.Quid pꝛodeſt.lxxxvj
di.vbi inqᷣt.Quid ꝓdeſt ieiunare viſceribus ⁊

luxurniarivenatiboabſtinere a cibis errare pctis

An putatis illũ ieiunare frẽs qͥ pᷣmo diluculo
non ad eccłiamvigilat:nõ beatoꝝ marcyꝝ ſccã
loca ꝑquirit:ſi ſurgẽs cõuocat ſᷣuulos:diſpõit
retia.canes cõducit:ſaltꝰſiluaſq; ꝑluſtrat.q.di.

nõ. Gꝛe. q̊z in omelia q̃drageſime inqᷣt. Incaſſũ

caro atterit᷑ ſi a pꝛauis voluptatibo animꝰ non
refrenat᷑.hec ille.Nihil em̃ ꝓdeſſet medicina: ſi
gladiꝰ dimitteret᷑ in plaga. Que oiĩa intelligun
tur quo ad vitã eternã ꝓmerẽdã nõ quo ad pᷣ⸗

miũ accidẽtale ⁊ ſatiffactionẽ pᷣcepti eccłie. Ait

em̃ beat Tho.in.iiij.di.xv.arti.iiij.q.j.R leiu

dire
lefecne 4
un md,
obſtn
. Nab hoſb⸗
Mabhoid
disMey,
houmkt,
r hoip⸗
umd
ie
sllegron
cns doidy
S
Aant dep,
nücktonn
Narrgni,
humna Nin
añndl,
e vodiar
or. Luni
. Sin nn
oſinolaie
nct epre
micormea;
dalan fi/
ſnuis
Pſüctmo
ſnibabeki
Paub ad
in. Z
kunnit ari
ſtäccmni e
gſun Pobe
iuniümagi
tabilicns
Pis o,
gl gaͤckhoi
isagrend
tlngnaco
mat Inbin
wacklun
vſcenbus:
sa
monlnnn
umeſi
bsdihil
uſi
uin non
nedicina. ſ
zintcllin
ice
,n

Foliũ

nãs in pctõ moꝛtali licet trãſgrediat᷑ pᷣceptũ dei
qͥvult ꝙ bonũ fiat abſq; moꝛtali pccõ:nõ tamẽ

trãſgredit᷑ ſtatutũ eccłie vel legis poſitiue eo ꝙ
dictũ ſtatutũ nõ attẽdit intẽtionẽ obſeruãtis ſʒ
aaũ. Unde Albertꝰ in tractatu de q̃ttuoꝛ vᷣtuti
bus cardinalibo inqͥᷣt.ꝙ talis ieiunãs in pecca⸗
to moꝛtali:licet nõ faciat vt vult deꝰ:facit tamẽ
qð inſtituit eccłia vel qð iniũxit cõfeſſoꝛ. Item
ibidẽ dicit ꝙ ieiuniũ quoqͥ modo factũ diſpo⸗
ſitionẽ bonã ad caſtitatẽ relinquit magiſq; con
finẽ deo facit ⁊ ad gratiã dei diſponit. Jeiunan
dũ ꝗ̊ᷓ eſt oiĩno:ſed qui vult deo placere ⁊ bonuʒ
eternũ ꝓmereri ieiunet in ſtatn gratie ⁊ ſine pec
cato moꝛtali.Ait em̃ dñs Eſa.lviij. Hoceſt ma
ius ieiuniũ quod elegi:diſſolue colligatões im
pietatis.ſolue faſciculos depꝛimẽtes.Hiero.q̊

in quadã epła inquit.Lũc pᷣdlara eſt apð deuʒ
abſtinẽtia coꝛpoꝛis cũ animus ieiunet avitijs.

Et ideo inquit Bernardꝰ in quoda ſermõe. Je
iunet oculus a curioſis aſpecibo:auris a fabu
lis ⁊ rumoꝛibus:ieiunet lingua a detractiõe et
murmuratiõe:ieiunet manus a malis operib⸗
ieiunetaĩa a vitijs. ,₰
Ed heu qꝛ pauciſſimi ſunt quiieunent
ſ in ſtatu gre:pauci ſunt etiã qui ieiunẽt
vel in gratia vel extra gratiã totã qᷓdra⸗
geſimã. Et ideo ſcitote dilecciſſimi ꝙ qᷣlibet nõ
rationabiłr excuſatꝰnõ ieiunãs totã quadrage
ſimã peccat moꝛtaliter etiã ſi nõ dimitteret niſi
vnũ diem.De excuſatis aũt cras deo dante pꝛe
dicabimꝰ.CXaũt qᷣlibet nõ excuſatꝰpꝛet᷑mittẽs
vel vnũ diem quadrageſime grauiſſime peccet
ſic pꝛobat᷑. Qð eccłia pꝛecipit ſub pena peccati
moꝛtalis tenemur implere.vt notat᷑ĩ ca.nõ de⸗
cet.⁊= in ca.pᷣceptis apłicis.xij.diſt.⁊ in ca.in me
moꝛiã.ca.euiuero:⁊ in ca.nulli fas.⁊ ĩ ca.ſic oẽs
xix.di. vbi dicit᷑. Sic om̃s apłice ſedis ſanctio⸗
nes accipiẽde ſunt tãqᷓ; ipᷣius diuinavoce Pe⸗

tri foꝛmate.facit capłm.quiſqͥ s.xiiij.q.j.vbi di

citur. Quiſqͥs pꝛeceptis nõ obtẽperat reus eſt ⁊
debitoꝛ pene:⁊ pauloinferiꝰ.quod pꝛecipi᷑ im⸗

perat᷑ ⁊ quod imperatur neceſſe eſt fieri. Et hoc
colligit᷑ exverbo xpᷣi Matth.xviij.dicẽtis.Qui

eccłiam nõ audlerit ſit tibi ſicut echnicꝰ ⁊ publi
canꝰ.Sed eccłia dei pᷣcipitvt ieiunes totã qua⸗
drageſimã.vt patʒ extra de obſer.ieiu.pertotũ.
⁊ in ca.nõ liceat.⁊ in ca.nõ opoꝛtet.de ↄſe.diſ.v.
Ergo moꝛtaliter peccat nõ ieiunãs totã q̃drage
ſimã exceptis diebus dñicis. Sed o maxima
abomiatio:o demẽtia admirabilis:o ſtulticia
nephãdiſſima:pᷣcipit dñs tẽpoꝛalis ne cõedas
infra biduũ ⁊ cõfeſtim obedis illi.pꝛecpit dña
noſtra ſccã mater eccłia vt ꝓ ſalute aie tue ieiu⸗
nes ⁊ nõ vis illi obedire.O quot ad infernũ de

mergunt᷑ qꝛ nõ ieiunãt:quot q edũt ꝙ illis ſuſ
ſiciat tres dies ꝑ hebdomadã ieiunareqᷣ ex hoc
ſolo dãnabunt᷑ qꝛ totã quadrageſimã nõ ieiu⸗

nãt.Aliqui etiã ſunc qͥ ieiunat nullũ diem ſic ⁊

XVI

alcerũ non. Sed audite obſecro ⁊ a mẽoꝛiavr̃a
nõ recedat qð inquit Amb.in ſᷣmone de q̃dra⸗
geſima dicẽs.Qui cõſtitutum numerũ vna die
mãducãdo pꝛeterit:nõ vt vniꝰ diei violator ac⸗
cuſat᷑: ſʒ vyt totiꝰ qᷓdrageſime traſgreſſoꝛ arguit
Hecille. Sed eſt ſciẽdũ ꝙ illi qͥ ieiunare nolũt
in futuro fame ⁊ ſiti deficiẽt. Unde eis Eſa.lxv.
inquit dñs.Serui mei comedẽt ⁊ vos eſurieq:
ſerui mei bibẽt ⁊ vos ſitietis, Pꝛo vino aũt ha⸗/
bebũt fel draconũ ⁊venenũ ſerpẽtũ Deutæxxij.
Fel draconũ vinũ coꝝ ⁊ venenũ aſpidũ inſana
bile: vua eoꝝ vua fellis ⁊ botrꝰ amariſſimꝰ pꝓ
pane aũt habebũt calculũ ignitũ. Pꝛouerb.xx.
Implebit᷑ os eius calculo.Talis vo panis nõ
poterit maſticari qꝛ durus lapis eſt:nec in oꝛe
poterit tolerani qꝛ ignitus ẽ:nec ab oꝛe poterit
cijci qꝛ oꝛis impletiuꝰ eſt. Pꝛo pictantia autẽ ⁊
ferculo habebũt ſempiternũ interitũ:iuxta ulð
Pſal.xlviij. Moꝛs ðpaſcet eos Et hec ſufficiãt
ꝓ ſcdðᷣa parte nr̃i ſermois.
Pars tertia huiꝰ ſᷣmonis de violatiõe ieiu⸗
nij.ſ.qualit᷑ frangat᷑. 8
Vo ad teriã partẽ nr̃i ᷣmonis que ðꝛ
q violatiõis eſt ſciẽdũ ſᷣm Alexã.de ales
in.iiij ꝑte ſũme in traccatu de ieiunio:et
beatꝰ Tho.in.iiij.di.xv.ar.iiij.q.j.? Rich̊.nr̃m
in eadẽ di.ar.iij.q.vj.qꝙ ieiuniũ violat᷑ ⁊ frangit᷑
tniplicit᷑. Pꝛimo plurali comeſtiõe. Scðo no⸗
tabili pꝛeuentõe.Tertio carnali refeciõe. Pꝛi⸗
mo igit᷑ quis frãgit ieiuniũ comedẽdo plus q;
ſemel in die. Lamẽ aduertẽdũ ſᷣm Richvbt S.

ꝙ qui diebꝰ ieiunioꝝ ſemel dũtaxat cõedit tan

tum qᷓntũ actu comederet duab vicib: q;uis
litterã ſtatuti obſeruet:nõ tamẽ obedit eiꝰ intẽ⸗
tiõi nec meritũ acquirit.qꝛ. C.de legi.l.non du⸗
biũ.dici᷑.Nõ dubiũ eſt in legẽ cõmittere eũ qui
verba legis ãplexus cõtra legis nitit᷑ volũtatẽ.
Etideo ðt Aug.in ſᷣmone ð q̃drageſima. Sũt
quidã obſᷣuatoꝛes q̃drageſime delicioſi potiꝰ
qᷓ; religioſi qͥ artificioſis ⁊ peregrinis cõdimen⸗
toꝛũ diuerſitatibo gulã irritãt:tantũq; capiunt
mãducãdo quãtũ digerere poſſunt nõ ieiunã⸗
do.hecille.Ex quibo tamẽ nõ cõcludo ꝙ ille pee
cet vel frangat ieiuniũ qui aliqͥd plus cõeditin
pꝛandio tꝑe ieiunij qᷓ; faceret tẽpoꝛe quo nõ ie⸗
iunat poſtea cenaturꝰ:hoc em̃ licet ꝓ ſuſtẽtatõe
nature:ſed intelligit᷑ de his qͥvoꝛaciter cõedunt
⁊ fallaciter tantũ in vna vice q;tum comederẽt
duab vicibo.hoc ẽ em̃ facere fraudẽ legi.l.cõtra
legem.ff. de legi. ⸗
Ed hic querit᷑ vtruʒ liceat in ſero facere
ſ collationẽ.Et rñdeo ſᷣm pᷣdictos docto
res.ꝙ bibere vinũ ⁊ comedere aliq ele⸗
ctuaria ne vinũ noceat non frangit ieiuniũ niſi
ſumant᷑ in fraudẽ. Electuaria em nõ aſſumun

tur ꝑ modũ cibi ſʒ medicine:⁊ ideo licet aliquo
modo nutriãt:non tamẽ hic eſt pᷣncipalis vſus

coꝛũ:eapꝛopter ieiuniũ ecclłie no ſoluũt:niſi qͥs
ne

vteret᷑ eis quaſi alijs cibis in magna quãtirate

ad famẽ extinguendã. Si quis igit᷑ in ſero con
fectiões vel electuana parce ſũpſeri ꝑ modũ me

dicine tẽpoꝛe ieiunij:vł ne vinũ noceat ſitim pa
tiendo nõ frangit ieiuniũ.Et hoc ſᷣm Tho.ij.ij.
q.cxlvij.arti.iiij.⁊ in.iiij.di.xv.? Rich̊.eadẽ diſ.
artc.iiij.q.j.Et exinde aliqui ſumũt argumentũ
ꝙ cetera pꝛeter cõfectões ⁊ elecuaria frangunt
ieiuniũ.Alij aũt dicũt oppoſitũ ⁊ bene.ſ.ꝙ etiã
frucc poſſunt capi ne vinũ noceat. Sed nũqͥd
poſſit accipi modicũ panis in collatõe. Rñdeo
ꝙ nõ.ſi quis habeat alia que poſſit accꝑe per

modũ medicine:ſed ſi nihil aliud haberet ⁊ ne
ceſſitatẽ haberet bibẽdi ꝓpter magnã ſitim ⁊ve⸗/

riſił iter crederet ꝙ vinũ ei noceret niſi aliqͥd co⸗
mederet:credo ꝙ talis nõ habẽs aliud qᷓ; panẽ
vel etis habẽs aliquos fructus: ſed veriſimilit

timens ne ei noceat ꝗpter aliquã infirmitatẽvel

indiſpoſitionẽ coꝛpoꝛis:hoc caſu accipiẽs mo⸗
dicũ panis potiꝰ ad medianã q; ad nutrimen
tum nõ frãgit ieiuniũ:quia licet panis pncipa⸗
liter habeat vſum ad nutriẽdũ tamẽ in hoc ca⸗
ſu attendi?᷑ intẽtio ſuſcipietis:iuxta illudvulga
re ꝓuerbiũ.Quicqͥd agat hoĩies intẽtio iudicat
omes. Neceſſitas em̃ nõ habet legẽ.l.jf.de.cõ⸗
ſulibus.⁊ neceſſitas eſt inculpabilis.vt inquit
Pbus in.v. Mecha.Et ſᷣm oĩia iura neceſſitas
excuſat.l.Aliquãdo.ff.ð offi.pcon.l.ſed ⁊ ſi per
pꝛetoꝛẽc.ꝭS.fina.ff.ex qͥbo cau.maio.l.nõ ſolũ..fi

nali.ff.de excu.tuto. Ideo dicit᷑ in ca.cõſiliũex⸗

tra de obſerua.ieiu.Legi nõ ſubiacet neceſſitas
Et de regu.iu.ca.quod nõ eſt.ſcriptũ eſt.Quod

nõ eſt licitũ ex lege fit lictũ ex neceſſitate. Sed

iterũ querit᷑.nunqͥd bibere vinũ ante ſumptuʒ
cibũ ſoluat ieiuniũ.Et reſpõdetalber.in tracta
tu de virtutibo cardinalibi.diſt.lxiij.ꝙ ſic:quia
potus vini ſumptꝰante abũ eſt cibus ⁊ potus
nature.Et ideo nutrit:nõ aũt frangit poſt pꝛan
diũ quia iuuat digeſtionẽ ⁊ potꝰ eſt ſequela ci⸗

bi ⁊ poſt ebum defert ipᷣm ad mẽbꝛa.Hec ille.

Innoceñ.aũt dicit in ſüma:qꝙ nõ credit ſo iui ie
quniũ ꝗpter potũ vini vel aquevel ante cibũ vel
poſt. et hoc maxime ꝓpter conſuetudinẽ: ⁊ hanc

opinionẽ credo veram qñ eſt bona intẽtio ⁊ nõ

franduleta ſimul cũ necitate ſuſcipiẽtis. Sed
qͥq dicemꝰ de his qͥ ſine necitate faciũt collatio
nẽ de pane:vł etiã habẽtes necicatẽ bibẽdi ⁊ po
tẽtes habere electuaria vel ſilia:tamẽ ex ſenſua⸗
licate cõedũt panẽ.Quid dicẽdũ ð comedẽtibꝰ
electuaria ĩi magna copia:ꝓfecto iſti oẽs frãgũt
ieiuniũ.Et iõ cõcludo ꝙ pauci ſunt qͥ bene ieiu
nãt.⁊idcirco deꝰnõ acceptat eoꝝ ieiunia:qꝛ ꝑiñ
ẽ nõ facere ⁊vicioſe facere.l.q̊tiẽs.ff qͥ ſatil.cog.

Nð ꝓbat᷑ẽt i.l.j.ff.ſi qͥs ĩ ius vo.nõ ie.l.q;uis.S

ſi ↄuenerit.ff. ad veł.l.j.S.pe ff.qð cuiuſcũq; vni
Eltcluũ do frãgit᷑ ieiuniũ notabi (uer. D
ſ li hoꝛe pᷣuẽtõe.puta ſi qͥs cõederet hoꝛa

Smevxel etiã tertie ſine legitima cã:ſed ex

guloſitatevł ſenſualitate pᷣm Tho.in.iiij.di.xv.

⁊ ibi Rich̊.ar.iij.q.viij.hoꝛa git᷑ comedẽdi i vi

gilijs ⁊ q̃ttuoꝛ tẽpoꝛibo ac alijs ieiunijs pꝛeter

qdrageſimã ẽ hoꝛa nona.vt inqͥt abbas Doy

ſes ſᷣm ꝙ refert Johanes caſſianꝰin collatõib⸗
ſanctoꝝ patrũ.Et idẽ dicit Hugo in expoſitiõe
regule ſcti Aug.⁊ ratio huiꝰ eſt: qꝛ tẽpoꝛe none

xpᷣs in cruce dixit ſitio. Jo h̊.xix. Et inclinato ca

pitegmiſit ſpm.O igit᷑ xpᷣiane cõpatiaris dño

tuo ⁊ illã expecta hoꝛã ad comedeẽdũ. Lꝑe aũt

q̃drageſime hoꝛa comedẽdi eſt qñ in eccłijs di⸗
cunt᷑ veſpe.vt in ca.ſolẽt.de cõſe.di.j.vbi ðꝛ.So

lent ples qui ſe ieiunare putant in q̃drageſima

moxvt ſignũ audierint ad hoꝛã nons mãduca
re qͥ nullatenꝰ ieiunare credẽdi ſunt ſi ãäte man⸗

ducauerit q; veſꝑtinũ celebꝛet᷑ officiũ. Que vers
ba ibidẽ exponit Archidia.dicẽs. Nullatenꝰ ie

iunare crededi ſunt.ſ.digne ⁊ cũ merito:qꝛ pec⸗
cant anticipado hoꝛã ſine cauſa.de oſe. di. v.ca.

qͥnq; modis.nõ tamẽ frãgũt ieiuniũ ſᷣj Hugo.

in hoc ca.⁊ Inno.in ſũma in titulo de obpᷣ.ieiu.

In pmo v. Itẽ credimꝰ: licet Hoſtieñ.dicat cõ

tra.eo dẽ titũ.S.ij.v.ſed nec.hec ille.Pꝛo cõcoꝛ⸗
dia aũt eſt dicẽdũ ſᷣm alexã.de ales in.iiij.parte
ſũme in tracta.de ieiunio.q hoꝛa comedẽdi nõ
eſt in pᷣcepto:tamẽ qͥ hoꝛã ipaʒ ſeruare neglige⸗

ret ex contẽptu ſtatuti ſue cõſuetudinis eccdleſie
moꝛtalit᷑ peccaret:nõ quia pᷣceptũ tranſgredit᷑:

ſed qꝛ oꝛdinatũ ab eccłia contenit.nulla eſt em̃

ita leuis negligentia qͥn fiat moꝛtalis ſipcedat

ex cõtẽptu.Lu.x. Qui vos ſpernit me ſpernit ðᷣt
dñns rectoꝛibo eccłie. Si aũt potiꝰ voluerimꝰ te⸗

nere opinionẽ Hoſti.ſ.ꝙ hoꝛa comedẽdi ſit de

pᷣcepto.dicendũ ꝙ illa hoꝛa habet magnã lati⸗

tudinẽ ⁊ ideo nõ dʒ ſtricte cõſiderari ſed ſufficit
groſſa extimatõ.ſ.ꝙ ſit circa hoꝛã illã.Nec mul

tũ no cet vt inqͥt autoꝛ piſanelle ⁊ ſupplemẽti ſi

ex aliq̃ ratiõabili cã aliq̃ntulũ hoꝛa illa pᷣuenia
tur. Idẽ habet᷑ in ſũma ↄfeſſoꝝ li.j.ci.xij.q.xxxij

Cauſe aũt rõnabiles oticipãdi hoꝛã comedẽdi
poſſent aſſignari.Si qͥs colerã haberet rodẽtẽ

ita ꝙ ſine coꝛꝑis detrimẽto notabili non poſſet

expectare hoꝛã ipᷣaz. Uel qꝛ habẽs itinerare nõ
haberet modũ ↄgruẽtẽ cõedẽdi in via rõne pau
ꝑtatis.vel alia ex cauſa.Et ſic de ſiłibus cauſis
eſt dicẽdũ. Si aũt qͥs nõ ex infirmitate vł neceſ

ſitate ſeu alia rationabili cã ſed ex ſenſualitate

ac voꝛacitate pueniat notabiłr hoꝛã cõedẽdi vi
det᷑ moꝛtalr peccare ⁊ eiꝰ ieiuniũ nõ eſt deo ac/⸗

ceptũ ſᷣm Tho. ⁊ Rich.vbi S.qͥ dicũt ꝙ licitũ ẽ

tardare hoꝛã cõedendi cũ hoc ſit potius penali
tas qᷓ; ecõtra:nõ aũt licet anticipare ſine legitia
cauſa ſi nolumꝰ eſſe violatoꝛes ieiunij.O gulo
ſi ſpurciſſimi:o voꝛatoꝛes ignominioſi:o epu⸗

lones rapaciſſimi:ve vos eſtis cathelinarij:ſoę⸗

cij etei nefandiſſimi cacheline:vt inqᷣt Saluſtiꝰ
in cathelinario.nõ expectabãt famẽ aut ſiti ad

cõedẽdũ ⁊ bibẽdũ:ſʒ pᷣueniebãt eã in cõedẽdo ?⁊

blbie
ſune
Coe
ſiane
iiaa
fisd
ror
mal
Fmf
deben
audi
ſalti
tima

.

lciun
cxala
inqͤt.
tinea
gni
hecil
ellae
puine
ſadio
Esr
W
nin
gol
laaub
leA

Vcr.

capqt
faant
lnſp⸗
Doij
Doſt
ſſi ſun
lbe
gialbye
leſtec

ore none
ndnro
i Tü
maalisd
ſwe So
Nrflirennng
n Ceng,
ſullerpee
g Nc
NNKNa.
ohfnn
teiauc
Pevciwi/
RN
lslpadat
eſpantöt
loenm?te,
dediſt de
nagni lan⸗
i ſecmul
npplaninſi
dlla öuena
omelill
enet wdat
nonpoſſer
inenure nö
ronepa
dus auſs
te l nad
ſcnlvoueue
cochinn
lk w
iglatie
108 pangli

Foliũ

bibẽdo.Sicvos qͥ tꝑe ieiunij ſtatim cũ ex lecto
ſurrexeritis cogitatis de epulis añq; ad eccłiaʒ
ꝑgatis vel ad pᷣdicatiõem de repletiõe vẽtris ſo

liciti eſtis:ꝓfecto invob vificat᷑ ilð Apłi Ephe.

iij.ca.Sũt qͥdã quos ſepe dicebã vob nüc aũt⁊

flẽs dico ĩiimicos crucis xpᷣi.Quoꝝ deꝰ vẽter ẽ:

quoꝝ finis interitꝰ:⁊ głia in cõfuſiõe eoꝝ qͥ ter
rena ſapiũt.Si igit᷑ gratũ vult eẽ deo ieiuniũ
vrm poſt pᷣdicatiõeʒ officijs eccłiaſticis inteſſe
debet ⁊ poſt veſꝑpas auditas cõedere:vl ſi eos
audire nõ valetis necitatibo familiaribo ipediti

tima ſit cauſa expeccate. E
Eirtio ⁊ vltimo frãgit᷑ ieiuniũ carnali co
t meſtiõe.Sʒ p maioꝛi declaratiõe ſciẽdũ
ꝙ tꝑe q̃drageſime nõ ſolũ caro intdicũ
ieiunãtiba ſʒ etiã oua⁊ laccicinia inq;tũ ſũt oꝛta
ex aĩalibo carnẽ habẽtibo.vñ Gꝛe.iiij.di.c.ðniq;
inqͥt. Parũ eſtvt bis diebo a carnibo aialiũ abſ
tineamꝰ niſi ab his q̊ʒ que ſemẽtinã trahũt oꝛi⸗
ginẽ carnis ieiunemꝰ:a lacte viq; caſeo ⁊ ouis.
hec ibi. In alijs aũt ieiunijs in cõedẽdis ouis
vel laccicinijs vel nõ:diuerſe ſunt cõſuetudines
ꝓuinciaꝝ ſᷣm quas faciẽtes nõ peccabitꝭ iuxta
id dictũ ſeti Amb.qð dixit mr̃i ſcti Aug.Si fu
eris rome romano viuito moꝛe.Si fuer alibi
viuito ſicut ibi.ca.illa aũt.xij.di.Una em̃ q̃q; ꝓ
uincia abundat in ſenſu ſuo.vtinqͥt Hiero.in
ca.vtinã.lxxvj.di.vbi etiã inqͥt Eſus aũt camiũ
gñ aliter in oi ieiunio eſt phibitꝰ:qꝛ magis ẽ de
lectabilis ⁊ ad hũoꝛẽ luxurie magꝭ cooꝑat᷑.hec

ille. Quo aũt ad alia pᷣdicta vicʒ lacticinia inqͥt

HMiero.ibidẽ.ꝙ diuerſe ſunt ↄſuetudines ꝓuin
ciaꝝ q̃ ſuari debẽt.Facit extra de ſepul.ca.certi
ficari.⁊ ca.cõſiliũ.de obſ.ie.⁊.l.j.circa fi.ff.de vẽ.
inſpi.Cõcoꝛdat his oĩbus Rich.in.iiij.di.xv.⁊
Tho.ij.ij.q.cxlvij.arti.viij.in rñſione ad.iij.ar.

Hoſti.⁊ Inno.in ſũ.in ti.de obſ.ieiu.? Durã.
ĩ ſũ.ſua li.j.ꝑte.j.di.vij.q.j.Cõcludit᷑ ꝗ̊ ex dicc
ꝙ qᷣlibet cõedẽs carnẽ oua vł lacticinia oꝛta ex
aialib carnẽ hñtibo frãgit ieiuniũ q̃drageſima

le.ſic etiã notat᷑ in ca.nõ oꝑtet.de ↄſe.di.iiij. F

Ed dubitari põt cur ieiunij tꝑe nõ pᷣei⸗

ſ pit᷑ abſtinẽtia avino cũ tot mala de illo
dicant᷑.Nã ſapiẽs ꝓuerbᷣ.ij.ca.ait. Luxu
rioſa res ẽvinũ.⁊ idẽ habet᷑ in c.luxurioſa.xxxv.
di. Jõ ðt Apłs ad Ephe.v.ca. Nolite inebꝛiari
vino in quo ẽ luxuria.Uñ Ouidiꝰ ĩ.ij.de reme.
amo.inqͥt. Uina parant animũ veneri ſi płima
ſumas:Atq; ſtupẽt młto coꝛda ſepulta mero.
Eapꝛoprt pᷣcipit Hiero.in epla ad Euſtoch.di.
Hoc moneo h̊ obteſtoꝛ:vt ſponſa xpᷣivinũ fugi
at ꝓ veneno. Rñdeo ſᷣm Alex.de ales.⁊ Rich.
vbi S.ꝙ eccłia magis intdicit ieiunãtibꝰ eſum
carniũ qᷓ; potũ vini triplici rõne.Pꝛimaẽ quia
difficiliꝰ eſt abſtinere a potu vini qᷓ; ab eſu car⸗
niũ. Eapꝛopr ſi eccłia intdixiſſecvini potũ płes
fuiſſent expoſiti ꝑiculo trſgreſſiõis qᷓ; ꝑ eſum

ſaltẽ hoꝛã veſꝑaꝝ vel circa:niſi alið facledi. legi⸗

carniũ:qꝛ defectꝰcarniũ põt aliqualr reſtaura⸗
ri alijs cibis:qð nõ ita eſt in ðfectuvini.Et ideo
vbi maiꝰ eſt ꝑiculũ ibi cautiꝰ fuit agẽdũ.ca.vbi
piculũ.de elec.in.vj. Scða rõ eſt:qꝛ ieiuniũ fre⸗
quẽter triſticiã excicat. inũ vo letificat coꝛ ho⸗
minis:vt Pſalmographꝰ canit.Et iõ cõueniẽ⸗
tiſſime ieiunãtibo vini vſus ꝑmiſſus ẽ. Tertia
rõ eſt:qꝛ abſtinẽtia carniũ magis eſt cõtra ↄcu
piſcẽtia gule ꝑ quã petm̃ introductũ eſt: q; abſ
tinẽtia a vino.Quarta rõ põt addi ꝙ vini per⸗
miſſũ eſt ꝓpter necitatẽ digeſtiõis.multi em ha
bẽt debile ſtomachũ qͥ bus necariꝰ eſtvſus vini
Apter digeſtionẽ ꝑficiẽdã.Sed audite o ebꝛioſi
o bibitoꝛes:o temulẽti qͥd Gꝛe.dicatiĩ c.deniq;.
iiij.diſt. Uinũ inqͥt ita bibere ꝑmittimꝰ vt oino
ebꝛietatẽ fugiamꝰ.Etiõ ait Alex.de ales vbi g.
CX⁊ ſi eccłia nõ ꝓhibuit vinũ tꝑe ieiunij pꝛedi
ccis rõnibo:tamẽ laudabilioꝛ eſt abſtinẽtiavini
q; carniũ:tum qꝛ eſt magis purgatiua⁊ ſatiſffa
ccoꝛia:eo ꝙ magis penalis eſt.tũ qꝛ eſt magis
pᷣſeruatiua:qꝛ ꝑ hmõi abſtinẽtiäã magꝭ mitiga
tur carnalis cõcupiſcẽtia quã repmere intendit
eccłia ꝑ ieiuniũ.vt etiã inqͥt Zho.ij.ij.q.cxlvij.
ar.ix.tũ qꝛ eſt magis eleuatiua:qꝛ vinũ magis
ipedit eleuationẽ mẽtis ad ſuꝑna ⁊ magis tur⸗
bat rationẽ. Uñ in legeveteri ſacerdotes bibere
vinũ ꝓhibebant᷑ qñ debebãt ĩtrare ſanctuariũn
dei. vt habet᷑ Leuit᷑.x.Et idcirco vxoꝛi manue fi
liũ.ſ.Sãſonẽ cõceptura qͥ ſaluaturꝰerat ppłm
angelus apparẽs.vt habet᷑ Judi.xiij.ca.pᷣcepit
ne vinũ ipᷣa biberet.⁊ ſiłiter vᷣt in eodẽ ca.habet᷑
poſtea idẽ angelꝰ apparẽs manue pᷣcepit ne per
mitteret filiũ eiꝰ qui naſciturꝰ erat bibere vnqᷓ;
vinũ in vita ſua.Debebat em̃ eſſe Naʒareꝰ dñi
qð ſᷣm ſam̃ Hiero.idẽ eſt qð cõſecratꝰ ſiue mũ

7

dus⁊ ſcũs.O igit generoſi ciues:o dilectiſſimi

frẽs ⁊ ſoroꝛes ſi mudare vultis aias veſtras:ſi
vos ſctificare atq; deo cõſecrare deſiderat: abſ
tinete vos ab oĩbus phibit cibis ⁊ ab oĩ ebꝛie⸗
tate ⁊ facite qðᷣ inqͥt ſecũs ꝓpha Johel.ij.ca.ſue
ꝓphetie.trãſſumptiue ĩ epła occurrẽtis ferie di.
õuertimi ad dñm deũ vrm in toto coꝛde vr̃o
in ieiunio ⁊ fletu ⁊ plãctu:⁊ ſcindite coꝛda vr̃c
⁊ nõ veſtimẽtavr̃a.Qõð vobis facere ille ↄcedat
qͥ in ſcłm ſcłi viuit ⁊ regnat. Amen.
Feria qͥnta de repꝛobatõe gule ⁊ de ieiunij ex
ceptiõe ac de eiuſdẽ fructificatõe Sermo.v. G

e JAi ext᷑ioꝛes:ibi erit fletꝰ ⁊ ſtri⸗
doꝛ dẽtiũ Mat.viij.c. Diſcurrẽs ꝑ
oẽs:tã paganoꝝ qᷓ; ſacre ſcripture
libꝛos iuenio oẽs ſũmoꝑe gule vitiũ deteſtari
maxie aũt ſacra ſcbtura hoc nobis nephãdiſſi⸗
mũ vitiũ ꝓhibet etiã ſub pena moꝛtis.Uñ pꝛi⸗
mis parẽtibo Geñ.ij.ca.dictũ ẽ.Quacũq; die co
mederetis ex eo moꝛiemi.Et de filijs iſrł gulo⸗
ſis ðᷣꝛ Nume.xj.c. Adhuc erãt carnes in dẽtiba⸗
c 5

⸗ 4 . —. . „ „„2 . 1
eoꝝ: ⁊ ecce furoꝛ dñi cõcitatꝰ in plm pcuſſit en ¶Nihil ſicobruit intellectũ vt comeſatio ⁊ ebꝛie⸗
plaga magna.Deut.q̊ʒ.xxj.c. Fulꝰ qͥda a pre ac/ tas.Et ſeneca ad Lucillũ epla.xv.ſcribit dicẽs. Sa
cuſatꝰ ꝙ comeſatiõibo vacareta ꝓpło lapidatꝰ Per copi ciboꝝ ingenij ſubtilitas impeduur ad
interijt. hoc etem̃ peſſimũ pctiñ facit hoie; deo Et Berñ.in quodã ſᷣmõe diat. Quato magis Na
rebellẽ. vñ Deut.xxxij. ca. ſchtũ eſt. Incraſſatꝰ eſt cibi ventrẽ paſcũt tanto ampliꝰ ſenſus mentis 8
dilectꝰ ⁊ recalcitrauit. Et puerb.ᷣxxvij.ðᷣt Salo⸗ obtundũt.ã greci dicunt ex groſſo vetre ſub⸗ . ſ
mon. AHia ſaturata calcabit fauũ.i.ſpm̃ſcm̃. Jõ tiles ſenſus nõ poſſe generani Quia turbati ſũt .
guloſi appellant᷑ canes. Eſa.lvj.ca. vbi ðꝛ. Ca/ ⁊ moti ſunt ſic ebꝛiꝰ⁊ oĩs ſapiẽtia eoꝝ ðuoꝛata ſi
nes impudeẽtiſſimi neſcert ſaturitatẽ.apꝛopt ceſt Pſal.cvj.Et Tulliꝰ in li.de Seneca inquit Qiu
inqͥt amb. in ſermõe de ieiu. Male dne ſeruit Archita taretinus cũ eius ſᷣmoni Plato athe⸗
gule que ſꝑ expetic ⁊ nũ q; explet᷑. Quid em ſſa/⸗ mnieñ.intereſſet nullã capicalioꝛẽ peſtẽ q; volup⸗ I
tiabiliꝰ vẽtre⸗odie ſuſcipit cras exigit cũ ipletꝰ ctatẽ coꝛꝑis dicebat hoibus a natura datsa.Rũ⸗ V
fuerit diſputat᷑ de cõtinẽtia. cũ digeſſeritvalevir q; nihil mẽte pꝛeſtabiliꝰ dediſſet hoĩ deus:huic Eß
tutibo ðᷣꝛ. hec ille. Ipi aũt guloſi dicũt ilud qðd diuino muneri nihil ta inimicũ eſſe q; volupta Pota
ſcptũ eſt Eſa.xxij.ca. Comedamꝰ ⁊ bibamꝰ erzas tem. Ideo Seneca ad Lucillũ epła.lxj.inquit. litia
cim moꝛiemur. Jõ ötvobis dñs Lu.xxj.ca. At/ Uentri obediẽtes in animaliũ numero cõputa hlng
tedite ne foꝛte grauent᷑ coꝛdavra crapula. Sili mur nõ hoim. Et idẽ dict Macrobiꝰ in li. ſa⸗ oſ
ter ad hoc nos bo:tat᷑ ſaã mr eccłia. ð ↄſe.di.v. turnaliũ inquiens.In pecudũ ferarũq; nume leſtf⸗
ca. ne tales. ? extra de vita ⁊ hone.cle.ca.a crapu ro habet᷑ quiſqͥs voluptatibo vacat. Lulliꝰ qᷣʒ nene⸗
la. 7. xxxv. diſt. ꝑ totã. Leuit᷑.qʒ. xxiiij.ca. ð Ois in paradoxis ait. Cũ tibi deus ⁊ mater oim na na
aia que nõ fuerit afflicra die hoc peribit depło tura dederit animũ:quo nihil eſt pꝛeſtatius:ni chat
fuo. Et iõ dicit Apłs.j.ad Chori.vj.Eſca vẽtri hil diuiniꝰ:ſicte ꝓijcies ipᷣe atq; p ſternes vt ni⸗ pboꝛ
2 vẽter eſcis.deus aũt bũc ⁊ hãc deſtruet.Et ad hil interte ⁊ pecudẽ intereſſe putes.voluptas qͥ glwe
Bala. vſj. ca. inqt. Danifeſta ſũt oꝑa carnis.ſ. maioꝛ eſt:co magis animũ a ſede ſua⁊ ſtatu di nis m
foꝛ nicatio:imũdicia:ebꝛietas comeſſatiões.⁊ . mouet. Merito ergo voluptates ſeqns beſtia Giae
ſequit᷑. Qui talia agũt regnũ dei nõ poſſidebüt appellãdus eſt imo pluſq; beſtia: quia nõ ſeqͥʒ To⸗
Eapꝛopr de talibo pnt dici vbappoſita Eijciẽ tur nature inſtinctũ. Ut em dicit᷑ in li.de anima Pe⸗
tur ⁊c̃.Suꝑ quibus verbis tria ſacra myſteria libꝰ. Nulli animaliũ tam magnũ coꝛpꝰ habẽti nibt
ↄſiderabimꝰ. Pꝛimũ appellabit᷑ repꝛobatõis. dedit natura tam paruũ os ⁊ collũ ſicut hoi:vt 2
Scm exceptiois ſeu excuſatiois.Tertiũ fru⸗ per hoc ad cbi ⁊ potus parcitatẽ ⁊ temperatis luni
ccificatöils. uum induceret. Uno Bernardꝰ cõtra guloſos Gene
DPars pma huł ſᷣmonis de repꝛobatiõe gu ait. Uolupcas gutturis que hodie tati emit᷑vix glicg⸗
loſitatis. „ duo:ü latitudinẽ obtinet digitoꝛũ. Itẽ natura lsſe
AUloſitatꝭ vitiũ ſũmope eſſe deteſtandũ dedit cõſuetudinẽ hoĩ vt ventrẽ ongulo reſtrin wont
g qInq; öbncipalibo ꝓbatr᷑ fundamẽtis.Et gat:qð in alijs aialibus nõ fit:vt ꝑ hocoſtede⸗ oli⸗
dðZmo rõne occaſiõis.Scðm em̃ Alexan. retur ꝙ homo a nimia cibi ac potꝰ ſumptione das
. de ales in.ij. pte ſũme in tracta.de gula. arti.vij. debetventrẽ reſtringere:⁊ dicere deo illud Ecc̃i. tas:
. Licet gula ꝑ ſe non ſit oꝛigo alioꝝvitioꝝ occa/ xxiij.Aufer a mevẽtris cõcupiſcẽtiã qð tamẽ gu Po
ſionalit᷑ tamẽ diſponit ad illa. Uñ glo:ſuꝑ illꝰ loſus nõ facit qͥnimo ventrẽ ſuũ dilatat ⁊ exte⸗ guoe
Plal.cxxxv. Qui ꝑcuſſitegyptũ cũ pᷣmogeni dit. Itẽ natura dedit hoĩ os ſurſum eleuatũ:vt ſaun
coꝛũ. dicit. Luxuria:ſuꝑbia:⁊ cõcupiſcẽtia ſunt nõ tm̃ epulas coꝛꝑales ſed maxime celeſtes ap cbrag.
ea q̃ vẽter generat. Itẽ glo.ſuꝑ illð Matthᷣ.iiij. petat.Et ideo guloſus ꝗ circa epulas coꝛꝑales gueci
Cũ ieiunaſſʒ ⁊c.inqᷣt..liſi gula refrenet᷑ fruſtra totalit᷑ſe effudit ⁊ os ſuũñ verſus terravertii be⸗/ Tern
contra alia vitia laboꝛat᷑.vñ Gꝛego.vij.moꝛal. ſtialis vocat᷑. Unð de ipᷣo ait Dauid pſal.xl viij r
inqͥt. In vanũ ad ſpũalis agom ↄflictũ aſſur õparatꝰ eſt iumẽtis inſipiẽtibo ⁊ ſiłis factꝰ eſt c
git᷑ ſi non pus intra noſmeipos hoſtis poſitꝰ illis. Scðo gula diſſipat bona coꝛpoꝛis. Unð dicit
guleviq; appetitꝰ edomerur:qꝛ ſi nõ ea qᷓ nobis Inno.tertiꝰ in lib.de miſeria conditiõis büane critt
ſunt vicinioꝛa ꝓſternimꝰ: inaniter ea que lonA/ dicit. Quid turpiꝰ guloſo vel ebꝛioſo: cui feroꝛ ao.
gius ſunt ipugnãda trãſimus. Incaſſũ nanqʒ in oꝛe:tremoꝛ in coꝛꝑe:pꝛomit ſtulca: ꝓijcit oc⸗ Qui⸗
cõtra ext᷑ioꝛes nimicos in campo bellũ gerit᷑: ſi culta:cui mẽs alienat᷑:acies trãſfoꝛmat᷑.hec ille 1s.
intra vrbis menia ciuis inſidiãs habet᷑. J Vnñ ſcripſerũt Bꝛagmanni ad Alexandrũ di⸗ eiſn
Ecũdo deteſta da eſt gula rõne diſſipa/ cætes. Uos eſtis viua ſ. epulchra moꝛtuoꝛũ.Et 1 ſes
ſ tiõis. Pꝛimo em̃ diſſpat bona aĩe vic; v.pſal.dici᷑ de guloſis.Sepulchꝛũ pates ẽ gu chee
intellectũ ⁊ alias potẽtias. UVIñ Iſidoꝛꝰ tur eoꝛũ.Et ſicbene ðꝛ.fetoꝛ in oꝛe.Scðo ðꝛ tre il
lib. j. de ſüimo bono ðᷣt. Epularum ſaturitas ni moꝛ ĩ coꝛpe.Ait eni Sene.ad Lucil. epła. xxiiij
mia aciem mẽtis obtundit: ingeniũq; euertere Epule cruditatẽ generant:debilitates neruoꝝ: en
facit. Diero.q̊ʒ in quadã eplła inqt. Uenter pin ac coꝛpoꝛũ tremoꝛẽ. Tertio ðꝛ:ſtulta pmit.vn line
guis nõ gignit tenuẽ ſenſum. Et alibi idem ait. de ebꝛioſis dici poteſt illud pſalcliij. Quoꝛu muri

rdics, os locutũ eſt vanitatẽ. Quarto dicit᷑:cui mens Ercio pꝛincialr gule viciũ deteſtat᷑ rõne
npedian altenat᷑. Ait em Hiero.in lib.cõtra Jouinianũ t violationis Tres em̃ leges ab oꝛigine
mags Sentẽtia Balieni fuit:aĩas nimio ſanguine et mmuũdi vſq; ad hãc etatẽ reꝑte ſüt. ſic col
enns aaipe iuolutas nihil tenue nihil celeſte ſʒ ſemꝑ ligi p̃t a Gratiano.i.c. Oẽs leges.jſ.di. Pꝛia eſt
drſit⸗ de carnibo ⁊ ructu ventriſq; ingluuie cogitare. naturali q̃ hoies ſimplici mõ viuẽtes:delicias
WRW Quinto ð:facies traſfoꝛmat᷑ Unde de guloſa minime req uirebot. vñ Boe. ij. de cõſolatiõe in
WV mullere ſcriptũ eſt Treno.j.ca.Egreſſus eſt a fi quit.Felix nimiũ poꝛ etas ↄtẽta fidelibo aruis.
angnt lia ſyon oĩs decoꝛ eiꝰ.⁊ eiulſ.li.uij.c. Denigratg Nec inerti ꝑdita luxu:facili qͥ ſera ſolebat lieiu⸗
nnd eſt ſuꝑ carbones facies eoꝝ:ðꝛ de guloſis. vK ma ſoluere glãde:nec bachica müera noꝛat liꝗᷣͥ
Fwig Inilit nimia guloſitas coꝛrũpit guſtů do ↄfunderemelle. Ouidiz. xv. Merhadie.
D ſ. VUñ Oꝛatiꝰ in ᷣmonibo li.ij.ſ. er. vij. indt Zt vec? illa etas cui fecmꝰ aurea nomẽ.Fetibꝰ
ns ſſẽpe amareſcuntc epule ſine fine potite. arboꝛeis:⁊ q̃s humus educit herbᷣ. Foꝛtunata
winn Egt Ecci.xxxj.dici᷑. Amaritudo aie vinũ multũ fuus:nec polluit oꝛa cruoꝛe.Ergo nec pietas ſic
Hin potatũ.Dicit qͥʒ Alber. in tracta.de vᷣtutib pp victa cupidine vetris. Sed hac lege viciũ gule
a liticis: ꝙ ſ̃ᷣm ſniam ypochꝛatis mulier nimis violauit: cuʒ pmi ꝑẽtes eã peccauere Ben.lij.
Tcho pinguis generare nõ poteſt. qd põt adduci ad c. Poſt q́s alij hoies ſecuti ſunt:vñ Geñ.vj. c.
Plil, ꝓpoſitũ generatõis ſpũalis virtutũ:quã nõ po ſcriptũ ẽ.Coꝛrupta eſt terra coꝛã dno:⁊ repleca
Pren teſt facere nimis crapulãs. Itẽ generat gula di eſt iniquitare.ſ.Xgule ⁊ luxurie.Alis lex fuit ſcr⸗
es uerſas infirmitates.vnð Hiero. de cõſe. diſt. v. pture in q̃ oẽs huic vicio adeo dediti fuerũt vt
gad. in ca. ne tales.inquit. Moꝛbi ſaturitate nimia ↄtra deũ ⁊ Moyſen ⁊ Aarõ murmurarẽt. Uñ
unnen cõcitant᷑ Et ibidẽ ait. ꝓpochꝛates docet in am/ Ero. xvj.dicebãt. Utinã moꝛtui eſſemꝰi egypto
nes n phoꝛiſmis ſuis.Craſia ⁊ obeſa coꝛꝑa q creſcen qñ ſedebamꝰſuꝑ ollas carniũ:⁊ comedebamꝰ
ns dqi wẽſurã impleuerũt niſi cito ablatiõe ſangui panẽ in ſaturitate.Tercia lex gre nücupata eſt:
zkandt nis minuant᷑ in paraliſim ⁊ peſſima moꝛboꝛũ qᷓ vſq; in finẽ mũdi durabit. In q̃ liq; xpᷣs dixe
ns beſts gna erũpere.Seneca quoq; ad Lucillũ inquit ric Matth̊.vj.c. Nolite ſoliciti eẽ ale vr̃e dicẽtes
und ſai Uoluptatib maioꝛ pars hoĩm perit. Et alihbi Quid mãducabimꝰaut qͥd bibemꝰ:tñ hoies
emim Ples occidit crapula q; gladiꝰ.Chꝛyſ.qͥʒ ĩ c. guloſitati młtã crapule oꝑã dat:ita ꝙ veꝑ ẽid
dp daban nihil. de cõſe. di. v. inqt. Exceſſus aboꝝ coſumit qð ðꝛ ĩ pſal.xiij.Oẽs ðclinauerũt:ſilł iutiles fa⸗
ſarbvir ⁊ putreſcere facit coꝛpus ⁊ macerat egritudine ccti ſũt:nõ ẽqͥ faciat bonũ:nõ eſt vſq; ad vnũ.ſ.
moaini diuturna ⁊ tũc eũ moꝛte crudeli cõdemnat. Et Apter peccatum gule. 14410
1glos Seneca x. Rhetoꝛice ait.Quicqͥd auiũvolitat. Uand ðᷣteſtãda ẽ gula rõne iiuriatõis.
anikvir quicqͥd piſciũ natat:quicqͥd feraꝝ diſcurrie.no q Iniuriat᷑ em̃ gula ꝓxio:cuʒ guloſus in
RK ſtris lepelitventribo.⁊ ideo ſubito moꝛimur:ꝛ ſupſluis cõuiuijs illð expedit de q aliꝰ
lonnn moꝛtibo viuimꝰ. Ideo Ecẽci.xxxvij.ðt Sapiẽs necitatẽ hʒ. Illð em̃ ẽ illiꝰneceſſitatẽ patiẽtj:nõ
coſtide⸗ Noli auidus eſſe in om̃i epulatiõe ⁊ nõ te effun guloſi.Inqt em Ambꝛo.in.c. Sic hi. xlvij.di.
ſungrone das ſuꝑ eſcam. In multis em eſcis erit inſirmi Neo ꝓpꝛiũ dicat qð cõeeſt:pluſq; ſuffict ad ſũ.
lud fii. ras:⁊ auiditas appꝛopinquabit vſq; ad colerãa ptꝰ violẽter obtẽtũ ẽ. Et iõ ðꝛ ꝙ necitat tꝑe oĩa
emign Pꝛopter crapulã em multi obierũt. Auicenna ſũt cõia.xij.q.j.c.dilecciſſi imi. ?.ff.ad.l.ro diã.de
luntanli/ quoq; feñ.iij.j.ca.vij.dicot. nihil eſt dereriꝰ iactu.lij.S.cuʒ in eadẽ.ar.extra.ð fur.c. Si qͥs
deunirt ſaturitate.Ecõtra vero de abſtinẽtia inquit ypo ¶ Apter necitatẽ:alias ꝑ necitatẽ.⁊.c. diſcipłlos de
altuip chꝛas in amphoꝛiſmis bparti ij. Ex plenitudie Zſe. dl. v. c.c. q at. xxiij. q. vij. Ne ſcadalizat gu⸗
ngtis quecũq; egritudines fiũt:euacuatio reſtaurat. loſus ꝓximũ.Unñ i ſũma ð vicijs ðꝛ ꝙ; gula eſt.
zemube erlio diſſipat gula bona tẽpoꝛalia.vnð dic ꝓximi coꝛruptio.ſ.ꝓpter malũ exẽplũ.Jõ apłs
vllchi tur Treno.j.de guloſis.Dederũt pᷣcioſa queq; ad Ro.xiiij.inqᷣt. Si pt᷑ cbũ frat᷑ tuꝰcõtriſtat
cd ꝓ bo ad refocillandã aiam. Ecpuerb.xxij. ca. iꝗ nõ ſʒ charitatẽ ãbulas. Noli cibo tuo ꝑdere
ſs * dicit Salomon. Qui diligit epulas in egeſtate illũ:ꝓ q̊ͥ xp̃s moꝛtuꝰẽ.⁊.j.ad Coꝛj.viij.idẽ ait.
aede erit ⁊ qui amat vina ⁊ pinguia non ditabit᷑. Et Si eſca ſcãdaliʒat frq meũ nõ maducabo car/
npis bin ideo guloſus eſt ille de quo dicitur aggei.j.ca. nes ĩ etnũ. Iniuriat᷑ etiã deo.ã guloſus ſᷣuit
ſon mj Qui merces cõgregauit per totã hebdomadaʒ vẽtri ſuo tãq; ðᷣo. Ait em̃ Aug.in q̃ͥdã ſᷣmõe.õ
ſel⸗ ⁊ eas poſuit in ſaccũ ꝑtuſum.i.inventrẽ qui eſt ab hoie ꝓ deo colit᷑ qð ab eo p cetis diligit. J
n ull ptuſus.Quod faciũt multi in die dñico expen ↄqrit᷑ dñs Oſee.xiij.de guloſis di.Adipleti füÖt
ncli d dẽtes in tabernis oĩa que lucrati ſunt ꝑ totam ⁊ ſat᷑̃ati:⁊leuauer᷑̃t coꝛ ſuũ:⁊ obliti ſũt mei.
ni A bebdomadã. Quarto diſſipat gula ola bona VUinto ⁊ vltimo deteſtada ẽ gula růöne
nisii⸗ ſpũalia vicʒ vᷣtutes.in cuiꝰ figura ſcptũ eſt.iij. q punitionis.Si enim ꝓpter gulã pꝛimi
500dt Reg.xxv.ꝙ nabuʒardo hnceps coquoꝝ ðſttu parxætes amiſerũt ꝑadiſũ terreſtrẽ Geñ.
cglannn xit muros hirłʒ:ad deſignãdũ ꝙ veter cui mul iij.ca.Et.c.ſxeto die.xxxv.di. Et hec ꝓpter vnicz
benner⸗ tictudo coquoꝝ deſeruit ꝑ vitiũ gule edificiavir guſtatioeʒ pomi:quã punitionẽ expectabũt.j

Foliũ

olun tutũ ꝓſternit:vt ait Gratianꝰ.di.xliiij.ca.. ¶totũ coꝛ ſun ĩ guloſicatibo hñt.Quid Digein 98

ſe iebꝛiãtib.O maledicta ebꝛietas Lothq ĩ ſo
domis bonꝰextifat:ĩebꝛiatꝰ cũ filiabo duplicẽi
ceſtũ ↄmiſit Geñ.xix.c. Jõ diẽ Señ.ĩ q̃da epła
ad Lucil. Ebꝛietas ẽ demõ blãdꝰ:venenũ dul⸗
ce:volũtaria rabies:illecebꝛa honeſtac ⁊ pudo
ris ifamia.bec ille.O aboĩabilis ebꝛietas:tu fa
cis hoĩes nugaces:iuxta illud Oꝛatij.Fecundi
calices quẽ non fecere diſertũ.⁊ ꝑ ↄns aboiabi
les Ecci.xx. Aboiabilis ẽ ꝗͥ ꝓcaxẽ ad loqndũ.
Tases ebꝛioſi qͥ frequẽter iebꝛiãtur ſũt ſᷣm ca⸗
nones ifames ⁊ ihabiles ad dignitates. Unde
clerici hmõi ſi admoniti nõ deſiſtũt pñt officio
⁊ bñficio pᷣuari.c.a crapula.de vita ⁊ hone.cle.
Milites vo debẽt cingulo militari pᷣuari.l.oẽ
delictũ. S. penul.ff. de re mili.Et laic dʒ cõione
puari vel vᷣberari.c.Epᷣs.xxxv.di.O dyabolica
guloſitas tu ſenſũ ⁊ ĩtellectũ hoibo capis.ſlaʒ
Eſau ꝑ gulã ſtultꝰ⁊ demẽs factꝰ ꝓpter lẽtis edu
liũ vedidit fri pᷣmogenita ſua Geñ.xxv.c.ppłs
etiã iſrł poſtqᷓ; cepit mãducare ⁊ bibere ſurrexit
ludere ⁊ adoꝛarevitulũ aureũ Exo.xxxij.c. S
a dño ſeueriſſime punitꝰẽ. Filij bely ſacerdot
guloſitatẽ ſeqᷓntes pᷣmi Reg.ij.c.ꝓpter illð pec/⸗
catũ iterfecti ſũt.pᷣmi Re.iiij.annõ in ↄuiuio te
mulẽtꝰab Abſalõ occidit᷑. Scði Re.xiij.c. Si⸗
mõ machabeꝰcũ duob' filijs iterfectꝰẽ in cõui⸗
nio a Ptholõeo.j. Macha.xv.c.O poꝛcia gu⸗
loſitas:tu ꝓuocas irã dei. Neemie.ix.Comede
rũt ⁊ ſaturati ſũt ⁊ ipinguati:? ꝓuocauerũt te.

ðꝛ de guloſis. Filij ⁊ filie Job veſcẽtes ⁊ bibẽ⸗

tes vinũ occiſi ſũt. Cecidit enim domꝰſuꝑ eos
Job.j.O diues epulo qui veſcebar q̃tidie ſplẽ/
dide:q̃re ĩ ligua cruciarꝭ Luc.xvj.niſi qꝛ dulce⸗
dinẽ aboꝝ ðguſtaſti:O holofernes q̃re a młie
re occiſus es:niſi qꝛ ebꝛiꝰeras. Juð.xiij. Aman
poſt ↄuiuiũ cũ decẽ filijs ẽ cruci affixꝰ. Heſter.
ix.c.O noe q̃re ðnudaſti femoꝛa:niſi qꝛ ebꝛius
eras Geñ.ix.c.Sãſon in ↄuiuio a philiſteis il
luſus eſt. Judicũ.xvj. Sacerdotes ⁊ ꝓphete ne
ſcierunt pᷣ ebꝛietate Eſa.xxix.O malædicti ebꝛij:
audite qͥd dicat Hiero.de hebꝛaiò queſtiõibo.
.Oẽs qͥ ebꝛietatẽ ſectũt᷑:filij belial vocant᷑:nã vẽ⸗
ter mero eſtuãs facile ðſpumat ĩ libidieʒ. O
LTiõ gnoſi ciues diligite tẽpantiã ⁊ exẽ
e plo xpi hacſãcta qᷓdrageſima ieiunate.

ait ei Berñ. in q̊dã ſᷣmòe.Nõ ðcet ðᷣlica

tũ mẽbꝝ ſub ſpiato capite eẽ.Capite exẽplũ ſctĩ
Jobh.bap.cuiꝰcibo erant locuſte ⁊ mel ſilueſtre.
Vinũq; vł ſicerã nõ bibebat Match.iij.Capi⸗
te etiã exẽplũ bti Nicolai ab vto mr̃is ſctificati
q ĩfãs.iiij.⁊.vj.feria a lacce abſtinuit. Item ſctĩ
Frãciſci qͥ tãta abſtinẽtia coꝛpꝰſuuʒ macerauit
ꝙ etiã de aq̃ vix ad ſufficiẽtiã ſumebat cũ ſitis
eſtuabat ardoꝛe:⁊ ſepe cinerẽ ⁊ aq̃ʒ apponebat
cibarijs vt ea redderet iſipida vt refert ſanctus
Bona ĩ legẽda eiꝰ. Scti q̊ʒ hilarij abbad abſti
nẽæẽtia nos ad auſteritatẽ vite iducere dʒ qͥ pꝑuiſ⸗
ſimo cibo vicã ſuã ſuſtẽtabat.CX aũt ðꝛ in legẽ

4

da ſua.Quideci tm̃ caricas pꝰ ſolis occaſũ cõe⸗
dẽs nõ ĩtelligit᷑ ꝙ qͥndeci caricas.i.onera abo⸗
rũ cõederet vt qdã truffatoꝛ expõebat:ſʒ ꝑ cari⸗
cas itelligunt᷑ fic ſiue dacili deſiccati.CXſi ad
h̊ vos nõ incitãt exẽpla ſctõꝝ capite exẽpla infi⸗

deliũ maxie romãoꝝ de qͥbꝰ inqt Ualeriꝰ maxi

mus li.ij.Fuit ãtiqͥrũ illa ſimplicitas ĩ cibo ca⸗

piẽdo hu anitatis ſił ⁊ ↄtinẽtie index certiſſima

Nã maximis viris pꝛãdere ⁊ cenare in ppatulo
nõ erat vecũdia:qꝛ necillas epulas hebant q̃s
ocuł ꝓpli ſubijcere erubeſcerẽt. Refert q̊ʒ Cheri
mon hiſtoꝛic' ð vita ãtiqͥrũ egypti ſacerdotũ ꝙ
dũ ĩ tẽplo miſtrabãt ⁊ rey natas acrõnes ſide⸗
rũ ↄtẽplabant᷑ ſꝑ a carnibo ⁊ avino abſtineb ãt
Eubolꝰ q̊ʒ qͥ hiſtoꝛiã Mitridatis deſcpſit nar
rat apð ꝑſas tria eſſe magoꝝ gña. Quoꝝ pmi

q ſũt doctiſſimi ⁊ eloq̃ntiſſimi excepta farina et

olere nihil ãpliꝰ ĩ cibo ſumebãt.Euripides ĩ cre
ta Jouis ꝓphᷣas nõ ſolũ a carnibo ſʒ etiã a coctꝭ
cibis abſtinuiſſe refert.Exẽplũ ẽt hẽmꝰ ð Alexa
dro mag.de qͥ legit᷑ in hiſtoꝛia triꝑtita:ꝙ cũ ĩ qͥ⸗
dã loco arido cũ exercitu ſuo ſiti eſtuaret: aquã
ſibi delatã effudit ĩ terrã:vt hᷣ̊ exẽplo alios ad ſi
tis tolerãtiã aĩaret. Idẽ ẽt exẽplũ habet᷑ ibidẽ ð
Theodoſio imꝑatoꝛe.Tegit᷑ etiã de Anacharſe
pho:ꝙ qꝛ erat plenꝰ młtis vᷣtutib varie ei ſta⸗
tue facte ſunt in qͥb ſic ſcbtũ erat. Anacharſi pᷣ
ſidi venereoꝝ vẽtris ⁊ gule.hec em̃ vitia maxie
refrenabat.O ðuoti xpᷣiani ſi nõ attcẽdit exẽpla
paganoꝝ ↄſiderate qͥd fecerit ſci machabei de
qͥbo legit᷑ ꝙ potiꝰ eleger̃t moꝛtẽ qᷓ; carnes ꝓhibi
tas ʒ dei legẽ cõedere.j. Machab.j.Et idẽ fecit
eleazʒarꝰ vir etate pfectꝰ.ij. Machab. vſ. Sẽſua
litati ̊ veviolẽtiã facere debet ⁊ nõ ĩ aliq̊ ſacrũ
H ieiuniũ a ſeã mfe eccłia ĩſtitutũ violare:vt cũ
ipᷣis macha beis eternã głiam adipiſcivalea.
PDars ſcðᷣa huiꝰ ſermõis de ieiunij exceptiõe
ſiue excuſatiõe.
7. Ecũdũ oẽs theolo.in.iiij.di.xv.maxime
Rich. ibidẽ ar.iij.q.iiij.lʒ pᷣceptũ de ieiu
nãdo ſit gñale:tñ intẽtio legiſlatorꝭ nõ
fuit obligare hntes legitimã cãm nõ ieiunãdi.
Impoſſibiliũ em̃ niła ẽ obligatio.l.ĩpoſſibiliũ
ff. ð reg.iu.⁊ iõ qͥ nõ põt nõ tenet᷑.Illð aũt dici⸗
mur poſſe qð cõmode poſſumꝰ.l.nepos ꝓculo
ff. de dð. ſig. Caueat tñ qcũq; ſibi falſo idiget ne
carnałr ðcipiat ſemetipʒ:qͥ em̃ ieiunat qͥtidie ꝓ
lucrãdo floꝛẽo ⁊ ðt ſe nõ poſſe ieiũare ꝓ lucran
da ꝑadiſo:ãpliꝰ diligit numũ qᷓ; deũ.pñttñ ali
qͥ a ieiunio rõnabiłr excuſari Pꝛimi ſũt paupe
res mẽdicãtes:q ſᷣm Tho.ij.ij.q.cxlvij.ar.iiij.?⁊
i.iiij.ſen.di.xv.ar.ij.q.iiij.? Rich.vbi S.⁊ Alex.
i. iiij.ꝑ.eiuſ.ſum.in tracta.ð iein.ab ſoluunt᷑ ⁊ li
berant᷑ a ieiunãdo ĩ duob caſib. Pꝛimꝰ ẽ qñ
ſił nõ pñt hr̃e tãtũ cibũ hoꝛa cõeſtiõis ꝙ eis ad
victũ vniꝰ diei ſufficlat ſic freq̃nter cõtingit ege
nis qͥ fruſtati elemoſynas qrũt Scðs caſꝰ ẽqñ
ex pᷣcedẽti ĩedia tm̃ ð bilicati ſũt ꝙ ieiuniũ fuffex

rend⸗
dicn
teq⸗
ſplul

iga
norur
aꝛdd⸗
oſet
na
qnq;
ſatiſt⸗
ces q̃
reape
ſüma

do öt
ſinti⸗
eẽ pen
diffem
neded⸗
nide
ſeiun
diſfen
ocaup
lcr⸗
hoͤlren
ticha
lieſuin
bus he
Tecob
ulgen
lioꝛer?
der i
lunns.
no lote⸗
tureyk⸗
lentac
Vdiccb
faredei
rS
notä
cioge
lunlog
leguae

H
Khenkt
Miſus
neimni
Pan
1 igen
lumntn

meicho,
tgeniim
engemn
irchche
laanhrig
Krönesſic
sechtrur
1.Ori
hine
Shig
ßcinen
1dendDen
upi
fuum agi
llos gſ
a bitid
e Rachan⸗
DMäke
ümuumar⸗
i aipls
nachadal de
uumes pbibl
.Sicefeat
5n Siſua
Ginliſan
lur c
lcraan.
nije

nirmmmune
jahrideſan⸗
llmwr ſi
io eunil.
l ionbuii
oͤairdiaa/
chose
loicgrn
unar dndh,
an,
deiſinii
ziniſrpuch.
triarih
ſbis l.
Pbnttl
Pein
bsgas 7
cömngrte
salig
cunifi⸗

S

Foliũ

re nõ poſſũt.Dicit tñ Alexãder vbi ſupꝛa ꝙ ſi ip̃

dici pauꝑes determinatã bñt annonã ſufficiẽ
cẽ q̃ aliqñ dat᷑ ab aliqͥbo ꝑſonis diuitib vel bo
ſpitalibo:tũc tenent᷑ ieiunare:aliter nö. Q
Ecũdo excuſant᷑ a ieiunio młieres pꝛe⸗
ſ Snanres q̃ nõ tm̃ pñt dimittere ieiuniũ
ſzʒ etiã debẽt ſᷣm Rodoñ. ſi iminet gicu
lũ ꝓlis comedere oĩa nutritiua:ex qͥb ſuſtẽtet
natura.Excuſant᷑ ãt ꝓpter duas rõnes. Una ẽ
qꝛ ð bẽt acciꝑe cibũ nõ tm̃ ꝓ ſeſʒ etiã ꝓ nutrimẽ
to fetꝰ.Alia cauſa ẽ qꝛ pᷣgnãtes cõſueuerũt hr̃e

varia ⁊ ioꝛdinata deſideria diuerſoꝝ ciboꝛũ:?

qnq; ita itẽſa:q niſi aliq̊ mõ poſſint appetitui
ſatiſfacere eſſent ĩ ꝑiculo facẽdi aboꝛſũ. Nutri
ces qʒ excuſat᷑ a ieiunio dũ lactat euʒ etiã hẽant
recipe nutrimẽtũ ꝓ ſe ⁊ ꝓ ipᷣa ꝓle:⁊ de b hẽtur ĩ
ſũma ↄfeſ.li.j.ti.xij.q.xxiiij. R
Erñrqo excuſant᷑ a ieiunio ꝑegrinãtes in
t qbuſdo caſibo ſᷣm Tho.⁊ Ric.vbi ſupᷣ
ſic diſtiguẽdo qꝛ auttal ꝑegrinꝰ pfiaſcẽ
do pᷣt ieiunare:aut ñ.Si pᷣt ieiunare ꝑegrinari
ſimł:tenet᷑ ad ieiuniũ.Si vo nõ põt ſił ieiuna⸗
re ⁊ ꝑegrinari:aut talis peregrinatio cõmode
differri põt:aut nõ.Si pòt dieffrre gegrinatio⸗
nẽ debet ⁊ tenet᷑ potiꝰeã differre:qᷓ; fragere ieiu
niũ vel tãto minꝰꝑegrinari ĩ die:ita ꝙ poſſit ſił
ieiunare ⁊ ꝓficiſci. Si aũt cõmode ꝑegrinatio
differri nõ põt puta qꝛ tpᷣs ieiunij hoĩem in via
occupauit:vł qꝛ moꝛa in pꝛia ꝑiculũ hʒ ſpũale
vł coꝛꝑale:vł qꝛ dies feſtꝰalicubi imiet:ad quẽ
hõ ire tenet᷑ ex voto vł ex deuotiõe ꝑgere cupit:
tũc pᷣ caſu põt ſᷣm pᷣdicos doctoꝛes cũ diſpẽſa
tiõe ſui ſuꝑioꝛ) ſi ad eũ cõmode recurrere pᷣt oĩ⸗
bus pᷣdicᷓ penſat ꝑegrinari:⁊ ieiuniũ ſoluere
Nec obſtat ꝙ ieiunare ſit de pᷣcepto:⁊ ire ad in⸗

dulgẽtias:vł ad loca deuota vilitãda ſit de ↄſi

lio:ex q̊ videt᷑ ñ poſſe frãgi ieiuniũ ꝓpt᷑ hᷣ:qꝛ rñ
det Ric.⁊? Tho.vbi.S.ꝙ itẽtio dãt pcepta de ie
iunijs:nõ fuit vt exduderʒ tales pias cãs ĩ qͥᷣb
nõ lateat aliqua fraus:ſecꝰtñ ẽ ð pᷣcept leg na⸗
ture:vł iuris diuini.Sʒ videat qͥſq; ne fraudu
lent᷑ accipiat ꝑegrinatiõeʒ:vt ieiuniũ frãgat:qꝛ

vt dicebat qͥdã cardinał i moꝛte.Nõ oꝑtz abar

rare deũ.Et qð ðꝛ ð ꝑegrinãtibo:idẽ ðꝛ ð curſo
rib.Sʒ poſtmodũ cũ ſtãt:debent ieiunare.Et
notãdũ ꝙ ĩqͥt Alexã.ð ales vbi.S.qꝙ nulla affli
ccio ꝑegrinatiõis vł itineratiõis abſoluit a ie⸗
iunio ab eccłia ĩſtituto:niſi nec̃itate diſpenſan
te auccoꝛitate clauium ſi haberi pot. S
VUarto excuſant᷑a ieiunio oꝑarij ſiue la
q boꝛatoꝛes agroꝝ:⁊ in hmõi ſe laboꝛib⸗
affligẽtes qͥ i qͥbuſdã caſib ieiunare ñ
tenent᷑ ſic diſtiguẽdo. Aut ei tał hʒ necaria ad
vitã ſuã ⁊ ſue familie:cui tene᷑ puidere:⁊ nõ hʒ
necariũ laboꝛare.ſʒ põt viuere ſine laboꝛe:aut
pᷣdicta ñ hʒ Pꝛimo caſu nũqᷓ; pᷣt tal ꝓpt᷑ laboꝛẽ
frãgere ieiuniũ:imo peccaret moꝛtałr frãgẽdo

ieiuniũ cã maioꝛ lucri vł vt acqrat ſibi ⁊ fami

XxXI

lie ſue ñ necaria. Sivo nõ põt puidere ſei⁊ fa
milie ſue ſine laboꝛe:tũc aut ſcit facere aliqd ex,
ercitiũ qð ſecũ patit᷑ ieiuniũ qͥ mediãte põt acꝗ/
rere necaria⁊ ñ excuſat᷑ſi faciat alið exercitiũ qð
necario reqᷣ rat fractõʒ ieiunij Si vo neſcit vłñ

põt facere niſi vnũ exercitiũ qð nõ patit᷑ ſecũ ie⸗

luniũ. In h caſu nõ valẽs alr hr̃e ſufficiẽtia frã
gẽdo ieiuniũ excuſat᷑: dʒ tamẽ ſi adſit facultas
petere diſpẽſatiõʒ a ſuo ſacerdote ⁊ ille dʒ gi ↄce

„

dere. Et notã.ꝙ inqͥtalexã.vbi S.ꝙ ſi alichiin

cnbit necitas cõducẽdi oparios ⁊ nõ inueniat
aliͥs niſi de his qͥ ſunt aſſueti frangere ieiuniũ

qñ laboꝛãt:pᷣſumere põt ꝙ necitatẽ hñt laboꝛã

di ⁊ ipotẽtes ſunt ad leiunãdũ niſi adſit euidẽ⸗
tia facci certiſſima in oriũ. Uñ in dubio põt qͥs

cõducere eos.Dubia em̃ ſunt in melioꝛẽ parẽ=c

accipiẽda.ca.Eſtote cũ vulgaribo.de reg.iu.lec

tenet᷑ iueſtigare eoꝝnecitatevł ipotẽtiã qꝛ hmoi

inqͥſitio mulcis fieri poſſet occaſio ſcãdali. Sʒ

aduertẽdũ ſᷣm Alex.vbi S. ? Tho.ij.ij.q.cxlvij.

ꝙ illi nõ ſunt a pctõ imunes qͥ oꝑarios ↄduce⸗
re nolũt niſi cũ pacto vt frãgãt ieiuniũ:niſi foꝛ⸗
te talis necitas imineret ꝙ ronabilit᷑ opus feſti
na ntiã poſtularet.Et idẽ habet᷑ ĩ ſũma ↄfeſſoꝝ
lib.j.ti. xij.q.xviij. Silicer ſeruitoꝛes nobiliã
ex cauſa necaria pᷣueniũt aliqñ comedẽdi hoꝛa
ex toto comedẽdo vel modicũ pᷣlibãdo ne ĩ mẽ⸗
ſa ſeruiẽdo ðᷣficiãt ⁊ hoc faciũt iã poſitis meſis
vel modicũ añn:ita ꝙ ꝓpter tꝑis ↄtinuationẽ de
beat vna mẽſa cõputari:nõ peccãt ſᷣm Hoſtiẽ.

in ſum.ſicut nec etiã peccãt ſᷣuitoꝛeſ mediocriun

ꝑſonaꝝ qͥ ſurgũt de mẽſa dñoꝝ ſuoꝝ vt vadãt
ꝓ vino vel cibos deferãt vel vt ad poꝛtã rndeãat
7 poſtea reuertẽtes ad mẽſam cõtinuãt cõeſtio
nẽ iã inceptã.Et hoc idẽ ſentit Rodonenſis.Et
idẽ eſt dicẽdũ de leccoꝛibo vel ſᷣuitoꝛibo mẽſe int᷑
religioſos:dũ tamẽ licẽtia ſuꝑioꝝ pᷣueniãt bo⸗ę
rã cũ vel pᷣlibẽt aliqͥd.Et hoc ſᷣm wilhᷣ.⁊ habe
etiã in ſũ.cõfeſ.eodẽ li.⁊ ti.q.xxrij. K·
iito accuſant᷑ a ieiunio egrotãtes⁊ ĩfir
q mi.vt in ca.ↄſiliũ.S.fi.extra ð obſᷣ. ieiu.
vbi ðꝛ. Si qͥs ieiuniũ fregerit egrotatꝰ ꝰ
reus voti nõ habet᷑:cuiꝰ rõ eſt ᷣm Rich.vbiS.
Oꝛ in eis natura debilis ẽ ⁊ iõ ſi daret᷑ eis vna
vice ſił totũ qð eſt neceſſariũ nature ſue ⁊ ſuſtẽ⸗
tatiõi nimiũ grauarent᷑:ſed ſi dat᷑ płibus vicibo
ↄfoꝛtat᷑ natura ⁊ vigoꝛat᷑.Et iõ etiã in illis ĩfir⸗

mitatib in qͥ bꝰ ↄfert abſtinẽtia nõ tenent᷑ ad ie

iuniũ.qꝛ et ſi cõferat abſtinẽtia a młto cibo nõ
tñ vtile eſt eis totũ qð accipe debẽt ſil ſumere ſʒ
magis plibo vicibo. Itẽ ꝓpt᷑ inoꝛdinationẽ nat᷑e
qñq; valde paꝝ pñt acciꝑe vna hoꝛa ⁊ reſiduũ
ſufficẽtie alia hoꝛa:ꝓ qnta aũt infirmitate vel
ðᷣbilitate poſſit frãgi ieiuniũ relinquit᷑ arbitrio
ſpũalis medici vł coꝛꝑalis.Siliter młtũ ſenes

⁊ qtiqͥ ᷣm Inno.in ſum.excuſant᷑ a ieiũſio.Cuiꝰ

rõ eſt ſᷣm Rich.vbi ſupᷣ.quia in eis caloꝛ ⁊ vir⸗

tus debikẽ, Et qᷓuis ſint ſub ſiccitate oppoſita

Sermo

pumiditati naturali: ſuꝑabũdat tñ in eis hũi⸗
ditas accidẽtał ex ĩdigeſtiõe cauſata.vñ ſi totꝰ
cibus quẽ eoꝝ natura reqᷣrit ꝓ die naturali ab
eis ſumeret᷑ vna vice:nimiũ obtunderet᷑ ĩ eis ⁊ꝛ
grauaret᷑ naturalis caloꝛ et nõ poſſes cbũ cõ/⸗
uenienter digerere. „Tx
Exto excuſant᷑ in aliqͥbꝰ caſibo młieres
ſvyroꝛate. Uñ ſcẽdũ ꝙ caput mlieris ẽ
vir ĩ oib:excepto ↄiugij ð bito:pᷣt g mu
lier diro ꝑmittẽte vouere abſtinẽtiã quã tñ iple
re nõ ðbet illo ꝓhibẽte vt ſtatuit deꝰ Nũeri.iij.
Etĩ p̊ mariti ſunt qͥdãmodo epᷣi ſuaꝝ vxoꝝ:q̃
eis debẽt obedire ⁊ h̊ ꝓpter ſᷣ uituq ↄditionẽ:qꝛ
in oibo ſupᷣdictj debẽt viris ſuis ſubeſſe.xxxiij.
q.v.c.Manifeſtũ.⁊.c.ſe.vñ Plato dic in meno
ne. Decet młierẽ obſeqᷓntẽ ee viro.? Areſto.lib.
iij. Jcono.inqͥt. Audiat młier viꝝ ĩ oib:⁊ obe⸗

diat ĩ eo qð ille pᷣcpit.Et paulus ad cobł.iij.ait.

Mlieres ſpᷣdite eſtote viris ſic opʒ in dño.Ait
eĩ deꝰ mlieri Geñ.iij.c. Sub viri ptãte er:⁊ ipᷣe
drjñabit᷑ tui. Jeiunia aũt eccłie ſ̃m Inno.in ru.
de obb.ieiu. dimittere nõ ð bec. Sed foꝛte ꝓpter
viri ſcãdalũ euitãdũ ꝓpꝛiꝰſacerdos poſſet de fa
cili diſpeſare ſᷣm hoſti.ĩ ſũma.arg.in.c.vt cõſti⸗
tueret᷑.v.di.⁊ extra ð cle.ex.mini.c.latoꝛes.⁊ tũc
pam̃ erit viri.O q̊t reꝑiunt᷑ hodieqͥ ipᷣi nolunt
bñfacere nec etiã ꝑmittũtvxoꝛes ſuas ieiunare
exẽplo dyaboli:qͥ cũ ipᷣe ſit dãnatꝰalios q̃rit ſe
cũ ad ꝑditionẽ ↄducere.Sʒ ꝓ maioꝛi dedlara⸗
tiõe pᷣdictoꝝ ſciẽdũ eſt ſᷣm Lho.ij.ij .q.exlvij.qꝙ;
qñ cauſa fragẽdi ieiuniũ eſt mitũ euidẽs ⁊ idu
bitata:nõ eſt necaria diſpẽſatio ſuꝑioꝝ maxie
yvbi eſt cõſuetudo. Et iõ tũcpᷣt hõ ꝑ ſeipᷣm ſtatu
ti obpᷣuantiã pᷣterire:maxie ſi de facili nõ poſſet
ad ſuꝑioꝛẽ hr̃e recurſũ:⁊ nõ ẽ cõſuetũ ĩ tali cau⸗
ſa ad ſuꝑioꝛẽ recurrere. Et idẽ habet᷑ in ſumma
Ofeb.li.j.ti.xij.q.xviij. Si ãt ſit cã dubia vtrũ.ſ.
ſit ſufficiẽs:petẽda ẽ diſpẽſatio ab epᷣo loci ſi cõ

mode haberi poſſit ł ab eiꝰvicario ĩ e abſẽtia

vła/ꝓpꝛio ſacerdote ab epᷣo auctoꝛitcatẽ hñte x
Eptimo ⁊ vltio excuſant᷑ a ieiunio pue
j]⸗ſ n ⁊ iuuenes vſq; ad vigeſimũpmũ an
nũ ſᷣm Ricar.i.iiij.di.xv.arti.iij.q.iiij.⁊
Tho.ij.ij.q.cxlvij.ar.iiij. Nã ſᷣʒ philophũ:vſq;
ad illð tpᷣs ſũti augmẽto ⁊ ĩ eis ẽ calo)ꝭ magni
tudo q̃ multũ cõſumit:⁊ iõ neceſſe hñt młtũ co
medere tã ꝓ nutritiua:qᷓ; ꝓ augmentatiua. Et
iõ ſi ſimul acciꝑẽt vna vice:qð necariũ ẽ ꝑ totã
diẽ:nimis obtũderet᷑ vigoꝛ naturalis:⁊ eẽt ꝑi⸗
culũ alicuiꝰmagne ĩfirmitat:⁊ mẽbꝛa nõ poſ⸗
ſent bñ ꝑuenire ad ſuã ꝑfectionen. vx
. Onueniẽs tñ eſt ᷣm pᷣdictos doctoꝛes
ꝙ pueri adoleſcẽtes añ pᷣdictũ tpᷣs ali/⸗
qñ ieiunẽt tribus rõnibj. Pꝛimo rõne
aſſuefactionis vt poſtea cuʒ fuerint magni nõ
vigdeat᷑ eis nimis durum ieiunare totã q̃drage
ſimã. Et ideo debẽt ieiunare ſemel:bis:vłter in
bebdomada:ſicut meliꝰpñt.Dicit em̃ Iſidorꝰ

in li.ij.ſoliloqᷣopꝝ.c.xj. Qð cum difficultate c./

peris:pervſum cum facilitate perficies.Et ideo
o iuuenes ⁊ ſi nõ poteſtis quotidie ieiunare.ta
mẽ aliquã abſtinẽetiã facite.Aliter em̃ nõ poteri
tis poſtea niſi cũ multis anxietatibꝛ cũ magni
eritis ⁊ ꝑfecte etatis totã quadrageſimã ieiuna
re.Ait em̃ Martialis chocꝰ libꝛo vndiq; ſuſce
pto.ca.iiij. Mollibo aſſuetꝰloꝛicã ferre recuſat.

Ceruici tenere ferrea caſſis obeſt Sepiꝰ vncta

manꝰ capulo nõ accipit enſem. Lota effecta cu
tis frigoꝛe ⁊ imbꝛe dolet.Et ideo dicit Ouidiꝰ
in.ij.de arte amãdi.Fac tibi cõſueſcat nil cõſue⸗
tudine maius. Scðo debetis ieiunare ratiõe
retributiõis:nam iminẽte aliq̃ tribulatiõe bo⸗
num eſtvt etiã pueris ieiunia indicant᷑ in ſignũ
acrioꝛis penitẽtie ad placandũ deũ. Uñ Johe⸗
lis.ij.dici᷑. Sãctificate ieiuniũ.⁊ poſtea ſequit
Cõgregate paruulos ⁊ ſugentes vbera.Sicut
etiã de iumetis legit᷑ Jone.iij. Hoies ⁊ iumẽta
nõ guſtẽt quicqᷓ; nec paſcãtur ⁊ aquã nõ bibãt.
ertio ieiunare debetis ratiõe ſtimuli carnis
Vnð dicit Innocẽ.ſuꝑ rubꝛic.de obſerua.ieiu.
ꝙ ieiuniũ indictũ ab eccłia eſt neceſſariũ om̃i⸗
bus nobis ſane mẽtis⁊ oibus doli capacdbus
potentib ieiunare cũ poſſint pctm̃ deflere.ca.j.
extra de delic. pu. Unð cõcludit ꝙ laſciui⁊ diſ⸗
ſoluti iuuenes luxuriãtes cũ ſignũ ſit ex hocꝙ
habeãt de ſuꝑfluo nature tenent᷑ ieiunare ⁊ abſ
tinere.ego aũt vt mihividet᷑ dico ꝙ ⁊ ſi tales pu
eri vel adoleſcẽtes non teneant᷑ ad ieiuniũ eccle⸗
ſie pᷣdictis ratiõibꝰ:maxime dicẽte Hiero. in q̃⸗
dam epła. Ante ãnos robuſte etatis periculoſa
eſt ⁊ grauis teneris abſtinẽtia.tamẽ tales ſic lu
xurioſi adoleſcẽtes tenent᷑ ad ieiuniũ abſtinere
ex pᷣcepto legis nature:que dictat a feruẽti coꝛ⸗
poꝛis olla extrabẽda eſſe alimentoꝝ fomenta.
Quomõ em̃ filioli mei ignẽ luxurie extinguere
poteritis ſi nõ a ſuꝑfluo potu ⁊ cibo abſtineatꝭ
Audite quid Hiero.ad furiã ſcribat de vidui⸗
tate ſeruãda.Nõ ethneignes nõ ⁊ vulcana tel⸗
lus nõ olympus tantis ardoꝛibꝰ eſtuat: vt iu⸗
ueniles medulle vino plene? dapibo inflãmate
Accpite g̊ aquã ieiunij ⁊ abſtinete ad extinguẽ
dum ignę libidinis ⁊ luxurie.
Pars tertia huiꝰ ſermonis de fructificatiõe
ieiunij. 2zZEI—
Vantas ex ieiunio capiamus vtilitates
q nõ poſſet Tullij:vel Demoſthenis:ſeu
Lactãtij eloquẽtia enarrare:de quibo ta
men aliquas bꝛeuit ediſſerã. Quaꝝ pᷣma dicit
refrenatõis. Scom em̃ diuinã inſtitutionẽ ſen
ſualitas carnis noſtre debet ſubeſſe ratiõi.vnð
Geñ.iiij.dixit dñs Cayn. Sub te erit appetitꝰ
tuus ⁊ tu dñaberis illiꝰ. Sed per pem̃ pmoꝝ
parentũ ſenſualitas inſurrexit ↄtra ſpym. Unð
veꝝ eſt qðᷣ inqͥt Paulłꝰ ad Gala.v.Caro concu
piſcit aduerſus ſpm̃. Ideo cũ cõtraria otrarijs
curent᷑ ᷣm Gꝛego.in quadã omel.Abſtinenna

Dtrori
2nſ
Balil
ſtuge
floꝛere⸗
ſannle
tus Ti
packie
gienur

Sagi⸗
linec

Saef
tudint

tfrenc

batap

puom

Hicro

iſcus

gop/n
ljo ü⸗
lcgeinn
captiui
lmi

fli de r
Auſto.d
faſolicn
monach
nis itere
Plere
ſavoli
znaie⸗
gnti⸗
uroſſa
laceo ai
uunt.
igt ego⸗
naucri⸗

faulure
des Kie
lnaneg
töpore
bmg
amniſun
igſule
mnac.
So War
Nronig⸗
ſornlciſg
arnanenge
ulniedo⸗
ankinigi
i ir⸗
a So
tnn
gnänödidu.
mblans
obſemaai.
ſnüomi⸗,
liapzadus
da.
ucoi N
üita do
kaunarered
tiesu
Oiaumni ace⸗
Miar. inq,
nsanaloſa
miuis ſiclu
mügsbſtinere
ta fwinc/
Nn fonann.
une anngoae
aboobſtinen
nbordenoo/
r wlcanot,
9 cſuar wriu⸗
tpinfänae
nademng

mus mrs
moktmnas
rmexulyl
mröe dc;

Foliũ

Straria gule eſt illa que refrenat ⁊ domat coꝛpꝰ
⁊ ſenſualitatẽ:⁊ eã ſubijcit ſpũi. Jõ ĩ qͥdã pᷣmõe
Balſiliꝰinqͥt. Sicut eqͥs frena ſũt ĩponẽda:ita
coꝛpoꝛa nr̃a ſunt refrenãda ieiunijs. Uigilijs
ſtude copulare ieiunia:vt ita cũciꝭ aĩe virtutibꝰ
floꝛere poſſis:et caro ſubiecta ſit aie ſiẽ ancilla

famulat᷑ dñe ſue:hec ille.Sicut em equꝰreple⸗
tus ⁊ ipinguatꝰrecalcitrat maceratꝰ aũt fame
pacifice oꝑat᷑ ⁊ incedit.Sic caro nr̃a q eſt equꝰ
gie:iuxta illð Eſa.iij.Equi eoꝛũ caro:cui equo

ipᷣa aia inſidet:ſi nõ abſtinẽtia macerat᷑:⁊ caſti⸗

gat recalcitrat ↄtra eũ ⁊ duat in papitiũ iferni.
Sed freno abſtinẽtie domata:ad viã rectã bti⸗

tudinis ducit. Et iõ pſalmiſta inqͥt. In chamo

⁊ freno maxillas eoꝝ cõſtringe.qð optime ſᷣua
bat apłs Paulꝰq pᷣme Coꝛj.lx.ait. Caſtigo coꝛ

pus meũ ⁊ in ſᷣuitutẽ redigo.De quo loquens

Hiero.in epła ad Euſtoc.⁊ ponit᷑ in.c.ſi paulꝰ
xxxij.q.v.ait. Si paulꝰvas electiõis ⁊ pᷣparatꝰ
in euãgelio xpᷣi ob carnis aculeos ⁊ ĩcẽtiua vi⸗
cloꝝ repᷣmit coꝛpus ſuũ.⁊ in pᷣuitutẽ ſubijcit.ne
alijs pᷣdicãs ipᷣe repꝛob efficiat᷑.⁊ tñ videt aliã
legẽ in mẽbꝛis ſuis repugnãtẽ legi mẽtis ſue.et
captiuãteʒ ſe ĩ lege pcci.Si pꝰnuditatẽ ieiunia.
famẽ.carceres flagella ac ſupplicia in ſemetipᷣo

reuerſꝰexclamat. Infelix ego hõ quis me libe⸗

rabit de coꝛꝑe moꝛtis huiꝰ.tu te putas ſecuraʒ
eſſe debere quaſi dicat nõ.Et eadẽ fere vᷣba ſcri
bit idẽ Hiero.ad ruſticũ.Et in alia epla ad fu
ria:de viduitate ſᷣuãda.De ſeipᷣo aũt ſcribit ad
Euſto.di.Quotiẽs in heremo ↄſticutꝰ:i illa va
ſta ſolitudine q̃ exuſta ſolis ardoꝛibo hoꝛridũ
monachis pᷣſtat habitaculũ putabã me roma
nis ĩtereſſe delicijs ſedebã ſolꝰ.qꝛ amaritudine
plenꝰeram.hoꝛrebãt ſacco mẽbꝛa defoꝛmia.et
ſqualida cuc ſitũ ethiopiſſe carnis obduxerat.
qͥtidie iachꝛyme quotidie gemitꝰ.⁊ ſi qñ repu⸗
gnãtẽ ſõnus imminẽs oppꝛeſſiſſet nude hbumo
vix oſſa herentia collidebã.de cibis vᷣo ⁊ potu.
taceo cũ etiã languẽtes monachi aqua frigida
vtant᷑.⁊ coctũ aliquid accepiſſe luxuria ſit. Ille
igit᷑ ego qui ob gehẽne metũ tali me carcerẽ dã
nauerã.ſcoꝛpionũ tm̃ ſociꝰ⁊ ferarũ ſepe choꝛis
iĩtererã puellaꝝ pallebãt oꝛa ieiunijs ⁊ mẽs de
ſiderijs eſtuabat.⁊ ĩ frigido coꝛpoꝛe ⁊ ſicca iaʒ
carne pᷣmoꝛtua ſola libidinũ incẽdia bulliebãt

Itaq; oĩ cõſilio deſtitutꝰad ieſu iacebã pedes.

rigabã lachrymis.⁊ crine tergebã.⁊ repugnãtẽ
carnẽ hebdomadaꝝ inedia ſubiugabã.hecille
Silłr ð Judich ðꝛ Judich.xiiij. Hũiliauit coꝛ
pus ſuũ ieiunijs.Et dauid pſalmo.xxxuij.ĩqͥt.
Kũ mihi moleſti eẽnt induebar cilico.⁊ hũilia
bã in ieiunio aiam meã.Et oĩm iſtoꝝ cauſa po

tiſſima eſt.qꝛ ceſſante cã ceſſat effecꝰ.ij. Phyſi.

2.vlij. Ethico.ij.de gñatõe.de peni.⁊ remiſ.c.cũ
ifirmitas.c.cũ ceſſante. de appel,c. Et ſi xpᷣs.de
iure iur.c.poſt trãſlationeʒ.de renũ.S.his oĩbo.

lxj.di.cũ pater.S.dulciſſimis.ff. de lega.ij.l.Qð

dictũ ff. ð pac.l.adigere.S.q;uis.ff. ð iu.patro/
l.j.S.ſexũ.fr.de poſt. vbi glo.Et loquit᷑ de cauſa
finali ⁊ nõ impulſiua.Siłiter eſt textꝰ cũ glola
in.l.j.C. de cõdi.ob cãm.facit.ff. eodẽ ꝑ totu.⁊.l.
ſi cũ filiꝰ.S.ticio.ff. de dona.Cũ igit᷑ cauſa ppin
qua ⁊ immedlata luxurie ſit guloſias.vt pa
tuit.ergo ꝑ refrenationẽ gule ceſſabit luxuria.
Et hoc eſt qð inqͥt Hiero.li.ij.ↄtra Jouinianũ
Repugnãtẽ carnẽ ⁊ ad libidinũ icẽtiua rwiẽtẽ
inedia ſubiugamꝰ.Eſus em carniũ ⁊ potꝰvini
vẽtriſq; ſaturitas ſeminariũ libidinis cẽ. ¶nde
comicꝰ Sine cerere inqᷣt ⁊ libero frigetvenꝰ.hec
iülle. Et iõ quidã vᷣſificaroꝛ inq uit. Parce mero:
et laſſis parces guloſe medullis. Siẽ em̃ quo
plura ligna igni ſupponimꝰeo magis ĩualeſcit
Ita quo magis delicata cibaria cõedimꝰtanto
magis luxurie incẽdio eſtuamꝰ.vt inqͥt Augꝰ.
ad heremitas.Et iõ ſicut deficit ignis ðᷣtractis

lignis:ita luxuria ceſſantib ſuꝑfluis alimẽtis

Ideo dicit ꝓuerb.xx.Cũ defecerint ligna extin⸗
guet᷑ ignis.O igi ſodomite furciferi:o adulte⸗
ri viliſſimi:o foꝛnicatoꝛes poꝛcini:cur dicit ꝙ
caſte viuere nõ poteſtis. Accipite hoc remediũ:
affligite carnẽ veſtrã cũ ſãcto ieiunio. Ideo em̃
pudiciciã ſᷣuare nõ valetis:qꝛ gulam refrenare
nõ vultis:per os em̃ accẽdi foꝛnax. Refrenate
g̊ ſenſualitatẽ cũ abſtinetia.hoc em̃ vobis faci⸗
le ẽ dicẽte dño Beñ.xvſ. Ecce ãcilla in mamibꝰ

tulis eſt. Nullꝰ & ſe põt excuſare de incontinẽtia

qꝛ põt luxuriã ꝑ abſtinẽtiã refrenare. A
Ecũdavtilitas ieiunij ðꝛ ſatiſfactio.pᷣm
ſem̃ Alexã. de ales vbi S. 2 Tho.in.iiij.
di. xv. ar.j.q.v.?⁊ Bonauẽ.eadẽ di.ꝑte.ij.
ar.ij. q.ij.Cũ ieiuniũ ſit afflictiuũ carnis? pena
le:iõ eſt ſatiſfacciuũ ꝓ pctis nr̃is.Jõ ðᷣt Ambᷣ.
in quodã ſᷣmone:ꝙ nullũ eſt tã graue deliccuʒ
qð nõ abſtinẽtia purget᷑. Tertia vtilitas ieiu
nij ðꝛ ulũinatio:de qua Eſa.xxv.dici᷑. Quẽ do
cbit dñs ſciẽtiã ⁊ quẽ intelligere faciet auditũ:
ſequit᷑ Ablactatos a la cte:auulſos ab vberibꝰ
Et hoc patuit in Danieleꝛ ſocijs qͥ leguminibo e
paſti inuẽti ſunt ſapiẽtioꝛes oibus magis cal⸗
deoꝛũ Daniel.j. Hinc de ſctõ dñico dicit᷑. ꝙ vt
in ſtudio ꝓficeret abſtinuit ꝑ decẽnium avino.
Patet ecia de Johanne euãgeliſta en ieiunãti
in iſula pathmos reuelatio apocalypſis facta
eſt:de q̃ Hiero.ait ad Paulinũ. Apocalypſis
Johãnis tot habet ſacr̃a quot vba. Apłi qʒ ie⸗

iunãtes ⁊ oꝛãtes in liguis igneis ſpm̃ſctm̃ acce

perũt.Acc᷑.ij. Jeiuniũ ergo eleuat mẽtẽ ⁊ ſpecu⸗
latiuũ facit intellectũ. Ideo ðᷣt Chꝛy.de conſe.

di. v. ca. nihil. Nihil ſic eſt iocũdũ ſicut cibꝰbene

digeſtus⁊ decoctꝰ. Nihil ſalutẽ:nihil ſic ſenſuũ
acumẽ operat᷑ ſicut moderata refectio. Ipe aũt
Chꝛyſoſtomꝰfuit magnꝰ medicꝰ appellatꝰ. Jo
hanes Meſue. Iſidorꝰ qʒ libꝛo.ij.de ſũmo bo

no alt. Per ieluniũ occulta celeſtiu miſtenoꝛũ

reuelantur.

3
—G

e

Bermo

Uarta vtilitas ieiunij ðꝛ placatio. Ual
q de em̃ ẽ diuie ire placatiuũ:ſic ð Achab
iij. Re.xxj.patuit qͥ tẽperauit penã quã
ſibi dñs cõminatꝰfuerat ieiunãdo Patuit etiã
de niniuitis de qᷣbus Jone.iij.ðꝛ. Ccum Jo
nas iuxta vᷣbũ dñni itraſſet in ciuitatẽ niniue q̃
erat ciuitas magna itinere dieꝝ triũ:ãbulaſſet⸗
;ͤ itinere diei vniꝰ damauit ⁊ dixit. Adhuc qua
raginta dies ⁊ niniue ſubuertet᷑. Et credidef̃t
viri niniuite dño ⁊ pᷣdicauerũt ieiuniũ ⁊ veſtiti

ſũt ſac a maioꝛe vſq; ad minoꝛẽ.⁊ ꝑuenitvbũ

vſq; ad regẽ niniue:⁊ ſurrexit de ſolio ſuo ⁊ ab⸗
iecit veſtimẽta ſua ⁊ ĩidutꝰ ẽ ſacco ⁊ ſedit ĩ cinere
⁊c̃. Seqͥ ᷑ Uidit deꝰ oꝑa eoꝝ ⁊ miſᷣtꝰẽ ꝓpło ſuo
dñs deꝰ nr.O ſacrũ ieiuniũ tu nõ ſolũ mitigas
irã dei ſʒ etiã facis eũ nob bona ſua elargiri.vñ
Lu.j.ca.dixit btã vᷣgo.Eſuriẽtes ipleuit bonis
2⁊ diuites dimiſit ianes. O ſacrũ ieiuniũ tu nõ
ſolũ nos facis euadere ꝑicula ⁊ tribulationes
mũdi ſʒ etiã nos ĩ oĩbo facis pſꝑari.j.em̃ Eſdre.
viij. ca.ðꝛ. Jeiunauimꝰ ⁊ rogauimꝰ dñm ⁊ eue
nit nobis ꝓſpere.
Vinta ieiunij vtilitas ðꝛ ſanatõis:de q̃
ꝗq BGalie.inqͥt. Abſtinẽtia ẽ ſüma medicia
Hiero.q̃ʒ in q̃dã epła ait. Suꝑfluitas
cibi gñat moꝛbos varios ⁊ moꝛtiferos: mode
rata vo refectio ſanat egritudinẽ ꝓcurat ſanita
tẽ ⁊ hylaritatẽ.Et iõ Didimꝰ in epła ad Alexã.

de bꝛagmanis inqᷣt. Pura ⁊ ſimplici vita genꝰ

bꝛagmanoꝝ viuit nulliſq; rerũ capit illecebꝛis
nihil appetit ãpliꝰ qᷓ; nature rõ efflagitat. Hinc
ẽꝙ nulla apð eos ſunt moꝛboꝝ gna:nullꝰme⸗
dicine vſus:ſʒ diuturna ſalute ꝑfruunt᷑:qꝛ me⸗
dicine remediũ illis ꝑſimonia ẽ q̃ nõ ſolũ illa⸗
pſos poſſit curare doloꝛes ſʒ etiã pcurare ne ve
niãt. J5 Hiero.in.c.legimꝰ.de ↄſe.di.v.⁊ eſt oꝛi
ginalit in li.ij. ↄ Jouinianũ.Legimꝰ inqᷣt qͥſdã
moꝛbo articlari ⁊ podagre hũoꝛibo laboꝛates

ꝓſcriptiõe bonoꝝ ad ſimplicẽ mẽſa ⁊ pauꝑes ci

os redactosↄualuiſſe.Caruer̃t em̃ ſolicitudie
odiſpẽſande domꝰ ⁊ epulaꝝ largitate qͥ ⁊ coꝛꝑa
frãgũt ⁊ aĩazʒ. Irridet Oꝛatiꝰ appetitũ ciboꝝ qᷣ
ↄſumpti relinquãt pniam.Etiĩ eodẽ li.idẽ Hie
ro. Jouinia.inqͥt. Egrotãti tibi ñ alit᷑ſanitas
rſtituit᷑ niſi tenui cibo victuq; caſtigato q̃ dieta
ðꝛ.Quibo cibis recipit᷑ ſanitas his et ſeruari
põt:hec ille.Et facit ad pᷣdicta exẽplũ illiꝰ abba

tis pinguis qͥ ibat ad balnea poꝛrete:cũq;ʒ inci

diſſet ĩ quẽda pᷣncipẽ latronũ ⁊ introgatꝰ ab eo
q̃ de cauſa ꝑgeret ad balnea:rñdiſſet ꝙ hoc fa⸗
ciebat qꝛ patiebattinuũ doloꝛem ſtomachi⁊
nũqᷓ; hẽbat appetitũ cõedendi.ille pnceps fecit
ſtati eũ deſcendere de mula in q̃ inſidebat ⁊ pe

deſtrẽ iuſſit eũ deduci a ſuis famuł in q̊dã ne⸗

moꝛe nõ ꝑmittẽs ei dare alið ꝓ cibo niſi decẽ fa⸗
bas ſiccas.Cũ modica aq̃ qtidie.cũq; ĩ hac die
ta ſtetiſſet ꝑ qͥndeci dies:poſtea duaoꝰẽ ad men
ſam ipᷣiꝰ pᷣndpis ⁊ introgatꝰ ab eo vtrũ ãpliꝰ

V

hf̃et doloꝛẽ ſtomachi ⁊ an hr̃et appetitũ cõedẽ⸗
di:rñdit ſe totałr ſanatũ ⁊ optimi eſſe appetitꝰ
⁊ poſitꝰ ad mẽſã cũ magna ſuauitate recepit re
fectionẽ:⁊ ſanꝰ ad patriã redijt pedeſter qͥ pᷣus
cũ difficultate poterat eqͥtare.vñvltra qͥnqgin⸗
ta aureos qͥs ei abſtulerat ille pᷣnceps miig ei
qnq̃ginta alios ſtativt ad patriã fuit reuerſus
eo ꝙ ſine balneis eiꝰ ĩfirmitatẽ curaſſet.ſ.cũ die
ta.dixerat em̃ ei pᷣdictꝰ pᷣnceps cũ ad patriaã re⸗/
dire vellʒ. dñe abbas viuite ſobꝛie ⁊ tꝑate ſivul
cis ſanitatẽ cõpuare ⁊ ĩfirmitates curare.hᷣ ein
eſt ſalubꝛiꝰ balneũ qð poſſitꝭ reciꝑe.Et iõ dicit

Ber. in li.de ĩpꝛobatõevitioꝝ.vij.c.Utcilis ẽ hoi

potꝰ ⁊ eſca bꝛeuis.De hac etiã vtilitate abſtinẽ/⸗
tie habet᷑ Ecci.ix.ca.vbi ðꝛ. Initiũ vite hoĩs aq̃
⁊ panis.Et Martial chocꝰ.li.vndiq; ſuſcepto.
ca.iij.ait.Eſca qͥdẽ ſimplex ſanũ facit atq; valen
tem.Et ſanũ multi deſtituere cibi. D
Exta vtilitas ieiunij ðꝛ ſupatiõis.ſ.de⸗
ſmonũ.Et ĩ huiꝰ figurã Judicth que oi⸗
bus diebꝰ vite ſue leiunabat: vt ptʒ eiꝰ
lib.viij.ca.occidit holofernẽ.vt habet᷑ eiuſdẽ lib.
xiij.ca.ꝑ quẽ figurabat᷑ demon. Filij eciã iſrael
bis ðᷣ bellati a filijs Bẽiamin:qꝛ poſtea ieiuna
uerũtvictoꝛiã habuerũt. Judicũ.xx. Philiſtei
qͥʒ debellauerũt iſrł ⁊ archã dñi acceper̃t.j.Re/⸗
gũ.iiij. Jeiunãtes ãt filij iſrł habuerũt vicoꝛiã
7 eaʒ recuperauere.j. Regũ.vij. erppulſteo⸗
aũt demones figurati ſunt.Qui igi᷑ ðmonijs
victoꝛiã deſiderat repoꝛtare oꝑtet eos abſtinen

tes ⁊ auſteros eſſe.In cuiꝰ figurã ðꝛ in li.de p⸗

pꝛietatibo rerũ.ꝙ draco vidẽs elephãtẽ potu ac
cibo grauatũ libẽtius eũ inuadit ⁊ citius ↄtra

ecum pualet:ſed ſobꝛio nõ appꝛopinquat. Ele⸗

has em ieiunus triũphat de dracone. Et ſimi
ter draco infernalis pualet cõtra crapuloſos:

ſz ab abſtinẽtibo ſupat᷑ In huiꝰ etia figurã legit
Judi.vij.N deꝰ pᷣcepit᷑ illos de filijs iſrł qͥ ma

nu ⁊ ligua lambuerũt aquas ſeꝑari ad pugnã
ſeoꝛſum ↄtra iimicos dei:alijs ſenſuałr oĩbꝰ qͥ
biberãt repulſis. Jõ dicit dĩũs Match.xvij.ca.
Hoc genꝰ demonioꝝ nõ eijcit᷑ niſi in oꝛõe ⁊ ie⸗
iunio.Qð etiã habe᷑ Marci.ix. Sicut ei aqua
bulliẽs expellit canẽ de coqͥ na ſic oꝛo feruẽs cũ

ieiunio diabolũ canẽ rabidũ fugat de aia.Et ſi

cut piſcis natat ĩ fluuijs ⁊ moꝛit᷑ in ſicco:ſic dia
bolꝰ delectat᷑ in aqͥs deliciarũ ⁊ moꝛit᷑ in ſicco
abſtinẽtie.i.amittitvires ſue potẽtie.Et ſicut fa⸗
mes expellit lupũ ð nemoꝛe:ſic ieiuniũ expellit
diabolũ lupũ rapacẽ de coꝛde.Ad b etiã ꝓpoſi⸗
tũ facit qð inqͥt Alb.in tracta.devᷣtutibo politi⸗
cis:vbi ðt ſʒ phᷣos nat᷑ales ꝙ ſputũ hois ieiu⸗
ni eſt venenũ pᷣpenti: ſʒ nõ eſt ſic de ſputo hoĩs
pleni.Ex q̊ cõcludit ꝙ diabolꝰ ſerpẽs ãtiquꝰti⸗
met hoĩem iuadere ieiunãtẽ nõ aũt crapulantẽ
ꝑ ieiuniũ q̊q; xrpᷣus diabolũ ſuꝑauit. Mat.iiij.
Ideo ðt Iſido.li.ij.de ſũmo bono. Jeiunia ſũt
foꝛtia telaã aduerſus tẽptamẽta demonũ. E

opoꝛcete
ſpüaliby
lus alt.
abſtiner:
pionne
ſemo.
r
Etidco..
Ptsekl
tamſtriat
ſchopon
Gosd
Mar
furſus
ſtm C
Macn
Gicnob
geſtnaan
tenues?
dñs vbiſ
nij tabſ
nos innn
lorinpe⸗
Qulco:
eleuasr
mme php⸗

Keraſe
Germol

mlis ge

ſintiüſa
lgnitare

Unt. Ec

las denn
Longir
ſancl
Innsr
qult ſ
in viſce
venimn

(ogitan

N

Petitü cedi⸗
aſſe appeno⸗
e neceglen
kfcre bn
Er.
anagin
eps mlſtt i
furmenius
nlalcädie
ad ani n
rtareſipul
nrr benn
ne ü dia
(Uusiboi
luucabkini⸗
Inirtisaj
gaſe,
aqzn
D
udicd quroi
ban wr ⸗
bekaiſcelbb,
flij iä llrael
poſtegiciuna
in. Polikei
de e⸗
boenitniaorii
Po phtuihevs
Igr ons
is abſtinen
iinl. dep/
phiti gocn a
11 CnusoN
pmnquat. H
cont. Eſini
manpoos⸗
näfigrilegt
ii im
niufoi
Danb vi.
linoroeric/
Sicntdaqus
coio faise
r denin E
inſiccoſide
1moꝛi? lco⸗
Puni peli
bͤcu hoſß/

unh holtl
n bois iau/
deſoro hoſs
üͤtiguen
uc Apulun
nie Wn .
on, ”

*

Folinñ

Eptima ⁊ vltima vtilitas ieiunij:ðꝛ glłi
ſ ficationis. Si em̃ ad celeſtẽ pꝛiam voj⸗
lulumus ꝑpuenire neceſſe eſt ꝑ ietuniũ car/
nẽ moꝛtificare. Ait em̃ Hiero.li.ij.otra Jouini

anũ Beatitudo paradiſi abſq; aſtinentia cibi

nõ potuit dedicari.⁊ iteꝝ ait. Quãdin ad ieuu

nauit:in paradiſo ſtetit. Hinco ſtendit᷑ ꝑ teiu⸗
niũ ad paradiſum nos poſſe reuerti a quo per
ſaturitatẽ fueramus eiecti.Et Grego.in qᷓ dam

omelia inquit. A paradiſi gaudijs ꝑ culpã gu

le cecidimus :ad hec ꝑ abſtinentiã reſurgamꝰ.

Sicut ergo miles terrenus nõ põt bꝛauiũ ac/
quirere ſi ad pugnam crapulentus accedat:ſed
opoꝛtet eũ a multis abſtinere.Ita ⁊ de militbꝰ
ſpũalib dicendũ eſt:de quibo.j.Coꝝ.ix.c.· Pau

lus ait.Omis qͥ in agone ↄtendit: ab omibo ſe
abſtinet:⁊ illi q dem vt coꝛruptibilẽ coꝛona aca

piant:nos aũt incoꝛrupta.Quid dicaʒ de ſacro

ieiunio. Audite qͥd de eo ſancra mater eccłia ca⸗

ir. orudlſ ipoꝛtas aperuit no bis ieiunij ts
Et ideo.iiij. Regũ.ij. Helias poſt ieiunium ra

ptus eſt in celũ. Sicut em̃ q vult intrare ꝑ poꝛ⸗

tam ſtrictam neceſſe eſt ꝙ nõ ſit nimis pinguii

ſed opoꝛtet eũ eſſe tenuem Juxta ullð Oꝛatij in
epłis dicentis.Foꝛte per anguſtã tenuis vulpe
cula rimã Repſerat in cumerã frumti paſtaq;
rurſus. Ire foꝛas pleno tendebat pectoꝛe fru⸗

ſtra. Cui muſtela ꝓcul:ſi vis ait effugere iſtinc.

Macra cauũ repetas artũ quẽ macra ſubiſſti.
Sic nob volẽtib intrare ianuã paradiſi qᷓ val
de ſtricca eſt. ſicut ðꝛ Matth.vij.c. neceſſe ẽ eſſe
tenues ⁊ macilentos ꝑ abſtinentiã. Ideo dicit
dñs vbi ſupᷣ. Intrate ꝑ anguſtã poꝛtam.ſ.ieiu⸗
nij ⁊ abſtinẽtie.Et ideo vt ſancta mater eccleſia
nos inuitat ad ieiunãdũ quotidie hoctꝑe can⸗

tat in pꝛefatione miſſe ieiunij vtilitates di.dOnño
Qui coꝛpoꝛali ieiunio vitia cõpꝛimis.mentem

eleuas:virtutẽ largiris ⁊ pᷣmia.ſ.in b̊ ſeculo ter

rene ꝓſperitat:⁊ in alio eterne głie.Ad quã ⁊c.

Feria ſexta de peccatis moꝛtalib omnibus

Scermo ſextuus. F„
Znũuciapopulo
a momeov ſcelera eoꝝ ⁊ domul iacob pec⸗/

cata eoꝝ. Eſa.lviij.c.Eſt regula gene⸗

ralis generoſi ciues)oĩm ſapiẽtũ atʒ phᷣoꝝ.

inictiũ ſaluc eſt noticia peccati. Illius etem ma

lignitatem cognoſcentes ſũmopere illud deui⸗

tant. Ecõtra aut:qui nõ cognoſcit peccatum il⸗

lud deuitare nõ curat. Un dicebat Epicurus.
Coꝛrigi nõ vult:qͥ peccare ſe neſcit. Aug.quoq;

ſupꝑ ps.l.inquit. Nemo inſanabilioꝛ eo qᷣ ſibi

ſanus videt᷑. Et Seneca ad Luallũ epła.v.in/⸗
quit. MNon eſt extrinſecũ malũ nr̃m: intra nos E
in viſceribo ipſis ſedet.ideo ad difficulcatẽ eius
venimus qꝛ nos egrotare ignoꝛamuſ.dcirco

cogitaui crebꝛo nihil vcilius foꝛe q;ᷓ vob pcõꝝ

oĩʒ ſpẽs ðdarare:vt abomiatiõe vicij cognita:
totis illud vinbo fugiat.Ait em̃ Aug.iĩ li.medi
tationũ.c.xxiiij. Heu pctmĩ hoꝛrẽdũ:heu res de
teſtabilis:nlło mõ cõꝑabil:cecꝰnõ videt foueã

in quã cadit:iſanꝰputat ſe debere qð facit.hec

ille. Jõ mihi iperauit deꝰin h̊ mane dicẽs vᷣba
ꝓoſita ſcripta i epła occurrẽtis ferie. Annũcia
ppło meo ⁊c. Suꝑ qͥb verbis ſciẽdũ ſᷣm Gre.
xxxy.moꝛaliũ.⁊ traſſũptiue mgrjm ſniaꝝ in.ij.

di. xlij. Et ꝑ Auguſtinũ ĩ omelia de igne purga

toꝛij. Et.xxv.di.S. Alias ãt.⁊ ſem Bonauẽturã
in.ij. di. xlij.ĩ qſtiõibo circa lraʒ ⁊ Rich.cadẽ di.
ar.iiij.q.j.⁊ Alexãdrũ ð ales in.ij.ꝑte ſũme ĩ tra

ctatu de pctis moꝛtalibo.ꝙ ſeptẽ ſũt vicia capi⸗

talia vicʒ. Supbia Auaricia. Luxuria. Gula.
JIra. Inuidia ⁊ Accidia.de qͥb i h̊ ſᷣmone tra⸗
ctabimꝰ.Et pꝛimo de Superbia.
Pars pᷣma huiꝰſᷣmòis ð ſpẽbo ſuꝑbie. F
Ecũdũ oẽs theologos ſuꝑbia eſt caput
⁊ regina oĩm pccõꝝ.De q̃ ſapiẽs.Ecci.
x.dic. Initiũ oĩs pcti.ſuꝑbia.Que nihil

aliud eſt q; inoꝛdinat amoꝛ ꝓpꝛie excellẽtie ſiẽ

eã diffinit Aug.in li.de Innocẽtia. Habet autẽ
duo deciʒ filias ſᷣm Tho.ij.ij.q.olxij.Et Alexã.
de ales i ſcðᷣo ꝑteſũme.in tractatu de ſuꝑbia.qͥ
ſunt iſtevicʒ.Extollẽtia.Arrogatia.Uana głia.
Jactantia. Ambitio. Ipochꝛyſis. Pertinacia.
Ingratitudo. Itobediẽtia.Eurioſitas.Cõten
tio.? Pꝛeſumpᷣtio.De qͥ b alio ĩ ᷣmone diſſere
mus.Quactuoꝛ aũt ſunt ꝓpꝛie ſpẽs ſuꝑbie.ᷣm
Tho.iin ſcdðo di.xlij.ar.iiij.i coꝛꝑe queſtiõis.Et

—- „2

ij. ij. q. clxij.ar.iiij. Et Alexãdrũ de ales in.ij.ꝑte
ſũme ĩ tractatu de ſpẽbo ſuꝑbie.pma ẽ reputare
ſe ꝓpꝛia vtute hr̃e bona ſpũalia vel tꝑalia q̃ͥ ꝗs
hʒ.ↄtra qð eſt illð Jacobi.j.Oẽ datũ optimũ ⁊
oẽ donũ ꝑfectũ deſurſuz eſt deſcẽdens a pꝛe lu⸗
minũ.Et hãc ſpẽm habuit lucifer ĩ ceclo de quo
Eſa.xiiij.ðꝛ.ꝙ dixit. Ponã ſedẽ meã ad aqlonẽ
⁊ ero ſilis altiſſimo.Ex qͥb v bis apꝑet:qꝙ exq̊
volebat ſe eq̃re ðᷣo nolebat ſe illi reputare iferio
rem.Et cõſeqᷓnter obligatuʒ eiꝰmaieſtati a qua
creatꝰerat.⁊ iõ dicit idẽ ꝓpheta.quõ cecidiſti lu
cifer qͥ mane oꝛiebaris. Scða ſpẽs eſt credere.
ꝙꝙ; ſuis meritis habet bona ⁊ non ex gfa dei.ita
ꝙꝙ putat ſuꝑbo deñ ſibi illa cõtuliſſe.quaſi ex ne
ceſſitate exigẽtibs hoc ſuis meritis.cõtra quod
ſtat illa Pauli ſentẽtia ad Tit.iij.Nõ ex oꝑib
iuſticie que fecimꝰnos.ſed ſᷣm ſuã miſ icoꝛdiã

ſaluos nos fecit. Et hãc ſpẽz habuit ſabucho
donoſoꝛ.qui dixit Daniel.iiij. Nõne hecẽ babi

lõ cuuitas magna quã ego edificaui.⁊ amplia⸗
ui in roboꝛe meo.⁊ głia decoꝛis mei.Et ideo vt
in eodẽ.c.hẽtur.ſubito audiuitvocẽ de celo dicẽ
tẽ. Zibi ðꝛ Nabuchodonoſoꝛ rex. Trãaſlatũ eſt
regnũ tuũ a te.⁊ ab oibo eijcient te.⁊ ſeptẽ anis
fenũ vt bos comedes.⁊ cũ beſtijs atq; feris erit
habitatio tua.qð ⁊ factũ eſt ⁊ nũq; fuit ad pᷣſti
nũ ſtatũ reſtitutus niſi quãdo ꝑfecte ſe buͤlis⸗

Bermo

bet᷑. Tertia ſpecies eſt credere ſe magis virtuo⸗
ſum ⁊ alia bona hĩe q; habeat.Hocaũt eſt pꝛi
mũ capłm libꝛi ſtulcoꝝ credere ſe ſapientẽ:hoc
eſt cõmune vitiũ:ſe em quiſq; mag reputat qᷓ;
ſit. Uñ inſti.ex qͥbo cau.manu.nõ liqʒ.S.in frau
dem.ðꝛ. Sepe de facultatibo ſuis amplius qᷓ;
in eis eſt ſperant hoies. Si em̃ ſenſus ⁊ diſcre/

no Enderetur: quilibet apothecas aperiret vc
alijs in magna copia vederet:⁊ ꝑ diuerſas mi

di ꝑtes mitteret.raroq; inueniret᷑ qͥ emere cura

ret cum vt plurimũ quiſq; ſe intellectuʒ habere

putet ꝓ ſe.⁊ duodecim ſocijs. Hac ſpeciem ha
buit Petrus dum Lu. xxij.dixit dño.Et ſi oẽs

ſcandalizati fuerint in te ſed nõ ego.cõtra tales

aũt ſuꝑbos dicit᷑ Eſa.xvj.Audiui ſuperbiam.
Moab ſupbus eſt valde. Superbia et arro⸗
gantia eius.pluſq; virtus eius.Quarta ⁊ vlci⸗
ma ſpedes ſuꝑbie eſt ſe iaccare cum iniuria ꝓxi

mi ⁊ credere ſe melioꝛẽ. Hanc autẽ ſpeciem ha⸗
buit phariſeus ille ð quo Lu.xviij.dicit᷑ oꝛa

bat in templo dicens. Bratias tibi ago dñe qꝛ

nõ ſum ſicut ceteri hoies.raptoꝛes.adulteri.in⸗

iuſti.velut etiam publicanꝰiſte. Jeiuno bis in
ſabbato.decimas do oĩm qᷓ poſſideo. Contra
tales clamat deus Miere. v. dic. Ecce ego ad te
ſuperbe dicit dñs exercituũ.quia venit dies tu

us.tempus viſitationis tue.et cadet ſuperbus

⁊ coꝛruet.⁊ non eſt qui ſuſcitet eum.De hoc ſu⸗

perbo dicit Aſculanus poeta in.c.de ſuperbia.

Homo ſuperbus non põt habitare terrã. ſec
in celũ ſalire poteſt.ſemꝑ moꝛat᷑ in ponderoſis
ſuperbis ſeu elatis factis. Superbia cõſumit

pſonam.de ipſa ꝓcedit ſubito moꝛi.ſe vendit

p opinione ꝓpꝛia. Tres ſunt perſone diſplicen
tes.pauper ſuperbus ⁊ arrogans. Senex fatu

us ſenſibus carens. Diues mendax cum hone
ſto viſu. Apparet ꝙ pater noſter ſemper cantet.
O deus tibi foꝛtaſſe diſplicet hec liſta. Heceſt

radix omniũ peccatoꝛũ.Et fuit pꝛima que ſedẽ
oillius maligni damnati ſpiritus exalcare volu
it.Et pluit in terra iſta iniqua ſecta.de qua om
ne malũ ꝑ deceptionẽ ꝓcedit.⁊ vitam de bono
ſuo ſuſpectam facit. Superbia nihil aliud eſt
q; velle ſuper omnes alios eſtimari.et id ap⸗

petere quod homo nõ eſt. Legitur autẽ ꝙ qui⸗/

dam dixit Alexandro magno ſuperbo. Quã⸗
uis leo ſit rex animalium.tamen fit ſepe cibus
foꝛmicarum.Et arboꝛ alta cito eradicatur vio
lentia ventoꝛum.Sic ⁊ tu quamuis ſis rex ho
minum.cito tamen eris cibus vermiũ.Et quã
uis nũc ſis altus.cito tamen eris depꝛeſſus.

Scriptum eſt enim Eccleſia.x. Sedes ducum

ſuperboꝝ deſtruxit deus.
De auaricia.

B
Ecundum capitale peccatum eſt auari

cia quea Tullio et Alexandro de ales

in.ij.parte ſumme in tracatu ſumme

uit ⁊ de hac ſuperbia ſua penituit:vt ibideʒ ha⸗

de auaricia articko pꝛimo eta beato Tho. ſcdᷣa

ſcðe.q.cxviij.articulo ſcðᷣo.et in queſtionibus

diſputatis de malo.q.de Auaricia articulo pꝛi
mo ſic diffinitur.Auaricia eſt inoꝛdinatꝰamoꝛ

pecunie.pecunia auteʒ ſᷣm Auguſtinũ in libꝛo
ðᷣ libe.arbi.hic accipitur large pꝛo omni eo qd

homines habent.pꝛout etiam accipitur in.l.pe

cunie verbum.et in.l.pecunie appellatiõe.ff.de
verbo.ſig.aliquãdo tamẽ accipitur ſtricte pꝛo
his tamen que conſiſtunt in pondere.numero

⁊ menſura.vt in.l.ij.S.item mutuũ.ſf.ſi cer. pe.
Aliquãdo ſtrictiſſime ꝓ pecunia numerata tim
vt in.S.item pᷣcium.inſtitu.de emp.⁊ vendi.t
in.l.j.C. de ꝓba. In hac autem diffinitione ac,⸗
cipi ꝓ omni re tam coꝛꝑali qᷓ; ſpirirituali quas
inoꝛdinate quis appetere poteſt ſᷣm Durandũ
noſtrum in ſumma lib.j.p.vj.di. j. Et ideo ipſe

magis generaliter diffinit auariciã dicens ma

gis dare:ꝙ auaricia eſt inoꝛdinatus amoꝛ ali

quid habendi.Ex qua diffinitione innuitur ꝙ;
quis poteſt res temꝑales apꝓpetere ſine auaricie

peccato dum oꝛdinate appetit maxime neceſſa⸗

ria. Ideo Pꝛouerb.xxx.dicebat ſalomon dño.

Pauptateʒ ⁊ diuitias ne dederis mihi:ſed tiim

victui meo tribue neceſſaria. In quinqʒ aũt ca
ſibus quis reputa᷑ auarus. Pꝛimo ſi iniuſte
acquirit.Abacuc.ij. Ue his qui congregant nõ

ſua.Secũdo ſi nimis affectuoſe diuitias dili⸗

git paratus peccare añq; illas amittere. Iſtis

auaris dicit ſaluatoꝛ noſter Matth̊.vſ.Iõ po

teſtis deo ᷣuire ⁊ mãmone. Tertio ſi eſt crude⸗
lis pauperibo.j. Joh̊.iij. Qui viderit fratrẽ ſuũ
neceſſitatem habere ⁊ clauſerit ab eo viſcera mi
ſericoꝛdie:quõ charitas dei manet in illo.dicit

apoſtolus:quaſi dicat non eſt.Quarto ſi viuit

in miſeria cũ ſit diues Ecci.v.dicit Salomon.
Eſt alia ifirmitas peſſima quã vidi ſub ſole:di
uitie ↄgregate in damnũ dñi ſui.Ad qð facit il
lud quod legit᷑ in fabulis poetaꝝ ſcʒ ꝙ Mida
rex petijt ab apolline deo ſuo:vt quicquid tan⸗

geret fieret aurũ.quo ei conceſſo cum cibum vł

potum manibus vel labijs tangeret aurũ fie⸗
bat.⁊ ſic fame moꝛtuꝰ eſt.quo dat᷑ intelligi ꝙ
auarus ſemper appetit diuitias:que tamen ſuũt
cauſa moꝛtis ſue. Quinto quis dicit᷑ auarus

ſi diues exiſtens valde:totũ tamen ſtudiũ ſuũ

habet ad diuitias acquirendas: maxie nõ ha⸗

bens heredem. De his auaris diẽ Paulus ad
Epp.v. Omnis auarus nõ habebit hereditatẽ
chꝛiſti ⁊ dei. In hoc aũt cognoſcit᷑ ſtulticia aua
ri:quia edificat vbi ꝑ momentũ eſt ꝑmanſurꝰ:

⁊ nõ in celo:vbi in eternũ ſi bñfecerit eſt regna⸗

turus. Ettantã curam habʒ de putribilibus ?Zz

viliſſimis rebus tranſitoꝛijs.De pᷣcioſitate aũt
anime ſue nõ curat. Ideo exdamat dñs noſter

Matth. xvj.c.di. Quid ꝓdeſt homini ſi vniuer
ſum mũdum lucret᷑.anime vero ſue detrimen⸗/
tum patiat᷑ant quã dabic bomo cõmutanon

anitn
Rerad
ponulb
riſetd⸗
cogratt
lanusg.
loboꝛar
mnarrer
Sup
uci⸗
diultes
renec
charec
poſſüt
gglual
ſntere
appclu
adi⸗
punen
nobiſ
gluam
leende
busfac
dos
de
uc
fentn
Gnos
freſch
bus ſu
ſorck.
bos vin

1

lorur.
betaii
ſuoa
ſontfor
numin
tque
trimon⸗
unum
do con
interſe
totem.
ſedam
Mrume
Cinis
squi
Gkcum
Gligmn⸗
Cnnin
lusck
hn
tinter

Mecen

domn eo
n llge
Palande Ne
ur ſnare⸗
noc Lnumao
I f g. pe.
Wnuman en
difnnoreg
rns amor di
nenmnunmn
rſincaonae
nime nraſſa/
omondno.
wihuſectin.
nc
dumoſi müuſte
ngpatn
edinaus dili/
mimrt. Itis
v.. ſͤpo
noſickauce/
dentfmnriſui
boo vicrami
nain lo. diat
Quanoſivuut
iar Salomon.
nc ſub ooledi
3005ll
6νCo
gicquidtan/

mmabum e.

nc aulüͤ firf
it inrcligig
quctumchſur
diak auans
hen udi ſuu
.mareni ba/
ie bulsad
hebardlat
älaazond
mtck gna
uenbalbus?
vcoltn⸗
. dns i
niniſinid
c.

Foliũ

ꝓ anima ſua.quaſi di.O auari ſtultiſſimi no⸗

lite tãtũ ſoliciti eſſeĩ acquirendis diuitijs tem

poꝛalibo q̃s in bꝛeuiſſimo tẽpoꝛe eſtis amiſſu
ri ſed de ſalute anime veſtre.⁊ de eternis opib
cogitate.illaſq; acqᷣrere pꝛocurate.Ait em Aſcu
lanus poeta in.c.de auaricia.O ſtulti tantum
laboꝛare quid iuuat omnes ad illam antiquã
matrẽ reditis.nomẽ veſtrũ vix reperietur.
Ea ꝓpter vos hoꝛtatur Greg.in omelia ſuper
Lucã q̃ ponit᷑ in dñica ſexageſime.di. Si vere

diuites eẽ cupitis vᷣas diuitias amate.O aua
re ne credis ꝙ vere diuitie ſint ille quas tu ĩ ar/

cha reconditas tenes. Pꝛofecto pecunietue nõ
poſſũt recte appellari diuitie.Ait em Seneca
ad lucillũ. Neminẽ pecunia diuitẽ facit. Quid
ſunt ergo.certe potius ſpine ⁊ aculei:qᷓ; diuitie

appellande ſunt De quibus ait.Greg.vbi ſu⸗

pꝛa di. Spine ſunt.quia cogitationum ſuarũ

punctionibus mentes lacerãt:fallaces ſunt.qꝛ

nobiſcuʒ diu manere nõ poſſunt.fallaces ſunt
quia mentis noſtre inopiã non expellunt.So
le em diuitie vere ſunt.que nos diuites virtuti
bus faciunt.hec ille.Ex quibus apparet ſtulti⸗
cia auaroꝛũ qui de ſpinis diuitiarum edificat
ſibi domuʒ infernalem in qua comburent᷑.iux/⸗
ta illð Eſa.xxxiij. Spine congregate igni cõbu
rentur.O igitur auari vultis abſq; peccato ma
gnas ⁊ veras diuitias adipiſci.Uirtutes acq/
rere feſtinate.Ait enim yſocrates in exhoꝛtatioi
bus ſuis capło.j.Uirtute nulla poſſeſſio pᷣcio

ſioꝛ eſt. nec ſecurioꝛ.potioꝛ eniʒ eſt omnibo opi

bus virtus.
Ertium peccatum capitale eſt luxuria:

t que ſᷣm om̃es Theolo.maxime Alexia.

de ales in.ij. parte ſumme in tractatu ðᷣ

luxuria.ẽ libidinoſe delectatiõis appetitꝰ. Ha⸗
bet aũt ſeptem ſpecies:ſᷣm Alexan.de ales. vbi
ſupꝛa artci.ix.? Tho.ij.ij.q.cluiij.ar.pmo. Que

ſunt foꝛnicatio ſimplex.ſtupꝛũ.raptus.adulte
rium.inceſtus.⁊ ſodomia. Foꝛnicatio ſimplex
eſt quãdo peccãtes ambo ſunt ſine copula ma
trimoniali.⁊ nullus eoꝛũ eſt deputatus ad di⸗
uinum cultuʒ.nec peccant in loco ſacro.vł mo
do contra naturam.⁊ nemo eoꝛũ eſt virgo.nec
inter ſe habent aliquam cognationeʒ.vel affini

tatem.⁊ nullus eoꝛũ eſt coactus ad peccanduʒ

ſed ambo ſpõte peccato luxurie aſſentciũt.Stu
pꝛum eſt quando peccatur cum virgine.b libi

dinis nephãdiſſimo vicio. Et multo eſt graui

us quãdo ambo peccãtes ſunt vᷣgines. Raptꝰ
eſt cum ꝑ violentiam ad peccanduũ aliquis vel
aliqua artatur. Adulterium eſt cum vnus pec
cantium hoc crimine eſtvxoꝛatus.⁊ multo ma
ius eſt peccatũ ſi ambo ſunt matrimonio liga
ti. Inceſtus cũ peccantes luxurioſe ſunt cogna
ti inter ſe.vel affines.Sacrilegium eſt cũ aliqͥs

peceantiũ diuino eſt cultut deputatus. et canto

XXIIII

grauius crimen eſt ſi ambo diuinis ſunt obſe⸗
quijs mancipati. Item ſacrilegiũ eſt.ſi hoc ma
lediccũ peccatum in loco ſacro cõmittat᷑. Hoꝛ⸗

rendiſſimũ autem ſodomie crimen eſt quando

cõtra nature oꝛdinẽluxurioſa rabies perpetrat
De quibus libidinis ſpeciebus nolo ad pᷣſens

ad particularia ac abominabilia ſcelera deſcen
dere modos eoꝝ dedlarando:ne illa ignoꝛan⸗

tes addiſcant.Ait em̃ ſeraphicus noſter Fean⸗
ciſcus de pᷣdicatoꝛibus in regule ſue.c.ix. Sint
examinata ⁊ caſta eoꝝ eloquia:quia igitur ſeri
ptũ eſt Ecci.xiij.Qui tetigerit picem inquinabi
tur ab ea. Ideo nolo de his turpibus ac vitupe
roſis facinoꝛibus aliud ſpecificare. Sed qͥ hba⸗
bet aures audiendi audiat.vt dicitur Apocał.

72

ij. ca. O quot hoꝛrenda ſcelera faciunt luxurio⸗

ſi.O qᷓ;nephande res in abditis⁊ tenebꝛoſis lo
cis fiunt: qᷓ;pauci coniuges reperiunt᷑ qui ſan⸗
ctum matrimoniũ ſicut debent cuſtodiant.taʒ
quo ad locum ⁊ modũ qᷓ; etiam quo ad tempꝰ
⁊ oꝛdinem:ac alias circũſtantias.Satis eſt bo
nũ intenditoꝛem eſſe ad verba mea.O maledi⸗
ca luxuria adeo mũdum infeciſti:ꝙ vera eſt il
la ſententia Johelis eius.j.c.di.Computruerũt
iumẽta in ſtercoꝛe ſuo. Ideo dicit Albercus in
tractatu de virtutib politicis. O luxurioſus
equiparat᷑ hyrco:qui ꝓpter laſciuiaʒ ſemper eſt
fetidus ⁊ putreſcit. Quantũ aucem hec abomi
natio luxurie deo diſpliceat. patet illo exemplo
quod legitur in ſumma de ſeptem do nis: vbi
dicitur. in tyro in quadam terra erat homi⸗
nes multum luxurioſi:pter quod ini quiſſi⸗
mũ peccatũ imiſit deus terremotũ maximũ in
illa terra ⁊ tota ſubmerſa eſt.ſe em̃ terra aperu⸗
it ⁊ deuoꝛauitillos ſceleratiſſim os. Mane au
tem facto inde quidam tranſeũtes videntes ibi
eſſe aquam in qua erat terra illa:aſpexerunt in

aqua ⁊ viderunt illos maledicos bomines et

mulieres ſimul eſſe ↄiunctos in illo nephando
actu in quo erant quando ſubmerſi ſunt.Et G
oſtendit deus: vt omnibus intimaret quantu.
hoc ſpurciſſimum luxurie vitium ei diſplicet.
Ideo contra luxurioſos exclamat Aſculanus
pᷣoeta.in.c.de luxuria.di.Leneatis veſtram de⸗
am luxunam ⁊ plage noue factricem faciatis:
pluſq; ſecta iudaica fecerat.age videacis cuma
liqua pietate:quia ſuper vos lachꝛyme pluunt
videndo quõ bonum diuinũ dimittitis: diui⸗
tie deſtruũt perſonam:gula: luxuria ⁊ bellum
femine ⁊ ioco reputat.coꝛp us ↄſumit ⁊ anima
comedit. Per eam celum claudi mibi videtur.
Et ad alti dei dedignationeʒ conducit.Pluſq;
humane genti inimica eſt q;; alia vitia. Gaudet
faciendo peccatũ carnaliter ⁊ eſt ratio.quia no
poteſt facere per ſuam naturam: nec dare lau⸗
dem poteſt.ſed omnia alia bona poteſt op eriri

O ſeruitriſtes:o empti ſchlaui.quare carn alis

actus vos tantũ excruciat:qui contra de vV o

tentio:nõne carnales eſtis:⁊ ſᷣm hominem am

agere facit cum tanto pꝛauo ⁊ hoꝛribili vitio:
quod natura repꝛehendit.O anime ſodomiti⸗
ce deſperate.o quantũ hic actus deum offendit
queritis amoꝛem vbi amoꝛ nõ regnat.o amme

cece de bono fine:de vita veſtra aer dedignatur

O cogitate quõ oſſa veſtra nuda in obſcuro re
manebunt.⁊ quõ moꝛs omnes percutiet. ꝓpte⸗
rea vilem acum ſpernatis:quod ſi feceritis: ra
tio de ſumma nihil acquirit:nifi ſatiſfeceritis.
De peccato Bule.

NUartum vitiũ capitale eſt gula:quaʒ

“ quidam facetus pꝛedicatoꝛ dicebat

fuuiſſe vxoꝛem carniſpꝛiuij. De q̊ car/

niſpꝛiuio dedlarabat. Pꝛime oꝛigi⸗

mnationẽ. Secũdo ipſius nominationẽ. Tertio
eius depictionẽ. Quarto ipſius malignationẽ

Quinto eius filiationem. Sexto ſeruitoꝝ ipſi⸗
us conditiõem S eptumo vero ipᷣius expulſio
nem. Octauo aũt eius finitionem. Quo ad pᷣ

mũ ait.ꝙ vt dicit᷑ Gen.iij. Uidẽs diabolus mu

lierem deambulantẽ in paradiſo voluptatis di

xit ũli. Cur pᷣcepit vobis dñs:vt nõ comedere⸗/

tis ex omni ligno paradiſi.Cui reſpondit muli
er.De fructu lignoꝝ que ſunt in paradiſo veſoei

mur.De fructu aũt ligni:quod eſt in medio pa

radiſi pꝛecepit nobis ne comederemus ⁊ ne tã⸗
geremus ne foꝛte moꝛiamur. Dixit autem ſer⸗
pens ad mulierem. Nequaq; moꝛiemini.Scit
em deus ꝙ in quacũq; die comed erecis ex illo:

aperlient᷑ oculi veſtri ⁊ eritis ſicut dij ſccẽtes bog⸗
nũu ⁊ malũ. Uidit ergo mulier ꝙ bonum eſſet li
gnum ad veſcendum:⁊ pulchꝝ orulis aſpectu

q; delectabile. Tulitq; de fruciu ⁊ comedit:de⸗

Qitq; viro ſuo:qui comedit:⁊ aperti ſunt oculi

eoꝝ. Et ſtatim facta tali comeſtione natum eſt

carniſpuiũ: quod dicere potuit illud Job ter⸗
tio. Pereat dies in qua natus ſum.⁊ nox in q̃ᷓ
dictuz eſt:conceptus eſt homo in mũdũ. Sug
quo Grego.iiij.moꝛal.(xxvij.inquit. Q⸗ ſcri⸗
ptura ſacra tribus modis hominem appellat
„Peno pe naruramn: vecum dixit deus Bene
is pᷣmo. Faciamus boiem ad imaginem ⁊ ſi⸗

militudinem noſtram. Secũdo per culpay.iu⸗

xta illud pſalmiſte. Uos autẽ ſicut homies mo
riemini.ſcʒ per peccatum. ⁊ Paulus pꝛime ad

Choꝛinch̊.iij.ait.Cum ſit inter vos ʒelus ⁊ con

bulatis. Tertio dicit᷑ homo per infirmitatem.
Juxta illud Hiere.xvij. Maledictus bomo qͥ
confidit in homine. id eſt in infirmitate. Unde

ſequitur.Et ponit carnem bꝛachium ſuum. Et

ſic patet quõ natum eſt carniſpꝛiuiũ. Nam ex
pᷣdicca comeſtione caro Adam ⁊ Eue pꝛiuata

ſua puritate ac innocentia ⁊ pace ac concoꝛdia:
quã cũ aia habebat. Et ſic etiam patet ſcõᷣm ſcʒ
eius nominatio. Aliqui em̃ acapiunt nomen

ab ercellentia alicuius virtut:⁊ aliqui ab abũ⸗

gantia triſtice vel malicie.Carniſpꝛiuiũ auteʒ

nomen accepit triplici ratione ſᷣm eiꝰ peſſimas
qualitates. Unde poteſt appellari res turpitu⸗

dine notabilis: de qua nominatione habetur.
ff. de poſtu. l. . S. ſecido loco. Pꝛimo em̃ apel⸗/

latum eſt carniſpuium: quia puauit vt dicuʒ
eſt carnem pᷣmoꝝ parentum: ⁊ totius poſteri⸗
tatis ſuo dono iuſticie oꝛiginalis:qua median
te membꝛa coꝛpoꝛis nõ ſentiebant aliquod in⸗

cendium concupiſcentie vel libidinis:vt ait Ni

colaus de lyra ſuꝑ epiſtolam pauli ad Galat.
Statim aũt facto pctõ verificatuʒ eſt illud qð
ait Augꝰ.ſuper Geneſim.ad litteram di. Sen⸗
ſerunt iam nudati anime carniſq; motum quẽ
dam turpiſſimũ atq; pꝛecipitem. Unde confu⸗

ſi ad fici folia cucurrerũt:⁊ mẽbꝛa ſollicita pu/

R „⸗ 2„4C „

doꝛe libidinis texerunt. hec ille. Secũdo appel⸗
latũ eſt carnaualiũ.liq; em̃ malũ ſi it maximũ ꝙ

ꝓpter hanc comeſtionem amiſimus dominiuʒ

membꝛoꝝ:que amplius nõ ſunt ſubiecta ratio
ni:tamen maius detrimentũ eſt ꝙ caro conſur

glit aduerſus ſpũm ⁊ ei aduerſatur.vt ait Pau

lus ad Galat᷑.v. Et ideo dicitur carnaualium:
quia caro ⁊ ſenſualitas valet contra ſpiritum ⁊
rationem. De quo lamentat᷑ Paulus ad Ro⸗
ma.vij.dicens.Uideo aliaʒ legem in membꝛis

mels repugnantem legi mentis mee:⁊ captiuũ

me ducentceʒ in lege peccati. Tertio appellatum

eſt carnaſaliũ:eo ꝙ caro noſtra ſalſa fomite oꝛi

ginalis peccati nunq; marceſcit ad libidinem.
Nam in infirmitate ⁊ ſenectute ⁊ in quacunq;
ſanctitate ſemper parata eſt ad concupiſcentias
qð patuit in beato Spe.dDe quo Greg.inquit

in libꝛo dialogoꝝ.ꝙ exiſtens ꝓximus moꝛti fu

gabat quandam feminam ſibi ſeruientem di.
Recede quia adhuc ſpiritus viget in me.Deſe

neccute etiã habemus exemplum de floe ⁊ de
multis ſenibus adhucluxurie operam dann/
bus.De ſanctitate autem habetur exemplũ bea
ti Franciſci qui cum laudaretura pluribus di

cebat. Nolite me laudare nõ ſecurum.Nam fili

os ⁊ filias adhuc habere poſſeʒ. Ecce ergo o tu
qui vis vacare carniſpꝛiuio vnde ꝓceſſit eius
denominatio. Juri em operam daturum pus
noſce opoꝛtet vnde nomen iuris deſcendat.l.j.
ff. de iuſti.⁊ iure.hic autẽ accipimus ius non ve·
accipit iuriſconſultus: ſed ad ꝓpoſitum noſtrũ
Nam ius aliquando accipit᷑ ꝓ bꝛodio in quo
coquunt᷑ carnes poꝛcine vt ait catholicon.⁊ ve·
idẽ inqui:dicitur ius ꝓphanũ:quia iudeis nõ

erat fas comedere carnes poꝛcinas:vel ius eaꝝ

bibere. Tertio dicebat üle pᷣdicatoꝛ ꝙ carnii⸗
pꝛiuiũ depingitur in foꝛma bominis pinguis
Naã ſᷣm philoſophos pinguedo ꝓuenit ex ſan⸗
guine indigeſto ⁊ male decocto pter quietes.
Unde quanto pinguedo magis augetur:tan⸗
to magis minuit᷑ de ſanguine:⁊ conſequenter
bꝛeulatur vita bominis cum ſit in ſanguine.Et

ideo inquit philoſophus. iij. de animalibus

Se
Preuia
ſcnar
Ginech
infirm
ga.,
nus
onem
coꝛpo⸗.
is mo⸗
ſuſful
bat. T
lipoe
iſtich⸗
cunte
bibene
modo
thoſſe
nus,
magnu
allumea
mmelooſu
Volop
ſos ſc
aclep⸗
Depin
ſmens
formen
llum. c
mmenbꝛa
lotiecten
tis cuerl
Grnü⸗
Pedͤica
poſtern
atur ⸗
nemere
ad gdey
glareiſt
Cie Zda
hudnse
Agg⸗
exligno
comedi
etEuan
gulreos
Adamf
bonürn
pullden
ſchare!
hundfſe
riglisſer

bus en

ſtegere
oꝛumma

nq; ſ

daſlun,
üſtnmni
Eummus donin
rſohantn
powond
rrar Pen
rammulon:
enhnmmt
Nlnsa0 Ro
Tundmeds
nSli
ola
1abhmir ori
ralbidnen.
tiin qnaaung
aplſcnna;
oHerginqut
mnsmortifi
ſominende.
ngaimma deſe
um de ſioer de
Lopanmn dann,
mrammgliben
raplonbs l
nmm ſonfli
ggoot
e galſt ins
zdarmmms
1sdcſendal,
musivsno
poſcun on

brocd nlO

teim :
pugtoſt

Foliũ

c nõ eſt vcile augmentare pinguedinem: quia
bꝛeuiat᷑ vita:⁊ ſunt talia coꝛpoꝛa moꝛbis aptiſ

ſima:quia caloꝛ naturalis ſuffocat᷑ ⁊ a pingue⸗

dine daudit᷑: ⁊ incurrut grauiſſimas ⁊ longas
infirmitates.Et ex hoc ꝓuenit podagra ⁊? cra⸗

gra. Hiero.quoq; ↄtra Jouinianũ: ait Galie⸗
nus quoꝝ vita ⁊ ars ſagina eſt dicit exhoꝛtati⸗

one medicine:nec viuere poſſe diu nec ſanos eẽ
coꝛpoꝛibus.Depingit᷑ quoq; cum oculis rube
is moꝛe ebꝛioꝝ quoꝝ oculi vident᷑ a carne ſalſa

ſuffulci.Vnde quidam ebꝛietati deditus dice⸗

bac. Melius eſt habere oculos laceratos ſiue

lippos qᷓ; ſiti deficere. Semꝑ em ſitim patiunt
iſti ebꝛioſi:l omni hoꝛa parati ſunt bibere.Di⸗

cunt em̃ ꝙ opoꝛtet facere vltimũ de potentia in

bibendo ꝓ conſeruatione ſanitatiſ.Et in h̊ ſuo
modo intelligunt ⁊ allegant quod inquit Ca⸗
cho.ſq; Hoc bibe quo poſſis ſi tu vis viuere ſa
nus. Depingitur etiam ipſum carniſpꝛiuium
magnis infirmitatibus. Unde Senica ad lu⸗
cillum ait.Quis hoſtis in quenq; tam contu⸗
melioſus fuit:qᷓ; in quoſdam voluptates ſue.

Voluptates enim nõ tantũ excecãt voluptuo/

ſos.ſed etiam impotentes reddunt ⁊ ↄtractos
aclepꝛoſos.varijſq; eos infirmitatibo affligũt

Depingituretiam in foꝛma hominis inſani et

amẽtis.Quia vt ait Auguſtinus.Ebꝛietas au
fert memoꝛiã.diſſipat ſenſum.cõfundit intelle
ctum.concitat libidinem.inuoluit linguaʒ.oia
membꝛa debilitat. vitam diminuit ⁊ omnẽ ſa⸗
lutẽ excerminat. Ebꝛietas etiam eſt ſtatus men
tis euerſio.c.vinolentuʒ.xxxv.di.⁊ ſepelit ratio
nem.xv.q.j.c.SGane Quo ad quarcum ſq; de

carniſpꝛiuij malignatione dicebat idem facetꝰ

pꝛedicatoꝛ ꝙ ꝓpter carniſpꝛiuium Adam cum
poſteris ſuis eiectus eſt de paradiſo. Nam di⸗
citur Beneſis.iij.q poſt pꝛedictam comeſtio⸗

nem et carniſpꝛiuij oꝛiginationem.dixit deus

ad Adaʒ.vbi es.Quaſi diceret. Quid feciſti. Et
quare iſtud carniſpꝛiuiuʒ cauſaſti.Cui reſpõ⸗

dit Adam.Uocem tuam audiui ⁊ timui eo ꝙ
nudus eſſem ⁊ abſcondi me.Dixit auteʒ deus

Et᷑ quis idicauit tibi ꝙ nudus eſſes.niſi quia
ex ligno de quo pꝛeceperam tibi ne comederes
comediſti. Facta aũt repꝛehenſione eiecit Adã
et Euam de paradiſo cum carniſpꝛiuio. Et in/⸗
duit eos tunicas peiliceas.⁊ ait deriſoꝛie. Ecce
Adam factus eſt quaſi vnus ex nobis ſciens
bonũ ⁊ malum.⁊ ſic honoꝛabiliter veſtitos ex/⸗
pulit de illo loco ameniſſimo de quo dicam in
ij.parte pꝛincipali huius operis ſermone.vj.

parte.ſe⁊ diffuſius.ix.ꝑte pᷣncipali noſtri Ma⸗

rialis ſermone.j.parte pꝛima.Uide ibi.Et iſta

eſtratio dicebat uũle pꝛedicatoꝛ q homines die

bus carniſpꝛiuij induũtur peilibus velut be⸗

ſtie ac veſtibꝰinhoneſtis.⁊ tingunt ſe moꝛe ſtul

toꝛum.ac faciunt laruas ⁊ alia multa puerilia

tanq; ſi eſſent alieni a ſenſu et amentes effecti.

.
1 . . 8 . . .
1 —.

O maledictum carniſpꝛiuium qð humanum

genus ad tantam calamitatem deduxiſti.? do
minũ Adaʒ de hoꝛto voluptatis expelli feciſti.
de quo iquit beatus Tho.ij.ij.q.cij.? Rich.in

77

ij. di. xxvij qui ſe fundat ſuper dicu Damaſcc.
ll.ij. ? Iſi.iiij. Ethimo.⁊ ſtrabi.ac Bede ⁊ Alex.

de ales in.ij. dil. xix. q.xvj.QO, eſt in pꝛima parte

oꝛientali vbi ſoloꝛitur de menſe martij.? ſeptẽ

bꝛis.quando eſt equinoctium.⁊ hec pars terre

eſt no biliſſima. cum ſᷣm Philoſophuz. ij. de ce
lo ⁊ mundo.oꝛiens ſit dextera celi. Dextera aut

cſt no bilioꝛ ſiniſtra in comparatione ad hoie,ʒ
Ungde Iſido.vbi ſupꝛa inquit. Paradiſus lo⸗
cus eſt in oꝛientis partibus conſtitutus cuius
vocabulum a greco in latinum vertitur hoꝛtꝰ.
Poꝛro hebꝛaice eden dicitur qð in noſtra linꝰ
gua delicie interpꝛetatur.quod vtrũq; iunctuz
facit hoꝛtum deliciarum.Dicit autem Richar

dus vbi ſupꝛa. ꝙ iſte locus eſt temperatus er

vicinitate ignis:⁊ directa operatione ſolis ⁊ du
plic tranſitu eius bis in anno ſuper ſcenith ca⸗
pitũ inhabitantium in eo qͥ ſunt Enoch ⁊ Hely

as. Hanc em̃ triplicem caloꝛis cauſam tempe⸗

rat pᷣmo aeris ſubtilitas.Foꝛtius nãq; agit ſol
in re groſſa qᷓ; in re tenui:vt patʒ expenientia:qi.

calidioꝛ eſt petra in terra tempoꝛe eſtatis q; aar

⁊ ideo in noſtro aere qui nõ eſt purus habem
maioꝛem caloꝛem ꝓpter maioꝛem impuritateʒ
qᷓ; in monnbus. Paradiſus autẽ voluptatis
ßm aliquoꝝ doctoꝝ opinionem eſt ctra ſupꝛe

mã regionem geris.⁊ ideo eſt ibi aeris ſubtili⸗

tas ⁊ puritas.Secũda ratio eſt:quia caloꝛ cau
ſatus ex reflexione radioꝝ ſolariuʒ a ſuperfiae

terre nõ aſcendicilluc.Tertia ratio eſt ſũ ma fri⸗

giditas que eſt in medio interſticio aeris cuius
extremitati ſuꝑioꝛi equaliter foꝛmate ꝓpinque
eſt ſuperficies illius loci ſicut ſpere ignis:⁊ tra
ſcendit mediam regionem aeris vbi generanꝰ
impꝛeſſiones frigide ⁊ humide: ⁊ attingit vſq
ad partem aeris puriſſimã. Secũda vero cauꝰ
ſa temperiei eſt: quia vt ſupꝛa diximus eſt ſub
equinoctiali.id eſt in illo loco vbi ſol oꝛi᷑ demẽ
ſe martij:⁊ ſeptembꝛis quando ſunt dies nocti
bus equales.Et q;uis phᷣus dicat in lib. Me⸗
theo.regionẽ illam eſſe inhabitabilẽ ꝓpter eſtũ:

Rñdetur ꝙ in paradiſo terreſtri eſt ila tempe
ries ꝗpter pᷣdicta:⁊ etiam ꝓpter illum fontem:ð
quo dicit᷑ Geñ.ij.Fons aſcendebat de terra irri
gans vniuerſam ſuperficiẽ terre.Dicit aũt Da⸗
maſcenus vbiſupꝛa ꝙ deus ↄſtituit hoiem q̃
ſi quendã regem ⁊ bncipem omnis terre ⁊ oĩim

que ſunt in ipſa. Et ideo creauit ⁊ fabꝛicauit ei

paradiſum terreſtrem quaſi quandã regiã do⸗
mũ ⁊ arcem ſublimẽ ⁊ ſuꝑ omnẽ terram eminẽ
tem:in qua conuerſans beatam duceret vitam
O igit᷑ felix habitatio.o iocũda manſio.o ame
niſſuma regio.o no biliſſima patria:ꝓ qua inco
lenda creatus fuit homo. Et hec eſt be ma dñi

Bermo

ade nobilitas que dicitur localitatis quam ꝓ
pter carniſpꝛiuium cum poſteris ſuis amiſit.
Secunda eius nobilitas dicitur coꝛpoꝛalis.
Nam cũ eſſet pꝛincapiũ oĩm alioꝛũ fuit pulchꝛi
oꝛ ⁊ venuſtioꝛ ⁊ ipe ⁊ vxoꝛ ſua oib alijs hoĩb⸗
qꝛ erant adeo immediate foꝛmati quoꝛũ tamẽ
foꝛmoſitatẽ ſuperauit xpᷣs ⁊ beatavirgo mater

eiu pt diffuſe tractabo in.ij.ꝑte nri Marialis

Fßsmone.iiij. Itẽ habebãt coꝛpus imoꝛtale.qꝛ vt

8: ad Roma. v. Moꝛs ꝑ peccatũ itroiuit ĩi oꝛ/⸗

bem terraruũ. Un notandu ſᷣm Thomõ.j.ij.q.
xcvij.ꝙ aliqͥd dicitur imoꝛtale vł incoꝛruptibi

le multipłr. Pꝛimo ex ꝑte matene.eo ꝙ nõ ba
beat materia q̃ eſt pncipiũ generationis et coꝛ⸗

ruptõis. vt angelꝰet aia. Scdo quia nõ habet
potentiã ad aliam foꝛmã.vt coꝛpoꝛa celeſtia.et

iſtis duobus modis dicitur celum incoꝛrupti
bile ᷣm naturam. Alio modo dicit aliquid in

coꝛruptibile:quia illi materie adheret aliquid

quod non ſinit illam coꝛrumpere.⁊ hoc modo

dicitur incoꝛruptibile coꝛpus gloꝛioſuʒ.quia

tam potentem fecit deus anime naturam: vt

gloꝛia ipſius aie redũdet in coꝛpus.Alio quo⸗
q; modo dicitur aliquid incoꝛruptibile ex ꝑte
cauſe efficientis.⁊?⁊ hoc modo in ſtatu nature in
ſtitute fuit coꝛpus humanuʒ incoꝛruptibile et
immoꝛtale. Unde Auguſtinus in.li.queſtio⸗
num noui ⁊ veteris teſtamenti ait.Deus homi
nem fecit qui q;diu nõ peccaret immoꝛtalitate
vigeret. vt ipſe ſibi auctoꝛ eſſet vel ad vitam vel

ad moꝛteʒ. Ex quo patet ꝙ pꝛimi parẽtes erat

icoꝛruptibiles.? nos parifoꝛmiter eſſemus ſi
ipi nõ peccaſſent ⁊ peccatũ ſuũ ad nos nõ trãſ/⸗
miſiſſent. Nam in illo felici ſtatu ſteniſſemꝰ do⸗
nec cõpletus fuiſſet numerus electoꝝ.⁊ poſtea
ſine alicuiꝰ laboꝛis vel doloꝛis ſiue moꝛtis ex⸗
perimento traſlati fuiſſemus ad patriã celeſtẽ
vt ait Aug.xiiij. de ciuita.dei. c. x. Oy autem ipᷣe
Adam cuʒ poſteris fuiſſet incoꝛruptibilis ptʒ
oquia coꝛruptio humani coꝛpoꝛ) pꝛouenit aut
ex coꝛruptione interioꝛi aut ex accidenti exterio
ri. Quoꝝ neutrũ fuiſſet in io Adã nec in nob
quia in ipᷣo paradiſo humoꝛes nunq; fuiſſent
coꝛrupti ⁊ ꝑfecta reſtauratio ſemꝑ fuiſſet facta
ꝑ eſum ligni vite.⁊ ſic nunqᷓ; deueniſſet ad ſene
ctutem.ſed ſemper in eodem iuuentutis floꝛe
pꝓmanſiſſet. Nec exterius erat aliquid quod ei

noceret. Nam animalia ei fuiſſent ſemper ſub⸗

iecta. Aer vero et elementa ibi ſunt puniſſima ?
perfectiſſima et omnium nociuoꝛum et pꝛofi⸗

cuoꝛum habebat totalem cognitioneʒ. Cogno

ſcebat enim perfecte influentias celoꝛum her⸗
bas ⁊ lapides ⁊ cetera.Et ideo Aug.vbi ſupꝛa
ait. Quã igitur felices erant ᷣmi hoies. Nullis
pꝓturbationibo aioꝝ agitabat᷑. Nullis coꝛpoꝛũ
ledebant᷑ incõmodis ⁊ cetera.A quo felidi ſta⸗
tu deiecit eos iſtð malediccũ carniſpꝛiuiũ. Ter
cia Ade ⁊ Eue nobilitas ðꝛ ſpũalis ſcʒ aĩe.quã

nobis ad memoꝛiã reducere perutile erit. Nam
ſi quis fuerit filius alicuius magni imperato⸗
ris dum rememoꝛat᷑ gliam patris ſi ipſe ſit in

penuria ⁊ egeſtate dolet ſe amiſiſſe paternas di

uitias:⁊ ſi ad illas ſit poſſibilis acceſſus conat

ꝓ viribus illas recuperare.Dicitur em̃ Ecci.iij.

Bloꝛia hois ex honoꝛe patris ſui: ⁊ dedecus fi

lij parens ſine honoꝛe.Iſta aũt no bilitas excel⸗

lentioꝛ eſt alijs duabus: ſq; locali ⁊ coꝛpoꝛali.

Vnde notandũ eſt ꝙ magiſter in.ij.di.xxiij.reci
tat opiniones de cognitione pᷣmi parentis de q̃
cognitione etiam tractat Alexan. de ales in.ij.
parte ſũme in tracatu de ſcientia pꝛimoꝝ parẽ
tum. Poſitis autẽ opinionibus ipſe magiſter
poſtea ponit ſuam dicens.QOꝰ eſt triplex cogni

tio de deo. Pꝛima eſt patrie ⁊ gloꝛie que conſi⸗
ſtit in clara dei viſiõe.De qua inquit Paulus
j.Coꝛinth.xiij. Lunc cognoſcam ſicut ⁊ cogni/

tus ſum. ⁊.jſ. Jo h.iij.dicit. idebimus eum ſi

cuti eſt. Et hanc cognitionẽ nõ habuit adam cũ
nõ eſſet in gloꝛia.Secũda autẽ cognitio eſt via

toꝝ que eſt cognitio noſtra:quã de deo poſſu⸗
mus habere ꝑ creaturas:⁊ iſta eſt enigmatica.
de qua Paulus vbi ſupᷣ ait. Cidemus nuncꝑ
ſpeculum in enigmate.tunc autẽ facie ad faciẽ.
Vnñ dicit Augꝰ.xiiij.de ciuitate dei.Q enigma
eſt viſio obſcura:vt exempli cauſa aliter videt᷑

denarius detẽtus in manu. ⁊ aliter piectus in
aqua vel repᷣſentatus in ſpeculo.Nos autẽ ha⸗

bemus cognitionem obſcuram multis de cau
ſis. Pꝛimo per peccatũ pᷣmi parentis quo vul⸗
nerati ſumus vulnere ignoꝛantie.Sumus eti
am ꝓ peccatis noſtris obtenebꝛati: ⁊ ꝓ tẽpoꝛa⸗

lib implicati:⁊ ex grauedine coꝛpoꝛis totaliter

depꝛeſſi:quia coꝛpus quod coꝛrũpitur aggra⸗

uat animã. Sap.ix. Cognitio autẽ pᷣmi paren⸗
tis erat media inter cognitionem beatoꝝ ⁊ no⸗

ſtram. Nam ſicut eius habitatio erat quaſi me
dia inter celum ⁊ terram.tenebat tamen ſe plus
ex parte terre qᷓ; celi:ſic ⁊ ipſius cognitio.UInde

vidgebat deum per ſpeculũ darum ⁊ nõ obſeu⸗

rũ cũ haberet carentiam pᷣdicoꝝ.Et ideo Hu
go in libꝛo de ſacramen ait. Cognouſt homo
creatoꝛẽ ſuũ nõ ea cognitione qua modo a cre⸗

dentibo abſens fide querit᷑:ſed ea qua tunc per
pᷣſentiam cõtemplationis ſcentia manifeſta cer

nebat᷑. Hec ille. Sed pꝛo darioꝛi euidentia co
gnitionis Ade:eſt ſciendũ ꝙ quadruplex ẽ mo
dus cognoſcendi deũ. Omne em̃ quod cogno

ſcit᷑: opoꝛtet ꝙ ſit pᷣſens intelleccui.Et hoc fieri

poteſt quadrupliciter. Aut em̃ eſt pᷣſens ꝑ fidẽ:

2 hec eſt cognitio noſtra:que cognitio in ꝓbᷣis

7 cuangclſtie fuit dara ⁊ manifeſta cũ ipſi vi⸗
derent ſpũſancto diccante omnia pᷣdica. Nos
vero ipſam cognitionẽ habemus ꝑ fidem ⁊ au
ditũ:quia fides ẽ ex auditu.auditꝰ aũt fit ꝑ vex
bũ chꝛiſti.ad Roma.x. Nam ꝙ deus ſit trinus

in ꝑſonis:⁊ vnus in eſſentia.⁊ ꝙ deberet incar⸗

nari
phen
taße
Zai!
deus!
tanol
ccrecel
liſanea
mus.
tione
retco.
ad de
bis li
intell
tiaſo
Neter!
der
tion
ruite
ſetde
tus fn
claral
curap
ſefam
1Re
1hon
oimn
temA
aoeſi
hobutt
inii a
fuitper
lumder
Dugo
habun
ndio⸗
minat
yſiau
leſſanit
mus pe
Gztum
bomar
buntc⸗
do
omne
peealc
perpee
llEſſe
lomeo.
phloſa
nimb
nuräc
decene
node⸗
togul
fegin
decuit

heit ſun
inenn
sl heſtin
epumd
Nſtsanng,
ren khii
wdlrud
i: pornl⸗
cNAgig
AusN
. Nisn
n ngfti
arni
Gins an
Mrna
nock u
dede dolif
AsNNKN.
iſadtrd i.
da ag
ncd
n gansin
ſos aiha/
nulas dean
mns guo vol/
4Sumusan
n.1ptihon
onstotnlil
nipion 3603
rdmm hanm,
nbeuv;z?
tuui ne
mumen ſeplus
mt Wobl/
Sid
vul donnd
zamodos
quatune
ummnithd
Gricninna
nadwlae o
ͦ wd

Foliũ

nari⁊ moꝛi⁊ cetera. Erat pꝛeſens intellectui p⸗
phetarũ ⁊ apoſtoloꝝ.obis aũt iſta ſunt pᷣſen

tia ꝑ credulitatẽ.Et hic modus cognitionis in
Adã nõ fuit cũ nullus alius euʒ inſtrueret niſi
deus Scðdo aliquid eſt pꝛeſens intellectui ꝑ cõ
templationẽ que tanto eſt nobilioꝛ q̃nto altioꝛ
et excellentioꝛ:⁊ hãc cognitionẽ habuerũt mul/
ti ſancti:vt Auguſtinꝰ. Ambꝛoſius. Hierony/⸗
mus. Gꝛegoꝛius.⁊ alij q; plures.Et hac cogni
tionẽ excellentioꝛi modo habuit Adã cũ habe/
ret coꝛpus magis ſubtile ⁊ mentẽ magis aptaʒ
ad deum contemplandũ:⁊ idem fuiſſet de no⸗
bis ſi ipſe nõ peccaſſet.Tertio eſt aliquid pᷣſens
intellectui in ſigno ſic eſt aparitio:⁊ hec eſt gra
tia ſpecialis.vt fuit apparitio Abꝛae ⁊ alioꝛũ in
veteri ⁊ nouo teſtamento:⁊ hãc habuit Adam:
cũ deus creans illũ monſtrauerit ſe ei poſt cre/
ationem in ſubiecta creatura. Et ſimiliter appa

ruit ei poſt lapſum. Unde ſi Adam non peccaſ/

ſet deus ei frequenter apparuiſſet.⁊ cũ eo locu⸗

tus fuiſſet ⁊ ſimilit᷑ nobis. O felix cognitio.O

dara ſcientia.O iocũda ↄfabulatio. Si em̃ in
curia pꝛincipis tẽpoꝛalis magnũ reputat᷑ poſ⸗
ſe familiariter alloqui pꝛincipẽ:quãdo qͥs vult
⁊ eſſe ſuũ ſecretariũ. Que cõſolatio fuiſſet Ade

⁊ noſtra in dei a pparititione ⁊ allocutiõe. Que
omnia pter carniſpꝛiuiũ perdidimus. Eſt au
tem Quarto aliquid pᷣͤſens itellectui care ⁊ lu
cide ſicut eſt in beatis ipſe deus:⁊ hanc Adã nõ

habuit:ſed habuiſſet in gloꝛia.Uñ Alex.ð ales
in.ij.parte ſũme.diſ.xxij.q.xvij.dicit ꝙ aia Ade
fuit perfectiſſima quantũ ad cognitionẽ nõ ſo/⸗
lum dei:ſed etiam omniũ aliaꝝ rerum. Et dicit
Hugo in lib. de ſacramentis. ꝙ talẽ cognitionẽ
habuit ſimul ⁊ ſemel ab ipſo ſue conditiõis ex/⸗
oꝛdio:vna ac ſimplici illuſtratiõis diuine illu⸗
minatiõe.Et dicit Thomas.j.ij.q. xciiij.ar.iij.
ꝙ; ſicut nobis ad gubernationeʒ vite noſtre ne⸗
ceſſarium eſt cognoſcere que ſunt ſidei vt poſſi
mus peruenire ad ſupernaturalẽ finem. ita ipᷣe
Adam habuit cognicionẽ de iſtis naturalibus

q;tum erant neceſſaria ad gubernationem vite
humane ſᷣm ſtatum illuʒ.Ex quo elicitur ꝙ ha

buit cognitionẽ rerũ diuinarũ perfectioꝛi mo⸗
do qᷓ; aliqui theologi habuerit: habuit quo q;
omnes ſcientias mũdi.Et ſimiliter nos omnè

pꝛedictã cognitionẽ babuiſſemꝰ: ſi nõ fuiſſemꝰ
per peccatũ ⁊ ↄſequẽter per carniſpꝛiuiũ pꝛiua/

ti. Eſſemus nã q; ſapiẽtioꝛes. Pꝛiſcano. Pcho
lomeo. Salomone. Tullio ceteriſq; ominibus
phiüloſophis ⁊ ſapiẽtib qui vnq; fuerũt.Deus
enim hominẽ pꝛepoſuerat ceteris aialibo vt ad

nutũ eius oĩa obedirẽt. Et ideo vt ait Alexand.

decens erat vt naturas illoꝝ cognoſceret. Nam
nõ decet ſapientẽ cõmittere cura ſuarũ rerũ ſtul
to gubernatoꝛi:ſed pꝛudenti: qm̃ acceptus eſt
regi miniſter intelligẽs. Pꝛouer.xiiij. Et iðo nõ
decuit deũ facere hominẽ nõ intelligentẽ ſed co⸗

XXVI

gnoſcentem cetera ſue cure commiſſa. Ut ſciret
quid vnicuiq; expediret:quod et fecit. Cuiꝰrei

ſignum eſt ꝙ nomina impoſuit rebus.qð face

re non potuiſſet niſi rerum ommium pꝛopꝛie⸗
tates ſciuiſſet:quia vt dicitur.iiij. · Detha. Ra
tio quã ſignificat nomen eſt ipſa diffinitio. Et
ideo nomina rerum nona ſe nec ab angelo im
poni voluit deus:ſed ab hominevt ex hoc oſtẽ
deretur ꝙ ſinguloꝛuʒ naturam ⁊ vſum acoffi⸗
cium ex inſita ſibi ratione cognouit.que enum
pꝛopter eum creata erant ab ipſo regi et inſttu

debebant. Unde omniuʒ eoꝛum ſcientiam ha-½

buit. Et cum ille ſtatus eſſet perfectus debuit
pꝛimus homo eſſe expeditus in omnibus con
ſiderationibus intellectus per omnis ſcientie
complementum. Et ſic patet quante nobilita/
tis ac ſcientie fuerit anima patris carniſpꝛinij
ſcilicet domini Ade.quam pꝛopter ipſum cuʒ
poſteritate ſua amiſit. Quo ad quintum de
filiatione carniſpꝛiuij dicebat pꝛedictus pꝛedi
catoꝛ facetus:ꝙ carniſpꝛiuium ſic oꝛiginatum
ac baptizatuʒ in aqua macharonum id eſt pa⸗

ſtilloꝛum in aqua feruenti elixoꝛum. eduntur

in carniſpꝛiuio per Italiam noluit eſſe conti⸗
nens.ſed vxoꝛem habere voluit cuius votum
appꝛobans dyabolus dedit ei vxoꝛem domi⸗
nam gulam. Dirxit enim ipſe ſerpens antiquꝰ
alijs malignis ſpiritibus. Non eſt bonum ho
minem eſſe ſolum. Facamus ei deſtructoꝛiuzʒ
ſimile ſibi.HPata autem illi hac vxoꝛe dixit eis
illud Geneſis.j.Creſcite ⁊ multiplicamini ⁊ re⸗
plete terram. Ex qua vxoꝛe carniſpꝛiuium ge⸗

nuit duodecim filios ⁊ totidem filias. De qui

bus dici poteſt illud Deut.xxxij.generatio pꝛia
ua atq; peruerſa ⁊ infideles filij.Et PS.lxxvij
generatio pꝛaua ⁊ exaſperans.? Matthei.xij ·
generatio mala ⁊ adultera.et Job.v.longe fiẽt

filij eius a ſalute:? Sap.iiij.ex iniquis omnes

qui naſcuntur filij teſtes ſunt nequitie aduer⸗
ſus parentes.Et Eʒechielis.ij. Filij dura facie
⁊ indomabili coꝛde.Dyabolus enim potuit di

cere carniſpꝛiuio illud Oſee.j.vade ⁊ ſume tib

vxoꝛem foꝛnicariam:et fac tibi filios foꝛnica⸗

tionum. Pꝛimus autem filius carniſpꝛiuij vo

catur dominus pꝛeueniens ſiue cito veniens
qui anteq; eggrediatur de lecto vł anteq; ſit in
tegre veſtitus facit ſibi poꝛtari ad comedendũ
7 Sivengum 2 nunq; expeccat hoꝛam congruã
epulãdi.Contra qð vicium dicitur Eccleſia.x.
Vle terre:cuius pꝛincipes mane comedũt.quo
vicio laboꝛauit Jonathas filiꝰSaul.qui ante
tempus comedit contra pꝛohibitioneʒ patris
vt habetur pꝛimi Reg.xuij.De quo Greg.iij.

moꝛaliũ ait. Moꝛtis quippe ſententiam pa⸗

tris oꝛe Jonathas audire meruit.qui ĩ guſtu
mellis cõnſtitutum comedendi tempns ante⸗

ceſſit:hic auteʒ; dominus pꝛeueniens pꝛeeſt ta⸗

bernarijs ⁊ cauponibus ac meritricibus ⁊ bu
d 4

Bermo

iuſmodi qui citius aperiunt tabemas ſi uas q́;
derici ecdeſias.Scðs filius vocat᷑ dñs delica⸗
tus ſiue dñs gentilis:qui cõmunibo cbis nũ⸗
qᷓ; eſt ↄtentus ſed ſemꝑ vult cibos exquiſitos:
⁊ hic poſſedit filios iſrael in deſe erto. vñ Nume/
ri.xj.habet᷑.ꝙ cõcupierũt carnes.⁊ pſalmiſta ait
Concupierut concupiſcentiã in deſerto. Super
quo Gꝛegoꝛiꝰinquit. Ex egypto populus du/
ctug in heremo occubuit:qui deſpecto mãna ci
bos carniũ petiuit quos lautioꝛes putauit. Et
hic dominꝰ eſt magni animi:⁊ ſtat vt plurimũ
cũ imꝑatoꝛibo regib põtifiabo epᷣis ⁊ pinguib⸗
ſacerdotibo ⁊ vniuerſalit cũ nobilibꝛ ⁊ magnis
dnis. Et h vido laboꝛauit ille diues epulo de

dicit᷑ Auc.xvj.ꝙ epulabat᷑ q̃cidie ſolẽdide. Ter
cius filiꝰ vocat᷑ dñs curioſus ſiue ſtudioſus

de nocte co gitat quid comedere debeat in die:?
nimiũ ſtudet in pꝛeparandis comeſtibilibi. Et

hoc fuit viciũ filioꝛum Heli.vt habet᷑.j. Reg.ij.

Super quo Gꝛego.inquit. Pꝛima filioꝛũ heli
culpa ſuboꝛta eſt: ꝙ non antiquo moꝛe coctas
vellent de ſacrificio carnes accipere:ſed crudas
quererẽt quas accuratius exhiberẽt Et hic dñs

ſtat cõiter cum mulierib coquinarij 87 hoſpi/
tia tenentibi. Unde Iſido.ait. Lota die epulas
ruminãt qui ad explendã gulam delicias veſ pe

pꝛeparãt. Quartus filius vocat᷑ dñs Tropus

ſiue dñs oia ↄſumẽs.Quo vicio laboꝛauit po/

pulus ſodomoꝝ.De quo Eʒech.xvj.dicit᷑. Hec
fuit iniquitas ſodome ab undãtia paniſ⁊ vini:
et ociũ.Super quo Gꝛego.ait.Apꝑte oſtẽdit
iccrco ſalutẽ perdidit:quia cũ ſuꝑbie vicio mẽè/
ſuram moderate refectionis exceſſit. Et Hiero.
inquit. Pluuia illa eſt optima q̃ ſenſim deſcen/
dit. Subitus aũt nimius ⁊ pᷣceps imber arua
ſubuerrtit. Et hic dñs cõmuniter ſtat cũ omnibꝰ
tam laicis q́; derics:qui nimiũ comedũt:ſicut

dñs Zanfronus: qui tꝑe noſtro viuẽs tãtũ co/⸗

medebat:in vna refectione quantũ vigintiqᷣnq;
hominiby ſatiſfeciſſet. Quintus filius vocatdo
minus inſatiabilis ſiue dominꝰ ingurgitans:
qui habens gulam piloſam:totus ad deuoꝛan
dum abũ inardeſcit: ⁊ cito oĩa ſine debita ma⸗
ſticatione deglutire querit:malã partẽ ſocijs re
linquens. Habet em̃ vnũ bolum in oꝛe alium
vᷣo in manu: ?⁊ tercium reſpiat oculo:⁊ nihil re⸗
linquit ĩ inci
libenter comedit cũ tali:qui deuoꝛat partẽ ſuaʒ
et ſocij:nec ſufficit ſibi quicqᷓ; apparatuʒ ſed vi⸗
detur ei quicquid apponitur eſſe parum: ⁊ hoc
pꝛouenit:quia ſequitur appetitum beſtialem:⁊
nõ regitur aliqua ratione.Et hic dñs dominat᷑
pꝛecipue tempoꝛe ieiunioꝛũ ⁊ famis:⁊ ſtat cum
illis qui intrantes domũ vociferant᷑ cõcra vxo⸗
res:⁊ familias:vt cito cibos expediant⁊ꝛ pꝛepa/

rent ⁊ comedũt tanq; rabidi canes. Impletum

ſemꝑ os tenẽtes: ⁊ anteq; pꝛimũ bolũ degluci⸗
uerit ponẽtes ſeðᷣm:⁊ h̊ vicio laboꝛauit Eſau fi

ſoꝛio:vel parapſide.Et ideo nullꝰ

VI

liꝰ Iaac. Geñ.xxv. Deq̊ Bꝛeg. inqᷣt. Pꝛiogeni
toꝝ gliaʒ Eſau amiſit:qui magno eſtu deſide⸗
rij vilem cibũ:id eſt lẽticulam ↄcupiuit:quam
dum vendẽdis pᷣmogenitis pᷣtulit quo in illã
appecitu anhelaret idicauit.Ex qͥbus coõ cludi⸗
turꝙ ſepe aliquis plus peccat comedẽdo etiã
viliſſima cum nimia auiditate:qᷓ; alius pꝛecio
ſioꝛa cuʒ minoꝛi affectionc. Hos autem qͥnqʒ
filios gule ponit ipᷣe Greg.xxx.moꝛa.S extꝰfi⸗
liꝰvocat᷑ dis accidioſus:ſiue dñs piger lentꝰ.
De quo vicio inquit Hiero ny.in li.contra Jo⸗
uinianuʒ. Comedendũ eſt ⁊ bibendum: ⁊ doꝛ⸗
mienqũ:⁊ poſtea icentiua carnis ſ- entiẽda:hic

enim filius:cum bene ſaciatus fuerit nõ poteſt

quicq; bene oꝑari:ſed vult aut iacere ⁊ ſe edere:
aut doꝛmire: ⁊ ocioſe viuerę. Unde Greg.ait.
Gule deditos leuitas pꝛoꝛſus oꝑis ⁊ocioſitas

ſequit᷑ Quo vicio laboꝛauit holofernes. De ́
. diciẽ Judich.xiij. Poꝛro holofernes iacebat
in lecco nimia ebꝛietate ſopitꝰ. Septimus fili⸗

us dictur dominꝰ Groſolanus. qui nihil qᷓ;
potum et eſum queritat. Ait enim Salomon
de vino ⁊ ebꝛietate Pꝛouerb. xx. Quicunq; his
delectatur nõ erit ſapiens:⁊ Eſa.xxviij.dicitur
de ebꝛioſis.Abſoꝛptiſſunt a vino:errauerunt in

ebꝛietate:⁊ ignoꝛauerunt iudiciuʒ:et Oſee.iiij.

Vinum ⁊ ebꝛietas aufert coꝛ.Octauus filius

vocatur tetibonus:ſiue dñs luduʒ agens.De
quo exponi poteſt illð Exo.xxxij. Sedit ppls

manducare ⁊ bibere:⁊ ſurrerxeruntludere. Iſte
enim non delectat᷑ niſi in ludis ⁊ ſolacijs.Un⸗
de pꝛopter carniſpꝛiuium verificatur illud Za

charie.viij. Platee ciuitatis implebuntur pue

ris ⁊ puellis ludencibus. Et illud Eſa.xiij. Re

quieſcent ibi beſtie:⁊ piloſi ſaltabũt ibi. HBonꝰ⸗

guũt vir ⁊ bona mulier ab his iocis ⁊ ludis no

xijs abſtinet. Unde dicere põt illud HViere.xv.

Non ſedi in cõſilio ludentiũ. Nonus filius di

atur dominus cecus. Nam vt ait Ouidiꝰin
epiſtolis. Epiſtola.iiij. Quid deceat nõ videt vl

lus amans.Et ideo amoꝛ depingitur Cecus.

Quapꝛopter dictꝰ pᷣdicatoꝛ exponebat de car⸗

niſpꝛiuio illud Luce.xviij. Cecus ſedebat iux⸗
taviam mendicans:qð ponitur in dñica quin
quageſime:quo die poteſt de carniſpꝛiuio p̃di
cari:⁊ accipi illud pꝛo themate.on em̃de hboc

—

pᷣdicandũ eſt in quadrageſima:ſed ſolum illo
tepoꝛe quo homines vacant diſſolutionib:ꝛ
nolunt ire ad pꝛedicatiões:quia foꝛte vt audi⸗

ant pꝛedicari de carniſpꝛiuio ibunt:et ſic audi⸗

ent repꝛehendi ſuas diſſolutiones:⁊ cognoſcẽt

in veritate ſunt ceci:qui in via huius mun⸗

di ſtant mẽdicãtes ⁊ pᷣuati lumine diuine gra
tie.vnde Gre.ſuꝑ pꝛedicta vᷣba ait ĩ omelia. Ce⸗
cus iſte eſt genꝰhumanũ.qð in parente pᷣmoa

padiſi gaudijs expulſum dãnationis ſue tene

bꝛas patitur.Decimus filius dicitur dñs In/
iurioſus. Utenim dicit Salomon Pꝛouẽrb.

i.
die⸗
gue
tur.
ſobſſi⸗
cchY
Duoe
ſicut
terat
linar⸗
lumt
liatio
nn
feple
nulle
(ebat
dem
naB
tos
Lnii/
ylnoꝛ
mina?
Heego
ſgoſt
rne
eſt ſi
lunp
leſt ſu⸗
ſanolo
lnbone
tes ſonib
8d fgan
ſncin
Groig
ios⸗
?allif
tiyba
turdiia
luo dia
chplſeen
uln Po
Rrmo⸗
cpiſe
Quint
ſpecar
ris f
ſacno⸗⸗
Ugtoꝛig
domeſti,
Whulas
ſtomach
k Ed
ſiuefti
lerocg
endas
wenta⸗
Memm

Sinit 1, D
* noc
N

deſce
irgn
du wnll
lsc uli
1
— 0
nnn Senf
düsgerl,
n

WNeN
Ocaus ,lis
s de
m. Gent ols
rluden te
tſocs Un/
Haurilud Za
glchunur pue
whärbi. Bon
ſoas :tlwdis o
vnus lus
a Oudn
Wrnörider
Nger Luus,
onchade r,
edchen i,
rin dicagunn
mmiſrinioß
ſtoncde⸗
ſedſound⸗
ſer Wol
mn n
Nde
tiontil
mmnr Pfno
urdus 1
n Ouc̃

cCur. Undecimus fili

Foliũ

ij. Cõtumelia res ẽ ebꝛietas.c. Luxurioſa.xxxv.
di.⁊ Eccle.xxvj.dicitur. Mulier ebꝛioſa:ira ma
gna ec contumelia:et turpitudo illius non tege
us dicit᷑ dominꝰ nullatenẽ
ſis:ſiue dominꝰpauperculus. S criptũ eſt eniʒz
Eccl.xix.Oꝑarius ebꝛioſus nõ locupletabꝛc.
Duodecimus filius vocat᷑ dñs reuelãs.Eſt em̃
ſicut Quintus curius romanus:qui nihil po⸗
terat tenere ſecretũ:vt refert Saluſtiꝰ in Cachi⸗
linario.De quo vicio dici᷑ Pꝛouer. xxxj. Nul⸗
lum ſecretũ vbi regnat ebꝛietas.O damnata fi
liatio.O iniqua ꝓgenies.O pꝛoles maledicta
carniſpꝛiuij: quo nodo hodliernis tempoꝛibo
repleſti terrõ. Ne aũt młieres poſſent głiari ꝙ
nulle femine nate ſint ex carniſpꝛiuio. Ideo di⸗
cebat dictus pᷣdicatoꝛ ꝙ etiã młtas filias ex ea⸗
dem vxoꝛe generauic. Pꝛima aũt vocat᷑ domi⸗
na Bibiana habẽs oculos ſuffoſſos ⁊ lacera⸗
tos atq; infecos ꝓpter vinũ:iuxta illð Pꝛouer.
xxiij.Cui eſt effoſſ.o ocłoꝝ niſi ei qui moꝛaturi
vino:⁊ ſtudet calicibo potãdis. Scða vocat᷑ do
mina Linguigeria:vel dna loquacitas. Ait en
Gꝛego.j.moꝛa.Pene ſemꝑ epulas loquacitas
ſequit᷑.Cũq; venter refict᷑:lingua diffrenat᷑. Si
cut nãq; tibia tũc bene ſonat quãdo vẽto plena
eſt:ſic etiã carniſpꝛiuio vacãtes pleni cibo ⁊ po/⸗

tu vt pice faciunt:⁊ vnus ꝓ decẽ loquit᷑: nec po

„

*

teſt ſufferre vt ſocius loquat᷑ ſed ipſe ſolus vult

ſemꝑ loꝗ: et poſt vana ⁊ ocioſa verba venit᷑ ad

inhoneſta ⁊ turpia.De quibꝰ Baſiliꝰ ad nepo/

tes ſcribit. Pꝛaue ↄfabulationes vie quedã ſũt

ad facinoꝛa. Itẽ tales poſt nimiã comeſtionem
incipiunt trufari ac deridere alios:tã ſeculares
qᷓ; religioſi:diuerſiſq; nominib eos appellant:

alios appellantes. Hypocrita aliũ fratrẽ ſtupa:

⁊ aliũ fratrẽ boꝛrinũ:⁊ ſimiliter faciũt de mulie

ribo baptiʒates eas ſuo modo.Tertia filia dici

tur dna imunditia:de vacantibo em̃ carniſpꝛi⸗
uio dici poteſt ũlud.ij. Pe.ij. Poſt carnẽ in cõ⸗
cupiſcentia imundicie ambulat. Et illð Eʒech.
xuiij. Poſuerũt imũditias ſuas in coꝛpoꝛib ſu
is.Quanta dici᷑ dña deſtructrix. Unde Gꝛego.
xxx.moꝛ.ait.Dũ venter nõ reſtringit᷑ per carnis
ↄcupiſcentiã om̃is ſimul virtutes obꝛuunt᷑ ⁊c.
Quinta dicit᷑ dña familiaritas. Filie em veſtre
tꝑe carniſpꝛiuij cũ traſueſtitis ↄuerſantes:⁊ cuʒ
viris familiaritatẽ ↄtrahẽtes ⁊ ecõtra in multa
facinoꝛa poſtea dilabunt᷑.⁊ verificat᷑ illud ſal⸗
uatoꝛis noſtri diccũ Matth.xj. Inimici hoĩs
domeſtici eius. Sexta dicit᷑ dña infirma. Poſt
multas em̃ epulatiões ſentiũt doloꝛẽ capitis et
ſtomachi:incurrũtq; varias infirmitates:vt di
cit᷑ Ecdle.xxxv. Septima dicit᷑ dna Inhoneſta:
ſiue frõtoſa. De qua dicit᷑ Apocalł.vij. Ecce mu/
lier occurrit ei oꝛnatu meritricio parata ad capi

XXVII

cea dei ſtudet oꝑari. Ipa em̃ ſancta mater eccle/
ſia in omnibo actib ſuis ducra a ſpirituſancto:
videns ꝓpłm xpᷣianum carniiſ⸗ pꝛiuij ire poſt diſ
ſolutiones volẽſq; eũ retrahere incipit in ſeptua
geſuma veſtire altaria nigr veſtibo: vt ercltet eũ
ad fletũ ex memoꝛia paſſiõis xpᷣi ſicut faciebat
illa mulier que filio ſuo oſtendebat camiſiã pa
tris ſui moꝛtui ſanguinolentam: ſed iſte pfide
mulieres ecõtrario oſtendũt viris vanitates et
carnes ſuas diſcoopertas:⁊ ſiliter viri mulieri⸗
bus ⁊ maxime poſt comeſſationes ⁊ ebꝛietates
Pꝛopꝛiũ eſt em ebꝛietatis femoꝛa denudare: et
ad luxuriã incitare.xxxv.di. S.j.⁊.c. S exto die.

Et ebꝛletas etiã eſt fomes ⁊ nutrix omniũ vicio

rum. Eadẽ di.in pꝛin.⁊.c.fi. Unde Loth quẽ ſo
doma nõ vicit:vina viceft. xxxv. di. in pn. Octa⸗

ua filia dicitur do mina luxurioſa. Ait eni HPHie
ronymus ad Euſtochium. Gule hoꝛrendũ ſcoMIj1

lus genitrix luxunie eſt. Et Johannes caſſianꝰ
inquit. Uentrem diſtentum abo: ⁊ vini potio⸗
nibus irrigatum voluptas erigit genitalium.
Nona dicitur domina ſaltans:vel do mina diſ
ſoluta. De quibus ſaltancibus dicitur Job. xxj/
Tenent tympanum ⁊ cytharam:⁊ gaudent ad
ſonitum oꝛgani:ducunt in bonis dies ſuos ⁊ ĩ
puncco ad inferna deſcendunt.Ait etiam Augꝰ?
Qulilibet ſaltꝰ qui fit in choꝛea: eſt ſaltus in p/
fundum inferni. Beatus igitur ille: qui poteſt
dicere ecum ſanco Thobia ſui libꝛi.c.iij. Nun/
qᷓ; cum ludentibus miſcui me:neq; cum his q
in leuitate ambulant participem me pꝛebul De
tali autem choꝛeis vacante:⁊ veſtibus indecen
tibus ſe veſtiente dicitur Deutero.xxij. Male⸗
dictus vir qui vſus fuerit veſte feminea. Sicut
faciunt mulci tempoꝛe carniſpꝛiuij:et ecõtra la/ V
ſciue mulieres veſtibus viroꝛum ſe induentes
et aliqui induuntur veſtibus religioſoꝛum vel
clericoꝛum:aut heremitarum: ⁊ ad iracundiaz

deum pꝛouocant in illis veſtibus in quib ſanꝗ⸗

cti deo placuerunt: ⁊ quaſi in vituperiũ diuineꝰ

maleſtaris aſſumunt in obſequium demonis
quod fuit in obſequiũ chꝛiſti.Decima filia dici

tur domina beſtia. De talibus enim ſupꝛadi⸗/

as diſſolutiones faciẽtibo dicit pꝛopheta pẽ.
xlviij.Comparati ſũt iumẽtis inſipiẽtib:⁊ ſimi

les facti ſunt illis.Aliqͥ nãq; eoꝛũ ſibi aſſumiit

ſimilitudinẽ demonũ in facebo monſtruoſis
beſtialibo: vt oſtendant ſe eſſe beſtiales ? ad ſer⸗
uitiũ demonis ituros Unde Augu.ix. de ciui.

dei.inquit.Plotinꝰ philoſophus dicit animas

hominũ demones eſſe ſi mali ſunt:ſeu laruas.

Zaruas em̃ dicit eſſe noxios demones ex hoib⸗
factos. Uñ poteſt dici de talibo. Reddite q̃ ſunt
ceſaris ceſari ⁊ que ſunt diaboli diabolo. In⸗

endas aias. Quãdo em̃ fiunt vanitates ? oꝛna

menta meretricia niſitꝑe carniſpꝛiuij. Iſte autẽ
vane mulieres conant᷑ deſtruere ꝙ eccleſia ſan⸗

Qdecia filia dicit᷑ dna faſtidioſa ſiue tedioſa.Ca⸗
libo em̃ omia oꝑa ſpiritualia⁊ virtuoſa in faſti ·/

dium veniũt. Un Eccki. .dicit᷑.Execratio pecca.
coꝛis cultura dei.Ouodecia fulia ðꝛ dña gnota
1

Bermo

litas. Ex crapulatiõe em̃ quam faciunt iſti dil/
ſoluti in carniſpꝛiuio comedentes media nocce
⁊ poſt cenã ponẽtes indigeſtũ ſuꝑ indigeſtum
ſepe moꝛiunt᷑:maxime ſe uinplentes illo pigmẽ
to exvino dulci ⁊ ſpeciebo atq; ouis cõfeco. Un
de quolibet eoꝝ verificat᷑ ilud Eſa.lix.Omnis
qui comederit ex ouis eius.ſq carniſpꝛiuij mo/

rietur. Iſti ſunt filij ⁊ filie pncipales carniſpꝛi/

uij ex domina gulina. Licet etiam alios filios⁊
filias genuerint quos bꝛeuitatis cauſa ꝑtraſeo
poſſumꝰ em imaginari ꝙ accepta pꝛe edicta vxo
re dixerit ⁊ illud ps.lxxij. Ut iumentũ factꝰſum
apð te:⁊ ipᷣa domina gulina reſpõderit.Et ego
ſemper tecũ.ſ.faciens inhoneſtatibo ac peccatis
et malio filijs te multiplicare. Quo ad ſextũ
de elus ſeruitoꝝ cõditione dicebat ille facetꝰ p⸗
dicatoꝛ ꝙ multi fuerũt ⁊ ſunt eiꝰ fideliſſimi ſer

uitoꝛes quoꝝ pꝛimus fuit cherintꝰ hereticus:qͥ

dixit cũ ſequacibo ſuis ꝙ mille anni dabuntur

poſt reſurrectionẽ coꝛpoꝝ ad voluptatẽ carnis
explendã:pter illud euãgelij. Matchei.xix.Cè⸗

tuplum accipietis ⁊c̃.De quo erroꝛe mentioneʒ

facit Hieronymꝰ in quadã omelia.Scðs ſer/

uitoꝛ eius fuit Nicolaus hereticus a quo alij ſe
quaces dicti ſunt nicolaite.De quibo fit mentio

Apocalipſis.ij.di.Nõ eſſe peccatũ viris luxuri/⸗

ari cũ feminis:nec econtra.cuius heretici etiam

hodie inueniuntur diſapuli multi dicentes gu

lam ⁊ luxuriam nõ eſſe peccatũ:eo ꝙ ſint ᷑ᷣm na

turam. Tertius ſeruitoꝛ fuit. Yotinus heretie
qui dixit Joſeph carnaliter cognouliſſe beatam

virginem: ⁊ ex ea genuiſſe chꝛiſtum. Quartꝰ fu⸗

it eluidius qui dixit beatam virginem habuiſ⸗
ſe alios filios naturales ex Joſephvltra chꝛiſtũ
Quintus fuit Jouinianus qui dixitnullam eſ
ſe differentiam quo ad meritũ inter virgines et
maritatas. Ut Hiero.refert. Sextus fuit Se⸗
taſomnus qui dixit nocte nõ eſſe ſurgenduʒ ad
deum laudandũ ſed quieſcendũ:cũ ad hoc nox
ſit facta.Septimꝰfuit maumeth qui quantos

Hibuerit ⁊ habeat ſequaces omnib eſt notum

O egypte.O alexandria. O conſtantinopolis.
O antiochia. O hieruſalẽ:quis te deſtrurxit eta

cultura fidei chꝛiſtiane abdicauit niſi ſeruꝰ car,/

niſpꝛiuij machometus qui pꝛomiſit tibi om/
nes delicias coꝛpoꝛales:et dedit legeʒ conſonã
carni ⁊ ſanguini.O eccleſia romana quis te de⸗
ſtruet ⁊ deſtruere nõ ceſſat niſi carniſpꝛiuium:

5„

cũ nõ tam a ſecularib ſed etiam ab ecdeſiaſtic

q; pluribo nihil aliud queri videatur niſi come
dere bibere ⁊ luxuriari ⁊c. Quo ad ſeptimuʒ
ſcilicet de ipſius expulſione dicebat quidã face/
tus ſermocinatoꝛ: ꝙ carniſpꝛiuiũ indigne fe⸗/
rens ꝙ omni anno a quadrageſima expellatur

de hocconqueſtus eſt in curia romana ⁊ in ea
inuenit multos aduocatos ⁊ pꝛocuratoꝛes de

bono libenter comedentes ⁊ ipſam quadrage⸗

ſimã atq; alia omnia ieiunia deſtruere cupien⸗/

VIᷓ

tes. Inter quos aderat dominꝰ epulo de lecha
mis:dñs crapulatoꝛ de manʒzarijs.⁊ dñs pan

ʒonus de graſſis. Querela aũt carniſpꝛiuij co/
ram fummo pontifice talis eſſe potuit.Cum ne
mini debeat benigna audientia denegari.l.po/
tioꝛis. C. de offi.vic.⁊.l.obſeruãdũ.ff.de offl.p⸗

ſi.dicã ⁊ in ſcdðᷣam facti mei petitionẽ vt cõgruu

a vobis reſpoſum accipiã.l.vt ↄgruũ.C. de pac.
Peto igit᷑ iuſticiã:nã cũ omes iudices teneant᷑
eam qubuſcũq; petentibo impartiri.l.q̃rta.S.hᷣ
edictũ.ff. de dam.infec.multo magꝭ vos q eſtis
vicarius chꝛiſti in terris.c.inter coꝛꝑalia.ð trãſ
la. epᷣi. VUerũ quia iudiciũ a citatione debet in/

choari.S.omniũ.iſtitu.de pena teme.li.peto in

ius vocari qᷓ̃drageſimã aduerſariã meaʒ.Dice⸗

bat aũt pᷣdictus ſermocinatoꝛ facetꝰ ꝙ quadra/
geſima ad curia aduocata nõ inueniebat pcu⸗
ratoꝛes qꝛ debilis ⁊ pauꝑcula erat ⁊ multis oę⸗;
dioſa. Uerũtamen quidã religioſi ⁊ aliqͥ timo⸗/
rati doctoꝛes ei tandẽ patrociniũ pᷣſtiterũt.ſ.do

minus Attenuatus de macris.dñs cõpoſtola
nus de fauentia.⁊ dñs modeſtus de ſicò. Par
tibus igit pꝛeſentib quarum aſſertione merita
cauſaꝝ pandunt.l.fi.C.ſi ꝑ vim.vel alio mõ.et
c.j.de cau.poſ.⁊ ꝓ.⁊.c.qualiter.⁊ qñ el.ij.de ac/⸗

cuſa.⁊.c.iudicantẽ. xxx.q.v.Ceperũt allegare ad
uocati carniſpꝛiuij dicentes. Cũ carniſpꝛiuiuʒ
omnibo gratioſum in xpᷣianitate magnũ habe⸗
at dnium ⁊ in pacifica poſſeſſiõe dominet᷑:veĩt
omni anno hec cũctis exoſa qᷓ̃drageſima:⁊ iůjſm

de toto regno ſuo cũ tãto vituꝑio expellit vt eti⸗

am loca in qͥb extiterat aq̃ ⁊ aceto lauani ⁊ par/⸗
tim igne purgari faciat:ac ſi validiſſima peſtis
ꝑ decẽ annos ibi extitiſſet. Quã obꝛẽ qꝛ magnũ
eſt cõmodũ poſſidere.l.is qͥ deſtinauit.ff.de rei

ven.⁊.S.cõmodũ inſtitu.de interdic. Petimus

ipᷣm carniſpuiũ nr̃m reſtitui ad poſſeſſioneʒ qᷓ
ſibi iniuſte ablata eſt:iuxta.c.in lr̃is.ð reſti.ſpo.

Et nõ ſolũ ad poſſeſſionẽ ſed etiaʒ ſibi reſarciri

döna oiĩa q̃ paſſus eſt.l.ſi qs a ſe fundũ.C.ad.l.
iulia.de vi public.Et h fieri debet incõtinẽti:qͥa
excqͥ ð fctõ fuit expoliatꝰ etiã ð fctõ dʒ reſtitui: vw
dicit glo. in. l. minoꝛ. ff. de euic. Inſuꝑ petimus
ipᷣam quadrageſimã cõdemnari pena cõtra ta⸗/
les inſolẽtes a legibo oꝛdinata de qua in,/l.ſiqs
in tantã. C. Unde vi. ? in.l.penultima. C. ad. l.
iulia.de vi publi.atq; eam totaliter exrterminari
Reſpõderut aũt aduocati qᷓdrageſime.Ecce be

atiſſime pater qᷓ; calũnioſi agũt iſti aduocati cũ
ipſo carniſpꝛiuio. Cũ tñ iura nõ debeat calum
niar. l.ſ.ff. de regu.cato. Dicunt enim ꝙ iniu⸗

ſte fuit erpulſum a quadrageſima que hoc fe.
cit ⁊ omni anno facit lege permitente. vt pateti
titulo de obſerua.ieiuni.et ideo nõ meretur ali/
quam penam. lege Gracus. C. ad le. iulia.de

adul.am iuſſus ⁊ decretum iudidis facit lid

tum qð alas eſſet illicitum.l.furti.S.qui iuſſu

ff. de his qui no.infa.⁊.l.iuſte poſſidet.ff.de ac⸗

Modelchn
81 disn
mipeiun o/
Wur unne
mu.

NM.
cs enenne
hh K
4

„ 4
„

Mos „ oiE
e ei

*
ree
A mo

1
. *

Krenido
is cöoſtoln
Moſemnani
Alo n
Aad N
nir ien
jamipaui;
mu mi wbe

*.
domminel.va

ünnr m
palirptcn/
oluuan par
mumn Fden
ni Dands
hoſcſione
ſbi n
tnrinnini
innömg
nina .
rcummm
w
rain o/
vcot hocſe,
. A nn
nmmn
ukinul

qui.poſ.dicit᷑. Juſte poſſidet qui auctoꝛe pᷣtoꝛe
poſſidet. Quapꝛopter carniſpꝛiuiũ nõ debet re
ſtitui:nec ei aliquod damnũ reſarciri cum ſub⸗/⸗
lato pᷣncipali tollatur acceſſoꝛiũ.l.cum pᷣncipa⸗

lis.ff.de regu.iur. Item quia ſi quod damnuʒ
eſt paſſus ob ſuam culpam euenit. Et ideo ſibi
⁊ nõ alijs debet imputari.l.culpa.ff.de reg.iur.
2.c. damnũ.eodem titulo lib.vj.Quia igitur cõ

ſuam malis habicatoꝛibo.l. congruit. ⁊. l.iij. ff.

de offl. pſi. Ideo S. U.ipſum maledictũ carniſ

pꝛiuiũ cum tota ſua ꝓgenie debent expellere et

bannire cum ſit cauſa innũerabilium peccatoꝝ

Tunc ſũmus pontifex tulit ſentẽtiam in fauo
rem quadrageſime ⁊ condenauit carniſpꝛiuiũ
vt a tertia feria poſt quinquageſimã vſq; ad re

ſurrectionis dñice feſtum:non poſſet in aliqua

chꝛiſtianitatis parte habitare in perperuũ:ſed
exul ⁊ ꝓfugus eſſet:⁊ ab omnibo fidelibus ex⸗
pelleret᷑. Aduocati autẽ carniſpꝛiuij inſtantiſſi⸗

me rogauerunt ſummũ pontificem: vt ſaltem

lla tertia feria ⁊ ꝑ quattuoꝛ dies ſequẽtes poſ⸗

ſet carniſpꝛiuiũ in dioceſi mediolanenſi cõmo⸗
rari:quod tãdẽ o btinuerũt. Pꝛedicas autẽ pa

bolas nõ hic recitaui vt annuatim ꝓpłis pꝛedi⸗

cent᷑:nec vt ꝑ illas ad diſſolutiões ꝓuocentur
⁊riſum:vel ad ↄtemptũ verbi dei.Sed vt ſi ali

ter a carniſpꝛiuij relaxatio nib non poſſunt re⸗

trahi ⁊ ad pᷣ dicationẽ illo tꝑe adduci: ꝑ deſide/⸗
riũ audiendi ſermonẽ de carniſpꝛiuio ↄducant᷑
Et tũc modeſte ac ſeruata debita grauitate po

terit pᷣdicatoꝛ aliquid de pᷣdictis vel ſequentibꝰ

de carniſpꝛiuio in eius deteſtationẽ ſicut ei me⸗
lius videbitur ſᷣm deum dicere.ita tamen vtrſo
lũmodo videat᷑ recttatoꝛ parabolaꝝ ad ſpiritu
alem intelligentiã ⁊ diſſolutionẽ carniſpꝛiuij re

pꝛeſſionem ⁊ impeditionẽ inuentarũ.Dicit em
Aug.qꝙ quãdo fictio refertur ad aliquã ſignifi⸗

cationẽ ſpiritualẽ nõ eſt mendaciũ ſed figura:⁊

hoc ponit in lib.queſti.euãgelij. Quo ad octa

uũ ſcilicʒ de carniſpꝛiuij finitione dicebat idem
pdicatoꝛ ꝙ de carniſpꝛiuio cum ſequacib ſuis
⁊ filijs ac filiab ⁊ vxore verificatum fuit illud
ps. Infirmati ſunt:⁊ nõ fuit qui adiuuaret:⁊
euenit ei quod ſcriptum eſt.j. Paral.xxj. Moꝛ
tuus eſt infirmitate peſſima:atq; ſepultus in ci
uitate camerini.id eſt in cloaca vt a vermibo de
uoꝛet᷑:⁊ a demõib in infernũ eſt delatus. Mi⸗
racula vo ipſius iſta ſunt. Nam ſancti dei dãt
odoꝛem:ipſe aũt maximũ fetoꝛem. Sancti dei
illũinant cecos:ipſe vero vidẽtes excecat. San

cti dei extendũt contractos:⁊ ipſe contrahit ſa⸗

nos.Sancti mundant lepꝛoſos:⁊ ipſe inducit

lepꝛam. Sancti dei reſuſcitant moꝛtuos:⁊ ipſe
vluẽtes occidit.De ſanctis vna tm̃ fit vigilia ac
vnus dies ad honoꝛem ipſoꝝ celebꝛatur atq;
officiũ vnius diei vel ad plus ꝑ occauã vnam
dicit᷑. Feſtum aũt carniſpꝛiuij ꝑ duos vł ꝑ tres

XxxVIII

menſes continuat᷑:⁊ ꝑ quindecim dies vel vnũ
menſem poſt in eius diſſolutionibus perſeue⸗
ratur. O cecitas maxima.O ſũma dementia.o
admirãda ſtultica:plus em̃ ſeruit᷑ diabolo qᷓ;

chꝛiſto:plus ventris impletioni vacat᷑ qᷓ; ſpũs

conſolationi. M
Oc aũt vitium gule facit homini ma

tulo h⸗ itu⸗ h gnam iacturam: ⁊ deo iniuris. ſoꝛi⸗
uenit bono ⁊ grandi pᷣſidi purgare ꝓpuincaam

mo facit homini magnã iacturam̃ ex
eo ꝙ inducit in ipſo magna defoꝛmi
tatẽ. Nam facit ventrem nimis tumentẽ. Dicit
autẽ venter a vento:ex eo ꝙ ſit plerũqʒ plenus
vento. Guloſus vero quãto maioꝛẽ ventreʒ ha
bet:tanto maioꝛẽ veſicam vento plenam:⁊ etiã
maioꝛem ſaccum ſtercoꝛibus plenũ ⁊ repletuʒ

poſſidet. Sicut etiam veſica vento repleta acu
puncta cito detumeſcit:ſic venter guloſi pun⸗
ctus acu febꝛili cito ꝑ moꝛtẽ euaneſcit. Stultꝰ
quoqʒ eſſet mercatoꝛ qui aurũ cum młto labo

re acquiſituʒ in ciſtam imponeret:in qua in lu⸗
tum ↄuertendũ eſſe putaret.quia ergo vẽter ge
loſi eſt ſicut ſaccus ſtercoꝝ:ſtultus eſſe dinoſcit

ipſe guloſus:ex eo ꝙ ea que cum multo laboꝛe

acquirit in ventrem ponit:in quo ventre in lu⸗
tũ fetidum ↄuertenda eſſe cognoſcit. Alia gule
iactura eſt:quia nũqᷓ; ſatiat᷑: Juxca illud Pꝛo⸗
uerb.xiij. VUenter impioꝝ inſaturabilis.⁊ pſal.
ait. Famẽ patient᷑ vt canes.canis em̃ poſtq; ꝓ⸗
iecta ſibi Seuoꝛauit mox ad alia deuoꝛanda ſu
ſpenſus anbelat.Et ſiliter guloſus poſtq; mul
ta fercula deuoꝛauit:adhuc alla melioꝛa concu
piſcit. Immo eſt inſaturabilioꝛ cane ⁊ alijs fe⸗
ris:quia omnia ſpoliat elementa. Nam a terra
aufert greſſibilia: ab aqua natabilia: ab aere
volatilia. Unde Hiero.ait.Lhauri paucoꝝ iu
gerum paſcuis alunt᷑:homo vero terra ?⁊ mari.
Secũdo guloſus deo facit iniuriã: quia ho⸗
noꝛem quem illi facere debet faat ventri. Unde
Hugo de ſancto vicoꝛe inquit. Uenter deo cõ
parat᷑. Solent em̃ deo templa conſtrui:altaria
erigi: miniſtri ad ſeruiendũ oꝛdinan: pecudess
ĩmolari.thura ↄcremari.Deo ſiquidẽ ventri eſt
templũ coquina:altare menſa:mminiſtri coqui:
imolate pecudes cocte carnes:fumus incenſoꝝ
odoꝛ ſapoꝝ. Iſta autẽ idolatria quo ad aliqd
eſt peioꝛ q; idolatria paganoꝝ:quia illi adoꝛa
bant auru ⁊ argentũ.guloſus vero adoꝛat ſac⸗
cum ſtercoꝝ. Hanc autẽ vicoꝝ omniũ nutri
cem gulam Hugo de ſancro victoꝛe in lib. de ſa
cramentis ſic diffinit. Gula eſt imoderatus ap
petitus edendi vel bibendi. Scðm aũt Alexã.
de ales in.ij. ꝑte ſũme in tractatu de gula.arti.
vij. ?2 Tho. ij.ij. q. cxlviij. arti.ij. Non ſemper gu

la eſt pctm̃ moꝛtale:ſʒ tm̃ q adheret homo tali

delectationi vt fini:aut ꝓpter eaʒ eſt paratus fa
cere contra deum ⁊ eccleſiam:aut ſe inebꝛiat ſtu
dioſe:vel crapulam ſequitur in magnum coꝛ⸗

poꝛis vel anime detrimentum: vl buiuſmodi.

Bermo

alias eſt veniale.xxv.diſ.S.alias. Quinq; au

tem ſunt gule ſpecies:vt habetur de ↄſe. di. v. c.

quinq; modis. Pꝛima ſpecies appellat᷑ quan/

titatis:quado ſq quis nimiũ comedit.licʒ aũt
nõ ſit eadem complexio.⁊ vnus requirat maio
rem cibum qᷓ; alius: ita ꝙ ſepe quod vni eſt ni
miũ alteri eſt paucũ.vt inquit Areſto.in echiòj.

tamen om̃es debent ſobꝛie ⁊ temꝑate comede/⸗
re ⁊ bibere ſᷣm complexionẽ ſuam vnuſquiſq;ʒ

17

Ait em Boetius.ij.de ↄſo. Paucis minimiſqʒ
natura contenta eſt.Qui em̃ abſtinens eſt adij
ciet ſibi vitam. Ecci.xxxvij.Diabolus autẽ con
tinue nos temptat vt nimiũ comedamus. Et

figuratus eſt per illam beſtiam que apparuit ſi

milis vꝛſo.vt habetur Dan.vij.⁊ ait.Surge co
mede carnes plurimas. Secũda ſpecles appel⸗/
latur qualitatis.ſcʒ comedere cibos nimis de⸗/

licatos:ſicut multi faciũt. Ideo exclamat Oui.

xv. mecha.dicens. Parcite moꝛtales dapibus
temerare nephandis Coꝛpoꝛa:ſunt fruges:ſũt

deducencia ramos. Pondere poma ſuo:tumi/
deq; in vitibus vue. Sũt herbe dulces: ſunt q

miteſcere flãma.Moliri queãtq;:nec vobis la⸗
cceus humoꝛ Eripitur:nec mella thymi redolẽ
tia floꝛe. Pꝛodiga diuitias alimentaq; mitia
tellus. Suggerit atʒ epulas ſine cede ⁊ ſangui
ne pᷣbet.Quiꝓpe equus ⁊ pecudes:armentaq;
germine viuũt. At quib ingeniũ eſt imanſue⸗

tũ q; ferũq;.Armenie tigres iracundiq; leones

Kũq; lupis vꝛſi dapibus cum ſanguine gau⸗

dent. Heu q̃ntũ ſcelus eſt in viſcera viſcera ↄdi

Cõgeſtoq; auidũ pingueſcere coꝛpoꝛe coꝛpus
Alteriuſq; animantẽ animãtis viuere leto.hec
ille. Que accepit a piccagoꝛa phᷣo qui ſuadebat
hominibo abſtinere a carnib. Pꝛimo quia ter
ra hoc docebat ꝓducẽdo varias herbas poma

⁊ fructus. Secũdo quia animalia mãſueta nõ

comedunt carnes:ſed ſolũ beſtie crudeles. Ter
tio quia in etate aurea homines comedebãat ea
que ſponte terra gignebat. Quarto quia cetera
nimalia non ledunt benefactoꝛes ſuos: ſed
homo facit contrarium. Nam comedit oues ꝗᷓ
ei lana:caſeum:⁊ fimũ pᷣſtant. Similiter ⁊ bo⸗

ues: ⁊ alia multa animalia que hominibw mul
tas vtilitates faciũt.Licet aũt quiſq; debeat vti

cibis nõ nimis delicatis.diuites tamen non te
nent᷑ vti cibis quibo vtunt᷑ pauperes.ſed oms
pm cõditionẽ ſuã.c.quiſqͥs.xlj.diſ.Tertia ſpẽs
dicit᷑ curioſitatis.ſ.quãdo nimis detꝑe expen⸗
dit᷑ in condendis cibis:⁊ illis querẽdis que ap

petitui veniũt.Sicut faciũt multi ꝑ diuerſa lo

ca mittentes ad querenda cibaria que dñe gu⸗
le cum diuerſis ſapoꝛibus condita ſatiſfaclant
Contra quos inquit Seneca epla.vj. UVna ſil⸗
ua pluribus elephantibus ſufficit.homo vero
nõ paſcit᷑ terra ⁊ mari. Ideo dicit Albertus in
tractatu de virtutibus politicis. O guloſus
equiparat᷑ atq; aſſimilat᷑ vulturi:qui vt inquit

VI

Areſto. in lib. de animalibi.carnes p.ccc. miic,

nia a remotis odoꝛat. Immo vt dicũt phi natu

rales: dũ citra mare exiſtit: vltra cadauera ſen,g

tit ⁊ ꝓ illis petit. In hac etiam ſpecie peccant qͥ
nimis accurate ⁊ pompatice cibaria cõdũt.Ta

men inquit Hiero.in quadã epła. Nec affecto,
te ſoꝛdes:nec exquiſite delicie laudem pariunt.
Dicit aut Inno.iij.in libꝛo de vilicate conditio⸗

nis humane. Initium vite hominis aqua ⁊ pa
nis.Nunc autẽ guloſis nõ ſufficiũt fructus ar⸗
boꝝ:nõ genera leguminũ:nõ radices herbarũ:

nõ piſces maris:nec beſtie terre:nec aues celi:ſʒ
querunt᷑ pigmenta:temperant᷑ aromata: nutrii
unt᷑ altilia: capiuntur obeſa: que ſtudioſe co⸗
quunt᷑ archicoquoꝝ arte:que laute parant᷑ mi
niſtroꝝ officio. Alius contundit ⁊ colat.alius
confundit ⁊ confict. Subſtantiã vertit in acce⸗

dens:naturãq; in artem: vt ſaturitas tranſeat

in eſt uriem: ⁊ faſtidiũ reuocet apetitum ad irri
tandam gulam: nõ ad ſuſtentandam naturaz

Ipſa tamen gule voluptas tã bꝛeuis eſt: vt ſpa
cio loci vix ſit quattuoꝛ digitoꝝ ⁊ ſpacio tẽpis
vix ſit totidem momentoꝝ:quod multũ diſpli

cet guloſis qui appetũt habere gutturlongum
Sicut patuit de plamoꝛate qͥ deſiderabat ha-
bere collum gruis longũ:vt diu ſentiret dulce⸗
dinem ciboꝝ. Contra hos guloſos etiam excla
mat Lucanus in.iiij.di. O ꝓdiga rerũ luxuri⸗
es:nunq; paruo ↄtenta paratu.Et queſitoꝝ ter
ra pelagoq; ciboꝛũ. Ambitioſa fames:⁊ laute
gloꝛia menſe. Diſcite qᷓ;paruo liceat ꝓducere vi
tam. Et quantũ natura petat: nõ erigit egros.
Nobilis ignoto:diffuſus conſule bachus.õ
auro myrrhaq; bibunt ſed gurgite puro. Tita
redit:ſatis eſt ꝓplłis fluuiuſq; cereſq;. Hec ille.

Quarta ſpecies gule dicit᷑ auiditatis.De qua

fuittemptatus Dauid quando pugnabat con

tra philiſteos:⁊ cũ maxima auiditate deſidera⸗
bat bibere aquã:di.O ſi quis daret mihi potũ

aq de ciſterna q eſt in bethleem iuxta poꝛtã. y,

ruperũt ergo tres viri foꝛtes per caſtra phili

noꝝ:⁊ poꝛtauerũt de illa aqua ad Dauid. Atid1

le noluit bibere:ſed libauit illam dño: ⁊ dixit.

Pꝛopitius ſit mibi dñs ne faciã hoc.vt babet᷑
ij. Regũ.xxiij.c.tranſumptiue in capło delicle.

xlſ.di.Sic ergo ⁊ nos quando maximã auidi

tatẽ comedendi aliquid habemus:ſi volumuſ

multũ mereri facene debemus violentiã ſenſua
litati.Ait em̃ Ouidius in epiſtolis. Eſt virtus
placitis abſtinuiſſe bonis.In hac ſpecie peccãt
multi qui auiditate moti cõmedunt cibaria il⸗
lis nociua. Item illi qui velut lupi rapaciter co
medũt:⁊ cũ nimia ſenſualitate.Qð quantũ ſit
peccatũ oſtendit Greg.in.iij.dyalogoꝝ.narrãs
de quadam ſanctimoniali que vnam lactucaz
in hoꝛto viſam colligens cum nimia auiditate
comedit:pꝛopter quod a diabolo arrepta eſt.
Quinta ⁊ vlcima ſpecies Gule dicitur tempo⸗

falt
Uee
anm
nin
guos
te N
Gepe
med
ag
hos
deg
ere
höft
man
yene
mor
wine
dolo
gena

d

t⸗
gul

o

thus
d⸗

locr

hbllter⸗
chim
ſesfa
Urin
ldeſd
Aon⸗
eaue
ctamng
e Kon

Qulvi

1Pecc
dens
niſſin
luria
ls ren
y. .
enäpe
n.
Hoir
ne
Cömin
gürit
eſtan
poti

mlti

rccnſ
iim
Eunnsiian
an n
Nuscſerſ
1: paco tinis
mulüdili
Wnrioncom
Mcadn be
amlomn;
Cgpeinonter
zumes:tlaute
ax dnctvi
noigt egos.
Ubachus. ſie
orrpurd. Un
nig. Delle.
o ugnobor o
iurdeſden
unr mihlpoti
unnpori. Jr
atn pbüicti⸗
14 Dauld del
boc N bidt
n caylo d
⸗ rini idl
nus:iwunn
olniſnin
Gls ninls
henehelen
Pinuamm
ebani
logor anin
mumloc
mid aidi⸗

Foliu

ralitas. Et eſt illoꝝ de quibus dicitur Eſaie.v.

Ue qui conſurgitis mane ad ebꝛiecateʒ ſectan⸗
dam.⁊ ad putandũ vſq; ad veſperam. Multi

enim ſunt qui ita ſunt dediti crapule.vt videat᷑
illis.ꝙ ꝓpter hoc ſint nati vt epulentur. Contra

quos inqͥt Tulliꝰin rhetoꝛid. Comedere opoꝛ
tet vt viuas.nõ viuere vt comedas.In hac ſpe
cie peccant illi.quivt de mane ſurrexerint ad co

medendũ vadũt.⁊ bibendũ pꝛiuſqᷓ; ad eccłiaʒ

pergant.vł aliud boni oꝑentur.Cotra omnes
hos guloſos exclamat Aſculanus poeta in.c.
de gula dicens. Non poteſt cum alijs vicijs fa
cere computuʒ qui ſuam libidinoſam gulam
nõ refrenat.quia cum gula luxuria eſt accenſa.

memoꝛiã ðᷣſtruit.⁊ ſenſus aufert.vniuſcuiuſq;
vene ſanguinẽ coꝛrũpit.et cantando guloſus

moꝛitur veluti cgnus. In dedecoꝛe vitam ter

minat.Intellectuʒ a bono aufert.⁊ facit ſentire
doloꝛes infinitos.ſpoliat aiam vircute ſua plã

gendo ſemꝑ nuda de ſalute. “
Oc Jra. R8

Ra quintum eſt capitale peccatũ.Dif/

i finitur aũt ab Areſ.ij. Rheto.ſic Ira eſt
appetitus vindicte.⁊ ſᷣm Blexã.de ales
in.ij.parte ſũme in tractatu de ira arti.v.⁊.viij.
et Tho.ij.ij.q.clviij.arti.iij. Lripliciter poteſt

quis iniuſte habere iram moꝛtaliter. Pꝛimo
ratione modli ſiue ſigni:cum ſubtrahit loqlaʒ

⁊ habet odium aduerſus aliqueʒ.vnde Mat.

v.c.dici᷑ a dño.Omnis qui iraſci᷑ fratri ſuo re
us erit iudicio. Secundo ratiõe facti.cũ nota⸗
biliter offendit.vł iniuriat᷑ pꝛoximo ex ira. Hic
enim eſt ꝓpꝛius effectus ire nixari.⁊ contentio⸗

nes facere.atq; ꝓximo inſultare Pꝛouer. xxix.
Vir iracundꝰpꝛouocat rixas.Tercio rõne ma

li deſiderij ira eſt peccatũ moꝛtale.cum appetit
illum puniri.qui nõ meruit.vł maioꝛi pena.vł-
a ſe aut ab alio.qui nõ habet auctoꝛitatem vel
etiam a ſuo iudice nõ ratione iuſticie.ſed vindi

cte. Contra tales iracundos dicit᷑ Eccle. xxviij.

Qui vindicari vult:a domino iueniet vindictã

⁊ peccata illius ſeruãs ſeruabit.Nec mirum ſi

deus magnã de iracundo facit puniciõeʒ. Gra
uiſſimũ enim eſt peccatum iracundia. Nam in
iuriatur deo volens facere vindictã quã ſibi de
us reſeruauit:dicens Deutero.xxxij.?⁊ Pꝛouer.

xxv. Mihi vindictam ⁊ ego retribuam. Quod

etiã ponit᷑ ad Ro.xij. Ad hebꝛe x.⁊.xxiij.q.j.in
pn. Itẽ iniuriat᷑ ꝓximo.iuxca illud Ecci.xxviij.
Hõ iracũdꝰicendit litẽ ⁊ turbat amicos. Unð

ðꝛ in.c.cuʒ apud.xj.q.iij. Ira facit hoiem talia
cõmittere ð qbo poſtea ſolet multũ dolere. Iſte

añt iracũdus aſſilat᷑ apꝛo.qͥ ſ᷑ᷣm Philoſophũ
eſt animal iracũdũ nullã reapiẽs diſciplinã.ſʒ
potiꝰſe moꝛti exponit qᷓ; domeſticet᷑.et eſt aial

mltũ nociuũ ⁊ leſiuũ.? ꝓ modico iraſcit᷑⁊ ꝓxi
mũ iuadit.Et ſir iracũdꝰp leui facto.aut vbo

2 freqnt ꝓ minima ſuſpitiõe diffamat ꝓxumũ.

ſpitat: ⁊ totus homo alienat᷑. Unde dicit Se⸗/

intueri defoꝛmitatẽ ſuã. Naʒ ira faciem turbat:

NNIX

vᷣberat. lacerat. deſtruit. occidit.⁊ potius vult
moꝛtaliter peccare:⁊ ſceipᷣm ad periculum mo:⸗

lis tempo:alis: ⁊ eternalis dare:qᷓ; velit primo

ſuo parcere. Et ideo de tali recipiente nocumen

tum ab iracũdo dicitur per pſalmiſtã. Extermi

nauit eum aper de ſilua:⁊ ſingularis ferus de⸗
paſtus eſt eum. Jracũdus eniam nocet ſibijpſi

Nam irg pmo ſu btrahit ei honeſtatem coepo⸗

rolis diſpoſitionis: quia q uantũcũq; perſona

ſit pulchꝛa:mutatur tamen per iram. ſſam ver
tit oculos: ⁊ facdem imutat: rubet vel palletin
vultu:ſpumat in oꝛe:manus tremit: lingua ce⸗

neca.ij. ⁊.iij. de ira. Nihil eque ꝓfuit irato ſi cut

oꝛa pulcherrima fedat:curuos vultus extran⸗
quilliſſimis reddit. Qualem autem putas cu⸗

ius imago tam fetida eſt. Ideo dixit quidaʒ ꝓÿ% H

iratis ꝓfuit inſpicere ſpeculum:vti mago reper
cuſſa oſtenderet homini ſuam defoꝛmicatem.
Hec ille. Inquit etiam Damaſcenus.libil eſt
turpius facie furientis. Secundo ira impedit
poteſtatem naturalios racionis:iuxta illud Ca
thoniſ. Jra impedit animũ:ne poſſit cernere ve
ruũ.Et ideo diabolus facit ſicut aſtutus piſca⸗
toꝛ:qui quado faciliter vult decipere piſces tur
bat aquam:⁊ tunc eſt ſecurus ꝙ piſces nõ poſ
ſunt cemere rete.⁊ periculum ꝓpoſitum. Et eco⸗

dem modo fadt diabolus imittendo in quãcãũ

q; congregationem ire turbationem: vt poſſit
facilius animas capere per peccatum. Itenim
ait philoſophus pꝛimo Elencoꝝ. Conturbati

2

minus poſſunt obſeruare omnes. Certio ira
minuit quantitatẽ vite naturalis. Scoðm cim
philoſophum animalia exceſſiue colerica ſun-
naturaliter bꝛeuis vite:ſicut marime apparetin
canibus.Et hoc eſt etiam quod dicitur Ecci.
xxx.Zelus ⁊ iracũdia minuũt dies:⁊ ante tem/
pus adducent ſenectam. Et ideo antiqui dixe⸗-3
runt iram eſſe bꝛeuem inſaniam. Et idcirco eſt.
maxime cauenda.Nam facit hominẽ peioꝛem
diabolo. Legio enim demonũ fuit ⁊ eſle poteſt

in vno homine. Duo autẽ iracundi nõ poſſunt
ſtare ſil in vna domo. De iracundo etiã inquit

Ceſarius. Sue mentis lumen iracundus exc⸗/
cat. Sicut em̃ vꝛſus excecatur ad peluim ardẽé⸗
tem.ſic homo excecatur per iracundiam infiã⸗
mantem.Albertus auteʒ in tractatu de virtuti
bus politicis dicit. Ira eſt ventus peſtilens ho
minis interioꝛa depaſcens.vitã minuenſ.guer
ras cõmouens.rixas verboꝝ inducens.caſtra
villaſq; conſumens:⁊ omnes pꝛouindie ciuira⸗“
tes incendens. Nam violam lilium atq; croca

cito peſtilens aura coꝛrumpit. Hec ille.Et ideo
dicit Oꝛatius in epiſtolis. Ira furoꝛ bꝛeuis
animũ rege qui niſi paret. Imperat hunc fre⸗

nis:hunctu compeſce cathenis. Zullius vero

in Tuſcu.queſti.libᷣ.iij.ait.Nũqᷓ; ſopiẽs iraſa

Econtra vero de ſtulto inquit Salomon ꝛo
uerb.xij. Fatuus ſtatim indicat iram ſuaʒ.Oui
dius autẽ in.iij. de arte amãdi canit.Candida
pax homines trux deq; ira feras.Et de iracũdo
iterũ ibidẽ ait.Oꝛa tumẽt ira:nigreſcũt ſangui⸗
ne vene. Lumina goꝛgoꝛio ſceuius igne micãt.
Et pꝛudentius in li.de ſicomachia.c.uiijj.ait. Ip
ſa ſihi eſt hoſtis veſania:ſeq; furendo: Intere⸗
mit moꝛitq; ſuis ira illita telis.? Gualterius ðᷣ
caſtilione li. x.ſcribit. Immẽoꝛ ira ſui eſt Et qͥ ra
pit ipetus:illuc ebꝛia diſcurrit ⁊ ſe ſocioſq; fla⸗

7

gellat. ? Matcheus in poetria ꝑte.ij. ciij. dicit.
Ira mouet liteſ:lis pᷣlia:plia moꝛtẽ.Et iõ Caſſi

odo.in li.de amicicia inqt. Ira ꝓcul abſit cũ q̃
nihil ↄſiderate:nihilq; recte fieri põt.Et Paulꝰ
ad Eph̊.iiij.hoꝛtat᷑ dicẽſ. Sol ñ occidat ſuꝑ ira
cundiã veſtram.⁊ nolite locum dare diabolo.
Ait em Salomon Pꝛouerb.xxix.Qui ad indi
gnandũ facilis eſt:erit ad peccata ꝓcliuioꝛ. Iſi
do.quoq; ſoliloquiox li.ij.c.xxj.inquit. Refre⸗
na iracũdie impetus. Ut em̃ ſcribit btũs Greg.
in paſtoꝛali.Menti furoꝛe ebꝛie:omne rectum
qð dicit᷑ guerſum ei videt᷑. Ira em̃ gignit inſa⸗
niã.vt teſtat᷑ Seneca ad Ludillũ.Et iõ ðᷣt Eccs

vij.c.ſapiens Salomon. ſle ſis velox ad iram:
quia ira in ſinu ſtulti reqeſcit.Et Job.v.eius.c.

VUirũ ſtultũ interficit iracũdia. Ideo dieit Da⸗
uid ps.iiij. Jraſcimini.ſ.cõtra peccata: ⁊ nolite

peccare.Et Ouidius in eplis epła.v.inqͥt. Cin
ce animũ irãq; tuam:qꝗᷣ cetera vincis.Et in pꝛio
de remedio amoꝛis ait.Dũ furoꝛ in curſu ẽ cur

renti cede furoꝛi.Lic; aũt difficillimũ ſit iuſtuʒ

doloꝛẽ tꝑare: vt ðꝛ in.l.ſi adulteriũ: cũ inceſtu.
S.imꝑatoꝛes.ff.ad.l.iuł.de adul.⁊ in.l.quicqd

ff. de re.iur.ac in.l.iij.ff.de diuoꝛ.dicit᷑. Quicqd
caloꝛe iracũdie fit vel dicit᷑:non pᷣus ratũ eſt:qᷓ;
ſi ꝑſeuerantia apparuerit iud iciũ animi fuiſſe.
Ex qͥ b apparet ꝙ cũ pᷣmi motus nõ ſint in po⸗
teſtate hois:aliqualłr excuſat᷑:qͥ ex ſubito motu
iraſci᷑: dũmõ ſtati ad ſe reuerſus deſinat ab ira
Relinquat furoꝛẽc. vt hoꝛta᷑ Dauid ps.xxxvj.
Tñ totis viribus debemus nobis pᷣcauere ab

ira.Ait em̃ Cecilius firmanus lib.uij.de beata

vita. Tria ſunt que hoĩes in om̃ia facinoꝛa pᷣci

pites agunt. Jra:cupiditas:⁊ libido. Gualfre

dus quoq; in poetria.c.xvij.inquit de ira. JIra
genus flãme materq; furoꝛis:ab ipſo Fellẽtra
hens oꝛtũ:coꝛ ⁊ interioꝛa venenat.De hac etnaʒ

peſſima beſtia inqͥt Aſculanꝰ poeta in.c. de ira.

Ira nõ eſt aliud niſi qᷓ; accenſus ſanguis intra
coꝛ:qð ex dedignatiõe accendit᷑ ꝑ quod de vin⸗
dicta anima languet:ſtatim dedignata aufert
bonũ.de grandi amoꝛe qui redit in re parua ⁊
amoꝛoſa pax nõ ſubuenit ei.
De inuidia. 3
Extum capitale peccatum eſt inuidia
ſ quã diffinit Damaſcenus lib.ij.di.q;
eſt triſticia de alienis bonis: ⁊ letica

YVI

de malis. Et eandem diffinitionem in ſubſtan
tia ponit Auguſtinus.iiij.c.ſuꝑ Geneſim.No⸗
tandũ vero eſt ſ̃m Alexan. de ales in.ij. parte ſũ
me in tractatu de inuidia arti.j. Et beatũ Tho.
ij.ij.q.xxxvj.ar.ij. Et Durandũ nr̃m in ſumma
ſua lib.j.parte.iij.di.ſ. triſticia de alienis bo
nis tribo mõis poteſt cõtingere. Pꝛimo modo

quãdo quis dolet de bonis alterius inq̃ntũ ex

eis timet ſibi vel alijs alicuius nocumenti pe⸗
riculũ.Talis em̃ doloꝛ ꝓpꝛie non eſt inuidia:⁊
poteſt eſſe ſine peccato:cũ moderatus eſt:necex
hoc facit aliqð incõueniens.Uñ Greg.xxij.mo
ral.ait.Euenire plerũq; ſolet vt nõ amiſſa cha⸗
ritate:⁊ nos inimici ruina lecificet:⁊ rurſus eiꝰ
głia ſine inuidie culpa ↄtriſtet. Cũ etiam ruen⸗
te eo quoſdam bene erigi credimus ⁊ ꝓficiente
lllo pleroſq; iniuſte o ppꝛimi foꝛmidamus.hec
ille. Sic ex ſubmerſione pharaonis cũ exercitu
ſuo in mari rubꝛo ꝓpłus iſrael multũ gauiſus
eſt.?⁊ pulſans tympanũ cũ maria decantauit cã
ticũ dicens. Cantemus dno ⁊c̃. Eo ꝙ moꝛtuꝰ
eſſet inimicus qͥ volebat eos in ſuitutẽ reducer
Exo.xv.Econtra vo Machathias cũ ſuis ↄtri
ſtatꝰeſt valde:audiẽs de ꝓſperitate regis antio

chi qͥ querebat ꝓpłm iſrael trãſferre ad ritus gẽ

tiliũ:deovero derelicto.j.Machab.ij. Secũdo
põt quis cõtriſtari de bono alterius nõ ex eo ꝙ
ille habeat illud bonũ:ſʒ qꝛ ſibi deeſt.Et iſte do
loꝛ ꝓpꝛie ðꝛ ʒzelus ᷣm ph̊m.ij. Recho.nec eſt pec
catũ ſi crca honeſta verſat᷑. Unde aplłs.j.Coꝝ.
xuij.ait. Emulamini ſpũalia.? Hiero.ad achle

tam de inſtrucciõe filie dicit. Habeat ſodas cid

quib addiſcat:quib inuideat:quarũ laudibo
moꝛdeat᷑.Et ideo ſᷣm legiſtas inuidus accipit
in malã ꝑtẽ. Inuidioſus aũt.i.emulatoꝛ in bo⸗

nam. vt no. glo.in.l.vnica.circa pn.C. de cadu.
tol.vbi ait. Inuidioſus ego:nõ inuidus eſſela

boꝛo. Hec etiã notant᷑ in.l.ceteꝝ.ff.de vſu.⁊ ha⸗
bi. Tertio qͥs ↄtriſtat᷑ de bono alterius inq̃tuʒ
alter excedit ipᷣm in bonis:⁊ hoc pꝛie eſt inui⸗
dia:⁊ magnũ peccatũ ſᷣm ph̊m in.ij. Recho.qꝛ

dolet de quo eſt gaudendum.ſ.de bono ꝓximi

Unde.j.ad Coꝝ.xiij.dicit apłlus. Charitas nõ
emulat᷑:ſed ↄgaudet veritati.Et iſti inuidi ꝓpe
ꝑfidi ſunt ⁊ maligni.De qͥbo Augꝰ.ſuꝑ.cxxxix.
ps.ait. Qui falſi ſũt iuſti neceſſe eſt vt inuideãt

veris iuſtis.Signũ ergo eſt ꝙ quis non habet

in ſe lud de quo alteri habʒ inuidiam.Ait em

ullius in Philippiò lib.ix. Nemo qͥ ſue vᷣtu⸗

ti ↄfidit alteri inuidet.Et in lib.de eſſentia mun
di:idem ait. Pꝛobus nemini inuidet.Qñ ergo
alicui habet᷑ inuidia:ſignũ eſt ꝙ in ſe babet ali
quas virtutes.Ait em̃ Ouidius li.j.ð remedio
amoꝛis. Sũma petit liuoꝛ:perſlant altiſſima

venti. Summa petunt derxtera flumina miſſa
iouis. Quanto aũt quis vilioꝛ videt᷑: tanto mi

nus ei inuidet᷑.Et econtra.ff.de offi.ꝓcõ.⁊ le.lł.

nec quicqᷓ;. ⁊ ibi glo.allegat.Ouidiũ dicentem.·

nuia
ſedtcn

bluu
diadicl
Goun
hoisla⸗
rüm
trvj
opue
no.p
ne an
1Paten
lih. n
uidt
ſhenc.
nos
hollm
deban
doonn⸗
ſonem
gcater
W⸗

Ghonin
bonoat
puüche
Guinuu
ldilmi
loelonel
ur
Phrovene
win
pormnnt
Moftclog
ſlsinnot
mnbſancn
kehopfit
ecgrefeſr
s ibſi
cose
Potillud
lucemad
anes
luimmicog
aS
en ſu
uncogal
Kogin
Atenfl
namaie
diſcoꝛci⸗
gahirin
gquonn
crhan

oncninſibtn
1Banin
Ebeni7
ngerften
ubgmn
wrungsd
Aumnus nogeg
ihideck crlkedo
Nutoaack er
1D. Warble
ar bauͤ
nauni uud,
4 nuids Ah
Amunni
munchi
vim uſn
Megtchiu⸗
nlnmd n
Gikinnidi
ſeck wn

Inuidiam placere paras virtute relicta.O ma⸗
ledicta inuidia tu es peſſimum venenũ de quo
Bualfredus in poetria.ca.xviij.inqᷣt. Peſſima

res liuoꝛ cuius letale venenũ.De hac etia inui⸗
dia dicit Jacobus bnuentanus.vj.c.ſui libꝛi.
Ur durũ ferrũ moꝛdax conſumit erugo. Sic

vitiũ inter eos qͥ ↄtendũt de pari ſᷣm Tho.ij.ij.

q.xxxvj.ar.j.in ſolutione argumẽtoꝝ. Jõ ðꝛ in

cõi ꝓuerbio. inter pares regnat inuidia:qð
no.ꝑ glo.in.l:.ſi cũ exceptione.S.eũ qui.ff.quod
me.cau. Un eciã vulgarit᷑ ðꝛ.Canit in coquina

⁊ pater eius nõ deſiderat. O maledice inuide:

audi quid dete Oꝛatius inquit in epła ad To

liũ. Inuidus alterius marceſcit reb opimis.

Inuidia ſiculi nõ inuenere tyrãni.ꝭ Naius toꝛ
mentũ.O diabolica inuidia:tu es illa ꝑ quam
moꝛs intrauit in mũdũ.Sap.ij.c. Inuidia dia

boli moꝛs itrauit in oꝛbẽ terraꝝ: ðöt Salomõ.

De bᷣ eciã iniquiſſimo vitio ait Aug.in lib.j de
doctrina chꝛiſtiana. Inuidia vitiũ diabolicũ c.
Non em̃ diabolo ðꝛ vt damnet᷑:furtum fedſti:

adulteriũ cõmiſiſti.villam alienam rapuiſti:ſʒ

hoi ſtanti inuidiſti. P·1
Nephadiſſimũ ſcelus tu es toxicũ cha⸗
o ritatis.oſtiũ iniqͥtatis: ⁊ putredo ois

ſanitatis. Pꝛimo em̃ inuidia eſt toxicũ

charitatis.iſi em ipſa eſſet qͥlibet gauderet de

quit inuidia:⁊ meũ eſt qð habes.Sunt em̃ in⸗
uidi ſimiles noctuis q̃ nõ pnñt ſine magno do⸗
loꝛe lumẽ ſolis inſpicere. Et ideo de nocte ſoluʒ
volant. Et ſiliter inuidi ꝓſperitatẽ vtuoſoꝝ nõ
pñt audire nec videre.ſicut figuratũ ẽ Gen.xxx/⸗

vij.in Joſeph quẽ ſui fres ex inuidia videre nõ
poterant.Oderãt em eũ:nec poterant ei quicq;ᷓ;

paciice loqui.Uñ Chꝛy.ait. Patitur Joſeph
ſctũs innocẽtis vite inuidiã:⁊ emulos in ſe fra

tres ſancta excitat vita.Quia mali bonũ vide⸗

re nõ pñt.Deniq; venientẽ ad ſe lacerant:ſeuiũt
necare feſtinãt.nolũt melioꝛẽ viuere ne degene⸗

res ipſi poſſent ipꝛoꝑn ſuſtinere.De tali inui⸗

do qͥ bona ꝓximi videre nõ põt exponi ſpũałr
põt illud.j. Regũ.iij.Caligauerũt oculi eius:et
lucernã dñi videre nõ poterat ⁊c̃.De h vitio lo/⸗
quẽs Seneca in lib.de moꝛibo ait.Et ſi nullos
inimicos tibi fect iniuria.multos tñ facit inui
dia.Scðo inuidia cẽ oſtiũ iniqͥtatis. Per ipſaʒ
em̃ vt ſupᷣ dictũ eſt itrauit moꝛs in mũdũ.ſ.nõ
tm coꝛꝑalis ſed etiaʒ ſpũalis.ſ.peccati. Et ideo

ðᷣꝛ cognata ⁊ affinis oim pncipaliũ iniq tatum

Eſt em̃ filia ſuꝑbie a qua ↄtrahit pertinaciã cõ
tra maioꝛes.Soꝛoꝛ vane gloꝛie a qua ↄtrahit
diſcoꝛdiam ↄtra equales.Neptis iracũdie a q̃

trahit iniuſticiã ↄtra melioꝛeſ.Nurus auaricie

a qua trahit fraudulentiam ↄtra ſunplicioꝛes.

Per hancocciſus ẽ Abel a cayn. Jacob cribula

*
tus ab Eſau. Joſeph venditꝰ a fratribb.Dauid
Saul gſecutus.⁊ chꝛiſtus a iudeis ocaſus.
Hanc em beſtiaʒ euadere nullus poteſt niſi ſo
lus milſer ⁊ infelix. Unde Iſidoꝛus in libꝛo de
ſummo bono ait. Celebꝛe eſt puerbiuz ab anti
9 quo. ſola miſeria neſcit inuidiam:ſiue caret
hois lacerat intima liuoꝛ edax. Hoc aut eſt cõe

inuidia. Miſerrima nanq; foꝛtuna miſeri hec

nem cũ ei aliqui inuiderẽt interrogaſſe Socra

tem qua ratione poſſet hoim inuidias dedina
re. Kui reſpondit Socrates. Eſto vt circites qͥ
fuit abundans infoꝛtunijs: ⁊ carens om̃ibus

bonis.Tertio inuidia eſt putredo omnis ſani

hbominis eſt ꝙ ei non inuidet᷑. Fert᷑ em̃ Pl æ

tatis. Unde Pꝛouerb.xiuij.dẽ. Putredo oſſiũ

iuidia. Hoc em̃ vitium peſſimũ ⁊ iniuſtiſſit imũ

eſt in eo ꝙ eſt recipꝛocum in ſuũ auctoꝛeʒ. U¶n
de mtrice dicitur. Inuidus inuidia comburit᷑
intus ⁊ extra. Et Hugo de ſancto victoꝛe inqᷣt.

Inuidia ꝓtinus ipᷣm actoꝛem punit cruciatq;

ſuũ. Quia ſicut rubigo ferrum. ſic inuidia coꝛ

in quo naſcit᷑ coꝛrũpit. Etiõ deus maximã in⸗

iuriam faceret inuido ſi poneret eũ in celo quia
ibi eſt ſumma felicitas in ꝓximo:⁊ ꝑ ↄſequens
ſummũ nocumentũ foꝛet inuido.Et ideo con⸗
grue erit in inferno vbi nihil videbit cui inuide
re poſſit. Ad pᷣdicca etiam adduci poteſt ilud

quod legi in quadã hiſtoꝛia ſcq; ꝙ in curia cu⸗

ſe e iuſdam regis erat vnus inuidus qui nõ pote⸗
bono alterius:⁊ de malo eius doleret:qꝛ hoc ẽ
pꝛiũ charitatis.Un Augꝰ.ſuꝑ Joh̊. Lolle in/

rat audire vel videre bonum alterius curialis.

Quapꝛopter rex eũ ad ſe vocauit ⁊ dixit Pete a
me qua gratiam magis a ppetis:⁊ eam tibi faci
ciam. Sed ſcito ꝙ quicquid petieris:⁊ tibi con

ceſſum fuerit:dulpũ dabo tali curiali ſocio tuo
Tunc inuidus ille cepit cruciari in animo cogi

tans ꝙ ſi peteret mille aureos vel vnum caſtrũ

ſiue aliud bonũ alter duplum haberet.Tandẽ
vero inuidiam ſequens petijt dicens. Obſecro
vt mihi erui faciatis vnum oculum. Et ſic vo⸗
luit pᷣuari vno oculo:vt ambobus ochulis pᷣua
ret ſociũ ſuũ. Huic aũt multi ſunt ſimiles qui

potius eligunt ſibi duplum malum ſalicer ani

me⁊ coꝛpoꝛis:qᷓ; velint facere ꝓximo paruum

cõmodumi:quod ex inuidia ꝓcedit.De quo eti
am peccato ait Aſculanns poeta in caplo de in
uidia. Jiuidiam mundus abdicauit: furatur

virtutem de intellectu:⁊ ardet cece perſonameꝛ

comedit animã:⁊ deſtruit coꝛ.De om̃i peccato
aliquod delectamen habetur:inuidia neſcit a⸗
liud q; doloꝛem. Iſta eſt triſtis de bono alteri
us ⁊ gaudent de damnoſo malo quod nobis
caſu vel tempoꝛe obuenit:inuidia vix ſe ſuſti⸗

net pluſq; paupertas accidẽtalis:que facit de

ſummo ſtatu hoiem cadere.Si vis de inuidia

vindictam facere: ⁊ eam cum maioꝛe flamma

languere adhibeas te virtuti: et bene compe⸗
ſcas:quia qui gaudet de vicino planctu in euʒ

vadũttriſtes hoꝛe:qui accipit detriſticia nounũ

cantũ. O ania inuidioſa ? diſpbumata. videans

Bermo

. — ⸗
quõ in cruce eſt tuus factoꝛ:pter quẽ finem tu
fuiſti creatus.Ego dico ad ↄſequendã dignam
ſoꝛtem:fugiendo ꝑ virtutẽ eternam moꝛtem.
De accidia.
Eptimũ ⁊ vltimũ capitale vitiũ ſᷣm pᷣdi
ſccos docctoꝛes eſt Accidia.quã Rich.ð

ſcõ victoꝛe diffinit dicẽs. O eſt toꝛpoꝛ

menti bona negligentis inchoare ? perficere.

Damaſcemus vero inquit. OQ acaidia eſt triſti

cia aggrauans aium hoĩs:vt nihil boni ei age
re libeat. Et ſᷣm genus ſuũ eſt moꝛtale pctm̃ ſi

ſit ex ↄſenſu rõnis in his que ꝓpter deũ quis fa

ceretenet᷑:puta qñ quis habet in odiuʒ diuina

pcepta:⁊ bona ſpiritualia:ſiue opera virtuoſa:
daa que tenet᷑ ex dei pcepto vel eccleſie vel alceriꝰ
ſui ſuꝑioꝛis.⁊ quãdo ex accidia dimittit ea face

re. Item quãdo nolet ꝙ virtutes eſſent. Nam
hoc eſt moꝛtale peccatũ ſi affuerit ↄſenſus ratio

nis. Saũt hoc nõ ꝓcedit a deliberata intentio

ne:ſed ex repentino motu eſtveniale pcem.Et h

Fp̃m Tho.ij.ij.q.xxxv.ar.j.?⁊ Durandũ noſtrum

in ſumma ſua.⁊ etiam Aſteſanũ.lib.ij.ci.lxiij.⁊
Alexan.de Ales in.ij.pꝑte ſumme in tractatu de
accidia art.ij. Ideo de accidioſis ðt Dauid ps.

cvj.Omnẽ eſcam ſq; operis ſpiritualis: abomi

nata eſt anima eoꝝ:⁊ appꝛopinquauerũt vſq;
ꝗdd poꝛtas moꝛtis. Hoc pecin cõmittũt illi qui
tediant᷑ de vita pᷣſenti:ita ꝙ nollent eſſe creati:
nec in mũdo nati:⁊ h̊ ex deliberata rõne:vl deſi
derant eſſe ſicut aialia irrationabilia.vł vellent
moꝛi q̃litercũq; ſiue bñ ſiue male ſolũ ꝙ exirent
de hac vita. Quodlibet em̃ hoꝝ eſt moꝛtale ſᷣm

pᷣdictos doctoꝛes. Si quis aũt haberet tediuʒ

vite pᷣſentis ꝓpter deſiderium celeſtis patrie.hᷣ
nõ eſt peccatũ. Hocem̃ tedium habebat Job.
di. x.c.ſui libꝛi.Tedet animã meamvite mee.Et
Paulus dicens ad Philipᷣ.j. Cupio diſſolui
⁊ eſſe cum chꝛiſto.Et pſalmiſta lamentabat᷑ di.
Heu mihi quia incolatus meus ꝓlongatus ẽ

Similiter quis peccat per accidiam ſi ita ↄtri⸗

ſatur de aliquo caſu aduerſo:vel tribulatione
ſpirituali coꝛpoꝛali aut temꝑali ꝙ nõ vult reci⸗
pere ↄſolationẽ:ita ꝙ ꝓpter hanc triſticiam ali⸗
quã infirmitatem incurrit:vel ſe verſimiliter in
periculo infirmitatis ponit:dum ſtudioſe per⸗
dlit ſomnũu:dimittit cibum vel hmõi.Nam ſi ſe
poteſt iuuare ⁊ nõ vult peccat moꝛtaliter. Hac
aũt triſtida timuit Jacob patriarcha detineri:
qluãdo audita moꝛte Joſeph filij ſui.licʒ nõ ve

ra:inconſolabiłr dolebat.nec poterãt filij eiꝰdo

loꝛẽ ſuũ delinire. Uñ dicebat. Deſcendã in infer
nũ lugens filium meuʒ. Geñ.xxxvij.c.quaſi di
ceret. Tantam triſtitiam ſentio de hoc ꝙ timeo

ne ducat me in moꝛtẽ:vel in locum damnatoꝝ

In hocetiam peccato ↄtinet᷑ inoꝛdiata triſticia
de moꝛte charoꝝ: que ꝓhibet᷑.xiij.q.ij.c.qᷓ; pꝛe/⸗
poſterũ. In hoc etiam peccato vitioſi ſunt:qui

bona quẽ de facili poſſunt operari ex negligen

22

V

tia dimittũt:vel in benefaciendo tediant᷑. Hoc
peccatũ incurrit multitudo Hebꝛeoꝝ in deſer

to. De quib dicit᷑ Numeri.xxj. ꝙ cepit popu⸗
lum tedere laboꝛis ac itineris. Hoc peccatũ ac
cidie incurrit ille qui deditus eſt ſomno ac ne⸗

gligentie ⁊ pigricie.cui ðt dñũs Apoc.iij.Eſto vi

gllans ſq; in bonis oꝑibo.ſi em nõ vigilaueris
venisã ad te ſicut fur. OD

Ebent igit᷑ om̃s fugere ocioſitatem ⁊ ac
d cidiam. am ſ̃m phᷣm in ꝓbleumati⸗
bus:eo anno quo aer quietus eſt:⁊ nul

lus ventus mouet᷑:multi homines moꝛiũtur.

Cuius ratio eſt ᷣm Conſtantinũ:quia ventus
habet aerem depurare ⁊ renouare:quo nõ reno
uato coꝛrũpit᷑ ⁊ inficit᷑:⁊ per ↄſequens etiaʒ ho

mines inficiunt᷑ ⁊ moꝛiunt᷑.Sic etiam ſᷣm Ga
lienũ in antidotario veteri:coꝛpoꝛa bumana q̃

in quiete ſunt ſedula.ſubito moꝛbos ↄtrabunt
⁊ languoꝛes.qꝛ ſᷣm Auiceñ.In coꝛpoꝛe quieto
moꝛboſum humidũ nullatenus põt deſiccari.
Vnde dicit.j.fen.tertij di.j.c.iiij. Pigricia virtu
tes laxat aiales: ⁊ complexionẽ ad fleumat ꝓ⸗
pꝛietatem inclinat. Et ſic ſpiritualiter homines
accidioſi ⁊ ocioſi multas ſpirituales coꝛruptio

nes ⁊ languoꝛes ꝑ influxũ malaꝝ cogitationũ

⁊ fantaſmatũ patiunt᷑: que ałs ꝑ exercitiũ vir⸗
tuoſe operationis conſumunt᷑.ſlam dictur in
auten.de mona.S.ſi quis igit᷑.coll.j. Humana

natura quodãmodo dilabit᷑ ad delicta: cum ꝓ

cliuis ſit hoim curſus ⁊ natura imitatrix vitio
rũ.Hoc aũt fit maxime per ocioſitatem. Ut em
dicit᷑ in.c.nũqᷓ;.de ↄſe.di.v. In deſiderijs eſt om

nis ocioſus.Multum aũt diſplicet hoc vitiuz

deo. ſumme placet diabolo:⁊ hoi in natura no
cet. Pꝛimo em̃ multũ diſpilicet deo. Nam ſicut
accidioſus miles multũ a rege vituperatur:ſic
miles chꝛiſti qͥ piger ⁊ tepidus eſt in bello vir⸗
turtum ei non placet. Unde Berñ.in libello de
vitijs ⁊ virtutibus ait.Accidia eſt fex ⁊ ſentina

cunctoꝝ vitioꝝ:⁊ hominẽ deo facit ingratum.

Qua ex re dñs dixit ꝑ angeluʒ Joham de quo

dam epᷣo Laodicie ecdeſie:qui accidioſus erat
Apocal.iij. Utinaʒ frigidus eſſes aut calidus:

ſed quia tepidus es.id eſt accidioſus.incipiam
te euomere ex oꝛe meo.id eſt eijcere a me.ã ca⸗
lidus eſt qui feruet in ſᷣuitio dei. Frigidus qui
om̃ino deſiſtit a bono. Tepidus vero qͥ ſe me⸗
dio modo habet.Et dicit gloſa interlinearis q;
maioꝛ eſt ſpes de frigidis qᷓ; de tepidis:quia te

pidi ſemꝑ quandam fiduciam habent de hoc

ꝙ aliqd boni agũt.Et ideo ſe nõ coꝛrigũt:pter
qð deus eos eijcit a ſe:qꝛ impenitẽtes ſepe mo⸗

riunt᷑.Frigidi vero quãdo cognoſcunt ſe pecca

toꝛes ardenter dolent.ſicut maria magdalena
Petrus Paulus maria egyptiaca:⁊ q;plures
alij.Oe talibo autẽ gaudent angeli dicente dño
Luc̃.xv. Gaudiũ eſt angelis dei ſuꝑ vno pctõ⸗

re penitentiaʒ agente:qᷓ; ſuper nonagintanouẽ

ſuſtis
Uide
nron
Gloi
glood.
guiece
diacur.
geaccid
rijaitd
kitdon
lidiam
ſdeſtv
figura
habete
de ſtif
Freppiea
chis:v
timoꝛe
guien
Uioin
negloe
nullos⸗
Bini
Perfil
MWen
mine
lunt!
ucni
b⸗
omni
ſioent
lapto ſ
codicog
ſummit ſ
wbigne
Corrüpt.
höͤted
dlat G
ſemmſtica
ſoborron
lenigon
ededo
inddam
culddie
kalis
ſere/ i⸗
Loͤtr 900
ctlänora
noinfec,
(grepani
ſonobe⸗
capite
mlto .
tutüm
neaſee
Gres n
lrkloꝛeg

Folium XXXI

ä de annali except.ait des
“”òBdYM nitẽtia. lis: q in.1.fi: C. d. 1 lodioſe exceptões
is ſcilicet te idis:qui nõ indigent peniteti ges hoies ? ſuiiur cõtẽptoꝛes 0 . inqᷣt. indeccs
nt. Doe iſtis ſcilic vplrcator⸗ penitẽtem ꝓponit nona/ poſite tunt Ccratpſgoens Bugemmaͤr inde nãa
in e ñ domin Ae g ũudo dico ꝙ ac⸗ ſtia no ſi radiꝰſolis iueniat eũ E eS
enn intanouẽ in labolo. Sicut em ſus ceret ſol ſi loqͥ poſſet. Ampliꝰlaboꝛaui q;
r popo; gingen multuʒ placet diabolo. c diabolꝰ diceret ſol ſi loqᷣͥ p nis ⁊c. Hec ſunt
ccaeii ioſus mu nz ; i föote ſereno: ſic diabolꝰ Cicen rim tu adhuc doꝛmis 2r
aua cid ectat in luto qᷓ; i fõte ſe n, xl. tñ cũ ſurrexerim tu ac ioꝛis nũeri qᷓ; tu
one ne, Ruieſtere deleratur in cbalarnttmad d deo ſep Sanes Behutenmird ma deleuer.:eterne
Royt 1 ꝛmit in ſecreto tha 1. Deut. vij.quasi des
zic Dsirin 7 oꝛcꝰ infernalis.? Matth. cee znns cõſeq̃r:. Amen. HB
Pund de accidioſo uie ntenunoiroſpiniue innene⸗/ 9 Sabbato de catenis Sermo. vij. „D e
j. ait dñs. ꝙ cun iem ocioſum per ac⸗ * e OD 2
memtae e vacãtẽ. id eſt homiem c oꝛes ſe: vi el 1
n vacote. ez ſaſvi loꝛes ſe: 11 .
Aunm, ednh ſſumit alios ſeptẽ ſpiritꝰnequ bi. In 9 ti et᷑ in tenebꝛis lur
Sckanl eintuniager iereſuu ab ie 13 68 mhenio wicaten dꝛ erin en deus ſp
id eſt vniu i Are viij. ꝙ filij Dan n⸗ V ꝛet requiẽ da ic ti de E
worüäag. lam dicit Judicũ. xviij. ꝙ fil⸗ miſerurt tuai:et re et? diei. In veritate de
figura etiam dicit In d inhabitãdum miſerunt lviij.et in eplła occurrẽt diei. lrorlcateſoc
uarens habẽtes poſſeſſioneʒ ad inhabi ſſimos: Eſa. lviij. et nepig ipture autoꝛitate:ſe
abẽtes poſſ e viros foꝛtiſſimos: mones eſſe nõ ſolũ ſacre ſcripture ein Tlag
ono de ſtirpe ſua et familia qͥnq; etes venerunt la mones eſſe ntétijs cõpꝛobam. Zit in: a/
. e, rgetes venert o etiã pagano ſentẽtijs copꝛobam?. Au nões
Vanytv arent terraʒ. Qui pe ltãtez abſq; vllo etiã pag * E, teſtatũ q̃ demõ
Rno: bi habitãteʒz abſq; vllo etiã himeo. Inuiſibiliũ poteſtatũ qᷓ demõe
nin 8: viderũtq; populũ ib nẽ ſecurum er to in Thimeo. n aiꝰeſt opꝰ qᷓ; ferre va
nſ chis:vide omoꝛũ cõſuetudinẽ ſecu 4 nt pᷣCſtare rõnem maiꝰe F. e
Nmnd timoꝛe iuxta ſodomoꝛũ cõ ſuos dicentes: nucupant pſtare rõn ulerꝰ de q̊ memit Augꝰ. .
3 rſi ratres ſnos dicences: hoĩs ingeniũ.et Apulei in libꝛo quz?
SM letũ: et reuerſi ſunt ad frati berẽ:nolite leat ho iui. dei. ponit demones eſſe in libꝛo q
ghietu: ilde opulẽtam ⁊ vberẽ: — de ciui. dei. ponit deme ocratj. Ect
orequicd Uidimꝰ terram va nꝰ ⁊ poſſideamꝰ eaʒ: in.ex. edidit:queʒ vocauit de deo Socrac'.
reſr. . eam“ ? polndeam'e⸗ hoc edidit:queʒ vo Socrat'i oꝛöne
rotſmn. negligere: nolite ceſſare:eamꝰ de cognatlone ſug hocedi öte in li. de moꝛte Socrat iĩ oꝛõne
ꝛofecti ergo ut locum teſte Zenophõte in li. enatꝰ fecit: ipſe ſocrates
nu nullus erit laboꝛ. P icis obtinuerũt locum te e leſibo cõdẽnatꝰ fecit: ipſe Rares.
(accimexi bellicis obt enm a ab Athenliẽſibo cõdẽt ihi iã bis defenſio⸗
umat multi accincti armis bellie nt demones non quae a dixit. Eniuero mihi iã bis id,
S denotan rppfe,,, C cetera dixit. nit 4 in plogo
hommnes Per filios auteʒ Dan denot deo querũt ho/ ſic int cete iũ aduerſat᷑. Areſt.q̊ʒ in ꝓlo⸗
nmr babentes quietã poſſeſſionẽ. 8 demonioꝝ mit nepe igilia.qᷓrit an ſom niũ ꝓce
. nẽ inhabitare. n pꝛincipes alf. libꝛi de ſomno ⁊ v gi oꝑpatiõe demonum.
Nnori minẽ inhabitare. Uñ pꝛ pioꝛãduʒ: an aliqueʒ 1. kali: vł ab opaciõe demonum.
Niei ein, . os ad explo Dr Ar ab aliqᷓ cauſa nat᷑ali: „ ui. dei. li. x. de
morüvi, tunt inferioꝛes ſui idioſum nõ exercitatũ in negiſtꝰ ᷣm Aug. de ciu dei.li.
t oci et accidioſu ij ir ni Hermes termegiſt?t epiꝰin qdã ſermone
nn mueniãt ocioſum eta lunt et alij cũ armis Hert k. Et ſilr Aſclepiꝰ in qͥ e4
bi ueto veniunt et alij cu arm mones eſſe fatet. Et ſilr Aſclept duerſus genti/
mang omniüũ vicioꝛũ rma ſũthoſtis antiqui. inqᷣt. Uterq; demone e
B . luptas arm r un. Ter/ les.ca.xvj.inqͥ . „ dẽ q̊ʒ Lactãtiꝰvbi
mewio ſitas enim ⁊ volupt S. verũ. de renun. Ter⸗ Inimicos ⁊? vexatoꝛes hoim. J egz ük
enn⸗ Niſi cum pꝛidem.S. verũ naturã cõ/ inimicos ? te ⁊ ſciũt eẽ demones ⁊ loquũt
mn Uren capło Niſi cum pꝛide chomini? eiꝰ naturã cõ/ ini it. Poete ⁊ ſciũt cẽ demones ⁊ lo ſpi
io dico ꝙ accidia nocet hom d nõ exercitatur S. ca. xv. ait. n qᷓ̃rta qᷓdrupartiti: malignos ſpi
nsckom cio dico ꝙ ſi quod nõ exe urm bolomeꝰ in q̃rta qᷓ̃drup PiI,GS duz
a . icut ferrum t: ſed qeſcine Pcholome in q̃t lat. Tales Mileſi? mũduz
bocvr; ſumit. Nam ſicu a q non currit:ſed qeſcit tꝰ demones appellat. Tales TZ .
xi ſumit᷑.⁊ aqu q 12 olit᷑:ſic ritꝰ demo ñ. Sed iã ad autoꝛitates ſa
nmurado rubigine cõl q̃ nõ poꝛtat᷑ a tinea demolit᷑:ſic onibo plenũ. Sed i rif.
npit. et veſti q nõ poꝛtata tine ouer. xxv. dixit demonibo plen .Dicit b. Johes Apoc. xij.
canſr coꝛrupit. er veſt ? deſtruit᷑. Un Pꝛouer.xxv geſcpᷣture veniamus. Dicit b e ſachanag
5 accidia coꝛrũpit ? deſtru⸗ ſicut vᷣmis ligno creſcpture ve vq vocat᷑ diabolus:⁊ ſath S5
Sicut tinea v coꝛdi. Tinea em̃ tollit pes antiqye bẽ piectꝰ eſt de celo in 3.
nbcllo vi/ dicit. Z idie nocʒ coꝛdi. Tin 2EII dq ſeducit vniuerſũ oꝛ Pl Is. Aduer/ *
icia ſcʒ accidie nocʒ coꝛ. F vᷣmis medul⸗/ q ſeducit cũ eo. Et. j. Pe. v. ca. t apłs. ane
lbello de ſic triſt cudinẽ veſtimẽto:⁊ ⁊2 de⸗/ et angeli eiꝰcũ eo. Et.j. C. V. e. es circũit qq/
eai r⁊ pulcritudinẽ dia tollit robur ⁊ de/ et angeli eiꝰci lus ranq; leo rugies uit q/
t nn robur 6. ligno.et ſiłr accidia tollit robur ⁊ de ſariꝰ veſter diabolus tanq; leon la volãs.Ii
7 vigoꝛẽ ligno.et ſilr accid ala. Ut ei ait Ber̃. ſariꝰveſte t. et Apoc. xx. dicit aqla volãs.
ngruum l27 iis ? iducit oĩa mala. ta rẽs quẽ deuoꝛet.et Ap naturã deſcẽ /
1 uotiõis ⁊ 1 O1* idia eſt recepta 8 f.l. Rlaboli. eſt angelꝰꝑ na 4
in dequo coꝛ deuoll e:ocioſitas ⁊ accidia mo dqi angelũ.i.diabolũ: q eſt ar frẽclauẽ abyſſi
loſus clot in qdam len tionũ ⁊ ſoꝛdiũ. doO Doerar Im dẽtẽ ð celo.i.ꝑ ſuꝑ Scseie⸗. nu ſua.i. di⸗
izus: lũ oĩm tẽptat ciẽ fugito qᷓ vite ignauia dætẽ ð celo 2 catenã magnã in manu ſua.
nt alidus: D ho di Segniciẽ fugi 4 * . pꝰ? id eſt inferni 2 gädas aias ne eniteãt:cuʒ
4 ralis Catho di. Se t: cõoſumit inertia coꝛp a ligamẽta ad ligãdas aias ne peniteãt:cus
sinpuun fert᷑ Nã cũ animꝰlanguet:cõ *.ij. ad uerſa ligamẽt⸗ fundũ inferni.
ſiio⸗ ert. Nã cũ a idioſos etiã öt Paul“. ij. ad u lt eas demergere in ꝓ ,
me. ſiig⸗ 5 loſos ⁊ accidioſos etiã ðᷣt Pa qð ᷓ catena vulceas: 2 Eſaias ꝓpheta i ver
tann Thr? g dens geruoto⸗Hatrdedan aes =
. / Her.iij. l. ſi ex H.kl. 7 „* woſit di. PndU „ Oi ere⸗
len k.ff. de noxa. l. ſi ex duoby ädu bis 4p. bᷣ ſermone
etiã notat.ff.de noxe erit gaccidioſus m habet nodos. de qͥb in bilitatt
nnnn infec. 1. Buis. Ilõ poterit ? eijciet de cõ ſeptẽ habe ðꝛ infidelitad. Scòᷣs hoꝛribilitat
Eagbunt ore Van agelogn⸗ tẽ repꝛobabit ⁊ eijci mus. Pꝛimꝰ ð infidelitacj. ſditatj. QOuint⸗
. e Dao brön fa⸗ Tanten ng, mile 6 de belo Terciꝰ chitne Waciegantg dan Sennihe, .
. . . ecs. r. vKe S . nz H
n, capite Bue etereniSznnee⸗ ſpalia vir⸗ im uppellat daſpersbiluens⸗ 2%
aſep ioꝛi pena dig i. ſ olunta et v nfidelitate.
ſpece nlen ni⸗ nallora pdic p accidiã: imo volu li⸗ Deinfiqelicate a ⁊ terribilis eſt i ,⸗·
ne lon tutũ młlto m dit ſe hoſtiby internalibo: qᷓ 1 Rima gcatena magn ta boiimm.
lun⸗ rie a ſe abijcit ꝛ tra edes ꝓijciẽt euʒ in tenebꝛas P fidelitas. Mirari em̃ ſoleo tan
rcn⸗ gates man e eri g veioſogang elex ciul ⸗
nec extioꝛes Mat.xxij.

E

Bermo

diuerſitatẽ tam diuerſimode oꝑantiũ. Nam q⸗
dam bene:qͥdam melius:qͥdam vo optime ope
rant᷑. Quid male:qͥdam peius:qͥdam vo peſſi
me. Sed finaliter inuenio ꝙ iſta diuerſitas nõ
cauſat᷑ niſi ex defectu fidei et eius diuerſitate.qᷓ;/
uis em oẽs dicant ſe credere:nõ tñ omnes illa qᷓ
credũt cõſiderãt et inueſtigãt ac pꝛacticãt.excuiꝰ
cõſiderationis defectu oꝛit᷑ pctõꝝ occaſio ⁊ peni
tensie obliuio ac bonoꝝ opeꝝ defectio. Pꝛo hu⸗

ius aũt veritat declaratõe eſt ſciendũ ꝙ legit᷑ de

q̊dam imꝑatoꝛe ſapientiſſimo ꝙ cũ qdã vice re
licc; tumulcibo:in villã cauſa recreatiõis ſeceſſii⸗
ſet:dũ eſſet in pꝛandio ductꝰfuit qͥdam miſer añ
illũ qͥ furatus fuerat magnã frumẽti quãtitatẽ
cuidã pio viro qͥ illud erogabat in pauꝑes. Unñ
homies terre illius ſtãtes ꝓ ſpoliato tanq; pꝛo
cõmuni paupeꝝ patre inſtabant vt oia reſtiche
rent᷑ ei.Et fur ſcelerꝭ ſui penam ſubiret. Impera
coꝛ aũt ſuſpirãs ⁊ admiratꝰcum paulũ ſiuluiſſet
dixit ſenatui ſuo qͥ aderat:ſicut adeſſe debet cui⸗
libet hono imꝑatoꝛi.l.humanũ.C.de legi. Attẽ/
dite o ſapientes quãta inter vm ſpeciei ⁊ imagi
nis hoim ſit diuerſitas. Ille a ud dllribut.
Mic vo nõ ſolum hoc nõ facit fed aliena rapit.
Alle miſericoꝛs eſt:iſte crudelis.Uidetꝭ quoſdaʒ
a ꝓpꝛijs vtxoꝛibo abſtinere:alios vo ⁊ alienas ra
pere.qͥ ſdam totaliter voluptatibo imerſos: ali⸗
os aũt cunctis delicijs ſpꝛetis ſuas volugtates
penitꝰrefrenare.Cum ꝗg iuſſiſſet vt de illo caſu fi
eret qð iuſticia reqͥrebat. Cõgregatis oibus ſa/
pientib ſuis iuſſit vt diligẽtiſſime inqͥrerent vñ
tanta hoim varietas pcedebat. Nouerat em̃ ꝙ
vt ait Phᷣus.j.Mecha. Illi ſapientioꝛes ſunt qͥ
factoꝝ cauſas ſciunt. Aduocauitq; quendã do⸗
ctiſſimũ cheologũ noie Lucidũ cui impoſuit vt
audic omnib: quid eſſet tenendũ detminaret.
Hec aũt diſputatio coꝛã imꝑatoꝛe fuit curioſa
ſubtilis ⁊ vtilis.in q̃ tria facca fuerunt.ſcʒ ſingu
laris opinatio.particularꝭ ↄfutatio.⁊ cõmunis
determinatio. Circa pᷣmũ ad iuſſum imꝑato⸗
ris ſurrexit pꝛimo qͥdam ſacre ſcripture doctoꝛ
noie Salomon:qͥ ait. Sepenũſero conſideraui
tante diuerſitatꝭ cauſam:et in hac ſemꝑ opinio⸗/
ne fui ꝙ ſᷣm apłm.j. ad Thim.vj.radirx et cauſa
oim maloꝝ ſit cupiditas. Quod etiã habet᷑ in c.

Ragdir.de pe.di.ij. Et cõſeq̃nt᷑ ꝙ abſentia eiꝰ ſit

cauſa oiĩm bonoꝝ.Dicit᷑ aũt radix oim maloꝛũ
qꝛ ſicut a radice trahit᷑ nuctrimẽtũ ⁊ fomentũ:ita
ab ipſa cupiditate oĩa pctã cõſurgũt ⁊ nutriunt᷑
ſiue auaricie:ſiue lururie:ſiue ſuꝑbie:⁊ generali
ter oĩm alioꝝ.Quã niſi qͥſq; a ſe trũcauerit: nun
q́; deo placere poterit.vt dicit Gꝛeg.in c.bonoꝝ.
xlvij.diſt. Scdðo ſurrexit qͥdã canoniſta dicens
Mihi placuit ſꝑ determinatio cõcilij Loletani
ſcʒ ꝙ ignoꝛãtia eſt mr̃ cũctoꝝ erroꝝ.ca.j.xxxviij.
di. In q̃ ſnia ↄfirmauit me pbᷣus dicẽs.iij. Eth.
ꝙ oĩs ignoꝛãs eſt malus. Tercio ſurrexit qͥdã
legiſta qͥ dixic.Cõuerſatio videt᷑ mibi cã bonoꝝ

et maloꝝ.Ait em̃ ꝓphᷣa pᷣs.xvij.Si cũ bono bo⸗

nus eris:ſi cũ malo ꝑuerterꝭ.et Pꝛouer.xiij.ait
Salomõðõ.Qui cũ ſapientib gradit᷑ ſapiẽs erit.

Vñ ðꝛ in auten.de mona.S.cogitandũ.colł.j.ꝙ

iuuenes boni erũt ⁊ ꝗques ſi cũ ſenioꝛibo conuer⸗

ſent᷑. vbi glo. ait ꝙ moꝛes foꝛmant᷑ ex conuictu.
Quod etiã notat᷑ in.l.ediles.la.ij.S.qͥd ergo.ff.ðᷣ
edil.edic.Et h̊ etiaʒ ꝓbat᷑ ꝑ c.Sepe.xxviij.q.j.⁊ c.

Nõ eſt culpãdus.xxxij.q.j.Ubiapparet ꝙ ex cõ⸗

uerſatiõe ⁊ boni fiũt mali:et mali fiũt boni. In
iure etiã nr̃o ipſa ſocietas ⁊ ↄuerſatio magnãa p
ſumptionẽ inducit.l.qm̃ liberi.C. de teſti.⁊.ij.q.
vij.c.ꝑuenit.⁊.xviij.q.ij.c.diffinimꝰ.et.xviij.diſt.
c.clericꝰ.Et iõ ↄſulit᷑ oibo vt caueãt malas cõuer
ſatiões.xxiiij.q.iij.c.reſecãde.Cõuerſatio em̃ cuʒ
malis fecit ſalomonẽ idolatrã.xxxij.q.iiij.c. Sa
lomõ. Quarto locutꝰeſt qͥdã phus naturał di

cens. Lalis vnuſqͥſq; efficit᷑ qᷓlis eſt mgꝗr̃ ſuꝰ.A

pncipio em̃ pñt pueri tenelli flecti ſicut vᷣgule.
Dicit᷑ em̃ cõiter Qð noua teſta capit inueterata
ſapit.Et Oꝛaciꝰ in epiſtoł ait.Quo ſemel eſt im
buta recẽs uabit odoꝛẽ Teſta diu.et Pꝛouer.
xxij. Adoleſcẽs iuxta viã ſuã etiã cũ ſenuerit ñ re⸗

cedet ab ea:inqᷣt Salomõ. Si igit᷑ pueri aſſeeu

ti fuerint bonũ doctoꝛẽ:illũ imitabunt᷑.ðſiẽ diſci

puli platonis platonici facti ſunt tenẽtes eiꝰ ſe⸗

ccam.et diſcipuli epicuri epicurei. et ſic de alijs.
Coꝛneliꝰ etiã Cẽturio qᷓ;diu infidelis fuit:infide
les fuerũt ⁊ ſui. Poſtq; autẽ credidit ⁊ domꝰeiꝰ
legit᷑ credidiſſe Act᷑.x.Et de hoc ſũt alia exẽpla qᷓ;

plurima. Quinto vnꝰmedicꝰinqͥt. Mihi vide

tur ꝙ diuerſa cõplexio ſit cã huiꝰ diuerſitatꝭ.In

coꝛꝑe em̃ hũano ſũt q̃ttuoꝛ hũoꝛes.ſ.ſanguineꝰ

colericꝰ:flegmaticus:⁊ melancolicꝰ.et ſꝑ vnꝰ pᷣ⸗
domiat᷑ a q̊ͥ fit dñatio. Sed ania cõiuncta coꝛꝑi
imitat᷑ paſſões coꝛꝑis:vt ðꝛ in libꝛo ſex pncipi⸗
oꝛũ.Et inde eſt ꝙ ſanguinei ſunt benigni:coleri
ci iracũdi:melãcolici inuidi:et flegmatici pigri.
Et ſic ex diuerſitate hũoꝝ ſequit᷑ nõ ſolũ diuerſi
tas in effigie:ſed etiaʒ in moꝛibo.Uñ metrice ðꝛ
de ſanguineo. Largꝰamãs hilar ridẽs rubeiq;

coloꝛis.Cantãs carnoſus ſa audax atq; beni⸗

gnus.De colerico autcẽ canit᷑. Uerſutꝰfallax ira/
ſcẽs ꝓdigꝰaudax Aſtutꝰgracilis ſiccus croceiq;
coloꝛis.De flegmatico aũt ðꝛ. Hic ſomnolẽtꝰpi

ger in ſputamnie multꝰ.Eſt huic ſenſus hebes:

pinguis facies:coloꝛ albo.De melãcolico autem
ſcpᷣtũ eſt. Inuidus ⁊ triſt cupidꝰdextreq; tenacꝭ
Nõ exꝑs fraudis:timidus:luteiq; coloꝛis.Poſ
ſumꝰ etiã ad cõfirmationẽ huiꝰopiniõis addu/

cere illð q̊d dicũt iuriſte.ſ.q diuerſitatẽ coꝛpoꝛũ

ſequ it᷑ diuerſitas aioꝛũ.c.Qui diuerſitatem. de
conceſſi.pᷣben. AQAQ
FErto locutꝰ eſt qͥdã aſtrologus dicens.
ſ Scõm opinioneʒ meam bec diuerſitas
cauſat᷑ ex diuerſa aſtroꝝ influentia q̃ in⸗
fluit in ĩferioꝛa coꝛuꝑa ⁊ diſponit ea ad diuerſas
qlitates vt hr̃.j.mechauroꝝ.Quedã em̃ ſtelle ca

bote
(t/

niaſ
herle
ſobd⸗
ſubd
ſas re
opera
ſii⸗.
vene
Dui
leſu
moe
eſtoi
phit
imice
krodi
aan
lis,
ſb 4
ſyrene
Gebar
Aas.
w
U
aun
lige
oci

nioeft

ſttati⸗
woller
Diabo
reper
takdi
bem:
trool
zii
Coſieen
gol te,
bateri
iiſcht
ſepbo⸗
nafon

tuna

incſ.
ni,
dictd
gdetia
Qop⸗
des ?
Notoy
alße
ventan

kasad

Kben
geqd

donede
hertiii
Mizerl,
colkg
Nlonuer
donuic.
atoffö
qgac.
nggif
rdon.
0 agni;
unckrie
ame.
Nalsd
vaig
ic
rd
tncäid
lianſdr.
Enuaan
alckin
Peober.
mentäre
veriallem
mi. Kdd
minstbſe⸗
aicdealis.
uitinie
trdomn
naiplai;
Whivide
erſcatJn
languine
alavw
uncra col
o ſerznapg
anignicon
nand ar.
ſoli iuerſi
imemco
lis wbeiq;
tucg denl⸗
Hiallarirs/
cus goceig
ſomnolir
mius bebes:
coloulem
umngnal
nlais Pvl
uis 0/
eicoꝛpoꝛu
ſtacem. de

olium

loꝛẽ cauſant:⁊ quedã frigus q̃dã humectatiões
gquedã vero deſiccationẽ: ⁊ ſic ð ſingulis. Uñn di
cit Ptholomeꝰegiptciꝰin cẽtiloquio:ꝙ ex influẽ

tia ſtellaꝝ ⁊ cõſtellationibo diuerſis:cauſant᷑ di
uerſi effectꝰ in his iferioꝛibb. Quia igit᷑ homies
ſub diuerſis cõſtellatiõib ↄcipiunt᷑:⁊ naſcũtur
ſub diuerſis ſignis ⁊ planetꝭ:⁊ cõſequẽter diuer
ſas recipiũt inftuẽtias:iõ ſᷣm eas diuerſimode
operant᷑ ⁊ ad diuerſas actiões ⁊ paſſiões affici⸗

unt᷑.Nã qui ſub mercurio naſcunt᷑:amõt ſcien⸗

tiã. Qui vero ſub marte: miliciã.Qui auteʒ ſub

venere:luxuriã. Et qͥ ſub Aquario:piſcatiõem.

OQui vo ſub luna:ſunt leues ⁊ incõſtõtes. Uñ ec
cleſiaſti.vij.dici᷑ Stultꝰſic luna mutat᷑. Septi
mo quidã philoſophꝰ moꝛalis dixit:voluptas
eſt oĩm maloꝝ cauſa:quia ſᷣm omniũ phiüloſo⸗
phãtiũ ſentẽtia:omnibo vᷣtutibo eſt nouerca ⁊ in
imica: ⁊ q̃rücunq; etiã iuſtoꝝ animos ad vicia

trahit:ſi ab ea ſtudioſe nõ cõtineãt. UIñ Hiero.
ad matrẽ ⁊ filiã in gallijs cõmoꝛũtes ſcribit di
cẽs. Inter illecebꝛas voluptatũ etiã ferreas mẽ⸗

tes libido domat. Narrãat getiliũ fabule: catibo
ſyrenaꝝ nautas in ſaxa pᷣcipites:atq; ad oꝛphei

cythara arboꝛes beſtiaſqʒ ad ſiliquũ dura mo⸗

litas. Et Tulliꝰin li.de Senect.ait Impedit vo

luptas ↄſiliũ ratõi inimica eſt met ⁊ vt ita dicã

pſtringit oculos nec habec vilũ cũ vᷣtute cõmer⸗

cium. Uñ Plato eſcã maloꝝ appellat volupta

tẽ:qꝙ ea videlicet hoĩes capiant᷑ vt piſces Octa

uo capellanꝰ imꝑatoꝛis dixit. In hac ſemꝑ opi

niöe fui: ꝙ diabolica cẽptatio cauſat hõc diuer⸗
ſitatẽ.nã Beda dicit ꝙ diabolꝰ animaz ĩ affectũ

mali trabit.? Iſidoꝛus ĩ.iij.de ſõmo bono inqᷣt
Diabolꝰ coꝛda hominũ occu lcis cupiditatibꝰ
replet.Et apoc̃.xij. dicit᷑. Serpens antiquꝰqͥ vo

cat᷑ diabolus ⁊ ſathanas qͥ ſeducit vniuerſuʒ oꝛ

bem ⁊c̃. Nono qͥdã oꝛatoꝛ ait.Oꝛatoꝛes noſtri
tradiderũt foꝛtuna totũ oꝛbẽ regi: ⁊ ſepe hoiem
g intẽtũ ſuũ ad diuerſa mutari:qð etiam iuriſte

cõfitent᷑. Uñ ðꝛ in.l.ſi is cui.S.qꝙ ſi ſeruꝰ.ff.ð ac⸗

qui.re.do. Foꝛtuna aliud dedit q; cut opam da
bat.et ĩ auten. de nup.S.Quia vo hactenꝰ. collł.

iiij. ſcbtũ eſt. Yoꝛtune ſuꝑueniẽtes ↄꝛios euentꝰ
ſepiꝰoꝑant᷑ ⁊c.Dicit q̃; ph̊ᷣus in pᷣnci.libꝛi de bo

na foꝛtuna.Sine ext᷑ioꝛibo bonis q̊ꝝ dña ẽ foꝛ⸗

tuna:nõ oↄtingit eſſe feliceʒ. Decimo qdã poeta
inqᷣt. Opinio diuerſa eſt cauſa diuerſaꝝ oꝑatio

nũ. Uñ vulgarit᷑ ðꝛ Mũdus regit᷑ opinionibo.
Dicit q̊ʒ Therentiꝰ nr̃. Quot capita tot ſentẽtie.
qð etiã habet᷑ in c. Sicut in ſacrꝭ.de cõſe. diſt. iiij.
Quapꝛopt᷑ Perſiꝰnr̃᷑ canit. Mule hoim ſpeci⸗
cies ⁊ reꝝ diſcoloꝛ vſus. Uelile ſuũ cuiq; eſt:nec
voto viuit vno. Undecimo qᷣdã hiſtoꝛiogphꝰ
ait. Reoꝛ ꝙ opinio mea nõ videbit᷑ vob longe a

veritate deuiare. Arbitroꝛ em̃ ꝙ pᷣdicta diuerſi⸗
tas a diuerſis cõſuetudimbe ꝓcedat. Nã phᷣus.j

Pheto. ca. xx.inqͥt. Silis ẽ ↄſuetudo nate.⁊ ibi

dẽ.qð ↄſuetũ eſt ðᷣlectabile eſt, Et eiuſdẽ li.ca.xxj.

S

rentes tales ſin

ait. Oẽs cõſueta ſeruãt. Et Jſið. li. i·ſollloqoꝛũ.
ca.lxj. dicit. Uſus difficile vincit᷑. Cõſuetudinis

vincła vix ſoluunt᷑.uſſiduitas moꝛes facit. Ju⸗

gis vſus i naturã ſe vertit.Oia vſui cedũt.oiaq;

vſui parent.Et pᷣdicta ꝓbant᷑ exemplo illiꝰ phi

qj volens inducere ppłum ad faciendã ↄſuetudi
neum in vtutibo ⁊ non in vicijs:accepit duos ca

nes gemellos et vnũ aſſuefecit in coqna ad cra⸗

pulandũ ⁊ euacuandũ lebetes lãbendo et come
dendo. Alcerũ vo tenuit ligatũ catena et nuaq;
diſſoluebat niſi qñ eũ q̊tidie ad venandũ duce/

bat ⁊ poſt lepoꝛes emittebat. Tranſacto aũt an

no cõuocauit ppłum: habẽs illos duos canes
fune ligatos:⁊ in manu tenẽs funẽ. Ab vna aũt
ꝓte habebat lebetẽ plenũ pane cocto ſiue alio ci⸗

bo. ab altera aũt ꝑte lepoꝛẽ. Dimiſſis igit᷑ pᷣdiccꝭ
canibo:ſtatim ille qͥ aſſuetꝰ erat in coqna cucur⸗
rit ad lebetẽ.alter vo poſt lepoꝛẽ̃.Ecce g̊ ↄſue⸗
tudo ad bonũ⁊ malũ inducit ad qð faccta eſt in/

qt ille pᷣus.Dicit q̊ʒ Mattheꝰ poeta ĩ ſua poe/⸗

tria. Cõſuetudo ſapit naturã teſta ſapoꝛis Quẽ
noua cõcepit ĩmemoꝛ eſſe neqᷣt. Duodecimo dq
d mercatoꝛ inqͥr. Ego puto ꝙ hec diuerſicas a
diuerſitate ꝓgenitoꝝ ꝓueniat.⁊ ꝙ q̃les ſunt pa⸗
filij.in ipſa em̃ generatiõe filij a
parẽtibo ſimilicudinẽ accipiunt ⁊ cõiter imitant᷑
eoꝝ maliciã ⁊ vᷣtutem.Et ego qͥ multa vidi poſ⸗
ſem ad hoc płima exẽpla demõſtrare. Uñ canit
Pamphilus poeta ſui libꝛi ca.xix. Sepe ſolet fi
lius ſiłis eſſe pr̃i.qð notat᷑ etiaʒ i.l.qſquis.C.ad
legẽ iuli.ma.⁊ in anten.de refe.S.j.colla.ij.⁊ in c.
traſmilſiſſe extra qͥᷣ fi.ſint legi.⁊ in c. Michael. de
fulijs pᷣſbi. His reſpõſionibo auditis: cũ oẽs

tacuiſſent imꝑatoꝛ admiratꝰ pariterq; delecta/

tus de tã diuerſis ſentẽtijs:cupiebat ſůmoꝑe de
termiationẽ audire.iuſſitq; vt mgr̃ Lucidꝰcheo

logie doctoꝛ excellẽtiſſimꝰdiceret ſecure ſniaʒ ſu
am.et abſq; alicuiꝰindignatione ꝓferret qͥd ſᷣm

theologicã veritatẽ ſit tenendũ. Et hoc de pᷣmo.
Lirca ſecunduʒ q̊̃d ð ꝑticular cõfutatio dixit
theologus. Pꝛofunde:ſublimiter et elegãter lo
cuti ſunt iſti ſa pientes pr̃es:ita vt mihi durũ ec
verendũ ſit eoꝝ ſententias infirmare. Ueruntñ
qꝛ obedientia excuſat vbi temeritas accuſat.et
parcendũ eſt ei q obtemꝑauit ſuo ſuꝑioꝛi.l.libe⸗
roꝝ.S.fi.ff.de hijs qͥ noinfa.Et hic agit᷑ de veri⸗
tate quã maxime colit imꝑatoꝛ vr ipſe ait.C. ð ĩ
dic.liber.tol.l.vnica.⁊ q ſꝑ debet habere locuʒz.l.
fi. ff. de ꝓba.et cui ñ pᷣiudicat res iudicata.xxxv.
q.j.c.graue.⁊ de ſen.re.iudi.c.latoꝛ.et notat᷑ ꝑ ar
chi.in c.cũ plures.circa fi.de offi.dele.li.vj. Jo
ꝓ defenſione ⁊ clarioꝛi lucidatione ipſiꝰ veritatꝭ
cõfutabo pᷣus ſnias oim pᷣdiccoꝝ. Pꝛimo g̊nõ
videt᷑ tenẽda ſnia doctoꝛis ſacre ſebture Salo⸗

monis dicẽtis hanc diuerſitatem oꝑationũ pce

dere ex cupiditate.qꝛ qͥdam ſunt qͥ nõ cupidita⸗
te aliqᷓ peccant.ſed ꝓdigalitate.aut malignitate
vt exꝑientia docet. Secunda quoq; opinio ca
e 2

X

noniſte dicentis ꝙ bec diuerſitas pcedit er igno

rantia:ſimiliter nõ videt᷑ vera qꝛ nõ eſt oĩno ge⸗

neralis ſicut nec pᷣcedens.qͥdam em̃ non ex igno
rantia peccãt ſed ex cerca ſciẽtia ⁊ malicia.c.SGci

endũ.de peni.diſt.j.et peccatũ iſtoꝝ eſt grauius
qᷓ; ſi ex ignoꝛãtia eſſʒ cõmiſſum:dicẽte dño Lu⸗
ce.xij. Seruus ſciens voluntatcẽ dñi ſui et nõ fa/
ciens plagis vapulabit multis. Tercia etiaʒ
ſentẽtia legiſte dicentꝭ ꝙ cõuerſatio eſt cauſa iſti⸗

u varietat:nõ eſt generaliter vera.qꝛ licet vnũ

pomũ marcidũ ſepe ſit cauſa ꝙ mille bona po⸗
ma efficiant᷑ marcida:tñ mille poma marcida

nunq; efficiunt vt vnũ pomuʒ marcidũ fiat bo⸗

num. Iteʒ licet ſocietas multos imutet:ceñ qñq;
boni cum malis ↄuerſant᷑ ⁊ nullus eoꝝ a ſtatu

ſuo ꝑmutat᷑.neq; em̃ er chꝛiſti aut diſcipłoꝝ eiꝰ

cõuerſatione indas imutatꝰ fuit.nec Nicolaus
ex cõſoꝛtio alioꝝ ſex diaconoꝝ. nec lucifer cũ ſeq̃

cibus er ſocietate bonoꝝ ſpirituũ deo adheren⸗

tiũ. In oi etiã collegio ⁊ religione boni qnq; cuʒ
aliqbo malis ſũt ꝑmirxti.c.Quãatũlibet.xlvtj.dil.
et tñ in ſua ſanctitate ꝑſeuerant.xxxij q.j.c.fi.vbi

dicit᷑ bonus nõ polluit᷑ ſi malo ſociet. Inde

Loch nõ fuit effectus malus ex ↄſoꝛtio ſodomi

tarũ vt patet Geñ.xix. Nec Abꝛaam exſocietate

chaldeoꝝ.nec Daniel ex cõtubernio babylonio⸗
rũ.nec Gamaliel ex familiaritate ꝑfidoꝝ phari
ſeoꝝ. In hac etiaʒ vita mali ſunt ꝑmixti bonis.

xxiij.q.iiij.c. Hec aũt vita.et tñ nõ oẽs ſunt ma⸗

li. Nõ etiã videtur appꝛobãda ſentẽtia phᷣi na/
turalis in oꝛdine quarta dicẽt.ꝙ magiſtri vni/

uſcuiuſq; ſunt cauſa ꝙ ſit bonꝰ aut malus.ã

mici habuerũt bonos magiſtros ⁊ mali fuerũt
et ecõuerſo. Neq; em̃ Senece pᷣceptoꝛis ſui mo/
res Nero imitatꝰ eſt.nec Alexãder magnꝰ Are⸗
ſtotelis. et ſic de aliſs. Non videt᷑ etiã eſſe vera
qnta ſnia medici.qꝛ licʒ cõplexio naturalis mul
tũ inclinet:tñ vt ait phᷣus.j. Politic̃.ania dñat
coꝛꝑi ſicut dñs ſeruo.Uñ Geñ.iiij.dictũ fuit ca⸗
yn quem ſignificat᷑ peccatoꝛ) ſub te erit appeti

tus tuꝰ:⁊ tu dñaberis illiꝰ Homo em̃ cũ libero

arbitrio adiuuãte gr̃a dei q̃ ſꝑ eſt parata ſubue⸗

nire volẽtibo bñ viuere:poteſt vincere inclinatio

nẽ cõplexionis naturał ſᷣm theologos in.ij.ſeñ.
⁊ Giraldũ Odonis ſuꝑ.iij.Eth.Et ideo ait apo
ſtolus ad Rom̃.viij.ſlõ ſumꝰdebitoꝛes carnis
vt ſᷣm carnẽ viuamꝰ. Dicit q̊ʒ Plato in phedro
ne ꝙ in hoie ſunt duo.ſ.ania ⁊ coꝛpus.Illa im/
moꝛtalis.hoc moꝛtale. Illa imꝑare debet. bᷣ ſer⸗

uire. IAla dñari. hoc ſubeſſe. Pꝛererea ßᷣm phos

ipſa cõplexio naturalis arte poteſt mutari.vt ſi

dqs naturalłr ⁊ a pᷣncipijs generatiõis eſt lapſus

ad vnã cõplexionẽ:poteſt actualiter labi ad aliã
ex regimine vite.qꝛ ſi flegmaticꝰ gubernet᷑ cibis

calidis ⁊ tẽperate hũidis:fiet actualiter calidus

et humidus:licet a pncipio natiuitat fuiſſet fri
gidus.et ſic iſte eſſet naturaliter flegmaticus et
actualicer ſanguineꝰ. Sanguinea em̃ cõplexio

W

eſt naturaliter calida et humida: ⁊ öꝛ aerea.cole
rica eſt calida ⁊ ſicca:⁊ ðꝛ ignea.flegmacica ẽ fri⸗
gida et hũida:et ðꝛ aquea. Melancolica aũt eſt

frigida ⁊ ſicca:⁊ ðꝛ terrea: vt poteſt colligi ex di⸗
ctis Auicẽne pᷣma pᷣmi doctrina.iij.⁊.iiij. Nã ta⸗
les ſunt qlitates pᷣdictoꝝ q̃ttuoꝛ elemtoꝝ vt ait
pbᷣs in.j. Mecheor̃. Pꝛedicta aũt ↄfirmat᷑ exgi⸗
entia. Uidemus em̃ aliqñ ſanguineos caſtos ⁊
colericos manſuetos et ſic de alijs qͥ vincũt ſu⸗
as naturales paſſiões et inclinationes atq; cõ/
plexiones. Uñ de Areſtotile legit᷑ ꝙ cuʒ cuidam
pbo poꝛtata fuiſſet eius imago depicta:ille ne⸗
ſciens cuius eſſet dixit. Iſte hõ eſt luxurioſus et
pauci ingenij.qð cũ relatuʒ fuiſſet ipſi Areſtotili
reſpõdit. Ueꝝ dixit ille pᷣus.qꝛ ſᷣm naturalẽ cõ

plexionẽ debebã eſſe talis.ſed ↄtinuũ ſtudiũ me

fecit ingenioſum. abſtinentia vo caſtũ.Et ſimi⸗
le exeplũ legit᷑ de Socrate:cuiꝰdiſeipłi poꝛtaue⸗

runt imaginẽ eiꝰ ad Zephirũ phᷣum:q ex phiſo

nomia iudicauit eũ vicijs deditũ qͥ tñ ex vᷣtutis
amoꝛe vicia ſuꝑabat:⁊bõis moꝛib int᷑ oẽs mũ
di phos relucebat. Serta q̊ʒ ſnia aſtrologi ñ
videt᷑ vera.ſ.ꝙ aſtroꝝ cõſtellatio moꝛes efficiat
Naã Pctholomeꝰinqᷣt in cẽtiloqo. Sapiẽs dña/⸗

bit᷑ aſtris.Et aia ſapientis adiuuat opus ſtella⸗

rũ.Et ſᷣm ſctm̃ Bonauẽ.in.ij.diſt.xl.hereticũ eſt
tenere ꝙ aſtra moꝛes hoim cauſent neceſſario.
qꝛ laus ⁊ culpa boni vel mali oꝑis eſſet ſtelle et
nõ oꝑantꝭ. In ipſo q̊ʒ pũcto cõſtellatiõis diuer⸗
ſi naſcunt᷑ in moꝛibo ⁊ ↄditionibb:qð arguit opi
nionẽ iſtã eſſefalſam. Solẽ igit᷑ ⁊ lunã et omnia
aſtra celi creauit deꝰ in miniſterio cũc gẽtibo q̃ᷓ
ſub celo ſunt.vt hr̃ Deute.iiij. Et ſic ñ creauit ad
nocumẽtũ ſed ad adiutoꝛiuʒ. Unde Gꝛego.ſuꝑ
Matcheũ inqͥt ꝙ vitã hoĩm ſolus qͥ creauit cõ⸗
ditoꝛ admiſtrat. Nõ em̃ hõ ꝓpter ſtellas ſed ſtel⸗
le ꝓpter hoĩem facte ſunt.Licet g̊ effectꝰ natura⸗
les ſubſint cõſtellatõi:nõ tñ actꝰvolũtarij qͥ ſub
ſunt libero arbitrio.Uñ legit᷑ ꝙ cũ qͥdã aſtrono

mus cuidã ex illiꝰnatiuitat cõſtellatiõe magnã

dignitatẽ polliceret᷑ Ille q̃ſiuit an ſi deꝰnollet di
gnitatẽ illã aſſecu:urꝰeſſet.Cui reſpõdit ꝙ non.
Rurſus eciã An ſi deꝰ vellet eam ſibi dare:aſtra
et ↄſtellatio ſue natiuitatj ipedire poſſent ne eax
aſſeq̃ret q rũdit ꝙ nõ.LTũc ille. Cũ vtrũq; ſit in

dei arbitrio:cotũ ei cõmitto.O qᷓ; inłcos decipi⸗

unt iſti aſtronomi falſis deceptõibo.tceſte ei ZLut

lio oẽs chaldei et mathematici cetiqʒ aruſpices
pᷣdixerũt pompeio craſſo ⁊ ceſari ꝙ pclaro finei
patria de hac vita migrarent.qͥ tñ oẽs ferro ceſi

ſunt ⁊ crudeli moꝛte mactati. Duoq; pᷣmi ipᷣoꝝ

lõgiſſime a patria occiſi:inbumati feraꝝ moꝛſi⸗
bus expoſiti fuerũt. Non etiã videt᷑ vera ſeptia
opinio Phi moꝛalis ꝙ voluptas ſie cauſa oim
maloꝝ.Mlci em̃ ſine voluptate peccãt vt blaſ⸗
phemantes ex deſꝑatiõe.et illi ꝗͥ ꝑiurãt vel xᷣm
negãt ne occidan?t. Occtaua qͥ opinio capella⸗

ni nõ videt᷑ tenẽda:dũ diabolicã tẽptationẽ hac

diuerſi

leſtet.n
wnt
tem
Seu
v ñ⸗
latemn.
linetven
itache
nitſed
camus
etniſi
nidad
ſtateg
male;
atñin
minäv-
tſoes
sine
roge⸗
aliera
ljoꝛtn
ſuetud
Gtfeci
Rene
aon
ſion
dik
botbo
ltſocr
nusbal
dauc
muset:
affricar
donatß
neqz
equoa
lbeohe
dum.
mninono
rüſcſae
gueeſtv
cetera
üade⸗
Qair
feregu
hoͤtali
ſarſg
tüa ſen
ſato di⸗
ſanſuve
amaren
Ptarren
eag
erpinin

etfeliai⸗

Kann
Smatiff
clcnairg
olligig
lgier d
eiſir
oe eat
MWnkan,
nmaſd
Scmitſu
lones 1
Fazatden
iar ler
tlunneſise
rihlitl
nnnio
ai kin
g s
cintoid ni
gi
notes ciat
Spiis dii
kohos ſela⸗
taboencäc
ſmn uureſr.
Hoaſer leleu
nis dlnc/
Parhi
mnicomni
ic ged̃
täüamutad
keGeegolan
cmnt dif
elas dbe
cec narunn
wlötarj ub
igdi Mono
laaoe ma
olerdi
hodegnon.
didartaſtrs
voſſarnetn
äirüczſtin
mnkoos dehi
v.rſri
iig mles
uvſt
, i
“
eng norſ
Erenſepls
ſteauſs oinn
cit vebia
Urit val n
nno cnel
Nttion

Folium

diuerſitatem cauſare aſſeruit. quia licet oẽs mo
leſtet.nõ tñ om̃es coꝛruere facit. Ut em̃ ait Hie

rony. debilis eſt hoſtis qͥ nõ vincit niſi volentem
Item multi ex libidine ⁊ nõ ex tẽptatõe peccant

de qᷣbus inqͥt Augꝰ. in c. Cõſideret.de peni.diſt.
v.qꝙ nõ expectant tẽptationẽ ſed pᷣueniunt volu
ptatem. Oꝛatoꝛis quoq; nona ſententia nõ cõ
tinet veritatẽ.Nã licet a paganis foꝛtuna ſit cre
dita eſſe dea regens mundũ. Uñ Juuenalis ca

nit:ſed nos. Te facimus foꝛtuna deã celoq; lo⸗

camus.tñ hoc eſt falſiſſimũ.quia foꝛtuna nihil
eſt niſi cauſa ꝑ accidẽs.ij. Phiſi. Non etiã eſt te
nẽda decima ſententia poete de opinionũ diuer

ſitate ꝙ. ſ. cauſet diuerſitatẽ opationũ bonarũ et
malaꝝ ⁊ varietatẽ moꝝ.Nã vos oẽs boni eſtis

et tñ in opinione diſcoꝛdat.Licet ̊ varie ſint ho

minũ volũtates.l.qᷣa poterat.ff.ad Trebeł.non

tñ oẽs ſic variãtes in opinionibo ſunt diſcoꝛdã/
tes in oꝑationibo. Opinio etiã vndecima hiſto
riographi nõ eſt tenẽda.quia licet cõſe uetudo ſit
altera natura.l.j.ff. ad mace. cum ſuis cõcoꝛdã⸗

tijs: tñ multi ſine ↄſuetudine peccãt.et alij con⸗

ſuetudinẽ malã vincunt ⁊ in bonaʒ cõmutãt ſi⸗
cut fecit Magdalena.et mlti alij pctõꝛes ad pe
nitentiã cõuerſi. Sentẽtia q̊ʒ duodecima mer⸗

catoꝛis ꝙ filiꝰ aſſimilat᷑ patri:licet confirmetur

in iure vt in. S. verum.vj.q.j.et in c. Si gens.lvj
diſt. Uñ in euangelio ðꝛ Matth̊.vij. Bona ar⸗
boꝛ bonos fructus facit ꝛc̃. tñ nos cognouimꝰ
ex ſacra ſcbtura ꝙ Eʒzechias rex iuda qui fuit bo

nus habuit patrẽ peſſimũ:et filiũ etiã peſſimuʒ.

Dauid q̃ʒ genuit Salomoneʒ qui fuit doctiſſi⸗

mus et Abſalonẽ qui fuit indoctꝰ. Scipio q̊q;

affricanꝰhabuit filium miſerrimũ. Pater ergo
donat filio coꝛpulentã ſubſtantiã.ſed nõ animã
neq; moꝛes. Vec ille. Cuiꝰ vᷣba audierũt cuncti
equo anio et delectabiliter: rogauerũtq; ipſum
theologũ vt ſuã diceret ſniam. Et hoc q̊ͥ ad ſecũ⸗
dum. Quo ad terciũ qð dicit᷑ cõmunis deter⸗

minatio:dixit ipſe theologꝰ ſᷣm reginã ſcientia⸗
rũ ſcʒ ſacrã theologiã. Fides foꝛmata charitate

que eſt virtus theologica ⁊ baſis acfundamen/
tũ ceterarũ vᷣtutũ eſt cauſa oim bonaꝝ oꝑatio/
nũ.⁊ defectꝰ ipſius cauſa oĩm malaꝝ actionuʒ.

MNaũt hoc ſit verũ ꝓbat᷑ ꝑ illam tritã ⁊ vulga⸗

rẽregulã Areſto.iij.de aĩa di.ꝙ ala noſtra non
põt aliqͥd amare nec appetere niſi illud pᷣcogno
ſcat ſcʒ vel ꝑ viã cõmunẽ ⁊ naturalẽ q̃ habet oꝛ⸗

tũ a ſenſib:vt idẽ Phᷣus inqt in li.de ſenſu ⁊ ſen

ſato di. Nihil eſt in intellectu quin bᷣus fuerit in
ſenſu:vel ꝑ viaʒ ſi uꝑnaturalẽ. Si gᷓnõ poſſumꝰ
amare niſi qdð cognoſcimꝰ: nec aliqd boni pꝛo

pter rẽ incognicã oꝑabimur. Et ideo ſi volumꝰ

bene agere et vᷣtutibo inſudare:neceſſe eſt bonuʒ
et pᷣmiũ quod ꝓpter hoc conſeqmur cognoſcere
NQuia vt inqͥt Areſt.ij. Phiſi.cognitio finis mo⸗
uet agentẽ ad oꝑandũ.Sed ipᷣm bonũ ſuꝑnuʒ

et felicitatẽ nõ poſſumus naturaliter cognoſce⸗

xXXXIII

re. quia eſt qd impceptibie a ſenſibo coꝛnalibo i
hac vita. neceſſe eſt vt ſuꝑnaturaliter cognoſca

mus.et hoc eſt ꝑ fidem q̃ eſt qdam viriꝰ que fa⸗
cit nos cognoſcere inuiſibilia:vt inqͥt Augꝰ.ſuꝑ
Johannẽ ſermone.xxiiij. Quãta ergo erit fides
tanta erit cognitio ſuperne felicitatꝭ.et qᷓnta erit
cognitio tãta erit affectio.⁊ qᷓnta erit affectio tã⸗
ta erit virtutis oꝑatio.g̊ de pᷣmo ad vltimuʒ qð
argumentũ eſt bonũ vt inqͥt Areſto.j.hoꝝ.q̃nta

erit fides tanta erit ogatio bona. Rurſus per

eandẽ rõnem penã eternã ⁊ malũ inferni infini⸗
tum naturalit᷑ cognoſcere nõ poſſumꝰ.g̊ opoꝛtz
ſuꝑnaturalit᷑ ꝑ fidẽ illud cognoſcere.Si ̊ volu
mus pctã deuitare q̃ ducunt ad moꝛtẽ:neceſſe ẽ
penã eternẽ que pctis debet᷑ pᷣcognoſcere. Quia
vt inqͥt Oꝛaciꝰin epła ad Quintũ.Oderũt pecca
re mali foꝛmidie pene.Qð aũt nõ cognoſeit qͥs
non mouebit eũ ad amandũ vel timẽdũ: vt ait
cõmẽtatoꝛ pᷣmo Icono.Tãta gᷣ erit pcti deuita⸗
tio qᷓnta erit pene eterne cognitio.Cũ igit᷑ iſta co
gnitio nõ habeat᷑ niſi ꝑ fidẽ.ꝙ̊ a pᷣmo ad vlcimũ:
quãta erit fides tãta erit pccõꝝ abominatio at⸗
q; vicioꝝ effugatio.Et ꝑ ↄſequẽs patꝭ ꝙ oĩa bo
na ⁊ mala oꝑa noſtra ꝓcedũt a ꝓfectu ⁊ defectu

fidei.Et hoc eſt qð inqͥt Augꝰ. dicẽs: Fides men

ſurat actiones. Ideo ðꝛ Eſa.vj. Si nõ crediderꝭ
non ꝑmanebis:qꝛ in pctm̃ rues.Et Abacuc.ij.
Juſtus in fide ſua viuit et bene oꝑat᷑. Pꝛoptea

Mar.ix.ait ſaluatoꝛ.Oia poſſibilia ſunt credẽ⸗

ti etisem maxima ⁊ ardua. Ideo dicit Paulłꝰ ad
Epbᷣ.vj.exhoꝛtãs nos ad rũpendũ pᷣmũ nodũ
catene diabolice.ſcʒ infidelitatis. In oibb ſumi⸗
te ſcutũ fidei vt poſſit oĩa tela ignea inimici ex⸗
tinguere. Scriptum eſt em̃.j. Joh.v. Hec eſt vi
ctoꝛia q̃ vincit mũdũ fides nr̃a. Hec eadẽ con
cluſio pbat᷑ ꝑ hoc exemplũ. Ponamꝰ ꝙ qͥdam
tranſeat ꝑ viã et occurrat ei vnꝰamicus eius di

cens.Ne tranſeas vlteriꝰ qm̃ inimici tui ꝓpe pa

rati ſunt cum gladijs interficere te.ille aũt ſi cre
det affugiet.ſin aũt:trãſiens interficiet᷑. Sic etiã
euenit hoĩba ꝑ viam pctõꝝ tranſeuntibo. Uene⸗
rũt ꝓphete:martyres:⁊ apłi.demũ ipſe chꝛiſtus e

nobis amiciſſimus:⁊ clamauerũt oſbo pctõꝛib⸗
dicẽtes.e trãſeat o ſuꝑbi ꝑ viã ſuꝑbie.O luxu

rioſi ꝑ viã luxurie.O auari ꝑ viã auaricie.qꝛ ini
micus vr̃ diabolus interficiet vos.i.ducet vos
ad infernũ in illas tenebꝛas ext᷑ioꝛes. Quare er⸗
go iſtã viã nõ deuitãt.Nõ ob aliud niſi qꝛ ñ cre⸗
dunt. Rurſus ſi ponat᷑ ꝙ vnꝰcupidus ⁊ auarꝰ
q́ᷓrens ditari:nũcios habeat dicẽtes ſibi. Perge
ad illã ciuitatẽ ⁊ multas pecunias lucraberis.
Nunqd ſi credet nõ ibit illuc curſu velociſſimo
et nõ tardabit. Sic hoĩbo naturaliter ſũmũ bo⸗
num deſiderantibo quibo dictũ eſt ſolũ eſſe felici
tatem in alia vita ⁊ ibi ſummũ bonũ adeſſe:nõ
ob aliã cauſam euenit vt illud ſummũ bonũ to
tũ ↄtẽnãt:niſi qꝛ annũciãtibo nõ credũt.Scpᷣtuʒz
eſt em̃ Eccẽi.xxxij.Qui credit deo attẽdit manda
e 3

Bermo

tis. Hec ille. Cuius ſapientiã omnes admirati
appꝛobauerũt eiꝰ ſententiã.Et pꝛimo ipſe imꝑa

toꝛ dicens ꝙ fides rẽpublicaʒ magiſq; ſudoꝛes
coꝛpales gubernat.xxiij.q.viij.c.Lributũ.S.q;

uis.et ideo eſt oĩ laude digniſſima. Salomõ q̃̊ʒ
ait. Certe mihi placet determinatio hec theolo⸗/

gica:eo maxie ꝙ ſaluatoꝛ ſanãs infirmos ta ſpi

ritualiter qᷓ; coꝛpalit᷑ vbiq; dabat laudẽ fidei di
cens.Fides tua te ſaluã fecit Matcchᷣ.ix.?⁊ Mar
ci.viac Lu.vij.viij.⁊.xviij. Itẽ cum diſcipuli eiꝰ
nõ pocuiſſent liberare ðmoniacũ infidelitati aſ⸗

ſcripſit Matchᷣ.xvij. Canoniſta q̊ʒ dixit. Mihi

in mẽtẽ venit illud qð ait Augꝰ.i c. Uides.xxiij.
q.vj.vbi oſtẽdit ꝙ ex alioꝝ dici mutauit ſuam

opinionẽ:allegãs illã Salomonis ſniaʒ. Da ſa

pienti occaſionẽ ⁊ ſapientioꝛ erit Pꝛouer.vj. Et
ideo mutando opinionẽ meã adhereo opinioni
pᷣdicte.qꝛ ſine fide q̃ eſt fundamẽtũ om̃is meriti

nõ põt fieri ſpũale edificiũ.c.Cũ Paulus.j.q.j.

Legiſta aũt addidit. Quia vniꝰ ſnia ſepe młco/

rũ ſnias ſuꝑat.C. ð vece.iu.enuc.l.j. Jo ego q̊ʒ

fateoꝛ me a theologo in hac determinatõe ſuꝑa
tum. Fides em eſt illa que ꝑ dilectionẽ ogat᷑.ad
Gala.v.⁊.xxviij.q.j.c.Uxoꝛ.⁊ de ſacra vnc.c.vni

co. S. Quia vo. Pbus vo naturalis dixit. Ego

ſimit appꝛobo opinionẽ ipſiꝰ cheologi.nam fi
des eſt illa q vincit oĩo.c. Sciſcitãtibo.xv. q. viij.
Medicꝰ aũt inqᷣt. Certe fides eſt cauſa oĩm q̃ ge

runt᷑ nã neq; ego ſtuduiſſem nec medicinas in/
firmis vnq; miſtraſſem niſi optatũ finem aſſleqᷣ

credidiſſem. Aſtrologꝰq̃ͥʒ ait. Quis ſemiaret vn
qᷓ; niſi pluuias ſperaret ⁊ fructũ recolligere cre⸗
deret. Ph̊s vᷣo moꝛalis dixit. Nunqᷓ; pbᷣi noſtri
delicias abieciſſent terrenas:niſi melioꝛes ſe aſ⸗
ſecuturos credidiſſent. Capellanꝰaũt ſubdidit.

Tolle fidẽ:qͥs cõfitebit᷑:qͥs aliena reſtituet:qᷣs cõ
municabit:qͥs pniam aget. Oꝛatoꝛ etiã ſubiun

xit. Sine fide nõ põt res publica oſiſtere. Quis
em̃ moꝛte; ꝓ ea patiet᷑: niſi credat ꝙ üũli qui ꝓ re
publica p ereũt in ꝑpecuũ viuũt ꝑ głiam.vt ha⸗
bet inſti. de excu cu.S.filij aũt. Hiſtoꝛicꝰ aũt in⸗
o quit. Nunqᷓ; Alexãder magnꝰ aut Juliꝰceſar tot
viccoꝛioſa bella geſſiſſent niſi triſphuʒ de hoſti⸗
bus ſuis repoꝛtare credidiſſent. Et ideʒ dici põt
de alijs ipatoꝛibo qᷓ; plib. Poeta aũt ait. Pꝛo/⸗
pꝓter credulitatẽ lucri ⁊ nõ ꝓpter aliud diſcurrũt
mercatoꝛes ꝑ totũ oꝛbẽ terraꝝ.Sicut canit poe
ta noſter Oꝛaciꝰ dicẽs. Impiger extremos cur⸗
rit mercatoꝛ ad indos. Per mare pauꝑieʒ fugi
ens:ꝑ ſaxa:ꝑ ingens. Mercatoꝛ vo dixit Pꝛeri
puiſti mihi vᷣbũ ex oꝛe.Ego em̃ hoc expientia co
gnoui.Sicut em̃ fides oẽs ꝓcellas militãt eccle
lie ſupat.ca. non turbatur in fine.xxiiij.q.j. Ita
credulitas lucri ↄſequẽdi facit nos mercatoꝛes
oĩa picula laboꝛeſq; eq̃ᷓnimit᷑ ſuppoꝛtare. Ap/
pꝛobatã igit᷑ vidẽs cheologꝰ eſſe ſententiã ſuam
ab oĩb:cepit opinionẽ ipſam cõfirmare dicens
Que fuit cauſa diuerſitatis iter Abel ⁊ cayn ni/

VI

ſi fides. Quare noe fabꝛicauit archã alijs eũ de⸗

ridentibo niſi ꝓpter fidem. Cur Abꝛaã ſolus cuʒ
Coch nepote ſuo exiuit de terra ſua.Cur voluit
filiũ imolare ipſo etiã ↄſentiẽte niſi ꝓpt᷑ fidẽ.Cur

duric Moyſes pplum pꝑ deſertũ.Et ſic de ſingu

lis ſanctoꝝ geſtꝭ poſſemꝰ exeplificare:maxie in⸗

qrẽdo: cur xpᷣm ſecuti ſunt diſcipuli et toc marty
res toꝛmẽta ſunt paſſi. Sed reuolue foliũ.Cur
pctõꝛes tot nephãdiſſima ſcelera ꝑpetrãt abſq;
timoꝛe.Cur ad pniam redire ↄtẽnunt. Certe nõ

ꝓpter alið niſi qꝛ nõ credũt alia eſſe vitã pᷣter iſt.

VUñ Lac.ij.diui.inſti.ait.Nã dum ſe exiſtimant

nõnulli deo nõ eſſe cure:aut poſt moꝛtẽ nihil ee=

futuros:totos ſe libidinib adijciũt.et dũ licere

ſibi putãt:hauriẽdis voluptatibo ſcient᷑ incum/

bunt ꝑ q̃s ipꝛudẽtes laqos moꝛtis incurrunt.
Ignoꝛant em̃ q;̃ ſit hois rõ:quã ſi tenere vellent:
in pᷣmis deũ ſuũ agnoſcerent:vᷣtutẽ iuſticiamq;
ſeqrent᷑terrenis figmẽtꝭ anias ſuas nõ ſubſter⸗
nerent ac moꝛtciferas libidinũ voluptates ñ ap
peterẽt. Hec ille. Infidelitas & eſt bᷣmaria ſatha
ne catena qua qᷓ;plurimos homies tenet in pec
catis innodatos. R

Ontra iſtã aũt catenã diabolicã ad ipßaz
c totaliter diſſoluẽdã malleo rõnis labo⸗

rabimꝰ. Pꝛeſupponat᷑ ̊ om̃es res crea

tas habuiſſe pᷣncipiũ vt dicit Areſt.ij. Mecbeo.
⁊ in pᷣnci.de celo et mũdo.ſed nõ ab alio niſi ab
ipᷣo deo. Uñ dicit Phᷣs in.j.celi ⁊ mũdi.Ab vno
pmo ente cõicatuʒ eſt ſingulis rebo eſſe et viuere.
Et in.j.de re.pᷣnci.idem inqͥt. Bonitas dei cau⸗
ſa fuit factiõis mundi ⁊ oꝛiginis oim reꝝ. Et.j.

Mechaph̊.eciã ait.Oeꝰ videt᷑ oibo eſſe cã ⁊ pnci⸗
piũ q̊ddã.Et.xij. Metha.A pᷣmo pᷣncipio depẽ⸗
det celũ ⁊ tota natura.Sicut ei ſcriptũ eſt Geñ.
j.in pᷣncipio creauit deꝰcelũ ⁊ trã ⁊c̃.⁊ Ecẽi.xviij
ðꝛ. Qui viuit in eternũ creauit oĩa ſimł.? Sap̃.
iij.ait Salomon. Deꝰſapia fundauit terrã ⁊ ſta
biliuit celos pꝛudẽtia.et Pvᷣus in li.de ſecretis
ſecretoꝝ ad Alexandrũ dicit. Sicut oĩs veritas

eſt a ᷣma veritate:ita oĩs bonitas a pᷣma boni/

rate. Et Plato in thimeo inqᷣt. Oẽ bonũ a pᷣmo
bono:et ſine illo nullũ eſt bonũ.Dyoniſieꝰ q̊ʒ in

li.ð diui.nomi.ait.Omnis eſſentia a pᷣma eſſen
tia:oĩs intelligẽtia a pᷣma intcelligentia: ois vita
a pᷣma vita:et oĩs bonitas eſt a pᷣma bonitcate.
Et cõmentatoꝛ ſuꝑ.vj. Mechapbᷣ.inqᷣt. Res di
uine ⁊ imobiles ſũt cauſe oim aliaꝝ reꝝʒ mobi⸗
liũ.Et ꝑ hanc rõnem venimꝰ in cognitioneʒ dei

ſicut ꝓbat Areſt.in.viij.phiſi.Pꝛimo via cauſe
efficient. qꝛ eſt deuenire ad vnã cãm q ſit c oim
⁊ nõ habeat cauſam ſuꝑ ſe.qꝛ aliter eſſet pceſſus
in infinitũ in cauſis eſſentialiter oꝛdinatis qͥ nõ
datk vt ptʒz ꝑ Areſt.ij. Mecha. Scðo via motꝰ
et gubernationis. Sicut em̃ neceſſartũ eſt deue
nire ad vnũ q oia fecerit ⁊ a nullo ipſe factus ſit
Ika neceſſe eſt deuenire ad vnũ pᷣmũ motoꝛẽet
gubernatoꝛẽ qͥ oia gubernet ⁊ a qͥ oia moueant᷑

lenles
restur
Juciſn
uidiü:
boise⸗
ineii⸗
Qood
emnire
ſſeolix
ſnppeen
Coträſt
Zltterſt
lanecen
deckeg
lupe
notich
nitezcl
looad
lü:ꝛno
hoſſet.
morſ.
dſie⸗
hüange
thereggs
eoeno
gatiten

intie
lolns G
Curpoln
deſcen
ledeſngn
enandein⸗
rem
ſͤtur
lmmm
ihenti
eannn
Wrindlei
madiia
onrtizun,
Wa.
Leſi
penee
manulah
lener aper
13

blciadia
rönss ado⸗
estesen
ti. Meho.
baloniib
nid o rno

Geapiae.

ius dai cab/
nter ſt).
ſtcꝛ zna
nahiodchi⸗
ihrüͤck Hai⸗
1ü i
zſmml: Gj.
uit mi: ſo
li deſmens
rois rmus
oͤma bonl/
honiaino
nib izin
amnaeſen
nris:ois in
mna boning,
infe Nol
gnng den
n uauſe
niſt ioim
ſſe pocſus
dinatisqno
oru no⸗
müͤeſt dan
Nlefncns /
güͦ motnn
Hin moNN

Folium

et ipᷣe a nullo alio regat᷑ nec moueat?᷑. ali᷑ in mo
uẽtibo ⁊ mot eſſet ꝓceſſus i infinitũ qð c impoſ⸗

ſibile vᷣm Areſtoti.in viij. Phi.⁊ ij. Metha. Et

ideo cõcludẽdum eſt:ꝙ ſicut deꝰ eſt dᷣma cauſa

oim:ita etiã eſt pꝛimꝰ motoꝛ oia mouens ⁊ gu⸗/
bernãs:⁊ ipſe a nullo motꝰ.Et hoc eſt qð inqͥt
Boetiꝰ.iij.de ↄſo. Oqui ꝑpetua mũdũ ratione
gubernas.Terraꝝ mũdiq; ſatoꝛ:qui tẽpus ab
euo Ire iubes:ſtabiliſq; manens:dans cuncta

moueri. His pᷣpoſitj dico ꝙ iſte de noſter cũ ſit
ſũma ſapiẽtia ⁊ intelligẽtia:oĩa fecit t᷑ aliqueʒ

finẽ.Quia om̃e agẽs ſᷣm rationẽ agit ꝓpter finẽ
vt ait Philo.ij. Phiſicoꝝ ⁊.ij.de ania.Uñ inqͥt
cõmẽtatoꝛ ſuꝑ.ij. Phiſi. Qui dicũt deũ ñ agere
ꝓpter finẽ:tollũt ſollicitudinẽ dei circa entia infe

rioꝛa.Si ̊ qramꝰ q̃re deꝰ fecit elemẽta ⁊ fructꝰ

terre:⁊ oĩa alia animalia:claꝝ eſt ꝙꝙ nõ ob alið
qᷓ; vt oſtẽderet ſuã potẽtiã:⁊ ad hõis vtilitatẽ.vñ
Areſtotiles.ij. Phiſi.⁊.ij.de aĩa inqᷣt.Finis q̊dã⸗
modo oim eſt homo.Ex quib ſequit᷑ ꝙ homo ẽ

nobilioꝛ omnib rebus naturaliboꝓpter ipᷣm fa

ctis: qꝛ nobilioꝛ eſt finis omnib qͥ ſũt ad fineʒ.

Is ltaq;ʒ declaratj. Querit᷑ quare deꝰ fe⸗

h cit hoĩeʒ.Et ſi velimꝰ dicere ꝙ ad hoc ſo⸗
lũ vt in hac vita comedat:bibat:viuat/⸗
q;:⁊ finalit᷑ moꝛiat᷑:⁊ pereat ⁊ ampliꝰ nõ ſit:Se
queret᷑ ꝙ beſtie ac elemẽta ⁊ creature iſenſibiles
q ampliꝰꝑmanẽt qᷓ; homo:eſſẽt hoĩe dignioꝛes
Itez ſequeret᷑ ꝙ coꝛpoꝛa celeſtia que ſunt incoꝛ

ruptibilia excederẽt hoĩeʒ:qð eſt maximũ incon

ueniẽs ⁊ falſiſſimũ:hõ em̃ eſt digniſſimꝰiter oẽs

creaturas ad ſui vtilitatẽ creatas.qð notat᷑ in.l.

Juſtiſſime.ff.de edili.edi.Et ibi glo.allegat O⸗
unidiũ ⁊ Uirgiliũ ad hoc ꝓpoſitũ. Animꝰ quoq;
hoĩs eſt pᷣcioſioꝛ omnibo celis:iuxta illð Ouidij
in.iij.Methamoꝛ.Celoq; animus pᷣſtantioꝛ oĩ

Quod nõ eſſet veꝝ ſi moꝛtuo hoie moꝛeret᷑ aia

⁊ finiret. Ideo cõcludere opoꝛtet nos victuros
eſſe alibi.ſ.in vita futura in q̃ erimꝰ ĩmoꝛtales⁊
in ꝑpetuũ victuri atq; ſi bene vixerimꝰin h̊ mũ⸗
do trãſitoꝛio:poſtea in eternũ erimꝰ gloꝛificati.
Aliter ſi totalit᷑ finis noſter eẽt in hac miſera vi
ta neceſſe eſſet ↄcludere ꝙ maioꝛ cura fuiſſet ðo
de creaturis irrationabilibo qᷓ; de hoĩe:qð eſſet

vituperare ſapiẽtiã diuinã. Finis ̊ noſter o de/
uoti chꝛiſtiani nõ eſt hic:neq; habemꝰ hic ꝑma⸗
nẽteʒ ciuitatẽ ſed futurã inqͥrimꝰ:vt inqͥt Pau⸗
lus ad Hebꝛe.vltimo.Et ideo deꝰfecit hoieʒ re/

ctũ:⁊ nõ cetera aĩalia:vt celeſtẽ patriam aſpicere
poſſet.Et hoc eſt qð iquit Ouidiꝰ in.j. Mecha⸗
moꝛ.Pꝛonaq; cũ ſpectẽt aĩalia cetera terrã.Os
hoĩ ſublime dedit celũq; videre Juſſit: ⁊ erectos

ad ſidera tollerevultꝰ.O igit᷑ nobiliſſima creat᷑a

hũana eleua oculos mẽtis ⁊ coꝛpis:⁊ intuere e⸗
thereas mãſiões ꝓpter quas poſſidẽdas creata

es:⁊ nõ ꝑmittas catenã diabolicã ifidelitatꝭ te li

gatã tenere:ſed bene oꝑare:⁊ peccata deuita cuʒ

gabeo.

xXXIII

rM . 2
beato Tobia eiꝰ.ij. c. di. Uitã illã expetemꝰ quiã

dñs deꝰ daturus ẽ his qui fidẽ ſuã nũqᷓ; mutõẽt

De difficultate. X RI’Ið
Ecunda diabolica catena dicit᷑ Difficald
tatꝭ. Suggerit em̃ diabolꝰ mẽti pctõꝛis
ꝙ nullatenꝰ recedat a peccat:aut in boꝛ
no ꝓficiat allegãſ ꝙ hoc eſt difficile:⁊ quodamöõ
ipoſſibile.Et ideo dicit intra ſe inſẽſatꝰ peccatoꝛ
hac hoꝛribili catena ligatus:⁊ diabolica ſuege⸗

ſtione deceptꝰ Quid mihi ꝓdeſt ↄfiteri:Qũo po

tero ĩ bonis inceptꝭ ꝑſeuerare:⁊ a pctõ in futuro
abſtinere:iteꝝ incidã in pᷣterita pctã:⁊ ſic mihi
non ꝓderit penitentia.O hoꝛribiliſſima catena
q̃ntos detines in manibo diaboli.Qua ex re c /
to eijcite illã a vobis.Ait em Seneca in li.ij.de

ira dei. Nihil eſt ita difficile ?⁊ arduũ qð non hu

mana mens vicat. Et ideo o pctõꝛes licet dicat

impꝑatoꝛ in autẽtico de monachis S. Sancimꝰ·
Nõ ẽ facilis vite mutatio:ſed cũ magno fit ani ⸗ ⸗

mi laboꝛe:tamẽ ſi volueritꝭ aliq̃leʒ vobis facere

violẽtiã: inueniet facilẽ viã penitẽtie:licet in pᷣn⸗
cipio videat᷑ aliquãtulũ dura. Hoc aũt erit ra⸗

tiõe vſus.De q̊ Ouidius in.iiij.ð faſtis inqͥt. Et
ñ ſentit᷑ ſedulitate doloꝛ.Et Uegeciꝰde re milia
ri libꝛo.j.ti.xx.inqͥt. Quotidianꝰvſus ñ laboꝛat

⁊ ſi oneroſa geſtauerit.Et idem li.iij.c.j.ait.Oẽs

artes oĩaq; oꝑa quotidiano vſu ⁊ vigili exercica
tiõe ꝓficiũt.Alexander q̊ʒ in ethicꝭ ait. Aſſuetis
nõ fit paſſio.ſcʒ tãta:ſᷣm gloſã.Sed opoꝛtʒ vos

72

eſſe aĩoſos.ait em̃ Ouidiꝰ li.ij.de põto.Oiĩa defi

ciunt:tamẽ animꝰ oĩia vincit. Ile etiã vires coꝛ
pus habere facit.Et in.ij.de remedio amoꝛis in
qt. Parua necat moꝛſu ſpacioſuʒ vipa thauꝝx.
A cane nõ magno ſepetenet᷑ aper.ſcʒ ratione au⸗
dacie. Et ideo aggredimini audact᷑ diabolũ ad
uerſariũ vr̃jm ⁊ eũ ſuꝑabitꝗ. Ut em̃ inqͥt Hiero.
in q̃dã epiſtola.Debilis eſt hoſtis qui nõ vincit
niſi volẽtem. O negligẽtes ⁊ timidi venite ad pe
nitẽtiã qꝛ paulatim aſſuefaciendo mutabic dit
ficultatẽ. Ait em Ouidiꝰ.j.de arte amãdi. Lem
poꝛe difficiles veniũt ad aratra iuuẽci. Lẽpoꝛe-
lẽta pati frena docent᷑ eqͥ. Ferreus aſſiduo cõſu⸗
mit᷑ anulꝰvſu. Interit aſſidua vomer aduncus
humo. Repſentat etiã diabolꝰ pctõꝛi enia ab

tatẽ q̃ eſt in reſtitutiõe fame:in petẽda venia ab

offenſis:in remiſſiõe iniuriaꝝ:in reſtitutõe vſu⸗

raꝝ:et alioꝝ male ablatoꝝ. Hec eſt catena fer⸗

rea:hec eſt catena plumbea:hec eſt mola grauis
ad collũ pccõꝛis:demergẽs eũ in ꝓfundũ infer⸗

ni. Hoꝛrẽt em̃ iſta facere pctõꝛes:ↄfitent᷑ ⁊ cõmu

nicãt ⁊ nunq; dimittũt cõcubinas: nõ recõciliã⸗
tur cũ inimicis:nõ reſtituũt aliena.O diaboli⸗

ci pctõꝛes: audite quid dicat gloſa in.c.poꝛro.
de ſen.excõ.Sine ſatiſfactione inquit non valee

penitẽtia.xxiiij.q.ij.c.legat᷑:extra de vſuris.c. Cũ

tu. et de pe. diſt. .c. Neminẽ.⁊ de pe.diſt.v.c. Fal,/
ſas.O vſurarij iniquiſſimi.O bonoꝝ ꝓximira

e 4%4

Bermo

ptoꝛes ſceleratiſſimi:Kudite Auguſtinũ in epła

ad macedoniũ dicentẽ. Nõ remitccit᷑ pctm̃ niſi re

ſtituat᷑ male ablatũ.c.Factum.de reg.iu.li.vj.⁊
xiiij.q.vj.c. Si res. Audite eciã qͥd Augꝰ.dicat ĩ
li.de vero cultu.Nõ ſolũ inqͥt ꝓ maria male ab
latoꝝ q̃ntitate: verũetiã ꝓꝑ mima denarij ꝑticła
nõ poterit qͥs faciẽ videre diuinã.Qð intelligen
dũ eſt:ſi detineat᷑ ↄtra volũtatem dñi. Ideo oẽs

vos eſſe danatos oſtẽdit Baruch.iij.ca.ſui libꝛi

di. Ubi ſunt qͥ argẽtũ theſauriſabãt et aurũ in q̊
cõfidũt hoĩes.Et reſpõdet.Ad inferna deſcende
rũt.Frãgite ̊ hãc catenã difficulcatꝭ ⁊ hoꝛribili⸗
tat q̃ vos cenet diabolus ligatos:cogitãtes qð
ðꝛ in cõi ꝓuerbio.Abſq; laboꝛe graui ñ pñt ma⸗
gna pararl.Et ꝙ qnto difficiliꝰ:tãto magꝭ meri
toꝛiũ eſt opꝰveſtꝝ.Ait em̃ Areſt.ij.Eth.ca.ij.Cir
ca difficiliꝰ ſꝑ ⁊ ars fit ⁊ virtꝰ.O cimidi et pauẽ⸗
tes qͥ timetꝭ aggredi viã pnie:audite qͥd de vob
ALucanꝰ dicat in.vj. Degeneres trepidãt animi
peioꝛaq; vᷣſant.Et Uirgiliꝰ in.iiij.eneidos dicit
Degeneres anios timoꝛ arguit. Et ecõtra ð ma
gnanimis ait Seneca ĩ tragedijs.Foꝛtuna foꝛ⸗
tes metuit:ignauos pᷣmit.Uirgiliꝰ q̊ʒ i.x.eneið.
gait. Audaces foꝛtuna iuuat:timidoſq; repellit.
O ſtultiſſimi pctõꝛes qͥ ex ſenſualicate et timoꝛe
laboꝛis dimittitꝭ oꝑa bona ⁊ recuſat facere pe⸗
nitentiã.Frãgite ⁊ ad nihilũ redigite hoc diabo⸗
licũ vinculũ:cogitãtes ꝙ de duob malis ſꝑ mi
nus eſt eligẽduʒ.iij.p Lopi.l.j.S.penul.ff.de ꝑi.et
cõ.rei ven.cũ ſiłibo. Ideo ðt auctoꝛ fabulaꝝ Eſo
pi.fabula.xxiij. Ferre minoꝛa volo: ne grauioꝛa
ferã.Cogitate ̊ grauitatẽ pene inferni et nullus
vobis vel modicꝰ videbit᷑ laboꝛ pnie in eiꝰ cõpa

ratione. Sumite itaq; alacriter hanc exiguã pe⸗
na vc euadat etna atq;i lcateʒz. Ait

em Iſið.in li.de ſũmo bo.Faciliꝰ leuioꝛa tolera

bis ſi grauioꝝ fuerꝭ recoꝛdatꝰ.Et h̊ eodem mal
leo poterit frangi catena diabolica aduerſitatis
q̃ multos tribulationibo illatis ad tartara ſecũ
conat accrabrze
De exemplaritaaat. U
Ercia diaboli catena illaqueãs pctõꝛes
t ðʒ exẽplaritat Demon em̃ dicit in coꝛde
peccãtiũ Pctã nõ ſũt ita guia vt pᷣdicat᷑:
diabolus non eſt ita turpis vt pingit᷑. Et vt tali
bus ꝑſuaſionibo adhereãt:ponit an ocłos eoꝛũ
mala exẽpla doctoꝝ:ſuꝑioꝛũq; ac ſacerdotũ ⁊ re
ligioſo ꝝ.et iſto mõ ligat aias in pctis di. Si tã
grauis eſſet pena inferni vt ðꝛ.ettã nephanduʒ
eſſet pctm̃ ſicut pᷣdicari ſolet:iſti qͥ ſciũt ſcripturã
et debent eſſe ſcti nõ talia facerent.O catena ter⸗
ribilis.tu es illa q̃ vt ita loq̃r:impaſſibilẽ deũ il
lachꝛymare fad.Dicũt em̃ ignoꝛates plebei. Si
licʒ doctoꝛibo qᷣ alijs pᷣdicãt.ſi ↄfeſſoꝛibo qͥ alios
abſoluũt peccare:quare nõ eciã nob. Pꝛoſfecto
ſi vera eſſent q̃ pᷣdicant:nõ in vicijs ꝑmanerent

et iſtis cogitationibo diabolicis detenti.de pctõ

in pom ruunt ? nunq; ver pniam faciunt. Ad

hoc aũt facit qð legit de cancris q ꝑg putridũ ari
etis epar cõgregant᷑.Et ſimilr ꝑ malã ⁊ inbone/
ſta vitam ſuꝑioꝝ pᷣlatoꝝ ⁊ religioſoꝝ xpᷣianoꝝ

multi malefactoꝛes colligunt᷑ ⁊ ↄfoꝛtant᷑ in ma
lo:ita ꝙ ſemꝑ retrocedũt a vitate.Naʒ fabuloſe
recitat᷑ de cãcro ꝙ cũ ab eo q̃reret᷑ Cur ſꝑ retroce
deret ⁊ nunqᷓ; recte incederẽt:rñdit.qꝛ ſic docue⸗

runt me patres mei. Et ideo ab ipſo cãcro ſub⸗
diti ⁊ ſimplices didicerũt eſſe inobedientes ⁊ in
oĩbo irregulares ac diſſoluti.qꝛ eoꝝ ſuꝑioꝛes tã

ſpũales qᷓ; tꝑales habẽtes regimẽ ppłi nõ aliud
docuerũt. Recitat᷑ etiã de q̃dam ioculatoꝛe ꝙ ſe

mel a rege Phili petijt qͥd cogitaret. Cui rexre⸗/

ſpondit.Ego cogito q̃re nũc nõ ſũt ita boni mi⸗
lites ſicut Rolãdus et Oliueriꝰ.Tunc dixit io⸗
culatoꝛ. Ratio eſt.qꝛ nullus iuenit᷑ hodie rex ta
lis qᷓlis fuit Carolus. Uñ ꝑ locum a ſili dicere
poſſumꝰ ꝙ tũc ñ inueniunt᷑ boni ⁊ honeſti ſub⸗

diti qñ nõ inueniunt᷑ boni ac honeſti rectoꝛes et

pᷣlati.De q̊ multũ debent terreri.qꝛ ðꝛ in.c. Pꝛe/
cipue.xj.q.iij.Scire debẽt pᷣlati ꝙ ſi ꝑguerſa vnqᷓ;
ꝑpetrant:tot moꝛtibo digni ſunt q̊ͥt ad ſubditos
exẽpla ꝑditõis trãſmittũt.Et hec eſt rõ q̃re ſacra
ſcptura ita nos ad bonũ exẽplũ ⁊ vehemẽter re⸗
p̃ᷣhendit ſcandaliſantes pꝛoximuʒ.De pᷣmo ha⸗
be Matchei.v.vbi dñs ait.Sic luceat lux vr̃a
coꝛã hoibo vt videant vr̃a bona oꝑa et gloꝛificẽt
patrẽ veſtrũ qͥ in celis eſt.et Lu.xij. Sint lumbi
veſtri pᷣcincti ⁊ luce:nne ardentes in manibo vr̃is
Duꝑ q̃ vᷣba inqᷣt Oꝛeg.in omeł.Lucernas qᷣp⸗
pe ardẽtes in ma nibo tenemꝰ cũ ꝑ bona oꝑa ꝓ⸗

ximis noſtris lu/ exẽpla mõſtramꝰ. Etad Ro
ma.xij.dicit Pa nlꝰ. Pꝛouidẽtes bona:nõ ſolũ
coꝛam deo ſed e tiã coꝛã oibo hoĩb.Et ad Phił.

ij. Sitis ſine re pᷣhẽſione in medio natõis pꝛaue
atq; puerſe.Et eiuſdeʒ epłe.iiij.ca.inqͥt. Mode⸗
ſtia vr̃a nota ſit oiba hoibo.Et ad Titũ.ij. In oĩ
bus pᷣbe te exiiplũ bonoꝝ opeꝝ in doctrina ⁊ in⸗
tegritate.Claudiꝰ q̊ʒ iuriſcõſultꝰ in.l.aut facta.
in ti.ff.de penis ait. Multis ꝑſonis craſſantib⸗
opꝰeſt exẽplo. Quantũ vᷣo repꝛehendat ſcptura
diuia dantes malũ exẽplũ patet Deut.xxvij.vbi
ðꝛ. Maledictꝰqͥ errare facit cecũ in itinere.De ta
libo conqreba᷑ Dauid in pᷣs.di. Juxta iter ſcan⸗
dalũ poſuerũt mihi.ſ.ꝑ malũ exemplũ.deo ðꝛ
Leui.xix.Coꝛã ceco non ponas offendiculũ.Et
Eſa.xxvj.dicit dñs. Auferte offendicula de me⸗
dio ppłi mei.i.mala exempla. Pꝛeterea vt oſtẽ⸗
deret ſaluatoꝛ nr̃ inq̃ntũ ſit pctm̃ ſcandaliſantꝭ
ꝓximũ ait Matth̊.v. Si oculus tuꝰ ſcãdiſat te:
erue eũ ⁊ pijce abs te. Et Mat.xviij.ac Marci
iiij.ca.inqͥt.Qui ſcandaliſauerit vnũ de puſillis
iſtꝭ qͥ in me credũt:expedit ei vt ſuſpendat᷑ mola
aſinaria in collo eiꝰ ⁊ demergat᷑ in pfundũ ma
ris. Ue mũdo a ſcãdalis:neceſſe eſt em̃ vt veni⸗
ant ſcandala.Uerũtñ ve hoi illi g quẽ ſcãdaluʒ
venit. IJdeo Hiero.in q̃dã epła inqͥt.Dimittẽdũ
eſt/ pter ſcandalũ oẽ qð pᷣtermitti põt ſine pctõ.

kadnni
Adit
oden
diere
vonctiilb/
nonest
Rncdr
lgnerlsn
A ubis
qeſss
bemäer
deßmabe⸗
NN
Bagardin
Sinlondt
1nani ms
enmsc
donsogs ,
,Gas Ro
omu: noͤſol
Sad Poe.
mois Naue
inat. Wote
Tüi Pi
doonns run
oue un,
snab
orſchs
mimni tbi
nae dets
Binn
nglü. Peod
ſnnais
diglude
eres toſti⸗
ſanttlung
Cdlrte.
ir Murd
epoilis
gundu n
ſen eden
gvi cidul
dimnni
horſe M

Folium

Huiuſmodi aũt mali exẽpli deteſtatio taʒ aſpe/
ra facta eſt.qꝛ hũani gener inimicus młtos ad

peccãdũ inducit exẽplo alioꝝ. Uñ ſcptũ eſt Ecci
xxxij. Hõ pctõꝛ vitabit coꝛreptionẽ ⁊ ßm volũta

tẽ ſuã inueniet cõꝑationẽ.Sed hec ſathanica ca

tena diſſoluet᷑ ſi Auguſti ſnia ad animũ reduca

tur.ij.q.j.c. Mulci.in fi.vbi dicit deillis qͥ putãt
leuioꝛes debere eſſe penas inferno:qꝛ multi ad
eas vadũt. Non ꝓpterea minꝰ ardebunt qꝛ cum
mul ardebũt:imo magj.qꝛ q̃nto plura in igne
ſunt ligna:tãto magis inualeſcit ignis.Nõ eſt ̊

vera illa ſnia vulgar dicẽs. Solamẽ eſt miſer
ſocios habere penaꝝ. In inferno em̃ qᷓnto ma⸗

ioꝛ erit numerꝰ tãto maius exuret incendiũ. O
maledicte pctõꝛ qͥ pctm̃ tuũ excuſas alioꝝ exem
plo:audi Hiero.ad Rufinũ dicentẽ. Peccãtiũ

multitudo nõ parit erroꝛi patrociniũ. Ec ꝓpea

ðꝛ Ecẽi.vij.Ne pecces in multitudine ciuitatis.

Nõ igit᷑ vos tenere debet diabolus illaqueatos
in pctis exẽplo pᷣdicatoꝝ aut religioſoꝝ maloꝝ
Audite q̃ſo pulcrũ exemplũ. egit᷑ ꝙ erat qͥdaʒ

malus parochianꝰ ſacerdos qͥ ꝓpter maluʒ exe/

plũ qð dabat pplło eũ fecit vicioſuʒ:ita ꝙ ppłus
eius pctã imitabat᷑:ſe excuſans ſꝑ exẽplo ſui pa⸗

ſtoꝛis.Qð intelligẽs ille parochianꝰ: cũ ꝓceſſio/

nẽ faceret cũ ppło cũ cruce cepit ꝑgere per ſtratã
luto ⁊ imũdicijs plenã ⁊ pedes ſuos ac veſtẽ in/
ficiebat:nolebatq; ire ꝑ viã bonã ⁊ mundã.po⸗
pulus vo relicta via imũda ꝑ quã ibat ſuꝰſacer
dos:ꝑgebat ꝑ bonã viã.Quẽ cũ ſacerdos ĩuita/
ret vt ſeq̃ret᷑ ſe ⁊ poſtularet q̃re nõ faceret eandeʒ

viã quã ipſe:rñdit ppłus.qꝛ ſi vos vult vos ĩſi

cere eundo ꝑ ĩmundicias relicta bona via: nos
nolumꝰbãc dementiã facere. Lũc exclamauit il
le ſacerdos di.O ſtulti:me non vulq ſeqͥ euntẽ ꝑ

modicũ lutũ terrenũ qð ſolũ inficit res tranſito

rias ⁊ coꝛruptibiles ⁊ cito põt abſtergi.⁊ ſeqmi⸗
ni me in imũdicijs pctõꝝ q̃ infectant aiam ⁊ pu
treſcere eã faciũt ⁊ abominabilẽ coꝛã deo et tota
celeſti curia. Nolite ̊ licet ego ꝑgã ꝑ viã vicioꝛũ
imitari facinoꝛa mea.ſed ꝑ bonã viã vᷣtutũ ꝑgi

te. Et ideo generoſi ciues ꝓponite vobis exepla

ſctõꝝ ⁊ bonoꝝ.⁊ dimittite mala exẽpla ꝑuerſoꝝ
Nõ eſt aliq̃ cõgregatio tã ſctã in q̃ nõ reꝑiant᷑ ali
qñ aliqͥ mali.c.Quantũlibet.xlvij.diſt. In ſctõꝝ
em̃ angeloꝝ cetu inuentꝰeſt lucifer malus cum
mult ſocijs. In duodeciʒ apłis iudas traditoꝛ

et fur. In pmis eccłie diaconibo Nicolaꝰ. Ideo

dicit Ouidiꝰ in li. de remedio amoꝛis ⁊ põt ad/
duci ad ꝓpoſitũ:licet ad aliud dixerit. Terra ſa/
lutares herbas eadẽq; nocentes Nutrit:⁊ vꝛti⸗

ce ꝓxia ſepe roſa eſt. Et mala ſunt vicina bonis

⁊c̃. Ideo cũ res mali exempli vitãda ſit qᷓntũ fie⸗
ri poteſt.vt no.in.l.Diuus Adrianus.in fi.ff.de

cuſto.⁊ exi.reo.⁊ in.l.Si qͥs.S.Qui aboꝛtionis.

ff. de penis. Nolite ſcandaliſari ð tota religione

ſi aliqñ aliquẽ religioſum videcꝭ aliqᷣd mali fa/
cere:ſed eius vita dimiſſa ac alioꝝ maloꝝ: capi

XXXVY

te bona exẽpla alioꝝ dei ſeruoꝝ ac ſctõꝝ.Et hoc
ſufficiat q̊ ad terciam catenã.
De iocunditate. rx—
VUarta catena vocat᷑ iocunditatꝭ.Diabo
lus em̃ vt teneat pctõꝛes ĩ pctis:ꝓponit
eis dulcedies huiꝰmũdi.de q̃ inqͥt Gual
teriꝰ in Alexãdriade li.vij.Dum ſequit᷑ pfugi bo
na momẽtanea mũdi.Allicit illecebꝛis aiam ca
ro:nec ſinit eſſe Pꝛincipij memoꝛẽ:vel cuiꝰima⸗
ginis inſtar Yacta ſit aut quoꝛſum reſolia car
ne reuerti Debeat inde boni ſubijt ignoꝛatia ve
ri. Hec eſt illa catena venenata q̃ tenet innũera
biles in pctis.De q̃ Boetius li.iij.de ↄſoł.inqᷣt.
Fallax ligat impꝛobis catenas terrendas habi
tans libido mẽtes. Ad frangendũ g hãc catenaʒ
diabolicã debemꝰ reducere ad memoꝛis illð q̊d

ſcribit Hiero.in epła.ad Paulinũ di. Facile cõ

temnit oĩa qͥ ſe ſ cogitat moꝛituꝝ. Hinc Sene

ca ad Lucillũ inqͥt. Nihil tã eq̃ tibi ꝓderit ad tẽ⸗

perantiã oĩm reꝝ qᷓ; freq̃ns iſtiꝰ eui cogitatio ĩ⸗
certi itinerꝭ.Et Hiero.ad Eliodoꝝ inqᷣt. Plato
nis eſt ſnia oĩm ſapientũ vitaʒ meditationẽ eſſe
moꝛtis. Et Augꝰ.in q̊daʒ ſermone ait. Nihil ſic
reuocat a pctõ q; frequẽs moꝛtis meditatio. O
igit᷑ libidinoſi recoꝛdamini ꝙ hoc coꝛpus veſt?

quod implere ſtudetis delectationibo cito cõſũ⸗

mabit᷑ a vermibus. Reducite ad memoꝛiaʒ qð
dicit Hieronymus in quadam epiſtola. Mo⸗
mentaneũ eſt qð delectat: eternum quod cruci⸗
at. Quid autẽ eſt ſtultius qᷓ; pꝛo modicis dele⸗
ctationibo:eternis ſe deputare ſupplicijs.vt in⸗
quit Auguſtinꝰ in quadam epiſtola.Alia quo⸗
q; via poteſt hec catena diabolica infringi:ſi vi⸗
delicet reducant᷑ ad memoꝛiã bona infinita pa⸗
radiſi:que parata ſunt tranſitoꝛias contemnen
tibus voluptates.De quibo inquit Berñ.ſuper·
Eccleſiaſticũ. IAlud ſolum eſt verum et ſummũ
bonũ quod non de creatura ſed de creatoꝛe con
cipitur.cui comꝑata omnis aliunde iocundi⸗
tas meroꝛ eſt:omnis ſuauitas doloꝛ eſt: omne
dulce amarum eſt:omne decoꝛũ fedũ eſt: omne
poſtremo quod delectare poteſt moleſtum eſt
Si vo bene inſpiciamus bona tẽpoꝛalia inuè/
niemus in eis plus amaritudinis qᷓ; dulcedi⸗
nis.De tempoꝛalibus em̃ gaudijs maxime car
nalibus ait Ouidius.ij.de arte amandi.Quod
iuuat exiguum: plus eſt quod ledit amantes.
CX ſi in hijs miſerijs aliqua reperitur iocundi⸗
tas: pꝛofecto eſt bꝛeuiſſima. Unde Jacobi.iiij.
ca.dicit᷑. Que eſt vita noſtra. Uapoꝛ eſt ad mo⸗
dicum parens:et deinceps exterminabitur. Et
Job.ij.capło dicitur. Gaudium impioꝛum ad
inſtar pũcti. Cum igitur de duobis bonis ſem⸗
per melius ſit eligendum vt inquit Areſtoteles
pꝛimo Ethicoꝛũ et Topicoꝝ libꝛo.iij. Et habe⸗
tur in c. Non mediocriter.de conſecra.diſtin.v.
Ideo ſtultiſſimꝰ valde eſt:qui ꝓ his modic ter
renis delectationibo:eternas amittit delectatio

Bermo

nes. Ideo dico vobis illo qd inqt Areſt. de ſecre

tis ſecretop ad Alexandrũ dicens. O alexander
noli illud appetere qð eſt coꝛruptibile ⁊ trãſito⸗
riũ: ⁊? qd opoꝛtet te cito relinquere.ſʒ quere diui
tias immoꝛtales:regnum eternũ vitamq; im⸗
mutabilem. . . ßß
Deoe pꝛeſumptuoſitatte. v
Uinta diaboli catena qua homies illa⸗
q queatos tenet in peccat:vocat᷑ pᷣſũptuo
o ſitatis.Dicit.n.qꝙ deꝰ eſt miſicoꝛs ⁊ ſem
ꝑ paratꝰ parcere:⁊ ideo poſſũt peccare poſtea ⁊
faciẽt penitẽtiã.Contra hanc peſtiferã catenã ðꝛ

Eccłi.v. Ne dicas miſeratio dñi magna ẽ: quia

de ſpe rues in pᷣſũptionẽ temerariã ⁊ ſuperbiã:⁊
abſq; timoꝛe firmã in peccatis facies maſioneʒ.
O pꝛeſumptuoſi qui ſine operibo bonis ⁊ pleni
peccat ſperatis eternã cõſequi beatitudinẽ: ſci/⸗
tote ꝙ licet deꝰ ſit miſericoꝛs:nõ minꝰ tameʒ eſt
iuſtus. Dicit᷑ em̃ Deute.x.Deꝰ magnꝰ ⁊ potens

ac terribilis:q perſonã non accipit nec munera.
Igdeo dicit Hiero.in q̃dã epła. Potiꝰ iuſticia ẽ

timẽda qᷓ; miſericoꝛdia ſine pᷣmio eſt ſperanda.
Scriptũ eſt enim Pꝛouerb.vj.Zelus et furoꝛ
dñi vni nõ parcet in die vindicte: nec acquieſcet
cuiuſqᷓ; pᷣcibo:nec recipiet ꝓ redẽptiõe dona plu

rima. O temerarie ac pᷣſumptuoſe audi terribi

lia vba que Hiero.in ſuo trãſitu ac teſtamẽto
dixit. Si illũ expectas dieʒ:tã cerribilẽ: tam cru⸗

delem:in qͥ nõ ſolũ de luxurijs:veſtibo:ebꝛietati
bus.:et comeſatiõibo:ac de toto tẽpoꝛe amiſſo q̊
vixiſti:ſed etiã de q̃libet te opoꝛtebit cogitatione

vana dñno reddere rationẽ:cur ñ emẽdar: Cur

moꝛaris de die in diẽ miſer cõuerti ad dominũ.

Cur iam te maloꝝ nõ penitet. Ecce iazʒ moꝛs ꝓ
perat vt te cõterat die noctuq; currẽs. Ecce dia⸗
bolꝰ iã ſe pᷣparat:vt te rapiat. Ecce diuitie tue ti

bi deficient. Ecce vermes coꝛpꝰ qð tãta enutris

diligẽtia expectãt:vt illud rodãt:quouſq; cõiun
ctũ iterũ aĩe cũ illa parit᷑ penas habeat ifinitas
Sed foꝛte quis dicet:benignꝰ ⁊ miſericoꝛs ẽ do
minꝰ qͥ omnẽ peccatoꝛẽ ad ſe redeuntẽ recipit et
indulget. Ueꝝ qͥdẽ hoc eſſe fateoꝛ.benignioꝛ em̃
eſt dñs qᷓ; credat᷑:⁊ cuiq; parcit ad ſe vt condecet
redeunti.nõne benigniſſimꝰeſt dñs qͥ tãtas tole

rat iuiurias a pctõꝛibo:dans eis ſpaciũ vt emẽ⸗/

dent᷑. Sed hõ noueris ꝙ ſicut benignꝰ eſt in to⸗
lerãdo:ita et iuſtꝰ in puniẽdo. Sed foꝛte qͥs ite⸗

rũ dicet ꝙ vir qͥ toto tꝑe q vixit malefecit:in moꝛ

tis articulo accepta p nia a deo veniã obtinebit
Heu qᷓ; vana ſuſpicio.Uix ð centũmilibo hoĩm

q̃ꝝ mala ſꝑ fuit vita meret᷑ vnꝰ in moꝛte dininã

hr̃e indulgentiã. Certe vere cõcludã:qͥ dũ ſanus

eſt ⁊ iuuenis deũ offendere nõ foꝛmidat:in moꝛ
te nõ merebit᷑ indulgentiã obtinere diuinã Hec

ille. Nõ ergo vos detineat diabolus ligatos in
pctis ſub ſpe indulgentie:cũ vobis nõ penitenti
bus cruciatus ſint parati dãnationis et᷑ne.Pa
tuit hoc ꝑ exemplũ qð ponit Gꝛeg.in.iiij. dialo.

VII

dicẽs. CN qᷣdã ciuis romanꝰ habebat filiũ moę⸗

nachũ noie Maximũ:qͥ cũ eſſet infirmꝰad moꝛ

tẽ viſitatꝰeſt ab ipᷣo filio monacho.ad cuiꝰexrhoꝛ
tationẽ cũ noluiſſet facere pniam:veniẽs ad pũ⸗
ctũ moꝛt vidit demones ad ſe veniẽtes ĩ foꝛma
ethiopũ nigerrimoꝝ.et exclamauit di. Adiuuas
me fili ab iſtj echiopiboiet cum illi demones ꝓpe

eſſent:iteꝝ exclamauit foꝛtiꝰdi.Expectate ꝑ vnũ
diẽ qꝛ volo facere pniam. IAli aũt demones nõ
dantes ſibi vllũ tpᷣs penitẽdi aiaʒ eiꝰ ad infernũ
detulerũt. Ibidẽ etiã refert Gꝛego. N in qͥdam

monaſterio qdã monachꝰ qͥ apparebat totꝰ re,/
ligioſus exceriꝰad moꝛtẽ veniẽs:fecit conuocari

fratres qͥb dixit cotus tremens:qñ me vobiſcũ

ieiunare credebat:occulte comedebam. Et ecce

nũc ad deuoꝛandũ dꝛaconi ſum traditꝰ:qͥ cau⸗
da ſua genua mea pedeſq; colligauit:caput vo

ſuũ intra os meũ mittẽs ſpũm meuʒ abſtrabit.
qbo dictis ſtatim moꝛiẽs a dꝛacone quẽ viderat
nõ potuit liberari. Reſert q̊ʒ Ciriliꝰ ſcribẽs dau
guſtino de trãſitu Hieronymi.ꝙ qdã nepos ſu
us nomie Rufus iuuenis.xviij.annoꝝ: valle
pulcer ⁊ decoꝛꝰ ab oibo amatꝰ:moꝛtuꝰeſt.Ccũqʒ
ipſe Eirillus rogaſſet ſcim̃ Hieronymuʒ vt ſibi
reuelaret qͥd acciderat aĩe nepot ſui.Quadã die

cũ oꝛaret hoꝛa nona apparuit ſibi dictꝰ nepos

hoꝛribilis ad videndũ:ligatꝰ catenis igneis:flã
maſq; fetidiſſimas emittẽs:ita vt tãtũ fetoꝛem
ſufferre nõ poſſet.Dixitq; ꝙ ideo dãnatꝰerat:qꝛ

in ludis maxie delectabat᷑.et ob nullã aliã cãm.
Quo recedente tãtꝰfetoꝛ remanſit in eo loco ꝙ ꝑ

magnuʒz tpᷣs ibi nullus auſus eſt itroire. Legi᷑

q̊ʒ in cronic oꝛdis minoꝝ X in ciuitate pariſi⸗

enſi qͥdã guardianꝰpᷣcepit cuidã fratri moꝛienti

tria. Pꝛimũ vt ſtatim poſt moꝛtẽ iret ad celum.

Scõm vt ſibi appareret poſt tranſitũ. Terciunzx
vt diceret ei q̊t aie trãſiſſent de R mũdo in pũcto

ſue moꝛt. Ile aũt moꝛtuꝰpoſt tres dies appa⸗

ruit guardiano totus glioſus dicẽs. Scias p
obediẽtia tua nõ valuit mihi niſi in vita.et iõ nõö⸗
potui ſtatim ire ad ꝑadiſum poſt moꝛtẽ:necad
te venire.qꝛ ſteti in purgatoꝛio vſq; nũc:mõ aũt
vado ad celũ.Sciaſq; in pũcto moꝛtis mee qͥn

q; milia aiaꝝ migraſſe a ſecło ⁊ ſolũ vnã iuiſiſſe
ad ꝑadiſũ recto tramite.tres vᷣo ad purgatoꝛiũ
de qᷣb ego fui vna.alie oẽs ad ĩfernũ deſcẽderũt
Quib exẽplis apꝑet qᷓ; ſit fribił diuia iuſticia.
ODeoe longanimitate =£
Exta catena ðꝛ longanimitad.Dicit em̃
s diabolꝰpccõꝛi.Deꝰe patiẽs ⁊ lõganimis
ac pᷣſtabił ſuꝑ malicia Joel.ij. Et iõ vel
nõ punit pctã vel certe expectat vſq; ad vltimuʒ

terminũ vite pctõꝛis.Lu vᷣo es iuuenis.tu ha⸗
bes coꝛpꝰvalidũ ac foꝛte.habebiſq; lõgã vitam
Et ideo noli ꝑdere floꝛẽ iuuẽtut tue. Sed dũ ſa
nus es ⁊ luuenis iocũdare.Lꝑe vo infirmitac
vel ſenectutis cõfiteberis.O hoꝛribiliſſima cate

na quãtos ligas.Dicit᷑ em̃ Ecces.viij. Qm̃ non

pꝛo

res
ſen
ber
gut⸗
hocl
hets
hac
ttti

te?
diſt
liat
tra
tim
tde
liſun
win
Pi
loc
grau
fony.
lipor

Nadne
cngahn
isad di⸗
esiforna
A ine
onch e
Wegwnü
WMenen
Padinmi
rpo
oe
imerodlii
n. Sar
rtfor
Muhurf⸗
nt.
girr.
Pſadisd
Cncos
nor: w
Cüg
mu vſdi
Ouadidi⸗
Nb eds
is ias ſfi
tticiſeen
iur rg:
lialücin.
nbo
re. Legt
tnerparli/
mimorien
madcon.
ii Lwan;
üdonn üco
diesapoo
n
nia io
vortenitig
nücmo ai⸗
nns werqn
ilſe
1purgnonn
i dcideii
nic⸗

tn teß
rlignins
iEö
A rbind;
nisuba/
di
nirmin
liſſims
i⸗ Oñ

Folium

pꝛofert᷑ cito ſententia cõtra malos: abſq; vllo ti
moꝛe filij hoim ꝑpetrant mala.Kiunt em̃ pctõ⸗
res.Tãto tꝑe in pctõ moꝛtali ſtetimꝰ:et tñ deus
ſꝑ nos expectauit ad pniam. et ideo etiã expecta⸗

bit vſq; ad moꝛtẽ.nec ꝓpt᷑ aliqð pctm̃ nobis ali/

quid mali eueniet ſicut nec in pᷣteritũ euenit. Et

hoc habet᷑ exemplũ terribile.Legi᷑ em ꝙ qdam

pctõꝛ audiens dici ꝙ deus punit ſeuerit᷑ pctã in

hac vita ⁊ in alia:ſubridebat dicẽs. Ego fect tot

et tã magna pctã ⁊ nunq; vllã punttionẽ habui.
Qui ſtatim audiuit vocẽ de celo dicentẽ.O ſtul⸗
te ⁊ maledicte pctõꝛ ſcias ꝙ ꝓpter tale petm̃ ꝑdi
diſti oculũ:ꝓpter tale viciũ amiſiſti filiũ:ꝓpter ta
lẽ abominationẽ incurriſti illã ifirmitatẽ.Et vl⸗
tra iſta mala tꝑalia:pena te expectat et᷑na.⁊ ſta⸗
tim cecidit moꝛtuꝰ ⁊ ad infernũ a demonibo fu⸗
it delatus.Ex qͥ exemplo patet ꝙ falſa eſt diabo
li ſuggeſtio:ꝙ deus nõ punit ĩ hac vita pctã ho⸗
minũ.et licet aliqñ tardet punire:hoc pctõꝛibus

vᷣtit᷑in maximũ damnũ.Ait nãq; Ualeriꝰ. Cen
to etem̃ gradu ad ſut vindictã diuina ꝓcedit ira
grauitatẽq; ſupplicij tarditate cõpenſat.Et Hie

rony.ſuꝑ Hieremiã. Quãto maioꝛ eſt numerꝰ
tẽpoꝝ qͥb obliuiſcimur deũ:tanto maioꝛ eſt pe
na pcti:qð nec lõgitudine ſeculoꝝ potuerit edo/
mari.Sicut g̊ quãto longiꝰab arcu coꝛda ꝓcra
hit᷑:tãto vehbemetioꝛẽ vulnerationeʒ iactata facit
ſagitta. Ita q̊ͥ longius ꝓtrahit deus irã ſuã:tan
to ſeueriꝰ in pccis ꝑſeuerantẽ punitt. A
Alud q́̊ʒ qð de lõgitudie vite pollicet᷑ di⸗
i abolus ꝓbat eſſe falſiſſimũ. Ut em̃ inqͥt
Arreſto.j.pꝑiher.de futuris ↄtingẽtibo nõ
eſt detmiata vᷣitas.imo tcota ſacra ſcpᷣtura ꝓcla
mat vitã noſtrã eſſe bꝛeuẽ. Uñ btũs Job inquit
xiij.ſui libꝛi ca. Hõ natꝰ de muliere bꝛeui viuẽs
tꝑe replet᷑ muli miſerijs:qui q̃ſi fios egredit᷑ et
cõterit᷑ et fugit velut vmbꝛa:et nunqᷓ; in eodẽ ſta
tu ꝑmanet.Seneca q̃ʒ ad Lucillũ epła.xxiiij.ait

AQuotidie moꝛimur:q̃tidie demit᷑ aliq̃ pars vi⸗
te:⁊ ctũc qͥʒ cum creſcimꝰ vita decreſcit. Infantiã

amiſimꝰ:deinde puericiã:vſq; ad vlcimuʒ qᷣcqͥd
tꝑis tranſit perit:⁊ nũc iᷣm quẽ agimꝰ diem cũ
moꝛte diuidimꝰ.Ideo ðꝛ cõiter ꝙ ſenes habent
moꝛtẽ añ ſe ↄtinue:et iuuenes poſt terga.Unde
Hiero.in q̃daʒ epła inqͥt. Juuenis cito moꝛi.ſe/⸗
nex vo diu viuere nõ poteſt. Augꝰ qʒ in q̊dã ſer⸗
mone ait.Nihil aliud eſt tẽpus pᷣſent/ vite qᷓ; ꝗ;
dam curſus ad moꝛtẽ.et Berñ.in li.de ↄſcientia
ca.xxiiij.di.Dũ neſcimꝰrepẽte moꝛs venit. Neſci
mus em̃ qͥd hodie nobᷣ contingat.⁊ ignoꝛamꝰ ſi
hac nocte aĩam noſtrã ↄditio moꝛtis depoſcat.

q̃tidie ad finẽ vite tendimꝰ ⁊ ad moꝛtẽ ꝓperamꝰ*2

Igeo dicit dũñs Mar. xiij. Uigilate quia neſcitꝭ
qñ dñs veniat:ſero:an media nocte: an gallicã⸗
tu:an mane:ne cũ venerit repente:inueniat vos
doꝛmientes. Augꝰ q̊z in li.de vera innocẽtia ca.
x.inqͥt. Remedia cõuerſiõis ad deũ nullis ſunt

cunctationibo differẽda:ne tpᷣs coꝛrectiõis ꝑat

xXXVI

tarditate. Qui em̃ penitẽti indulgẽtiã pꝓmi ſit: diſ

ſimulãti diẽ certũ nõ ſpopõdit. Hec ille. B

Imendũ eſt ̊ nobis magnoꝑpe tardati⸗
t? bus facere pniam qꝛ tria ignoꝛamus.
SPꝛimũ eſt de hoꝛa moꝛtis.qꝛ licet dicat
Tulliꝰ in li.de ſenect.q; nemo eſt adeo ſenex qͥ ſe
nõ putet adhuc annũ viuere. Hec opinio ꝓ cer⸗
to eſt falſiſſima.Ait em̃ Salomõ Ecci.ix.ca. ſe
ſcit hõ finẽ ſuũ.ſed ſicut piſces capiunt᷑ hbamo et
volucres laqo:ſic capient᷑ iniqui tꝑe malo.O q̊e
ſunt qͥ multa diſponunt in trib vel q̃ttuoꝛ an⸗/

nis ſe facturos qͥ ante annũ moꝛient᷑. Unde n
uerbio dicit. Ruſticꝰ it ꝑ campũ ſuũ inſpiciẽdo

frumentũ:ſua cogitatio nõ fallit ?⁊ habebit buc⸗

cas centuʒ. Et in alio ꝓpuerbio ðꝛ. Fatuꝰ cogitat

et deus oꝛdiat. O quot edificãt domos qͥ in eis
nõ habitabũt. qͥt plãtant vineas qͥ earũ vinum
nõ bibent.quot lucrãt᷑ pecunias quas alij expẽ
dent.quot cogitant ꝑ multa tꝑa gaudere qͥ foꝛte
cras moꝛient᷑. Exẽplũ habemus de ullo diuite 8
qͥ ſaluatoꝛ Luce.xij. inqᷣt. ꝙ dicebat anime ſue.
Anima mea multa bona repoſita habes in an/
nos plurimos:nũc ergo reqeſce:comede:bibe ex
epulare.Cui dixit dñs.O ſtulte hac nocte repe⸗
tent animã tuã a te:que aũt paraſti cuius erunt
Igeo infert ſaluatoꝛ Mattᷣ.xxiiij.di. Eſtote er
go parati quia qua hoꝛa nõ putatis filius ho⸗
minis veniet.et Matthᷣ.xxv.iterũ ait. Vigilate
quia neſcitꝭ diem neq; hoꝛã. Sicut em̃ nihil eſt
certius moꝛte:ita nihil eſt incertius hoꝛa moꝛtꝭ
l.j.ff. de condi.?⁊ demon. Secundo ignoꝛamꝰ
quo in loco moꝛs ſit nos inuaſura Magnum
aũt eſt inter anguſtias moꝛt refrigeriũ cum qͥs
in domo parẽtũ vel domeſticoꝝ in lecculo recu⸗/
bans nature debitũ ſoluit. Sed hoc nullus hõö
certum habere poteſt. Uidemus em̃ per exꝑien⸗
tiam alios ſuſpẽſos in patibulo: alios combu⸗
ſtos vel affxos palo:alios ſubmerſos in aqua
alios moꝛte ſubitanea cxterminatos vitã finiſſe
diuerſoſq; repentinis caſibo diem clauſiſſe extre
mũ:qbus aliud qᷓ; ſperabant euenit. Unð dicit᷑.
in.l.ſenatus.S.moꝛtis cauſa.ff. de dona.cauſa
moꝛ.ꝙ varia ſunt moꝛtis genera. Un ibi Pau
lus iuriſconſultis ait. Si qͥdẽterra mariq;:tã in
pace qᷓ; in bello:tam domi qᷓ; militie: multis ge
neribus moꝛtis ꝑiculum metui poteſt.Quid er
go faciemus niſi timere exemplo alioꝝ.iuxta il⸗
lud ꝓuerbium. Caſus dementis coꝛrectio fit ſa
pientis.Felix quem faciũt aliena ꝑicula cautuʒ
Ideo inquit Seneca ad Lucillũ. Incertum eſt
quo in loco te moꝛs expectet:tu quoq; in omni
loco ſi ſapiens er eã expectabis. Tercio igno/
ramus modũ moꝛ. Nemo em̃ ſcit qualit᷑ mo/
ri debeat.et tñ nihil eſt ica neceſſariũ nobis ſicut
bene moꝛi.hic em̃ actus ſolum ſemel fit: vel be⸗
ne ineternũ:vel male imꝑpetuũ.Ut aũt quis be
ne moꝛiat–᷑:neceſſe eſt eum bene viuere.O diabo
lice pctõꝛ qui obſtinatus permanes in peccatis

„

BGermo

quomõ putas te eſſe moꝛiturũ. Audi Auguſti⸗
nũ in qdã ſermone dicẽcẽ. Impoſſibile eſt male
viuere ⁊ bene moꝛi.ĩpoſſibile.i.valde difficile.ſic
em̃ aliquãdo accipit᷑ ſm Areſtotilẽ.v. Metha.
Et ideo modo age pniam et non expecta illum
diem extremũ.qꝛ inqc Lucanus in pmo. Tolle
moꝛas:ſi nocuit differre paratj. Hinc Oꝛaciꝰ ĩ
epłis epła. xj. ait. Lu qᷓmcunq; deus tibi foꝛtu⸗
naus it hoꝛã Grata ſume manu: nec dulcis dil
fer in annũ. Martialis etiã cocꝰlibꝛo vndiq; ſu
ſcepto. ca. v. dicit. Qiuendi recte fatuꝰ ꝓcraſtinat
hoꝛaʒ. Et moꝛalis catho libꝛi ſui ca.iij.dicit Rẽ
tibi quã noſcis aptaʒ dimittere noli.ſNe rurſus
q̃ras q̃ i neglexeris añ. Pꝛoſper etia in li. epig⸗
matũ.epigramate.lxx.ait. Quid iuuat in longũ
cauſas ꝓducere moꝛbi. Cur dubium erxpectat
cras hodierna ſalus. Ideo cantat ſctã mr̃ eccle⸗
ſia. Emẽdemus in melius q̃ ignoꝛãter peccaui⸗
mus: ne foꝛte poccupati die moꝛt: qramꝰſpaci
um pnie ⁊ inuenire nõ poſſimꝰ.Apłs qͥ ad Ga
lathas. vj. ca. boꝛtat᷑ dicẽs. Dũ tẽpus habemus
opemur bonũ. Uñ ðꝛ vulgarit᷑.Qui tẽpꝰ habet
nõ expectet tpᷣs:ego ſum ꝑ nomẽ vocata moꝛs:
vulnero quẽ ſoꝛs tangit.nõ eſt hõ adeo foꝛtꝭqͥ a
me ſurgere poſſit. X
AUililibet ̊ pctõꝛ debet ſtatim poſt lapſuʒ

gq mrelurgere sa pctõ: ⁊ nõ expectare diẽ moꝛ⸗

tis.ã vt inqͥt dñs Lu.xiiij. Si alicuiꝰ
bos vel aſinus ceciderit in foueã: ptinꝰeũ excra/
here ſatagit etiã in die feſto. Mulco itaq; mag
debet aͤſq; ꝑ pniam extrahere aiam ſuã ð luto ⁊
fouea pctõꝝ. Nã ex dilatione pnie incurrit mul
ta mala. Pꝛimũ ðꝛ ꝑditiõis.pꝑdit em̃ tpᷣs:qð in
vganũ cõſumit donec eſt in odio dei cõſtitutꝰ:qð
q;dem tpᷣs impᷣciabile m Bernardũ nunq; po
terit recuꝑare.qꝛ qð ſemel annihilatũ eſt nunqᷓ;
redit ꝑ naturã: vt ait Phus.ij.de generatõe.Cu
ius qͥdẽtꝑis ſi danati hr̃e poſſent hoꝛã ad facien
dam pniam: mirabiles auſteritates facerent et

optie eã diſpenſarent. Secundũ ðꝛ infuſionis.ſ. ⸗
2⁊ a culpa:nunq; eas reciꝑet cum non ſit contri⸗
tus ⁊ cõfeſſus:ſᷣm declarata ꝑ Inno.et Hoſtiẽ.
in c.Qðõ aũt.de peni.⁊ remiſſi.⁊ theoł.in.iiij.diſt.

gfe. In illa ei aĩa ſic in pctõ manẽte gra dei nũ

;ß inundit᷑ lã idẽ ſubiectũ ſimul ? ſemel nõ eſt

ſuſceptiuũ cõtrarioꝝ in eodẽ inſtanti.ij.chopi.et
ij.piher. In aĩa ̊ plena pctis ñ põt ſtare gra dei
Nã in maliuola aiaʒ nõ introibit ſapia:nec ha/
bitabit in coꝛꝑe ſubdito pctis Sapᷣ.j. Peccatũ
em̃ directe opponit᷑ charitati ⁊ gre dei ᷣm theoł.
in. j. diſt. xvij. Lerciũ ðꝛ puationis. Nam pᷣuat᷑
talis aſa iſto bono ꝙ opera eius etiã bona nõ ei
ꝓficiũt ad vitã eternã.qꝛ ſũt ſine charitate facta:
ſine q̃ nihil valet aliq̊d opus etiam ſi toleraret᷑
martyriũ.j.ad Coꝝ.xiij.et c.vide.j.q.j. Unde exi
ſtens in pctõ moꝛtali põt dicere cũ Petro illud
Lu.v. Per totã noctẽ laboꝛãtes nihil cepimus.
Ille em̃ piſcat᷑ in nocte qͥ oꝑa ſua facit in pctĩ ob
ſcuritate. Ille vo piſcat᷑ in die qͥ bene oꝑat᷑ in lu
mine diuie gre. De exiſtẽtib vo ſine charitate ðꝛ
Saßp.iij. Uana eſt ſpes eoꝛũ ⁊ laboꝛes ſine fru⸗

ctu.Eum charitate aũt oĩa ſunt meritoꝛia:dicẽ⸗
te apło ad Roma. viij. Diligentibo deũ oia coo

perant᷑ in bonum. Quartũ ðꝛ multiplicationis
ſcʒ peccati.Dicit em̃ Gꝛego. Peccatũ quod ꝑ pe

nitentiã nõ diluit᷑ mox ſuo pondere ad alið tra⸗

hit. Ut em̃ dicit Eſa.xxxviij.abyſſus abyſſus in⸗
uocat.Talis eciaʒ cũ tali ꝓpoſito aggrauat pec⸗
catũ ſuum.Ait em aAlexan.de ales Peiꝰ eſt nol
le carere peccato q; conſentire peccato. Quintũ

dicit᷑ punitionis.ſ.maioꝛis.quia tanto grauio⸗

ra ſunt peccata quãto diutius infelicẽ animã de

tinent alligatã.c. Cum tanto.de conſue.Ecſᷣm
menſurã delicti erit ?⁊ plagaꝝ modus Deutero.

xxv.et.l.reſpiciendũ.ff. de penis. Sextũ ðꝛ con⸗

turbationis ſiue cõtriſtatiõis. Semęꝑ em̃ talis

eſt triſtis.quia vt ait Augꝰ.in li.de vera innocẽ⸗
tia.nulle ſunt guioꝛes cruces in vita iſta qᷓ; ma⸗
la cõſcietia:⁊ nunqᷓ; habet leticiã vel pacem ani
me.quia vt dicit᷑ Eſa.lvij.coꝛ impij eſt q̃ſi mare
feruens quod qeſcere non poteſt. Et dicere põt
quilibet peccatoꝛ illud eiuſdem libꝛi.ca.xxxviij.
In pace amaritudo mea amariſſima. Nã non
eſt pax impijs Eſaie.xlviij. Septimũ dicit᷑ offẽ⸗
ſionis.talis em̃ offendit deũ patrẽ et filiũ ac ſpi⸗
ritũſanctũ:beatam virgineʒ et omnes angelos
et ſanctos et eos cõtriſtat.Quod ꝓbat᷑ ꝑ locum
a cõtrarijs.Si em̃ faciens pniam facit eos gau

dere vt habet᷑ Luce.xv. ergo ꝑ oppoſituʒ erit de
non faciente penitentiã de peccatis ſuis. Si em̃

vnum eſt cauſa alicuius:oppoſitũ eſt cauſa op
p oſiti.ix. Mecha.et.j. Poſte.Octauum dicit᷑ im
participatiõis. Tales em̃ differẽtes penitentiã
non participãt neq; de bonis pᷣteritis.ſcʒ de paſ
ſione xpᷣi.neq; de pᷣſentibus.ſcʒ de meritis eccle⸗
ſie et religioſoꝝ.neq; de futuris puta beatoꝛuʒ.
xxiij.q.vij.c.Quẽadmodũ. Faciens aũt peniten
tiam poteſt dicere deo cum PS. Particeps ego

ſum omniũ timẽtiũ te ⁊ cuſtodientiũ mandata
tua.Nonũ dicit᷑ excluſionis ſcʒ ab indulgentijs

alis em̃ ſi millies iret ad indulgẽtias a pena

xx.Decimũ ðꝛ caſſationis.Nã ſi multũ triſtant᷑

armigeri qñ caſſant᷑ a ſuis capitaneis:et tũc vẽ⸗

dunt equos poꝛtantq; veſtimẽta ⁊ armaturas
ac clipeos ad pignoꝛandũ. Multo magis de⸗
bet contriſtari peccatoꝛ qͥ caſſatꝰeſt a milicia ce⸗
leſtis imꝑatoꝛis per peccatũ. Nam omne pꝛiui
legiũ reatus excludit.C.vbi ſena.vel clariſ.con⸗
ue.l.j.et pꝛiuilegiũ meret᷑ amittere qui conceſſa
ſibi abutit᷑ poteſtate.l.iudeos in fi.C.de iudeis.
xj.q.iij.c. Pꝛiuilegiũ.et.xxv.q.vlti.S.hijs ita. Et
ideo talis amiſit uilegiũ mulcũ xpᷣi. Uñ debet
ſubito reuerti ad pniam vt iterum aſſumat᷑ ad
eius militiã:et ſit de illis qbus ait Apłus.ij.ad
Thim̃.ij. Laboꝛa vt bonus miles ieſu xpᷣi.Ne
ſubita moꝛte pᷣuẽtus ad tribunal ipſiꝰ iĩꝑatoꝛis

ſnere⸗
riod
lij.
moꝛ
düͤac
apli⸗
poſtp
moꝛtl
ſanse
aion
diedi
ſauit.
fauit.
turꝰd
ſabba
pert
laslu
keinmm
mo
liditn
zoam
Maa
amne
fretvef
Aprar
nuce
no Ue
fumte
mmitum
moꝛru“
lchoſſe
ſnuerdeſt
bina doꝛ
iceaccid
monisl
canti.
ignii
nutoc
cigaʒ
nioaryj.
llmoꝛtun
Pbusqu
Perttatee
interfecd.
ellentꝛn
9 ſ

rwebe⸗
uspam.
üͤalaſin
mams
deohſane
lanine i
nltasgiee
poꝛiocen

(grats
woheren

roindic⸗
en did dh
Nlcatonis
qnode
Adalö
ſſuzi,
Fauntoe
1n. uri
ogeo
ämninide
ulde. eßn
usdenm,
enüde
Wecn uls
Winei
velmanni
E deeredit
a ſiinon
ni dickoſſi
1 iii a i,
nes ngds
driadn
niachcos gan
voltentde
s uis Sienñ̃
ick abſaop
vum dickim
genitenti
tsladepel
werins eche
nn deato
1s aütpenim
Pamccslh
nnii nandn
ndlgeNs
mass gens
vnſt onn/
noc Voti.
Ckintüidit
nulrtütſun
neisettiti
1ramann
lo nage de
tamins e/
tdun oon
uicnaſt
deingels
bijs us.
aſumat
lue ie
gleſu tpiſ⸗

Folium

inermis adducat᷑ Sicut accidit cuidã cubicła⸗
rio duc Mediolani. M. cccc.lxij.die.xxviij. Ju

lij.Qui ſub barbitonſoꝛe gaudẽs:ſubito cecidit
moꝛtuus Meli. Alius q̊ʒ eiuſdes duc curialis
dũ ad curiaʒ eqͥtare vellet de ſcapha cadẽs retro

expirauit Meli. Eodẽ etiam anno in canaueſio

poſt paſca nobilis q̃dã pᷣgnãs coꝛiſando ſtatim
moꝛtua eſt. Itẽ in ciuitate Bꝛixie q̃dẽ ſpõſa coꝛi
ſans expirauit in medio coꝛee. Padue nobił q/
dã iuuenis cũ tubis ⁊ timpanis ad maritũ iuit
die dñico:et infra ſeptimanã oĩ die ad vota coꝛi
ſauit.Dñica vo ſeqnti doloꝛit anguſtiata expi⸗
rauit. Laude ſacerdos nouellus miſſam canta

turꝰ die dñico in platea ſo lenniter oꝛnata: cum

ſabbato doꝛmitũ iſſet:mane moꝛtuꝰ in tecto re⸗
pertꝰeſt. In Arona lacꝰmaioꝛis qͥdam ad tabu
las ludẽs:ſubito expirauit. Et alt᷑ ibidẽ cũ vxo⸗

re in mẽſa ſedens ſiur expirauit. In tra vigteua/

ni mulier dñico die ſe veſtiẽs ad miſſaʒ itura:ce/⸗
cidit moꝛtua. Locarni lacꝰ maioꝛis: ſpõſa ſero
q̃dam leta doꝛmitũ ijt: et nocte illa moꝛtua eſt.
M. ccccc.lxviij.in ciuitate Papie moꝛtuo quo⸗
dam nobili vnꝰ oꝛatoꝛ actu rhetoꝛicã legens:cũ
iret vt ſuꝑ funus oꝛationeʒ facerec:in media via
expirauit.Pergami in eodẽ anno qͥdã ðönarios
numerãs in die oim ſctõꝝ:expirauit.Eodeʒ an⸗
no Uariſij qdã nobilis in feſto paſce vſq; ad ho
ram terciã noctis cum ſuis ſpacians:cum doꝛ⸗
mitum iret doloꝛibo coꝛripit᷑ et loq̃laʒ amiſit ac
moꝛtuꝰ eſt. M.cccc.lxxj. Papa paulus cũ ſanꝰ
cenaſſet in camera ſua doꝛmituʒ vadẽs moꝛtuꝰ
inuẽtꝰeſt. Rome qͥdã vir ditiſſimus cum cõcu⸗

bina doꝛmiens:ſuꝑ coꝛpus eius expirauit. Et

idẽ accidit Mediolani cuidã peccanti cũ qᷓdam
moniali:et alteri religioſo cũ cõcubina ſua pec⸗
canti. M.cccc.lvij.Cũ qͥdã nobilis ditiſſimꝰ ad
ignẽ pirũ cũ baculo volueret:nullo pᷣſente incli⸗

naco capite expirauit ⁊ in ignẽ cecidit. Ibidẽ etiã

cũ qͥdaʒ pᷣdicatoꝛ deteſtaret᷑ laruas:vnus iuue⸗

nis.xxvj.annoꝝ irriſit verba eius:et nocte ſeq̃n⸗
ti moꝛtuus eſt. Pꝛetermitto de multis pꝛinci⸗/
pibus qui tẽpoꝛib noſtris ſani ⁊ in multa pꝛo⸗

ſperitate exiſtentes ex impꝛouiſo in inſtanti ſunt
interfecti.Et de q;pluribus alijs qͥ iuuenes cuʒ
eſſent ⁊ robuſti repẽtina moꝛte ſũt excicti.
CL.ieas aũt o pcrõꝛ ꝙ vt ait Richar.nr in
98 ſuo q̊dlibeto.tu nõ potes facere deo ali/
quid gratius:qᷓ; dimittere pctm̃ ⁊ de ce

tero ab eo abſtinere. Gꝛatiꝰ ſiqͥdẽ eſt ei ꝙ dimit⸗

tas pctm̃ qᷓ; ꝙ dones ei cẽm mundi cheſauꝝ.qꝛ
ſpũalia ſunt dignioꝛa coꝛꝑalibus ⁊ cꝑalibus.il.
Sancimꝰ.C.de ſacroſan.eccle. Item eſt chariꝰ
deo ꝙ ſanes animã tuaʒ infirma ꝑ pniam: q; ſi
ſanares oĩa coꝛpa mũdi amoꝛe ipſiu s.quia ſa⸗

nitas aie eſt incòparabilit᷑ dignioꝛ ſanitate coꝛ
poꝛis.c.cum infirmitas.de peni.⁊ remiſ. Nẽ ei ẽ

hoc gratiꝰ qᷓ; ſi oẽs theucros ac ſaracenos et iu⸗
deos hereticoſq; et infideles oẽs cõuerteres ad

D
*

fidẽ et omnes pctõꝛes ad penitentiã.Ait em̃ ipſe
dñs Mattb.xvj. Quid ꝓdeſt homi ſi vniuerſũ
mundũ lucret᷑:anime vo ſue detrimentũ patiat᷑
Aut quã dabit homo cõmutationẽ pꝛo aia ſua
Et ideo ait Ruguſtinꝰ. Plus placʒ deo ꝙ cum
gratia ⁊ charitate ſalues animã tua q; ſi totum
mundũ ecum tui damnatione ſaluares.Et ideo
ipſi eſt gratius ꝙ ꝑ pniam a moꝛte peceati ſuſci
tes teipᷣm:q; ſi centũmilia moꝛtuoꝝ ad vitã mi
raculoſe ſuſcitares.vt inquit Gꝛegoꝛiꝰ. Naʒn/

*

numerabiliũ moꝛs coꝛpoꝝ moꝛti vnius anime

non poteſt cõꝑari.c.Si habes.xxiiij.q.iij. Jem
eſt hoc illi charius qᷓ; ſi faceres maioꝛẽ abſtinen
tiam ⁊ plura bona q; fecerint vnq; om̃es ſancti
non dimittẽdo peccatũ. Nam de peni.diſt.iij.i
c. Nihil pdeſt.dicit᷑. Nihil pꝛodeſt homini ieiu⸗
nare et oꝛare et alia religionis bona facere:niſi
mens ab iniquitate retrahat᷑. Itẽ deo ẽ hoc gra⸗
tius qᷓ; ſi pꝛo illo poneres vitam tuaʒ qua nibii
eſt tibi charius: iuxta illud Job.ij. Pellem pꝛo
pelle:⁊ cuncta que poſſidet dabit homo pꝛo ani
ma ſua.i.pꝛo vita tuẽda.Ticet em̃ paterer mit⸗
le martyria pꝛo chꝛiſto:non eſſent illi accepta ſi
non dimitteres peccatuʒ.c. Firmiſſime. de here.
Item eſt ei hoc magis gratũ qᷓ; ſi diceres vel di⸗
ci faceres mille miſſas ad honoꝛeʒ eius. Ait em̃
ipſe dominꝰ Mateh̊.v. Si offers munus tuuzʒz
ad alcare et ibi recoꝛdatꝰ fuerꝭ qꝛ frater tuus ha
bet aliquid aduerſum te:relinq̃ ibi munus tuũ
ante altare:et vade pꝛius recõciliari fratri tuo ⁊
tunc veniẽs offeres munus tuũ.Si ergo nõ ac
ceptat deus ſacrificiũ illius qui non pꝛius recòꝭ
ciliat᷑ primo:multo minus acceptabit ſacrifici⸗
um eius qui nõ pꝛius recõciliat᷑ ſibi. Et ideo nõ
eſt grata ei ꝑegrinatio totius mũdi amoꝛe eius
ſine dimiſſione peccati. Facit ad pᷣdicta quod in
uit Ambꝛoſiꝰ in li.de paradiſo di.In cunctis

innocens ſeruet innocentis ſuam:⁊ iniquus re⸗
linquat iniquitatẽ ſfſuam.LTegit᷑ etiax de ſccõ Rl⸗

berto ꝙ cum ſemel diceret miſſam rogauit do⸗

minũ Jeſum vt ei reuelaret q eſſent opera hoĩm

ſibi magis grata. Cui ipſe dñs apparens inter

alia dixit ꝙ elemoſina etiã modica quam quis
facit in vita amoꝛe ſuo ẽ ei gratioꝛ:qᷓ; ſi poſt moꝛ
tem ſuam dari faceret ꝓ elemoſina montẽ aure/
um a terra vſq; ad celum ꝑtingentem. Item di
xit ꝙ ſibi eſt gratius ꝙ peccatoꝛ peccatũ ſuũ con

fiteatur ⁊ dimittat:qᷓ; ſi denudatꝰ ⁊ colũne alli⸗

gatus a q̃ttuoꝛ carnificibus acriter flagellaret᷑

vſq; ad diem iudicij.⁊ illa flagella pateretẽ amo
re ſuo.Nihil enim a nobis magis habere deſide

ſacrificijs nulluʒ maius deo offerri poteſt q; v?

rat deus qᷓ; mundiciam coꝛdis.Unde in ciuita

te Padue coniuratus quidam demon vt dice⸗

ret quid magis placeret deo:reſpondit.Oimidi
um ſpere: ſperam cum pᷣncipe rome Poſtulat

a vobis totiꝰconditoꝛ oꝛbis.Oimidiũ aũt ſpere
eſt ſieut C.ſpera eſt ſicut O.pma lictera pᷣucipis

Rome. ſ. Romulleſt r. Et ſic voluit dicere ꝙ de
us pecit a nobᷣ coꝛ:dicẽs illud Pꝛouer.xxiij. Pꝛe

be mihi coꝛ tuũ.TLuc aũt illð damꝰ deo qñ mũ⸗

damꝰa pctõ ⁊ ſctificamꝰ nos ꝑ pniam:qð qͥdeʒ
ſũme appecit ipſe dñs dicẽte Paulo apło.j.ad
Theb.iiij. Hec eſt volũtas dei ſctificatio veſtra.
Que oia idẽ Paulꝰ ↄſiderans.ij.ad Coꝝ.vj. ca.
dicit. Ecce nuc tẽpus acceptabile: ecce nunc dies
ſalut. Abijciamꝰgopa tenebꝛarũ. Et iõ o obſti⸗
n xpectate pũctũ extremũ qꝛ mul
tos decepit benefaciemus. GM
De deſperatione.
EkErooctima ⁊ vltia catena diaboli ðꝛ deſpe⸗
8 rabilitat MNã hec eſt ↄſuetudo demonis
§8äDvlt anteq; hoieo peccent eis ſuggerit deũ
elſſe miſericoꝛde. ſed poſtq; peccauerũt ſuggerit
ipm eſſe crudelẽ:vt ſic deſperado de miſcðia dei
nunq; peniteat. Sicut fecit cayn homicida Be/
neb.iiij.ca. di. Maioꝛ eſt iniqtas mea qᷓ; vt veni
am merear. Idcirco Salomõ Pꝛouerb. xviij.
ca.inqᷣt. Impcũ in ꝓfundũ pctõꝝ venerit veni
am ↄtenit. Itẽ in pſona deſpati ðꝛ Hiere.xv. Fa
ccus eſt doloꝛ meꝰ ꝑpetuꝰ ⁊ plaga mea deſpera
bilis renuit curari. Sicut fecit iudas Matth.
xxvij.q abiect argẽteis ĩ tẽplo ex deſpatiõe laq̃o
ſe ſuſpẽdit.Ex hac maledicta deſpatione hoiĩes fi
unt deterioꝛes: iuxta illud Eph. iiij. Deſpantes
ſemetipſos tradiderũt. Ideo inqͥt autoꝛ fabula
rũ Eſopi.fabula.xxix. Sic timeat qcuq; timet:
ne mole timoꝛis Spe careat: grauis eſt ſpe fu⸗
glente timoꝛ. Speret qͥ metuit:moꝛicuros viue
re vidi.Spe duce victuros:ſpe moꝛiente moꝛi.
NOuantũ aũt ſit pccm̃ deſgatiõis patet ꝑ Iſido.i
lIynonimis dicentẽ. Qui venia de pctõ deſperat:
plus ſe de deſpatione q; de cõmiſſo crimie cõdẽ⸗
nat. NHiero.q̊ʒ in epła ad Fabianũ ait. Nihil taʒ
repugnat deo ſicut coꝛ impenitens:hoc ſolũ cri⸗
men eſt qdð veniã ↄſeqͥ nõ põt.Et ſuꝑ Eſaiã inqͥt
NNihil ſic offendit deũ ſicut erecta ceruix poſt pec
cata ⁊ ex deſꝑatiõe contẽptꝰ.Sed hec maledicta

Ki pctõꝛes nõ ex

atq; diabolica catena faciliter rũpit᷑ ſi diuia ſcri

ptura ꝑlegat᷑ in q̃ infinita dei miſcðia pᷣdicatur.
Unñn Ecẽi.ij. ðꝛ. Piꝰ et miſericoꝛs eſt dñs. Et.x.
eluſdẽ libꝛi ca. Maßs eſt miſcðia dei et ꝓpiciatio
eius.⁊.xviij.ca. Quis adijciet narrare miſciaʒ
dei. Et Eʒech.ᷣxviij.ca.dicit dũs. Quacũq; hoꝛa
ingemuerit pctõꝛ:oim iniqtatũ q̃s oꝑatꝰ eſt nõ
recoꝛdaboꝛ. O imenſa dei clementia.O infinita
miſcia.O benignitas inaudita. Nõ dicit dñs:
Si me offenderit pctõꝛ ſemel bis vł ter dimittã
ei.ſed qtiẽſcũq; ingemuerit.O bone ieſu ſi te offẽ
derit pctõꝛ millies dimittes ei.ſi centũmillies:
dabis ei veniã. Si in infinitũ ſi fieri põt:an iteꝝ
illũ acceptabis in tuã gram. Audi o pctõꝛ obſti⸗
nate dñm tuũ reſpõdentẽ Quacunq; hoꝛa inge
muerit pctõꝛ ⁊c̃. Quare g̊ deſperas.q̃re ad euʒ ñ
cõuerterj.Audi Auguſtinũ in li.de ſpũ et aia ca.
iij.dicẽteʒ. Tardiꝰvidet᷑ deo pctõꝛi veniã dare q;

SDð

ipſi pctõꝛi acciꝑe. Ideo Berñ.in ſer. xxij.ſuꝑ can.
inqͥt. Oino ꝓpter moſuetudinẽ quam in te pᷣdi⸗
camꝰ currimꝰ ad te dne ieſu: audiẽtes ꝙ nõ ſper
nis pauꝑem pctõꝛc᷑.nõ hoꝛruiſti cõfitentẽ latro⸗

nẽ:nõ lachꝛymantẽ peccatricẽ:nõ dephenſam in

adulterio:nõ ſupplicantẽ pubiicanũ: nõ negan
tẽ diſcipulũ:nõ ꝑſecutoꝛẽ diſcipłoꝝ. Quid ̊ du⸗
bictat o ſcelerati pctõꝛes. Recurrite itaq; ad pe⸗
des benigniſſimi dñi nr̃i ieſu xp̃iq vos vocat ꝑ

ꝓpbam Joelẽ.ij.ca.dicẽs. Cõuertimi in toto coꝛ
de vr̃o ad dñm deũ veſtrũ:qm̃ benignꝰ ⁊ miſeri
coꝛs eſt ac młte miſcdie. Ipſe vo clemẽtiſſimus
ſaluatoꝛ nr̃:ſi dimiſſis pctiſ ad eũ reuerſi fueritꝭ
ſuã vobis in pᷣſenti gram:in futuro aũt vitã do⸗
nabit ſempicernõ. Amen.

Dſſica in qᷓdrageſima de giculo tardatõis pe

nitentie vſq; ad moꝛtẽ Sermo. viij.

F
MWMWꝛtamur vos
h ne in vacuũ gram dei recipiat.ij. Co
rinth. vj. ? in epła occurrẽc dñice. m
Areſtoteł ſniam in.j. Phiſi.⁊ in.ij.de aia.ex hijs

q nobis manifteſta ſũt venimꝰin cognitionẽ eoxꝑ
q nobᷣ nõ ſunt ita manitfeſta. Uñ Gꝛego. in q̃dã

omel.inqͥt. Ex hijs q̃ animꝰnouit:ſurgit ad ico/

gnita q nõ nouit.Et ideo ſacri doctoꝛes volẽtes

nos reducere ad viã pnie ⁊ ad virtutes ſpũales
id conant᷑ facere ꝑ traditionẽ cuiuſdã pulcri exẽ⸗
pli material dicẽtes.CX nauigantes ꝑ mare:oc
currẽte illis ꝑiculo naufragij pt inundationes

marꝗ:aliqua tabulã apphendut:cuiꝰ admiculo
a fluctib ⁊ turbinibo mar liberari ꝑqͥrunt:ꝙ ſi

aliqͥ mar impetu illã tabulã dimittere cogant᷑:
morx aliã ſi pnt appᷣhendunt: cui firmiter iherẽ⸗

tes.:nec ipſam aliq̃ mõ dimittẽtes ꝑ młtas ama

ras potatiões tandẽ ad poꝛtũ ſecuri pueniunt.
Moꝛalit᷑ mare eſt mũdus pᷣſens plenꝰturbini⸗

bus ⁊ fluctuatõibo:de q̊ Dauid in pᷣs.ciij.inquit

Hoc mare magnũ et ſpacioſũ mãibe in q̊ repti/
lia q̊ꝝ nõ eſt nũerꝰ:aĩalia puſilla cuʒ magnis.i.
diuerſa genera inimicoꝝ: q̃ m nr̃aꝝ viriũ q̃nti
tatẽ:cõpẽſato nobiſcuʒ agone luctant᷑.vt inquit

Amb.in ſermõe vniꝰcõfeſſoꝛis põtifid. Nauis ẽ

ſccã mr̃ ecclia qᷓ ↄglutinata eſt vincło charitatis
Vñ de ipᷣa ðꝛ Pouer.vl.Facta eſt q̃ſi nauis in
ſtitoꝛis. Suꝑ hãc nauim opoꝛtet nos nauiga⸗
re ad pr̃iaʒ celeſte.ſed hec nauis ꝑ pctm̃ pmoꝛũ
parẽtũ paſſa eſt naufragiũ:exqS̃ oẽs filie eiꝰ.ſ.ſctẽ

eccłie:iactati ſũt ſuꝑ vndas mar agitãdi turbi⸗

nib ⁊ cẽptatiõibo mði carnis ⁊ diaboli. Uñ cla⸗
mabat dauid ĩ ꝑſona oĩm nr̃m.pᷣs.lxviij. Sal⸗
uñũ me fac deꝰ qm̃ itrauerũt aq̃ vſq; ad aiaʒ meã
Infixꝰſũ in limo pfũdi:⁊ ñ eſt ſuba.Si igi᷑ ade
filij volũt ab h̊ naufragio libari: neceſſe ẽ eos ð⸗
mã appᷣhẽdere tabulã.ſ.ſctm̃ baptiſmũ ꝑ quẽ re
parat᷑ in nobis innocẽtia ⁊ gratia ꝑdita ſᷣm ſan
ctũ Bonauenturẽa in.iiij.diliiij.et btm̃ Auguſt.

nnlb
müd
bapti
coa
figet
ſde
pticne
Nllal
ſmſen
967

moꝛtea

Rirern
Vier
remn
nourft
zncp
Nttas
6
er
lyi

ſocin

fcpart
hoſced
feciola
Wodit
diuin
Pis/
pcr.
ſtinau.
facür
veretip
poeche
Gäoe⸗
e
bonat
ccept
trebv
be /ai
lanoun
nlenns
nüapo
Zmil
Aümnpe
müa
deh

5
.
ctls yl⸗
Apctisr
utiͤs.
lndalic
discot
Tize
gloin⸗
Loͤſuet
Peemn,.
Koplu

W
n ſe
uentiſan
Pbendanin
Aucsedu
lagae⸗
Inemng
mllntdtd
ngeml
daitftif

2

Arie e
W

wpiun il
diann
Nuin abis
nonit
tgo nid
gtadicon
Cnns volies
nmes ſgüu
Cigulnar
womaroc
nundariones
Pomicuo
erundſi
mereogahi
irmunhhi
AIuseN1
wri gocniun.
Pbn wrbini
s Cingol
iinqpa
j nagsi,
1; vmmiini
mnt. vrnngit
ekic,Nauis
clochartans
Käſinavistn
enos hauiee
an swor
Mai
Gal. Cid/
lmi Sal
daiazmes
Siglut
Erſſe tcos⸗
müp guin
Altufinn
heß li

Folium

in libꝛo de baptiſmo paruulor.et in c.ꝑ baptil .

mũ.de cõſe.diſt.iiij. vbi inquit Auguſtinꝰ. Per
baptiſmũ qᷣcqͥd ab homie dictum: factum:aut

cogitatũ eſt:totũ abolet᷑:et q̃ſi ñ faccũ habet᷑. e

rũ qꝛ mult rapidis inundacionibo huiꝰmaręꝗ.t.
pdict tẽptationibo:relinquũt plures gram ba⸗
ptiſmalẽ ⁊ ðᷣmã tabulã.⁊ ↄſeqnt᷑ nõ pntumpliꝰ
P üũlã ſe defendere.qꝛ baptiſmꝰ non eſt iterabilis
ſᷣm ſmam ctheoł.in.iiij.di.iiij.vbi Richar.ar.iiij
q.j. Ideo facto ſcdðᷣo naufragio per petm̃ actuale

moꝛtꝛtale:ſi volumꝰſaluari ⁊ ad poꝛtũ ſalutᷓ ꝑue

nire:neceſſe eſt ſecundã appᷣbendere tabula. de q̃ᷓ
Hiero.ad Demetriadẽ vginẽ inqᷣt. Nerã ñ igno
remus pniaʒ:ne facile peccemꝰ. hec ſecũda poſt

naufragiuʒ miſer tabula ſit. Sicẽ em̃ baptiſmꝰ2

pncipalit eſt inſtitutꝰ ʒ pctm̃ oꝛiginale:ita pnia

ↄtra actuale:vt inqᷣt Rich.in.iiij.diſt.ij.art.j.q.

iiij. Ideo de pe.di.jin.S.multiplex.als c.multi⸗
plex. Leo papa dicit. Multiplex dei miſcðia ita

lapſib hũanis ſubuenit:vt nõ ſoluʒ ꝑ baptiſmi
ſacramentũ:ſed etiã per pnie medicinã ſpes vite

reparet᷑ et᷑ne. Ideo hoꝛtat᷑ nos apłus in vᷣbis ꝓ
poſitꝭ di. Hoꝛtamur vos ne in vacuũ gfam dei
recipiatꝭ.Sicut em̃ ille in vacuũ recipit aquã qͥ

ponit eã in vaſe ꝑfoꝛato:ita in vacuũ qͥs recipit

diuinã gram q ſignificat᷑ ꝑ aquã Eſa.lv. vbi ðꝛ.
Oẽs ſitiẽtes venite ad aq̃s.niſi verã faciat ſuoꝝ
pctõꝝ pniam. Uerũ multi ſunt qͥ diabolico in⸗
ſtinctu expectãt vſq; ad moꝛtẽ facere pniaʒ:et nõ
faciũt qñ pñt vicʒ in iuuẽtute ⁊ ſanitate:hoc em̃

vere tẽpꝰeſt pnie.Uñ faciũt õ illud poeticũ.Tẽ⸗/
poꝛe cũcta ſuo qͥſq; pitus agit.et eſt dictũ cuiuſ⸗

dã poete qͥ ꝛ Bellinꝰ in li.q appella᷑ Speculũ
vite. IJdeo Paulus in epła occurrẽt dñice vos

hoꝛtat᷑ vt nũc agaᷣ pniam di.ꝙ boc eſt tᷣs d eo

acceptabile. Et ideo ſeruate illud poeticuʒ. Tꝑe
qͥ rebo vtcit᷑ ille ſapit.Et illud Lu.x.Curãa illiꝰba⸗
be.ſ.aĩe tue:nũc ⁊ ↄtinue. Septẽ em̃ maxia ꝑicu
la incurrũt qͥ tᷣs moꝛt expectant ad agendũ pe
nitentiã. De qͥbo h̊ in ſermone tractabimus. Pꝛi
mũ appellat᷑ habituationis.Scdõm pᷣuationis
Terciũ occupatiõis.Quartũ dimiſſiõis.Quin
tũ impugnationis. Sextũ intricatiõis. Septi⸗
mũ ⁊ vltimũ derelictiölis.
De habituatõe ĩ pccis ac mala ↄſuetudie.
NRimũ piculũ ðꝛ habituatiõis ſcʒ in pec
p catis.Qui em̃ ꝑ decẽ:viginti:vel trigita
annos cõpſueti ſunt peccare:⁊ foꝛtiꝰ q in
pctis vſq; ad moꝛtẽ ꝑſeuerauerũt: difficilit᷑ pñt
a pctis reſurgere triplici rõne. Pꝛima ðꝛ aggra
uatiõis.licet em̃ ↄſuetudo peccãdi qñq; excuſet
in delied q̊ ad penã tꝑalẽ.c.deniq;.S.de ipſa.iiij.
di. ⁊ c. obijciũt᷑.xxxij.qliiij.et c.ſane.extra ðᷣ tẽp.oꝛ.
Tñ qͥ ad penã eternã nullo mõ excuſat: vt inqͥt

glo. in dic. c.deniq;.⁊ allegat c.ſalonite.lxiij.diſt.
Cõſuetudo em̃ peccãdi non alleuiat ſed agguat
pctm̃.l.capłm.S.ſolent.ff.de penis.l.deſertoꝛeʒ.
5§.ſi plures.⁊.l.nõ oẽs.in pn.ff.de re mili.⁊.l.ne⸗

XXXVIII

mo. C. de epiſ. au. et c. non debet. extra de ↄſan. ?

affi.et. xxiiij.q.j.ciſciſma.et extra de ſymo.c.nõ ſa

tis.et ð eo qͥ duxit in mr̃i.quã po.ꝑ adul.c.cum
ha beret.⁊.xxxij.q.vij.c.flagicia. Im mo cõſuetu⸗
do qñq; veniale peccatũ facit moꝛtale.ſ.qñ facit
ipᷣm pctm̃ veniale placere vt moꝛtale.xxv.dil. S.
crimis.vᷣſiculo alias.⁊ qñq; allegat᷑.S.alias.de
hac etiã aggrauatione pcri ꝑ ↄſuetudinẽ habet᷑ i
c.cũ tanto.extra de ↄſuetudine.vbi dicit Gægo.
nonꝰ. Tanto em̃ grauioꝛa ſunt pctã:q̃nto diuti
us infelicẽ aiaʒ detinẽt alligatã. Ideo dicit mon
tanarius in luna celeri. Auget nõ minuit mala
ↄſuetudo reatũ. Sic ̊quo grauioꝛ eſt infirmi⸗

tas.:eo difficilioꝛ eſt ad ſanandũ. ita qnto mag/

qͥs ꝑſeuerauit i pctõ:ꝑ ↄſeqns eiꝰifirmitas ſpn⸗
alis eſt guioꝛ ⁊ tõto maioꝛi curat᷑ difficultate.
Ecũda rõ ðꝛ iuriſdictionis.ha⸗ VH
S bemꝰ em̃ hoc in iure ꝙ cõſuetudo dat iu
rildictõez. C. de em. l. j. 2 fi.?.C.q fit lon⸗
ga conſuetudo.i.fi.ix.q.iij.c.cõqueſtus.extra de

foꝛo cõpe.c.cũ cõtingat.extra ð of.oꝛ.c.irrefraga

bili. extra de arbi.c.dilecti.de cle.cõiu.c.cũ olim.
de cõſue.c.cũ ↄſuetudis.vbi glo.⁊ extra de ſen.⁊
re iudi.c. cum cauſa. Uñ ſi qͥs ad foꝛũ alicuiꝰ iu
dicis ꝑ.xxv.annos ierit:licet non ſic ſuus iudex:
tñ per iſtã ↄſuetudinẽ eundi efficit᷑ ſuus index.⁊
poteſt eũ cogere vt ad eum veniat.Et tanto ma
gis ſi expᷣſſe ↄſenſit in eũ tanq; in ſuuʒ iudicẽ ſci⸗
ens eum nõ eſſe ſuũ.l.j.⁊.ij.in pᷣn.ff.de iudi.Sic
itaq; et ille qͥ cõſuetus eſt ad foꝝ diaboli accede⸗
re ꝑ ↄſuetudinẽ peccandi:illi dedit iuriſdictiões
ſuꝑ ſe. JIdeo dicit dñs Johᷣ.viij.ca.Qui facit pee
catum ſeruus eſt pcti.et exponit glo.i.diaboli.
ad pᷣdicta etiã facit ꝙ cõſuetudo habet vim pa⸗
cti.cõſuetudo nãq; ⁊ pactum eqᷣpollẽt.vt no.in

l. de quibo. ff. de legi. et de elec. c. ſacroſancta.er in

l.conſuetudinis.C.que ſit lon.conſue.vbi Cy.et

Bar. Unde de cõſuetudine ad pactum valet ar

gumentũ ſᷣm Archi.in c.conſuetudinis.xj. diſt.
et gloſam magnã in c.ij.de cõſue.li. vi.
Ercia ratio dicit᷑ aſſuefactiõis.Cõſuetu e
t do em̃ eſt altera natura. ff. ad mace.l. j.
vbi glo. ꝛ.ff. ð liber.et poſt.l.ſi qs poſthu
mos.in pꝛin et de poſtu.l.j.S.beſtias.et de acqᷣͥ.
re. do.l.naturaleʒ. S. in hijs. et inſtituta de re. di⸗
ui.S. ceruos.vbi nota.Et hoc etiam dicit Areſt.
in li.de reminiſcentia.⁊ in.j.rheto.ca.x.⁊ li.iiij.p⸗
bleumatuz.ꝓbleum ate.xxviij.ac.vij.echi.vbi ait
Difficile eſt reſiſtere cõſuetudini quia aſſimilat᷑
nature.Sicut ergo eſt difficile:imo maxime ar⸗
duum nõ ſequi naturã:qꝛ naturalia ſunt imu⸗
tabilia.S. Sed naturalia.inſti.de iure na gen.⁊
ci. Ita eſt etiã difficillimũ homini qui aſſuetus
eſt in peccatis relinquere illa. Ait em̃ Areſto.ij.
Etbicoꝝ.Ex frequentatis actib generat᷑ habitꝰ
de difficili mobilis a ſubiecto.Et iterũ in pᷣdica⸗
mento q̃litatꝭ dicit Habitꝰ eſt de difficili mobi/
lis a ſubiecto. Un Lulliꝰ in philippicꝭ inqͥt. Oè

Bermo

Peni naſcẽs facile oppᷣmit᷑inueteratũ aũt fit ro

uſtiꝰ.et i tuſcu.q̃ſti.li.j.idẽ ait.Qui in cõpedibꝰ

coꝛꝑis ſꝑ fuerũt:etiã cũ ſolutiſunt tardiꝰ ingre⸗
diunt᷑. Jacobo q̊ʒ beneuẽtanꝰſui libꝛi ca.xlvj.ait
Nõ eſt res habilis moꝛẽ depellere coꝛde.Eſt ra⸗
dix cuiꝰ iuecerata diu. Hec ↄnexa ſibi mos ⁊ na
tura viden? De facili dirimi nec reoꝛ iſta valent
Et idẽ ca.xlviij.inqᷣt. Res eſt dura nimis vſum
degellere longũ. Radix euelli nõ valet alta bene
Iſidoꝛꝰ q̃ʒ ſoliloqoꝝ li.j.ca.ix.dicit.Aſſidua con
ſuetudo i naturã vtit᷑ ⁊ ad pctm ↄſtrigit. Areſt.
etiã in.vij.Eth.ait.Oꝑatioes beſtie:pꝛaue ſũt ꝑ
naturã.oꝑatões vo pᷣuoꝝ hoim ſunt ꝑ ↄſuetu⸗

dinẽ.Et.ix.eiuſdẽ libꝛi inqͥct.Non facile eſt hoĩ ab

antiq̃ cõſuetudie trãſmucari.Faciũt em̃ pctõꝛes
ſicut illi de qᷣd ait cõmẽtatoꝛ ſuꝑ.iij.phiſi.di.O⸗
qdã hoĩies ita ſunt aſſueti comedere venenuʒ ꝙ
illis venenũ eſt ꝓ cibo.Sic pctõꝛibo ꝑ ↄſuetudi⸗
nẽ pctm̃ eſt cibus:et mel venenatũ. Un ðt ſctũs
Bonauẽ.i.ij.ſen. diſt.xxxiiij.ar.j.q.iij.ꝙ ſũt aliq
qͥbo ꝓpter coꝛruptiõeʒ palati intioꝛis mala ſapi
unt vt bona.De iſto malo loqui Augꝰ. Juli⸗
a nũ ca.viij.di.Cõſuetudinis malo difficile reſi⸗
ſtit᷑. Uñ vehemẽtiꝰ vidua qᷓ; virgo:⁊ meretrix q;

caſta tẽptat᷑.et tato ampliꝰ in ea ſupanda volu⸗

ptas laboꝛat:q̃nto ei maioꝛes vires cõſuetudo
dedit.Et i li.Enchiri.Auguſt.inqͥt. Pctã qᷓ;uis
maſ ⁊ hoꝛrida cũ in ↄſuetudinẽ guenerint:aut
ꝑua aut nulla eſſe credunt᷑:vſq; adeo vt nõ ſolũ
nõ occultãda veꝝetiã pᷣdicãda ⁊ diffamanda vi
deant᷑:qm ſiẽ ſcptũ eſt:laudat᷑ ꝑctõꝛ in ðſiderijs

aĩe ſue.tal iniqtas in ſcdᷣtur clamoꝛ vocat᷑.de

ðꝛ: clamoꝛ ſodomoꝝ ⁊ gomoꝛreoꝝ młtiplicacꝰ

eſt:⁊ pcem̃ eoꝝ agguatũ eſt nimis.qꝛ ñ ſolũ iam

aps eos ñ putabant᷑ flagicia eſſe:veꝝ etiã publi

ce velut lege freqntabant᷑ Hec ille. In.ij.q̊ʒ ð ſũ.

bo.ca.xxv.Iſidoꝛꝰ ait. Pctm̃ admittere eſt i pu⸗
teũ cadere.cõſuetudinẽ vᷣo facere eſt os putei co⸗
unguſtare: neis qͥ ceciderit valeat exire. De hac
aũt difficultate nõ põt ſe qͥs excuſare:cũ ſe i illaʒ

ſcient poſuerit. Nã uli nõ ſuccurrit᷑ qͥ ſe in neceſſt

tate poſuit.l. Si fideiuſſoꝛ.S. Si neceſſaria.ff.
Qui ſatiſ.co.l.Si mlier ĩ pᷣmo.ff.qð metꝰcã.l.ij.
S. Si qᷣs tñ.ff. Si qͥs cauti.l. Sicut ab initio.⁊
ibi glo. C. de acti. ⁊ obli.l. Si qͥs.S.ſubuenit᷑. ff.
ad Sile. K
Ontra hãc diabolicã ↄſuetudinẽ pñt da

c ri mlta exepla nafralia.Nã ſi qͥs ꝑ.xl. an⸗

nos geſſerit negocia alicutꝰmagni diui⸗
tis ⁊ młta tractauerit:nõ poterit in media hoꝛa

oĩm verã reddere rõnem. Et ꝓpter ̊ dicebat qͥdã
deuotꝰ pnceps ꝙ ſibi videbat᷑ ꝙ ſalcẽ ſemelĩ an

no deberet qͥlibet bonꝰ ſeruus reddere rationeʒ

admiſtratiõis ſue dño ſuo. Iliud etiã exemplũ
dare poſſumꝰ. Nã ſi aliqs tenuerit pannũ line⸗/

um albũ in aliqͥ oleo fetidiſſimo ⁊ marcido per
multos annos:et poſtea velit illũ ad pſtinã al⸗
dedinẽ lauãdo reducere:nunqͥd b̊ faciet in ꝑuo

—————

tꝑe vel ſine maxia difficultate. Certe nõ. O dia⸗

bolici pctõꝛes qͥ aiam veſtrã ꝑ creatiõis gr̃aʒ al
bã ⁊ pulcrã: per decẽ viginti vel triginta annos
aut vſq; ad moꝛtẽ tenetc in fetidiſſimis pctis in⸗
uoluta:nunqͥd in q̃rta ꝑte hoꝛe cõfitẽdo eã moꝛ⸗
tis tꝑe dealbabitꝭ.pfecto mag eſt ſtulticia vr̃a ſi
Hᷣ credit. Ille etia qͥ nodũ habet extra locũ ſuuʒ
ſi dũ adhuc mẽbꝛũ eſt calidũ facit ſibi aptari: fa

cilit cõualeſcit. Sed ſi tenueritc extra locũ dictuʒ

nodũ ꝑ młtos annos:nõ potit poſtea ad locus
ſuũ illũ reducere ſine ingẽtiſſimo doloꝛe ac cruci
atu.qꝛ faciet ibi gumã duriſſimã q̃ ñ facilit᷑ po⸗

terit diſſolui.Silłr ille qͥ habet aliquã vulnera⸗

tionẽ ſi curet eã ſtatim: potit cõualeſcere de faci⸗

li: ſi vo ꝑmittat vulnꝰ imedicatũ ꝑ miros dies
ſtare:vł ſi poſtq; cepit ſanari rurſus vulneretibi

dẽ.et ſic faciet iteraᷓ viciboſꝑ renouando vulne
rationẽ:nõ eſt dubiũ ꝙ ibi naſcet᷑ fiſtula q̃ diffi/
cillima erit ad curandũ.Et hoc eſt qð inqͥt Juue

nalis li.iij.ſatyra.iij. Cõſuetudo mali tenet inſa/
nabile vulnꝰ. Midemꝰ etiã ꝙ fluuiꝰ nõ facile lo⸗,

cũ deſerit ꝑ quẽ accedere cõſueuit. Tales cõſue⸗

tudinarij pctõꝛes vt dicunt doc.ꝑ Laʒarũ q̃dri
duanũ moꝛtuũ ſignificant᷑: qͥ vt ſcribit᷑ Job.xj.

fetebat ex coꝛruptiòe.⁊ ideo in pᷣdicto ca.ðꝛ.ꝙ ie⸗

ſus volẽs eũ reſuſcitare: infremuit ſpũ ⁊ turba⸗
uit ſeipᷣm ⁊ clamauit voce magna:ad oſtẽdẽdũ
difficultatẽ reſuſcitatiõs qᷓdriduani.O fetidiſſi⸗

me pctõꝛ qͥᷣ tãto tꝑe in ſepulchꝛo hoꝛribiliſſimo
pctõꝝ ꝑmãſiſti:qͥ es qᷓdriduanꝰ.pᷣmo ꝑ malam
cogitatiõeʒ.ſcðᷣo ꝑ moꝛoſaʒ ⁊ libidinoſã delecta/

tionẽ ⁊ ↄſenſũ.tercio ꝑ turpiſſimã oꝑatõeʒ.⁊ q̃r/
to antiquã peccãdi ↄſuecudinẽ. ſcias te toti ce⸗
leſti curie abomiabilẽ:totũ putridũ ac fetoꝛe re/

pletũ ñ poſſe ab hac moꝛte pctõꝝ reſurgere ſine
maxia difficultate.Et iõ o pctõꝛes nolite ĩ pctis

moꝛari.qꝛ vt cõit᷑ ðꝛ:malũ vetꝰ nõ facilit᷑ recipit

curationt᷑. Uñ qͥdã dicunt Caſtiga canẽ:caſtiga
lupũ:ſed ñ caſtigabis hoĩeʒ quũ canꝰfactus fu⸗
erit. Uera ei eſt ila Salomonis ſnia.xxij. Pꝛo⸗

uer.ca.di. Rdoleſcẽs iuxta viã ſuaʒ ẽt cũ ſenuerit
nõ recedet ab ea.Et iðo ↄſuet peccare dic dñs ꝑ

Hiere.ꝓph̊am.xiij.li.ſui.ca.Si mutare põt ethi
ops pellẽ ſuã:⁊ pardꝰvarietates ſuas:ita ⁊ vos
poteritꝗ bñfacere cũ didiceritꝭ malũ. Uñ de pec⸗
catoꝛe ↄſuetudiario ðꝛ Job.xlj. Coꝛ eius indu⸗
rabit᷑ q̃ſi lapis.Et Zach.vij. Coꝛ ſuũ poſuerunt
vt adamantẽ. Ideo Seneca inqt. Pctã iuuenũ
pdicant᷑ in q̃le:qꝛ fiũt delibilia de facili.ſed pctã
ſenũ pᷣdicant᷑ in qͥd:qꝛ eis q̃ſi ſubſtantialit᷑ adhe
rent. O igit᷑ pctõꝛes indurati in pctis:quare nõ

emollitis coꝛda vr̃a ad pniam. Audite qͥd dicat
ſapiẽs Ecci.iij. Coꝛ durũ male habebit in nouii
ſimo.Et Leui.xxvj. Conterã duriciã ſuꝑbie ve⸗/

ſtre dicit dñs. Ideo tali ꝑſeueranti in pctis dicit
Paulus ad Ro.ij. Scðm duriciã tuã ⁊ coꝛ im

penitẽs theſauriſas tibi iraʒ in die ire. Hec tära

mala facit ꝑſeuerãtia ⁊ ↄſuetudo peccãdi:⁊ tãtũ

Cinost
nüint
bosin
eibor
doſſe
lapic
ſoni
Coit.
Pdecẽ
leg inf
ii
Cöͤtra.
Gdod

berar

binge⸗

Ppꝛlee

biliby.

Vabel

Dpol.
(dar
(einr
fuſterr
den
deßſ⸗
inc.
ſeſſoꝛ
erinn.

eni⸗Ode
nais gfhi

Dn annen

ohaigi
tioiinan
S
hhiſu
ſumſ
Tbocäd
ſeiso
dolorang
nihn
Z
1anlos dis
rulnrh
munhefllr
Nal eneina
ſaalb⸗/
Lalwciſue/
Uunüni
di Pb
aR
ihärrde
m.: 1doſtiditi
ni Odi
venbiliſino
mogmalem
nnoſädeleaa/
ogaciez tq/
us do
zi adnen
eiargerine
Snoliheis
ni vcllt epit
Jcanituſiga
an asfo/
ſiumn Po/

undidus
urartpotad
as.t21 Vs
lü. Udee⸗
Co dvs idij
ſoü poben
. Poiuann
cei
nnali aͤbe
airgdicn
chitinnodi
ciſvobe
iinpctisdi⸗
jmms: n
atidlrinn

Folium

furoꝛẽ dei cõtra peccatoꝛẽ accẽdit: tanqᷓ; durum
coꝛ illius fa cit vt difficillimuʒ ⁊ q̃ſi impoſſibile
vt ita loq̃r ſit hoiem in pctis vſq; ad moꝛtẽ ꝑſe⸗
uerãtẽ in illo tꝑe bñ penitere ⁊ ſanare ꝑfecte ani⸗
mã ſuam ꝑ pnie medicinã. Ideo exclamat Oui
dius in pmo de remedio amoꝛis dicens

„ . — —

Dum licet ⁊ modici tãgũt pᷣcoꝛdia motus

Si piget:in pmo limine ſiſte pedem.
Oppme dũ noua ſũt ſubiti mala ſemia moꝛbi
Et tuus incipiens ire reſiſtat equus.
Nã moꝛa dat vires:teneras moꝛa ꝑcoqͥt vuas
Et validas ſegetes qð facit herba fuit.
Que pᷣbet latas arboꝛ ſpaciantibꝰ vmbꝛas
Quo poſita eſt pᷣmũ tempoꝛe virga fuit.
Et poterat manibo ſumma tellure reuelli
Nunc ſtat in imenſum viribo aucta ſuis.
Quale ſit id quod amas:celeri circũſpice mẽte
Et tna leſuro ſubtrahe colla iugo.
Pꝛincipijs obſta:ſero medicina para
Cum mala ꝑ longas cõualuere moꝛas.
Sed ꝓpera:nec te venturas differ in hoꝛas
Qui nõ eſt hodie:cras minus aptus erit.
Flumina magna vides ꝑuis de fontibo oꝛta
Plurima collectis multiplicant᷑aquis.
Uidi ego q̃ ðᷣmo fuerat ſanabule vulnus
Dilatum lente damna tuliſſe moꝛe.
Sed quia delectat veneris decerꝑe fructus
Dicimus aſſidue:cras quoq; fiet idem. L
Obſtinati pctõꝛes qͥ iam ꝑ multos an⸗
o nos a diabolo poſſeſſi eſtis: an ignoꝛatj
ꝙOE vm magiſtrũ Girardũ de Senis oꝛ
dinis heremitaꝝ in ſũma ſua.⁊ ſcem̃ Bernardi
nũ in ſuis ↄtractibb:ac Scotum ⁊ alios theolo
gos in.iiij.diſt.xv. Ille qͥ pᷣſcripſit aliquaʒ rẽ põt
eã bona ↄſcia retinere tanq; ſuã.qꝛ ꝑ longi tꝑis
poſſeſſionẽ facta eſt ſua. Pꝛeſeptio em̃ ſiue vſu⸗
capio eſt acqͥſitio dominij ꝑ ↄtinuationẽ poſſeſ⸗
ſionis tꝑis a lege diffiniti.ff.de vſuca.l.iij. ¶ſu/⸗
capit᷑ aũt res mobilis ꝑ trienniũ. Im mobił aũt

ꝑ decẽ annos inter pñtes. viginti aũt int abſen⸗
tes.inſti.de vſuca.circa pᷣn.ct.S.pᷣſcptioneʒ xvij.

q.iij. Abſens aũt ðꝛ qͥ nõ eſt in ꝓuicia.pᷣſens vᷣo
ecõtra.vt hr in.l.fi.C.de lon.tẽ.pꝛe.Glo.tñ ibi ðt
ꝙ hodie abſens ðꝛ qͥ abeſt a ciuitate.qꝛ nũc q̃li⸗
bet ciuitas habet ſuũ rectoꝛẽ vt olim ſingule ꝓ⸗
uincie.ſed de hoc vide ibi ꝑ doc. Pꝛeſcpᷣtio autẽ
ꝓpꝛie eſt de reb imobilibo.Uſucapio aũt de mo
bilibo. inſti.de vſuca.in pᷣn.⁊ ibi gloſa in rubꝛica
Habet tñ locũ etiaʒ in rebo incoꝛꝑalibo.extra de
cã poſ.et ꝓpꝛi.c.QCũ eccłia.circa fi.⁊ extra ð pᷣſcri.
c. Ad aures.⁊. C. de pᷣſcrip.xxx.vl.xl.anno.l. Si⸗
cut in rem. Et ita res pᷣſcripta fit pᷣſcribent vt eã
iuſte et in foꝛo ↄſcie retinere poſſit ᷑ᷣm Johannẽ
de Imola et Panoꝛ.⁊ An.de bu.in c.vigilanti.
de pᷣſcrip.ĩmo in c.Cura paſtoꝛalis.ð iure pa.⁊
in c.Quia pleriq;.de ĩmu.ec.Jo.an.in regtn poſ
ſeſſoꝛ de reg.iu.li.vj. Bal.i aut.ad hec.C.ð vſu.
et in.l.cũ qͥs.C.de iu.⁊ fac.igno.Bar.in.l.ſequi?

.ſ — W

XXXIX

§.· Si viã. ⁊ ibi doc.ff.de vſuca.Bal.etiaʒ in.l.ij.
C. de ſerui.⁊ aqua. Johãnẽ de pꝛato in.l. Quib⸗
dieb. SF. dñs. ff. de cõdi.?⁊ dem. Et dicit Bal. in
l.pᷣma.C. de ſeruis fugi.qꝙ pᷣſcriptio ſapit natu⸗
ra pacti initi ↄtra eũ còtra quẽ eſt decurſa. Glo.
Vo in.l.j.ff.fa milie her.ðt.ꝙ plus oꝑat᷑ qᷓ; pactũ
Inqͥc etiam Bal.in.l.j.in.x.col.C.de emã.lib.q;
pᷣſcpcio eqᷣparat᷑ pᷣuuegio.Si iñ poſt cõpletã pᷣ⸗

ſcptionẽ cognoſceret rẽ fuiſſe alienã ⁊? ↄſcia gaum
ſtimularet ad reſtituendũ ⁊ nõ poſſet eã depone

re:teneret᷑ eã reſtituere.vt ðꝛ in ſũma confeſ.li.ij.

ti.v.q.cxxxj.qꝛ oẽ qðᷣ fit ↄtra cõſciam edificat ad

gehennã.c.litteras.S.poꝛro.ð reſti.ſpo.c.ꝑ tuas
el.ij. de ſymo.c. Inqſicioni.de ſen.excõ.xxviij.q.j.
§.ex hijs. de peni.diſt.iij.c. Querat.S. Itẽ illud.
de ſcru.in oꝛ.fa.c.vnico.⁊ c.fi.de pᷣſch. Nolite g̊
ꝑmittere diabolũ poſſidere anias vr̃as vſq; ad
moꝛtẽ.qꝛ licet de iure canonico poſſeſſoꝛ male fi
dei vllo tꝑe nõ pᷣſcribat.extra de pᷣſcb.c.fi.⁊ in re
gula poſſeſſoꝛ ð reg.iu.li.vj. Diaboluſq; ſit ma
le fidei poſſeſſoꝛ:tamẽ deus volens punire ani⸗
mas que ſponte ꝑmittũt ſe a diabolo dei inimi
co poſſideri:faciet ſeruari determinationẽ iuris
ciuilis in pᷣſcriptione lõgiſſimi tꝑis.ſ.ꝙ non at⸗
tendat᷑ in pᷣſcriptiõe mala fides poſſidet ſed ne⸗
gligentia pᷣſcribere ꝑmittentis.C. de pᷣſcp.xxx.vł
xl.anno ꝝ.l.cũ notiſſimi. et.l.ſi qds emptionis.et

xvj.q.iij.S.poteſt.vᷣſicło ꝙ ſi mala fide.⁊ als al⸗

legat᷑ vc.S.⁊ extra de pᷣſcp.c.Uiguãti.Et hoc nõ
facit deus ad pᷣmiandũ poſſeſſionẽ diaboli.ſed
ad puniendã maximã negligentiã ⁊ iniquaʒ vo
luntatẽ pccõꝛis toto tẽpoꝛe vite ſue ſub poteſta⸗
te diabolica pmanentis. Tamẽ ſi quis vſq; ad
moꝛtẽ in peccatis ſteterit poſſet habere tantã cõ
tritionem ⁊ tanta anxietate deuʒ depcari ꝙ ipſe
interrũpi faceret hanc pᷣſcriptionẽ. Non em̃ deꝰ
vult ꝙ pᷣſcriptio anime facta a diabolo cuʒ ma⸗
la fide compleaĩ ꝑ triginta vel quadraginta an
nos vt fit de alijs rebus:vt in iuribo ſupꝛa alle⸗
gatis.ſed ſolũ per moꝛtẽ pctõꝛis in diaboli poſ⸗
ſeſſione moꝛientis.Sed pauci ſunt qͥ vſq; ad il⸗

lud tẽpus expectantes ⁊ tam diu poſſeſſia dia/*

bolo poſtea anias ſuas eripiãt a diabolo de taʒ
longa poſſeſſione roboꝛato. Quareo obſtinati
peccatoꝛes dum ſani eſtis cum diabolo litiga/
te: et eum coꝛam deo ꝑ ↄfeſſionem cõuenite: vt

relinquat ania ꝝ veſtraꝝ poſſeſſionẽ. Incerrũpi

tur em̃ pᷣſcriptio ꝑ oblationẽ libelli factam pnci
pi ↄtra pᷣſcribentẽ. Facit.l.ij.in arg.C. Qñ libel.
pn. oblatꝰ. Item ꝑ qrelam iudici factam ⁊ con/
uentionẽ rei ac litis cõteſtationẽ.l.Sicut in rem
Et.il.fi. C.de pᷣſcrip.tringinta vel q̃draginta an⸗
nor.et notabilis tex.in.S.ꝙ ſi per naturalẽ.iun
cto.S.ſequẽti qð incipit. Js aũt.xvj.q.iij. Et ð hᷣ
optime tractat glo.in c.illð.de pᷣſcpᷣ. Interrũpite
ᷓ hanc poſſeſſionẽ ⁊ coꝛã pedibo crucifixi negligẽ
tiã veſtrã deploꝛate et ꝑ ſanctam ↄfeſſionẽ de di
aboli manibo exire feſtinate.

De pꝛiuatione circumſtantiarum peni⸗

s tibo penitere vſq; ad moꝛtẽ ðꝛ pᷣuatiõis
ſcʒ circũſtantiaꝝ.et hoc ponit Sco.i.iiij
ſen. dil. xx. q.ij. Ad hoc em ꝙ pnia ſit deo grata ⁊
pctõꝝ remiſſionis impetratiua:neceſſe eſt eã ha
bere circũſtantiã pᷣncipij ⁊ finis.Pꝛio reqᷣrit cir⸗
cumſtantiã pꝛincipij vt fiat voluntarie ⁊ nõ co/
act&iuxta illð ꝓphete pᷣs.liij.volũtarie ſacrxifica⸗
bo tibi.Quod habet.xx.q.iij.c. Pꝛeſens clericꝰ.

Et idẽ in ſubſtãtia dicit Paulus.ij.Coꝝ.ix.Fa⸗

cit.xxiij.q.v.S.Ex hijs.Circũſtãtia autẽ finis eſt
vt fiat nõ ex timoꝛe pncipaliter ſed ex dei amoꝛe
Juxca ũlud Auguſti in c.Nullus.de peni.di.vij
vbi inqͥc. Quem penitet opoꝛtet non ſolũ deũ ti⸗
mere iudicẽè:ſed etiã iuſtũ diligere.vt non tm̃ pe⸗
nam timeat:ſed etiaʒ anxiet᷑ ꝓ głia.Ex qͥb vbis
innuit RAugꝰ. ꝙ licet homo timeat pena:timoꝛi
tamẽ pᷣponere debet charitatẽ diuinã. Sed dif⸗
ficile eſt in tali extremitate habere hanc intentio
nẽ hac oncipali circũſtantia regulatam. Si em̃
vnus ſeruus regis ab eo fugiſſet ad hoſtes ipᷣiꝰ
et ibi lõgo tꝑe ſtans multa mala ei ↄtinue intu⸗
liſſet:et ſꝑ in illiꝰ odio ꝑſeueraſſet. Si poſtea ab
ceo captus et ſuſpẽdio adiudicatꝰ int᷑rogaret᷑ ab
illo:an eũ ſuꝑ oia diligeret.ſ.ſup vxoꝛẽ ſuaʒ: fili⸗
os:⁊ fratres:patrẽ ⁊ matrẽ:⁊ mag qᷓ; oĩia tꝑalia.
licet vbis reſpõderet ꝙ ſic:tñ ridiculũ eſſet crede
re ꝙ coꝛde ipm ⁊ ꝑfecto amoꝛe diligeret.imo cre
deret᷑ ꝙ talia vᷣba ad euitandã penã diceret. Et
ſimiłr poſſet dici in ꝓpoſito de expectãtibo ofiteri
in fineʒ vite.qꝛ tales ꝑſeuerãtes in pctis vſq; ad
moꝛtẽ:ſi tunc plãgunt pctã ſua vt płimũ faciũt
hoc fit ex timoꝛe moꝛt ⁊ inferni:ꝛ? nõ amoꝛe pa⸗
radiſi vł ex doloꝛe offenſiõis diuine:vt inqͥt Cy⸗
pꝛianꝰ in epła ad Anthoniũ de laudibo coꝛnelij
di. Rogare illos nõ delicci pnia:ſed moꝛtis vr⸗
gentis admonitio cõpellit.De hoc habet᷑ hoꝛri⸗
bue exemplũ.Legit᷑ em̃ ꝙ qͥdam clericus multũ
vicioſus tꝑe moꝛtis ↄfeſſus eſt cũ mult lachꝛy⸗
mis ⁊ recepit ſacramẽta eccłie cum maxima re⸗

uerentia:oſtendens magnũ doloꝛẽ pctõꝝ ſuoꝝ.

q poſt moꝛtẽ apparuit cuidaʒ ſuo amico totus
ignitꝰ ⁊ exclamauit voce magna di. Heu mihi
qꝛ damnatꝰſum.et interroganti illi quõ hoc fi⸗
eri poſſet cum tot lachꝛymas effuderit in cõfeſſi

one ⁊ in recipiendo ſacramẽta:ille miſer reſpon/

dit. Ue mihi qꝛ illas lachꝛymas nõ ex dei amo⸗
re nec ex cõtritione pctõꝝ meoꝝ:ſed ſolũ extimo
re moꝛtis ⁊ inferni effudi.et ideo deꝰ nõ accepta

uic penitentiã meã ſine veris circũſtantijs factã
Et hijs dicd ille infelix diſparẽs ad tartareas pe

nas redijt.Et merito. Nã vt ait glo.in c.ſcripta.
de collu. de te. Deꝰnõ eſt remuneratoꝛ noĩm ſed
aduerbioꝝ.nõ em̃ remunerat opꝰbonnʒ niſi ſit

bene ⁊ recca intentione factũ:⁊ ad bonũ finẽ. Si
cut aũt oculus mẽbꝛũ dirigic in ogando: ſic in⸗

Ecundũ periculũ qð imminet expectan

VII

tentio facit oꝑa bona tendere ad finẽ debitũ:idẽ
deum. Et ideo ſicut baliſtarius tener vnũ ocu⸗
lum apertũ.ſ.dextrũ vt ſagittam recte ad termi
nũ dirigat intentũ.⁊ aliũ.ſ.ſiniſtrũ claudit. Sic
debet hõ in opere ſuo aperire dextꝝ oculum ad
deum vt oĩia ad gloꝛiã eiꝰ faciat:ſᷣm ↄſiliũ apo⸗
ſtoli.j.ad Coꝝ.x.et claudere ſiniſtrũ:ne in opere
ſuo reſpiciat ad bona tgalia ⁊ ad mũduʒ.Debet
claudere oculũ ſiniſtrũ timoꝛis ſeruilis.⁊ aꝑire
dextrũ diuĩe charitatꝭ ⁊ timoꝛis filialis. Tales
aũt pctõꝛes in moꝛte reſtituentes vſuras et pec⸗
cata volentes dimittere ſunt ſimiles nauigatibo
in mari qͥ videntes ſubmergi nauẽ:pijciũt mer⸗

ces in mare:qð nõ faciũt voluntarie ſimpłr ſed

ſolum ſᷣm quid.ſ.cauſa euadendi ꝑiculuʒ.quo
euaſo:intendũt habere ipſas merces ſi poſſibi/
le ſit. Timendum eſt ergo ne nimis tarde pecca
coꝛ animã ſuaʒ manumitcat vt ſit in caſu uliꝰ qͥ
ſeruũ manumictit cauſa moꝛtis:ſub iſta condi
cione ꝙ ſi cõualuerit liber eſſe deſinat.Qui qͥdeʒ⸗
modus manumittẽdi licet valeat apud leges ci
uiles vt patet.ff.de manumiſſionibo.l. Moꝛcꝭ
cauiſa.tñ ſi qͥs ſic aniam ſuã manumittat apu
deũ nõ valet. Timendũ eſt em̃ ne talis moꝛiẽo
ſit in caſu leg q̃ habet᷑.ff. Arboꝝ furtim ceſaꝝ.l.
Si plures. In q lege iudiciũ dat᷑ ꝙ ſit illiꝰ in cu

ius hoꝛto viuit ⁊ radices habet.et non ũlius in

cuius terram declinat quãdo ſcindit᷑. Sic eſt ðᷣ
illo qͥ viuens vult eſſe in dominio diaboli.⁊ mo
riens vulc caput ſuũ declinare ad deum:quod

erit difficile. Ideo dicit Hugꝰ. in li.de penitẽtia.
ęt habet᷑ trãſſumptiue in.iiij.ſen.diſt.xx.⁊ de pe.

diſt. vij.c.nullus.Nullus expectet penitere quã⸗
do peccare nõ poteſt:arbitrij q̃rat libertatẽ vt de
lere poſſit cõmiſſa:nõ neceſſitatẽ.qui pᷣus itaqʒ
a pctis relinquit᷑ qᷓ; ipſe relinqᷓt:nõ ea libere ſed
quaſi neceſſicate cõdemnat.Que verba exponẽs
Tho.in.iiij.diſt.xx.in reſpõſione ad ſecundũ ar⸗
gumentũ ait.ꝙ Augꝰ.in verbis iſtis oſtendit ꝙ
pꝓnia quã aliqᷣs agit in fine viteeſt valde dubia:
non ꝙ nõ poſſit eciam tunc eſſe efficax ad ſalutẽ
qꝛ etiam quãdo qͥs nõ põt amplius peccare:po
ceſt tũ voluntatẽ peccãdi mutare:vt nolic qð p⸗
us voluit etiam ſi poſſet.tñ hoc eſt de raro con/
tingentib.ideo dicit idem Augꝰ.vbi S.⁊ in li.de
lapſu mundi.ſermone.xxiiij.et habet᷑ tranſſum
ptiue in pᷣdicta di.q̃rti.⁊ de pe.di.vij.S. Quãqᷓ;.
alas allegat᷑ c. Si quis.Si qͥs poſiꝰin vltima
extremitate ſue egritudinis voluerit acciꝑe peni
tentiam ⁊ accipit:⁊ mox recõciliabit᷑. Fateoꝛ vo
bis non illi negamꝰ qð petit.ſed dicere nõ pꝛeſu
mimus quia bene hinc exeat.Si ſecurꝰhinc exie

rit ego neſcio.pniam dare poſſumus.ſecuritatẽ

dare non poſſumus. Nunqͥd dico damnabit᷑.
ſed nec dico ſaluabit᷑. Uis ergo a dubio liberari
Uis quod incertũ eſt euadere:age pniam dum
ſanus es.quia ſi ſic egeris:dico tibi ꝙ ſecurꝰ erꝭ
quia pniam egiſti:et eo tꝑe quo peccare potui⸗

ſti Si⸗
renop
dee

.

eoe⸗
ſafrmi
berean
ſoteli
inpbil
diuerſ⸗a
betdol
tenths
tates q
neceſa
ſermon
ud cog
tis vbi
declar
ſloc⸗
plusmn
mens o⸗
magna
hog
Nwd
bona
Toll
diffin.
mnuleg
oalin
ſaarqsg
rumptte
ſo delea
doloꝛan
(aulati
kemge
lijethia
luru hi⸗
neo prl⸗
is hober
angetas.
Lbicon
incobine
infirmit
la circa
00 cofite
tentionẽ
lonẽ. Ei
lla Diſi⸗
ſoa venit
loͤſentun
kevaleat.
ſef
letoblin
Nöeſti
krempla

nidchig:
ni⸗
egc en
candtS
in liſg
Min bpere
mutn dehe
nlsrnfr⸗
unoer
usnmgch
Wicürne
Ameſnhhit
Vigalne
nyſwſe
Wuntehen
lenaulb;
Rdch
Nin dudis,
Nopolevdi
nc/,
Wmirxrpn
Nals woriis
winchn.
gee
na noniinsnn
ſande Srck
no uboli:mo
udeun. gvoch
ul depenitiris,
1Rm. ꝛdepe⸗
Eanimeqai
lcbenaiidede
i. guidus ing
nocaliben d
weyada aponis
C20 ſndir
zſisoltmatg
E loe dobiu:
cſtcarad aluee
lius peccaro⸗
entnole gö,
ckderro o
rdisainld
habek nunſn
deri ui
Polntins
luenache,en
lube eo o
Gnenepi il
ianebincert
nus ſecuritat
o dannad
dubio lban

Folium

ſti. Si aũt volueris agere pniam quãdo pecca /

re nõ potes:pctã te dimittũt:non tu illa.
De occupatiõe animi circa doloꝛes moꝛtis
Ercium ꝑiculum quod incur nN
t runt non facientes pniam in ſanitate di
cit᷑ occupationis. Et eſt Scoti vbi ſupᷣ.

Addeo em̃ hõ tempoꝛe moꝛtis eſt occupatꝰ circa

infirmitatẽ ⁊ doloꝛes ingẽtiſſimos ꝙ nõ põt ha
bere animũ ad pniam ſicut reqͥrit᷑. pᷣm em̃ Are⸗
ſtotelẽ in.iij.de ania.⁊ in.ij. Topicoꝝ.et Tulliũ
in philippid. Intelleccꝰnr̃ nõ põt eodeʒ tꝑe circa
diuerſa obiecta ꝑfecte oꝑari.Et ideo qñ quis ha
bet doloꝛes moꝛtis:adeo aia cum oiĩbo ſuis po
tentijs eſt occupata circa illos doloꝛes et anxie⸗

tates ꝙ nõ bene poteſt attendere circa pniam et

neceſſaria ad ſalutem. Ideo dicit Gꝛeg.in qdaʒ
ſermone.Cũ infirmitate oppᷣſſus eris: nihil ali
ud cogitare poter.quia dirigit᷑ tota intẽtio mẽ⸗
tis vbi ſentit᷑ vis doloꝛis. Hoc etiaʒ ꝑiculũ põt
declarari ꝑ ſniam Auguſtini ĩ li.q̃ſtionũ.lxxxiij.

q̃ſtiõe.xxxvj.di. Paſſiones cauſate a triſtabilibꝰ

plus mouẽt qᷓ; cauſate a deleccabilibi.ſed vehe⸗
mens paſſio delectatõis q̃ndoq; totaliter vel ꝓ

magna ꝑte impedit vſum rõnis hũane vt inqt

idẽ Augꝰ.in li.de ciui.dei.Et patuit ꝑ expientiã
de multis qͥ ex inopinato aliq̃ ingenti gaudio ⁊

bona annũciatione amẽtes facti ſunt. Uñ inqͥt

Tulliꝰ in li.ij.de fine bonoꝝ ⁊ maloꝛuʒ.Stoici
diffiniunt voluptatẽ eſſe ſublationẽ animi.ex q̊
innuit ꝙ ꝑ maximã aliquã voluptatis paſſiõeʒs
qͥs aliqñ amittit vſum rationis. Ad pᷣdicta etiã
facit qð ponit Phᷣus.vij.echi.di.Delectatio coꝛ
rumpit extimationẽ pꝛudẽtie.Si ̊ hoc agit paſ
ſio delectatiõis:multo magis idem facit paſſio
doloꝛatiõis:ꝑ dictã regulã Auguſti.ſ. Paſſiões
cauſati ⁊c̃.Et ſic qͥs põt hr̃e cantã triſticiã ⁊ dolo

rem ꝙ alienabit᷑ a ſenſu vel q̃ſi. Dicit em̃ Greſt.

iij. ethi.caxj.Triſticia ſtupefacit et coꝛrũpit na/
turã bñdc et in.x.echi.ca.v.ait. Coꝛrũpũt oꝑatio
nes ꝓpꝛias triſticie. Sed q̃ maioꝛ ẽ triſticia quã

qͥs habere poſſit in mundo:qͥs maioꝛ doloꝛ ?⁊

anxietas.flõne eſt doloꝛatio moꝛtꝭ: dicẽte Pho
Ethicoꝝ.iij. Ultimũ terribilium eſt moꝛs.ergo
incõuincibilit᷑ concludit᷑ ꝙ qñ quis eſt in caſu ⁊
infirmitate moꝛtali:adeo ania eius eſt impedi⸗
ta circa coꝛꝑis cruciatus ꝙ non bñ eſt diſpoſita
ad cõfitendũ ⁊ cetera q̃ requirũt intellectuʒ ⁊ at⸗
tentionẽ atq; maximã diligentiã et amarã cõtri/
tionẽ. Et hoc eſt qð inqͥt Auguſt.in li.de penitẽ/⸗
tia.Difficile eſt vt tunc vera ſit pnia quãdo tam
ſera venit:qñ cruciatus mẽbꝛa ligat:quãdo do
loꝛ ſenſum oppꝛimit:vt vix aliqd homo cogita
re valeat.Facit etiã ad pᷣdicta illud qð dicit᷑ Ecẽ̃i
xj.ſcʒ Afflictio vnius hoꝛe obliuionẽ facit luxu⸗
rie maxie.Ergo multo magis doloꝛ moꝛtꝭ idu⸗

cet obliuionẽ pnĩe.Et ideo ꝓpheta inqͥt deo pᷣſ.vj

Nõ eſt in moꝛte qͥ memoꝛ ſit tui.Et patet hocꝑ
exemplũ.Nam ſi qͥs haberet filium vnicũ queʒ

marxime diligeret in articulo moꝛtis poſitumt ?-

veniret vicinus rogãs eũ vt irec ad faciendũ ſi⸗
bi aliqð ſeruitiũ.nõne eſt credendũ ꝙ in tali do
loꝛe dimitteret filiũ ꝓpꝛiũ vt iret ad illũ quẽ mi⸗
nus amat. Similr ſi vicina eꝰ eſſet infirma nõ
dimitteret curã dilecti filij vt eam viſitaret. Iſte
aũt dilectus filius eſt coꝛpus ꝓpꝛium ⁊ caro cui
peccatoꝛ ſeruit ↄtinue.Uicinꝰ eſt deꝰ cui parum
ſeruit ⁊ de quo parũ curat:mo eſt ei extraneus.
Unge de ipſo dio Jen us cõqueritur ꝑ Ps.di.
Extraneus factus ſum fratribo meis ⁊ ꝑegrinꝰ
filis matri mee. Uicina vᷣo infirma eſt anima

de qua viſitanda et curanda ꝑ pniam nõ curat

infirmo coꝛge.ſed omnisa eius ſtudia circa coꝛ⸗
poꝛis infirmiratem vᷣlant᷑.O quanta anxietas:
q̃ntꝰ doloꝛ:quantaq; afflictio eſt pctõꝛis qñ vi⸗

det in ſe verificatũ illud quod dicit᷑ Hiere.ix.ca.

Moꝛs incrat ꝑ feneſtras noſtras. Ideo dicitur
Ecæci.xlj.O moꝛs qᷓ; amara eſt memoꝛia tua ho
mini iniuſto. Que ↄſiderãs magr̃ Gꝛego.de no
uis.oꝛdinis heremitaꝝ in ſuo q̃drageſimali de
aduentu dicit.O dies doloꝛoſa:anxia ⁊ laboꝛi⸗

oſa: qñ pedes frigeſcunt:dentes nigreſcunt:na

ius acuit᷑:caligant ocłi:frons indureſcit: aures
ꝓalleſcũt:cactus amittit:lingua occupat᷑:pectꝰ
anxiat᷑:guttur reſtringit᷑. Ideo in ꝑſona tal pec⸗
catoꝛis moꝛientis exclamat Dauid pᷣs.cxiiij.di
cens.Circũdederũt me doloꝛes moꝛt:ꝑicula in

ferni inuenerunt me. Tunc animꝰinfirmi potiꝰ

cogitat quõ poſſit tantũ doloꝛeʒ ſedare:petit re⸗
media:poſtulat medicos:⁊ anxiatur de ſanitate
coꝛꝑis recuꝑanda magis qᷓ; de anie ſalute. Pa
tet hoc ꝑ exemplũ qð tꝑib noſtris accidit in ci⸗
uitate Meli. Nam qͥdam magnꝰ vſurarius in
firmatꝰ ad moꝛtẽ:fecit coꝛam ſe poꝛtari oĩia pᷣci⸗
oſa monilia:aurũ ⁊ argentũ et lapides pᷣcioſos
et intuens omnia illa ꝑ multuʒ tẽpoꝛis:poſtea
ad medicos ſe cõuertens exclamauit. O medici
accipite hec oĩa. Cũcta em̃ vobis elargioꝛ dum
modo me a moꝛte liberetꝭ.et in talib ſꝑ e gitãs
ſine pnia moꝛtuus eſt. Sile aliud br e upiuz
de q̊dam alio diuite auaro in moꝛtis areicto ſi/⸗
bi faciẽte appoꝛtari ſuos denarios et theſauros
q̊s doloꝛoſe alloquẽs dicebat. Juuate me o de⸗
narij.iuuate me:en moꝛioꝛ ⁊ vos deſero.deinde
illos amplexabat᷑.⁊ demũ accepto vaſe argẽteo
cum dentibus:expirauit cũ diabolo.alius aũt
auarus infirmatꝰ ad moꝛteʒ fecit ſe poꝛtari per

omnes officinas domꝰ.ſcʒ in cellario:ĩ hoꝛreo:

in ſala:in coqna:in chalamis depictis:et in ſtal/
la.et voluit videre eq̊s ⁊ canes:ſimilr et accipi⸗
tres. deinde veſtimẽta ſua:⁊ cetera oia de qͥᷣb ſo⸗

lebat habere ſolaciũ.⁊ ſuꝑ oĩbo lamẽtabat᷑.et ſic

impenitens moꝛtuus ek xei q̊ʒ aliud exẽplũ
de qdã magno pᷣlato eccleſiaſtico qͥ infirmatus
ad moꝛtẽ:et andiens a famulo ꝙ medici nõ ha⸗
bebãt ſpem de vita eius: fecit ſibi poꝛtari ſpecu
lüj et intuens in illud cepit dicere. Beles mea

Bermo

iocunda. O caput meũ delicatũ qͥd tãta diligen
tia oꝛnabã et mitra lapidibo pᷣcioſis onuſta illu

ſtrabã:debes tu moꝛi.O coꝛpꝰ meũ eburneum
manꝰ mee albiſſime. O crura mea foꝛmoſa de⸗
betis vos a vᷣmibo deuoꝛari.et in hijs vbis ꝑſe

uerãs moꝛtuꝰeſt. O ſtulte ⁊ oĩ dementia repletiſ
ſime:hec eſt ↄfeſſio quã poſtulas:hec eſt ſacra cõ

munio quã reqrj. Ideo exclamat qͥdã vᷣſificatoꝛ

Tẽsus pᷣterit et tepus venit: nimis moꝛat᷑ qͥñ
bñfacit:faciẽdo malũ ſperans bonũ:vita deficit
moꝛs aduenit:oẽm hoiem mundus dimittit:qͥ
offẽdit deũ cũ magno timoꝛe euadit. Ideo Oui
diꝰ i.x. Hetha.inducit oꝛpheũ dicentẽ dijs infe
rioꝝ. Omnia debent᷑ vob paulũq;ʒ moꝛati. Se⸗
rius aut citiꝰ ſedẽ ꝓperamꝰ ad vna. Tẽdimꝰ huc
oẽs:hec eſt domus vltima:voſq; Hũani gene⸗
ris lõgiſſima regna tenet.Oꝛatiꝰ q̊ʒ in q̃dã epi⸗
ſtola hoꝛtat᷑ nos ad pᷣꝑatiõeʒ moꝛ dicẽs.Oẽm
crede diẽ tibi diluxiſſe ſußmũ.Gꝛata ſuꝑueniet
q̃ ñ ſperabit᷑ hoꝛa. Nolite ̊ generoſi ciues expe⸗
ctare ad penitendũ tpᷣs moꝛd in q̊ erit q̃ſi totali
ter inbabiles ad bñ agẽdũ.ſed modo donec ha⸗
betis bonũ intellectũ oꝛdinate teſtamẽta veſtra
et neceſſaria ad veſtrã ſalutẽ diſponite.
De dimiſſione oim reꝝ in moꝛte.
Vartũ ꝑiculũ ðꝛ dimiſſionis.ſ.oĩm reꝝ
q tpgaliũ.de q̃ Eſa.iiij.ðꝛ. Ois caro fenum
⁊ oĩs głia eiꝰ q̃ſi flos feni:exiccatũ eſt fe⸗
nũ ⁊ cecidit flos eiꝰ. moꝛtuo em̃ hoĩe:moꝛiunt᷑ ſi
mul? ꝑeunt oẽs delicie eius ⁊ ↄſolatões tꝑales
q̃s habebat.O quantꝰ tunc erit hoꝛroꝛ.O q̃ntꝰ
doloꝛ.O quãtꝰtremoꝛ:cũ cõſpiciet ſe pᷣuari deli⸗
cijs carnis:pbad luxurijs:cõſuetis ſolacijs:ſo⸗
nis: cantilenis ⁊ iocis. Ait em̃ poeta Maximia
nus.Dura ſa miſerj memoꝛatio pᷣſca bonoꝛũ.
Et Caſſiodoꝛꝰ epiſtolaꝝ li.xj.epła.xv.inqͥt. Faci
le onꝰ afflictionis ſentiunt qͥ vti ſuauib delicijs
cõſueuerũt. Has aũt ſuauitates neceſſe eſt cito
dimittere. Ait em magr Gꝛego.de nouis vbi.
ꝙ hõ eſt ſiłis cuidã piſci maris qͥ ðꝛ ephigmer:qͥ
naſcit᷑ mane ⁊ moꝛũ veſpere. In moꝛte goia re⸗
linquunt᷑. Uñ Oꝛacius in epła ad Quintũ ait.
Moꝛs vltima linea reꝝ eſt q̃ aufert oẽs mũda/⸗
nas cõſolationes: de qͥᷣbo loquit᷑ Hugo in li.j.ð
anĩa di.Quid ꝓfuit inanis głia:bꝛeuis leticia:
mũdi põpa:carnis voluptas:falſe diuitie:ma⸗
gna familia:et mala ↄcupiſcẽtia.vbi riſus: vbi
iocus:vbi iactãtia:vbi arrogãtia.de tãta leticia
quanta triſticia.poſt tantã voluptatẽ tã grauis
miſeria.de illa exulcatione ceciderunt in grandẽ
ruinã ⁊ magna coꝛmẽta Hec ille.Que oĩa vide⸗
bat ꝓphᷣa in ſpũ di.in pᷣs.Quõ facti ſunt in deſo
lationẽ:ſubito defecerũt:ꝑierunt ꝓpter iniqtateʒ
ſuã.Et in ꝑſona iuuenis delicati infirmanc ad
moꝛtẽ ait Job. xix.ca.ſui li. Spoliauit me.ſ.ifir⸗
mitas grauis gloꝛia mea:et abſtulit coꝛonã de
capite meo.i.capillos et alia capitis oꝛnamẽta
deſtruxit.O quanta affliccio eſt in ania pctõꝛis

Vin

qñ pꝛiuari ſe videt delicata vxoꝛe quam plus qᷓ;

deuñũ amauit . dicit em̃ intra ſe:foꝛſita accipiet ali⸗
um virũ quem plus qᷓ; me diliget. Ad hoc dari

poteſt exempluʒ illius iuuenis qᷣ tꝑibo noſtrꝭ in
articulo moꝛtis exiſtens amplexabat᷑ vxoꝛẽ ſuã
dolens ꝙ eam dimittere opoꝛtebat. O quanta

anxietas:cũ ſe videt relinq̃re filios ſuos ꝓ qqbus

tantos laboꝛes paſſus eſt vt eis diuitias relinq̃
ret.De quib ait ꝓpbeta.Filij tui ſicut nouelle oli
uaꝝ in circũitu menſe tue.Et alibi.Filie eoꝝ cõ
poſite:circũoꝛnate vt ſiłitudo tẽpli. Patuit hoc
ꝑ exemplũ vnius infirmi qui flebat filios ſuos

cui a fratribo noſtr pnia perſuaderi nõ poterat

ꝓpter nimiũ doloꝛem filioꝛũ.cruciat᷑ ergo talis
moꝛiens vehemẽter relinquẽs filios oꝛphanos
Dicit aũt intra ſe. Quis maritabit filias meas:
qͥs earum curam geret:quis defendet ab aduer
ſarijs filios meos ne diripiãt bona eoꝝ.quis fi
delis tutoꝛ iueniet᷑ qui nõ vſurpet diuitias q̃̊s

relinquo eis.De tali inqͥt Augꝰ.in ſermone ð in

nocentibo. Percutit᷑ hac aniaduerſiõe pctõꝛ vt
moꝛiẽs obliuiſcat᷑ſui qui dũ viueret oblicus eſt
dei. Patuit de q̊daʒ magno vſurario in ciuita⸗
te Mediolani qͥ in moꝛtis tranſitu exiſtẽs tene⸗
bat in manu ſaculũ plenum aureis:et cũ qͥdaʒ
eius affinis vellet eum auferre:quia erat quaſi
moꝛtuus:ipſe vſurariꝰſtringebat manũ ec tra⸗
hebat ſaculũ ad ſe.et in hoc tota eius mens ver⸗
ſabat᷑ ne ſibi auferetpecunia.et ſic moꝛtuus eſt.

Oq; indicibilis cruciatias cũ pctõꝛ videt ſe pꝛi

uari theſauris ſuis quos tãto laboꝛe queſiuit:
tãto timoꝛe ſeruauit:cãtoq; amoꝛe dilexit. Aſpi⸗
cit em̃ ꝙ nihil poꝛtare ſecum poteſt:iuxta illud
Job.xxvij.Diues cum. doꝛmierit nihil ſecũ affe⸗

ret:aꝑiet oculos ⁊ niu inueniet niſi peccatum.

Et pſalmographꝰcanit.ODoꝛmierũt ſomnũ ſu⸗
um ⁊ nihil inuenerx ũt oẽs viri diuitiaꝝ in mani
bus ſuis.Et iterũ. Ne timuerꝭ cum diues factꝰ
fuerit homo:⁊ cũ multiplicata fuerit gloꝛia do
mus eius:qm̃ cnim interierit non ſumet om̃ia:
nec deſcendet ci m eo gloꝛia eius. Conſiderate g̊
quantũ doloꝛẽ habebũt de amiſſione diuitiarũ
auari inſatiabules:tanta auiditate diuitias cõ⸗
gregãtes:cũ dicat Gꝛeg.in q̃dã omeł.Nũqᷓ ſine
doloꝛe dimitcit᷑ qðᷣ cũ nimio amoꝛe poſſidet᷑. Et
idem inqͥt Aug.xxj.ð ci.dei.Lalibo pctõꝛibo mo
rientibo ↄgregate diuitie nec anie nec coꝛꝑi ꝓſũt
iuxta illud Ecci.v. Qui amat diuitias fructum
nõ capiet ex eis.QOð intelligẽs Saladinꝰqdam
magnꝰ inter ſaracenos:appꝛoximãs vltimo fi⸗
ni:ſudariũ q̊ poſt moꝛtẽ inuoluẽdus erat: añ ſe
poꝛtari fecit:⁊ ꝑ ciuitatẽ ꝓclamari.Lantũ et nõ
plus de om̃ib ſuis bonis poꝛtabit pᷣnceps ma
gnus Saladinꝰ. Inſuꝑ accidit pctõꝛi in extre⸗
mis laboꝛanti aliꝰdoloꝛ:vt videat ſua bona ab
aduerſarijs ſuis ⁊ inimicis ſepenũero vſurpari
et diripi:ipſo loqͥ nõ valẽte.iuxta ũllud ꝓphecicũ
Eſa.iij.Exactoꝛes ſui ſpoliauerũt eũ. Uñ Aug.

ydecit
lios no
ſuntyn
buona
ſonguin
pbapl
cthicert
chpaons
dein

4

gerit̃
ſpicit.
ſua. In
dü atnn
iniolat
lusinf
aseſſer
deienſe
ſeſupa
burexi⸗
letloꝛici
ͤboſtit
Chcoꝛ
N
ripmm
ſoüol
fob ho
dn⸗
vppon
eſtnobis
ſedadua
reaoꝛes
demon)
lus ſbi
cſt pen
nibyqoſ
nenren
liſpegey
gicüoci
diusinen
mlefig
habet.d
lesvitn
ſcpta ſun
deeopd
lciaer
nucnop⸗
ſrobunt
ſiandi
finebois
inlideen
Catrirvin
ter foꝛen
cerat.
aliplere

amgls
accpirti
Babocder
W noſtriin
datſwi ſi
. Oquumg
unsgchs
Mutasrlni
nrnohiledi
diflenni

1

llunt de
duflogſih
aimam
nantgns
losaphans
nbermondn
mobluvocſt
monn aba/
mankistene,
rusac;
Wann n
damamänne,
vcs vens en
tſenomusec,
ie nacſe pei
lbore gucſiuit
nedient Zſpi⸗
Neſt una Wnd
Enbaſcc aſ⸗
oin acaun,
niciürſomni
diuirazinman
um dives tuch
went gorn do
ona :
6.Conidne
ſoonediultistn
nedinitos ci⸗
onnct ſiüchinn
norehoſſicl
gipaotty h
nie neramp
diuttusfn
Suuln itn
aſlinoſi
vinsenr iſe
m Lüaſ
voroöncegs n
erocönin ,
urſva boſut
mün i
lod gin
türc; Ci.

v.de ciui.dei. ca.xviij.inqͥt.Felices vel nos:vłfi⸗
lios noſtros diuitie terrene ñ faciũt:q̃ aut a nob
ſunt viuentibo amittẽde:vel nobis moꝛtuis a qͥ
bus nolumꝰpoſſidende.O diabolici vſurarij qͥ
ſanguinẽ paupeꝝ deuoꝛatꝭ:audite qð de vobis
ꝓpha ꝓloquit᷑. Relinq̃nt alienis diuitias ſuas.

cet hic erit vobis maximus doloꝛ in moꝛte et oc⸗/

cupans aĩam ne de vera cogitet pnia.
De impugnatione demonũ in moꝛte. P
Uintũ ꝑiculũ ðꝛ impugnatiõis.ſ.demo
nũ.de q̃ Gꝛeg.in q̊dã ſermone inqͥt.Tã⸗
to diabolus grauioꝛes tẽptationes ſug
gerit:q̃nto magis pctõꝛeʒ fini appꝛopinq̃re cõ/
ſpicit. Inſidiat᷑ em̃ i abſcõdito taq; leo ĩ ſpelũca
ſua.Inſidiat᷑ vt rapiat pauꝑem:raꝑe pauꝑem

dũ attrahit eũ.vnde ſicut murilegꝰad foꝛamia

inſidiat᷑ muri et expectat vt ide exeat:ita diabo⸗

„ 1 ℳ

lus in fine ⁊ ꝓpe exitũ anie inſidiat᷑ pctõꝛi.Siẽc ꝗ̊

qs eſſet ſtultꝰ ſi dũ ſanꝰeſt ⁊ foꝛtis reijciat arma

defenſoꝛia videns hoſtẽ ʒ ſe venientẽ: ⁊ ꝑmittat
ſe ſuꝑari ab illo.Qñ aũt eſt infirmꝰ ⁊ totũ q̃ſi ro

bur ex infirmitate amiſit tũc petat arma ⁊poſtu

let loꝛicã:dicens ingredi ſe velle cãapuʒ certamis
cũ hoſtibo qñ ſe mouere nõ põt. Sic ſtultiſſimꝰ
eſt pctõꝛ qͥ dũ eſt ſanꝰ ⁊ potẽs ad pugnanduʒ cũ
diabolo ꝑ pniam:nõ vult illã facere.ſed ſe ſuꝑa⸗

ri ꝑmittit.deinde cũ eſt infirmꝰ et totꝰdebilis tã

ſpuᷣaliter qᷓ; coꝛꝑalit᷑ vult ⁊ credit ſe poſſe ʒ tã di
ros hoſtes ꝑfectaʒ victoꝛiã repoꝛtare:qð eſt ita

difficile vt qdãmodo ĩplere nõ valeat attenta ip

ſoꝝ potẽtia. Ideo dicit Paułꝰ ad Ephᷣ.vj.Non
eſt nobis colluctatio aduerſus carnẽ ⁊ ſanguinẽ
ſed aduerſus pᷣncipes ⁊ ptãtes:aduerſus mũdi
rectoꝛes tenebꝛaꝝ haꝝ ↄ ſpũalia neqtie in celeſti

bus.O quãtꝰ erit tremoꝛ in illa boꝛa moꝛt qñn
de momẽto in momẽtũ expectat pctõꝛ ꝙ diabo⸗

lus ſibi apꝑeat.nõ em̃ cõiter apparet niſi poſtq;

eſt ꝓpe tranſitũ. Tũc certe vᷣificat᷑ in talib pctõ⸗

ribo qð ſcptũ eſt Deute.xxxj.Occurrẽt vob mala

in extremo tꝑe.vident em̃ diabolũ in tã hoꝛribi⸗

li ſpecie vt potiꝰ vellẽt ꝙ terra illos ðᷣuoꝛaret qᷓ;
ꝑ ictũ oculi illã peſſimã beſtiã videre. Uñ Oui⸗
dius in epłis inqᷣt epła.x.Occurrũt anio peccãti
mille figure.Moꝛſq; minꝰpene qᷓ; moꝛa moꝛq

habet.De qͥbo Uirgilius.vj.Eneið.ait.Terribi

les viſu foꝛme. Appoꝛtat ̊ diabolus libꝛũ in q̊
ſcpᷣta ſunt oĩa pctã eoꝝ:tã ſubtilit᷑ allegãs eos
de eoꝝ dãnatioe vt nihil valent reſpõdere.O ma
ledicte ⁊ obſtinate pctõꝛ tũc illa turpia ſcelera q̃
nũc nõ vis ꝑ ↄfeſſionẽ denudare:taliter demon
ſtrabunt᷑ a diabolo ꝙ nõ aliud expectabis niſi

ſniam dãnatiõis ) te.Scptũ eſt em̃ Ecci.xj. In

fine hoĩs denudatio opeꝝ eiꝰ. Ideo inqͥt Chꝛyß.
in li.de egreſſu aĩe.Pẽſandũ eſt qᷣppe cũ aia pec
catrix vinculis incipit carnis abſolui qᷓ; amaro
terroꝛe ↄcutit᷑:q̃ntis moꝛdacis ↄſciĩe ſtimulis la
cerat᷑. Recolit vetita q̃ cõmiſit:videt mandata q̃

adiplere ↄtempſit: dolet indulca pnie tꝑa ſe ina

XLI

niter ꝑcepiſſe:ploꝛat ĩmobilẽ diſtricte vltiõis ar

ticulũ ineuitabiliter iminere. Manere ſatagit:

ire cõpellit᷑:recuꝑare vult ꝑdita:non audit᷑: poſt
terga reſpiciẽs totiꝰ tranſacte vite curſum velut
vnũ bꝛeuiſſimũ deputat itiner paſſum.Ante ſe
ocłos dirigit ⁊ infinite ꝑennitatꝭ ſpacia depᷣhen

—

dit.ploꝛat itaq; ꝙ intra tã bꝛeuetpᷣs acqrere po⸗

tuit leticis oĩim ſeculoꝝ.deflet etiã ſe ꝓpt᷑ taʒ bꝛe⸗

uis tpis illecebꝛã voluptatẽ inenarrabilẽ amiſiſ
ſe dulcedinẽ.erubeſcit ꝙ ꝓpter illã ſubſtãtiã que
vᷣmibo erat obnoxia:illã neglexit q̃ angelic cho

ris erat inſerẽda Hec ille. O obſtinate pctõꝛ qͥd

audis. Quid facies in illa hoꝛa qñ tu ſolus vi⸗

debis illos demones ſic hoꝛribiles ⁊ nullꝰte po

terit iuuare eos.Lunc verificabit᷑ qð ſcptũ eſt
Deute.xxviij.Dabit tibi coꝛ pauidũ et deficiẽtes

oculos ⁊ aiam ↄſumptã meroꝛe.et erit vita pen
dens añ te:timebis die ac nocte. Lũc tremebũn//
dus exclamabis. Heu mihi heu mihi qꝛ iter a

go qð nunq; ambulaui:in regiones lõgiſſimas
a qb nullꝰ reuertit᷑. vado ad iudicẽ terribilẽ vbi

neſcio qͥd mihi ↄtingat.paueo:ↄtremiſco.qꝛ nõö
habeo aduocatũ qͥ me adiuuet:nõ habeo ſociuz
q me ↄducat. Sed video malas beſtias pᷣpara
tas ad me deuoꝛandũ.O marxia ſtulticia pctõx

q hoc audiũt ⁊ nõ ↄtremiſcũt.O ſcelerate quõ te
defendes a diabolo in illa hoꝛa:cuiꝰſeruꝰtanto
tꝑe ꝑmãſiſti:cũ eiꝰ ꝑſuaſiõibo obediſti:vt inquit
Paulus ad Ro.vj.et.ij. Pe.ij.ðꝛ.A q̊ qͥ ſuꝑa⸗
tus eſt:eiꝰ? ſeruꝰeſt. Si ad moꝛtẽ glioſe vginis
diabolus accedere voluit:credis te euaſuꝝ ſine

illa hoꝛrribili viſione. Si ad obitũ ſcti Frãciſci

maxiĩa ꝑrexit demonũ mulcitudo vt viderent ſi
poſſent illã aiam tã ſctãm ſibi vẽdicare:⁊ ꝑ tres

dies ↄtinuos illã impugnarũt.qͥd facient tibi o
diabolice pctõꝛ.Audi hoꝛribile exẽpluʒ. Narra⸗

uit mihi qͥdaʒ ſociꝰmeꝰ qͥ dicebat᷑ frat᷑ Stepha⸗

ninꝰde laude.ꝙ dũ ipᷣe bret curã ifirmoꝝ i loco

nf̃o ſcti Apollonij apð bꝛixiã:qͥdã bonꝰfrat᷑ ifir⸗
mus ad moꝛtẽ:q̃dã nocte ita foꝛtit᷑ cepit clama⸗
re ꝙ ipſe qͥ in q̃dã ĩfirmarie camera doꝛmiebat

totꝰtremefactꝰeuigilauit.et volens ire ad fratrẽ

clamãtẽ:ꝑ longũ ſpaciũ ꝑrexit ꝑ camero:neſciẽs
reꝑire oſtiũ.⁊ videbat᷑ ei ꝙ mille demones circa

ſe hfet qͥ eũ impedirẽt ne iret:capilliq; eiꝰ ex hoꝛ/

roꝛe maxio erecti ſunt. Tandẽ aliq̃lit᷑ excutiens
timoꝛẽ:ꝑrexit ad infirmũ.acceſſit etiaʒ p.guarꝰ

loci ſcʒ p. frat Bartholome de poꝛr: rogantes
infirmũ vt taceret qꝛ nõ ſinebat fratres doꝛmi⸗

re. Ille vo młto mag clamabat di. O bone Je
ſu ſuccurre mihi. O vᷣgo głioſa adiuua me.O
pr̃ ſctẽ Frãciſce ne me deſeras in tanc anguſtijs
VUidẽs ̊ pᷣdictꝰguarꝰ ꝙ nollet tacere:cõpatiens
fratribo qͥ nõ poterãt doꝛmire:pcepit ei ꝑ obediẽ
tiã ne vlteriꝰclamaret. Ille vo nõ penitꝰ ſignuʒ
faciẽs ꝙ eũ videret vł audiret młco foꝛtius cla⸗
mabat.Quapꝛopt᷑ Guar.totꝰſtupefactꝰ diſceſ⸗

ſit.dictꝰ vo frat ſtephaninꝰibi remanſit. tle vVo

Bermo

frater in clamoꝛibo ꝑſeuerãs vſq; ad matutinũ
tandẽ in ſe reuenit:cui dixit frater Stephaninꝰ
Ualde ſcãdaliſatꝰ ſũ de te ꝙ nunqᷓ; obedire vo⸗
luiſti patri guardiano qͥ totiẽs tibi hac nocte pᷣ⸗
cepit ne clamares. Ille vo debiliſſima voce re⸗
ſpondit. Uere pat᷑: nunqᷓ; vidi aut audiui patrẽ
guardianũ hac nocte:neq; aliũ fratrẽ.Cui ille di
xit. Que erat cauſa tãti clamoꝛis. Ille vo rũdit.
O r adeo ſum debilis ꝙ nõ poſſum dicere. Sʒ
ſciat ꝙ tota hec camera plena erat demonijs in

hoꝛribiliſſima ſpecie mibi apparẽtibo qͥ volebat

me cogere ad negãdũ chꝛiſtũ ⁊ in deſꝑationẽ fa⸗
cere deuenire ⁊ violent᷑ de coꝛꝑe eriꝑe aiam mea
Credo ꝙ mihi apparuerint in eſſentia ſua tãtã
habẽtes defoꝛmitatẽ vt ipoſſibile ſit dictu.ſed qꝛ
inuenerũt me ſine pctõ moꝛtali:nõ potuerũt me

vincere. Et bijs dict ille bonꝰfrat᷑ poſt aliqᷓntu⸗

lũ tꝑis de hoc ſeclo migrauit.O pctõꝛ vis ̊ foꝛ⸗
tis eſſe ↄ diabolũ tgꝑe moꝛt pᷣpara tibi armatu⸗

rã ↄtritõis:accipe ſcutũ ſctẽ ↄfeſſõis: appᷣhende

gladiũ ⁊ lanceã ſcciſſime penitentie.et tunc eum
fupabis. +△—
Remꝰ ergo oẽs cũ ꝓpbᷣa dño dicẽtes: ne

o tradas beſtijs anias ↄfitẽtes tibi. Ma⸗

gnũ em̃ eſt ꝑiculũ demonũ nõ ſolũ ante
trãſitũ ale ſed etiã poſt. Rit em̃ Chꝛyſ.vbi S. Jaʒ
vo poſt egreſſionẽ anie de coꝛꝑe qͥs explicare va
leat q̊t armate iniq̊ꝝ acies in iſidijs lateãt:qt fre
mentes cunei feralib telis iſtructi tũc obſideãt:
et ne libere trãſire poſſit ania velut milicari mo⸗
re cõſtipate legiões oppugnãt.Hec ille. Patʒ pᷣ
mo qð legit᷑ in legẽda bti Martini. vicʒ ꝙ qdaʒ
ſctũs epᷣs in hoꝛa trãſitꝰ pᷣdicti ſcti audiuit mul⸗
titudinẽ angeloꝝ cũ cantic aiam illiꝰad ethere /
as mãũſiones deferẽtẽ.ſed poſt modicũ tpᷣs audi
nit pᷣdictos cantꝰceſſare ⁊ atrocem inſurgere pu
gnã ʒ pdictos angelos.nã maligni ſpũs aiam
ſcti martini ſibi volebãt vſurpare.De ſctõ etiam
Euſebio ſocio btĩ Hieronymi legit᷑ ꝙ duab ho
ris añ moꝛtẽ apparẽtibꝰ ſibi ribilibꝛ demonijs
reuoluebat ocłos ⁊ totã faciem toꝛq̃bat:clama⸗

batq; alta voce. Nõ faciã:mẽtirꝭ:mẽtir . Deinde

coopiebat ocłos ſuos ne videret illos ſibi hoꝛri
biles demones:depᷣcabat᷑q; frẽs ſuos di.O fra
tres mei nõne videt tot acies ðᷣmonũ:ſuccurri⸗

te mihi:adiuuate me:oẽs em̃ pene mundi nihil
ſunt in cõꝑatiõe viſiõis hoꝝ maligꝝ demonũ qͥ
volũt me ↄſtringere ad negãdũ xpᷣm:⁊ dicũt me
eſſe dãnatũ. Durauitq; hec pugna demonuʒ 3
ipᷣm duabo hoꝛis ↄtinuis fratrib oĩbo ad terrã

pꝓſtrat cũ marxio timoꝛe ⁊ cõpaſſiõe.Demũ veni
ente ſctõ Hieronymo hij demões territi fugerũt

Legit᷑ etiã ꝙ qͥdã ſctũs heremita vidit ĩ ſpũ aias

moꝛientiũ velut q̃ſdã auicłas vᷣſus celũ euola/

re.ſed qͥdã gigas hoꝛribiliſſimꝰ qͥ magnitudine
tãgebat nubes q̃ſi oẽs rapiebat ⁊ in ꝓfundũ pe

lagi demergebat. et ille gigas erat demõ ĩfernal
Eia igit᷑ deuoti rpᷣiani nõ expeccemꝰ hoꝛa moꝛtꝭ

VIII

ad pugnandũ ↄtra inimicos noſtros. Nc ere⸗
amus in cãpum certamiĩs ꝑ ſccãm pniaʒ haben

tes ſꝑ deuotionẽ głioſe vᷣgini q̃ in moꝛcꝭ articło
a demonijs liberabit. Nõ ſunt em adhuc.xx.an/
ni ꝙ moꝛtuꝰeſt qͥdã frat᷑ nr̃ amicꝰ meꝰ de qͥ mihi
narrauit qͥdã meꝰ ſocius qͥ eiꝰmoꝛti interfuit:q;

dũ eſſet ꝓpe obitũ cepit faciẽ reuoluere ⁊ oclos ⁊

modo ſe vᷣtebat ad vnũ latꝰ ⁊ mõ ad aliud clau
dẽs ocłos.⁊ poſtea cum lachꝛymis cepit rogare
frẽs vt ſui miſererent᷑:?⁊ deum ꝓ ſe depcarent᷑ di.
O fratres mei nõne videtᷓ hoꝛribiles demones
q aiam meaʒ volũt eriꝑe.O frẽs mei ſuccurrite
mihi in hac hoꝛa.Fratrib ̊ oibo genua flectenti
bus ⁊ pſalmos pniales dicentcibo:ille hoꝛribilit᷑
cũ demonijs agoniʒans:tãdẽ cepit dicere.O vir
go bñdicta ſꝑ fui tuꝰ deuotus ⁊ q̃cidie tibi coꝛo
nã deuote faciebã:ſuccurre ́̊ mihi pijſſima dña
in tãd anguſtijs.Quibo dicc ſtatim aduenit btã
vᷣgo:licʒ eã nõ viderẽt alij fres. Ille vo hilari fa
cie totꝰiocundus cepit dicere fratribus.Ceſſate
fratres mei ampliꝰpſalmos dicere.ſed facite lo
cũ głioſe vᷣgini.Deinde innumeras gr̃as ei refe
rens ipſa ꝑrexit ad dũm. èòLG
De intricatõe ani in rebo ſecularibo in moꝛte.
Extũ ꝑiculũ ðꝛ intricatiõis.ſ.in
S varijs cogitatiõibo ⁊ negocijs ſecularibo
Ait em̃ ſapiẽs Ecẽi.xxxiij. Uir in multis
exꝑtus multa cogitabit:qð intelligit᷑ tã in moꝛ/
te qᷓ; in vita. Ideo in ꝑſona taliũ moꝛientiũ dicit
Job.xx.ca.ſui libꝛi.Cogitatiões mee varie ſucce
dũt mihbi:⁊ mẽs mea ĩ diuerſa rapit᷑. Et Dauid
pſ.xxxvij.Coꝛ meũ ↄturbatũ eſt in me.Quattu⸗
oꝛ em̃ cogitatiões veniũt talib qᷓ ↄturbãt aiam
eoꝝ ⁊ occupãt ne cogitent de pnia.vicʒ doloꝛis

quẽ hñt in coꝛꝑe quò eũ eijciant. Amoꝛis.ſ.rerũ

cꝑaliũ q̃s ñ dimittere affectãt. Timoꝛis.ſ.moꝛ⸗

tis ⁊ inferni.Demonũ ⁊ iudic irati.Et ſpei. Sꝑ

em̃ babent aliqͥd ſpei recuꝑande ſanitatꝭ ⁊ euitã
de moꝛt.De qͥb cogitatiõibo dicit Jacobonꝰ nr
Quattuoꝛ venti iactãt mare qͥ faciũt mentẽ tur
bare:timere:ſperare:dolere:⁊ gaudere. Uñ Bo
etius.j.ð ↄſoł.metro.vij.Tu q̊ʒ ſi vis lumie cla
ro cernere veꝝ Tramite recto carꝑe callẽ: gau⸗
dia pelle. Pelle timoꝛẽ: ſpẽq; fugato: nec doloꝛ
adſit. Nubila mens eſt iũctaq; frenis:hec vbi re
gnãt.Ea ꝓpter de talibo pctõꝛibo ait Eſa.lvij.ca.
ſui libꝛi.Coꝛ impij q̃ſi mare feruẽs.ſ.ĩ cogitatõi⸗
bus ſuis:qð qͥeſcere nõ pᷣt maxie tꝑe moꝛt.Ecõ
tra vᷣo eſt de bonis qͥ leti moꝛiunt᷑. IJdeo põt da
ri exemplũ de duob incarcerad:qͥꝝ vnꝰqꝛ iuſtꝰ
inuẽtꝰeſt:cũ gaudio expectat egreſum ſuũ ð car
cere.Alter vo qꝛ eſt malefactoꝛ ⁊ ꝑ ↄſeq̃ns ſuſpẽ

deẽdus vlł alit᷑ interficiẽdus:cũ majꝗ̊ tremoꝛe ex⸗

pectat ꝙ educat᷑ de ipſo carcere.Alið q̊; pulchꝛũ

exẽplũ ponit Pbs li.de aĩalibo di. O eſt qdam

auis noie cignꝰ q̃ ẽ albiſſima:⁊ in oĩ vita ſua ha

bet luctũ ꝓ cãtu.in moꝛte vo magnã oſtẽdit leti

ciã in mẽbꝛis ⁊ in voce: et facit ingentẽ melodiã

feſti
Scvi
vadan
rönenmn
geton⸗
inhhi
gergge
puricat
Giem
ogaſa⸗
cataq̃
mat.
tant.2
Luia
vbis.

hbjñjse

fioꝛi vᷣ
laſval
letiaa.
Gma

At ſane

in auc

ur. Jn
nenoſa

(ond
Pctie
bont
bonas
libus⸗
llcerun
redi
ſntrog
lanav.
cotꝰin
ſpögeb⸗
pelare⸗
hñs ſub⸗
levidebe
bakfacer
Cocatoꝛ
ccdatſe
täfalſa
heumi
ln excre⸗
al ofeſſ⸗

baruni
Uillikt

nithe
ſoſeare
les in
ek r
dich ſ
chi ſeſe
Eeqrere⸗

ae ſſtan
pnazdaben
wort amh
nachuctrgn
ne deinhi
Nürer
uerthhs
3adudden
nschengne
edchannid.
Dlsdenones
Sauumr
Dannsſaci
wellberble
Prdcnr
1ialerbj av
Ciiſinsdis
Miednk
Fumdus e
e A iro
us galce

loriin none.
slin
Gsſedart
n. Driamols
relloftiin nen
ii nounnüdſl
Gmer rorle ſocee
npe Etdavid
tin ne Obotu/
ieutditaian
min rig dolens
. Zmonsiei
.Tmcns mo
linn h⸗
ueſuniut ꝛcl
dick oboſyli
mutment
noen Ui ⸗
Finslunieci
argeoli gn
pvgnn nerdo
Pfenspk hit
twait alid,
ris ilini
Sð
in Nhidr
Sêõ
mmon dͤc
in eins i
lhloti
pd 8 9
rnoi lrin
nugni hſiin
iti

dungen

Folium

et feſtiuitatem. de qua Ouidius in epłis inqᷣt.
Sic vbi facta vocãt:vdis abiectꝰ in herbis. Ad

vada menãdri ↄcinit albo oloꝛ.Et aſſignat phᷣs

rõnem dicẽs:ꝙ ideo in vita luget qꝛ ſanguis eiꝰ
qͥ eſt puriſſimꝰeſt diſꝑęſus in mẽbꝛis:ita ꝙ de eo

q̃ᷓſi nihil remanet circa coꝛ. In moꝛte vo iõ gau
det:qꝛ ſanguis totꝰ recurrit ad coꝛ:et ꝓpter ſuaʒ
puritatẽ ⁊ dulcedinẽ dat ei magnã ↄſolationeʒ.
Sic moꝛalłr hõ iuſtꝰ luget in vita ſua:qꝛ bona
oꝑa ſua ad coꝛ ⁊ ad mentẽ ſuã nõ reducit:ſʒ pec⸗
cata q̃ſi ſꝑ cogitat ⁊ de eis pniam facit et lachꝛy⸗
ma.Te vo moꝛtis benemerita ſua illi repᷣſen

tant᷑.⁊ ideo gaudet ⁊ letat᷑:cũ aplo di.ad Phil.
Cupio diſſolui ⁊ eſſe cũ xpᷣo.Ecõtra vo ðt Phs

vbi S. ꝙ eſt qddaʒ anial noĩe ſirena qð eſt piſcis
hñs a media ꝑte ſupꝑioꝛi ſiłitudinẽ hoĩs: ab infe
rioꝛi vᷣo ſiłitudinẽ piſc. Hoc aũt aial in tota vi⸗

ta ſua habet ſuauiſſimũ cantũ ⁊ maximã onñdit

leticiã. In moꝛte vo voce lamẽtabili exclamans
cũ maxio doloꝛe ſe diſcerpit. Et rõ eſt.qꝛ cũ habe
at ſanguinẽ venenoſum:in vita ſua ſtat q̃ſi totꝰ
in cauda ⁊ q̃ſi nibhil remanet apð coꝛ:⁊ ideo leta
tur. In moꝛte vo ſũme triſtat᷑ qꝛ oĩs ſanguis ve
nenoſus exiſtẽs in cauda currit ad coꝛ. Sic pec
catoꝛibo in vita venenũ pctõꝝ non venit ad coꝛ
ſed ſolũ vanitates mũdi.⁊ iðo letan:᷑: qͥbs tñ oia
pctã ad mentẽ veniũt moꝛt tꝑe q̃ aias eoꝝ ꝑtur
bant ⁊ cruciãt. Sicut ðꝛ de lupo qͥ cũ comediſſʒ
bonas carnes aſſatas plenas nouaculis radẽ⸗
tibus:poſtea digerendo eas moꝛtuus eſt.nã in/⸗
ciderunt ei oĩa interioꝛa. S
N tali etiã hoꝛa ad mentẽ illis veniũt ex
i dei iudicio negocia ĩ qͥb libent᷑ occupa⸗
bant᷑ ſanitatꝭ tꝑe.Patʒ de qͥdã mercato
re qͥ dũ ſui eũ ad pniaʒ hoꝛtarent᷑:reſpondit eos
introgãdo di. Quãti pᷣcij ẽ nũtc libꝛa piꝑis:quõ

lana vẽdit᷑.⁊ in hijs vitã finiuit.Siłr qͥdã aduo

catꝰ inuitatꝰa ſacerdote vt ſumeret coꝛpꝰxpᷣi re⸗
ſpõdebat.Ego ne me appello.Erat em̃ ſolitꝰ ap
pellare ↄ iuſticiã. Noſtr q̊ʒ tꝑibs qdam armiger

bñs ſub ſe milites:in extremis laboꝛãs diſpone

re videbat᷑ acies:vocabat milites:⁊ cetera vide⸗
bat᷑ facereq̃ ſolitꝰerat agere in caſtrꝭ.Aliꝰaũt ne⸗

gociatoꝛ qͥ młta bona acqᷣſierat ꝓpiquꝰmoꝛti di

cebat ſeruo. Curre poſt talẽ qͥ ſoluit mihi mone
tã falſam. Dic tali ꝙ ꝑtrãſijt tᷣs mee ſolutiõis.

heu mihi nã tał me decepit in tot aureis.Rliꝰãt
in extremis ↄſtitutꝰ cũ qͥᷣdã frater nr̃ eũ hoꝛtaret᷑

ad ↄfeſſionẽ:rñdebat. Sũt ne reuerſe galee de

paruti. Diu ſteterũt naues ð aq̃ moꝛtua.Dicẽte
aũt illi fratre nr̃o. Uult oꝛdiare facta aie vr̃e:il⸗
le rñdebat Eſt ne bonũ mercatũ cinamomi.Et
poſtea reſpirabat di. O mercãtie hodie nihil va
leti.Cũ aũt iſtaret vt ↄfiteret᷑: affirmãs ꝙ moꝛe⸗

ret᷑. IRle rñdit maõ voce.Nõ poſſũ:nõ poſſũ.qᷣb⸗
dict cũ diabo lo expirauit.Aliꝰ iſuꝑ diebo noſtrꝭ
cũ ↄfeſſoꝛ ſibi facere vellet ↄſciaʒ de male ablatꝭ
et qreret an veller reſtituere:rñdit. Libi vident᷑

xXLII

fricte res.Et ſic ſine pnĩia moꝛtuꝰ eſt. Ecõtra vᷣo
nr̃ btũs frat᷑ michael ð carcano pᷣdicatoꝛ excellẽ
tiſſimꝰ:cũ laboꝛaret ĩ extremis:ꝑtes cũ digitꝭ fa

ciebat ac ſi pᷣdicaret.⁊ poſtea dixit.Ego cõuici il⸗

lũ.ſ.diabolũ.⁊ ſic ꝑrexit ad dñũm.Sed ꝑ oppoſi
tũ Auarꝰqͥdã medicꝰ ad moꝛtẽ veniẽs ⁊ rogatꝰ
vt ↄfiteret᷑:rñdebat.Lredeci libꝛe pꝰ tres mẽſes
Et ſꝑ dicẽs hec vᷣba expirauit.poſt moꝛtẽ vo eiꝰ
inuẽtũ eſt ꝙ qͥdã ifra tres mẽſes illi debebat da/
re.xiij.libꝛas. O maledicte pctõꝛ noli expecare
ad penitẽdũ hoꝛã moꝛ.qꝛ tũc mẽs tua erit itri⸗
cata ĩ ſeculariũ negocioꝝ cogitatiõibo:vt vᷣificet
qð a dño ðꝛ Mat.vj.vbi ẽ theſaurꝰtuꝰ ibi ⁊ coꝛ
tuũ erit. De derelictõe amicon. T
Eptimũ ⁊ vlcimuʒ ipedimetũ ac ꝑiculũ
8 ð derelictõis ſ.amicoꝝ. In tali ei extre⸗
mitate degẽti maxie ſi diues ſit adſũt pa
rẽtes ⁊ amici ad tꝑalia pᷣtẽdẽtes ⁊ ñ curãtes de il
liꝰaĩe ſalute.Scepe etiã illo vidẽte:ſed loqͥ bñ nõ
valẽte:aliqͥs capſas claudit ⁊ clauẽ accipit vł ſi⸗
gillũ appõit.alt᷑ qꝛ nihil ei reliqᷣt turbatꝰ recedit
vłl cõuicia ei dicit ⁊ ipꝛoꝑat᷑ ei.Uxoꝛ eũ moleſtat
vt ei accreſcat dotẽ ⁊ illaʒ vſufructuariã relinq̃t.
Alij petũt vt eos heredes iſtituat ⁊ teſtamtũ fa⸗
ciat ſic eiſ placʒ.alij aliqd expoꝛtãt:vnꝰ veſtim̃ta
aliꝰciphos argẽteos ⁊c.alij burſã ei accipiũt.vñ
tał dicere pᷣt cũ xpᷣo pᷣſ.xxj.Diuiſerũt ſibi veſtimẽ
ta mea:⁊ ſuꝑ veſtẽ m. mi.ſoꝛtẽ.Nemo ẽ qᷣ illi oſtẽ
dat crucẽ:aut xpᷣi paſſiõeʒ ad memoꝛiã reducat
Medicꝰãt veniẽs ⁊vidẽſ eũ moꝛti ꝓximũ:ũñ hoꝛ

tat᷑ ad ↄfeſſiõeʒ.ſed alijs ð domo ðt actũ ẽ de eo.

O medici audite qᷓntũ ſit pctm̃ vrm ſic faciẽtiũ:
⁊ qͥd vobᷣ pcipit ſctã mr̃ eccłia ĩ c.Cũ ifirmitas.ð

pe.⁊ re.di:Cũ infirmicas coꝛpał nõnũqᷓ; ex pctõ
pꝓueniat:dicẽte dño lãguido quẽ ſanauerat: va⸗

de ⁊ ampliꝰnoli peccare:ne deteriꝰaliqᷣd tibi cõ⸗
tingat Pꝛeſenti decreto ſtatuimꝰ? diſtricte pᷣci⸗
pimꝰmedid coꝛpoꝝ:vt cũ eos ad ifirmos voca

ri ↄtigerit:ipᷣos ſuꝑ oiĩa moneãt ⁊ iducãat (⁊ expo

nit glo.ſ.cũ effectu)vt medicos aduocẽt aiaꝝ vt

poſtq; fuerit ifirmo ð ſpũali ſalute ꝓuiſũ:ad coꝛ
poꝛal medicie remediũ ſalubꝛit᷑ ꝓcedat᷑. Seqᷣt.⸗
Si qᷣs aũt medicoꝝ huiꝰnf̃e ↄſtitutõis trãſgreſ

ſoꝛ extiterit:tã diu ab igreſſu ecclie arceat᷑ donec
ꝓ trãſgreſſiõe hmõi ſatiſfecerit cõpetent᷑.hec ibi.

Sup q; vba ðᷣt Hoſti. ꝙ exq̊ ᷣt:pᷣcipimꝰ:neceſſi
tatẽ iponit.⁊ trãſgreſſoꝛ moꝛtałr peccat.nec h̊ᷣ ſta

tutũ pᷣſcribi pᷣt. nec aliq̃ ↄſuetudie tolli:cũ ſit ꝓ ſa

lute aia ꝝ itroductũ.male em̃ ↄſuetudies nullo
tẽpoꝛe cõualeſcũt.S.Si vo.i aut.vt nulli iu.l.ij.

iĩfi.ᷣm vnã expoſitõeʒ.C.q̃ ſit lõ.ↄſue.viij.diſt.c.
mala.extra ð ↄſue.c.fi.ð ſentẽ.⁊ re iu.c.cũ cã. Si
̊ medici ſic aſtrigunt᷑ ad h:q̃nto magꝭ cognati⁊
affines:cũ oẽs xpᷣiani ad h̊ ex diuio pᷣcepto neceſ
ſitatis tꝑe obligent᷑:ꝑ illã ſniam Mat.xxij. Dili
ges ꝓximũ tuũ ſicut teipſum. Sed heu qꝛ tales
maxime vxoꝛes et aliquãdo filij ſepe cõfeſſoꝛes

de domo expellũt:et loqͥ cũ infirmo nõ ꝑmittũt

—

dicẽtes eũ doꝛmire vl aliter impeditũ eſſe.vł qñ
ad eum accedere vult ↄfeſſoꝛ dicũt ei:nihil dici⸗
te ei de ↄfeſſione vel teſtamẽto: ne incutiat ei ter
roꝛẽ.et ſi ipſe petit:dicunt cõfeſſoꝛi:date ei pauca
ꝓ̈ba qꝛ eſt debilis. Aut ſi medicꝰ coꝛꝑalis vel ſpi
ritualis vult illũ expoꝛtari ad ↄfeſſionẽ:dicunt:
nõ eſt adhuctẽpus:expectate adhuc modicũ.O
maledicta femia ſic diligis virũ tuuʒ.o ingrate
fili ſictractas patrẽ tuũ.bene dic ꝙ nõ eſt tps.ſ.

cõfitendi.qꝛ nimis diu expectauit. Sed bñ eſt tẽ

pus ꝙ diabolus eũ poꝛtet et ꝙ loqlam amittat
⁊ ingroſſet᷑ lingua vt ofiteri nõ poſſit. Scptum
eſt em in.S. Sepe.inſti.qᷣb nõ eſt ꝑmilſſ.fa.tceſta.
Sepe aũt ⁊ lati ⁊ eruditi hoĩes varijs caſibus
et loqᷓndi ⁊ audiendi facultatẽ amittũt.vbi dicit
glo.maxie impij aduocati. Patuit exep lü in ſe⸗
ptẽ aduocatj paduanis vno anno peſte defũct:
qᷓ oẽs ſine lingua inueti ſunt in moꝛte.Quid di⸗
cã de amicis coꝛꝑalibo. Certe ſtultꝰ eſt qͥ in illis

oẽm ſuã ↄfidentiã ponit.Dicit em̃ dñs Mat.x.

Inimici hois domeſtici eiꝰ.Exemplũ miſeratõe
dignũ viſum eſt in qdã magno pᷣlato et eccleſia⸗
ſtico:qͥ laboꝛãs in extremis viſitatꝰ eſt ab amic

ſuis. Cũ aũt viderẽt eũ moꝛti ꝓximuʒ qͥſq; cepit

domũ illã ſpoliare.et hoc accidit q̃ſi ſo talibo ꝑ⸗
ſonis eccleſiaſticj. Adeo aũt abſtulerũt oia eius
bona ꝙ infra hoꝛã nihil remanſit in domo pᷣter

lectũ in q̊ iacebat infirmꝰ.Quidã aũt de eꝰ ami

cis dixit.Oino eſt moꝛtuꝰ.et accepit illũ lectum
quẽ ſubtꝰhabebat infirmꝰ⁊ eũ reliqᷣt moꝛi in pa
lea.O crudelitas maxia.O rabies inaudita.O
hoꝛribilitas lachꝛymãda quã nõ facerẽt theucri

vel ſaraceni.Quare ̊ nõ facitis elemoſynas dũ
ſani eſtis.q̃re nõ cõfitemini.Nolite expectare ꝓ
affines veſtri hec faciãt ꝓ vobis. Si em̃ vos de
ſalute veſtra negligẽtes eſtꝭ: inlto negligẽtioꝛes

erũt affines veſtri.Et ideo hoꝛtamur vos ne in
vacuũ gram del recipiatis ⁊c.

Eodem die poſt pꝛandium de iudicij finalis

verificatione:ſignificatione:et cauſatione Ser⸗
mononuns. U.
Waicabit oꝛbẽ
i terraꝝ in iuſticia ⁊ ppłos in equitate
Pð.xcvij. Quãtũ vtile ſit ad menteʒ
reducere terribilitatẽ vniuerſalis iudicij:oſtẽdit

ſapiẽs Ecẽi.vij.di. In oĩbo oꝑibo tuis memoꝛa⸗

re nouiſſima tua ⁊ in ernũ no peccabis.De quo
etiã loqns Gꝛeg.inqᷣt in qᷓdã omeł.Diẽ illũ ante
oculos ponite.et qᷣcqd mõ graue cernit᷑ in eiꝰ cõ⸗

paratione leuigat᷑.et etiã omelia.xxxix.ideʒ inqt.

Pꝛeſent tpis ſi q̃ eſt ita eſt agẽda leticia vt nun⸗
q; amaritudo diuini iudicij recedat a memoꝛia

Ait em Ambꝛo.in q̃dã ſermone. Ualde ſe ſolli⸗/
citat in bono opere qͥ ſꝑ cogitat de extremo fine.
Ideo ait Gualterꝰin alexãdriade.li.viij.O felix

oꝛtale genus ſi ſꝑ baberet Ethereũ pᷣ mẽte bo⸗

4

nũ finemq; timeret. Augꝰ. q̊ʒ in epla ad Erxitiuʒ

ait. Nihil eſt vciliꝰpopulis qᷓ; loqͥ de tpid futur
Ea ꝓpter cantoꝛ ſpũſſcci in vbis ꝓpoſitis nobis
memoꝛiã facit ð ſeueritate vniueriał iudicij. De

q̊ͥ tractaturi tres ↄſideratõnes faciemꝰ. Pꝛima
dice Uerificatiõis.Scða Signatiõis.Tercia

et vltia appellabit᷑ Cauſatiõis.

De verificatione iudicij vniuerſalss. X
Vo ad pᷣmã ꝑteʒ q ðꝛ vificatiõis ꝓpono

vob vnã veriſſima ↄcluſiõem ᷣm Sco.
in.iiij.di.xlvij.q.j.⁊ Rich.ea.di.ar.j.qj.
et Tho. cea. diſt. ⁊ i.iij.ꝑte ſũme.q.xlix.ar.v.ſcʒ

in vitate futuꝝ eſt in fine mũdi iudiciũ in q̊ deꝰ

ſeueriſſime puniec pctã delinqntiũ:⁊ nõ minꝰcle
mentiſſime pᷣmiabit bona oꝑa iuſtoꝝ. Et hec ca
tholica opinio eſt ↄ q̊ſdã maledictos hereticos

⁊ ifideles.de qͥb Zulliꝰ in li.de nata deoꝝ inqᷣt

Quidã dixerũt totã de dijs imoꝛtalibo opiniõeʒ
fictã eſſe ab hoibo ſapientib reipublice cauſa:vt
q̊s rõ nõ poſſet:eos ad officium religio duceret
Et hãc eandeʒ ſniam videt᷑ tenuiſſe Statiꝰ li.ij.
thebaidos dicẽs. Pꝛimos in oꝛbe deos fecit ti⸗
moꝛ. Tulliꝰq̊ʒ in hac hereſim inuolutꝰ fuiſſe vi
det᷑ qͥ in li.iiij iuectiuaꝝ ↄ cathilinã inqᷣt.Ut ali⸗
qᷓ foꝛmido ipꝛobis eſſet poſita apð iferos:antiqͥ
ſupplicia ipijs ↄſtituta eſſe dixerunt Hec ille.qͥ
opinio maledicta penitꝰ eſt repꝛobada.Xem
des ſit:ſupᷣ ꝓbatũ eſt in ᷣmõe de catenis. et etiaʒ
infra ꝓbabit᷑ in ßᷣmonibo de fide.CX vo infernꝰ

ſit in qͥ repꝛobi puniunt᷑ pbabit᷑ in.ij.ꝑte pᷣncipa

li huiꝰoꝑis ſermõe.xxj.ꝑte.ij. CX aũt debeat ve⸗
nire iudiciũ ꝓbabit᷑ nũc dupłr. Pꝛio triplici rõ⸗
ne.Scðo autoꝛitatib. Pꝛima rõ ðꝛ iuſtifica⸗
tiõis:ſic arguẽdo.Deꝰeſt iuſtꝰ⁊ vulc iuſticiã exer

ceri. Uñ p̃l.x. öt ꝓphᷣa. Juſtꝰdñs ⁊ iuſticias dile⸗/

xit. Juſticia aũt vult vt vnicuiq; tribuat᷑ qd ſuũ
eſt ⁊ ᷣm qð meret᷑.l.Juſticia.ff.ð iuſti.⁊ iu.⁊ iſti.
eo.in pᷣncipio.vbi ðꝛ. Juſticia eſt ↄſtãs ⁊ ꝑpetua
volũtas aniĩ:ius ſuũ vnicuiq; cribuẽs. Ad iuſti
ciã ̊ ꝑtiet pᷣmiare vᷣtutes.qꝛ oĩs iuſtꝰlaboꝛ me⸗

ret᷑ pmiũ ⁊ illð reqrit ⁊ expectat.l.et vᷣeutũ.C. de
ſtatu.⁊ ima.l.ↄtra publicã.C.de re mili.l.bene.

C. de q̃driennij pᷣ.l.nemo. C. ð offi.magi.offi.S.
ne aũt.in autẽtico ð iudi.c.fi.vij.q.j.c.frat᷑nitatẽ

xij.q.ij.et c.ad nr̃am.de reb eccł.ñ alie.Silr iu⸗/

ſticia reqᷣrit vt delicta ñ remaneãt ĩpunita.l.Sr
lõgiꝰ.ff.de iu dicijs.l.ita vulneratꝰ.ff.ad l.aqᷣ.l.

Sticuũ aut pãphilũ.ff.ð ſolu.l.ſi a reo.S.fi.ff.ð fi

deiuſ.l.ſi oꝑis.⁊.l.ſancimꝰ.C.de penis.⁊ c.vt fa⸗

me. ð ſen.ex.Sʒ ĩ ̊ mdo diuĩa iuſticia ñ remũe

rat nec punit oꝑa hoĩm ſicẽ merent᷑.ĩmo vidẽꝰ ꝙ

appet fieri totũ ↄꝛiũ.Nã plerũq; ĩ hac vita bonin
ſunt tribulati: mali vo in ꝓſpericate gaudentes
Vñnñ viticat᷑ in hoc mũdo illð vulgare ꝓuerbiũ.

Qui facit bene habet currum feni.
Qui facit male habet currum ſalis.
Qui facit bene:male ei euenit
Qui facit male in mundo valet.

ftt ven
boni Elr⸗
Co peaſt
ſq raht
ſii
ad boc vtt
apta ſunt:
cagta ſut
giqicl
eſtneceſa
umnoͤet
mortcte
no viget
ſeſpöce
moꝛts d
etſccioſi
iſcſeitq
6o videre
rito: pten
Etideon
umnoo
hoics mmũ
guteü eſte
gucreimmp
Gav
sphn
aliop⸗
centini
outomi
riipanan
pmientin
pe diſk in.
nifeſtento
ritdesl⸗
feſtadita
N
leplo ein
niretiud
e falin
t Mhue
gönoͤſca⸗
loetideon
mitirie⸗
ReE.On
entiädeß
bimusn
eſtqð H
Arem.
blkquo
Cltabon
coſcdind
Lhnsd
kopnol
luſtus ſt⸗
nuqtüc⸗
bimnnön

n 1 S
Neiohfinn
hoſtis dob
Kkiudtci d
enb aim
us Ter,

anisn
venfnn
dendigrin
ql⸗
hlrar,
wacinind
uſtor. Ehe
s hamas
nuudeini
anͤs
Mhlattuin
ulleendli
bedeos ſeaktt/
volus iſei
hinge Dral,
Möinosant
wun Dalle.
Podicn. Qin
decatens etc
14Atoini
kinigrönaps
Nuirdcbearre⸗
Piomplar/
rö Riuciica/
ulriuſtcäcrr
Sriuſtcns di
Zmrdontcdſs
fdiuc ꝛurlt.
Nis topem
mbuis. IMluſt
ziſt lubor he/
la ũ . de
etemiilbene.
fünagiofi.
1goKintu
Lüale Slrin⸗
tiponinl
rs fallifl
arn ifdi
depchstoſ⸗
tuinmde
riin, 0
irſudonl
urguodentts
Uoneuedin

lis.

.

Folium

Et tñ vera ẽ ſnia Aug.dicẽt:qꝛ apud deũ nullũ

bonũ ẽ irremũeratũ:⁊ nullũ malũ ipunitũ.Er⸗
go neceſſe eſt ꝙ veniat vniuerſale iudiciuʒ: in q̊

qſq; recipiet m oꝑa ſua bonũ vł malũ. Sʒ foꝛ⸗
te aliqͥs dicet. Nõ adducunt᷑ aliq ad iudiciũ niſi

ad hoc vt certificet᷑ iudex de cauſa.ſed deo ommſia
aꝑta ſunt:iuxta illud ad Heb.iiij.ca.Oia nuda
et aꝑta ſunt oculis eiꝰ. Et idẽ habet᷑ Danieł.xiij.
et. ij. q. j.c. Deꝰ oĩpotẽs.⁊.q.v.c.pᷣſbiter. Ergo nõ
eſt neceſſariũ ꝙ reſpectu dei vocemur ad iudici /
um:nõ etiã reſpectu noſtri.qꝛ qͥlibet in hoꝛa ſue

moꝛt eſt certꝰde ſua dãnatiõe vel pᷣmio.Et ideo
nõ videt᷑ neceſſariũ ꝙ fiat de ipo aliud iudiciuʒ.

Reſpõdeo ꝙ licet pctõꝛibo ſingulis ſit nota tꝑe
moꝛtis dãnatio vel głificatio ſua in particulari

et ſic ipſi cognoſcãt diuinã iuſticiã q̊ ad ſe.nõ tñ
q̃ſq; ſcit quò ſint puniti vel pᷣmiati alij q̊s ĩ mũ⸗

do viderat nõ habuiſſe ſᷣm eoꝝ merita vł deme

rita:ꝓpter qð de diuia iuſticia murmurauerat.
Et ideo neceſſe eſt ꝙ deꝰfaciat vniuerſale iudici⸗

um:nõ ad hoc ꝙ ipe aliqd cognoſcat.ſed vt oẽs
hoies mũdi ⁊ etiãõ demones ⁊ angeli ꝑfecte ↄſpi⸗
ciãt eũ eſſe verũ ⁊ iuſtũ iudicẽ:⁊ nihil mali relin

quere impunitũ aut boni irremuneratuʒ: vt di

ctũ eſt.et vnuſqͥſq; cognoſcat ꝙ deus ꝑmiſit ma
lis pſꝑitates in hoc mũdo vt eos remũeraret ð

aliqͥ paruis bonis q̃ fecerũt.vel vt guius cru

cient᷑ in iferno ſic exigẽtibo eoꝝ demeritj. Bonis

aũt ꝑmiſit euenire tribulatiões vt ſuũ purgato
riñ patiant᷑ ꝑ illas in mũdo.et vt maioꝛi głia
pᷣmient᷑ in celo:vt dicit Chꝛyſ.in c.Quid ergo.ð
pe. diſt. iij. Scda rõ ðꝛ manifeſtatiõis.vt.ſ.ma
nifeſtent᷑ oĩa occulta. iuxta ilud Apłi. Cũ vene⸗
rit dñs illũinabit abſcondita tenebꝛaꝝ ⁊ mani⸗

feſtabit ↄſilia coꝛdiũ.j.ad Coꝝ.iiij.Et.e.incerta.

xxx.q.v.pſal.xxviij. Reuelabit dñs cõdenſa ⁊ in
tẽplo eius.ſ.celeſti:oẽs dicent głiam. ſi nõ ve
niret iudiciũ vniuerſale:pfecto neceſſe eſſet dice⸗
re ꝙ falſum locutꝰ fuiſſet xs Matth.x.ca.qͥ di
xit. Nihil oꝑtum qð nõ reuelet᷑:et nihil occultuʒ
qð nõ ſciat᷑.qð videmus nõ impleri in hoc ſecu⸗
lo. et ideo neceſſe eſt dicere ꝙ cum xpᷣs nõ poſſit
mẽtiri:qꝛ eſt veritas Joh.riiij.et c. Si ↄſuetudi
nẽ.et c. Qui ↄtẽpta viij.diſt.hãc cognitionẽ ⁊ ſci⸗
entiã de pᷣmiatione ⁊ punitione oĩm hoim habe
bimus in alio ſeculo in vniuerſali iudicio. Et hᷣ
eſt qdð Hiero.dicit in qdã omeł.ſuꝑ Mattheũ.
Ait em̃:pᷣdicta chꝛiſti vba exponẽs.Quõ verifi⸗
cabit᷑ quod veritas dicit:cũ videamꝰ multa oc⸗
culta bona ⁊ mala q̃ nõ pñt ſciri. Et reſpondet.
Nõ intelligit᷑ illud occultũ reuelari in hoc mun
do.ſed in die iudicij:qñ oia nuda ⁊ aꝑta erunt.
Et has duas rõnes tangit Augꝰ.ij. ð ciui.dei.c.
xxij. dicens. Iſte qppe dies iudicij ꝓpꝛie iã vocat
eo ꝙ nullus ibi erit imꝑitie aut q̃rele locꝰ cur in
iuſtus iſte ſit felix:aut iuſtus ille ſit infelix.oĩm
nãq; tũc nõ niſi bonoꝝ vera ⁊ plena felicitas:et
oĩm nõ niſi maloꝝ digna et ſũma infelicitas ap

parebit. Cũ em̃ ad illud iudiciũ dei venerimus

nõ ſol quecũq; tũciudicabunt᷑: verũeti cũʒ
ab initio iudicata ⁊ qcũq; vſq; ad illud tpᷣs ad⸗
huc iudicãda ſunt apꝑebũt eſſe iuſtiſſima. ꝓ

Ercia ratio ðꝛ cõpletiõis. Pena em̃ que
t ante illud vniuerſale iudiciũ cõplete ĩfli⸗

cta nõ fuerit:debet i extremo iudicio cõ⸗

pleri:ita ꝙ impij poſt illud iudiciũ cruciabunt

nõ ſolũ q̊ ad alam ſed etiã q̊ ad coꝛpus.Oẽs em̃
in illo extremo iudicio reſurgemꝰ.j.Coꝝ.xv.ca.
Et ſic doloꝛ ⁊ toꝛmẽtũ augebit᷑ in malis tã extcẽ⸗
ſiue q; intenſiue:reſpectu coꝛpoꝝ reſuſcitatoꝛũ.

Et ſiłr bonis accreſcet głia ⁊ iocũditas.qꝛ nõ ſo

lum in ania:veꝝeriam :an coꝛꝑe btificabunt᷑. Et

hec rõ eſt oiĩ eqtati ↄſona.Juſtiſſimum em̃ eſt ve
qͥ deo feruierũt in ania ⁊ coꝛpei ſimilłr ab eo glo/

rificent᷑ in vtriſq;.⁊ ꝑ ↄtrariũ ꝙ qͥ deum offende

runt in ambobo:in eis crucient. Eſt em̃ regla in
iure dicẽs Per q̃ qͥs delinqͥt:ꝑ ea ⁊ puniri ðöbet.

vt habet᷑ Sap.xj.⁊ notat᷑ in c.litceras.de cẽpoꝛi.
oꝛ.⁊ in c.fide imu.ec de hoc eſt tex.et ſimiłr in c.

paſtoꝛalis.de iurepatro.et etiaʒ notat᷑ in.l.exfa /

cto. S/ Julianꝰ. ff. vul. ⁊ pupil.l.heres.ff. ð hi53

qͥ.vt indi.Et per hoc ſoluit᷑ illa ratio q poſſʒ fieri

ipᷣm.qð etiã habet᷑.lxxxj.diſt.c.pᷣſ biter.et.xiij.q.ij

c.Queſitũ.ac.xxiij.q.v.c.Quid ergo. et de pe.diſ.

lij. S. Hijs autoꝛibus:et c.qrat.Cũ igit᷑ deus in
moꝛte cuiuſq; illi tribuat penã vel głlaʒ ßᷣm oꝑpa
ergo nõ debet aliud iudiciũ de ipo facere.qꝛ re⸗
ſpõdeo ꝙ punitio vel pᷣmiatio qᷓ fit in moꝛte eſt
ſolũ q̊ ad aiaʒ:⁊ illi mm̃ nota cuifit. Hoc aũt iu⸗
diciũ erit in aia ⁊ coꝛꝑe ĩ pᷣſentia oĩm vt vnuſqͥſ⸗
q; cõpletũ pᷣmiũ vł punitionẽ recipiat pᷣm meri⸗
ta ſua.et ↄſeqᷓnt᷑ maioꝛ erit cruciatꝰ dãnatoꝝ pꝰ
iudiciũ qᷓ; nũc ſit. Uñ ait Augꝰ.i ſermone pluri
um martyꝝ. Maioꝛes penas paſſuri ſũt cũ re⸗/

ſurrexerint. In q̃ᷓꝝ cõꝑatiõe tales ſũt iſte q̃les pa
tiunt᷑ q moꝛtui ſũt hoĩies mali:q̃lia ſũt ſomnia
hoĩm qͥ toꝛqnt᷑ in ſomnis:aie eoꝝ patiunt᷑:caro
nõ patit᷑. Maioꝛ aũt cruciatꝰeſt ſi vigilãs toꝛq̃/
atur. Hec ille.Et idem erit de gklia. £
Eicuũdo hec eadeʒ vitas ꝓbat᷑ teſtimonio
s mltiplici ⁊ nõ vno tm.l ad aliqͥd ꝓbã
luüũ regularit᷑ duo teſtes ſufficiũt.ff. ð te⸗
ſtib⸗.l. vbi nũerꝰ.iiij.q.iij.S.in crimiali. vᷣſiculo
Itẽ vbi. Hoc etiã idẽ aſſerit Hoſtiẽ. Goff.⁊ Du⸗
randꝰ ĩ ſuo li.j.ꝑte.ij.di.xiiij.q.ij.Et aliqñ ſtat᷑ te
ſtimonio vniꝰ ĩ hijs in qͥb alt᷑i pᷣiudiciũ ñ ifert:
puta ſi dubitat᷑ de aliq̊ an fuerit baptiſatꝰ:vel ſi
eccłia fuerit ↄſecrata.de ↄſe.diſt.iiij.c.paruulos
et c. cũ itaq;. Itẽ qñ qrit᷑ vtꝝ aliqͥs ſit emẽdatꝰ ðᷣ
crimie ſtat᷑ teſtimonio ſacerdot.extra ð teſti.c.te
ſtimoniuz. vbi b dicit glo. et allegat c.in capite.l.
diſt. ⁊.ij.q.j.c.ſi peccauerit.i fi.et de ſimo.c.nemo
Itẽ in coꝛrectòe frat᷑na ſuꝑ bᷣma coꝛrectõe chari
tatiua ꝑ vnũ ſolũ ꝓcedit᷑.qꝛ alit᷑ñ põt.extra ð te

ſti. c.in oĩ. Itẽ aliqn reqᷣrũt plłes qᷓ; duo vtputa t

—Ml

Bermo

donationibo cauſa moꝛtis vbi reqͥrunt᷑ qnq; te/

ſtes. C. de do. cã moꝛ.l.fi.⁊ i codicillis.C.ð codi.

l. fi.in fine. In teſtamẽtꝭ vo regulariter bſᷣm leges

ſeptẽ teſtes reqᷣrunt᷑.inſti.de teſta.S fi.?⁊.C. de te⸗

ſta.l.hac cõſultiſſima. Hoc tñ fallit qꝛ qñq; va/
let ſine teſte. vt ſi miles in bello ſcribat ſuo ſan⸗
guine in clypeo vł vagia:aut in puluere anno⸗

tauerit gladio ſuã volũtatẽ ⁊ moꝛiat᷑.C.ð mi.te⸗

ſta.l.milites. Qnq;ʒ ſufficit vnus:vt ſi fiat coꝛaʒ
imꝑatoꝛe.C. de teſta. l.oim. Nã tũc ille vnꝰ ceſtis
eſt imꝑatoꝛ qᷣ ſufficit. Silr etiã in hijs ꝗ ſunt ad
pias cauſas ſufficiũt duo.extra eo.c.Cũ eſſes.⁊
c. Relatũ. Notandũ tñ ꝙ pᷣdicta ſolẽnitas teſti⸗
um videt᷑ ᷣm q̊ſdã abrogata ꝑ ius canonicũ ac
etiã dininum:ꝑ qð duo vel tres fidedigni teſtes
ſufficiũt:iuxta illð Mat.xviij. In oꝛe duoꝝ vel
triũ teſtiũ ſtat oẽ vᷣbuzs.qð etiã hr Deutero.xix.et

ij. Coꝝ. xiij. ⁊. ij. q.liij.c.j.?.xxxv.q.vj.c.ab iſto die

et excra ð teſt.c.licet vniuerſis.Attamẽ vt animꝰ

veſter mag excitet ad expectandũ diuinũ iudici

um:nõ vno teſte vel duobo ſed pluribꝰ illud eſſe

ventuꝝ ꝓbabimus.et Pꝛimo ꝓbat᷑ antoꝛitate
moyſaica ⁊ ꝓphetica ſic.nã ðꝛ Deute.xxxij. Juxta

eſt dies ꝑditiõis: ⁊ adeſſe feſtinãt tpa.iudicabit
dñs ppłlm ſuũ ⁊ ĩ ſeruis ſuis miſerebit᷑. Judich
xvj. Ue genti inſurgẽti ſuꝑ genꝰmeũ:dũs em̃ oĩ⸗

potẽs iudicabit in eis:in die iudicijviſitabit eos
Et Job.xix. Fugite a facie gladij qꝛ vltoꝛ iniqᷣta⸗

tis eſt gladiꝰ: ⁊ ſcitote eſſe iudiciũ.et.xxxj.ca.ideʒ

inqͥt. Quid faciã cũ ſurrexerit ad iudicãdũ dñs:
cũ qſierit qͥd reſpõdebo illi.Dauid q̊ʒ pᷣs.cix.ait.
Judicabit in nationibo implebit ruinss: conq̃ſ
ſabit capita in terra multoꝝ. Et Ecces.iij.dicit
Salomon.Juſtũ ⁊ impiũ iudicabit dñs:⁊ tpᷣs
oĩs rei tũcerit.Et.xvj.ca.eiuſdeʒ libꝛi inqᷣt.Letare
iuuenis in adoleſcẽtia tua ⁊ in bono ſit coꝛ tuuʒ

in dieb iuuẽtut tue et ſcito ꝙ ꝓg oibo hijs addu⸗

cet te deꝰ in iudiciũ.Et.xij.ca.Cũcta qͥ fiũt addu

cet deꝰin iudiciũ ꝓ oĩ errato:ſiue bonum ſit:ſiue

malũ.Et Sapᷣ.xij.dicit᷑ dño.Quis ſtabit ↄ iudi
ciũ tuũ aut qͥs ſtabit in ↄſpectu tuo.ſ.ſine tremo
re cũ vener vindex iniq̃n hoĩm.Et Eſa.iij.ſcptũ
eſt. Onñs ad iudicãdũ veniet cũ ſenioꝛibo ppli ſui
⁊ bncipibo erꝰ.et.x.ca. ðꝛ.Quid facietis in die vi/⸗
ſitatiõis ⁊ calamitad:ad cuiꝰconfugict auxiliũ.
Et.xj.ca.Nõ pſᷣm viſionẽ oculoꝝ iudicabit: neqʒ;

pᷣm auditũ auriũ arguert. ſed iudicabit i iuſticia

pauges:et arguet in eqͥtate ꝓ manſuet tre.et ꝑ⸗

cutiet trã virga oꝛis ſui.Et.xiij.ca.Ecce dies do

mini veniet crudelis ⁊ indignatiõis plenꝰ et ire
furoꝛiſq;: ad ponẽdã terrã in ſolitudie ⁊ pctõꝛes

eiꝰcõterẽdos de ea. Diere.q̊ꝛ.ij.ca.ðꝛ. In iudicio

cõtendã vobiſcũ ait dñs ⁊ cũ filijs vris diſcepta
bo. Et Joełij.ca. Magnꝰ dies dñi et terribilis

oẽs habitatoꝛes t᷑re qꝛ venit dies dñi: qꝛ ꝓpe eſt

dies tenebꝛaꝝ. Et Malach.iij. Quis poterit co
gltare diẽ aduentꝰeius et qͥs poterit ſtare ad vi⸗

IX

dendũ eũ.ipſe em̃ q̃ſi ignis cõflans.Et.iiij.eiuſ⸗
dẽ libꝛi ca.dñs ꝑ ꝓppᷣam inqͥt Ecce ego mittã vo

bis heliã ꝓpham anteq; veniac dies dñi magnꝰ
et hoꝛrẽdus.Et Sophoniej.ca.ſcpᷣtũ eſt. uxta
eſt dies dñi ma gnus:iuxca ⁊ velox nimis.Dies
ire dies illa:dies tribulatõis ⁊ anguſtie:dies ca

lamitat ⁊ miſerie:dies tenebꝛaꝝ ⁊ caligis: dies

nebule ⁊ turbinis:dies tube ⁊ ciãgoꝛis:ſuꝑ ciuu

tates munitas.et tribulabo homies ⁊ ambula
bũt vt ceci qꝛ dño peccauerũt.⁊ effundet᷑ ſůguis

eoꝝ ſicut humꝰ:⁊ coꝛꝑa eoꝝ ſicut ſtercoꝛa.Sed
et argentũ ⁊ auꝝ eoꝝ nõ poterit liberare eos in

die furoꝛis dñi. In igne zeli erꝰdeuoꝛabit᷑ om̃is

terra.qꝛ cõſum mationẽ cũ feſtinatiõe faciet cun
ctis habitãtibo terrã. Scðo hec eadẽ veritas p⸗

bat᷑ autoꝛitate euãgelica ⁊ apłica Pꝛimo Mat

chei.x.ca.dñs ðt.Quicunq; nõ receꝑint vos ne
audierint ſermones veſtros ⁊c̃.ſequit᷑. Rmen di
co vobis:tolerabiliꝰerit terre ſodomoꝝ ĩ die iu⸗
dicij qᷓ; ciuitati illi.et.xj.ca.eiuſdẽeuãgelij ait.Ue

cibi coꝛoʒaim.ve tibi bechſayda:qꝛ ſiin tyro ⁊ ſy⸗

done facte fuiſſent vᷣtutes q̃ face ſunt in vobis:
olim in cinere ⁊ cilicio pniaʒ egiſſent. Nerũtamẽ

dico vobis ꝙ tyro ⁊ ſydoni remiſſiꝰerit qᷓ; vobis
in die iudicij.Et.xij.ca.ait. Uiri niniuite ſurgent
in iudicio cũ generatiõe iſta ⁊ cõdẽnabũt eaʒ:dqᷣa
pniam egerũt in pᷣdicatõe Jone.Sitr apli de hᷣ
iudicio pᷣdixerũt. Unñ Paulus.j.ad Coꝝ.iiij.ðt
Nolite añ tpᷣs iudicare qͥaduſq; veniat dñs qͥ ⁊

illuminabit abſcondita tenebꝛaꝝ et manifeſta⸗
bit cõſilia coꝛdiũ.Et.ij.Coꝝ.v.ait.Omnes nos

manitfeſtari opoꝛtet añ tribunal xpᷣi vt recipiat

vnuſquiſq; ĩ coꝛpꝑe put geſſit ſiue bonũ ſiue ma

luũ.Et.ij.ad Thim.iiij. Teſtificoꝛ coꝛã deo ⁊ chꝛi
ſto ieſu qͥ iudicaturus eſt viuos ꝛmoꝛtuos ⁊ ad
uentũ ipſiꝰ ⁊ regnũ ełꝰ.Et.ij. Pe.iij.Adueniet di
es dñi vt fur in q̊ celi magno impetu tranſient.
elementa vo caloꝛe ſoluent᷑.et terra et ea que in
ipſa ſunt om̃ia exurent᷑.et pocal.vj.ðt aqla vo
lans. Uidi moꝛtuos magnos ⁊ puſillos ſtãtes

in conſpectu chꝛoni:cet libꝛi aperti ſuntet iudica
ti ſunt moꝛtui ex hijs que ſcripta erant in libꝛis

ipſoꝛum. Et vlcimo ca.eiuſdẽ libꝛi.dicit domi⸗
nus. Ecce venio cito et merces mea mecum eſt
dare vnicuiq; ſᷣm opera ſua.Tercio idem ꝓba/

tur autoꝛitate canonica ⁊ autcẽtica.ſ.decretoꝝ et

ſanctoꝛũ doctoꝛũ.Decretoꝛũ.nam de futuro iu⸗

dicio multi reſtes habentur in decretis:maxime

xxiij.q.v.c.Quid ergo.et.xj.q.v.ca.Sacerdotib⸗
et. xxv.di.c.Qualis.dicit Gꝛeg. Qualis hinc qͥſ⸗ʒ

q; egredit talis ĩ dei iudicio pᷣſentabit᷑. Multos

alios teſtes relinq̊ de hoc terribili iudicio mẽtio

nem faciẽtes:vt in c. Alio ꝝ.ix.q.iij.⁊ in c.ſi ſacer/
inꝰ dies di dotib-.xv.q.vj. Sed iã ad ſacros veniamꝰ do⸗
valde ⁊ qͥs ſuſtinebit illũ.Et ibidẽ. Conturbent

ctoꝛes.Ait diuus Ambꝛoſiꝰ in libꝛo de officijs.

Mibil eſt qdð magis ꝓficiat ad vitam honeſtam

qᷓ; vt creda mus eũ iudicẽ venturũ quẽ ⁊ occulta
nõ fallant ⁊ indecoꝛa offendant et honeſta dele⸗/

gentl
viluril
tontod
coꝛdis
ſcat.
nuſtrant
ſctaas
ctepꝛo
botion⸗
gici

CLaon. 4

racoꝛc
ſupiop
ctel do
vbiop
ceqſoa
ad Blſe
ſtiſtabe
adklia
niecdit
at imNcoꝛ
ſnuenen
bit terra

aie

Grege
pleſua
ſuls ſt
la hoe
oceonũ.
guoſtind
Oantis!
lepvi
öriruſt
Auß
lden⸗
de celo
hos,

0 g
te
dubitarie
ſtolünoh
nſlinde
ritatiof
lemang
pheoron
demo yn
Pe luſten
Feruntef
neq vinen
Opontttſit
infernn
Pficlcce
dict,
deodſor
Doidi
noremit

Krii e
Legomtni
eodi mno⸗
chei t un
Nrnimis,icg
ouczediesc,

ialgi dieeg

Bnsih
edrand
fitinn
uſmmn Sel
tlberuegge 4
dehoadkoſi
mröeftagan
tacifmnng,
abe Mr
ugaresne
auldned
comori
aigti.
ingweße
nrin wos:
ne Urüume
Gartörobis
mteſurgen
ndinnr

Bkraplideh

atlniit
nnirdis:
n emanlkeſta/
tOnesnos
Arhin nahiet
ebonüſuems/
ncideotchi
8mmonNmost1d
Nii Bbendi
Inpen naniint
emacHei
ln rogo wo
ꝛpollos ſites
mlonteridics
ucruntinlibꝛis
hudicrdon,
menmecomek
craoiGan dd
nca degmor
undimnl,
deocamaun
a Suntonh
Ouisdirecſ,
mmai Molos
udco meto
rncllacn
1s venian d.
ſprodeoficſ⸗
tum boneſmn
rüqvero
gahunſinͤ

Folium

ctent. Sꝛego.q̊ʒ ſuꝑ Mattbᷣ.dicit. In maieſtate
viſuri ſunt quẽ in hũilitate videre noluerunt:vt
tanto diſtrictiꝰ vᷣtutcẽ ſuã ſentiant q̃nto ceruiceʒ
coꝛdis nũc ad pniam nõ inclinãt.et i alia omeł.
ſic ait. In excremo iudicij die cum aꝑtis celis mi
niſtrantibo angelis:ↄſedentibo apłis in ſede ma

teſtatis ſue chꝛiſtus apparuerit:oẽs electi parit᷑

ct repꝛobi ulũ videbũt:vt ⁊ iuſti de munere retri
butionis ſine fine gaudeat:⁊ iniuſti de vlciõe iu
dicij ⁊ ſupplicij in ꝓpetuũ gemãt.Berñ.q̊ʒ ſuper

CLCañ.ait. eniet dies illa in q̃ plus valebũt pu⸗

ra coꝛda qᷓ; aſtuta verba: ↄſcietia bona qᷓ; mar⸗
ſupis plena:qm̃ iudex ille nõ fallet᷑ vbis nec fle⸗
ctet donis. Ipſe em̃ ait Job.xxj.Nõ parcam eis
vᷣbis potentibo ⁊ ad depcandũ compoſiq. Hie⸗
ro.q̊ʒ ad Sabinianũ diaconẽ lapſũ inqͥt. Par⸗
ce q̃ſo anie tue et crede dei futuꝝ iudiciũ.Et ideʒ
ad Aſſellã de fic amicis aic. Ante tribunal chꝛi
ſti ſtabimꝰoẽs Ibi patebit q̃ mẽte qͥ vixerit.Et
ad Eliodoꝝ de ↄtẽptu mũdi idẽ dicit. Ueniet ve
niet dies illa in q̃ coꝛruptiuũ hoc ⁊ moꝛtale idu
at incoꝛruptionẽ ⁊ ĩmoꝛtalitatẽ.Btũs ſeruꝰquẽ
inuenerit dñs vigilantẽ.tũc ad vocẽ tube paue⸗
bit terra cũ populis:lugubꝛis mũdus imugier
et tribo ad tribũ pectoꝛa feriet. Potentiſſimi qͥn
dã reges nudo latere palpitabũt:exhibebit᷑ ctum
ꝓle ſua venere tũc ignitus iupiter:adducet᷑ et cũ

ſuis ſtultꝰ Plato diſcipulis:Rreſtoteli argumẽ

ta nõ ꝓderunt. Idẽ q̊ͥʒ Hiero.ad palmachiũ et
occeanũ inqͥt. Aderit dies illa in qua facta nr̃a
quaſi in qᷓdam tabula depicta monſtrãda erũt.
O qntis in die illa expediſſet ſi et ſenſu coꝛꝑis et
viſceꝝ vigoꝛe caruiſſent. Quãti paſtoꝛes phᷣis:
qᷓnti ruſtici oꝛatoꝛibo:quanti hebetes et muti ar
gutijs pᷣferendi ſunt Ciceronis.Rugꝰ.q̊ʒ.ij.li.de
ciui.dei.ca.j.ait. Lenet oĩs eccleſia dei vere xpᷣm
de celo venturũ ad iudicandos viuos et moꝛ⸗
tuos.
Igit᷑ ꝑtinaces pctõꝛes.o ſomnolẽti.o pi
o gri.o carnales hoies: q̃re nõ cogitad de
terribili iudicio:q̃re non expaneſcitꝭ:q̃re
dubitatis. Credite ergo.Nõ em̃ ꝓphete:nõ apo/
ſtoli:nõ chꝛiſtꝰ:aut ſcti doctoꝛes hec vob dicerẽt
niſi in veritate eſſent vẽtura. Sed omiſſis auto

ritatibo fideliũ veniamꝰ ad ꝓbandã hanc verita

tem autoꝛitate phiſica ⁊ politica. Ait ̊ Plato ĩ
phedrone.Cum ꝑuenerint defuncti in eũ locũ
demõ vnũquẽq; poꝛtat:pᷣmo illic iudicabit᷑ et
pie iuſteq; vixerit:et qͥ ſecꝰ. Et in eodẽ li.idẽ inqͥt
Ferunt em̃ vnũquẽq; cũ deceſſerit ab eo demo⸗
ne qͥ viuentẽ ſoꝛtitꝰerat trahi in aliquẽ locuʒ vbi
opoꝛtet ſimul collectos iudicari.et poſt ſniaʒ ad
inferna ꝓficiſci:illo ducẽte cui mãdatũ ẽ vt hine
ꝓficiſcẽtes ad illa loca traducat. Et ĩ eodẽ li.etiã
dicit. Purꝰ aũt animꝰ qͥ honeſte vitã tranſierit
deos ſoꝛtit᷑ duces:habitatq; in loco decẽti.Silr
Ouidiꝰin.j. Methamoꝛ.inqͥt.Eſſe quoq; in fa⸗
tis remiſci᷑ affoꝛe tẽpꝰ Quo mare qͥ tellus coꝛre

xLII

ptaq; regis celi Ardeat:?⁊ mũdi moles oꝑoſa la

boꝛet. In ſybillinis q̊ʒ vᷣſibo vitas iudicij demõ
ſtrat᷑.aã Sybilla ciburcina inqᷣt. Judicij ſignũ
tellus ſudoꝛe madeſcet.E celo rex adueniet ꝑ ſe⸗
cla futurꝰ Scilicet i carne pᷣſens vt iudicet oꝛbẽ
Vnñ deũ cernet non credulus atq; fidelis Celſũ
cũ ſanctꝭ eni iã termio in ipſo. Sic anie cũ carne
aderũt q̃s iudicat ipſe. Exuretq; ignis terrã põ
tũq; polũq;.Et iſta carmina recitat Augꝰ.xviij.
li.de ciui.ði. Sybilla qͥʒ erithea dicit. Ueniet in
conſpectu agni abominatio pctõꝝ:et deſcendet
ignis terribilis qͥ vniuerſa creata vſq; ad ethera
ↄcremabit:⁊ nõ erit vltra hoim habitatio in ter⸗
ris:et nõ abũdabit vltra iniqtas ⁊ perm̃.ſed ve⸗
niet de celo vox tube terribilis aduocãs vniuer
ſos vt veniãt in examie.Fiet etiã ineffabilit᷑ coꝛ⸗
poꝛis ⁊ aĩe reintegratio vt vtrũq; ſił retributio⸗
nẽ recipiat ſiue penã.Tũc apparebunt cuncti re
ges ⁊ pncipes et videbũt agnũ in thꝛono terribi
li vt retribuat vniuerſis. nec erit ĩopis diuitiſq;
diſcretio.ſed examiatio meritoꝝ. Judicabit aũt
bonos ⁊ malos:vt illos ſurſum leuet:hos autẽ
in ſoꝛtẽ demonũ vertat auernꝰ.Hec illa.O igi
iniqͥſſimi timete ⁊ expaueſcite vẽtuꝝ dei iudiciũ
Et hoc ſufficiat ꝓ pᷣma parte noſtri ſermonis.
De ſignis iudiciũ vniuerſale pᷣcedẽtibꝰ. B
Uo ad ſecundã ꝑtem ſciendũ eſt ᷑ᷣm Ri
q char.noſtrũ in.iiij.diſt.xlviij.ax.j.q.iij.et
ſcem̃ Bonauẽ.eadẽ di.in q̃ſtionibo circa
lr̃am.q; Hiero.in q̃dã epła ſcribit ſe legiſſe ĩ an
nalib iudeoꝝ qͥndecim ſigna ꝗᷓ dicunt᷑ debere p
cedere vniuerſale iudiciñ. Sed vtrũ debeãt eſſe
ↄtinua nõ expᷣſſit. Que ſunt hec. Pꝛima die oia
maria exaltabunt᷑.xv.cubitis ſup oẽs mõtes.ſic

fuerũt aq̃ tꝑe diluuij Geñ.vij.nõ tñ recedẽtes a

loco ſuo miracłoſe:iuxta illð PsS.Terminũ po
ſuiſti quem nõ trãſgredient᷑:neq; ↄuertent᷑ oꝑire
terrã.Erit ̊ ſicut fuit tꝑe q̊ filij iſrł crãſierũt ma
re rubꝛũ.nã aq erãt ilłꝓ muro Ero.xiiij.De hac
aũt eleuatiõe ꝓphetatũ videt᷑ pᷣs.xcij.vbi ait Da
uid loquẽs de futur tãq; de pᷣteritꝭ.Eleuauerũt

flumia dñe:eleuauerunt flumia vocẽ ſuã:eleua ꝰ*

uerũt flumia fluctꝰſuos a vocibus aq̃ꝝ młraxæꝝ
Mirabiles elatões mar ⁊c̃.Et Eſa.l.ait deus.
Ego dñs qͥ ↄturbo mare:⁊ itumeſcẽt fluctꝰeius
Vidẽtes aũt bᷣ hoies valde ↄtremiſcẽt. Uñ ideʒ
ꝓpba inqͥt pᷣs.xlvij. Ipſi vidẽtes ſic admirati ſũt
cõturbati ſunt:cõmoti ſunt:tremoꝛ appᷣhendit
eos.Et ↄgrue ponit᷑ eleuatio.xv.cubitoꝝ.qꝛ pꝛa
ui ꝑ crãſgreſſionẽ öcalogi ↄᷓ deũ erigunt᷑iuxta il

lud Job.xv. Tetẽdit manũ ſuã dñm:⁊ õ oĩpo

tẽtẽ cucurrit erecto collo ⁊c̃. Et ſiłr erigũt᷑ q eccle
ſiã q̃ ĩ dnq; pr̃iarchatibo ↄſiſtit.ſ. Romano.Cõ⸗
ſtãtinopolitano.alexãdrio. Anthiocheno ⁊ Hie
ro ſwimirang e qbo exponi põt illð Hiere.xix.
In illa die erũt qͥnq; ciuitates iurantes ꝑ dũm
exercituũ ⁊c̃. Scða die oĩa eq̊ra ꝓſternent᷑ in ꝓ⸗
fundũ ita vt vix videri poſſint:qð fiet cuʒ frib ili

Bermo

ſtrepitu: dicẽte pheta Abacuc.iij. ca. Dedit abyſ⸗
ſus vocẽ ſuã.et Dauid p̃ᷣs.lxxvj.Uiderunt te aqᷓ
deus ⁊ timuerũt:⁊ turbate ſũt abyſſi.et Eſa.xix.
2. Areſcet aq̃ de mari ⁊ fluułꝰdeſolabit᷑ acq; ſic⸗
cabit᷑⁊ deficiẽt flumia. Attenuabunt᷑ atq; ſicca⸗
bunt᷑ riui aggerũ. QOõ eritſignũ depᷣſſionis dã⸗
nandoꝝ in ꝓfundũ inferni qͥ in hoc mundo ſue
runt ꝑ ſupbiã eleuati.de qͥbo dicit Claudianꝰ li.
pmo in Rufinũ.Tollunt᷑ in altũ vt lapſu gui⸗
oꝛe ruant.et Martcialis poeta inqͥᷣt. Altioꝛ aſcẽ⸗
ſus grauioꝛ plerũq; ruina.? Maximianꝰcanit
Et grauius ſummo culmine celſa ruũt.Tercia
die aque ipſiꝰ mar redigent᷑ in pᷣſtinũ ſtatũ ⁊ fi⸗
er adequatio ⁊ trãquillicas in aqs. Sicut autẽ
erxaltatio mar ⁊ depᷣſſio ac cõturbatio eiꝰ ſigni⸗
ficat ↄturbationẽ ⁊ cõculcationẽ maloꝝ:iuxta il
lud Eſa.lvij.Coꝛ impij q̃ſi mare feruens qð qᷣe⸗
ſcere nõ põt:⁊ redundãt fluctꝰ eius in ↄculcatio
nem ⁊ luctũ. Ita ipſiꝰmar tranqͥllitas denota⸗
bit ꝙ boni qͥ in hoc mũdo qͥ mari aſſimilat᷑ fue⸗
rũt diuerſis ↄq̃ſſatiõibo agitati:ꝑfectã qetem re⸗
cipient ⁊ cõſolationẽ:iuxta illud q̊ͥd ðꝛ deo Tho
bie.iij. Poſt cẽpeſtatẽ tranqᷣlluʒ facis:et poſt la⸗
chꝛymationẽ ⁊ fletũ exulcationẽ infüdis. Quar⸗
ta die oẽs belue ⁊ anialia que mouent᷑ in aquis
cõgregabunt᷑ et eleuabunt᷑ ſuꝑ pelagus inuiceʒ
mugiẽtes:iuxta illud Sap.xvij. Mugiẽtiũ va
lida vox beſtiaꝝ deficiẽtes illos faciebat pᷣ timo
re. Hoc aũt ſignũ erit ad deteſtationẽ nolentiuʒ
ofiteri pctã ſua.ſicut pᷣcipi᷑ Jaco.v.vbi dꝛ.Cõfi⸗
temini alterutrũ pctã veſtra. N ipſe belue ma⸗
rine facient qð rõnales creature facere ↄtempſe⸗
runt. Ille em ꝓ modulo ſuo clamabũt ad dñũm
hoies vo qͥb data eſt ratio:vox ⁊ voluntas:ſua
pctã cacebũt. Quinta die oĩa volatilia celi cõgre
gabunt in cãpis et nõ guſtabũt qᷣcq; neq; bibẽt
ſed emittẽt voces q̃ſdã q̃ſi flebues.q̃ſi dicãt illð
Apoc.viij. Ue ve ve habitãtib in terra.i.tractan
tibo ea q̃ coꝛꝑis ſunt qð de terra oꝛiginem traxit
VUe habitãtibo in terra.i.in pctõ moꝛtali.ve aua
ris.ve raptoꝛibo.ve vſurarijs.ve ſuꝑbis.ve tirã/⸗
nis ⁊ oppᷣſſoꝛibo ꝓxioꝝ.ve luxurioſis.ve adulte
ris.ve ſodomitj.ve guloſis.ve ꝑtialibo.ve diſſo⸗

lutꝭ iuuenibve vanis mulieribo.ve malis reli/
gioſis:clericᷓ ⁊ ſacerdotib.ve malis pᷣlatis.ve i⸗

obedientib ſubdid. ve malis artificibo ⁊ merca
toꝛibo.ve oiĩbo male viuentibo.ve hereticis ⁊ oĩbo
infidelibo.ve vobis impijs qͥ dereliqᷣſtis legẽ do
mini alciſſimi Eccłi. xij. ve genti peccatrici: ppto
graui iniqͥtate:ſemini nequã:filijs ſcelerac Eſa.
j. Ce qͥ cõtradicit factoꝛi ſuo Eſa.xlv. Sexta die
flãma marxia cõſurget ab occaſu ſolis currẽs cõ
tra faciem firmamenti vſq; ad oꝛienteʒ ad deſi⸗
gnandũ ꝙ pctõꝛes qͥ fuerũt frigidi in amoꝛe dei
debent flama infernali in pximo incẽdi.iuxta il⸗
lud PsS. Flãma cõbuſſit pctõꝛes.Septima die
oia ſydera tam fixa qᷓ; erratica ſpargẽt ex ſe igne
gas comas ſicut comete:ad denotandũ ꝙ om̃es

ſtatus mundi debent mutari:iuxta illud Luca
ni in.j. Mutantẽ regna cometẽ ⁊c̃. Octaua die
ita magnꝰterremocꝰerit ꝙ oĩa edificia alca pꝛo⸗
ſternent᷑.de q̊ Apoc.xvj. ðꝛ. Lerremotꝰfactus eſt
magnꝰ q̃tis nunqᷓ; fuit ex q̊ hoies fuerũt ſuꝑ ter
rꝗ.Et hoc ſignũ fiet ad deteſtationẽ cupiditatis
hũane q̃ſi terra nõ poſſit ampliꝰ auaros ſuꝑ ſe
tolerare.Uñ Eſa.xv.⁊.xxiiij.dicit᷑.Cõfractõe cõ
fringet᷑ terra.Cõtritiõe cõteret᷑ terra. Cõmotiõe
cõmouebit᷑ terra. Agitatiõe agitabit᷑ terra ſicut
ebꝛius ⁊ grauabit eã iniqᷣtas. Nona die oẽs la⸗
pides ſcindent᷑ ⁊ inuicè collident᷑. Ec hoc in dete

ſtationẽ eoꝝ qͥ noluerũt cõteri de pctis:qͥb dici᷑

Ecẽi.x.Coꝛ duꝝ male habebit in nouiſſimo.qᷣa
noluit ſeruare illð Joelis.ij.Scindite coꝛda ve⸗
ſtra.et vñ verificabit᷑ illud Ecci.xvij. Cõteret᷑ cũ
delinquẽte delictũ.Decima die oẽs plante ⁊ her
be fluent ſanguineũ roꝛẽ.de q̊ Joelis.ij.dicit do
minꝰ.Dabo ꝓdigia in celo ſurſũ ⁊ in terra deoꝛ

ſum ſanguinẽ ⁊ ignẽ ⁊ vapoꝛẽ fumi.Et de boc ꝓ

phecauit Sybilla ciburtina di. Judicij ſignum
tellus ſudoꝛe madeſcet.et Eſa.xxxiiij.ðꝛ. Inebꝛi
abit᷑ terra ſanguine.Et bᷣ ad deteſtationeʒ eoꝝ qͥ
noluerũt effundere lachꝛymas ex doloꝛe pctõꝝ
ſuoꝝ ⁊ memoꝛia paſſiõis chꝛiſti. Undecima die
omnes montes et colles et edificia in puluerẽ re
digent᷑ ⁊ adequabit᷑ terra.De quo pᷣs.xcvj.dicit̃
Montes ſicut cera fluxerũt a facie dñi qꝛ venit

iudicare terrã.et Eſa.iiij.vðꝛ.Omnis vallis im

pꝓlebi᷑ et omnis mons ⁊ collis hũiliabit᷑:et erũt
pꝛaua in directa ⁊ aſpera in vias planas ⁊ reue
labit᷑ gloꝛia dñi ⁊c̃.Et hoc ad ſignificandũ ꝙ ũ⸗
li qͥ habuerũt alcitudinẽ ⁊ ſuꝑioꝛitatẽ ac dñatio

nem ſupꝑ alios:in die iudicij illam babere ceſſa⸗
bunt.Tunc em̃ vt ait glo.in c.fi.lxxxix.diſt.am⸗

plius non erit dominatio ſiue gradus maioꝛi⸗
tatis vnius ad alteꝝ.De hoc etiã ſigno pᷣdictuʒ
fuit Baruch.v. vbi dicit. Conſtituic deus humi
liare omnẽ montẽ excelſum ⁊ conualles replere
in eq̃litate terre.Duodecima die omnia anialia

cõgregabunt᷑ in campis rugiẽtia ⁊ nihil guſtan

tia:iuxta illud Hiere.ij. Suꝑ eum rugierũt leo
nes ⁊ dederunt vocem ſuam. Et hoc ad denotã
dum ꝑpetuũ lamentũ damnatoꝝ in quoꝝ ꝑſo
na dicit᷑ Eſa.xlix. Rugiemus quaſi vꝛſi omnes
Tredecima die omnia ſepulchꝛa ab oꝛtu ſolis
vſq; ad occaſum patebunt cadaueribo ad reſur
gendũ:et oſſa moꝛtuoꝝ ſimul cõgregata ſuꝑ ſe/
pulchꝛa ſtabũt iuxta illð Eʒech.xxxvij. Ecce ego
aperiam tumulos veſtros dicit dñs. Et ibideʒ
Acceſſerunt oſſa ad oſſa vnũquodq; ad iunctu
ram ſuã.qð erit in deteſtationẽ eoꝝ qui credunt
nullam aliã eſſe vitam et negant reſurrectioneʒ
moꝛtuoꝝ futuraʒ.ſᷣm opinionẽ q̊ꝝ dicitꝑ Ps.
Et ſepulchꝛa eoꝝ domus illoꝝ ineternũ. Quar
tadecima die homies tunc viuentes de habita⸗
culis ſuis recedẽt diſcurrẽtq; attoniti velut amẽ

tes ⁊ nihil ad inuicẽ loq̃ntes ex timoꝛe ⁊ ſtupoꝛe

furtal
catoꝛe⸗
leſtatio
dlciiſ.
ckt
llopd
peccaue
fient r
nallue
Daß ri
buncꝛc
redoq
telliget⸗
delice
marpo
lin
tur ſign
füceleſt

5
ſtcrieſus
ſgnüfi
Bn
Pohr
ſawnet
feſtou⸗
Dec
ſolelua
eritligni
ſonällliu

lmac
(dicum.

Tes cader
Eüero
useſt
gnũ pen

oneglool

bllterob
Neeis n.

obeofuer

ſticevty

bicoriv

facagte

P dicü/
urtalir⸗
ola veget
abillap
ſedaüere

Gappar

(n Zdb
ſunmein
nibllſebi

aliq dil

hlafn
ecla lllud

ec Oannde
ahag Alen
remotfllnle
Sfurit o
toncggictns
auuns ſhſe
liſrie
tem, Uem⸗
Noom Kodl
n.. Shoennder
ndepaiscodct
Enpobtſing in
annnce
mm lenfa
kaishlmnir
Ahum. Sdnn
N Tuqjign
uminch uht
monz oxq
sadalne or
öcainndin
gn end
tu nediigeenn
Ous allsin
tobülubikercrut
usglunns ?treue
lonmaancil
iorrai aditi⸗
lundabee l⸗
cälanrdik n/
egrans mnon
NMni igo zdien
ntrmtdashuni
rwnvolesplee
Neommaanioli
zurubi gudon
umtugcire⸗
Crbocuudmnoti
mopincbor e
goainſonnn
cra odond is
1davctvidN
lcigin g
cham Ma
dictdis bo
iwagtbinn
minzlicrin
mnrtinena
wiisdilg h
unemnu
ventr dehiit,
nonii nlun
rinoret M

iurxta illud E ſa. xxxiij. Cõterriti ſunt in ſyon pec⸗

catoꝛes:poſſedit timoꝛ hypocritas.qð fiet in de

teſtationẽ eoꝝ qͥ nõ timẽt nec credũt vẽtuꝝ dei iu
dliciũ ſed deridet pᷣdicãtes de eo.deqͥbo inqᷣt Pg.
Nõ eſt timoꝛ dei añ ocłlos eoꝝ.De vagatõe aũt

illoꝝ ðꝛ Sopho.j. Ambulabunt vt ceci qꝛ dno

peccauerunt. Quintadecima die oẽs hoĩes mo

rient᷑ ⁊ reſurgẽt cũ moꝛtuis lõge añ defunctꝭ:iu⸗

xta illud Eſa.xiij. Ois qͥ inuẽtꝰfuerit occidet᷑.Et

Dañxij. Qui doꝛmiũt in terre puluere euigila⸗

tbunt ⁊c̃. Et poſito ꝙ iſta ſigna debeant accidere
credo ꝙ hoiĩes erũt ita ceci diuio iudicio ꝙ nõ in

telligẽt ea.ſed tm̃ trepidabũt et pleni foꝛmidine

dekicient a ſenſu. Ueꝝ qꝛ Hieronymꝰ non affir

mat pᷣdicta ſigna debere accidere:ideo ex euãge⸗
lico textu tria infallibilit᷑ colligunt᷑. Pꝛimũ dici

tur ſigni redẽptoꝛis apparitio. Secundũ coꝛpo
rũ celeſtium ĩmutatio. Lercium angelicaꝝ vir
tutũ cõmotio. X.

E pmo canit ecclia in feſto ſctẽ crucis di
d cens. Noc ſignũ cruc erit in celo cũ do⸗
minus ad iudicãdũ venerit.Et dñs no⸗

ſter ieſus xpᷣs Mat. xxiiij.dicit Tunc apparebit
ſignũ filij hoĩs in celo. Uñ magr in.iiij.di.xlviij.

inqᷣt. Angeli deferẽt añ eũ ſignũ crucis.Et dicit

Rich.nr in ea.diſt.in q̃ſtionibo circa lr̃am.qꝙ ip⸗
ſamet crux in q̃ crucifixꝰ eſt poꝛtabit᷑ ad iudiciũ
reſtaurata miraculoſe:maximũ hñs ſplẽdoꝛeʒ.
Dec Chꝛyß.ſuꝑ Matth̊.dicit. Crux apparebit
ſole lucidioꝛ exiſtẽs.Licet aũt aliqͥ dixerint ꝙ nõ

erit lignũ cruc in q̃ moꝛtuus eſt xpᷣs.ſed q̊ddaʒ

ſignũ illius cruc repᷣſentatiuũ.tñ cõiter tenet᷑ ꝙ
illamet crux in q̃ crucifixꝰeſt xpᷣs poꝛtabit᷑ ad iu
Adicium. Qui em̃ hũana coꝛꝑa redacta in pulue
res eadem in nũero reſtaurabit:illã eandes cru⸗
cẽ nũero reſtaurare poterit.Et multo rõnabili⸗
us eſt ꝙ ipſamet ad iudicium poꝛtet᷑ q; aliqð ſi
gnũ ꝓ ea.Et hoc triplici rõne. Pꝛimo in oſtenſi
onẽ glioſe victoꝛie chꝛiſti:vt videãt oẽs qᷓ; mira⸗

biliter ab eo fuerũt redempti. Scðo in oſtenſio
nẽ eius miſcðie:vt videãt boni qᷓ; miſericoꝛditer

ab eo fuerũt ſaluati. Tercio in oſtenſionẽ ſue iu

ſticie:vt videant mali qᷓ; iuſte ſunt dãnati.Sed

hic oꝛit᷑ vnũ dubium Si pᷣdicta crux apparebit

facta głioſa:an nõ. Et pᷣmo videt᷑ dicendũ ꝙ ſic

dictũ Chꝛyſ.pᷣallegatũ. In oppoſitũ aũt vide
tur tali rõne. Nã ſᷣm theologos in.iiij.diſt.xlviij
oĩa vegetabilia ⁊ mineralia et alia hmõi coꝛru⸗
ptibilia poſt iudiciũ eſſe deſinent. Ergo cũ crux
ſit ð nũero taliũ nõ ꝑmanebit.j deſinet eſſe poſt
q; apparuerit cũ pᷣdicta claritate.& non erit głifi
cata.Ad hoc reſpõdet alexãder ð ales in.iij.ꝑte
ſum me in tractatu de aduẽtu chꝛiſti ad iudiciũ
nihil ſe hic diffinire:cum ſcti ponãt diuerſa. Nã
aliqͥ dicũt ꝙ ſi imutabunt᷑ elemẽta q̃ coꝛrupti⸗
biulia ſunt ⁊ coꝛꝑa celeſtia:młto foꝛtius videt᷑ ꝙ
etiã illud qð fuit inſtrumentũ noſtre redẽptiõis
Aſcʒ crux debeat immutari ſicut alia coꝛꝑa et ele⸗

6 Ais 2 2

menta q̃ ſũt coꝛruptibilia de ſui natura:et ſicꝑ⸗

manere.qꝛ inqᷓ;tum fuit inſtrumentũ hũane re⸗
demptionis habet q̃ndã dignitatẽ:⁊ ↄſeq̃nt᷑ cõ⸗
gruentiã ad ꝑmanendũ in illa claritate in q̃ re⸗
foꝛmabit᷑ Alij tñ dicunt ꝙ ſicut xpᷣs in trãſfigu⸗
ratione oſtẽdit quãdã claritatẽ manente adhuc
coꝛꝑe ſuo moꝛtali:ita poſſet in iudicio oſtende⸗
re claritatẽ in cruce manẽte ipᷣa coꝛruptibili.Et

ſic poſt talẽ apparitionẽ nõ opoꝛteret ꝙ ꝑmane

ret i ꝑpetuũ.ſed annihilaret᷑. Ego aũt ſalua me⸗
lioꝛi opinione teneo pꝛimõ.ſ.ꝙ in ꝑpetuũ poſtea
durabit:vt in et᷑nũ appareat ſignũ victoꝛie chꝛi
ſti atq; eiꝰ miſcðie ⁊ iuſticie.Alia q̊ʒ inſtrumẽta ⁊
myſteria paſſionis xpᷣi refoꝛmata poꝛtabunt᷑ in
iudicio ꝑ angelos vel ꝑ aliquẽ ſctõòꝝ de aliq̃ oꝛ⸗
dine angeloꝝ. Uñ poſſumꝰ deuote cõtẽplari ꝙ;
btũs Frãciſcꝰ ſtigmatiſatus qͥ eſt in choꝛo ſera⸗

phin poꝛtabit crucẽ ante faciem iudicis.de q̊ ca/
nit eccleſia in officio eiꝰ. Decus moꝝ dux mino/

rũ Frãciſcus tenens bꝛauiũ.Dic quõ coꝛpꝰeius

integrũ ꝑmanet cũ ſtigmatibo radiantibo moꝛe

ſtellaꝝ vt viſũ fuit ⁊c. Quia em̃ officiũ ſeraphin

eſt alios in amoꝛe dei ꝓmouere.iðᷣo vnꝰſeraphi
vel ſeraphicꝰ Frãciſcꝰ deferẽs in iudicio vexilluxʒ

cruc clamabit ad omes martyres et religioſos
mundũq; ↄcẽnentes ⁊ hmõi ſiłes di. Uenite oẽs
nobiſcũ:cãtate ⁊ exultate ac pſallite:vos em̃ ſer⸗

uaſtis ↄſiliũ dñi dicẽt· Math.xvj.Qui vult ve)

nire poſt me:abneget ſemecipᷣm ⁊ tollat crucem
ſuaʒ et ſequat᷑ me.Quia vo officiũ cherubin eſt

ꝓmouere hoĩem ad diuinã cognitionẽ Idcirco

vnus eoꝝ poꝛtabit colũnã in qua chꝛiſtus fuit

flagellatus.qð figuratũ fuit in colũna q̃ vt ha⸗
bet᷑ Exo.xiij.lucebat hebꝛeis.ſ.ꝑ cognitionẽ fidei
ꝑ nocctẽ.i.otra hereticos.Et ille angelus vel ſan⸗

ctus oꝛdinis cherubici clamabit ad oẽs bonos
theologos ⁊ pᷣdicatoꝛes ⁊ ſimiles di. Uenite no

biſcũ vos qͥ illuminaſtis mũdũ:q fuiſtis quaſi
ſtelle lucẽtes ante dñm:cãtate ⁊ exulcate ac pſal

lite.Qui em̃ docti fuerint fulgebũt q̃ſi ſplendoꝛ
firmamẽti:et qͥ ad iuſticiam erudiũt płimos q̃/
ſi ſtelle in ꝑpetuas et᷑nitates Dañ.xij. Quia aũt

officiuʒ thꝛonoꝝ eſt iudicare:cũ in eis reluceat

rectitudo diuini iudicij:ideo vnꝰeoꝛuʒ poꝛtabit
lanceã que aꝑuit latꝰchꝛiſti.et clamabit ad oẽs
iuſtos pᷣncipes ⁊ reges iudices ac bmõi ſimiles
di. O vos oẽs iuſticie admiſtratoꝛes venite no⸗
biſcũ ⁊ in eternũ gaudete.Dixit em̃ dñs ꝑ Ps.
Bti qͥ cuſtodiũt iudiciũ ⁊ faciũt iuſticiã in oi tẽ⸗

poꝛe. Pꝛecerea qa officiũ dñationũ eſt ᷑m Bꝛe⸗
go.inſtruere in bello ſpũali ꝑ macerationẽ car⸗

nis Idcirco vnꝰeoꝝ poꝛtabit malleũ q̊ͥ cõclaua
te ſunt manꝰ ⁊ pedes xpᷣi.et iſte clamabit ad oẽs

heremitas et ſctõs patres qᷣ ſteterũt in deſerto et

hmõi ſiles di. Uenite vos oẽs qͥ coꝛpa vr̃a ſub⸗
iugaſtis ꝑ maceratõeʒ carnis:ſeruãtes ↄſilium
apli dicẽtis ad Coł.iij.Moꝛtificate mẽbꝛa vr̃a

q̃ ſunt ſuꝑ terroQuia vᷣo officiũ pncipatus eſt

Bermo

ſm Gꝛego. docere hoĩes qᷓlem debeant vnicui/
q; exhibere reuerẽetiã.ideo vnꝰ illoꝝ poꝛtabit co⸗
ronã ſpineã. ⁊ clamabit ad oẽs obedientes ⁊ bo
nos ſubditos di.O vos oẽs qᷣ ſꝑ pᷣlatis veſtris
fuiſtis obſequẽtes ⁊ reuerentes venite nobiſcuʒ
obedientia em̃ vr̃a mag placuit deo qᷓ; victime
7 oĩa ſacrificia.c. Sciendũ.viij.q.j. Quia aũt of

ficiũ poteſtatũ eſt ̃m Berñ. defendere hoiem vc

nõ amittat regimen ſpũale ſuijpſiꝰ ꝓpter varias
tcẽptatiões.idcirco vnꝰ eoꝝ poꝛtabit clauos xpᷣi.
qꝛ claui faciunt reſiſtentia ne aliqͥd exeat de loco
ſuo.et clamabit ad eos qᷣ foꝛtes fuerũt in tẽpta⸗
tionibo di. O vos oẽs de qᷣbo inqᷣt apłs ad Heb.
xj.Foꝛtes facti ſunt in bello.ſ.cẽptationũ:venite
et iubilate ac gaudete nobiſcũ.ſcptum eſt Pꝛo/
uerb. xij. Manꝰfoꝛtiũ dñabit᷑. Pꝛeterea qꝛ offi⸗
ciũ vᷣtutũ eſt ᷣm Dioniſiũ docere pᷣlatos vt ꝑſe⸗
ueranter ea q̃ ad officiũ pᷣlationis ꝑtinent exeq̃n
tur ⁊ ex tedio non relinqᷓnt. Ideo vnꝰ eoꝝ poꝛta
bit ſpõgiã cũ felle ⁊ aceto.⁊ clamabit ad oẽs qui
fuerũt mites ⁊ mſueti di.O vos oẽs qͥ fuiſtꝭ mi
tes ⁊ mãſueti venite nobiſcũ Ait em̃ dñs Mat.
v. Bei mites qm̃ hereditate poſſidebũt trã:illaʒ
ſcʒ terram ð qᷓ ꝓha ait p̃ſ.xxvj. Credo videre bo
na dñi in tra viuentiũ. Pꝛetea qꝛ officiũ archã⸗
geloꝝ eſt ᷣm Dioniſiũ reuelare ꝓphetias hoibo:
ideo vnꝰeoꝝ poꝛtabit diſciplinã.qꝛ ꝑ diſciplinã
inſtruimur:iuxta illð PsS.Ec diſciplina tua ipᷣa
me docebit. Et clamabit ad oẽs bonos docto⸗
res ⁊ ꝓximi inſtructoꝛes ⁊ coꝛrectoꝛes d.O vos

oẽs qͥ ꝓximũ in via dei direxiſtis ⁊ a pctõꝝ ſemi⸗

ta reuocaſt :venite nobiſcũ. Int᷑ oꝑa em̃ charita
tis nõ minimũ eſt delinq̃ntẽ coꝛrigere et errantẽ

ab erroꝛis ſui ſemita reuocare c.int᷑ oꝑa.de ſpõ.
et c.tria ſunt genera.xlv.di. Quia vo officiũ an⸗

geloꝝ eſt exhibere obſequiũ circa nos et ad bene
faciendũ incitare:ideo vnꝰ eoꝛũ poꝛtabit cannã
cũ q̃ ꝑcuſſum fuit caput chꝛiſti. Et clamabit ad
oẽs qͥ bonis inſpiratõibo cõmoti in exercitio vir
tutũ fuerũt feruetes di.O vos oẽs de qᷣb ðᷣtc ps.
Ibũt de vᷣtute in vtutẽ:videbit᷑ deꝰ deoꝝ in ſyõ:
venite nobiſcũ vt induami virtute ex alco. Luce
xxiiij. os em̃ dicere poteſtis deo illð Mat.vij.
Dñe in no mie tuo vᷣtutes młtas fecimꝰ.Et pᷣdi
cta oĩa myſteria paſſiõis intelligunt᷑ ꝑ ſignuʒ fi/
lij hoĩs qð apparebit in celo.per qð etiã intelligi
pñit cicatrices q̃ apꝑebũt in coꝛꝑe xpᷣi:vt ait Ale⸗
xander de Ales. vbi S.ſᷣm Chꝛy. vt impleat il⸗
lud Zach.xij. Uidebũt in quẽ tranſfixerũt. Nã il
lud Zach.xiij.dicet dñs pr̃i ſuo. Hijs plag pla
gatꝰſum in domo eoꝝ qͥ me diligebãt.De bᷣ etiã
ðꝛ Apoc̃.j.Uidebit eũ ois oculꝰ ⁊ qͥ eũ pupuge⸗
runt. Poteſt q̊ʒ ꝑ h̊ intelligi ſignũ crucis tꝑe iu⸗
dicij impᷣmendũ in frontiba fideliũ vc ait lerxã.
vbi ſupᷣ.qð deſignat᷑ Eʒech.x.iĩ Thau poſito ſu⸗
ꝑ frontes viroꝝ gemẽtiũ ⁊ dolentiũ. Uñ Apoc̃.
vij.dicit᷑ Nolite nocere terre ⁊ mari neq; arboꝛi⸗
bus quoaduſq; ſignemus ſeruos dei nri in fro⸗

NX

tibus eoꝝ.Et pᷣdicta ſufficiant q̊ ad pꝛimum ſi⸗
gnum euangelicum. D

Ecundũ ſignũ habet᷑ Mat.xxiiij vbi ðꝛ
8 Sol obſcurabit᷑ et luna nõ dabit lumẽ
ſuũ et ſtelle cadẽt ð celo.Et Lu.xxj.Erũt
ſigna in ſole ⁊ luna ⁊ ſtellis.Et hoc pꝛedixit Eſa.
xiij. ca.di. Stelle celi nõ expandent lumẽ ſuũ:ob
tenebꝛatꝰeſt ſol in oꝛtu ſuo:⁊ luna nõ reſplende
bit in lumie ſuo.Circa obſcuratõeʒ ſolis Notã⸗
dũ eſt ᷣm zallex.de Ales in.iij.ꝑte ſũme.et Rich.

qͥ ſequunt᷑ mgr̃m.xlviij.di.q̃rti li.ꝙ ſolẽ ⁊ lunaz

obſcurari põt intelligi:vel in ipſo aduentu iudi
cis.et ſic dicunt᷑ obſcurari nõ ſui lumis pᷣuatioe
ſed ſuperueniẽte maioꝛis lumiĩs claritate: vt ait
Niero.qꝛ maiꝰlumẽ obfuſcat minꝰ.vñ Chꝛyß.
ſuꝑ Math.inqᷣt. Sicut in hoc ſeculo luna ec ſy⸗
dera mox obſcurant᷑ oꝛto ſole: ſic in glłioſa chꝛi⸗/
ſti apparitione ſol obtenebꝛeſcet:⁊ luna non da⸗
bit ꝓpꝛiũ iubar.Hec ille.Licʒ ꝗ̊ ſol ⁊ luna ⁊ alia
coꝛꝑa celeſtia nunq; ſint ᷣm vᷣtutẽ caritura ſua
naturali q̃litate:imo in aduẽtu iudic vificabit᷑
illud Eſa.xxx.Erit lux lune ſicut lux ſolis:et lux
ſolis ſepcẽpliciter:cñ dicunt᷑ obſcurari peo ꝙ re/
manente in eis luce nõ irradiabunt ab extra ad
tpᷣs ꝑ diuinã vᷣtutẽ in pᷣſentia głioſiſſimi coꝛꝑis
xpᷣi.Et hͥ pᷣdixit Eſa.xxiiij.ca.di. Erubeſcet luna
et ↄfundet᷑ ſol cum regnauerit dñs exercituũ in
mõte ſyon et in hierłm in cõſpectu ſenioꝝ fuerit

glificatꝰ. ⁊ ibi loquiũ expᷣſſe de iudicio. Põt etiã

intelligi ſolẽ ⁊ lunã obſcurari añ iudic aduẽtũ.
et ſic patient᷑eclypſim ſuꝑnaturalr:qm ſi pate⸗
rent᷑ ꝑ naturã(cũ młtotiẽs acciderit) nõ poneret᷑
int᷑ ſigna. Uñn Gꝛeg.in omelł.pluriũ martyꝝ in⸗
qt Que em̃ oꝛdinate veniũt ſigna nõ ſunt.cõtra
naturã ergo patient᷑ eclypſim ſimul ad terroꝛeʒ
hoim.ꝑ naturã em̃ impoſſibile eſt ꝙ ſił patiant᷑
qa naturalis eclypſis ſolis cauſat᷑ ꝑ iterpoſicio⸗
nem lune int᷑ aſpectũ noſtꝝ ⁊ ſolis.Eclypſis vo
lune cauſat᷑̊ diametralẽ interpoſitionẽ terre in
ter ſolem ⁊ lunã.De illa ̊ hoꝛribili eclypſi ꝓphe⸗
tatũ eſt Joelł.ij.vbi ðꝛ.Sol vᷣtet᷑ i tenebꝛas ⁊ lu⸗
na in ſanguinẽ a nteqᷓ; veniat dies dñi magnꝰet
hoꝛribilis. Iſta aũt eclypſis erit differẽs ab ale⸗
is.tum quia erit vniuerſalis auferens lucẽ oib
partibo terre:qð in nulla alia eclypſi fieri conſue
uit. Tum qᷣa diu durabit. Tum qꝛ vt pᷣdiximꝰ
nõ fiet ꝑ lune interpoſitionẽt᷑.ſed ꝑ lucis ſuꝑueni
entis maximã virtucẽ.De caſu vo ſtellaꝝ credẽ⸗
dendũ eſt ᷣm Augu.in.xx.de ciui.dei.ca.xxiiij.
tropica ſit locutio q̃ dicunt᷑ ſtelle cadere de celo:
eoꝙ ſuo lumie videbunt᷑ pᷣuari:ſuꝑueniẽte ma⸗
ioꝛi claritate. Pꝛopꝛie em loq̃ndo verificari nõ
poſſʒ.qꝛ coꝛꝑa celeſtia nõ ſunt grauia nec coꝛru
ptibilia ſᷣm Areſtotelẽ in.j.de celo ⁊ mdᷣo. Item
ſtella eſt denſioꝛ ꝑs ſui oꝛbis et eſt fixa ĩ celo Fᷣm
Pcholomeũ:⁊ ideo cadere nõ põt.Si g̊ tenemꝰ
opinionẽ eoꝝ qͥ dicunt iudiciũ ventuꝝ de nocte
iuxca illud Mat.xxv. Media aũt nocte clamoꝛ

herusc
gü eſtq⸗
renitnte⸗
ueniettp
ſelleipſ
lur etli
cudebeat
unger de
uppiad
cligime
hoctpeß
ſtatlloc
rey gett⸗
ad C
Zugset
ſcnteence
clo qher
fes inta
debunk
Seele⸗
nes eche
guentere
vüͤrd
ſtones
Wapſ
leſtetis
phoꝛi
torccal.
ſolelun
Agai
ſahegzol
llod Eri
Ptzd
legoncut
daͤſeßs
Wd
ob vii
bitrtpe
ſer nſ⸗
Ploceere
uinitasſa
füanudt
potisinfi
ſeaponh
katisſe
ſeaſom̃
lus Zpo
nuo. Iliea
N.'Oobie
naanitas⸗
ſonrck
kopcicabe
tabikꝛche
gdai
ſolepoſn
ocreden
luveſa

lalpinn

Mewii din
nodabtr ln:
Sumn
docpnint ,
mioni üoh
unn iſchleng⸗
de ſols ſori
Klünecͤ.
nnlg lrlun
Madumm u
biluniszani⸗
ms cuntaet
ummn ich⸗
lnblwe,,
eirn cnch/
runnend

2*
.

iurtu
enluct tiinbi
un lorlsglur
bluran geoge/
obumadems ad
oſcmicnnes
N Dd den
Grdüstmamn
Peav nor i
ximiv. Per i
uiidtg adari.
wik qinl pate
Gdan nöonerch
glnüwarefin⸗
nö ſunt o
nümolad mon
dleckqg eoanu
auſatgirapoſte
rlols Clſplo fn
mpooneei
noliechpi Abe/
kitenchuse lu/
dis düi nager
rdiftigod ali
auigenswdioin
atfhlfmmict
Tum eßeun,
ed vos uen
u oltlug i
Cui tAα
Araun llo⸗
iguenaͤrmni
o rniarins
n cc con
ctor nd.. n
ackfirs ſichon
he Sig e
üwntu; en
auirmeram

õð .

factus eſt Ecce ſponſus venit:exite obuiã ei.dicẽ

dũ eſt ꝙ exiſtentibo ſtellis in maxia claritate ex ſe
renitate aerꝭ:ſtatim in ictu oculi ⁊ inſperato ad/
ueniet xpᷣs cũ angelis:tantã habens claritatẽ ꝙ
ſtelle ipſo facto diſparebũt ⁊ ampliꝰnõ videbũ/⸗
tur. et ſic videbunt᷑ cecidiſſe de celo.CX aũt ð no

cte debeat venire xpᷣs ad iudiciũ videt᷑ tenere Ale

xander de Ales.iij.ꝑte ſũme.in tractatu de aduẽ
tu xpᷣi ad iudiciũ.q.ij.di. Poteſt nõ incõgrue in⸗
telligi media nocte vẽturꝰ.qꝛ vt ait Caſſiodoꝛꝰ.
hoc tꝑe pᷣmogenita egypti ꝑcuſſa ſunt. Nec ob/⸗

ſtat illud ad Rom̃.ij. In die reuelatõis iuſti iu
dicij dei.qꝛ ibi nõ accipit᷑ dies ꝓ q̃litate tꝑis ſed

reꝝ.qꝛ tũc cogitatões ⁊ ↄſilia ſinguloꝝ patebũt
jad Coꝝ.iiij. Hec ille. Uerũ qꝛ qdam intquos
Augꝰ.exponunt illa vba Media nocte.i.nullo

ſentiente aut puidẽte. Dici põt ꝙ ſtelle cadent de

celo q́;dtum ad apparitionẽ.qꝛ inflãmati vapo/
res in tãta qᷓnticate ⁊ multitudine deſcẽdẽt ꝙ vi
debunt᷑ aſpicientibo ꝙ ſint ſtelle de celo cadentes
Stelle em̃ ſibitudinarie dicte ſunt q̃dã impᷣſſio⸗
nes ⁊ choꝛuſcationes in aere generate:q tũc fre⸗
quenter diſcurrẽt ꝑ aera ad terroꝛẽ hoim Sap̃.
v. Ibũt directe emiſiões fulgurũ. Iſte aũt expo
ſitiones de obſcuratione ſolis ⁊ lune:ac de caſu
ſtellaꝝ ſunt ſᷣm ſenſum hiſtoꝛicũ ⁊ lr̃alem. Po⸗
teſt etiã intelligi ſolẽ ⁊ lunã obſcurari ſᷣm metha
phoꝛicã locutionẽ:vt ſit ſenſus.Sol obſcurabi
tur ⁊c̃.id eſt tã ſeuera erit vindicta iudic ꝙ etiaʒ
ſol ⁊ luna ⁊ ſtelle eã aſpicere nõ audebũt. Unde
Augꝰ.ait. Meroꝛẽ diei iudicij neq; ſol neq; lu⸗
na neq; aſtra reſpicere poterunt. Et ita intelligit᷑
illud. Erũt ſigna in ſole ⁊ luna ⁊ ſtellis NHec ille.
Pnt q̊ʒ hec ſigna pᷣdicta intelligi ſm ſenſum al⸗
legoꝛicũ ſiue ſpũalẽ:vt ſit ſenſus. Sol obſcura⸗
bũ.ſ.xpᷣs qͥ eſt ſol iuſticie iluminãs oẽm hoĩem
venientẽ in hũc mũdũ Joh̊.j. Unde de ſeipſo ait
Joh.viij.Ego ſum lux mũdi.Lũc em̃ obſcura⸗
bit᷑ qꝛ tꝑe antixpᷣi pdicatõe ⁊ miraculis nõ clare
ſcet. In ſole em̃ ſᷣm Aug.tria ↄſiderant᷑.ſcʒ ꝙ eſt
ꝙ lucet ⁊ ꝙ calefacit.Et ſiłr in xpᷣo tria ſunt.ſ.di
uinitas:ſapiẽtia ⁊ bonitas.Circa q̃ tũc tgis pa⸗
rũ añ iudiciũ videbit᷑ obſcurari.qꝛ hoĩes illiꝰtẽ⸗
poꝛis in fide inſtabiles:nõ deũ appellabunt eũ
ſed puꝝ hoĩem.nec credẽt illũ fuiſſe hoiem veri⸗

tatis ſed mag erroꝛis:nõ habuiſſe ſpũmſanctũd

ſed ſpm̃ malignũ.Et ideo de ipſo dici poterit il⸗
lud Apoc̃.vj.Sol factus eſt niger q̃ſi ſaccꝰcilici
uus. Ille g̊ ſol tũc obſcurabit᷑ de q̊ͥ ðꝛ Malach.
vl. Uobis timẽtibꝛ nomen meũ oꝛiet᷑ ſol iuſticie

⁊ ſanitas in pennis eiꝰ.i.bꝛachijs in cruce exten

ſis. Antichꝛiſtꝰaũt tũc erit valde clarꝰqꝛ vbiq; ð
eo pᷣdicabit᷑ ⁊ miracłla facere videbit᷑.ipſe q̊ʒ exal
tabit᷑ ⁊ chꝛiſtus hũiliabit᷑.De q̊ exponi põt illud
qð ait Salomõ Ecẽcs.x. Eſt maluʒ qð vidi ſub
ſole:poſitũ ſtultũ in dignicate ſublimi:⁊ diuiteʒ

ſedere deoꝛſum. Per lunã aũt q tunc non dabit
lumẽ ſuuʒ intelligit᷑ ecclia q illũinat᷑ a chꝛiſto ſicẽ

xXxLIVI

luna a ſole. Ei ideo ðꝛ Apoc.xij. Signũ magnuũů

apparuit in celo:mulier amicta ſole.i.eccłia in/
foꝛmata xpᷣi ↄuerſatiõe.Iſta em̃ luna.ſ.eccleſia
tũc eclypſabit᷑ ꝑ interpoſitionẽ tre.i.amoꝛis ter⸗

renoꝝ inter ipam ⁊ ſolẽ iuſticie rᷣm.Et tũc in a

nõ relucebit xpᷣi hũilitas vel paupras: nõ mũdi
cõtemptꝰ:nõ terrenoꝝ abiectio vel aniaꝝ ʒelus
Sed cupiditas auaricia pompa ſuꝑbia:et oĩa
vicia.vt ait dñs Mat.xxuij.dicẽs ꝙ tũc abũda
bit iniqͥtas. Uñ ⁊ Chꝛyſ.ſuꝑ Mat.inqͥt. Sicut
hõ circa moꝛtẽ młcas patit᷑ fantaſias:ſic mũdꝰ
in exitu młtos patiet᷑ erroꝛes ⁊c̃. Iſta gluna tũc
nõ dabit lumẽ ſuũ.qꝛ eccłia eo eꝑe ſctitacꝭ ſue lu
mẽ nõ demõſtrabit.vñ obſcura erit.qꝛ nec mira
culis radiabit nec doctrine ſplèdoꝛe clareſcet:et
diuia officia celebꝛare ñ poterit tꝑe antixpᷣi Da⸗
nielł.viij. Per ſtellas aũt de celo cadentes intelli
gunt᷑ hoies qͥ ſcti videbant᷑ dicentes cũ aplłlo ad

Phil.iij. Noſtra aũt ↄuerſatio in celis eſt:qͥ an⸗

tichꝛiſti tꝑe cadent de celo.i.de celeſti cõueriatõe
Legimꝰem̃ ꝓpt᷑ tria ſtellas de celo cecidiſſe. Pꝛi
mo ꝑ caudã dꝛaconis Apoẽ̃. xij.Scðᷣo ꝑ fremo
tũ Apoc̃.viij.Lercio vo ꝑ coꝛnu Dañ.viij. Naʒ
antixpᷣs qͥſdã decipiet ꝑ miraculoꝝ falſoꝝ oꝑa⸗
tionẽ ⁊ iſtos ꝑ caudã trahet.qꝛ ſicut cauda oꝑit

beſtie turpitudinem:ſic falſa miracłoꝛũ oꝑatio.

oꝑiet antixpᷣi iniqtatem. Quoſdã vo decipiet ꝑ
donoꝝ largitionẽ et iſtos ꝑ terremotuʒ deijciet.
Vñ glo.ſuꝑ illud Dañ.xj.Terrã diuidet gratu⸗
to:ait. Quos em̃ antixpᷣs ſubiugare terroꝛe nõ
poterit:auaricia ſubiugabit.Quoſdã etiã a fide
retrahet ꝑ toꝛmentoꝝ illationẽ.et iſtos ꝑ coꝛnu

eijciet. Uñ Gꝛeg. inqt. Robuſtos qppe antixps
interficiet:et eos acere inuicci ſũt coꝛꝑalit᷑ vin⸗

cer. Uñ Dañ.viij.ðꝛ de antixpᷣo.Deiecit ð ſtellis
celi ⁊ ↄculcauit eas.Iſte ſunt ſtelle q in eiꝰꝑſecu
tiõe obſcurabunt᷑.de qͥba ⁊ Joel.ij. Stelle retra⸗
xerunt lumẽ ſuũ.Et Job.iij.Obtenebꝛent᷑ ſtelle
caligine eiꝰ.Et ipſe antixpᷣs dicere poterit illud
Eʒzech.xxxij.Nigreſcere faciã ſtellas. Solẽq; ob⸗
ſcurari põt intelligi pᷣm ſenſum ctheologicũ ſiue
moꝛalẽ:vt ſit ſenſus.ſol obſcurabit᷑.i.itellectus
hũanus.qᷣa ſicut ſol inter oẽs planetas:ita itel/
lectus inter oẽs aie potẽtias eſt magis clarꝰ.Et
ſicut ſol alijs planetis lucẽ ſuã cõicat:ita incelle⸗
ctus alias potẽtias ſue lud vtute illũinat. Iſte
igit᷑ ſol.i.intellectꝰpumanꝰ cꝑe antixpᷣi obſcura/
bit᷑ q;tũ ad fidei nr̃e cognitõeʒ ⁊ q;dtum ad legis

diuie obſeruationẽ ⁊ q́;tũ ad nr̃e ↄditiõis veraʒ

cõſideratiõeʒ.qꝛ fidẽ verã nõ habebit:legẽ dei ſer
uare nõ curabit:⁊ magꝗꝭ coꝛpꝰet cecera coꝛrupti/
bilia qᷓ; aiam ſuam imoꝛtalẽ extimabitc:qð eſt ſi

gnũ ſtulticie ⁊ cecitat..vñ Berñ.ait. Stulti exa⸗

minatoꝛes de maris minimã:de minimis ma
ximã curã gerũt. Maioꝛẽ em̃ curã hñt de carne
moꝛbida ſeruanda qᷓ; de aia.imo vt coꝛticẽ carꝰ

nis cuſtodiãt nutriãt ⁊ ibpugnẽt:nucleũ anie ſepe

ꝑdunt. Hec ille. Iſte q̃ʒ ſol.i.itellectus hůanus
66 2

Bermo

qᷣ debet eleuari in medio celi ⁊ ibi ſtare:vt in figu
ra habet᷑ Joſue.x.id eſt i fide eccłie firmiter ꝑma
nere.cũc de celo eccłie cadẽs nõ ad diuia eleuabi
tur ſed in terrenis et momẽtaneis defiget᷑. ec tũc

verificabit᷑ illud Amos.viij. Occidet ſol meridie

Ec hoies illiꝰcʒis ſic obſcuratũ habẽtes intelle
ctũ dicere pocerũt illud Sapᷣ.v. Sol intelligen
tie nõ eſt oꝛtꝰ nobis:laſſati ſumꝰ in via iniqͥtatꝭ
et ꝑditiõis ⁊ ambulauimꝰ vias difficiles.viam
aũt dñi ignoꝛauimꝰ. Per lunã aũt intelligit᷑ vo
lũtas hũana.qꝛ ſicut luna illũinat᷑ a ſole:ſic vo⸗

luntas ab intellectu dirigit᷑. ñ phᷣs.iij.de ania
inqͥt. olũtas nõ fert᷑ niſi in pᷣcognitũ. Ipa igi

volũtas q charicate ⁊ feruoꝛe⁊ bonis deſiderijs
ac oꝑatiõibo debet clareſcere:cꝑe antirpᷣi erit co⸗
ta obſcura per toꝛpoꝛẽ ⁊ negligentiã ⁊ mala deſi

deria.⁊ tunc verificabit᷑ illud Eʒech.xxxij. Luna

nõ dabit lumẽ ſuũ. Per ſtellas aũt intelligit᷑ me
moꝛia ⁊ potẽtie ſenſitiue.Sicut em̃ coꝛpꝰ celeſte
oꝛnat᷑ ſtellis:ica coꝛpꝰhois oꝛnat᷑ memoꝛia ⁊ po,/
tẽcijs ſenſitiuis:q debent cirea celeſtia exerceri.ſʒ
cꝑe antichꝛiſti circa terrena reuoluent᷑.et iõ ade

re de celo dicunt᷑. Aliter etiã pᷣdicta oĩia eoni

pñt myſtice. Nã ꝑ ſolẽ ſignificat᷑ papa ſiae eccle⸗

do ſ̃ ceter lucere debet mẽt ſccitate:coꝛdis puri

ſiaſtica dignitas. Per lunã vo imꝑatoꝛ ſiue re⸗

galis ptãs.c.ſolite.ð maio.⁊ obe. Peer ſtellas ãt

intelligunt᷑ oẽs alij rpᷣiani qui ſunt q̃ſi inũerabi
lũ ⁊ nũera ſtellas ſi potes. Sic em̃ erit ſemẽ tuũ.
Iſte aũt ſol ⁊ luna ac ſtelle deberẽt lucere ſctitatꝭ
ſplendoꝛe.ſed tꝑe antixpi vᷣificabit᷑illud Apoca.
vj. vbi ðꝛ.ꝙ cũ agnꝰ apuiſſet ſepumũ ſigillũ: ſol
factꝰeſt niger ⁊ luna q̃ſi ſanguis:⁊ ſtelle cecider̃t

de celo. Per ſeptimũ nãq; ſigillũ videt ̃ᷣm q̊ſdã

intelligi ſeptimꝰmillenariꝰ annꝰa creatiõe mun
di:in q̊ ſol.i.papa ſiue eccleſiaſtica dignitas ob⸗
ſcurabit᷑ in coꝛdibo hoĩm:ita vt ĩ ↄtẽptũ q̊dãmõ
habeat᷑ ⁊ ei nõ obediat᷑. Icẽ obſcurabit᷑i.ꝑ malã
vitã ⁊ exẽplaritatẽ denigrabit᷑. Ecclłliaſticꝰ em̃ oꝛ

IX

ſanguine plene ſunt. Ceteri etiã rpᷣiani ꝑ ſtellas

deſignati cadẽt de celo.i.de oꝑatõe celeſtiꝛ vᷣtu⸗

q̊ ö. Ois hõ in ſuo miſterio pauꝑrime pᷣuit deo
Tropologice aũt exponẽdo Per ſolẽ qͥ obſcu
rabit᷑ ĩtelligit᷑ charitas:q refrigeſcet. Mat.xxiiij
Abũdabit iniqᷣtas ⁊ refrigeſcet charitas inltoꝝ
Per lunã que nõ dabit lumẽ ſuuʒ itelligit᷑ fides
q deficiet in qłib xpᷣianis.j.Thim̃.iiij. In no
uiſſimis dieb diſcedẽt qdam a fide. Hiere.viij.
Perijt fides ⁊ ablata ẽ ð oꝛe eoꝝ. Per ſtellaſ vᷣs
cadẽtes de celo intelligunt᷑ alie vᷣcutes q̃ euane⸗
ſcẽt. Treñ.j.Egreſſus ẽ a filia ſiõ oĩs decoꝛ eiꝰ.i.
ab aĩa fideli ois oꝛnatꝰ vtutũ. Hugo aũt cardi
nalis ſuꝑ Lu.exponẽs illa vba Erũt ſig in ſole
inna ⁊ ſtellis ⁊ in trj pᷣſſura gẽtium:ait. Signũ
in ſole ẽ obſcuratio.⁊ in ſᷣ denotat᷑ipitia pᷣlatoꝝ

ali. qꝛ de illis vificabit᷑ illð puerbiũ ogamenſiũ

Signũ in luna ẽ ſanguis.⁊ in h̊ notat᷑ carnalis

amoꝛ ↄſanguineoꝝ ⁊ ꝑtialitas.Signũ in ſtelłẽ
caſus in trã.et in h̊ ſignificat᷑ auaricia clericoꝝ ⁊

„

religioſoꝝ.Signũ aũt in terra eſt pᷣſſura.⁊ in h̊

tate:carnis caſtitate:oꝛis vᷣitate:oꝑis ſtrenuita,⸗

te:victꝰſobꝛietate:geſtꝰmaturitate: veſt hũilita
te:et totiꝰvite honeſtate.vt colligi pᷣt ex hijs q̃ ha
bent in c. Ecclie.xxxv.di.⁊ ĩ c.clericꝰ.di.xlj.⁊.xliiij
Diſt. ꝑ totũ.et de ↄſe.di.v.c.in oĩbo.⁊ excra de vi.⁊

hone.cle.c. a crapula. Sed tũc ecõtrario erit. nã

eccliaſticoꝝ actio nõ rñdebit eoꝝ pfeſſiõi. Eoꝛũ

em̃ ꝓfeſſio eſt deifica:ſed actio erit demoniaca:te

nebũt loca ſctõꝝ ſed nõ exercere volẽt oꝑa eoꝛũ:

ſicut pᷣcipit᷑ in c.nõ eſt facile.xl.di. Luna q̊ʒ.i.ĩpi⸗

7

alis ⁊ regalis cꝑaliſq; prãs q̃ lucida eſſe deberet

p iuſticiã ⁊ eqtatez:ſanguinolẽta erit ꝑ iniuſticiã

etct crudelitatẽ ⁊ ſubditoꝝ oppᷣſſionẽ. De q̃ ſeuita

te ðꝛ in Policrato li.v.c.vj.Cũ i ſubditos ptãs

cipibo regibo ⁊ iꝑatoꝛibo illud Eſa.j. Manꝰ vfe

ſeuit:idẽeſt ac ſi pupullũ tutoꝛ ꝑſequat᷑ vł eũ ſuo
mucrone iugulec:ob cuiꝰdefenſionẽ traditũ ſibi
gladiũ accepit. Tũc aũt tꝑis potit dici młlc on

*

notat᷑ mutua oppᷣſſio laicoꝝ. EK
Erciũ ſignũ erit angelicaꝝ vᷣtutũ cõmo
t cio.de q̃ Mat.xxiiij.ðꝛ. UVirtutes celoꝛũ
mouebunt᷑.et Lu.xxj.idẽ ðꝛ.Et h̊ etiam
ſᷣm pᷣfatos doctoꝛes dupłxr intelligi valet.aut
oꝛdie vᷣtutũ:qͥ pᷣm Dioñ.i li.de angelica hierar.
eſt mediꝰin media hierachia.aut ꝓ oĩ bo celeſtibo

ſpiricibo. Si pᷣmo mõ:ideo vᷣtutes celoꝝ moue

bunt᷑ qꝛ angeli illiꝰ oꝛdis q̊ꝝ officiũ eſt circa mũ

di regimẽ faciẽdo aliqᷓ facta iſolita ad reuocãdũ
mẽtes hoim in deũ:ꝑ modicũ tpᷣs añ xpᷣi aduẽ⸗

tũ faciẽt facta maioꝛis admiratõis qᷓ; vnqᷓ; ante
fecerint.⁊ i ioſo aduẽtu mouere ceſſabunt coꝛꝑa
celeſtia. Accipiẽdo vo virtutes ꝓ oibo angeł bea
tis:dicunt᷑ moueri:ſßm mgr̃m Petꝝ lõbardũ in
iiij.di.xlłviij.ñ metu dãanatõis vł aliq̃ ꝑturbatõe
pauor.ſʒ q̃dã admiratiõe eoꝝ q̃ videbũt.Et ſic
intelligit᷑ ulð Job. xxvj.Colũne celi pauẽt ⁊ ↄtre
miſcũt ad nutũ eiꝰ.vbi Gꝛeg.ait. Quid g faciẽt
cabule qñ tremũt colũne.Quid vgula debſti qñ
cedrꝰꝑadiſi ↄcutit᷑. et Remigiꝰ ðt. Quid miruʒ
tremere hoĩes cũ in cõſpectu iudicij tremãt an⸗
gelice ptãtes.Chꝛyf.q̊ʒ inqͥt.Quãuis angeli con
ſcij ſibi nõ ſint:vidẽtes tñ ifinitas młcitudies cõ
dẽnari:nõ itrepide illic ſtabũt.ſ.timoꝛe q̊ͥdã reue
rentiali:ſᷣm Alex.de Ales in.iij.ꝑte ſũme in tra/
ctatu de aduẽtu xpᷣi ad iudiciũ.et Rich.i.iiij.di.
xlviij. Ubi etiã dicũt ꝙ vᷣtutes cel oꝝ monebunt᷑

ex pᷣꝑatiõe pugne.vñ Chꝛyb.ait. Slcut cũ rex ꝓꝑ⸗

ceſſurus ad bellũ g aliquẽ expeditio nẽ mandat
in ppło:dignitates oẽs mouent᷑ ⁊ exercitꝰ conci
tat᷑:totaq; ciuitas feruet.q̃nto mag rege celeſti
exurgẽte iudicare viuos ⁊ moꝛtuos angelici ſpi
ritꝰ mouebunt᷑:terribiles miſtri terribileʒ dñũm

pᷣcedẽtes. Hec ille.Dicet &ᷓ ille iudex ſpiritibꝛ an⸗
gelicj illð Eʒechᷣ.vij. Canite tuba:pᷣꝑent᷑ oẽs ad

pᷣliũ.Jra em̃ mea ſuꝑ vniuerſum pphlum.g

dechy⸗
tij hoͤdl
culatot
petit ch
fitignee
nollet

1obug

poſorſi
babicke
lia ſione

dotoꝛ⸗

mittere
lereint
ſcuratio
latio. cp
boſoom
nloqos
ſuntca
eoech
ſala ca
pſoſole
gliame
LWr
dadec⸗
lob inl
locum
croniqj⸗
lio fuit?
loinſum
cjfactae
ſcllä nan
multam
facbbeſtl
leseſt
lomeee
norurot
lufitu ne
d volu⸗
ꝛaduſtibe
apparitiö
Wraini
theo ſ⸗
neca in
werſeſi⸗
annoqᷣn
ömoann
bappor
kardere
Goccupa
ahharat
urrerern
ſrhon
Piuszeni
bijatſign
mſhhub⸗

lücisnep,
Luſenite
nöwiianus
Sgäntli
nakilun ꝛud
4

lan fmi cno
1Urmnsclo
. Sbeam
gWan
Rengtücabing..
aorpoialeſtn

furpalir noe
offücke nü

ſolra adrwocidi
iihs aitͦ adue
isi nchante
maſadun cor
Spoangaben
be löbmtin
Nalq tutda⸗
vzij nubi: iſe
intal pauer?

ui. Ouid du

tgu defn
6e Ouid ni;
acijnemitanj
Dniuisangkicon
iusmlumucies
elämon bin
ii geeſüneln a/
.a Ribiiidl,
dcgtunhi
ie Grditer/
wninundat
ut amar colll
cug tgr cele
wosongtic
miterbilez din
utaſſiiin
bnßent ob
umpylun⸗

Folium

D Ec ſunt pᷣncipalia ſigna que re, F
hp periunt᷑ in euãgelio expᷣſſa:tñ miłta alia

hoꝛribilia ſigna credunt᷑ debere accidere
de qbb Lucanꝰ aliqua ponit in pᷣmo.licet in to⸗
tũ nõ dicat veꝝ.Ait g̊. Sic cũ cõpage ſoluta.Se
cula tot mũdi fſupᷣma coegerit hoꝛa.Antiquũ re
petẽt chaos:oia mixta.Sydera ſyderibo ↄcur⸗
rẽt:ignea polũ Iſtra petẽt:tellꝰ extẽdere litoꝛa
nollet.Excutietq; fretum fratri Zᷣria phebe. Ibit

⁊ obliquũ:bigas agitare ꝑ oꝛbẽ. Indignata diẽ

poſcet ſibi:totaq; diſcoꝛs Machina diuulſi tur
babit federa mũdi. Nõ eſt aũc mirũ ſi hoꝛribi
lia ſigna pᷣcedẽt exterminiũ mũdi.Nã vt dicunt
doctoꝛes: q̃ndo deꝰ vult ali̊d magnũ flagellũ
mittere in mũdũ ſolet plerũq; aliq̃ ſigna pᷣmit⸗
tere:inter q ſũt tria.ſ.ſolis ⁊ lune eclypſatio ⁊ ob

ſcuratio: cometaꝝ apparitio ⁊ poꝛtetoꝝ frequẽ⸗

tatio.ꝓpter que timẽdũ eſt:ne imineãt in ꝓximo
hoĩibo mala. De pᷣmo inqͥt Ptholomeꝰ in ſuo cẽ

tiloqᷣo. Sol ⁊ luna ſũt dñi alioꝝ planetaꝝ:eoqꝙ

ſunt cauſe totiꝰoꝑis ⁊ gubernatiõis ſtellarũ.Et

ideo eclypſis accidẽtia grãdia ſignificat.? Meſ⸗

ſala.ca.vij.de tẽpoꝝ varietate ait. Scito ꝙ ecly⸗
pſis ſolis aut lune non poterit fieri qͥn ſignificet
ali̊d magnũ accidẽs ſᷣm q̃licatẽ eclypſis ipſius
Et Uirgiliꝰ in pᷣmo Beoꝛgi.ait.Sol tibi ſigna
dabit:ſolẽ qͥs dicere falſum Audeat:ille eciaʒ ce⸗
cos inſtare tumł Sepe monet:fraudes:⁊ oꝑ⸗

ta tumeſcere bella ⁊c̃. Uñ recicat Ricobaldus iĩ
cronic ſuis ꝙ anno neronis.iiij.ſolis obſcura⸗
tio fuit ⁊ terremotꝰ magnꝰ.et tũc magna ꝑſecu⸗
tio inſurrexit xpᷣianos.Tꝑe etiã Cõſtãtini ter⸗

cij facta eſt ſolis obſcuratio.⁊ poſtea ſaraceni in
ſiciliã nauibo deuenerũt et eã depᷣdati ſũt:ac alia

multa mala fecerũt.Silr tꝑe LTotharij ſecundi
factꝰ eſt ſol ſanguineꝰ⁊ poſt paucos dies hoim

lues eſt ſecuta.De ſcdᷣo aũt ſigno.ſ.apparitiõis
comete eſt ſciendũ qᷣcqͥd dicat Tulliꝰ in.ij.li.de
natura deoꝝ.et Pictagoꝛici:ꝙ cometa nõ ẽ ſtel
la fixa nec erratica de natura celi.ſed eſt vapoꝛ
ad volũtatẽ creatoꝛis accẽſus inviſcoſa materia
7 aduſtibili vt ait Johes Damaſcenꝰ.De cuius
apparitiõe dicit Ptholomeꝰ ĩ cctiloqo ꝓpoſitõe
xcix.⁊ in.ij.q̃druꝑtiti.ca.vltio.et Areſto.j. e⸗
theo.ꝙ ſignificat malos effectꝰ. Scribit aũt Se

neca in qſtionibo naturalibo ꝙ due inſule ſub/

merſe ſũt pᷣnũciãte cometa.Juſtinꝰetiã ſcribit ꝙ
anno q̊ natꝰ eſt Mitridates qͥ regnauit in Aſia

pᷣmo anno qͥ regnare cepit:cometa ꝑ multos di
es apparuit reſplẽdens tãta luce vt celũ oẽ vide

ret᷑ ardere:q̃ in qᷓntitate videbat᷑ magnũ celi ſpa
ciũ occupare et in luce vincebat ſplendoꝛẽ ſolis:
apparebatq; ſingłis diebo ꝑ q̃ttuoꝛ hoꝛas. Hic
aũt rex crudeliſſimꝰ romanis atrocia bella geſ⸗

ſit:⁊ homicidia multa fecit fieri vt ſcribit Eutro
pius ⁊ etiã Ualeriꝰin rubꝛica de crudelitate.De

hijs tñ comet tenẽdũ eſt illud qð dicã ĩ ſermone
xvj·huiꝰ ꝑtis ꝑte.iij.Lerciũ aũt ſignũ eſt poꝛten

XLVII

toꝝ freq̃ntatio. Uñ Pliniꝰ ſcribit in.ij.naturał
hiſtoꝛie Anteqᷓ; Craſſus romanus occideret᷑ a
parchis ferrũ pluit in Lucanis et oẽs lucanos

milltes qᷣ mlti erãt iĩcraſſati exercitu occidit. Re⸗

citat q̊ʒ Hoꝛoſiꝰ ꝙ anno ab vrbe ↄdita cccclxxx
ſanguis deterra e mi fontibo ſcaturijt. et anno
ſeq̃nti terribilis peſtj romanos iuaſit.Apð tha⸗
rentinos cũ panes ꝑ cõuiuia frangerent᷑:cruoꝛ e
medijs panibo fluxit.⁊ tũc ꝑ ſeptẽ ↄtinuos dies
grãdo lapidũ imixc etiã textaꝝ fragmẽt terram
latiſſime vᷣberauit. Refert q̊ʒ idem Hoꝛoſiꝰ ꝙ
mita bella hoꝛribilia atq; crudelia ꝓdigia maxi
ma pᷣmonſtrarũt:maxie bellũ punicũ cũ roma
nis.ã bos qͥdã locutꝰeſt rome dicẽs Caue tibi
roma.Et Augꝰ.i.v.li.de ciui.dei.ca.vl.de bᷣ inqͥt
Omitto boues locutos:ifantes nõdũ natos q
dã vᷣba clamaſſe de vterꝭ matrũ:volaſſe ſerpen
tes:feminas ⁊ gallinas in maſculinũ ſexũ fuiſſe
conuerſas. Int᷑ cetera aũt mala q̃ ex poſt ſecuta
ſunt: ᷣm Hoꝛoſiũ in ea pugna q apð cãnas fa⸗
cta eſt qᷓdragitaqᷓttuoꝛ milia romanoꝝ ceſa ſũt.
Et Hãnibal teſtimoniuʒ victoꝛie tres modios
anuloꝝ aureoꝝ qͥ ex manibo interfectoꝝ detra⸗
cti fuerãt Carchagieʒ miſit. Uñ ſᷣm qͥſdã ciuitas
qᷓ nũc ðꝛ Pẽſaurũ ꝓpt᷑ hoc ſic appellata fuit qͥa
ibi dicti anuli pẽſati ſunt. Multa qͥʒ pdigia ⁊ ſi
gna oſtẽſa ſunt añ deſtructionẽ hierłm:de qͥbus
tractat Joſephus in li.de bello iudaico. Inter q̃
ſtella qᷓdã ꝑ annuʒ in foꝛma gladij ſtare viſa eſt
q̃ᷓſi iminẽs deſuꝑ ciuitati. Iẽ cũ in feſto populi
cõueniſſent occauo die mẽſis aplis:hoꝛa noctis
nona tantꝰ fulgoꝛ lumis arã teplũq; circũdedit
vt dies clariſſimꝰ videret᷑. Maſitq; ſpacio hoꝛe

dimidie. Qð qͥdẽ ignar ꝓſpeꝝ viſum eſt. ſed ꝑi⸗
tis poꝛtentũ exiciale apparuit. Luna inſuꝑ ecly

pſim ꝑ duodecim noctes ↄtinuos paſſa eſt. Itẽ
ianua tẽpli q̃ erat ad oꝛiẽtẽ cũ eſſet ere ſolido in⸗
duta tãti põder vt vix viginti virj ſũmo conatu
impellẽtibo clauderet᷑:repẽte hoꝛa noc ſexta ſe⸗
ipſa aꝑta eſt: qᷓ;; ferreis vectibo teneret᷑. Inſuꝑ
die.xx.maij/ꝓpe ſolis occaſum viſi ſunt currus
7 qdrige in oi regione ꝑ aerẽ ferri::? armatoꝝ co
hoꝛtes nubibo cõmiſceri. Itẽ i nocte pẽthecoſtes
ſacerdotes ingreſſi tẽplũ ad diuia officia celebꝛã
da:pmo ſenſerũt q̊ſdã ſtrepitꝰ.et paulopoſt au⸗
dierũt voces clamãtes.Diſcedamꝰab hijs ſedi⸗

bus.Quidã etiã noĩe Jeſus ꝑ q̃ttuoꝛ annos añ

ipᷣam deſtructionem clamauit ↄtinue alta voce
dicẽs. Uox ab oꝛiẽte:vox ab occidẽte:vox a q̃ttu
oꝛ vẽt :vox ſuꝑ hierm:voxſuꝑ ſpõſos ⁊ ſpõſas
voxq; ſuꝑ vniuerſum ppłm. Sicq; clamõẽs di⸗
ſcurrebat ꝑ vicos ⁊ plateas.Et flagellatꝰ ac per/
cuſſus ⁊ añ iudicẽ flagrꝭ vſq; ad oſſa laceratꝰ vt
taceret:cũ q̊ͥdã eiulatu ſꝑ illð replicabat addẽs.
Ue hieroſolymis:ve maſculis et femellis. Si ꝗ̊
tot ſigna pᷣceſſerũt iudiciũ et flagellũ particłare.
ꝓfecto plura pᷣcedẽt iudiciũ ⁊ exterminiũ genera

le.Et hoc patʒ etiã ex euãgelio:maxie Lu.xxj.ca.

5

Bermo

vbi inat dñs. Erit in terris pᷣſſura gentiũ p cõfu
ſione ſonitꝰmaris ⁊ fluctuũ:areſcentibo homib⸗
pᷣ timoꝛe ⁊ expectatiõe qᷓ ſuꝑueniet vniuerſo oꝛbi
Et in eodẽ ca.etiã ait.Erunt ſigna magna.Ex q̊
nõ eſt dubitandũ ꝙ añ iudiciuʒ videbunt terri⸗
bilia ſigna:non ſolum iu ſole:luna:⁊ ſtellis.ſed
etiã in aere:in auibo:in terra:in arboꝛibo:in ma

ri:in anialibo:in aqͥs:in flumibo: et in oibo abyſ/

ſis:ac ceterj creaturis. Ideo inqͥt dñs vbi ſupꝛa
Ue aũt pᷣgnãtibo ⁊ nutriẽtibo i diebo ilł. Erit em̃
pᷣſſura magna ſuꝑ terrã.et Mat.xxiiij.ait.Lũc

plangent ſe oẽs triby terre.ſ.ꝓpt terribilia ſigna

q videbũt añ iudiciũ.O igit᷑ inſeſati pctõꝛes qle
erit coꝛ veſtrũ in illa hoꝛa.quõ ſtabit cõſcia vra.
Uultis ̊ nõ timere in illo tꝑe:timete nũc deum
et deponite pctã veſtra.Ait em̃ Dauid pᷣſ.cxj. Be
atus vir qͥ timet dñm.ſequit᷑. diſponet ſermões
ſuos in iudicio:qꝛ in eternũ nõ cõmouebit᷑. In
memoꝛia eterna erit iuſtus:ab auditione mala
non timebit. “UVMW
De cauſis ſignoꝝ pᷣcedentium iudicium vni⸗
uerſale. .
Ercia ⁊ vltima ꝑs noſtri ſermonis dicit
t cauſationis.ſ.quare tot ſigna mittet de
uess ante diẽ iudicij.Et rñdent pᷣdicti the
ologi vbi S. ꝙ marxie b̊ faciet ꝓpter tria. Pꝛimo
rõne oſtenſionis.ſ.ad oſtendendũ qᷓ; terribilł erit
agduẽtꝰ dei filij veniẽt ad iudicandũ:qñ oẽs cre
ature tantũ vident᷑ pauere ꝙ potiꝰ appetere co⸗
gnoſcunt᷑ oẽ exterminiũ qᷓ; tam terribilẽ iudiceʒ
expectare.De q̊ Dañ.vij.ðꝛ. hꝛonuis eius flã⸗

ma ignis: rote eius ignis accẽſus.fluuius igne

us rapiduſq; egrediebat᷑ a facie eꝰ. Pꝛopt᷑ me⸗
tũ g̊ incuciedũ homib hec ſigna terribilia veni⸗
nient.Eſt aũt metꝰinſtand vel futuri ꝑiculi cau
ſa mentis trepidatio.l.j.ff.qðᷣ me.cau.Et ꝓfecto
talis metꝰ no ſolũ in cõſtantẽ virũ cadet.de q̊ in

l.metũ.ff.eo.ti.ſed in quẽcũq; cõſtãtiſſimuʒ. Iſta

aũt ſigna terribilia ⁊ foꝛmidabilia cõgrue pᷣcede
re habent ſniam vltimã iudicij vniuerſalis ⁊ ſe⸗
uerã vindictã e᷑ne damnatõis repꝛoboꝝ.Erũt
em tanq; admonitio qᷓdam pᷣcedens ↄdẽenatio⸗
nem ⁊ punitio nẽ.ſicut fieri debet pᷣm iura. Unð
ð in c.ſacro.de ſen.excõ.Pꝛohibemꝰne qͥs ĩ ali/
quẽ ſniam excõicationis ꝓmulgare pᷣſumat:ni/
ſi cõpetenti admonitiõe pᷣmiſſa.Et.xvj.q.vij.c.
Oẽs decime.ðꝛ:ꝙ nemo debet excõicari ꝓ pctõ:

niſi trina admonitiõe pᷣmiſſa. Multo mag ex⸗
cõicationẽ eternã:⁊ ꝑpetuam ſeꝑationẽ maloꝛũ
a cõſoꝛtio btõꝝ debent admonitiones pᷣcedere.

Sicut ꝗg̊ in tẽpeſtate choꝛuſcatio pᷣcedit tonitru⸗
um:licet naturalłr ſimul ipᷣm conitruũ ⁊ choꝛu⸗
ſcatio cõcauſent᷑.ita tonitruũ diuine ſentẽtie ⁊ et
ne dam natiõis pᷣcedent choꝛuſcatiões poꝛtẽtoꝝ

et ſignoꝝ.licʒ aũt choꝛuſcatio pᷣus recipiat᷑ a ſen

ſu nr̃o q; tonitruũ rõne nat᷑ali.qꝛ illũinacio fitĩ

.2

inſtãti.ij. de aia.⁊ ſonꝰſucceſſiue.et ideo viſu ve⸗
lociꝰ ſentimꝰ choꝛuſcatiõeʒ qᷓ; auditu ꝑcipiamꝰ

ä

tonitruũ.Lñ etiã oꝛdinatiõe diuina hoc pᷣcedit
vt admoneant᷑ hoies ſe ſigno cruc munire ⁊ dei
auxiliũ poſtularene tonitruo et fulmibo occidã
tur. Et ſimiłr taliũ hoꝛribiliũ ſignoꝝ choꝛuſca/
tio admonebit oẽs vt de pctis ſuis ↄterant᷑ ⁊ pe

niteant:ne et᷑naliter pimant᷑. Maximã itaq; in
cutiẽt foꝛmidinẽ qᷣbuſcũq; etiã audaciſſimis vi⸗

ris pᷣdicta ſigna. Si ꝗg̊ timẽt hoĩes inſolitã ſolis
obſcurationẽ:ſicut faccuʒ fuit in moꝛte ceſar de
q̃ ait Nirg.j.Geoꝛg. Ille etiã extincto miſeratꝰce
ſare roma.Cũ caput obſcura nitidũ ferugine te⸗

xit. Impiaq; etnã timuerũt ſecula noccem. Siti
ment nõ cõſuetas tenebꝛas: ſicut egyptij de qͥbꝰ

ðꝛ Ero.x.Facte ſuntc tenebꝛe hoꝛribiles ĩ vniuer⸗

ſa terra egypti:tribo dieb nemo vidit fratrẽ ſuũ

nec mouit ſe de loco in q̊ erat. Si timẽt terremo
tũ:vẽto ꝝ vehemẽtiã:foꝛtunas mar::fulgura ac
choꝛuſcatiões et tonitrua:nocturnos ſtrepitꝰac
ſerpentiũ ſibilos ⁊ dꝛaconũ:leonũq; rugitꝰ.q̃n/
to magis timebũt ſic hoꝛribilia ſigna vocẽq; ſe⸗
ueriſſimi iudic dãnand ⁊ expꝛobꝛantis malos.
Que ↄſiderãs Hiero.ſuꝑ Mat.inqͥt. Quotiẽs
diẽ iudicij ↄſidero toto coꝛꝑe ↄtremiſco Siue eĩ
comedã ſiue bibã ſiue aliquid aliud faciam: ſꝑ
videt᷑ illa tuba tribił iſonare auribo meis.Sur
gite moꝛtui vẽite ad iudiciũ. Et idẽ ait ad Chꝛo
maciũ ⁊ Heliodoꝝ.Ego in ſceleꝝ meoꝝ latẽs ſe
pulchꝛo:⁊ pctõꝝ vincul colligatꝰq̊tidie illũ dñi⸗

cũ clamoꝛẽ expecto. Hieronyme veni foꝛaſ.Ego

deniq; oia tuta timeo. Quid audis pcrõꝛ.quid
Hieronymꝰ:dicit.et qͥs ipſe erat.nõne ſctũs.nõ⸗

ne ꝓbo ⁊ vtuoſus.nõne a cur terrenis penitꝰab

ſolutꝰ. nõne pnia maceracꝰ.nõne in dei oꝑe aſſi⸗
duꝰ: ⁊ tñ clamat.Ego timeo.Et cur nõ times tu
o amatoꝛ ſeculi.o negligens in via dñi.O pctõꝛ

neqᷣſſime cõtremiſce ⁊ ↄcutiant᷑ oĩa viſcera tua.
depone fatuitatẽ mẽt tue q̃ fit vt nõ timeas.⁊ ſe
pius mente reuolue Hieronymi verba dicentis

.

Ego timeo.

8 iã oes q̃ſi creature imutabunt᷑ gate ad

vindictã ʒ̊ pctõꝛes.iuxta illud Sap.v.

Armabit oẽm creaturã ad vindictã inimicoꝛuʒ

ſuoꝝ.vñ Deute.xxxj.ðꝛ. Inuocabo ) eos celũ et
terrã. Nã cũ deꝰ oẽs creaturas fecerit ad homis

vtilitatẽ ⁊ oẽs deo obedierũt hoĩ ſeruiẽdo:ipᷣe vo
bõ rebelł et iobediẽs creatoꝛi ſuo extiterit. Jdeo
accuſabũt eum q̃ſi ingratũ. Clamabit nãq; ſuo

mõ celũ.O deꝰoĩpotẽs ego hoi miſtraui cũ pla⸗

netis meis influendo ſuꝑ terrã ⁊ alia ogꝑando q
iuſſiſti.ipᷣe vᷣo te offendit.ꝗ̊ vindica iuſtiſſime iu
dex. Clamabũt ſol ⁊ luna ⁊ ſtelle.O deꝰ magne
nos dedimꝰ pctõꝛibo lucẽ vt tuũ ꝓſeᷓremur im
periũ.illi vᷣo in oib ↄtẽpſerũt:fac ꝗ̊ vidictã.Cla
mabit b̊ mõ aer.clamabit terra.clamabunt aq̃
et oĩa q̃ in eis ſunt. IJdeo Hugo de ſctõ vic. ait.

In die vlciõis nihil habebit qð rñdere poſſit hõ

pccõꝛ:vbi celũ ⁊ terra:ſol ⁊ luna:dies ⁊ noctes ?

Ecũda rõ illoꝝ ſignoꝝ 8: accuſatlonis.

fotus f
novint
rodüne
b r
etnigrel
fneoſti
toteneb
mo accl
curetnh
ſoletni
leplage
rusese
tedamt
ꝛnoplo
inſenſch
Gerpli
0iacen
Plkori
lidint.
ſumagn
Giatrio
aſed
Dneda
di Cüf
gerepo
Nelhi
mnſtane
ſrore Au
Merudo
lbanttube
loſticeſon
redibätſe
lercü fac
luſticeed⸗
ũffutr

Quibon.

hoctelllid
ſtio. venii⸗
ſcrut Od
Gs:polut
looppoſui
wublem⸗
gatepeco⸗
Te 1o
Colrexin.
hoſtäzau⸗
Sdormiun
hobul En
tenüque
tarifaceri⸗
lerrbliin⸗
Ceapou

no (orpal

Wuffatn

li lachen

hee ſeit
Nc munire
lmioctii
nopch oruſen
8 Nerant in
lmuͤgn
udacſimnis
ndi mnon 4
anogen Si
dndlimni⸗
noidrfmiſi
Ginemm
nn tene
abeumnoniins
lnj: QAnni
Alodſucun ſg
undomts Sur
intnd
dr nm ig
e aduilidii
e ren ſaſ
ucds oo gui
rnin lis h
õ
indaogeali⸗
nrnötimes
udi. O in
ei c.
enonmensaſe
mi roba dcents
Srtſanon,
Grsdog: eat
n lud Oaß⸗y.
icti ninico;
ozens gllie
feeertad bonmas
iſouiisoiheſ
1wennmt 10
lamabt iß in
i müiraudh,
1 ð
daufiine in
eMmagne
z einemu
; dici.C.
damabol
„deſci vi. ll

Follum

totus mũdus: ? oẽs creature ſtabunt aduerſuʒ

nos in teſtimoniũ pctõp nfon.
EFErcia rõ illoꝝ ſigꝝ ðꝛ cõpaſſiõis. Mo⸗
t ucbunt᷑ vtiq; q̊dã affectu pietat ⁊ cõpaſ
ſieonis cũcte creature ad cõpatiẽdũ miſe⸗
ris dãnad. Uñ Chꝛyſ.ſuꝑ Mat.ait. Prefamili
as moꝛiẽte tota domꝰ eiꝰ turbat᷑:familia plãgit

et nigr ſe veſtibo induit. Sic hũano genere circa

finẽ ↄſtituto celi miſteria lugẽt:⁊ candoꝛe depoſi
to tenebꝛis induunt᷑. Licet em oẽs creature ſuo
mõ accuſabũt pctã nr̃a dei iuſticia ̊ reqᷣrẽte:na
ture tñ hũane cõpatient᷑:⁊ eꝰdãnatõi. Plãget ꝗ̊
ſol e᷑nã hoim dãnatiõeʒ.plãget luna.plãgẽt ſtei
le.plãgẽt oia elem̃ta ⁊vniuerſe creature.O qᷓ; du
rus es o tu pctõꝛ:qᷓ; ferreꝰ: qᷓ; tibijpſi crudelis:qͥ
te damnandũ ↄſpid ⁊ moꝛti ſempit᷑ne dedicãdũ
2 nõ ploꝛas.O ſaxeũ pectꝰ.o adamantinũ coꝛ.o
inſenſibił mẽs peccatric?ꝭ aie plãge:qꝛ ſol te plan
get.plãge:qꝛ te plãget luna.plãge:qꝛ plangent te

oiĩa elemẽta. Accipe exẽplũ illiꝰregis de q̊ legi᷑ in

hiſtoꝛia ſcti Joſaphat:qð exẽpluʒ ſctũs Barlaã

illi dixit. Uidet᷑ ꝙ erat qͥdã rex potẽtiſſimꝰqͥ licet

in magnis eſſet ꝓſꝑitatib:nunqᷓ; tñ ridebat:nũ
q; in tripudijs auti alijs ioc cõſolationẽ accipi
ebat.ſed ſꝑ meſtꝰ:ſꝑ timidus:⁊ ſꝑ lachꝛymoſus
apꝑebat.quẽ frat᷑ ſuꝰ carnał hũaniter repᷣhẽdit
dl. Cũ ſis ita magnꝰrex ⁊ pocẽs ⁊ nullꝰ q te iſur⸗
gere poſſit:nullũq; boiem mũdi timere habeas
nõ eſt bñ factũ:imo repᷣhẽdendũ illð q̊d agj.ſ.ſꝑ
triſtari ⁊ nunqᷓ; ꝓceribo tuis aliquã leticiã demõ

ſtrare.ui ille dixic.als tibi rũdebo. Erat autẽ
ↄſuetudo ꝙ qñ aliqͥs debebat ðᷣcapitari:in ſero
libant tubicines reg ad poꝛtã eiꝰ:qͥſdã terribiles

iuſticie ſonitꝰfacientes.Deinde hoꝛa matutinali
redibãt ſiłr faciẽtes.hoꝛa vo terciaꝝ reuertẽtes:
terciũ faciebãt ſignũ:et ille decapitãdus ad locũ
iuſticie ducebat᷑. Miſit &̊ rex illa die ĩ ſero ad do
mũ fratr ſui tubicines ſonitus iuſticie faciẽtes.

Quibo audit ille cepit flere ⁊ lachꝛymari:totãq;

noctẽ illã duxit inſomnẽ in anxietatibus ⁊ angu
ſtijs.veniẽtes aũt tubicies hoꝛa matutinali:ſilłr

fecerũt. Qð audiens ille ptinꝰ induit ſe veſtibo ni

gris:poſuitq; cinerẽ ſuꝑ caput ſuũ:coꝛdãq; col⸗
lo appoſuit ⁊ ꝑrexit ad curiã reg cũ maxio eiula

tu:ibi expectãs donec rex exurgeret.Quẽ diu ro⸗

gãtẽ vt coꝛã rege duceret᷑:cãdẽ rex eũ venire fecit
Ille vo ſe ad trã pijciẽs miſcðiaʒ clamare cepit
Cui rex inqᷣt. Habuiſti ne timoꝛem in hac nocte
poſtq; audiſti tubicies moꝛtj.Cui ille inqᷣt.Nũ⸗
qᷓ; doꝛmiui ſed anguſtias moꝛt ſꝑ ab illa hoꝛa

habui. Cui rex inqͥt. Si tu tantũ me timuiſti fra

trẽ tuũ quẽ nunq; offendiſti:cimẽs ne te decapi⸗
tari facerẽ.q̃re ego timere nõ ðbeo expectãs illũ
terribilẽ iudicij diẽ:in q̃ coꝛã illo ſeueriſſimo iu⸗
dice apparere debeo qͥ nulliꝰ acceptat ꝑſonaʒ:qͥ

nõ coꝛpali moꝛte ſʒ et᷑na ↄdẽnat delinqntes.Si
tu frar mi hoꝛruiſti tãtũ tubã hoim: catũq; ꝓpt
illa lachꝛymatꝰes:quõ ego poſſum nõ timere⁊

lachꝛymari expectãs illã hoꝛrribilẽ dei tubã oẽs

ad iudiciũ aduocãt.O igit᷑ ſtulti pctõꝛes.o vᷣmẽ

tes hoĩes.o fatui moꝛtales:ſeqᷣmi exeplũ huiꝰre
gis vroſq; defectꝰ plõgite in bᷣ ſeclo vt poſt i et᷑nũ
gaudere valeat in futuro Amẽ.

Feria.ij.poſt dñicã pᷣmã in q̃drageſima de iu
dicij vniuerſal opinatiõe: diſcuſſiõe ⁊ ſententia⸗
tione ſeu diffinitione Sermo decimus. R
HHngregabun/
cC tur añ eũ oes gẽtes Mat.xxv. 2 i euã
gelio occurrẽt ferie.q; ſit terribilis de
us ð pctõꝛes patʒ in eiectiõe angeloꝝ peccãtiũ ðᷣ
padiſo cũ pncipe eoꝝ lucifero.de q̃ hr Eſa.xiiij.⁊
ij. Pe.ij. ðꝛ.Deꝰangel peccãtib nõ peꝑcit ſed ru⸗
dentibo ĩferni detractos in tartarũ tradidit cru⸗
ciãdos. Itcẽ in ſnia lata Adã ⁊ euã:eijciẽdo eos
de treſtri ꝑadiſi Geñ.iij. In diluuio in q̊ oẽs ho
mines moꝛtui ſũt except octo Geñ.vij. In qͥnq;
ciuitatibo ſub merſis Geñ.xix. In pᷣmogenit egi
ptio ⁊ intfectꝭ Exo.xij. In pharaone multiplicit᷑
flagellato ⁊ demuʒ in mari ſubmerſo Exo.xiiij.
In amalech cuiꝰmemoꝛiã deleuit Exo.xvij. In
duobo filijs Aarõ ab igne deuoꝛac Leuit x. In
blaſphemo lapidato Leui.xxiij. In ꝓplło öuaſta
to pꝰ carnes comeſtas Nũe.xj. In Maria lepᷣ
ꝑcuſſa Nũe.xij. In colligẽte ligna lapidato Nu.
xv. In dathat abirõ a cra ðᷣuoꝛatſ.2.ccl.vir thu
ribula i manu hñtibs vt offerrẽt ſacrificiũ: cum

choꝛe eoꝝ duce igne ð celo ðſcẽdẽte ꝑemmpꝭ Nuũe.
xvj. In Moyſe ⁊ Rarõ ad aq̃s odictõis qͥb di⸗

xit deꝰ ꝙ t᷑ increduliratẽ nolebat eos ingredi
terrã ꝓmiſſiõis Nu.xx.Et finalr in ſexcẽti milib⸗
viroꝝ q̊ꝝ nullꝰ itrauit frã ꝓmiſſiõis pᷣter duos
ſcʒ Joſue ⁊ Caleph:ſic minatꝰ fuerat dñs Nũe.
xiiij. In ſerpetibo imiſſis deuoꝛãtibo ppłm MNũe.
xrj.In Achoꝛ cuʒ tota familia occiſo Joſue.vij.
In extminio pplłi ürł in qͥ moꝛtui ſuntĩ duabꝰ
vicibo.xl.milia viroꝝ gladio.⁊ tribo beniamin ꝓ
pter petm̃ gabaanitaꝝ vbi moꝛtui ſũt.xxv. mi⸗
lia pugnatoꝝ. Juo.xx. In heli moꝛte dãnato cũ
filijs.j. Reg.ij.⁊.iiij. In ſaui repꝛobato.j.Re.xv
ꝓpt᷑ cuiꝰpctm̃ fames venit in trã ⁊ ſui pꝰ moꝛtẽ
eiꝰ deſtructi ſunt.ij. Re.xiiij. In.lxx.miliba hoibꝰ

occiß ab angelo.ij. Re.rxxiiij. pt᷑ ſupbiã Dauid.
Itẽ in.clxxxv.milibo occiſis ꝓpt᷑ blaſphemiã ſen⸗

nacherib. iiij. Re.xix. In ꝓpha occiſo a leone.iij.
NRe.xiij. In.xlij.duobo pueris ab vꝛſis occiß.iiij.
Re.ij. In Gieʒi facto lepꝛoſo ꝓpt ſymoniam.iiij
Re.v. In Oʒia rege iuda volente adolere incen
ſum in altari q factꝰeſt lepꝛoſus.ij. Paralł.xxvj.
In pplo achaldeis captiuato.ij. Mach.iij. In
anthiocho guiter ifirmitatibo ꝑcuſſo.j. ¶ Dach.
ix. In ſeruo nequã cõſeruũ ſuffocãte ſpoliato et
incarcerato Math. xviij. In Anania ⁊ ſaphira

ſubito decedentibo Act᷑.v. In herode ab angelo

ꝑcuſſo Act.xij. Jdeo ðꝛ Leuiti.xxv. Unuſqᷣſq; ti

RURRo erxpeditiõe pᷣm

mDaeat deu ſuũ. et Deute. iiij dicit deus. Diſcant ti

mere me oi tge.et Deute.vj.D ſim deũ tuũ time⸗
bis ⁊ ipſi ſoli ſeruies.Et idẽ habet᷑ Joſue.xxiij. et

j. Reg.xij.et in młcj alijs loc ſacre ſcpture q cau

ſa bꝛeuitatꝭ omitto:expoꝛtant᷑ oẽs ad timẽdũ de

um. Un.ij.ad Coꝝ.v.inqͥt apłs. Limoꝛẽ dñi oĩ

bus ſuademꝰ. Uera eſt em ũlla ſnia Gꝛegoꝛij in

q̃dã omeł.d. Bñ vnuſqᷣſq; de die nouiſſimo foꝛ
midare debet.qꝛ in q̊ inuenerit eũ ſuꝰnouiſſimꝰ
dies cũ de h̊ ſecło egrediet᷑: talit i die nouiſſimo
iudicabit᷑.De q̊ iudicio treſ oſideratões faciemꝰ

Pꝛima ðꝛ opinatiõis. Scðda diſcuſſionis. Ter
cia ⁊ vltia ſentẽtiatiõis ſiue retributionis.
Pars pma ſcʒ Utcrũ poſſit ſccri quo tꝑe futu

rũ ſit iudiciũ vniuerſalael.
ne ꝑt qrit Nunqd ali/
p ꝗqs põt ſcire certitudinatlr diẽ et hoꝛã iu⸗
dicij vniuerſalis. Et rñdet᷑ ̃ᷣm Alexã. de

Ales. in. iij. pte ſũme in tractatu de aduẽtu chꝛi⸗
ſti ad iudiciũ.q.ij.⁊ btiñ Bonauẽ.i.iiij.di.xlviij.

ar. 3.q.iiij.ꝙ nõ. Et h̊ pbat᷑ duplici rõne. Pꝛima
ðꝛ cõpletionis ſiue electiõis:arguẽdo ſic. Tunc

angeloꝝ.iuxta illð pS.cix. Judicabit in natõib
implebit ruinas.vñ hec fuit vna ex cauſis crea⸗
tionis hois:ſᷣm mgr̃m in.ij.diſt.j. Sed nũerꝰ ele
ctoꝝ eſt ſoli deo cognitꝰ. Vñ Gꝛeg.in q̃dã colle⸗

cta moꝛtuoꝝ inqᷣt.Deꝰ cui ſoli cognicꝰ ẽ nũerus

electoꝝ in ſuꝑna felicitate collocãdus.̊ ipſi ſoli
eſt cognitus finis mũdi ⁊ ↄſeq̃nter dies iudicij.

Secũda rõ ðᷣꝛ termiationis.bncipiũ em̃ ⁊ finis

mũdi debẽt ſimł coꝛrũdere.ꝙ deus eſt pncipiuʒ

⁊ finis totiꝰcreature qͥ ait Apoc̃.j.⁊ vl.ca.Ego ſũ

pncipiũ ⁊ finis. Uñ inqͥt Alex.de Ales in.iij. ꝑte
ſũme in tractatu de ↄuenientia incarnatõis xpᷣi

q.ij.ᷣm Paulũ termegiſtũ ꝙ diuina eſſentia eſt
ſicut ſpera intelligibilis cuiꝰ centrũ eſt vbiq;:cir
cũferẽtia vᷣo nuſq;. Sic em̃ centrũ finit lineas et
ab ipſo linee deducunt᷑: ita creatoꝛ finit creafas

et deducit eas ad finẽ. Sicut g̊ pncipiũ mũdi ſo

li deo fuit cognitũ Ad hoc vt finis coꝛreſpõdeat
pncipio ipſe finis debet ſoli deo eſſe notus ⁊ nõ
alicui hoi.Et hãac rõnem ponit Nicolaꝰde Tyra
ſugꝑ Matth.xxiiij.ca. JIdeo apłis q̃rentibo ð die
aduẽtꝰxpᷣi ad iudiciũ Act᷑.j.ca.rñdit dñs.Nõ eſt
veſtrũ noſſe tꝑa vel momęẽta q̃ pr̃ poſuit in ſua
ptãte.et Mat.xxiiij.ac Mar.xiij.inqͥt ſaluatoꝛ.
De die aüt illa ⁊ hoꝛa nemo ſcit.ſ.certitudinalit᷑.
Hoc aũt oꝛdinauit deꝰ ad nr̃am vcilitatẽ Pꝛio
vt ſy timeremꝰ. Scðo vt ſa pᷣgemur ad illũ diẽ
tanq; de ꝓrio iminentem. Un Augꝰ. inqt Tatet

vnꝰ dies vtoẽs obſeruent᷑ dies.Fatuũ eſt em̃ in

eo ſtatu viuere in q̊ moꝛitimeamꝰ.et Lact.v.di
ui.inſti.ait. Sgꝑ ita viuamꝰ q̃ſi nob cõtinue rõ⸗

nem reddendã arbitremur. Nõ eſt ̊ nobis notꝰ

dies vlcimi finis mũdi.Licet aũt ſctũs Mecbo

IX

dius in li.de pᷣmis ⁊ nouiſſimis tꝑibo.⁊ Euſebi

us in cronica ſua.⁊ Thelofoꝛꝰ pᷣſ biter ⁊ heremi
ta in li.de ſtatu vniuerſalis eccłie:opinionẽ mul
toꝝ reterãt dicentiũ finẽ mũdi debere eſſe in.vij.
millenario a creatiõe ſua.qꝛ deꝰꝑ nũerũ ſeptena
riũ oia diſpoſuit.ſ.ſeptẽ planetas:ſepteʒ dies:ſe⸗
ptẽ ſacramẽta eccłie:ſeptẽ ſignacula noui ⁊ vete⸗

ris teſtamẽti.⁊ ſeptio die reqeuit. Uñ Gꝛeg.inde
Auia ſeptẽ dieb oẽ tp̃s cõpꝛehendit᷑: recte ſepꝑte/

nario nũero vniuerſitas figurat᷑. Lñ hoc nõ eſt
certũ.Certiſſimũ vo eſt ꝙ vnicuiq; erit ſuꝰmun
di finis qñ moꝛiẽs de hoc mundo erxibit. Poſſu
mus nihilo minꝰoiecturare ex qᷣbuſdaʒ indiciis

qñ dies iudicij in ꝓximo ſit futurꝰ.añ em veniet

antichꝛiſtꝰ:iuxta illð apłi.ij. ad Theſ.ij. Reue⸗
labit᷑ ille iniquꝰ quẽ dñs ieius interficiet ſpiritau
oꝛis ſui.Ante aũt qᷓ; veniat antichꝛiſtꝰcria ſigna

apparebũt er qͥb cognoſcet᷑ dies iudicij in pſio

futurꝰ. Pꝛimũ erit tribulatiões mũdi.De q̃ ſat
uatoꝛ Mat.xxiiij.ait. Audituri ei eſt pᷣlia ⁊ opi⸗

niones pᷣlio ꝝ. Cõſurget em̃ gens in getẽ ⁊ regnũi
agduerſus regnũ:et erũt peſtilẽcie ⁊ fames ⁊ tre,/
veniet finis mundi qñ cõpletus fuerit nũerꝰ ele
ctoꝝ ſᷣm theologos in.ij.diſt.j.⁊.ix.quẽ numerũ
opoꝛtet impleri marxie vt ipleant᷑ ſedes ruinoſe

motꝰmagni ꝑ loca.q̃ vba Gꝛeg.exponẽs i ome/

lia ſuꝑ Lu.xxj.inqᷣt. Ultima tribulatio młcꝭ tri/

bulatiõibo pᷣuenit᷑.⁊ ꝑ crebꝛa mala q pueniũt in

dicant᷑ mala ꝑpetua q̃ ſubſequunt᷑. Multa em

debent mala pᷣcurrere vt malũ valeant ſine fine
nũciare.Que qdeʒ tribulatiões vt dicit Gꝛe.vbi
ſupꝛa ꝓ maioꝛi ꝑte cõplete erãt vſq; ad tpᷣs ſuũ.
VUñ ↄcludit d.Cũ mltca iã pᷣnũciata cõpleta ſint
dubiũ nõ eſt ꝙ eciã ſeq̃nt᷑ pauca q reſtant. qͥa ſe⸗
quẽtiũ reꝝ certitudo eſt pᷣteritaꝝ exhibitio. Itta

aũt pauca q̃ remãſerant vident᷑ nũc cõpleri in tãä

tis tribulatiõibꝛ mũdi. Secundũ ſignũ ðꝛ ma⸗
lignatiõis.ſ.qñ in mũdo fient pctã grauia ⁊ hboꝛ

renda. Non em tenẽda eſt opinio Stoi.qͥ vt in⸗

qͥt Tho.j.ij.q.lxiij.ar.ij.dicebãt oia pctã eſſe pa⸗
ria.ſᷣm em̃ diuerſitatcẽ ⁊ q̃litatẽ circũſtãciaꝝ vnũ
pctm̃ eſt grauiꝰalto.l.aut facta.ff.de penis. Qñũ
ergo in mũdo fient pctã ſceleratioꝛa: vt ſunt ſy⸗
monie.ſacrilegia.adulteria.inceſtus.ſodomie.
ꝑiuria.blaſphemie.rapine.crudelicates.⁊ vſure
ac homicidia.⁊ inuocationes demonũ et hmõi.
Silr qũ homies abominabunt᷑ ſpũalia: vt eſt
verbũ dei ⁊ eccłie ſacramẽta:tũc erit ſignũ diem
iudicij ꝓꝓinquuʒ eſſe.Oe hoibo em̃ illiꝰ cꝑis inqt
Dauid in pᷣſ.cvj.Oẽm eſcam abominata eſt aia
eoꝝ.Et ſaluatoꝛ Mat.xxiiij.? Lu.xxj.ait. Cũ vi
deritis hec fieri ſcitote quia ꝓpe eſt i ianuis.Ler
ciũ ſignũ ðꝛ aggrauatõis.ſ.qñ nõ ſolũ pauci cõ
mittent illa grauia pctã.ſed młti ⁊ q̃ſi generalit
oẽs:⁊ maxie qñ ſine verecũdia peccabũt. Uñ ad
hoc ꝓpoſitũ adduci poſſet illud Statij in.ij. the
ba. Nec habent extrema pudoꝛẽ. 2 2½%
Oſſumus q́z oſtendere finẽ mũdi in ꝓ⸗
p ximo iminere ex ↄſideratiõe finis bomis
Nam ho mo ðꝛ microcoſmꝰ.viij. Pbiſi
coꝝ.i.minoꝛ mũdus:iuxca illud Ouidij in li.de

vetula⸗
inſtarte
minisp
deſimi
Lopilet
c Cnte
ber reſcr
la in cat
Gſigna
decrepi
litas. ſen
tas. Ue
liquatie
llboꝛür
li genen
latlo. P
Pita antt
Pitaetat
noetſil
longepo
faborbe
jtinuici
cſeneſcit⸗
Pantd
taaone
plius eo⸗
auate ſen
tumm tipv
tudineeta
infantis v
ſuredell in
lscas⸗
indacetat
Kdict dn
durauity
infansnn
uiha vdh
bont hoe⸗
les Deqen
lrnimi ⸗
Cunda eras
ſſchad due
Acpläl
Klqckt
eſtpuroꝛn
tefuit mar
mllerlrr
mnines nog
Tocacta
ſpg inq ho
urſeig n
deigreucltt
ndanizb⸗
uorſcn!
herſcyn.
l dhamn

he n
burthonn
Lopinionen
ebelrcſeineri
Anöüſcpenn
nnzdlegſe

mdknmg
1. Viverück
cnſbnn
naonhe oſn
Kchulttnlißs
mn gini
64 Drz Nn
uminßin
—
idiäei
snid iͤ
Wack zince
moin an:neni
Aponiſone
mboiromlini
mai5ugnüin
Nmt. Wuntn
Aämnneſunt in⸗
es tdut he di
nie z a0 ho i,
nigauciplen ioe
Nuqekant e
t abblo i
ninöccigigiinti
mmdäſgnädem
upai gais do:
Dinid Stoi.Kin
Hiroingicſt e
ianiftinn: M
Foepena Qi
niou Nſulrſ/
nettus ſoloni.
delturs t rure
1demorüchol.
unt hüuln ck
tücert ignuden
wemdlotpoͤn
Nabommnandni
:Umaliſ

2

giniii unß

eitgnrenit
rtiine,
3 Gefing boli⸗
don

fri nüdiii,

–

vetula. Eſt homo maioꝛis mũdi foꝛmatus ad

inſtar ⁊c. Signa ergo finis minoꝛis mũdi.ſ.ho
minis poſſunt etiã intelligi de fine maioꝛis.qᷣa
de ſimilib idem eſt iudiciũ.v. Methaphi.et. ij.

Topi.et.l.ĩter cartulas.C. ð cõue.phiſi.debi.li.

x.⁊? c.inter coꝛꝑalia.de trãſla.l.Seruis legad..ff.

l.tercio.l.non pñt.ff.de legi.l.Si libellũ.C. ð di⸗

uer. reſcrip.l.loci. S. Si fundus.ff.ſi ſerui ven.et
ca.in cauſis.de re iudi. Sunt aũt inter alia qn
q; ſigna oſtendẽtia hoiem cito moꝛituꝝ.ſ.tꝑalis

decrepitas.totalis frigiditas.ciboꝝ deſpectabi

litas.ſenſuũ obturabilitas.⁊ generalis infirmi⸗
tas. Uel ſic appellari pñt. Pꝛimũ decrepita an

tiquatio. Secundũ totalis frigidatio. Tercinʒ

ciboꝛũ refutatio. Quartũ ſenſuũ amiſſio.Ouin
tũ generalis omniũ mẽbꝛoꝝ doloꝛatio et egro⸗
tatio. Pꝛimũ ̊ ſignum moꝛtis bomis eſt decre
pita antiquatio. Quando em̃ homo eſt in decre

pita ecate.ſ.in ſeptuageſimo vł occuageſimo an

no:et ſi ignoꝛemꝰ qñ moꝛiat᷑:tñ ſcimus eum nõ
longe poſſe fugere.licet em̃ oꝛnatu veſtiũ ⁊ raſu⸗

ra barbe ſe repoliat:tñ habet q̃ſi pedẽ in fouea ⁊

ↄtinuũ cũ moꝛte habet litigiũ. Nã qð antiquat᷑

et ſeneſcit pe interitum eſt. vt ꝛ ad Heb.viij. et
Pð.ait.Dies annoꝝ noſtroꝝ in ipſis ſeptuagi⸗

ta anni:et ſi in potẽtatibo octuaginta anni ?⁊ am

plius eoꝝ laboꝛ et doloꝛ. ideamus ergo in q̃
etate ſit mũdus.Sacri em̃ doctoꝛes diuidũt to
tum tẽpus durationis mũdi in ſex etates in ſiłi
tudinẽ etatis homis. Pꝛima aũt ecas hois eſt

infantia vſq; ad ſepcimũ annũ.:.ſi infanti.C.de
iure deli.in qᷓ puer nihil bñ cognoſcit.qꝛ infanti

lis etas qͥcqͥd videt ignoꝛat.l.j.C. de fal.mo. Et
in hac etate fuit mũdus ab Adam vſq; ad Noe

vt dicit Augꝰ. xv. de ciui.dei. ca.ij. In q̃ etateque
durauit vltra duo milia annoꝝ fuit mũdus ſic
infans nullã habens cognitionẽ de lege ſcbta di

uina vel hana.ſed ſolũ ſub lege naturali viue⸗
bant hoies:de hijs q terra ꝓducebat comeden
tes.De q̃ etate inqͥt Boetciꝰ.ij.de ↄſolatione.Fe⸗

lix nimiũ pᷣoꝛ etas ↄtenta fidelibb armis ꝛc.Se

cunda etas hoiĩs eſt puericia:durans in femis

vſq; ad duodecimũ annuʒ.in maſculis vo vſqʒ

ad.xiiij.l.qua etate.ff.de teſta.iuncto.S.pᷣterea.i⸗

ſti.qͥ.ñ eſt ꝑmiſ.fa.teſ. JIn hac aũt ecate adhuc hõ

eſt purꝰ ⁊ nõ habet mulctã maliciã.Et in ipᷣa eta

te fuit mundus a Noe vſq; ad Abꝛaham vlera
mille ⁊.lxxij.ãnos ſᷣm Aug.vbi S. In q̃ etate ho

mines nõdũ babebant multã cognitionẽ ð deo
Tercia etas hois eſt adoleſcẽtia vſq; ad.xxv.an

nos.in q̃ hõ creſcit in cognitione:cautela:pꝛudẽ

tia:⁊ ſcia. In qᷓ etate fuit mũdus ab Abꝛahã vſ/⸗
q; ad Mopſen.in q̃ hoĩes creſcebãt in tognitiõe

dei ꝑ reuelatiões factas pr̃iarchis et ꝑ circũciſio
nẽ datã Abꝛahe Beñ xvij.Quarta etas eſt iuuẽ⸗

tus vſq; ad.l.annũ. In qua homo magis ꝓficit

per ſapiam ⁊ expientiam doctoꝛat᷑et alijs legit.
In qua mundus fuit a Mopſe vſq; ad craſmi⸗ B

grationẽ Babilonis pm qͥſdam. vł melius m
alios vſq; ad Dauid. In qua homines magis
ꝓfecerunt in cognitione dei per legem datã mo⸗
yſi.et ꝑ cerimonias eius.et ꝑ miracula facta in
egipto et in ſolitudine deſerti.Quinta etas eſt ſe
nectus vſq; ad.lxx.vel.lxxx.annũ In qua hbomo
eſt valde pꝛudes ⁊ ſenſatus.vt ðꝛ Job.xij. Et in

hac etate fuit mudus a Dauid vſq; ad chꝛiſtuz.
In quo tge fuerũt ꝓphete illuminatiſſimi et ho

mines ſapientiſſimi.vt Salomõ ⁊ Eccleſiaſticꝰ
ac multi alij. Sexta aũt etas eſt decrepitas que
eſt a.lxx.vel.vxxx.anno vſq; ad finem vite:qui cõ
muntter eſt ad longius centum annoꝝ.l.vt in

dliuinum. C. de ſacroſan. ec. 2.l.an vſuſfructꝰ.ff.

de vſufruc.Et in hac etate hõ q̃ſi reuertit᷑ad pue

rilẽ im becillitatẽ ⁊ deficiunt ei vires naturales:

tremũt mẽbꝛa:cxadũt dentes:et totũ coꝛpꝰſe pau
latim diſponit ad moꝛcem. Et in hac erate cepit
eſſe mũdꝰab aduẽtu xpᷣi vel pauloante ⁊ dura⸗
bit vſq; diẽ iudicij.De qͥb etatib etiã loquit᷑ Jo

han. an.in ꝓhemio ſexti in vbo ꝑfectꝰ. De ipſis
Iʒ etatibo mũdi ⁊ hoĩs hr̃ in c.vnico.xxxv.q.iiij.
QMRaũt mundus ſit in decrepita etate pacʒ.j. ad

Coꝝ.x.vbi ðꝛ.os ſumꝰ in q̊ͥs fines ſecloꝝ de⸗
uenerunt.⁊.xxxij.q iiij.c.Quis ignoꝛet.⁊.j. Job.X.
ij. ðꝛ.Filioli nouiſſima hoꝛa eſt.Ex qͥbo autoꝛita
tibo patet eſſe fallam opinionẽ eoꝝ q dicũt chꝛi⸗
ſtum incarnatũ fuiſſe in media etate mũdi.et ꝙ;
tot milia annoꝛũ erunt a natiuitate xpᷣi vſq; ad
finem mũdi:qͥt fuerũt a creatiõe mundi vſq; ad
chꝛiſtum. Nã ipſe dñs incarnatꝰfuit in vltima ?
finali etate.Sicut pᷣdixerat Rbacuc ꝓphᷣa ſui li.
ca.ij.di. Adhuc viſus ꝓcul ⁊ apparebit i finẽ ꝛc.
Et ideo inqᷣt apłs.j.ad Coꝝ.vij. Lempus bꝛe
ue eſt:pᷣterit em figura huius mundi.lamat G
mundus ſᷣm Bern Ego deficio ⁊ tempus mee
reſolutionis inſtat.ij.ad Thimo.iiij. Jam enim
ſum in vltima decrepitate:et ampliꝰ durare nõ
poſſum. ”MUẽ 11
Eeuũdũ ſignũ finis hominis dicit᷑ tota⸗
S lis frigidatio.qñ.ſ.homo perdit natura
lem caloꝛẽ.tunc em̃ medicus dicit. actuʒ
de eo eſt. Patuit hoc in Dauid de quo.iij. Reg.

j. dicil.ꝙ ſenuerat: habebatq; etatis plurimes
annos:cunq; operiret᷑ veſtibus non calefiebat

et ſic deficiente caloꝛe moꝛtuus eſt. Similiter vi
demus ꝙ quando quis incipit moꝛi frigeſcunt
ei pedes et manus naſuſq; et omnia membꝛa.
O mũde pauꝑcule quomõ ſtas. Putaſnecum
venerit medicus ſuꝑnus inueniet in te caloꝛem
diuini amoꝛis.De quo ipſe ait Teuit᷑.vj. Ignis
ſemꝑ ardebit in altari meo.i.charicas in anima

De quo igne etiõ dixit ipᷣe ſaluatoꝛ Lu.xij. Ignẽ

veni mittere in terram ⁊ qͥd volo niſi vt ardeat.
Heu heu vbi eſt int᷑ boies charitas ⁊ amoꝛ.vbi
dilectio ꝓximi.pfecto nũc eſt excinctus iſte caloꝛ
charitatis in mũdo.quia cum dñs deberet dili

gl ſuꝑ oia Deut.vj.nũc ab bomie magis amat

1

*

Bermo

q̃libet creatura etiã viliſſima. nã iſte amat plus

equũ ſu.ille accipitre. hie canẽ.iſte veſtẽ. mulier
iocalia. auarꝰpecunia.ſuueniſ ↄcubinõ.⁊ holes

mũdani mag delectant in trenis qᷓ; in deo. Nã

infans delectat᷑ in vberib. puer in pomo. rex in
delicijs. adoleſcẽs in laſciuijs.vir in vxoꝛe.vxoꝛ

in viro. ſenex in diuitijs. ic etiã nõ amathõ ꝓ⸗/
ximũ ſuũ ſicut ſeipᷣm:ſicut pᷣcipi᷑ Mat. xxij. led
ecũ odit:pſequit᷑infamat:⁊ occidere qrit.O mũ⸗

de miſerrime quõ es frigidꝰ auaricla et cupidi⸗
tate ⁊ alijs pctis. Scptũ eſt em Hiere.vj. Sicut

frigidã facit ciſterna aqua: ita frigidã facit mali

ſupabũdabit iniqtas:refrigeſcet charitas mlco
rũ:⁊ tũc ↄſũmatio fiet.poſſumus opinari mun
dũ in bꝛeui finituꝝ:cũ eũ videamꝰtotũ ifrigida

tũ ⁊ caloꝛe charitatᷣ puatũ Nũc em̃ ꝑflat ille aq

lo vehemẽs ⁊ frigidꝰ qͥ ſ̃ᷣm BGꝛeg. in moꝛal. eſt di
abolus ignẽ charitat ⁊ diuini amoꝛis extiguẽs
in fideliũ coꝛdibo. Uñ verificatũ eſt illud Eccle.

xliij. Frigidus vẽtꝰaqᷣlo flauit:? gelauit criſtallꝰ

ab aqᷓ. et ibidẽ. Imbꝛẽ eiꝰ expauelſcit coꝛ:⁊ gelu ef
fũdet ſuꝑ terrã ſic ſalẽ:⁊ deuoꝛabit mõtes ⁊ exu⸗

ret deſertũ:et excinguet viride ſicut ignẽe. O

—

FErciũ ſignũ moꝛd hois eſt ciboꝝ refuta
t tio. Qñ em̃ infirmꝰ reſpuit vtiles cibos
ect medici ↄſilijs nõ acqᷣeſcit:cito moꝛi eũ

neceſſe eſt. Uñ ꝓpbᷣa ait pᷣſ.cvj.Oẽm eſcã abomi
nata eſt aia eoꝝ ⁊ appꝛopinqᷓuerũt vſq; ad poꝛ⸗
tas moꝛt.Ex q̊ͥ cogſcit᷑ finis mũdi in ꝓxio de⸗
bet euenire: cũ videamꝰ hoiĩes faſtidire ⁊ reſpue/

eibo lãguẽte ſtomacho reijcit᷑ qñ auditꝰſermo in

recibũ ſpũalẽ anie.de q̊ͥ dꝛ Deut.viij.? Mat.iiij

Non in ſolo pane viuit hõ ſed in oĩ vᷣbo qð ꝓce
dit de oꝛe dei.Trãſſũptiue in c. Int cetera.de of⸗

fi. oꝛ. Unñ Gꝛeg.ait.Cibo mẽt eſt ſermo dei. et q̃ſi

vẽtre memoꝛie nõ tenet᷑. Quiſqͥs ́ alimẽta nõ re
tinet:huiꝰ pfecto vita deſperat.et Augꝰ.ðt. Siẽc

norxiũ eſt coꝛꝑi coꝛꝑeas eſcas non poſſe ꝑciꝑe:ſic
noxiũ eſt aĩe ſpũales delicias faſtidire. Sed heu
qꝛ venit illud epᷣs qð pᷣdixit Paułꝰdebere eueni

re ĩ fine moi di.ij.ad Thi.iiij. Erit em̃ tpᷣs cũ ſa⸗

nã doctrinã nõ ſuſtinebũt:ſʒ ad ſua deſideria co
aceruabũt ſibi mgros pꝛuriẽtes auribo:⁊ a vᷣita
te qͥdẽ auditũ auertẽt:ad fabulas aũc ↄuertent᷑.
Quid dicã de illo cibo celeſti.ſ.euchariſtie: de q̊
ſaluatoꝛ ait Job. vj. di. Caro mea vere eſt cibo et
Svere ẽ potꝰ⁊c̃.Et iteꝝ.Niſi mandu
cauerit carnẽ filij hois ⁊ biberitꝭ eiꝰ ſanguinẽ:ñ
hẽbit vitã i vob. Hodie em̃ a mic reijcit᷑ ⁊ deſpi

ſanguis me

cit᷑:pauciq; ſũt qͥ digne hũc diuinũ panẽ mãdu⸗

cãt.mulci vo indigne cõicãt. et q;plures ſũt qͥ in

hoc ſacr̃o nõ credũt:imo alios cõicãtes deridẽt.

Et iõ ſignũ eſt ꝙ mũdus eſt in fine ſue duratio⸗

nis Apter ciboꝝ ſalutariũ deſpectionẽ.

Uartũ ſignũ moꝛtis eſt ſenſuũ amiſſio.

ꝗq Oñ em̃ ifirmꝰ ꝑdit loq̃lã:auditũ:viſũ:et

ſenſũ mẽbꝛoꝝꝶ: nõ eſt ampliꝰ ſpes de eiꝰ

ſanitate. Iſti em̃ ſunt legati ſiue curſoꝛes moꝛ/
tis quos illa mittit an ſe ad annũciãdũ aduẽrũ

ſuũ.O mũde infelix quõ ſtas.certe ꝑdidiſti oſffti/
ciũ oim mẽbꝛoꝝ tuoꝝ.hoies em̃ hodierni tꝑis
vt płimũ hñt iſenſibilitatẽ coꝛdis ad bona ſpũa

lia.De q̃ inqͥt Gꝛeg.in moꝛa. Nõ eſt põdꝰ vtucꝭ
inſenſibilitas coꝛdis.qꝛ valde iſana per ſtupoꝛẽ

mẽbꝛa ſunt q̃ inciſa nequaq; doloꝛẽ ſentire pñt.
Hec ille.Cuiuſmodi ſunt hoĩies moderni q per

petm̃ amiſerũt oẽs ſenſus. Pꝛio ſenſũ tactꝰ: ita
ꝙ etiã ſi a deo flagellant᷑ vt ad pniam reuertant᷑
nõ ſentiunt.De qͥbo inqͥt dñs Hiere.v. Percuſſi

eos nec doluerũt:⁊ renuerũt reciꝑe diſciplinam

Amiſerũt etiã pulſum q ↄtinue ꝑcutit.nõ hñtre
moꝛſum ↄſcie:nec ſentiũt pũcturas pctõꝝ ↄſciẽ⸗
tiã ⁊ aiam lacerantiũ.Gñ qͥdeʒ ſentiut iniurias

ſibi factas.ſentiũt ſpinã pedẽ pungentẽ.ſentit il⸗
la mulier aliq̊d vbũ qdð ſibi nõ placet.ſentit pũ⸗

cturã acꝰ⁊ nõ ſentit vermes anie q̃ vulnerãt ani

mã.nõ ſentit ↄſciam reclamantẽ ꝓ pctis.et ideo

põt dicere illud Pꝛouer xxiij. ulnerauerũt me

ſcʒ pctã:⁊ nõ dolui.craxerũt me ⁊ nõ ſenſi. KAmiſe

runt etiã pctõꝛes viſum.qꝛ nõ vidẽt ꝙ facti ſunt

ſerui diaboli ⁊ ab eo incatenati ſunt:q; ſi mo⸗

rerent᷑ deſcẽderẽt ad ꝓfũdũ iferni.De hac aũt ce⸗
citate ðꝛ Sap.ij.Excecauit eoſ malicia eoꝝ.Itẽ

amiſerũt auditũ. Nõ em̃ exaudiũt bonas exhoꝛ

tatiões pᷣdicatoꝝ ⁊ diuinaꝝ inſpirationũ.ſed fa
ciũt aures mercatoꝝ. Unñ Pꝛouer.j.oq̃rẽs dñs
ait illis. ocaui ⁊ renuiſtꝭ:expadi manꝰmeas ⁊
nõ fuit qͥ aſpiceret. Perdiderunt q̊ʒ odoꝛatũ bo
noꝝ exẽploꝝ q̃ vident in alijs ⁊ q̃ ſeq deberẽt:iu⸗
xca illð Can.j. In odoꝛe curremꝰ vnguẽtoꝝ tu⸗
oꝛũ. Sequunt᷑ aũt odoꝛes maloꝝ exeploꝝ ⁊ ad
eos alliciunt᷑. Sicut ille purgatoꝛ ſterqͥlinioꝛuʒ
qui Uenetijs tranſiens iuxta apothecã aroma⸗
tum:cecidit quaſi moꝛtuus:et nunq; potuit ad
pᷣſtinũ ſtatum redire niſi ſtercoꝛibo ſub eiꝰ nari⸗

bus poſitis. Amiſerunt etiam loquelã vt nõ bñ
cõfiteant᷑.et ideo PS.in ꝑſona pctõꝛis inqᷣt.Ob

mutui ⁊ ſilui a bonis ⁊ doloꝛ meus renouatus
eſt. Amiſerũt quoq; guſtũ oim ſpũaliũ conſola
tionũ:iuxta illð.j.ad Coꝝ.xij. Anialis hõ nõ ꝑ⸗
cipit q̃ ſunt ſpũs dei.Et ſic buati omnibo ſenſib⸗
moꝛiunt᷑:⁊ figurant᷑ ꝑ illum pueꝝ moꝛtuũ.iiij.
Regum.iiij.De quo dicitur ꝙ non erat iũlli vox
neq; ſenſus. O–a⏑△
Uiintũ ſignus moꝛtis hoĩs eſt generalis
gq omniũ membꝛoꝝ doloꝛatio ⁊ egrotatio
Oſñ em̃ hõ infirmat᷑ ꝑ totũ coꝛpꝰ et vnũ

gquodq; membꝛũ eſt egrotũ ⁊ doloꝛatũ:o qᷓ; ma

le vadit. Sed o mũde ſcelerate quomodo ſtant
tua membꝛa Ue tibi ve tibi ſi poteſt dete dici il

lud Eſaie.j. Omne caput languidum et omne
coꝛ merẽs. A plãta pedis vſq; ad verticẽ capit
nõ remũſit in eo ſanitas. Ue tibi ſi pᷣlati eccłiaſti

ci nõ eligunt᷑ ꝑ ſomſctm̃:ſed diabolicũ.nõ ꝓpter
zelum qui in eis ſit:ſed ꝓpter partialitateʒ vł in⸗

oꝛdinat⸗
ſcſe⸗
gsdi 6
fautoꝛes
inboyt
reb pplo⸗
ſcutrs ſeiß
noͤ habette
ainbitiol
geritn⸗
Ppoetalne
magnao
oniſed
cant chat
ltro pt
magnug
hmoicul
gere Que
lecſtveqt
gerbon?
telhnole
baberint
dellaa den
cob.Dicit
ſacameto
laöwär
kopſtare⸗
coꝛetinm
rl. vtr
Hlowp/t
diſfumaro⸗
lob autſub
Pri aſciam

narevoluen
parare,.
resſes
odſernate
res,Ouec
Omüdey
lfflato lope
luria.decen
Plercoloꝛan

ſüctorm

Cbifies
iniudic
puer diſe
notio inn
emmis cpib
lenieiage
ſobuerlo
lpoläs 8
hadenteco⸗
deirdereen
denrag)
ctoꝛesſine
teꝛ ſcig e⸗
Populne
bus rali

ſousg hi
Ndüdüä adbii
gdiciſkiof
addonnn
ddöc
maer ſtpore
Riſemrehi
modemnine
9länc
mamkeuenant
ep eaſi
cgedlahltan
hat nödüͤrre
mnsain ſi
amir uni
mgemienti,
uan anrhi/
KWii
Nopcäs aiced
unauoütne
rno ſni Iie
eghaiſone
ſungegino⸗
..dedactüterf
uicdatn
Mürdonaschhe
irnnoniſhin
cr ciois
nan nenst
rchocomibo
cidebriri/
nyrngoironi
or aiplon100
m keraliniori,
1ochetiglons
tnunßz oinii
vri ba uni
haeii r nihi
cins e 0
eus mMoots
hilx onſols
nialis hono/
tomnipſaiin
en moltul. ,
poncratiliter
0

Nisckgl
—
twrigdn
obeniochd
d lus
vrtdetedic!
uncr omn
ummni ni
iſtnienlu
olci noge
mualmngi

Folium

oꝛdinatã affectionẽ:nõ ꝑ inſpirationẽ diuinam
ſed ꝑ ſymoniã.nõ melioꝛes ⁊ ſanctioꝛes:ſed ma
gis diſcoli ⁊ inſolẽtes:vel diſſolutoꝝ ⁊ inſolẽtiũ
fautoꝛes ⁊ ꝓmotoꝛes. Iſta em fiẽt in fine ſecłoꝝ
in qͥb vt płimũ pᷣlati ⁊ rectoꝛes aiaꝝ erunt peio
res ppło.nõ erũt paſtoꝛes ſed lupi rapaces pa⸗
ſcẽtes ſeipſos:auferẽtes ab ouibo lana:ſed de eis
nõ habẽtes bonã curã.Tũc młti pᷣſumpcuoſi⁊
ambitioſi pᷣlatiões ement ⁊ alioꝝ regimini ſe in
gerẽt qᷣ neſciẽt regere ſeipᷣos.De qͥb qᷣdã vulgar
poeta inqᷣt. Sũt aliqͥ ſtulti militares qͥ ð ſe adeo
magnã opinionẽ hñt vt nõ ſufficiat eoꝝ defenſi
oni ſed ⁊ alteriꝰcuſtodiã volũtarie aſſumũt.Uo
cant charitatẽ ambitionẽ ⁊ ſunt iflati ac ſi ita ve
lit rõ: ꝓpterea magnũ põdus leuit᷑ aſſumũt.
magnũ põdus ſit aias cuſtodire: demõſtrat ſcti
hmõi cuſtodiã fugiẽdo vł plãgẽdo ſi nõ pñt eua
dere.Quapꝛopt᷑ Gꝛeg.inqͥt in paſtoꝛali.Diffici⸗
le eſt vt qui neſcic tenere moderamia vite ſue: iu
dex bonꝰ fiat aliene. Sʒ nolo ponere os meũ in
celũ:nolo diſcutere vtrũ veriticata ſit illa ſnĩa q̃
habet᷑ in c. Qualis.viij.q.j.ſcʒ.ꝙ nihil eccleſiam
dei ita denigrat:qᷓ; melioꝛes eſſe lapcos qᷓ; cleri⸗
cos.Dicã tñ ꝙ hodie qᷓ;ᷓplures ſunt diſpẽſatoꝛes
ſacramẽtoꝝ dei qᷣbo mag cõueniret in capite ga

lea qᷓ; mitra põtificał vel tõſura:meliꝰ in doꝛſo

eoꝝ ſtaret veſtꝭ militarꝭ qᷓ; clericalis vł monaſti
ca:et in manu eoꝛũ enſis meliꝰ qᷓ; cali ſanguis
xpᷣi. In tge q̊ʒ extremo mũdi erũt ſubditi ſuoꝛũ
pᷣlatoꝝ ↄtẽptoꝛes:eoꝝ pᷣcep ↄtumaces:ipſoꝛũ
diffamatoꝛes ⁊ ꝑſecutoꝛes Ita ꝙ opoꝛtebit pᷣla
tos aut ſubditoꝝ inſolentiũ exceſſus )̊ deũ ⁊ ꝓ⸗
pꝛiã ↄſciam tolerare:aut ſi eos coꝛrigere et refre

nare voluerint ſeipſos ad marcyrij tolerãtiaʒ pᷣ/
parare. Pꝛincipes qͥʒ ſecłi nõ erũt ppłoꝝ recto

res ſed eoꝝ oppᷣſſoꝛes:nõ dñi ſed tyrani:nõ legũ

obſeruatoꝛes ſed oĩs iuſticie ⁊ honeſtatꝭ violato

res.Que oia vtꝝ hodiernis tꝑibo fiãt:deꝰnouit.
O mũde viduate vbi eſt nũc i mercatoꝛibo ⁊ ar⸗
cificibo legalitas. Nũc vbiq; ſunt vſure:ſtochi:ꝑ
iuria:deceptiões:mẽdacia:vendun᷑ res coꝛru⸗
pte:coloꝛant᷑ res falſis coloꝛibo:vbiq; fraudes
Nũc totꝰmũdus poſitꝰeſt in maligno.j. Jobᷣ.ij.
Ubi fides mr̃imonij.vbi veritas in notarijs ac
in iudicibo ⁊ aduocat.vbi iuuẽtut honeſtas ⁊ i
puer diſciplina.vbi in młieribo vᷣecũdia.vbi de
uotio in mult deric ⁊ religioſis. Heu q̃re hodi

ernis cꝑibo ſepteʒ inter alios erroꝛes ⁊ coꝛrupte⸗

le viciaq; ac venena vigẽt in mũdo:q̃ ſunt ſigna
ſubuerſionis mũdi future in ꝓxio.de qͥbo ait aqᷣ
la volãs Apoc̃.x. Uidi beſtiã aſcẽdenteʒ de mari
habentẽ coꝛnua ſeptcẽ.q̃ ſunt Juuẽtꝰ ſine timoꝛe
dei ⁊ verecundia.Senectꝰſine maturitate ⁊ pꝛu
dentia. Mulier ſine honeſtate ⁊ pudicicia. Re⸗
ctoꝛes ſine eqͥtate ⁊ iuſticia.Clericꝰſine moꝛalita

te ⁊ ſcia.Chꝛiſtianꝰ ſine fidelitate ⁊ reuerentia.et

Populus ſine dileccione et beniuolentia.De qͥ/
bus ⁊ alijs ſignis cangit Jobes Andr.in clemẽ.

I.

pma. de ſta. mona. et allegat Cypꝛianũ in li,de
. duodecim abuſionibo. Hodie naq; a iuuenib-
dlſſolutis cotaliter amiſſa videt᷑ verecundia. De

qua Berñ.inquit.Uerecundia eſt oim oꝛnatus
etatum:ſed in tenera etate ampliꝰ pleniuſq; ni/
teſcit. Et Ambꝛoſius ait. Uerecũdia comes eſt
pudicicie:cuius ſocietate ipſa caſtitas tutioꝛ eſt.
Quid dicam ſenibo huius infelicis etatis. Cum
em iuuenes ſint diſſoluti et mali pꝛauiq; ac tri⸗

ſtes: non efficiunt᷑ boni ſenes. Dicit᷑ nanq; in cõ
muni ꝓuerbio. Qui eſt malus inops nõ erit bo

nus anſer.Ex actu etem̃ multotiẽs iterato fit ha
bitus de difficili mobilis a ſubiecto.ij.Ethicoꝝ
Plurimi aũt ſenes cũ deberẽt eſſe maturi ⁊ pꝛu
dentes:ſunt leues ⁊ inſipiẽtes ac vicioſi. Unñ Au
guſtinꝰ in li.de duodeci abuſionibo inqͥt. Plus
om nib religiõi dare oꝑam ſenib competit q̊s
pᷣſentis ſeculi floꝛida etas tranſacta deſerit. Si⸗
cut nãq; in lignis ipſa repꝛoba arboꝛ apparet qᷓ
poſt floꝛes fructꝰoppoꝛtunos cultoꝛi ſuo nõ ex⸗
hibet.ſic ⁊ in hoibi ipſe repꝛob eſt quẽ flos iuuẽ
tut delerit:⁊ in ſui coꝛpis ſenectute bonoꝝ ope
rũ maturos fructꝰpꝛoferre ꝑuipendit. Hec ũüᷣle.
Multis aũt mulieribi q̃ deberent ſeruare illud
apkłi.j.ad Thim.ij. ulieres in habitu oꝛnato
cuʒ verecũdia ⁊ ſobꝛietate oꝛnãtes ſe: nõ in toꝛtꝭ
crinibo aut auro aut margaritis aut veſte pᷣcio⸗
ſa ⁊c.hodierna die dici põt illud Hiere.iij. Fõs
meretricis facta eſt tibi: noluiſti erubeſcere ⁊c.

Tegitur aũt in cronicis oꝛdinis noſtri ꝙ qͥdam

frater Hugo de ꝓuincia pꝛouincie:plenus ſpi⸗
rituſancto frequenter dicebat:q; quando mulie
res ꝑderent verecundiã:et eſtas ab hyeme nõ di
ſcerneret᷑ niſi ꝑ folia arboꝛũ: tunc tribulationuʒ
finaliũ manifeſtiſſimũ erit ſignuzs.qð an accide⸗
rit poteſt quiſq; cognoſcere. Rectoꝛes vo mun⸗
di quibus dicit Sap.j.Diligite iuſticiã qui iu⸗
dicatis terram. an eam ſeruẽt om̃es videre poſ⸗
ſunt.Et ideo exterminiũ a deo expectat᷑ ꝓpter eo
rũ iniuſticiã.Dicit᷑ em Ecci.x. Regnũ tranſfferet᷑
de gente in gentẽ ꝓpter iniuſticias. Clerici autẽ ⁊
religioſi plurimi qͥ alios bono exemplo edifica⸗
re deberent peius alijs faciũt.et verificatũ videt᷑
ulud Hiere.vj.A ꝓpheta vſq; ad ſacerdoteʒ cun
cti faciunt dolum. Qualis vo ſit in chꝛiſtianis
fidelitas erga deum ⁊ ꝓximũ ⁊ in populis cha/
ritatiua dilectio:nemo ignoꝛat.Et ideo Amos
v.alt deus. Quia ego cognoui multa ſcelera ve
ſtra ⁊ foꝛtia peccata veſtra:ꝓpcerea in omnibus
plateis ⁊ vijs veſtris erit planctus.et Gᷓpoc.viij
dicit. Ue ve ve habitantibus in terra. Pꝛopter
iſta enim crimina tam generalia et vniuerſalia
deus imittit in mundũ multa flagella inopina
ta:ſicut etiam erit exterminatio mundi in bꝛeui
tempoꝛe vẽtura.De qua poteſt exponi ulõ Eſa.
xlvij. Ueniet ſuꝑ te maluz et neſcies oꝛtum eius
Sicut em̃ euenit ſodomitc qui generaliter erant
mali⁊ ſcelerati:? ꝓpt᷑ pctã inſenſibiles facti erãt:

Bermo

et nõ putabãt ꝙ vnqᷓ aliqd mali eis euenire de⸗
beret.imo etiã generi Loch hoc nõ credebãt.vñ
Beñ.xix.ðꝛ.ꝙ Loth inqͥt eis. Surglite et egredi⸗
mini de lo co iſto qꝛ delebit dñs ciuitatẽ hanc.⁊

viſus eſt eis q̃ſi ludẽs loqᷣ.nõ poterãt em credere

w deꝰtã pulcrã patriã q dicebat᷑ q̃ſi padiſus vo⸗
luptatis deberet deſtrnre. ◻. Q
IIcc etiäã interuenit ciuitati hierm qñ ge/
8 mfpferaliter oĩbo vicijs fuit ifecta: cuius de⸗
ſttructionẽ fleuit ⁊ pᷣdixit dñs Lu.xix.vbi
d8Sꝛ. Cidens Jeſus cluitateè fleuit ſuꝑ eaʒ di. qa ſi
cognouiſſes ⁊ tu. Et qͥdẽ in hac die q ad pacẽ ti⸗
pi nũc aũt abſcõdita ſunt ab oculis tuis ⁊c.q.d.
O hierlm plena ppło.O ciuitas ſacerdotalis et
regia: venient dies in te et circũdabũt te inimici
tui vallo ⁊ coanguſtabũt te vndiq; ⁊ ad terrã ꝓ⸗
ſternẽt te ⁊ filios tuos qͥ in te ſunt:ec nõ relinq̃nt
in te lapidẽ ſuꝑ lapidẽ:eoq nõ cogᷓueris tpᷣs viſi
tatõis tue. Inqᷣt aũt Hiero.in q̃ſtioniba ad Hel
bidgdiã. Intãtũ hiertm amauit dñs vt fleret eã et

plãgeret:⁊ pẽdens in cruce loqre᷑ Pr ignoſce il⸗

lis qꝛ neſciũt qͥd faciũt. Itaq; ipetrauit qð petie
rat Patu eſt ts pnie vſq; ad.xlij.ãnũ. Poſt q̃d
gſeuerantibo illis in blaſphemia:egreſſi ſũt duo
vꝛſi de ſiluis gẽtiũ romanoꝝ Ueſpaſianꝰ ⁊ Ti⸗
tus ⁊ eos intfecerũt ⁊ lacerauerũt Hec ille. Pꝛe
nũciauit q̊ʒ dñs eiuſdẽ ciuitati deſolationẽ Lu.
xxj.di. Erit pᷣſſura magna ſuper terrã ⁊ ita ppło
huic ⁊ cadent in oꝛe gladij:⁊ captiui ducent᷑ int᷑
oẽs gẽtes:bierem calcabi?᷑ a gẽtib donec imple⸗
ant᷑ tpa nationũ.et ad paſſionẽ ꝑgens mulieri⸗
bus plãgentibo ⁊ lamẽtãtibo eũ dixit Lu. xxiij. Fi
lie hierłi nolite flere ſuꝑ me.ſed ſuꝑ voſipᷣas fle
te et ſuper filios veſtros:qm ecce veniẽt dies in
qͥb dicent Btẽ ſteriles q nõ genuerũt et vbera q̃
nõ lactauerũt.Tã terribile aũt flagellum miſit
deꝰ illi ciuitati vt valde ſit ferꝰ qͥ ſine gemitu vel
hoꝛroꝛe audire poſſit q̃ fuit paſſa. Nã cũ ab exer
citu romanoꝝ circũdata fuit hierłm cõcluſa in⸗
usta eſt ibi innũerabilis młtitudo ppłli. Refert
em̃ Euſebiꝰ li.iij.hyſtoꝛie eccłiaſtice ꝙ etiã Joſe⸗
phus ponit ꝙ ex ol iudea populi in die ſolenni
paſce hieroſolymã velut exitiali qdã manu cogẽ
te cõuenerũt iuſto dei iudicio tꝑe h̊ vltõis electo:
vt qͥ in dieba paſce ſaluatoꝛẽ ſuũ xpᷣm dñicruen
tis manibo ⁊ ſacrileg vocibb violauerãt:in ipſis
dieb velut in vnũ carcerẽ oĩis młtitudo cõcluſa
ferialis pene exitiũ qð merebat᷑ exciꝑet. Obſeſſa
aũt ciuitate fecerũt romani vallũ munitiſſimũ
in circũitu:ita vt nullꝰciuitatẽ exiẽs illud trãſire
poſſet. Ob quã cãʒ in bꝛeui ciuitas vꝛgeri fame
cepit tantũq; excreuit penuria rerũ ꝙ ꝓpt᷑ famẽ
vt refert Joſephꝰ:pᷣdones ꝑ ciuitatẽ diſcurrẽtes
vi intrabãt do mos et capiebãt ſi qͥd inueniſſent
ibi comeſtibile.filij q̊ʒ exoꝛe parentũ et ecõuerſo
violenter ſtricto manibo gutcure maſticatum ci
bũ extrahebãt et velut rapidi comedebãt. Fimũ
etiã boum aliaq; imũda ſumebãti cibũ.Mul/

X

ti aũt qͥ conabant᷑ exire vt herbas colligerẽt ad

mãducãdũ capiebant᷑ a romanis.⁊ tãtꝰ fuit nu

merꝰcaptiuoꝝ vt tute cuſtodire ñ poſſent.Qua
pꝛopter ſtatutũ fuit vt euulſis eoꝝ oculis mani
buſq; am putat cõpellerent᷑ ſic ad ciuitatẽ redi⸗
re. Pleriq; aũt diuites timẽtes ne ſua iocalia ad
manꝰromanoꝝ venirẽt:q̊s veriſiłr pᷣſumebant
ciuitatẽ debellaturos:uũla diglutiuere.Cuiꝰ rei
fama cũ ꝑueniſſet ad aures romanoꝝ: putãtes
iudeos qͥ̊s captiuos tenebãt gẽmas in vẽtre ad
huc retinere vna nocte duoꝝ miliũ iudeoꝝ fece⸗
rũt viſcera patefieri. Multi vo foꝛmoſi ⁊ delica
ti iuuenes in via:in plateis:et in ꝓpꝛijs domib⸗

fame vexati:impꝛouiſa ac repẽtina moꝛte cade/

bant.Et ſepiꝰ illi qͥ cadauera ſepeliebant ſupᷣ ſe⸗

pultos moꝛtui ⁊ ipi deficiebãt. Inuẽte q̊ʒ ſtmu

lieres ſuos ꝓpꝛios filios comedentes. Uñ de q̃/
dã dicit Joſephꝰ ꝙ cũ fame toꝛq̃ret᷑:nihil habẽs
ad comedẽdũ:lactãtẽ filiũ in manibo tenẽs dixit
Infeliq matris infelicioꝛ fili:in bello:in fame:in
direptiõe:cui te reſeruabo.Ueni g̊ nüco mi na⸗
te ⁊ eſto ciba mr̃i:pᷣdonibo hoꝛroꝛ:ſecuł fabula.⁊
hijs diccfiliũ iungulauit ⁊ coxit:dimidiumq; co

medit:ac ꝑtẽ alterã reſeruauit. Et ecce ↄfeſtim pᷣ

dones ſentientes odoꝛẽ carnis cocte:in domũ ir
ruerũt ⁊ niſi carnẽ ꝓdat:moꝛteʒ ei minant᷑. Lũc
illa detegẽs infant mẽbꝛa inqᷣt illis.Ecce vobis
ꝑtẽ optimõ reſuaui.At illos tãtꝰ hoꝛroꝛ inuaſit

ꝙ nec loq potuere.Et illa. Meꝰ eſt inqᷣt filiꝰ:me
um eſt pccm̃:ſecuri comedite qꝛ pᷣoꝛ ego comedi

quẽ genui.Alivᷣo tremẽtes ⁊ territi diſceſſert.O

q̃t erant in ciuitate illa amariſſima ſpeccacula

vbi videbant᷑ qͥtidie tot moꝛiẽtes.O qͥt infãtes ⁊
pueri extẽdentes manũ ad vbera matrũ ⁊ panẽ
petẽtes qͥ ad pedes illaꝝ extincti ruebãt.O quot
erãt ibi flebiles voces:qͥt lamẽta: q̃t ſingultꝰ: q̃t
ſuſpiria:⁊ tñ a deo ñ exaudiebant᷑. Anno vo ſe⸗
cũdo imꝑij Ueſpaſiani Titꝰeius filiꝰ qͥ in obſi⸗
dione remãſerat cepit ciuitatẽ:quã a fundamẽc
ſubuertit:vbi ꝑiere Virog onaeties cẽtena milia
fame ⁊ gladio pᷣter mulieres ⁊ ꝑuulos. reliqͥ vo
venũdati ſunt.xxx.ꝓ denario. Ubi es qᷓ mag ci⸗
uitas hierłm.vbi es decoꝛa ſiõ.vbi es vꝛbs icly
ra ⁊ gẽtibo referta ac dña ppłoꝝ:regibo veneran
da ⁊ deo acceptabił. Ubi eſt tẽplũ illud mirabi⸗
le:pauimẽta marmoꝛea:poꝛteq; nitentes auro.

Oia vtiq; euerſa ⁊ a fundament dirupta fuere.

Lge vo helij adriani iꝑatoꝛis reedificata fuit.
q adrianꝰvt dicit Hoꝛoſiꝰ li.vij.pᷣcepit ne cui iu
deoꝝ hieroſolymã itrare licerec. Reedificata aũt
fuit nõ a iudeis ſed a diuerſaꝝ nationũ gentib
ibi cõfluẽtib.O mũde traditoꝛ maius eſt flagel
gellũ qð tu ĩ bꝛeuiſſimo tꝑe expectas qñ totalit᷑

extermiaberj. In te em̃ ſunt ſcelera q erãt in po⸗
pulo iudaico qñ flagellũ diuinũ ſuꝑ ipᷣm venit

Pꝛimũ ãt pctm̃ erat negligẽtie. Supꝑioꝛes nãq;
⁊ pᷣlati ñ curabãt ð ſalute ſubditoꝝ qͥnimo ſuo
malo exẽplo coꝛrũpebant eos et inducebant ad

malef
ſullid
erunt,
ſuseft
gune
condu
cüicev
inplar
etiren
caueru⸗
hogien
Daun
no ſoll
aurol
numie
riceid.
bes aut
dulend
ſeculte
grois!
Cuoff̃
lenae.
lieſeſia
tuos 20
Mimede
Tiacnn
lurori
lerra.
deus 2.
allents:
uum pet
fcop d
länoan
laſaain
polluen
Cüs inn
Kactiſe
mines
bia mit
cota eſt
cent. Jn
cerütbo

blaſpben

ſinaffe
imites,
dlvoln
deſpecl
maerr
ſtillö

ſunt:no

lijero
iudio
homicos
dauer,
ndepe

esmul

ſul Et
beccan

tfn
npoſe ent, O
Toalisen
dcutani c,
Nnaoatlag
E zuncan
mun. W
Nananli,
Masdinend
lüindonf
fnnelrdain
en misdo
Knnnanate
Geithan ii
rihſen
Cmng Dij
Nfrnhldiis
mndemisdt
dehgnfmrn
neniconi
iAu ibe
tdenitungo
Lear hn
Gar:ndonü
Gäminant Die
is. Sardds
tdordioatt
Nckintidee
oereyvcomedi
min Maſn. 0
ina ſpenzals
10 einins
nn Darürpan
ntmci.
n eſngur
dant. Buno do d
s ilb inohl,
ninſeni
sdrnl
ulos ſla to
bisss nahai
zbi onhoich
„. W marnn
Hvs nirid
õ
n dangufnn
Sudfaul
niianuut
7 Namndl

8 niv
Mnign,
inn
Sgongli⸗
in: nn/
i

Folium

malefaciendũ. Et iõ ↄq̃rebat᷑ Hieremias.x.ca.

ſui libꝛi di. Stulte egere paſtoꝛes ⁊ deũ nõ exqᷣſi
erunt ꝓpterea nõ intellexerũt ⁊ ois grex eoꝝ diſꝑ

ſus eſt. Et.xxxiiij.ca.iteꝝ ðꝛ. Ue paſtoꝛib qͥ diſſꝰ-
gunc ⁊ dilacerãt oues paſcue mee dicit dñs. Se

cundũ pctm̃ erat iniuſticie:de q̊ Hiere.v.ðꝛ. Cir

cũite vias hierłm ⁊ aſpicite ac cõſiderate et q̃rite
in plateis eiꝰ an inueniad virũ facientẽ iudiciuʒ

et qrentẽ fidem.Et infra.cauſam vidue nõ iudi
cauerũt ⁊ cãm pupilli nõ direxerũt. Sed heu qꝛ
hodiernis tꝑibo impletũ eſt illud Iſið.rj.q.iij.c.
Paup.vbi ait. Pauper dũ nõ habet qͥd offerat
nõ ſolũ audiri cõtẽnit᷑iſed repꝛobat᷑. Cito violat᷑
auro luſticia.nullaqʒ reus ꝑtimeſcit culpã quaʒ
numis redimere exiſtiat. Terciũ pctm̃ erat aua
ricie:de q̊ Hiere.vj. ðꝛ.A maioꝛe vſq; ad minoꝛẽ
oẽs auaricie ſtudent ⁊c̃. Quartũ pctm̃ erat frau
dulencie:de q̊ Hiere.ix.ðꝛ.Unuſqᷣſq; a ꝓxio ſuo
ſe cuſtodiat:⁊ in oĩ fratre ſuo nõ habeat fiduciã.
qꝛ ois frater ſupplãtans ſupplãtabit᷑ ⁊ ois ami
cus fraudulẽter incedit. Quintũ pctm̃ erat vio/⸗
lentie.lõ em̃ ſeruabãt illð Ecci.iiij.dicentj. No
li eſſe ſicut leo in domo tua euertẽs domeſticos
tuos ⁊ oppᷣmẽes ſubiectos tibi. Sed violẽter op
pꝛimebant ꝓxios ⁊ ſubiugabãt ſibi in famulos
2 famulas vt ðꝛ Hiere.xxxiiij. Sextũ pctm̃ erat
luxurie:de q̊ ðꝛ Hiere.xxiij. Adulteris repleta eſt
terra. Septimũ pctm̃ erat idolatrie:de quo diẽ
deus Hiere.j. Dereliqrũt me ⁊ libauerunt dijs
alienis ⁊ adoꝛauerũt oꝑa manuũ ſuarũ.Occa/⸗
uum pctm̃ erat irreuerẽtie.ſ.tẽpli ⁊ diuioꝝ ſacri⸗

ficioꝝ.De q̊ Hiere.vij.ðꝛ.Fecerũt filij iuda ma⸗
lũ in oculis meis dicit dñs:poſuerũt offendicu
la ſua in domo in q̃ inuocatũ eſt nomen meũ vt
polluerẽt eã. Et generałr oẽs erãt vicioꝝ imũdi⸗
cijs inuoluti. Un dicere poterãt illud Eſa.lxiiij.
Facti ſumꝰ imundi oẽs. Qõð qͥdẽ dicere pñt bo⸗
mines huiꝰ infeliciſſime etatj. O mungde infelix
oĩa mẽbꝛa tua infirmant᷑ ad moꝛtẽ. ũc verifi⸗

cata eſt illa ſnia Pauli apłi.ij.ad Thim̃.iij.di⸗

centj.In diebo nouiſſimis inſtabũt tꝑa ꝑicloſa:

et erũt boĩes ſeipſos amãtes:cupidi:elati:ſuꝑbi
blaſphemi:parẽtibo ñ obediẽtes:ingrati:ſceleſti:
ſine affectiõe:ſine pace:crimiatoꝛes: incõtinẽtes:
imites:ſine benignitate:pditoꝛes:pterui:tumi/
di:voluptatũ amatoꝛes mag qᷓ; dei: habẽtes qͥ

dẽ ſpeciẽ pieta: vᷣtutẽ aũt eiꝰnegantes:coꝛrupti

mẽte:⁊ repꝛobi circa fidẽ ⁊c̃. Nũc q̊ʒ verificatum

eſt illð ꝓphᷣe Oẽs declinauerũt:ſil inutiles ſfacti
ſunt:nõ eſt qͥ faciat bonũ:nõ eſt vſq; ad vnũ.pᷣs.
xiij.et Oſee.iiij.Nõ eſt veritas:nõ eſt miſcdᷣia:nõ
eſt iudiciũ:nõ eſt ſcia dei in terra:nã maledictuʒ:
homicidiũ:furtũ:adulteriũ:ac mendaciũ inun⸗
dauerũt ſuꝑ terrã. Itẽ vificatũ eſt illð Ouidij in

ij.de pũcto qͥ inqͥt epiſtola.iij. Nec facile inueni⸗

es mult in milibb vnũ Uirtutẽ pᷣcij qͥ putet eſſe

ſui.Et in pᷣmo detriſtibus inquit.Si quotiens
peccant homines ſua fulmina mictcat Jupiter:

exiguo tempoꝛe nullus erit. Item verificatum
eſt illud Ouidij in pᷣmo Metha. di.
Pꝛotinus irrupit veneriſq; pꝛioꝛis in euum
Omne nephas:fugere pudoꝛ verumq; fideſq;
In quorum ſubiere locũ fraudeſq; doliq;.
Inſidieq; ⁊ vis ⁊ amoꝛ ſceleratus habendi.
Uiuit᷑ ex rapto:nõ hoſpes ad hoſpitẽ tutus.
Nõ ſocer a genero:fratrũ q̊ʒ gra rara eſt.
Im minet exitio vir cõiug:illa mariti.

Turida terribilis miſcent achonita nouerce.

Filius añ diẽ patrios inqrit in annos. Uicta ia

cet pietas ⁊c̃.Et ideo dico vobis illð Apoc.xiiij.

Timete deũ qꝛ venit hoꝛa iudicij eus. RR
Ed hic qrit᷑.vnde ꝓcedat ꝙ pauci timẽt
s futuꝝ dei iudiciũ. Reſpõdeo ꝙ ex trib
cauſis hoc ꝓcedit. Pꝛima ðᷣꝛ incredibili
tas. Nõ em̃ credunt ea q̃ audiunt pᷣdicari de iu⸗
dicijs dei.et ſic erat Balthaſar rex Babilonis q
audiẽs pubłice diuulgari ꝙ regnũ ſuũ debebat
ſibi auferri ⁊ ꝙ exercitꝰ Darij ⁊ Ciri validiſſimꝰ
veniebat ʒᷣ eũ:nõ credebat nec faciebat puiſionẽ
Dũ aũt obſeſſa eſſet Babilon:fecit grande cõui
uiu optimatibo ſuis:⁊ in dei cõtẽptũ bibebat in
vaſis tẽpli dei q̃ aſpoꝛtauerat labuchodono/
ſoꝛ pr eius de hierłm. Et ſic vacans epulis vidit
manũ ſcribẽtẽ in pariete. Mane tethel phares.
Que vᷣba interpᷣtatus eſt Daniel ꝓpba. Mane:
nũerauit deꝰregnũ tuũ ⁊ cõpleuit illud.Thetel:
appẽſus es in ſtatera ⁊ inuẽtꝰes minus habens
Phares:diuiſum eſt regnũ tuuʒ et datũ eſt me/
dis ⁊ perſis.QOð cum audiſſet licet honoꝛauerit
Danielẽ:tñ ſterit in ꝑtinacia ſenſus ſui.UVñ eadẽ
nocte Babilon capta eſt ⁊ Balchaſar fuit iugu
latꝰvt hr̃ Dañ.v. Simiłr fuit in die diluuij. õ
em̃ credebant hoies oe illud pᷣdicãti. Igeo in
qt ſaluatoꝛ Mat.xxiiij. Sicut em̃ erant in diebo
an diluuiũ comedetes ⁊ bibẽtes: nubẽtes ⁊ nu/
ptui tradẽtes vſq; in eũ diẽ in q̊ itroiuit in archã
noe:⁊ ñ cogᷓuerũt donec vẽit diluuiũ ⁊ tulit oẽs.
ita erit ⁊ aduentꝰfilij hoĩs.Et Lu.xvij.pꝰpᷣdicta
vᷣ̈ba ait Silr ſic factũ eſt in diebꝰ Loth:edebãt 2.

bibebãt: emebãt ⁊ vẽdebãt.plãtabãt ⁊ edificabãt

Qua die aũt exijt loth a ſodomis pluit deꝰ ignẽ

et ſulphur ð celo ⁊ oẽs ꝑdidit. Ita erit q̃ die filiꝰ

hois reuelabit᷑. Sic g̊ hoĩes tꝑe Noe irridebant

eũ pᷣdicãtẽ de diluuio futo ⁊ faciẽtẽ archã.⁊ qꝛ pᷣ
dicauit ꝑ cẽtũ ãqnos:q̃nto diutiꝰ ſtabat adueniẽ

dũ ipᷣm diluuiũ:tãto mag ð noe vilipẽdiũ facie

bãt acq; eũ ſtultũ extimabãt.vacabãtq; ludis et
choꝛeis ac laſciuijs. Sed cum cepiſſet deſcẽdere
pluuia diluuij:cũ foꝛte choꝛeiſarẽt in plateis:in
trauerũt do mos vt choꝛeiſarẽt ſub poꝛtic vł in

thalamis. Creſcẽte vo aq̃ aſcẽderũt ſolaria ⁊ ibi

choꝛeiſabaãt. Sʒ aꝑt chataractis celi cũ ſolaria

replerẽt᷑ aqs:aſcẽdefr̃t tecta.⁊ tũc demũ credider̃t

diluuiũ eẽ qñ cepefr̃t mergi.Et lʒ tũc ad celũ cla⸗
maret vt ipetraret ðᷣi miſcðiaʒ ñ fuerũt exaudici

Ct ſilr fecerũt ſodomite ⁊ populi aliaꝝ ciuitatũ

Bermo

ſubmerſaꝝ. Ita erit de iudicio finali. Nã hoĩes
ſcientes ꝙ tã mulc annis pᷣdicat᷑iudiciũ vniuer
ſale primo euentuꝝ:deridebũt pᷣdicatoꝛes.nec
credet ipᷣm hinc ad młtos annos debere eueni⸗
re.imo multi credẽt ꝙ nunqᷓ; eueniet.et ꝓpterea
mũda nis delicijs adherebũt. Et ſic ex inopina/
to adueniẽte ipſo terribili dei iudicio:nihil eis ꝓ

derit diuinã miſcdᷣiam cũ lachꝛymis flagitare.

Licet aũt neſciamꝰdiẽ aut annũ iudicij. Nõ em
eſt certa ſnia illius qͥ dicebat. Anno milleſimo q̃ᷓ
dringenteſimo nonageſimoqrto non intelligent
nec ſapientes nec fatui. In nonageſimoqᷣnto mi
lites ſibijpſis inuicẽ crura amputabunt. In no
nageſimoſexto de aduerſitate chꝛiſtianoꝝ iudei
gaudebunt. In nonageſimoſeptimo magnoꝛũ

nequam hoĩm ſecta ſeuiet. In nonageſimoocta
uo oꝛdo mẽdicantiũ vel depopulantiũ mundo

notꝰ erit. In nonageſimonono de fidelib chꝛi⸗
ſtianiſ fiet ꝑiculũ. In milleſimo qͥngẽteſimo coꝛ

ruptibilis vite finiet tempus.Tñ ex pdictj cõie

ctur põt opinari ꝙ multi nũc viuũt qͥ nõ moꝛi⸗
ent᷑ anteq; veniat antichꝛiſtꝰ. imo erunt viui qñ
veniet exrterminiũ mundi. 6
Ecũda cauſa ðꝛ lõganimitat. Aiũt em̃
s pcrtõꝛes ceci. Lãdiu ſuſtinuit nos deꝰ ꝙ
et nũc nec alit᷑ faciet.De qͥb aic Augꝰ. li.
iiij. de doctrina xpᷣiana. Pleroſq; icredulos mi⸗
ſerationis dei patiẽtia lõga peccare facit intrepi
dos qͥa deũ nõ arbitrant᷑ uoꝝ pctõꝝ vltoꝛẽ. ſed
talibs inqͥt Paulꝰad Ro.ij.di. JIgnoꝛas ꝙ pa⸗

cientia dei ad pniam te expectat.q. d. Si nõ ege /

ris pniam tanto terribili punieris qnto longi⸗

oꝛi tꝑe erpectatus es.et rõnem ibidẽ aſſignat di

cens. Quia diuitias bonitat eiꝰ? patientie ac lõ
ganimitatc ↄtẽnis. Expectat ́̊ deus ⁊ differt iu⸗
diciũ ſuũ etiam ab obſtinac:vt mag eos puni⸗
at in pctis ꝑſeuerãtes. Uñ in ſili dicit Catho in
ſuis documentis. Indulget foꝛtuna malis vt
ledere poſſit.

Egxrcia cauſa q̃re nõ timent᷑ iudicia diuia

t ð ꝓſperitatis. Uidentes em̃ hoĩes oĩa
ſibi ſuccedere ad votũ:arbitrant licere ſi
bi facere qcqd volũt:nec cogitant de diuio iudi⸗
cio futuro. Cõtra q̊s inqt Seneca in tragedijs.
Nemo cõfidat nimiũ ſecũdis.Et ad Lucillũ idẽ
dicit. Noli huic tranqᷣllitati ↄfidere:mom̃to ma
re euertit᷑ eodẽ die vbi luſerũt nauigia abſoꝛben
tur. Hinc Eſa. xlvij. ca. ciuitati affluenti ꝓſꝑita⸗

te ⁊ ñ timẽti deũ ðꝛ. Audi hec delicata ⁊ habitãs

ↄfident q̃ dicis in coꝛde tuo:ego ſum:nõ ſedebo

vidua ⁊ ignoꝛabo ſterilitatẽ.veniẽt tibi bec duo
ſubito in die vna.QO qͥt ciuitatibi ex ipꝛouiſo ſu/

ꝑuenit ira dei.Et vt omittamꝰreliqᷓ:inſi piciamꝰ
qd factũ ſit ꝑ inopinatos terremotꝰ. Legit᷑ em̃ ĩ

cronica Ricobaldi ferrarieñ. ꝙ regnãte tigrane
in ſiria terremotu facto ꝑiere hoĩm ſeptuaginta
milia ⁊ vrbes aliq̃ ſubuerſe ſunt. Anno q̊; qnto eſſit
mus pmam.

Liberij ceſaris tredecim vrbes in aſia ceciderũt

X

terremotu cõcuſſe. Iẽ imꝑante nerone tres alie
vrbes ĩ aſia terremotu coꝛruere.Anno.viij. e
ſpaſiani ſiłr tres vꝛbes ꝑ terremotũ ceciderunt.

Anno.viij. Lraiani Nicea ⁊ Nico media coꝛru⸗

erũt. Anno eluſ. dẽ.xvj. Anthiochia pene tota coꝛ
ruit terremotu. Imꝑante Diocleciano terremo

tu facto apud Lyrũ ⁊ Sydonẽ mita milia ho⸗

minũ pierũt. pe Cõſtãtini ſecũdi terremotꝰ n

oꝛiente plimas vꝛbes ſolo ꝓſtrauit. Sʒ hec au

dita nõ expaueſcũt miſeri pctõꝛes nec cogitãt

de die in diẽ expectãt hoꝛribiliꝰiudiciũ.ſ.vniuer⸗

ſale qð in ꝓxio erit. Sctũs em Franciſcꝰ fuit ille

ſeruꝰ miſſus a pr̃efamilias hoꝛa cene dicere iui
tatis vt venirẽt ad nuptias qꝛ ꝑata ſũt oĩia Tu.
xiiij. Uñ legit᷑ in ↄfoꝛmitatibo bti Frãciſci fructu
lij.⁊ cõfoꝛmitate ⁊ in cronic oꝛdis nr̃i.ꝙ qdam

frat᷑ minoꝛ noĩe frater Bñdictꝰ de arecio miniꝰẽ

ſter Anthiochie quẽ ad oꝛdinẽ receꝑat beus Frã
ciſcꝰ Tꝑe q̊ͥ viuebat ipſe b. Franciſcꝰ dũ de gtibo
vltramarinis rediret ad italiã:ſuꝑueniẽte marꝭ
tẽpeſtate ꝓ alleuiatiõe nauis foꝛte vt alt᷑ Jonas
miſſus eſt ĩ mari.Quẽ angelꝰdñi ſuſcipiens ad
ꝑadiſum deliciarũ duxit.vbi dũ eſſet introgatꝰ
ab Enoch ⁊ Helia cuiꝰ eſſet oꝛdis:rñdit ꝙ bea⸗

ti Frãciſci.Et illi dixerũt.Ergo Franciſcꝰvenit/ec

eo rñdente ꝙ ſic:maximũ ceperũt gaudiũ facere
⁊ tripudiũ:dicẽtes ꝙ tpᷣs antixpᷣi in bꝛeui eſſet et
ipᷣoꝝ ꝑ martyriũ ad celũ aſcẽſus.dictũq; fratreʒ
ducẽtes ꝑ paradiſũ oĩa ei oſtẽderũt.Qui pꝰmo⸗
rã ſuſceptꝰ ab angelo i poꝛtu añ alios ð ſua na⸗
ui eſt locatꝰanchone. VHec ibi.Et ſic patʒ ꝓximũ
eſſe tᷣs vniuerſalł iudicij qꝛ ia pᷣterierũt anni.cc

lxx.ex q̊ iſta fuerũt.Fuit ꝗ̊ btũs Frã.miſſus a ðo

in fine mõi cũ ſuis fratribo ad ↄq̃rendũ pctõꝛes
ad pniaʒ añ iudiciũ. Jõ exclamabat illð Oſec.ix
ca. Uenerũt dies viſitatõis:venerunt dies retri⸗
butionis. Itẽ dicebat illud Matth.xxiiij. Uigi⸗

late ̊ qꝛ neſcit q̃ hoꝛa dñsvr̃ vẽturꝰſit. lð aũt
ſcitote qꝛ ſi ſciret prfamilias q̃ hoꝛa fur veniret:
vigilaret vtiq; et ñ ſineret ꝑfodi domũ ſuã.ideo

q; et vos eſtote ꝑati:qꝛ q̃ hoꝛa nõ putat filiꝰho⸗

minis veniet.Tegit᷑ q̊ͥʒ i cronidq oꝛdis nr̃i ꝙ cui/

dã fratri Bartholomeo fuit reuelatũ ꝙ circa fi⸗

nẽ mũdi vẽturꝰ erat vnꝰfrat᷑ mioꝛ qͥ q̃ſi pła face/
ceret qᷓ; fecerit b. Franciſcꝰ.Et tũc oꝛdo ad tantũ

culmẽ ſctitat aſcẽdet ꝙ tercia ꝑs hoim ad ſtatũ

pnie ꝑ monita ipſiꝰoꝛdinis cõuertet᷑ Et iſte ſan
ctus credit᷑ fuiſſe ſctũs Bernardinꝰ. aũt hec

oĩa ſint vera patet ꝑ illud exẽplũ qð legi in legẽ

da bti Dñici. etĩ cronic oꝛdis nr̃i.vbi ðꝛ. O cũ
xpᷣs ꝓpf ſcelera mũdi vellet venire ad iudiciũ et

hfet in manu ſua tres faculas ardẽtes q̃s vole⸗
bat pijcere ↄ mundũ:btã vgo Maria ei hũilit᷑

ſupplicauit vt ſpectaret aliqᷓntulum tꝑis donec

veniret Frãciſcꝰ ⁊ Dñicꝰ? qͥ c ſuis fratribo pctõ⸗
res ad pniam reuocarẽt.Cuiꝰſupplicatiõe dñs
nr̃ ↄceſſit hoc modicũ tꝑis vt ð pctis noſtrꝭ aga

Per
9
r
feuotlot
inhocl
ſus ps
eſt c an
vnicuie
verilß⸗
raculoſ
Gcind
ignis .
ilvaß
incirci
lidea
ctctiä ni
alt ſico
mötes
guens:
in furor
na.deue
fundonne
ickadid
düein
oco
cauien
guna⸗
elgnis
ltalia el
oib hoies
biamoꝛtn
porgabitt
eltlocopt
banporg
Aud We
hkflost
d, Cnind
iſgnt
bosſcut
bus müd

Eedictt

ponindie
lenodoe

menkav
Ga
meno
Uidiccl

ömatn

qul ſeget

onetreoge
Amonhi
n adenne
mecia con

uperetoten

acanotmn
elamlubo⸗/
mMlennot'n
ut. Sden
enektogtit
udici vinen
mara fur le
aamnedineini
tnſtgill.
dafrüalafnan
nan
nehndisfi
ncldider
iigeenirn,
diiſulpanad
iͦcſer inwgn
disridtqdes
rncreni
ingucüiuere
tröindenicſar
ius dicüfung
ni n n
i hwodͦun n/
Clehuß gin
emmit andc
ftümiſisdo
itendi Neites
nnliͤ0e
Mab mii
ñni ſt Pi
ſtmn inrnik
idon ſu o
noͦuan ilibo
Cerdsſi i
cai Fcruaſi
tinihlinn
rtücot060innn
1sbeim ini
zuentti Elin
S
Hiicoluin

ea

Folium

Pars ſecũda de iudicij vniuerſał diſcuſſiõe.

kEcu do q̊ ad iudicij vniuerſalis di, ¶
ſcuſſionẽ ſciendũ eſt ꝙ ad ꝑagẽdũ rectuʒ
iudiciũ qnq; pᷣncipalit᷑ reqͥrunt᷑.ſ. Judex
reus:locꝰiudicij:accuſatoꝛ:⁊ teſtꝭ. Pꝛimo igitur

in hoc iudicio adueniet iudex.ſ.dei filiꝰ dñs Je⸗

ſus xpᷣs:iuxta illud Mat.xvj.xFiliꝰhois vẽturꝰ
eſt cũ angelis ſuis in głia pf̃is ſui:⁊ tunc reddet
vnicuiq; ſᷣm oꝑa ſua.Angeli aũt deferẽt añ euʒ
vexillũ crucꝗ ⁊ oia alia inſtrumẽta paſſiõis mi⸗
raculoſe refoꝛmata:vt diximꝰ in pᷣcedẽti ſermõe
Sciendũ q̊ʒ ꝙ añ iudicẽ iſtũ terribileʒ deſcendet
ignis ha ribiliſſimꝰqͥ totũ mũdũ cõburet.iuxta

illud pᷣſ xcvj. Ignis añ ipᷣm pᷣcedet ⁊ inflaãmabit

in circũitu inimicos eiꝰ.De q̊ igne dicit Augꝰ. xx
li.de ciui.dei.c.xviij.et mgr in.iiij.ſniaꝝ.di.xlviij

et etiã nr̃ Rich.in.iiij. di.xlvij.ar.ij.q.j.ꝙ erit ira
altꝰ ſicut fuerũt aq diluuij.ſ.xv. cubic ſuper oẽs
mõtes vt hr̃ Geñ.vij.ca.De cuiꝰ terribilitate lo⸗

quens deꝰ Oeutero.xxxij.ait. Ignis ſuccẽſus eſt

in furoꝛe meo et ardebit vſq; ad inferni nouiſſi⸗

ma.deuoꝛabitq; terrã cũ germie ſuo et mõtium
fundamẽta cõburet.Et iſte ignis ſᷣm Ricb.in pᷣ
dicta di.deſcendẽs incipiet purgare aerẽ in ſuꝑi
oꝛi ꝑte in q̃ eſt cõis habitatio demonuʒ vſq; ad
iudiciũ.ſ.in medio interſtitio aerj.Pꝛiꝰ em̃ pec/
cauit malus angelꝰ qᷓ; hõ.et ideo debet pᷣus pur

gari eiꝰhabitatio. Deinde ſucceſſiue deſcẽdet ip⸗
ſe ignis cõflagratiõis purgãs inferioꝛẽ ꝑtẽ aerꝭ

et alia elemẽta.et caloꝛe ipſius ignis deſcẽdentꝭ

ocs hoies qᷣ tũc erũt viui moꝛient᷑.⁊ ipſiꝰ ardoꝛe
oia moꝛtuoꝝ coꝛꝑa incinerabunt. Et iſte ignis

purgabit in elecᷣ illud qð inueniet purgãdũ.et

erit loco purgatoꝛij eis qͥ tunc moꝛiẽtes indige⸗

„72

bant purgatiõe.ſicut ait mgr i.iiij.di.xlv. Juxta

illud Malach.iij. Jpſe ſedebit conflãs ⁊ purga

bit filios leui. Et de h̊ loquit᷑ Pau.j.ad Coꝝ.iij

di. Uniuſcuiuſq; q̃le ſit opꝰ ignis ꝓbabit. Iſte
etiã ignis tꝑe qͥ durabit iudiciũ cruciabit repꝛo/
bos ſicut ignis inferni.et pꝰiudiciũ ipſos cũ oi⸗
bus mũdi ſoꝛdib iuoluet ⁊ pᷣcipitabit in ifernũ

Et dicit Rich.vbi S.q.vj.ꝙ foꝛte ignis ĩferni tẽ/

poꝛe iudicij nõ exibit de loco ſuo ad crucianduʒ
repꝛobos.ſed iſte ignis ſupplebit vicẽ eiꝰ. X
Regdicta at purgatio elemẽtoꝝ fienda
p ꝑ ignẽ ðꝛ mũdi inouatio:ſᷣm Rich.i.iiij.
di. xlviij.ar.ij.q.j.Sed h̊ q̃ri poſſet Nun
q̃d elemẽta inouabunt᷑ q̊ ad eoꝝ ſubam annihi
lata poꝛi ſuba.Et pꝛimo videt᷑ ꝙ ſic.Dicit᷑ em̃.ij
Pe.iij. Nouos celos ⁊ nouã terrã ſᷣm ꝓmiſſa eiꝰ
expectamꝰ. Et ibidẽ etiã ait apłs.Adueniet dies
dñi tanqᷓ; fur.in q̊ celi magno ipetu trãſient.ele⸗
menta vo caloꝛe ſoluent᷑.Et Eſa.lxv.ait deꝰ.Ec
ce ego creo nouos celos ⁊ nouã terrã:et nõ erunt
in memoꝛia pᷣoꝛa.et Apoc̃.xxj.dicit btũs Johes
UVidi celũ nouũ ⁊ terrã nouã.Pꝛimũ em̃ celũ et
pma fra abijc:⁊ mare iã nõ eſt.Et ibidẽ. Et dixit

qui ſedebat in thꝛono:ecce noua facio oĩa.Sed

ↄtra ðꝛ Ecces.j.vbi ait Salomõ. Terra aũt in
eternũ ſtat. PS.q̊ʒ dicit deo. Qui fundaſti terrã
ſuꝑ ſtabilitatẽ ſua:nõ inclinabit᷑ in ſeculũ ſeculi.
Ad hanc q̃ſtionẽ rñdet Rabanꝰſuꝑ pᷣdicta ver⸗
ba Plſal. ꝙ terra ⁊ alia elemẽta ꝑmanebũt q̊ ad
ſubam. Et idem inqͥt Augꝰ xx.de ciui.dei. c. xvj.
Trãſient aũt qͥ ad pulcrioꝛẽ foꝛmã ⁊ innouatio
nẽ.Et pᷣdicta ↄfirmant᷑ ꝑ illud Job.xx.Luẽt oĩa
q̃ fecit:nec tñ ↄſument᷑.Dicũt aũt theologi in.iiij
diſt. xlviij.ꝙ iſta innouatio mũdi eſt fiéda mul⸗
tiplici rõne. Pꝛimo ꝓpter hoĩs głificationeʒ. qͥa
ſicut dignũ eſt ꝙ elementa purgent᷑ eoꝙ infecta
fuerũt ꝑ hois culpas:ita dignũ eſt ꝙ ipſe mun⸗
dus innouet᷑ ꝓpter hoĩis głificationẽ. Scðo ꝓpt
hois cõfoꝛmationẽ:vt totꝰmũdus ꝓut poſſibi⸗
le eſt glificato homi ↄfoꝛmet᷑. Tercio ꝓpter hois
delectationẽ.qꝛ em̃ mũdus faciꝰeſt vt hõ in pꝛe/
ſenti ꝑ ſpeculũ creature cogᷓſcat creatoꝛeʒ quẽ in

ſua natura videre nõ põt. Ideo in futuro opoꝛ⸗
tet ſpeculũ melioꝛari vt in pulcritudie creatura⸗

rũ amplius reſultet ſpecies ⁊ pulcritudo creato
ris et verificet᷑ ꝑfecte illud qð inqᷣt PS. Delecta⸗
ſti me in creatura tua. Hoc aũt nõ erit ad neceſ/
ſitatẽ ſed ad iocunditatẽ.vt vicʒ delectatiõi viſio
nis intellectualis addat᷑ delectatio viſionis ſen
ſus in aſpectu mũdi. Quarto hoc fiet ꝓpter crea
turaꝝ remũerationẽ que homi ſeruierũt. Nam
ſᷣm ſcem̃ Bonauẽ.in.iiij.diſt.xlviij.ar.ij.q.j. Ali⸗
qd eſt triplicit᷑ remũerabile. Pꝛio qꝛ aptũ natũ
eſt mereri:ſicut libeꝝ arbitriuʒ. Scðo qꝛ eſt ipſi
merenti cõiunctũ:vt coꝛpus hũanũ. Tercio qᷣa
ad ipᷣm eſt oꝛdinatũ ſicut ad obſequiũ.Et ſᷣm hᷣ
pᷣmiat᷑ hõ in ſeipſo aliqñ in coꝛꝑe et aliqñ in eis
q̃ ſunt ſibi vtilia.vñ dicendo coꝛꝑa celeſtia ⁊ ele⸗
menta pᷣmiari:nõ eſt aliud qᷓ; hoiem pᷣmiari in
illis.qꝛ.ſ.totũ mũdũ amoꝛe hoĩs faciet deꝰpul⸗
crioꝛẽ.Et ideo ꝓpter ipᷣm pᷣmiabunt᷑ coꝛꝑa ſuꝑ
celeſtia ſᷣm eã ꝓpꝛietatè ſm quã ſũt ↄſona coꝛꝑi⸗/
bus gloꝛioſis.Dicit aũt Rich.in pᷣdicta di ar.ij
q.vij.ꝙ ſ̃m qͥſdam tanta erit bonitas creata pꝰ
vniuerſi innouationẽ:ꝙ nulla creatura ſiue ea/
dem nũero ſiue diuerſa plus poſſet de bonitate
caꝑe.Et qᷓ;uis int᷑ ipᷣm vniuerſum innouatũ et
deũ erunt infiniti gradus:nõ erũt tñ poſſibiles

partcicipari a creatura.

y
Jaũt qrat᷑ q̃lis erit iſta innouatio. Re⸗
8 ſpondet᷑ ſm cheologos ꝙ; Pꝛimo terra
erit ſicut criſtallus ⁊ erit planiſſima:⁊ il
lum inata erit tm̃modo in ſua ſuperficie.qꝛ ſi in

ſuo ꝓfundo illũinaret᷑:impij lumẽ illð viderent

q̃ viſione ſunt indigni.De ipſa aũt terra tũc dici
poterit illud Apoc̃.xxj.Lumẽ eius ſimile lapidi
pcioſo ſicut criſtallus. S
Ecundo aer erit clarioꝛ ſepties qᷓ; nũc ſit
s nec hẽbit impᷣſſiones q̃s patit᷑ mõ.qꝛ nõ
erũt nubeſ neq; vẽti neq; pluuie nec ros
nec gndo neq; tonitrua neq; fulgura. Et tũc ve

rificat᷑ illud Ps.xvij. Pꝛe fulgoꝛe in conſpectu

Bermo

eunubes traſierũt: gndo ⁊ carbones ignis.

Gnis vᷣo ⁊ aq̃ fient purioꝛa:⁊ manebũt
i eciã nõ ſolũ ſ̃m ſubam. ſed etiã ſᷣm q̃lita
tes ſuas qᷓs nũc habẽt q;tum ad habitꝰ
et nõ q;dtum ad vſum.qꝛ cũ in hijs duob elemẽ
tis mag' vigeãt q̃litates actiue.ſ. frigiditas ĩ aq̃ᷓ
et caliditas in igne:mag ſunt generatiõis ⁊ coꝛ
ruptionis pᷣncipiũ.⁊ tales effect⸗ illoꝝ nõ erunt
ampliꝰ. Et ideo ꝓpter hoc dicunt᷑ interire. Ulrõ
dicunt᷑ ̃ᷣm aliq̊s interire.qꝛ vt ait Baſiliꝰſut il⸗
lud PS. Uox dñi intercidẽtis flama ignis. de⸗
ſeꝑabit ab igne illud ꝗð eſt calidũ vſtiuum:? ab
aq̃ᷓ illud qð eſt frigidũ ⁊ glaciale.⁊ faciet in infer
nũ deſcendere. Nã de oib elemen ignobile ten
det deoꝛſum:ſicut groſſum terreũ ⁊ opacũ acte
nebꝛoſum: ad crucianduʒ dãnatos. iuxta illud
Saß.v. Pugnabit ꝓ eo oꝛbis terraꝝ ↄtra iſen⸗
ſatos. Perſpicuũ aũt in aqᷓ ⁊ lur in igne mane⸗

bit ⁊ aſcẽdet ſurſum ad letificãdũ btos. Dicit q̊ʒ

Rich. vbi g. q. v. ꝙ cõueniẽs eſt ꝙ cũ innouabit
hõ:lux etiam in coꝛꝑibo celeſtib⸗ augeat. et ex oſe
q̃nti ꝙ elementa abundantiꝰ illuminent᷑ qᷓ; mõ
qꝛ ab ipſis coꝛꝑibo celeſtibo recipiẽt maioꝛis lu⸗
minis in fluentiã. nec eſt incõueniẽs ſi opinemur
ꝙ vltra illã claritatẽ quã ab ipſis celeſtib⸗ coꝛꝑi
bus recipiẽt etiã alia eis claricas impᷣ met᷑. Siẽ
em̃ aie eleccoꝝ ꝑ lumẽ glie aliq̊ mõ angelis con
foꝛmabunt᷑:manẽte tñ differẽtia in eſſentia ⁊ ꝓ⸗
pꝛietatib naturalibo.ſic coꝛꝑa inferioꝛa ꝑ ſuam
illuſtrationẽ aliq̃lit᷑ cõfoꝛmabunt᷑ coꝛpoꝛibo ce⸗
leſtibus: ſalua tamen differentia in eſſentia ⁊ ꝓ
pꝛietatibus naturaltbſus.
. X pᷣdictꝭ aũt patet ꝙ terminabunt᷑ tranſ
ę mutatiões elemẽtoꝝ ⁊ generatiões aĩa⸗
liũ ⁊ plãta ꝝ.Et ꝓpter iſta dicunt᷑ interire
elemẽta:nõ q;tum ad ſubam ſed qᷓ;tũ ad actiõeʒ
et paſſionẽ. Sed ʒ pᷣdicta argui poſſet ꝙ ania⸗
lia ⁊ vegetabilia nõ deberẽt deſtrui:qꝛ ſũt ad oꝛ⸗
namentũ elementoꝝ. ergo qñ elemẽta melioꝛa⸗
bunt᷑:etiã anialia ⁊ vegetabilia debẽt melioꝛari
nec ab eis auferri debet oꝛnat eoꝝ. Pꝛeterea ſic
elemẽta ſeruiunt homi ita vegetabilia ⁊ anialia
bꝛuta.ergo ſicut in mũdi innouatione nobilita
bunt᷑ elemẽta:videt᷑ ꝙ etiã debeãt nobilitari ipſa

anialia bꝛuta ⁊ vegetabilia. Pꝛeterea vegetabi

lia ⁊ bꝛuta nobilioꝛa ſunt elemẽc.qꝛ elemẽta oꝛ
dinant᷑ ad mixtũ:mixtũ aũt ad vegetatiuũ ⁊ ſen

ſitiuũ.q̊ mixta mag vident᷑ eſſe de ꝑfectione vni
uerſi qᷓ; elemẽta.⁊ ex ↄſeq̃nti ꝙ magis debeãt re/

manere.aAd hec aũt rñdet Rich̊.vbi S.q.vj.di/

cens ꝙ creaturaꝝ q̃ͥdã ſunt incoꝛruptibiles pᷣm

ſe totas:vt angeli ⁊ coꝛꝑa celeſtia. Quedaʒ ſunt
coꝛruptibiles ſm ſe totas vt vegetabilia ⁊ bꝛu⸗
ta. Quedã vo ſunt incoꝛruptibues ſᷣm ꝑtẽ ma⸗
gis pᷣncipalẽ.ſed ᷣm ꝑtẽ minꝰpncipalẽ ſunt coꝛ⸗
ruptibiles:vt hoĩes qͥ ſũt coꝛruptibiles ſᷣm coꝛ⸗
pus.ſed incoꝛruptibiles ſᷣm aniam. Quedã vᷣo
unt coꝛruptibiles in ꝑtibo:⁊ incoꝛruptibiles in

toto:nõ ꝙ eoꝝ natura ex ꝑte ſua tota ſit incoꝛru

ptibilis.ſed qꝛ ꝓpter oꝛdinem vniuerſi nõ adeſt
coꝛrũpens:et talia ſunt elemẽta. Statui aũt in⸗
coꝛruptibili nõ ↄueniunt ea q̃ ̃m ſe tota coꝛru⸗
ptibilia ſunt ⁊ ßm oꝛdinẽ mũdi coꝛruptibił. Et
ideo talia nõ remanebũt:cuiuſmodi ſunt mine
ralia:vegetabilia ⁊ bꝛuta.Oẽs aũt alie creature
remanebũt.Et q̃ ſunt in ꝑte coꝛruptibiles effici⸗
ent᷑ incoꝛruptibiles ſᷣm ſe cotas. Ed pꝛimũ ̊ di
cas ꝙ anialia nõ ſuntad oꝛamentũ elementoꝝ
niſi ſᷣm coꝛruptibilẽ mundi ſtatũ. Uñ in gꝑceno
bilioꝛi aerꝭ nõ eſt aliqͥs oꝛnatꝰ aialiũ.nec eciã in
igne.qꝛ nõ tam ſunt ꝓpter oꝛnatũ qᷓ; ꝓpter coꝛru
ptibilis hoĩs ſtatũ ⁊ neceſſitatẽ.Ad ſecundũ au

tẽ dicas ꝙ q;uis anialia ⁊ plante ſeruiant homi

ſicut elemẽta:nõ tñ hñt tantã aptitudinẽ ad ſta⸗
tũ ĩcoꝛruptibilłẽ ſicut ipᷣa.qꝛ incoꝛruptibilia ſũt
ſ̃m ſe tota.Ad terciũ vᷣo dicas ꝙ q;uis vegetabi
lia et bꝛuta nobilioꝛa ſint ſimpłr qᷓ; elemẽta:nõ
tñ q̊ ad durationẽ ⁊ ꝑpetuationeʒ. Uegetabilia
em̃ ⁊ anialia intra ſe hñt cãm coꝛruptionis ſue:
nec celo qͥeſcente poſſent ꝑpetuari in eſſe:nec ea⸗
dẽ in ſpecie niſi ꝑ miraculũ.Non eſt aũt cõgrua
rõ ꝙ ded ea ꝑ miracula ꝑpetuaret in ellſe.
Icet quoq; innouatio planetaꝝ ſᷣm pᷣdi/
f ccos doctoꝛes.Quia autẽ oꝛbes celeſtes
et ſydera nullã hñt ipuritatẽ ſicut elemẽ
ta:ideo nõ purgabunt᷑ſed innouabunt᷑. Ec hoc
duplicit.ſ.q;dtum ad motꝰceſſationẽ ⁊ ſplẽdoꝛis

augmẽtationẽ. Pꝛimo em̃ q̊ ad motꝰ ceſſatiõeʒ

innouabunt᷑ coꝛpa celeſtia.qꝛ tũc oĩa erũt in di⸗
ſpoſitiõe ꝑfecta. Melioꝛ aũt eſt diſpoſitio qetis
q; motꝰ. oĩa qᷣeſcent. Dicunt aũt aliqͥ ꝙ ſol re⸗

manebit in oꝛiente ⁊ luna in occidente vbi crea⸗
ta ſunt:iuxta illud Abacuc.iij. Sol ⁊ luna ſtete⸗

runt in habitaculo ſuo.Uñ Iſido.ſuꝑ illð Eſa.
lx.Nõ occidet vltra ſol tuꝰ.vt etiã recitat mꝗr̃ in
iiij.diſt. xlviij.ca.vltio:ait. Poſt iudiciũ ſol labo
ris ſui mercedẽ recipiet:et nõ veniet ad occaſum

nec ſol nec luna.ſed in oꝛdie qͥ creata ſuntſtabüt
Hec ille.Et ↄfirinant᷑ pᷣdicta per ea quehaben

Apoc̃.x.vbi ðꝛ ꝙ angelus iurauit ꝑ viuẽtẽ in ſe/
cula ſeculoꝝ qͥ creauit celũ ⁊ terrã ⁊ꝛ mare⁊ oĩa q̃
in eis ſunt:q tpᷣs ampliꝰ non erit.Ex qͥ textu ſic

arguit. Impoſſibile eſt eſſe motũ ſine tꝑe:qꝛ cps

eſt mẽſura motꝰ.iiij. Phiſi.Si g̊ tpᷣs ampliꝰnõ
erit:igit᷑ motꝰceſſabit.Si aũt pꝛedicta arguat᷑
ſic. Sol ꝑ ſui motũ ſucceſſiue illuminat diuer⸗
ſas ꝑtes terre.q̊ſi motus eius ceſſaret:aliq̃ ꝑtes
terre remanerẽt ꝑpetuo obſcurate:qð eſt incõue

niens. Rñdet᷑ ꝙ nulle ꝑtes terre in ſuꝑficie ſuas

remanebũt obſcure.tũ qꝛ vt pᷣdiximꝰ terra ipſa
de ſe erit illũinata ⁊ clara.tum qꝛ augebit᷑ lux lu
ne ⁊ ſtellaꝝ:q̃ ſufficienter illũinabũt illã ꝑtẽ terre
q̃ a ſole nõ illuſtrabit. Nec eſt incõueniẽs ꝙ vna
ꝑs terre mag illuſtret᷑ qᷓ; alia.ſ.illa q̃ᷓ fuit ab bo

minibo habitata:q̃ a ſole pᷣncipaliter illuſtrabit

Unñ notãdũ ad pᷣdictoꝝ declaratiõeʒ ſm Ricb.

.
.

niijdini⸗

bit mot c

fatelntelig
volitoglit

ammoꝛeelns
anplacchit

oꝛa clleſtia
notuscoꝛ

ſplacoꝛge

ſan cote

tuptioneql
ſplenüer

lgennecel.
gliquefine
blto qeſcat
thrplaneie

gugtnenti,
ſolls:ctlur

Po aüt br
nudus mn
gebitVne
uſtiſcut.
augerleren
ſoꝛemonau
gemückali

Oedon in

Wücati⸗
ſtamond

cxmaloy.

moetuos:
0

(Al⸗

(cnd

boisdbaben

naſoafelc
dadwira
achumpr
floſus:qun

Judepnu
lbus ſis
ob deoib

gitpauto⸗
nriol deo
Tötotam
Girbomär⸗

mihiot
lalt. Pfe
din
lſebiſube
gllcöſtiu
Gunctiai
ſinllcär⸗
Ninou

eſtquoähe

dnabuntg
diclume

totaſtinten
nnerſinz tck
Natulgütnn
unſttotncond
lcanpthl
moclnr nine
atalegure
rugchieefic
1.üumnidi
Weſrücenanon
i Uinnn
a aain
üchren
r Bsſeantien
urſaninhon
rndiriu/
nnnbiu ſi
Sgiush
nong. Digonln
ntpconis e
uniceara;
honckaitcögns
mainch. C.
Munar. mö
aWindetiches
Huntriſntimi
novabun:. Ctbe

Maaonie liloas

jumr aſatog
Pticoinmnitindi,
ckdihoſtiogetis
Naitalqjgal e/
occdene biang
Sol onaſtr
Paoon
Gimüftatuengn
Nokiuainiblhn
zmmeradolnb
jor⸗ Ont ſtabit
rin gue ybn
rurg rwini nſ
mritmarttoa
nat Ergenuſt
noi inetgemiſi
Siz tsonhlin
redicnn
Btiluniun c
Bs ntnij at

2

W inius
M ifteeſus
rian'n i⸗
nenlhllun
ubrlli im
röocnis
aluä t
coꝛluc lun
nnigf) L

in. iiij. di. xlviij. ar. ij. in mũdi innouatiõe ceſſie a
bit motꝰcoꝛpoꝝ celeſtiũ nõ ꝑ naturã ſed ꝑ volũ
tatẽ intelligentiarũ ipſa mouentiũ ⁊ obedientiũ

8

volũtati creatoꝛis in deſinendo mouere.ſicut ex

amoꝛe eius mõ ſibi obediũt in mouẽdo.Tunc
em̃ placebit creatoꝛi vt ampliꝰ intelligentie coꝛ⸗

poꝛa celeſtia nõ moueant qꝛ tunc habebit?᷑ finis

motus coꝛpon ipſoꝝ. Nã intelligentie mouent
ipſa coꝛꝑa vt ꝑ motũ eoꝝ fiat innouatio ifluen⸗

tiaꝝ ⁊ cõtẽꝑantia q̃ reqᷣrit᷑ ad generationẽ et coꝛ⸗

rupctionẽ quſq; ipleat᷑ nuerus electoꝝ.Cum aũt

ipie nũerꝰ tꝑe iudicij fuerit cõpletꝰ:pdicte intel⸗
ligentie ceſſabũt mouere ipᷣa coꝛꝑa.qꝛ oẽ qd ꝓpt
aliquẽfinem moue?᷑:rõnabile eſt vt illo fine ha/
bito qᷣeſcat ab ipſo motu. Scðo aũt innouabũ

tur planete et coꝛꝑa celeſtia q;tum ad ſplẽdoꝛis
augmentũ. UWñ Eſa. xxx. ðꝛ. Erit lux lune ſiẽ lux
ſolis:et lux ſolis ſeptẽpliciter ſicut lux ſeptẽ dieꝝ
Rõ aũt huiꝰ augmentatiõis erit.qꝛ homo qͥ eſt

mũdus minoꝛ vt diximꝰ amplioꝛi lumie ful⸗
gebit. Unde ſaluatoꝛ ait Matth. xiij. Yulgebũt

inſti ſicut ſol.Ergo etiã lux maioꝛis mũdi debet

augeri:vt nõ ſit diffoꝛmitas inter minoꝛẽ ⁊ ma⸗
ioꝛẽ mundũ.Que lux⁊ foꝛmoſitas totiꝰ machi/
ne mũdialis in eternũ ꝑmanebit ad ↄſolation?᷑

electoꝝ.ſicut ⁊ iferni obſcuritas et turpitudo ac
mileria et᷑naliter durabit ad maloꝝ afflictioneʒ

ita mandante ⁊ decernẽte ſuꝑno iudice bonoꝛũ

ct maloꝝ:cũ de celo veniens iudicabit viuos et
moꝛtuos ⁊ leculum ꝑ ignem. D

VUaliter aũt veniet iſte iudex habet᷑ Apo

g, cal.xiiij.vbi inqͥt Jobᷣ. Uidi ⁊ ecce nubeʒ

candidã:⁊ ſuꝑ nubem ſedentẽ ſilem filio

poĩs:babentẽ in capite ſuo coꝛonã aureã ⁊ ima
nu ſua falcẽ acutã. Actuũ qͥʒ.j.ca.ðꝛ.Uiri ga lilei
qͥd admiramini aſpicientes in celum:hic Jeſus

qͥ aſſumptꝰeſt a vobis in celum ſic veniet. ſ. glo⸗
rioſus:quẽadmodũ vidiſt eũ euntẽ in celũ. Itẽ

Juge. vnico ca. ðꝛ. Ecce veniet dñs in ſanctꝭ mi⸗

ſibus ſuis facere iudiciũ ↄtra oẽs:et arguere im

pios de oĩb oꝑiby impietatis eoꝝ. Sclendũ eſt
aũt ꝙ autoꝛitas iudicãdi ⁊ iudiciaria ptãs p i⸗

net ipſi deo hm Rich.? Bonauẽ. in. iiij.di. xl vlij
Tñ tota trinitas hanc autoꝛitatẽ iudicandi de

dit homĩ xpᷣo.vt inqᷣt dñs Bonauen. vbi S.ar.j.
q.j.Et hboc eſt qð inqͥt ſaluatoꝛ Mat.vlti. Data

eſt mibi oĩs ptãs in celo ⁊ in fra.Et Johᷣ.v. etiaʒ

dicit. Pr oẽ iudiciũ dedit filio.? Actuũ.iij. ſcptũ
eſt. Dñm fecit deꝰ huncieſum poteſtate etiã cete
ra ſibi ſub ijciẽdo. Et. x. ca. eiuſdẽ libꝛi ðꝛ. Jp ſe eſt
qui cõſtitutꝰeſt a deo iudex viuoꝛũ ⁊ moꝛtuoꝝ.
Sancti aũt apłi ⁊ oẽs alij viri ꝑfecti iudicabũt
ſimul cũ xpᷣo:nõ vt pᷣncipales ſed vt aſſeſſoꝛes.
vt inquit Rich. in. itij. diſt. xlvij. ar.j.q. vij. Et bᷣ

eſt quod habet᷑ Saßp̃.iij. Judicabunt natiões et

dñabunt᷑ populis. Et Job. xxxvj. dicit᷑ ð xpᷣo. Ju
dicium paupꝑiby tribuit. et Matth. xix. dicit ſal⸗
uatoꝛ. Eum ſederit filꝰ homis in ſede maieſtatꝭ

N

ſue:ſedebitis ⁊ vos ſuꝑ ſedes duodecim iudican
tes duodecim trib iſrael. Suꝑ qͥb vᷣbis ðᷣt An
gultinꝰ.xx.de ciuitate dei.ca.v.⁊ Alexan.de ales
in.iiij.ꝑte ſũme in traccatu de iudicio vniuerſa⸗

ꝑfecti deſignant᷑. Et ideo ait Paulꝰ.ij.ad Coꝝ.

vj. An neſcit qͥa angelos.ſ.malos iudicabiꝰ ⁊c.

Alij aũt qͥ nõ fuerũt ita ꝑfecti:ſed tñ ſaluati ſunt
iudicabunt repꝛobos ſentẽtie appꝛobatõe.quia
appꝛobabũt ſniam iudicis:iuxta illud apoca.
xix.Audiui vocẽ tubaꝝ mulcaꝝ in celo dicentiũ
Alleluia laus ⁊ głia ⁊ virtus deo noſtro: qͥa ve⸗
ra ⁊ iuſta iudicia eiꝰ.Et hoc mõ iudicabunt oẽs
electi. Dicent᷑ etiam minus mali iudicare mag

malos rõne minoꝛis ſcelerꝗ ꝑpetrati:vt inqᷣt Ri
char. vbi S. Et ſic intelligit᷑ illud Lu. xj. Utiri ni⸗
niuite ſurgent in iudicio cum generatione hac ⁊

cõdemnabũt eam.
Jaũt q̃rat᷑ Nunqͥd oẽs reſurgẽtes vide⸗
s büc rpᷣm eqli modo. Rñdeo ſᷣm Rich.
in.iiij.diſt. xlviij.ar.j.q.ij. Bonauẽ.ibidẽ

ac Alex. vbi S. ꝙ nullus de repꝛobis videbit di⸗/
uinitatẽ xp̃ᷣi ꝑ viſionẽ aꝑtã:qꝛ ſic eſſent bti: vt in⸗

q̃ Hugo in li.de ſacr̃is.⁊ Mgj in.iiij.di.xlviij

et Augꝰ. in..ð trini.c.penul.Oculi em̃ eoꝝ erũt

impꝛopoꝛtionati ad videndã diuinã claritatez

et erunc penitus inhabiles ad habendã aliquẽã

delectatiõeʒz. Eſſent aũt bti ſi xvᷣm videre poſſent
in foꝛma glioſa ⁊ eſſentia diuina:iuxta illud Jo
hãnis.xvij. Hec eſt vita eterna vc cognoſcant te

verũ deum ⁊ quem miſiſti ieſum chꝛiſtũ.Dana⸗

ti tñ cognoſcent ꝑ ſigna certiſſima ⁊ ꝑ cffectꝰ ma
nifeſtos ꝙ chꝛiſtus eſt deus et oipotens.et vide⸗
bunt hũanitatẽ eiꝰglioſaʒ.de q̃ tñ viſioe nõ reci⸗

pient niſi doloꝛẽ maximũ ⁊ penã.qꝛ oculus ifir/
mus offedit᷑ vidẽdo lumẽ maximũ. Iteʒ qꝛ erut

in odio xpᷣi idurati. Inimicꝰ aũt triſtat᷑ videndo
gliam illiꝰquẽ odit ⁊ cui inuidet. Ideo videbũt

eũ cũ ↄfuſione ⁊ anxietate:⁊ appebit eis taʒ terri⸗
bilis q; potiꝰvellẽt ꝙ ifernꝰ eos abſoꝛberet q; il⸗

lius vultũ intueri ⁊ ſniam expectare.De viſione
aũt diuinitat br̃ Eſa.xxvj.vbi ðꝛ. Impiꝰnon vi
debit głiam dñi.De viſiõe vo hũanitatis glioſe
inqt idẽ ꝓppᷣa ibidẽ loq̃ns ip̃i dño ieſu de repꝛo⸗
bis. Uideant ⁊ ↄfũdant᷑:⁊ ignis hoſtes tuos de⸗

noꝛet. Et h̊ eſt qd ſcriptũ eſt Apoc̃.j.ca. Ecce ve/⸗
niet in nubiby celi ?⁊ videbit eum oĩs oculus:⁊ qͥ

eum pupugerũt. Econtra aũt apparebit electis

vultu placabili ⁊ iocũdiſſimo:q beati videbunt
oculo mẽtali diuinitatem eiꝰ in foꝛma ꝓpꝛia: et
etiam gliam aie ipſiꝰ. et oculo coꝛpali głiaʒ ⁊ lu

minoſitatẽcoꝛꝑis eius cũ maxio gaudio et leti⸗

cia. Et hoc eſt qð ſcriptũ ẽ Eſa.xxxiij. Regẽ in de

—

coꝛe ſuo videbũt. UIñ Ber. in qdam ſermõe ait.
Plenũ ꝓꝛſus oĩ ſuauicat dulcedine: videre ho
minẽ hoĩs ↄditoꝛẽ. Ecce em̃ dulce lumen ⁊ dele⸗
ctabile oculis videre ſolem iuſticie röm dum.

li.ꝙ ꝑ duodecim trib⸗ iſrael intelligit vniuerſi /
tas iudicandoꝝ.et ꝑ duodecim aplos oẽs viri

Bermo

Co ad ſecundũ ꝑtinẽs ad inu YF
diciũ.ſ.rei pᷣſentacionẽ Sciendũ ꝙ veri
ficabi᷑ ilud apłi.j.ad Theſ.iiij.dicentj.
Joſe dñs in iuſſu ⁊ in tuba dei ⁊ in voce archan
geli deſcendet de celo. Sicut etiã delcedit in da⸗
tione legꝭ vt br Exo.xix.Et Mat. xxiiij.ðꝛ. Mit
tet angelos ſuos cũ cuba ⁊ voce magna:⁊ cõgre
gabũt electos eiꝰ a q̃ttuoꝛ ventis:a ſummis ce⸗
loꝝ vſq; ad termios eoꝝ.Uñ ſciendũ eſt m Ri
char.in.iiij.diſt.xliij.art.v.q.iij.q moꝛtuil reſur⸗
ent in illis loc in qͥb cꝑe reſurrectionis erit ꝑs
pncipalioꝛ coꝛꝑis:iuxta.l.cũ in diuerſa.ff. de re/
li.?⁊ ſumpti.fu. Siue ibi a pᷣncipio luerint ſepul
ta eoꝝ coꝛꝑa:ſiue alibi tranſlata.Si aũt illo tpe
coõtinget ꝑtes coꝛꝑis eq pncipales eſſe in diuerſ
locis:vt qꝛ medietas capitis ⁊ medietas coꝛdis

eęæt oim alioꝝ mẽbꝛoꝝ medietas ſit i vno loco: et

alia medietas in alio:reſurgent in illo loco qui

erit minꝰdiſtãs a loco moꝛt vel iudicij. Si aut

vtreq; ꝑtes in qᷣb erit medietas erũt eq̃ diſtãtes
a loco moꝛt ⁊ iudicij:tũc reſurgẽt in illo loco in
quo ſtatuet deꝰ. Regularit aũt reſurgent moꝛ⸗
tui in loc in qᷣb eoꝝ coꝛꝑa iacebũt ſepulta.ſicut
dicit glo.ſuꝑ.xxvij.ca. Macth.et ꝓbat᷑ꝑ illõ q̃d
inqͥt dñs Eʒech.xxxvij.d.Ecce ego agiam tumu

los veſtros et educã vos de ſepulchꝛis vris ꝛc.

Dicit aũt Richᷣ.nr̃.in pᷣdicta di.ar.iij.q.iij.ꝙ cau
ſa efficies reſurrectiõis coꝛpoꝝ nõ erit vor tube:
ſed ſolũ cauſa inſtrum̃talis. Dicit g̊ Richᷣ.vbi 5
ꝙꝙ chꝛiſt? in deſcẽſu ſuo iubebit pulueres ſeu par
tes q̃ſcũq; coꝛpoꝝ moꝛtuoꝝ recolligi ꝑ miſteri
um angeloꝝ.⁊ ex illis pulueribo recollect pᷣcipi⸗

et coꝛꝑpa refoꝛmari:⁊ refoꝛmat aias vniri. Et öS
fiet ꝑ vᷣtutẽ diuinã.Uoluit aũt deus reſurrectio

nẽ moꝛtuoꝝ fieri in die iudicij:⁊ nõ añ ſtati poſt
moꝛtt.qð oꝛdinauit mul de cauſis ſᷣm beatũ
Bonauen. in.iiij.diſt. xliij. ar...q.iij. Maxie pt
noſtre fidei mericationẽ. Multuʒ em̃ meremur
credẽdo nos reſurrecturos: qͥ ſicut aialia cetera
moꝛimur. Hoc aũt meritũ nõ haberemꝰſi vide
remus moꝛtuoꝝ coꝛꝑa reſurgere.qꝛ vt ait Gꝛe⸗
go.in omel.paſcali.fides non habet meritũ vbi
hũana rõ pᷣbet expimentũ. Sciendũ eſt gꝙ an⸗
geli cuſtodes puinciaꝝ in puincijs q̃s cuſtodie
runt clamabũt foꝛtiter ⁊ ſenſibiliter ſono articu

lato cum tuba hoꝛribili vocãtes oẽs homies vt

cõpareãt coꝛã iudice:dicentes. Surgite moꝛtui

venite ad iudiciũ. Que oĩa cõſiderãs Chꝛyb.ſup

Mat.inqͥe. Magna eſt vorx illa cui oĩa obediũt
elementa:ꝗqᷓ petras ſcindit:inferos aꝑit:vincula
moꝛt diſrũpit:⁊ de pfundis abyſſi anias coꝛꝑi
bus liberatas aſſignabit. De hac autem reſurre
ctione moꝛtuoꝝ ⁊ iudicio bonoꝝ ⁊ maloꝝ ꝓphe
tatũ fuit Dañ.xij.vbi ðꝛ.Qui doꝛmiunt in terre
puluere euigilabũt:alij in vitã eternã: alij vo in
obpꝛobꝛiũ ſempiternũ. De hac etiã cõgregatiõe
oim iudicandoꝝ loquit᷑ ſaluatoꝛ Math. xxv. et
in eusgelio hodierno di. Cũ venerit filius hois

X

in ſede maieſtatis ſue.⁊ oẽs angeli eius cum eo:
tũc ſedebit ſuꝑ ſedẽ maieſtat ſue ⁊ congregabun
tur añ eũ oẽs gentes. Bene aũt dicit:ſedebit. qa
iudex debet ſedere in ſententiãdo.aliter nõ vale⸗
ret ſnia.arg.in.l.ij.S.in bonoꝝ.ff.qͥs oꝛdo in bo.

poſ.ſer.et facit.C.de offi.ciui.iudi.l.j.? in auten.

de iudi.S.ſedebũt.⁊.C. de ſen.experi.reci.l.finali
Sed oↄtra pᷣdicta de ↄgregatiõe oĩm gẽtiũ videt᷑

illud Johᷣ̊.iij. Qui credit in eo nõ iudicat᷑. Et ſic

videt᷑ ꝙ nullus bonꝰ debeat ad iudieiũ vocari.
Et ibidẽ ðꝛ.Qui ñ credit iã iudicatꝰeſt.̊ nullus

infidelis ad iudiciũ vẽturꝰ eſt. Itẽ puuli qͥ nihil
boni aut mali oꝑati ſunt:exq̊ nibhil meruerunt

nec demeruerũt:nõ debẽt ad iudiciũ vocari.Ad

hoc reſpõdendũ ſᷣm ſcimm Bonauen.in/iiij.diſt.

xlvij.ar.j.q.iij.et Rich.ibideʒ.q.vj.qꝙ in iudicio
ↄſiderãda ſunt duo.ſ.Diſceptatio ſiue diſcuſſio
ꝓð meritis ⁊ demerit. Itẽ retributio ꝓ bonis ⁊ ꝓ
malis oꝑationibi. Quantũ ad retributionẽ oẽs
iudicabunt᷑ etiã angeli tam boni qᷓ; mali. Boni
em̃ angeli q;uis habeant ſuã btitudinẽ eſſentia⸗

lẽ:tñ ꝓ miſterio qð nobis exhibuerunt recipient

aliqð accidentale pᷣmiũ. Similiter mali angeli
ꝓ malis ſuis recipiẽt ſi qͥd pene deeſt eis.flõ em̃

ſunt totaliter cruciati ſicut debent.ſed in iudicio

plenaric recipiẽt ſupplementũ oim penaꝝ.Si⸗

milit᷑ etiã repꝛobi hoies recipiẽt augmẽtũ pena⸗

rũ in reſũptione coꝛpoꝝ.et electi pᷣmiũ ⁊ gaudi⸗

um. Et hec eſt rõ q̃re oẽs debeant in iudicio cõ⸗

parere:tam hoies qᷓ; angeli:ſiue boni ſiue mali.

Et ſm hoc põt intelligi illð.j.Coꝝ.vj. Neſcit q̃⸗

niã angelos iudicabimꝰ.Quãtũ aũt ad diſcuſſi
onẽ nõ oẽs dijudicabunt᷑.qꝛ ſᷣm Gꝛeg.xxvj.mo⸗
rał.? Alexan.de ales.in.iij.ꝑte ſũme.in declara
tione ſimboli apłici.et Mgr̃m in.iiij.diſt.xlvij.

ar.iij. Alij iudicabunt᷑ ⁊ ꝑibunt.vt illi qͥ aliq̃ bo/

na habuerũt ꝑmirxta ſuis malis:ſed mala fina⸗
liter ppõderauerũt. Unicuiq; em̃ ipſoꝝ dici po⸗
terit ülud Dañ.v.Appẽſus eſt in ſtatera ⁊ inuẽ⸗
tus eſt minꝰbñs. Põdus nãq; ⁊ ſtatera iudicia

dei ſunt Pꝛouer. xvj.Alij nõ iudicabunt᷑: peri⸗

bunt.vt illi quoꝛũ mala fuerunt imꝑmirxta bo⸗

mnis: ſicut illi qui füdamẽto fidei caruerunt. Alij
vo iudicabunt᷑ ⁊ ſaluabunt᷑.vt hij qᷣruʒ merita
bona fuerũt ꝑmixta malis: ſed bona pᷣualuerũt

et pᷣponderauerũt.Alij nõ iudicabunt᷑ et ſalua⸗
bunt᷑.vt hij quoꝝ merita fuer̃t ita ꝑfecta ꝙ nul⸗
lis malis aut pauciſſimis fuerũt ꝑmixta.ſed ꝑ
pniam purgata.vt ſunt viri ꝑfecti ⁊ etiam ꝑuu⸗
li ab oꝛiginali pctõ purgati:qͥ deceſſerũt añ libe
ri arbitrij vſũ.ſimilr ⁊ angeliſcti. Hecibi.Qñ qᷓ
ðꝛ ꝙ ꝗͥ credit nõ iudicat᷑:intelligit᷑ de ꝑfectꝭ q̊ ad

diſcuſſionẽ: qͥ nulla habent mala diſcutiẽda.nõ
aut q̃ ad retributionẽ. Et qñ dicit᷑:qui nõ credit

iã iudicatꝰ eſt:intelligiĩ de infidelib⸗ qͥ ad diſcuſi
ſionẽ. Uñ Alexã.de Ales ſuꝑ illa vᷣba pſalmep/
mi.nNõ reſurgẽt impij in iudicio:inqᷣt.ſ.ad h̊ vc
iudicent᷑ iudicio diſcuſſionis.qꝛ tam boꝛrenda

hiſu
etinl
Neq;
tſireſun
tur. Ett
liie
Grn,
tuntese
nibocp
Nrinta
mänot
phur
ſiff den
glium
gloſa:
golliud
nonicit

2,.192
beb glien
o
Wisa
Waede
Kdiu
inthꝛ⸗
poſſit
ſno
altxxr
wonsol
cuntbl.
remotd,
terraſes
piemor
Pfectlen
point
Mant
coꝛlotn
nlrepeni
goädilen
alttiaccb
dnond
ſniaing
ahhie

cta den

magca
montee
ſoseſti⸗
Koſa⸗
leoſapt
4 1
iuder
canti⸗
cchhbe

J80rcoinbo,
ilgain auern.
Pentecll inul
oimgei ricet
noiuclat Eſ
ncien⸗
asckenls
Jimnlinbi
ndlnmmmn
di eni
aglniuden

n iedſſe

tohonisr
rhutanioes
nönl
en rir
Mtes ſocn
chaninutco
aaan Si⸗
Hengndnden
n zmürgnd
Neunr odoi
e wn ſvenal.
Cr ni ſan q
iiaitaddiſuſ
1 Gegan mo
fſümeindecars
nmnüi di pvi.
NNraliqaliöbo⸗
Uisſeämalfinn,
gem̃ ſpſor dico⸗
Kinkacmazino
gtſtutm iodla
Mcabont tperi/
nt inominabo
4Daruenn. i
tbi z werls
Abonaßaluan
lcabunkerlalnn
tit gfegs gul
güͤr gminn 0 .
itaun uo,
utin lbe
dirbig
lalrgen o
Golintida
zas diul
1 tba glalnn ,/
um bon 4

Folium

petã ſua erũt ꝙ diſcuſſiõe nõ indigent: tñ reſur⸗
gẽt in iudicio punitiõis. Et ſequit᷑ in pᷣdicto pᷣſ.
Neq; pctõꝛes ĩ cõſilio iuſtoꝝ.ſ.ſnie appꝛobatõe.

tñ reſurgent ⁊ apparebũt coꝛã iudice vt punian

tur.Et rationẽ aſſignat Rich.in.iiij.di/xlvij.ar.
3.q.iiij.quare oẽs in iudicio ꝑſonalr apparebũt

ſcʒ vt ↄſcie ſinguloꝝ in pᷣſentia iudic ſinguł pa⸗
teant:ad diuie iuſticie manifeſtationẽ. Et vt vi/

ui hoc pᷣſcientes debere fieri:diligentiꝰſe pᷣparẽt
vt in tanta cõgregatiõe ⁊ coꝛã tato iudice: extre⸗
mo nõ recipiãt ↄfuſionẽ. Nõ em̃ erit ibi defenſio
ꝑ ꝓcuratoꝛẽ᷑:que nõ admittit᷑ in cauſa crimina⸗
li.ff.de publi.iudi.l.penul.S.ad crimẽ.⁊.ff.an ꝑ
alium cau.appel.l.j.S.j.⁊.C.de accuſatõibo.l.re
os.⁊.v.q.iij.c.in crimialib.De qͥ diſtingue vt ꝑ
gloſã ⁊ doctoꝛes in.l.ſeruũ qᷓʒ.S.publice.ff.ð ꝓ⸗
cu.Oẽs &̊ in iudicio ꝑſonalit᷑ apparebunt:vt ſin
guli iudicẽ q̊ͥ ad hũanã naturãa videãt ad cõſola

tionẽ electoꝝ:⁊ repꝛoboꝝ afflictionẽ amplioꝛeʒ.

Uo ad terciũ.ſ.de loco iudicij in

q q̃ cõgregãdi ſunt oẽs hoĩes:habemꝰſcri

pturã Joel.iij.vbi inqᷣt deus.Adducam
oẽs gẽtes in vallẽ Joſaphat ⁊ diſceptabo cũ eis.
Pꝛo q̊ꝝ declaratione ſciendũ ſᷣm ulex.de ales
vbi S.⁊ Rich.in.iiij.diſt.xlviij.ar.j.q.vij.qꝙ chꝛi⸗
ſtus non deſcẽdet in vallẽ ioſaphat.ſed ſuꝑ mõ⸗
tẽ oliueti de q̊ in celũ aſcendit:et reſidebit in aere
in thꝛono fulgentiſſimo in loco alto vt ab oib⸗
poſſit videri:paꝝ citra locũ in quo apli deſierũt
ipᷣm coꝛꝑaliter videre qñ aſcẽdebat icelũ.hoies
aũt ↄgregabunt᷑ in valle Joſaphat:cui pᷣeminet
mons oliueti.et q̊t in illa valle poterũt capi:tot

erunt ibi.Alij circa vallẽ:qͥdã ꝓpinquiꝰ:qͥdã vo

remotiꝰ:electꝭ tñ ad dextrã iudiq exiſtẽtibs nõ in

terra ſed in aere:iuxta illud.j.ad Thelſ.iiij. Ra⸗
piemur cũ illis in nubibo obuiã xpᷣo in aera.ſed

pꝑfecti eminẽtius ⁊ magꝭ ꝓpe iudicẽ erũt.repꝛobi
vo in terra ſtabũt a ſiniſtris iudicis vt hr expᷣſſe
Matth.xxv.et in euãgelio hodierno.Et hijs cõ/⸗
coꝛdat mgr in.iiij.diſt.xlviij.c.penul.dicẽs.HBo/⸗

ni reperient᷑ obuiã xpᷣo in aera:repꝛobis in terra

quã dilexerũt remanẽtibo:in q̃ vt qͥdaʒ pᷣdicatoꝛ

ait:iacebũt ſicut vᷣmes fetidi et valde laſſi.ſed a
demonib cõſtringent᷑ ſtare erecti ad audiẽdam

ſniam ꝑpetue dãnatiõis ſue.et erunt turpiſſimi

atq; nigerrimi ⁊ valde hoꝛribiles ad videnduʒ:
et a demonibo incatenati.Et dicunt doctoꝛes q;
mag cõgruũ eſt ꝙ xpᷣs iudicado ſtet in aere ſu-
montẽ oliueti qᷓ; ſuꝑ locũ in q̊ paſſus eſt.qꝛ paſ

ſus eſt in foꝛma infirma.ſed iudicabit in foꝛma
glioſa:ſic̃ et aſcendit. Dicit᷑ aũt ꝙ iudicabit i val

le ioſaphat.qꝛ ioſaphat interpᷣtat᷑ locꝰ iudic.i,)

DO ſdicta põt addi rõ:q̃re iuder? H
a iudicãdi debeant cõuenire ſil in loco iu⸗
dicij. In bono em̃ iudicio pars a parte?
iudex a partibꝰ põt facere introgationes.c.iudi⸗
cantẽ.xxx.q.v.⁊ excra de dolo ⁊ cõtu.c.put.⁊ ð cõ
ceſ.pᷣben,/c.poſt eleccionẽ.et.ff.de interro.acti.l.ſi

N

tione pandunt᷑:’extra de in ĩtegrũ reſti.c cũ ex li/

teris.⁊.c.q̃liter et qñ.el.ij.de accu.2. C.ſi per vun
vel alio mõ.l.ij. Que oia fient in iuſto ⁊ pfectiſſi
mo vniuerſali iudicio.
Uaeo aũt ad qrtuʒ.ſ.de accuſatoꝛib: Sci
q enqdũ eſt ꝙ licʒ deꝰoĩa ſciat: vt h ad He
bꝛe.iiij. et. c. deus oĩpotẽs.ij.q.j.imo ſcit

oĩa antoqᷓ; fiat.xxvj.q.v.c.fi.ĩ fine.Et ipe ſcit coe)/

da? volutates hoim.c.nouit.de iudi.⁊.c.j.extra
ne ſede va. Et ipſe ſcrutat᷑ coꝛdium ſecreta.c.tua
nos.de ſimo. Et eſt teſtis oĩm q agunt᷑ in b mũ⸗
do.S. penul.in auten.qui. mo. na. æf. legit. ?.cet ſi
chꝛiſtꝰ. de iureiurã. Ibi teſtis eſt mihi deꝰ. et ideo
nõ eſt opꝰ qͥ ad ipᷣm habere aliquẽ accuſatoꝛem
aut teſtẽad faciẽdũ iudiciũ. ñ qꝛ ſnia citra oi
dinẽ iudicioꝝ a pᷣſide lata autoꝛitatẽ rei iudica⸗

7

te nõ obtinet.ij. q. vj.J. IJem ſnia. Dñs nr̃ ſeſus

xps ne qͥs eũ iniuſtũ appellare qat:ſᷣm legũ oꝛ⸗
dinationẽ faciet iudiciũ ſuum.qꝛ q́;uis crimia
ſint nota iudici:cñ nõ debent ab eo ↄdẽnari:niſi
ſint ei nota ĩ foꝛma iudiciali. Juder em̃ debet iu
dicare ſm allegata ? pbata. Et hec oia ppantur
ff. de off. pᷣſi.l.illicitas.S.veritas.⁊.C. ð ludi.l.iu
dices. ? excra de teſti.c.cũ cauſam. ꝛ.ij.qj.c.in p⸗
mis.S.ſʒ ſciẽdũ.⁊.S.his oĩs autoꝛitatibi.⁊ mle⸗

c.ſeq̃ntibo. ?.ij.q.vij.c. pleriq;. ⁊. iij.q.vij.c. iudicee·

et. xj. q.iij. c. eo* q.? c. ſůmoꝑe.?. xv.q.v.c.pᷣſ biter
⁊.xxiij.q.iiij.c.cũ in lege.S.hijs ita rndet᷑.⁊.xxx.q.
v.c.incerta.vbi ðꝛ.Quauis em̃ vera ſint: non tñ
credenda ſunt.nec ↄdẽnanda:niſi q̃ maniteſt iu
dicijs ꝓbant᷑:niſi q manifeſto iudicio ↄuincunt᷑
niſi q̃ iudiciario oꝛdie publicant᷑.et in.c.nulluʒ.
ea.q.⁊ cauſa ðꝛ.Nullũ añ verã iuſtãq; ꝓbatiõeʒ

iudicare aut danare debem?ꝰ. Et in c.iudicanteʒ H

ibidẽ ðꝛ. Judicantẽ op oꝛtet cũcta rimari:⁊ oꝛdi⸗
nẽ reꝝ plena inqᷣſitiõe diſcutere. Facit ad pᷣdicta
c.occidit.xxiij.q.viij.Faciet igit᷑ deꝰvenire accuſa

toꝛes malos qᷣ erũt q̃ttuoꝛ pncipales. Pꝛimꝰ

erit ↄſcia ꝓpꝛia cuiuſq;.iuxta illð Dañ.vij.Mi⸗
lia miliũ miſtrabãt ei:?⁊ decies cẽtena milia aſſi⸗
ſtebant ei. Seditq; iudiciũ ⁊ libꝛi aꝑti ſunt.id ẽ
cõſciẽtie.Et Hiere.ij.ðꝛ. Arguet te malicia tua. ?-
Saßp.iiij.raducent illos ex aduerſo iniqtates
ipſoꝝ.et ad Ro.ij.inqt Paulus. Teſtimoniuz
illis reddẽte ↄſcia eoꝝ.Tũc em in ↄſcia cuiuſqBʒ

patebũt oſa ſcelera.⁊ ꝗ de pctis pniam non fete
runt:in ↄſpectu totiꝰmundi ↄfundent᷑.qꝛ vt ait

Berñ.pctm̃ ꝓpꝛiũ cuiq; dicet in iudicio.Tu me
feciſti:opus tuũ ſum:ego ſꝑ tecũ ero.
Ecũdus accuſatoꝛ erit ſcptura ſacra:p⸗9
8 phete ⁊ pᷣdicatoꝛes. Job.v. Eſt qͥ vos a
cuſat Mopſes ⁊ lex moyſi.Terciꝰerit ce⸗

lum cũ oĩb creatur Job.xx. Reuelabũt celi ini

qtatẽ eiꝰ:⁊ terra ↄſurget aduerſuʒ eũ.vñ Hugo

de ſctõ vic. inqt Cõtra pctõꝛem in iudicio celum
dicet. Ego lucẽ ſibi miſtraui ad ſolaciũ.Aer dics

Ego oẽ genꝰauiũ ſibi dedi ad obſeauiuz, Zqua H

Bermo

dicet. Ego diuerſa genera piſciũ ſibi dedi ad eſũ
Terra dicet. Ego panẽ ⁊ vinũ ſibi dedi ad nutri
mẽtũ.Nec ille.Qui iten ait. Ignis dicet. In me
cõburat᷑.Aq̃ dicet. In me demergat᷑.Aer dicet.
In me vẽtilet᷑. Lerra dicet.A me abſoꝛbeat᷑. In
fernꝰdicet. A me deglutiat᷑. Hec ille. LE
Uartꝰ erit demõ:de q̊ Apoc̃.xij.ðꝛ.Dia⸗

q bolus accuſatoꝛ eſt fratruʒ: qͥ accuſabit
eos añ conſpectũ dñi dei nr̃i. Sed qͥnqʒ

erunt öncipales demones in iudicio. Pꝛimus
erit lucifer:q poſt ſe trahet oẽs reges:imꝑatoꝛes
pncipes ⁊ barones:comites:ac milites pꝛauos:
et oẽs reliq̊s ſuꝑbos vinctos catena ignea.Ap⸗
parebit aũt ipſe demon in coꝛꝑe terribili aſſum⸗
pto:nigerrimo ⁊ hoꝛribiliſſimo:et accuſabit di⸗
ctos ſuꝑbos ante iudicẽ dicẽs. Lu me ꝓpt᷑ ſuꝑ⸗
biã de celo eieciſti eqͥſſime iudex:ecce iſti oẽs peſ⸗
ſimi leges ⁊ pᷣcepta tua cõtẽpſerũt:pupillos ⁊ vi

duas occiderũt ac oppᷣſſerũt vt ſuꝑbie ſue vaca

rent ⁊ ſatiſfacerent. Cu autẽ dixiſti in euangelio
Lu.cxiiijiet.xviij.? Mat.xxiij.Qui ſe hũiliat exai
tabit᷑.⁊ qͥ ſe exalcat hũiliabit᷑ergo hũilia eos ĩ ꝓ⸗
fundũ inferni. Itẽ iſti pncipes hñt in legib ſuis
vt patet in ꝓhemio Inſtitu.vbi ðꝛ. Imꝑatoꝛiaʒ
maieſtatẽ nõ ſolũ armis decoꝛatã:ſed etiã legib
opoꝛtet eſſe armato:vt vtrũq; tpᷣs ⁊ belloꝝ ⁊ pa
cis recte poſſit gubernari.Et pᷣnceps romanus
victoꝛ exiſtat:nõ ſolũ in hoſtilibo pᷣlijs:ſed etiã ꝑ
legitimos tramites calũniãtiũ iniqᷣtates expel⸗

lat.⁊ fiat tã religioſiſſimis vir qᷓ; vicc hoſtibus

triũphatoꝛ. Hec ibi.Sed iſti nihil hoꝛũ fecerũt
qͥnimo ſubditos multipłr vexauerũt ⁊ crudelit᷑
tractauerũt:ergo vidica eos. Lũc iudex voluẽs
ſe ad ſctõs ꝓpᷣas ⁊ apłos dicet. Dicatis qͥd de⸗
cretũ ſit a ſctõſpũ meo de iſtis. Tunc ſurget Eʒe
chiel ꝓpha dicẽs. Ego ꝓphetaui de talibus libꝛi
mei.xxij.ca.di.Ecce pᷣncipes iſrael ſinguli in bꝛa
cchio ſuo fuerunt in te ad effũdendũ ſanguineʒ:
atrẽ ⁊ matrẽ ↄtumelijs affecerũt:aduenam ca
ũniati ſunt:pupillũ ⁊ viduã ↄtriſtauerunt:ſan
ctuaria mea ſpꝛeuerunt:et ſabbata mea pollue

runt:viri detractoꝛes fuerũt in te:⁊ ſcelus oꝑati
ſũt in medio tui. Pꝛopterea ecce ↄgregabo vos

in medio hierłm cõgregatiõe argẽti:eris:⁊ ferri:
et ſtagni:et plũbi in medio foꝛnac:et ſuccẽdam
in ea ignẽ ad ↄflandũ. In igne furoꝛis mei con
flabimini in medio eiꝰvt cõflat᷑ argentũ in me⸗
dio foꝛnac . Jacobo q̊ʒ aplłus ſurget dicẽs. Ego
ſcpᷣſi.iiij.ca.mee epłe canonice:ꝙ deꝰſuꝑbis reſi⸗
ſtit:hũilibo aũt dat gram.Quibo dictis terribili

vultcu dicet xpᷣs ludifero ac ſatellitib eiꝰ. Seꝑa⸗
te eos ad ꝑtem ſiniſtrã.et ſic fit. T
EFEcundo veniet aliꝰ demõ qui vocat᷑ mã
8 mon: ducens ante ſe malos aduocatos
nootarios:pcuratoꝛes:iudices:⁊ poteſta
tes:ac officiales: vinctos catena ignea et dicet.
Eqſſime iudex:cõtra iſtos eſt non ſolum lextua

euangelica: ſed etia ler eoꝝ imꝑialis ⁊ꝛ bumana

.— 6

.

„

Nam in auten.de mõ.pᷣn.S.Talẽ.colł.iij.ſcptuʒ

eſt. Talẽ vo pᷣbebis temetcipᷣm oĩb tam publice
qꝙᷓ0 - pᷣuatim vt terribilis qͥdeʒ ſis delinqᷓntibo ⁊ in
deuotis:mãſuetiſſimꝰaũt ⁊ mitis oibo placatis

et deuotis: ac paternaʒ eis exhibens ꝓuidentiã.

cuit in oib reb p̃cipuã eſſe eqᷣtatis iuſticieq; ſtri
cti iurꝭ rõnem.Sed iſti totũ oppoſitum fecerũt.

vindica ꝗ̊ eos. Cõtra q̊ͥs etiam ſurget Eſaias ꝓ

pheta di. Uerificatũ eſt illud qð ſcripſi pᷣmo li⸗
bꝛi mei ca.ſ.Quõ facta es meretrix ciuitas fideł:
plena iudicij:iuſticia habitauit in ea:nunc autẽ
homicide habitãt in ea.argẽtũ tuũ vᷣſum eſt in

ſcoꝛiã.vinũ tuũ mixtũ eſt aqua.pncipes tui infi⸗/

deles:ſocij furũ:oẽs diligũt munera:ſequunt᷑ re

tributiões:pupillo nõ iudicãt:⁊ cauſa vidue nõ

ingredit᷑ ad eos. ꝓpter hoc ait dñs exercituum.
VHVeu cõſolaboꝛ ſuꝑ hoſtibo meis et vindicaboꝛ

de inimicis meis. Hec ibi.Et iterũ.x.ca.mei libᷣ.
dixi. Ue qͥ condũt leges iniq̃s:et ſcribentes iniu
ſticias ſcripſerũt:vt oppmerẽt in iudicio paupe
res ⁊ vim facerent cauſe hũiliũ ppłi mei: vt eẽnt

vidue pᷣda eoꝝ et pupillos diriꝑent:qͥd facietis
in die viſitationis ⁊ calamitat de lõge venientj.

ad cuiꝰↄfugietꝭ auxilium:derelinq̃tis głiam ve

ſtram vt incuruemini ſub vinculo:⁊ cũ interfe⸗
ctis cadatis. Adducet etiã iſte demon medicos:

auaros:⁊ cupidos.et allegabit eos.l.in autẽ.
de tabelli.S. Nos aũt.coł.v.dicentẽ. Melius eſt
pauca caute agere qᷓ; multc intereſſe periculoſe.
Cuius ↄtrariũ iſti fecerũt ꝓpter auariciaʒ ſuam
et fuerũt cã moꝛc ꝓpter micoꝝ imꝑitiaʒ. Cõtra

dq̃s ſurget Salomo di.illud Sap̃.xij. Om̃ odi⸗
bilia oꝑa faciebãt ꝑ medicamia: finis ↄdẽnatio

nis eoꝝ veniet ſuꝑ üũlos. Adducet q̊ʒ iſte demon
cum ſatellitibus ſuis oẽs malos mercatoꝛes et

vſurarios ac ↄtractꝰmalos facientes:fures ⁊ la
crones cum raptoꝛibo.? allegabit.l. Naʒ hoc na

tura.ff.de ↄdi.indebi.dicens. Nam hoc natura
equũ eſt:neminẽ cũ alteriꝰ detrimento fieri locu
pletem. Cõtra q̊s ſurget Johãnes euõgeliſta di
cens illð Apoc̃.xviij.ca.egociatoꝛes tre flebũt
et lugebũt ſuꝑ illaʒ:qm̃ merces eoꝝ nemo emet
ampliꝰ.qui diuites facti ſunt clamabunt ꝓpter

timoꝛẽ toꝛmentoꝝ flẽtes ⁊ dicẽtes.Ue ve ve qm̃
vna hoꝛa deſtitute ſunt tante diuitie. Iteʒ addu

cet iſte demon ſutoꝛes pelliparios cerdones te⸗
ſtoꝛes aromatarios molẽdinarios:vẽdẽtes ole

um carnes caſeuʒ ⁊ ſiłia.et allegabit õ̊ eos.l.bo⸗

nam. C. de acti.⁊ obli.vbi ðꝛ.Honã qͥdẽ in ↄtra⸗
ctibo fidẽ ↄſiderari equũ eſt.Cuiꝰoppoſitũ iſti fe
cerunt.Contra q̊s ſurget Eſaias dicẽs illð eiuſ.
xxxiij.ca.Ue qͥ pᷣdaris nõne ⁊ ipſe pᷣdaberꝭ.⁊ qui
ſpernis nõne ⁊ ipᷣe ſꝑnerꝭ.cũ ↄſũmaueris depᷣda
tionẽ depᷣdaber.et cum fatigatꝰdeſieris ↄtẽnere

cõtẽner. Itẽ adducet barbitonſoꝛes ⁊ oẽs labo

ratoꝛes tã ruſticos qᷓ; vrbanos ⁊ vendentes in
feſtis:ac alia ꝓhibita faciẽtes ꝓpter cupiditateʒ.

ten
ſllad
i⸗
lti.
ſchni⸗
ſcis
cveſt
gentd
nesv
ſoꝛes
O
tuicit
Loͤtr⸗
fuat
tlone
geant
cos ir
ducet
Kuce
bitde
v
miuac
funer
demmot

beiſin
guorl

aroar

1

dri
Goſe
ſtiin
Pplſce⸗
polue
lemp
deleno
caſticat
ſentare
ludye
röese
turie
eting

ſcar.

iſqin
etſocein
amop
ſwüdi⸗
caſutl

lnyv

Weſt
dems
les ſe
llluc

vaticr
hnacren
Cnihu⸗
suleni,
Neinas
Nsiudin
Eilſcegf
unhrdin
35 lhiht
ulusſick,
unaamnmni
üſanck
Snchesmiſfi
neniur
Vaafinni
sidcbo
miranelh.
dans
kinmnden an
igplna ir
Vntcoſucins
delige nan.
initsgunre
Chondh di
Oenonrccds
dueoslin wi
Ci Minsc
vmepenauoo.
Mauanclo; ue
inoriz Lön
.. Omodl/
1 fnis Minato
nqziedemon
os RNes
ts fnsd
bel ſiazbocn
ſunm bochacurs
ninenofen lon
nebeigtlſtadi
nones lſhüi⸗
cor bemo emer
lunudont Per
s Uenecn
iite 020
os tons l
rostitnel
cabr bl0/
cin ng
nhiff
sdlislil
lezubg gn
inancnss de
NNainis in
ſortst ololin
: enhennu⸗
Neer piolu⸗

Foliu

Item vacãtes vanis ſpectaculis.Cõtra q̊s ſur /
get Amos ꝗꝓpvᷣa dicẽs illð eiꝰ.viij.ca. Erit in die
illa dicit dñs:et tremiſcere faciã terraʒ ⁊ cõöuertã
feſtiuitates vr̃as in luccũ ⁊ oĩa cãtica vr̃a in plã
ctũ. Jacobo qͥʒ apłs dicet illð canonice ſue.v.ca.

ſcptũ.Agite nüũc diuites ⁊ ploꝛate vlulãtes iĩ mi⸗
ſerijs q̃ veniẽt vobis:diuitie vr̃e putrefacte ſunt
et veſtimẽta veſtra a tineis cõſumpta:auꝝ ⁊ ar⸗
gentũ veſtꝝ eruginauit.⁊ erugo maãducauit car
nes veſtras ſiẽ ignis. Itẽ adducet iſte demon lu
ſoꝛes ⁊ blaſphematoꝛes.Cõtra q̊s allegabit.l.ij.
§. Senatꝰ. ff. ð alea.vbi öꝛ. Senatuſcõſultũ ve

tuit in pecunia ludere.cuiꝰoppoſitũ iſti fecerunt
Cõtra qͥs ſurget ꝓpbᷣa dauid dicẽs illð ps.lxviij
Fiat mẽſa eoꝝ coꝛã ipſis in laqueũ ⁊ in retribu⸗

tiones ⁊ in ſcandalũ.Obſcurent᷑ oculi eoꝝ ne vi
deant ⁊ doꝛſum eoꝝ ſꝑ incurua.Effunde ſuper

eos irã cuã:⁊ furoꝛ ire tue cõpꝛebendat eos.Ad/
ducet q̊ iſte demõ oẽs qͥ ꝓximũ deceperũt ⁊ qui
crudeles ↄtra pauꝑes fuerũt.Contra q̊s allega

bit dicẽs. Lu dixiſti eqͥſſime iudex Matth̊.vij.
In q̃ mẽſura mẽſi fuericᷓ remetiet᷑ ⁊ vob. Sʒ iſti
mẽdacijs:falſitatibo:⁊ ꝑiurijs ꝓxios dãnificaue
runt ⁊ duri pauꝑibo exciterũt:nolẽtes eis facere

elemoſynã ⁊ in neceſſitatibo ſuccurrere.q̊ durã ꝰ
eos ꝓferas ſniam. Cõtra q̊s ſurget apłs dicens

Ego diti ad Eph̊.v. Ois auarus regnuʒ dei nõ

poſſidebit.Quibo oibo auditis dicet xpᷣs. Sicut

bti ſunt pauꝑes ſpũ Matt.v.ita maledicti ſint
auari volũtate vel facto. Lũc dicet mãmone:ſe/

para eos ad ꝑcẽ ſiniſtrã.et ſic fiet. n

Ercio veniet aliꝰ demon qͥ vocataſmo⸗
t deus:ligatos ducẽs omnes ſodomitas

adulteros ⁊ inceſtuoſos ac foꝛnicatoꝛes
vttriuſq; ſexꝰ et oẽs luxurioſos turpiſſimo mo⸗

do ſtantes denudatos:di.Eqᷣſſime iudex tu dixi
ſti in pᷣcept tuis Exo.xx.Nõ mechaber:nec ↄcu

piſces vxoꝛesꝭ ꝓximi tui.qð iſti nullatenꝰ ſeruare

voluerũt.nõ ſolũ aũt legẽ tuã:ſed etiã hñanã cõ⸗

tempſerũt. Nã ſceptũ eſt in.S.ſancimꝰ.in auten.

de leno.coł.iij. Pãcimꝰoẽs qͥdẽ ſᷣm ꝙ pñt agere
caſtitatẽ:q̃ ſola põt deo cũ fiducia hoĩm aias pᷣ⸗
ſentare.Cõtra q̊s ſurget Hieremias ꝓpha di.il
lud.v.ca.ſui libꝛi.Quia mltiplicate ſũt pᷣuarica
tiões eoꝝ:⁊ mechati ſũt:⁊ in domo meretriq lu⸗
ruriabant᷑. Nunqͥd ſuꝑ hijs nõ viſitabo ðt dñs

et in gẽte tali nõ vlciſcet ania mea.q.d.oino vlci
ſcar. Silr Eʒechᷣ.dicit illud.xxij.ca.ſui li. Unuſ/⸗
qſq; in vxoꝛẽ ꝓximi ſui oꝑatꝰeſt abominationẽ:
et ſocer nurũ ſuã polluit nephartie:frat᷑ ſoꝛoꝛẽ ſu

am opßſſit in te. Ideo diſꝑgã te ⁊ deficere faciaʒ

imũdiciã tuã a te. Surget ʒ Joel dicẽs illð.iij.

ca.ſui libꝛi. Poſuerũt pueꝝ in ꝓſtibulo et puel⸗
lam vẽdiderũt ꝓ vino.ideo velociter reddã eis
viciſſitudinẽ ſuã ſuꝑ caput ſuũ. Adducet q́; iſte

demõ oẽs mulieres vanas ⁊ laſciuas ⁊ oꝛnan⸗

tes ſe moꝛe meretricio.Cõtra q̃s ſurget Eſa.di.
illud.iij.ca.ſui libꝛi. In die illa auferet dñs oꝛ⸗

.
.
1 7 5
7

namentũ calciamentoꝝ et lunulas ⁊ toꝛques ⁊
armillas ? mitras ? murenulas ⁊ anulos ac gẽ
mas inaures ⁊ in frõte pendẽtes ⁊ mutatoꝛia et
pallia ⁊ linteamina ⁊ acus ⁊ ſpecula ⁊ vittas et

teriſtra. ? erit ꝓ ſuaui odoꝛefetoꝛ.et p ʒona fund

culus.et ꝓ criſpaãti crine caluiciuʒ.et ꝓ faſcia pe.
ctoꝛali ciliciũ.?⁊ merebũt atq; lugebũt. Itẽ addqu
cet oẽs choꝛeiſantes.qꝛ ex choꝛea cauſat᷑ luxuria
Cõtra q̊s ↄſurget Eſaias di.illud.iij.ca.ſui libꝛi
Pꝛo eo ꝙ eleuate ſunt filie ſion ?ꝛ ambulauerũr
extẽto collo ⁊ nutibo oculoꝝ ibãt ⁊ plaudebãt et
ambulabant ⁊ pedibi ſuis cõpoſito qdu incede
bant:decaluabit dñs vticẽ filiaꝝ ſiõ ⁊ crinẽ ea⸗
rũ nudabit. Adducet q̊ʒ multitudinẽ cantoꝛũ et
pulſantiũ:q ſũt etiã cauſa luxurie.Cõtra q̊s ſur

lit vnꝰangelus foꝛ lapidẽ magnũ ⁊ miſit ĩ ma
re di. Hoc ipetu mittet᷑ babylõ magna illa ciui
tas ⁊ vltra nõ iueniet᷑.Et vox citharedoꝝ ⁊ mu/
ſicoꝝ ⁊ tibla canentiũ ⁊ tuba nõ audiet᷑ in ea am
plius.Adducec q̊ͥʒ gule deditos q̃ eſt cauſa luru
rie:qꝝ deꝰ vẽter fuit: vt inqᷣt apłus ad Phil.iijj.
tẽ oes ebꝛioſos:qꝛ ab ebꝛietate naſcit᷑ luxuria.
m illud apli ad Ephe.v. Nolite inebꝛiari vino
in qͥ luxuria. Luxurioſa em̃ res eſt vinũ ⁊ cõtu⸗
melioſa ebꝛietas.c. Luxurioſa.xxxv.di. Et accu⸗
ſabit eos demõ di.Scptũ eſt ad Ephᷣ.v. Oĩs foꝛ
nicatoꝛ aut imũdus nõ habebit hereditatẽ in re
gno xpᷣi? dei.Quib oĩbo audid dicet xpᷣs demo
nibo de qlibet ex ſupᷣdictꝭ.Quãtũ in delicijs fuit

tantũ date ei toꝛmètũ ⁊ luctũ Apoc.xviij.Et ad

ſiniſtrã faciet eos ſeꝑari.

Uarcꝰdemò qͥ vocat᷑ beelʒebub adducet
q vinctos oẽs hereticos ſciſmaticos ⁊ in⸗
cantatoꝛes maleficos ⁊ ſoꝛtilegos et di⸗
uinos:et dicet xpᷣo.Eqͥſſime iudex tu pᷣcepiſti
vnũ deũ adoꝛarẽt et ñ facerẽt ſculptilia aut ma

leficia:vt patet Exo.xx.⁊ Deut᷑.iiij. et Michee.v

Iſti aũt oppoſitũ fecerũt ⁊ ſacrã ſcpturã depꝛa⸗
uare ſtuducrũt:eccleſtãq; tuã ac fidẽ ↄtamiaue⸗
runt. Tũc allegabit ò eos.l. Nullus.⁊.l. Nemo
C. de malefi. Ubi ꝓhibent᷑ diuinatões:incanta
tio nes ⁊ maleficia.Et etiã.l.ij.eo.ti.vbi ðꝛ. Ars
mathematica dõnabilis penitꝰ iterdicta eſt. Itẽ
allegabit.c.Firmiſſime.de here.vbi dãnant᷑ oẽs
herecici et ſciſm atici.et.c. Alud.xxvj.q.ij.Et con⸗
tra rebelles eccleſie allegabit.c.Nõ decet.⁊.c. pᷣce
ptis.xij.di.Ubi omnibo pᷣcipit᷑ vt romane obedi
ant eccleſie.Cui dicet chꝛiſtus. Iſti ſunt lupi ra⸗

paces:fures ⁊ latrones qui non ſunt ingreſſi ꝑ

oſtium in ouile ſicut debebant Job̃.ᷣx.qui con/
demnati ſunt.xxvj.q.ij.c. Illud.et.c.Qui ſine.et

q.iiij.c. Sciendum.⁊.c. Igit.et.c.Nõ licet.⁊.q.v.

c. Nimirum.⁊.c. Epiſcopi.et.q.vij.c. Admoneãt
et. c. Non licet.Exclamabit ergo chꝛiſtus dicẽs
demonibus. Separate eos ad ſiniſtram. Nec
poterunt ipſi ſuis incantationibus contradice

re.

Nlito veniet demõ qͥ vocat᷑ bebemoth qᷣ

q ducet oẽs malos clericos pᷣſ biteros epi
ſcopos archiepos cardiales ⁊ ſummos
pontifices ⁊ oẽs ſimoniacos. Contra 8 allega
bit.l. Si quẽqᷓ;. C. de ep̃ᷣis ⁊ clerid.vbi ðꝛ.ꝙ; non
debẽt emere bñficia:⁊ ꝙ; ꝓfecto indignꝰeſt ſacer⸗
dotio qͥ ñ fuerit oꝛdinatꝰ inuitꝰ.Et ibidẽ ðꝛ.Ne⸗
mo ſacerdotij gradũ pᷣcij venalitate mercet᷑.Di⸗
cet ̊ demõ. Dñne tu elegiſti iſtos vt facerẽt fructũ
in eccłia tua. Iſti aũt hypocrite in veſtimẽtꝭ oui

um ambulãtes: diſſipauerũt eccleſiã potius q;
edificauerũt. Lũc exurget Eʒechiel di. illð. xxxiiij
ca.ſui libꝛi.Ue paſtoꝛibo qͥ paſcebãt ſemetipſos

Nonne greges paſcunt᷑ a paſtoꝛib.lac comede
batis ⁊ zonis oꝑiebami:⁊ qð craſſum erat occi⸗
debat.gregẽ aũt meũ nõ paſceba:qð infirmũ
fuit nõ ↄſolidaſtis:et qdð egrotum nõ ſanaſt:qð

fractũ eſt nõ alligaſtꝭ:et qð abiectũ eſt non redu

xiſtis:et qð ꝑierat nõ q̃ſiſt.ſed cũ auſteritate im
perabat ⁊ cũ potẽtia:et diſꝑſe ſunt oues mee eo
ꝙ nõ eſſet paſtoꝛ:et facte ſunt in deuoꝛationẽ be
ſtiarũ.Ecce reqrã gregẽ meũ ð manu eoꝝ. Itẽ

adducet iſte demõ oẽs monachos ⁊ monachas

ac religioſos ⁊ allegabit eos.S.Si qͥs.in aut᷑.
de monach. col.j.vbi ðꝛ Si qͥs futurꝰ eſt mona
chus ꝑfectiõe idiget et diuioꝝ eloqoꝝ eruditiõe
et cõuerſiõis integritate.Cõtra qͥs ſurget dauid
di.illud pſalmi.pctõꝛi aũt dixit deus.Quare tu
enarras iuſticias meas.ſ.pᷣdicãdo bona q̃ non
fad:et aſſumis teſtamẽtũ meũ ꝑ os tuuʒ.ſ.indi⸗
gne cõicando. Tu vo odiſti diſciplinã.ſ.nõ ob/⸗
ſeruãdo regulã cuã:⁊ pieciſti ſermones meos re
troꝛſum.ſ.cõtumacit᷑ inobediẽdo. Si videbas

furẽ currebas cũ eo.ſ.pauꝑtatẽ nõ ſeruãdo: aut
pdicationẽ vel ſacramẽta vẽdẽdo.et cũ adulter⸗

poꝛtionẽ tuã ponebas:votũ caſtitatꝭ violando.
Os tuũ abũdauit malitia:diſcoꝛdias ſeminan

do.et lingua tua ↄcinabat dolos:officia ⁊ digni

tates vſurpando. Sedens aduerſus fratrèẽ tuũ

loq barj murmurãdo:⁊ aduerſus filiuʒ matris

tue ponebas ſcãdalũ detrahẽdo: ⁊ bonũ in ma⸗
lũ cõuertẽdo.Nec feciſti ⁊ tacui.ſ.vſq; nũc:exiſti⸗

maſti iniq̃ ſub velo religionis ꝙ ero tuit ſimilis

cõſentiens malis q̃ ꝑpetraſti:arguã te.ſ.iudicã/

do ⁊ ſtatuã ʒ faciẽ tuã:ce ad inferna ⁊dẽnando.
Quib oibo audit dicet xpᷣs illud Mat.xij. Hij
pꝓlixiꝰindiciũ accipiẽt qͥa fuerũt oib alijs hoĩib

mag ingrati.facietq; eos ad ſiniſtram ſeparari
Poſtea veniet demõ cuiuſiibet pcti auctoꝛ ante
iudicẽe:quẽlibet ſingularit᷑ accuſans:iuxta illud
Auguſti in q̃dã epła di.Pꝛeſto aderit adnerſa⸗

rius nr̃ diabolus:cũ recitabunt᷑ vba ꝓfeſſionis
nfe et obijciet nob q̃cũq; fecerimꝰ et in qͥ loco pec
cauerimꝰ ⁊ qᷓ hoꝛa ⁊ qͥd boni tunc cꝑis facere de

buimꝰ.Et ſi tales inuenti fuerimꝰ exulcabit ille

neqſſimꝰ agens talẽ cauſam. Dicturꝰeſt em̃ dia

bolus.Eqᷣſſime iuderx:iudica hunc eſſe meũ per
culpõ qᷣ tuus eſſe noluit ꝑ gram. cuꝰ eſt ꝑ natu/

rã:meus ꝑ muſeriã.tuus ꝑ paſſiõeʒ:meꝰꝑ ꝑſua.,/
ſionẽ.tibi inobediens fuit:mihi obediẽs.a te ach
cepit ĩmoꝛtalitatis ſtolã:a me crimioſam hanc
qua indutꝰeſt tunicã.tuaʒ veſtẽ dimiſit: cũ mea
veſte huc aduenit. oia que huc attulit:mea eſſe
video.mea cõcupiuit.meꝰeſſe voluit:et ideo me
cũ puniri debet. Heu heu:poterit ne talis aperi

re os ſuum qͥ talis inueniet᷑ vt iuſte cũ diabolo
damnet. Hec ille. A
Vinto pᷣncipalit᷑ in hac ꝑte examinabũ

q tur teſtes:q̃ꝝ ðmus erit angelus cuiuſ
qgd.. Uñ Chꝛyſ.ſuꝑ Mat.inquit. KAngeli
aderũt cũ ipſo teſtificantes qᷓntũ adminiſtraue
runt a deo miſſi. Secũdus teſtꝭ erit filiꝰ indiſci⸗
plinatꝰ ↄtra patrẽ.⁊ filiꝰ ſpñalis )̊ patrẽ ſpũalX.

et tꝑalis ʒ̊ tꝑalẽ. Ideo Ecci.xlj.ðꝛ.De patre ipio

ↄqꝗrunt᷑ filij:qm̃ ꝓpt᷑ illũ ſunt in oppꝛobꝛiũ.Ter

cius teſtꝭ erit clamoꝛ pupilloꝝ oꝛphanoꝝ et vi/
duaꝝ ⁊? oppᷣſſoꝝ.de qbo Sap.v. dꝛ. Luc ſtabũt

iuſti in magna ↄſtãtia aduerſus eos qͥ ſe angu-/
ſtiauerũt:⁊ q abſtulerũt laboꝛes illoꝝ.idetes
turbabun?᷑ cimoꝛe hoꝛribili ⁊ mirabunt᷑ in ſubi
tatiõe inſꝑate ſalutꝭ:dicẽtes intra ſe pniaʒz agen⸗

tes ⁊ p anguſtia ſpũs gemẽtes. NHij ſunt q̊s ali⸗

qñ habuimꝰ in deriſuʒ ⁊ in ſiłitudinẽ impꝛoꝑij:

nos inſenſati vitã illo ꝝ extimabamꝰinſaniõ:⁊ fi

nẽ illoꝝ ſine bonoꝛe.Ecce quõ cõputati ſunt inę
filios dei ⁊ inter ſccõs ſoꝛs illoꝝ eſt.Quartus te
ſtis erit xpᷣs ⁊ paſſio eius:iuxta illud Hierony⸗

mi in q̊dã ſermone.Crux xpᷣi te ꝑpoꝛabit. Chꝛi⸗

ſtus ꝑ vulnera ſua q te allegabit.cicatrices con

tra te loquent᷑.claui de te cõquerent᷑. Dicturꝰ eſt

em̃ rpᷣs cuilibet pctõꝛi illud Aug.in li.de vanita
te mũdi.Ego te hõ de limo tre hijs manibo me⸗

is foꝛmaui ⁊ in gadiſum meũ qð nõ merebaris

collocaui.ſed tu me iuſſaq; mea ↄtemnens:de/
ceptoꝛẽ ſeqͥ voluiſti.vñ ⁊ iuſta pena dãnatꝰ in in
ferni ſupplicijs deputatꝰes.poſtea tui miſertus

carnẽ aſſumpſi:in terrꝭ degens vita int᷑ pctõꝛes
habitaui:cõtumelias ⁊ vᷣbera ꝓ te ſuſtinui vt te

eriperẽ:colaphos ⁊ ſputa ſuſcepi vt te honoꝛarẽ

acetũ cũ felle bibi vt dulcedineʒ ꝑadiſi deguſta⸗
res.Spinis coꝛonatꝰ:cruci affixꝰ:lãcea vulne⸗

ratus ſum ꝓpft᷑ te:moꝛtuꝰ:in iferno poſitꝰ:ad in

ferna deſcẽdi vt te ad ꝑadiſum reducerẽ:tartara

adij vt in ceł regnares.Agnoſce ̊ ipietas huma

na q̃nta ꝓ te ꝑtuli:ecce liuoꝛes q̊s ꝓ te ſuſcepi:ec

ce clauoꝝ foꝛamia qͥᷣd affixꝰ in cruce pepẽdi: ſu/
ſcepi doloꝛes tuos vt te ſanarẽ:ſuſcepi penaʒ vt

tibi darẽ głliam:ſuſcepi moꝛtẽ vt tu vitam habe

res ĩmoꝛtalẽ.O miſeri pccõꝛes qͥd reſpõdebitis
dñño npo ieſu xp̃ᷣo.Dicturꝰ eſt em̃ ſᷣm Chꝛyb. ſuꝑ

Macth.Ego ꝓpt᷑ vos hõ factꝰ ſũ:ꝓpter vos alli⸗
gatus:deluſus:ceſus:⁊ crucifixꝰ.vbi eſt tantaꝝ
meaꝝ iniuriaꝝ fructꝰ. ecce ſanguis mei pᷣcium
quẽ dedi in redemptiõeʒ aniaꝝ veſtraꝝ.vbi ẽ ſer

uitꝰquã mihiꝓ pᷣcio ſanguis mei debuiſtis.ego
ſuꝑ głiaʒ meã vos amaui ⁊ vos vilioꝛẽ oĩbo re⸗

bus v.
ammpl
ſevhe
chceri
nihüy
xbis
ſſteale
necpnn
Critoln
Oueo
Vtt
foꝛſita
ſhitri
ts ?en
bist.
liaat
es tl
totluc
kebon
bonie
lates
hſol
Vue⸗
ſubtip
usan
W
Peern
lerat

6

hoſtß
devobr
ſantos
weſc
goe
büal
ficoꝛ⸗
gons
pooe
feaite

dino

bosme
Coſi⸗
duecn
bes ſt
putg
ludtr
ream
kendl:
luger
mano⸗
bizi⸗
od
Pen
ſan⸗
norl

3egeie
heligad
mooſam dit
nlitcünn
dulemen eſe
rg de⸗ ne
uneatsghen
ai ahi
N mumiaai
dc Cinc,
5 gur. 5 e
–
kfübngla,
5Pmihi,
den ,
grbti
hbanerei/
nmnbuntin i
1lepninaen
Diſr s ai
dniingnogi⸗
almäni
nanan
1d, Oaumsr
lud evn
e oubi OP
Maues wn
mi dedck
gal derans
smand we
Pnömatchars
ANNNS
demdin an
otu mimians
nuu int cns
otſofiminr
ixer bonoꝛat
gadlidegule/
licn fulne,
mo hoſt adin
numkenn
1zioiaasbum
Eerſi
a it
iſalnin,
rtunmnblr
, hütti⸗
tu
nis mei pon⸗
mnnni
ohlikec
fligioß 6

bus veſtris feciſtis. Nam oẽm rẽ terre viliſſimã
amplius q; me dilexiſtꝭ.Quid potui vobis face
re ⁊ non feci.O inſenſati pctõꝛes qͥs vrĩ aduocatꝰ
tũc erit.Quis vos defendet ᷓ furoꝛẽ dñi.ꝓfecto
nihil vob remanebit niſi ilud qð inquit Chbꝛy.

vbi S.di. Plãgent ꝗ̊ oẽs tribo terre qꝛ nec vtꝰ re⸗

ſiſtẽdi erit ↄ eũ:nec fugiẽdi facultas a facie eius:

nec pnie locus:nec ſatiſffactiõis tpᷣs:et anguſtia

erit oim reꝝ:nihilq; eis remanebit pᷣter luctum
Que oĩa ↄſiderãs Berñ.in q̊ͥdã ſermone inquit

Attẽde qᷓ; cito veniet dies vltia:ſubito veniet: et

foꝛſitan hodie erit:iã adeſt:isõiam pᷣſentaberꝭ añ
xpᷣi tribunal ⁊ tremẽdũ iudicẽ:accuſaberꝭ ð mul

tis ⁊ magnis offenſis ⁊ de inũer crimibo:nõ du
bijs ſed certꝗ:nõ vno accuſatoꝛe ſed tot q̃t ſũt de⸗
licta tua.ipſe iudex erit diſtrictꝰaccuſatoꝛ tuus.

oẽs etiã boni ⁊ mali coꝛã deo accuſabũt te cũ eo:
tot iudicibo ppłis aſtabis q̊t te pᷣceſſerũt in ope/⸗
re bono:tot cõòuinceris teſtib q̊t te monuerunt
bonis ſermonib:oĩbo popuł indicabunt᷑ iniqͥ⸗
tates tue:⁊ cunct agmibs patebunt ſcelera tua:
nõ ſolũ actuũ verũetiã locutionũ ⁊ cogitationũ
Hine erũt accuſantia pctã:inde terrens iuſticia
ſubtꝰpatebit hoꝛrẽdus infernꝰ:deſuꝑ iudex ira
tus:intꝰremoꝛſus ↄſcie:foꝛis mũdꝰardens.Si
iuſtus vix ſaluabũ:pctõꝛ ſic depᷣhẽſus in quam
ꝑtem ſe pᷣmet.latere eſt iĩpoſſibile:apparere into⸗
ierabliile
Stultiſſimi pctõꝛes q̃re nõ cõtremiſcit⸗
oO õ em̃ tũc btã vᷣgo Maria poterit vos
aagiuuare. ad eã em̃ ↄuerſus dñs Jeſus
poſt pᷣdictã diſcuſſionẽ:int᷑rogabit qͥd fiendũ ſit
de vobis.Cui illa rñdebit.O fili bñdicte in quo
ſunt oẽs theſauri ſapie dei:qᷓ;diu fui in mũdo ſꝑ
tue ſctiſſime volũtati me volui ↄfoꝛmare: nunc
ergo qꝛ nõ eſt ampliꝰ tpᷣs miſcðie ſed iuſticie:ni⸗
bil alið dico niſi vt facias iuſticiã:cũ illa tñ miſe
ricoꝛdia q̃ ſine pᷣiudicio iuſticie fieri põt. Intro⸗
gans etiam angelos aplłoſq; ac ſctõs oẽs: cõtra
vos exclamabũt dicẽtes.Eqᷣſſime iudex:iuſticia
reqᷣrit vt ꝓ q̃litate delicti ſit ⁊ slagaꝝ modꝰ.l.pe
dius.ff.de incẽ rui.⁊ nau.Et iõ in e᷑nũ punias
hos maledictos pctõꝛes.Que oĩa ↄſiderãs Au⸗
guſt.i q̊dã ſᷣmone ad heremitas inqᷣt. Frẽs mei
dilectiſſimi:in oibo operibo vr̃is ſpᷣ memẽtote ꝙ;

oẽs ſtabimꝰ añ tribunal xpᷣi vt referat vnuſqͥſqʒ

ꝓut geſſit in coꝛꝑe ſuo. Cauendũ eſt igit᷑ ne añ il
lud tribunal terribile vacui vel denudati appa⸗

reamus.õ em̃ tũc ſcci ſubuenient.qꝛ tᷣs miſe

rendi ⁊ miſcdðᷣiam impetrãdi nõ erit:etiã ſi qͥs cõ

fugerit ad gẽmã padiſi Mariõ. omnes em̃ con

tra nos erũt. Abel iuidos ⁊ homicidas. Abꝛa

hã ↄ inobedientes. Iaac ↄ impatiẽtes. Jacob ʒ

guloſos. Joſeph ↄtra incontinẽtes ⁊ ſoꝛtilegos.
Johãnes baptiſta cõtra adulatoꝛes ⁊ adultos.

Petrus q ſimoniacos.Oẽſq; ad celũ clamabũt
ſancti. Uindica vindica vindica de hijs obſti⸗

natis ⁊ maledictꝭ pctõꝛibi.

LVI

Pars tercia ſermonis de iudicij vniuerſalis

finitione ⁊ ſententiatione ſiue retributide S
AEtccta pᷣdicta diſcuſſione a dño Jeſu x-jo
f ccollocatis bonis a dextr:maliſq; a ſi⸗
niſtris.vt ðꝛ Mat.xxv.ca.et in euãgelio
hodierno. Ex qͥ denotat᷑ ꝙ oues.i.boni qͥ erũt a
dextris debẽt ſaluari.hedi aũt.i.mali qͥ collocan
tur a ſiniſtrꝭ debẽt ↄdẽnari.iuxta illð Pꝛouerb.
liij. Uias q̃ a dexcris ſunt nouit dñs:ꝑuerſe vᷣo
ſunt q a ſiniſtri. Benignꝰſaluatoꝛ nr facie leta ⁊
vultu hilari ad dextrã ꝑtẽ ſe ↄuertẽs:aſpicienſq;
ſuã dulciſſimã matrẽ i thꝛono fulgẽtiſſimo ad/
dextrã ſuã ſedẽtẽ iuxta illud Ps.xliiij. Aſtitit re/
gina a dextris tuis in veſtitu deaurato circũda
ta varietate.Qð pᷣfiguratũ fuit.iij. Reg.ij.ꝑ ſa/
lomonẽ qͥ fecit ſedere in thꝛono ad dextrã ſuam
collocato matrẽ ſuã.ſuauiſſima voce ei dicet O

genitrix mea chariſſima. O virgo ſacratiſſima.

O mulier ſuꝑ oẽs mlieres bñdicta:ecce iã ts ẽ
vt cũctis hoib qͥ fuerũt in mdo innoteſcat glłia
tua:videãtq; oẽs remũeratiõeʒ quã tibi ꝓ innũe
ris vᷣtutibo tuis pᷣꝑaui.Tu nẽpe es illa q hũili⸗
tate tua ad tuũ me vteꝝ ĩclinaſti.tu me nouẽ mẽ
ſib in vẽcr tui tabernaculo tenuiſti.tu me natũ
deũ ⁊ hoĩem in pᷣſepio adoꝛaſti.inuoluiſti pan⸗
nis ⁊ lacte tuo mellifluo me pauiſti.tu cum la⸗
chꝛymũãtẽ me cernebas lachꝛymabar.cũ vigilã⸗
te vigilabas.cũ patiẽte patiebarj.tu in bꝛachijs
me ſepe poꝛtaſti ⁊ coꝛde ac oꝑe ſꝑ mecũ fuiſti.cũ
crucifigebar ĩ coꝛꝑe tu mecũ pᷣ doloꝛe crucitfige/
bar i aĩa.⁊ cũ a toto mũdo eſſem derelictꝰ tu ſo
la firma in mea fide ꝑmũſiſti.En iã toti mundo
parit᷑ ↄgregato ⁊ ego excelſam głiam tuã quã ti
bi ab etno pᷣꝑaui patẽter demõſtrabo.Cõſtituo
igit᷑ te imꝑatricẽ ⁊ dñaʒ angeloꝝ ac ſctõꝝ oĩm:ce
liq; ac trete facio regino:maioꝛẽq; tibi głiaʒ tri⸗
buo q; oẽs ſctĩ atq; angeli in celeſti głia ſint ade
pti. Quibo dict: ſuꝑ caput eiꝰfulgẽtiſſimã coꝛo⸗
nã ſtelł fulgẽtiſſimis oꝛnatã apponet.iuxta illð
Apoc̃.xij. In capite eiꝰcoꝛona ſtellaꝝ duodecim
Poſtea ad ſctõs apłos ſe cõuertẽs dicet vultu

iocũdiſſimo ⁊ voce ſuauiſſima.Uos eſtis diſci,j/

puli mei ch ariſſimi:filij ac fratres dilectiſſimi qͥ
reliqᷣſtꝭ oĩia ꝓꝙt᷑ nomẽ meuʒ ⁊ pauꝑes ac ꝑegrini
ꝑ oꝛbẽ traꝝ fidełr laboꝛaſtꝭ.et tãdẽ patiẽter moꝛ
tẽ ſuſtinuiſtꝭ:iiam laboꝝ vr̃oꝝ mercedẽ copio⸗
ſiſſimã ꝑcipiedꝭ.Deinde martyribo dicet. O vos
feruẽtes martyreſ qͥ ꝓꝑ meo amoꝛe toꝛiita ⁊ꝛmoꝛ
teſ cribiliſſimaſſuſtinuiſt:⁊ moꝛi potiꝰqᷓ; me ne
gare elegiſt):nũc et᷑nũ pᷣmiũ laboꝝ vr̃oꝝ recipie
tis.Deinde alloquet᷑ vᷣgines di.O vos vᷣgies qͥ
ſctãʒ atq; illibatã caſtitatẽ tätoꝑe amaſt.et vo s
o ſancti ↄfeſſoꝛes qui coꝛꝑa vr̃a artiſſima pnia
maceraſt.O vos oẽs ſcti religioſi ⁊ religioſe qui

abnegaſtꝭ ꝓpꝛiã volũtatẽ.O deniq; vos oẽs po⸗

puli xpᷣiani qͥ oꝑa miſcðie ꝓxis vr̃is expibuiſtjet
mãdata mea ſeruaſt):venite benedicti patrj mei
poſſidete ꝑatũ vob regnũ a ↄſtitutio ne mundi
4

Bermo

Match.xxv. O dulciſſima allocutio. O vbum

iocũdiſſimũ.O vox ſuauiſſima ieſu xpᷣi ad eter⸗
nas delicias electos aduocãc..Dicturꝰeſt ;. Ue⸗
nite benedicti a pr̃e celeſti ⁊ filio ac ſpũſctõ atq; a
tota celeſti curia. Uenite vos qͥ fuiſtꝭ pauꝑes ad

abũdantiã oim reꝝ: ſicut ꝓphetatũ fuerat Deut᷑.

viij.vbi ðꝛ. Reꝝ oim abũdãtia ꝑfruerꝭ. Uenite
vos q fuiſtꝭ hũiles et deſpecti ad ſũmã excellẽtiã
er glificationẽ:ſicut ꝓphetatũ eſt Job.v.vbi dicit᷑
Deꝰ hũiles ponit in ſublime.et.xxij.ca.eiuſdeʒ li⸗
bꝛi ſcbtũ eſt.Qui hũiliatꝰ fuerit erit in głia. Ue⸗

nite vos qͥ fuiſtꝭ in pnia triſtes ad infinitã iocun

ditatẽ:ſicut ꝓphetatuʒ eſt Ecci.j.vbi hr̃. Uſq; ad

tpᷣs ſuſtinebit patiẽs:⁊ poſtea erit redditio iocũ⸗

ditatꝭ illiꝰ. Et pᷣſ.penł.ðꝛ.Exultabũt ſcci in głia:
letabunt᷑ in cubilib ſuis.et Eſaie.lv.hr̃.Leticia
ſempit᷑na ſuꝑ capita eoꝝ:gaudiũ ⁊ exulcationeʒ
obtinebũt.Uenite ꝗ̊ oẽs qͥ in mũdo laboꝛaſtꝭ et
onerati fuiſt et ego reficia vos Mat.xj. Uenite
q miſericoꝛdes fuiſtꝭ qꝛ nũc ⁊ vos eternã miſeri

coꝛdiã ↄſeq̃mini.Mat.v. Eſuriui em̃ et dediſt⸗

mihi mãducare.ſitiui ⁊ dediſtis mibi bibere.ho
ſpes erã ⁊ collegiſtis me.nudus erã et cooꝑuiſtꝭ
me.infirmꝰ et in carcere erã et viſitaſtꝭ me.q;diu
em̃ hec pauꝑibo amoꝛe meo feciſtꝭ:mihi feciſtis

Mat.xxv.Nã qð mei cõtẽplatiõe fit ꝑinde eſt ac

ſi mihi fieret.arg.in.l.Aditio.ff.de acqͥ.here.⁊ i.l.
Ded ſi plures.S.in arrogato.ff.de vulga.et pu
pil. Uenite ̊ ad me fontẽ oim bonoꝝ.ad me pa

radiſi gaudiũ.ad me ſũmã pulcritudinẽ.ad me

ſũmũ ſolaciũ. Ego em̃ ſum merces vr̃a magna
nimis Beñ.xv.

Oſt pᷣmiationẽ aũt bonoꝝ:ĩmo ⁊ in ipa

p ßpmiatiõe ſcelerati pctõꝛes talia audien⸗
tes ⁊ videntes:vehement᷑ cõtriſtabunt᷑:⁊

tũdẽtes pectoꝛa cũ ſuſpirijs clamabũt ⁊ dicent.

Ue nob:qꝛ vocat illis nos nõ vocamuret nob
nihil ðꝛ. Ue nob:qꝛ er̃nã felicitatẽ nunqᷓ; habitu
ri ſumus:quã ſi voluiſſemꝰpauco laboꝛe ſic iſti
acqrere potuimus. Hec em̃ eſt maioꝛ afflictio
quã habebũt pctõꝛes:qꝛ in eternũ ſe pᷣuatos vi⸗
debũt głia ꝑadiſi vt inqt Rich.in.iiij.diſt.v. ar.
v.q.vl.Clamabũt etiã dicẽtes Ue nob:qꝛ hoꝛri

bilis dãnatiõis ſniam nos audire expectamꝰ
Tũc aũt oẽs in trã genuflectentes ⁊ pſtrati ſup
plicabũt dño nr̃o ieſu xpᷣo:dicẽtes. Rogamꝰ be
nigniſſime dñe licet idigni vt nobᷣ parcas:⁊ nos
cũ iſtꝭ ſctis tuis ꝑmanere dimittas. Quibo hoꝛ⸗
ribiliſſimo ac ſeueriſſimo vultu tribiliſſimaq;

voce rñdẽs clamabit.Diſcedite ſcelerati pctõꝛes

a ↄſoꝛtio btõꝝ.Exclamabũt ̊ danati ad hãc re⸗
ſpõſionẽ vociferãtes ⁊ dicẽtes.O ifelix diſceſſio.
O crudeł locutio.O tfribilis ſeꝑatio.Alia tñ vi⸗

ceſe ꝓſternẽtes rogabũt iudiceʒ dicẽtes. Poſtqᷓ;
vis nos diſcedere a te o iuderx ſeueriſſime: ſalteʒ
da nob bñdictõeʒ tuã anteq; recedamꝰ. Ille aũt

hoꝛribilioꝛi voce erclamãs dicʒ. Ite maledicti a

me ⁊ a tota trinitate ac celeſti curia. Tercio aũt

X

oꝛabũt dicẽtes. Ad minꝰ deſigna nob aliquẽlo⸗
cũ amenũ:vel ſaltẽ ſine aliqͥ cruciatu. q̊ igit᷑ vi⸗

vt ꝑgamꝰ.Quibo iudex aſprime dicet. Ite male

dicti in ignẽ. Tũc qrtam peticionẽ faciẽt dicẽtes
Unã rogamꝰ gr̃aʒ vt cps limites iſtiꝰignis vtñũñ

ſit ꝑpetuꝰ:ſʒ aliqñ inde liberemur. Judexaũt ad

modũ magni tonitrui vociferabit dicẽſ. JRe ma

ledicti in ignẽ etuũ.Tũc deſꝑati pctõꝛes viden/

tes ignẽ inferni pᷣꝑatũ ad eos ðuoꝛãdos Quicẽ
⁊vlcimã pecitionẽ faciẽt dicẽtes.Saltẽ da nobis
aliq̊s ſocios qͥ nos ↄſolent᷑ in ilł maxis cruciati
bus.cũ qͥbo q̊ᷣibimꝰ. Ipᷣe aũt iudex iratꝰexama
bit di. Cũ diabolo ⁊ angel eiꝰ qͥ vos ĩ e᷑nũ cruci
abũt. Et cãm iſtiꝰ ſnie tribił aſſigbit di.Eſuriui

em̃ ⁊ ñ dediſtꝭ mibi mãducare ⁊c. Matr.xxv.q.d.

ꝓpt᷑ vr̃as crudelitates hec crudel ſnia q̊ vos dat
Ubi Gꝛeg.inqͥt. Si tãta pena illi dat᷑ qͥ ſua ñ de
diſſe = pena feriẽdꝰerit qͥ aliena redargui

tur abſtuliſſe. X ſi ꝓpt᷑ pctã obmiſſiõis ipij tot

cruciatib punient᷑:qᷓntuʒ cruciãdi erũt qͥ ſcelera
cõmiſſiõis ꝑpetrarũt. Sciẽdũ ̊ ꝙ licʒ de oꝑibꝰ
miſcðie tanq; facilioꝛib et ad qͥ nat᷑a mag incli

nat᷑ in iudicio dicat᷑ xpᷣs debere facere diſcuſſio⸗

nẽ:tñ alia pctã nõ ꝑtraſiet idiſcuſſa.ĩmo nec ho⸗
ra tꝑis q̊ͥ ad oꝑatiõeʒ:nec vᷣbũ ocioſũ q̊ ad locu
tio nẽ:nec mẽtꝭ vagatio q̊ ad cogitationẽ ſine ma
xima examiatõe ꝑtrãſibit.De pᷣmo Ber.inqͥt in
q̊dã ſer. Siẽc̃ nõ ꝑibit capillꝰð capite:ita nec mo

mẽtũ de tꝑe de qͥ nõ qͥrat ſi ſeruatũ fuit illð Ecẽi
iiij. Fili ↄſerua tpᷣs q̊.ſ.nibil eſt pᷣcioſiꝰbᷣm Berñ.
De ſcðo Mat.xij.inqᷣt ſaluatoꝛ.De oĩ vᷣbo ocio

ſo qð locutifuerint hoies reddẽt rõneʒ in die iu
dicij.De tercio Sap̃.j.ðꝛ. In cogitatiõibo impij
erit introgatio.Et Oꝛigenes in q̊dã ſermõe ait.
In illa die cogitatiões accuſabũt aias.?⁊ Sapᷣ.

vj:ð.Cogitatiões nr̃as ipᷣe ſcrutabi.

Auãtũ tremoꝛẽ nunc hẽbũt pctõꝛes. O
o Intũ expaueſcẽt.O q̃ntum palpitabunt
Sclẽt em̃ ꝙ ſnĩa iſta q eos lata erit imu

tabilis.Dicit em̃ deꝰ ꝑ ꝓphaʒ in pᷣſ.lxxxviij. Que
ꝓcedũt de lab ijs meis nõ faciã irrita. Nõ em̃ po

terũt q̃relari ꝙ iſta ſnia ſit data per falſos teſtes
iudice circũuẽto.de q̊ͥ ðꝛ Job.xxiiij.Saluatoꝛeʒ
aie tue nihil fallit.Et eiuſdẽ.xij. Ipſe nouit deci /

pientẽ ⁊ eũ qͥ decipit᷑.lõ etiã ab hac ſnia poterũt

appellare.qꝛ xpᷣs inq;tũ deꝰ non habet ſuꝑioꝛẽ.

Appellatio ãt ſolũ fit ad iudicẽ ſuꝑioꝛẽ.l.iꝑato/

res.ff. de appel.=.l.addictos.C. eodẽ. Nõ eciã po
terũt vnqᷓ; ſꝑare reſtitutionẽ in itegrũ.qꝛ totalit

ↄterent᷑. Unñ Eimd deo. Laqᷓ; vas figuli con

fringes eos.Et ipᷣe dñs Hiere.xix.ait. Sic ↄterã
ppłm iſtũ ſicut cõterit᷑ vas figuli qð ñ põt vltra

reſtaurari.Silłr ipſi miſeri dãnati nõ poterunt

aliq̃ arte mutare bũc iudicẽ.qꝛ ĩ eo ñ ſt aliq̃ ex ił

q̃ttuoꝛ q̃ ponunt᷑.xj.q.iij.c.Quattuoꝛ.q̃ ↄtinent

in h̊ vſu. Quattuoꝛ iſta:timoꝛ:odiũ:dilectio: cẽq⸗in

ſus Sepe ſolẽt hoĩm rectos ꝑpuerte ſenſus.Da⸗

ta ̊ hac finali ſnia videbũt danati ad maioꝛem

vpdel
tes c
Wn
atie
musS
aalüget
bappitta
get⸗Tee

gbüt.

Gzche
ſerapbit
tfoꝛte
ſctüs ſe
chalije
maieſte
gliolus
Leb
ſthome
rcid
Kſccde
lleſia.
fobllis
ipcurn
konefeſt
Wace
viderer

eo pr

juenutr
fidicnt
boqmel
bus incc
ſtatilla⸗
pudican
dbidut
ſtiultast
dünatie
ignelsi
lnomck.
Caublblk.
bꝛepalpa
denon.
lrlk milen
geiimo⸗
ſlvelem
turao.
icennp
lamitab
ſes rn
Wat xr
ſcnlop?
rigi
midater

4
iſtone⸗

ali
n zigke
cg Jame
enirdſäs
itsinion,
ernitg
dedi en
Apaisfiien,
witnli

gdos! n
centein
hen
A uzwo
lihiuix
nſug
nſüsgin
yladed
ui nag u
uare dluſto⸗/
n inonebo,
Nüzas ban
Penilnn
dahertineenn
mi int lo bii
kcon Bai.
Deai fho oc
Erizin dieiu
Frnoͤcinhi
1iſcnitat⸗

dättins,1 Baß,

nudt.
chcirhcins. 0
un aiadut
osaat in
nillamni; O
imia Nöcno
or albonſtes
nii Galnore
Pemrde,
ddaeſnis oenn
oa babe gcn⸗
iolie
wſin

eoꝝ doloꝛẽ bonos hoiĩes głioſos vt ſol reſplẽdẽ⸗
tes cũ cãti et iubilo cum ipᷣo iudice ad celeſtes
euolare mũãſiões cãtãtes ⁊ iubilãtes.Btã ei vᷣgo
Maria incipiet dulcit᷑ intonare Te deũ lauda
mus.Sctũs aũt Joſeph cũ pre ac mr̃e btẽ vgis
adiũget.Te dñm ↄfitemur. Sctũs vo Jobes

baptiſta cũ ſoꝛoꝛibo mr̃is dei ⁊ magdalena ſub/

det.Te etnũ pfeʒ ois tra venerat᷑. Angeli ãt can
tabũt.Libi oẽs ãgeli:tibi celi ⁊ vniuerſe ptãtes.
Sʒ cherubin ⁊ ſeraphin dicẽt.Tibi cherubin et

ſeraphin iceſſabili voce ꝓclamãt.vᷣginũ ãt vna

⁊ foꝛte Ratherina canet cum ſocijs ſuis.Sctũs

ſccũs ſctũs dñs deꝰſabaoch. Sctũs vᷣo Frãciſcꝰ
cũ alijs ↄfeſſoꝛibo decãtabit Pleni ſũt celi et fra
maieſtat glłie tue. Petrꝰ aũt cũ apłis canet.Te
głioſus apłoꝝ choꝛꝰ.ODauid vo cũ ꝓphet addet
Te ꝓpbᷣaꝝ laudabił nũerꝰ.Sctũs at Stephãaꝰ

ꝓthomartyr cũ alijs martyribo ſubdet.Te mar
tyꝝ cãdidatꝰ laudat exercitꝰ. Poſtea vo oẽs ſcciĩ
et ſctẽ decãtabũt ꝑit᷑. Teꝑ oꝛbẽ traꝝ ſctã ↄfitet᷑ ec
cleſia.O q̃lis iocũditas.o q̃nta euitatio.o qᷓ; mi
rabilis iubilatio:videre illas głioſas acies btõ

rũ ꝑ turmas ſuas ſe vᷣſus celuʒ dirigere et ad tã

diu deſideratas poloꝝ ſedes cũ indicibili ↄſola
tione feſtinare:⁊ ꝑ oẽs oꝛbes planetaꝝ ⁊ ꝑ celuʒ

ſtellatũ ac criſtallinũ trãſire ⁊ pulcritudieʒ nlo

videre ⁊ poſtmodũ ĩ celũ empireũ itroire:⁊ ibi

des ꝓpꝛias cũ ſcptᷓ aureis ſuoꝝ noim ðcoꝛatas

iuenire atq; ĩ eis in e᷑nũ iubilare ⁊ vnũquẽq; eo
rũ dicere. Hec reqᷣes mea ĩ ſeculũ ſecłi:hic hita⸗
bo qm̃ elegi eã.pᷣſ.cxxxj. In qͥb celeſtib mãſioni
bus in et᷑nũ ꝑmanebũt in ↄtẽplatõe diuie maie
ſtatꝭ ĩ illa pr̃ia btã:de qᷓ Augꝰ.ſuꝑ Joh.inqᷣt. Jbi
pudici angeloꝝ choꝛi.ibi ſocietas ſuꝑnoꝝ ciuiũ
ibi dulq ſolẽnitas a ꝑegrinatiõe redeũtiũ.ibi fe⸗

ſtiuitas ſine fine:eternitas ſine labe.Ecõtra vo
dãnati ab hoꝛribiliſſimis demonibo cũ catenis

igneis in ꝓfundũ baratri ꝓijcient᷑.De q̊ Gꝛego.

in omel.inqt. Ibi erit frigꝰ itolerabile:ignis iexti

guibibił: vmis imoꝛtalis:fetoꝛ itolerabil:tene⸗
bꝛe palpabiles:flagella cedẽtium:hoꝛrida viſio
demonũ:ↄfuſio pctõꝝ:deſꝑatio oim bonoꝝ:ibi
erit miſeris moꝛs ſine moꝛte:defectꝰſine defectu:
qꝛ ibi moꝛs ſꝑ incipit ⁊ defectꝰ deficere neſcit.O
ſi vellemꝰvtẽplari lamẽtatões pctõꝝ qñ ſeꝑabũ
tur a ↄſoꝛtio btõꝝ ⁊ a viſiõe dei ⁊ i ignẽ inferni ꝓ

ijcient᷑:pfecto ꝓpꝛũꝑemꝰi lachꝛymas:audiẽtes tã

lamẽtabiles voces. IJbũt em̃ ipſi dãnati eiulan
tes ⁊ q̃rulãtes in ignẽ etnuʒ:iuſti aũt ĩ vitã et᷑nã
Mat.xxv. In q̃ᷓ regnabũt cũ xpᷣo ꝑ ĩfinita ſecula
ſeculoꝝ Amẽ. Z
Feria.i
mẽdatõe fructificatõe ac modificatõe ſer.xji. X

q nũ dũ inueniri põt:iuocate eũ dũ ꝓpe
eſt Eſa.lv.ca. ouẽt doctoꝛes vnã

q̃ſtionẽ Utꝝ vocalit deꝰ ſit oꝛidus aut mẽtalit

ij.pꝰpᷣmã dñicã qᷓdrageſime ð oꝛõniſ cõ

2 * ——
272 .„
.
1 .»

Et qbuſdã videt ꝙ vocaliter ꝑ illud qͥ̃d ſeptü eſt

NMat. vj. ca.vbi xpᷣs docuit oꝛantes voce dicere

Pr nr̃ ⁊c. Jõ diẽ Dauid i pᷣſ.Uoce mea ad dum
clamaui:voce mea ad dñm depcatꝰ ſũ.E ffũdo ĩ
cõſpectu eiꝰoꝛõnẽ meã:⁊ tribulationẽ meam añ
ipᷣm ꝓnũcio. Sed ʒ h̊ inqᷣt Ambᷣ in li.de ſacr̃is.
Qñ oꝛas:noli vᷣbis clamare.Et glo.ſuꝑ Mat.
vj.ca.inqᷣt. In fide intioꝛi oꝛat᷑ deꝰ:nõ ĩ ſtrepitu
labioꝝ.Et idẽ dicit Iſið.in li.ð ſũmo bo. Et iðo
anna mr̃ Samuel oꝛãdo deũ ſine oꝛõne vocali
meruit ipetrare ipᷣm filiũ tã ſctm̃.j. Reg.j. Tatł᷑

em̃ oꝛõ mẽtal facta cũ deuotiõe clamat i aurib

dei. Et iõ Moyſi coꝛde deuʒ depᷣcãti ait ipᷣe dñs
Exo.xiiij.QOuid clamas ad me.ad hãc difficul⸗
tatẽ tollẽdã rñdet Alex. de Ales i.iiij.pte ſũme in
tractatu ð oꝛõne.⁊ Richar.i.iiij.di.xv.?⁊ Tho.ij.

ij. q. lxxxiij.ꝙ duplex eſt oꝛõ. Pꝛima eſt cõis:q̃ fi

eri debet a miſtr ecclie ĩ ꝑſona totiꝰpplłi qͥ ad ho
ras dicẽdas obligant᷑.vt in c.pᷣſ bit᷑.de cele.miſ.
Et tal oꝛõ debet inoteſcere ppło ꝓ q̊ͥ offert᷑ vt ex⸗

citet᷑ ad deuotio ge clerici qͥ obligant᷑ ex ſtatu

to eccłie:⁊ religioſi q tenẽt ex voto regule:aut ſta
tutoꝝ oꝛdis vigoꝛe dicere hoꝛas: debẽt illas vo
ce expᷣmere.Et ſi qñ ↄtingat vt extra choꝝ ꝑ ſe il⸗
las ꝑſoluãt:ita debet vba ꝓferre vt ipᷣi ſaltẽ itel⸗
ligãt qðᷣ loquunt᷑.Et iõ ĩ c.Dolẽtes ð cele.miſ.re⸗
pᷣhẽdunt᷑ illi qͥ ſincopiʒãdo et ſine deuotiõe diui,/
nũ officiũ celebꝛãt. Scða eſt oꝛõ ſingłarꝭ.ſ.q of⸗
fert᷑ ab hoie inqtũ eſt ſingłarj ꝑſona: ſiue oꝛet pꝓ
ſe ſiue ꝓ alio. y
e TLq;uis nõ ſit neceſſariũ talẽ oꝛõnẽ face
re ſenſibili voce:tñ vox ei adiũgit᷑ triplici
rõne.Pꝛio rõne deuotiõis excitãde. Scdo ruöne
reuerẽtie exbibẽde.Tercio rõne affectõis erplicã
de. Pꝛio rõne ðᷣuotõis excitãde vt.ſ.ꝑ vocẽ ⁊ ver
boꝝ ſonũ coꝛ excitet᷑ ad deũ magꝭ timẽdũ colẽdũ
diligẽdũ ac ðſiderãdũ.Ex q̃dã ei natali vniõe aĩe
ad coꝛpꝰ motꝰcoꝛꝑis diuerſimode aie affectões
excitat.⁊ affectões aie maxie ſi ſint foꝛtes: diuer/
ſas mutatiões faciũt ĩ coꝛne cũ qnq; ⁊ q̃ſi ſe⸗

pllꝰtigat ꝙ oꝛare volẽtes ꝓpt᷑ põdꝰcarniſ⁊ occu

patiões ſecli ac diaboli teptamta mẽtẽ hẽant ari

dã:iſipidã:debilẽ:⁊ ð deo paꝝ cogitatẽ:aut certe

nihil.adiũgẽda eſt taliũ oꝛõni vox viua in qᷓ̃ deꝰ

noiat᷑ magnꝰexcelſus bonꝰpiꝰclemẽſ miſicoꝛs

⁊ hmõi.vt ꝑ talẽ ꝓlatõeʒ euigilẽt nr̃i ſenſus intio
res.Idẽ dico ð genuflexiõibo.de ꝓpſtratõe ad trã
de toͤſiõib pectorꝭ:⁊ ſiłib. Nõ idiget hijs qͥ oim
coꝛda ſcrutat᷑ et videt.ſed iõ fiüt vt ꝑ tales motꝰ
geſtuſq; coꝛꝑis toꝛpoꝛ mẽt excutiat᷑. Et hãc rõ⸗
nẽ põit Hugo ĩ li.ð vᷣtute oꝛãdi ca.xj. Scðo ad
iũgit᷑ vox oꝛõni rõne reuerẽtie exhibẽde:vt ðo re
uerẽtiã ĩpẽdamꝰ ñ tm̃ coꝛde ſʒ etiã ligua.Qm̃ vt
ait Johᷣ.Damaſc.li.iiij. ex duplici nata cõpoſiti
ſumꝰ Ex ĩtellectuali.ſ.⁊ ſenſuali.Et iõ duplicem

bonoꝛẽ ðᷣbemꝰ deo offerre.ſ.ſpũalẽ ⁊ coꝛꝑalẽ.Si
tñ qs adeo eſſet in ↄtẽplatõe ꝑfectus ꝙ vocalis

oꝛatio remitteret interioꝛẽ feruoꝛẽ:iũc 86 eſſʒ vo

Bermo

caliter oꝛãdũ.qa mẽtalis oꝛõ eſt dignioꝛ vocali
vt inqt Ilexan.vbiS.⁊ ſctůs HSHonauẽ.in.ilij.di.
xv. pꝑte.ij.arti.ij.q.iij.Et brũs Tbo.ij.ij.q.lxxxiij.
ar. xij. Lercio adiugi vox oꝛõni rõne affectiõis
explicãde. lam ex abũdãtia coꝛdis os loquitur
Mat. xij. ſpter hec oia dicet ꝓpba in vbis ꝓppoſi
cis. Querite dñm.ſ.mẽtaliter:inuocate eũ.ſ.vo⸗
cali oꝛõne.Suꝑ qb vbis tres cõſideratiões de
ſacra oꝛõne faciemus. Pꝛima dicet᷑ cõmẽdatio
nis. Scða fructificatiõis.Lercia ⁊ vlcima dice
tur modificationis.
De oꝛationis cõmendatione. Z
Neo ad pmõ ꝑtẽ dico ꝙ oꝛõ cõmẽdat᷑ au
q toꝛitatibo ⁊ ecẽpł. Pꝛio autoꝛitate pbe
tica. Nlã Job.vl.ca.oſtendit deus ꝙ oꝛõ
facta ab aliqͥ viro ſibi eſt grata. Uñ dicit. Ser⸗
uus meꝰoꝛabit ꝓ vobis faciẽ eiꝰſuſcipiã vt non
imputet᷑ vobᷣ ſtulcicia.et Ecci.xviij.ðꝛ Ne ipedi⸗
aris oꝛare ſꝑ.Dauid q̊ in pᷣſ.ait Uolũtatẽ timẽ
tiũ ſe faciet ⁊ depᷣcationes eoꝝ exaudiet:⁊ ſaluos
faciet eos.Et pᷣſ.xxxvij.ðt. Subditꝰ eſto domio
⁊ oꝛa eũ.⁊ pᷣl.v.Qm̃ ad te oꝛabo dñe:mane exau
dies vocẽ meõ.et pᷣſ.xxxiij.Exqſiui dñm et exau⸗
diuit me:⁊ ex oibo tribulatõibo meis eripuit me
Et Thobie.xij. Bona eſt oꝛõ cũ ieiunio.et Hie

re.xxxiij. Clama ad me⁊ ego exaudiã te diẽ dñs
et annũciabo tibi gndia q neſc. Scðo cõmẽdat᷑

oꝛõ autoꝛitate euãgelica.nã Mat.vj.ca.ðt dñs
Tu etiã cũ oꝛauer itra in cubiculũ tuũ:⁊ clauſo
oſtio oꝛa patrẽ in abſcondito.et pr̃ tuꝰqͥ videt in
abſcõdito reddet tibi. Math.xxvj.et Mar.xiiij
ac Lu.xxij.ðt ſaluatoꝛ nr̃. Uigilate ⁊ oꝛate ne in⸗

trretis in teptatiõeʒ:ſpũs qͥdẽ ꝓmptꝰeſt:caro aũt
infirma.et Mat.xviij. Oẽ debitü dimiſi tibi qa
rogaſti me. et Lu. xxj. Uigilate itaq; oĩ tpe oꝛan
tes:vt digni habeami fugere oia iſta q vẽtura ſt
et ſtare an filiũ hoĩs. Tercio cõmẽdat᷑ oꝛõ auto⸗

ritate apłica.ad Rom̃.xij.dicit Paulus. Sol/
licitudie nõ pigri:ſpũ feruẽtes:dno ſeruiẽtes:ſpe
gaudentes:in tribulatiõe patiẽtes:oꝛõni inſtan
tes. Et.v.eiuſdẽ epłe ca.Obſecro vos frẽs ꝑ do⸗
minũ ieſum xpᷣm vt adiuued me in oꝛõnibo ve/⸗
ſtris apð deũ.Et ad Phił.iiij. Nihil ſolliciti ſic
ſed in oĩ oꝛõne ⁊ obſecratiõe cũ gr̃aꝝactiõe peti⸗
tiones veſtre inoteſcãt apð deũ.et.j.ad Theß.v.
ca. Sine intmiſſiõe oꝛate.et.j.Pe.iij.Oẽs vna⸗
nimes in oꝛõne eſtote.⁊.iiij.ca.eiuſdẽ epłe.Eſto⸗
te pꝛudẽtes ⁊ vigilate in oꝛõnibo.Quarto cõmẽ⸗

dat᷑autoꝛitate canonica. In. c. Si qs. xxxvj. diſ.
⁊2.c.duo ſunt.xij.q.j.⁊ in c.qͥa ſacerdotes.x.q.j.et

in c. Si ergo.viij.q.j. In qb oĩbo iuribo exhoꝛtã

tur ad oꝛãdũ ꝓ ſe et ꝓ alijs illi qͥ deputati ſũt di/⸗
uinis officijs. Nõ ſolũ em̃ ille qͥ ↄdẽnãdus cap
pellare põt.verũetiã amicꝰetꝰ ꝓ eo.ff.de appel.l.
nõ tm. Et iõ vnꝰxpᷣianꝰ põt ad deũ appellare ꝓ
alio in oꝛone.Uñ Jac.v.ca.ðꝛ.Oꝛante ꝓ ĩfirmo

ſacerdote:deꝰſ anabit eũ:vel infirmitatẽ alleuia
bitc.l.ſi illi expediat ſanitas.⁊ ſi in pctis fuerit re/⸗

„. . .

mittent ei. Quinto cõmẽda?᷑ autoꝛitate ethica.ſ.
phᷣoꝝ moꝛaliũ. Plato em in.j.chimei inqᷣt.ꝙ in

oibo rebo agẽdis diuinã opẽ inuocare debemus
Deinde ſubdit di. Sit g̊ntr̃is pᷣcib cõpꝛebeſum
marxie qͥdẽ vt ea dicant᷑ a nobᷣ q̃ placeãt deo. Bo

etius q̊ʒ in.iij.ð ↄſołl.inqͥt. In deo pᷣces vr̃as po

nite:q ſi recte ſunt inefficaces eſſe nõ pñt.Et Di⸗
dimꝰ ad ulex.inqᷣt.Deꝰꝓpiciat᷑ oꝛantibo. Sextco

cõmẽdat᷑ autoꝛitate poetica. Un Juuenał inqͥt.
Oꝛãdũ eſt vt ſit mẽs ſana ĩ coꝛgꝑe ſlano.⁊ Oui.i.)
de arte amãdi ðt.Flectit᷑ iratꝰvoce ro gãte deus.
Idẽ q̊ʒ in li.de põto inqͥt.Cõfugit interduʒ tẽpli
violatoꝛ ad arã: Hic petere offenſi numis iſtat

opẽ.Septio cõmẽdat᷑ autoꝛitate autẽtica.ſ.do⸗

ctoꝝ. Pꝛimo em̃ Berñ.ſuꝑ cañ.ðt. Unicũ nob

refugiũ ac remediũ eſt oꝛõ ⁊ freqns gemitꝰ.⁊ idẽ

Berñ.i qͥdã ſermõe inqͥt. Noli vilipẽdere oꝛatio⸗

nẽ tuã:qm ille quẽ oꝛas ñ vilipẽdit es.ſed anteqᷓ;
egrediat᷑ de oꝛe tuo ipe eã ſcribi facit in libꝛoſuo
Glo. etiã ſuꝑ illð PS. Intret poſtulatio mea in

cõſpectu tuo dñe:inqͥt Uirtꝰmag pure oꝛõnis h
expmit᷑:q̃ q̃ſi qdã ꝑſona ad deum intrat ⁊ ꝑgitj
caro nedt guenire. Chꝛyß etia in qdã omel. dic.
Cõſidera qᷓnta eſt tibi ↄceſſa felicitas:q̃nta głia
attributa:oꝛõnib fabulari cũ deo:cũ xpᷣo miſce
re colloqa.Augꝰ.q̃ͥʒ in q̊dã ſermone ait. Gꝛode
miraculũ vt hò t᷑ra ⁊ cinis in ſua puriſſima oꝛa
tione cũ deo fabulet᷑.Et in tractatu ð oꝛõne ideʒ
ðᷣt. Quid em̃ eſt oꝛõne pᷣclariꝰ.qͥd vite nr̃e vciliꝰ.

qͥd aie dulciꝰ.qͥd ĩ nr̃a religiõe ſublimiꝰ.Oꝛõ eſt

q̃ celũ penetrat:nubes traſit:dei aures attingit.
Oꝛatio eſt qua vniuerſa deſideria noſtra in con

ſpectum maieſtatis eius effundimꝰ.Et in libꝛo

de eccleſiaſtidᷓ dogmatibo ait.Nullum credimꝰ
niſi oꝛantem ſalutem ꝓmereri.Et in quodaʒ ſer
mone etiam dicit.Oꝛatio eſt anime ſancte pᷣſidi
um:angelo bono ſolaciũ:diabolo ſupplicium:
gratum deo obſequiũ.O oꝛatio ſancta colũna
ſanctarũ virtutum:deitatis ſcala:angeloꝛũ co⸗
gnata:fundamentum fidei.beatus qui te amac
ſed beatioꝛ qui te frequentat. (hꝛyſoſt.quoq; in
ſermone qui ponit᷑ in dñica quarta in quadra⸗

geſima ait. Quis em̃ iuſtoꝛum non oꝛando pu

gnauit.quis non hoſtem oꝛando deuicit.quan

to em̃ purioꝛ frequẽtioꝛq; fuerit celebꝛata oꝛatio

tanto celerioꝛ erit de inimico vindicta. Hiero.

etiã in epłla ad Euſtochiũ inquit.Nec cibus an⸗

te ſumat᷑ niſi oꝛatione pᷣmiſſa.nec recedat᷑ ↄ mẽ⸗
ſa niſi referant gratie creatoꝛi.Egrediẽtes hoſpi

tium armet oꝛatio.regredientibo de platea oꝛa⸗
tio occurrat anteq; ſeſſio.nec pꝛius coꝛpuſculũ

qᷓ; anima paſcat᷑. ad oẽm actũ inceſſi umm ma⸗

nus pingant cru—ceom.
Ecũdo pᷣncipaliter cõmendat᷑ oꝛatio exẽ
s plaritate. Pꝛimo gentiliũ.Nã dicit Ua⸗
leriꝰ li.ij.ca.j.q; antiquitus ſi aliqñ int᷑⸗
ceſſiſſet aliquid iurgij inter virum et vxoꝛeʒ:am⸗
bo ibant ad templuʒ dee viriplace.id eſt vener⸗

ſenoiu
ſieetl
oꝛatioe
tionede
igelir⸗/
ſolennel
givlttil
hocabo
aſlimit
ctiplor
retevtit
ijden
dimmiſe
enocti
teſolus
ſan⸗
clii ai
dech:
reoino⸗
Pigte
ktinoik
ſartom
ſeppelln
bräm tg
ſsrelick:
Cadür
tlis ſuis
gützk
Etuuc⸗
llenute
culique
ſcutdeo⸗
fadicesfe
ſnardoꝛ
usal
Ulſubyn
libetfol
Stupe⸗
lis locl
moꝛte
lenerüt⸗
putredtn
kadices
wreſubt
tlamde
Deor

iqſq;
Geaqe
etbifie
Rgors
ſpſisvel
telng
do.
tes glid

tanehi
neilctgi
GredOen
d (Mehe
Lannnim
acitde. B
oksfig
enod Ni Et di⸗
wund Senn
1 Munlgi
Klande Dili
ero iedans,
Drlmenitz thl
kmi nunigifn
abtincal do
1 Unii
mogen rit
patnnu
gittiiun
kialei,
goſwanonnd
wpponotöisb
nitiomel. di⸗
tns jnn gis
dotürjomic
mone . Na
aprKmon
MCand orneics
AAnrmnmi
vont/ͤk
Maeg⸗
manokruincon.
din inlibro
Nolamordim;
Binqpodut
mintanor ſſ
ohlcun.
ip bmns wlinn

alranpelni

sgl temmai
(xrot voin
unuin godt/
1nontondo
dodauct aen
tcdchancen
nndan h
4 ſecchos
nrnulibi
Eguintußl
ubnlinen,
gis Apuiali

itannhti
liſüdieth
ius aliani
V mag
luriichen

Folium .—

ſic noĩate.qꝛ viros vt ipſi putabãt placabat vro

ribo:et ibi faciebant ſolẽnia ſacrificia et pᷣcipuas
oꝛatiões.Et poſt hec colloq̃bant᷑ mutuo. et cõtẽ
tione depoſita:cõcoꝛdes redibãt. Narrat etiam
idẽ li.v.ca.x.q ZFenophon magnꝰ pbhᷣus faciens
ſolenne ſacrit̃iciũ ⁊ oꝛationẽ ſᷣm ritꝰ antiq̊s: au⸗
diuit filiũ ſuũ maioꝛẽ moꝛtuũ eſſe i bello:nec ob

hoc ab oꝛatiõe ceſſauit ac ſacrificio.qð qͥdẽ pau

ciſſimi facerẽt xpᷣiani. Scõo cõmẽdatur oꝛatio
exẽplo xpᷣi qͥ ſepꝰ oꝛauit vt nos ad oꝛatiõeʒ ania
ret:vt inqͥt ſcteũs Bonauẽ.in.iij.diſt.xvij.ar.ij.q.

ij.De cuiꝰ oꝛatiõe ſcptũ eſt Matthᷣ.xiij.vbi ðꝛ. q;

dimiſſa turba aſcẽdit in montẽ ſolꝰ oꝛare:⁊ erat
ꝑnoctãs in oꝛõne dei.Et Lu.vj.ðꝛ.ꝙ exijt in mõ
tẽ ſolus oꝛare.Et.ix.ca.eiuſdẽ euãgelij ſcptuʒ eſt.
Facta eſt dũ oꝛaret ſpecies vultꝰeius alta. Oẽs

De qbo Act.j.ðꝛ.Hij oẽs erãt vnanimit᷑ ꝑſeuerã
tes in oꝛõne cũ mulieribꝛ ⁊ Maria matre Jeſu

O igit᷑ chꝛiſtiani imitari ſtudete bñdiccã vᷣgineʒ
et in oĩbo neceſſitatibo vr̃is recurrite ad auxiliuzʒ

ſctẽ oꝛatõis:ipſamq; mitiſſimã celoꝝ reginã in⸗
terpellate. Tegit᷑ em̃ ꝙ qͥdã mirabilit᷑ reuerebat᷑
btãm vᷣginẽ incantũ ꝙ amoꝛe eiꝰoibo bonis ſu⸗
is relicq:ꝑ mundũ ꝑgebat et eccleſias ac loca ſa
cra btẽ vᷣginis viſitabat:ac ſꝑ in oib hoꝛis ⁊ fa⸗
ctis ſuis deuote dicebat Aue maria ⁊c̃. Accidit
aũt q̊dã die vt ipſe ꝑ q̃ndã locuʒ ſilueſtrẽ trãſiret
Et ecce qͥdã latrones credẽtes eũ pecuniã hf̃e oc
ciderũt eũ.et ꝓpe ſtratã ſepelierũt eũ:figentes ba
culũ quẽ manu poꝛtabat in terra ſuꝑ foueã. Sʒ
ſicut deo placuit baculus in os eiꝰintrauit ⁊ ibi
radices fecit ac ramos emiſit ⁊ frondes:⁊ creuit
in arboꝛẽ magnã. Poſt hec cũ qͥdã magnꝰ cleri⸗
cus cũ alijs młd inde trãſiret:ab itinere fatiga⸗
ti ſub vmbꝛa illiꝰarboꝛis qͥeſcẽtes: viderũt in q̊/
libet folio eiuſdẽ arboꝛis aꝑte ſedtũ Aue maria
Stupefacti vo de tãto miraculo:q̃rẽteſq; a vici
nis loci illiꝰ cognouerunt de vita illiꝰꝑegrini et
moꝛte.Fodiẽtes aũt ſub radicibo illiꝰarboꝛis in
uenerũt coꝛpꝰ qð lõgo tꝑe ibi fuerat poſitũ ſine
putredine ⁊ leſiõe totũ integrũ.inuenerũt etiam
radices illiꝰ arboꝛis eſſe in oꝛe eius. Hoc em̃ ho
noꝛe ſublimauit virgo btã illũ qͥ ob ſui reueren⸗
tiam deuote dicebat oĩ die Aue maria.
De oꝛationis fructificatione.

Ars ſecũda huiꝰſermonis ðꝛ fructifica,/

p tionis.Quia em̃ eſt int floꝛẽtinos q̃daʒ
vulgaris ſnia di.Ad faciendũ aliqd ma

gni qᷣſqʒ delectat᷑:pꝛiꝰ vẽdendo fructꝰ qᷓ; expectet

Sed qñ videt fructꝰ deficere:de puo ois abhoꝛ⸗
ret bñficio. Ideo volẽs de vtilitatibo q̃s hõ acqͥ⸗
rit ex oꝛõne ꝑtractare:qꝛ ſi ad plenuʒ pᷣdicare de
ipſis vellẽ:verificaret᷑ in me illud mãcuaui poe⸗
te in.j.Eney.diñ diẽ clauſo cõponet veſper olym
po. Ideo bꝛeuit᷑ pᷣmo tangã generalit᷑ oꝛõnis ex⸗
cellentiã ⁊ vtilitatẽ.deinde ꝑticulariter eiꝰ vtilita

tes aliq̃s declarabo.Dico igi pmo ſᷣm albertũ

in tractatu de oꝛõne dñica.ꝙ oꝛatio eſt res vᷣtu⸗

oſa:ꝑfecta:⁊ ſalutifera. VUirtuoſa em̃ eſt adeo ꝙ

habet maioꝛẽ vᷣtutẽ qᷓ; angeli.Nã angeli ſᷣm phi

loſophos ⁊ theologos in.ij.ſen.mouent celũ.ſed

oĩo monet creatoꝛẽ ipſiꝰceli non motu locali ſed

vᷣtuali.nã inclinat ⁊ mouet eũ ad nobis ſubue⸗

niendũ et miſerendũ: iuxta illud Luce.vij.2. xv.

Miſcðia motꝰ eſt ⁊c̃. Itẽ oꝛõnis vᷣtus ĩpedit ce
loꝝ motũ.ſicut patuit ĩ oꝛõne Joſue ꝑ quã mo⸗

tus celi ſoł ⁊ lune ceſſauit ꝑ diẽ Joſue.x. Supae
Sʒʒ oꝛõ vᷣcutẽ ſtellaꝝ.nã ſᷣm pbᷣos vᷣtute ſtellarũ

generant᷑ pluuie:vẽti:⁊ alie aerꝭ impꝛeſſiões.ſeld
vtute oꝛõnis ipediri põt pluuia ne fiat:ſicẽ patu

it in helia qͥ oꝛõne ſua ipediuit pluuiã ne deſcen
geret ſuꝑ trã ꝑ tres annos et ſex meſes.iij. Reg.
xvij.⁊ rurſuʒ eã deſcẽdere fecit:vt hr̃ in ca.ſeq̃nti.
etiã ſctĩ maxie apłi ⁊ głioſa vᷣgo oꝛatiõi inſtabat

Itẽ maioꝛẽ hʒ vᷣtutẽ qᷓ; natura.nã coꝛpꝰ hoĩs v
alteriꝰ aĩialis ſᷣm naturã nõ põt ſine cibo młtis

tpibo ſuſtẽcari:eoꝙ caloꝛ naturalł ↄſumit hũidũ
radicale:et ideo opoꝛtet ꝙ reſtauret᷑ ꝑ hũidũ nu⸗
trimẽti. Uñn ðᷣ in li.de aĩa.ꝙ coꝛpꝰ anialis chbo

et potu alit᷑. Oẽ em̃ viuens qᷓ;diu viuit indiget
alimẽto ↄuenlenti nature ſue.j.de genera. Sed
vᷣtute oꝛõnis pñt coꝛꝑa ſine alimẽto ſuſtẽtari.ſiẽ
patuit in Mople qͥ ex colloqo diuio qᷓdraginta
dieb ⁊ q̃draginta noctibo ieiunauit et ſtetit ſine

alio cibo Exo.xxiiij. Itẽ maioꝛẽ virtutẽ habet qᷓ;

aia.Naʒ aia qᷓ;diu eſt cũ coꝛꝑe nuſq; põt eſſe niſi
vbi coꝛpꝰeſt.ſed vᷣtute oꝛõnis eleuat᷑ in altũ: ad
qð nõ põt coꝛpꝰelenari.ſicut patuit in DMagda
lena q̃ ſepties in die eleuabat᷑ in altũ ⁊ audiebat
cantꝰangelicos. Iẽ in Paulo qͥ rapeꝰ fuit vſq;

ad terciũ celũ.ij.ad Coꝝ.xij. Jem maioꝛẽ habet

vtutẽ qᷓ; cete creature.nã nulla creat᷑a põt vᷣ᷑tute
ꝓpꝛia trãſfoꝛmari in creatoꝛẽ.ſed vᷣtute oꝛatiöis
põt hmõi trãſfoꝛmatio fieri.nã in miſſa ſuba pa

nis ⁊ vini in ſubam coꝛꝑis ⁊ ſanguis xpᷣi cõuer⸗

tit᷑ vᷣtute oꝛatõis ⁊ ↄſectatiõis:vt ꝓbãt theologi
in.iiij.diſt.xij. Scðo dico ꝙ oꝛatio eſt res ꝑfecta
qa ꝑ ipᷣam intelleciꝰ tranqͥllat᷑ ⁊ ꝑficit᷑. Si eĩ coꝛ
poꝛalis oculus delectat᷑ videndo lucẽ coꝛpeam
Ecẽi.xj.multo mag oculus ſpũalis.ſ.intellectꝰ
tranqᷣllat᷑ ⁊ recreat᷑ů ꝑ oꝛationẽ ⁊ cõtẽplationẽ:ꝑ⸗
ſcrutado ſpũalia q̃ oculis coꝛꝑeis videri ñ pñt.
ſᷣm em̃ Augu.in ſermone de oꝛatione et ieiunio
Oꝛatio eſt reꝝ inuiſibiliũ inqͥ ſitio. Itẽ ꝑ oꝛatõeʒ

affectꝰ delectat. Uñ NHugo in li.de vᷣtute oꝛãdi
inqᷣt ꝙ oꝛatio eſt cõuerſio in deum ꝑ pium ⁊ hu

milẽ affectum:fide ⁊ ſpe ac charitate ſubnixa.et
Berñ.in q̃dam epla ait.Oꝛatio eſt hois deo ad
herentis affectio ⁊ familiaris qᷓ̃dam ac pia allo
cutio:⁊ ſtatio iluminate ment ad fruendũ deo
qᷓ;diu licet.Oꝛatiõe q̊ʒ animꝰiocũdat᷑ ⁊ reficitur
Unde Amb.inquit.Oꝛatio eſt cib mentis:pꝛe⸗
claraq; alimonia ſuauitat q̃ mẽbꝛa ñ onerat ſʒ
i oꝛnam̃ta ↄuertit.De q̃ iocũditate inqͥt deꝰ Eſa.
lvj. Letificabo eos ĩ domo oꝛõniſ mee:holocau
ſta eoꝝ ⁊ viccime placebũt mihi ſuꝑ alcari meo

Bermo

ꝗq: domus mea domus oꝛatõis vocabit᷑ cuncc/

pplis. Hec ibi.Tercio dico ꝙ oꝛatio eſt res fru⸗
ctifera.i.inũer vtilitatibo plena.⁊ q;płlimoꝝ fru

ctuũ ꝓductiua.de qͥbo ſolũ ſepteʒ fructificatiões

in mediũ adducã.Quaꝝ pma ðꝛ ſatiſffactiõis.ſ.

ꝓ pctis.De q̃ Augꝰ.in li.de oꝛõne dñica inquit.

Neceſſaria eſt nobis q̊tidiana oꝛatio: vt qui q̊ti
die delinqmꝰ:aſſidua oꝛõnis ſatiſfacciõe purge
mur. Et.xxj. de ci.ðᷣi.c.xxvij.idẽ inqͥt.Oꝛõneʒ q̊ti⸗
dianã dñs ipſe docuit q̃ dñica noiat᷑.Delet qͥti⸗
diana petã cũ q̊tidie ðꝛ Dimitte nob debita nr̃a
c.de qtidianis. de peni.diſt.iij. Et ideo dicit Ri⸗

char.in.iiij.diſt.xv.ar.iiij.q.vlci. inter oẽs oꝛõ⸗
nes vocales dignioꝛ ⁊ vtilioꝛ eſt oꝛo dñica. Pꝛi⸗
mo qꝛ Jeſus xps eã fecit ⁊ docuit diſcipulos di /
cens. Cũ oꝛatꝭ:dicite Pr nr̃ ⁊c̃. Lu.xj.? Math.
vj. Scðdðo qꝛ eſt maxie ſubſtãtie ⁊ cõpꝛehẽſiõis.iõ

Augꝰ.in epła ad Pꝛobã ait. Quanq; alia dica

mus oꝛãdo: nihil tñ aliud dicimꝰ qᷓ; qdð ĩ oꝛsðne

dñica poſitũ eſt:ſi recte ⁊ ↄgruent᷑ oꝛamꝰ.Et ꝓp/
pterea IJlſið.in li.j.de ſũmo bo.ca.xxij.inqᷣt.Fidei
ſymbolũ ⁊ oꝛatio dñica ꝓ tota lege ꝑuulis ecele
ſie ad celoꝝ regna ſufficit capeſcenda. Et iõ oẽs
taʒ viri qᷓ; mulieres vſum rõnis habẽtes tenent
eã ſcire.vt hr de ↄſe.diſt.iiij.c. os añ oĩa.ec qͥ ne
gligit eã diſcere nõ põt dici bonus xpᷣianꝰ.vt ait
Aug'. in q̊dã ſermo.De q̃ oꝛõne dñica tria conſi

derabimꝰ. Pꝛimo eiꝰexcellentiã. Scðo eiꝰbeni⸗

uolentiã. Tercio eiꝰↄtinentiã.Quo ad pᷣmũ di⸗

co ꝙ hec oꝛatio excedit oẽs alias oꝛõnes młcipli

citer. Pꝛimo in dignitate.qꝛ ab ipſo dño qͥ oꝛat
cõpoſita eſt ?⁊ nob tradita.Ex qͥ manifeſte appa⸗
ret ꝙ nec ſapientiꝰ:nec feruẽtiꝰ: nec vtilius vł ſa
lubꝛius potuit ab alio hec oꝛõnis foꝛma cõpo⸗
ni.Et nota ꝙ xpᷣs fecit iſtã oꝛatiõeʒ ꝓpꝛio oꝛe ꝓpt᷑
tria. Pꝛimo vt ei adhibeat᷑ maioꝛ reuerẽtia.Uñ
Tae Fain Maria ab oibo fidelibo reuerẽtia dñi
ce oꝛatiõi exhibẽda eſt:qꝛ ab ipſo ſũmo doctoꝛe
facta eſt. Pꝛeterea ſi tãta reuerẽtia dignũ eſt xpᷣi
veſtimentũ qð eicoꝛpꝰ exterius tetigit qð moꝛ⸗
tale erat:q̃ᷓnto mag hec ſacra oꝛõ que de xpᷣi coꝛ
de exiuit ⁊ viuit:dicẽte apło ad Heb.iiij. Uiuꝰeſt
ſermo dei et efficax. Scðo hoc egit vt adbibeat᷑

maioꝛ diligẽtia in dicẽdo illã ⁊ ruminãdo ac ſa⸗
poꝛãdo:cũ ſint vᷣba mire altitudis ⁊ vᷣtutj ac al
tiſſimi filij dei cõtineant ſenſus.Uñ Cipanus ĩ

li.de oꝛõne dñica ait.Amica ⁊ familiaris eſt iſta
oꝛatio:dñm de ſuo rogare ⁊c̃.et Chꝛyſoſto.ſuꝑ
Macth.dicit.O qᷓ; fidelis eſt ⁊ btã hec oꝛatio:cu
ius oꝛdinẽ novᷣ doctoꝛ vite ac magiſter celeſtꝭ in
ſtituit. Tercio hoc fecit vt adhibeat᷑ ei maioꝛ cõ⸗
fidentia. Quia em̃ deꝰnos exaudire nõ debet ni⸗
ſi in hijs q̃ ad ſuũ ſpectant honoꝛẽ ⁊ noſtrã vtili⸗
tatẽ:qð nos neſcimꝰniſi ab eo inſtruamur.Jðo

dulciſſimꝰ Jeſus ne vagaremur incerti:oĩm pe
tendoꝝ nobis in hac oꝛõne foꝛmã dedit:vt ipa,

deuote dicẽs:cõfident᷑ ſperet poſtulata impetra
re.iuxta illud Jaco.j. Poſtulet in fide nihil heſi⸗

. 4
.

tans. Uñ Cipanꝰ vbi S. ait. Qui fecit nos viue⸗/

re:docuit ⁊ oꝛare: vt dũ oꝛatiõe quã filiꝰ docuit

apud patrẽ loqmur:faciliꝰ audiamur:et agno/⸗

ſcat pater filij ſui vᷣba cũ pᷣcẽ facimꝰ.⁊ cũ ipᷣm ha

beamꝰaduocatũ apð patrẽ ꝓ pctis nr̃is: qn pec
catoꝛes ꝓ delictis noſtris petimꝰ:aduocati no⸗

ſtri vba ꝓmamꝰ Hec ille.Qui &̊ non oꝛat pᷣ mõ
quẽ docuit xpᷣs:nõ exaudit᷑. Uñ Chꝛyb.vbi S.ðt

Qui nõ ſic oꝛat vt docuit xpᷣs:nõ eſt xpᷣi diſcidu;
lus:nec pr̃ libent᷑ exaudit oꝛationẽ quã filiꝰ non

dictauit.cognoſcit em̃ pr̃ ſenſuʒ filij et nõ recipit
vᷣba q̃ hũana cogitatio cogitauit.ſed q̃ ſapia xpᷣi

expoſuit.Scðo excellit hec oꝛatio alias in bꝛeui

tate.Fecit em̃ illã dñſ bꝛeuẽ:iuxta vaticiniũ Eſa.
x.vbi ðꝛ. Uerbũ abbꝛeuiatũ faciet dñs ſuꝑ ter⸗

rã.Et ſᷣm aliã trãſlationẽ ðꝛ.Abbꝛeuiationẽ do⸗
minꝰdeꝰexercituũ faciet in medio om̃is terre.et

xxviij.ca.ait idẽ ꝓpha.Abbꝛeuiationeʒ audiui a
dño deo exercituũ ſuꝑ vniuerſam terrã ⁊c̃.Et iõ
ſaluatoꝛ monuit nos vitare vᷣboſitatẽ ⁊ ꝓlixita
tẽ oꝛõnis di.Matth̊.vj.Oꝛãtes nolite młtũ loqͥ

ſicut ethnici faciũt.putãt em̃ ꝙ in mlciloqo ſuo
exaudiant᷑:nolite ̊ aſſimilari eis. Ad bꝛeuitatẽ

aũt reduxit xpᷣs oꝛõnem iſtã triplici rõne. Pꝛio
ꝓ facilioꝛi recoꝛdatiõe.⁊ hoc q̊ ad memoꝛiã vt.ſ.

in diſciplina celeſti diſcentiũ memoꝛia nõ labo⸗
ret:ſed cito qᷓ ſunt neceſſaria addiſcat:atq; ĩexcu
ſabilł ſit ð illiꝰigꝛãtia ois hõ.vñ Aug.ait. Pauc/

vᷣbis miciplices reſ cõpꝛehẽdit:vt ſic cito ſimpli
citas fiði ſufficiẽtiã ſue ſalutꝭ addiſceret:⁊ pꝛudẽ
tiam ingenioſoꝝ ꝓfunditate myſterioꝝ ſuꝑaret
Scõðo ꝓ clarioꝛi cognitiõe.⁊ bᷣ q̊ ad intelligentiã

Faciliꝰem̃ intelligunt᷑ ⁊ capiunt᷑ ingenio bꝛeuia

qᷓ; philaterie lõge.Et iõ dñs cum doceret qͥd ſit
glia ſempiterna:totũ illud ſacramentũ bꝛeuiter

cõplexus eſt dicens Joh.xvij. Vec eſt vita eter⸗

na vt cognoſcant te verũ deũ ⁊ quẽ miſiſti Jeſuʒ

chꝛiſtum.et loquit᷑ patri ſuo celeſti. Tercio hoc

fecit ꝓ feruentioꝛi deuotione.⁊ hoc q̊ ad volũta⸗
tem. pinguedo em̃ deuotionis eſt q̃ deo acceptũ
reddit ſacrificiũ nr̃e oꝛõnis.Uñ PS.ait deo. In
noie tuo leuabo manꝰmeas:ſicut adipe ⁊ pigue
dine repleat᷑ aia mea. Plerũq; em̃ ꝑ oꝛõnis ꝓli
xitatẽ deuotio obtũdi ſolet.Et ideo in collatõib⸗

patrũ ðꝛ.Freqnter ſed bꝛeuiter eſt oꝛãdũ:ne im⸗
moꝛantib nobis inſerere aliquid noſtro coꝛdi

inſidiatoꝛ poſſit inimicꝰ.Et Augꝰ.ait. Abſit ab
oꝛatiõe multa locutio:ſed nõ deſit młca ðᷣuotio
et feruens ꝑſeueret intẽtio. Lercio hec ſacra oꝛa
tio excellit alias in vtilitate ſeu fecũditate.quia

acqnid eſt rõnabiliter petibile a deo ⁊ nobis ne⸗
ce

ariũ in ipᷣa cõpꝛehẽdit᷑.qð qͥdem ſic patere po
teſt ſᷣm ꝙ declarat Hugo cardinalis ſuꝑ Mat
theũ ?⁊ Lu. Omne em̃ petibile aut ẽ p bonis adi
piſcẽdis:aut ꝓ malis amouendis:aut ad cõfir⸗
mationẽ vtriuſq;. Pꝛimo em̃ qð peti poteſt pꝛo
bonis adipiſcendis ꝓ ſe aut pꝛo alijs:aut eſt bo
num celeſte aut ſuꝑnaturale ſiue ſpirituale:aut

eſtbonn
bonuge⸗
foꝛton
niatrie
tastle
Etinbije
molss
pceitibl
naeb
nos Ji
nis d
zacame
petikam

din vi

tioneap
tur remo

toneſer⸗

ad cöfirm
ydesv
des den
lificekn⸗
nobis/
penltam
Vugone⸗
mendinet
Kwedor

eniatt
inchoan

etpol
luo intij
poꝛoliem
b witce
gtidiandi:

cdiriges
dusow
Meded

iniiiſe
oꝛationi
Erouto⸗
llotoꝛls,
kareplent
em vali
latefaal
nusfaſtie
feetnie
inchfat,
tur obo
bonisty

„

fntib:
fciop:

Perräſi

Dehuise
Podö
snhil
eatn

busgen

diet
Geeſſl

Aemmarg .
erRN
in di
en chihd du⸗
monegnifibn
izelge itn
mdn ſuͤſſhin
enbect
fardinihn
netoofen
ſanmitichi
Ne oſringn
rpgolerlü

vgünliup io

mias Woruimti
inhia ine di
Aunmmä.
Dnmand W
nddien
ii uzet e
hurſcail
r 100ce:un
entmos g
bcagirellgeni
untingenodren
Sum doceru i
ſaamcnrübienin
vi Dack inen
ir iniiſt
wct. Lin hl
:twe qc wlin
sckaj deo eah
biat do
ig n nins,
Sin nuluin
inn
Gnid noſro
–☛
dnlnaͤnd
S

eſt bonũ cpale.id eſt:aut eſt bonũ gloꝛie: aut eſt

bonũ gre: aut bonũ nature ad qð reducit᷑ bonũ
foꝛtune. Pꝛimo em̃ pecimꝰbonũ glłie:ibi. Adue

niat regnũ tuum. Scdðo bonũ gr̃e.Fiat volun/⸗
tas tua ⁊c̃. Tercio bonũ nature:ibi. Panẽ nr̃m
Et in hijs trib petit᷑ oẽ bonũ.Scðo qð peti põt
ꝓ malis amouendis:aut tenet rationẽ pᷣteriti et
petit᷑ ibi. Dimitte nobᷣ.aut futuri ⁊ petit᷑ ibi Et ne
nos inducas.aut pᷣſentꝭ.et petit᷑ibi. Sed libera
nos. Iẽ qͥddam eſt malũ culpe ſiue trãſgreſſio⸗
nis.q̊ͥddã vᷣo eſt malũ pugne ſiue tẽptationis.et
qͥddam eſt malũ pene ſiue tribulatiõis. Pꝛimũ
petit᷑ amoueri in dimiſſiõe debitoꝛũ.Secundũ

vo in victoꝛia tẽptationũ. Terciũ aũt in libera⸗

tione a pᷣſſura aduerſarioꝝ.Et in hijs trib peti
tur remotio ois mali. Et ſic habemꝰ in hac oꝛa⸗
tione ſex petitiones. Septima aũt petitio ꝑtinet
ad cõfirmationẽ ſiue cõpletionẽ aliaꝝ petitio nũ

qꝝ tres vt viſum eſt ſunt de bono adipiſcẽdo.et
tres de malo amouẽdo:et h̊ petit᷑ dũ dicit᷑. San
ctificetKe nomẽ tuuʒ. Lũc em̃ ſccificat᷑ nomẽ dei in
nobis:qñ ⁊ bonũ neceſſariũ obtinet ⁊ oẽ maluʒ

penitꝰamouet᷑.Uel poſſumꝰdicere ſᷣm eundem

Hugonẽ vbi S.ꝙ iſtaꝝ ſeptẽ petitionũ tres pꝛi⸗

me ꝑtinẽt ad ſtatũ vite celeſtꝭ pᷣncipałr.ibi em̃ cõ

ſũmabunt?᷑ plenarie.ſcʒ Sctificet᷑ nomẽ tuũ. ad

ueniat regnũ tuũ.et Fiat volũtas tua.ſed tñ hic

inchoan᷑.Alie vo tres vlctime ꝑtinẽt ad ſtatum

vite tꝑalis.ſcʒ Dimitte nobis ⁊c̃. Et ne nos idu

cas in tẽptationẽ. Sed libera nos a malo.De tẽ
poꝛali em̃ vita fit tranſitus ad celeſtem ſi viatoꝛ
bf vtit᷑ cꝑali. Media aũt petitio ſcʒ; Panẽ nrm
Itidianũ:⁊ eſt cõis ⁊ q̃ſi ↄfiniũ vtrũq; ↄfoꝛtans
et dirigẽs trãſeuntẽ de vita cꝑali ad celeſtẽ.Ex qͥ
bus oibo patet excellentia iſtiꝰ oꝛõnis ſacratiſſi⸗

me. de q̃ alex.de Ales loq̃ns ⁊ cõfirmãs pᷣdicta
in.iiij. ꝑte ſũme.q.xxxvij.mẽbꝛo.iiij.ſic ait. Huiꝰ

oꝛationis efficacia ⁊ vtilitas oſtẽdit᷑ q̃drupłr.ſcʒ

Er autoꝛitate dicẽc. Fuit em̃ plata oꝛe ipſiꝰ ſal⸗
uatoꝛis.Os em̃ dñi locutũ eſt cuiꝰ ſermo pote⸗

ſtate plenꝰ eſt. Iẽ ex bꝛeuitate ſermonis.młtipli

cẽ em̃ vtilitatẽ bꝛeuitas eiꝰ parit.qꝛ ob illiꝰbꝛeui
tatẽ faciliꝰ ſcit᷑:meliꝰ retinet᷑:freq̃ntius iterat᷑: mi
nus faſtidit:oꝛantẽ cito exaudiri innuit:plus af
fectu qᷓ; oꝛe oꝛandũ eſſe ſignificat:? ignoꝛantem
incuſat. Itẽ ex ſufficiẽtia petitionũ.qꝛ in illa oꝛa

tur ꝓ bonis adipiſcẽdis ⁊ malis amouendis:ꝓ

bonis tꝑalib et et᷑nis ↄſeqᷓndis:ꝓ malis pᷣteritꝭ
pᷣſentibo:⁊ futurꝭ euitãdis. Icẽ ex facũditate my⸗
ſterioꝝ:qm̃ vniuerſa ↄtinet ſacramẽta.Dañ.xij.
Pertrãſibũt płimi ⁊ multiplerx erit ſcia.Hec ille
De huiꝰetiã oꝛõnis excellẽtia ait Aug in epłla ad
Pꝛobã.Si ꝑ oĩa pᷣcationũ ſanccaꝝ vᷣba diſcur
ras nihil inuenies qͥ̊d in iſta oꝛatiõe dñica ñ ↄti
neat᷑.Qui em̃ dicit.ſ.ij. Eſdre.vl.Clarificare ĩ oĩ⸗

brus gentibo ſicut clarificatꝰ es in nob:qͥd aliud

dicit qᷓ; ſanctificet᷑ nomẽ tuũ.Qui dic.ſ.pᷣſ.cxviij.

Heeſſus meos dirige m eloqum tuũ:qd aliud

11 111 —dm N .,eßf

dicit qᷓ; fiat volũcas tua.Qui dic.ſ.pᷣſ.lxxix. Oſttẽ
de faciẽ tuã ⁊ ſalui erimꝰ:qͥd aliud dicit q; adue
niat regnũ tuũ.Qui dicit.ſ. Pꝛouer.xxx. Uictui

meo tribue neceſſaria:qͥd alið dicit qᷓ; panẽ nr̃m

qͥtidianuʒ da nobis hodie. Qui dicit. ſ.pᷣſ. cxxxj.
Moemẽto dñe dauid ⁊ ois mãſuetudis eius.ec
Si reddidi retribuentibo mihi mala ⁊c.ſ.pᷣſ.vij.
q; aliud dicit qᷓ; dimitte nob debita nr̃a.Qui ðt

Aufer a me ↄcupiſcẽtias vẽtrꝭ.ſ.Ecci.xxvij.quid

aliud dicit qᷓ; et ne nos inducas in temptatiõeʒ.
Qui dicit Eripe me de inimic meis ⁊c.ſ.pᷣ.lviij
dq́d aliõ dicit qᷓ; libera nos a malo. Hec ille. Alb
tus aũt magnꝰ ĩ expoſitõe oꝛõnis dñice ait.Oni
ca oꝛatio ſuꝑ oẽs alias oꝛõnes excellentioꝛ eſt ect

maioꝛ.qꝛ ipſa eſt oꝛo recta:oꝛdiata:⁊ itegra. Re

cta.qꝛ fit in ea petitio ei qͥ ſolꝰpõt btitudinẽ dare
Uñ ðꝛ Pf nr q es in celis.In qͥ innuit᷑ ꝙ habet
dãdi ptatem: beniuolẽtiã:et ſciaʒ. In bᷣ̊ em̃ ꝙ ðꝛ
pf:innuit᷑ ꝙ habeat potẽtiã ⁊ beniuolẽtiã.pr ermm

hereditatẽ habet filijs elargiri.ꝓpt᷑ qð dixit dñs
Lu.xij.Nolite timere puſillus grex qꝛ cõplacuit
pfi vro dare vobᷣ regnũ.Itẽ in h̊ ꝙ ðꝛ:qͥ es in ceł
dat᷑ intelligi ſcientia. idemꝰ em ꝙ lux celi oĩa
infima irradiat:et ſi cognitioneʒ haberet oia co⸗
gnoſceret.Uñ ðꝛ Ecci.xlij. Sol illũinans ꝑ oĩa
reſpicit.Cũ igit᷑ deꝰſit lux vera Joh.j.oia pſpicit

et intelligit:iuxta illud ad Hebᷣ.iiij.Oia nuda ?

aꝑta ſũt oculis dei.et Johᷣ.xvj.dixerũt apli xpᷣo.

Nuũc ſcimꝰ qꝛ ſcis omnia et nõ eſt opus vt qͥs te

interroget. Sic ̊ patet ꝙ oꝛatio dnica eſt recta.
Item eſt oꝛdinata.nã in ea pus ſpũalia ⁊ poſtea
tꝑalia poſtulant᷑.Et hoc eſt rõnabile. Nã homo

ex duabo partiba ↄſtituit᷑-ſ.ania et carne.ia vo
eſt nobilioꝛ et pᷣſtantioꝛ carne.petunt᷑ aũt ſpũa,/

lia ꝓpter aiam ⁊ tꝑalia ꝓpter carnem.⁊ in hoc ſer

uat᷑ doctrina ſaluatoꝛis dicent Matt.vj. Pꝛi⸗

mũ q̃rite regnũ dei:et hec oia adijcient᷑ vob. Iteʒ
eſt oꝛatio integra.quia ex ſeptẽ petitionibo cõſtat
Nã pᷣmo petit ania ſctã magnitficẽtiã creatoꝛis.
Vñ ðꝛ:ſctificet᷑ nomẽ tuũ.Scðo petit głliam vi⸗
te celeſtꝭ.⁊? hoc cũ dicit in ſcðᷣa petitiõe. ZRdueniat
regnũ tuum. Tercio petit cõfoꝛmitatẽ ꝓpꝛie vo⸗
luntatꝭ cũ diuina.cũ dicit. Fiat volũtas tua. Et
iſte tres petitiões ꝑtinent ad aiam. Secũdario

vo ſubiungunt᷑ q̃ctuoꝛ petitões tꝑales.Nã pꝛi⸗

mo petit neceſſaria vite:in hoc ꝙ dicit. Panem
nr̃m q̊tidianũ ⁊c̃. Nã panis necefſariꝰ ẽ qꝛ lõga

eſt via adeũdi domũ celeſtẽ:iuxta illð.iij. Re.xix

Surge ⁊ comede.lõga em̃ tibi reſtat via.Scðo

petit pctõꝝ indulgẽtiã:in h̊ ꝙ dicit. Dimitte no⸗

bis ⁊c̃. Hõ em̃ ad pñtiaʒ dei quẽ offedit ſecure ñ

accedit.et iõ de pctis pꝛiꝰidulgẽtiõ petit. Tercio

petit ĩ tẽptatõe ↄſtantiã:in h̊ ꝙ ðt.Et ne nos idu

cas ĩ tẽptatõeʒ.Eũti ei ad deũ młte iſidie pᷣpant᷑

iuxta illud PS. Juxta iter ſcãdalũ poſuerũt mi

hi.Quarto petit ab oĩ malo liberatiõeʒ:ibi. Sʒ
liba nos a malo. lta em̃ mala i vita iſta nos

circũdãt.iuxta illð ps. Repleta eſt mal aia mea

—

id eſt vita mea. Et ſic patet ꝙ dñica oꝛatio eſt ex
ſeptẽ petitiõibo integra.qͥ qͥdem nũerꝰeſt vniuer

ſalis. Sicut patet in oĩbo ↄſiderãdo. Nã ſeptem

diebo mundus voluit᷑ et ex ſeptẽ celis gubernat᷑.

ex ſeptẽ q̃ planet creatura inferioꝛ generat᷑.et ex
ſeptẽ rebo hõ cõponit᷑..ex q̃ttuoꝛ elemẽt et crib
potentijs.ex ſeptẽ etiã vtutibo hõ ꝑficit᷑.ſ.tribus

theologic ⁊ q̃ttuoꝛ cardinalibo.et ex ſeptẽ donis

ſpũſſen ania ſctificat᷑. et ex ſeptẽ ſacramẽtꝭ hõ ad
ꝑfectũ ſtatũ reducit᷑.⁊ ex ſeptẽ bcitudinib hõ be⸗
atificat᷑. Hec ille. Scðo pᷣncipalit᷑ vidẽda eſt do
minice oꝛõnis beniuolẽtia.de q̃ Augꝰ.in li.ð ſer

mone dñi in mõte ait.Cũ in oĩ depᷣcatione beni

uolentia cõcilianda ſit etꝰ quem pᷣcamur.deinde

dũ qͥd depᷣcemur ꝑ laudẽ illꝰad quẽ oꝛatio diri
git᷑ ſolet beniuolentia cõciliari:hoc in oꝛõnis pn

cipio poſuit dñs in qͥ̊ nipil aliud nos dicere iuſ/
ſit niſi Pater noſter qͥ es in celis. Multa qᷣdem

dicta ſunt in laudeʒ dei:nunq; tñ iuenit᷑ pᷣceptũ.

populo iſrael vt diceret pr noſter.ſed eſt eis inſi⸗

nuatus vt dñs tanqᷓ; ſeruis. Sed de pplo chꝛi⸗
ſtiano apłs dicit. In q̊ͥ camamꝰabba pater:qð

nõ eſt meritoꝝ nr̃oꝝ ſed gr̃e ⁊c. Iſta ᷓ oꝛatio fa⸗

cit nobis deum gratũ:beniuolũ ⁊ attentũ.Sed
notandũ eſt ꝙ ſᷣm Tulliũ in rhetoꝛica noua:ca
ptamus beniuolentiã ab auditoꝛe noſtro:oſtẽ/⸗
dentes aut q̃nta in illũ:vel amicos eius nos fe⸗
cerimus:aut q̃nta ille in nos geſſit. Pꝛima aũt
via nõ poſſumꝰcaptare dei beniuolentiã.qꝛ ve⸗
ra eſt ſnia Ps.dicendꝭ.Dixi dño deus meus es
tu:qm̃ bonoꝝ meoꝝ nõ eges. Item omnia q̃ᷓ fa

cimus tenemur facere ex cõditõe ſeruitutis.Uñ
ait dñs Luce.xvij. Quis eſt veſtrũ habẽs ſeruuʒ

arantẽ aut boues paſcentẽ:qui regreſſo de agro

Dicat illi ſtatim. Lrãſi ⁊ recũbe.et nõ dicat ei:pa
ra qð cenem ⁊ pᷣcingere ⁊ miſtra mihi donec mã
ducẽ⁊ bibã.Nunqͥd gram habet ſeruo illi qꝛ fe⸗
cit q̃ ei imperauit.nõ puto. Sic ⁊ vos cum fece/

ritis oĩa que pᷣcepta ſunt vobis dicite: ſerui inu

tiles ſumus:qð debuimꝰfacere fecimꝰ. Poſtqᷓ;

ergo de bonis oꝑationibo noſtris nulla puenit
vtilitas deo:ſed ſolũ nobis.et cõſequẽter nõ va

lemꝰ de hoc diuinã captare beniuolentiã:opoꝛ⸗
tet vt captemus eam narrando bñficia que ipᷣe
cõtulit nobis.et hoc facimꝰcuʒ dicimus Pater
noſter ⁊c. Qð exponẽs Chꝛyſ.ſuꝑ Mat.ait. Ui

de q̃liter ſuſcitauit auditoꝛẽ vt oĩs remẽ oꝛaret
bñficij in ꝓpemijs. Qui em̃ patrẽ dixit:et pctõx
dimiſſionẽ et pene deſtructionẽ ⁊ iuſticiã ⁊ ſctifi⸗

cationem ⁊ redemptionẽ ⁊ adoptionẽ et heredi⸗

tatẽ ⁊ fraternitatẽ que eſt ad vnigenitum ⁊ ſpũſ⸗
ſanctilargitionẽ:ꝑ vnam hanc cõfeſſus eſt nun/
cupationeʒ. Hec ille. Hugo aũt cardinalis ſux
Math.inqᷣt.Anteq; dñs veniat ad petitiones:
moꝛe boni oꝛatoꝛis pᷣmittit q̃ſi bꝛeue phemiuz.
In q̊ captat᷑ beniuolẽtia Pꝛio a ꝑſona rogata.

cũ ðꝛ:pater. Scðo a pſona ro gãtis. cum ðꝛ:uf̃.
Tercio a ꝑſona aſſeſſoꝛiscũ ðꝛ:qͥ es in ceł· Po⸗

nit aũt dñs in pᷣncipio oꝛatõis ſue:pater.nõ do
minus.qꝛ amari appetit:nõ timeri.Uñ Hiere.
iij. ait. Ergo ſaltez õmodo voca me pr meus ⁊c̃.
Quapꝛopt᷑ Berñ.inqͥt. Oꝛatio q̃ pr̃is dulceſcit
noie oim peticionũ meaꝝ ipetràdaꝝ fiduciKõ mi
hi pᷣſtat.qꝛ Eſaie.xlix.ait dñs. Nunqͥd obliuiſci
põt mater infantuli ſui vt nõ miſereat᷑ filio vteri

ſui ⁊c̃. Item vt vocãs eũ patrẽ ſe mõſtret filiũ eiꝰ

ꝑ imitationẽ:nõ degenerãs a tali patreqͥ affectu
et beniuolẽtia pr eſt. Uñ Eſa.lj.ðꝛ.Attendite aad
petrã vnde exciſi eſtis.ſ.ꝑ creationem:⁊ ad cauer
nã loci de qua pciſi eſtis.ſ.ꝑ recreationẽ:⁊ attẽdii
te ad Abꝛahã patrẽ veſtrũ.i.ad chꝛiſtũ:⁊ ad SZa·

ram q peꝑit vos.i.ad eccłiam. Item vt ſic excitet
ad oꝛandũ ⁊ honoꝛandũ ſe.qꝛ vt ðꝛ Ecci.iij.glo

ria homis ex honoꝛe patris ſui.Icem vt oſtidat
ſic oꝛantes iã nõ ſeruos ſed filios eſſe qͥ nõ mobi

lia cum Iſmaele:ſed imobilia cũ Iſaac ꝑcipere
petunt. Uñ Jobᷣ.xv. ipſe dñs ait. Jam non dicã
vos ſeruos ⁊c̃.ſequit᷑. Uos aũt dixi amicos:qͥa

oĩia que audiui a pr̃e meo nota feci vobis. PHec
Hugo.ad q̃ põt addi illð qð ait apłs ad Gak.
iiij. IJDaq; iam nõ eſt ſeruus ſed filius:qꝙ ſi filius
⁊ heres ꝑ deum. Sed heu qꝛ multi ſunt qui nec
dicunt deo pater:nec dñe.quia nec amant eũ vt·
patrem:nec timent vt dñm.Et ideo ipſe conqri
tur Malach.j. dicens. Filius honoꝛat patrẽ ſu
umi:et ſeruus dñm ſuum timebit.ſi ergo prfK ego
ſum:vbi eſt honoꝛ meus.et ſi dũs ego ſum: vbi·
eſt timoꝛ meus. Sciendũ eſt aũt m Alexan. de

Ales vbi S.ꝙ deus ðꝛ pater multipliciter. Pꝛi⸗

mo eterna generatione.de qua Eſa.liij.dicit. Ge·
nerationẽ eius qͥs enarrabit.et hoc modo habet
vnicũ filiũ.ſ.chꝛiſtũ. Unde gloſa ſuꝑ illa verba
pater noſter ⁊c̃.ait. Nemo dicat meꝰqð ſoli chꝛiꝰ

ſto cõpetit:qui filius eſt ꝑ naturã. Alijs aũt con

cedit᷑ cõmunis gratia adoptionis. Item eſt poart
pᷣdeſtinatione:ad Ephᷣ.j. Gꝛatia vobis et paxa

deo patreqͥ pdeſtinauit nos in adoptionem fili
oꝛũ dei ⁊c̃. IJTtem creatione Malacbᷣ.ij. Nunqͥd

non pater oĩm noſtruʒ deus vnus creauit nos.
Icẽ imaginis participatiõe Deut.xxxij. Ipſe enß
eſt pr̃ tuꝰ qͥ poſſedit ⁊ fecit ⁊ creauit te:fecit inquã

ad imaginẽ ⁊ ſiłitudinẽ ſuã. Geñ.j,. Faciamꝰ ho

minẽ ad imaginẽ ⁊ ſiłitudinẽ noſtra. Sctũs au
tẽ Bonauen. in declaratione oꝛõnis dñice erpo
nit pꝛedictã autoꝛitatẽ Deute.Fecit.ſ.in coꝛpoꝛe.
creauit in ania.et poſſedit in vtroq;. Item eſt
redemptione.Eſa.lxiij. Lu aũt pater noſter ?⁊ e
demptoꝛ noſter:a ſeculo nomẽ tuũ. Itẽ ſacramẽ
tali regeneratione:ad Thi.iij.ꝑ lauacrum rege
nerationis ſpũſſancti ⁊c.Et.j ei. Zenedick⸗ :
deus ⁊ pater domini noſtri Jeſu chꝛiſti qui rege
nerauit nos in ſpem ⁊c̃. Item fidei inſtructione
Jaco.j.Uolũtarie.id eſt ſine meritis noſtris ge
nuit nos verbo veritat.id eſt fidei.Et Johᷣ.j.De
dit eis poteſtatem filios dei fieri hijs ꝗᷓ credunt
in nomine eius. Itẽ gre adoptiõe:ad Rom̃.viij

Zecpit
Quleti⸗
q⸗ mos
lenit
nodn
alj nod
nis ethij
ſea nchite
appoße
lcon
cu dicm
püeſſent
diceo. I
Fnfiq;
ſe iol
Zliseſt
hoͤpf yn/
iſuu. 3
rrij Frat
Mäascſr
honoꝛen
us on.
un iun
(ciaruzde
nonis erp
Worwie
ſicros
Toͤcm
loꝛpec
ſulck õ
lelnimmlae

lnonierp

ſhauaren
Amoleam
guelitnte /
Niamnpgfn
ſomg' no
ics
ioozono⸗
lotoonamn⸗
müäorarep
dut ErK
leſinsco
bonakdr
teſtasr
cömidat.
Wus ſerr
celülenan
ſenofact
ſaderßt
careqö.
Cootolle.
giepfliä
aligäſoe⸗
eſtparerg
genuit
dickpan
Warbe

ni
ehfmen,.
WW
lunzt flul
laniflonen

emöt

e .

tfliie⸗

umiefm

ntred

Kogenrndenng
Arendoniranit
Achritünni
nInrſenin
PNRLäii

loseſe

zui noi

ue
a. nmndii

aue din

du in wbis. De

gar aplg

nuriſuntgoinee

AAN

MeäN

sdenddei

npnin

ldis gſun f

Kaut in Aaron de

Tubplacter Pe⸗

u Culijai .

Ebocmodobabe
ſa ug upas

unglciae

mi. Dostircn

gons encdi
zuan robisatpals
in Wotoen in
ucsi ſunis
wus M nos,
t ni ecñ
uuittefttings

eñj Fonn do

ori Saisin
orogis dnilt a

Feat ſincoge,
mo Imah,
zuͦtuurmnil :e
pimi e

a agun tege
7 udvN
=
Tonkiquiken⸗
mtsnobtri

b

biec

Bon

Folium

Accepiſt ſpũm adoptiõis filioꝝ dei ⁊c. Hec ille.

Qui etiã ibidẽ ðᷣt ꝙ pᷣmo mõ ſumit᷑ p ꝑſonalit᷑.

qꝛ modus generãdi filiũ et᷑naliter ſoli patri cõ⸗

uenit. Quinto vᷣo mõ etiã ſumit᷑ ꝑſonaliter pᷣm

ꝙ modus redẽptiõis fuit ꝑ moꝛtẽ filij.Oẽs aũt

alij modi paternita cõueniũt tribo ꝑſonis diui
nis.et hijs modis ſũptꝰ pf̃ toti trinitati cõuenit.
ſed nihilominꝰ ꝑſone q̃ eſt p cõuenit ꝑ qndam
appꝛopationẽ rõne pᷣme autoꝛitat.Et ideo licet
pᷣdicto reſpectu hec oꝛatio dicat᷑ ſeri ad patrem
cũ dicimꝰ Pr ni ⁊c̃.tñ etiã fit ad totã trinitatem
vñ eſſentialit᷑ tenet᷑. Subdit q̊ʒ pᷣdictus doctoꝛ.

dicẽs. Multiplex eſt rõ q̃re mag cõgruit dicere

pr̃ nr̃:qᷓ; meꝰ. Una eſt pac cõſeruatio.Geñ.xiiijj.
Ne q̃ſo ſit iurgiũ inter me ⁊ te:fratres em̃ ſumꝰ.
Alia eſt ſugbie dehoꝛtatio Malach.ij. Nunqͥd
nõ pr̃ vnꝰoim noſtꝝ.q̃re ̊ deſpicit vnuſqᷣſq; fra

trẽ ſuũ.Alia eſt mutui auxilij ſubuẽtio Pꝛouer.

xvij.Frater qͥ adiuuat᷑ a fratre q̃ſi ciuitas firma
Alia eſt mutui honoꝛis exhibitio.ad Roma.xij.
honoꝛe inuicẽ pᷣueniẽtes.glo.Aliter nõ eſſʒ frat᷑⸗
nus amoꝛ niſi mutuis ſe pꝛeueniant obſequijs

Item ſunc alie rõnes.ſ.oꝛationũ cõicatio:inimi

ciciaruʒ deſtructio: elationis cõpꝛeſſio: emula⸗

tionis expulſio:amoꝛis induccio:et ineq̃litatis

exterminatio.q̃ ponunt᷑a Chꝛyſoſtomo dicente

ſic. Erudit aũt cõem ꝓ fratribo facere oꝛationem
Nõ cm̃ dicit:pater meꝰ qͥ es in celis.ſed pr̃ nr̃: p

coꝛꝑe cõi depᷣcatiões referẽs:et nuſqᷓ; intẽdẽs qð

ſui eſt ipſiꝰ:ſed vbiq; qð eſt ꝓximi.adhuc etiam
et inimiciciã deſtruit ⁊ elationẽ cõpꝛimit:et emu

lationẽ expellit: ? mreʒ bonoꝝvniuerſoꝝ amoꝛẽ

4

inducit:⁊ ineq̃litatẽ hũanaꝝ cauſaꝝ exterminat

et mulca mõſtrat regi ad pauperẽ honoꝛis coe⸗
qualitatẽ.Cipanꝰ vo in li.ð oꝛõne dñica ait.Nõ

dicimꝰ:pr̃ meus.ſed:pater nr̃.qꝛ pacis et vnita⸗

tis mgr̃ noluit ſigillatim ⁊ particulatim pᷣceʒ fi
eri vt qͥs ꝓ ſe pᷣcet᷑:publica em̃ eſt nobis ⁊ cõmu⸗
nis oꝛatio.⁊ qñ oꝛamꝰ:nõ ꝓ vno tm̃ ſed ꝓpplło
toto oꝛamꝰ.qꝛ cotꝰpopulus vnũ ſumus.ſicem̃̃
vnũ oꝛare ꝓ oib voluit:quõ in vno oẽs ipᷣe poꝛ

tauit. Et Chꝛyb.ſuꝑ Mat.dicit. Pꝛo ſe oꝛare ne
ceſſitas cogit: p altero aũt charitas fraternitat
hoꝛtat᷑.Dulcioꝛ aũt eſt an deũ oꝛatio nõ quã ne

ceſſitas trãſmittit fed quaʒ charitas frat᷑nitatis

cõmẽdat.Augꝰ.aũt in li.de vᷣbis dñi inqᷣt. Pꝛi⸗/
mus ſermo qnte gre. Faciẽ tuã nõ audebas ad
celũ leuare:et ſubico accepiſti gram xpᷣi.ex malo
ſeruo factꝰes filiꝰ.ideo pᷣſume nõ de tua oꝑatõe
ſed de xpᷣi gra.õ g̊ hic arrogtia eſt ſed fides:p
dicare qð acceꝑis nõ eſt ſuꝑbia ſed deuotio. Er/
go attolle ocłos ad patrẽ qͥ te ꝑ lauacrũ genuit:

qͥ te ꝑ filiũ redemit: patrẽ dicas q̃ſi filiꝰ.ſed noli
aliqͥd ſpecialicer vẽdicare.Soliꝰchꝛiſti ſpecialis

eſt pater.nodis eſt pr᷑ oib in cõmuni.qͥa illũ ſo⸗
lũ genuit:nos aũt creauit.Et ideo m Match̊.

dicit᷑ pater nr̃. Hec ille. Hugo vᷣo cardialis ſuꝑ

Mach.ait. Inducit᷑ aũt vnuſquiſq; oꝛãs vt nõ

LX

ſolũ ſibi ſed oib oꝛet:vt charitas ⁊ vnitas ecche

delſignet:in q̃ nihil ꝓpꝛiũ eſſe debet:ſed oĩia cmu

nia:vt in pᷣmitiua eccłia.ſicut legit᷑ Act᷑.iiij.vbi

dicit᷑. Multitudis credentiũ erat coꝛ vnũ:et aia

vna.nec qſqᷓ; eoꝝ q poſſidebat aliqᷣd ſuũ eſſe di⸗
cebat.ſed erãt illis oĩa cõia.Dicit &ᷣnr:nõ meus:
vt oſtendat ꝙ nõ vniꝰ ſed młcoꝝ pf eſt. pᷣus em̃
erat pater vniꝰ.ſ.xpᷣi ꝑ naturã. ſed ex tꝑe factꝰ eſt
pr̃ multoꝝ ꝑ graʒ. Itẽ ꝑ hoc nos inuitat ad hu⸗
militateʒ vt nemo applaudat ſibi de nobilitate

gener.vñ dixit Mat.xxiij.Oẽs vos fratres eſtꝭ

et vnꝰeſt pr̃ vr qͥ eſt in celis. Iẽ ꝑ hoc nos iuitat

ad oꝛãdũ ꝓ inuiceʒ.vt ex amoꝛe fraternitatꝭ vnꝰ
oꝛet ꝓ alio q̃ſi ꝓ ſeipſo oꝛet. Jac̃.vl.Oꝛate ꝓ inui
cẽ vt ſaluemi. Itẽ ꝑ hoc innuit ꝙ oꝛõ q̃nto eſt cõ

munioꝛ tãto eſt deo acceptioꝛ.Et ideo Mat.v.
pcepit eã excẽdi vſq; ad inimicos di.Oꝛate ꝓ pſe

qncibo ⁊ calũniãtibo voſ. Iẽ p hoc inuit ꝙ debẽꝰ
ſeruire inuicẽ. iuxta illud.j.ad Thi.vj. Qui fide⸗

les bñt dños nõ cõdẽnẽt eos:ſed mag ſeruiãt il

lis qꝛ fratres ſunt. Iẽ ꝑ h̊ innuit dñs ſe eſſe freʒ
noſtrũ.alioqͥn nõ vere dixiſſet:pfr̃ nr̃. Et in h̊ ſub
leuauit ac ↄfoꝛtauit ſpem noſtrã qͥ tãte ſumꝰno

bilitat ꝙ ſumꝰfrẽs filij ðᷣi. Uñ ipᷣe põt nob dice
re illð Beñ. xlv. Ego ſum frat᷑ vr. Ea ꝓpter dixit
Mat.vl. Ite annũciate fratribo meis vt eant in

galileã:ibi me videbũt.⁊ Joh.xx.ait DHagdale/

ne. Uade ad fratres meos ⁊ dic eis.Aſcendo ad
patrẽ meũ ⁊ patrẽ veſtꝝ. Et ad Heb.ij.ait apłs
Qui ſctificat ⁊ qͥ ſctificat᷑ ex vno oẽs.ꝓpt᷑ qua cãʒ
nõ ↄfundit᷑ vocare eos fratres di. Nunciabo no

mẽtuũ fratribo meis.O igit᷑ dignitas excellẽciſ⸗

ſima hoĩm qͥ dei fratres ⁊ filij nũcupant᷑.O ver⸗
bũ ſuauiſſimũ.O allocutio iocũdiſſima.O oꝛso
dulciſſima:dicere ðo Pr nr̃. Pater em̃ ⁊ filiꝰno
mina ſunt pietat:officioꝝ vocabla:vincula na
ture:ſᷣm Hiero.in li.de honoꝛandis parentibi.
Nec vllũ nomẽ eſt patri duleiꝰ qᷓ; nomẽ filij.l.li⸗
beroꝝ.ff.de vᷣbo.ſig. Et iõ hec oꝛatio q̃ vocamꝰ
deũ patrẽ noſtꝝ.⁊ ↄſeq̃nt᷑ nos eiꝰrilios:eſt eti gra
tiſſima ⁊ ſue beniuolẽtie nob attractiua. Zu ig
tur pr nr cũ oib nobᷣ ꝓdeſſe voluer:: ſingkos p⸗
ut potes iuua.et ſinglos releua:qͥ ⁊ſingloꝝ onꝰ
ac ſollicitudinẽ poꝛtas.c.Clemens.viij.q.j.CLu
ei pr̃ es luminũ:a qͥ oẽ datũ optimũ ⁊ om̃e do
nũ ꝑfectuʒ deſcẽdit Jac.j.Et c.qᷓ; pio.j.q.ij.et per
gloſam in.l.ij.ff.de legi.Lu es pr nr̃:nõ ſolũ cre
atione vt hr̃ in c.Qui abſtulit.xij.q.ij.⁊ in c. oibꝰ
xxiiij.q.ij.ſed etiã gubernatiõe ⁊ ꝓtectiõe. Pater
em̃ ðꝛ rectoꝛ ⁊ gubernatoꝛ.vt in auten.ð armis.
S.hec aũt obſeruare.ibi patrũ.i.rectoꝝ. Pat᷑ q̊ʒ

82 defenſoꝛ ⁊ curatoꝛ.C. de debitoꝛibo ciui.l.ij.li⸗

bꝛo.xij.Et ideo mõſtra te eſſe patreʒ: natos rege
tuos:atq; tibi ſemꝑ eſſe fac deuotos.O igit᷑ pat
noſter:ama filios tuos. Filius em̃ ðꝛ a philos
grece qð eſt amoꝛ latcine.vt notat᷑ inſti.qui dari

tuto.poſ.S.vltimo.Et pater amat ſummoꝑe fi

lios ſuos.liſti qdem.ff.qð metꝰ cauſa.Et null⸗

BGermo

affectus vincit paternum.l fi. C. de cura/furio.
Eſt aũt notandũ ꝙ mulq ex cauſis meret᷑ filius
puari hereditate pat᷑na: q ponunt᷑ in.S.cauſas.
in auten. vt cũ de appel.cog. et ꝑ glo.in c.Quita
uallis. de iureiurãdo. Sed vt bꝛeuitati ſtudea⸗
mus: oẽs illas ad qͥnq; reducemꝰ. ſcʒ iracundiã
maliciã:ↄcupiſcentiã:auariciã: ⁊ ſtulciciã. Pꝛi⸗
ma igit᷑ cauſa q̃re põt filiꝰ puari hereditate pa⸗
terna eſt iracũdia:ex q̃ duobꝰ modis offendi po
teſt reuerẽtia paterna. Pꝛimo manuũ inlectiõe
vt qñ filius in patrẽ manꝰiniecit violẽtas nocc⸗
di cauſa ex iracũdia ⁊ malo anio:qð eſt heccatũ
moꝛtaliſſimũ cõtra dei pceptũ:cõtra legẽ natu⸗
re:cõtra legẽ gre:cõtra pietatẽ:cõtra rõnem. Un
talis maledictꝰ filius vltra penas q̃̊s ſibi deus
pᷣparauit:iuſtiſſime meret᷑ hereditate puarii pu
nicionẽ tãti crimis ⁊ ingracidinis: etiã ſᷣm leges
hũanas. Scdᷣo oꝛis expꝛobꝛatõe. vt cũ filiꝰ blaſ
phemat patrẽ vł ei notabilit cõuiciat᷑ ⁊ detrahit
vt appellando ipᷣm ꝓditoꝛẽ:fure? hmoi. Pꝛo q̊
crimine ⁊ ſupᷣdicto merito ſtatuerunt leges ciui
les ipᷣm filiuʒ poſſe puari hereditate prna.vt in
l.vnica.C. de ingra.libero.O igit᷑ filij dei qͥ expe⸗
ctat cũ xrpo hereditatẽ ſupernã poſſidere: videte
an aliqͥs veſtꝝ ſit hijs crimibo inuolutꝰ.qꝛ nun
eã habebit ied in etnũ illa puatus erit. Pꝛimi
itaq; filij qͥ ingrati de recep bñficijs õ reuerẽtia
patris celeſtis peccãt ex iracũdia:ſunt illi qͥ ma⸗
nus violẽtas inijciũt:et cõſeqᷓnt᷑ pꝛiuant᷑ heredi
tate paradiſi. Et hac rõne pᷣuati ſunt iudei qͥ in
chꝛiſtũ violẽtas manꝰiniecerũt.De qͥbo verifica⸗
ta eſt ꝑabola ipſiꝰſaluatoꝛis noſtri Matth̊.xxj.
de colonis vinee:qᷣ poſtq; occiderũt ſeruos pfiſ

familias: ſimilit᷑ occiderũt etꝰfiliũ dicentes Hic

eſt heres:venite occidamꝰ eũ ⁊ habebimꝰheredi
tatẽ eius. Et ideo ſequit᷑ ſnis ↄtra eos. Ruferet᷑a
vob regnũ dei ⁊c. Hoc etiã mõ chꝛiſtiani manꝰ
inijciũt in xpᷣm qñ ꝑcutiũt ꝓximũ eius.qð rõne
et autoꝛitate pbat᷑. Rõne ſic. Si ꝑcudꝭ mẽbꝝ cla
mat caput. Eccłia aũt eſt totũ coꝛpꝰ: ad Rom̃.
xij. Multi vnũ coꝛpꝰſumꝰin tpo:ſinguli aũt al
ter alteriꝰ mẽbꝛa.Caput vo huiꝰ coꝛpis eſt xpᷣs
ad Ephᷣ.j. Ipᷣm dedit caput ſup oẽm eccłiam:q̃
eſt coꝛpꝰ eius.Qñ igit᷑ ꝑcutꝭ vnũ xpᷣianũ clamat
xps ac ſi eſſet ipſe ꝑcuſſus. Item ſic. Qui ꝑcutit
imaginẽ rpᷣi videt᷑ xᷣm ꝑcutere. Sicut em̃ reue⸗
rentia exhibita imagini:exhibet᷑ illi cuiꝰ eſt ima⸗
go ſᷣm Damaſce.li.iiij.? Alexã.de Ales in.iij.pte
ſũme in tractatu de pᷣceptj decalogi ſuꝑ pᷣmo pᷣ⸗
cepto.? Rich.ac ſetm̃ Bonauẽ.i.iij.diſt.ix.? bea
tũ Tho.in.iij.ꝑte ſũme.q.xxv.ar.iij. Sic etiã in⸗
iuria facta imagini intelligit᷑ eſſe facta illi cuius
eſt imago.qꝛ ↄtrario ꝝ eadẽ eſt diſciplina.viij.q.
j.c. Sciendũ.⁊.i.j.ff.de hijs qͥ ſunt ſui vł alie.iu.
2 inſti.eodẽ.in pᷣn. Hõ aũt eſt imago dei Beñ.j.
ergo ipᷣm ꝑcutiẽs videt᷑ deuʒ ꝑcutere: et q̃ntũ in
ſe eſt ferire.et ↄſequẽter pᷣnari meret᷑ eius heredi
tate.Lales aũt ꝑcucientes ſunt ſiles militibo pi

lati qͥ genu flectebant coꝛ chꝛiſto:et poſtea eũ ꝑ⸗
cutiebat vt habe? Mar.xv.Et hoc maxie haber
locũ qñ qͥs ꝑcutit clericos auc religioſos qᷣ dicũ⸗
tur patres laicoꝝ et appellant᷑ chꝛiſti:dicẽte deo

p Ps. Nolite tangere chꝛiſtos meos ⁊c. Unde
Bꝛego. xcvj. di. c. Quis dubitat. ait. Quis dubi⸗

tat ſacerdotes chꝛiſti regũ ⁊ pncipũ oimq; fideli
um patres et magiſtros cẽſeri. Noõne miſerabi⸗

lis inſanie eſſe cognoſcit᷑:ſi fuiꝰpatrẽ:ſi diſcipulꝰ

magiſtrũ ſibi conat᷑ ſubiugare.et iniqs obliga⸗
tionib illum ſue ptãti ſubijcere a quo credit nõ

ſolum in terra ſed etiam in celis ſe poſſe ligari ?ꝰ

ſolui.Et ideo eccłia taliuʒ ꝑcuſſoꝛes merito pu⸗
nit anathemate.xvij.q.iiij.c. Si qͥs ſuadente di⸗
abolo. Supᷣdicta q̃q; veritas ꝓbat᷑ autoꝛitate.
Nã vActuũ ix.inquit chꝛiſtus paulo.Saule ſau
le quid me ꝑſeq̃ris.Ubi confitet᷑ ſe in ſuis ſideli
bus mẽebꝛis pati.et Matthei.xxv. dicit.Qð vni
ex minimis meis feciſtꝭ: mihi feciſtis. Secundi

ſunt illi qͥ expꝛobꝛant ⁊ blaſphemãt patrẽ ſuum

deum:qð pctm̃ nunc quaſi vbiq; regnat impu/⸗
ne. Deus tñ conqrit de rectoꝛibo quicõtra blaſ⸗
phemos nõ inſurgunt. Eſa.lij.di. Dñatoꝛes po
puli mei iniq̃ agũt:⁊ nomẽ meum tota die blaſ⸗
phemat᷑. Pꝛopt᷑ hoc ſciet populus meꝰ nomen

meum in illa die:quia egoipſe qui loquebar ſcʒ
cõminando:ecce adſum.ſ.puniendo.Lales igi
tur digni ſunt pᷣuari hereditate.j.ad Coꝛinth.vj
Neq; maledici regnũ dei poſſidebunt. Secũda

cauia pꝛopter qua meret᷑ filius perdere heredi⸗
tatem paternã eſt inuidia vł malicia.Et hoc pec
catum poteſt cõmitti duobus modis.ſcʒ accu⸗

ſando:et infamãdo.Si em filius patrem ſuum
accuſauerit ⁊ de aliquo crimie inculpauerit:euʒ

ducens ad iudiciũ:exheredari meret᷑. Quod in/
tellige niſi foꝛte ipſe pater in pꝛincipem vel in rẽ

publicam deliquiſſet:pᷣm gloſam in c. Quinta⸗

uallis.de iureiu. Nam tunc licitũ eſſet filio etiaʒ
occidere patrem cõtra rempublicã iniuſte agen
tem.vt dicit Tullius in.ij.de officijs.et ꝓbatur
ꝑ.l. Minime.ff. de reli.et ſum.fu. Item ſi filius
vite patr inſidiatus fuerit id eſt ei parauerit in⸗
ſidias ad moꝛtẽ.vel venenũ ei dederit: meret᷑ pᷣC⸗
uari eius hereditate.Et hijs duab cauſis mul⸗
ti ꝑdunt hereditatẽ dei. Et pꝛimo detractoꝛes et

infamatoꝛes ꝓximoꝝ. Nam tales infamãt chꝛi
ſtum per rationẽ pꝛedictam. et ſunt peioꝛes fu⸗

ribus ⁊ latro nibus.c.Ex merito.q.j Fures eniʒ
ſolum rapiunt bona tempoꝛalia.ipſi vo famã
pꝛoximi que pꝛecioſioꝛ eſt cunctis opibus Pꝛo
uerbioꝝ.xxij.Et tales ſunt pꝛopꝛie filij diaboli
imitantes patrem ſuum:de quo upocal.xij.di⸗
cit᷑. Pꝛoiectus eſt in terraʒ accuſatoꝛ fratruʒ no
ſtroꝛũ qui appellat᷑ diabolus. Et ideo iſti poſſi⸗
debunt hereditatẽ patris ſui demonis ſcʒ infer⸗
num. Tales etiam filij ſunt ülli qui odio habẽt
ꝓximos ſuos.quia ſic exhibent venenuʒ chꝛiſto
q ꝓpter odium iudeoꝛuʒ fuit occiſus. Et ideo.j.

pnis i
leeni.
odicnit
entes ch
Pplhenet
ucrf⸗
no fuert
natn potr
grinatpet
auiint
fuinodit
Etigidic
ſtin vlao
ſuidavi⸗
vino iudt
mii Jil
gnuarihe
goinaut
(poſtvige
Gentieper
eniſifoꝛn
wrahe
ſtqbisca
nis. Ceiſti
ſares guee
Gdre
ebſponi⸗
cllgĩ⸗
zonima
chufolle
lumtpoca
flefonica
poſſicbüt.
Carnisgue⸗
1.200nd
ſcguentor.
los iudica
foꝛmicanol
ter inme
bens.cofn
Quarracan
woltillte
s beredita
Pdi em
teſtametie
noluitobt
minl.ꝛ po⸗
flbhlbi⸗
penrütene
lin⸗
mrtiimere
ſihenſtone
Peniniſn
kacnnin
tureranar
lgtepanen

Koſtetci,
Reſnariebahe
oſosc dii
Nlſkrdiccre de
s t. Unde
usdubi
moimg ſeli
fäemianbi

Ke e⸗

hmiſAahub
ainigs hin
Raquocrirti
sſeeſelgnt
orcs ando
Risſuiumn
dai Wnine,
aulo Sautin
nreiſeniuitt
di
denämin.
benhuin
e dünwo
unnadebli
enoen
eadecherſ
ead Coninh
s ce berroi,
nuicu Cbocpe
nods acbg
tuspomemſuum
eincloauidc,
imarck. Ovodin
mchen ind
um Ou
cticſetilo eis
Nolri iniule oen
ofjs, balll
. Zmiflins
cahauventin
edent manttß
atnaabſoln
moderat
mles nimithi
c iwrheinui

Folium

Joõnis.iij. ꝛ.Qui odit fratrẽ ſuũ homicida eſt.

ſolũ dicit de filijs:ſed etiã de qͥbuſcũq; alijs qui

Ille eniĩ qui odit pximũ ſuũ:qtũ in ſe ẽ: veneno
odij chꝛiſtũ occidit. Ad Heb.vj. Rurſus crucifi

gentes chꝛiſtũ in ſemetipſis. Tertia cauſa eſt cõ

cupiſcentia:⁊ hec etiã eſt duplex.ſ.thoꝛi macula⸗
tio.⁊ filie foꝛnicatio. Si igit᷑ fuꝰcante temerita⸗
tis fuerit ⁊ libidinis vt ad vxoꝛẽ:vel etiã cõcubi⸗

nam patris ingredi pᷣſumat in penaʒ criminis
pꝛiuat᷑ hereditate eiꝰ:qð pctm valde diſplicet ðᷣo

qui inqͥt Leui.xviij. Turpitudineʒ vxoꝛis pꝛis
tui nõ diſcooꝑies.Lurpitudo eni patris tuiẽ.
Et idẽ dicit de turpitudine cõcubine.Et pᷣ patu
it in vltione abſalon:qͥ qm ad ↄcubinas patris

ſui Dauid ingreſſus ẽ vt habet᷑.ij. Reg.xvj. di⸗
uino iudicio ꝑ capillos ſuſpẽſus interijt.ij. Re.
xviij. Itẽ ſi filis añ annos.xxv.foꝛnicat᷑:meretur
pꝛiuari hereditate paterna.dicto.S.cauſas.⁊ibi

glo. in aut.vt cũ de appel.co.col.xviij. Secꝰ aũt

ſi poſt vigeſimũqͥntũ anũ:qꝛ tũc imputat᷑ negli⸗
gentie patris vel parẽtũ ſi eã̊ nõ maritãt..Lũc
eni ſi foꝛnicat᷑:qᷓ;uis peccet moꝛtalit᷑:tñ nõ infli⸗
itur ei hec pena. Moꝛaliter autẽ dico ꝙ mltci

ũt qͥ his cauſis merent᷑ ꝑdere hereditatẽ dei pa⸗

tris. Et iſti ſũt coꝛruptoꝛes religioſaꝝ:⁊ ille mu
lieres que cũ religioſis peccant.Qua igit᷑ fronte

apparebit coꝛã chꝛiſto ille qui religioſaʒ aliquã

eiꝰ ſponſam ꝑ ſpũalem ↄiunctionẽ ⁊ fidem:ꝑ ſa

crilegiũ coꝛrupit ⁊ violauit:⁊ aliquã ei ſacrataʒ
vᷣginẽ maculauit.Qua fronte apparebit coꝛaʒ

chꝛiſto ille religioſus qͥ ꝓmiſſam ⁊ voto dedica

tam xpᷣo caſtitatẽ nõ ſuauit. Pꝛofecto iſti filij et
filie foꝛnicatoꝛes ipſo iure ſunt pᷣuati hereditate

ſuꝑna.j.ad Coꝝ.vj.Neq; foꝛnicarij regnuʒ dei
poſſidebũt.⁊ ad Gał.v. Manitfeſta ſunt opera

carnis que ſunt foꝛnicatio:imũdicia.iĩpudicicia
⁊c̃.⁊ cõcludit.Qui talia agunt regnũ dei nõ con
ſequentur.⁊ ad Heb.xiij. Foꝛnicatoꝛes ⁊ adulte

ros iudicabit deꝰ.Et hoc ẽ cõtra illos qͥ dicunt

foꝛnicationẽ ſimplicẽ nõ eẽ pctm̃.cõtra quos eſt

tex.in.c.meretrices.xxxij.q.iiij.⁊.q.v.c.nõ mecha
beris.⁊ cõfutat eos Tho.ij.ij.q.c.liiij arti.j.⁊.ij.
Quarta cauſaẽ auaricia.Et h̊ pctm̃ põt cõmitti
multipliciter. Nã ſi filius ꝓhibet pꝛeʒ teſtari ab

eiꝰ hereditate repellendꝰ eſt.l.ij.C.ſi qͥs ali.teſta.

ꝓhi. Item ſi teſtatoꝛis mãdata nõ ſeruat. Naʒ

teſtamẽti cõmodũ meret᷑ ꝑdere qui eiꝰ mãdata
noluit obſᷣuare:vt ait Augꝰ.in li.de verbis do⸗

mini.⁊ ponitur in ca.ſilueſter.xj.q.j.in ca.ſi here
des.ð teſta.⁊ in.l.vlti.in fi.C.de fideicom.Et iſte
filiꝰ ꝓhibẽs patrẽ teſtari vel nõ implens eiꝰteſta
mentũ tenet᷑ ad reſtitutionẽ oĩb ex dãnificatj.
Iteʒ ſi filius patrẽ in captiuitate poſitũ neglexe⸗
rit redimere:vel poſitũ in carcere noluerit in ſua

fideiuſſione ſuſcipere.vł infirmo patri aut indi
genti nõ ſubuenerit.vel ſi parentibo furioſis de⸗
bitã curã nõ exhibuerit:his caſib oibd qui vidẽ
tur ex auaricia ꝓcedere: põt filiꝰ pꝛiuari heredi⸗
tate paterna ſᷣm iura ſuꝑius allegata.Et hᷣ̊ nõ

bus cõpeteret hereditas: qui pꝛiuari poſſunt ſi
in pᷣdictis deliquerint.⁊ facit ad hᷣ tex.i.l.iij.ff.de
his qͥb vt indi.Ubi ptʒ ꝙ ille põt pꝛiuari here⸗
ditate qui heres inſtitutꝰ ꝑ negligetiã vel culwbã
ſuaʒ id egit vt teſtatrix moꝛeret᷑.⁊ ibi dicit gloſa.
medicum nõ adhibendo.⁊ hmõi. His etiã cau
ſis multipꝛiuant᷑ hereditate celeſtꝭ patrie.ſ.aua

ri:vſurarij:⁊ raptoꝛes qͥ faciũt cõtra pᷣceptũ pa⸗

tris celeſtis. Exo.xx.ſ.nõ furtũ facies ꝛc. Iñ ait
apłs ad Ephe.v.Om̃is auarꝰ nõ habet heredi⸗
tatem in regno chꝛiſti ⁊ dei.Fit quoq; diuino iu
dicio etiã in hac vita vt ſicut ipſi phibuerũt p./
trẽ ſuum teſtari:ita filij eoꝛũ eos poſtea teſtari
ꝓhibeant.Et ſicut nõ puauerũt patris ſui teſta⸗
mentũ:ita etiã filij eoꝝ nõ ſeruent ſuũ teſtamen
tum.Et ſicut male tractauerũt patres ſuos acd
eos in magna miſeria dimiſerũt:ita filij eoꝛum
eos male tractent ⁊ in miſeria moꝛi ꝑmittant:p
illã chꝛiſti regulã.Qua menſura mẽſi fueritis re
metiet᷑ ?⁊ vobis Mat.vij.?⁊ Luc.vj.⁊ aplus ait.
Quecũq; ſeminauerit hõ hec ⁊ metet.ad Gał.vy
Alij etiã ſunt qui pꝛiuant᷑ hereditate ſuꝑna.ſ.ꝗ

paupꝑibo negligunt ſubuenire. In quoꝛũ ꝑſona

chꝛiſtꝰ pater noſter patit᷑ in frigoꝛe:in carcere:ꝛin
nuditate:in fame ⁊ ſiti:⁊ in infirmitate. Inde
Math.xxv.dicet illis in iudicio vniuerſali. JFe·
maledicti in ignẽ eternũ.Eſuriui eni et nõ dedi/
ſtis mihi manducare ⁊c̃. Et ideo Jaco.ij.dici᷑.
Judicium ſine miſericoꝛdia fiet ei qui nõ fecerit
miſcdiaʒ. Hac etiã heredicate pꝛiuant᷑ partialeſ

⁊ in diſcoꝛdia viuẽtes cuʒ ꝓximo:quia teſtamẽé/

*

tũ pacis dñi ſui nolunt obſeruare:vt ait Augꝰ.
in li.de vᷣbis dñi. Je em̃ ſaluatoꝛ trãſiens ex B
mũdo ad pacrẽ dixit fidelibo ſuis Joh.xiiij. PHa
cem meã do vobis:pacẽ relinquo vobis.⁊ ſic fe
cit teſtamẽtũ ſolenne ꝑ ſuũ notariũ Johem euã
geliſtã.Qui ergo pacẽ cũ ꝓxcimo habere nolue⸗
rit:cũ patre celeſti regnare ⁊ gaudere nõ poterit
Et ideo Augꝰ. vbi ſupꝛa ait. Pacẽ qui habet te
neat:⁊ qui nõ habet requirat.quia qui in ea in //
uentus nõ fuerit exheredabit᷑a patre:abijciet᷑ a
filio: ⁊ a ſpũſctõ efficiet᷑ alienꝰ. Quinta caula q̃
re filius exheredari meret᷑ eſt ſtulcicia:queetiam
oſtendit᷑ in duobo.ſ.in infami cõuerſatiõe:⁊ ĩ in⸗
cauta pᷣſumptione. Si igit᷑ filius efficit᷑ male⸗
ficus:vel cũ ſimilibus cõuerſat᷑: vel fit hereticꝰ:
aut cũ hereticis cõuerſat᷑:põt pꝛiuari hereditate
Bona em̃ hereticoꝝ ipſo iure cõfiſcant᷑. ca.cũ ſe
cundũ.de here.li.vj. Itẽ ſi pᷣumpſerit crimẽ leſe

maieſtatis cõmittere.l.quiſquis.C.ad legeʒ iu.

maie.⁊.vj.q.j.ſi quis. His etiã cauſis pꝛiuãtur
mulci hereditate celeſti. Nam malefici incanta⸗
toꝛes diuini:⁊ ipſis fidẽ dantes peccant moꝛta⸗/
liter. Et ſimiliter oẽs heretici ſunt excõmunicati
excõmunicatione papali vt patet in pꝛoceſſu cu

rie.⁊ hicſolꝰẽ caſus quo papa excõmunicari po

teſt. xxiiij.q.j.c.j.?.ij.⁊ de herec.ad abolendã.⁊.c.

. „

Bermo

excõicamꝰ.el.j.⁊.ij.ſimiliter ð illis qͥ pſumũt ali
quid indignũ ↄtra ſacramẽta dei:vt abutentes
coꝛꝑe rpᷣi vel oleo ſancto aut aqua bñdicta:qð ẽ
crimen leſe maieſtatis diuine. Itẽ oẽs qͥ facere
pᷣſumũt cõtra ſacra vota deo dicata.ſlã oẽs ta

les omi iure merito ac iuſtiſſime pꝛiuant᷑ pater

na ⁊ celeſti hereditate nec ampliꝰnoĩari poſſunt
filij dei ſed diaboli:⁊ ſic decedẽtes erũt in eternũ
maledicti.Sʒ iã ad expoſitionẽ oꝛonis dñice re
uertamur q de dei fuliatiõe tãto ꝑe gratulamur.
oſtqᷓ; aut ſaluatoꝛ nr̃ docuit nos dicere ðᷣo
pat᷑ noſter: ptinꝰ addidit:q es in celis:quod ſᷣm
Alexandrũ de ales in.iiij.ꝑteſũme.q.xxxvij.mẽ
bꝛo.iiij.ðꝛ multis de cauſis. Pꝛima ẽ illa quaʒ
ponit Hugo de ſctõ victoꝛe in libꝛo de ſacramẽ
tis dicẽs. In celis deꝰ maxime habitare dicit᷑ cũ
tñ vbiq; ſit quia ꝑ celos intelligunt᷑ angeli ⁊ ho
mines iuſti in qͥbo maxime habitat deꝰ ſicut ſcri
ptũ ẽ. Aia iuſti ſedes ẽ ſapiẽtie: qð habet᷑ Sap.
ix. Augꝰ.quoq; in libꝛo de oꝛatioe dñica expõit
dicẽs. In celis.i.in ſanctis ⁊ iuſtis. Nõ em̃ ſpa⸗
cio locoꝝ cõtinet᷑ deꝰ. Quẽadmodũ em̃ terra ap
pellatꝰ eſt pctõꝛ cũ ei dictũ eſt. Terra es ⁊ in ter⸗
ram reuerteris Geñ.iij. Sic iuſtꝰcelũ ecõtrario

dici poteſt. Juſtis em̃ dicit᷑.templũ dei ſanccuʒ ẽ

qð eſtis vos.j.ad Coꝝ.iij.Et accõmodatiſſima

iſta locutio ẽ vt ſpũaliter tãtum itereſſe videat
inter iuſtos et pctõꝛes qᷓ;tũ inter celũ ⁊ terrã. Et
Amb.in.iij.de ſacramentis dicit. Habes ꝙ ſug
celos celoꝝ dñs ſit quaſi non in celis vt angeli.
ſed in illis de qͥb dictũ eſt. Celi enarrant gloꝛiãä

dei. Sanceꝰ vo Bonauen. in expoſitiõe oꝛonis
dñice ſiliter exponit. In celis.i.in angelis vł ſan
ctis q dicunt᷑ celi quadruplicit᷑.ſ.vite ſublimica
te.ad Phił.iij. Nra aũt ↄueꝛſatio in celis ẽ. Ites
bonon openꝝ claritate.ad Phił.ij. Inter q̊s luce
tis ſicut luminaria in mũdo:vᷣbũ vite ↄtinẽtes.
⁊2⁊ Math.v. Uos eſtꝭ lux mũdi. Sic luceat lux
vr̃a coꝛam hoibo ⁊c̃. Itẽ ꝓpoſiti firmitate.pᷣſ.xxx
ij. Uerbo dñi celi firmati ſunt ⁊c̃. Iẽ deo in eis

quieſcẽte ꝑ gratiã qͥ ait Eſa.lxvj.Celũ mihi ſedeſ

eſt.? pſalmiſta ait.Oñs in celo parauit ſedẽ ſuã
⁊ Amb.in.iij.de ſacramẽtis inqͥt.Celũ ẽ vbi cul⸗

pa ceſſauit.Celũ eſt vbi nullũ moꝛtis ẽ vulnus

Alex.aũt de ales aliã cauſaʒ vbi ſupꝛa aſſignat

dicens. Deus dicit᷑ eẽ in celis vt oſtendat᷑ imenſi
tas diuine potẽtie q̃ exiſtẽs in celis generat nos

filios ꝑ adoptionẽ in terris.cuius ↄtrariũ mali
ſenſerũt.ſᷣm qð legit᷑ Job.xxij.vbi dixerũt.Quid
nouit dñs.Et quaſi ꝑ caliginẽ iudicat. Nubes
latibulũ eiꝰ:nec noſtra conſiderat:⁊ circa cardi/
nes celi ꝑpambulat. Itẽ alia ẽ ratio: vt ſic oꝛans
a terra abducat᷑:⁊ in celis q;tũ ad celibẽ ↄuerſa⸗
tionẽ afigar ſ hirelomelt uꝑ Math. ait.
In celis aũt dicit nõ illic deũ ↄcludẽs:ſed a ter⸗
ra abducens oꝛantẽ:⁊ in excelſis affigens regio
nib ⁊ ſugioꝛibo cõuerſationib.hec ille.Qui etiã

ait.Addidit aũt qui es in celis vt ſciamꝰnos ba

bere patrẽ celeſtẽ:⁊ erubeſcãt ſe terrenis rebꝰ ſub
ſternere qͥ patrẽ habẽt in celis. Lheophilꝰ autẽ

exponit dicẽs. Nõ aũt dicit: qui es in celis:tãq;
ibi circũſcribat᷑:ſed vt ad celos erigat auditoꝛe,zʒ
7 abſtrahat a terrenis.Alex.vero de ales aliam

cauſam aſſignat dicẽs. Per hoc ſignificatꝙ ce/⸗

leſtia ſimpliciter petẽda ſũt. UIñ Hugo ait. Si

dixiſſet qͥ vbiq; es:verũ dixiſſet.Sed ne inepta⁊
inania queritando mẽte vagemur dixit:qui es
in celis:vt mente radicata que ſunt vtilia quera
mus.In collationibo aũt patꝝ dicit᷑. Hoc dirit
vt ad illã regionẽ in qua patrẽ noſtrũ cõmoꝛari
fatemur:ſũmo deſiderio ꝓperemus. Hugo vo
cardinalis ſuꝑ Lucã ait. & Lucas nõ poſuie
illa vᷣba:qui es in celis: vt innuat deũ eẽ vbiq;

ꝑ potentia:pᷣſentiã:⁊ eſſentiã. Matcheꝰ vᷣo addi
dit:ꝓpter ſeptem cauſas. Pꝛimo vt oꝛemꝰ in ſpſi
ritu ſancto ⁊ mũdo:quale eſt celũ. Joh.iiij.Deꝰ
ſpũs eſt:?⁊ eos qui adoꝛant eum opoꝛtet adoꝛa/
re in ſpiritu ⁊ vitate. Scðo vt celeſtia petamus

nõ terrena Job.xvj. Uſq; modo nõ peciſtꝭ qͥcq;
in noie meo:petite vt gaudiũ veſtrũ ſit plenum.

Tertio vt ad celi habitaculũ tendamꝰ dicentes
deo Kan Trahe me poſt te ⁊c̃. Quarto vt i al?
tiſſimo ↄfidamꝰ cui aſſiſtũt angeli: dicẽte pſal⸗
miſta. Qui cõfidunt in dño ſicut mons ſion:ꝛnö
cõmouebit᷑ ineternũ qui habitat in hieruſalem.

Quinto vc ſcem̃ imitemur Leui.xx. Sãcti eſto⸗

te quia ego ſanctꝰ ſum. Sexto vt oſtendat ꝙ po
tens eſt dare qð petit᷑:quaſi pater exiſtẽs in cella
rio pleno⁊ refercit omniũ bonoꝝ affluẽtia. UIñ
cuʒ dicimꝰ:qui es in celis:idem ẽ ac ſi diceremꝰ:
da nobis qð petimuſ:quia potes.Es em̃ in cel

lario tuo:vbi om̃e bonũ affluit ⁊ redundat.j.ad

Thimo.vj. Beatus ⁊ ſolus potẽs rex regũ ⁊ do

minus dñantiũ:qui ſolus habet ĩmoꝛtalitatẽ.

⁊c̃.⁊ ad Ro.x. Idem deꝰ omniũ diues in om̃es

qͥ inuocant illum. Un ſponſa congratulans ait

Cañ.j. Introduxit me rex i cellaria ſua.Exulta⸗
bimus ⁊ letabimur in te.Septimo vt oſtẽdeꝛet

qualis locꝰ nobis pᷣparat᷑ ⁊ vbi:de quo ipe ſal⸗
uatoꝛ ait Joh̊.xiiij. ado parare vobis locum

2 Johᷣ.xvij.Quos dediſti mihi: volo vt vbi ego

ſum ⁊ illi ſint mecũ.hec ille.Nicolaus aũt de ly⸗

ra ſuꝑ Mach. dicit.ꝙ ideo dicit᷑:qui es in celis:
quia licet ſit in om̃ibo ꝑ eſſentiã:pᷣſentiã:⁊ poten
tiam:⁊ ſpeciali modo in iuſtis ꝑ gratiam:tñ ſpe
cialiſſime excellẽtia eius relucet in beat ꝑ głiaʒ.

VUo ad tertiũ pꝛincipale de BB
ꝗq djñice oꝛationis ↄtinentia opoꝛtet decla
rare ꝑticłariter om̃es petitiões in ea cõ⸗
tentas. Quarũ pꝛima eſt. ſanctificet᷑ nomẽ tuuʒ
qð exponit Nicolaus de lyra vbi ſupꝛa dicens.
Nõ petimꝰ ꝙ aliqua ſanctitas ei accreſcat:quia

hoc eſt impoſſibile:ſedvt ſanctitas que ei eterna

liter ineſt reluceat ampliꝰ in creaturis:et pꝛimo
2 pꝛincipaliter querat᷑ in oꝑpibus humanis:ſᷣm

qðs dicit aplus.j.ad Coꝛinthx.Omia in gloꝛiã

4⁶

deifote⸗
ſancuniat
in vdeſt

7

Zugſuo⸗

ſclifon

opeturou

boptiſmno

ſcuerem.

heaſckito
tris nom
ſozinqtl
hoifbyetl

glicaſan

imnd ſil

ytnome⸗

hau? Li
ſometul
luderte

ig
ſe. hey.

Pntun

ne wo
depꝛecitio

ciacolau

Grmis
Me
innocar
guis cel
minellce

muleomea

Gichfca

(ünmen⸗

ſcitateno;

musedĩ⸗
twanick

lt Fobis

miniby.,
uhpau
reſüne,
nohatraci
Jrlalllö
tioiſtis mi
ocgbin
Pheisa

diaſcäd

kenkeg
(abꝛab
w. N⸗

llöinne⸗
Aueryn

ſeciei.
aratäeſt

ſchhane
deladeb

locopee

dei Lu

ms 8
Dopbis ni
earaucing
denleslinn
ſonikek
. du 1i, Si
Beine
nordin d
unt wli. en
decl Dordet
tnoſrüinonn
Uus ni ie
munt duͦt ſi
Dereſol
mo Nom ußi
mohariht
Nccetueme
och noaf gch
ri ſelur.
muam dans
Cmowial,
ngendeie did
NNSMNd
Nundenden.
Luin. Bicicho
wolengeigho
aer mitwinel
wr aflnann. Ui
mexidienen':

rrs Eschin .

1trrrdundar) 40

Ntisterkegu:do

2 imonanlmni
müdinesin on

aNanlan
peimd rolilen
deo höeſſ ſ.
me vobis lochm

rolo rt wbico
blaseitdel,
tanitsinccis:
ienrhun
agammi⸗
cermnden ,e,
nede
mtugutt ia
gudlic
es dachd,
nmmiutl
nsgultie
numnont hin
sbolnantßſ

1Ona ug

ſanctitficari:ſic gloꝛificari? magnificari.? Amb.

in.v.de ſacr̃is ait. Nomen eiꝰ ſanctificari in no⸗
bis eſt eiꝰſanctificationẽ ad nos ꝑuenire.⁊ gloſa

Zug.ſuꝑ Matb. dicit. Nomẽ patris pecimus
ſctitficari: non vt ipſe ſanctioꝛ ſit.ſed vt in nobis

ogpetur augmentũ ſue ſccificatiõis. Et vt qui in

baptiſmo ſctificati ſumꝰ:in eo qð eſſe cepimꝰ ꝑ⸗

ſeueremꝰ. et iteꝝ ait. Hic ſpũm ſapiẽtie oꝛamꝰ:
ne a ſctitate nominis in aliqͥ diſcrepemꝰ: ſed pa

tris nomẽ in filijs vita ⁊ moꝛibo ondamꝰ.et rur

ſuʒ inqͥt ſanctificet᷑.id eſt ita vt eſt ſanctũ habeat᷑

hoibo:et ita noteſcat illis vt dies vt nõ putetur
aliqᷣd ſanct:ꝰ.⁊ iteꝝ ad Pꝛobaʒ ſcribit di. Cü di⸗
cimꝰ: ſctificeẽ᷑& nomẽ tuũ:admonemur ðſiderare

vt nomẽ eiꝰ qð ſccm̃ eſt:apud hoies ſꝑ ſccm̃ ha/⸗

beat᷑. Litꝰ aũt expoſitoꝛ ſuꝑ lucã ait. Sãctiſicet
nomẽ tuũ.id eſt nota ſittua ſanctitas mũdo:et

laudet te decent᷑. Rectos em̃ decet collaudatio.

Juſſit igit᷑ oꝛare ꝓ emẽdatiõe mũdi totiꝰ. hec il⸗

le. Chꝛy. vo in omelia exponit. Sccificet᷑: id eſt

nfaʒzʒ vitã glificet᷑.q̃ſi dicat. Ita fac nos viuere

vt ꝑ nos vniuerſa te glificẽt. Digna eſt em deuʒ
depꝛecãtꝭ oꝛatio nihil pecere ante pr̃is głiam.ſed

oia eiꝰ laudi poſtponere.et Gꝛeg.niſenꝰ pᷣdicta

cõfirmãs addit.Quis em̃ eſt adeo beſtialis:qui

vidẽs in credẽtibo vitã puram:nõ głificet nomẽ

inuocatũ in tali vita.Chꝛyſ.etiã dicit. Sicut cũ

quis celi pulchꝛitudinẽ aſpicit:dicit glia tibi do

mine: ſic etiã cũ aſpicit alicuiꝰ vᷣtutẽ qꝛ hoĩs vᷣiꝰ
mulito magis qᷓ; celũ glificat deuʒ. Et iteruʒ ait.

SGoõctificamꝰ deũ in nobis qñ ſcientes eũ ſctin:
ceũ timemꝰ et ſollicite vigilamꝰ:ne foꝛte violemꝰ

ſctitatẽ noĩs eiꝰ in nobis ꝑ mala opera. Poſſu⸗
mus etiã exponere ſcificet᷑:id eſt ſanctũ pᷣdicetur

2⁊ manifeſtet᷑ cuncq gentibo.ſicut fecit ipſe dñs qᷣ
git Jobis.xvij. Pat᷑ manifeſtaui nomẽ tuũ ho⸗

minib-. Scðda aũt petitio eſt. Adueniat regnuʒ

tuũ./ ꝓ cuiꝰ intelligẽtia dicit Blexã. de AUles l.iiij.

pte ſũme.q.xxxvij.mẽbꝛo.iiij.ꝙ regnuʒ dei mul⸗
txiplicit᷑ accipi. Pꝛimo ꝓ eccłia militãte:qꝛ regit
Juxta illð Mat.v. Qui ſoluerit vnũ de mãda⸗
tis iſtis minimis et docuerit ſic hoĩes: minimꝰ

vocabit᷑ in regno celoꝝ.et Mach.xiij. Mittet ſi⸗

iuuꝰ hoĩs angelos ſuos:et colligẽt de regno eius

oia ſcãdala. Scdᷣo accipũ ꝓ ecclia triumphan⸗
te,qꝛ regnat. Math.viij. Uenient ⁊ recumbent

cũ abꝛabã iſaac ⁊ iacob ĩ regno celoꝝ.?⁊ Math.

xxvj. Nõ bibaʒ de b̊ genimine vitis donec bibaʒ
illð in regno patris mei.Tertio pꝛo gratia dei.

Luce.xvij. Regnũ dei intra vos eſt. IJem ꝓ glia

ſpeciei Matth.xxv. Percipite regnũ qð vobis
paratũ eſt ab oꝛigine mũdi.Quarto ꝓ ĩtellectu
ſcripture. Match. xix. Auferet᷑ a vobis regnum
dei: et dabit᷑ genti facienti fructꝰ eiꝰ. Quinto pꝛo

loco patrie T Datth.xiij. Fulgebũt iuſti ſicut ſol

in regno patris mei. Sexto ipſe chꝛiſtꝰ ðꝛ regnũ

dei Luce. rj. Si in digito dei eijcio demonis: p⸗

. „

. „ . . .
8 3 .
. 4
: . L 8 .

fecto puenit in vos regnu; dei.ecxvi. c eiuſdem

euãgelij iteꝝ ait. Regnũ dei intra vos eſt. q ex⸗

ponit᷑ nõ tm ꝓ gra diuina:ſed etis ꝓ xpᷣo.De qͥli/
bet autẽ iſtoꝝ regnoꝝ põt exponi qð dicit. Pꝛio
em̃ de ecclia militãte exponit Alex.vbi S di. In

hac petitõe petit vt veniat regnũ eccłie milicatꝭ
ad regnũ triũphãtis vt fiat triũphãs. Un nõ pe

tit᷑ vt regnũ ecclie veniat:ſj vt adueniat. Poſſu⸗
mẽꝰ etiã exponere ſic.Adueniat regnũ tuuʒ id eſt

viſita:defende:⁊ dilata eccłiaʒ militãtez:vt amo

tis pꝑſecutiòibo tyranoꝝ: hereticoꝝ:et maloꝛum
chꝛiſtianoꝝ:ia trãquillitate ⁊ pace ſeruiẽdo tibi
in nobis cũ glia regnes. De qͥ regno exponi pot

7

illð qð ait apoſtolꝰ ad romanos.xiiij.lõ eſt re⸗
gnũ dei:id eſt ecclia: eſca vl potꝰ.ſj iuſticia ⁊ pax

⁊ gaudiũ in ſpirituſctõ. De regno aüt triphan⸗

gnũ dei ſemꝑg eſt: ſed rogat᷑ vt adueniat.id eſt ve
manifeſtet᷑ hoib.De gratia aũt exponit Nicolaꝰ
de lyra vbi. S. di. Bñ dicit adueniat. qꝛ nõ poſſu
mus ad deũ venire ꝑ gliaʒ niſi ipſe ðmo veniat
ad nos ꝑ gram. Unde Augꝰ.ſuꝑ Job. ait. Ille

em̃ venit quem gratia dei pꝛeuenit.et Johis. vy
ait ſaluatoꝛ. Nemo põt venire ad me niſi pater
meus traxerit eum.ſ.ꝑ gram. Qñ gania habet

gratis ſpirituſſancti et bona ↄſciam: tunc habet

regnũ dei gloꝛioſum ·qꝛ gloꝛia noſtra hec eſt:te⸗

ſNimoniiũ conſcientie noſtre.ij.ad Cox.j. Et ideo
Bꝛego. niſenus exponit. Rdueniat regnũ tuum
id eſt veniat ſpũſſanctus tuus ⁊ purificet nos.
Et Aug.in li.de vᷣbis dñi dicit. Tunc em̃ venit
in nos regnũ dei qñ aus ſumus gratiam cõſe⸗
cuti. Et in collationibo patrũ dicit. Nouit ſctũs
teſtimonio cõſcientie ſue cum apparuerit regnũ

dei eius ſe futurũ eſſe conſoꝛtem. Et Hiero.:ait.

Attendendũ eit q; grandis audade ſit pure cõ⸗
ſcientie poſtulare regnũ dei ⁊ iudiciũ nõ timere.
De gloꝛia aũt ſpeciei exponit gllex.vbi S.dicens.

Regnũ tuũ adueniat.id eſt regnum quo tu mõ

regnas in nobis ꝑ fidem:ꝑueniat ad regnum qͥ
in nobis regnabis per ſpeciem.id eſt regnũ fidei
ad regnum tranſeat ſpeciei:qm̃ hec eſt vita eter⸗

na vt cognoſcãt ⁊c. Job.xvij.De intellectu aute⸗
ſcripture exponit idẽ Alexan.ibidem di. Adueni
at regnũ tuũ.id eſt intelleccus ſacre ſcpᷣture q̊ vi/⸗

demus modo trãſeat ad intellectuʒ qͥ videbimꝰ
te in te: qui es liber vite.j.ad Coꝝ.xiij. Uidemꝰ
nunc ꝑ ſpeculum in enigmate.ſ.ſacre ſcpture.tũc
dut facie ad faciem. Et glo.ſuꝑ Matthᷣ̊.ſuꝑ illa
verba Adueniat regnũ tuũ:dicit. Hic ſpũs itel⸗

ligẽtie pecit᷑ quo mũdat᷑ coꝛ:vt deus videat᷑. De
loco aũt patrie etiaʒ ſic exponi põt.Adueniat re⸗

gnum tuũ.i.fac vt genus humanũ veniat ad re
gnum cuũ.i.ad celũ vt illius ſedes ruinoſas re⸗
ſtauret.iuxta illud PS.cix. Judicabit in natiõi⸗
bus implebit ruinas.De xpᷣo etiam exponũ pm
CLypanum vbi S.qᷣ ait. Poteſt etiam ⁊ ipſe chꝛi/
ſtus eſſe regnũ dei quẽ venire q̊cidie cup S

Bermo

aduentus vt cito nobis repᷣſentet optamus.nã
cũ ipᷣe ſit reſurrectio:qꝛ in ipſo reſurgimꝰ.ſic ⁊ re
gnũ dei põt intelligi qꝛ in illo regnaturi ſumus
Bñ aũt regnũ dei pecimꝰ.i.celeſte.qꝛ eſt et terre⸗
ſtre regnũ Sed qͥ renũciauit iã ſeculo maioꝛ eſt
etiã ho noꝛibo eius ⁊regno.Et ideo qͥ ſe deo ⁊ xpᷣo
dedicat:non terrena ſed celeſtia regna deſiderat.
Hec ille.et Cirillus ait.Qui hoc dicũt videncur
optare rurſuʒ refulgentẽ in mũdo oim ſaluato⸗
rẽ. Maãdauit aũt in oꝛõne petere illð tẽpus vere
terribile:vt ſciant ꝙ viuere decet eos nõ lente vł
remiſſe vt illð tẽpus nõ paret illis flãmã et vin⸗
dictam. ſed magis honeſte ſᷣm volũtatẽ ipſiꝰ: vt
eis tempus illud nectat coꝛonas.Oꝛigenes aũt

erxponit Adueniat regnũ tuũ.vt.ſ.euacuet᷑ pᷣnci⸗

patus ⁊ ptãs ⁊ virtus ⁊ regnũ mũdi:qnetiã pec
catũ qð regnat in moꝛtalibo nr̃is coꝛꝑibo. Aug.
etiã de ſermone dñi in mõte ait. Hoc non ita di
ctũ eſt q̃ſi deꝰ nũc nõ regnet etiã in terra:ſemꝑq;
in ea reguerit.Adueniat g̊ᷓ accipiendũ eſt vt ma⸗
nifeſte? hoibo. Nulli aũt licebit ignoꝛare regnuʒ
dei:cũ vnigenitꝰ eius nõ ſolũ intelligibiliter ſed

etiam viſibiliter venerit iudicare viuos et moꝛ⸗

tuos.Tũc aũt eſſe futuꝝ diem iudicij dñs docʒ

cum euangeliũ pᷣdicatũ fuerit in oibo gentibo: qᷓ

res ꝑtinet ad ſanctificationẽ noĩs dei. Uel gene⸗
ralicer ꝓ totius mundi petit regno vt diabolus

in mũdo regnare deſiſtat.vel vt in vnoquoq; re

gnet deꝰ ⁊ nõ regnet pctm̃ in moꝛtali hoĩm coꝛ/
poꝛe.Hec ille.Qui etiã ad Pꝛobã ait. Per bᷣ de
ſideriũ noſtrũ ad illud regnũ excitamꝰ vt nobis
veniat atq; in eo regnemus.Et idẽ in li.de ꝑſeue
rantia dicit.Cũ petit᷑: adueniat regnũ tuum:qͥd

oꝛant q iã ſcti ſunt niſi vt in ea ſctitate q̃ iaʒ illis
data eſt pſeuerẽt.neq; em̃ alicer veniet dei regnũ
qð hijs qͥ ꝑſeuerant vſq; in finẽ certũ eſt eſſe ven
turũ.Cypꝛianꝰ vo vbi S.inqͥt. Regnũ petimus
aduenire a deo nobis repꝛomiſſum ⁊ chꝛiſti ſan

guine acqᷣſitũ: vt qͥ in ſeculo añ ſeruiuimꝰ: poſt/
modũ xpᷣo donãte regnemꝰ. Hec ille.O igit᷑ p

celeſtis adueniat regnũ tuũ. Debent etiã patres

theſauriſare filijs.ij.ad Coꝝ.xij.et.xvj.q.j.c.pᷣdi⸗
catoꝛ.⁊ extra de cẽſibo.c.cũ apłs. Itẽ votũ eſt pa⸗
tris res ſuas ad filios ꝑuenire.l.de emãcipatis.
C. de legi. here.l.ſcripto.ff.vnde lib.⁊.l.penul.ſff.
de bonis lib. Et iõ ðꝛ.Si filiꝰ g heres.vt notat
glo.in auten.vt hij qꝗ obli.per.res mi.S.vt auteʒ
nõ demꝰ.et inſti.de here.q ab inteſta.defe.S.ſui
auũt. et. S. ſed ſui.inſti.de here.qua.⁊ dif. Nobis ꝗ̊
adueniat regnũ tuũ in illa btã vita de q̃ Ceſari⸗
us ait. Btãm vitã illam faciliꝰeſt cõſeqͥ qᷓ; enar⸗
rare.cuiꝰerit poſſeſſio ſine timoꝛe:vſus ſine faſti
dio:refectio ſine cibo. Sub ãtiqͥs ꝑpetuiſq; gau
dijs ſy noua iocũditas ⁊ ſine ꝑiculo amittẽdi fe
licitas.Excita te o ania mea ⁊ cogita qᷓntum po⸗
tes q̃le ⁊ qᷓntũ ſit illud bonũ.Si em̃ ſingula bo/
na delectabilia ſũt: cogita diligeter q; ſit delecta⸗
bile illud bonũ qð cõtinet iocunditatẽ oim bo⸗

noꝝ:et nõ quales in rebo creatis ſumus experti.
ſed tãto differenter q̃nto creatoꝛ differt a creatu
ra.Cur g̊ꝑ multa vagaris homũcio qrẽdo bo⸗
na aiĩe ⁊ coꝛꝑis tui.RAma vnũ bonuʒ in q̊ͥ ſũt oĩa

bona ⁊ ſufficit.Si delectat te pulcritudo:fulge⸗

bunt iuſti ſicut ſol. Si velocitas aut foꝛtitudo
aut libertas coꝛꝑis:erũt ſiłes angelis dei.Si lõ
ga ⁊ ſalubꝛis vita:ibi erit ſũma et᷑nitas et et᷑na
ſanitas.Si ſatietas:ſatiabunt᷑ cuʒ apparuerit
glia dei. Si ebꝛietas:inebꝛiabunt᷑ ab vbtate do

mus dei. Si melodie:ibi ↄcinũt angeloꝝ choꝛi
Si ſapientia:ſeipᷣam oſtẽdit eis ſapiẽtia dei.Si

amicicia:diligũt deũ pluſqᷓ; ſeios.Si ptãs:oi⸗

potẽtes erũt ſue volũtat ſicut ⁊ dñs ſue.nã ſicut
pofit deꝰ q̃ volet ꝑ ſeipᷣm:ita poterũt bti que vo
lent. Si honoꝛ ⁊ diuitie:ſupꝛa multa eos conſti
tuet dñs.Si ſecuritas:certi erũt nullatenꝰ illð
bonũ defutuꝝ. Vec ille. Lt

Ercia petitio eſt Fiat voluntas tua ⁊c̃.

t Qus exponẽs icolaꝰ ð Lyra vbi õ. ait

Quia illud ꝑ qdð pᷣncipalr ↄſeqmur bti/
tudinẽ eſt impletio volũtat diuine ꝑ ſctcãm oꝑa
tionẽ.⁊ freq̃ᷓnt᷑ volũtas eiꝰeſt nobis incognita.et
qñ cogſcit᷑ adhuc ſumꝰipotẽtes ⁊ pigri ad implẽ
dũ.Ideo tercio petimꝰ Fiat volũtas tua.i.inſpi

res nobᷣ vᷣtutẽ ⁊ ꝓpoſitũ adimplẽdi tuũ bñplaci

tũ.Addit᷑ aũt:ſicut in celo ⁊ in fra. Bti em̃ qͥ ſũt
in celo.qꝛ ſunt imediate cõiũcti regule diuie.iðo
nõ pñt deficere nec deuiare a diuia volũtate.⁊ ꝓ
pterea nos qͥ ſumus in via ⁊ nõ ſumꝰcõiũcti ſic

petimꝰ vt diuia gra hoc ſuppleat i nobis:tenen

do volũtatẽ nr̃am in cõfoꝛmitate ad ſuã in oꝑi⸗
bus nfr̃is:ſicut cõfoꝛmant᷑ illi qͥ ſunt in ceł. Hie
ro.vo ſic exponit di.Oꝛamꝰ hac petitiõe vt liber
tas arbitrij noſtri ſociet᷑ ꝑ gr̃am ſue volũtati q ẽ

ſctificatio nr̃a ⁊ vita et᷑na.Glo.vᷣo Mat.vj.ait.

HMic petit᷑ ſpũs conſilij ꝑ quẽ volũtas dei inqͥᷣrit
vt a nobᷣ impleat᷑. Et alia glo.inqᷣt. Uolũtas dei
eſt pᷣceptoꝝ cuſtodia.? Hugo quem refert mgr

ſentẽtiaꝝ in.j.di.xlv.ait. Pꝛo pᷣcepto dei atq; cõ⸗

ſilio põt accipi voluntas dei.ibi.Fiat voluntas

tua ⁊c̃.Chꝛy.aũt ſuꝑ MattShᷣ.dicit.Nõ ait:fiat

volũtas tua in me vel in nob:ſed vbiq; terrarũ
vt ſoluat᷑ erroꝛ ⁊ plantet᷑ veritas ⁊ expellat᷑ mali
cia vniuerſa ⁊ reuertat᷑ virtꝰ et in nullo ſᷣm hoc
differat iã celũ a terra. Si em̃ ᷣ fiat:nihil diſta⸗
bunt q̃ inferiꝰſunt ab hijs q̃ ſuꝑius.et ſi natura

differãt:angelos alteros terra nobis oſtenden⸗

te.qꝛ hoĩes erũt ſiłes angelis.Augꝰ.vo in.v.ſer/
mone ð vᷣbis dñi ait.Fiat volũtas tna ⁊c̃. Hoc
eſt:vt ſit pax in terra quẽadmodũ eſt i celo.Ideʒ
q̊ʒ Aug. q̃drupliciter exponit p̃dicta xba:quaʒ
expoſitionẽ ponit glo.ſuꝑ Match.et Alexan.de

ales vbi S. di. Sicut in celo ⁊ in terra.i.ſicut i an
gelis ita ⁊ in hoibs.vel ſicut in ꝑfectis ita ⁊ i pec⸗

catoꝛibo cõuerſis.Et idẽ Zugꝰ.in li.de dono pſe⸗
uerantie recitat expoſitiõeʒ Cypꝛiani martyr di
centꝭ.Eſt ⁊ aliꝰ in hijs vᷣbis ſenſus vt.ſ.ꝓ infide⸗

ſocpiſ
oꝛttes
indutino
ſnoc F.
lbyxtno
eisſeden
ſcutince
famteek
incarvey
inthoꝛte
doctrins
ſince Vol
liasint
milerico⸗
cüfratrit
mereget
ſchrob
Dicitaut
volüͤtast
inNod
ua inec
Llm.
mninagmn
etiaſ
M⸗
Kordol
incllo ve
obnublil⸗
Cenrco⸗
lutenue
Ualfitro⸗
boorptpa
Ni Lhes⸗
Opdnd⸗On
hoccdic
Cügvenut
dict Kuen
Puonosoi
nuledn
Nfitinno
1plectoe
ſcricniat
norwis
lidedon

oſtidllco

eclleſla⸗
lr vefig
leceper
leclol det
anomet
gämäſe
ſanince
ödit
Venlarne
ſaptarn

neie,
tmagtmn
W
nuzinſärci
defuln
aſonli,
ngtlsde Sib⸗
N
a ngt
ukadſüud⸗
angtor
8 ſhiande
we Sinn⸗
zrdasſueniſa
Namüdägnen⸗
nulwant
ulig

17 Unweu
Pa ſnud
vos nngtut
iadimhl
güniſin
nin Achzſi
icingn diie ido
un in t
glan ivbisrnen
rad wäin ogi⸗
g ineincl He
achetnöe lide
m we wolütani⸗
n er
imwlünsdeinft
Ningr Vriins d
,iuptodelaig 6
befurwionns
ar ſu aifr
Arbig; munu
nstplulnal
enclofn do
j5furnidl din
oiusuſinam
a Antt
ug fonnli/
lürusna N
nodica
itian ftugoc,
dalernde
ummiſcrln
gecnsi e⸗
aldedonoh
usneſchili⸗

Folium

libo qui ſunt adhuc in terra terrenũ tm̃ hominẽ
poꝛtãtes oꝛare intelligant᷑ fideles qͥ celeſti homie
induti non imerito celi noie intelligunt᷑. Uñ ſen
ſus eſt. Fiat volũtas tua in infidelib ſicut i fide
libo:vt nõ folũ fidelibo augeat᷑ fides ⁊ ꝑſeueret in
eis:ſed etiã infideles eã recipiãt.Tercio exponit
ſicut in celo ⁊c̃.i.ſicẽ in mẽte:ita ⁊ in carne.vt ſicut
in mẽte eſt ſermo leg dei:ad Roma.vij.ita ſit et
in carne vt nõ ↄcupiſcat aduerſus ſpũm. Uel ſiẽ
in xpᷣo:ita ⁊ in eccleſia:ita vt eccleſia ſequat᷑ viã et
doctrinã xpᷣi ⁊ eꝰ faciat volũtatẽ.De q̃ idẽ Aug.
inqͥt. Nolũtas xpᷣi eſt hũilitas in cõuerſiõe:ſtabi
litas in fide:modeſtia in vᷣbis:iuſticia in factis:
miſericoꝛdia in oꝑibo: diſciplina in moꝛib: pax
cũ fratribb:amare deũ toto coꝛde qꝛ pr ñ eſt: ci⸗
mere qꝛ deus eſt:chꝛiſto nihil pponere ꝗꝛ nec ipᷣe
q̃cqᷓ; nob pᷣpoſuit qñ ſeꝓ nob ad moꝛtẽ expoſuit
Dicit aũt Augꝰ.in li.de vᷣbis dñi in monte.Fiat
volũtas tua.i.ſicut facta eſt in ipſo ieſu xpᷣo tãqᷓ;
in viro qͥ patris volũtatẽ impleuit:ita fiat in ter
ra.i.in eccłia tanqᷓ; in femia q̃ illi deſponſata eſt.
Celũ em̃ ⁊ terra conuenient᷑ intelligit᷑ q̃ſi vir ⁊ fe
mina:qm̃ terra celo fecũdante fructifera ẽ. Hec

ille. Qui eciã ait. In illo bcitudis regno vita btã
ꝑficiet᷑ in ſccis ſicut nũc ĩ celeſtiba angelis.et ideo

poſt illã petitionẽ Adueniat regnũ tuum:ſequit
Fiat volũtas tua ⁊c.id eſt ſicut in angelis qͥ ſũt
in celo volũtas tua fit vt te ꝑfruant᷑ nullo erroꝛe
obnubilante eoꝝ ſapiam: ⁊ nulla miſeria impe
diente eoꝝ btitudinẽ: ita fiat in ſcctis tuis qͥ ſunt
in terra:⁊ de tra q;tum ad coꝛpꝰattinet facti ſũt
Vel fiat volũtas tua ſicut in iuſt ita et in pctõꝛi
bus:vt pctõꝛes ad te ↄuertant᷑ ⁊ ſaciãt volũtatẽ
tuã. Chꝛyß. vᷣo ſuꝑ Math.dicit. Uide ↄſeqntiã
optimã.Quia em̃ ↄcupiſcere docuit celeſtia per
hoc qð dictũ eſt Adueniat regnũ tuũ. anteqᷓ; ad
celũ ꝑueniat᷑ iam terrã iuſſit fieri celũ ꝑ hoc qð
dicit. Fiat volũtas tua ſicut in celo ⁊ ĩ terra.Cy⸗
pꝛianus aũt ait. Nõ petimus vt deus faciat qð

vult.ſed vt nos facere poſſimꝰ qð deus vult:qðᷣ

vt fiat in nobis opus eſt dei voluntate.i.oꝑa eiꝰ
⁊ ꝓtectõe.qꝛ nemo ſuis viribo foꝛtj eſt:ſed dei mi
ſericoꝛdia tutꝰ.et Chꝛyſ.addit ĩ omeł. Uirtꝰ em̃
nõ eſt nr̃i ſtudij ſolũ ſed ſuꝑioꝛis gre.et Augẽ.in
li.de bo no ꝑſeuerantie ait.Ex hoc aũt euidenter

oſtẽdit᷑ contra pelagianos initiũ fidei eſſe donũ
dei qñ ꝓ infidelibo vt hr̃e fidẽ incipiant ſctã oꝛat
eccleſia:cũ etiaʒ in ſctis iã ſitfacta dei voluntas.
cur vt fiat adhuc petũt niſi vt ꝑſeuerẽt in eo qð

eſſe ceperũt.Chꝛyb.etiã ſuꝑ Math.dicit. Coõiter

accipi debet qð ait.ſicut in celo ⁊ in terra.i.ſctifi⸗
cet᷑ nomẽ tuũ ſicut in celo ⁊ in terra.Adueniat re

gnũ tuũ ſicut in celo ⁊ ĩ terra.et fiat volũtas tua
ſicut in celo ⁊ in tra.Et vide qᷓ; caute locutus eſt

MNõ dirxit Pater ſctifica nomè tuũ in nobis.Ad
ueniat nomẽtuũ ſuꝑ nos.Fac volũtatẽtuã ĩ no
bis. Nec iteꝝ dixit. Sctificemꝰ nomen tuũ. Su
ſcipiamꝰ regnũ tuũ.Faciamꝰ volũtatẽ tus:ne ſᷣ

LXIII

aut dei tm̃ aut hoĩs tm̃ eſſe videat᷑. Sed medie

dixit ⁊ imꝑſonalit᷑.Nã ſicut hõ non poteſt facere
bonũ niſi habuerit adiutoꝛiũ dei.ſic nec deꝰ bo⸗
nũ oꝑat᷑ in hoie niſi hõ voluerit.Et ideo ðᷣt Fiat
volũtas tua.q.d.Pꝛeſta nobis dñe ↄuerſatiõeʒ
celeſtẽ:q̃tinus q̃cũq; tu vis nos etiã velimus.et
Bꝛeg.ait. Qm̃ vitã hũanã poſt reſurrectiõem ſi⸗
milẽ dicit eſſe vẽturã vite angelice:cõſeqᷓns eſt vi
tã mũdanã ad vitã que poſtmodũ ſperat᷑ diſpo
ni:vt in carne viuẽtes carnalit᷑ nõ viuamꝰ. Per
hoc aũt verus medicꝰ aie ſoluit moꝛbi naturaʒ
vt q̊ͥs occupauit infirmitas ꝑ h̊ ꝙ a voluntate
diuina receſſerãt:a moꝛbo denuo liberet copula
tio ad volũtatẽ maieſtatꝭ diuie. Quarta petitio
eſt. Panẽ noſtrũ ſuꝑſubſtantialẽ pᷣm Match.⁊

fm Lucã q̊tidianũ da nobis hodie. Hiero.aũt

exponit ſuꝑſubſtãtialẽ.i.pᷣcipuũ ac peculiarẽ ſi⸗
ue egregiũ.Chbꝛyb.vo exponit ſuꝑſubſtatialẽ.i.q̃
tidianũ.qꝛ.ſ.ſuꝑ terrã nos q̊ͥtidie ð illo ſumẽtes
ſuſtentat. Si aũt referat᷑ nd panẽ ſacramẽtaleʒ:
ideo ðꝛ ſuꝑſubſtãtialis qꝛ aiam ⁊ coꝛpꝰſuꝑ oẽm
aliũ cibuʒ ſuſtentat ſᷣm alexan.vbi S. Uel ſic ðꝛ
ſim Hiero.qꝛ ſuꝑ oẽs ſubas eſt et vniuerſas ſu⸗
perat creaturas. Uñ notãduʒ eſt ſm alexan.de
Ales vbi S. ꝙ q̃ttuoꝛ ſunt panes nobᷣ neceſſarij
in via.⁊ vnꝰ in pr̃ia. In cuiꝰſignũ dñs pauit po
pulũ ſeq̃ntẽ ſe qnq; panibo Math.xiiij. Pꝛimꝰ
panis eſt matialis ſiue coꝛꝑalis qͥ eſt ad coꝛpis
ſuſtentatõeʒ.de q̊ Geñ.iij.ðꝛ. In ſudoꝛe vultus
tui ⁊c̃.et Mat.iiij. Nõ ĩ ſolo pane viuit hõ.Alꝰ
eſt ſpualis.ſ.panis iuſticie qͥ eſt neceſſariꝰad coꝛ
roboꝛationẽ.de quo LTu.xj.ðꝛ. Accõmoda mihi
tres panes. Iſti em̃ tres panes fſignitficãt triplex
robur.ſ.ad oꝑandũ bonuʒ.ad reſiſtẽdũ malo.?
ad ꝑſeuerandũ in vᷣtutibꝰ. Terciꝰ panis eſt do⸗
ctrinalis qͥ eſt neceſſariꝰ ad eruditionẽ:vt hr̃ i c.
inter cetera.de offi.oꝛ.et hoc vt ſciat qͥd eligẽduʒ
ſit ⁊ qd declinãdum.e q̃ͥ pane ðꝛ Ecci.xv.Ciba
uit illũ dñs pane vite ⁊ itellectꝰ.et iſte panis ſᷣm
glo. eſt vᷣbũ del. Quartꝰeſt ſacramẽtalis qͥ eſt ne
ceſſariꝰad expiationẽ.de qͥ ðꝛ pᷣſ.xxvij. Panẽ an
geloꝝ mãducauit hõ.et Sap.xvj. Panẽ de celo
pſtitiſti eis oè delectamentũ in ſe habenteʒ ⁊ oĩs
ſapoꝛis ſuauitatẽ. Quintꝰ panis eſt eternalis qᷣ
eſt neceſſarius ad fruitionẽ.de q̊ ipſe ait Joh.vj.
Ego ſum panis viuꝰ q de celo deſcẽdi.ſi qs mã /
ducauerit ex h̊ pane viuet in eternũ.et Luc.xiiij
ðꝛ. Btũs qͥ maducat panẽ in regno dei.Ticet ãt
pᷣdic panibo indigeamꝰ ⁊ eos petamꝰ:tñ nõ di
cimꝰ panes in plurali.ſed panẽ in ſingulari gt᷑
vnitatẽ oꝛdinis ſiue relatioõis.qꝛ panis materia
lis:ſpũalis:doctrinalis.⁊ ſacramẽtalis oꝛdinã⸗
tur ad et᷑nalẽ.et hic petunt᷑ ⁊ dant᷑:vt ille qͥ eſt et
nalis habeat᷑. Hec Alex. O&Q& K
AIcet aũt in petitiõe panis compᷣhẽdant᷑
oia vite neceſſaria ſᷣm Aug.et Chꝛyb.ſu
per Matth.vt etiaʒ exponit Nicolaꝰ de

Lvyra vbi S.Tñ cũ magno myſterio poſita ſunt

pᷣdicta vᷣba vt ſex vicia eunitemꝰ. Pꝛimũ eſt ſu⸗
pfluitatis.et ideo dixit:panem:vt nõ ſuꝑflua pe
tamus.vñ Chꝛy. ſuꝑ Mat.aic. Pꝛo pane luſ⸗
ſit oꝛatiõeʒ facere:nõ ꝓ pecunijs neq; laſciuia. ſʒ
ſolũ ꝓ pane q̊tidiano. Poſtulãda ̊ ſunt diuini
tus neceſſaria vite:nõ ciboꝝ diuerſitates ⁊ vina
odoꝛifera ⁊ ceta q̃ delectãt guttur:onerãt aũt vẽ
trẽ ⁊ mentẽ ꝑturbãt.ſed panis qͥ põt ſubam coꝛ⸗
poꝛis ſuſtẽtare ⁊c.Et glo.ſuꝑ Matcth.dicic Hij
vident᷑ argui qui ſpꝛeto victu ⁊ veſtitu cõmuni:
lautioꝛa ſibi pᷣ hijs cũ qͥb viuunt alimenta que
runt. Secundũ viciũ eſt rapacitatis.et ideo di
xit:noſtrũ.nõ alienũ:qð qͥdẽ eſt oẽ illicite acqᷣſitũ
Panis ̊ noſter ſiue de iuſta hereditate ꝑceptꝰ
vel alio iuſto titulo:aut de licico laboꝛe acqͥᷣſitꝰ.
Vnñ Chꝛyb.ſuꝑ Matth.ait.Dicit aũt noſtrũ.qꝛ
qui de iuſticia acqͥſitũ panẽ mãducat ſuũ paneʒ
mãducat.qͥ aũt cũ pcto:alienũ. Poſſumꝰ q̊ʒ di⸗
cere ꝙ dixit noſt ? ꝓpter alias qnq; cauſas. Pꝛi
mo ꝓpter noſtrã humilicatẽ. ¶Iñ Alexã.de Ales
vbi S.inqᷣt. Dicit᷑ noſtrũ vt nr̃a oñdat᷑ indigẽtia:
ꝓpt᷑ quã indigemus hmõi panis refectiõe: vt ſic
indigẽtiã noſtram recoꝛdãdo hũiliemur. Scdðo
Ppter cõicabilitatẽ. Uñ allex.vbi S.addit. Itẽ no
ſtrũ ðꝛ vt oſtendat᷑ ꝙ ꝓxio indigẽte nõ debet ab
aliq̊ vt ꝓpꝛiũ haberi.ſed ⁊ materialis ⁊ ſpũalis ⁊
Doctrinalis ac ſacramẽtalis panis ſibi cõicari.

Chꝛyſ.etiã vbi S.inqͥt.Dicit᷑ noſtrũ.qꝛ oĩa q̃ nob

deus dat: ꝑ nos alijs dat:vt de eo qdð accipimꝰ
ptẽ im potẽtibo faciamꝰ. Qui g̊ de laboꝛibo ſuis
indigẽtibo nõ pꝛeſtat:nõ tii panẽ ſunʒ mãducat
ſed alienũ Hec ille.Lercio ðꝛ nr̃jm ꝓpt᷑ vtilitatẽ.
Vñ Ylex.vbi S.ait.Dicit᷑ noſtrũ.qꝛ nos ſumus
cauſa ꝓpter quam panis matialis:ſpũalis:do
ctrinalis:⁊ ſacramẽtalis eſt inſtitutꝰ.vt.ſ.ſit no⸗
ſtre indigẽtie reparatiuꝰ.noſter ̊ eſt nõ ꝓpꝛietate
ſed vcilitate ⁊ cauſalitate Hec ille.Quarto ꝓpter
dignitatẽ et hoc qq;tum ad panẽ ſacramẽtalẽ.nã
ſoii homi data eſt dignitas cõficiendi iſtũ panẽ
et nõ angelis:ſᷣm theologos in.iiij.dði xiij.Quin
to ðꝛ noſtrũ ꝓpt᷑ comeſtionẽ.nã angeli nõ come⸗
dũt de pane naturali:nec de pane ſacramencali
coꝛꝑis xpᷣi.Licet em̃ vᷣbũ dei ſit panis angeloꝝ:
tñ panis hoiĩis eſt verbũ caro factũ.ſᷣm em̃ deita
tẽ inuiſibilẽ deꝰreficit angelos.Uñn Raphael di
xit Thobie.xij.Ego cibo inuiſibili qͥ ab hoibo vi
deri non põt vtoꝛ.ſᷣm aũt deitatem in ꝑſona filij
incarnata reficit nos. Terciũ viciũ ẽ anxietatꝭ

ſiue nimie ſollicitudinis pcurãdi terrena ꝑ lon⸗

ga tꝑa poſſidenda:cõtra illud qð aplłis ipſe do⸗

minus inqᷣt Mat.vj. di. Nolite cogitare de cra⸗

ſtino.et ideo dixit qͥtidianũ.UVñn Chꝛyb.inqͥt Po
ſtulare iuſſit panẽ illũ qͥ nobis hodie ſufficit: vt
de craſtino nõ cogitemus:⁊ nõ cõteramus noſ⸗
ipſos ſollicitudine ſuꝑuenien diei. Hec ille in
omelt. qͥ tñ limitando pᷣdicta ait ſuꝑ Matcheũ.
Et ſic ſᷣma facie vident᷑ hec verba ſonare vt qui
boc dicunt nõ habeãt cibũ in craſtinũ pᷣꝑatum:

quod ſi ita eſt:oꝛatio iſta aut pauc poteſt cõue⸗
nire ſicut apłis qͥ docendi gr̃a oĩ tꝑe vagabant᷑.

aut foꝛſitan nulli.Doctrinã aũt chꝛiſti ita debe⸗

mus aptare vt oẽs in ea ꝓficiãt. Uñ Cypanꝰ in
quit.Diurnũ cibum diſcipulus xpᷣi debet petere
ne in longũ deſideriũ petitõis excendat.qꝛ cõtra
riũ ſibi fit ?⁊ repugnãs vt qrat in ſeculo diu ma⸗
nere qͥ petit regnũ celoꝝ velociter aduenire. Uel

addit q̃tidianũ:vt tantũ qs manducet q̃ntũ rõ
naturalis exigit:nõ qᷓntũ laſciuia carnis impel⸗

lit. Si em̃ in vno cõuiuio tãtũ expẽdis qᷓntũ ſuf⸗
ficere tibi põt ꝓ cẽtũ diebo:iã nõ qͥtidianũ cibum

mãducas:ſed multoꝝ dieꝝ.Hec ille. Hũc gpa

nẽ q̊tidianũ petimꝰ vt coꝛpꝰ noſtrũ in dei ſerui/

tio ſuſtẽtemꝰ.nõ vt ipᷣm ſuꝑfluitatibo replẽdo q
ſpũm recalcitrare faciamꝰ. Uñ ðꝛ in c.charitas.

G. Icẽ coꝛpꝰ.de pe.diſt.ij. et ſunt vᷣba Pꝛoſperiĩ

libꝛo de vita ↄtẽplatiua.Coꝛpꝰnr̃m qꝛ pars no
ſtri eſt ad boc nob diligendũ eſt:q̃cinꝰ ſpiritui oꝛ

dinate ſubiectũ:ad eternã ſalutẽ accepta moꝛta/
litate ⁊ incoꝛruptibilitate gꝑueniat. Ubi glo.ſuꝑ

verbũ ſubiectũ ait. Debemꝰ adhibere iumento

noſtro ſaccũ:pale:⁊ flagellũ. Saccũ.i.oꝑa pe⸗
nitẽtie ⁊ alia bona oꝑa. Paleã.i.neceſſaria ad vi

te ſuſtentationẽ. Flagellũ vo ad caſtigationeʒ ſi
exceſſerit. Si aũt intelligamꝰ de pane ſacramen

tali:ex h̊ qð dicit qtidianũ oſtendit vtilitatẽ quã
recipimꝰ ex qtidiana cõione:ſicut fiebat in pᷣmi⸗
tiua eccłia.vt habet᷑ in c.ꝑacta.ð ↄſe.di.ij. Et ita

exponit᷑ in collatiõibo pacrũ vbi ðꝛ.Ex boc oſten

dit eum qͥtidie eſſe ſumendũ:qꝛ nõ eſt dies q̃ nõ
opus ſit nob huiꝰ panis ꝑceptiõe:coꝛ interioꝛis
homis ↄfirmãte.Augꝰ.vᷣo ſuꝑ Lucã exponit di
cens. Uel q̊tidianũ panẽ accipiamꝰſpũaleʒ:pᷣce⸗
pta.ſ.diuina:q̃ quotidie opoꝛtet meditari ⁊ oꝑa
ri. Quartũ viciũ eſt arrogãtia. Sũt em̃ pleriq;
qͥ diuitias q̃s poſſident ſuo vel ſuoꝛuʒ laboꝛi ac
ſollicitudini ⁊ induſtrie tribuẽtes gloꝛiant᷑:⁊ ob
liuiſcunt᷑ ſe illas ſuſcepiſſe a deo.et ideo ſubdit᷑.
Da.ſ.tu cuiꝰſunt vniuerſa.deq̃ inquit PS.Qui

dateſcã omni carni.Lhꝛyſoſtomꝰ aũt ſug Mat

theũ exponit di.Dicimus:da nobis:vt qð man
ducamꝰde manu deiaccipiamus:qð eſt tm̃ ſan
ctoꝝ.nam illi deus dat panẽ qͥ cũ iuſticia pᷣꝑat.

diabolus aũt ei qͥ pᷣparat cũ pctõ. Quitũ viciũ

eſt tenacitatis. Sũt em multi diuites qᷣ faciũt ſi
bi vngulas curuas ad retinẽduʒ ſibi oia ⁊ nihil
pauꝑibo erogandũ.et ad modũ milui efficiunt

qui ſemꝑ clamat:mihi mihi mihi.et ideo ðꝛ.Da

nobis:nõ mihi.Cõtra q̊s inqt Ambꝛoſius inc.

ſicut bij.xlvij.diſt.Eſuriẽtiũ panis eſt quẽ tu de⸗

tines ⁊c.Et ibidẽ.Pluſqᷓ; ſufficit ad ſumptꝰ vio
lenter obtẽtũ eſt. Sextũ viciũ eſt lõgeuitas ſi⸗
une imoꝛtalitas.Sũt em̃ qͥdam qui ſicut nunqᷓ;
moꝛi vellẽt:ſic etiam putãt ſe qͥdãmõ in ꝑpetuuʒ
vel ſaltẽ diutiſſime victuros:ſicut Matbuſalẽ.
et ideo toto affectu terrenis imerſi:pꝛeſens ſecu/⸗
lũ quaſi quendã ſibi cõſtituũt paradiſum. ꝓpter

ſunt ſece

ventun
herütieer

ilocopa

paneſach
lo ryhe
geyciſt
porist⸗

Quldhte

ſrati⸗

Mrut in
habes pt

cilnce
catimei

ls. lbi.n.

pis peca
dierimu
Wys ve
Ouispo
peloonR

ltcoltl
ſͤeſthon

pecck Qn
Ninc.
zeoden
nulläoi
ſrohtie
Ltjo
toyn de 1
debltoꝛes⸗
hcagkdeẽ

Hellle Et

Dcbtiinig
Pliondinl.
Uncbipet
deorinarn
gbünenren
Pellauit
murqpe
Umorxär
lensopln
dMsd
Hocad
latorepl
prer bu
pooim.
ctinnob
mselte
acöe.
bädepe
Padneri
ſimtins
gedei
Fracin
bitgenn
thr än

icerugede,
tchſtiie dehi
S dcberpenne
encqeci⸗
dlan ln
undunii
söniͤſ
wchämchnn
Deill Nicin
noſründeſnn
urndiͤ
ndrnccns
☚☛
icinemmg
umnn highiy
chir MN
inaaddi
Aakguanſ
5 ade
riarſtri zn
bick toolen
iuickditsqno
n eäcponitd
Han ſpüaleyr
õ
A vorzlodole
hars goruntrch
m a e indal⸗
eigut P Aul
Vn nieſo Mr
nobisrtqoman
nsrgöcktnſan
acäukicn ,
C. Dutün
dinirse uii
uz ſbicu:mln
ümmiu an
. ntiatnd
ce mnlis n
in⸗ aimden
u inge 1h
inne
if ogulas
n iſcnt uc
nanthal,
cvt?.
mling⸗

Folium

quod dicit᷑:hodie.quaſi dicat᷑.petite que vobis

ſunt neceſſaria ad pᷣſens tps.qꝛ neſcitis qͥd ſuꝑ⸗
uentura pariat dies. Augꝰ. vo in li.de dono ꝑſe

uerãtie.et Cypᷣanus vbi S.⁊ ᷓlexander de Aäles

in loco pᷣallegato:exponunt hoc verbũ hodie de
pane ſacramentali dicẽtes. Alia eſt ratio moꝛa⸗
lis vt ꝑ hoc intelligat᷑ ꝙ panis iſte die gr̃e:nõ no

cte pcti ſit accipiendus.nã indigne accipiens coꝛ

poꝛis ⁊ ſanguinis dñi reus efficiat᷑.j.ad Coꝝ.xj
Quinta petitio eſt.Dimitte nobis debita no⸗
ſtra ⁊c̃. In qͥbo vᷣbis tangunt᷑ tria. Pꝛimo diuie
virtut imenſitas.ibi.dimitte.ſ.tu deus qͥ ſolus
habes ptãteʒ in terra dimittẽdi pctã Matth̊.ix.

cui inqᷣt ꝓgha pᷣl.xxxj.Tu remiſiſti impietatẽ pec
cati mei.Scðo tangi pꝛauitatꝭ hũane cõmuni

tas.ibi.nobis.q oẽs ſumus pctõꝛes.ad Ro.iij.
Oñẽs peccauerũt ⁊ egẽt gratia ði. Et.j. Jobᷣ.j. Si

dixerimus qꝛ pctm̃ nõ habemꝰ ipſi nos ſeduci⸗

mus ⁊ veritas in nobis non eſt.et Pꝛouerbᷣ.xx.
Qulis põt dicere mundũ eſt coꝛ meũ:purꝰ ſum

a peccato.q.d.nullus pᷣter xpᷣm ⁊ matrẽ eius:vt

excipit Augꝰ.in li.de natura ⁊ gra.et Ecces.vij.
Aõ eſt hõ iuſtus ſuꝑ terrã qͥ faciat bonuʒ ⁊ non
peccet. Quapꝛopt Augꝰ.in li.de bono ꝑſeueran
tie inqᷣt. Hoc telo pelagiani cõfodiunt᷑ heretici
q̃ audent dicere hominẽ iuſtũ in hac vita babere
nullũ oĩno pctm̃. Tertio tangit᷑ ſeruitutꝭ angu⸗
ſte anxietas.ibi.debita nr̃a.i.pctã.ſᷣm glo.Unde
Lu.xj. ðꝛ.Dimitte nobis pctã noſtra. et ita Ale⸗
xan.de Ales vbi g di. Debita dicunt᷑ pctã q̃ nos

debitoꝛes pene cõſtituũt. Ut em̃ dicit Inno.nõ

hic agit᷑ de debitᷓ pecuniaꝝ ſed de debit offenſa
rũ.Lu.xiij. Putat qꝛ ⁊ ipſi debitoꝛes fuerũt ⁊c̃.
Mec ille.Et Augꝰ.in li.de vᷣbis dñi ait.Quid eſt
debitũ niſi pctm̃. Hãc aũt pecitiõeʒ exponẽs Cy
pꝛianꝰ in li.de oꝛatiõe dñica inqt. Poſt ſubſidi⸗

um cibi petit᷑ et venia delicti:vt qͥ a deo paſcit᷑ in
deo viuat.nec tm̃ pñti vite ſed eterne cõſolat᷑: ad
quã venire põt ſi pctã donent᷑ q̃ debita dñs ap⸗
pellauit.Quare neceſſario ⁊ ſalubꝛiter admone
mur q pctõꝛes ſumꝰ dũ ꝓ pctis rogare compel⸗
limur.vñ ne qᷣs ſibi q̃ſi inocẽs placeat ⁊ ſe extol⸗
lendo plus pereat:inſtruit᷑ ſe peccare q̊tidie duʒ
ꝓ pctis q̃tidie iubet᷑ oꝛare.Et Litꝰ expoſitoꝛ ait.
Hoc additũ eſt neceſſario ꝓ eo ꝙ nullꝰ ſine pec/
cato reꝑit᷑tne impediamur a ſacra participatõe
ꝓpter humana pctã. Cũ em̃ teneamur exhibere
xpᷣo oĩmodꝗã ſctitatẽ qui ſpmſctim̃ habitare fa/
cit in nobis:redarguẽdi ſumus ſi non obſerue⸗

mus ei templũ munduʒ. Sequit᷑ aũt in pᷣdicta

petitiõe. Sicut ⁊ nos dimittimus ⁊c.qð etiã ha
bet᷑ de peni.di.j.c.tres ſunt. Unde eſt notanduʒ
qꝙ aduerbiũ ſicut 'ᷣm doctoꝛes poteſt hic accipi

ſimilitudinarie vt Matth.xxij.Erunt ſicut an⸗

geli dei in celo. Qui em̃ indulſerit alijs:locũ vel
gradũ tenebit angeloꝝ:et qui nõ indulſerit tene/⸗
bit gradũ demonũ ⁊ erit ſociꝰeoꝝ.Scðo accipi

tur qntitatiue.ſi cut ad Roma.vj.vbi ðꝛ. Sicut

LXIDI

exhibuiſtꝭ mẽbꝛa veſtra ⁊c̃. Sicut g̊ exhibuiſtis
vos ad faciendã vindictã vniuerſaliter.ardent᷑
velociter.ꝑſeuerãter.⁊ frequent:ita debetis vos
exhibere ad parcendũ oibus:remittẽdo omnes
iniurias amoꝛe dei:et cum ardenti feruoꝛe cha⸗
ritatis ac cito.et ꝑſeuerare in dilectione pꝛoximi
et nõ ſolũ ſemel remittere ſed ſeptuagieſſepties
ſicut boꝛtat᷑ dũñũs Matthᷣ.xviij. Et poſuit finitũ
numeꝝ ꝓ infinito ᷣm Nicolaũ de Lyra.i.totiẽs
quotiẽs offenſus fuer remitte ſi vis pctã tua a
deo tibi remitti qàͥ ait Matth̊.vj.⁊ Lu.vj.Dimit
te et dimittet᷑ tibi.Trãſſumptiue de peni.di.iiij.
c.dicit dñs.Dicit aũt Cirillꝰ in declaratiõe oꝛa⸗
tionis dñice.Uult em̃ vt ita loq̃r patiẽtie quam
homies colunt imitatoꝛẽ fieri deũ:vt qualẽ ipſi
exhibuerunt cõſeruis bonitatem:talẽ pari lance
reciꝑe petant a deo qͥ iuſta recõpenſat. Hoc igit
aduertẽtes grates agẽde ſunt debitoꝛibo nf̃is.fi
unt em̃ nobis ſi ſapimus cauſa idulgẽtie maxie
et pauca exhibentes plurima reꝑiemus. am
et nos multa debemꝰ et magna debita deo qrũ
ſi minimã ꝑtẽ a nobis vellet exigere iã perijſſemꝰ
Et Cipanus inqᷣt. Qui ꝓ pctis nos oꝛare docu
it paternã miſcdᷣiam pꝛomiſit.ſed plane addidit
legẽ.certa cõditõe nos ↄſtringẽs:vt ſic nobis de
bitũ dimitti poſtulemus:ſᷣm ꝙ ⁊ ipſi debitoꝛi⸗

bus nr̃is dimittimus. Et Gꝛego.x. Moꝛa.ad⸗

dit.vt ꝓfecto bonum qð a deo cõpuncti petimꝰ
hoc pᷣmũ ꝓximo cõuerſi faciamꝰ. Hec ille. No⸗

tandũ eſt etiã pᷣm alex.de Ales vbi S. 2 beatum
Tho.in.iiij.ſcripto ſen.di.xvij.in expoſitione lr̃e
ꝙ ille qͥ in ꝑſona eccłie dicit Dimitte nobᷣ ꝛc̃.non

peccat hoc dicẽdo.ſed tñ ei nõ remittunt᷑ pctã ni
ſi ⁊ ipſe remittat debitoꝛibo ſuis.qꝛ ait ipſe dñs
Mattb.vj. Si dim iſerit hoibo pctã eoꝝ:et pat
veſter celeſtꝭ dimittet vobis pctã veſtra.Si aũt
nõ dimiſeritis:nec pr̃ veſter celeſtis dimittet vo⸗
bis.Tali aũt retinẽti iniurias ⁊ vindicare ſe vo⸗
lenti dicet dñs in iudicio. Serue nequõ:oẽ debi
tũ dimiſi tibi qm̃ rogaſti me:nõne ergo opoꝛtu
it et te miſereri cõſerui tui ſicut ⁊ ego miſertꝰſum
tui Mat.xviij.et de pe.diſt.iiij.c.dicit dñs.et de
ↄſe.di.ij.c.panẽ de altari. Pꝛopterea inqͥt Aug.
de vᷣbis dñi. Si non dimiſeris nõ poter dicere
dimitte nobis debita noſtra ſicut ⁊ nos dimitti
mus debitoꝛibo noſtris.ſ.in ꝑſona ꝓpꝛia. qꝛ ſic
faciendo potius peccas qᷓ; merearl. Unñ Chꝛyf.

ſuꝑ Mattheũ ait.Cum qua ergo ſpe oꝛat qͥ ini

miciciã ſeruat aduerſus alteꝝ a qͥ foꝛſitan leſus
eſt. Sicut em̃ ipſe oꝛans mẽtit᷑dicit em remitto
⁊ non remittit.ſic et a deo petit indulgentiam ⁊

non illi indulget᷑.hec ille.Dicit tamẽ Auguſtinꝰ

in libꝛo enchiridiõ. Cum in oꝛatione dicitur:di
mitte nobis debita noſtra ſicut et nos dimitti⸗
mus debitoꝛib noſtris. ꝓculdubio verba ſpon
ſionis huius implent᷑:et ſi homo nõdũ ita perfi
cit vt diligat inimicum:tamen quãdo rogat᷑ ab
hoie qui peccauit in euʒ vt ei dimitcat: dimiccit

ex coꝛde qᷣ etiã ſibi roganti vult dimitti Hec ille
Et gloſa ſuꝑ illð:debitoꝛib⸗ noſtrꝭ:exponit.ſ.pe⸗
tentibo. Ex qb vᷣbis qᷣdaʒ voluerũt dermiare ꝙ
ſolũ veniã petẽtib eſt remittẽdũ. Sed Alexãder
de Ales vbi s dicit: ꝙ om̃iby eſt generalit᷑ venia
dãda:iuxta ill Marci.xj.Dimittite ſi qᷣd habe⸗
tis aduerſus aliquẽ. ſ.qͥ vos leſit. Licet aũt etiaʒ
nõ petẽtibo ſit venia dãda:tñ ma xie eſt petentib·
impendẽda.vñ Augꝰ. de ſermone dñi expones
pᷣdicta vba Dimitte nob ⁊c.inqt.Cũc conuinci
mur 7ͤ iſtã regulã feciſſe:ſi eis non dimitcamus
qͥ veniã petũt:qm̃ et nobis veniã petẽtibo a beni
niſſimo patre dimitti volumꝰ. Dicit aũt Alexã
der de Ales et Nicolaus de Lyra vbi S. ꝙ licet
iniuriã paſſus teneat᷑ ꝑcere iniuriãti: remitcẽdo
ei odiũ ⁊ deſidderiũ vindicte.nõ tñ tenet᷑ ei remit

tere dãnũ qð ab illo ſuſtinuit: nec detrimẽtũ qðd

paſſus eſt ex iniuria illata.ĩmo põt illud petere
luridice: vt etiã dicit glo.in c. Si qͥs ↄtriſtatꝰ.xc.
di.p c.ſi illic.xxiij.q.iiij. Rancoꝛẽ tñ coꝛdis etiaʒ
iniuriãte nõ ſatiffaciẽte tenet᷑ dimittere.de pe.di.
v.c. vlti. Immo nunq; debet admittere.qꝛ nõ li⸗
cet aliquẽ odio br̃e.xxiij.q.iiij.c.cũ in lege.Eſt aũt
pfectõis nõ ſolũ remittere rancoꝛẽ ſed etiã dãnũ

iuxta exboꝛtationeʒs dñi dicẽc Mat.v.Qui vult

tecũ ↄtẽdere ⁊ tunicã tuã tollere:dimitte ei ⁊ pal⸗
liũ.Et ibidẽ ac Lu.vj.Si qͥs ꝑcuſſerit te in vnã
marillã pᷣbe ei ⁊ alter. O
Ervrta petitio eſt.Et ne nos inducas in tẽ
s ptationẽ. Ubi notandũ ꝙ nõ ðꝛ Mitte
nnobls tẽptatiões vel ꝑmitte nos tẽpta⸗
ri: eoꝙ ſumꝰ impfecti.⁊ tẽptationes ſunt ꝑiculo
ſe ex q̃ttuoꝛ ꝑtib. Pꝛimo ex ꝑte hoſt qͥᷣ nõ inten
dit niſi malũ cũ tẽptat. Scðdo ex ꝑte mẽt qᷓ cum

nõ ſꝑ ſit diuĩe gre auxilio roboꝛata in bello tem
ptationis cadit. Uñ glo.ſuꝑ Mat.iiij.ait. Si⸗
ne ſpũſctõ qͥ ad pugnaʒ vadit cito cadit. Tercio

ex pte tꝑis.nã difficile eſt in tota vita militare vi
rilit᷑ ⁊ nũq; deficere.de q̃ pugna ðꝛ Job.vij. Mi
litia (als tẽptatio)eſt vita hoĩs ſuꝑ terrã.Quar/
to ex ꝑte finis.qꝛ tẽptatio ðᷣmonis:carnis:et mũ
di eſt ad eneruandũ ⁊ deijciendũ ac damnandũ
Cũ g̊ ſit ita ꝑiculoſa nõ debemꝰ eã expetere. qꝛ qͥ
amat ꝑiculũ pꝑibit in illo Ecci.iij. Nõ etiã ðꝛ.nõ
ꝑ mittas fieri nob tẽptatões.qꝛ hoc eſſet ablatio
multoꝝ bonoꝝ.vñ Augꝰ.ait. Periculoſa tẽpta
tio eſt nulla tẽptatõe pulſari.? ideo eſt:qꝛ inde ꝓ
ueniunt multa mala. Pꝛimũ eſt üllatio coꝛdis.
Secundũ incõſideratio ſui. Terciũ incõpaſſio

tẽptatoꝝ. Quartũ ↄtẽptꝰ⁊ deſpectio alioꝝ.Qui

tũ eſt ignoꝛãtia agẽdoꝝ:iuxta illud Ecẽi.xxxiiij.
Qui non eſt tẽptatꝰqͥd ſcit.Et ꝓpterea deꝰnoluit
ab aplo Paulo tẽptatiõem auferre:licet eã au⸗
ferri poſtularet: vt ipᷣe inqt.ij.ad Co ꝝ.xij.et Tho
bie.xij.ait angelus Rapbael ipᷣi Thobie.Quia
acceptꝰeras deo neceſſe fuit vt tẽptatio ꝓbaret te
Et ideo licet ↄſiderãdo fragilitatẽ noſtrã nõ de/
beamꝰ tẽptatiões pᷣſiptuoſe expetere:tñ qñ deꝰ

eas nob fieri ꝑmittit:eas debemus patient᷑ ſuſj/

ferre.qꝛ Btũs vir qͥ ſuffert tẽptationẽ: qm̃ cũ ꝑ⸗
batꝰfuerit accipiet coꝛonã vite ⁊c̃. Jaco.j.Et ꝓpt
hoc ðꝛ ibidẽ. Oẽ gaudiũ exiſtimate fratres cũ in
varias tcẽptatiões incideritis ⁊c̃.Dicit᷑ aũt Et ne

nos inducas in tẽptationẽ.ſ.in q̃ ſuccũbamus.

ſed da nobᷣ vᷣtutẽ reſiſtendi et vincendi tu fidelis
deus qᷣ nõ pater hoiem tẽptari ſupꝛa id qð po⸗
teſt:ſed fac cũ cẽptatione ꝓuẽtũ vt poſſit ſuſtine
re.j.ad Coꝝ.x. Hoc aũt dicẽdo ↄcoꝛdamꝰ cum
ꝓpbᷣa q ait pᷣl.xvij. In te eripiar a tẽptatione ⁊ in

deo meo tranſgrediar murũ.i.omne foꝛte pᷣliuz
ſuꝑando cõfringam. Pꝛedicta aũt expoſitio cõ

firmat᷑ ꝑ glo. Matth.vj.q ait. In tẽptationẽ in/
ducit᷑qͥ teptatiõe frãgit᷑.et Rugꝰ.i li.de vᷣbis dñi
exponit Et ne nos inducas in tẽptatiõeʒ:quõ.ſ.

ferre nõ poſſumꝰ:ſed quã ferre poſſit hũana cõ⸗
ditio. itus q̊ ait. A diabolo nõ tẽptari eſt ipol

ſibile.ſed ne a deo relinqᷓmur in tẽptatione depᷣ⸗

camur. Qõ aũt ex ꝑmiſſiõe diuina ↄtingit:illud
deus qñq; facere ðꝛ in ſcptura.⁊ ſᷣm hᷣ niſiꝓbibe

at tẽptationis inualeſcẽtiã que ſupᷣ nos eſt:tunc
nos in tẽptationes inducit. Maximus aũt ðt.
Mandat deꝰ vt petamꝰ Ne nos inducas in tẽ⸗
ptationẽ.i.nõ ꝑmittas voluptuoſaꝝ ⁊ ſpõtane⸗

arũ tẽptationũ exꝑientiam pati.et Baſilius in⸗

quit. Non docet nos in oꝛãdo petere afflictiões
coꝛꝑales. Uniuerſalit᷑ aũt pᷣcepit oꝛare nõ ſubi⸗
re ceptationẽ.ſed poſtqᷓ; aliquis ſubijt:expedit a
dño petere vtutẽ ꝑferẽdi:vt cõſume?᷑ in nob illð
Qui ſuſtinet vſq; in finẽ ſaluꝰerit.et Chꝛyſo.ſuꝑ
Matthᷣ.ait. Hic docet neq; renuere agones:ne⸗
qʒ inſilire. Ia em̃ ⁊ victoꝛia clarioꝛ nobis erit et
deuictio diaboli deriſibik. Atcractos em̃ opoꝛtʒ

virilit᷑ ſtare:non vocatos aũt ſilere ⁊ tpus expe

ctare agonis:vt et non vanam głiam et virilita
tem oſtendamus. Hec ille. Licet autẽ dicat᷑ Ge
neſis.xxij. Lemptauit deus Abꝛahõ. Et Sap̃.
iij.Quoniã deus tẽptauit eos.tamen exponi de
bet ſᷣm pᷣdicta.quod etiam cõfirmat Auguſtinꝰ

de verbis dñi:dicens. Nos non in temptatiõez

per ſemetipᷣm inducit deus.ſed induei patitur.
Unde Jacobi.j.dicit. Nemo cũ tẽptat᷑ dicat ꝙ a

deo temptat᷑. Deus em̃ intẽptatoꝛ maloꝝ eſt: et

ipſe neminẽ temptat.ſed vnuſquiſq; tẽptat᷑ a cõ⸗
cupiſcentia ſua abſtrac:ꝰ ⁊ illeccꝰ. Idem q̊ʒ Zu⸗

guſtinꝰ vbi ſupꝛa dicit. Aliud eſt induci in ten/
ptationẽ et aliud temptari. Nam ſine tẽptatiõe

ꝓbatus eſſe nemo poteſt:ſiue ſibijpſi:ſiue alijs.
Nõ igit᷑ hic oꝛat᷑ vt non tẽptemur:ſed vt nõ infe/
ramur in tẽptationẽ:tanq; ſi qſpiam cui neceſſe

eſt igne examinari nõ oꝛet vt igne nõ continga?

ſed vt non exurat᷑. Inducimur enim ſi tales inci

derint temptatõnẽes quas ferre non poſſumus

Cum ergo ſic petimus hoc rogamus: ne deſer⸗/
ti eius adiutoꝛio: alicui tẽptatiõi vel ↄſentiamꝰ
decepti:vel cedamꝰafflicti. Idem etiaʒ Augꝰ.in

libꝛo de bono ꝑſeuerantie ait.Cum ſancti petũt

nemoſul

Adoꝛantqh

wnagde
tiptationa
aitr
ptotio larn
tuoet mib
cotick ven
in prutere
ſopare vir
amorꝛedel
pheta dict
Gaebate
Dkotionec
ſupplen
gentescſe
cs ſeten
gitia vlrtu
cüeſt aliu
6Fume
Aptariond
6

cbimmico⸗

dddno
nos d
lumhicdt
nonueen
noo inpae
Mpraa
Imhperrarao
Gusopatur

Mrainerpe

lbwariam
lis wenia
Wa.N T
malomie
bikaſeui
nüda. Ni⸗

demang.

Rudae
lelligkde
lberas ad
ckBmen⸗
ſupa de
ſus pecit
Siem̃ ei
Ppopeſtr
winlono
Lſeellor
wusyyve
flamus.
mus vfi
üce
ſertenol
luriit.

nusanintt L
nzei
dektitn
lucidamns,
ncendiuſtei
nrngio
uRpobeſuche
S H
natihennrei
Aomneſurzin
iihunnign
ilideſtii
mooſſebümi⸗
onötienncki
mefnöni r
wüpchen
Wnmns nitde
tws naasinni
Ne
Dasd
ioen miaiis
öaprorurn di
guis ibrrepeltt
tciſumt uno l

me n.ſg
mooragonesne

curor nodis erite
mavstmohon
et tipuseh
un gameryin
Ur midien
1 Zhrubi t,
vs amenapon⸗
emu luti
on u lenplanio
Nindus gonw/.
citipestdicta
NunmlEd
aigzihtnt16
la Penhen
ckibtanrn
ſuom ir inne
Neſnihlrlit⸗
emor N
iiſnmn e⸗
rer jonungu
maniuulol
mmn oſunn⸗
,amns⸗edel,
ärel Nnm
ncidg
.Cunlenete

Folium

ne nos inducas vel inferas in tẽptationẽ: qͥd ali
ud oꝛantqᷓ; vt ĩ ſanctitate ꝑſeuerẽt.Dicit aũt Ale

xander de Alles vbi S. ꝙ licet ab igfect ⁊ ifirmis

tẽptatio nõ ſit appetẽda ſed patiẽtia ⁊ victoꝛia ſi
accidat. Itẽ nec a ſanctis ſit vnqᷓ; appetẽda tem/

ptatio carnis.qꝛ vt ait glo.ij.ad Coꝝ.xij.ibi Da

tus eſt mihi ſtimulus:teẽptatio q̃ fit a carne pec⸗

catũ eſt veniale:et ſi ei nõ ↄſentiat᷑. Lñ viri ꝑfecti
in vᷣtute ⁊ exꝑti de ꝑicuł teptationũ ⁊ qͥ ſciũt eas
ſuꝑare virilit᷑ qꝛ ſunt bñ firmati in cõfidentia et
amoꝛe dei:qñq; appetũt cẽptari.ſicut faciebat ꝓ
pheta dicẽs pᷣſ.xxv. Pꝛoba me dñe et tẽpta me.
Scliebat em̃ ꝙ vt dicit glo.ſuꝑ Match̊.vj.tem⸗
ptatio neceſſaria eſt ad coꝛonã.et ꝙ vt inqᷣt glo.

ſuꝑ pᷣdicta vᷣba pſalmiſte:niſi tẽptaremur negli
gentes eſſemꝰ. Et ideo Gꝛeg. in moꝛa. inqᷣt. Sã⸗

ctus ſe temptari deſiderat poſt vᷣtutes:ne ex cõfi

dẽtia virtutũ in pctm̃ cadat Hec ille. Sed vt di⸗

ctũ eſt aliud eſt tẽptari ⁊ alið in tẽptationẽ indu

ci. Illum em̃ vt ait Augꝰ. in li.de vᷣbis dñi:deꝰ i
tcẽptationẽ inducit quẽ ſuo auxilio deſeruerit.

Eptima ⁊ vltia petitio eſt Secd Dd

8s libera nos a malo.quam exponit Aug.

vbi S. di.Unuſquiſq; petit vta malo:hᷣ ẽ

ab inmmico ⁊ pctõ liberet᷑. Sed qͥ deo ſe cõmittit

diabolũ nõ tumet. Si em̃ deꝰ ꝓ nobis qͥs cõtra

nos.ad Roma. viij. et Chꝛyf.in omelł.ait. Ma/
lum hic diabolũ vocat ꝓpter excellentiã malicie

non que ex natura eſt ſed q̃ ex electione:etqͥᷣa ad
nos impacabile bellũ habet.et Cypanus dicit.

Hic ꝓteccionẽ dei aduerſus malũ petimꝰ:qua
impetrata contra omnia que diabolus ⁊ mun
dus oꝑatur ſecuri ſumꝰ.Sctũs aũt Bonauen
tura in expoſitiõe oꝛõnis dñice ait: hic petimꝰ

liberari a malo culpe.i.cuiuſlibet peccati moꝛta
lis ⁊ venialis:vt de nobis dici poſſit illð ad Ro
ma.vj. Liberati a pctõ:ſerui aũt facti deo. Itẽ a

malo miſerie:ad Roma.viij. Creatura libera⸗
bit᷑ a ſeruitute coꝛruptiõis in libertatẽ głie filio⸗
rũ dei.Itẽ a malo pene:maxime ĩferni.Oſee.xiij
De manu.ſ.eterne moꝛt liberabo eos: de moꝛte
redimã eos. Nos aũt dicamus ꝙ generalit᷑ in⸗

telligit᷑ de oĩ malo.Et ideo dicamꝰdeo Tu es qͥ
liberas ab omni malo Sapᷣ.yvj. In fine aũt di

cit᷑ amen.i.ᷣm Hieronymũ ⁊ Bonauẽturã vbi
ſupꝛa Uere ⁊ fideliter fiãt nobis gratie poſtula⸗
te. Augꝰ.aũt vbi S..inqͥt. Uidet᷑ etiam iſte nume
rus petitionũ ſeptenario beatitudinũ cõgruere
Si em̃ timoꝛ dei eſt q̊ bti fiunt pauꝑes ſpũ:qm̃

ipſoꝝ eſt regnũ celoꝝ:petamus vt ſctificet᷑ in ho

minib nomẽ dei timoꝛe caſto ꝑmanente in ſecu

la ſeculoꝝ. Si pietas eſt q̃ bci ſunt mites:peta/
mus vt veniat regnũ eius:vt miteſcamꝰ nec re⸗

ſiſtamus. Si ſcientia eſt qᷓ bti ſunt qͥ lugent:oꝛe
mus vt fiat volũtas eius ſicut in celo ⁊ in terra.

ꝛ cũ coꝛpꝰ tanqᷓ; terra ſpiritui tanqᷓ; celo conſen
erit nõ lugebimꝰ. Si foꝛtitudo eſt q̃ beati ſũt qͥ

cſuriũt:o:emꝰ vt panis nr q̃tidianꝰdet᷑ nob bo⸗

die q̊ͥ ad pleniſſimã facultatẽ venire poſſumus
Si conſiliũ eſt qͥ bti ſunt miſericoꝛdes:qm̃ ipſo
rũ miſerebit᷑ deꝰ:dimittamus debita vt nob no
ſtra debita dimittant᷑ Si intellectꝰ eſt q̃ bti ſunt
mũdo coꝛde:oꝛemus nõ induci in tẽptatiõeʒ:ne
habeamꝰ duplex coꝛ tꝑalia ⁊ terrena ſectãdo:de
quib tẽptatiões fiunt in nobis. Si ſapiẽtia eſt
q̃ bci ſũt pacifici qm̃ filij dei vocabunt᷑oꝛemꝰ vt
liberemur a malo. Ipſa enim liberatio liberos
nos faciet filios ðᷣi. Hec ille.Multas aũt alias
expoſitiones ⁊ q̃ſtiones circa hãc oꝛõnem dimit
to cã bꝛeuitatꝭ:q̃s ponit alex.de Ales in.iij.par⸗
te ſum me in tractatu de officio miſſe:mẽbꝛo.iiij.
Pꝛo cõcluſione vᷣo dico ᷣm ſanctũ Bonauen.
vbi S.ꝙ in hac oꝛatione petunt᷑ ſeptẽ dona ſpiri
tuſſancti.de quibo habet᷑ Eſa.xj.ad exterminan⸗
da in nobis ſeptẽ vicia capitalia. Dicimꝰ gᷓ ſctifi
cet᷑ nomẽ tuũ:q̃ſi dicemꝰ.Da nobis ſpiritũ ſapi
entie.i.iocũditatẽ internaʒ vt guſtemꝰqᷓ; ſuauis

es.et hoc generet in nobis pacẽ:et hoc ↄtra luxu

riam.qꝛ nõ eſt pax oſſibo meis a facie pctõꝝ me⸗

oꝛũ.Adueniat regnũ tuũ.i.da nobᷣ ſpũm intelle
ctus:q̊ mũdati coꝛde intelligamꝰ te in pᷣſenti re⸗

gnare ꝑ fideʒ:vt in futuro videamus te regnare
ꝑ ſpeciem.et hoc eſt ↄtra gulã:de qua ðꝛ Uinũ ?z
ebꝛietas aufert coꝛ.Fiat voluntas tua.i.da nobᷣ
ſpũm ↄſilij vt faciamus volũtatẽ tuã maxie mi
ſericoꝛdie que ꝑimit auariciã:q̃tinꝰmiſcðiaʒ cõ⸗
ſeᷓmur:ſᷣm illud Bti miſericoꝛdes qm̃ ipſi mi⸗
fericoꝛdiã cõſequent᷑. Sicut em̃ auaricia cõſiſtit

in acqrẽdo ⁊ retinẽdo:ita miſcðia in dando et di
mittẽdo. Quid aũt ꝓdeſt ſepiꝰ dicere Fiat volũ⸗

tas tua ⁊ nolle iuuare.Uult deꝰ apð te eſſe pau
peres vt ꝑ eos ſaluer ⁊ coꝛꝑe ⁊ aia. Cũ em̃ defu

erũt vaſa ſtetit oleũ. Panẽ nr̃jm ſuꝑſubſtãtialeʒ

da nob hodie.i.da nobis ſpm̃ foꝛtitudis qͥ mul
tiplici pane roboꝛat aiam:ne deficiamꝰ in pᷣſen⸗
ti eſuriendo iuſticiã:ꝑ quã expellẽtes accidiã ple
na iuſticia ſaturabimur in futuro:pſᷣm illð Bti

qjeſuriũt ⁊ ſitiũt iuſticiã qm̃ ipſi ſaturabunt᷑. Et

dimitte nobis debita noſtra.i.da nopᷣ donũ ſcie
et vᷣtutẽ luctꝰ:qm̃ tã nr̃a qᷓ; aliena pctã cognoſcẽ
tes defleamus vt nobᷣ debita nr̃a dimittas ⁊ ita
cõſolationẽ habeamꝰ aduerſus inuidiã:q̃ facit
hoiem de alieno bono tabeſcere.Et ne nos idu⸗
cas in tẽptationẽ.i.da nobis ſpm̃ pietat ⁊ man/
ſuetudiẽ ſpũs:vt ꝑ ſpũm pietatj vincamꝰ tẽpta⸗
tionẽ exercẽdo nos ad pietatẽ et ꝑ mãſuetudineʒ
vincamꝰ irã nõ reddẽdo malũ ꝓ malo:vt ita be

ati poſſidea mꝰterrã viuentiũ quã ꝑ ſom̃ pietatjꝭ

et mãſuetudinẽ obtineamꝰ.qꝛ bti mites ⁊c̃.Sʒ
libera nos a malo.i.da nob ſpm̃ timoꝛis q̊ vica
mus mala ⁊ ꝑ vᷣtutẽ pauꝑtatis ſpũs bona adi⸗
piſcant᷑:q̃tinꝰexcluſ vicijs ⁊ↄtẽpꝭ terrenis habe
amꝰet᷑na.ſ.btitudinẽ regni celoꝝ qð lucifer ami
ſit ꝑ ſuꝑbiã Hec ille.Et ſic ↄcoꝛdat cũ Aug.inpᷣ
cedẽti autoꝛitate. Uulgarit᷑ aũt hec ẽ dñnica oĩo

O pater ſancte qui mundum creaſti

Et ſtas in celo tus gloꝛio/ſo
AMNomen tuum ſit ſanctificatum
Regnũ tuum iocundum ⁊ iocoſum
Cũ viuere bene nos nanciſeimur
Eum tuo iunamine O deus gratiole
Uoluntas tua ſemꝑ ſit ſeruata
Ita a nobis terre incolis
Ut fit ab incolis ciuitatis beate.
De pane noſtro quotidiano
Etiam tibi ſemꝑ ꝓuidere placet
Sine illo viuere parum valer.
Debita noſtra nobis dimutas oꝛo
IVt a nobis ꝓprer tuum amoꝛem
Snimicoꝛum iniurie ignolcannt.
BSupꝛa foꝛtitudinẽ noſtrã ne facias nos teptari
Et ſis auxilio ne ↄſentiamus.
De omni malo velis liberare nos
Et facias vitam eternam conſequi Amen.
Uel dicas pater noſter m moꝛẽ no ſty.

EFErcuda vtilitas oꝛõnis ðᷣꝛ ſuꝑatiua.ſ.de⸗

8 monũ ⁊ tẽptationũ.vñ Iſið.in.iij.de ſũ⸗
mo bono c.vij. ait. Hoc eſt remediuʒ ei⸗
q vicioꝝ tẽptatõibo eſtuac vt qᷣtiẽs q̃libet tangit᷑
vicio:totiẽs deo ſe ſubdat ad oꝛõneʒ recurrendo
qꝛ frequẽs oꝛõ vicioꝝ impugnationẽ extinguit.
MHiero.q̊ʒ ad Saluiniã de viduitate ſeruoda in
Aqt. Spꝑ in manibo tuis diuia ſit lectio ⁊ tã crebꝛe
oꝛatiões vt oẽs cogitationũ ſagitte qͥb adoleſcẽ

tia pcuti ſolet huiuſcemodi clipeo repellãt. Oꝛo

em̃ valde ↄtrariat᷑ demonibo. Uñ in legeẽda ſeci
Barcholomei legit᷑ ꝙ qͥdã demõ exiſtẽs in coꝛꝑe

hoiĩs clamabat. Barcholomee aple incẽdũt me

oꝛõnes tue. Et ĩ figur ꝙ oꝛones demones ſu
perent᷑ hr̃ Exo. xvij. ꝙ donec Moyſes tenebat i
oꝛõne manꝰexcẽſas:ppłs iſrael debellabat ⁊ vin
cebat Amalech q interpᷣtat᷑ im Hiero. gẽs bꝛu⸗
ta. et ſignificat demones de qᷣbo Uirgilius in. vj
Eneyð.inqͥt.TZerribiles viſu foꝛme. Sitr. j. Re
gu. vij. Oꝛate Samuelefilij iſrael debellauerũt

Philiſteos ꝑ q̊s ſignificabant᷑ ᷣmones.ſᷣm em̃

Hieronymũ philiſteꝰ idẽ eſt ꝙ cades ſeu ruina.
2 cõuenit demonijs de celo cadẽtibo. Ideo Tho
bie. vj. Raphael angelus monuit Thobiã iuni
oꝛẽ vt oꝛaret ne demones in eũ haberent ptãteʒ.
Uñ ait Iſido.li.ij.ſoliloqoꝝ ca.vj. Immũdus
ſpũs oꝛõnis inſtantia vinci᷑:demonia oꝛõne de
yciunt᷑ ac ſupan?. EE

EFErcila vtilitas ðꝛ placatiõis. Nihil ei ſic
t deuũ placat et furoꝛẽ iuſticie eius ſedat vt
huymilis ac deuota oꝛatio. Unð glo.ſuꝑ

Judith.viij.ait. Oꝛatio deuʒ lenit. Jdeo Ouidiꝰ

in.v. de triſti. inqᷣt. Sepe iouẽ vidi cũ iã ſua mit⸗

tere vellet Fulmina:thure dato ſuſtinuiſſe ma⸗

nũ. Et Oꝛaciꝰ in q̃dã epła ad Ceſarẽ ait.Carmi
ne dij ſupi placant᷑ carmie manes. Et ð bac ad/
mira bili vute oꝛonis hr̃ erepluʒ Ero. xxxij. Ubi.
oꝛante opſe ad dñm valde iratũ cõtra popu

lũ ilrael:ipſe dñs reſpõdit dicẽs.ODimitte ve ira,/

.
—

* — 8 5

ſcat᷑ furoꝛ meus in eos. Que vᷣba exponẽs glo.
inqͥt.Deꝰ ſe fateł Moyſi oꝛoõnibo teneri qͥ poſtu⸗

lat ſe ad eo dimitti. O ſctã oꝛatio tu es illa qͥ vt
ita loq̃r deũ inuincibilẽ vincet quẽ totus mun⸗
dus ſuꝑare non valet tu ad tua vota inclinas.

Ideo Leuicti.iiij.dicit᷑.Oꝛãte ꝓ eis ſacerdote ꝓpi⸗

cius erit dñs. Sicut em̃ ſtimulus ꝓuocat eum

quẽ pũgit ad ambuladũ:ita oꝛatio ꝓmouer de⸗
um ad miſerendũ.Eſt q́ʒ oꝛatio nõ ſoluʒ ſtimu/
lus deũ incitãs ad nobis bñfaciẽdũ. ſed eti vin
culũ ligatũ tenẽs eius furoꝛem ne nos flagellet
Et ideo conqrit᷑ pbᷣa de negligẽtibo oꝛare dices
deo Eſa.lxiiij. Non eſt qͥ inuocet nomẽtuũ:q cõ⸗
ſurgatz teneagte. F.

gꝗq oꝛõnis virtutẽ ſteriles pariũt. Uñ JIſaac

deßpcatus eſt dñm ꝓ vxoꝛe ſterili ⁊ peꝑit

duos filios Geñ.xxv. Anna oꝛãdo deũ in tẽplo

ꝓ filio habẽdo obtinuit filiũẽ Samuelẽ taʒ ſccm̃

j. Reg.j. Heliſeꝰ hoſpiti ſue filiũ oꝛõne ĩpetrauit

quẽ moꝛtuũ poſtmodũ etiã oꝛatiõe reſuſcitauit
iiij. Reg.iiij.O igit ſteriles ſub mitccite dei ſeruos

coꝛã dño vt ſuis ſanctis oꝛationibo vobis filios

impetrernr. FFy
L Uinta vtilitas ðꝛ liberatiõis. Nihil em̃
q ſic liberat a mũdi tribulatõibo ſic oꝛatio
NUñ Anna filia Raguelis ꝑ oꝛationẽ li⸗
berata eſt ab obpꝛobꝛio Thobie.iij. NRẽ nihil ſic
ꝓtegit ab inimic tꝑalibo ſicut oꝛatio deuota.iõ

Baruch.iiij.ca.dicit dñs.Clamate ad meet ego

exaudiã:eteruam vos de manu pᷣnapũ iniqͥrũ.
De hac virtute patuit exemplum.j.Machabe⸗

oꝛũ xj. in ionatha machabeo qui vidẽs ꝙ om/

nes ſocij ſui exceptis paucis reliquerãt eum pu⸗

gnantem cõtra alienigenas:rogauit dominũ ?⁊

poſtmodũ hoſtes cum illis paucis ſocijs vicit.
Igeo dicit q̃daʒ gloſa ſuꝑ Judich.iiij.ca.et Oꝛi⸗
genes ſuper libꝛum Numeri. Plus valet vnus

bomo oꝛando q; innumeri homies pꝛeliando.

O tribulati pꝛelijs.O anguſtiati cariſtijs.O af⸗

flicti ꝑſecutiõibo:clamate ad dominũ in oꝛatio⸗

nibus et liberabit vos. NHam Numerii.xj.ꝑ oꝛa⸗

tionem Mopli ceſſauit ignis qui deuoꝛabat ca

ſtra murmuranciũ et per eiuſdem oꝛatiõeʒ libe
ratus eſt populus a ſerpẽtibo.vt babet᷑ Nume.

rij. Et Jone.ij. dicit. , Jonas eriſtes in verre ce/
ti quod ipſum deuoꝛauerat:per oꝛationẽ ad li/

tus maris adductus eſt. Suſanna quoq; p vir
tutem oꝛatiõis a turpiſſima moꝛte ac ifamia eſt
liberata Dañ.xiij. Que oia cõſiderans Augꝰ.in

omet x.ſuꝑ Apoca.inqᷣt. Quotiens ꝑſecutões ir
rogant᷑ eccleſie:ſanccoꝝ oꝛationibo aut amouen

tur auc temperananrktt.
Erta oeationis vtilitas dicit᷑ ſanatiõis.
s ſcʒ ſpũalis anie.de q̃ ſanatiõe inqͥt Hie⸗
rro. Oꝛatione ſanant᷑ peſtes mentis. Ieʒ

coꝛpoꝛalis: de qua Eccleſiaſtici.xxiij. dicit. Filii
infirmitate tua ne deſpicias temeipſum:ſed oꝛs

diht len⸗
ſbldicka
eius ſanat
orotio JRe
bis:induca
in noiedin
Euvi
gammiſſeo
Diſponede
es Pſes
nadn
gem ꝓbet⸗
vidllach
os onnos
Parrarqu

1pꝛedo:ln

ueo ſuße
Na patbu
Puloerfuit
imvirit
nibuserge
ytſuſpin
politoll.
pendldeo::
dichtrape
ſaocang
oꝛoriones
ſimllitery
miſus e
lolo mũo
fureſedea
Preſtrit Pe
elofeſſion
tum ore

Erilemi
inquit O
inlliaꝛter
lineſulpen
ficckvicinio⸗
Uitſumm
beatos B
locis deſer
Jnſupii
loodoꝛat
les inflam
guic ylter⸗
menus no
imnenſase
bdelalue
Mrogor
adfonee
lud d⸗
H
2egtion
Mlultann

Kcramdt
nonini

m nensiugle

Aronugi
omniͤ di i
owr kmnlithent
n Dummimii
mugennieleſſtin
ninrs
Moni woo lis

ff
benis ſiclcn
rdädüte
s Roil

Ddriz Finl

ſrorao devon ii
nueecte

auus znpuiinijnſ.
mpun⸗ Wacbebe ſ

dengol tidis goſd
ngocitcum po⸗
arngrun domnini:
is as ſocis ſi⸗
Pardiial
e mlomm
õl
atmanſiz
Adomini Morond
n ſumeng,o*
1s gidalgnsdetin
. Kboe ſone
unmi
Slanna ogl
man in
vcninm

Nckunmis
anruf

N . ..
⸗ 5

Folium

dñm⁊ ſanabit te.de hoc habet᷑ exemplũ Nu.xij.

vbi dicit᷑.ꝙ per oꝛationem Moypſi:maria ſoꝛoꝛ
eius ſanata eſt a lepꝛa. Pꝛolõgat etiam vitam
oꝛatio. Ideo dicit᷑ Jaco.v. Infirmat᷑ quis in vo
bis:inducat pᷣſbyteros eccłie vngentes euʒ oleo
in noie dñi:⁊ oꝛatio fidei ſanabit infirmum.vñ
Eſa.xxxviij.dicit᷑. egrotante Eʒechia rege iu⸗
da miſit ad eum dns Eſaiam ꝓphetam dicentẽ
Diſpone domui tue quia moꝛieris tu ⁊ non vi⸗

ues. Ipſe aũt oꝛauit ad duñm cum lachꝛymis.et

ideo dñs mutauit ſententiã.⁊ miſic ad eum eun
dem ꝓphetam dicens.Audiui oꝛationem tuam
⁊ vidi lachꝛymas tuas:ecce adijciã ſuꝑ dies tu⸗
os annos qͥndecim.⁊ ciuitatẽ iſtam cuſtodiam

Marrat quoq; Ceſariꝰ ꝙ quidam miles raptoꝛ

⁊ pꝛedo:iuſſu Frederici iperatoꝛis captus ⁊ la⸗

queo ſuſpenſus eſt.die aũt tertia alter miles iu⸗

xta patibulum tranſiẽs dixit famulo ſuo.Quã
pulcer fuit homo ille. Cui rũdit famulus.Do⸗
mine vir iſte conſanguineus veſter fuit. Accedẽ
tibus ergo ꝓpius vt ſepelirent eũ:dixit qui fue⸗
rat ſuſpeſus.Adhuc viuo:deponite me.et ſic de
poſitꝰ dixit.Ego peccatoꝛ modicũ obſequij im⸗
pendi deo:⁊ ideo mei miſertus ẽ. Singulis em̃

diebo tria pater noſter ſancte trinitati dicere cõ⸗

ſueni angelica ſalutatiõe pᷣmiſſa.quinq; etiam
oꝛationes cũ Aue maria pꝛo vulneribo chꝛiſti.
ſimiliter vnũ pater noſter angelo cui ſum com⸗
miſſus.et vnũ coꝛpoꝛi chꝛiſti quod conficitur ĩ

toto mũdo:vt in fine vite mee tanto viatico me

rear eſſe dignus.quod ⁊ mihi ſua miſericoꝛdia

pꝛeſtitit Jdeo rogo vt mihi ſacerdotem vocetis.

⁊ ſi ↄfeſſione ⁊ cmunione pꝛemiſſa mox ſpiri⸗
tum celo reddidit.

Eeptima vtilitas ſancte oꝛatiõis dicit᷑ il /

ſ luuinationis.vnde dicit᷑ Acdj.xj.Erat
petrus in Joppe oꝛans.vbi dicit Augꝰ.
Oꝛatione melius ſoluunt᷑ dubia qᷓ; inquiſitiõe.
Et idem in ſermone.iij.apłoꝛũ Petri ⁊ Pauli
inquit Om̃is ſanctus qui oꝛat relinquens hu⸗
milia ⁊ terrena in altũ mẽtis extollicur.⁊ in ſub⸗
lime ſuſpenſus rapit᷑.⁊ cogitatiõe ſancta celo ef⸗
ficit᷑ vicinioꝛ.vñ Salomon ꝑ oꝛationẽ impetra
uit ſummã ſcientiã ⁊ ſapientis.iij. Reg.iij. Tem
beatus Bernardus vt ipſe dicebat.in ſuluis et

locis deſertis oꝛando plura didicit qᷓ; ſtudedo.

Inſuꝑ.iiij. Regj.j.dicit᷑. X deſcẽdit ignis de ce⸗
ſo ad oꝛationem Helie.Apoſtoli quoq; oꝛan⸗
tes inflammati ſunt ſpirituſancto Rctj.ij. Sed
quid vlteriꝰ dicam de oꝛatione cũ intellectꝰ hu⸗
manus nõ valeat idagare nec lingua enarrare
imenſas eiꝰ vtilitates.Oe ipſa inquit Augꝰ.in

lib.de ſalutaribo documentis.Oꝛatio eſt anime

vnctio.ꝑ oꝛationes om̃ia nobis vtilia tribuunt᷑
a dño:⁊ cũcta noxia fugant᷑.Et ideo dico vobis
illud Jaco.v. Oꝛate pꝛo inuicem vt ſaluemini.
Nã Helias homo erat ſimilis nobis paſſibił.
⁊oꝛatione oꝛauit vt nõ plueret ſuꝑ terram.⁊ nõ

pluit annis tribus ⁊ menſibus ſex. Et rurſum

oꝛanit:⁊ celum dedit pluuiã ⁊ terra dedit fructi
ſuum.hec ibi. Pꝛo cõcluſione aũt huiꝰ ꝑris di⸗

co ꝙ oꝛatio eſt deo placita.angelo grata.diabo⸗

lo inimica.⁊ homini neceſſaria. Pꝛio em̃ eſt
deo placita.quia eſt eius tributum: ſacrificium
⁊ murus.De pꝛimo inquit Cbꝛyſ.ſuꝑ Matb.
Deoꝛatiõe eſt nobis ſermo quã vlam quaſi ſpi
rituale tributũ anima offert deo de viſceribo ſu
is. De ſcdᷣo ait idem Chꝛyſ.vbi ſupꝛa. Uis ſcire
qᷓ; pcioſa ſit oꝛatio.nulla iuſticia thimiamati cõ
para᷑ niſi ſola oꝛatio. Sicut em̃ thimiama bñ

confectum delectat hoiem odoꝛanteʒ. ſic oꝛatio

iuſti ſuauis eſt ante deũ.De tertio aũt ait Hiero

nymꝰ ſuꝑ Eʒech̊. Sicut hoſti murus opponit᷑:

⁊ aduerſario ex aduerſo veniẽti occurrit᷑.ita ira
dei ſanctoꝛũ pᷣcibꝰ frangit᷑.Que vᷣba dixit Hie
ro.expo nẽs illð E ʒech.xiij.Nõ aſcẽdiſt ex aduer
ſo:neq; oppoſuiſtis vos murũ ꝓ domo iſrael.

vt ſtaret in pꝛelio in die dñi. Scðo dico goꝛa

tio eſt angelo grata.Cuiꝰ ſignũ ẽ ꝙ eã defert ſta-/

tim in celum:cũ ab oꝛe noſtro pꝛoceſſerit.vnde

Chꝛyſ.vbi ſupꝛa ait.Uis ſcire dignitatẽ oꝛatio⸗
nis. Mox vt de oꝛe tuo pceſſerit ſuſcipiũt eã an⸗
geli in manib ſuis ⁊ offerũt ante deũ. Tertio

dico ꝙ oꝛatio eſt diabolo inimica.Et hoc tripli⸗

ci ex cauſa.Eſt em̃ ſcutũ dei ⁊ ſagitta ac carbo eiꝰ
Eſt quidem ſcutum dei quo temptationibo ini⸗
mici reſiſtimꝰ. Uñ Amb.inquit. Bonũ ſcutum
oꝛatio quo om̃ia aduerſarij ſpicula repellũtur.
Dicẽte pſalmiſta. Inimici mei detrabebant mi⸗
hi.ego aũt oꝛabã.Eſt quoq; ſagitta dei ⁊ iaculũ
vulnerãs demões.Et ideo cuilibet deuote oꝛan

ti dici põt illud pſalmiſte. Emitte ſagittas tuas

⁊ diſſipabis eos.fulgura multiplicabis ⁊ con⸗
turbabis eos. Eſt etiã oꝛatio carbo dei quo dia

bolum incendimꝰ. Uñ Thobie.vj. inquit ange

lus. Coꝛdis eius ꝑticulam ſi ſuꝑ carbones po⸗
nas fumus eius extricat om̃e genus demonio
rum.ſiue a viro ſiue a muliere.De oꝛationibo er
go deuotis poteſt dici illud Ps.cxix. Sagitte
potentis acute cum carbonibo deſolatoꝛijs.De
ſolant᷑ ei demões. Quarto dico ꝙ oꝛatio ẽ ho

mini neceſſaria. Et ideo inquit ſaluatoꝛ noſter

Math.xxvj. Uigilate ⁊ oꝛate ne intretis in tẽp⸗
tationẽ. Ubi ait glo. Ale ſolus ſuꝑatur a tẽpta⸗
tione qui neſcit oꝛare.Oꝛatio quoq; pacẽ ⁊ quie
tem cõſeruat.j.ad Thimo.ij.Obſecro pᷣmo om
niũ fieri obſecrationes ⁊ oꝛatiões ⁊c̃.vt quietam.
⁊ trãquillã vitã agamꝰ. Item docet quid ſit agẽ
dum.ij. Paral.xx.Cũ ignoꝛemꝰ qͥd agere debe⸗
amus ſh̊ ſolũ reſidui habemꝰ vt ocłlos nr̃os di⸗
rigamꝰ ad te.Oꝛatio etiã ẽ illa qua acqrimꝰgra
tiã dei.ſicut ptʒ Luẽc.xviij.vbi ðꝛ.ꝙ publicanus
humiliter oꝛãs deſcẽdit iuſtificatꝰ. Per oꝛatio⸗
nem quoq; eternã gloꝛiã nobis tribuit deꝰ.vnð
Luc.xxiij.ſcriptum eſt.ꝙ oꝛãti latroni⁊ dicenti

NMWoemẽto mei dñe dũ vener i regnũ tuũ.reſpõ⸗

dit ſaluatoꝛ nf. Amẽ dico tibi qꝛ bodie mecũ erꝭ

in paradiſo. Et bᷣ ſufficit ꝓ ſcᷣa ꝑte nrfi fmonis.

Bermo

Deoꝛationis modificatione. J
Ertia pars dicit᷑ modificationis. vt aũt
t vidgdeat᷑ qualiter debeamus oꝛareꝛ quõ

debemꝰ ſcire ꝙ ẽ ſcriptũ in.c.vnico.extra

de plus peti.⁊ in.S.plus ant.Inſtit.de acti.CX
hõ põt petere aliquid iniuſte ⁊ inoꝛdinate quat
tuoꝛ modis.ſ.re:cauſa:loco:⁊ tꝑe.Pꝛimo male

petit᷑ re:cũ debent᷑ decẽ ⁊ petunẽ duodecim vel

viginti.⁊ hmõi eſt petitio vſuraria.Scðᷣo male

petit᷑ cauſa:cum pꝛomiſi tibi decẽ vt aliqᷣd mihi
facias et tu illud nõ facis ⁊ ſalariuʒ non petis.
Tertio male petit᷑ loco cum pꝛomiſi tibi ſolue/
re decem in vno loco:⁊ tu vis me ſoluere in alio
ff. ð eo qð certo loco.ꝑ totum. Quarto ⁊ vltimo
male petit᷑ temꝑe:cũ pꝛomiſi tibi decem ſoluen/⸗
da infra annuʒ:⁊ tu üũla vis hodie:vel ſi pꝛomi⸗

ſi tibi ſub cõditione:⁊ tu ante exiſtentẽ conditio⸗
nem petis.Ad bᷣ ergo vt nf̃a oꝛatio nõ ſit iniuſta

2 inoꝛdinata:debet fieri cum dictis determina/

tionibus.Et pꝛimo debet habere modificatio⸗

nem rei.Querit᷑ ergo vtrũ debeamus petere tẽ⸗

poꝛalia in oꝛationibo noſtris.Etvidet᷑ pꝛimo ꝙ

nõ:ꝑ gloſam ſuꝑ illud ps. Deus auribo noſtris
audiuimꝰ:ſic dicentẽ. Ad tempoꝛalia non exau
dit deus:vt ab eo deſiderent᷑ eterna. Tempoꝛa⸗
lia em̃ vilia ſunt:⁊ quaſi nihil reputant᷑m com/
paratiõe eternoꝛũ.hinc Hiere.iiij.ðꝛ. Aſpexi ter⸗
ram ⁊ fra vacua erat. Uñ refert Seneca.ꝙ Ale

xander cuidã petenti denariũ dedit vꝛbem.⁊ cuʒ

ille diceret. tätũ donũ mihi ñ cõuenit. Nõ quero
inquit Alexander quid te deceat accipe:ſed quid
me deceat dare. Uñ Chꝛy.ſuꝑ Matbᷣ.inquit.

Illa pete a deo que tibi expediat acciꝑe ⁊ illũ de

ceat dare. Quõ em̃ tibi illa pꝛeſtet libenter nõ ha
benti:que ſi haberes admonet vt contemnas.
Sed contra bᷣ videt᷑ eſſe ſentẽtia noſtri ſaluato⸗

ris Math.vj. c.vbi nos hoꝛtat᷑ oꝛare ⁊ dicere.

Panẽ noſtrũ quotidianñ da nobis hodie.Su

per que verba dicit Augꝰ. Panis quotidianus
dictus eſt qui huiꝰ vite neceſſitatẽ ſuſtentat.Ad
hanc dubitationẽ rñdet Alexãder de ales in q̃r⸗
ta ꝑte ſumme in tractatu de oꝛatiõe.⁊ Richᷣ.in
iiij. q.iiij.di. xv. ar.iiij.q.ᷣiiij.ꝙ illa temꝑalia que
ſunt neceſſaria ad vite ſuſtentationeʒ a deo peti
poſſunt. Sicut etiã dicit Augꝰ.lib.ij.cõtra fau⸗
ſtum. Sed debemus ſeruareillud qð dicit glo
ſa ſuꝑ illa vᷣba apłi.ij.ad Coꝝ.xij.ſcʒ. Ter dñm
rogaui:dicens.Qñ aũt temꝑalia petitis cũ mõ
petite ⁊ cũ timoꝛe illi cõmittite.vt ſi pꝛoſint det.
ſi ſcit obeſſe nõ det. QOð em̃ pꝛoſit vel obſit:medi
cus nouit nõ egrotus.pꝛincipaliter ergo debe⸗/
mus peterea dno vt nos mundet a vitijs ⁊ vir/⸗/

tutibus floꝛere faciat ac in ſua gratia cõſeruet.
Ut inqͥt Augꝰ in lib.de ſalutarib documẽtis.?⁊
vt nos foꝛtes efficiat cõtra tẽptatões diaboli:vt
idem Augꝰ. ait in lib.ij.de vᷣbis dñi. Supom⸗
nia aũt vitam eternã petere debemus ſicut facie
hanc re⸗

bat Dauid ps. xxvj. di. Unã petij a dño

4

XI

quiram vt inhabitẽ in domo dñi om̃ib diebus
vite mee. J Augꝰ.i lib.v.omel.omelia.x.iquit
Qui verechꝛiſtianꝰ ẽ nõ iſta temꝑalia petere de/

bet.ſed totũ pondus oꝛationis ⁊ intentiõis ſue

ad expetendãa eternã beatitudinẽ debet impẽde⸗
re. Iſta em̃ tpalia bona ⁊ qñ deus dat ⁊ quãdo
tollit gratieſibi agant. Qñ em̃ voluerit illa tri⸗
buet. ⁊ qñ voluerit tollet.tm̃ eſt vt ſeipſum nobᷣ
nõ auferat.hec ille.Que om̃ia cõfirmat Gregꝰ.
ſuꝑ illud Lu.xv.hoc eſt pᷣceptũ meu di.Ecce ali
us in oꝛatiõe petit vxoꝛẽ.alius villa.aliꝰ poſtu⸗
lat veſtem.alius ſibi dari depᷣcat᷑ alimentũ.Etqͥ
dem cũ hec deſunt ab omipotenti deo petenda
ſunt. Sed meminiſſe cõtinue debemꝰqð ex mã⸗
dato eiuſdẽ redemptoꝛis noſtri accipimꝰ. Pꝛi⸗
mum querite regnũ dei ⁊ iuſticiã eius ꝛbecom
nia adijcient᷑ vobis.Et hec itaqʒ petere a ieſu nõ
ẽerrare.ſi tñ nõ nimiepetant᷑. Noſtras ergo pe/
titiones videamꝰ fratres chariſſimi.⁊ qð ad ſa
lutem nr̃am ꝑtinet a deo petamꝰ ⁊ gaudia ſalu
tis eterna poſtulemus.hec ille. KK—
Eñcuũda determinatio eſt reſpectu cauſe.
ſMNõ em̃ debemus ire ad oꝛationẽ ꝓpter
coöſequendã laudem humanam. Lalis
em̃ oꝛatio eſt iniuſta. Ideo dicit dñs Math. vy
Cum oꝛatis nõ eritis ſicut hypocrite.qui amat
in ſynagogis ⁊ angulis platearũ ſtantes oꝛare
vt videant᷑ ab hominibo.Amen dico vobis: re/
ceperunt mercedem ſuã.O quot inueniunt᷑ ta/
les hypocrite.qui vadunt ad eccłias tenẽtes ofꝗ⸗
ficia in manibo foꝛtiter legentes vt ab om̃ibb au
diantur:genua flectentes vt videant᷑ ⁊ ſancti re
putent᷑.pectus foꝛtiter percutiẽtes.figuras ſan⸗
ctoꝛum ita anxie tangẽtes vt videant᷑ eas de pa
rietibus velle eripere.ſuſpirant.⁊ flere ex deuoti
one ſe ſimulant. Deinde ex vana gloꝛia aſpiciũt
ſi aliquis eos videt. Lalis oꝛatio nõ ẽ deo gra⸗
ta. Cauſa aũt nos ad oꝛandũ inducẽs debet eẽ
iuſta.ſ.ad obtinenda nobis vel alijs neceſſaria
ad ſalutem anime vel coꝛꝑis.⁊ ad dei gloꝛiam:
iuxta illud apłi pꝛeceptuʒ.j.ad Coꝝ.x. Quicqͥd
facitis in gloꝛiã dei facit. E
Ertia determinatio oꝛationis eſt reſpe⸗
t ctu loci. Uñ querit᷑. nunqͥd in om̃i loco
ſit oꝛandũ.Et videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ illud ꝓphete
in ps. In omni loco dominationis eius bñdic

anima mea dño.vbi dicit goo. Ubi nõ domina

ibi nõ benedicat᷑.vbiq; dominat᷑ vbiq; bñdicat
Nullus excuſat᷑. Sicut ergo nulla creatura: ſic
nullus locus a laude dei excipit᷑.hec ibi. Uñ ſci⸗
endum ſᷣm Tho.j·ij.q.c. iij.et. ij. i.q. lxxriij. ꝙ in
oꝛatione ⁊ adoꝛatione dei duo cõſiderari poſſũt
Aut deus qui adoꝛat᷑ ⁊ oꝛat᷑⁊ ſic nõ eſt aliqs lo⸗
cus ad oꝛandũ neceſſarius. Quia vt dici᷑ Acq.
xvij.Deus qui fecit mũdũ ⁊ om̃ia que in eo ſũt.
hic celi ⁊ terre cum ſit dñs nõ in manuſactis tẽ⸗
plis habitat.nec maniba humanis coli idigẽs
aliquo.⁊.iij. Regj.viij.ait Salomon. Si celi ce

Wman

tece

heequucll
donmes

Agoꝛate?0

fndicenut
mo bono.4
mmenlocus
maloriqui
ckacſtmn
Pamaſon
ſümeitrac
ſun
turionis.
oꝛet.Etid
diat. Jno
ſentisnl
hhenlacoce
ſner dod⸗
looccur

lvj. Dommu

it uſti⸗
dickinatan
votione als
WNC
MNNS

d da

nis: ꝛeaa
Vihen
lusiel

lninlgi⸗
c(ns ſilb

Gnendan
leelle Erqj
cinz Noni
ueniennort
Gvenrunös
obdficoꝛ⸗

i Obii⸗
fcclie. Et

Gsiſteſcor⸗
gares 1diſ
ſto ꝛcgon

g qzas
nulnud
Migqöf
liepoſten
pcantiü in
dauldin.
Gluncipe
lohgme
thanpſane

Auinta

liter eiͤ

Lecdificaſen
Penitende

vdieſtpdih
NMomkiati
slin Peree N
nstinmnͤs ſe
Anidche nhi,
dasdurgnin
tenolnet lam
ncknſhſanzn
Gfine bep.
Dumeüd dengi
Aus vli doſo
Ncheniglinani
porcnndeh ang
uededen grn
otniagi
utiaieen
unl ſotne
.

uockmwat.

u r
nbunmmm Tals
nderdis rc
d
Druni kns a
mnmn Mo obis
Ogorimenund
talwnirs

mwoRee

teniduntr ſnalre
mrütsigonsſan
ſtndennt ns deſe
m faradevo
raaſhei

1s naonided n

nMi ndeis deht i
ns aljs alſani
s 10 gunn.
nt Oiajl
.

annonisck tehe/
muncnofßihe⸗
ipicgius wer
Ganonisd iin
Obinidonc
mnalthiß tili
=

edifica

Foliũ

loꝛũ te capere nõ poſſunt:quãto magis domꝰ

hec quã edificaui tibi. Si aũt conſiderẽt hoĩes

adoꝛantes ⁊ oꝛantes deũ:ſiceis magis expedit
adoꝛare ⁊ oꝛare in vno loco q; in alio:ratiõid

ifra dicendis. Et ideo dicit Iſido. li.iij.de ſum/
mo bono.ꝙ licet in omni loco poſſit oꝛari:ta/

men locus ſecretꝰ eſt aptioꝛ qᷓ; public' quo ad

maioꝛẽ quietudinẽ mentis. Inter oia aũt loca
eccłia eſt magis apta ⁊ idonea ad oꝛationẽ ſᷣm
Damaſcenũ:li.j.c.xvj.⁊ Alex.de ales in.iiij.ꝑte
ſũme ĩ tracatu ð oꝛatiõe.⁊ Tho.ij.ij.q.lxxxiuij.
ar.iij.? Ric.in.iiij.di.xv.ar.ij.q.v.Et hoc ꝓbare
poſſumus qͥnq; rõnibꝰ. Pꝛimo ratiõe inſti⸗
tutionis. Ad hoc eniʒ inſtituta eſt eccłia:vt ibi
oꝛet᷑. Et ideo.xlij.di.c.oꝛatoꝛiuʒ ⁊.c.in oꝛatoꝛio.
dicit᷑. In oꝛatoꝛio pᷣter oꝛãdi ⁊ pſallendi culcuʒ
penitũs nil agat᷑vt no mini buic ⁊ opa iugiter
lĩpenſa cõcoꝛdẽt.Ea ꝓpter exclamat dñs Mat.

—–—

xxj.⁊ Johᷣ.ij. ? Marci.xj.⁊ etiã recitat᷑ in euãge

lio occurrẽtis ferie dicẽs illud qð habet᷑ Eſale.

lvj.Domus mea do mꝰoꝛationis vocabit᷑:vos

aũt feciſtis illaʒ ſpeluncã latronüũ.k Scðarõ
dicit incitatiõis:qꝛ in eccłia vnus excitat᷑ ex de/

uotione alterꝰ. Unde ad Col.iij. ca. hoꝛtatur
apls di. Cõmonẽtes voſmetipos in pſalmis ?
hymnis:ac cãticis ſpiritualibi canttes in coꝛ⸗

dibo veſtris deo. Tercia ratio dici᷑ deuotio⸗
nis:qꝛ eccłia eſt locus ad deuotiõeʒ ꝓuocans.

Vñ Chꝛy.ſuꝑ illa verba:domꝰmea ⁊c.ait.In
greſſus ieſus vꝛbẽ ᷣmo templũ adijt: dãs foꝛ⸗
mã religiõis:vt q̊cunq; imus pᷣmo ad domuʒ

oꝛonis ſi ibi eſt accedamꝰ:vt per oꝛatiõem deo

cõmendati ſic ad negocia agenda trãſeamus.
hec ille. Ex qᷣbus verdis patet:q chꝛiſtꝰ iuit ad
eccłiaʒ vt oñderet illũ eſſe deuotioꝛẽ locũ:⁊ cõ⸗
uenientioꝛẽ ad oꝛanduʒ. Quarta rõ dicit᷑ fre

quentatiõis. Ibi em̃ angeli magis frequẽtant
ob dñici coꝛꝑis reuerẽtia.qð figuratũ eſt Gen.

xxviij. Ubi iacob lapidẽ erexit in titulũ in figu⸗

rãõ eccłie. Et iõ exclamauit.O q; terribilis eſt lo
cus iſte.ſ.ↄtra eos qui ibi nõ ſtant deuoti:ſʒ va

gãtes ⁊ diſſoluti. Sequit᷑. Uere dñs eſt ĩ loco
iſto ⁊ ego neſciebã: ⁊ bicnõ elt aliud niſi domꝰ
dei ⁊ poꝛta celi. Ibi etiã vidit Jacob ſcalaʒ ere/

ccã vſq; ad celos cui dñs inherebat:⁊ magnã
multitudinẽ angeloꝝ aſcendentiũ:⁊ deſcendẽ⸗
tiũ.ꝑ qð figurabat᷑ ꝙ in eccłia deſcendut ange
li:⁊ poſtea aſcendũt in celuʒ poꝛtantes oĩones

pᷣcantiũ in cõſpectu dei. Et hoc eſt quod inquit

Dauid Ra⸗ Pꝛeuenerunt.ſ.angeli:pᷣm glo.
9

cõiuncti pſallẽtibo.i.oꝛonibo in medio iuuencu
laꝝ tympaniſtriaꝝ.i.aiaꝝ ſanctaꝝ oꝛantiũ:vel
etiam ſanctaꝝ virginũ:ibi cuʒ eis aduenientiũ

NQuinta ⁊ vlcima rõ dicit᷑ impetratiõis. Faci
liter em̃ ĩ eccłia impetrat᷑ qð petit᷑. Unde tercij
. eg. vii. Scriptum eſt.ꝙ cum ſalomon deo
ettem plũ oꝛauit dicens. Si ꝓpłs z
penitentiã ven erit ⁊ adoꝛauerit:ac depᷣcatꝰ fue⸗

rit in domo hac exaudi in celo:⁊ dimitte poplło

pctm̃. Cui rñdit dñs ſequẽti caplo dicẽs. Au⸗

diui oꝛõem tuã ⁊ ſanctiticaui domũ hanc quã
edificaſti mihi:erũtq; oculi mei⁊ coꝛ meũ cun⸗
Kqtis diebus ibi. ij. qʒ Parali.vij. dicit᷑ ꝙ appa⸗
ruit dñs Salomonmi dicẽs.Audiui oꝛatõʒ tuã
⁊ elegi locũ iſtũ mihi i domũ ſacrificij.Si dau
ſero celũ ⁊ pluuia nõ fluxerit ?⁊ mandauero lo⸗
cuſte vt ð uoꝛet terrã ⁊ miſero peſtilẽtiã in ꝓpłʒ
meũ.Conuerſus aũt ꝓplus egerit pniam ⁊ me
depcatus fuerit in loco iſto:exaudiaʒ de celo ⁊
ꝓpicius ero pctis eoꝛũ ⁊ ſanabo terrã eoꝝ.Ocu
liq; mei erũt aꝑti ⁊ aures mee erecte ad oꝛatiõʒ
eius qui in loco iſto oꝛauerit.Elegi em ⁊ ſcifica

ui locũ iſtũ vt ſit nomẽ meũ ibi in ſempiternũ.

hec ille.Dicit aunt Albertꝰ de natura planetarũ:
ꝙ celeſtes influẽtie plus influũt in vno loco ⁊?
tẽpoꝛe q; in alio:ſᷣm aſpectꝰ magis directos vł

indirectos. Et ſiłiter ſunt certa loca deo dicata

7 magis ei grata:⁊ad impetrãduũ diuine gratie
influẽtiã oppoꝛtuna.ſ.eccłie ⁊ altaria. Et ideo
Plſal.inqᷣt. A doꝛate dñʒ in atrio ſctõ etꝰ. Sicut
em̃ ſol ᷑ᷣm Ptholomeũ phᷣm in ꝓpꝛia domo.i.
in leone:eſt maxime vᷣtutis ⁊ influẽctie.vt patet
in diebo canicularibo:ſic deꝰ in eccłlia quã ꝓ ſpe/
ciali domo⁊ tabernaculo elegit marime pietat
⁊ charitatis influentiã nobis effundit. Sctifi⸗
cauit nanq; tabernaculũ ſuuʒ altiſſimꝰ: Pfſal.
xlv. Ad quattuoꝛ aũt officioꝝ genera ſãctificat᷑
7 dedicat᷑ ecclia. Pꝛimo vt ſit medicinaliũ vn⸗

guentoꝝ apocheca. In ipᷣa em̃ cõferunt᷑ ſacra⸗

menta:q ſunt vt ſpecies aromatice in remediũ

oim moꝛboꝝ ⁊ defectuũ ſpiritualiũ. Secun

do dedicat᷑ eccłia vt ſit celeſtiũ ⁊ diuinoꝝ dono

rum theſauraria. Nã in ipᷣa indulgẽtie ⁊ gratie

multe recipiunt᷑ que in ea tãqᷓ; in ſcrinio dei ſũt
recondite:atq; Petro ⁊ ſucceſſoꝛibo eiꝰ ſũt tra⸗
dite vt fidelibo ꝓpłis diſpenſent᷑. Et ideo pᷣlatis
eccłe dicit᷑.ſ.ad Chor.iiij. Sicvos exiſtimet ho
mo vt miniſtros xpᷣi ⁊ diſpẽſatoꝛes miniſterio
rum dei. Tertio dedicat᷑ eccłia vt ſit moꝛaliũ
documẽtoꝝ ſcola. In ea em̃ fiunt pᷣdicationes
exhoꝛtatiões miſſe ac alia diuina officia ⁊ oꝛa⸗/
tiões deuote:quibo oĩbus placat᷑ deꝰ ⁊ miſeri⸗
coꝛdia eiꝰ impetrat᷑. Unde Eʒech.x.ðꝛ ꝙ domꝰ
dñi impleta eſt nube.i.doctrina ſalutari⁊ deuo
tione quibs coꝛda arida irrigant᷑ ⁊ deꝰ mitiga⸗
tur. Quarto dedicat᷑ eccłiavt ſit oĩm ad ſe re⸗
currẽtiũ ſuſceptrix tutiſſima.Conſtãtinꝰnanq;
imꝑatoꝛ vt legit᷑ in hyſtoꝛia ſacti ſilueſtri dedit
hoc pꝛiuilegiũ eccłie vt ad eam confugiẽtes nõ
poſſent inde violenter extrabi.QOð pꝛiuilegiũ .
legẽ ciuilẽ ⁊ canonicã fuit confirmatũ.vt habet᷑
in.l.pᷣſenti. C. de his qͥ ad eccle.cõfu. ⁊.c.reu.?.c.
diffiniuit.⁊.c.conſtituimꝰ.⁊.c.metuẽtes.xvij.q.

iiij. ?.c. inter alia. de imuni.ec. Et ideo ipa eccłia

debet ab oĩbus fidelibo cum deuotiõe frequen
tari maxime tribus ratiõib. Pꝛimo irer di

Bermo

uinaʒz maieſtatem. Ut em̃ ſupꝛadictũ eſt.deus
pꝓteſtatꝰeſt Salo moni:⁊ ꝓmiſit ꝙ oculi ſui:et

aures ac coꝛ ſemꝑ erũt in templo. Oculi quidẽ?

pietatis ad parcendũ:aures miſericoꝛdie ad ex
audiendũ pꝛeces ſupplicantiũ in templo:⁊ coꝛ
charitate plenũ ad eos diligendũ.Licet aũt de⸗
us ſit vbiq;:tamẽ in templis ⁊ eccłijs ſpecialiꝰ
dicit᷑ habitare:dicente pſalmiſta.Dominus in
templo ſancto ſuo. Et ꝓpterea ipᷣa eccla ð bet ha
beri in magna reuerentia ratione diuine inha⸗/
bitationis:quia de illa dici poteſt illud Apoc.

xxj.Ecce tabernaculuʒ dei cum hoibus. Debet

quoq; venerari pꝛopter pᷣſentiam xpᷣi. Nam in
omni eccdeſia cõſecrara:ſemper debet teneri coꝛ
ꝓus chꝛiſti.capitulo.pꝛeſ byter.de conſecrati.di

ſtinctj. ſecũda. Et ideo cum ibi ſit in tanta glo/
ria ſicut eſt in celo:cõueniens eſt vt omnis ho⸗

noꝛ ei exrhibeatur quẽ honoꝛificabant omnes
angeli ⁊ beati.Et poteſt dari exemplum illius

ruſtici:cui per quendam maleficũ conſultum

fuit:vt ſi vellet fieri diues in ccra ⁊ melle:coꝛpꝰ
chꝛiſti deferret ad aluearia apum. Unde cum
ſe finxiſſet communicare ſtatim in oꝛe accepta

hoſtia extraxit eam:⁊ detulit ad pꝛefatum locũ

Apes vero pꝛotinus eccleſiunculam cum alta/
ri ⁊ tabernaculo ei fecerunt. Ueniens autem il
le ruſticus vt mel extraheret de alueario:inue⸗
nit illud mirabile:⁊ vidit regẽ apuʒ cum alijs
bie circumſtantẽ cum cantu ⁊ reuerentia.

ꝛopter quod ſtupefactus ad epiſcopuʒ ꝑre⸗/

xit:⁊ a populo ⁊ clero illa hoſtia cuʒ artificio il⸗
lo mirabili ad eccleſiã ẽ ꝑlata. Honoꝛãda eſt
ctiam eccleſia pꝛopter pꝛeſentiaʒ ſanctoꝛũ qui
ibi quandoq; deſcendunt vbi ſunt eoꝛum reli
quie:⁊ vbi eſt eccłia ad honoꝛẽ ſui nois fabꝛica
ta:ſicut patuit de beata Agatha que apparuit

btẽ Lucie ad ſepulchꝛuʒ ſuũ oꝛanti.Deſcendũt

etiam cum angelis aſſociãtes coꝛpus chꝛiſti in

altari collocatum. Sicut enim cardinales ſe⸗/

quntur p apam:⁊camerarijdñm ſuum:ita ſan
cti ⁊ angeli dñm ieſum chꝛiſtum in ſacramẽto
altaris venientem.iuxta illud Dañ.vij. Milia
miliũ miniſtrabãt ei:ꝛ⁊ decies centena milia aſſi

ſtebãt ei.Ea ꝗpter in eccleſia cõueniẽtes xpᷣiani
debent dicere ipſi dño ieſu cum pſalmiſta. In

cõſpectu angeloꝝ pſallã cibi.Adoꝛabo ad tem
plum ſanctum tuum:⁊ cõfiteboꝛ nominituo.

Scðdo ecclia eſt frequentanda ? veneranda:

ꝓpter nr̃am vtilitatẽ. In ipa nãq; recepimꝰba⸗
ptiſmũ ⁊ alia ſacramẽta:⁊ in ea vel in eiꝰcimite
rio ſepelient᷑ coꝛpoꝛa nr̃a poſt moꝛtẽ. Ibiq; ꝑ⸗
manebũt vſq; ad tempꝰreſurrectiõis. Et ideo

dicere poſſumus cuʒ ꝓpheta · Ps. xlvij. Suſce⸗

ſcepumꝰ deꝰmiſicoꝛdiã tuã ĩ medio tẽpli tui.Et

hicẽ ꝙ eccłia füdat᷑ cũ peminẽtia:qꝛ nullꝰeã edi

ficare pt: niſi auctoꝛitate dioceſani qͥ dʒ ponere

pmariũ lapidẽ:⁊ figere crucẽ ⁊ deſignare ami⸗
enu: ⁊ etiq petere dotẽ ſufficẽteʒ aſſignari ſine

. 4

XxI

qua cõſecrari non debet.c.nemo.⁊.c.placuit.de
cõſe.di.j.Inſuꝑ eccłia cõſecrata ampliꝰ non de

bet reuerti ad ſecularẽ habitationẽ ? ghanos
vſus.xix.q.iij.c.que ſemel.⁊.c.quonia.⁊.xvijq.
vltima.ca.queſiſti.⁊ de religi.domi.ca.ad hec.?

xij.q.ij.c.nulli licet.⁊ de ↄſe.diſt.j.c.ligna.⁊.c.ve
ſtimẽta.⁊ de rerũ ꝑmu.c.mãcipia.c.ſe.⁊.c.ſemeł

de reg. iu. li. vj. ⁊.ff.de reli.⁊ſũpti.fu.l.ſi qs ſepu

chꝛũ.S.j. Ad declarãdã aũtvtilitatẽ marimã.
gquã cõſeq mur ex frequẽtatiõe ⁊ veneratõe eccle
ſie eſt ſaendũ ꝙ lʒ multa ſint que ab hoibꝰ de⸗
ſiderant᷑:tamẽ illa ad tria reduci poſſunt. Pꝛi

mo ad bona tẽpoꝛalia ſine quibo homo viuere
nõ poteſt. Uñ in.ij.de aia ðꝛ.Ex eiſdẽ nutrimur
⁊ ſumus.Et ꝓpter hoc eſt tãta cura tẽpoꝛaliũ.vt
patet in diuerſis laboꝛibꝰ hoim. Na aliqui la⸗
boꝛãt in ſcientijs:alij in mechanicis artibo:alij

vo in agricultura ⁊c.Sed in nullo hoꝝ tantꝰ
fructꝰ repent᷑ quãtꝰ reꝑircet᷑ ſi in eccłijs eſſet de⸗

bita cõmoꝛatio ⁊ veneratio.Eccłia em̃ eſtvinaean
del. vñ ipe ait Hiere.ij.Ego te plãtaui vineã ele

ccam. Et ideo ſi videret eò a nobis bene cultiua
ri ⁊ agrũ ſuũ bene coli:daret nobis fructꝰ terre

in maxima abũdãtia ⁊ nõ deficerẽèt nobis alij
neceſſaria:dicente ipo dño Matth. vj. Pꝛimũ

querite regnũ dei ⁊ iuſticiã eius.⁊ hec oia adij⸗

clentur vobis.Ueꝝ qꝛ eccłia male tractatur ab

hoibus hodierni tẽpoꝛis:ideo deus eos male

tractat in tempoꝛalib.De multis em̃ eccłie re⸗

ctoꝛibo dici pot deo illud Hiere. xij. Paſtoꝛes

multi demoliti ſunt vineã tuam.Et ipe dñs de

malo rectoꝛe ecclie ait illud Johel.j. Poſuit vi
neã meã i deſertũ. Ipᷣe aũt recoꝛ dicere põt illð

Cañ.j.Uineã meã nõ cuſtodiui.Oibꝰ aũt diſſi
pantibo bona ecclie ⁊ eã nõ colẽtibo ꝑ deuotiõez

alt dñs illð Eſa.iij. Uos depaſti eſtj vineã mes
Ad iſtã aũt eccłie vineã venit btãvirgo Maria

cũ filio ſuo vt videat ſi bene frucificet᷑ in ea per

deuotionẽ.Dicitq; eiillð Cañ.vij. Ueni dilecte
mi egrediamur in agrũ: mane ſurgamꝰ ad vi⸗

neas:videamꝰ ſi vinea floruit:ſi floꝛes frucuus

ꝑturier̃t:ſi floꝛuerũt mala punica. Deuoto aũt

ſuo eccłiam freqᷓntanti ðᷣtillud qð in eo.c.ĩimez,

diate ſequit᷑.ſ.ibi.Dabo tibi vbera mea. Int᷑
bona aũttꝑalia cõputat᷑ pax ⁊ victoꝛia de iimi⸗
cis ⁊ hmõi q̃ oia cõcedit deus freqᷓntõtibo eccle

ſiam cũ deuotiõe ⁊ eã venerãtibo.Sicut patuit
de Cõſtãtino imꝑatoꝛe:qͥ vt habet᷑ in.c.futuraz
eccłiam. xij.q.j.fabꝛicauit eccłiam ad honoꝛem
duodeci aplłoꝝ.de quo etiã habet᷑ in officio de⸗
dicatiõis eccłie:vbi etiã ðꝛ ꝙ in ꝓpꝛio lateranẽſi
palacio edificauit eccłiam ad honoꝛẽ btĩ Johã
nis baptiſte:⁊ baſilicã appeditiã iuxta ĩ balneoo

caloꝛis ſui ad honoꝛẽ ſaluatoꝛis. Et fuit pᷣmꝰ

inter pncipes xpᷣianos qͥ edificauit eccłiaʒ. Si⸗
milit᷑ de Theodoſio imꝑatoꝛe ⁊ ð multis aliis
hoc patuit qͥſemꝑ in pᷣlijs victoꝛes extiterũt p
tẽploꝛũ venerationẽ.Ecõtra vo recitat Oꝛoſiuns

demagt
vicono
nd temp
fantdeca
eguci
nunqyp
lgroare
beci
manide
ains iye
inumco
hrtihl
nͤſioit
anioes
ſtnsvie
hoime
liplis de
latido t
os de
Martb
doudin
nhono
boamreg
nack we
Wid
wiſanr
dñiſeß
rb
lamnüt⸗
hoimck.
Navpihu
lackas in

Sglomo.

Pam pſo⸗
tutbdes.
Ciinloohe
Maueens
Dacautab
ntinlocvik
Unterägos
Pentcdli⸗
indomoae
Ninepe
Nandan
mes c
coꝛrupe⸗
ꝛſioffli⸗
ofnlſcht
n
mo: ſiqs
tme
Ppicade
daii
müqus
Giee
micsſe
coꝛüſin
Mamti

W
mn mnps on
monid Phane
14 ongan
domgagher

nitninuni
her mriette
m gue iddoiy
nkuckoſun g
Nud donorir
Daſcknunmn
mantieeür
Nacdanics mni
in nullei n
Anobts li
wnodis ſuctme
Nimds di
Drdebind
cüns:dadii
dumnema
idevdalg do
Ne mlnsaene
Dinn Putns
4 voc, dotri
minndac hir d
wäni di uͤtdſ
vcich aduani
dehihck Waͤnt
nnttrüniy Mn
rfumftncu
nr ipmn aafh
meiiores us

uma Denoe

lugdincotin/
Arbchm. I
r rmopru deünmn
Gs frfrünn at⸗
riatd Siar

4

chamasN
badetnefin e
in rummni
iabmiti )hd

ilih
trömusalti
ustminit

ͤ
KC.

S
grum uſi

1 ſpl

viam tẽp

de magno Pompeio romano qͥ ſemꝑ in pᷣlijs
victoꝛioſus fuerat: ꝙ dum capta iudeaveniſſʒ
ad templum dei omnes qui ad illud confuge⸗
rant decapitari fecic ⁊ ibᷣm templũ in ſtabuluʒ
equoꝝ ſuoꝝ cõuertit. vñ ſꝑ poſtea infelix fuit⁊
nunq; pugnauit qͥn ſemꝑ vinceret᷑:⁊ tãdem ab
egypti rege decapitatꝰ cẽ. Siłiter Joſephus he⸗
bꝛeꝰ cũ Tonne oꝛaret coꝛã ſenatu ait.O dñi ro
mani donec reuerẽtiã deo exhibuiſtis ⁊ tẽplis
eius ipᷣe deus ſemꝑ fuitvobiſcũ ad debellandũ
inimicos veſtros:ſʒ cũ receſſiſtis a veneratiõe
eiꝰ⁊ tẽploꝝ ⁊ ipᷣe receſſit avob ⁊ ad imicosvroſ
trãſiuit.Quapꝛopf᷑ o milites o capitanei o xpᷣi/
ani oẽs venerate tẽpla ſi vultis de inimicis ve⸗
ſtris victoꝛiã repoꝛtare. Secũdũ deſiderium

hoĩm eſt ſanitatꝭ ⁊ vite:q maxie aſſeqͥ poſſent ſi

tẽplis debitũ cultũ impẽderẽt ſicut patʒ de ſani

tatibo que qͥtidie recipiunt᷑ ab infirmis viſitan⸗/

tibus deuote eccłias:maxime btẽ vᷣginis.Unð
Matth.xxj.dicit᷑: acceſſerũt ad Jeſum ceci et
daudi in tẽplo ⁊ ſanauit eos. Ecõtra vo eſt de
inhonoꝛãtibo tẽpla diuina:ſicut patuit den ero
boam rege iſrł.iij. Regũ.xiij.cuiꝰ manꝰ exſicca⸗
ta eſt ꝓpter irreuerẽtiã quã exhibuit volẽs ꝓphe
tam i tẽplo appᷣ hẽdere.Filij qͥʒ Heli male moꝛ
tui ſunt ꝓpter laſciuias quas faciebãt añ tẽplũ
dñi.j. Regũ.ij.⁊.iiij.c.Ait em̃ deꝰ.j.Re.ij. Qui⸗
cunq; honoꝛificauerit me głificabo eũ:qͥ aũt cõ

temnũt me erũt ignobiles. Tertiũ deſideriũ
bhoim eſt boni ſpũalis.ſ.gr̃e dei⁊ remiſſiõis pec

catoꝝ:quã qͥlibet deuote ⁊ reuerenter viſitans

eccłias ⁊ in eis oꝛãs recipiet:ſicut ꝓmiſit deus
Salomoõi. Jpᷣe em̃ Salomõ.iij. Regũ.viij.⁊ij
Para. vj. pẽtijt oĩa pᷣdicta a ðᷣo dani eccłiaʒ viſi

tãtibo dicẽs.Quicũq; oꝛauerit in loco iſto exau
di in loco habitaculi tui in celo:⁊ cũ exaudieris
ꝓpicius eris.⁊ ſi ꝓpłs fugerit inimicos ſuos qꝛ
peccauit tibi ⁊ agẽs pniam venerit ⁊ adoꝛaue⸗

rit in loco iſto exaudi pꝛeces eoꝝ ⁊ reduces eos

in terrã quã dediſti patribo eoꝝ. Et ſi clauſum
fuerit celũ ⁊ nõ pluerit ꝓpter pctã eoꝛũ ⁊ oꝛãtes

in domo acpniam egerint exaudi eos in celo et

dimitte pctã ſeruoꝝ tuoꝛũ ⁊ oſtẽde eis viã bo⸗
nam ꝑ quã ambulęẽt ⁊ da pluuiã ſuꝑ terrã.Fa⸗
mes q̊q; ſi oꝛta fuerit in terra.aut peſtilẽtia aut
coꝛruptꝰ aer aut erugo aut locuſta aut rubigo.
2⁊; ſi afflixerit ꝓłm inimicꝰ eiꝰ obſidens poꝛtas
om̃iſq; plaga vniuerſa infirmitas: cuncta de⸗
uoꝛatio ac impᷣcatõ q̃ acciderit om̃i hoĩ de ꝓpło
tuo:ſi qͥs cognouerit plagã coꝛdis ſui ⁊ expan
derit manꝰ ſuas in domo hac exaudies in celo
⁊Zꝓiciaberis.Et ſi egreſſus fueritꝓpłs tuus ad

bellũ cõtra inimicos ſuos ⁊0oꝛauerint.cõtra do

mũ quã edificaui noĩ tuo facies iudiciũ eoꝛuʒ:
ꝙ ſi peccauerint tibi ⁊ iratꝰ tradideris eos ini⸗
micis ſuis ⁊ captiui ducti fuerint in terrã iimi⸗
coꝛũ ſi nok: ibi agẽtes pniam oꝛauerint contra
li qðᷣ edificatu eſt noĩ tuo exaudies in

. . — . — „.

celo ĩ firmamẽto ſolij tui oꝛones ⁊ pꝛeces eoꝝ:⁊
facies iudiciuz eoꝝ ⁊ ꝓpitiaberis pło tuo qui
peccauit tibi:⁊ dabis miſᷣicoꝛdiã coꝛaʒ eis qui
eos captiuos habuerint vt miſ eant᷑ eis:⁊ exau
dies eos in oibo ꝓ quibo iuocauerint te.hec ille.
Cuiꝰoꝛonẽ deꝰ ꝓmiſit ad plenũ adimplere:vt
in ſeq̃nti.c.hr᷑. Terdio pᷣncipalłr debẽt viſitari
⁊ teneri tẽpla ꝓpter exẽplaritatẽ.Et pᷣmo gẽtiliũ
2 paganoꝝ qͥ ſuoꝝ idoloꝝ tẽpla diligentiſſime
honoꝛare ſtuduerũt:⁊ ihonoꝛãtes puniebant
vt refert Ualerius libꝛo.j.in rubꝛica de religio
ne:et in rubꝛica de neglecta religione. Si ergo

illi miram exhibere contendebant reuerentiam

tẽplis falſoꝝ deoꝝ:qᷓ;to magis nos reuerenter
tractare debemus tempia dei veri. Nam ? dñũis
ieſus ĩ nullo ita ſeuerꝰapꝑuit ſicut dũ in tẽplo
iuenitvendẽtes ⁊ emẽtes quoꝝ menſas euertit
ꝓiecitq; pecunias:⁊ flagello facto ð funiculis
eos eiecit de tẽplo Mat.xxj.⁊ Joh̊.ij. Scðo
ad hoc inducimur exẽplis fideliũ:dimiſſo em̃
ꝙ in q̃uis natiõe etiaʒ ifideli ⁊ heretica ſꝑ fuic ⁊
eſt veneratio cultꝰdei.Dico ꝙ in omni etate ſꝑ
fuit aliqua ob latio ſacrificioꝝ facta deo a fide/

libo ⁊ iuſtis in ſignũ ſubiectiõis ⁊ reuerẽtie ei ex

hibende. Pꝛimo em Adã ſᷣm Gregoꝛiũ ſacrifi
ciũ obtulit:ſᷣm illiꝰtꝑis cõgruẽtiam ſed eius ſa
crificiũ nõ legit᷑:quia i ipo noiat᷑ oꝛigo peccati:
ne ſimul etiaʒ in ipᷣo ſignificaret᷑ ſanctificatio⸗
nis pꝛincipiuʒ cum ſcriptum ſit Sapientie.x.
Sapientia eduxit illum a dilecto ſuo Scðo

Abel ſacrificauit:de quo dicit᷑ Geñn.iiij.ꝙ obtu

lit deo de pmogenitis gregis ſui:et de adipib⸗
eoꝝ ⁊c. Tercio Noe:ð quo dict᷑ Geñ.viij.qꝙ;
edificauit altare dño ⁊ ei obtulit ſuꝑ ůlud holo
cauſtũ. Quarto Abrahã qui edificauit alta/⸗
re domino ⁊ inuocauit nomè eius ibi Geñ.xij.
Quinto Iſaac idẽ fecit Geneſis.xxvj. Sex
to Jacob de quo dicitur Geneſis.xxxiij.ꝙ ere/⸗
cto altari inuocauit ſuper illud foꝛtiſſimũ deũ
iſrael Septimo Moyſes cõſecrauit taberna
culuʒ dei cũ magna ſolẽnitate Exo.xxx. Octa

uo Karon obtulit ſacrificiũ deo ĩ odoꝛẽ ſuaui⸗

tatis in tabernaculo vt dicit᷑ Ecdeſiaſtici.xlv.
Nono Samuel de quo legit᷑ pꝛimi Regũ.
vij.qꝙ edificauit altare domino:⁊ obtulit ei ſu⸗
per illud holocauſtu. Decimo Dauid de quo
dicitur Ecdeſiaſtici.xlvij.ꝙ ſtare fecit cantato⸗
res ↄtra altare ⁊ in ſono eoꝛuʒ dulces fecit mo⸗
dulos:⁊ dedit in celebꝛatiõibo decꝰ⁊c̃. Unde
cimo Salomon qui cũ maxima ſolẽnitate de⸗
dicauit templũ qð deo cõſtruxerat:vt habetur
tercij Reg.viij.et.ij. Parali.vij. Duodecimo
Zoꝛobabel:ð q̊ ðꝛ Eccłi.xlix.ꝙ reedificauit do

mũ dñi:⁊ exaltauit tẽplũ ſetm dño ꝑatũ ĩ głia

ſempiterna. Multi q̊ʒ alij laudant᷑ in ſaca ſcri
ptura oꝛ dei tẽpluʒ venerati ſunt. Inter q̊s cõ⸗
mẽdat᷑ Judas Machabeꝰqͥ tẽplũ ꝓphanatuʒ

a getibo mũdauit.ij. Machabeo Pr. Tocaut

„— . * — .

diuino cultui deputat? hʒ diuerſa noia:vt no/⸗
tat᷑ per Archidiaco.in.c.pᷣmo de ↄſecra.eccł.vel
alta. libꝛo.vj.⁊ in clemen.j.de in integr.reſtitu.
Quandoq; em̃ ðꝛ baſilica.vt in.c.nõ oꝑtet.xlij.

di.vbi Archidiaco.dicit:ꝙ baſilica ðꝛ palatiuz
regis. Baſileos em grece rex interpꝛetat᷑ latine.
Vñ baſilica ðꝛ q̃libet eccłia:qꝛ palatiũ eſt ſmi
regis:⁊ in ea regi regum miniſtrat᷑.De hoc etiã

mẽætionẽ fa cit idẽ Archi.in.c.fũdamẽta.de elec.

li. vj. Scðdo ðꝛ tẽpluʒ.vt in.c.⁊ hᷣ diximꝰ.xvj.

q.vij. Interpᷣtat᷑ aũt tẽplũ.itecũ amplũ:ʒ Iſi.
xv. Ethimo.c.iiij.⁊ Archi.in dicto.c.⁊ h̊ diximꝰ

Quia ꝓpłs ibi ſubvniꝰteci amplitudie ↄtinet᷑:

⁊ ꝓpꝛie tẽpla ſunt maioꝛes ecclłlie.Uel ðꝛ tẽplũ a

coõtẽplando:qꝛ bᷣ ibi fieri debet. Tercio dicit
eccłia:vt de ↄſecra.di.j.c.Eccłia:q̃ ĩterpᷣtat᷑ colle
ctio ſiue ↄuocatio.vbi dicit Archi. ꝙ lõ ðꝛ con⸗
unocatio:qꝛ ↄtinet ꝓpłm cõuocatũ a deo ꝑ oꝑpa⸗
tionẽ ſpũiſccti ad vnã fidẽ:⁊ pᷣmiũ futuri ſeculi.
TLocꝰaũt vbi cõueniebat ꝓpls iudaic appella⸗

bat᷑ ſynagoga:q̃ ĩterpᷣtat᷑ cõgregatio:qꝛ ibi ꝓpłs
ad audieda vᷣba legis veteris qꝗ erãt aſpa velut

culuz.vt in.c.j.de ſen.⁊ re iudi.li.vj.⁊ ibi Archi.

Apꝛie aũt tabernaculũ ðᷣꝛ militare habitaculuʒ.

vt deoſecra. di. j. in pᷣn. ⁊ ꝑ Archi.xvj.q.vij.c.⁊ h

dirximꝰ. Quia vo militia eſt vita hoĩs ſup terra
Job. vij. Jõ eccłia ĩ qua adunat᷑ ppis militãůs
ꝛ tabernaculũ:⁊ pterea pſalmiſta inqͥt. Quã⸗
do trãſibo ĩ locũ tabernacli admirabilis:vſq;
ad domũ dei.i.ab eccłia militãte vſq; ad eccłiã

triũphantẽ.Labernaculũ etiaʒ ðꝛ a taberna:vt

ait Albꝛicus de roſate in ſuo dictionario:ĩ ver

bo tabernaculũ.pꝑ.l.caberne.ff.deverbo.ſig.Ta

berna añt ðꝛ hoſpitiũ in quo itinerãtes ⁊ pere⸗

grini reficiunt᷑.Et iõ eccłia merito tabernaculũ
ap pellat᷑ in quo hoiĩes ꝗq in h ſeculo ꝑpegrinant᷑
⁊ nõ habẽt hic ꝑmanentẽ ciuitatẽ ſʒ futurã in

runt ad Hehꝛe.vltimo:reficiunt᷑ pane vbi dei:

⁊ eſca celeſti.ſ. dñici ſacramẽti. Quinto ðꝛ do
mus dei. vt in. c. decet. de ĩmu. eccliaꝝ.li.vj. Ipa
em̃ ecclłia materialis ad ſimilitudinẽ triũuphatꝭʒ

decoꝛat᷑ diuerſitate officioꝛũ ac miniſtroꝝ deo
ſeruientiũ.vt ðꝛ in.c.ſingula.⁊ in.c.ad bᷣ.lxxxxir.k
di. De qbominiſtris ⁊ officio ipᷣoꝝ hr in.c.plect/

xxv.di.Et pter pꝛedicta oia ðꝛ in dicto.c.decet.
Do muʒ dni decet ſanctitudo.Decet em̃ vt cuiꝰ
in pace factꝰeſt locus eiꝰcultꝰetiã ſit debita ve⸗
neratiõe pacificꝰ.Sit itaqʒ ad eccłias humilis
⁊ deuotus ingreſſus. Sit in eis deuota cõuer/
ſatio deo grata ⁊ inſpidentiba placita. Nõ ime

rito aũt dici᷑ domꝰdei:qꝛ in ea nibil põt mali/

gnitas dyaboli.Eti ſignũ huiꝰ:vt refert Greg.
in libꝛo dyalo.Cum rome q̃daʒ ecclia ab arria⸗
nis ꝗꝓphanata ↄſecraret᷑. dyabolꝰſub pedibo ho

minũ exiuit de ipᷣe ecclłia in foꝛma poꝛd. Et duzʒ
bitũs Bartholomeꝰoſecraret qᷓndã ecclłiaʒ ap⸗
Euit angelꝰ dñi tenẽs dyabolũ.in qͥ demonſtra⸗

pſal.hoꝛta

.*
. .
. . .
. J
X . .
. “

tum eſt ꝙ maligniſpũs ab eccłia conſecrata fu
giunt:⁊ in ea cõtra hoĩes ptãtem ſuam exercere
noõ poſſunt. Ingreſſuri igi hac domũ dei ðbẽt
eſſe mũdi coꝛde oꝛe ⁊ opere:qð demonſtratum
fuit Exo.iij.vbi dũs apparẽs Mopyſi in rubo
dũ ille appꝛopinq̃ret ad locum dixit ei. Solue
calciametũ de pedibo tuis:locus em i quo ſtas
terra ſancta eſt. Hoc etiã demõſtrauit deꝰ qus/
do Erxo.xxx.pꝛecepit vt quotiẽſcũq; Aaron igre
deret tabernaculũ lauaret ſe.qð etis de Leuitis
pꝛeceptũ eſt Numeri.viij. Sed ad cõfuſionem
xpᷣianoꝛũ ſaraceni nõ niſi loti ⁊ diſcalciati teplũ
introt. Unde etis ꝓpter hoc Salomõ ante tem/
plũ oꝛdinauit mare eneũ.iij. Reg.vj.Eccłia vo
oꝛdinauit aquã bñdictã ad foꝛes tepli:vtvnuſ
q ſq; igrediẽs pᷣus ſe illa aſꝑgat.Dicit autaug.
ad confirmationẽ pꝛedictoꝛu in ſmone dedica
tiõis ecclie. Quoties frẽs chariſſimi altaris vel
cẽpli feſtiuitatẽ columꝰſi fideliter ⁊ diligẽter attẽ
dimus ⁊ ſccẽ ac iuſteviuimꝰquicqͥd in templis
manufactis agit᷑ totũ in nobis ſpiritali edifis
niõe complet᷑ õ em̃ mẽtitus eſt ille qui dixit.
Teplũ dñi ſetm̃ ẽ qʒ eſtis vos.Et iterũ.Neſcii/
quia coꝛꝑaveſtra templũ ſunt ſpũſſanci.Qui
bus meritis:niſi ꝑ gram dei meruimꝰ fieri tem.
plũ dei. Et ideo quatũ poſſumꝰ cũ ipius adiun⸗
toꝛio laboꝛemꝰne deus noſter in tẽplo ſuo:hoc
eſt in nobiſipſis aliqd inueniat qð oculos ſue
maieſtatis offendat. Sʒ habitaculũ coꝛdis no
ſtri cuacuet᷑ vitijs ⁊ virtutibo repleat᷑: caudakt
diabolo ⁊ aperiat᷑ xpᷣo.hecille.ODebemꝰ aũt face
re in oibus neceſſitatibo nris:ſicut fecit populꝰ
iſrł in tribulariõe Holofernis.de quo dici᷑ Jqu
dith. vj. Conuocatꝰ om̃is iplus intra eccam
oꝛauit petẽs auxiliũ a deo iſrael. Ad hoc aũt fa
ciẽdũ hoꝛtamur Eʒzechᷣ.xliiij.vbi dicit. In viſss
tẽpli pones coꝛ tuum.⁊ Dauid pſal.xxviij.dicit
q Intemplo ſcõ eius om̃s dicẽt głiam. Qui etniã
pᷣdicas digniraſts ecclie cõſiderãs nos ĩ.lxviij
dicẽs. In eccleſijs bñdicite dño de
fontibo iſrael. Ibi beniamin adoleſcẽtulꝰ in mẽæę
tis exceſſ. H))
Narta ⁊vltima modificatio oꝛõis dici
q reſpectu tẽpoꝛis. Uñ queri᷑ quo tẽpoꝛe
ſict oꝛandũ ⁊ videt᷑ ꝙ ſemꝑ.Ait em dũi’s
Lu. xviij.Oꝑtet ſemꝑ oꝛare⁊ nũ qꝙᷓ; deficere. SO
optet necitatẽ inducit.ff. de ver.ſig.l. vᷣbũ opoꝛ⸗
tere.⁊ ibi glo.que allegat.l.cũ hi.S.arbitracu.ff.·
de trãſac.ergo ⁊c̃. Pꝛetea ſcriptũ eſt Pſal.xxxiij/
SBñqdicã dñm in om̃itꝑe:ſꝑ laus eiꝰ in oꝛe meoo
Sed cõtra Ecẽs.iij.ðꝛ.Omia tẽpus hñt ⁊ ſuis

ſpacijs trãſeũt vniuerſa. cẽpus loquẽdi ⁊ tẽpꝰ

tacẽdi.ergo ⁊ oꝛo habet tẽpus determiatũ ſicut
⁊ reliqua. Pꝛetea ad impoſſibile nemo tenet᷑.:.

impoſſibiliũ.ff. de regu.iu.Sed impoſſibile eſt
ſemꝑ oꝛare acualr:qꝛ nos oꝑtet ꝓ magna par·
te tẽpoꝛis in alijs rebus oranpart maxime ine⸗
ceſſarijs nature:ergo nõ vide

illud dui pcepe

lis no d⸗
ſupphol
nua flee

an;.,

purotun
Intmilli
agas i
iare
masill
ſideras
Slgln.
debs ⸗s
herabale
Polus
W
locond
oboꝛot
dihac

lberolul

guos ſot
Ahzaue
Berntri
aurorerh
adt
Cchan
hoꝛad
Mie⸗
(Aull
gadeu:
glablta
launeae
holteae
Ps
gengie
Gom
Medi
deien
cratꝑn
ſtaoꝛa
dlcis.
edahar
Ninn
Aharae
Pin
s etie
glios
dnon

aliol

Nunſer A
R

Sund äierde
wtanihoſdohe
cnur g0 oari
dedicculi clon
latcal

emittd

is N ggo dik
Phsinmalun
int. AdNiß

e

gn uan
imee Mi
ſp nnce nihl⸗
uinn
. hcisd
aot onen
S
ai ltin
äbi rnk

oPoe Vpoume

Parnii,
4 0!
anniuin
64 wolbie⸗
mngß⸗

un non h,

Foliũ

poſſe ſᷣuari.Ad hãc q̃ſtionẽ rñdet Alexã.ð ales
vbi õ.⁊ btũs Tho.in.iiij.di.xv.ar.ij.q.iij.ꝙ illa
verba dñi debent intelligi ᷣm expoſitionẽ glo⸗
ſarũ.vnde habemꝰ glo.ſuꝑiilla verba apłi.j.ad
Thes.v.c.ſine intermiſſiõe oꝛate.di. Non ceſſat
oꝛare qͥ nõ ceſſat benefacere. Ibi ̊ accipit domi
nus oꝛationẽ ꝓ bono oꝑe.Alia gio.ibidẽ dicit.
Vitã et᷑nã ↄtinue ð ſiderate:ipʒʒ em̃ cõtinuũ deſi
deriũ boni eſt oꝛatio cõtinua.Et alia glo.inqͥt.
Sine intermiſſiõe oꝛat qͥ hoꝛis ⁊ tꝑibus ſtatu
tis nõ deſinit oꝛare.Alia glo.expoit:⁊ eſt Aug.
ſuꝑ pſal.xxxiij.di. Nunqͥd ſine intermiſſiõe ge⸗
nua flectimꝰ:coꝛpus ꝓſternimꝰ:aut manus le
uamꝰ.vt dicit apłs.Sine intmiſſiõe oꝛate:hoc
puto facerenõ poſſumus. Eſt ̊ alia ratio ſine
intmiſſiõe oꝛãdi que eſt deſideriũ.Quicqͥd igit
agas ſi deſideras ſupernã quietẽ nõ intmittis

oꝛare. Si ſemꝑ manet in te charitas ſemꝑ cla/
mas:ſi ſemꝑ clamas ſemꝑ deſideras:ſi ſemꝑ ð

ſideras ſemꝑ oꝛas.hecille. Alio modo exponit
Aug.in li.ij.cõtra Maximianũ.ſ.ꝙ ad hoc vt
deus ꝓprer pctã nõ flagellet mũdũ oꝑtet vt ſem
per ab aliq bus oꝛetur.vñ ipᷣe dicit ibidem.c.ix.
Nullus dies niła hoꝛa nullũ momẽtũ tempo⸗
ris inuenit᷑ in quo a ſctis oꝛões deo aliquo in
loco nõ fundant᷑:ab alijs hic:ab alijs ibi:ica ꝙ;
ab oꝛõibus nullũ tẽpus eſt imune.quãadoqͥdeʒ
dieb ac noctiba:cũ alij abo reficiunt᷑:alij quod

lidbet aliud agũt ſeu doꝛmiũt:non vciq; deſunt

quos ſanctũ deſideriũ oꝛare cõpellat.hec ille.

Et lʒ quocũq;ʒ tge oꝛari poſſit deus: tamen ſᷣm

Berñn.tria tpa ſunt magis apta oꝛõi.Pꝛimũ ẽ
auroꝛe:iuxta illð Sap.xvj.c. Oꝑtet pᷣuenire ſo
lem ad bñdictionẽ.ã ſicut filij iſrł mane colli
gebant mãna: Exo.xvj.ita dulcedo ſpũſſcci tali

boꝛa deguſtatur. Ideo canebat Dauid in pſal.
Mãe aſtabo tibi ⁊ videbo.Eapꝛopt᷑ Job.viij.
ca.ſui li.nos hoꝛtat᷑ di. Si diluculo cõſurrexer

ad deũ ⁊ oĩpotentẽ fueris depᷣ catus ſtatim eui

gilabit ad te. Hoc em̃ tꝑe aie noſtre ſunt adhuc

leiune a curis exterioꝛibo ⁊ ideo ſunt magis diſ
poſite ad oꝛãdũ.Et de hoc dedit nobis exẽpluʒ

xpᷣs Marci.j.c.vbi dicit᷑. ꝙ valde diluculo ſur

gens ieſus abijt in deſertũ locũ ibiq; oꝛabat.
Scõm tẽpus eſt medie noctis.de quo ꝓpha ait
Media nocte ſurgebã ad cõfitẽdũ tibi.Et de b

dedit nobis exẽplũ xpᷣs Mat.vj.c.vbi dicit.

erat ꝑnoctãs in oꝛõe dei.Quãtum aũt ſit vtilis
iſta oꝛatio noccis demõſtrat Dauid pſal.lxxvj.
dicẽs. Meditatꝰſum nocte cũ coꝛde meo ⁊ exer
eitabar ⁊ ſcopebã ſpm̃ meũ.O ſi videres ſᷣuos
dei in nocte ad oꝛõem in cruce ſtantes:aliquos
amaras lachꝛymas ð paſſiõe xpᷣi fũdẽtes: alioſ

pctã tua mi ꝓpłe deflẽtes:alios ex eleuatiõe mẽ⸗
tis etiã a terra miraculoſe coꝛꝑaliter eleuatos:

alios magnis ſplendoꝛibo crcũdatos:alios cũ

dñno nfo ieſu xpᷣo vel glioſa vᷣgine Maria aut

alijs ſccis ſibi in no ce apparetibo eoſq; ↄſolan

LXxIX

tibo dulcia miſcẽtes colloqa:pꝛofecto ĩtellige⸗
res verã eſſe illam ſniaʒꝭ ꝓphete in PsS.di.Qua
magna mulctitudo dulcedinis tue dñe:quã ab
ſcõdiſti timẽtib te. Jõ inqt Berñ.in q̃daʒ epłla
ð religioſis loqᷓns. lłtividẽs cruces nr̃as:ſ,-
nõ vidẽt vncciões.Terciũ tꝑs aptũ ad oꝛandũ
eſt veſꝑtinũ:qꝛ tũc iuenimur ab ipedimẽt dige
ſti. Unde ꝓpheta in · PS.dicit. Dirigat᷑ dne oꝛo
mea:ſic incẽſuʒ i cõſpectu tuo eleuatio manuũ

meaꝝ ſacrificiũ veſꝑptinũ.de hb̊ ð dit nobis exem

plum xpᷣs de q̊ Mat. xiiij. ðꝛ.ꝙ dimiſſa turba
aſcẽdit in montẽ vc oꝛaret:veſpere autem facco
ſolus erat ibi. 1TI1
Um ”Pichagoꝛas phs dicat Duoꝛũ
c qppe tẽpoꝛũ cura habẽda eſt:mane qͥd
acturi ſumꝰſero qͥd fecerimꝰ. Jõ qͥlibet
xpᷣianꝰſtatiʒ:vt a leco ſurrexit debet ſibi facere
ſignũ crucis qð facit fugere oẽs demones.ð q̊
Dauid in Ps.lxxxv.dicit dño.Fac mecũ ſignũ
in bonũ:vt videant qͥ oderũt me:⁊ cõfundant᷑.
Si em̃ ſignũ crucis dʒ poni in pᷣncipio cuiuſli
bet inuẽtarij.l.fi. S.ſinautẽ el.j.v.vel ſi.ignarꝰ
C. de lure deli.mlto magis in pncipio actionũ
nr̃aꝝ dʒ eſſe pᷣmũ qð facamꝰſurgetes. Deinde
gras agere debem? deo de oib bñnficijs ab eo
acceptis.ait em̃ Seneca ad Lucil.Qui bñficio
rũ obliuiſcit᷑ in gratiſſimꝰ eſt. Poſtmodũ ꝓpo

nere debem?illo die abſtinere a pccis ⁊ multa
bona facere:ac ſi nũq; bene fecerimꝰ.iuxta illð

ꝓphete in Ps.Et dixi nũc cepi. Imitariq; debe
mus ſeraphicuʒ patrẽ noſtrũ Franciſcũ:de qͥ
ſcũs Bonauẽtura in legẽda eiꝰdixit:; ꝓpone
bat q̊tidie ſe ingẽtia factuꝝ.In ſero aũt cogita⸗

re debemꝰ qͥd in die fecerimꝰ:⁊ ſi aliqð petm in
nobis cõſpicimꝰ de eo ↄteramur:⁊ cogitet qᷣſq;

ſi aliqð in eo eſt moꝛtale peœm̃ dicẽs.Quid erit
de me:ſi hac nocte repẽtinꝰmihi ſicut mitis ac/
cidit veniret ĩteritꝰ.Deinde deuote ac coꝛde ↄtri

to roget dñm cũ Dauid Ps.l.dicẽs Mißere

mei deꝰᷣm magnaʒ mibicoꝛdis tuaʒ.nr̃amqʒ

aiaʒ ⁊ coꝛpꝰqͥtidie maximeĩ mane et i ſero dno
cõmẽdemꝰ. Puod faciẽt:s ꝓpiciabit᷑ nobis deꝰ
noſter qui viuit ⁊ regnat in ſecula ſcloꝝ. Amẽ.

Feria q̃ra poſt pᷣmã dñicam q̃drageſime de
ipedimẽtis oꝛonis. Sermo duodecimꝰ. Q

i 7 7 . .
Abitauit glo/
h ria dñi ſuꝑ mõtẽ ſynai Exo.xxiiij.
2 in ꝓphetia occurrentis ferie. Se⸗
pe in ſacro eloqᷣo ꝑ mõtẽ ſcrã oꝛo fi
gurat᷑. Sic̃ em̃ mõs eſt altꝰ⁊ ſublimis locꝰ:ita

oꝛo eſt q̃dã altiſſima ⁊ excellẽs oꝑatcio que nos

altos facit ꝑ cõtẽplatiõezʒ. Ideo theologi:i.iiij.

di. xv. diffiniunt oꝛonez dicentes: ꝙ eſt eleuatio
ſiue aſcẽſus mẽtis in deũ.que diffinitio fuit oꝛi

ginaliter Damaſceni li.iij.cxxiiij. Sicut etiam
difficile eſt aſcendere in mõtem:ita diffigleeſt.
K 3

=ð

Germo

ad oltitudinẽ contẽplatiõis ⁊ oꝛatiõis ꝑuenire
Et ideo in huiꝰfigurã dicit᷑ Exo.xix.Nõ poterit
aſcẽdere vulgus in mõtẽ:hoiĩes em̃ beſtiales et
ſomnolẽti nò pñt dulcedinẽ oꝛõnis deguſtare.
Et ſicut auis nimis pinguis ⁊ carnoſa nõ põti
altũ ſe leuare:ita ſenſuales ⁊ carnales non pñt
ad cacumẽ cõtẽplatiõis aſcẽdere. Qucadmodũ
etiã in mõtibo deſcẽdit magna abũdãtia niuis:
ita in oꝛõibus venit ad aiam gra ſpũſſãcti que
ꝑ niuẽ figurat᷑. Sicut retulit głlioſa virgo Ma
ria Liberio pape:vt refert ſcca mater eccłia in of
ficio miracłi niuis. Eſt ̊ oꝛatio mons:de quo
Dauid pſal.lxvij.ait.Mons dei mõs pinguis
mons in quo bnplacituʒ eſt deo habitare in eo
etem̃ dñs habitabit in finẽ. Licet em̃ aliquãdo

nõ veniat deus in bncipio oꝛatiõis:tamẽ ſi ꝑſe⸗

Ueret᷑ finaliter veniet. a mõte trãſffiguratiõis
ẽEdñs Mat. xvij.vt o
in monte oꝛatõis in ſpũalẽ trãſfoꝛmat᷑.Ad hũc
montẽ oꝛõis o ꝑtet ꝑuenire illos qͥ volũt ſalua⸗
ri:iuxta illð Geñn.xix. In monte ſaluũ te fac.Jõð
cuilibet nr̃m dicit dñs Exo.xxuij.Accede ad me
in mõte ⁊ eſto ibi.Et ideo bene ðꝛ in vᷣbis ꝓpoſi
tis. Habitauit głia dñi ſuꝑ montẽ ſynai.Scðʒ
em̃ Hiero.ſynai interpᷣtat᷑ egreſſio teptatiõis.
In montẽ oꝛatõis aſcẽdite ⁊ egredient᷑ ab aia
veſtra tẽptatões veſtre ⁊ głia dñi habitabit ſuꝑ
vos:⁊ dabit vobis lucẽ gre ſue.Sed dicet qͥs.
Eeęgo frequẽter aſcẽdi mõtẽ oꝛõis⁊ rogaui dñm
ꝓ aliqua gra impetrãda ⁊ nihil potui obtinere
Huic ego rñdeo illud qð inqͥt Aug.xvj.q.j.c.x.
Benefacere ſemꝑ deus eſt gatus ſj hoim mali
ciaꝓhibet᷑. Uñ maligno pctõꝛi dici poteſt illud
Xreñ.iij.Oppoſuiſti tibi nubẽ ne tranſeat or̃o
Et ideo in hoc ſᷣmone videbimꝰtria impedimẽ
ta quib deus nõ exaudit oꝛões nr̃as. Pꝛimũ
dicit᷑ iniuſticie. Scðm neqͥ cie. Lertiũ ⁊ vltimũ
appellat᷑ impatiẽtie.
De pꝛimo impedimẽto oꝛatiõis quod dicit᷑
iniuſticie.
Rinmũ impedimenttñ dicit᷑ iniuſticie
p Eſt aũt triplex iniuſticia.ſ.ex ꝑte oꝛã
tis:ex ꝑte oꝛatiõis: ⁊ ex ꝑte eiꝰ ꝓ quo
oꝛat᷑. Pꝛimo ex parte oꝛantis.ꝓ cuiꝰ

declaratiõe mouet᷑ vnũ dubiũ.ſ.vtrũ deꝰ exau⸗

diat pctõꝛes in oꝛõibo ſuis:⁊pᷣmo videt᷑ ꝙnõ:ꝑ

illð qð ſcriptũ ẽ Johᷣ.ix. Scimꝰ qꝛ pctõꝛes deꝰ
nõ exaudit.⁊ Tren.iij.c.ðꝛ. Nos iniq̃ egimꝰ et

dad iracũdiã ꝓuocauimꝰte:idcirco tu es iexoꝛa⸗

bilis.?⁊ Dauid in pſal.dicit. Iniqᷣtatẽ ſi aſpexi i
coꝛde meo:non exaudiet dñs.Chꝛyß.q̊q; ſuper
Matthᷣ.ðt. Qui oꝛat ⁊ peccat nõ oꝛat deũ ſʒ de
ludit:⁊ talis eſt ſiłis militib pylati qui xpᷣo ge
nua flectebãt ⁊ alapas ei dabãt:⁊ talis eſt fene⸗
ratoꝛ qꝗ ex vna ꝑte oꝛat ⁊ ex alia fenerare ñ ceſſat
alis etiã pctõꝛ oꝛãs eſt ſilis illi qͥ vellet avul⸗
nere ſanari ⁊ ferrũ a plaga nollet amoueri. Un
Jſið.ait. Sicut nullũ ꝓficit in vulnere medi⸗

ẽderet ꝙ homo carnak

camẽétũ ſiadhucin eo ſitfenum: ita nihil pficke
oꝛatio illiꝰ cuꝰ adhuc petm in mẽte vel odium

ꝑmanet ĩ pectoꝛe.Itẽ talis eſt ſilłis aui qvultvo
lare inuiſcata vel mole carnis aggrauata: ſicut

eſt ſtrucio vel eſt laqueis irretita.Kia nanq; in⸗
uiſcat᷑ ꝑ auaricis.vn Amb.in lib.de bono moꝛ
tis ait.Dũ aurũ petimꝰſtrangulamur:dũ argẽ

tum qᷓrimus viſco eiꝰ adheremꝰ:dũ pꝛedia iu⸗

uadimꝰ Hõ nſflatur aũt aia ꝑ ſuꝑbiã.

vñ de ſuꝑbis dici Sap̃.uij. Diſrũpet illos in⸗

flatos malleo. Illaqueat᷑ vo aia ꝑ luxuriã.vnð

Eccs.vij.inqͥt Salomõ.Inuẽi amarioꝛẽ moꝛ⸗
te mulierẽ que laqueꝰ venatoꝝ eſt ⁊ ſagena coꝛ

eius:vincula ſunt manꝰ ülius.Laqueo aũt ca⸗

piunt᷑ aues:ſagena piſces:⁊ vinculis ligantur
boĩes.—lier ergo cepit auẽ qñ decepit Dauid
celeſtia penetrantẽ:cepit maximũ piſcẽ qñ dece

pit Sãſonẽ tam foꝛte:cepit aũt hoiem rationa/

lem qñ decepit Salomonẽ tã ſapiẽtẽ.Ad ꝓoſi

tum vo redeũdo dico ꝙ ille debet pctã depone
re qͥ vult oꝛões ſuas deo gratas eſſe.Nã pctõꝛi
bus dicit᷑ Eſa.lix.lõ eſt aggrauata auris eiꝰ vt
nõ exaudiat:ſed pctã veſtra abſcõderũt faciem
eius avobis ne exaudiret.ſ.deꝰ.Et ꝓuerbᷣ.xv.ðt
BSalomõ.Longe eſt dñs ab impijs:⁊ oꝛatiões

iuſtoꝝ exaudiet. Pꝛo hac parte facit ꝙ nullus

indignꝰ debet pncipẽ ſalutare. C. de veteranis:

vbi glo.in.l.cũ introiſſent.lib.xij. aioꝛi ergo

ratõe nõ debet ſalutari per oꝛationẽ ille de quo

Pbus dicit. xij. Mecha.ꝙ ſolus eſt pᷣnceps in

oꝛbe terraꝝ.ſ.deus. Si em ᷣuus dñi terreni nõ
reputat᷑ dignus vt pꝛeces poꝛrigat imꝑatoꝛi ter

reno. C. de pꝛeci.im ꝑ. offer.l.lʒ ſeruilis.a foꝛtio
re pctõꝛ qͥ eſt ſeruus diaboli ⁊ pcti: imo tot de⸗
monioꝛũ quot vitioꝛũ nõ videt᷑ dignus deũ de
pꝛecari. Pꝛopt᷑ea dicit Dauid in pſalt᷑.Pctõꝛi
gũt dixit deꝰ.quare tu enarras iuſticias meas.
Sed contra eſt autoꝛitas Chꝛy.q ſic gloſat di
ctum xpᷣi Luce.xj.Omis qͥ petit accipit ſiue iu⸗
ſtus ſiue pctõꝛ.Et Augꝰ.ſuꝑ Joh.inqᷣt.Si pec
catoꝛces nõ exaudiret deꝰ fruſtra publicanꝰ di⸗
xiſſet.Deus ꝓpicius eſto mihi pctõꝛi.Rñdeo ſᷣʒ

Alexã.de ales in.iiij.parte ſũme in tract᷑.de oꝛõe

⁊ beatũ Tho.ij.ij.q.lxxxiij.ꝙ oꝛãtes hoĩes ĩ tri⸗

plicivarietate pñt inueniri Nam aliqui lʒ valde
pauci ſunt iuſti ſine moꝛtali pctõ ⁊ oꝛatio ooꝛ
potẽtiſſima ẽ:iuxta illð Jacobi.v. Multũ eiimn
valet depᷣcatõ iuſti aſſidua.Et ideo ĩ pſal.xxxiij.

canit Dauid. Clamauert iuſti ⁊ dñs exaudiuit

cos.⁊ Eſa.lxv.inquit dñs de iuſtis.Anteqᷓ; cla⸗

*

ment ego exaudia:adhuc illis loqntibꝰ ego au

diã. Facit.c.ipi ſacerdotes.j.q.j.Et idcirco con

querit᷑ deus de talibo nõ orãtibi ꝓ tribulad di⸗

cens Eʒech.xxij. Queſiui de eis virũ qui inter⸗
poneret ſemetipᷣm ſepẽ ⁊ ſtaret ex oppoſito ↄtra

me ꝓpter terrã ne diſſiparẽ eã ⁊ nõ inueni:⁊ effu

di ſuꝑ eos indignationẽ meãs. ⁊ in igne ire mee
coſumpſi eos. ꝗlij ſunc pctõꝛes bumiliaciqly

guãdog
malexolut
aligubot
fes del po
tütſics v
depe di
mnictenob
mrerqab
ſuntpa⸗
aiunkint.
Uocaui:
fuit aſß

ingepatid

in interit
vobis qu
rhinna e
gruerttt
rancinuo
gers ꝛni
ſio diſap
reb tauo
fum dänat
ähmone.
Kowds.6
(Non
repoꝛwe
X
ſeco⸗
im

tpotcollig

dek Jacodi
oleperans
moredete⸗
Onanock
worlyot
vyeſti
un mo
biuneſcpil
Uhllzlop
Gnbonat
cnigzd
Necdedo
GPnuleß
deniſira
dns flliet
pekatls.

tfmb:

Polper
tCum:
Multä
Peulog
tenptart

ſor

ſtolusn
carerce

qula ſi
Zugin

vumatndl ff
nnarlodin
tils ulqypole
aghnnnnſ
n ünmng
nlbde dorono.
nnlanurdinn
am di rkui
ur utaugii,
. itihetlosg
onagiumming
mammmgine,
uncktenen
g ron
Dtiüinfnn
ennamidhen
rur unst
1ideit füden
eSd
ninnsadh
lurne Odeſamnuns
rlöm Mach,
wuni ledeo

gusckoͦnanen

1fus düiannenin

lendisaforro

d Ni:innd e

õõ
damd uplu en

sCngliglaan

34 apt ienn⸗
in ToinieGiel
utnoublan d
geipcan. idß
nenm dan
goingdaſenn
ſumaiduſhiis
nliggo :ahihn
wdir Mim

u binin.

2?

Foliũ

quãdoq; peccẽt: tamẽ nõ ſemꝑ retinent ꝓpoſitũ
malevolũtatis:ſed timẽt deũ ⁊ ob eiꝰ reuerẽtiãä

aliqua bona faciũt hi in ſuis neceſſitatibo oꝛan

tes deũ:poſſumꝰ ſperare ꝙ impetrabũt qð pe⸗

tũt ſi eis vtile ſit.ait em̃ Aug.in.(.adhuc inſtat.
de pe.di.iij. Cur docuiſſʒ dus oꝛates dicere. Di

mitte nobis debita nr̃a.niſi miṽicoꝛs ipᷣe ꝑſeue

raret qͥ ab hac pecitiõe nõ vult nos ðficere.Alij
ſunt pctõꝛes obſtinati⁊ indurati:⁊ iſti nõ exau
diunt᷑ in ſuis oꝛatiõibo. Ideo ðt dñs ꝓuer.j.c.
VUocaui ⁊ renuiſtis:⁊ extendi manũ meaʒ ⁊ nõ
fuit qͥ aſpiceret.deſpexiſtis om̃e conſiliũ meũ:⁊
increpatiões meas neglexiſtis.idcirco ego q̃q;
in interitu vr̃o ridebo:⁊ ſubſannabo vos cum
vobis quod timebatis aduenerit.Cuʒ irruerit
repẽtina calamitas:⁊ interitꝰ quaſi tẽpeſtas in
gruerit:qñ venerit ſuꝑvos tribulatio ⁊ aguſtia
tunc inuocabitis me ⁊ nõ exaudiã:mane cõſur
getis ⁊ nõ inuenietis me:eo ꝙ exoſam habueri

tis diſciplinã. hec ibi. Et ſi aliquando iſti pctõ⸗

res exaudiunt᷑ in ſuis oꝛõibus hoc vertit᷑ in eo
rum dãnationẽ ⁊ malũ:iuxta illð Aug.in quo
dã ſᷣmone.Deus quedã negat ꝓpicius q̃ͥ ↄcedit
iratus. Ideo ðt Paulus ad Ro.j.de talibo pec
catoꝛibo.Tradidit illos deꝰ in deſideria coꝛdis

eoꝛũ.Sicut etiã exaudiuit demões petẽtes itra
QQD

re poꝛcos Matth.viij.

Ecũdũ impedimẽtũ iniuſticie eſt ex par⸗

ſte oꝛõis.ſ.quãdo aliqͥd iniu ſtũ petit᷑ tũc

em̃ illa oꝛatio eſt iiuſta ⁊ nõ exaudibilis

vt põt colligi a ſccõ Bona.in.iij.ſen.di.xvij. Jõ
dicit᷑ Jacobi.iiij.c. Petitis ⁊ non accipitis eo ꝙ
male petatis. Idcirco inqᷣt OQuidiꝰ.ix Metha⸗
moꝛ. Petite quod fas eſt.vt ei aitdamaſcenꝰ
Oꝛatio eſt petitio decẽtiũ.Et Cacho in tract᷑.de
moꝛib ðöt.Quod iuſtũ eſt petito vel qð videat᷑

honeſtũ. Nã ſtultũ eſt petere qð poſſit iure ne⸗/

gari.vnð Caleriꝰmaximꝰ lib.vj.ait. Socrates
bũane ſapiẽtie quaſi quoddã terreſtre oꝛaculũ
nihil vltra petẽdũ a dijs imoꝛtalibo arbitrabat᷑
q; vt bona tribuerent:qꝛ hi demũ ſcirẽt qð vni⸗
cuiq; eſſet vtile.hec ille. Facit qð ſcriptũ eſt in..
nec dãnoſa.C. de pꝛecibꝰ imꝑa.offer. vbi dicit᷑:
ꝙ nulle pᷣces ſunt audiẽde nec imꝑatoꝛi offerẽ

de niſi rationabiles. Ideo Matth. xx. . dicebat

dñs filijs Zebedei no bene petẽtibo. Neſcitꝭ qͥd

petatis. Deus ergo nõ ↄcedit multotiẽs ea que

petimꝰ:qꝛ nobis nõ ſunt vtilia ad ſalucẽ. Unð
Pꝛoſper in lib.epigrãmatũ epigrammate.xcix.

alit. Cum deꝰ effectũ pꝛecibo nõ pꝛeſtat iniquis:

Multũ cõcedit dũ nocitura negat. Sicut fecit
Paulo quẽ exaudire noluit rogantẽ liberari a
temptatiõe ſiue ſtimulo carnis.vt ipᷣe teſtat᷑.ij.
ad Chor.xij.De quo venerabił Beda ait.Apo
ſtolus nõ in noĩe ſaluatoꝛ pecijt vt temptatiõe

careret quã ob humilitatis cuſtodiã acceperat.

quia ſi hac caruiſſet ſaluus eſſe non potuiſſet.
Aug.inquit.Exaudit diabolꝰ petẽs Job teptã

dixerũt ei. Cũ oẽs a te ſanent᷑ ifirmi q̃re
nellaʒ lacere ꝑmittis.Quibꝰ Petrꝰrndit:qꝛ ſi-
expedit ei. erũtamẽ ne putet᷑ ipoſſibiliras ſa⸗
nitatis eiꝰin noiĩe ieſu xpᷣi illã ſanabo.dixitq; ei
ſurge Petronellavelocit᷑:⁊ miniſtra nob. Que

* „—..

LxX

dum: ? nõ exaudit᷑ apłs petẽs ſtimuluʒ carnis
amouẽdũ.Eraudiuit deꝰ quẽ diſpoſuerat da

nare:⁊ nõ exaudiuit quẽ volebat ſaluare.N ?

eger petit vinũ a medico:⁊ nõ dat. Medicꝰ em
nõ exaudit advoluntatẽ vt exaudiat ad ſalut.

hec ille. Ad pᷣdicta etiã facit exepluʒ qð hr ĩ vita
ſctẽ petronelle quã ſctũs Marcellꝰſcripſit.ſ.q

cũ ipᷣa filia eẽt ſcci Petri apłi ⁊ ſpẽoſa valde:ðo

volete febꝛibo laboꝛare cepit.diſapłi aũt Kan H
etro

ſtati ſanata ſurrexit ⁊ miſtrauit eis. Cõpleto ad

miſterio Petrꝰ dixit ei. Petronella redi ad le

ctũ tuũ. Que ſtatiz redijt:⁊ vt pᷣus febꝛibo labo
rare cepit.At vbi in dei amoꝛe fuit ꝑfecta illam
ꝑfecte ſanauit. Sile etiã eſt qð legit᷑ in vita ſcci
Thome epᷣi Cãtuarièſis. Cũ em̃ qͥdaã quẽ ſcũs
duz viuebat valde dulexerat guit᷑ ifirmaret᷑ inut
ad eiꝰtũbaʒ:⁊ ꝓ ſanitate rogauit bim̃ Thomãa
ipetrauitq; eã ad libitũ. Sʒ dum ſanatꝰrediret
cogitare cepit ꝙ illa ſanitas foꝛſitan aie ſuenõ
expediret. VUñ iteꝝ ad ſepulchꝛũ rediẽs ſccm̃ ro
gauit vt ſi ſanitas illa ñ eẽt vtiliſ aie ſue ↄtinuo

ffirmitas rediret:ſtatiq; redijt ſic pus. Ideoqs

qͥcũq;vult bñ oꝛare oia cõmittere debet diuine
volũtati.Deꝰem̃ licet oꝛatio nõ ſit ſiuſta.nec pe
tat᷑ res ĩutilis:qñq; tñ nõ exaudit vt no bis me

liꝰfaciat q; petimꝰ. Uñ ait Iſido.in li.de ſůmo
vono Wlci oꝛãtes nõ exaudiũtur:puidet eniʒ

deꝰillis melioꝛa qᷓ; petant.

Ercia iiuſticia ẽ ex ꝑte eiꝰ ꝓ q̊ͥ oꝛat᷑. Fl=t

t eĩ qnq; oꝛones ꝓ aliqͥᷣb qͥ nõ merent᷑
bñficia dei. Jdeo deꝰnõ exaudit ſeruos

ſuos ꝓ talib oꝛates.vñ MHiere. vij. dic dñs ipi
Hieremie ð ꝓplo iudaico peſſimo ⁊ obſtinato

Tu noli oꝛare ꝓ ppło hoc:nec aſſumes ꝓ eis
laudẽ:qꝛ nõ exaudiã te.?⁊ NHiere.xv.iteꝝ ait. Si

ſteterint Moyſes et Samuel coꝛã me nõ ẽ gia
mea ad ꝓpłʒ iſtũ. Uis ́ płe mi oꝛonẽ qus facd

aut alij ꝓ te faciũt exaudiri: depone pctã ⁊ effi⸗
ciarꝭ bonꝰ.De tali em̃ oꝛone quaʒ facit qͥs ſine

pctõ ait Dauid PS.xxxiij.Oclłi dñi ſuꝑ iuſttts

7 aures eiꝰad pᷣces eoꝝ.⁊ Ecckłi.iij.ðꝛ.Qui dili⸗

git deũ oꝛabit ꝓ pctis:⁊ continue ſe abſtinebit

ab illis:⁊ in oꝛone exaudiet᷑. Siłr ⁊ oꝛo cuiuſſi
bet pᷣui dei ꝓ te facta a deo acceptabit᷑.iuxta ulð
qð ait dñs Job.xlij.Seruꝰmeus oꝛabit ꝓ vo⸗
bis. Faciem eiꝰſuſapiã.Et hoc ſufficiat ꝓ pᷣma
parte noſtri ſermonis. .
De ſcðo oꝛonis ipedimẽto qð ðꝛ neqtie. S
Ecũdũ bncipale ipedimẽtũ ðꝛ nequitie
S Sex aũt nequitie iueniunt᷑. Pꝛima öOꝛ
irremiſſibilitatis.qñ oꝛãtes nolũt ꝓxi⸗

mis ſuis qᷣ eos leſerũt veniã petẽtibo ĩidulgere:

7 offenſas remittere:ideo ðꝛ Lccl xrpiij Kelin
4

D 4

Bermo

que primo tuo nocẽti tibi:? tũc depcãti tibi pec

cata ſoluẽtur: homo hoi ſeruat ira ⁊ a deo qrit
medelã. In hoiem ſimilẽ ſibi nõ habet mibicoꝛ

.

„ —

ꝓ pctis ſuis

Ecuũda nequida dicit᷑ rapacitas. de qua

ſ Eila.j.c.ðt dñs.Cũ extẽderitis manꝰ ve⸗
IFitras auertã oculos meos avo bis:⁊ cũ
multiplicaucritis oꝛõem nõ exaudiã:manꝰ em̃
vfe ſanguine plene ſunt. ⁊ Eſa.lix.Ecce nõ ẽ abę
beꝛeuiata manꝰ dni vt ſaluare nequeat:neq; ag

grauata eſt auris eiꝰ vt nõ audiat.ſʒ iniqᷣtates

veſtre diuiſerũt inter vos ⁊ deũ vrm:⁊ pctã vr̃a

abſcõderũt faciẽ eiꝰ avobis ne exaudiret:manꝰ

ceñj veſtre ſan guine plene ſunt ⁊ digiti veſtri ini
Itate. labiaveſtra locuta ſunt mẽdaciũ:⁊ ligua

vfg iniqͥ tatẽ fatur.

„ 8 „

Erirtia neq cia dici᷑ inaudibilitatis. de qᷓ

1t pꝓuerb.xxviij.ðt Salomõ.Qui declinat
AQAQAurẽ ſuã ne audiat legẽ oꝛatio eiꝰ erit exe
crabilis.Facit exẽplũ qð recitat Jacobo devitri
Aco dicẽs:ꝙ fuit quidã qͥ nũq; volebat audire
verbũ deivł loqui de deo.qͥ dei iudicio moꝛtuꝰ
eſt:? cum ad eccłiam delatus eſſet ſacerdotibo?z
alijs clericis faciẽtib officiũ cantãdo ⁊ legẽdo
circa coꝛpꝰ:imago crucifixi que erat de metallo
cuũctis vidẽtibo manibo a cruce ſeꝑatis cepit ob
turare aures. Qð cũ oẽs circũſtates aſpicerent
mirabant᷑.Lũuc ſacerdos dixit ad ꝓłm. Scitis
quale ſignũ eſt hoc.vos noſtis ꝙ iſte qui hic ia
cet nũq; voluit audirevbũ dei ⁊ ideo modo eſt
i manu diaboli. Idcirco ſicut obturauit aures

ſuas ne audiret verbũ dei:ita deus obturat au

res ſuas ne audiat pᷣces quas ꝓ eo fundimus
Et ſic om̃es ceſſauerũt oꝛare:⁊ ita ſepultꝰ eſt ſe⸗

pultura aſini.

.

q uerb. xxj. dicit᷑. Qui obturat aurẽ ſuam

ne audiat damoꝛẽ pauꝑis: ⁊ ipe cama⸗
bit ⁊ non exaudiet᷑. Facit exeplũ qð retulit mihi

quidã ſocꝰ meꝰ.ſ.ꝙ cũ quidã valde diues eſſet

infirmꝰad moꝛtẽ in ciuitate Mediolani ipᷣe cũ
piꝛe guardiano ſcti Angeli iuit adviſitãdũ eum
ãdũ deũ vt
ſibi remitteret pctã ſua ipſe deſꝑatꝰ rñũdebat

Et dũ hoꝛtarent᷑ eũ ad ↄfitẽdũ ⁊ ro

erat dnaty: ⁊ desnolebat ſibi parcere. t dij
diu pᷣdicaſſent ſibi de ifinita miſicoꝛdia dei ipᷣe

ſemp rndebat ꝙ no erat aplius ſibi vlla ſpes ſa

lutis. Unõ finalit᷑ introgatꝰ q̃re hoc: dixit.Qꝛ

ego durꝰfui pauꝑibo ⁊ nolui eos exaudire ca⸗

mates in necitatibo ſuis:ideo deꝰmihi vult eſſe
crudelis ⁊ nõ exaudit pꝛeces meas.vt vificetur
q ſcptũ eſt. Judiciũ ſine miſericoꝛdia fiet ei qͥ
noõ fecerit miicoꝛdis: Jacobi.ij. c. Et ſic deſpatꝰ

te exaudire in tuis oꝛõibo ſi tu nõvis aurẽ pᷣſta⸗

r filijs ſuis.ſ.pauꝑibo in tãtis necitatibo cõſti⸗

4
1

diã ⁊ de pis ſuis depᷣcabit᷑. Jpᷣe dũ caro ſit ira
reſeruat ⁊ ꝓpiciatiõʒ petit a deo⸗ Qui exoꝛabit

Uarta neqᷣ cia ðꝛ crudelitatis.de qua p⸗

*

tutis. Serua igix illud qð ſcriptũ eſt Eſa.lviij.

Frãge eſuriẽti panẽ tuũ ⁊c. Sequit᷑.Tũc ĩiuoca

bis ⁊ ipᷣe exaudiet: damabis ⁊ dicet:aſſũ.

Uinta neqᷣcia dici vagatiõis.de qua ðt
q Iſiõð.in lib.iij.de ſũmo bono.c.vij. ZLon
gee eſt a deo animꝰ q in oꝛõe cogitatioibꝰ

ſeculi fuerit occupatꝰ. Lũc ̊ veraciter oꝛamus
qñn alið nõ cogitamꝰ.hec ille. deo Berñn.inqͥᷣt.
Ueritatẽ ⁊ vtilitatẽ oꝛõis ꝑdere eſt aliud cogica

re.Neceſſe eſt ergo ad hoc vt fructũ habeat or̃o
nr̃a ꝙ animo fiat attẽto:ſᷣm Tho.in.iiij.di.xv.
arti.ij.q.v.⁊.ij.ij.q.lxxxiij.ar.xiij.⁊ Rich.in.iiij.
di. xv.ar.iiij.q.vj.Et ideoↄquerit᷑ dñs Eſa.xxix.

di. Pplus hic labijs me honoꝛat:coꝛ autẽ eoꝝ

lõge eſt a me. Ideo metrice ðt Berñn. Ante deũ
ſtaces ne ſitis coꝛde vagãtes. Lũ coꝛ nõ oꝛat in
vanũ lingua laboꝛat. Idcirco idẽ Berñ.ad fra

tres de möte del ſic ait. Debemꝰ noſmetipos in

oꝛõe coꝛã deoↄſtituere quaſi facie ad facẽ.Oꝛa
tio em̃ nr̃a nõ debet eſſe vanis cogitatiõibo pa⸗
tens:vt inqͥt Hiero.i.c.nũqᷓ;.de coſe.di.j. Ideo
dicit ſapiẽs eccłiaſticꝰ.xviij.c.ſui lib. Non impe

diaris oꝛare ſemꝑ ⁊ añ oꝛationẽ pᷣpara animaʒ
tuã. ⁊ Chꝛyß. ĩ. c. quado.de cõſe.di.ſ.Quãdo aüut
ſtamus ad oꝛõem fratres chariſſimi vigilare ?t

incũ bere ad pᷣces toto coꝛde debemꝰ. Cogitatõ
hois carnalis ⁊ ſecularis abſcedat:ne qͥ cqᷓ; tũc
animꝰ qᷓ; id ſolũ cogitet qð pꝛecat᷑. Ideo etia ſa

cerdos ante oꝛõem pfatiõe pᷣ miſſa parat fratrũ

mẽtes dicẽs. Surſum coꝛda:vt dũ rñdet po⸗

pulus.habemꝰ ad dñm.admoneat᷑ nihil aliud

qᷓ; deũ cogitare. Claudat᷑ ↄtra aduerſariũ pecꝰ

⁊ ſoli deo pateat:necad ſe hoſtẽ dei oꝛõis tẽpo⸗

re venire patiat᷑hec ille.Licet aũt quãdoq; nob
veniat animi vagatio in oꝛõe nõ tamẽ ꝓpter hoc
debemꝰ ab ea deſiſtere.qꝛ etiã ſctĩ viri tales va⸗

gatiões aliquãdo patiunt᷑. Uñ legit᷑ꝙ pᷣdiconꝰ)

te de hoc ſccõ Bernardo vnꝰ ruſticꝰ dixit: ꝙ ipe
diceret multas orões ſine vagatõe animi.Lũc
Bernardus ait. Si potes dicere vnũ pater nr

ſine aliqᷓ vagatiõe animi volo tibi donare mun
lã meã. Incipiẽte igiturillo pater noſter cũ ne./

dum veniſſet ad mediũ venit ſibi vna vagatio

animi:vnð dixit Bernardo. Nõne dabis mihi
etiã ſellã eius.Et tũc Bernardus ait. Tu ꝑdi⸗
qiſti mulã qꝛ nõ potuiſti pficere pater noſterſi
ne animivagatõe.Cauere aũt debemꝰ ne ex laax

ſa nr̃a iſte vagatiões no bis in oꝛatõe adueniãt

VUbi ſupᷣ ꝙ hec eſt ratio quare nõ exaudit᷑ oꝛa⸗

tio nr̃a qꝛ nõ attẽte oꝛamꝰ ſed vago animo.De
bemꝰ ergo facere ſicut faciebat ille cecus ðᷣ quo

ſcriptũ eſt Luce. xviij. c. ꝙ dũ turbe increparent
eũ vt taceret ipe multo magis clamabat.Suꝑ

qverba ðᷣt Gꝛego.in omelia.Quãto maioꝛi tu⸗

1 ꝛedia: Jaco bi. ij. c. Et ſic multu cogitationũ carnaliũ pᷣmimur: tãto ar⸗
moꝛtuꝰ eſt.O crudelis qũo credis ꝙ deꝰ öbeat

enus oꝛõi inſiſtere debemꝰ Z
ſExta ⁊ vltima nequicia dicit᷑ infidelitatꝭ
Multi em̃ petunt:ſed non habẽt fidem

dh

craudin
yppol

1Ber

neclaoe

u. K.
qeſinqt

oͤſperat
dedam
cofider
gerihl
fauit
boꝛant
ißano

(palp
ſiliiiin

enucd
debem

demet

nio col

Homn

nns
ſapietia

Moabe

dps

186
der

mpar

4

dhit
a⸗

doad
tes

loynri

lujge

tib

moga⸗
hoha
dicat.
1pwer
Retde

coxyok

Pprer

haobz

tis: q⸗
ihn⸗
nitead
uelo
aty
ohet
wong
ſcbia
necy
(A
Puen

dncntdis in,
dotnri nin,
ns Umeginn
Nanmn Neitf
Da iriten
Prüſuctrlfnide
emns ogtnöi
Nal N/ Nr
ijcli ſnine
Ndiidd
daden Ogtui

rasen Mai

nNpeiſdanrfeni
Adwonentbileld
yuudnetſari ecd?

chokt dai ddis tid⸗

Urüt gittihii

aticimiede
4 1 21
vm dughe

engrieinin e

1s auntfniunN
wocbidonannn
pornoſte dinee

tſdi n Gn

rdo ſinediponi
nghcene puroli⸗ 4
irdehcn
eniot

obis or

amimo⸗DOO
ſanrpumno
Leusd 006

ſccha⸗

mbn mon
,smimur:tolo),
viimm ,

M . 32
dn, fhe

s dornn

giüm habe

ciſei Mn

oè/

Foliũ

debeut obtinere:ꝛ iſtop oꝛacio non meretur

exaudiri.Ait em̃ Seneca in libꝛo tragediaꝝ in

hyppolyto.c.vj.Qui timidꝰ rogat docʒ negare
Et Berñ.in quodã ſᷣmone. Indignꝰ celeſti be/-

nedictõe eſſe cõuĩcit᷑ qui deũ dubio querit affe⸗
ctu. Et Augꝰ.libꝛo.ij.queſtionũ euangelioꝛũ

q.j.inqᷣt. Nemo credat acciꝑe qð ſe acceptuꝝ eẽ
ðoſperat.Et facit ad pᷣdicta qð ait Sene.in q̃dã
declamatciõe dicẽs. Nihil magꝭ pꝛodeſt egro qᷓ;
cofidere in eũ a quo curari cupit. Quod patuit
exẽplũ cuiuſda medici qͥ ifirmũ patrẽ ſuũ cu⸗
rauit:⁊ poſtea nouercã ſuã eadẽ infirmitate la⸗
boꝛantẽ ſanare nõ potuit:⁊ rõnẽ aſſignauit qꝛ
ipᷣa nouerca nõ erat eiuſdẽ affectiõis ⁊ cõfidẽtie
erga ipᷣm ſicut pater eiꝰ.Debemꝰ g̊ ſeruare con/
ſiliũ imꝑatoꝛis Juſtiniani in.l.j.C. devete. iuf̃.
enuc.dicẽtis.Oẽm ſpem nr̃am ad ſolam referre
debemꝰſũme puidẽtiã trinitatis:a qua mundi

elemẽta ꝓceſſerũt:ſine qua nõ eſt armis vł inge

nio cõfidẽdũ. Itẽ ↄſiliũ ꝓphᷣe dicẽtis pſal.xxxvj.
Spera in eo ⁊ ipᷣe faciet.ſ.illð qð petis ⁊ deſide
ras.Eapꝛopt᷑ dici᷑ Jacobi.j.c. Si quis idiget
ſapiẽtia poſtulet illã a deo.poſtulet autẽ in fide
ntihil heſitans. Et dñs Matthᷣ.xxj. ⁊ Mar.xj.
inquit. Quicqͥd oꝛãtes petitis credite qꝛ accipite

tis ⁊ fiet vobis. M
De tertio oꝛationis impedimẽto qð dicitur
impatientie. AꝗAl

ciũt ſicut Leopardꝰ cuiꝰnatura ẽ ꝙ ſi

in vno ſaltu vel duob auttribw non
accipit pꝛedã ãpliꝰ nõ vult currere poſt eã. Sic
facliũt qꝗᷣdã qͥ ſi nõ exaudiunt᷑ a deo vna oꝛõe vł
duabo ceſſant ꝓtinꝰab oꝛõe ⁊ efficiunt᷑ ipatien/
tes ⁊ murmurãt de deo ⁊ ad eũ apliꝰredire no⸗
lunt ipᷣm eẽ durũ dicẽtes. Quibo ſonare dz vox

euãgelica xpᷣi di.Lu.xj.Quis vr̃jm habebit ami

cũ ⁊ ibit ad illũ media nocte dicẽs.Amice accõ⸗
moda mihi tres pães:qꝛ amicꝰ meꝰ veit ad me

2 nõ habeo qð ponã añ illũ.⁊ ille deintꝰ rñdẽs

dicat. Noli mihi moleſtꝰeſſe iã clauſũ eſt oſtiũ: meis:et care
carne mea. Debemus itaq; quottidie petitiões
⁊ ſupplicatiões nr̃as foꝛmare et eas aduocato
noſtro dare vt eas ſũmo regi offerat. vñ Pau⸗

⁊ pueri mei mecũ ſunt in cubili nõ poſſũ ſurge

re ⁊ dare cibi.Et ille ſi ꝑſeuerauerit pulſans di⸗

covob ⁊ ſi nõ dabit illi ſurgẽs eo ꝙ amicꝰ eiꝰ ſit

ꝓpter ipoꝛtunitatẽ tñ eiꝰ ſurget ⁊ dabit illi qᷣtqᷣt

habʒ necarios.Et iõ dico vobis.petite⁊ accipie
tis:q̃rite ⁊ iuenietᷣ:pulſate ⁊ aꝑiet᷑ vobis.Que
vᷣba Aug.in ſᷣmõe deverbis dñi in mõte expo⸗

nit: adducẽdo exemplũ alicuiꝰhoĩs qui ad ali⸗
quẽ locũ pergerevellet:ſʒ infirmos pedes habe

ret ⁊ viã neſciret ⁊ loci illiꝰ ianua dauſa eẽt. Naã

oꝑtet pᷣmo ꝙ in pedib ſanet᷑:deiñ ꝙ via ſibi de er .ſ. Poik
Ssz iſte oꝛatiões debent fieri cum deuotiõe: qꝛ

monſtret᷑ ne ꝑ deuia erret:⁊ poſtmodũ ꝙ oſtiũ

ſibi aꝑiat᷑ als nihilvaleret nec ãbulare potuiſſe

nec viã rectã tenuiſſe:nec ad locũ ꝑueniſſe. Pec

catoꝛ g̊ᷓ qui ꝑviã pñtis exilij ðſiderat ad patriã
ꝑuenire:qꝛ habet infirmos pedes aie ꝑ pem.

Ertiũ ⁊ vlcimũ pᷣncipale ĩpedimẽtuʒ
t? Sꝛ impatiẽtie. Multi em̃ ſunt qui fa

LxxXI

Vnðs pſal.in eiꝰꝑſona ait. Mit᷑ ere mei de qm̃

ĩifirmꝰſuʒ ⁊c̃.debet pᷣmo petereſanatiõeʒ ⁊ eam
accipiet:⁊ h̊ eſt qð ait ſaluatoꝛ. Petite ⁊ accipie
tis.Oicat ergo deo cuʒ pſalmiſta. Sana aiam
meã qꝛ peccaui tibi. Secũdo quia peccatoꝛ
ignoꝛat viam que ducit ad celum.iuxta ülud

qð de pctõꝛibo inquit pſalmiſta. Uiã ciuitatis

habitacłi nõ iuenerũt:iõ dʒ q̃rerevie directionẽ

cã iueniet:⁊.ᷣ eſt qð ſubdit ſaluatoꝛ.Querite

⁊ iuenietis hᷣ aũt facit gr̃a ſpũſſcci. Uñ pſalmi⸗

ſta ait deo. Spũs tuꝰbonꝰ deducet me in terrã

rectã PS.cxlij. Tercio.qꝛ poꝛta ꝑadiſi ẽ pec/
catoꝛi clauſa.iuxta illð Mat.xxv. Et clauſa eſt
ianua:iõ debet pulſare ⁊ petere eiꝰ aꝑtionẽ⁊ ſi⸗
bi aꝑiet᷑:et iõ ſubdit ſaluatoꝛ. Pulſate et aꝑiet
vodis. de deo em̃ in quit pſalmiſta. Januas ce
li aperuit:⁊ Eſaie.xlv.ait ipᷣe deꝰ.Aperiã añ euz

ianuã: ⁊ poꝛta ñ daudet᷑. Ea ꝓpter idẽ ſaluatoꝛ

repᷣhẽdit negligẽtiã nõ petentiũ dicẽs Joh.xvj.
Uſq; mõ nõ petiſtis quicq; in noie meo petite
⁊ accipietis:vt gaudiũ vrjm ſit plenũ:⁊ iteꝝ ibi
dẽ ait.Amẽ amẽ dico vo bis ſi qͥd petieritis pa/
trẽ in noie meo dabit vobis.vbi dicit Aug.Nõ
petit᷑ in noĩe ſaluatoꝛis qð petit᷑ ↄtra rõnẽ ſalu
tis.Oebemꝰꝗ̊ ↄtinue ſaltẽ habitu deũ pꝛeʒ deß

cari:vt nob vitã eternã tribuat amoꝛe filij ſui:

⁊ h̊ deuote facientes de nr̃a ſalute erimꝰſecuri.
Si qͥs em̃ in curia Impꝑatoꝛis hr̃et aliquẽ ſa⸗
piẽtẽ aduocatũ:vel auxiliatoꝛẽ ſolicitũ:aut frẽs
vterinũ młtũ gauderet:⁊ de impetrãda gra ab
imꝑatoꝛe q̃ſi ſecurꝰeẽt. Ipᷣe aũt dei filiꝰin curia

celeſti apud Imꝑatoꝛẽ eternũ pꝛem ſuũ:eſt nr
aduocatꝰde quo ðꝛ.j. Joh.ij.Aduocatũ habe⸗
mus apud patrẽ ieſuʒ xpᷣm iuſtũ. Itẽ ipᷣe aſcen

dit in celũ vt eſſet noſter auxiliatoꝛ ſolicitꝰ:et iõ

Deut.xxxiij.ðᷣꝛ. Aſcenſoꝛ celi auxiliatoꝛ tuꝰ Iteʒ

eſt noſter frater vterinꝰ:qꝛ carnẽ de noſtra hu/

mana natura aſſumpſit:vñ dixit Magdalene

Johᷣ.xx. Uade ad frẽs meos ⁊ dic eis. Aſcendo
ad patrẽ meũ ⁊ patrẽ veſtrũ:deuʒ meũ ⁊ deum
veſtruʒ ⁊c̃.q̃ ꝓpter Berñ.inqͥt. Puto ꝙ me iam
ſpernere nõ poterit os ex oſſibo meis:et caro de

lus ad Phili.iiij. ait Petitiões vꝛe inoteſcant
apud deuũ. Itẽ debemꝰnũcios oꝛationũ nr̃arũ
ad auxiliatoꝛẽ noſtrũ mittere vt adiutricẽ ma⸗
nũ ſuã nobis poꝛnigat.⁊ dicere ei cũ pſalmiſta.
Emitte manũ tuaʒ de alto:⁊ libera me deads
multis ⁊c. Inſuꝑ eoſdẽ nũcios debemꝰ ad fra⸗

treʒ nr̃m dirigere: vt poſt ſe nos trahat:⁊ vnuſ⸗

quiſq; ei dicere illud Can.j.Lrahe me poſtte.

Aug.ſuꝑ illud Matthᷣ xv. Populꝰhic labijs
me honoꝛat ⁊c.ait.Sicut vox ſine modulatio
ne ẽ quaſi vox picarũ ſic oꝛo ſine deuotiõe eſt qᷓ
ſi mugitus boũ.Item debẽt fieri cũ liltances.

—

BGermo

iuxta illud Apłi ad Ro. xij. Oꝛatõi inſtãtes. Il
le aũt nõ inſtat oꝛatiõi qui pꝛimo quidẽ incipit
oꝛare feruẽter: deinde tepide:⁊vltio frigide oꝛat
vt inqͥt Augꝰ.ſuꝑ Pſal.Et ideo dicit᷑ Eccs.vij.
Melioꝛ eſt finis oꝛõis qᷓ; pncipiũ. Oꝛatio em
habet pᷣncipiũ mediũ ⁊ finẽ.pncipiũ aũt dʒ fieri
feruẽter:mediũ feruẽtius:⁊finis feruentiſſime.
Sed multi faciũt cõtrariũ⁊ peruertũt oꝛdineʒ.
Nã cũ magno feruoꝛe incipiũt oꝛare ſed tepide
mediãt ⁊ finẽ frigide cõſũmãt.Tales autẽ ſunt
ſiles chimere:cuiꝰ pma pars depingit᷑ vt leo qᷣ
eſt animal calidũ:media vo vt capꝛa queẽ aĩal
tẽperatũ:finis vo eſt ſerpẽtis qͥ eſt animal frigi
duũ.Debet igit᷑ ille qͥ vult aliqͥd a deo impetrare
feruẽter ⁊ nõ frigide petere:⁊ ꝓ certo tenere pote
rit ꝙ quicqͥd bonũ ⁊ ſalubꝛe petierit merebitur
obtinere. Ipᷣe em̃ deus nos ad petẽdũ inuitat:
pauci aũt ſunt qͥ inuitãt vt ab eis petat᷑:ſʒ mul⸗
ti ſunt qͥ fugiũt ne ab eis petat᷑. Itẽ multi ſunt
q petita cõcedere recuſant.vnð refert Seneca ꝙ
pauper tynicꝰ ab ãtigono rege petijt talẽtũ.Cui
rñdit rex plus eſſe q; tynicꝰ deberet petere.Lũc
ille pauꝑ petijt denariũ. Cui ipſe tyrãnus rndit
minꝰ eſſe qᷓ; regẽ deceret dare.⁊ ſic turpẽ viã ex⸗
cuſandi inuenit cũ potuiſſet dare denariũ tãqᷓ;
tynico:⁊ talentũ tanq; rex.Deus aũt nõ ſe excu⸗
ſat ſed oẽs ad petẽdũ inuitat.vñ Aug.ait.Non
tãtũ hoꝛtaret᷑ vt peteremꝰniſi darevellet.Erube

ſcat humana pigritia:plus ille vult dare qᷓ; noſ

acciꝑe:plus illevult miſereri qᷓ; nos a miſeria li
berari:dũmõ nos eũ oꝛãdo ſeruemꝰ illð Joh̊.
liij.vbi ipᷣe ait. Ueri adoꝛatoꝛes adoꝛabũt pꝛẽʒ
in ſpũ ⁊ veritate.⁊ illð.j.ad Chor.xiiij.Oꝛabo
ſpũ oꝛabo ⁊ mẽte.Itẽ ſi ſtuduerimus ⁊ conabi
mur ꝑſeuerãter oꝛare: qꝛ ꝑſeuerãtia cõtinua in
quolibei oꝑe arduo vtilis eſt ⁊ multũ pꝛodeſt.

Ideo ait Ouidiꝰ lib.ij.de ponto. Percuſſu cre⸗

bꝛo ſaxa cauãtur aquis.⁊ li.iiij.eiuſdem oꝑis.
Butta cauat lapidẽ nõ vi ſʒ ſepe cadẽdo.⁊ in li.
de arte amãdi.Quid magis eſt durũ ſaxo:qͥd
molliꝰ vnda.Dura tñ molli ſaxo cauant᷑ aqua.

⁊ Job.xiiij. Lapides excauat aque: ⁊ alluuiõe

paulatim terra ↄſumit᷑.O ꝑtet ̊ nos eſſe feruẽ
ſes in oꝛoibo ⁊ nõ pigros ⁊ negligẽtes. Ait eniʒ
Ouidiꝰ.viij. Hetha. Ignauis pᷣcibꝰ foꝛtuna
repugnat.Et qᷓ;uis nõ ita cito habeamꝰqð peti

mus nõ ꝓpterea debemꝰ diffidereſʒz ſperare de⸗/

bemꝰꝙ finaliter exaudiemur ſi ꝑſeuerauerimꝰ
Ait em̃ ſaluatoꝛ nr̃ Luc.xj. Quis aũt ex vobis

patrẽ petit panẽ nunqͥd lapidem dabit illi: aut

piſcẽ nũqͥd ꝓ piſce ſerpẽtẽ dabit illi:aut ſi petie⸗
rit ouũ nunqͥd poꝛriget ei ſcoꝛpionẽ. Si g̊ vos
cũ ſitis mali noſtis bona data dare filijs vris:
quãato magis pater veſter celeſtis de celo dabit
ſom̃ bonũ petetibo ſe Perſeuerate ſᷣ in oꝛõe.ait
em Alex.de alł.vbi S.⁊ Boõa.i.iij.di.iiij.? Richᷣ.

ij. ij.q.lxxxiij.ar.xvj.qqñ oꝛo habet has q̃ttuoꝛ

ibidẽ ar.iij.q.j.⁊ i.iiij.di.xv.ar.iiij.q.vij.⁊ Chœ.

- ———— * t.

cõditiões.ſ. ꝙ fiatp ſe:⁊ de necarijs ad ſalutẽar

ðuote ⁊ ꝑſeuerãt᷑.talis oꝛo exaudit᷑ a dñno. B
Tſi querat᷑:quare deꝰ nõ ſubito ↄcedit
e qʒð petit᷑.rñdet btũs Tho.vbi s.ꝙ mul⸗
tis rõnibo hoc agit. Pꝛimo vt creſcat in

nobis deſideriũ talis rei.vn Aug.inqͥt. Seruat

tibi deꝰ qð nõ cito vult darevt tu diſcas deſide
rare.qꝛ iuxta Gꝛego.in quadã omelia.Deſide⸗
ria dilatiõe creſcũt. Ideo inqͥt Ouidiꝰ in epłis.
Nitimur in vetitum ſemꝑ cupimuſq; negata.
Scõo vt meli cuſtodiat᷑ donatũ ⁊ chariꝰha

beat᷑. Ait em̃ Pꝛoſper in li.epigrãmatũ:epigrã

mate.lxvj.Gꝛatioꝛ eſt fruetꝰ quẽ ſpes ꝓductioꝛ
edit.⁊ Caſſiodorꝰ li.ix.epłaꝝ:epła.xliiij.inquit
Habet hoc humana cõditio vt celeriter adepta
faſtidio ſint:dũ om̃e pᷣcioſumvileſcit oblatum
dulciꝰ aũt accipit᷑ qð ſub aliqua dilatiõe pᷣſtat᷑
Quãdo g̊ deꝰ aliqͥd raro cõcedit ilud hoĩbus
gratius eſſe ſolet.iuxta illð Senece ad Lucillũ
Qð gratũ vis habere raro effice.Om̃e em̃ rarũ
charũ.vt ðꝛ in aut.de cõſuli.S.j.col.iiij.vbi etiã
dicit᷑.ꝙ ea que raro cõtingũt miracula ſunt.Fa
cit.C. de legi.here.l.ſi maioꝛ. Ideo vſificatoꝛ fa⸗
bulaꝝ Eſopi fabula.xxij.inqᷣt. Om̃e boni pᷣciũ
nimio vileſcit in vſu.Et qð eſt rarũ chariꝰ eſſe

ſolet. qð etiã babet᷑ in.c.legimꝰ.S.ſed dices.xciij

di. vbi dicit᷑ om̃e rarũ eſt pᷣcioſũ.⁊ in.c.in ſctã.
ij.q.vij.dicit᷑. Rarũ ẽ oẽ qd magnũ cẽ. Tertio

differt deꝰ ꝓpter rationẽ quã ponit Aug.ſuꝑ Jo
han. dicẽs. Quedã nõ negant᷑ ſed vt cõgruo tꝑe
dent᷑ differuntẽ. Qð aũt differt᷑ non aufert᷑.ff. de

arbi.l.q;uis.⁊ ð iudi.l.deſtitiſſe.⁊ iſti.de ſin.re.

per fideicõ.re.S.ꝙ ſi dñs.Ideo ðᷣt Chꝛy.ſuper
Mat.repᷣhẽdedo negligẽtes ad oꝛõem. Peten

tis negligẽtia repᷣhẽdivbi de datis mibᷣicoꝛdia
nõ dubitat᷑. Credite ergo firmiter ꝙ ſi ꝑſeuera⸗
uerimꝰ in oꝛõe impetrabimꝰ quod petimꝰ qñ
nobis meliꝰ erit vtile.ODeus em̃ differt plerũq;

Apter maioꝛẽ vtilitatẽ noſtrã vt cõgruioꝛi conce

dat tꝑe.Idcirco inqͥt Hiero.ſuꝑ Abacuc.Siẽc
ſi egrotus ⁊ eſtuãs febꝛibo aqua frigidã poſtu
let ⁊ dicat ad medicũ.Uim patioꝛ:crutioꝛ:vroꝛ
exaimoꝛ:vſq;q̊ medice clamabo ⁊ nõ exaudies
Rñdebit ſapietiſſimꝰ ⁊ clemẽtiſſimꝰ medicus.

Scio quo tꝑe debeã dare qð poſtulas nõ miſe

reoꝛ modo:qꝛ miſicoꝛdia iſta crudelitas eſt:et
volũtas tua cõtra te petit. Ita ⁊ deꝰ nr ſciẽs cle/
mẽtie ſue pondera atq; mẽſuras interdũ nõ ex⸗
audiet clamantẽ vt eũ ꝓbet ⁊ magis ꝓuocet ad
rogãdũ:⁊ q̃ſi igne excocũ iuſtioꝛẽ ⁊ purioꝛẽ fa⸗
dat.Ad h̊ aũt vt nr̃a exaudiat᷑ oꝛo nõ ẽ necaria
multitudo vᷣboꝝ.qꝛ vt inqͥt Hiero.ad Philip

peũ. Multitudievboꝝ nõ flectit᷑ deꝰ. Jõ ſalua

toꝛ nr̃ Mat.vj.c.oꝛates monuit nõ ð bere mul⸗

tũ loqꝗͥ. Iſið.q̊q; ĩ li.iij.de ſũ.bo.c.vij.inqt. Neqʒ
cexm cociliat deũ multiplex oꝛãtis ſermo: ſed pu

ra ſinceraq; mentis intentio.hec ille.Sed ſivis

pꝓple mi cto exaudiri cuʒ humilitate maxima ?

rN. um.
hinſte
DMunli
noa
pummiliüen
dcdr vob
ſperensge

nucint
deſigeidiff
Gamo dẽ

0 d
the
ſiges repiri
ſgoncekfin
Fmndeme
dinpam
focliũout

githuß nn
glohonit P
tptttmagni

Wad

hergopan

henaterpu⸗

Milatiom
oobuccoo .

moclceei.
vlis Moo
Erfigelaodab
Zndicodot

xCäamp

4

(onand

diernoqc
demontace
N cſſauite
ſalunefali/
uins ae on
Glinfideen

Wache
scitfi

nimoroli
qinib aſt
dect hoc⸗
ſti uica

ochlcnid.

guoggä be
Mnmnara:
doniil c
tdens de
niden
inleconene
QAudckkd⸗
ſutigr
de at

kadio. Z
btd
V 169 wul .
dongtſarin
lnce Senge
1dias deſge
hncln deice
uidbnanis
wuſchnegn,
untnh
Nunatiigi
ges gc
Mlliinn
nnn
Anieiſtt.
Nurad Ucli
Omeenmri
liij rhiai
ſunr 4
wrihnf
Dmrdendcn
mid
lsdicsaci
u rincinſci
gi à Lano
nrgſi ⸗
rogvotpe
onauſek fde
rikideſur.
Cnfuhe
dins iichd
ugſiguen
ot gann i
afnpang
wion oe
nal
ifigdi ofn
mcunorrror
1nöcndies
im medicus
ſulns nne
nattut
donfſinh/
3 mnin
arvillana
Mnus phli
1 Foſalun
nobat mut
ſamo:ſc

leGed ſin

R panmm⸗

Foliũ

reuerẽtia deum depꝛecare. ſcriptũ eſt em̃ Ecẽi.
xxxv. Oꝛatio humiliãtis ſe nubes penetrabit:
⁊ nõ diſcedet donec altiſſimꝰ aſpiciat.⁊ Judich
xj. Humiliũ ⁊ manſuetoꝝ ſemꝑ tibi placuit de
pcatio.et.pſal.cſ.dicit Dauid. Reſpexit i oꝛatõʒ
humiliũ ⁊ nõ ſpꝛeuit pꝛecẽ eoꝛũ. Quã hũilitatẽ
cõcedat vobis deꝰ: vt ꝑ illã in hoc ſeculo ab eo
ipetretis gram ⁊ in futuro eternã głiam. Amẽ.

Feria qͥnta poſt pꝛimã dñicã in qᷓ drageſima
de fidei diffinitiõe: declaratõe:atq; impeditiõe.
Sermo decimuſtertius. 5

AMNMulier magna

o eſlſt fides tua fiat tibi ſicut vis Mat⸗
chei.xv. Querũt ſacri doctoꝛes vtrum

fides repiri poſſit maioꝛ in vno qᷓ; in alio:⁊ re⸗
ſpondet᷑ ſᷣm Tho.ij.ij.q.v.ar.iiij.ꝙ ſic.vñ inqt
Fran. de may. ſuꝑ miſſus eſt.⁊ſctũs Bona.i. lij

di. xxv. arti. ij. q.j.ij. ⁊.iij. ꝙ maioꝛ fuit ⁊eſt fides
fideliũ noui teſtamẽti qᷓ; veteris.Fundamentũ

auũt huiꝰ vitatis ꝙ fides maioꝛ ſit in vno q; in
alio ponit Phus.i.v.echic.dicẽs. Ubicũqʒ eſt
reꝑire magnũ ⁊ paruũ ibi reperit᷑ etiã magis et
minꝰ ⁊ equale.ſed in fide inuenit᷑ magnũ ⁊ par
uUũ.ergo patet ꝓpoſitũ. De fide etenĩ parua rep⸗
hendit xpus diſcipulos Mat.viij.di. Quid ti⸗
midi eſtis modice fidei. ⁊.xvj.eiuſdẽ euãgelij.c.
agdhuc eos redarguit di. Quid cogitat intvos
modice fidei.⁊.xiliij.c.iterũ reprehẽdit Petrũ in
quiẽs. Modice fidei qᷓre dubitaſti. De magna
St fide laudabat dñs Cẽturionẽ Mat.viij.di.
Amẽ dico vobis nõ inueni tãtã fidẽ in ürł.De
pac etiã ampla fide cõmẽdauit idẽ ſaluatoꝛ nur
chananeã mulierẽ:de qua legit᷑ in euãgelio ho⸗
dlerno ꝙ cũ rogaſſet dñm ꝓ liberatiõe filie ſue
demoniace ⁊ bis ab eo habuiſſet repulſum illa
nsõ ceſſauit eũ rogare illũ vaciter credens poſſe
ſaluare fiüliã ſuã.Ad quã ↄuerſus miſicoꝛs do

minꝰ ait. O mulier ⁊c.Debemꝰꝗ̊ ⁊ nos eſſe ma

gni in fide ⁊ nõ parui.Et ideo nobis oĩbus 82.
ij. Machab. j. Deus detvobis coꝛ oĩbus vt co
latis eũ ⁊ faclatis eiꝰ voluntatẽ coꝛde magno ⁊

animovolẽti.Et hãc eãdẽ fidẽ alcã habuit Aug.

q in lib.q̃ſtionũ noui ⁊veteris teſtamẽti inquit
Dej eſt hoc ꝙ nulla attingit cogitatio:plus em̃
eſt qᷓ; quicqͥd dici vel cogirari põt.⁊ in lib.de ve
ro cultu idẽ ait. Si q̃ras qͥd ſit deus. Deus eſt

quoddã bonũ increatũ oẽm intellectũ excedẽs.

Quid eſt deus. Deꝰ eſt quedã poſſeſſio ſactoꝛũ
intminata ⁊ infinita.Quid eſt deꝰ.Deꝰ ẽ qͥddã

bonũ cui cõꝑata oĩa alia bona mala ſũt.Quid
eſt deus. Deꝰ eſt qdã dulcedo ⁊ charitas infini
ta.Quid eſt deꝰ.Deus eſt quoddã ſũmũ bonũ
in ſe continẽs oẽ bonũ extra qð nullũ eſt bonũ.
Quid eſt deꝰ.Deus eſt quoddã bonũ infinitũ

ſatiãs ⁊ replens oẽm rõnalẽ appetitũ.Quid eſt
de. Deus eſt qddã bonũ de quo plene loqͥ nul

LXXII

la lingua põt ⁊ nullꝰ intellectꝰ ꝑcipere.Et ideo
Dauid boc conſiderãs dicebat pſal.xlj.Quẽad
modũ ðſiderat ceruꝰad fõtes aq̃ꝝ:ita ðſiderat
aia mea ad te deꝰ. Sitiuit aia mea ad deũ fõtẽ
viuũ qñ veniã ⁊ apꝑebo añ faciẽ dei. Anſelmꝰ
q̊ʒ i eadẽ fide fũdatꝰi libꝛo Monologiõ ait ðo
Credimꝰte eẽ q̊ddã ſũmũ bonũ qͥ nibil mavꝰco
gitari põt.De hac igitur magna fide tractaturi
tres ſubtiles cõſideratiões faciemꝰ. Pꝛia dice᷑
Diffinitiõis. Scða Obligatiõis. Tercia ⁊
vltima appellabitur Impedicionnlis.
De diffinitione fidei. nn59
Vo ad pᷣmã nr̃i ᷣmõis ꝑtẽ q̃ ðꝛ diffini⸗
q tiõis qꝛvt dic Phi. j.li.Elẽ.qͥ vtutes vo
cabuloꝝ ignoꝛãt ð facili ðcipiunt᷑.⁊ vt

inqͥc Iſido.i li.Ethim.Niſi nomẽ rei ſcieris co⸗

gnitio reꝝ perit ꝓpter qð inqᷣt iuriſcõſultꝰ in.l.ſ.
in bn. ff. ð iuſti.? iure. Juri oꝑã datuꝝ pꝰnoſce
oꝑtet vñ nomẽ iuris deſcẽd at:⁊ ĩ.l.j.ſf.ſi cer.pe.
etiã dic. Bñ ẽ puſq; ad vᷣboꝝ iterpᷣtationẽ ꝑue

niamꝰpauca ð ipᷣ ſigniſicatõe titli referre. Id
circo ẽ pᷣmo ſciẽdũ ſᷣm Hoſti.i ſũma:⁊ Ilex.ð
gles in.iij.ꝑte ſũme ĩ tractatu ð fide.⁊ ſcem̃ Bo

na.i.iij.di.xxiij.in q̃ſtiõibo circa litterã:ꝙ fides
duo deciʒ modis acccipit᷑. Pꝛio mõ ꝓ ſacco
baptiſmali.vt in.c.de iudeis.xilv.di.et extra de
bap.c. debitũ. SGcðo mõ ꝓ caſtitate ↄlugalis

thoꝛi.xxvij. q.ij.c oẽ itaq;. Tercio mõ ꝓ ſecu
ritate ↄuẽtionali q̃ etiã ifideli puãda ẽ.xxiij.q.j.

c.noli. Quarto mõ ꝓ ↄſcia.extra de pᷣſcrip.c.
qm̃ om̃e.vbi ðꝛ ꝙ oẽ qð nõ eſt ex fide.i.ex ↄſcia
petm̃ eſt ⁊ ita exponit gloſa ibi.Etidẽ ponit᷑ i.c.
litteras ð reſti.ſpo.vbi pꝰilla vba oẽ ⁊c.ſubdit᷑
Et qᷣcqͥd fit ↄtra ↄſciaʒ edificat ad gehẽnã Et in
5S. ex his. el. ij. xxviij.q.j.ſic ðꝛ. Alð apłi Qmeꝙ
nõ eſt ex fide petm̃ eſt:nõ ita itelligedũ eſtvt qͥc⸗
qͥd ab ĩfidelibo fit credat᷑ eſſe pem ſʒ ꝙ oẽ qðᷣ
ↄtra cõſciam fit edificat ad gehẽnã.⁊ in..⁊ ſi fi
des.de peni.di.iij.exponit᷑.ome qð nõ eſt ex fide
petm̃ eſt ideſt ome qð fit ↄtra cõſciam petm̃ eſt
Deeſt ergo fides cũ nõ ſubeſt ↄſdentcia.hec ibi.
Quinto mõ accipit᷑ p credulitate qꝛ credimꝰ
qð nõ videmꝰ. fides em̃ eſt de re nõ viſa.de pe.
di. iiij. cin domo. ⁊ ita exponitur illðõ Catonis.
Rara fides ideo qꝛ multi multa loquunt᷑.Et
illud mõtanarij in luna celeri. Multis fidem
pauca adimũt mendacia:⁊ illud OQuidij in.iij.
de triſtibo. Larda venit dictis difficiliſq; fides.
Sexto mõ ꝓ legalitate q̃ dolo eſt ↄtraria.ex
tra de ð po.c.bona fides.⁊ de iſta fide pᷣt exponi
illð Lucani in.j. Nulla fides regni ſocijs oĩiſq;
poteſtas ipatiẽs ↄſoꝛt erit.Et illõ Juuenalis
li.j.Satira.iij.Quantũ qᷣſq; ſua numoꝝ ſᷣuat
in archa tantũ hʒ ⁊ fidei. Septimo mõ acci⸗
pit᷑ ꝓ iuſta ſpõſiòe ſiue ꝓmiſſiõe.Inſti.de rerũ.
diui. S. vẽdite.⁊ de iſta etiã dic apłs.ij.ad Thi.
v. Pꝛimã fideʒ irritam fecerũt ⁊ Ric.in li.de
nuptijs.c xxxvij.de ipſa ait. Quis bonuſ abſqʒ

ſide. Eſopꝰ q fabula. xxxj. t. Expeditifido nõ

irritare fidẽ.? Ouidiꝰin.iiij.de ponto.Quis la⸗
boꝛ eſt purã non temerare fidẽ. Octauo modo
ꝓ ſimplicitate ⁊ innocẽtia ac bonitate.Et b̊ mõ
accepit Luca.di. lib.x. Nulla fides pietaſq; virj
q caſtra ſequũtur ⁊c̃. In cõmuni etiã ᷣmòe ðꝛ.
Eſt homo bone fidei.l.nõ duplex nõ malicioſꝰ:
ſed innocẽs ⁊ bonꝰ.⁊ ita accipit᷑ in.c.innocens.
xxij.q.iiij.Et de hac etiã fide exponit᷑ illud Hie
rem.vij. Perijt fides ⁊ ſctũs de terra.Nono ac⸗
cipitur ꝓ ꝓbabili ignoꝛatia.ff.de acqui.re.do.l.
que bona fide. Decimo ꝓ equitate actionum.
extra de excep.c.cũ venerabilis. Undecimo pꝛo
vᷣtute theologica: de qua ait Paulus ad He⸗
bꝛeos.xj.Sine fide impoſſibile eſt placere deo.
Duogecimo ⁊ vltimop obiecto fidei:ſᷣm ꝙ di⸗
citur in ſimbolo Athanaſij. Hecẽ fides catho⸗
lica ⁊c̃.Et iſto mõ dicit᷑ fides arciculoꝝ.xxiiij.q.
j.c.hec eſt fides.De quibo duo bus vltimis mo

dis tractare ipꝛeſentiaꝝ volẽtes:qꝛ vt ait Tul/

lius in.j.de offi.?· Plato in thimeo.ac Areſt.i.j.
poſter. Ad tradẽda ⁊ habẽdã intelligẽtiã ac co⸗

gnitionẽ alicuiꝰ rei opoꝛtet pᷣmo pᷣmittere ⁊ pꝛie

cognoſcere qͥ d ſic illð de quo ẽ traccãadũ. Ideo
eſt notãdũ ꝙ fides diuerſimode diffinit᷑ ſeu de
ſcribit᷑ a doctoꝛibo.Quia vniꝰ rei eſt tm vna dif

finitio.pᷣm Ph̊ᷣm.vj.topi.qð intelligit᷑ reſpectu

eiuſdẽ. Nã ſᷣm diuerſas cauſas ⁊ reſpectꝰpoteſt
idẽ diuerſimode diffiniri.vt pts in.ij.de aia.vbi
Phus diuerſimode diffinit aiaʒ ſᷣm diuerſas
cauſas. Uñ dicit idem phᷣus in.viij. Mecha.q;
diffinitiões quedã ſunt ꝑ materiã: ⁊ quedã per
foꝛmã:quedã vᷣo per vtrũq;.⁊ ille tm̃ ſunt per⸗
fecte. DD

Imſiſſſis aũt diuerſis diffinitionibꝛ ſeu

d deſcriptiõibo fidei maxie illa quã ponit
Aug. ſuꝑ Joh̊.ᷣmone.xxxiiij.dicẽs:qꝙ fi
des eſt vᷣtus qua credunt᷑ que nõ vident᷑.ſoluʒ
me extendã in illa ꝑfecta diffiniciõòe omẽs alias
cõpꝛehẽdẽte quã Paulꝰ apłus poſuit ad He/
bꝛeos.xj.di.Fides eſt ſperadaꝝ ſubſtãtia rerũ:
argumẽtũ nõ apparẽtiũ.Sed foꝛte dicet aliqᷣs

HMec eſtvalde difficilis diffinitio ⁊ multũ ſubti

lis.nimia autẽ ſubtilitas eſt vitãda.l.ſãcimus.
. ad trebel.l.ſicut.S.ſi debitoꝛi.ff.quibo mo.pi.
vel.ipo.ſolui.⁊.l.fi.C.de iure do. Itẽ nimia ob⸗
ſcuritas eſt tollẽda.l.fi.S.ſed cũ antiqᷣtas.C.de
cura.furio. Uñ dicit Areſt.vj. ethic. Oꝑtet diffi⸗
niẽtẽ ⁊ demõſtrãtẽ planiſſima iterpᷣtatõe vti⁊ ñ
obſcura.Etiõ hãc diffinitõʒ vobᷣ dlariſſime ð cla
rabo.vFides em̃ ðbet declarari vᷣbis ſimplicib⸗
⁊ daris nõ obſcuris.vt inqͥt glo.in.c.j.de ſũma
trini.⁊ fi.ca.⁊ de hoc eſt textꝰ i.c.Qui epᷣus.xxiij
di.⁊ in.c.quado.xxiiij.di.Siliter lex debet dari
vbis cdaris ⁊ nõ obſcuris.c.erit aũt lex.iiij.diſt.
Unð dici᷑ qñ reperit᷑ ſeptura obſcura dʒ ha⸗
beri ꝓ nõ ſcripta.ff.de his que ꝓ nõ ſcri.ha.l.ij.

Alihi ðꝛ ꝙ ꝓbatioões debent eſie luce darioꝛes.

E. de ꝓbatj.l. fi. Pꝛo huiꝰ diffinitiöis dedams

tiõe ſciẽdũ ꝙ; inqt Alexã.de ales in.iij.ꝑte ſũme
in tract᷑.de fide.⁊ ſctũs Bona.in.iij.dil.xxiij.ar.
q.viij.ar.j.q; qñ dici᷑ ꝙ fides eſt ſubſtatia:non
ſignificat᷑ ꝙ ſit in pᷣdicamẽto ſubſtãtie:qꝛ eſt in
pᷣdicamẽto q̃litatis ᷣm Ph̊m in libꝛo pꝛedica⸗
mẽtoꝝ.ſed ideo ðꝛ eẽ ſubſtatia ꝓ eo ꝙ ſicut ſub⸗
ſtantia eſt ſubiectũ oĩm accidetiũ ⁊ cauſa exiſtẽ
tie eoꝝ:ſine qua accidẽs eſſe nõ poteſt ꝑ naturã
vt inqᷣt Areſt.j.de gene.di.Accidẽs nullum erit
ſubſtatia nõ exiſtẽte.⁊ in.j.phiſi.etiã ðt.Accidẽs
nullũ põt intelligi ſine ſubſtõtia.⁊ in.vij.e⸗
tha.Accidẽtia non ſtant ſine ſubiecto:nec ſunt
entia niſi qꝛ entis.⁊ in pᷣdicamẽtis etiã inquit.

Impoſſibile ẽ aliqð accidẽs eſſe vnqᷓ; ſine ſub
lecto in quo eſtvł a quo.Et eadẽ ſentetia habe

2

ab eodẽ pho.ij.de gene.vj.topi.⁊.ij.mecha. Ita

a ſiłi fides eſt totius edificij ſpũalis füdametũ
⁊ diſpoſitio.Om̃s em̃virtutes ꝓcedũt ab ea.vt
inqͥt Alex.de ales vbi s in tract᷑.de fide infoꝛmi.
q.j. Homo em̃ ideo ſperat habere btitudinẽ qꝛ

credit eã eẽz dari vᷣtuoſeviuẽtibo.Itẽ diligit deu
qꝛ credit ꝙ ſit ſũme bonꝰ⁊ timet eũ:timẽdoq;B a
pctis abſtinet ⁊ de pᷣteritis penitet:qꝛ credit euz
eſſe iuſtũ ⁊ in futuro iudicio pctã punituꝝ. Re
cte ergo fides ðꝛ eſſe ſubſtãtia oim vᷣtutũ.virtu
tes em oẽs habẽt ſuũ pᷣncipiũ ſicut ⁊ cetere res.
ꝗqꝛ in om̃i genere cauſaꝝ eſt deuenire ad alid

pmũ in illo genere:a quo oia illiꝰ generis deſcẽ
dunt.vt inqͥt Areſt.ij. Mecha.um g fides ſit
pᷣmũ generatiuũ oĩm virtutũ.vt inqͥt Alexã.de
ales vbi S:merito appellatur ſubſtatia.qꝛ ſicut

ſubſtãtia ðꝛ eſſe pᷣmũ ens a quo oĩa alia depen

dẽt:vt ðt Phᷣus.iiij. Mecha.⁊.vij. Mectha.idẽ
phᷣus inqͥᷣt vna cũ cõmentatoꝛe ſuꝑ.ij.de aĩa.q;

ſubſtatia pꝛioꝛ eſt om̃i accidẽte cognitõe diffini

tiõe ⁊ tẽpoꝛe:ita fides eſt pᷣma q debet eſſeĩ aia.

ad hoc vt cetere vᷣtutes ſuꝑedificari valeãt. Re⸗

mota em̃ ſubſtãtia fidei nece eſt oẽs alias vtu⸗

tes ſuꝑedificatas amoueri.Nã in qͥlibet gene⸗
re qͥ nõ habet pꝛioꝛa nõ põt bene habere poſte⸗
nioꝛa:vt inqᷣt Phus in.j.pꝛioꝝ.Et ideo nõ eſt
poſſibile aliquẽ ſᷣuare diuina pᷣcepta niſi fidem

habuerit.⁊ hocẽ qð inqͥt Eccłiaſticꝰ.xxxij.c.di.

In oi oꝑe tuo habeto fidẽ:hec eſt ein cõſ̃uatio

.* . —— . — –—

mãdatoꝝ.vbi glo.inqͥt. Niſi diuinã fidẽ ĩ te ha

bueris pᷣcepta diuina vſq; in finẽ nũq; ̃uabis
deo inqͥt Aug.in li.de fide ad Petrũ.Fides ẽ

onoꝝ oim fundamẽtũ:ſine qua nullꝰ poterit
vnq; ad filioꝝ dei numeꝝ ꝑuenire.Et Paulꝰ.ſ.
ad Chor..iij.c.ait. UVt ſapiens architectꝰ funda
mẽtũ poſui.ſ.fidẽ.⁊ paulopoſt ait.Fũdamentũ

alið nemo põt ponere pᷣter id qdð poſitũ c᷑.Suꝑ
qᷓ vᷣba ðt Gꝛeg.⁊ ponit᷑.j.q.j.c.cũ paulꝰ.Ubinõ

ẽ fidei füdamẽetũ nullũ põt eſſe boni oꝑis ſuꝑe

dificiũ. Chꝛyß.q̊q; ſuꝑ Matth. iquit. Fides eſt
xpᷣiane religioõis cuncraruq; vᷣtutũ pᷣmũ ⁊ ſtabi

ſhmäfie⸗
efline
guunhie
Aucchog
brimdinis.
tafundammt
inſsſuisd
nanti arq;
guib bibu
ſlegun
ſobſtanare
Ei
(ofi⸗
Bor
cterocapi:
ti yelicd
gobllpono⸗
docdepart
wumcttör⸗
Coduſiont
iadiuti
Gagulnan
gnircucſe
gniliil
cominino⸗
lopinogon
dsche
e ufiae
nunrartic
deuspabitüf
Gecereoide
in en
ckeſorknoe
Emabun
worupo
ſcentiüqs
naavci
nictleno⸗
lle Quag
ccbarfiacbt
nommiſcnioti
Ueaue an⸗
Navtor
chia Porn
peratorehe
fe, Per
Quapꝛop
dirſenpo
elnnenicv.
M jeſus.
hcorſ
Naünom
Rargond
adariis⸗
ugſug
Gcdunt

mös delng
niigrſin,
Ain dimin
ds Do
kudkiäinn
dtinegeki
nlbpgnia,
Neogſnſch,
utal ag
Phortonmni
esnulunat
li eudis
ani
maſri
larrudede
Vrdüradaa
rbendne 4
Nirded
münmdto
Goim madn
iſrtanmns

dwon ldö

Anmsdeſci
Unskſoes it
Kinie Neide
ubſünnala
weinda

Dd

Neꝗy

rwvedifni

1chr cſtici⸗
un ruuit Ren
nis alus inn/
iiniber gan/
nebaven ote⸗
zegnuniifcn
Kot .
ſt e cfnmn

dinini ideltn

a den loi

cun mn.
Gmmint’fuNd
u üdamcnen
uub Obi⸗
doniotis i

ei zmnn M

liſſimũ füdamẽtũ. Aug:etis in lib.de vᷣbis dñi
ait. Fides eſt ſubſtantia totiꝰ boni ſpũalis:ſine

qua nihil eſt qð bonũ ſit.⁊ ſuꝑ Joh.idẽ inquit.

Quicqͥd gre: quicqd meriti:qcq dvtutis:qcqd
btitudinis aia ſuſceptura ẽ totũ ex fidei ſubſta⸗

tia fundamẽtoq; ꝓcedit. Dionyſiꝰ inſuꝑ in ſen⸗
tẽtijs ſuis ðt.YFides eſt manẽs credẽtiũ funda⸗

mentũ atq; ſubſtãtia collocãs cos invᷣtute.Ex
quibo oibus patet particula pma diffinicionis
ſidei qua aplus inquit:ꝙ fides eit erondar

ſubſtatia rerũ.

8

Ecuũdo dicit Paulꝰ in pᷣdicta diffinitöe
ſ w fides eſt argumẽtũ.vñ ſcendũ eſt ᷣm

Bona. ? Tho. vbi S. ꝙ argumẽtũ dupli
citer accipit᷑. Pꝛopꝛie ⁊ trãſſumptiue. Argumẽ

tro hiſpano in ſua dialetica:⁊ a J ohanevſoꝛis
doctoꝛe pariſiẽſe in cõmẽto Dyaletice. Argumẽ

tum eſt rõ rei dubie faciẽs fide.i.mediũ ꝓbans

cõcluſionẽ.vñ ðꝛ argumẽtũ quaſi arguẽs men

ptiue:quicqͥd illð ſit qð mẽtẽ arguit ⁊ illumiĩat
ad vidẽdũ aliqͥd occultũ.Et hoc mõ fides dicit᷑
argumẽtũ nõ apparẽtiũ.Sicut em̃ pᷣ milſſeĩ ſil⸗
logiſmo gignũt noticiã cõcluſiõis ſᷣm! Phm. jj.
oſter. Qꝛ cognitis üllis nihil dubitat᷑ de ↄclu⸗
ione. Ita fides dei facit ĩtellectũ aſſentire pᷣme
veritati ⁊ arciculis fidei. Uñ dicit Alex.de ales
in.iij.ꝑte ſũme in tract᷑.de fide infoꝛmi.ꝙ cum

deus habitũ fidei inſpirat:ſic mens nr̃a cogit

credere oĩbꝰ articulis ſicut pᷣmis pᷣncipijs.Uñ

ſicut qͥs ↄ cõſciẽtiã negaret ulud.de quolibet di

cit᷑ eſſevł nõ ecẽ.⁊ de nullo ãbo ſil.vel ilð.oẽ cotũ
eſt maiꝰſua parte.qꝛ vt dicit᷑.j.Topi.Unũqͥdqʒ

pmoꝛũ pncipioꝝ ẽſimpłr ſibi fides:ita ↄtra cõ
ſcientiã qͥs negaret articulũ fidei. Inð beatus

Ignatiꝰ cũ cogeret᷑ ab ifidelibꝰ vtxpᷣm negaret

rñdit ſe nõ polſe:qꝛ nomẽ eiꝰ habebat ſcprũ in
corde. Quapꝛopt᷑ ad ꝓbandũ q̃lẽ impᷣſſionẽ fa
ciebat fides in mẽte:poſt moꝛtẽ eiꝰ iuẽtũ eſt xpi
nomẽ ſcriptũ lr̃is aureis ĩ coꝛde eiꝰ.hec ille.Hic
ille aũt Ignatiꝰſcripſit litteras vgini Marie:?
btã virgo reſcripſit ei.Et dũ eſſet epus i anthio

chia Romã ꝑductus cõpellebat a traiano im/

peratoꝛe hoꝛribiliſſimis toꝛmẽtis ad negandũ
fidẽ. Ipe vᷣo recuſans rñdebat vt ſupᷣ dictũ eſt.

Quapꝛopter volẽs imꝑatoꝛ videre vtꝝ verum
dixiſſet:poſt moꝛtẽ eius fecit aꝑiri coꝛpꝰ ſuum

⁊ inuenitvt pᷣdictũ eſt in eo ſcriptũ mellifluũ no
mẽ Jeſus.Etvt legit᷑ in legẽda eiꝰ:cũ ĩ diuerſis
ptibõ coꝛ ſcinderet᷑ ĩ q̃libet ꝑte inueniebat᷑ ſcptũ
dictũ nomẽ. Ex quibꝰ patet ꝙ nõ ĩmerito fides
ðꝛ argumẽtũ:qꝛ arguit ⁊ ilumiat mẽtes nfſas
ad credẽdũ inuiſibilia ⁊ nõ apparẽtia.Uñ dicit
Aug.ſuꝑ Joh̊.ſᷣmõe.xxiiij.YFides eſt virtꝰ qu?e

—rrr,

erguens mẽtẽ infideliũ qui nõ habet es. Qua⸗

credunt᷑ que nõ vident᷑.Dicit᷑ ctiã argumẽ

LxXIII

pꝛopt ſemꝑ ſunt triſtes ⁊ melãcolici.Qꝛvt inc
Alexã. de ales vbi S. habẽt cõſciẽtiã cauteriatã.
Vñ Aug.lib.ſolilo.ait. Juſſiſti dñe ⁊ ita eſt:vr

omis animꝰ inoꝛdinat ſit pena ſibijpᷣi.?⁊ Eſaa.
lix.dicit᷑. Coꝛ impij quaſi mare feruẽs qð qeſce

re nõ potelt. 53—
Ertio dicit Paulꝰ ꝙ fides eſt de nõ ap⸗

t parẽtibo:qꝛ ſi ð articulis fidei haberemꝰ

aarã viſionẽ nõ haberemꝰ fidei mertti
Dicit em Gꝛego.in omlia paſchali.ides non

habet meritũ vbi humana rõ pᷣbet experimẽtũ.

Si em̃ articuli fidei poſſẽt ꝑ ſulogiſmũ demõ⸗

ſtratiuũ ꝓbari:tũc de eis no eſſet fides ſed ſcig.
Scire eniʒ eſt rem ꝑ cauſam cognoſcere: et qm̃
Pꝛopꝛie ⁊ trãſſu Arg ita eſt ⁊ nõ cõtingit aliter ſe habere.vt inqᷣtareſ.
tũ Apꝛie ſic diffinit᷑ a Boecio in.j.Topic.?⁊ a Pe

.poſter̃.vbi etiã dicit:ꝙ ſciẽtia eſt habitꝰ cõclu⸗

ſiõis demonſtrate.⁊ in.vj.ethi.etiã ait. Sciẽtia

eſt habitꝰ demõſtratiuꝰ alicuiꝰrei:qͥ ex necariſs

neceſſaria cõcludit.Fides g eſt de inuiſibilibꝰ ?

õduſionc.vñ ðꝛ argumetũ qᷣ uẽs men noõ apparẽtibo. Uñ Aug.in li.de videdo deo ðt.
tẽ ad credẽdã ↄcluſionẽ.⁊ hoc mo do fides non
ðꝛ argumẽtũ. Alio mò dicit᷑ argumtũ traſſum

Pꝛeſentia vident᷑:credunt᷑ abſentia.⁊ Gꝛeg.in
omelia paſchali ait.Quevident᷑ fidẽ nõ habent

ſed agnitionẽ. Sed cõtra Joh.xx.c.vbi ðt wd .
Quia vidiſti me thoma credidiſti. Rñdeo ᷣm

Augꝰ.⁊ Gꝛego.ſuꝑ pᷣdictis vᷣbis.⁊ Rich.in.iij.
di.xxilij.ar.x.q.iiij.⁊ ſactũ Bona.ibidẽ ar.j.q.j. —R
q;ʒ Thomas vnum vidit ⁊ aliud credidit.vidit

em ſolam bumanitatẽ xpᷣi:⁊ eius cedidit diui⸗

nitatẽ dicẽs. Dñs meꝰ ⁊ deus meꝰ. Stat ergo

firma ſentẽtia Pauli.ꝙ fides eſt de nõ appar.c)/
tibus. Et lʒ de articulis fidei nõ habeat᷑ ſcẽtia
demöſtratiua:habet᷑ tamẽvera certitudo ꝑ fidẽ

nõ minoꝛ q̃libet demõſtratiõe ſciẽtiali q̊ ad cre⸗

dulitatẽ in bis in quib eſtvera fides Et de boc
eſt exẽplũ qð legit᷑ in hyſtoꝛia Conſtatini impa
darguẽs ipʒ impatoꝛc p eo ſe rhianũi fecernt

dixit le velle diſputare c Alexãdro Cõſtatino
politão epᷣo viro vtiq; ꝑfecto ⁊ ſccõ:ſciẽtig tamꝰ
ignaro:aſſerẽs ꝙ eũpↄuinceretp eo ꝙ ſcetia ſua

erat ſciẽtiavera ⁊ certa:fides vo xpᷣianoꝝ cera

oia incerta ⁊ beſtialis. Quo audito impatoꝛ fe⸗
cit pᷣdictũ epiſcopũ aduocari.qͥ cõfidẽs i dñove
nit. Phus aũt interim ſe pᷣparauit ad bellũ ia/

culis acutis ſciẽtiaꝝ ſuaꝝ.Mox aũt cum veller
incipe diſputare Alexãder epᷣus dixit ſibi. Sc⸗
to phᷣe y vnus arriculy fidei eſt necano certioꝛ
in intellectu hũano qlibʒ ſcientia naturali. Qð
c(ñ pbᷣus negaret dixit Alexãder. Pꝛecipio tibii
vtute noĩs ieſu vt credas ꝗᷓ dico ⁊ taccas. ui
cũ phᷣus nõ acqeſceret ſʒ vellet loqui ſtatun os

ei retro collũverſum eſt nec vlteriꝰ loq valebat
Ex hocergo exẽplo patet ꝙ fides nr̃a ẽ optimũ
argumentu meliꝰ q; argu mẽta Areſtotelica ad

dadã nobis cognitionẽ de inuiſibilibo.Et ideo

dicit Rich.de ſctõ vict᷑.in libꝛo de trini.timur

in atteſtatiõe credendoꝛũ ſignis ꝓ argumẽtis:

72%

vdigijs pꝛo experimetis. t omiaſupꝛq dictgx

cõfirmat glo.ſup eplam Pauli ad Gal.diceñ.
Fides argumèetũ eſt nõ apparẽtiũ: qimn ? firma
inuiſibiliũ certitudo. Ex quibs pater qᷓ; ſubtilit

2 elegãter diffinierit Paulꝰ fide vbi s dicẽs.Fi
De declaratiõe articuloꝝ fidei. B

Ecũda pars nr̃i monis dici᷑ decka

ſ ratiõis.i.articuloꝝ fidei.Sed ꝓ ma⸗

ioꝛi oĩm intelligẽtia ſceendum ꝙ ᷣm

ſentetiã Alex.de ales in.iij.pte ſũme:

in tract᷑.de fide infoꝛmi.q.j.⁊ ſccm̃ Bona.in.iij.

di. xxv.ar.j.q.j.? Rich.iĩ ea.di.ar.ij.q.j.duodeci

apli volẽtes poſt aſcenſionẽ dñi ⁊ receptionem
ſpũſſcti ꝑ diuerſas mũdi partes ad pᷣdicädum

xpᷣi fidẽ pficiſci pꝛius cõpoſuerũt ſimbolũ fidei

id eſt credo paruũ:in quo poſuerunt articulos
fidei qͥ ſunt duodecim ꝓ eo ꝙ qᷣlibet aploꝝvnũ

poſuit.Et crededũ ẽ ꝙ beata vgo Maria erat
pᷣſens ⁊ reſidebat in medio eoꝛũ tãq; ipoꝝ ma⸗
giſtra. Articulꝰ aũt ſᷣm Alex.de ales vbi S.diffi
nitur a Rich.de ſctõ vict᷑.ſic.Articulꝰeſt indiui
ſibilis veritas de deo artãs nos ad credenduʒ.
UVnõ dicit᷑ articulꝰ ab arcãdo.Hi aũt duodeci
articuli figurati ſunt ſᷣm Alex.vbi S.in duode⸗
cim lapidibo fundamẽti muri ciuitatis Hieru

ſalẽ. Apo.xxj.Quia iſti duodecim articuli ſunt
fundamęæta eccłie dei. Item ſᷣm eũdẽ aAlex.ſunt

figurati in myſterio duodecim ſtellarũ q erant

in coꝛona mulieris.Apoc.xij. Muller em ſigni
ficat eccłiam:coꝛona fidẽ:duodeci ſtelle duode

cim articulos ab apłis radiatos. Figurati etiã
fuerũt Joſue.iiij.vbi dicitur.ꝙ duodecim viri
perfecti poꝛtauerũt de medio Joꝛdanis alueo

duodecim lapides ⁊ poſuerũt ĩ loco vbi caſtra

metati ſunt. Per duodecim nanq; viros de ſin

gulis tribubꝰ:pᷣfigurabãtur duodeci apoſtoli

per duodecim vo lapides duodecim articuli

partes ſimboli que ſunt firmi ⁊ immutabiles.

Ex medio aũt Joꝛdanis alueo accepti ſũt.i.ex

ſacre ſcripture teſtimoio.vt infra patebit.Dicũt

auũt pꝛedicti theologi ꝙ lłʒ reſpectu apłoꝛũ com
ponentiũ articuli fidei dicant᷑ ſolũ duodecim:
tamẽ reſpectu rerũ in eis compᷣhenſarũ poſſũt
in qᷓttuoꝛdecim diſtingui: quia cõpꝛehẽdũt in
ſe q́̃ttuoꝛdecim vitates:que pñt ſic declarari ſʒ
pᷣdictos theologos.Om̃is em̃ fidei nr̃everitas
aut eſt de deo ratiõe ꝓpꝛie nature in ſe:aut eſt de
deo ratiõe humane nature ſibivnite.Si pꝛimo
modo:aut illa veritas expmit vnitatẽ eſſentie:⁊
ſic eſt iſte articulꝰ.Credo in deũ.cuiꝰ ſenſus eſt
talis foꝛmãdo explicitã enũciationẽ.ſ.credo ꝙ;
des⸗ eſt vnꝰ. Aut reſpicit ꝑſonã pr̃is:⁊ ſic eſt aliꝰ
articulꝰ.ſ.Credo in patrẽ oipotentẽ.Et ſi ex hoc
foꝛmet᷑ enũciatio erit iſte ſenſus.Deus eſt pater
oipotẽs.Aut reſpicit ꝑſona filij:⁊ ſiceſt aliꝰarti
culus.ſ.Credo in ieſum xpᷣm filiũ eius vnicum
dnm ni ʒ. Aut reſpicit ꝑſonã ſpũſſanci:⁊ ſic eſt

des eſt ſperandaꝝ ſubſtãtia rerũ ergumẽtü nOö

20

iſte articulus.Credo in ſpm̃ſanctũ.Aut reſpici
operationẽ dei ꝑ quã res ꝓduxit ineſſe nature:
⁊ ſic eſt iſte arciculꝰ.Credo in creatoꝛẽ celi ⁊ ter⸗
re.Aut reſpicit oꝑationẽ ꝑ quã deus dat nobis
eſſe gratie:⁊ ſic eſt iſte articulꝰ. Credo ſccãm ec⸗
deſiã catholicã:ſanctoꝛũ comunionẽ:remiſſio⸗
nem pctõꝛũ.Aut reſpicit oꝑationẽ dei per quaʒ
dat no bis eſſe głie:⁊ ſic eſt iſte articulus.Credo
carnis reſurrectionẽ:vitã eternã.amen.Ex quo
põt foꝛmari hec enũciatio.Deꝰ reſuſcitabit car⸗
nem noſtrã ⁊ dabit nobis vitã ecernã. Ergo a
ↄtrario ſenſu bene ↄdudit᷑ ꝙ dabit malis moꝛ
tem eterna. Si aũt ſcdᷣo modo talis veritas
q̃ᷓ eſt articulꝰ ſit de deo ratiõe hũane nature ſibi
vnite:ſic etiã ſunt ſeptẽ alij articuli.Pꝛimꝰ qͥrũ
reſpicit xpᷣi cõceptionẽ:⁊ tangit᷑ cũ dicit᷑. Qui cõ
ceptꝰ eſt de ſpũſanco. Secũdꝰ eiꝰ devirginena
tiuitatẽ.qui tangit᷑ cũ dici᷑. Natꝰ ex Maria vir
gine.Tertiꝰeius paſſionẽ cũ dicit᷑. Paſſus ſub
Poncio pylato:crucifixus:moꝛtuꝰ:⁊ ſepultus
Quartꝰ deſceſum eiꝰ ad inferna:cũ dici᷑.Deſcẽ⸗
dit ad inferos. Quintꝰ reſurrecionẽ tertia die
factã:cũ dicit᷑.Tertia die reſurrexit a moꝛtuis.
Sextus ad celũ aſcenſionẽ:cũ dicit᷑. Aſcẽditad
celũ:ſedet ad dexterã dei patrꝭ oipotẽtis.Septi
mus vo aduentũ xpᷣi ad iudiciũ:cũ dici᷑. Qui
venturus eſt iudicare viuos ⁊ moꝛtuos. Et ſic

patet ꝙ quatũ ad vitates in ſe contetas ſimbo
lum fidei habet q̃ttuoꝛdeci articulos. Sʒ duo

decim dicunt᷑ per reſpectũ ad duodecim aplos
Et iſte numerꝰ duodenariꝰqui cõſtat ex nume
ro ternario q̃ttuoꝛ vicibꝛ cumulato ſignificat
fidẽ trinitatis in doctrina qᷓttuoꝛ euãgelioꝛuʒ.
Ideo aũt hec collectio ⁊ cõpoſitio duodecim ar

ticuloꝛũ appellata eſt ſimbolũ pſᷣm Alex.de ales

vbi S. Quia in philoſophia ſimbolũ dicit᷑ cõue
nientia.iuxta ulð Areſt.in.ij.de Gñatiõe.In ha
bentibo ſimbolũ facilioꝛ eſt traſitus. Hec autẽ
collectio facta eſt vt om̃s natões in vnã religio
nem ⁊ fidem cõuenirẽt. Alia etiã ratione appel
lata eſt ſimbolũ:a ſin qð eſt con:⁊ belle qð ideʒ
eſt qð ſentẽtia:quaſi multoꝝ apłoꝛuʒ in ſimul
ſentẽtia. Om̃s em hos articulos appꝛobaueft
⁊ in eandẽ ſentẽtiã conuenerũt. Uel idẽ dicitur
ſimbolũ:quia verba eius ex diuerſis ſacre ſcri⸗
pture ſentetijs collecta ſunt.Ait em̃ Augꝰ.in liꝰ
bro de ſimbolo. Iſta verba per diuerſas ſebtu
ras ſparſa ſunt:ſed tamẽ collecta ⁊ ad vnum re
dacta:ne tardoꝛuʒ hoim laboꝛaret mẽoꝛia.hec
ille. Sed dicet qͥs. Fac me cognoſcere q̃ dicis
⁊ quo in loco ſingule articuloꝝ partes in ſacra
ſcriptura collecte ſunt. Audi arciculũ pᷣmũ qͥ
fuit Petri dicẽtis.Credo.Et hoc habet᷑ Ecci.ij.
vbi dicit᷑. Qui timetis dñm credite illi.In deũ.

Deuto.vj.Audi iſrael.Oñs deus noſter deus
vnus eſt. Patrem. Hiere.iij. Patrem vocabis
me ⁊ poſt me ingredi nõ ceſſabis.Omipotentẽ
Beñ.vij. Ego dns omipotẽs ambula coꝛo me

atohftt
cpioeund
luofuthn
bocuoiiſ
Gehorrulta
lino Kgrt
aſpotuo
nim dirtas
nluitenplal.
to Crego
regtboterre..
e0lentudo⸗
natin co Kf
micrereog in
bigetes here
Nos lerre Re
arculi poſu
deſpüſanceo⸗
Ghöſſancn
gine Ray
? oloblitno⸗
Siſatus,
lois dlcen Pe.
hobek Clal
ahnsn gen
gooriadincr
alfirus. Jod.
ꝛplolm.Fo
din mewue⸗
Luclalcinn
porr? eſt Etl.
ogkolumdi
pulcheo nng
Polait acod
Kbochedi,
ra Wrpr
inlangunet
lugvono
cſerob inde
arnculipolun
ſunertamnor⸗
debebütreſun
ſemortnf
nikicabttnos
bitnosaſicſe
ortlcnls fuſt⸗
Ktbochabet
lanöerꝛ dn
delpfis oioe
degdernis
anholo ne
Wos moꝛtun
Düsngiug
Pncpicn .
muminiuſtic
Clusfuieh,
Et hocadck
quedche

H
D —

Foliũ XIII

n ⁊ eſto ꝑfectꝰ.Creatoꝛẽ celi ⁊ terre.Geñ.j.In pᷣn/ dã de ſpũ meo ſuꝑ oẽm carnẽ:⁊ ꝓphetabũt fili⸗
l cipio creauit deus celũ⁊ terrã. Scõðs articu⸗ veſtri. Decimũ artciculũ poſuit Simõ diccs.
wodentde lus fuit Andreeqͥ dixit. Et in ieſuʒ.qð babetur Sanccã eccłiam catholicꝗ.ſ.eſſe vnicã ꝑ totum
nioſeine Abacue.iij.c.vbi dixit ꝓpha.Ego aũt i dño gau mundũ.c.j.S.vna vo.de ſũma tri.⁊ fide ca.?⁊ excx
wernſo debo⁊ exultabo in deo ieſu meo.pᷣm. Abacuc tra quaʒ nemo põt ſaluari.Oe qua Sophonie
hrn vltimo.Egreſſus es in ſalutẽ ꝓplłi tui in ſalute,z vltimo dicic ſpũſſanctꝰ. Redda ꝓpłis labiũ ele
. cũ xpᷣo tuo.Filiũ eius vnicũ.Plſal.ij.ðt xpᷣs.Do ccum.vt iuocèt oẽs ĩ noie dni ⁊ ſeruiãt eti hbume
– minꝰ dixit ad me fuius meꝰes tu ego hodie ge ro vno. Om̃s em̃ xpᷣiani dicunt᷑ eſſe vnũ coꝛbꝰ
niieinn nui te.⁊ pſal.lxxxviij. Ipe inuocabit me pr̃ meꝰ eccłe:iuxta illud Pauli ad Ro.xij. Multiynũ
iamni e es tu. Et ego pᷣmogenitũ ponã illi excelſuʒ pꝛe coꝛpus ſumus in xpᷣo.Et eadẽ ſentẽtia habet᷑j.
RMð akt regib⸗ terre. Oñm nim. pſal. xxiij. Dñi eſt terra;: ad Chor. xij. z per alia verba. Sanctoꝝ comn/
s ⁊ plenitudo eiꝰ oꝛbis terraꝝ ⁊ vniuerſi qͥ habi/ munion?᷑.Sap.vij.Sine iuidia cõmunico:di
. —D tãt in eo.Et pſal.ij.dixit deꝰpr filio quẽvolebat cit qlibʒ ſancxꝰ.Et pſal. cxviij.dicit Dauid dño
Wnanelt mittere ad incarndũ. Poſtula a me ⁊ dabo t· Particeps ego ſum oĩm timentiũ te ⁊ cuſtodii
i e in bi gẽtes hereditatẽ tuã:⁊ poſſe eſſionẽ tuã termi tiũ madatatua. Undecimꝰ articulłꝰ fuit Cha
a h nos terre. Reges eos in virga ferrea. Tertiũ ei dicẽtis. Remiſſionẽ pcœõꝛũ.Et hoc habetur
Mnnn articulũ poſuit Johanes dicẽs.Qui cõceptꝰeſt ¶ Eʒech.xxxvj.vbi dicit deꝰ de aqua baptilimali.
FaDnr de ſpũſancto.Et hoc habet᷑ Eſa.lxiij.vbi dicitur Effundã ſuꝑvos aquã mũda ⁊ mũdabimi ab
Mu Spũſſanctus ductoꝛ eiꝰ fuit. Natꝰ ex Maria oibus inqnamẽtis veſtttirs. 6B6 —
Merſgun vgine.Eſa.vij.Ecce virgo cõcipiet ⁊ pariet filiũ D iſtü autẽ articulũ cũ pꝛecedentibo p.o⸗
ai da dii ⁊ vocabit᷑ nomẽ eius emanuel:qð interpᷣtat o a teſt applicari remiſſio que fit nõ ſolum
mmn nide biſcũ deus. Quartꝰ articulꝰ fuit Jacobi ma⸗ in abſolutiõe cõfeſſoꝛis:ſed etiã illa que
rimonis. ioꝛis diceñ. Paſſus ſub Pontio pylato.Et hoc datur ꝑ indulgẽtias eccłiaſticas. Indulgentia
Nk Mädtid habet᷑ Eſa.l.vbi inqᷣtxpᷣs.Coꝛpꝰ meũ dedi ꝑcu aũt hoc modo accepta eſt quedã remiſſio pene
gmins Schi tiẽtibus:⁊ genas meas vellentib:faciẽ meã nõ debite ꝓ pctis poſt cõtritionẽ habitã de eis: vt
cädot.Du auerti ab increpãtib ⁊ cõſpuẽtibus in me.Cru colligit᷑ ex notat in ca.ꝙ autẽ.de pe.⁊ re. BGed
1monmos G cifixus. Job.vij.Suſpẽdiũ elegit ſibi aia mea. hic queri poteſt vnð pꝓcedat ꝙ indulgẽtie ecckie
ſcmri ind ⁊ pſal.xxj.Foderũt manꝰ meas ⁊ pedes meos: tantũ valęẽt:vt ſine alia penali ſatiffactiõe alida,
nums Gn dinumerauer̃t oĩa oſſa mea. Moꝛtuꝰ. Eſa.liij ab om̃i pena ipᷣis pctis ð bita liberet᷑ factẽs dcd
Nntaineglx Tradidit in moꝛtẽ aiam ſuã⁊ cum ſccleratis re in foꝛma indulgẽtie cõtinet᷑. Et dimiſſis diuer⸗

Glro iginicdt

rni inn.ed.
ne dodee
inddi ctian

Nhiniahu in ſanguine teſtameti tui eduxiſti vinccos de la cijs.qꝙ; ſolu hoc ꝓcedit ex merito xpᷣi ⁊ paſſiis
fins D 3 in guo n enoaun. An en p: deſcrges eius eut müna guer ſangularek ndoꝛts nif .
Suminlg ad iferos inde liberauit ſccõs patres. Sextũ ficeret ad expiationẽ oim pctoꝛij que vnq; fue⸗/
r articulũ poſuit Thomas dicens.Tertia die re runt ꝑpetrata aut ꝑpetrabunt᷑.Qꝛ eiꝰ reſpectu
nge ſurrexit a moꝛtuis.Oſee.vj.dicebant moꝛtui ᷣ nibil ſunt omia.vt in.c.dãnamꝰ.circa finẽ.de ſiũ⸗
— debehatneſurgerech Fßo voſteg tellererneill marr. eca. erccremn Peportaluun doloꝛer
Ghn eſſe moꝛtuũ foꝛte ꝑ annũciationẽ angelicã. Ui⸗ nr̃os Eſa.liij.⁊.c.cũ marthe.ð cele.miſ.Cuiꝰ che
hndun uificabit nos poſt vuog dies certi deſulcica . Rurrolſpeſatioctagira eſt ſuꝑ terrã ei qͥ curam
Didid bit nos.⁊ ſic ſe inuicẽ cõfoꝛtabãät. Septimus habet myſtici coꝛꝑis ⁊ cauẽ totius eccłie militi
nſsnin articulꝰ fuit Philippi qͥ dixit.Aſcẽdit ad celos tis.Matthᷣ.xvj.⁊.xviij.⁊.c.quato.de trãſlatj.?
reñ S Et hoc habet᷑ pſal.xlvj.vbi ðꝛ. Aſcẽdit deꝰ in iu c.quodcũq;.xxiiij.q.j.Et ſic nõ obſtat ſi dicat᷑ q
dics bilatiõe:⁊ dñs in voce tube. Sedet ad dexterã noò eſt diſcipulꝰſuꝑ mgr̃m:nec apłs maioꝛ eo /
n: umn dei pr̃is oĩpotẽtis.pſal.cix. Dixit dñs dño meo miſit illũ Joh̊.xiij.Et ꝙ inferioꝛ nõ habet au
vent ninuh ſede a dextris meis. Octauũ articulũ poſuit ritatẽ in bõnis ſuꝑioꝛis.c.inferioꝛ.cũ ſi.xxj.diſ.
vrini i Barcholomeꝰ di. Inde venturꝰeſt iudicare vi Vñ nõ põt inferioꝛ abſoluere a pena ipoſit a
ah nos ⁊ moꝛtuos.Et hoc habet᷑ Eſa.iij.vbi dicit᷑ ſupꝑioꝛi.d.c.iferioꝛ.Etiõ videt᷑ ꝙ nulla pura e
Amuignu Dñs ad iudiciũ veniet cum ſenioꝛib ꝓpłi ſui ? atura habeat autoꝛitatẽ ſuꝑ merita xpᷣi paſſio
r ek Ktcth, pᷣncipibo eiꝰ.⁊ pſal.xcvij. Judicabit oꝛbẽ terraA nis eiꝰ:⁊ ↄſequẽter necapłi.Cũq; cuiq; pctõ ſit
tril. IAda rum in iuſticia ⁊ ꝓpłos in eqͥtate. Nonꝰ arti/ da deo impoſita ⁊ aſſignata debita pena.Et etiã
s noli culus fuit Matthei qui ait.Credo in ſpm̃ſcm̃ poſt cõtritionẽ videt᷑ ꝙ nulłꝰ ſacerdos etiq ſi ſi
Anm rocid⸗ Et hoc habet᷑ Johel.ij.c.vbi dixit deꝰ de ſpũſan ſumꝰ põtifex poſſit dica penam remittere ⁊ in⸗
hoee cco quẽ debebat mittere ĩ die pẽthecoſtes.Effü⸗ dulgere.Oꝛ rndet᷑ ꝙ eccłia ſiue pᷣlatus eccłie fa.

putatꝰ eſt.Et ſepultꝰ.Eſa.xſ.Et erit ſepulchꝛuʒ

eiꝰ głioſum:dixit pha vidẽs in ſpũ xpᷣm de ſe /

pulchꝛo reſurgenteẽ cũ glia. Quintũ articulũ
poſuit Jacobꝰ minoꝛ dicẽs.Deſcẽdit ad iferos
Et hoc habet᷑ Zach.ix.vbi ꝓphůᷣa loquit᷑ dicẽs fu

tura velut pᷣterita moꝛe ꝓphetico.vñ ait.Tu q̊ʒ

ſis opinionibo theologoꝝ maxie Rich.?⁊ Cho
me ac Bona. in.iiij.di. xx.⁊ Alexã.de ales in.iiij.
parte ſũme ĩ traccatu de idulgẽtijs.⁊ canoniſta

„–

rum in.-d.c.ꝙ autẽ.de peñ.⁊ re.⁊ in.c.indulgen⸗

tie. eo. ti. li.vj.⁊ i clem.vnica.de reli.⁊ ve.ſan.Oi⸗
co ſᷣm Franciſcũ de map.in tractatu de indulgẽ

Bermo

cit hoc autoꝛitate xpᷣiqui conceſſit ſuo vicario

autoꝛitatẽ diſpẽſandi rõnabilit᷑ theſauros me⸗

ritoꝝ paſſiõis ſue qͥ fuerũt ſurficiẽtes ad infini
tos hoies redimẽdos cũ eſſent infinite vtutis.
Et iõ de hac ſuꝑabũdãna ↄteꝛunt᷑ idulgẽtie ab

eccłia. & ad argumẽetũ de ſuꝑioꝛitate rndet᷑ ꝙ
iferioꝛ põt abſoluere a pena impoſita a ſuꝑioꝛi
autoꝛitate eiꝰ.arg.i.c.vlti.xciij.⁊.xciiij.di.c.j.

aũt vicariꝰ xpᷣi habeat hãc autoꝛitatẽ ab ipᷣo ꝓ⸗

batur q̃druplici via ſeu rõne. Pꝛima eſt talis.
Qñcunq; aliqͥs pnceps cõmittit alicui vicario
ſuo plenitudinẽ ptãtis ſue nuliã ponẽes in com

miſſiõe exceptionẽ:ille põt ſᷣm foꝛmã cõmiſſio⸗

nis ſibi face in omi materia relaxare⁊ reſtringe
re cũ habeat ptãtẽ vniuerſaliter ſibi cõmiſſam

2?2 nullatenꝰ coartats. Sed btõ Petro vicario
prpi fuit ab co collata poteſtas hmõi vniuerſal
⁊ gnalis dũ ei dixit.Qð cũ q; ſolueris ſuꝑ terrã

erit ſolutũ ⁊ i celo ⁊c. Matth.xvj. Et ſiliter etiã
alijs apłis talis ptãs fuit ab ipo ↄceſſa. MHat⸗
thei.xviij.nulla penitꝰ facta exceptiõe. Ergo vi⸗
cariꝰ xpᷣi põt culpaꝝ penas relaxare.Qui em̃ to

tũ dicit nihil exdudit.l.a ꝓcuratoꝛe.vbi glo. C.

man. ⁊.c.ſolite.de maio.⁊ obe.cũ ſi. Scða rõ
eſt talis.Quicũq; pᷣnceps cõmittit alicui quod
maiꝰ eſt etiã intelligit᷑ cõmittere circa eandẽ ma

teriã illud qdð eſt minꝰ. Etiõ dãs autoꝛitatẽ ſen
tentiãdi dare eciã intelligi᷑ autoꝛitatẽ inqͥrendi

de cã. c.pꝛetea.de offi.dele.⁊.l.ij.ff.de iu.om.iu.
Sed circa materiã pctõꝝ maꝛꝰ eſt abſoluere a
culpa q; a pena:qꝛ maiꝰ malũ ẽ ipᷣa culpa qᷓ; pe
na.Ergo cũ pnceps eccłiaſticꝰ heãt plenã ptatẽ

abſoluẽdi a culpa:multo magis habʒ ptãätem

abſoluẽdi a pena q̃ eſt minꝰ malũ.cuiꝰſignũ eſt

qꝛ reddit᷑ pena ꝓ culpa a deo qui ſꝑ dat minoꝛa

ꝓ maioꝛib. Tertia rõ eſt talis.Cuicũq; com
mittit᷑ relaxatio maioꝛis pene circa eũdẽ ꝓceſſũ

vidgdet᷑ ꝙ nõ ſit ei negãda relaxatio minoꝛis: qꝛ

noõ dʒ cui qð plus eſt lʒ qð minꝰeſt non licere.l.
noõ debet. ff. de re. iu. ⁊.c.cui licet.eo.ti.li.vj. Et lõ

hñs ptãtẽ a pncipe dimittendi moꝛtẽ intelligi

etiã habere ptãtẽ dimittẽdi mutilatiõʒvł exiliũ.

Sed xpᷣs dedit eccłie plenitudinẽ ptãtis remit⸗

tendi obligationẽ ad penã eternã:vt patet ĩi ab⸗

ſſolutiõe pcti moꝛtalis cũ ſacerdos ðᷣt cõfitenti.
Ego abſoluo te ab iſtis ⁊ ab oibus pctis tuis

moꝛtalib ⁊ venialib ⁊c̃. Ergo multo mag de

dit ei ptãtẽ remittẽdi obligatiõeʒ ad penã tꝑalẽ

purgatoꝛij. Nã qͥcũq; habet ptatẽ ſuꝑ ãtecedẽs
hʒ etiãſuꝑoñs:qð nò ſequit᷑ niſi ex illo ãtecedẽte

Sicut ſi moꝛs nõ poſſet euenire niſi pᷣuia infir
mitate:quicũq; poſſet tollere oẽm infirmitate,ʒ
poſſet etiã tollere oẽm moꝛtẽ. Uñn cũ in ciuilibꝰ
acctio naſcat᷑ ex obligatiõ.eexquo cõiter ðꝛ ꝙ; ob
ligatio panit actione. inſti. de acti. circa pn. 7.ff. ö

PVcu.l.licet ĩ pplanto Quich põt tollere actio
nẽ põt etiã to

l tollere o bligationẽ᷑. Et iõ cũ pena ſit
ſubſequẽs ad culpa: ſicut acſo ad obligationẽ

èsð “ce T 4 . . 4 f f ff
. 2

cu accepit eccłia plenitudinẽ ptũcis ad tollendã
nſtrumẽtalr culpã:ꝓfecto etiã accepit ptãtẽ ad

dimittẽdã ipᷣaʒ penãa. Quarta rõ ẽ talis. Ois

pnceps iuſticie debet eẽ ꝓmptioꝛ ad remittẽdũ
q; ad puniedũ:dicẽte dno Eʒech̊.xviij. Non eſt
volũtatis mee moꝛs ipij ſʒvt magis cõuertat᷑ ⁊
viuat.Et facit.l.adrianꝰ.ff.ð acti.⁊0o b. Illa aũt

ad q̃ magis eſt ꝓmptꝰ qlibʒ faciliꝰcõmittit.Cũ

& rpᷣs cõmiſerit eccłie ptãtẽ obligãdi ad penã:q̊
multo magis ei cõmiſit ptãtẽ abſoluẽdi ab illa

pena.Nã Joh.xx.dixit diſcipłis ſuis.Quoꝝ re

miſeritis paã remittunt᷑ eis:⁊ qru retinueritis

retẽta ſunt.Nõ em̃ ptãtẽ hñnt ſacerdotes retinẽ⸗
di pcã quo ad culpã ſed ſolũ quo ad pena:alit᷑
poſſẽt aliquẽ inuitũ retinere ĩ pctõ moꝛtali:qð

eſt falſum.vᷣba ̊ xpᷣi itelligunt᷑ de retentõe ⁊ re

miſſiõe pene:que qͥdẽ remiſſio fit ꝑ ĩdulgẽtias.
Exquo ptʒ ꝓpoſitũ. Si aũt qrat᷑ qͥ poſſint cõ
cedere idulgẽtias:rñũdeo vt põt colligi ex dictis
Rich.i.iiij.di.xx.ar.v.q.iij.⁊.ſ. HSBona. ea.di.ar.
ij.q.ij.⁊.b. Tho.i.iiij.ſcpto.di.xx.ar.iiij.q.ij.⁊.iij.

⁊ Fran. de may. vbi S. ꝙ ſolꝰ papa põt dare in⸗

dulgẽtias plenarias in toto oꝛbe:qꝛ ipᷣe ſolus
aſſumptꝰeſt in plenitudine ptatis.c.cũ ex eo.de
pe. ? re.⁊.d.cC.q̊dcũ q;.xxiiij.q.j.ptãſq; eiꝰ indeter
minata.ij.q.vj.c.qͥ ſe ſcit.⁊ extra de auto.⁊ vſu
pal.c.ad honoꝛẽ.Legativo dñi pape poſſunt ð

lure facere ꝑpetuas indulgẽtias i terminis ſue

legatiõis ſicut ⁊ ꝑpetua ſtatuta.de offi.legati.c.
vlti.in textu ⁊ in gloſa.Archiepi etiã in ſua pꝛo⸗
uincia:⁊ epᷣi in ſua dioceſi dũmõ nõ accedat ſũ⸗
mã q̃draginta dierũ:ſiue ſit ꝓ ãniuerſanio eccłe
ſiue ꝓ alia cauſa. In dedicatiõe tamen baſilice
poſſunt cõcedere vſq; ad ſũmã vniꝰanni ⁊ non
plus:ſiue dedicet᷑ ab vno epᷣo vel archiepo ſiue
a płibus.vt in dic.c.cũ ex eo.⁊.c.noſtro.eodẽ.li.

Et dicit Cardi.in clem̃.ij.de pe.⁊ re.qꝙ ſi excedãt

hũc numerũ nõ valẽt.vt in.c.indulgẽtie.eo.ti.li.
vj.qð intelligendũ eſt ᷣm gloſam ibidẽ quo ad
cxceſſum nõ quo ad numeꝝ cõceſſum.Limita⸗
ta em̃ eſt eis ptãs a papa neꝑ imoderatas con/
ceſſiões claues eccłientẽnerẽtur ⁊ penitentialis
ſatiffactio euacuaret᷑.dic.c.cũ ex eo. Itẽ qꝛ facili
tas venie incentiuũ tribuit delinquedi.c.eſt in⸗

„

iuſta.xxiij.q.iiij.⁊.c.vt clericoꝝ moꝛes.de vita ⁊

hone.cleri. Alij aũt pᷣlati inferioꝛes vt abbates

poꝛes ⁊ hmõi nõ pñt dare idulgẽtias.vt notat
glo.i.d.c.nr̃o.niſi ex ſpeciali cõceſſiõe ⁊ pᷣuilegio
vel ex pᷣſcriptiõe ⁊ hmõi cauſa eis cõpetat.vt i.c
accedentibi.de exceſ.plato. Sacerdotes vo alij
etiã parochiales ſiłiter nõ pñt dare idulgẽtias
publicas ⁊ gñales. Tñ ſᷣm Aluaꝝ quem refert
Car i de.religioſi.ð pᷣui.in foꝛo pniali pñt dare
indulgẽtias illis q̊s pñt abſoluere. Arch.in. c.
des q. de pe. ⁊ re.⁊ idẽ tenet glo.in.c.menſurã.de
peni. diſt.j. ? Panoꝛ.in.c.ſicut dignũ.de homi.

⁊ allegat.c.quem penitet.de peni. diſt.j.⁊ idem

tenet Innocetius ?2 Bernardus in.cꝙ autem.

depeni 45
Aluams dn
annop di
ſcatucin
Archiind..
ſcooliick
loimilli ſnd
ſichar vbl⸗
mna⸗ eßs pot
funkopoteſt
itärmaliga
neſe olu be
tias necrem
Vvimeritopre
Egomalus

tum eti pot

Hoſtli in ſüm
alitqhdiuat
ſc ſond
Peſommein
Lo.in. in.d
ij fmn de
aulgenevont⸗
caradi diuini
ſecd oim dt
deqdohere
niter docton⸗
ſtmanoebaſt
ũ Etideone
nũtetu a hie
lonnby cp cca
rnabcap o
6Gimierde
tater defenſioe
Kondodiͤſas
wodiqord
baccauſa r
nioetpalia
ſes rordinn
diataitidide
Ooſtarfitine
inſpillv. In
luupregisdſth
uſaſ Ndad
oſtendendide
faaütqſigz⸗
o. Beſter

cotheſaure

nütſepugne
lcak Etillit
cicis duab
amncindul
ialan ſc
toni deoffi,
abratmulg
t n dem
ne inallgen

figelinr

Wuahtſtit
Wmmenls
mad mniil
ögi ſinc
ragsinmn,
fmed ii
Rencle,A
Lalt .
nlgicluni
SSð
Mohäcdi
ls Dl
rcümun
H
nni demn
Ppo pir dan
werbe geße ſoln
Ainsci Me
iccbinda
aun ANN
o diiedſur

dininn:ne n

.

.

„ De en S

chun idigh
dſu
Nrimus
rurrpenunmais

Rnngttc

D Gertsdeſun

tenorontni PR
EHEE

e. 4
acsein

ℳ%

de peni. ? re. Sʒ de qjnto nõ determinat niſi ꝙ
Aluarus dicit ꝙ poſſunt dare indulgentiam
tiã pciperẽt. hec ille.Et iõ cuidã religioſo dicẽti

annoꝝ vel dierũ ſicut eis videbi᷑ dũmodo di/

ſcrete faciãt. Et idẽ tenet Innocentiꝰ ⁊ ſequitur

Archi.in.d.c. Indulgẽtièe de peni.⁊ re.lib.vj.Et
ideo ↄſiliũ eſt ꝙ ↄfeſſoꝛ ſemꝑ intẽdat dare ↄfitẽ
ti oẽm illã indulgẽtiã quã ei dare põt.Dicit aũt
Richar.vbi.S.q.j.⁊?⁊ Lho.vbi.S.q.iiij. N etiaʒ

malꝰepᷣs põt dare indulgẽtias.que quidẽ cõfe⸗
runt᷑ ꝑ poteſtatẽ ⁊ iuriſditionẽ pᷣlatis eccłie tra /
ditã:malicia aũt nõ tollit ptãtem vel iuriſditio⸗
nẽ:ſed ſolũ bonitatẽ. Itẽ platꝰ nõ dat indulgen
tias nec remittit penã exvi meritoꝝ ſuoꝝ:ſed e

vi meritoꝝ recõditoꝝ in theſauro eccłie. Sicut

ergo malus eps poteſt a pcõ abſoluere ſubdi⸗

tum etiã põt ei indulgẽtiã ↄferre:vt etiam tenet
Hoſti.in fũma dicẽs.X indulgẽtie q̃s tal dat
valẽt qᷓ;diu ab eccłia tolerat᷑. Et fac.c.Oicũ eſt.
j.q.jſ.ſotandũ eſt aũt ſᷣm Alexã.de ales in.iiij.
ꝑte ſumme in tractatu de indulgẽtijs:⁊ ſanctuʒ

Tho. in. iij. di. xx. ar.iij.q.ij.?⁊ bim̃ Bo.vbi. S. q.

iiij.? Fran. de maro.in tra. ð indulgẽtijs.ꝙ in
dulgẽtie dant᷑ ad ſuppoꝛtandã infirmitatẽ ⁊ de/

daradã diuinã benignitatẽ cui ðꝛ S ap.xj.Mi

—

ſererꝭ oĩm ⁊c̃. Oant᷑ g idulgẽtie ꝓ dei glia ⁊ lau/
de q̃ pcipue relucet in ſcis eius:vt dicũt cõmu/
niter doctoꝛes. Scti vo honoꝛant᷑ maxie in cõ

ſtructiõe baſilicaꝝ ⁊ cõmemoꝛatõe virtutũ ſua⸗

rũ.Et ideo recte dant᷑ indulgẽtie celebꝛãtib eo⸗
rũ feſta:vel his qͥ interſũt pᷣdicationib:vel viſi
tantibo eoꝝ eccłias aut poꝛrigẽtibꝛ manus ad/
lutrices eaꝝ ↄſtructiõi vel reparatõi ⁊ huiuſmo
di. Similiter dant᷑ indulgẽtie ꝓ cõmuni vtili⸗

tate ⁊ defenſiõe fidei vel terre ſancte. Itẽ ꝓ ꝓmo

tione ſtudij ſacre ſcoture ⁊ Theologie ⁊ huiuſ⸗
modi q̃ oꝛdinant᷑ ad pᷣdicta. ſec dare aliqͥd ꝓ
bac cauſa vt habeat᷑ indulgẽtia cõmittit᷑ ſimo/
nia:qꝛ tꝑalia nõ ↄſiderant᷑ vt tꝑalia ſimpliciter:

ſed vt oꝛdinata ad ſpũalia:ſᷣm Bona.vbi ſuß

dicit aũt idẽ doctoꝛ ⁊ ſiliter Alex.de ales vbi.&.
Oõ ſicut fit in coꝛꝑaliba ⁊ tꝑalibo:ita fit ſuo mõ
in ſpũalibo.In reb aũt coꝛpalibo videmꝰꝙ the
ſaurꝰregis a theſaurario ſolet exponi duplici ex
cauſa.ſ.vel ad głiam:honoꝛẽ ⁊ magnificentiaʒ
oſtendendã regie dignitatis ac maieſtatis:ſicut
faciũt qñq; reges liberales.Ut habet᷑ de Aſſue
ro. Heſter.j.vel ꝓpter indigentiã cõitat:vt quã/⸗
do theſaurꝰexponit᷑ ad dandũ militibꝰ qͥ expo⸗
nũt ſe pugne ꝓ defendẽda cõitate ne ab hoſtib
ledat᷑. Et ſiłiter ſpũalis theſaurꝰ ecelie ꝓ ſupꝛa⸗
dictis duab cauſis dʒ exponi. Notandũ eſt eti
am ꝙ indulgẽtia rite ↄceſſa nõ expirat i moꝛte
cõcedentj.ſed ꝑdurat ſᷣm Inno.in.c.qð tranſla
tionẽ. de offi.lega.? Panoꝛ.in.c.fi.eo.ti. Ad H̊ᷣ
aũt vt indulgẽtia valeat plura reqͥrunt᷑ Uñ di⸗
cit Frã.de maro.vbi.S.ꝙ; młta ſũt q̃ impediũt
ne indulgẽtia ꝓpficat. Pꝛimũ ipedimẽtũ eſt in⸗

fidelitat· Utem dic Aug.j.ð doc. xpiana xpᷣs

ita dedit daues eccłie:vt qͥ nõ crederẽt ſibi pœtã
dimitti nõ dimitterent᷑ eis.⁊ qͥ crederẽt idulgẽ⸗

mibi.Ego nõ credo ꝙ ꝑ iſtas idulgentias hõ
euadat penas purgatoꝛij.niſi oꝑa pnie fecerit.
Ego rñdi.Tibi nõ ꝓderũt.qꝛ in eis nõ habes
fidem. Sʒ bñ mihi:quia firmiter credo ꝑ eas
euadi penas ꝓ pctõ debitas.Et in huiꝰſignuʒ
ðꝛ Luce.vij. Sicut credidiſti fiat tibi.⁊ ibideʒ.
Fides tua te ſaluũ facit.?⁊ Matth.xv. O mlier
magna eſt fides tua fiat tibi ſiẽ vis. Scðm ipe
dimẽtũ eſt defectꝰↄtritõis.qñ ſq; qͥs de aliquo
pctõ moꝛtali a ſe cõmiſſo nõ eſt ↄtritꝰ. Tũc em̃
ᷣm eundẽ doctoꝛẽ.⁊ Rich.in.iiij.di.ij.arti.iiij.
q.j.? Tho.eadẽ di.arti.v.q.j.nõ põt ꝑciꝑe fru
ctũ indulgẽtie.Quod ꝓbat᷑ ſic.Nõ põt fieri re⸗
miſſio pene manẽte culpa.cuʒ intẽtio pᷣncipis
ſapientis nõ ſit vt theſaurꝰſuus inimicis ſuis
ſed amicis diſpenſet᷑. Exiſtẽs aũt in pccõ moꝛta
li ꝓ tũc eſt inimicꝰ dei ⁊ ecclie.de penitẽ.di.iij..
charitas. S. neminẽ. Cũ ergo ei no remittat᷑ cul⸗

pa. pꝑ ↄſequẽs nec pena. Lalis em nõ eſt ſuſce⸗

ptibilis theſauri charitatis.qͥ eſt idulgẽtia cuʒ
ſit extra gregẽ charitatis. Unde ſicut mẽbꝝ ab
alijs mebꝛis pᷣciſum.nõ recipit influẽtiã eoꝛũ.
Quia vt ait Philo.ij.de aia.Oẽ qð nutrit᷑ ne⸗
ceſſe eſt ꝙ habeat vita.Sic ꝗͥ eſt in pccõ moꝛta
li.quaſi mẽbꝛũ moꝛtuũ nõ ſuſcipit indulgẽtiãs

ex meritis mẽbꝛoꝝ viuoꝝ.Zerciũ impedimẽé⸗/

tum eſt rõne excõicatiõis.qñ em̃ qͥs eſt excõica

tus.nõ eſt capax ĩdulgentie.qꝛ ẽ a gremio ecccie

ſequeſtratꝰ. Uñ nõ ꝓſunt ei ſacramenta ecckia
ſtica.c.ſi celebꝛat de cle.excõ.mi. Et facit ad hoc
qð notat᷑ in.c.qͥcũq;.xxiiij.q.j.⁊ in.c.pñti.ð ſen.
excõ.li.vj.Sicut em̃ mẽbꝛuʒ a coꝛꝑe ſeꝑatũ nõ
ſuſcipit bñficia coꝛꝑis.ita nec excõicatꝰbñſficia
eccłie.qꝛ eſt ſeꝑatꝰa coꝛꝑe xpᷣi.c.engeltrudaʒ.iij.

q.iiij. Siłr nec illis ꝓſunt idulgẽtie.qui nõ ſũt
de luriſdictiõe eiꝰqͥ dedit eas.c.qð aũt de pent.
⁊ re.Et ꝑ hoc nõ excudunt᷑ illi qͥ ſunt de puin/

cia metropolitani dãtis indulgentiam.licet nõ

ſint ð eiꝰ dyoceſi.d.c.nr̃o.eo.ti. Dicittñ Inno.
in. d.c.qð aũt.ꝙ hñs licentiam a ꝓpꝛio epo pot

acciꝑe indulgẽtiã in dioceſi alteri epᷣi. Alij vo
cum qᷣbo traſit Hoſti. dicũt ꝙ etiã ſufficitad bᷣ
licẽtia ſui parrochiani Guil.vo ĩ Spe.dicit ꝙ
tutiꝰeſt habere licentiã ab epᷣo ꝓpꝛio vl metro
politano.qͥ eã põt cõcedere.d.c.nr̃o.Et facit ad
pᷣdicta de licẽtia epᷣi capłm. Significaſti.de fo
ro cõpe.Quartũ impedimẽtũ eſt defectꝰ ↄfeſſio
nis. Licet em̃ qᷣdã dixerint.ꝙ ille qͥ ĩ paſca fuit
ↄfeſſus.⁊ poſtea cecidit ĩ pctm̃ moꝛtale ſi hẽat
ↄtritionẽ de eo cũ ꝓpoſito ↄfitendi tꝑe ab ecckia

deputato:hẽbit idulgẽtiã.Quã opinionẽ tãgit

anoꝛ. in.c.oĩs vtriuſq; ſexꝰ.de pe.et re.?⁊ Jo.
an. in. d.c. qð aũt.⁊ glo.in cle.vnica.de reli.? ve.
ſan. ⁊ Car.ibidẽ hoc tenet:tñ tutius eſt ꝙ cõfi⸗

teat maxime cũ vix ſciant ſeculares bene zten.

Bermo

Itẽ qꝛ cõiter in indulgẽtiaꝝ ↄceſſione ponit᷑ cõ
tritis ⁊ ↄfeſſis.Si aũt ſufficeret ſola ↄtritio fru

ſtra adderet᷑ ↄfeſſis. Uerba aũt nõ debẽt intelli

gi inanit᷑ poſita.c.ad audientiã.de decimis. Et
ideo a foꝛma pᷣuilegij:nõ eſt recedendũ.c.poꝛro
de pᷣui. Si qͥs tñ nõ poſſet ↄfiteri defectu ↄfeſ⸗
ſoꝛis vł alia rõnabili cauſa nõ poſſet plene ⁊ ſuf
ficiẽter ↄfiteri:credo ꝙ ĩ h̊ caſu ſufficeret ↄtritio
cuũ ꝓpoſito ↄfitẽdi:habita oppoꝛtunitate. Quin
tũ ipedimentũ ðꝛ indiſpoſitiõis coꝛꝑalis.vł tẽ/⸗
poꝛalis.Qñ em̃ dant᷑ indulgẽtie:ſub mõ ⁊ limi
tatiõe:vtputa viſitãtibo aliquã eccłiam vł poꝛ⸗
rigẽtib manꝰadiutrices:⁊ hmõi.Tales indul
getias ↄſequunt᷑ ſolũ illi:qͥ actualłr viſitãt ⁊ ma
nus adiutrices poꝛrigũt. Infirmi aũt ⁊ debi/
les:qͥ nõ pnñt ipᷣam ecclłiam viſitare:⁊ pauꝑes qͥ
nõ pnt eccłie manꝰadiutrices poꝛrigere:lʒ habe
ant bona volũtatẽ viſitãdi:vel manꝰadiutrices
poꝛrigẽdi ſi poſſent.et ꝓpter hãc bonã volunta⸗
tẽ in ↄſpectu dei nõ parũ mereant᷑:tñ bñficiũ in
dulgẽtiarũ nõ ↄſequũt᷑.Cuiꝰrõ eſt.Quia qᷓ;uis
volũtas bñſaciẽdi reputet᷑ ꝓ facto q;dtũ ad pᷣmi
um eẽntiale:nõ valẽti oꝑari.S. Itẽ illð ꝓphe: de
peni.di.j. Nõ tñ reputat᷑ ꝓ facto qͥ ad pᷣmiũ ac/
cidẽtale:qð dat᷑ ſolũ oꝑi faco: cuiuſmodi ſunt
indulgẽtie.Uñn dicit btũs Tho.in.iiij.di.xx.CxX
nõ excaãte ↄditiõe nõ põt quis ↄſeqͥ qð ſub cõdi⸗
tiõe ↄ cedi:nec ob ſtat ꝙ deꝰ reſpicit bonã volũ
tatem.xiiij.q.v.c.ſi qͥd. Quia veꝝ eſt q;tũ ad au
gmentũ gr̃e ⁊ głie:ſed nõ quo ad accidẽtalia pᷣ⸗
mia requirẽtia opꝰ:cuiuſmodli eſt remiſſio pe/
ne.Ualet tamẽ ꝑ accidẽs talis bona voluntas:

qꝛ inquãtũ augmẽtat gratiã:ꝑ ↄſequẽs ⁊ ↄtri⸗

tiõʒ auget.Et ita oꝑat᷑ ad remiſſionẽ pene Dicit
gaũt Rich.vbi.S.ar.iij.q.ij. ſi pauper offerat
vnũ denariũ:⁊ habeat indulgẽtiã:tñ diues of⸗
ferẽs ſolũ vnũ denariũ nõ ↄſequet᷑ ißam indul
gentiã:qꝛ nõ decet eũ ad opus tã piũ ⁊ fructuo
ſum tam parũ dare:ſicut nõ diceret᷑ ꝙ rex alicui
homi auxiliũ pᷣſtaret ſi ei obolũ daret. Intelli/
gunt᷑ ̊ dari indulgẽtie offerẽtibo ſᷣm facultatẽ ⁊
ſtatũ ſuũ:qñ ðꝛ ꝙ ↄcedũt᷑ poꝛrigẽtib manꝰ ad
iutrices.Et hec opinio etiam eſt ſcti Bonauẽ.⁊
Tho.i.iiij.di.xx.Si aũt idulgẽtia daret᷑ omni
offereti aliqͥ d. tunc ſᷣm Frã.de mayro.vbi.S.qͥli
bet aliqͥd offerẽs ↄſequeretipſam indulgẽtiam
qᷓ;tum ad remiſſionẽ pene.Qulia vt ipſe ait. In
dulgẽtie nõ ꝓſunt pᷣncipaliter ex merito operis:
ſed ex auctoꝛitate ⁊ intẽtione dantis. Lamẽ ſᷣm
Richar.vbi ſupꝛa:magis pꝛoſunt plus offerẽ/⸗
ti q;tum ad augmentũ gratie.Dicit autẽ ſanctꝰ
Bonauentu.vbi.S.qꝙ licet hõ non fadat:quod
iniungit᷑ in indulgẽtia:ſᷣm ꝙ eũ decet.nõ tamẽ
deber / ꝓpter hoc dimittere qui faciat illud qð ſi⸗
bi placet.Quia qᷓ;uis nõ recipiat ti de indul⸗
entia:q;tum reciperet ſi offerret vel faceret ſᷣm
uam facultatem ⁊ condecentiam:tamẽ płꝰ ha/
bebit de remiſſione pene pꝛo tali opere:qᷓ; habe/

.

XII

ret p alio ſimili cereris pibo facto: vbi nõ dat ta

lis indulgẽtia. Poſito aũt ꝙ duo offereẽtes nõ

faciãt:qð eo ꝝ ſtatꝰ⁊ facultas reqrit.licq; nõ rec
piat idulgẽtia plenaris:vel talẽ itegra ſic alij:.

qñ dicta idulgẽtia ↄceſſa ẽ offerẽtibo ſᷣm facul⸗

tatẽ ſuõ:vł poꝛrigentibo manꝰadiutrices:tñ vt
dictũ eſt:recipiẽt aliquã iĩdulgẽtiã plꝰvel minꝰ

vnꝰaltero ſᷣm qᷓntitatẽ o blatiòis. Plꝰtñ aliqñ

iudicat᷑ illð:qð realr eſt minꝰ.Et hoc ꝓpterma
ioꝛẽ affectione ⁊ deuotionẽ dãtis:⁊ ꝓpter mino

rẽ eiꝰfacultatẽ.vt patuit ĩ vidua q̃ offerẽs duo
minuta płꝰ?reputata ẽ a dño miſiſſe in gaʒophi
latio:qᷓ; alij ꝗͥ erat diuites:⁊ multũ obtulerant
cũ minoꝛi affectiõe ⁊ diſpẽdio ſuo.De q̃ habet᷑
Luce.xxj.⁊ ⁊ Harci.xij. Unuſquiſq; igit᷑ ð bet

ſtudere offerre ⁊ facere cũ deuotiõis affecu oẽ

illud qð ↄtinet᷑ in ↄceſſiõe ĩdulgẽtie. Quia ſᷣm
Theo.in.iiij.di.xx.tantuʒ valet idulgẽtia:q̃ntũ
ſonãt eiꝰ vᷣba que debẽt iſpici. Ar.in.c.cũ ⁊ plã⸗
tare.de pᷣui.An aũt ↄcedẽs ĩdulgẽtiã:ſi faciat ił
lud ꝓ q̊ ipᷣaʒ ↄceſſit habeat eã. Licet vincẽtiꝰin
c.cum ex eo.de peni.⁊ remiſ.?⁊ Guil.in Spec.⁊
Archi.in.c.idulgẽtie.de peni.⁊ remilſ.li.vj.dixe
rint ꝙ nõ:allegates legẽ vnicã.C.ne qͥs in ſua
cauſa:⁊ legem inqͥſitio. C.de ſolu.tñ theologi

maxime Rich. ⁊ Tho.in.liiij.di.xx.dicũt.ꝙ licet
aliqͥs pᷣlatꝰnõ poſſit ſibijpᷣi pᷣmo ac pncipalr?

directe dare ĩdulgẽtiã tñ poſtq; eã dedit ⁊ ↄceſ⸗

ſit generalr:põt ea vti ſub eade foꝛma. Alit᷑ iße

eſſet peioꝛis ↄditiõis qᷓ; alij. Quod ſᷣm eos vi⸗

det᷑ incõueniẽes.Et hãc opinionẽ tenet Gaſpar
ð calderinis iĩ.c.nr̃o.de peni.⁊ re.? Gemi.i.d.c.
indulgẽtie. Utrũ aũt indulgẽtia poſſit acceipi ꝓ
alio. Rñdet Tho.in.iiij.di.xlv.ꝙ non:niſi cõce
dẽs indulgẽtiã expᷣmat:ꝙ vult eã poſſe accipi

ꝓ alio Quia tũcille qͥ ꝓ alio facit illõ qð ↄtinet
in foꝛma ↄceſſiõis idulgẽtie:o btinebit eam.Et

cõcoꝛdat Alanꝰ:vt etiã habet᷑ in ſũma cõfeſſo.
li.iij.ti.xxxiiij.q.clxxxviij. An vero accipi poſſit

ꝓ illis qͥ ſunt i purgatoꝛio. Rñdẽt młti Theo⸗
logi in.iiij.di.xx.et Hoſti.ĩ ſũma.ꝙ idulgentie
nõ ꝓſunt illis qͥ nõ ſunt de iuriſdictiõe illiꝰqui
eas ↄceſſit.d.c.qð aũt.ð peni.⁊ re. Illi aũt qui
ſunt ĩ purgatoꝛio nõ ſunt ſub iuriſdictiõe pᷣla⸗
toꝛũ eccłie. Quia dixit dñs petro Matth.xvj.
Quodcũq; ſolueris ſuꝑ terrã ⁊c.q̃ſi diceret:
ſuꝑ moꝛtuos nõ hf̃et iuriſdiccionẽ. Indirecte
tñ ipᷣis moꝛtuis ꝓſunt idulgẽtie tales inq̃ntũ
exiſtẽtes ĩ hac vita faciũt ꝓ eis illð qð ↄtinet᷑ in
foꝛma indulgẽtiaꝝ qñ cõcedẽs expᷣſſit ꝙ vult
vt etiã accipi poſſit idulgẽtia ꝓ defũcis. Dicũt
tñ pᷣdici doctoꝛes:qꝙ cũ vt ſup dictũ ẽ ipi moꝛ⸗
tui nõ ſint de foꝛo ecclłie:nõ ↄſequũt᷑ remiſſionẽ
penaꝝ ex vi idulgẽtie:ſʒ bona oꝑa qbo ꝗͥs mere
tur idulgẽtiãvt elemoſine:⁊ peregrinatiões:va
lent eis ſicut alia ſuffragia eccłie:vt in ſũma cõ
feſſoꝛuʒ vbi ſupᷣ.q cxcj.ſed Tho.in.iiij.di.xlv.

arti.iij. q. ij. · ij.ij. q. cxcj. dicit. ꝙ non eſt aliqua

oguntl
1 mortuosint
ſuo arbitnio
eq⸗ d b
cuenies in
dictq indul
inlicrens ten
Obͤaut del
arcylerne
perteriͤſi,
habererenad
celüdeplenit
tando.Erl⸗
lt Augoꝛ ſu
no vidctroq
bonopo
nltätisecc
ſthmmotinal
unrmun dr
depenlte
depoteſtaree
Wncho
Crckenddoin
ſioneingolg
moſinirel
glio nuo ml
lnee
diau cuigeli.
Honackbin .
enireſeritad
menſs ſugten
wus doni
(n auferan
lepo. in autẽ
temi dobſo
lyinputgn
m wlarata
ſunrinalo,
uralenpale
llepquo
negmodi

Wfmun
Poſſitacapi⸗

hocintendit

anplu dein⸗
etuu pdn
Cceſigſancn
guurpsoꝛe,
lcbagiiner
Umneiseff
lernagſarie
Granigrinft
Galurqnid
ſpſeacchns
namp.
aaimolite.
a Küalen

oedi ne
Nduo ofenirg
Snrirelignön
mlirgiſeg
Aimifii
ieinf M
Wadnmiegni
—
Koig, in ſ
—
ninsnm o
annc ofindd,
nomliſennepoht
nultiohln
uo ſnn Nidt
migig Cöbr
dris ine
Singiiiinn
Xa LDernnind
leRln Gue
m:milindir

unNad n
iidnd Anepn.

adfna AAtee
A CiN ,/
noni ma Saor

lgirupoltahig

Nhnonnie

l
2

;

erobanchran.

bakn iinu ſiſ

anmm unn ſt
Ritrmt To

ng dgene
Nmmſiiel⸗u
itrr Aaitaad
l
vemn ndn
”

12 ſd

₰

Foliũ

ratio quare ecdeſia nõ poſſit trãfferre merita cõ

munia ecdeſie quib indulgẽtie initunt᷑ iviuos
⁊ moꝛtuos:nec tñ ſequit᷑ ꝙ pᷣlatus ecdeſie pꝛo
ſuo arbitrio animas poſſit a purgatoꝛio libera
re:qꝛ ad ſᷣ ꝙ indulgẽtie valeant requirit᷑ cauſa
cõueniẽs indulgẽtias ↄcedendi.Albertus etiaʒ

dicit ꝙ indulgetie multũ pſunt defunctis ſi P
in litteris remiſſiõis ponit᷑. Et idẽtenet Inno.i
c.Qðõ aũt.de peni.⁊ re.Gloſa vo Raymũdi di⸗/

cit:ꝙ licet nõ habeat ligare neq; ſoluere niſiſu/⸗

per terrã:ſi tñ faceret talẽ indulgentiaʒ q ꝓdeſſe

haberet etiã defunctis:nõ debem? ponere os in

celũ de plenitudine poteſtatꝭ eius temere dubi⸗
tando.Et idẽ ðꝛ in ſumma ↄfeſſoꝝ vbi.S.Et di

cit Auctoꝛ ſupplemẽti in vᷣbo indulgẽtia. Certe
nõ videt᷑ rõ q̃re ad ðfunctos poſſit traſferri me/⸗

ritũ bonoꝝ operũ:⁊ nõ meritũ paſſiõis chꝛiſti⁊

militãtis eccłie. Hãc etiã opinionẽ ꝙ papa poſ
ſit hmõi indulgentias concedere ꝓ moꝛtuis te⸗
nent multi doctoꝛes alij:vt refert Car. in cle. ij.
de peni.⁊ re.⁊ idẽ tenet Augꝰ.de Anchona in li.
de poteſtate pape dicẽs.EX papa põt detheſau

ro ecclie ꝑ choꝛuſcationeʒ indulgẽtie ſubuenire

exiſtentibo in purgatoꝛio:ſi boc explicet in cõceſ
ſione indulgẽtie:videlzʒ.qꝙ ille ͤeert talem ele
eccki

moſynã vel viſitauerit talẽ eccłlam ꝓ ſe vel pꝛo

alio viuo vel moꝛtuo habeat tantũ de indulgẽ/

tia:q̃ntũ ↄſequit᷑ ille ꝓ quo accpit᷑. Et ad illud
dictů euãgelij. Qðcũ q; ſolueris ſuꝑ terrã ⁊c.re⸗/
ſpondet᷑ſᷣm Tho.dupliciter. Uno mõvt ly ſuꝑ
terrã referat᷑ ad ſoluentẽi vt ſit ſenſus. Qðcũq;
tu exñs ſuꝑ terrã ſolueris ⁊c̃. Nõ em̃ papa moꝛ
tuus poteſt ſoluere vel ligare:ſed viuꝰ. oꝛs

cr̃ aufert auctoꝛitatẽ eius:q̃ oĩa ſoluit.S.dein⸗

ceps.in autẽ.de nup.Alio mõ ſi referat᷑ ly ſuper
terrã ad abſoluẽdos etiã põt intelligi de exiſten
tib in purgatoꝛio.Cũ em oẽs purgãdi ſint in⸗
tra vel circa terrã poſſunt dici ſuꝑ terr quia nõ
ſunt in celo. Sciendũ tñ ꝙ ad h̊ͥ vt indulgen
tia valeat ꝓ alio requirit᷑ ꝙ tam ille qui accipit
qᷓ; ille ꝓ quo accipit ſit in ſtatu gre:als nõ valet
neq; ꝑ modũ indulgẽtie neq; ꝑ modũ ſuffragij

Ad ↄfirmationẽ aũt pꝛedictoꝝ ꝙ indulgentia

poſſit accipiꝓ alio etiã defunco quãdo ↄcedẽs
hoc intendit poſſe fieri poſſumus adducere ex⸗
emplũ de indulgẽtia poꝛtiũcule noſtre que im/
ꝑpetuũ ꝑdurat omni anno.die ſcðo Auguſti in
ecdeſia ſancte Marie de angelis apð aſſiſium
quã xpᷣs oꝛe pꝛio ↄceſſit patri noſtro ſcõ Fran

ciſco ad interceſſionẽ gloꝛioſe vᷣginis matr ſue

Uenetijs em̃ quidã dericꝰ cũ oia paraſſet q ad
iter neceſſaria erãt vt indulgentiã pᷣdictã adixret
grauiter infirmatꝰ deuenit ad moꝛtẽ:ſed pꝛiꝰro
gauit quẽdã amicũ ſuũ vt ſi eũ moꝛi cõtingeret
ipſe acceptis q̃ parauerat pꝛedictam indulgen⸗
tiam pꝛo ſe petere vellet:votũ quod ꝓ bᷣ fecerat
adimplẽdo. Ille aũt rñdit ꝙ libẽtiſſime bᷣ̊ age
ret.Cuũ aũt moꝛtuo illo derico ipſe amicꝰ eꝰeẽt

1

negligẽs ad eundũ:apparuit ei in ſomnis pᷣdi
ctus dlericꝰ defunaꝰ eũq; de negligẽtia ⁊ infide
litate ſua redarguit:⁊ vt ꝓmiſſum impleret ad
monuit atq; rogauit. Ille aũt amicꝰe experge

factꝰad ipam idulgẽtiaz ꝑrexit.Cũq; idulgẽtia

accepta reuerteret᷑ apꝑuit ei i via ũlle dericmul
ta luce clariſſimꝰatq; gras ei retulit di. Dñs ti/
bi bñdicat ꝓ laboꝛe quẽ ꝓ me cepiſti:naʒ hoꝛa
qua eccłiaʒ intraſti oẽm penã purgatoꝛij liber
euaſi:⁊ vado ad glia; paradiſi. Iſta aũt indul
gẽtia poꝛtiũcłe eſt excellẽtioꝛ ⁊ dignioꝛ oĩbo in
dulgetijs mũdi triplici reſpectu. Pꝛimo reſpe⸗
ctu ↄferẽtis.Nã alie idulgetie collate ſunt a vi⸗
cario xpᷣi ſũmo põtifice ⁊ puro hoiĩe:hec autẽ vt
diximꝰfuit collata imediate ab ipᷣo xpᷣo ðᷣi filio
Scðo reſpectu ĩpetrãtis:qꝛ alie iduigentie ipe

trate ſunt ab aliquo viatoꝛe ĩ hac vita moꝛtali

adhuc exiſtẽte Et h̊ mediãte aliquo emolimẽto
tꝑali ⁊ trãſitoꝛio:ſʒ iſta ipetrata eſt a regina ce/
li pᷣſentib angelis ipᷣo btõ Frãciſco ei pᷣces poꝛ
rigentiſolũ ꝓ ſalute animaꝝ ⁊ nõ ꝓ aliquo vł
minimo ſubſidio tꝑali.Tercio reſpectu ſigillã
tis.Quia alie ĩidulgẽtie obtinẽt vigoꝛẽ ⁊ aucto
ritatẽ ex bullis ⁊ ſigillis apłicis.hec auteʒ ſine
aliqua bulla ſcripta ⁊ plũbo ſigillata:ſʒ vt ifra
dicet᷑ charta ipſiꝰfuit btã virgo Maria teſtes
fnerũt angeli:ſigilla fuerũt ſtigmata beati Frã
ciſci. Plũbatoꝛ vero fuit xpᷣs.Et ideo ẽ ſuꝑ oẽs
alias auctẽtica ⁊ digna. Ad quoꝝ euidẽtiã eſt
ſciendũ ꝙ vt legit᷑ in cronicis oꝛdinis noſtri:?⁊
in cõfoꝛmitatibo beati Frãciſci.cũ ipᷣe beatꝰ Frã
ciſcus ſemel in cella ſua apud ſaãdm Mariã ð̊
poꝛtiuncula feruẽtiſſime oꝛaret deũ ꝓ peccato⸗
riboapparuit ei angelꝰdñi dicẽs.qꝙ iret ad eccle
ſiã qm̃ xpᷣs ⁊ btã virgo cũ magna multitudine
angeloꝝ expectabãt eũ.Quo cũ prexiſſet ⁊ xpᷣm
cũ matre vidiſſet que ſtabat a dextris eꝰ cũ mł
titudine angeloꝝ.cecidit in facẽ ſuã pꝛetimoꝛe
2 reuerẽtia.Dñs a ũt ieſus ipᷣi btõ Frãciſco ſicĩ
terrã ꝓſtrato dixit. Frãciſce multũ ſolicitꝰes cũ
tuis ſocijs ꝓ ſalute animaꝝ. Poſtula ergo qðᷣ
vis circa ſalutè aiaꝝ ⁊ honoꝛẽ ac reuerentiã dei
tat. qꝛ datꝰes ĩ lucẽ gẽtiũ ⁊ reꝑatõeʒ ecclłie. JIpᷣe
aũt iacebat q̃ſi raptꝰin ↄſpectu deitatʒ.Et tãdẽ
reuerſus ad coꝛ ⁊ cõfoꝛtatꝰdixit. Sanctiſſime
pat᷑ nr̃ ſupplico ego peccatoꝛ Arene digne face
re hãc graʒ hũano generi.ſ.ↄcedere oĩb ⁊ ſingu
lis veniẽtibo ad locũ iſtuʒ ⁊ itroeũtibo ĩ eccciam
iſtã. veniã ⁊ ĩidulgẽtiã oĩim pcõꝝ ſuoꝝ vniuer⸗
ſalr ⁊ generalr de quibo ↄfeſſionẽ fecerint ſacer
doti ⁊ mãdatũ ſuſceperint.Et ſupplico btẽ vir
gini Marie matri tue aduocate hũ ane generꝭ
vt ꝓ hac petitione impetrãda me adiuuare di⸗

gnet᷑ apð tuã piſſſimã ⁊ demetiſſimã maieſta⸗

tẽ ĩtercedẽdo. Ipa aũt regina celoꝝ iclinata be
nigne pᷣcibus bti Frãciſe ſtatim cepit ſupplica
re filio ſuo di. Alciſſime deus oĩpotens ſuppli⸗
co humiliter deltati tue ⁊ intercdo: quaten di⸗

Bermo

gnet ſe indinare pciby huiꝰfamuli tui. Ipſe ve/

ro dñs reſpõdit di. Satis grãde eſt qð petiſti:

ſed maioꝛib dignus es frater Fraciſce ⁊ maio
ra habebis.Admitto igit᷑ oꝛatiõem et ſupplica
tionẽ tuã:ſʒ volo ꝙ vadas ad meũ vicariũ cui
dedi ptãtẽ ligãdi atq; ſoluẽdi in celo et in terra:

⁊ petas ab eo ex ꝑte mea dictã induigẽtiã.Duo
decim aũt ſocij beati Franciſci qui erãt in cellis

ſuis oia pᷣdicta audiebãt vidẽtes lumẽ magnũ
in eccłia ⁊ multitudinẽ angeloꝝ in carcũitu:ſed

timoꝛe ꝑterriti nõ audebãt itrare eccłiaʒ nec cel
las exire.Cũ aũt dñs ieſus cũ mr̃e ⁊ multitudi
ne angeloꝝ aſcendiſſet in celuʒ beatꝰ Fraciſcus
mane ſequẽeti ad dũm papã Honoꝛiũ qui tũc
peruſij erat ſe ↄtulit:coꝛãq; eo ſe pᷣſentãs hũili

ter petijt vt ad honoꝛẽ virginis Marie digna /

retur in ipᷣa eccłia poꝛtiũcule ponere indulgen

tiã plenariã ſine oblatioibo qð nõ poſſe ſe face/

re rñdit.qꝛ opoꝛtzʒ vt qui vult indulgẽtiaʒ eam
mereat᷑ ponendo manꝰadiutrices. Interroga
uit autẽ pontifex beatũ Franciſcũ quot annos
vellecibi poni de indulgentia.Qui rñdit ſenõ

4

velle annos ſʒ aias.i.vt quicũq; dictã eccłliam

ĩtrarent cotriti ⁊ cõfeſſi plenã ↄſequerent᷑ remiſ

ſionẽ oiĩum paõꝛũ ſuoꝝ a culpa ⁊ a pena que
peccata cõmiſiſſenta die baptiſmi vſq; ad dieʒ

⁊ hoꝛã introitus in eccłiam. Addẽs ꝙ nõ ex ſe

hoc petebat ſʒ ex ꝑte xpᷣi qui euʒ miſerat.Tunc
papa anuit ⁊ qð poſtulauerat ↄceſſit Poſtmo
dũ vero ad petitionẽ cardinaliũ eam ſolum ad

vnã diẽ naturalẽ ſingulis annis in ꝑpetuũ ex/

tendi dedarauit. Egrediẽte aũt beato Frãciſco
palaciũ vocauit eum dñs papa di.O ſimplex
hõ quid poꝛtas de hac indulgẽtia. Ubi habes
bulla. At ille rñdit.ſufficit mihi verbũ veſtruʒ.
MANullũ em̃ de hacre volo inſtrumẽtũ.ſʒ ſit btã
vVirgo charta:notariꝰxpᷣs⁊ angeli teſtes.ſi enim
opus dei eſt ipᷣe illud manifeſtabit. In his aũt
oibus nõ habẽs beatus Franciſcus diẽ deter⸗
minatũ tali modo ipim obtinuit.Quadã eniz
nocte tẽpoꝛe hyemali cũ oꝛaret i dicta cella ſua
venit ad eum ſathã di. Franciſce curtetantum
affligis ꝑ pniam cuʒ adhuc ſis iuuenis.⁊ als
pniam facere poſſis. LZũc btũs Franciſcus ex
poliauit ſe veſtib ⁊ nudus exiens cellam intra
uit ꝑ quadam ſepẽ groſſam ⁊ ſpinis plenã que
erat iuxta dictã eccłiaʒ ſccẽ Marie.⁊ igreſſus ẽ
ſiluã duriſſimã ⁊ ſpinoſaʒ ibi adiacentẽ.Cũq;
ſtaret in ea cũ carne ſanguinolẽta ac ſpinis la⸗
cerata:vt ſicafflictus paſſionem xpᷣi maioꝛi cõ⸗
paſſione meditaret᷑ ⁊ dyabolicis blandimẽtis
nõ conſenctiret apparuit in medio ſilue lumen

maximũ.⁊ licet eſſet tunc maximũ gelu qꝛ erat

de melſe ianuarij. roſe tñ pulcherrime apparue
runt ibi.viditq; beatꝰ Franciſcꝰangeloꝝ mul⸗
cicudineʒ maximã tam in ſilua qᷓᷓ in eccłia.qui
dixerũt ei vt cito pergeret ad ſaluatoꝛẽ ⁊ matres
eius qui in eccłia erat.Statim aũt beatꝰ Fran

xUI

ciſcus ĩuenit ſe indutũ veſtiby nouis viaq; ſen⸗
co tecta ⁊ oꝛnata videbat᷑: ⁊ accipiẽs duodecim

roſas rubeas ⁊ duodecim albas iuit ad eccłiaz
poſuitq; eas ſuꝑ altari vbi repperit xpᷣm cũ ma⸗

tre ſua ⁊ magno cetu angelo ꝝ:ſtatiq; locutꝰ eſt

di. Sctiſſime dñe placeat maieſtati vꝛe determi
nare diẽ pᷣdicte indulgẽtie. Ipe aũt dñs oꝛdina
uit vt ipᷣ a indulgetia incipet pma die auguſti i
qua celebꝛat᷑ feſtũ ſancti Petri ad vincula.⁊ du

raret a pᷣmis veſperis illiꝰ diei vſq; ad veſperas

ſecũde diei in q̃ celebꝛat᷑ feſtũ poꝛtiuncule.Qua

determinatione habita btũs Frãciſcus adiuit

ſummũ pontificẽ cũ pᷣdictis roſis petẽs vt etiaʒ

ipe diẽ pᷣfatũ eidẽ indulgẽtie aſſignaret:q eã cõ⸗
firmauit:ſcripſitq; ſeptẽ epᷣis.i.Aſſiſij: Peruſij:
Fulginei:Spoleti:Tuderti:Eugubij:ac Noce

rie:vt in die dedicatiõis eiuſdẽ eccleſie publica⸗

rẽt ibi cũ btõ Frãciſco ipᷣam indulgentia. In il⸗
lo igit᷑ die btüs Franaſe⸗ pulpitũ aſcendẽs co⸗
ram magna hoim mltitudine publicauit ipᷣaz
indulgẽtiã plenariã pᷣſentib dic epᷣis. Qui cũ
vellẽt ↄ dicere⁊ dicere ꝙnõ eẽt plenaria i ꝑpetuũ
omni anno:ſed aliq̃s limitatiões vellent ei aſſi/
gnare:miracłoſe ipediti nihil alið dicere potue⸗

rũt niſi idẽ qð dixerat btũs Frãciſcus:affirmã⸗

tes eã eſſe ꝑpetuis ſingulis annis duraturaʒ:⁊
ſic poſtmodũ eius noticia ꝑ oꝛbẽterraꝝ: ⁊ ð ge
neratiõe in generationẽ diffuſa eſt:quaʒ indul⸗
gentiã vſq; hodie cũ maioꝛi deuotiõe ⁊ ↄcurſu

frequẽtãt ꝓpłi xpᷣiani qᷓ; młtas indulgẽtias pa/

palibo bullis munitas:hec em̃ vt diximꝰ celeſtꝭ

regis ſigillo fuit roboꝛata. Sciẽdũ eſt igit᷑ ꝙ

qñ ↄceſſa eſt indulgẽtia plenaria ab eo qͥ eã con

cedere põt:⁊ ex rõnabili cauſa cũ debit modis

eſt indulta:quilibet obᷣuãs ea q̃ ĩ foꝛma idul⸗
gẽtie ↄtinent᷑ ißam ↄſequit᷑:⁊ ſi tũc moꝛeret᷑ ſta⸗
tim euolaret ad celuʒ ſine aliq̃ pena purgatoꝛij
ſᷣm Frãciſcũ de mayro.⁊ Aug.de Anchona vbi

g. Doctoꝛes tñ aſſignãt q̃ttuoꝛ cauſas q̃re reci ·

piẽtes indulgentia plenariã aliqñ retardãt᷑ ab
ingreſſu paradiſi.Pꝛimũ retardaãs eſt indulgẽ
tie taxatio:vt ſi dicat᷑ in foꝛma indulgẽtie.indul
gentiã ſibi plenariã oim pccõꝝ ſuoꝝ de iniũci

ſibi penitẽtijs ↄcedimꝰ:tũc em̃ ſi moꝛeret᷑ nõ ſta
tim euolaret ad celũ:qꝛ matoꝛ ſibi penitẽtia fue

rat iniũgẽda qᷓ; fuerit iniũcta:⁊ vigoꝛe indulgꝗẽ

tie nõ ſibi remittit niſi pena ſibi iniũcta a ↄfeſſo

re. Pꝛo illa ergo ꝑte penã q plus ſibi debebat ĩ
iũgi in foꝛo penitẽtie luet in purgatoꝛio. Scðʒ
retardãs eſt alicuiꝰpceti omiſſio ꝑ negligentiaʒ

vel obliuionẽ exſuo defecu ꝓcedentẽ:quãdo in
foꝛma ĩdulgẽtie dicit᷑ ꝙ habeat remiſſionẽ oim

pctõꝝ:de quibo ↄtritus fuerit ⁊ ↄfeſſus:qꝛ in⸗

dulgetia nõ extendit᷑ ad pctã nõ ↄfeſſa ex taline
gligetia. Tertiũ eſt alicuiꝰ pcti moꝛtalis pꝰ ac/

ceptã indulgentiã ꝑpetratio: de illo em lzʒ poſt⸗
ea ↄfiteat᷑ nõ habet indulgẽtiã. Utrum aũt ſi re

uertat᷑ ad indulgentiã ⁊ faciat illud qð ↄtine?

in enmuin
mnis ſpens
ſli ſane
inſommal
ucoſſen⸗

leddfars

pemaſicnrc
nis uis n
Etiſtadiſti.
lijmi

etcaplimp
Hon⸗ be

l⸗DMari
Aarindee

ctepoꝛalis

igindolgn
dirigcei
veraſegult
aapeludul
riuis ? Mon
necnidikſim
ſagrdini
isdoſh
peccaämon
indulgenrii
dulgenaãt
loan. Qu⸗

cpurgoo
octcimtꝰſa

Mmialiacigfe⸗

eculpariin

woadhae

Wrarraſf

aanschipſi
haroꝛlo. ſo
onarſiuen
noſitmalen
re diatait
centümilean
nialsrondi⸗
ſt. Dictan
mudeindulg
bis varabe
flaponn
ona hois
mneracion?

wwusugt
S
rngaße
Malgrd
durng Uſchens
us ficlas din
nnii,
nanrſe
guptuliniud
mne ntlaunßn
da gis Ali
aiemnihewi
dis eiclasafin
sanmsorug.

ugerben ag
Nfndctgunin h
n MuNde? ,u
Ausindulganse
Nin dun c
n. Siückigtn

Arand uͤn
ani di dii nuts
fnisniiſuntitn
mitrinienmmit
Nuii s hin

Zug N Incholunn

moruase
iiginmtiib

jmatdis utle

, ſno Abu

—
mioꝛ ſdiggtiuft

icurnenr u e
minna ,
ieOhe

nrinn
Phan
n hl littn
ernnliohian
ſtſus gi⸗

Foliũ

in foꝛma indulgẽtie iten illã babebit: reſpõdet
Tho.in.iiij.di.xx.ꝙ qñ eſt tꝑalis vtputa a pꝛi⸗
mis veſperis vſq; ad ſcdðᷣas:vel vſq; ad octo di/⸗

es:ſolũ ſemel habet᷑:etiã ſi decies ĩtret᷑ ⁊ fiat qðd

in foꝛma indulgẽtie ↄtinet᷑:niſi expᷣſſe dicat᷑: in
ea ꝙ poſſit recipi totiẽs quotiẽs viſitet᷑ eccłia vł
tale qͥd fiat.Si aũt indulgentia eſt ꝑennis ⁊ ꝑ/
petua ſicut eſt Rome in quibuſdã eccłijs:quo/
tiẽs quis vadit totiens indulgentiã ↄſequitur.
Et iſta diſtinctio ponit᷑ etiã in ſůma ↄfeſſoꝛum

li.iij.ti.xxxiiij.q.clxxxiij.Et idem tenet Cal.q alle
gat capłm pꝛimũ de filijs pᷣſbyte.li.vj.⁊ ſequit

Jo.an.⁊ Gemi.in.d.c.indulgẽtie.de peni.et re,
li.vj. Mattheꝰ aũt de Matheſolijs vt recitat
Car.in dle.j.de pꝛiui.dicit: etiã qñ indulgẽtia

eſt tẽpoꝛalis pòt recipi totiẽs q̊tiẽs fit ũlud qð

in indulgẽtia ↄtinet᷑:⁊ idem tenet ipᷣe dñs Car.
ibi ⁊ in de.ij.de peni.⁊ re.Cuiꝰ opinione data ꝓ

vera ſequit᷑ ꝙ qͥs nõ ſolũ ſemel:ſed pluries põt
acciꝑe indulgentiã nõ ſolũ ꝓ ſe ſed etiaʒ ꝓ aljs

viuis ⁊ moꝛtuis:qñ ad ipᷣos foꝛma indulgen⸗

tie extẽdit᷑:ſi mõ ſingula vice ⁊ ꝓ ſingula ꝑſona
faciat qð in ipſa foꝛma iniungit᷑. Credo tñ ꝙ ſi/

quis poſtq; ſemel accepit indulgẽtiã faciatvnũ
peccatũ moꝛtale ſub ſpe iteꝝ redeũdi ad ipſam

indulgentiã:nõ ſuffragari ſibi poſtea ipᷣam in⸗
dulgentiã tꝑalr datã:⁊ ita põt vtraq; opinio cõ
coꝛdari.Quartũ retardãs eſt culpe venialis in /
expurgatio qñ quis moꝛit᷑ cũ pctõ veniali de q̊
nsõ eſt cõtritꝰ ſed fixus in affectòe eius.Stãt em̃

venialia cũ gr̃a:qꝛ em̃ pena nõ remittit᷑ remanẽ

teculpa:iõ ꝑ indulgentiã nõ videt᷑ remitti pena

quo ad ipᷣa peccata venialia remanẽte in aia vo

luũtate ⁊ affectu ac culpa ipſoꝝ.vnde talis dece/⸗

dens cũ ipſis venialibs penã ipſoꝝ ꝑferet ĩ pur/⸗
gatoꝛio.õ em̃ eſt intentio eccłie ſeuvicarij xpᷣi
parcere ſiue remittere penã alicuiꝰpi ð q̊ quis

nõ ſit male ↄtentus:ĩmo affectet in ilo ꝑſeuera

re.Dicit aũt Richar.in.iiij.di.xvj.ꝙ ſi qͥs ſtaret
centũmille annis cũ cõplacentia vniꝰ peccati ve
nialis:totidẽ annis ſtaret exduſus a patria cele
ſti. Dicit aũt Franciſcus de mayro. in tracta/

tu de indulgẽtijs:ꝙ ex indulgẽtijs ꝓueniũt no

bis varia bona. Pꝛimo augmẽtatio gre:qꝛ cũ
pᷣſupponãt hoĩem in gratia exiſtentẽ: opera aũt
bona hoĩs in gratia exiſtentis mereant᷑ gre au/
gmẽtationẽ:⁊ eius charitas mereat᷑ augeri ſeqͥ/
tur ꝙ lucrũ indulgẽtie qð fit mediantib operi

bus meritoꝛijs nõ poteſt fieri ſine augmẽto gfe

Scom bonũ eſt accumulacio głie qꝛ cũ nullꝰ⸗
poſſit lucrari indulgentiã niſi habeat fidẽ cuiꝓ
mittit᷑ viſio diuine eſſentie:vt ptʒ ex pᷣmo de tri⸗

ni.ideo cũ lucrũ indulgentiaꝝ augmentat᷑: ne⸗

ceſſario felicitatis ſuꝑne głia nobis auget᷑.Ter

clium bonũ eſt dimiſſio ſiue abſolutio pene.Si

em̃ in indulgẽtie foꝛma dicat᷑ Remittimus tot

annos vel dies de iniũctis penitẽtijs: accipiẽs
ipſam indulgentiaʒ eſt abſolutus a penitentia

LXXVI

quã tenebat᷑ facere ex ipoſitiõe ↄfeſſoꝛis vel caä⸗
nonis ꝑ tot annos vel dies. Si vero ſimplicit᷑
dicat᷑. Damꝰtot dies vł ãnos de idulgẽtia ẽ va

ria opinio Theologoꝝ in.iiij.di.xx. Aliqui erſin

dicũt ꝙ accipiẽti ipᷣam ĩdulgẽtiã remittunt᷑ů ſot
dies vł anni de pnia quã tenebat᷑ facere in hac
vita ꝓ pctis ſuis.Alij aũt dicunt ꝙ remittunt᷑
illi tot dies vel anni de pnia ⁊ pena quã ꝑtuliſ⸗
ſet in purgatoꝛio ꝓ ſuis pctis.Alij vero dicunt
ꝙ talis poſt acceptã illã indulgẽtiã perinde eſt
ac ſi voluntarie egiſſet in hoc mũdo pniam tot
dierũ vel annoꝛũ pꝛo ſuis peccatis:penitentia
autem etiaz parua in hoc mũdo pꝛo peccatis
volũtarie peracta liberat a magna purgatoꝛi j
pena ſᷣm Ricardi.in.iiij.di.xv. Ergo indulgen

tiarũ quantũcunq; tempoꝛaliũ ⁊ paucoꝛũ die

ruʒ vtilitas eſt maxima.Ex quibus omnibus
ptʒ quõ in eccłia dei jm ꝙ dicit vndecimꝰ arti //
culus fidei fit remiſſio peccatoꝝ Duodecimũ

articulũ poſuit Matthias dicens. Carnis re/

ſurrectiõeʒ.Et hoc habet᷑ Ezechielis.xxxvij.vbi
dicit᷑ a dño moꝛtuis reſurrecur.Ecce ego ape/

riam tumulos veſtros.⁊ educaʒꝭ vos de ſepul/

chꝛis veſtris.⁊ dabo ſpiritũ in vobis ⁊ viued.

⁊ vitã eternã. Amen In quibo verbis cõtinetur

virtualiter vt pꝛedictũ eſt etiam eterna damna
tio peccatoꝝ ꝑ argumentũ ab oppoſitis vt di⸗
cunt Theologi in.iij.di.xxv.Et iſte artickis ha/
bet᷑ Danielis.xij.vbi dicit᷑. Qui doꝛmiũt in ter⸗
re puluere euigilabunt.alij in vitam eternã alij
vero in obpꝛobꝛiũ ſempiternũ. Iſtos aũt art⸗
culos non oẽs Theo.attribuũt eo oꝛdine quz
aſſignauimꝰipᷣis apoſtolis.ſʒ qð nos attribui
mus Johãni ipᷣi attribuũt Andree.vł Jacobo
maioꝛi.⁊ ſic ð alijs.ſʒ pᷣ nihil ĩpoꝛtat.qꝛ ſcriptu
ra autẽtica de h̊ nõ habet᷑. Ulcra autẽ ſimbolũ
ap oſtolicũ ſunt alia duo.ſ.ſimbolũ ſctcõꝝ pꝛm
centũ quinquaginta in cõcilio Niceno pᷣm ali⸗
q̊s.ſʒ meliꝰin cõcilio Cõſtantinopolitano con
gregatoꝝ.vt in.c.Canones.xv.di.Et h̊ factum
fuic cõtra Manicheum ⁊ Macedoniũ negan
tes ſpmſctm̃ eſſe equalẽ patri ⁊ filio.ac cantat᷑
in miſſa. Aliud vo qð cantat᷑ in ᷣma in dñicis
dieb ⁊ fuit factũ ↄtra Arriũ negãtẽ filiũ eẽ pf̃i
equalẽ.cõpoſitũ fuit ab Athanaſio excellentiſſi

mo doctoꝛe ⁊ eᷣo Alexandrino.⁊ vtrũq; iſto ꝝ

fuit editũ ad declarationẽ pᷣmi.ſ. Apoſtolicei cõ
tra hereticos illud male exponẽtes. Pꝛimũ tñ
eſt digniꝰ. tũ ꝓpter cõpoſitoꝝ excellẽtiã.tum qꝛ
oẽs articłos fidei pleniꝰↄtinet.⁊ eſt magis ſen
tẽtioſũ qᷓ; alia.vt dicũt theologi i.iij.di.xxv. H
Sti ſũt duodeci articuli fidei catholice
i quos qlibet xpᷣianꝰdebet ſcire.⁊ in nul
lo eoꝝ errare. Nam Jacobi.ij.c.ðꝛ.Qui
ᷣuauerit tota legẽ.offenderit aũt in vno.ſ.fidei
articulo ᷣm ſanctũ Bonauen.factus eſt oium
reus. Et Salomõ Eccłes.ix.ait Qui offendit

in vno.ſ.articulo.multa bona perdet Aus. elis

Bermo

in li.de moꝛibo ecclie inquit. Etiã ſi ꝑſeuerauerꝭ
in oĩbo fidei bonis:deficies aũt in vno:iuſticia
dei iudicabit te:ac ſi nullũ vnq; feciſſes bonuʒ.
Et ideo inqͥt Athanaſius in ſimbolo ſuo.Qui⸗
cũq; vult ſaluus eſſe añ oĩa opꝰ eſt vt teneat ca
cholicã fidẽ:quã niſi qͥſq; integrã iuiolatãq; ſer
uauerit abſq; dubio in eternum ꝑibit. Ea pter
querũt theologi vtrũ quilibet xpᷣianꝰteneat᷑ ſci⸗

re oẽs articulos fidei explicite. Et reſpondet ſe⸗/

raphicus doctoꝛ ſcũs Bonauẽ.i.iij.di. xxv. ar.
j.q.iij.in coꝛpꝑe qõnis.⁊ Richar.i eadẽ di. ⁊ Ale
xan. de ales in.iij. pte ſũme in traccatu de fide:q;
oẽs xpᷣiani poſt aduentũ xpᷣ tenent᷑ credere oẽs
articulos.Triplicit᷑ aũt poſſunt credi.ſ.aut oẽs
implicite:aut quidã implicite: ⁊ quidã explicite
aut oẽs explicite.Credere oẽs implicite ⁊ in con
fuſo eſt fidei diminute:qꝛ nõ ſufficit ſic ſolũ ĩ ge
nerali credere qð ſccã mater eccłia credit:vt qͥdã
ignoꝛãtes faciũt peloꝛes infidelibo ⁊ iudeis qui
nõ ignoꝛãt legẽ ſuã.Adeo em̃ dlara eſt quoꝛun/
dam articuloꝝ noticia:ꝙ niłs habẽs vſum ra⸗
tiõis põt illoſ ignoꝛare:niſi ꝑ maximã ac craſſã
ignoꝛantiã ⁊ culpã:qñ int᷑ xpᷣianos eſt enutritꝰ
Et ideo de tali fide implicita dicit Bern.in ſen⸗
tẽtijs ſuis. Quilibet verꝰ fidelis tenet᷑ habere ð
deo magnã fidẽ:⁊ de dño ieſu xpᷣo:nec debet ha
bere parus:qꝛ apð deũ ⁊ xpᷣm qð parũ eſt nõ re
putat᷑.Credere qͥſdã implicite ⁊ qͥſdam explicite
eſt fidei ad ſalutẽ neceſſarie:põt em̃ ad ſimplici⸗

uum ſalutẽ ſufficere.Ad illos em̃ articulos expli

cite credẽdos tenent᷑ q̊s manifeſtat eis pᷣdicatio
gaut vſus eccłiaſticus:ſicut eſt ð vnitate eſſentie
diuine:⁊ trinitate ꝑſonaꝝ:q̃ oĩa poſſunt cogno
ſci ex ipᷣo actu ſignatiõis ſc; In noie patris:⁊ fi
lij:⁊ ſpũſſancti.Amẽ.duʒ dici᷑ In noĩe:⁊ nõ in
noib:vt ſignificet᷑ vnitas deitatis:⁊ poſtea no⸗
minant᷑ tres ꝑſone. Similiter articulꝰ de incar
natiõe xpᷣi ⁊ natiuitate:paſſiõe:⁊ reſurrectiõe:at
q; aſcenſiõe eius poteſt cognoſci ex ſolennitati⸗
bus q̃s celebꝛat eccłia.Articulũ etiã de remiſſio
ne pctõꝝ põt quilibet cognoſcere ex ſacramẽto
penitẽtie ⁊ ex ſacra ↄfeſſiõe:⁊ ſiłiter ex baptiſmo
qð videt in eccłia frequẽtari.Arciculũ etiã ð ſpi
rituſctõ põt aliq̃liter intelligere ex ſolẽnitate Pẽ
thecoſtes. Alios aũt articulos ſufficit ſimplici/
bus ⁊ alijs cõibo ꝑſonis credere impliate:ita ;
nulli diſſentiãt. Credere aũt oẽs explicite: eſt fi⸗
dei diſtincte:⁊ iã ꝓuecte.Et h̊ nõ eſt de generali
fidei neceſſitate:ſed tm ad illos pertinet qui of/
ficiũ pᷣdicãdi in ꝓplło habẽt vel curã aiaꝝ ſuſci⸗

piũt.Tales em̃ debẽt eſſe periti.xxxvj.di.c.Qui

ecdleſiaſtiò. Et in.c.Si ꝗᷣs.⁊.xxxviij.di.c. Igno⸗
ratia. Illi ergo qui habẽt curã aiaꝝ vel pᷣdican⸗
di officiũ:tenent᷑ ad fidẽ explicitã qꝛ debent ſcire
oẽs antickos fidei dedarare. Ut etiã inqᷣt Tho.
ij.ij.q.ij.ar.vj.vbi dicit:ꝙ ſicut reuelatio diuina
fit inferioꝛib angelis ꝑ ſuꝑioꝛes:vt inqͥt Diony

ſius.iiij cceleſtꝭ hierar.ita explicatio fidei debet

XII

puenire ad minoꝛes hoĩes ꝑ maioꝛes:id eſt pꝛe

dicatoꝛes⁊ pᷣlatos ex ſnĩa Alexan.de ales in.iij.
pte ſũme in tꝛactatu ð his q̃ ꝑtinẽt ad reccitudi⸗
nẽ intentiõis.q.antepenultima:⁊ allegat illð p/

me Petri.iij.c. Parati ad ſatiſfactiõʒ oĩ poſceti

vos rõnem de ea q̃ in vob eſt fide ⁊ ſpe.O quot
ſũt pᷣdicatoꝛes aĩaꝝ rectoꝛes qui cũ teneant᷑ ali⸗
os inſtruere de artciculis fidei:ipᷣi eos ignoꝛant:
aut nõ bñ intelligũt. Et iõ dicit Celeſtinꝰ papa
in.c.Oꝛdinatos.lix.di.Debʒ añ eſſe diſcipls qͥſ

quis doctoꝛ eẽ deſiderat:vt poſſit docere qð diẽ

Credite ̊ oẽs articłos fidei:⁊ illos intelligere ꝓ
curate.Ait em̃ Augꝰſuꝑ Johem.qᷓ; magnũvas
fidei atculerit qͥs ad fontẽ gre:tãtũ iplet ð gra⸗
tia.Et Bern. ſup Kancrinat. Poru ſiquidem
fides ꝑua meret᷑ pᷣmia.Oẽs xpᷣiani debẽt ſim⸗
bolũ aplicũ ſcire.Ait em̃ Augꝰ.in q̊ͥdã ſermone
Neſdo q̃liter xpᷣianũ ſe eſſe dicat qͥ paucos ver/
ſus ſimboli ⁊ oꝛõnis diſſimulat. Pꝛecepit eniʒ
eccłia curatis vt docest ſubditos ſuos oꝛatio⸗
nẽ dñicam ⁊ ſimbolũ.c.Deꝰ q.iuxca gloſam.de
peni.⁊ re.Et extra de vita ⁊ hone.cle.c. Ut qͥſqͥs.
⁊ lbi gloſa. Ergo etiã ex ↄſeq̃ntipᷣcipit ſubditis
vt addiſcãt:⁊ tenent᷑ obedire.c.Si qui pᷣſbyteri.
lxxxj.di.Siłiter üllis qͥ leuauerũt puerũ de ba⸗
ptiſmo pᷣcipit vt eũ doceat ſimbolũ ⁊ oꝛationeʒ
dñicam:quã ⁊ ipᷣi tenent᷑ ſare.c. Uos ante om⸗

nia de ↄſe. di.iiij. Itẽ pᷣcepit oibo adultis bapti⸗

zatis vt ipᷣm ſimbolũ addiſcãt.in.c.baptiʒãdoſ
eadẽ di.Sed mlti ſunt ita rudes ⁊ parui animi

ꝙ putãt ipoſſibile eis eſſe pᷣdicta addiſcere:⁊ tiů
lõgas fabulas ⁊ cãtilenas ĩdelebili mẽoꝛia reti-

nẽt. UVñn accidit ꝙ quidã ↄfeſſoꝛ aſtutꝰ cũ audiſ⸗
ſet in ↄfeſſiõe qᷓnda valde rudẽ ſed diuitẽ: pe⸗

nitẽtia ſuoꝝ pcõꝝ voluit ei dare vt cert dieb⸗

diceret Pꝛz nr̃.Qui ille rñdit ꝙ illud ignoꝛabat:
⁊ nunq; illð addiſcere poſſet:qꝛ nõ habebat bo

nã memoꝛiã.Tũc ↄfeſſoꝛ illũ interrogauit quã
artẽ faceret. Cui ille rñdit.ꝙ vendebat blada: et
frumentũ ⁊ legumia. Ipᷣe vo ↄfeſſoꝛ iterũ inter/

rogauit ipᷣm ſi aliqñ vedebat pᷣdicta ad creden
tiam. Et ille rñdit ꝙ ſic:imo q̃ſi ſemꝑ: qa aliter
bñ vẽdere nõ poſſet.Tũc ↄfeſſoꝛ dixit.Quõ po
tes noia ⁊ cognatiões illoꝝ quibavẽdis memo

rie retinere cũ neſcias ſcribere:cui ille rñdit. Be
ne bkb̊ memoꝛie teneo:aliter male facerẽ faca mea
nõ credatis ꝙ taliũ obliuiſcar:res em̃ mea agit᷑
audiẽs aũt bᷣ ↄfeſſoꝛ dixit. Saltẽ ꝓ pnia tuoꝛũ
pctõꝝ volo ꝙ cõmodes vſq;ʒ ad annũ quibuſ⸗

dam paupꝑibs certã menſura frum̃ti amoꝛe dei.
Ille vo rñdit:bᷣ faciã libẽtiſſime qꝛ facere poſſũ
Tũc ille ↄfeſſoꝛ inuenit certos pauꝑes ⁊ infoꝛ⸗
mauit eos vt ad illũ mercatoꝛẽ irẽt:?⁊ amoꝛe dei
⁊ ſui peterẽt mutuo frumentũ vſq; ad annũ ſin
guli ꝓut neceſſe habebat:⁊ qñ ille mercatoꝛ in/
terrogaret de noĩe eoꝝ:⁊ de cognatiõe:tenerent
hũc moduʒ:qꝙ vnus iret poſt aliũ oꝛdinatim:et
pꝛimꝰ interrogatus de ſuo noie diceret ꝙ vocat

Donnnoſt

nomde
Ureent
ſuacognole
ſcſingulifn
cgoa
Garenk den
ſe dirinqe
gglianeclim
traſe es i
vſtorinn
dicebat. P
Gsouti
gitligulbo
anoguultli
Porichrripe⸗
oherr diffi
noloamine
ſiuin min
Hiutanoin
fnfre c
Corait Dim
ano
ni.Ieyoſt
gucsinccl
ne Coeſoꝛ
Vicllleada
Pia
dlcere
ſeq ſidede
ſsaage
danlaror
e Pinf.0
ciotpoliby⸗
ganſel plue
clſarercl
glancceſlan⸗
mercuſareſe
Cligaraudi
Cdoinde
Qeatonecdi
Iudittd
Diritandre
Credo inieſ
noſtnie
ulconcep
Nitihan,
Vrginebm
Odyflaco
Oßiusn
Jadbusn
Daſanlita⸗
Patresſann
Mocſe
eradeey
Amoztege
naust

B

Nmuincgii
l
nkumum,
igi oen
rerſeh
gucimmni
Cchichsigun
dr Lachpn

Gu cſezichif

ünee
n hentuin
epen cäſn,
Wüne
ed nn
ſmur ugten
urms two ani,
wrrchelleſs.
hrhahe es
Si.
uei deen ded
iſindoli: ool
re Usaon,
Nroi hnns bae/

liicbadidoſ
ndest enieti
õõ
n itd n
eiſedte
t a ar ta

iatg ludigorh
vlarg öbengtt

rilimmogalliin

no Mſormi h H

tufanitaun
Sõ

z ninitenn
Wwecuileis A
mnaufmiia
wö

1. Sn) e

zuum

mitanm

Foliũ

Pater noſter:⁊ ſi diceret.q̃lis appellaturtua co

gnatio:rñderet ꝙ appellat᷑:qͥ es in celia. Scðs
aũt diceret ꝙ vocat᷑ Sanctincet᷑ nomẽ tuũ:⁊ ꝙ;
ſua cognatio appellat᷑. Adueniat regnũ tuum:⁊
ſic ſinguli facerẽt vſq; ad cõplementũ Pat᷑ nr̃.
Cũ ergo ad ulũ iuiſſent ⁊ habito tritico interro
farent de noib ſuis atq; pᷣdicta reſpõdiſſent:il
e dixit:qᷓ; extranea noĩa ſũt iſta: nunq; audiui
talia nec ſimiles cognatiões:⁊ poſtea dicebat ĩ⸗
tra ſe.res vadit ꝓ me ſi obliuiõi trado iſta noĩa
vñ q̃ſi ↄtinue ruminabat ĩ mente pᷣdicca noĩa ⁊
dicebat. Pꝛimꝰſic vocat᷑ ⁊ eiꝰ cognatio eſt talis

Scõs aũ ſic appellat᷑:⁊ ſic de ſingul. Lraſacq

aũt aliquibo menſib ille ↄfeſſoꝛ eũ inueniẽs in
terrogauit ſi acõmodauerat frumẽtũ illis pau
peribo:⁊ ipᷣe rũdens ꝙ ſic:addidit.O òq̃lia noia

habẽt⁊ difficilia ad tenendũ in mẽoꝛia:tñ quia

nolo amittere frumẽtũ:nũqᷓ; fui oblitꝰ eoꝝ ſed
in recẽti mẽoꝛia habeo.Dixit aũt ↄfeſſoꝛ.ODic mi
hi iſta noĩa. At ille cepit dicere. Pꝛimꝰ vocatur
f nr̃:⁊ eiꝰcognatio ðꝛ qͥ es in celis ⁊c̃. Cũc cõ/⸗
eſſoꝛ ait. Dimittas noĩare pꝛimũ vel ſecũdũ:ſʒ
ſolũ recita noia ⁊ cognatiões ſinguloꝝ ꝑ oꝛdi⸗

nẽ. Ille vo ſtatim ⁊ celeriter cepit dicere. Pr nr
qui es in celis ſanctificet᷑ů nomẽ tuũ ⁊c.vſq; in fi

nẽ. Cõfeſſoꝛ aũt cepit ridere:⁊ ille ait.Quid ride
tis. Tũc ↄfeſſoꝛ dixit:rideo qꝛ didiciſti Pfr nr̃.

TZũcille exclamauit dicens. Põt facere deꝰ ꝙ Hᷣ

P nr̃: Pꝛofeco nunq; credidiſſem poſſe il/
lud addiſcere.Eſt aũt mibi mag gratũ ̊ didi⸗
ciſſe qᷓ; ſi baberẽ decẽ aureos in manu mea:⁊ iõ
ipſis pauꝑib elargioꝛ frumentũ qð eis cõmo⸗
daui amoꝛe veſtri:qͥ me tali mõ feciſtis addiſce
re Pr nr̃.O qͥt huic ſimiles reperiunt᷑:qͥ ꝓ lu⸗
cris tꝑalibo etiã difficilia queq; mẽoꝛia cõmen/
dãt:ſed ꝓ lucro aĩe ⁊ ſua ſalute dicunt nõ poſſe
addiſcere vel ĩ mẽoꝛia retinere ſimbolũ fidei: et
alia neceſſaria ad ſalutẽ:⁊ iõ vt nlłs de ignoꝛan
tia excuſare ſe poſſit:⁊ vt oẽs artickos meliꝰ in⸗
telligat:audite illos vulgari ſermõe.
Credo in deũ patrem omnipotentẽ
Creatoꝛẽ celi ⁊ terre
Ita dixit Petrus piſcatoꝛ
Dixit andreas ego cũ puro coꝛde
Credo in ieſum xpᷣm vnicũ filiũ
Dei noſtri ⁊ boni domini
Qui conceptus eſt de ſpirituſancto
Dixit iohãnes eſt e maria natus
Virgine ſᷣm veram ꝓphetiam
Sub pylato fuit paſſus
Crucifixus moꝛtuus ⁊ ſepulttus
Jacobus maioꝛ:dũ hocſum locutus
Deſcendit ad limbũ noſter ſaluatoꝛ

Kero⸗ ſanctos liberauit meroꝛe

pꝛoteſtat᷑ Jacobus minoꝛ
Tertia die vt erat pꝛophetiſatum
De moꝛte ad vitam reſuſcitatus
Sanaus thomas manu tetigit

Aſcendit in celũ totus gloꝛioſus
Dicit philipus bomo ſapiens
Sedet ad derterã dei omnipotentis
Barcholomeus:totũ me facit tremere
Quia ſuꝑ omni culpa ⁊ fallẽtia in die finali
Chꝛiſtus de celo veniet iudicare
In ſpiritũſanctũ credit omnis gens
Dicit matcheus:quiveraciter

De patre ⁊ filio deo pꝛocedit

Sancta mater eccłia eſt ſancificata
Cum ſuis ſacramentis pꝛedicata
Simon.Et de ſanctis vera cõmunio
Vt thadeus eſt teſtificatus HD
Per baptiſma ſanctũ ⁊ contritionẽ
Deus remittit omnẽ offenſionem
Suos moꝛtuos reſuſatabit
Qui poſtea in eternũ gaudebũt vł pena afficiẽt
Boni gloꝛioſi in patria felicd
Rei in inferno vt mathias dicit .
Popule meꝰtibi in vulgarẽ linguã tranſtuli
Credo.latine ſimbolũ vocatum
Imponas coꝛdi tuo cũ ſincera fide
Saluus nõ poteſt eſſe qui alicer credit
Seabfee credite id quod vo bis pᷣdicaui
i vultis ꝑuenire ad ſupꝛemũ regnug
De trib vitijs impedientibo fidẽ.ſ.Luxurie.
Auaricie.?⁊ Suꝑbie. J

Ercia pars no/
t ſtri ſermonis dicit᷑ impeditiõis. LCnia
em ſunt pncpalia vicia q̃ impediunt
verã fidẽ. Pꝛimus eſt voluptad ſiue
luxurie:o quot a fidei federe receſſerunt lururie
vinculo attracti. Nã Eccłi.iij.ſcriptũ eſt. Uinuʒ
⁊ młieres apoſtatare faciũt ſapieẽtes.Filij iſrł
viciũ gule ⁊ luxurie decepti ſũt a Balaach. Nu
meri.xxiiij. Et ad infidelitatꝭ cultũ attracti. IJbi
em̃ dicit᷑ ꝙ foꝛnicatꝰeſt ꝓpłs cũ filiabꝰ Moab:
ue vocauerũt eos ad ſacrificia ſua:⁊ illi come⸗
rũt ? adoꝛauer̃t deos moabitaꝝ. Quis dece
pit ſapientiſſimũ Salomonẽ vt tepla idoł edi/

ficaret:⁊ adoꝛaret ea.vt habet᷑.iij. Reg.xj.niſi Rᷣ

excecatũ viciũ luxurie.Nã cũ iã eſſet ſenex depꝛa
uatũ eſt coꝛ eius ꝑ mulieres: vt adoꝛaret deos
alienos.O quot infideles fecit h malediccũ vi⸗
cium:vt dicat nõ eſſe aliã vitã pᷣter hãc. Et ideo
iĩmundiſſimus Machometꝰ vt ad ſectam ſuã
multos attraheret:frena omni voluptati laxa⸗
uit:vñ in Alchoꝛano ſuo dicit ſuis cultoꝛibus:
vxoꝛes veſtre terre veſtre ſũt:arate eas ſicut vul
is: o diabolice ⁊ iniqͥſſime vir quãtos his ver?
ad falſiſſimã ſectã tuã ꝑduxiſti. Scriptũ eſt emrm
ij. Eſdre.iiij.c. Foꝛtioꝛes regibo mulieres. Et iõ
de hac impuriſſima luxuria ſcriptũ eſt in figu⸗
ra.iij · Reg.xviij.c.q Jezabel vxoꝛ regis Achab
interfecit ſiue occidi fec ꝓphetas dei. Jezabel au
tem ſᷣm Hierony.interpꝛetat᷑ cohabitatnix ſiue
ſterquiliniũ:⁊ ſignificat luxuriã qͥ cobali in

peccatoꝛ eſt capit᷑ ab a.
iciũ eſt auaride:dictt em̃ Apls
6 ſj. ad Thi. vj. Radix oim maloꝝ eſt cu⸗

coꝛꝑibb hoĩm:⁊ adeo eſt fetidiſſima vt oĩm pu
tredinũ ⁊ ſterquilinij fetoꝛes ſuꝑet. Hec ̊ vxoꝛ
Achab.i.diaboli voluptas ⁊ luxuria multos qͥ
videbant᷑ colũne in eccleſia dei ꝓſtrauit:⁊ a fide
deiedit aut a religioe ſua apoſtatare fec. Si eiñ
centũ exeunt ab obſeruatia alicuiꝰ bone religio
nis:nonaginta nouẽ diſcedũt ꝓpter hoc abomi
nabile viciũ luxurie:licet apoſtaſiam ſuã diuer
ſimode palliare ſtudeãt.Et bᷣ eſtqð dicit᷑ de mu
liere impudica Pꝛouer.vij.Foꝛtuſſimi quiq; in
terfecti ſunt ab ea:⁊ qð peius eſt:qui voluptate

ac luxurie ſe dederũt:difficile ad deũ reuertun?.

Juxta illud Oſee.v. Nõ dabũt cogitatiões ſu⸗
as vt reuertant᷑ ad dñm:qꝛ ſpiritus foꝛnicatio⸗/
nis in medio eoꝝ. Et tales figurant᷑ ꝑ illũ qͥ di⸗
xit Luce.xiiij. Uxoꝛẽ duxi: ⁊ ideo nõ poſſuʒ ve/⸗

mnire. Qua ꝓpter hoꝛta?᷑ Salomõ Pꝛouer. v. ad
fugiẽdas mulierũ ↄuerſatiões:maxime religio
ſos di. Lõge fac ab ea viã tuã:⁊ ne appꝛopinq̃s

foꝛib domꝰ eius. Et ronem aſſignat Augꝰ.in
quodã ſermone di.Quia nõ es Samſone foꝛ⸗
tioꝛ:nec Dauid ſanccioꝛ:nec Salomone ſapiẽ⸗
tioꝛ.Oẽs em̃ hij a mulieribo coꝛrupti ſunt:⁊ ad

peccata ꝑducti:iõ Ecclłs.vij.dixit ipſe Salomõ

poſtq; deceptus fuit a vanis mulieribj. Muli
erẽ inueni amarioꝛẽ moꝛte:laqueus eſt venato

rũ.i.demonũ:⁊ ſagena coꝛ eius:vincula ſũt ma

nus illius:qui placet deo effu giet es:qui zurez

Ecũdũ viciũ

piditas:qͥs em̃ induxit Balaã vt doce⸗

ret Balaach vt deciget filios iſrael. lũquid nõ

auaricia.vtiq; vt habet᷑ flume.xxuij. Hoc ma/⸗

ledictũ viciũ fuit ilud ꝓpter qð Judas vẽdidit

xpᷣm. Matth.xxvj.c. Et bᷣ eſt qð detinet iudeos

ne credst in xᷣm:ne amittãt diuitias male acqᷣ/
ſitas. Hinc eſt ꝙ antixpᷣs ꝓpter diuitias dedpi
et multos ⁊ multi ꝓpter auaritiã adherebũt ei:

qꝛ Daniel.viij.phetatũ eſt. In copia eoꝝ occi⸗

det plurimos.⁊.xj.c.ſcriptü eſt: Multciplicabit

gliam:⁊ dabit eis ptatem in młcis:⁊ terrã diui
det gratuito. Hinc etiaʒ Oſee.x.ſeribit᷑. Scoõm
młtitudinẽ fructꝰſui:multiplicabit altaria. Ju

xta vbertatẽ terre ſue exuberabit ſimulacrꝭ.Que
oia oↄfirmant᷑ ꝑ Eſaiã.j.c.dicentẽ. Hieruſalẽ pᷣn
apes tui infideles.Et reddeẽs cauſam ſequitur.
Oẽs diligũt munera: ſequunt᷑ retributioes.O

quot inueniunt᷑ iudices qͥ falſas dãt ſnias ⁊ fi⸗

dem nõ ſeruãt his ꝓ quib ſe daturos ſniam ꝓ
miſerãt:ab altera ꝑte munera accipiẽteſ.Ait em
Heinric ſamarienſis.li.j.ꝑte.ij. Deuiat a vero
coꝛruptꝰ munere iudex: Falſidicũq; facit impia
gaza piũ. Et ꝓpterea dicit Dauid ps.xxv. In qͥꝝ
manibo iniqᷣtates ſũt:dextera eoꝝ repleta ẽ mu
nerib:⁊ Juuenał li.j. Satira.iij.inqͥt.Quantũ
quiſq; ſua numoꝝ ſᷣuat in archa:Tãtũ hʒ ⁊ fi⸗

Qei. xodi q; xxiij. ? Deutero. xvj. ðꝛ. ꝙ mune⸗

V

ra excecãt ocłos ſapiẽtum:⁊ iĩmutãt vᷣba inſtox
Jðo exclamat Eſaias.c.xxxiij.ſui libꝛi:di.Ue qᷓ
iuſtificatꝭ ĩpiũ ꝓ mũeribo:⁊ inſtici iuſti auferi
ab eo. Hec maledica anaricia ⁊ amoꝛ pecu⸗

nie eſt illa iniqtas q̃ fac hoĩes etiãdeũ negare.⁊
de b habet exeplũ qð ponit᷑ ĩ cõpedio theologie

qð ab aliq bo Alex.ð ales apꝛopat᷑. Ibi emðꝛ.
li.j.cij. in biſpania qͥdã leuis hõ lũdebat ad
ludũ taxilloꝝ: ⁊ ludo ꝓcedẽte cepit pecuniã ſuã

amittere.Dolẽs ̊ ð amiſſiõe coꝛde oꝛabat deuʒ

vt eũ vicere faceret:vł ſaltẽ amiſſaʒ pecuniã recu
perare. Et q̃nto plꝰ deũ rogabat płꝰ amittebat:

etiã qñ apparebat ꝙ deberet vincere:⁊ habebat

bonũ ludũ ita ꝙ oẽs mirabant᷑ ꝙ talẽ ludum
amicteret. Amiſſa aũt ĩ ludo tota pecunia quaz
habebat:veſtes qͥʒ qs poꝛtabat:vſq; ad camii
am amiſit. Tũc valde ↄfuſus ⁊ 3 deũ infidelis

factꝰex auaricia:qꝛ eũ nõ exaudierat:totus furi
bũdus ad domũ ſuã acceſſit:armaturaſq; ſuaſ
⁊ oĩia bona munimẽta ſui coꝛꝑis q̃ habebat ac/⸗

cepit:ac totꝰarmatꝰ ac ſi capũ duelli itrare debe
ret:equũ aſcẽdit:⁊ ad plateã vbi miti erãt hoies

ↄgregati veit:⁊ vniuerſ aſtãtibo voce furibũda
dixic. Si qͥs eſt amicꝰ ⁊ fideł dei:q dicat deũ eẽ
aliqͥd:vadat ⁊ armet ſe:qꝛ egõ reddã eũ moꝛtu⸗
umꝛ⁊ victũ.Ego em̃ dico ⁊ teneo ꝙ deꝰ nõ c. At⸗
toniti aũt fuerũt ſingłi q aderãt:vba tã iniq̃ au

dliẽtes:nilłs tñ ei tãq; furibundo voluit rñdere.
Sʒ cui nõ rñdit hõ rñdit deꝰ. Nã deꝰ q flagella
uit pharaonẽ opponẽtẽ ſe diuie potẽtie:⁊ eũ pu/
niuit ꝑ muſcas:miſit vnã muſcã lʒ eẽt tᷣus bye
mis:q̃ eũ ſicĩ fade iuaſit:⁊ int᷑ galeã⁊ fſadẽ ſepo
nẽs tãa acrit᷑ eũ aculeis ſuis leſit:q oꝑtuit eũ ga
leã deponere:⁊ ĩ trã ꝓijcere.at vbi muſca liberũ

habuit acceſſũ ſic eũ paſſim ĩ facie feriebat:q ſe

defẽdere nõ valẽs:nimis fatigatꝰ ð eqͥ ad terrãẽ

cecidit:⁊ faciẽ vſus trãvt ſe poſſet a muſca tueri
poſuit.At muſca foꝛtiꝰeũ iuaſit: nec ceſſauit qͥ⸗
uſq; publice blaſphemiã qua oꝛe ꝓfano ꝓtule⸗
rat oibo audietib cũ coꝛdis gemitu reuocauit:

dixitq; ꝙ vere deꝰ e:⁊ ſolꝰ ẽ oipotes:qͥ voluit in
ſaniã ſuã ⁊ blaſphemiã ad maioꝛẽ ſua ↄfuſionẽ

ꝑ vnã muſcã ↄfũdere:atq; eũ ꝑ tã minimũ aiat
ſuꝑare.q̊ diqao ſtati muſca receſſit. Et ille qͥ ꝓpt

auariciã amiiſerat fidẽ: ̊ diuio flagello ad fide⸗

licatẽ redijt.O qͥt auani ſũt ifideles qͥ totã fides
ac ſpem ſuã poſuer̃t i pecunia ⁊ theſaurꝭ:⁊ ideo
diẽ Paulꝰad Epbᷣ.v.CX auancia ẽ idoloꝝ ſer⸗
uitꝰ.Facit em̃ hoĩem apoſtatare a dᷣo:nã ſic ido
latra ſe hʒ ad idola:⁊ oẽm ſuã ↄfidẽtiã hʒ in eis
ita auarꝰſe hʒ ad pecunia ⁊ mudi diuitias:vti⸗
quit Nico.ð lira ſuꝑ pᷣdica vba Pauli: ⁊ ↄſe⸗
quẽter efficit᷑ młtoties infidel.
Eroiũ ⁊ vltimũ vicũ iĩpediẽs fidẽ ðꝛ ela⸗
t tionis ⁊ ſuꝑbie.Dũ em̃ curioſi ea q fidei
ſüt volũt ꝑqͥrere:⁊ nõ valẽt atcingere/p⸗
pter ipſoꝝ alcitudinẽ:mũt i diuerſos erroꝛes:⁊
tũcſuꝑbi ⁊ tumiduqð ſuis fabꝛicauerũt fantaſ

orronft
abaffintby
ſurnenu
oeniiE&

ſꝙ morcui

göͤtnerlai
(Nediacerde
figevernas
ad Pori⸗
ℳſobꝛietn
ſsockin
bulcppont⸗
eñctpoſſfibe
diisdencz
Segoſund
ſtlagccegt
nusinrelle
c, Jobee

ſis ſoſtid

iolpotent⸗a
Pfungtorint
lbriinctrd
Cimelige
ſorcliena
viuiniep
boni ſupo⸗
lus znac
geeſſibile⸗
gcr notu
Uliſimas B
ſercedüte
acus cope⸗
danicc
llud
Emognin
eſtarmne

intelleand

Cpꝛehigt
Werde

Anmirfhaitft,

n nn
enn
hiatwog
ns ölitceg
uehtemniſi
ieckanhrden
Nemiſeenin
heſenndr
Nrrzir
nuignnilnin
M
:tiin
abc,
iudde daudin
gͦdtüdnen
vrmnwg Mii
cir ttinniar
uncb initene
itontan di⸗
muiahürhhlsn

B

l
CrRNn

Küniſuintunin

ier and /

ſehersaln

tüguͤ nnnn

ETR

‚NR

matibo credẽtes mag ſapiẽtib credere nolũt.iõ
ʒ iſtos exdamat dñs Hiere.xlix.dicẽs hmõi ſu
ꝑbienti.Arrogantia ⁊ ſuꝑbia tua decepit te:vbi
glo.inqᷣt.Oĩs hereticꝰarrogãs:qꝛ ſuꝑbia facit
herecicũ:nõ ignoꝛãtia:vt eciã inqᷣt Richar.i.iiij.
di.xiij.ar.iiij.q.iiij. Neceſſe eſt ꝗilłqͥ volſteſſe fi
deles:vt ſimplicit᷑ credãt:⁊ nõ qrãt ꝓbare ꝑ rõ⸗
nes ea q ſunc fidei:qꝛ vt inqͥt Areſt.ij. Metha.

Demõſtratiõeʒ de oibo fieri eſt ipoſſibile.qᷓrẽtes

em̃ rõnes ad credẽdos arcicłos fidei:dũ nõ iue

niũt:herecici ⁊ ifideles fiũt:iõ Tactã.in.ij.diui⸗
naꝝ inſtitu.aduerſus gen.ait.Si credis cur er⸗

go rõnẽ reqͥr:qᷓ põt efficere vt non credas.De h
hẽ exẽplũ de qͥda ſapiẽte Pho.qͥ cũ rone demõ⸗
ſtratiua ꝓbare nõ poſſet ꝙ moꝛtui deberẽt reſur

gere cũ eodẽ coꝛꝑe:nõ credebat reſurrectionem

moꝛtuoꝝ futura. ad moꝛtẽ vᷣoveniẽſ moleſtatꝰ
ab affinibo ſuis vt crederet moꝛtuos debere re⸗
ſurgere:nõ valẽs ampliꝰſuſtinere eoꝝ infeſtati

onẽe rñdit. Ego bñ credã:ſʒ videbit ꝙ nõ erit ve
rũ ꝙ moꝛtui reſurgãt.Sumplicit᷑ ꝗ̊ credamus
qð tenet ſccã mr̃ eccłia.ſcptũ eſt em̃ de ↄſe.di.iiij
c.veit ſacerdos. Nõ ꝑ ſig ⁊ rõnes:ſʒ ꝑ ſimpliceʒ
fidẽ veritas colligẽda eſt. Itẽ glo.ſuꝑ illud apłi
ad Ro.xij. Nõ pł ſapere q; oꝑtet ſaꝑe ſʒ ſapere
ad ſobꝛietatẽ.ait.Suꝑbe nature ſpecłʒ hũilita/
tis qð eſt ſincera fides ſine alia viſibili rõne de/

buit pᷣponi:vt a ſuꝑbia ad hũilitatẽ trãſeat.lõ

em̃ eſt poſſibile ꝙ itelligamꝰ ꝑ rõnẽ naturalẽ eſ

ſentiã diuins. Nã inqᷣt Dionyſiꝰ in li.de myſtica

cheolo.Deꝰ qͥ eſt oĩm glłia eſt iuiſibil ⁊ inacceſſi
bilis oẽmq; intellectũ ac oẽm rõnẽ excedens: et

Bꝛego.ſuꝑ illa vba Job.xxvj.c.Cũ vix paruaʒ

ſtũla acceꝑimꝰinqͥt totũ qᷣcqͥd de deo põt hũa/

nus intcellectꝰ intelligere eſt qſi qdã ſtilla liqᷣris
⁊c̃.Job.xj.c.loqns ꝑ antifraſim dic iſtis curio⸗
ſies: foꝛſitã dei veſtigia cõpꝛehẽdes ⁊ vſq; ad ꝑfe

ctũ oipotentẽ reꝑies:excelſioꝛ eſt celo ⁊ qd faceſ
ꝓfundioꝛ inferno ⁊ vñ ↄgnoſces:⁊.xx.c.eiuſdẽ
libꝛi inqt vbi iuenit᷑ ſapietia.ſ.increata.⁊ qͥs eſt
locintelligẽtie.ſ.vt ipam increatã ſapiẽtiã quis
intelligat.⁊ ſeqᷣ᷑. Abſcõdita eſt ab ochis omniũ

viuẽtiũ. Plato qͥʒ in thimeo inqͥt.Deꝰ eſt ſmũ

bonũ ſuꝑ oẽm ſubſtantiã oẽmq; natura. Pau
lus q̊́ʒ.j.ad Thimo.vj.ait.Deꝰ lucẽ habitat in/⸗
acceſſibilẽ:quã niłs hoim vnq; vidit. Auicẽna
qͥʒ.vj.naturaliũ inqͥt. Res dei altuſimas ⁊ ſub
tiliſſimas nõ põt intellecꝰhũanꝰ cõpꝛehẽdere:

qꝛz excedũt eũ. X aũt diuinã maieſtatẽ nõ vale

amus cõpꝛehẽdere ꝓbat᷑ réne ꝓpoꝛtiõis. Inter
potentiã em̃ ⁊ obiectũ dʒ eſſe ꝓpoꝛtio.iij.de aia.
7.x.Echi. Sʒ maieſtas diuia eſt infinita:iuxta
illud ps.xlvij. DHagnꝰ dñs ⁊ laudabiłmimis
⁊ magnitudis eiꝰnõ eſt finis.Et quicqͥd in deo

eſt eternũ eſt:vt ait Plato in Thimeo.Ergo ab
intellectu humano q eſt finite potẽtie nõ poterit
coõpꝛehẽdi:finiti em̃ ad infinitũ nilła eſt ꝓpoꝛtio
1..Mecha. lij. et.viij. Phiſico. ⁊ pꝛimo de celo

⁊2 mũdo.Infinitũ em̃ de ſe eſt nobis ignotũ.j.
Pbilico.⁊ ĩpoſſibile ẽ ifinira ꝑtraſire.j. Poſte⸗
rio.Dicit aut Philo.ij. Metha. Qð ſiẽ ſe babʒ
oculꝰnoctue ad lumẽ ſolis.ſic ſe habet ĩtellecꝰ
n ad ea que ſunt manifeſtiſſima i natura.õ
g̊ debemꝰ curioſe inqͥrere de articłis fidei.qꝛ ſic
volẽs reſpicere curioſe cõtra ſolẽ amittit viſuʒ.

ſic volẽs ꝑ rõnẽ cõphẽdere ſacramẽta celeſtia fi

et cec mẽtalr ⁊ ifideliſ. Scriptũ ẽ em̃ Pꝛouer.
xxv. Scrutatoꝛ maieſtaq oppꝛimet a gkia. Jõ
ðꝛ in.c.j.de ſũma tri.⁊ fi.ca.ꝙ ſimpłr eſt creden
dũ.Qui em̃ ãbulat ſimpliciter. ãbulat ↄfidẽter
vt ſcribi᷑ Pꝛouer.xj. Pꝛopterea Ambꝛo.i li.de
trini.inquit id qð recitat Magf ſeñ.in.iij.di.
xxij.di.Auferant᷑ argumẽta vbi fides qri᷑. In

bis que ſunt fidei piſ catoꝛibo credit᷑.nõ dialeri⸗
cis.hec ille. Habeamꝰg& ⁊ teneamꝰſccãʒ fidẽ ca

cholicã.licet es ꝑ argumẽta mũdane ſcie ꝓbare

nõ valeamꝰ. nec qramꝰea qᷓ ſunt ſuꝑ ĩtelligetiᷓ
nfr̃am.Ait em̃ Uulpianꝰiuriſcõſultꝰin.l. Si fi

deiuſſoꝛ.S. Queda.ff.mandati.HBone fidei nõ
ↄgruit de apicib iuris diſputare.Et põt moꝛa

liter duci ad ꝓpoſitũ. Et idẽ notat᷑.ff. ad.l.aqli.

l.iua vulnera tꝰin fi.Et eſt texꝰ Juliani iuriſcon
ſulti.Idcirco Cato moꝛalis ait in ſuis docu⸗
mẽd. Mitte archana dei.celũ q; inq rere qͥd ſit.
Cũ ſis moꝛtalis que ſunt moꝛtalia cura.Que
ramꝰg itelligere ↄſciam nr̃aʒ ⁊ vitã:⁊ ſi mala ẽ
emendemꝰꝑ pniam.⁊ tantã habeamꝰfidẽ vt ꝓ
eg moꝛi ꝑati ſimꝰ. Ut cnilibet nrʒ dicere poſſit
ſaluatoꝛ nr᷑. Magna ẽ fides tua fiat tibi ſicuct
vis.i.habeas graʒ meã in hoc ſeculo.⁊ vitã eter
nam in futuro. Amen. ́́Uÿ
Feria ſexta poſt pꝛimã dominicã quadrage
ſime de repꝛobatõe ſecte pagani. Machometi
⁊ Judei.Sermo quartuſdecemus. 1%½%

P △ PUe ſunt
Je D eſtre Ezechle l.
v xviij. Fuit qrudã hereticoꝝ fallſiſſi
ma opinio dicetiũ.CX qlibec põt
ſaluari i ſua lege ⁊ fide.Qu erro⸗
neã opiniõeʒ repꝛobãt oẽs Theologi maxime
Alexã.ð ales i.iij.ꝑte ſũme ĩ tracta.ð fide.⁊ ſan

ctꝰ Bona.i.iij. di. xxiij. ? Ric.i bidẽ ar.iiij.q.iij.
⁊ btũs Lho.ij.ij.q.uij.ar.vj.Et pᷣt ſic ꝓbari ꝙ
nõ ſit niſi vna va fides. Nã inqͥt Phi.ij.ð gña
tiõe. Idẽ manẽs idẽ ſꝑ aptũ natũ eſt facere idẽ.
ptʒ iĩ luce ſꝑ emittẽte ſplẽdoꝛẽ ⁊ nũqᷓ; tenebꝛas.⁊

in melle a qͥ nũqᷓ; pcedit amaritudo ſz ſꝑ dulce

do.Et in igne qͥ ſꝑ emittit caloꝛẽ ⁊ nũq; frigus

Sed deꝰſꝑ manet idẽ.vt inqᷣt auctoꝛ i libꝛo de
cauſis. Cauſa pꝛima exiſtit in omnibꝰrebo 'm
diſpoſitionẽvnã: ⁊ Plato in chimeo dicit. Pꝛi
ma cauſa eſt ſine vlla variatiõe:? Philoſophꝰ
xij. Methaphiſice ait. Deꝰeſt actus purꝰſim⸗
plex: æ immobilis:⁊ eternus:⁊ ſemꝑ vna ⁊ ſim
plici delectatione gaudet: vt teſtat᷑ ideʒ Philo.

Vi· Ethi. biand die, Simpilc Timutabi,

/
2 ℳ

EEE⸗
2
anw f
5 . 3

4*
2

Bermo

lis nature ſꝑ vna⁊ eadẽ eſt actio. Hoc pᷣſuppoſi
to dico ꝙ vᷣtus fidei in aia cuiuſq; ꝓcedit a deo
Ut inqͥt Augꝰ.in li.de libero arbitrio.Et ponit
de oſe. di. iiij. c. Gra. vbi ðꝛ ꝙ fides eſt dei donũ
Ideo Sapiẽtie.iij.dicit᷑.habit᷑ ei fidei donum
Cũ g̊ fides ſit a deo:⁊ deꝰſit ſemꝑ manẽs idẽ in
uanabilit᷑:ergo neceſſario infũdit in aiabe vnaʒ
ſolã fidẽ ⁊ nõ diuerſas.Et põt adduci ad bᷣ ꝓpo
ſitũ illud qð dicit Philoſo.viij. Politico.inqͥ/
ens.Qm̃ vnus eſt finis ciuitat oim:iõ neceſſa/
riũ eſt ad eiꝰfinis ↄſeruationẽ alias ↄſecutionẽ

eſſe vnã diſciplina ⁊ eandeʒ oim. Paułꝰ quoq;

ad Epheſios.iiij.c.inqͥt. nus deusvna fides:
vnuʒ baptiſma:⁊ Augꝰ.in li.de verbis dñ ait.
Vna ſola eſt fides deo grata ⁊ hoibo ſalutifera

in qua oẽs ſaluant᷑ qͥ ſaluari debẽt: ⁊ extra qua⸗

ſaluari ipoſſibile eſt:hec ille. Et ↄfirmant᷑ pᷣdi/

cta.Nã ſᷣm Philoſop.j. Poſterioꝝ.⁊.iiij. Phi.

Affirmatio ⁊ negatio nunq; ſũt vera de eodem
Ergo nõ eſt poſſibile:ꝙ ſaraceni:iudei: pagani
2 chꝛiſtiani:poſſint oẽs dicere verũ de eodẽ ob/⸗
iecto credito.ſ.ðᷣo cũ diuerſa ſentiãt ⁊ credãt.Er
go neceſſe eſt vnaʒ tm̃ eſſe fidẽ verã in oib ho⸗
minibo. Hec aũt eſt fides catholica ⁊ xpᷣiana de

qua dicit Scotꝰ in.iij.di.xxv.q.j. nullus vn⸗
q; ſaluatꝰeſt etiã ð his qͥ fuerũt i veteri teſtamẽ
to ſine fide ieſu xpᷣi ſaltẽ iplicica añ eiꝰ incarnati/
onẽ.Et idẽ dicit Hugo ð ſctõ vicc.in.j.de ſacra“
mẽtiſ:addẽs qꝙ ſic̃ niłs põt eſſe ſine creatoꝛe:ita

nec reꝑari ſine redẽptoꝛe:̊ ſicut fides de creato
re ſemꝑ fuit neceſſaria ad ſalutẽ.ad Hebꝛeoſ.xj
Credere em̃ oꝑtet accedentẽ ad deuʒ qꝛ eſt: inqͥt
Paulꝰ. ⁊ Eccłi.j.dicit᷑. Unꝰeſt altiſſumꝰ creatoꝛ

oim oiportẽs:ita poſt lapſum fuit neceſſaria fi⸗
des de mediatoꝛe:⁊ idẽ dicit Rugꝰ.li.ↄtra pela/
giũ. Immo ita fuit neceſſaria fides xpᷣi incarnã
di ⁊ paſſionãdi ꝙ angeli qͥ remãſerũt in celo et

pꝓpugnauerũt cũ angelis malis:nõ aliter habue
rũt viccoꝛiã niſi in vtute mediatoꝛ ⁊ paſſionis
eiꝰ. Uñ Apoc̃ xij.ſcriptũ eſt.Factũ eſt pꝛeliũ ma
gnũ in celo Michael ⁊ angeli epᷣliabant᷑ cum
dꝛacone ⁊ ipᷣi vicerũt üllũ ꝓpter ſanguinẽ agni:⁊
ꝓpter vᷣbũ teſtimonij ſui.Dicit qͥ̊ʒ btũs Tho.ij
ij.q.j.ar.vij.q myſte riũ incarnatõis ⁊ paſſiõis

xpᷣi opoꝛtuit omni tꝑe credere vt colligit᷑ etiã ab

aplo ad Gala.iij.c.⁊ hᷣ eſt qð dicit᷑ Acc.uij.õ
eſt aliud nomẽ ſub celo datũ hoibꝰ in q̊ opoꝛte/
at nos ſaluos fieri.Et ideo diuerſis natioibova
rias ſeccas habẽtib:⁊ in xpᷣo nõ credẽtibo dicit

dññs v̈ba ꝓpoſita. Uie vie pꝛaue ſüt. M

Ola aũt via fidei catholice eſt vera:certa
8⁊ infallibilis:atq; indubitãter tenẽda:

—

dʒõð ꝓbari põt mitis fundamẽtis: qᷓ po/
nit docoꝛ ſubtilis Johãnes ſcotus:⁊ alij theo⸗

logi minoꝛiſte in ꝓlogo.j.ſen.Et ppmo ꝓpter pꝛe

nundationẽ ꝓpheticã. Nihil em eſt in articulis
fidei xpᷣiane qð nõ fuerit pꝛius a ſanctis ꝓphet⸗
diuino ſpiritu pᷣnunciatũ:vt patere põt ex dic⸗

XI

in ſermone pꝛecedenti parteſecunda et dicen⸗
dis in hoc ſermone parte tercia. Unde Actuuʒz

x.dici᷑ de xpᷣo. Huic omnes pꝛophete teſtimo

nium ꝑhibent ⁊c.Et.ij. Pecri.j.ait apoſtolus
Habemus firmioꝛẽ pꝛopheticũ ſermonẽ:cui

benefacitis attendentes hoc ipſuʒ itelligentes

qꝙ; omnis pꝛophetia ſcripture pꝛopꝛia iĩterpᷣta⸗
tione nõ fit. Nõ enim voluntate humana alla⸗
ta eſt aliquãdo pꝛophetia:ſed ſpirituſancto in
ſpirati locuti ſunt ſancti dei hoies. Cum ergo

futuroꝛũ cõtingentiũ ſo lus deus ſit cognitoꝛ
Vnde diciur Eſaie.xlvj.Annunciate que ven⸗

tura ſunt:⁊ ſcemꝰquia dij eſtis:⁊ in.c.j.xxvj.q.
v.ſcriptũ eſt. Futura pᷣſare ſoliꝰ ði ẽ.ſeqͥtur ꝙ

oia q ad fidẽ nr̃aʒ ꝑtinẽt ſunt viſſima:qꝛ a ſola
infallibili veritate diuina fuerũt ꝓphetis itima
ta:⁊ ab eis pꝛenũciata. Et cũ pᷣdice pᷣnüciatio

nes:⁊ ꝓphetie:licet in maxima numeroſitate eſ
ſent:iam fuerint pꝛo maioꝛi ꝑte adimplete:nõ
eſt dubicandũ:qꝙ eciã relique adimplebunt᷑:vt
ait Aug.xij.de ciui.dei.Sicut ẽ de aduẽtu chꝛi
ſti ad iudiaũ:⁊ de eterna retributione bonoꝛũ
⁊ maloꝝ:vnde Greg.in omelia.j.dñice ð aduẽ
tu inqᷣt.Cum multa pᷣnũciata iaʒ cõpleta ſint:
nõ eſt dubiũ qͥn etiam ſequẽtur pauca quere⸗
ſtant:qꝛ ſequẽtium rerũ certitudo eſt pᷣteritarũ
adimpletio. Scðʒ füůdamẽtũ qð ponit doctoꝛ

ſubtilis eſt ex ſeipturarũ ↄcoꝛdia:vnde vbiſu

pꝛa ſic arguit. In nõ euidetibo ex terminis:nec
ex pᷣncipijs:etiã euidentia hñtibus ex terminis
nõ ↄſonãaãt diſpoſiti diuerſimode ⁊ młtifoꝛmit᷑

niſi a cauſa ſuꝑioꝛi eoꝝ intellectus ad cõſenſuz
ĩdinet᷑. Sed ſcriptoꝛes canonis varie varioq;
tẽpoꝛe:⁊ loco diſpoſiti ad ſceripturãa ⁊ fidei do⸗

ctrinaʒ cõſoni fuerũt. Que tñ nõ habet euidẽti
am ex terminis:nec etiã ex pncipijs euidentiaʒ
hñtibus ex terminis. Igit᷑ patet poſitum. Ad
cuius fundamẽti declarationẽ eſt ſcẽdũ ꝙ du
plex eſt ꝓpo itionũ euidentia. Quedã enim ha
bet᷑ ex terminis tm̃:⁊ talis ẽ euidẽtia pmoꝝ pᷣn
cipioꝝ:que ſũt ex ſe nota:vt illð.de quolibet di
cit᷑ eſſe vel nõ eſſe ⁊ de nullo ambo ſimul.⁊ illð
om̃e totũ eſt maius ſua parce.Quedãa vᷣo ceui

dẽtia que habet᷑ nõ ſolũ ex terminis.ſed etiãẽ ex

pᷣncipijs hñtib euidẽtiã ex terminis.vt eſt eui⸗
dẽtia ꝓpoſitionũ demonſtrabiliũ.ſic eſt illa p⸗
poſitio.oĩs hõ eſt riſibuliſ que habet euidentiã
ex pᷣmiſſis ⁊ demõſtrat᷑ ab eis ſic arguedo.Oẽ
aĩal rationale eſt niſibile. Ois homo eſt aial ra

tionale.g̊ oĩs homo eſt riſibilis. Dicit ꝭ̊ Sco⸗

tus. In nõ euidetibo ⁊c̃.quaſi dicat.Quãdocũ
q; ſunt aliq ꝓpoſitiones.que nõ ſunt euidẽtes
pmo aut ſco mõ pᷣdicto nõ ẽ poſſibile.ꝙ młti

diuerſimode diſpoſiti ↄſonẽt ⁊ ↄcoꝛdent ſił in

talibus ꝓpoſitionibo.niſi illa euidentia infun/
dat᷑ ⁊ ipᷣe ꝓpoſitiones eis declarent᷑ a cauſa ſu⸗

pioꝛi.puta ab ipᷣo deo ⁊ hoc eſt manifeſtũ. Si
em̃ tales /ꝓpoſitioes ſunt oĩno ineuidẽtes ⁊ ob/

ſaureqhef
habeftoſi
Faians ſp⸗
. oiſene
deabi
hopſegui
dece e
ſcutin ſ
cahund
lerndeh
ceatapmi
Iumulte
Porercopl

onediſie
apparerlte
poſſibleg
Aigvocan
llajaufi
use m
hon? dono.
tenminacion
Conſonren

donwon

Mates affl

manä non
er
poginedaſ
fuerit vone⸗

bus fuoultar
(Ncdabcrinte

rinrckec
Repdüfait
mckdenc
Ppyic dech
duuefſitun
fi. Temi
tll hiſuß.
eduop ve
re Mart
Clicryvniue
miod auc
ülondi⸗
ſtili
maro ſiepe
lbbꝛlſaert
cunkann
deꝛmoꝛib
nodo ven
ſceſtaeſe.
Namnrql
Pock dud
Uchdega
nidus
Ponsft⸗
lumnin

Mijai

beis. nep
sdas ſrogin
nmnen u
ne iſg
urfimn
Nenreii
a ind
um ucirur
nglery
Neinglbanerr
ide Mänchi
Wdunodond
W däaded
ia wüni.
gar ern gue
anwcocktiui

a
odeNe
mwaamndenn
modet MlninNne
Ans cſ

monis
lonperit dad

Ge ti obed iteid

un oſun 1
cvnick ili
õ
imdauznhrft.
rls Regnihade
. Qrlifo
ewang
Has ien
i Ponrcinn
Uinshui
u in lin
neſtlal ,
8 tpninſß
S,mra
Aucndcnin ,

1,

4

Foliũ

ſcure:quõ poterũt tales diuerſimode diſpoſiti

habere a ſeipſis eandẽ euidentia:⁊ deciſionẽ de
pᷣdictis ꝓoſitiõibo:⁊ maxie cũ hoĩes fadcles ſint
ad oiſſentiendũ.l.Itẽ ſi vnꝰ.S.itẽ ſi in duos. ff.

de arbi. Et rõ põt aſſignari:qꝛ diuerſitatem coꝛ

poꝝ:ſequit᷑ diuerſitas animoꝝ.c.qꝛ diuerſitatẽ
de ↄcel.pᷣben.Et iõ dicit᷑ qt capita tot ſentẽtie.c.
ſicut in ſacris.de ↄſe.diſ.iiij.⁊ ꝙ vnaq q; ꝓuin⸗

cia abundat in ſenſu ſuo.c.j.de ſepul.⁊.c.vtinã.

lxxvj.di. Pꝛeterea ſi philoſophi qͥ de natur reꝝ

creataꝝ multa ſcripſerũt habẽtes eadẽ pꝛicpia.

In mulctis tamẽ diſſentiẽtes inter ſe fuerunt:vt
patet eoꝝ libꝛos intuentib.de quibo etiaʒ inqᷣt

Lact.in.j.diui.inſti.Cũ interſe magna ↄcertati/⸗

one diſſideãt ſecũ q; ipſi plerũq; diſcoꝛdẽt eoꝛuʒ
apparet iter nequaq; eſſe directũ:ꝓfecto non eſt
poſſibile ꝙ de ſuꝑnaturalib ⁊ his q̃ nõ habẽt

Aliquã euidentiã ex termis vel bemapus e ſũt
illa q̃ ad fidẽ catholicã ꝑtinẽt ſe ſit t.
nus ⁊ vnꝰ:⁊ h mõi hoĩes in diuerſis regionib

ꝙ deus ſit tri⸗

nati ⁊ demoꝛãtes:a ſeipſis euidentiã ⁊ certã de/⸗
terminationẽ habere potuerint:⁊ ſimul in ean⸗
dem ſententiã ↄuenerint.Ait em̃ Albumaſar li.

.

j.ↄiunctionũ:differentia.iiij.ꝙ lex xvbᷣianoꝝ ve⸗

ritates affirmat difficiles ad imaginãdũ ⁊ hu⸗

manã noticiã trãſgrediẽteſ.⁊ ideo cũ nr̃i ſcripto
res cacholici maxime qͥ vtrũq; teſtamentũ ſacre
pagine deſcripſerunt lłʒz in diuerſis tꝑibo ⁊ loocls
fuerit varie diſpoſiti:tamẽ in tã młtis ꝓpoſitiõi/
bus faculcatẽ totꝰhũane nature excedentibo cõ
coꝛdauerint clariſſimũ eſt ꝙ a pᷣma cauſa.ſ.deo
ecoꝝ intellectꝰad ↄſentiendũ talib ⁊ ſimul cõue
niendũ fuit indinatus:⁊ ↄſequẽter eoꝝ doctri⸗

na eſt veriſſima.Et ad hᷣ argumẽtũ facit Augꝰ.

xviij.de ciui.dei. repꝛobãdo alias ſectas ratõne

diuerſitatis:⁊ diſcoꝛdie ſcribentiũ ⁊ illaꝝ aucto

rũ.Tertiũ fundamẽtũ qð ponit᷑ a docoꝛe ſub/

tili vbi ſupᷣ eſt ſcriptoꝝ ſanctimonia.Cuʒ em̃ in
oꝛe duoꝝ vel triũ teſtiũ ſtet omne verbu. Deute.

xix.⁊ Matth.xviij. trãſumptiue in.c.j.ij.q.iiij.⁊
c.licet vniuerſis.ð teſti.Quãto pᷣdicti teſtes ſũt
maio auctoꝛitat ⁊ ſanctitatꝭ tato maioꝛ fides

eſt illoꝝ dictis adhibẽda.S.in criminali.v. Itẽ
teſtiũ.iiij.q.iij.⁊.lij.ff.de teſti.Quo facto funda/⸗
mẽto ſic ꝓcedit pᷣdictus doctoꝛ ſubtilis di.Aut
libꝛi ſacre ſcripture ſunt ũloꝝ aucoꝝ quoꝝ eſſe
dicunt᷑ aut nõ. Si ſunt eoꝝ: cũ mendaciũ in fi⸗

de ⁊ moꝛibo cũ tanta ſeueritate ↄ demnent:quo/

modo veriſimile eſt oos fuiſſe mẽtitos dicẽdo
ſic iſta eſſe cũ aliter fuiſſe cognouiſſent.ã qui

ↄſiderat quãte ſanctitatis fuerit Moyſes:quõ

poteſt dubitare ipᷣm in ſcnptura ſua fuiſſe men
titũ:de quo dicit᷑ Eccł.xlvj.Dilectꝰ deo:⁊ homi

nibus Moyſes.⁊ ps.cij. ait pꝛophera de deo.
MNotas fecit vias ſuas Mopſi.Et ipᷣe deꝰ iquit
doe Moyſe nũeri.xij. Oꝛe ad os loquoꝛ ei:⁊ pa⸗

lam nõ ꝑ enigmata ⁊ figuras videt deũ:⁊ Exo.

rxxxiij eciã dicit. Loquebat Moyſes cũ deo fa⸗

cie ad faciẽ ſiẽ loqͥ ſolet homo ad amicum ſuſᷣ

pᷣcerea qͥs dicere poſſet Eſaias. Hieremiã. Da⸗
nielẽ: Ezechiele:ceteroſq; ꝓphetas fuiſſe menti
tos:de qͥb inqͥt Aug.ili.xxij.cõtra fauſtũ.Dico
illoꝝ hominũ nõ tm linguã:verũetiam vitam
fuiſſe ꝓpheticam ⁊c̃.Quis iohanẽ baptiſtaʒ in
vtero matris ſanctificatum Luce.j. Sicut fuit
Hieremyas vt habet᷑ ſui li.j.c.credet mẽdacia
ꝓtuliſſe:quo quidẽ Johãne nõ ſurrexit maioꝛ
iter natos mulieꝝ Matth.xj.quiq; tante fuit
ſanctitatis vt ipſe meſſias:? Chꝛiſtꝰ eſſe puta⸗
ret᷑. Johannis.j.Quis hoc credet de Petro et
Paulo Johãne euãgeliſta:ceteriſq; apoſtolis
de quibus ait Aug.ſermone.ij.de Epiphania.
Apoſtoli velut alij celi enarrauerũt no bis glo

riã dei:cur ergo non agnoſcamꝰeos celos qui

faci ſunt ſedes dei ſicut ſcriptum ẽ. Amma iu
ſti ſedes eſt ſapientie:ꝑ hos em̃ celos ũle celoꝝ
fabꝛicatoꝛ ⁊ inhabitatoꝛ itonuit:quo tonitruo
mũdus tremuit.Sancctitas ̊ iſtoꝝ teſtiũ autẽ
ticam reddit fidem noſtrã:quia fuerunt teſtes
omni exceptione maioꝛes:ð quibus tractatur
in.l.optimãa.in fi.C.de ↄtrahen.⁊ commit.ſtipᷣ.
tales enim vocantur illi qui nulla poſſunt exce
ptione repelli:ᷣm glo.Ber.in.c.j.de conſan.et

affi.Qi ſi contra pꝛedicta dicat᷑ nõ iſtos fuſſe

mentitos:ſed potiꝰdeceptos:reſpondet doctoꝛ
ſubtilis ꝙ aſſerere dubiũ tanq; verũ et certum
reputat᷑ mẽdaciũvł ñ lõge a mẽdacio.Qð etiã
aſſerũt oẽs theologi in.iij.di.xxxviij.? Aug.in
libꝛo Enchiri.et trãſũptiue ĩ.c.is aũt.xxij.q.ij.
vbi ait.nec liber eſt a mendacio ꝗͥ oꝛe neſcies ve
rum loquitur. Non igitur teſtes fidei ⁊ aucto⸗
res ſacre ſcripture tanta aſſertione locuti fuiſ⸗
ſent ꝓpter vitandũ mendaciũ quod ſummope
re condemnarunt:niſi de dictis ſuis perfectam
noticiam habuiſſent per clarã viſionem:⁊ ideo
dicebat Joh. bap. Joh.j. Ego vidi et teſtimo⸗
nium perhibui:quia hiceſt filius dei:et Johã
nes euangeliſta inquit ſui Euangelij.c.j. Uidi
mus gloꝛiam eius:gloꝛiam quaſi vnigeniti a
patre plenũ gratie ⁊ veritatis.Et in.j.ſua cano
nica epiſtola.c.j. Iterum dicit:qð fuit ab initio
qð audiuimus:qð vidimus ocłlis noſtris qð
ꝑſpeximꝰ⁊ manꝰ nf̃e ↄtractauerũt de verbo vi⸗
te:hoc teſtamur.⁊ annũciamꝰ vo bis.⁊ Actuuʒ
x. inquit Petrꝰ. Nos teſtes ſumꝰ oĩm q feat in
regiõe iudeoꝝ ⁊ ĩ Hieruſalẽ.mãducauimꝰ⁊ bi
bimꝰcũ illo poſtq; ſurrexit a moꝛtuiſ.⁊.ij.cano
nice epłe ſue.j.c.iteruʒ ait.Nõ ĩdoctas fabulas
ſecuti notã fecimꝰ vobis dñi nr̃i ieſu xpᷣi vtuteʒ
⁊ pꝛeſcientiã.ſed ſpeculatoꝛes facti illiꝰmagni⸗

tudinis. Acapiens enim a deo patre honoꝛẽ et

gloꝛiaʒ voce delapſa ad euʒ huiuſcemodi a ma
gnifica gloꝛia.hic eſt filius meus dilecꝰ.i quo
mihi bene complacui.ipſum audite.Et hãc vo
cem nos audiuimus de celo allatam cum eſſe
mus cũ ipᷣo in monte ſeõ.Quia ergo vera om/

nes teſtes fidei noſtre de viſu locuti ſunt:ideo
dubia ꝓ certis nõ aſſeruerũt:ꝙ ſi foꝛte iterũ di⸗
cat᷑: Apter tꝑalia lucra mẽtiti ſũt:reſpõdet pᷣdi
ctus doctoꝛ:hoc eſſe falſiſſimũ qꝛ hi oẽs tꝑaliũ
2teptoꝛes fuerunt. In quoꝝ ꝑſona dicit᷑ Mat
chei.xix.Ecce nos reliquimꝰomnia ⁊c̃.? Paulꝰ
ad Philł.iij.pꝛo ſe ⁊ omnibo alijs ait.Oia arbi⸗
tratus ſum vt ſtercoꝛa:vt chꝛiſtũ lucrifacerem.
Immo ꝓ veritatis teſtimonio nõ ſoluʒ tꝑalia:
ſed etiã vitã ꝑdere ⁊ inumera mala tolerare vo/
luerũt:de quib ait Apłs ad Hebꝛeos.xj.Alij

diſtẽti ſunt.Alij vo ludibꝛia ⁊ verbera experti.

nſuꝑ ⁊ vincula ⁊ carceres:lapidati ſunt: ſecti
ſunt:teptati ſunt:in occiſiõe gladij moꝛtui ſunt

circũierũt in melotis:⁊ in pellibo capꝛinis:egen

ces:anguſtiati:afflicci:quibo dignꝰ nõ erat mũ⸗
dus.In ſolitudinib errãtes:in montibo:⁊ i ſpe
luncis:⁊ in cauernis terre: ⁊ hi oẽs teſtimonio
fidei ꝓbati inuẽti ſunt:? Hieronymꝰin epła ad

Palmachiũ:⁊ Occeanũ inquit.Eſaias ſerra ſe⸗

cat᷑:Daniel leõibo deputat᷑. Johannes baptiſta
capite truncat᷑ ⁊c.⁊ infra.Et hoc totuʒ: vtnos a
peccatis ſua doctrina reuocarẽt:hec ille. Si au
tem dicat᷑ ꝙ libꝛi ſaqe ſcripture nõ ſunt iſtoꝛuʒ

ſanctoꝛuʒ: ſed eis falſo ſũt aſcripti: dicit doctcoꝛ

ſubtilis:ꝙ hoc aſſerere graue eſt:⁊ inconueni⸗
ens valde videbit᷑ eſſe:qꝛ ſic negabitur quicũq;
alius liber foꝛe illius:cuiꝰ dicit᷑ fuiſſe. Pꝛeterea
aut iſti qui eoꝝ no
nõ fuerunt chꝛiſtiani:aut ſic. Si dicuntur non
fuiſſe xpᷣiani:non videtur veriſimile ꝙ volue⸗

rũt tales libꝛos cõſcribere:⁊ alijs intitulare:at⸗

q; ſectã ⁊ ritũ viuẽdi magnificare:cuiꝰↄtrariuʒ
ipſi credebãt ⁊ obſeruabat.Si vo dicant᷑ fuiſſe
chꝛiſtiani:quomõ credendũ eſt: ꝙ tales libꝛos
mẽdaciter deſcripſerint:cũ lex chꝛiſtiana mẽda⸗
cium tã ſeuere ꝑlequat᷑: ꝓpheta Dauid ps.v.at/
teſtãte:qui ait deo. Perdes oẽs qui loquuntur
mendaciũ. Quomò etiã iſti libꝛi ita autẽtici ex/
citiſſent:atq; ita diuulgati eſſe taliũ auctoꝝ ni⸗

ſi fuiſſent eoꝝ ⁊ ipſi aucoꝛes autentic.Quia ̊

fides noſtra tot ⁊ tales habuit digniſſimos te⸗
ſtes ⁊ ſcriptoꝛes autẽticoſ:iõ vᷣiſſima eſt.
tum fundamentũ:qð ponit doctoꝛ ſubtil
ſupꝛa eſt ecraminantiũ perſcrutatio ⁊ diligentia
Scriptura em̃ ſacra ita fuit a patribo antiquis
examinata:ꝙ niſi liquido ꝑſpexiſſent eam a ſpi
rituſancto ꝓceſſiſſe:nunqᷓ; eam appꝛo baſſent:et
canoniʒaſſent.Qua ꝓpter pᷣdictus doctoꝛ ſic ar/
guit.Aut nulli credes de contingentibo que nõ
vidiſti:⁊ ita nõ credes mundũ fuiſſe factũ ante
te:nec locũ fuiſſe in mũdo vel eſſe in quo nõ fu/
eris:nec iſtũ eſſe patrẽ tuũ:neciũllaʒ eſſe macrem
tuã:⁊ talis incredulitas deſtruet totã vitã po/
liticã. Si aũt vis alicui credere de ↄtingẽtibus:
qð cibi nõ fuit euidẽs:maxime credendũ eſt il⸗
lis:q; tota cõitas appꝛobat pꝛeſertim ſi cõitas il
la famoſa ſit ⁊ honeſta:⁊ cũ maxiĩa diligentia ⁊

ĩa libꝛos deſcpᷣſiſſe dicuntur

Quar.
lisvbi

XIII

examinatiõe recepit axpꝛobata.Talis aũt eſt ſa
cre ſcripture canon.Laãta nẽpe apð iudeos de li
bꝛis habẽdis in canone ſolertia fuit:⁊ tãta apð
chꝛiſtianos de libꝛis recipiẽdis tanqᷓ; autentiꝭ

ꝙ de nulla ſcpᷣtura ꝓ autẽtica habẽda tãta ſolli

citudo vnqᷓ; eſt iuenta.Et ideo tenẽda eſt tanq;
veriſſima:⁊ pᷣapue cũ tã ſolẽnes cõitates deſcri
pturis iſtis curã geſſerint:tanq; de ↄtinenb ne

ceſſaria ad ſalutẽ de quibo Augu.diffuſeloqui
tur in.xviij.de ciui.dei.Et ideo cũcti debẽt fidez

adhibere ſacre ſcpture canonice:⁊ ꝑ eccłiam ap/

pꝛobate.c.ego ſolis.⁊.c.ſi ad ſcripturas.⁊.c.q

neſciat.ix.diſtin. Et a tã excellentiſſimis doctoꝛi
bus declarate:tã grecis:qᷓ; latinis:de quib ha,/
bet᷑ in.c.ſancta.xv.di. Quintũ fundamtũ eſt ho
neſtoꝝ ⁊ rationabiliũ ↄtinẽtia:⁊ quãtũ ad ea

nobis credẽda ꝓponunt᷑:⁊ quãtũ ad illa q̃ nob

faciẽda pᷣcipiunt᷑:vt patet ſingula diſcurrendo.

Et iõ de lege euãgelica:ait Dauid ps.xviij. Tex

dñi imaculata ↄuertẽs aias ⁊c̃.Et de xpᷣo lato/⸗

M

re ipᷣius dici᷑ Job.xxxvj. Ecce de excelſus ĩ foꝛti

tudine ſua:⁊ nilłs eſt ei ſiłis in legiſlatoꝛibꝰ.Se

xtũ fundamentũ eſt martynioꝝ tolerantia. Fi⸗

des em̃ nr̃a multũ reddit᷑ autẽtica martyruʒ re⸗

ſtimonio: qͥ nõ ſolũ verbis:ſed ꝓpꝛio ſanguie vſ

qʒ ad moꝛtẽ ipᷣam defendere voluer̃t.Quia em̃
vt ait Hiero.martyriũ nõ eſt hũani meriti: nul

latenꝰdubitãdũ eſt:nõ iſta potuiſſe vllo mõ ꝑp/

ferre:niſi ſuꝑnaturałr ⁊ diuinitꝰ adiuti fuiſſent
Tãto aũt mag pᷣdara fuerũt fidei nr̃e teſtimo⸗

nia:q̃nto inũerabiles pene fuert martyres pꝛio

ipᷣa ſanguiĩeʒ ſuũ effundẽtes. Ait em̃ Hiero.ĩ ꝓ

logo martyrilogij.ꝙ niłs eſt dies ĩ ãno excepꝛti

kalẽdis Januarij:iĩ q̊ eccłia nõ poſſit feſtũ qnq;

miliũ martyꝝ celebꝛare:ð qͥ b etiã ſcribit ẽugꝰ

xviij.de ciui.dei.c.lij.⁊ ſuꝑ ps.cxviij.di. Maſſa
martyꝝ ex omni ꝓpło:tribu:⁊ lingua: ex vtroq;

ſexu:⁊ ex omni etate colleca ẽ ⁊c. Et b valde mi
rabile fuit:ꝙ in toto oꝛbe terraꝝ tata mulcitu⸗
do hoĩm diuerſoꝝ idiomatũ ꝓ eo quẽ nunq; vi

derat ſe tãtis cruciatibo exponeret:⁊ moꝛtẽ libẽé⸗

ter ſuſtineret. Inter qͥs martyres fuerũt qᷓ;pluri
mi viri ſapiẽtiſſimi:vt

nus ⁊ alij multi:vt hec tolerãtia martyrij igno/

rãtie nõ poſſet aſcribi.Fuerũt q̊ʒ inter eos pluri

me illuſtriſſime ꝑſõe:vt Ratheria:vxoꝛq; Ma

xẽtij imꝑatoꝛis:acſagã Sabina romana:⁊ ſan⸗

ctus Hermes: Euſtachiꝰ: Gꝛiſantus: Cybur/
tius ⁊ alij plurimi. Itẽ viri foꝛtes ⁊ in pᷣlijs va⸗
loꝛoſi:vt Thebeoꝝ legio:⁊ ſctũs chꝛiſtoferꝰ:⁊ ſi

militer de oĩbo hoim ſtatib.Et ideo btũs Ha⸗

ximꝰ ↄſiderãs eoꝝ moꝛtẽ fuiſſe fidei noſtre fir⸗

mamẽtũ ait in ſermõe martyrũ. Ueneremur er⸗

go intertãtos xpᷣi milites fidẽ noſtrazs ĩ qua iſti

illuſtres achlete ſe ſubſcripſerũt ſanguie: moꝛte
iurauerũt ⁊c̃.Septimũ fundamen

etil Paułbꝰ:Dionyſius:Ari⸗
opagita:Cipꝛianꝰ: Iſidoꝛꝰ: Coſmas ⁊ Damia

ſtabilitas:firmitas:? ꝑmanetia. ilã ſides chbꝛi⸗

ſtiunattt⸗
ſanoneb
gonſunrdil
dequlbyha
ſcrecencu he
fi vdlerc
uimepaſnt
delibo tiränt

vduoboſ⸗

bemexto

mio⸗Geucre

ano:Dioce
ſtänno v oli
ſomiſeuan
ſoliintepoꝛ
ſirimalt.

arbapar

gdat Han
loquensd
liü hocaut
nonponn
quit Zug

geli coteti
turhh? ſou
Metesinei
Wiano amo⸗
Wdadol⸗
crent
2flos de
ſepdei nen.
Hüfuncam
ndequadi
lb ſoli dieo

daidßio nn

enäſoänn

nialianati
liſimawu
Rabbimno
deon diceg
Merqð ſun
ſup uoloc

hſcclent
(artänöt

kdo dici

.*
* 23
R 8
D .

ani ſtiana ⁊ ecdeſia catholica inumeras paſſa eſt ꝑ/ in captiuitate: de qua loquit᷑ dommus ⁊ com3
ſem; n ſecutiones:nõ ſolũ herecicoꝝ plurimoꝝ:qui co minat᷑ ꝙ nõ reducet nos vltra in terrã pmiſſio-
dhi il nati ſunt diuerſimode deſtruere fidẽ catholicj: nis cũ d icit.Et ſuꝑ quartũ nõ tranffera:qꝛ ven/
R de quib habet᷑ in.c.quidã autẽ. xxiiij.q.iij.vbi diderũr iuſtũ ꝓ argeto:⁊ apparet nobis ꝙ nos
öinn ſere centũ hereſes enumerant᷑ que ex ſuis aucto ſi uꝑ iſto qᷓrto peccato vẽditiõis iuſte ſumꝰpuni
; = riba vel ex cauſis noĩe ꝓpꝛio nuncupant᷑:ſed ma ti:iam ſunt mille anni i quib nibil ꝓfecimꝰ in⸗/
eſin xime paſſa eſt trib ulatiões ⁊ ꝑſ. ecutiões ab infi ter gẽtes: nec eſt ſpes Keoftciedd amplius:hec il⸗
Wwänii l delibo tiranis: regib ⁊ impatoꝛibo.⁊ nõ ab vno le. Et h̊ eſt certiſſimũ ſignũ ꝙ cbꝛiſtus fuit verꝰ
ne D yvel duobo ſolu ſed a plurimis:⁊ ꝑ vniuerſũ oꝛ/ meſſias in lege ꝓmiſſi us:quo adueniente debe/
H —R bem:vt a Nerone: Domidano: Traiano: Anto bar ceſſare regnũ iudaicũ:vt ꝓbat Augu.in ſer/
anſnn ͤ nio: Seuero: Galiano: Juliano: Decio: Ualenrn mone de aduẽetu:? nos dedarabimꝰ ĩ dicta pte
. Gnnmszpcnt ano:Diocletiano. Maximiano: Marxæetio:Cõ⸗ iij.huius ſermonis. E RYARYA
naanhhy ſtacino ⁊ alijs multis:⁊ tamẽ nunqᷓ; potuit p/ Onũ fundamentũ eſt miraculoꝝ effiiz imawut,
nmmieey ſterni ſeu annihilari:lʒ ꝑſecutiões habuerit nõ n cia. Miracula em facta ꝑ xpᷣm ? alMoiUss iu
iggtiln⸗ ſolũ in tẽpoꝛalib ⁊ coꝛꝑalibo bonis:ſed etiaʒ in ſctõs in nouo teſtamẽto fuerũt ſufficcs
äni ſpiritualib. Immo magis ſemꝑ creuit. Etideo argumẽtũ fidei nr̃e. Et ideo dicebat ipᷣe dñs iu⸗/
ngnsdiandd. per bᷣ apparet: ꝙ a deo oꝛdinata fuit: iuxta illꝰ deis. Jo his.x.Oꝑa q ego facio teſtimoniũ ꝑhi
duggsi n qð ait Gamaliel ſapietiſſimꝰ iudeoꝝ Actuũ.v. beẽt de me. Et iteꝝ. Si mihi nõ vulc credere ſal
Xob), loquens de fide xpᷣi ⁊ di.Si ex hoibus erit cõſi tẽ oꝑib credite.? Matth.xj.volens in fide ſua-
1 Mlusien liũ hoc aut opus diſſoluertur. Si vo ex deo eſt: ↄfirmare diſcpłos Johis remiſit eos ad mira
nlegam Se non poteritis diſſoluere illud ⁊c̃. Ea pꝛopter in cula di.Eũtes renũclate Johani q audiſtꝭ ⁊z vi⸗/

ma

õ fuſus ſeminatiõi fideliũ:multiplicatiſunt ma⸗ etiã ait ð iudeis.Si oꝑa no feciſſẽ ĩ ds q nemo
rwwiucht Onsce. gis magiſq; xpᷣiani.Eti.xviij.de ciui.dei.idẽ ait aliꝰfec pœm̃ nõ haberẽt. Per iſta em̃ oꝑa mira
hüminmin Inter hoꝛredas pſecutiões ⁊ vanos cruciatus culoſa ondit ſe eẽ eqlẽ pꝛi et᷑no: vñ inqt Joh.v.
hommiſt lon ac funera marcyrũ pᷣdicatũ eſt in toto oꝛbe euꝗj Pati me manẽs ipᷣe fac oꝑa:⁊ ibidẽ. Pat᷑ meꝰ
nur win nn geliũ: cõteſtate deo ſignis ⁊ poꝛtet: ⁊ varijs vir vſq; mõ opat᷑ ⁊ ego opoꝛ:⁊ iteꝝ. Siẽ pĩſi uſcitat
failin, tutib ⁊ ſpũſſanci muneribo: vt populi gentin moꝛtuos:⁊ viuificat:ſie ⁊ filiꝰ q̃s vult viuificat
en nuese. credẽtes in eũ quiꝓ eoꝝ redẽptione crucfixꝰ eſt ¶ Dicit igũ btüs Tho.i.iij.pte ſũme.q.xliij.ar.iiij
Itch Dnin g xpᷣiano amoꝛe venerarent᷑ ſanguineʒ martyrũ X miiraclła q̃ feẽ xpᷣs erãt ſufficẽtia ad ↄfirma/

dnſien

aäahtd. gerent᷑: q de terra crudeliter auferre conati ſũt niſi vtute diuia: vñ cecus illuminatus dicebat
an e ⁊ falſos deos inciperẽt ꝑſequi:q̊ꝝ cauſa culto⸗ Johis.ix.A ſecło nõ eſt auditũ:ꝙ qͥs aperuerit
Mamd! ng ires del veri antea fnerot pſecuti:hec ille. ochlos ceci nati. Niſi eſſet h̊ a deo nõ poterat fa
mltef 8 uũ fundamentũ eſt captiuitas ⁊ diſꝑſio iudai⸗ cere qᷣcq;. Scðo ꝓpter moduʒ faciendi:qꝛ ꝓpꝛia
ninbon lin ca:de qua dicemꝰ in.iij.ꝑte huius ſermo nis.Et virtute miracula faciebat:nõ auteʒ oꝛãdo ſicut
mng äunln iõ h̊ ſolũ dico:ꝙ ꝓpter ꝑſecutionẽ quã fecerũt iu alij:vnde Luẽc.vj.dicit᷑ ꝙ vᷣtus de illo exibat:et
aige dei dño Jeſu ipᷣm crufigi faciẽtes ꝑdiderunt ſanabat oẽs. Per qð oñdebat᷑ ſᷣm qð ait Ciril⸗
dn 4 “ regnũ ſuũ nunq; illud ampliꝰ habituri.Et cuʒ lus:q nõ accipiebat alienã virtutẽ:ſed cuʒ eſſe· et
siuritii iudaica natio eſſet nobilioꝛ atq; excellẽtioꝛ om/ deus naturalr ſuꝑ infirmos ꝓpꝛiã vᷣtutẽ oſten/
1 Donitse ni alia natiõe:facta eſt int᷑ oẽs abiectiſſima:vi⸗ gdebat.Et ꝗꝓpter h̊ innumerabilia miracła facie⸗
Cnst u liſſima:turpiſſima:⁊ ignominioſa.Qðoſiderãſ bat:vñ ſuꝑ illud Match̊.viij. Oẽs male habẽ
gina mun H Rabbi moyſes iudeꝰſcripſit ſummo mgr̃o iu⸗ tes curauit:dicit Chꝛiſo. Intẽde quantã multi⸗
irinnimn deoꝝ dicẽs. Nũc dñe mi paueo qillud peccatũ tudinẽ curatã traſiert euageliſte: nõ vnũquẽqʒ
ubaivn in “ Apter qð ſumus in hac deſolatõe ſit illud pccm̃ curatũ enumerãtes:ſed in vno vᷣbo pelagꝰ ineſ⸗
baumn⸗ G ſuupꝑ quo locutꝰ eſt dñs ꝑ Amos.ij..di.Super fabile miraculoꝝ inducẽtes. Hec igi᷑ miracła
Belamslin tribo ſcelerib iſrael ↄuertã:als traſferã: ⁊ ſuper ſufficiẽter reddebãt doctrinã ſuã autẽticã:vnde

n gi H

quit Augꝰ ſuper ps.xl.Occiſi ſũt martyres ad
multiplicandã eccłiaʒ. valuit ſanctꝰſanguis ef/

quẽ diabolico furoꝛe fuderũt. Ipſiq; reges q̊ꝝ
legib vaſtabat᷑ eccłia:eiꝰ no mini ſalubꝛiter ſub

quartũ nõ tranffera:eo ꝙ vendiderũt iuſtũ pꝛo

argẽto. Dicũt em̃ xpᷣiani quib ꝓ ſtudio libꝛoꝝ

diſtꝭ.Ceci vidẽt:claudi ambulat:lepꝛoſi mũdãt᷑

ſurdi audiũt:moꝛtui reſurgũt ⁊c.⁊ Jobis.xv.

ds fidẽ. Pꝛimo ꝓpter eoꝝ ſpeciẽ: qꝛ excedebant

oẽm ptãtem vᷣtutis create.Et iõ nõ poterãt fieri

ſtupẽtes iudei dicebat Mar.j.Quenã doctrina
hec noua:qꝛ i ptãte ſpiritib imũdis imperatet

i ttie ſanctoꝝ videx᷑ eſſe traditũ a deo:ꝙ pꝛimũ in q̃t/ obedliũt ei.Nõ ſi olũ aũt expellẽdo ð mões facie⸗
e mttf tuo: ſceleribo iſrael fuit vẽditio Joſeph a fratri⸗ bat miracła:ſʒ generalr i oĩiba creaturjoñdebat
. Uommur bvus ſuis:⁊ ſcðʒ fuit adoꝛatio vitulii oꝛeb: Ter ſuã diuinitatẽ p opa mirãda.Uñn Gꝛego.iĩ ome
iergi cium vo occiſio ꝓphetaꝝ: ꝓpter qᷓ fuimꝰ captiua lia Epiphanie inqt. Oia quippe elemẽta aucto/
Eufngiene tiin babylone:⁊ dicũt ꝙ quartũ ſcelus fuit ven rẽ ſuũ veniſſe teſtata ſũt.Deũ em hũc celi eſſe co
ins i- ditio iuſti Jeſu: quiad lr̃am fuit vẽditus poſt gnouerunt:qꝛ ſtellã ꝓtinꝰ miſert. Mare cogno
ſiis trãſmigrationẽ de babylone:ꝓpter qð ſumꝰnuc uit:qꝛ ſub plãtis eius ſe calcabile pbuit. Terra

Bermo

cognouit:qꝛ eo moꝛiẽte cõtremuit. Sol cogno⸗

uit:qꝛ lucis ſue radios abſcõdit.Saxa ⁊ parie⸗
tes agnouerũt:qꝛ tꝑe moꝛt eius ſciſſa ſunt.In
fernus cognouit:qꝛ hos quos tenebat moꝛtu/⸗
os reddidit ⁊c.De ipᷣius aũt miraculis inenar/
rabilibo inqᷣt Johãnes euãgeliſta ſui euangelij
c.vltimo.Multa alia ſigna fecit ieſus: q ſi ſcri/
bant᷑ ꝑ ſingula:nec ipᷣm mundũ arbitroꝛ cape⸗/
re poſſe eos qui ſcribẽdi ſunt libꝛos.Dedit quo
qʒ aplis ſuis poteſtatẽ faciẽdi miracula:vt patʒ
Matchᷣ.x.⁊ Luc.ix. Immo etiã oĩbo in ſe credẽ
tibo vt patʒ Marci vlti.vñ ait Johannis.xiiij.
Qui credit in me oꝑa q ego facio:⁊ ipſe faciec et
maioꝛa boꝝ faciet.ſ.me auxiliũ pᷣſtante: qꝛ ſine
me nihil poteſtis facere: Johis.xv.CXaũt ma/⸗

ioꝛa facca ſint miracula manifeſtũ eſt. am ad
vmbꝛã tranſeuntis Petri ſanabant᷑ infirmi:vt
habet᷑. Accj.v.qð maiꝰ videt᷑ qᷓ; ſanari ad tactuʒ
chꝛiſti:vel ad vocẽ eius. Pertrãſeo aũt innume
rabilia ꝓdigia que facta ſunt:⁊ quotidie fiũt a

chꝛiſti fidelib:qꝛ nimis eſſet pꝛolixũ ea recenſe
re. Eũ igit᷑ in nulla alia ſecca fiãt vera miracula

ſed ſolu in fide xpᷣi:qꝛ licet quãdo iudei tenebt
fidẽ de aduentu mediatoꝛis:tũc inter illos fie/

bãt ꝓdigia:tñ pꝰaduẽtũ eiꝰ deficiẽẽtibo eis a fide

ipſiꝰ ceſſauer̃t etiã oĩa miracła:pfecto ↄſtat fidẽ
xpᷣianã eẽ cerciſſimã ⁊ vᷣiſſimã.Et iõ Augꝰ.in li.
ij. ð trin.ait.Oñe ſi decepti ſumꝰnõ niſi a te dece
pti ſumꝰ. Nã ſũt tot ⁊ tatis ſignis firmata q̃ nõ
niſi ꝑ te fieri potuerũt. Decimũ fundamentũ
eſt fundantiũ eccłiam in potentia.ſ.apłoꝝ qui
erant idiotè ⁊c̃. De quo vide in ſcõᷣa parte huiꝰ
ſermonis.Ad maioꝛẽ autẽ pꝛedictoꝛũ cõfirma⸗
tionem:in boc ſermõe ↄfutabimus tres ſectas.
Pꝛima eſt pagani.Secũda machometi.Ter⸗
cla iudei. .

De ſecta paganoꝝ ſiue gentiliiu. !N .
Rima ſecta eſt paganoꝝ:qui antiquitꝰ

p colebãt multos ꝓ dijs.videlicʒ.Satur
nũ:Jouẽ: Mercuriũ: Herculẽ: Juno/
nem: Pꝛoſerpinã: Palladẽ:Deam veſtẽ: Cere⸗
reʒ: Uulcanũ:Bacchũ ſiue libeꝝ: Janum:Qui
rinũ:Eſculapiũ:Eolũ:Dianã: Uenerẽ:Miner
uam:Apollinẽ: Plutonẽ: Martẽ: Phebum et

Neptunũ:ac multa alia idola manufacta. Pꝛo

opinione quoꝝ allegãt quidãa illud apoſtoli.j.
ad Coꝛinch.viij.vbi inquit.Si quidẽ dij ſunt
multi:⁊ dñi multi.Quib reſpõdet Scotus in
j.di.ij.ꝙ apłus loquit᷑ ſ̃m opinionẽ idolatraꝝ:
vnde in eodẽ.c.repꝛo bat eoꝝ ſectã di. Nam elſi
multi ſunt:qui vocent᷑ dij:ſiue in celo:ſiue ĩ ter/
ra:nobis tamen eſt vnus deus. Omnes aũt dij
gentiũ demoõia.ps.xcv. Poteſt etiã dici: apo
ſtolus loquit᷑ de illis:qui aliquid amãt pluſqᷓ;
deũ:⁊ in eo ponũt finẽ ſuũ. Hocem̃ eſt eis p ðo

iuxta illud Augꝰ.in quodã ſermone dicentis.

Hocꝓ deo ab homine colit᷑: qð ab eo p ceteris
diligi᷑. Uñ de guloſis inqͥt idẽ apłs ad Phit.

XIIII

iij.Quoꝝ deus venter eſt. Pꝛima aũt expoſitio

eſt melioꝛ ↄtra gentiles ⁊ paganos adoꝛantes

ſtatuas manufactas ꝓ deo:qualis erat ſtatua

aurea nabuchodonoſoꝛ: Danieł.iij. Contra q̊s
inquit Dauid in ps.cxiij. Simulacra gentium
argentũ ⁊ auꝝ oꝑpa manuũ hoim. Os habẽt et
nõ loquent᷑:oculos habẽt ⁊ nõ videbũt.Aures
habẽt ⁊ nõ audient nares babẽt⁊ nõ odoꝛabũt.
Manus bhabẽt ⁊ nõ palpabũt:pedes habent ⁊

nõ ambulabũc:nõ clamabũt in gutrure ſuo Si
miles ilł fiat qͥ faciũt ea:⁊ oẽs qui ↄfidũt in eis

Talia tamẽ ſimulacra gẽtiles ſapientes deride/
bãt. Uñ refert Ambꝛo.li.ij.de virginibo: ꝙ Dio
nyſius tirannus cũ intraſſet in teplũ Jouis a⸗
miccũ aureũ quo eiꝰ operiebat᷑ ſimulacrũ detra
hi iuſſit:⁊ imponi laneũ ⁊ dixit.Auꝝ hyeme eſt

frigidũ:eſtate vo oneroſum.Deũ aũt ſuũ ſicir⸗

riſit: vt nec onus ferre poſſet:nec frigus poꝛtare
Itẽ cum eſculapij vidiſſet barbã aureã tolli eã

ĩpauit dicẽs: Incõgruũ eẽ ipᷣm barbã hr̃e quã
Apollo eiꝰpater nõ hr̃et. Itè ſimulacris tenẽti⸗
bus pateras aureas ademit eas allegãs ſe ac⸗
cipe debere qð dij darẽt. Et ſubdit Ambꝛoſiꝰ.

ta ludibꝛio habiti ſunt vt neq; Jupiter veſtẽ
uã defendere potuerit:nec barbã Eſculapius:
nec Apollo pubeſcere adhuc ceperit.nec oẽs qͥ
dicunt᷑ dij ð fendere potuerũt pateras q̃s tene⸗

bant. Apparet aũt ſtulticia paganoꝝ qui vt re⸗
fert Salomon Saß. riij. putauerft eſſe recco⸗
res oꝛbis terraꝝ deoſ.ſolẽ.aut lunã.aut ſtellas

ſiue aerem aut a quã.vel ignẽ. ã nulla rõna/

bili cauſa ad h̊ mouęri poterãt ſʒ inſipiẽtia.Si
cut caldei de qͥ bo legit᷑ in quadã hiſtoꝛia ſcola⸗

ſticaꝙ cũ ipᷣi adoꝛarẽt ignẽ quẽ apheltadde de
um deoꝝ.ad bᷣ etiã alios cogebãt hᷣ
bãt em̃ qͥbuſcũq; negãtib ignẽ eſſe deũ ⁊ aliũ
deũ colentibo pugnam.ita ꝙ ſi deꝰ eoꝝ ab aliq̊
vinceret᷑ eius culturã admitterẽt. Si vo ignis

eoꝝ deꝰ alioꝝ idola cõſumeret illi ad ignem ſpʒ

colendũ ſe obligarẽt. Qua ꝓpter canopei qͥ ido⸗

lum beli adoꝛabãt depoſuerũt de capite ldoli
ſui coꝛonã aureã:⁊ ſuꝑ caput eius quoddãvas
teſteñ poſuerũt:⁊illud multis foꝛaminibo ꝑfo/

rauerũt:⁊ cũ cera obturauerũt:⁊ üllud aqua im

pleuerũt. Uenerũt igit᷑ chaldei ad illud idolum
cxaminandũ:⁊ poſuerũt in igneꝭ. Statimq; in
foꝛaminibo cera liquefacta deſcẽdit aqua⁊ ignẽ
extinxit:⁊ ſic pᷣualuiſſe creditũ fuit idoluʒ cano/
pi:cuiuſdam ciuitatis egypti deo chaldeoꝛum.

Hec etiã gentiliũ ſecta repꝛobatur duplici ra

tione. Pꝛima dict᷑ irrationabilitat. Quid em
hac fide demẽtiꝰ. Quid hac cultura peiꝰ. Quid

ue h̊ erroꝛe irrationabiliꝰ O inſania peſſima.O

demẽtia iniqᷓ. O cecitas ↄſũmata paganoꝛuʒ cc
gentiliũ idola nõ deũ colentiũ.Hanc em̃ inbo⸗
neſtã ſectã repꝛobauerũt omẽs Philoſophina

turales firmiſſimis ⁊ naturalibus ratcionibus
Hẽãc etiã fidẽ re pbauit Soqates philoſophꝰ

mõ. Offere

lus Pblic⸗

leiAluße
velityi
aut ocates.
cnis et facin
nboitn tb
uid dicide
nliüqadtan
ſgolacolebot
ꝛeis teſhoſa
imolabaren
Nbanpor.
9s demohs.
diabolica.H
Ecid
6 tllus
ſcſtem

(wari Be

declenti

diij? Buis

ureſanis?

hünes denipa.

ſubolisibide

Wadrades

Penus des
ar ii Eb/
bieoiponini
cſſeoipotent
blect duos
ulci ea
(ten Kwoclr
dictBnd
ingciis Fact
dicg
ſigarguit
Etſicparer⸗
Gallr dyos
ſobs. iſib
lroalternoe
üdeſtruere,

elſe deus.

ſtrair inddit
Gnanteone
ſtruerenlis
Krͤſci⸗
ius deus:
grioſci B.
ſantena .d
faeg ois
ſn duo
cepnus de
nd
moſunt
Aqulard,.
Velitpeni
ammnipoti⸗

umiͤnt
gagnos tcnn
Sninn 66
ndcen
dein Rehin
Ninödinhi
aircesdehn
dirnn ſeg
a u Kiüna
aſchingdi
dermgnded
aſa nrhi n,
.
dar Zng
um. Deiiüin
ſenerfgen
orhiaunri gli
Apnbmti he gi
mtus Agis ſea,
Sidr ed.
uuns inki
Nhndi anine
Cbor apeni ur is

mirgnn ,H
oee

uiteſenao,
arianiduklas

eriiiginn dn
1ordädd n
Gim ahe
ogtbiehain

ty i d Ni i
iujt0
mmmi & ſog

mmi u nh
urandgh

“

õ

Pinmmiſh
Audaden

idasdidn

9

nenf

Sð”

tm.
ang mit⸗
Bn. Nuidan
c ll

unt

mis
Sf

Foliũü

mMaximꝰ athenienſis:qui vt habet?᷑ in li.de moꝛi

bus Philoſophoꝝ:⁊ recitat valerius maximꝰ
li.vij.Quia pᷣdicabat Athenienſibo: ne colerent
Apollinẽ ꝓ ðo ab eis veneno cẽ occiſus.Dicebat
aũt ſocrates:ꝙ potiꝰcanẽ qᷓ; idola coleret.Quia

canis eſt factura dei:idola autẽ vana ſũt facuau⸗
ra hoim.Et hᷣ refert Augu.in li.de vera religiõe
Quid dicã de maxia ſtultida paganoꝝ:⁊ gen /
tiliũ:qͥ ad tantã dementiã ð ducti erãt:q; nõ tmm̃
idola colebãt in qͥbb demões cõiter habicabant
⁊ eis reſpõſa dabãt:ſed vltra h̊ eis filios pꝛios

imolabat ⁊ in eoꝝ honoꝛẽ occidebãt:dicẽte pꝛo
pheta ps.cv. Imolaueft filios ſuos ⁊ filias ſu/

as demõijs.O nephãdiſſima cultura.O fides

diabolica.O lex oino deteſtãda. 2

Ecũda rõ q̃re repꝛobãda eſt hecſecta gẽ

S tiliũ ðꝛ eſſe ipoſſibilitatis. Impoſſibile

eſt em̃ ꝙ ſint plures dij:vt ꝓbat theolo
gi:maxiĩe Alexã.de ales in.j.pte ſũme in tracca⸗/
tu de eſſentia diuia:⁊ Fran.de mayro.in ↄflatu
diji.ij.? Btüs Tho.iĩ ſũma g gen.li.j.c.xlij.? Ri

char.⁊ ſccũs Bonauẽ.ac Petrꝰ de aquila:⁊ Jo

haãnes de ripa.in.j.ſniaꝝ.di.ij. ?⁊ Scotꝰ doctoꝛ

ſubtilis ibidẽ.⁊.ij. Mechaphi.ſue.q.vlti.?⁊ An/⸗
to.andree de aragonia ĩ queſtiõiboſuis.Et dñs
Petrus de cãdia:alexan.qͥntus.j.ſniaꝝꝛ. di.ij.
ar.iij. Et h ꝓbat᷑ q̃druplicei rõne. Pꝛimo rõe di

uie oipotẽtie ſic arguẽdo.q; ĩpoſſibile eſt duos

eſſe oĩpotentes eſſentialiter diſtinccos:tã ipoſſi
bile eſt duos eſſe deos. Cõſequẽtia iſta patet:qꝛ
quicũq; eſſet oiĩpotens:ille eſſet deꝰ. Scriptum
eſt em̃ Exodi.xv.de deo. Oipotẽs nomẽ elꝰ. Ex
q̃ dicit Ambꝛo.⁊ recitat Mgj ſniaꝝ:in.j.di.iij.
inquiẽs.Fac mihi tale celũ ð nihilo:⁊ talẽ terrã:
et dicã ꝙ es deus. Ex q̊ demõſtrat᷑: ꝙ omnipo⸗
tẽtia arguit deitatẽ:qꝛ quicqͥd ẽ oĩpotẽs eſt deꝰ
Et ſic patet maioꝛ.Sʒ pꝛimũ eſt impoſſibile:vi
delicet duos eſſe oĩpotentes eſſentialiter diſtin
ctos.ſã ſi bᷣ eſſet:vterq; eoꝝ poſſet quicqͥd vel
let:aliter nõ eſſet oipotẽs.Et tũc alter poſſet alte
rũ deſtruere.Et ſic ille qͥ poſſet ab altero deſtrui
nõ eſſet deus. Et cum vterq; poſſet ab altero de
ſtrui ⁊ ãnihilari nõ eſſet omnipotes. Et ſic ſeqͥt
ꝙ neut᷑ eoꝝ eẽt ðs.Et ſi nlłs eoꝝ poſſet aliũ de/⸗
ſtruere:niłs ipſoꝝ eẽt oipotẽs ⁊ ↄñt᷑ nec ðs ve/⸗
rꝰ.Ex q̊ ſeqͥ ꝙ ſi plures eſſent dij:nullꝰ eſſetve⸗
rus deus:qð eſt impoſſibile.Et iſta ẽ argumẽ⸗
tatio ſcci Bonauẽture vbi.S.qui ait. Stat iſta
ſentẽtia ꝙ deus ſit oĩpotentiſſimꝰ: ergo poterit
facere ꝙ oĩs alia potetia a ſua nihil poſſit:ergo
ſi ſunt duo dij diuerſi in natura hoc poteſt fa⸗
cere vnus de altero ꝙ alter nihil poſſit: ⁊ econ/⸗

uerſo.Sed cui potẽtia poteſt auferri nõ eſt deꝰ

ergo nõ ſunt duo nec plures dij. Petrus vo de
Aquila vbi.S.ait. Ponat᷑ ꝙ ſint duo dij ⁊ vnꝰ
velit petrũ ꝓducere ⁊ alius nõ.Aut petrus pdu

cetur:aut nõ.Si ſic:ergo ille qui nõ vult no erit

omnipotẽs:quia nõ põt impedirepductionem

2òð

fOY?́?́”èð

LXXXII

Ulius:⁊ cõſequenter nõ eſt deus. Si nõ ꝓduceè

tur:ergo ille qui vult eũ ꝓdudi nõ erit omnipo
tens quia nõ poteſt eũ ꝓducere:⁊ ↄſequẽter nõ
eſt deus. *
Ecũda ratio fundat᷑ in diuina infinita⸗
s te ſic.qᷓ; im poſſibile eſt duo actu eſſe in⸗
finita:cam impoſſibile eſt duos eſſe de /
os.Cõſequẽtia iſta patet qꝛ cũ deus eſt infinitꝰ
accu:ſi eſſent duo vel plures dij: eſſent duo vel
plura infinita actu:tam quo ad eſſe:qᷓ; quo ad
poſſe:⁊ noſſe ac velle ⁊ operari.Deus em eſt in/
finite actiuitatis.xij.Mecha.quo dato ſeque⸗
i innuntera bili incõueniẽtia que cauſa bꝛe
uitatis nõ feribo. Sed pꝛimũ eſt impoſſibile:
ſcilicet duo vel plura eſſe actu infinita eſſentia/
liter ⁊ realiter diſtincta:ergo ⁊ ſcdᷣm eſt impoſſi
bile.videlicet duos vel plures eſſe deos. CN au
tem impoſſibile ſit plura eſſe infinita actu eſſen
tialiter diſtincta ꝓbatur ſic. Si eſſent duo infi⸗
nita eſſentialiter diſtincta:aut vnũ eſſet in alio:
aut nõ. Si nõ:habeo ꝓpoſitũ: videlicet ꝙ illud
nõ eſt infinitũ cũ ſit dare aliquid in quo nõ eẽt:
⁊ ſic nõ impleret oia.De deo em̃ dicit᷑ põ. xlvij.
Magnus dñs ⁊ laudabilis nimis:⁊ magni/
tudinis eius nõ eſt finis. Item deus dicit Hie/
re.xxiij.Celũ ⁊ terrã ego implebo. Uñ vbiq; eſt
deus per eſſentiã:potentiã ⁊ pᷣſentiã:vt patʒ per
Thomõ.j.parte ſumme.q.xl.Si aũt ſic eẽt vnꝰ
in alio ergo poſſet eñ qnullare:quia in eo habe

ret potentiã:⁊ ei eſſentiã ðdiſſet ꝑ creatiouẽ.hoc

em̃ mõ dici᷑ deus eſſe vbiq; ꝑ eſſentiã ⁊ potenti

am:ergo alius nõ eſſet deus ſcilicet in quo tali/

ter eſſet. Si vo eſſet in alio alio modo:aut ſicut
accidẽs in ſubiecto:⁊ ſic depẽderet ab illo tam ĩ
eſſe qᷓ; ĩ cõſeruari:⁊ ſic nõ eſſet deus:cũ depẽde⸗
re dicat imꝑfectionẽ in eo qð depẽdet. Aut eſſet
in alio ſicut totũ in partibo:vel ſicut pars in to⸗
to:aut aliquo nouẽ modoꝝ poſitoꝝ ab Areſto
tile in pᷣdicamentis:⁊ q̃litercũq; eſſet diceret im/
ꝑfectionẽ:⁊ ſic nõ eſſet deus. 1t◻uℳ
Ercia ratio fundatur in ſumma dei di⸗
t lectiõe.ã ſi eſſent duo dij eſſentialiter
diſtincti cũ felicitas eterna ſit ipſe deus

ſm Theologos in.iiij.di.xlix.ergo due eſſent fe

licitates eſſentiales:eſſentiałr diſtincte. VUterq;
em deus ab alio eſſentiałr diuerſificatꝰ haberet
vnã:aut ergo dicis ꝙ vnꝰ eoꝝ nõ ſentit nec ha⸗
bet felicitatẽ alterius.ergo nõ eſt ꝑfecte beatus:
quia deeſt ſibi vna felicttas. Beatitudo em̃ eſt
vbi nihil deeſt boni:ᷣm Augu. in. xxij.de ciui.
dei. Et eſt ſtatꝰoim bonoꝝ aggregatiõe ꝑfectus
vt inquit Boetius.iij.de cõſo.aut dicis ꝙ vnꝰ
ſentit felicitatẽ alteriꝰ.⁊ tũc aut vnus fruit᷑ alio
et ecõtrario:aut vnus vtit᷑ alio ⁊ ecõtrario. Si
vnus fruit᷑ alio:ergo ſequitur ꝙ beatificatur in
alio:⁊ ſic eiꝰ btitudo depẽdet ab illo alio. Et ſic
alius poſſet facere ꝙ iſte nõ eſſet beatus ſubtra
hẽdo ſe ſibi:aliter ipᷣe nõ eſſet om̃ipotens:⁊ ſic il

Bermo

le nõ eſſet btũs.Et idẽ poſſet argui de alio reſpe
ctu iſtiꝰ:quo dato ſequit᷑: ſi ſũt duo dij nõ ſũt
duo dij: qdð implicat ↄdictionẽ.Si vo dixeris:
ꝙ neuter fruit᷑ altero:ſed ſolũ vtit̃ illo:tũc ſequi
tur ꝙ ille qͥ vtit᷑ deo:⁊ nõ fruit᷑ eſt ꝑuerſus:⁊ ha
bet in ſua volũtate magnã pꝑuerſitatẽ:qð de ðᷣo
nephas eſt ſentire.Et ꝓbo ↄſeq̃ntiã ꝑ dictũ Am
bꝛoſij dicent. Maã volũtatis ꝑuerſitas eſtvti
fruẽdis:⁊ frui vtẽdis.Tꝑalibo em̃ ⁊ creatun ſo
lũ vti debemꝰ:frui aũt ſolo deo:⁊ non vti. Uti/
mur em̃ creatis tanqᷓ; vtilibo ad finẽ ↄſeqᷓnduʒ
ſq; btitudinẽ q̃ nõ eſt ĩ eis.Frui autẽ eſt ſoli deo
adherere ꝗpter ſeipᷣm tm: ⁊ in ipſo btificari. Ut
inqᷣt Augꝰ in li.de doc.xpᷣiana.⁊ recitat męr̃ in

Uarta rõ fundat᷑ in rerũ ad extra debita

q ⁊ ſempiterna oꝛdinatõe:ſic.Si eẽntduo
Ddij eſſentialiter diſtincti:⁊ vterq; eoꝝ ha
beret voluũtatẽ liberã a volũtate alteriꝰ eẽntialit᷑
diſtinctã:⁊ nullo mõ ab ea depẽdentẽ.Et ſicvnꝰ

poſſet aliqñ velle pluuiã:⁊ alter ſerenũ: vnꝰ fri/

us:alter caloꝛẽ:vnꝰvẽtos:⁊ alter nõ.⁊ vnꝰpoſ/⸗

et velle mundũ deſtruere:alter oſeruare:vnus
iſtũ moꝛi:alter viuere.Sicut dicũt poete de Ju

none q̃ volebat troianos perire.Uenꝰ aũt vole
bat eos ſaluare. Itẽ Juno volebat ᷣm eos ꝙ
turnꝰ occideret Eneã.⁊ vxoꝛẽ haberet Lauinaʒ

filiã regᷣ latini.Ecõtra vᷣo venꝰ:vt patet ꝑ Uir/⸗
giliũ.j.ij.ix.⁊.x.Eneidos.Et põt ↄgrue recitari
oꝛo Junonis ad eolũ:⁊ rñſio eiꝰ⁊ oppoſitio ne/⸗

ptuni cũ verbis iniurioſis ↄ vẽtos ⁊ Eolũ:que
habent᷑.j.Eneidos. Et ſic ſequeret᷑ ↄfuſio ⁊ de⸗
ſtructio oꝛdinis vniuerſi:cuiꝰ oꝓpoſitũ ad expe
rientiã videmꝰ. Nã oꝛdine mũdũ deꝰ ⁊ rõne gu

bernat. Et ꝓpter h̊ philoſophi deuenerũt in no⸗

ciciã:vniꝰ ⁊ ſoliꝰ dei:vñ Phᷣs.xij. Mecha.in fi.
ſic ↄdudit.Quia igit᷑ res nolunt male diſponi

nõ eſt bona pluralitas pᷣncipũ vel dñoꝝ:vnꝰ ꝓ

pnceps:⁊.vlij.Ethi.itcerũ ait. Meliꝰeſt eſſe vnũ
in vniuerſo pncipem qᷓ;plures. Regnũ em̃ non
capit duos.vñ Hiero.ad Ruſticũ.⁊ habet᷑ ĩ.c.
ĩ apib.vij.q.j.inqͥt. In apibo pᷣncipes ſũt.Gꝛu⸗
es ſequũt᷑ vnã oꝛdine litterato. Imꝑatoꝛ vnus.
Vnꝰiudex ꝓuincie. Roma vt cõdita eſt: duos
fratres ſimul reges babere nõ potuit: ⁊ parici/⸗
dio dedicat᷑:vñ Lucanꝰ in.j.ait. Fraterno pᷣmi
maduer̃t ſanguie muri. In rebecce vtero Eſau

⁊ Jacob bellant᷑. Singli eccleſiaꝝ epᷣi. In naui

vnꝰgubernatoꝛ. In domo vnꝰ dñs. In quouiiſ
gradu ⁊ exercitu vnũ ſignũ expectatur: hec ille.
Multo g̊ mag ad regimẽ mũdi:vnũ ſolũ om/
nmiũ gubernatoꝛẽ eſſe opoꝛtet.Si em̃ eſſent plu/
res dij diuerſe nature:cũ diuerſitas naturaruʒ
cauſet varietatẽ aioꝝ.c.qꝛ diuerſitatẽ.de ↄceſ.p⸗
ben. inter ſe nõ ↄuenirẽt:nec eſſent ↄcoꝛdes:iu⸗

xta illud Lucani in.j.Nulla fides regni ſocijs:

oĩſq; ptas. Impatiẽs ↄſoꝛtis erit:hinc Lactan.
in.j.diuina⁊ inſti.ciij.inqᷣt Sicut em̃ ſi in vno

xXxII

exercitu:tot fuerit imꝑatoꝛes:q̃t legiones:q̊t co

hoꝛtes:q̊̃t cunei:q̃t alle:pꝛimũ nec inſtrui pote,/

rit aces:vno q̊ʒ ꝑiculũ recuſante:nec regi facile

obtẽperari:eo ꝙ ſuis ↄſilijs ꝓpꝛijs vtant᷑ oẽs:q̊/

rũ diuerſitas plus noceat q; ꝓſit. Sic in p̊ reꝝ
nature imꝑio niſi vnꝰ fuerit ad quẽ totiꝰ ſũme

cura referat᷑:vniuerſa ſoluent᷑ ⁊ coꝛruẽt:hec ille

Cõfirmat hec oĩa ſctũs Bonauẽ.in.ij.ſniaꝝ di.

I·ar. j. q.j.Oẽs inqᷣt res mũdane hñt vnũ pꝛna⸗
piũ ꝓductiuũ.tũ ꝓpter rerũ varietatẽ:qꝛ multi⸗

tudo ⁊ pluralitas habet oꝛtũ ab vnitate:tũ pꝛo
pter reꝝ mutabilitatẽ:qꝛ omne mutabile eſt ab
imutabili:tũ ꝓpter rerũ oꝛdinẽ qꝛ oꝛdo habet oꝛ
tum a pꝛimo:pecile. S
DDODODtefſt qͥʒ diuine eſſentie vnitas ꝓbari ex

p infinitatis rõne.Nã infinito nõ eſt dare
aliud infinitũ.iij.Phiſicoꝝ.Sed ſi plu

res eſſent dij eſſentialr diſtincti:ſinguli haberẽét

infinitatẽ ab alio ſeparatã:qꝛ vt dicit᷑.ps.xlvij.

Magnꝰ dñs ⁊ laudabilis nimis ⁊ magnitudi
nis eiꝰnõ eſt finis:⁊ ꝑ ↄſeqᷓns dato quolibʒ eoę
rũ poſſet aſſignari maioꝛ ifinitas.ſ.ex adunati

one oim deoꝝ ſiml.Et ↄfirmat᷑ h argu.pꝑ dicũ
Anſhelmi in li ꝓſolo.c.ij.vbi ait.ꝙ deus eſt qͥd/

dam ſummũ bonũ q̊ aliqͥd maiꝰnõ põt cogirta

ri. Sed ſi eſſent plures dij: quolibet eoꝝ aliqͥd

ma cogitari poſſet qꝛ illi plures ſimul aliquid
maius eſſent qᷓ; vnꝰſolus. Itẽ ſm Damaſcenũ

ſi plures eſſent dij:ſinguli eoꝝ eẽnt vniuerſalit᷑
ꝑfecti. Aut &̊ illi oẽs ſimul ponerẽt maioꝛẽ ꝑfe/

ctionẽ intẽſiue vł extẽſiue:aut nõ. Si ſic:ſequit᷑
ꝙ nliłs eoꝝ eſt vniuerſalit᷑ ꝑfectus:⁊ ꝑ ↄſequẽs
nõ eſt deꝰ. Si ů̊ nõ ſunt eſſentialiter diſtincti:ſ,-
potiꝰvnũ ⁊ idẽ:ſicut diuine ꝑſone que ſimulnꝰ

ponũt maioꝛẽ ꝑfectionẽ qᷓ; vna illaꝝ. Iteʒ qoli⸗

*

optimꝰ. Et h̊ eſt qð ait cõmẽtatoꝛ ſuꝑ.j.Ethico/
rũ cõmento.lxvij.vbi inducit hãc dictionẽ di⸗

cẽs. Si plura ſunt optima nihil eſt optimũ:qͥa

optimũ eſt qð vni ſoli ↄueit:hec ille.Et ꝓpterea
inquit btũs Tho.in ſũma ↄ gen.li.j.c.xlij. Im/

poſſibile eſt eſſe duo ſumme bona:qꝛ qð ꝑ ſux-
abundantiã dicit᷑:vni ſoli ↄuenit. Sed deus ẽ

—

ſummũ bonũ:ergo eſt vnꝰſolus. Etex pᷣdictis

tollit᷑ argumẽtũ qð potuiſſet fieri ſic. Plura bo

na ſunt paucioꝛibo melioꝛa.iij. Topi.Sed plu

res dij ſũt plura bona:g̊ meliꝰeſt eſſe plures q;
vnũ.Quia rñdet ſaũs Bonauẽ.in.j.di.ij.Qð

dictũ philoſophi habet veritatẽ in bono creaato

et finito qð rõne ſue finitat recipit bonitat au⸗
Fmenti ꝑ additionẽ alteriꝰ boni.Nõ aũt intel⸗
ligi põt ð bono infinito:qð augeri nõ põt. Po
teſt quo q; vnitas eſſentie diuine ꝓbari aucoꝝ

tacibo diuerſis. Et pᷣmo gẽciliũ phoꝝnꝗ Anſt

bet ſuꝑlatiuũ de vno ſolo dicit᷑.vt nota.in.l.vbi
aũt nõ apparet.ff.de verb. ob.⁊ in.l.Siqᷣd.S.fi.
ff. de edili.edic.⁊ in.c. Metropolitano.lxiij.di.
Suꝑlatiuũ em̃ idẽ eſt qð ſuꝑ oĩa latũ. Sʒ eſſe·
optimũ eſt ſuꝑlatiuũ.ergo vnꝰ ſolus.ſ.deꝰ eſt

—

niß bnin
cnomula⸗
dus eſt wmus
us. Ieſti
aut nüc⸗ no⸗
ppmoto
Gihoſſent⸗
witatevel⸗
n Slamd
Ouiafruſtr
ppoucoꝛd.
4 Bpnas
valſinollet
ſicopteret
naruroles.
luſtl vbiei
laoſeques⸗
gastegata
Pnomqzle
zdidenron
uuonm
nencu uliſ̃
baberelingte

vordidtu

Mes S
titemor ge
alitq ctett
moteoy un
ſeck Peise
ꝓꝛüfinmnit⸗
nlblldeaden
rebecile
osrmie
ſiriaa
docmpon
cnüeraut⸗
ſncerm coo
nute Pbs

Unumous

ugs autin
ghlalt deun
clit Zuicin
poſſchlleckt
necellecſe
tnläaſſerit
denotatdi
ſerü
eag Pet
bie uhr
nt Omm
l Wahe
mmepobhli
bankcig
es dansſa
noͤctdo⸗
eauttne
om oio

Wclegoness
münecnſrien
nnngng il
es unkoisz
SNr Srnbn
mugnimpfin
akrannihrll
Damniiniſiind
mamedſtinn
mignti
aid im,
omnemnundleckih
anigach ht

ncngenins hne
ſüinnnwycf
n alſn⸗
Eninglihedeir
rignni⸗
Cns dolc

õ

imutöang. gdiai

iar gisct i
N goonda Nee
uniniinn
og rmunet

rni giſicſegul

„

gemns:: aleques

egloneqoeſin.
dick Nnoidinln
hobr nl Siid ſi
Devpolmno Ni,. ).
puli Gdſ

ous .de
Bumſinhin
untie ini )
vnbi cktognimdnce
na5 Gnlfctn
mebonng go

Foliũ

in.viij. Phiſi.ait.Opoꝛtet eſſe vnũ pꝛincipbium

et nõ multa:⁊ Plato in Thimeo inquit.Mũ/⸗
dus eſt vnus:qꝛ iuxta vnũ exemplar eſt foꝛma

tus. Areſt.q̊ʒ in.j.de celo ⁊ mundo dicit. CX ſi⸗

cut mũdꝰ nõ poteſt eſſe niſi vnus:ita ⁊ a foꝛtio⸗
ri pᷣmꝰ motoꝛ nõ poteſt eſſe niſi vnꝰ: ⁊ ꝓbat᷑ ſic.
Si poſſent eſſe plures motoꝛes ſtante mundi
vnitate:vel ambo mouerẽt idẽ mobile vel vnus
tm̃. Si ambo.cũ vnus ſufficiat:alter ſuꝑfluit.
Quia fruſtra fit ꝑ plura:qð eque bene fieri põt

paucioꝛa:vt notat᷑.in.l.j.in pꝛin.C. cõia dele/⸗
ga. Si vnus tm̃ ſequiꝙ alter ꝑmanet ocioſus
vel ſi nollet eſſe ocioſus requiret aliũ mundũ:?

ſic oꝑteret ꝙ duo eẽnt mũdi:qð eſt ð phᷣos oẽs

naturales. Que oia ↄfirmat Lactan.in.j.diui.

inſti.vbi etiã ait.Sit igit᷑ noſtri oꝑis queſtio il
la ↄſequẽs atq; ſcðᷣa.Utrũ ptãte vniꝰ dei mun⸗
dus regat᷑ an multoꝝ.Nemo eſt qui deũ ſapiat
rõnemq; ſecũ putet:q nõ vnũ eſſe intelligat qͥ et
ↄdiderit oĩa:⁊ eadẽ qua ↄdidit vᷣtute moderet᷑.
Quid em̃ multis opꝰeſt ad mũdi regimẽ ſuſti⸗
nendũ niſi foꝛte arbicremur ſi plures ſint minꝰ
habere ſingłos neruoꝝ atq; viriũ:qð qͥ dẽ faci⸗

unt hi qͥ multos eſſe volunt:qꝛ neceſſe eſt imbe

cilles eſſe. Siquidẽ ſinguli ſine auxilio reliqͥrũ

tãte mol gubernaculũ ſuſtinere nõ poſſũt.Deꝰ

aũt qͥ eſt eterna mẽs:ex oĩ vtiq; parte ꝑfecte ↄſu
mateq; virtutis eſt:qð ſi verũ eſt: vnꝰ ſit neceſ/

ſe eſt. Ptãs em̃ vł virtus abſolute retinet ſuam

ꝛiã nlrerk dJ daũt ſolidũ eſt extimãdũ cui
nihil decidere:idq; ꝑfectũ cui nihil poſſit accede
re:hec ille.Qui etiã ibidẽ ait. Poete quãuiiſ de⸗
os carmĩb oꝛnauerit:ſepiſſime tñ ↄfitent᷑ vno

ſpiritu vel mẽte vna ↄtineri regiq; oĩa. Idẽ qͥq;

do ctoꝛ poſtq; opiniões multoꝝ gentiliũ de ðo
enũerauit ↄcludit dicẽs. Hoꝝ tñ ſnia qᷓ;uis ſit
incerta eodẽ ſpectat vt ꝓuidentiã eſſe vnã cõſen
tiãt:? Phᷣs.viij. Phiſi.dicit pᷣdicta ↄfirmãdo.
Vnũ mouẽs magis q; multa opoꝛtet exiſtere.
Augꝰ.aũt in.viij.de ciui.dei inducit Platoneʒ
qui ait.Deus eſt vnꝰ verus ⁊ optimꝰ qͥ cũcta pᷣ⸗
cellit.Auicẽna aũt in.j.Mecha.c.vj.inqͥt. Im/⸗
poſſibile eſt ei qð eſt neceſſe eſſe:ſit cõpar aliud
neceſſe eſſe:hec ille. Nocat aũt deũ neceſſe eẽ: Ut
etiã aſſerit Gꝛego.Signãter aũt dixit aliud qð
denotat diuerſitatẽ eẽntie:⁊ nõ aliꝰ:q̃ dictio de/⸗
notat diuerſitatẽ ꝑſonalẽ ſᷣm Augu. in li.de fi/
de ad Petrũ.Termegiſtꝰ etiã ad Aſclepiũ ſei⸗
bit di. Quia vnus eſt mũdus vnꝰ eſt deus.Si
bille quoq; idẽ ꝓteſtant᷑.De qͥb Cadan.vbig.
inqͥt. Om̃es ſibille vnũ deũ pᷣdicãt.Areſto.etiã
xij. Mecha.ait.Deꝰeſt vnꝰ eternꝰ ⁊ nobilis infi
nite nobilitatꝗ. Auctoꝛitatibo quo q; fideliuʒ p/⸗
bant᷑ pᷣdicca. Nã ps.ilxxxv.ait Dauid deo. Tu
es deus ſolꝰ.⁊ ipᷣe dñs ait Eſa.xliiij. Abſq; me
nõ eſt deꝰ:? Malach.ij.ðꝛ.Nunqͥd nõ deꝰ vnꝰ
creauit noſ:⁊ Ecci.j.ðꝛ. Unꝰeſt altiſſimꝰcreatoꝛ
oĩm oĩpocẽs:rex metuendꝰnimis:⁊ Judich.ix.

8ꝛ: do. Tu es deꝰ ⁊ nõ ẽ aliꝰpᷣterte.Qð ↄfirmat

Dauid PS.xvij.di.Quis deꝰpᷣter dñʒ:aut qͥs
de pᷣter deũ nr᷑̃̊.⁊ Eccle.xxxvj.ðꝛ deo.Nõ ẽ aliꝰ
des niſi tu.?⁊ Eſa.xlv.ait ipᷣe deꝰ. Ego dñs ⁊ nõ
eſt aliꝰ:⁊ extra me nõ ẽ deꝰ.⁊ idẽ hetur in.c.j.de
ſũ.trini.⁊ fi.ca.⁊.xxxiij.di.c.Qui epᷣs.⁊.xlv.di.c.
De iudeii ⁊.j.q.j.c.hi ꝗ.⁊.c.paulianiſte.⁊.j.q.iij.

c.ad mẽſã.⁊.xxij.q.iiij.c.ſiqs ⁊.xxiiij.q.j.c.loqᷣt᷑

7. xxvj.q.vj.c.nõ licʒ.⁊.xxxij.q.v.c.puto.⁊.xxiiij.

q.iij.c.qͥdã.⁊.xxvj.q.vij.c.lõ obpᷣuetꝭ.⁊ ð peni.

di.j.c. Deꝰ qͥ.⁊ de dſe⸗ dr. .c Ncceſſernt. eu. · .

c. Deus noſter omnipotens.

X pᷣdictis igit᷑ ptʒ illũ eẽ inſipientẽ qͥ pu
e tat nõ eẽ deũ de q̊ ꝓpheta inqᷣt Ps.xiij.
Dirit inſipiẽs ĩ coꝛde ſuo nõ eſt deꝰ.Nã
vt S.claruit opʒ eẽ vnũ rectoꝛẽ vniuerſi oꝛbis:
aliter oĩa ad nihilũ tenderẽt ⁊ ↄfuſa eſſent:vnð

Caudianꝰli.j.ĩ Rufinũ ait. Sepe mihi dubi⸗
aʒ traxit ſniaʒ mẽtẽ:Curarẽt ſuꝑi terras:an nub
lus ineſſet Rectoꝛ:⁊ icerto fluerẽt moꝛtalia aa
ſu. Sʒ cũ diſpoſiti queſiſſẽ federa mũdi.Pꝛe⸗
ſcriptoſq; maris fines:animiq; meatꝰ. Et no⸗

ctis lucſq; vices tunc oĩa rebat.Coõſilio firma⸗
ta dei qͥ lege moueri Sydera:qͥ fruges diuer⸗
ſo tꝑe naſci.Qui variaʒ phebem alieno iuſſerit
igni Cõpleri:ſolẽq; ſuo:poꝛrexerit vndis Lito
ra tellurẽ medio libꝛauerit axe.De ipᷣo etiã deo
inqͥt Areſto.j.ð celo ⁊ mũdo. Deꝰeſt apud quẽ
eſt vita fixa:ſempiterna ſecula ſeculo ꝝ:q̃ nec fi⸗

nit᷑ nec deficit:? Auicẽna.viij.Mecha.dicit.De

us eſt bonitas pura in ðſiderio oĩm. ⁊.v. Me
theo.ait Philoſophꝰ.Oꝛdinatio eoꝛuʒ qᷓ ſunt
in mũdo eſt ex diſpoſitiõe pᷣmi pncipij qð ẽ deꝰ
głioſus.⁊ in li.de bona foꝛtuna dicit. Deuz di/
gnificamus dñm exiſtentẽ vt diſtribuat bona
⁊ mala:⁊ in li.de regi.pncipũ.Deo nihil eſt dif⸗
ficile:⁊ ſine eo nõ eſt poſſibile.Et.j.ð celo ⁊ mũ⸗
do inqͥt.Diuinũ eſſe neceſſe eſt eſſe intrãſmuta
bile pᷣmũ ⁊ ſũmũ.hec ille.Pꝛo cõduſione autẽ
huiꝰ pꝑtis dico ꝙ eandẽ ſectã gẽtiliũ dicẽtiũ plu
res eẽ deos:repꝛobãt alie innũere auctoꝛitates
ſacre ſcripture.De qͥ b aliq̃s ſolũ cauſa bꝛeuita
tis allegabimꝰ: Pꝛia hr̃ Deut.vj.vbi ðꝛ.Audi
iſrael dñſ deꝰnr̃ deꝰ vnꝰẽ. Scða Exo.iij.vbi di/⸗
xit dñs.ego ſũ qͥ ſũ:nõ dixit:nos ſumꝰqͥ ſumꝰ
Tercia Exo.xv. Dñs opᷣs nomen illi.Quarta
Johᷣ.x.Ego ⁊ pꝛvnũ ſumꝰdic ſaluatoꝛ nr̃.Qui
ta Deut.xxxij. Uidete ꝙ ego ſiʒz ſolꝰ:⁊ nõ ſit aliꝰ
de'pᷣter me. Sexta Exo.xx. Ego ſũ dñs deꝰ cuꝰ
4 eäuat te ð tra egypti:ñ erũt tibi dij alieni pᷣter
me:⁊ in Ps.etiaʒ inqᷣt.Nõ erit in te deꝰrecẽs:
neq; adoꝛabis deũ alienũ. Septima Matth.
xxiij. Unꝰeſt em̃ pꝛ veſter qͥ eſt in celis.Occaua

ad Ephe.iiij. Unus deus ⁊ pater oĩm:qͥ eſt ſuꝑ

omnia et in omnib nobis:et Imperatoꝛ in.l.
ij. E. ð ſũma.tri.⁊ fi.ca.iquit. Unius ⁊ ſummi
dei nomen vbiqʒ celebꝛetur.
De Secta Machometi.

BHBermo

Excũda ſecta iniqua eſt Machometi qͥ
ſ fuit Iſmaelita ⁊ Jdumeꝰqð idẽẽ. Sa
raceni em̃ deſcenderũt ab Agar andila
Abꝛahe q ei genuit Iſmaelẽ:⁊ iõ deberẽt appel
lari Agareni:ſʒ faciũt ſe appellari ſaracenos a
Sara vxoꝛe eiuſdeʒ Abꝛahe:de quoꝝ ꝓgenie
fuit 2 Paumech qui fuit idolatra:vnde in Al⸗
choꝛano ſuo dicit᷑ de dixit ei. In erroꝛe ido⸗
latrie diu manſiſti ⁊ inde eduxi te. Hic g ipam
gentẽ ſaracenoꝝ ⁊ turchoꝝ atq; multas alias
decepit nationes:dans eis legẽ beſtialẽ ⁊ om̃i
inhoneſtate:ſpurcitia ac libidine pleniſſimam.
Hec sat ſecca dyabolica repꝛo bari pᷣt Pꝛimo rõ
ne falſitatis.Nam ipᷣe impudẽtiſſimꝰ Macho
metus ponit felicitateʒ in delectatiõibo coꝛꝑis:
videlicet in guloſitate:luxuria ⁊c̃.⁊ ꝓmittit ſuã
legẽ ſeruantibo:ꝙ in alia vita luxuriabunt᷑ ⁊ co
mendẽt res delicatas.Dicit etiã ꝙ in gadiſo ha
bebüt tria flumina.ſ.vnũ lactis:aliud mellis:
⁊ alið vini optimi aromatici:quibo qñ eis pla⸗
cuerit poterũt vti ⁊ mulca hmõi.Que ſecta de⸗
msſtrat᷑ eſſe falſiſſima etiã a Philoſophis pa⸗
ganis. Naã Areſto.in.j.Echicoꝝ demonſtrat q;
felicitas nõ cõſiſtic in deleccationibo coꝛꝑis ſed

aie:⁊ ideo Auicẽna qui fuit de ſecta Macho⸗

meti deſpicit oẽs eius ꝓmiſſiones:⁊ ponit finẽ
noſtrũ eſſe aliũ qᷓ; eum in quo ipᷣe dyabolicus
Machometus diali eſſe ⁊ cõſiſtere felicitatẽ no
ſtram vnde in. ix. Metha.ſue.c.ix.inquit Lex
noſtra quã noſter Machometꝰdedit oñdit ꝑ
feccionẽ felicitatis circa ea que ſunt ſᷣm coꝛpꝰ:
ſed alia eſt ꝓmiſſio que ſolũ appᷣhẽdit᷑ ĩtellectu

⁊ ideo ſapientibo magis fuit cupiditas ad on⸗

dendũ aiaꝝ felicitatẽ q; coꝛpoꝛũ:que qᷓ;uis da
ret᷑ eis nõ tn attendũt nec appꝛeciant᷑ eam in cõ⸗
ꝑatione felicitatis que eſt cõiunctio bme verita
ti.hec ille.Ex quibus verbis innuit Kuicẽna ꝙ;
Machomecꝰerrauit:⁊ ſic ipſe Auicẽna cõcoꝛ⸗
dat cum ſententia xpᷣi Johᷣ.xvij.dicentis. Hec
eſt vita eterna:vt cognoſcant te verũ deũ:⁊ quẽ
miſiſti Jeſuʒ xpᷣm Falſiſſima ergo eſt lex Ma/⸗

ccho.di.qꝙ ſui ſecatoꝛes habebũt ĩ alia vita plu
res vxoꝛes qᷓ; nunc habent.Coõceſſit em̃ ſuis ſe

ctatoꝛibo habere quattuoꝛ vxoꝛes tot concubi
nas quot paſcere poſſunt:⁊ dixit ꝙ poſt hãc vi
tam habebunt vxoꝛes virgines pulcherrimas
que tamẽ nõ intrabũt paradiſum niſi quãdo
ipᷣi volent cũ eis cõmiſceri:ſed ſtabunt extra ꝑa
iſum ibi ꝓpe:⁊ ſemꝑ qñ ingredient᷑ vt cuʒ eis
cõmiſceant᷑ efficent᷑ virgines. Dixit quoq; ibi
ꝙ nulla mulier intrabit ꝑadiſuʒ niſi eo modo
quo dictũ eſt.ſq; cauſa libidinis viroꝝ ſatian⸗
de:⁊ allegat quãdã fatuã cãm quare deus nõ
velit ꝙ mulieres itrent paradiſum:quã obmit
to cã bꝛeuitatis. Hoc aũt eſt falſiſſimũ:qꝛ deꝰ
nõ facit differentiã ſexus in datione regni celo⸗
ruʒ.S.hinc aũt nobis.in aũt.de mona.valſiſſi⸗

mũ etiã eſt illud quod inquit de vxoꝛibjſſlam

hoceſt ↄtra dictũ xpᷣi in euangelio.Maotth.ᷣxxij
⁊ Marci.xij.ac Luc.xx.vbi inquit:ꝙ in reſurre
ctione neq; nubẽt:neq; nuhent᷑:ſed erũt ſicut an
geli dei. Item quod inquit de comeſtiõe eſt fal
ſiſſimũ.lã regnũ dei no eſt eſca vel potꝰ: vt ait
Apls ad Ro.xiiij. Si aũt eẽt verũ qð diẽc Ma
chometus opoꝛteret paradiſum repleri ſterqui
linijs aut ex digeſtione cibi celũ ipᷣm fedani ſter/
coꝛibo. Ratio aũt quare Machometus ꝑmit⸗
tebat ſuos cultoꝛes luxuriari vt infra patebitẽ
qꝛ ipᷣe erat totus libidini deditus:inceſtuoſus
⁊ ſtupꝛatoꝛ:acadulter. Unde quãdo violabat
alterius vxoꝛes:ne maritus aliquid diceret: et
ne populi eũ interficerẽt: dicebat ꝙ angelꝰ Ga⸗
bꝛiel pᷣceperat ei ex parte dei ꝙ ſic faceret: qꝛ de/
bebat naſci ab eo multi ꝓphete ⁊ hoĩes valoꝛoſi
Ex quib patʒ eius diabolica malicia ⁊ ppłi cre

dentis ei ſtulcicia.pᷣterea fide,z Machometi eſſe

nequiſſimã patet ex mõ quo facta eſt:facta em
fuit ꝑ auxiliũ bꝛachij ſecularis:⁊ per fallaciam.
Nã habebat Machometus columbã albam
cui nunq; dabat comedere niſi poſitis granis
milij in auribo ſuis:⁊ ipſa inde excpiebat cibuʒ
cũ roſtro.⁊ vbicũq; eũ videbat ad aures eiꝰvo/
labat intus poneno os vt extraheret cibũ.Qua

ſic inſtructa cũ eſſet coꝛã populis in loco eminẽ

ti faciebat occulte ab aliquo ſuoꝝ dimitti dictã
columbõ:⁊ ipla volante ad aures eius dicebat

ꝙ erat ſpirituſſanctus in ſpecie columbe q̃ euz

alloquebat᷑.cuius ↄſilio cunca faciebat Item
cũ caderet moꝛbo caduco ꝓpter eius luxurias ⁊
ebꝛietates ac innumeras beſtialitates: dicebat
ꝙ tunc erat raptus:⁊ ſic cadebat qꝛ tũc appare
bat ſibi archangelꝰ Gabꝛiel eũ infoꝛmãs de le⸗
ge quã daturus erat:multiſq; alijs fallacijs il⸗
los beſtiales populos decepit. Inter alia dici᷑
in Alchoꝛano eius:ꝙ in die iudicij ipſe trãſfoꝛ
mabit᷑ in foꝛma arietis valde piloſi:⁊ oẽs eius
legem ſeruãtes in foꝛma pulicũ ⁊ intrabunt eiꝰ
pellem piloſam:⁊tũc ipſe cũ eis ſaliet in celuʒ:q̃
eſt ſtulticia ⁊ fatuitas magna.Ut aũt hec poꝛci
na ſecta nõ deſtrueret᷑ pᷣcepit ipſe fraudulentus
Machometus ꝙ ſi aliquis ↄtra legẽ ſuaʒ pꝛe/
dicare vel loqui pᷣſumpſerit vł eã negare auſus
fuerit ptinus occidat᷑. Sciebat em̃ ipſe diaboli
cus Machometus ꝙ lex ſua eſt ↄtra omnẽ le⸗
gem nõ ſolũ moꝛalẽ:ſed etiã naturalẽ ⁊ diuinã:
cõcedens omnia venerea ⁊ voluptuoſa:in tan⸗

tum qꝙ etiã licentiauit viciũ ſodomiticũ contra

naturãa vt dicit Euſtachius.vij.ethico.cõmẽto.

ix.De qua ſpurciſſima lege pᷣdixerat Quidius

qui fuit poſt annos.dc.⁊ plus ante ipſuʒ Ma
chometũ dicens in tercio de vetula. In qua ſi

liceãt quecũ q; licere putent᷑ Scripta:licet nõdũ

ſuꝑ hoc lex inueniat᷑. In quib verbis oſtendit

ꝙ debebat venire vna ſpurciſſima etas in qua
ipſa lex vicioſiſſima ↄcedens ſcelera nephãdiſſi

ma daret᷑ Et ſi querat᷑ quomõ Quidius paga⸗

omnnes reg
qz deſpel
ſtimperte
nficos con
undiod

Inguiespt

klegt deus
eBysech

ſcmoden

Ytfidesne
vlmeden
duogeam
notoci in
Alud dinon
pengunda

ioterilien

cheologos
ndcacgen
Penda wa
nesinerm
kobechent
ean Zol

lngvani

lanoſuisn⸗

geficigeo

fterit ſper
G Warar
Cnns dio
quenbſig
Krarcdatt
licategn
faculta
hepmin.
Doj
mlraaultg,
ſockſinen
noſtärac
(anarei
lum ſufi⸗
Hsmin

Veclle

I

enentiiln
uuontßiecki
carbn
üicider
r michdi
ennünt
Aucnmemn
nminfhntht⸗
uchgti
gitoſilgber
Eohr nh
n nrdein an
ms munhi ninn
mi rsguns
Frnuanhinddi
indanumde
SNNdadh.u
nioprlsibtoni
ulunpans itt
n etmhmoe
vamn hueher ſn
opercuslummnns
tultuts dicber
olan geici
üdäürinni
õ
n Nrndjigenife
midepioſi tos .
Vpuncitumbnt,
caias uainaliz
unn Uraüthel hon
riefiutllan⸗
As n ltiſi
ahnuli
Suthuci inni
aſunck Muonnd
uũ omi in

Foliũ

nus hoc ſciuit. Reſpondet᷑ ꝙ foꝛte legerat illð
ps. Conſtitue dñe legiſlatoꝛẽ ſuꝑ eos:vt ſciant
gentes qm̃ hoĩes ſunt. Uel foꝛſitãa:deus ꝑ gra⸗
tiam gratis dataʒ hoc illũ intelligere fecit: ſicut

⁊ de alijs paganis dicit Richar.in.j.diſti.iij.q;
multa cognouerũt de trinitate:iuxta illud Apti
ad Ro.j.Deus illis manifeſtauit. Pꝛohibuit
ergo Machomet diſputari de ſua lege:qꝛ qui⸗
cũq; rõnis capax eã nequiſſimaʒ ⁊ irrationabi⸗
liſſimã poſſet demonſtrare. X
Ig.es vo xpi fundata eſt nõ ꝑ potentiaz
f auut ſapientiã mũdanã:ſed ab Aplis in
fimis ⁊ vilibo ſᷣm ſeculũ atq; idiod. Jõ
excdlamat Bern. in ſententijs ſuis di.O ſtupen⸗
dũ miraculũ ſuꝑ omnia miracula:ecce ꝙ mi⸗

noꝛ ſuꝑeſt maioꝛi:⁊ maioꝛ ſubeſt minoꝛi: cum
omnes reges terraꝝ ſe apłis infimis modicis:

atq; deſpectis ſubmittunt.ſtupendũ valde fu/⸗

it imperitos piſcatoꝛes abſq; litteris oẽs ſcien⸗
tificos cõuiciſſe:actam paucas ꝑſonas totum

mundũ ad vnã fidem adunaſſe. Et hoc eſt qðᷣ
inquit Aplłs.j.Ad Coꝛinth̊.ij. Infirma mundi
elegit deus vt cõfundat foꝛtia.Et ibideʒ inquit
ide Apłs.Nõ indoctis humane ſapiẽtieverbis

ſed in oſtenſione ſpiritus ⁊ virtutis pᷣdicamus

vt fides noſtra nõ ſit in ſapientia hominũ: ſʒ in

virtute dei:magnũ ꝓfecto videret᷑ miraculuʒ ſi
duodecim ſerui abiectiſſimi alicuiꝰ Imperato⸗
ris totũ imperiũ eius ſine armis ð bellarent ac

illud ditioni ſue ſubijcerẽt. Magnũ eciã ⁊ ſtu/⸗

pendũ videret᷑ miraculuʒ ſi aliqui pauci hoĩes
idiote ⁊ illitterati omes logicos:philoſophos:

theologos:atq; aſtrologos:ſue oꝑiniõi atq; ſẽ⸗
tentie acquieſcere facerẽt. Maximũ etiã atq; ſtu
pendũ videret᷑ miraculũ ſi aliqui pauci homi⸗

nes inermes vniuerſum mundũ ſibi ſubiectuʒ

⁊ obedientẽ facerent ſed mirabilius eſt ꝙ duo/⸗
decim Apli vniuerſas mundi natões diuerſaꝝ

linguarũ:cũ ipſi eſſent vnius lingue fecerint re⸗

liccis ſuis retib ⁊ culturis:⁊ relicta anciqua fi⸗/

de fidẽ ꝑ eos pꝛedicatã accipere.Et ſi dicat᷑ ͥ HB

fecerũt ꝓpter miracula ꝑ eos facta: quia ſcriptũ
eſt Marci vlci.ꝙ Apłi ꝓfecti ſunt vbiq; pꝛedi⸗
cantes dño cooperante ⁊ ſermonẽ cõfirmãte ſe⸗

quẽtib ſignis. Ego reſpõdeo ꝙex hoc fides no

ſtra reddit᷑ autẽtica:quia vt dicit Augꝰ. in li.de
vtilitate credendi.miraculũ eſt opus arduũ ſu
per facultatẽ admirantis nature:⁊ nõ poteſt fie
ri veꝝ miraculũ niſi ꝑ virtutẽ diuinã:vt inquit
Tho.ij.ij.q.clix.⁊ Alexan.de ales in tractatu de
miraculis.Si vo quis dicat ꝙ mũdus cõuer⸗
ſus eſt ſine miraculis: dico ꝙ etiã reddit fidem
noſtrã valde autenticã.vnde Augu.li.xxij.de ci

uita.dei.c.v.ait. Si iſta miracula in fide xpᷣi fa⸗

cca nõ credunt᷑:ſaltẽ no bis vnũ grande miracu/

lum ſufficit qꝛ iam totus oꝛbis terrarũ ſine vl/

lis miraculis credidit ⁊ fidei xpiane ſe ſubiect.

Hec ille.In fide aũt machometica nulluʒ vnqᷓ;

LXXXIIII

factũ eſt miraculũ:niſi illud miraculũ reputet᷑

quod accidit cuidã Januenſi qui in partibus

illis exiſtẽs:deſiderãſq; videre qͥ d faceret illi ſa

raceni ſiue mauri in templo ſuo qð moſcheam

oppellãt:in q̊ quilibet xpianꝰitrãs aut occidit᷑:
aut fidẽ xpᷣi negare ↄſtringit᷑:expoſuit ſe ꝑiculo
⁊ latẽter itrauit.Cum aũt ibi eſſet i medio maxi
me mulctitudinis ⁊ nõ poſſet exire: neceſſitaſq;
ei veniſſet ſuꝑfluũ pondꝰcoꝛꝑis deponẽdi ſter
coꝛizauit in femoꝛalibo.Cũ aũt fetoꝛ eẽt in illa

moſchea:oẽs circũ ſpiciebãt qͥs huiꝰfetoꝛis cã

fuiſſet. Inuenerũtq; ipᷣm Januenſeʒ.quẽ volẽ
tes occidere:ille qͥ foꝛte linguã eoꝝ ſciebat eis
dixit:vel ꝑ iterpꝛetẽ mẽdaciũ h̊ ſignificauit:ſcs
ꝙ cũ ipᷣe nõ poſſet ꝑ longũ tpᷣs habere bñficiũ
ventris:itrauit templũ vt machometo ſe reco⸗
mẽdaret:⁊ ſtatim habuit bñfiaũ ventris. Hoc
auũt audiẽtes ⁊credẽtes illi hoies beſtiales ac/
ceperũt femoꝛalia illa ſtercoꝛe ifecta ⁊ ſuſpende

rũt i moſchea:clamaãtes miracłũ:miraculũ. vx

quis autẽ qrat qͥ temꝑe machometꝰ
ſ dedit legẽ ſuã. Rñdeo ꝙ fuit ano dñni.
662. Aliqui tñ dicunt ꝙ fuit circa anoſ
jy.Et alij paulo poſt.ſ.in.oſ. ab incarnatio⸗
ne dñi:regnante Eradio iperatoꝛe romanoꝝ qͥ
iuenit crucẽ dñi tranſlatã in ꝑſiam ꝑ Coſdqroe
regem quẽ debellauit ſʒ poſtea ex deuotiſſimo
pncipe factus eſt herecicus.Et dicte opiniones
poſſent verificari ſi due vltime referant᷑ ad tpᷣs
natiuitatis eiꝰ⁊ pᷣma ad tẽpus legis ꝑ eum da
te. Lemꝑe aũt maledicti machometi iam moꝛ/

tui erãt doctoꝛes ecckie.ſ. Ambꝛoſi ius: Hiero⸗
nymus:⁊ Auguſtinus ac Gregoꝛius.am ſi

poſt eũ fuiſſent:eius dyabolicaʒ ſectam ſuis in
oꝑibus repꝛobaſſent. Moꝛtuꝰeſt autẽ ꝑfidus
machometꝰmoꝛbo epilentico:anno etatis ſue

lxiij.? detruſus cuʒ dyabolo in iferni ꝓfundo.

Alia q̊ʒ ratio impugnat fidẽ machometi.⁊ coꝛ

ro boꝛat fidẽ noſtrã.Nam lex machometi ideo

habuit ſectatoꝛes:qꝛ permittit oĩa delectabilia
huiꝰ vite ad que oẽs naturałr icdlinãt᷑ Geñ.viij.

c.oĩs etas.xij.q.j.⁊.c.pcliuus.xx.q.iij.vbi dicit

Pꝛocliuꝰẽ curſus ad voluptatẽ:et imitatrix ẽ
natura vicioꝝ.Unde dicit beatꝰ Lho.in pᷣnci⸗
pio libꝛi ↄtra gentiles. Lex Maumech tota eſt
ſᷣm delectatiões carnis ad quas hoiĩes ꝓni ſũt
⁊ ideo a mitis accepta eſt:ſicut ⁊ doctrina Epi⸗

curi. De qͥ Lac.iij.diui.inſtitu.ait. Epicuri di⸗

ſciplina młto celebꝛioꝛ ſꝑ fuit:nõ quia veni ali⸗
qͥd afferret:ſʒ qꝛ młtos ad populare nomẽ vo⸗

luptatis inuitat.nemo eniʒ nõ in vicia pꝛonus

eſt. hec ille. Sed o fides xpᷣiana quõ cõuertiſti
ad te mundũ:nũquid ꝑ ꝓmiſſionẽ bonoꝝ tẽ⸗

poꝛaliũ ⁊ delectationũ.certe nõ:imo pꝛohibes

luxuriã ⁊ omnes mundi delitias inoꝛdinatas
7 ſolum ꝓmittis beatitudinẽ in alia vita ⁊ fa⸗
cis hoies relinquere tempoꝛalia:que videntet

cognoſcunt ꝓ inuiſibilibus ⁊ futunis.Et pater

.

/ 2 9) R
. wrotse Lm M

U I—eee

Bermo

ꝙ hec lex eſt alijs omniby melioꝛmo nulla eſt

bona pᷣter ipaʒ.hec em fieri nõ poſſet niſi ex do

no ſpeciali diuine gre. Ideo Auguſtinꝰin qua
dam epła ait. Quis tantã hoim mulctitudineʒ
ad peccata pꝛonã:ad legem xpᷣi carni ⁊ ſangui⸗
ni cõtraria ſuandã vnq; induceret niſi deꝰ.Et
hoc idè inquit ipe Auguſtinꝰlibꝛo.xxij.ð ciui.
dei. c. v. Pꝛeterea apparet veritas fidei nr̃e que
nõ eſt fundata ꝑ coactionẽ ſicut lex macho meti

WHaã machometꝰcum eſſet falſiſſimꝰ⁊ doloſus

ac luxurioſus:ꝑ operationẽ dyaboli traxit ad
amoꝛẽ ſuuʒ quandã reginã viduã in tantũ ꝙ;
accepit eum in maritũ.quo regno adepto po/

ſtea ꝑ vim ⁊ pugnas ſubegit multas natiões:
quas etiã partim ꝑvim:ꝑtiʒ ꝑ bypociſim ⁊ de

ceptiones multas acquieſcere fecit legi ſue:ma

xime adiutꝰa quodã monacho xpᷣiano falſo:

qui exiſtes pᷣlatus i eccłia dei miſſus eſt a ſede
apoſtolica ad pᷣdicanduʒ illi genti.apud quas
cum eſſet in deuotiõe:indignatꝰeſt cõtra ſũmũ
pontificem: quia noluit ei dare quandã digni
tatẽ. Unde adunatus machometo eum pᷣdica
uit vt maximuʒ ꝓphetã a deo miſſum vt nouã
legẽ daret:ſicq; popłos illos beſtiales decepit
Alij aũt dicũt ꝙ iſte monachꝰ qui appellabat᷑
Sergius fuit rome cõdẽnatus de bereſi ⁊ excõ
municatus. Unde ad ꝑtes arabie fugiẽs ibiq;

machometo ſe federãs vna cũ q̊dã iudeo mali

gno cõpoſuit legẽ machometi ⁊ eã pᷣdicauit vt

bonã. Ipᷣe em machometꝰ erat ignarus liccerg

rum:nã fuerat pᷣmo cuſtos ſiue ductoꝛ came⸗

loꝝ:licet poſtea ꝑ fallaciã ⁊ artẽ magicã ꝑuenit

ad regnũ.Dicunt em̃ quidã ꝙ ipᷣe machometꝰ

ducẽdo mercãtias ꝑ diuerſas ꝑtes oꝛbis ↄuer

ſabat᷑ cũ xpᷣianis ⁊ iudeis a quibo didicit młta

tiã de nouo q; de veteri teſtamẽto.Et poſtea fin

vss ſe ꝓphetã a deo miſſum dixit:ꝙ ideo deus
euz miſerat vt legẽ mitioꝛẽ daret qᷓ; eſſet lex euã

gelica vel moyſaica affirmãs ꝙ erat nimis du

re ad obſᷣuãdũ:⁊ ſic mitos decepit fallacia ſua
dyabolica.nã ꝑ artẽ magicã mutabat᷑ in facie

⁊ multa faciebat que videbãtur ꝓdigia:⁊ a de
mõibo hinc ferebat᷑ inde ⁊ q̃ͥcũq; volebat.Dice⸗

batq; iudeis ſe eſſe meſſiã eis ꝓmiſſuʒ ⁊ ſic plu
rimos eoꝝ ad ſe traxit. Oibuſqʒ cõcupiſcẽtijs
frena laxauit:vt ſic beſtiales hoies ad beſtialẽ
ſuã ſectã ꝑtraheret. Nec miꝝ ſi illos decepit:nã
⁊ pus erãt idolatrie dediti ⁊ a dyabolo poſſeſſi
Fides autẽ noſtra nõ ſic eſt füdata:ſʒ ſanguine
martyꝝ:qð eſt valde mirabile. Cuʒ em̃ vltimũ
terribiliũ ſit moꝛs.iij.Ethico.Et cum etiã fero⸗
ciſſime beſtie fugiãt penas ⁊ moꝛtẽ:vt ait Phi
loſophꝰ. vj. Ethi. ? Boe. in.iij. de cõſo. di. Om̃e
agial ſalutẽtucri deſiderat:moꝛtẽ vero ꝑniciẽqʒ
deuitat. Job. ij. dicik. Pellẽ ꝓ pelle ⁊ cuncta qᷓ
habet dabit hõ ꝓ anima ſua id eſt ꝓ vita tuen/⸗
da:⁊ tñ tot milia hominũ in pꝛincpio ecclie ne

amitterẽt fidẽ potiꝰpaſſi ſunt moꝛcẽ:⁊ hoꝛribi⸗

XII

liſſima toꝛmenta. Nam Petrus qucifixus eſt:

Paulus decapitatꝰ: Bartholomeus excoꝛia⸗/

tus:Laurentiꝰ aſſatus:⁊ alij młti ⁊ quaſi inu⸗
merabiles tã diris penis ſũt cruciati:ꝙ ſi fides
hec nõ eſſet vera ꝓfecto illas nũqᷓ; ſuſtinuiſſent
Ideo dic btũs Maximꝰin ſermone plurimoꝝ
martyrũ. Nunq; em hanc vitã tam conſtater ex
penderẽt niſi eſſe aliam incõparabiliter beatio⸗
rem ꝑfecta diffinitione ſentirent.O ſancta fides
cacholica.O fides firmiſſima ⁊ ſtabiliſſima.O
fides nulli hominũ dubitãda:quis tibi nõ cre⸗
dat niſi penitus amẽs ⁊ ſtultus. O beata Ra⸗
therina:o Agnes:o Ludia:o Agatha: q̃re moꝛ⸗
tem tã alacriter ſubijſtis ꝓ fide:niſi quia eſt ve⸗
riſſima:o ſancte Jacobe interciſe qᷓre ꝑmiſiſti te
mẽbꝛatim incidi:niſi qꝛ veriſſima fidẽ xpᷣi nega
re noluiſti.Et ideo exdamat ſancus DHaximꝰ

ↄtra dubitaãtes de fide noſtra dicẽs in ſermone

vbi ſupᷣ. Nouerimus itaq; qꝛ nõ ſine magno di
ſcrimine de religiois veritate diſputamus:quã
tantoꝝ ſanguine ↄfirmatã videmus. Magni
piculi res eſt ſi poſt ꝓphetaꝝ oꝛacula:poſt apo
ſtoloꝝ teſtimonia:poſt marcyrũ vulnera veterẽ
fidem quaſi nouellã diſcutere pꝛeſumaſ:⁊ poſt

tã manifeſtos duces in erroꝛe ꝑmaneas:⁊ poſt

morlenriß ſudoꝛes ocioſa diſputatione conten
De iniquiſſima ⁊ obſtinata ſeca iu⸗/
deoꝛum. OͦSMGMGUw
Ertia ſecta eſt iudeoꝝ. Judei em̃ inſen/
t ſati ⁊ rudes nouũ teſtamentũ condem
naãt. Quoꝝ pertinadaʒ ↄfutare valemꝰ
oſtendẽdo ꝙ xpᷣs fuit verus meſſias:quẽ ipᷣi ex

pectare ſe dicũt. Q aũt xpᷣs eis ꝓmiſſus fuerit

patet Geñ.xxij.vbi dixit deꝰ Abꝛahe. In ſemine
tuo benedicent᷑ oẽs gentes:hoc aũt nunq; veri⸗
ficatũ fuit niſi in xpᷣo qui natiuitate ſua totũ oꝛ
bem benedictiõe repleuit:ſicut pᷣdixerat Dauid

ps.lxxj. dicẽs. Benedicent᷑ in ipſo oẽs triby ter⸗

re:omes gẽtes magnificabũt eũ. Pꝛomiſſus q̊
q; fuit xpᷣs Dauid.ij. Reg.vij.c.vbi ei dixit deꝰ.
Cũ fuerint cõpleti dies tui:⁊ doꝛmieris cũ pa⸗
tribo tuis:ſuſcitabo ſemen tuũ poſt te. Qð non
põt intelligi de Salomone vt voluerunt iudei
qꝛ natus nõ fuit poſt moꝛteʒ Dauid ſed ante ꝑ
multos annos:quinimo ꝑ Dauid patrẽ ſuum
cõſtitutus fuit rex anteq; Dauid moꝛeretur.iij.
Reg.j.Sequi᷑ ibidẽ.Qð ſemẽ egrediet᷑ de vte⸗
ro tuo:⁊ firmabo regnũ eius:⁊ ſtabiliã thꝛonũ
regni eius vſq; ĩ ſempiternũ. Qð etiã nõ poteſt
intelligi de Salomo ne:qꝛ regnũ eius non fuit
ſtabilitũ vſq; in ſempiternũ:quonis a fulio ſuo
Roboam fuit diuiſum:quando decẽ tribo ↄſti
tuerũt ſupꝛa ſe regẽ in ſamana Jeroboã regem
Iſrael:nec filio Salomonis remanſerunt niſi
due tribo.iij. Reg.xij.c. Sequit᷑ ibidẽ.Et fidelis
erit domus tua:⁊ regnũ tuũ vſq; in eternũ an⸗
te faciẽ meã.Qð etiã nõ intelligi᷑ de Salomo⸗

geqpiim
rusſeottt⸗
verfionde
ſolunett
impleulte
llutquo⸗
gocro lll
gelltap⸗
dequo ine
inuocabit
nitüpon
hüctmagn
cntes.
cheii⸗
teristelta
teſalvato:
oblau ſuo
ſes Erodi
88 G
fe? Hie
aurluſti⸗
Dauudos.
dumcui?
(inadeec⸗
Ws N.
maayted
gnatos.
ſtr diſtul
lri. Man.
Abachc/a
gles poate

Properen

tars:vnde
bocs
ſeche
Oulaut
inſanen
botdicen
mllcerſi⸗
mnabarll
looꝛis ſul
archis?g
arnatii.
fwirperin
ſter 1uc⸗
gul in
mulci
ing⸗
gucerun
amatton
ſer Joh⸗
Wrern
Ulnsctt,.

Möfutnuſn
ninonegionno⸗
Ninnrr
hundlid den
mmſnni
icnglizi niang
tles. Ohen e
dceniluche
wensinnnt
ePi
uurAhuns

anddn

ſi i/
2

atumoni oden
?”l
n achias biihick

thsas Wiſius fucft

de Nr nſende

ä

u imtnr ſ weit

timr zln au
npo aiuhyin
birdi Poniſisa
nictbic un de,
:ormiaisih/
naü on Onn
RNNWMNNn
enn Dmnd etnin
60 Dauidyminn
Didanni
ſentgti
, ll teN

1 M

õõ .
. Tobo⸗ ſcgcl
mn.

ne qui inueteratus amoꝛe mulierũ alienigena,/
ruʒ fecit tẽpla idolis:⁊ coluit ea.iij. Reg.xj.Nec

verificat᷑ de domo ſua:qꝛ quaſi oẽs reges fuef̃t
idolatrevſq; ad Eʒechia.cuiꝰfilius anaſſes
impleuit tẽplũ dñni idolis.iiij. Reg.xxj. Sʒ nec
illud quod ſequit᷑ de Salomone verificat᷑.ſcilʒ
ego ero illi in patrẽ ⁊ ipᷣe erit mihi in filiũ.Sʒ re
cte iſta ꝓphetia verificat᷑ de rege noſtro chꝛiſto:
de quo inquit deꝰ ꝑ Dauid in ps.lxxxviij. Ipſe
inuocabit me:pater meus es tu:⁊ ego pꝛimoge
nitũ ponã illũ:excelſum pᷣ regibo terre. Regem

bũc magnũ regẽ iudeoꝝ queſier̃t tres reges di⸗

centes. Ubi eſt qui natus eſt rex iudeoꝝ.Mat/⸗
thei.ij. Pꝛopter has ergo ꝓmiſſiões:patres ve
teris teſtamẽti expectabãt cum maxima anxieta

te ſaluatoꝛẽ:ideo magnus patriarcha Jacob in

obicu ſuo deſcenſurus ad limbũ dicebat deo:
Geñ.xlix.Salutar̃ tuũ expectabo dñe.? Moy

ſes Exodi.iiij. Obſeco dne mitte queʒ miſſurꝰ

es.⁊ Eſaias.xvj. Emitte agnũ dñe dñatoꝛeʒ ter
re.⁊ Eſaie.xlv. Roꝛate celi deſuꝑ:⁊ nubes plu/⸗
ant iuſtũ aperiat᷑ terra:⁊ germinet ſaluatoꝛeʒ.et
Dauid ps.ilxxxiiij.O ſtẽde nobis dñe miſericoꝛ
diam tuã ⁊ ſalutaretuũ da nobis. ⁊.cxliij. In⸗
clina dñe celos tuos ⁊ deſcẽde.ideo quaſi tedia
tus de moꝛa meſſie dicebat.Doꝛmitauit anima
mea p̃ tedio.ps.cxviij.⁊ cauſam huiꝰ tedij aſſi⸗
gnat.ps.lxxxviij.di.Tu vᷣo repuliſti ⁊ deſpexi⸗
ſti.diſtuliſti xpᷣm tuũ. Eſaias quoq; dicebat.c.
lxij. Utinã dirumperes celos et deſcenderes.et
Abacuc.j.c. Uſq; quo dñe clamabo:⁊ nõ exau⸗
dies.vociferaboꝛ vim patiens:⁊ non ſaluabis.
Pꝛopterea deus oſtẽdit ſibi icarnationẽ xpᷣi fu

turã:vnde dicebat.c.ij.ſui libꝛiidẽ ꝓpheta. Ad⸗/
huc viſus ꝓcul ⁊ apparebit in finẽ.ſi moꝛã fece/⸗

rit:expecta eũ:qꝛ veniens veniet: ⁊ nõ tardabit.
Qui aũt erit incredulus nõ erit recta anima eiꝰ
in ſemetipᷣo.Omẽs etiã alij ſancti patres clama
bãt dicentes. Ueni veni dne:⁊ noli tardare.Si
militer ſynagoga que erat ante aduentũ xpᷣi cla

mabat illud Cantico ꝝ.j.c.di.Oſculet᷑ me oſcu/
lo oꝛis ſui.quaſi diceret. Jam ſatiata ſum patri

archis ⁊ ꝓphetis:veni ſponſe mi vt te videaʒ in⸗
carnatũ. Quoꝛũ omniũ deſideriũ adimpletum

fuit per incarnationẽ chꝛiſti.Unde ipᷣe dñs no⸗

ſter Luce.x.dicebat diſapulis ſuis.Beati oculi
qui vident que vos videtis.dico eniʒ vobis:qꝙ
multi ꝓphete ⁊ reges voluerunt videre que vos

videtis ⁊ nõ viderũt.⁊ audire que auditis ⁊ nõ

audierunt.Abꝛahaʒ quoq; vidẽs in ſpiritu in⸗
carnationẽ chꝛiſti letatꝰeſt:de quo ſaluatoꝛ no⸗

ſter. Jo hãnis. viij.dixit iudeis. Abꝛahaʒ pater

veſter exultauit vt videret diem meũ:vidit ⁊ ga⸗
uiſus eſt. M A
Erũ quia ſcriptũ eſt Amos.iij.c. Nõ fa⸗
v cliet dñs verbum ſcilicet incarnari quin
pꝛius loquat᷑ ad ꝓphetas ſuos. Jðo vi/

deamus pꝛincipales ꝓphetias ioquẽtes de xpᷣo

LXXXNVN

vt cũ patuerit eas eſſe verificatas credamꝰ euʒ
verũ fuiſſe meſſia:ꝑ illã ſententiã Nicolai de ly
ra in ſuo opuſculo ↄtra iudeos dicẽtis. Quo⸗
tiẽſcũq; aliqua ſcriptura denũciat aliquid eſſe
furuꝝ ⁊ determinat tempꝰ:locũ ⁊ modũ:ſi oia
pᷣdicta ſimul cõcurrãt ⁊ veniãt:maniteſte patet
ꝙ illð qð pᷣdictũ fuerat veriſſimũ eſt. Pꝛima q
ꝓphetia habet᷑ Geñ.xlix.vbi Jacob patriarcha
dixit. Nõ auferet᷑ ſceptrũ de Juda:neq; dux de
femoꝛe eius:donec veniat qui mittendus eſt.⁊
ſcð m trãſlatõez chaldaicaz habet᷑.donecveniat
meſſias. Seqᷣtò.⁊ ipᷣe erit expectatio getiũ.Quia

gentiles eiꝰfidẽ recepturi erãt.⁊ hᷣ q; hetatu

fuerat Dañ.ix.vbi ðꝛ.Cum venerit ſaccuſſcõꝝ
ceſſabit vnctio veſtra:qð patet eſſe adimpletũ.
O iudei dicite mihivbi habetis regẽ.antiqtus
em̃ reges vngebant᷑ vt hahet᷑.j. Reg.ix.c. Ubiẽ
imperiuʒ veſtrũ.vbi eſt dñatio terre ꝓmiſſiõis
quã ꝓmiſit vobis deus dimittere in ꝑpetuũ:ſi
ᷣ uabitis legem eiꝰ⁊ fidem. Clarum g eſt ꝙ nõ
eſtis eius fideles. Si expulſi aliqñ fuiſtis a re⸗
gno /ꝓpter veſtra peccata:poſtea etiã reuerſi fui
ſtis poſt aliquos annos. Nũc vero ſunt mille

quadringenti anni?⁊ plus ꝙ expulſi eſtis:?⁊ bo

betis nũc minoꝛẽ ſpem redeundi qᷓ; in bncipio

Amiſiſtis quoq; regnũ veſtrũ circa tempꝰnati

uitatis xpᷣi. A blatum enim fuit vobis ab He⸗
rode aſchalonita qui fuit idumeꝰ.⁊ auxilio ro
manoꝝ debellauit Antiochũ regez veſtru:qui

deſcenderat a machabeis:⁊ ꝓlem regiam ocac/

dit:⁊ libꝛos de genealogia cobuſſit ne in poſte
rum eijceret᷑ ipᷣe vel fuij eius tanq; alienigene:⁊

interfecit etiam legis doctoꝛes qͥ dicebãt in po/

pulo illud Deut.xv.De medio fratrũ tuoꝝ po-
nes ſuꝑ te regem. Lẽpe buiꝰ Herodis aſcha⸗
lonite natus eſt chꝛiſtꝰ.⁊ ideo audiẽs magos
dicentes. vbi eſt qui natus eſt rex iudeo ꝝ:tur⸗
batꝰeſt Matth.ij. Ipſe em̃ Herodes vſurpa⸗/
uit ſibi regnũ iudaĩicũ anno incarnationis ſeu
natiuitatis dñi.Ex quibo patz ꝙ verificata eſt
hec ꝓphetia.Secũda ꝓphetia ꝑ modũ ꝓmiſſio
nis habet᷑ Deut᷑.xviij.vbi dixit Moyſi deus.
ꝓphetam ſuſcitabo eis de medio fratrum ſuoꝝ
ſimilẽ tui:⁊ ponã verba mea in oꝛe eius:loque/⸗/
turq; ad eo ſomnia que pᷣcepero illi. Qui autẽ
verba eius que loquet᷑ in nomine meo audire
noluerit:ego vltoꝛ exiſtã. Hoc aũt fuit adim⸗
pletũ cum iudeis nõ recipientib chꝛiſtũ deus
fecit tam hoꝛribilẽ vindictaʒ ꝙ vt inquit Joſe⸗
phus in libꝛo antiquitatũ:⁊ Beda in libꝛo de
tempoꝛib:poſt moꝛtẽ chꝛiſti ꝓcuratã a iudeis
in punitionẽ tanti ſceleris miſit deus Titum:
2 Ueſpaſianum eius patrem imperatoꝛes Ro

manos: qui funditus ſubuerterunt hieruſale:

in qua periere ð iudeis vndecies centena milia
fame ⁊ gladio:pꝛecer mulieres ⁊ paruulos:re⸗
liqui vero venũdati ſunt triginta pꝛo denario:
quia ipſi vendiderunt xpᷣm pꝛo triginta argen

1

tes cum ieſu.

Bermo

Uog ſi dicant iudei ꝙ dicta ꝓphetia vel

q ꝓmiſſio impleta fuit in Joſue:vłi alio

Dduce aut rege. dico ꝙ falſuʒ loquũtur.
Ibi ein loqͥtur deus de quodã magno ꝓpheta

qui debebat ex oꝛe dei illis dare pᷣcepta legis:

quod adimpletuʒ fuit in nullo niſi xpᷣo datoꝛe
legis euãgelice.⁊ ideo vt Mopſes onderet euʒ
eſſe ilum ꝓphetaʒ de quo locut?ei fuerat deus
in traſſiguratiõe xpᷣi apparuit cũ illo in monte

thaboꝛ:vt habet᷑ Maith.xvij.vbi dicit. Et ecce

apparuerunt eis Moyſes ?⁊ Helias loquen⸗
Ercia ꝓp hetia ſcilicet ꝙ xpᷣs debebat cõ
t cpi⁊ naſci ð virgine habet᷑ Eſa.vij.vbi
dicit᷑. Ecce virgo cõdipiet ⁊ pariet filiuʒ:

⁊ vocabit᷑ nomẽ eius emanuel:qð eſt ĩterpᷣtatũ

nobiſcũ deus ⁊ Eʒe.xluij.ðꝛ. Uidi poꝛtã in do
mo dñni dauſam et dixit dñs ad me.poꝛta hec
clauſa erit ⁊ nõ aperiet᷑:⁊ vir nõ trãſibit ꝑ eam:
qm̃ dñs deus iſrael ingreſſus eſt ꝑ eam:eritq;
dauſa pncipi.Que verba exponens Aug.in qᷣ/
dam ſᷣmone inqᷣt. Quid eſt poꝛta in domo dñi

clauſa:niſi ꝙ virgo Maria ſemꝑ erit itacta.Et

qͥd eſt.homo nõ trãſibit ꝑ eã:niſi qꝛ ſp ũſſctũs
fecundauit eã:⁊ dñs angeloꝝ naſcet᷑ ꝑ eam.Et
qd eſt clauſa erit in eternũ:niſi ꝙ maria virgo
eſt añ ꝑtũ:virgo ĩ ꝑtu ⁊ virgo poſt ꝑtũ.hec ille.
Et eadẽ ꝓphetia habet᷑ pſalmo.lxxj.vbi ðꝛ.De⸗
ſcendet ſicut pluuia in vellus. Super que ver⸗
ba inqͥt Nicolaꝰ de lyra.Sicut pluuia in velle⸗
re recipit᷑:⁊ ab eo expᷣmit᷑ ſine coꝛruptione velle
ris:ſicxpᷣs fuit ↄceptꝰ? natus abſq; coꝛruptio
ne virginis Quarta ꝓphecia ꝙ xps in inſtãti
ſue cõceptionis debebat eſſe pfectus:et habere
coꝛpꝰoꝛganiʒatũ itegre ⁊ nõ oꝛganiʒãdũ ꝑ ſuc/
ceſſum tempoꝛisſſicut eſt de aljs hoibo habet᷑
Hiere.xxxj.vbi dici᷑. Nouũ faciet dñs ſuꝑ ter⸗
ram:femina circundabit virum. Suꝑ que ver

ba inqᷣt Nicolaus de lyra. Qð fuit impletuʒ in
manaa:que chꝛiſtũ viru ꝑfectũ ſcientijs ⁊ virtu

tibo ab inſtanti incarnatiõis in vtero ſuo circũ

dedit.hec ille. Et hanc eandem ſententiã ponit

Franciſcus de ma.ſuper illaverba Luce.j.Ecce

ancilla dñi:⁊ Greg.ſuꝑ illð Canticoꝛñ.ij. Ecce

7

iſte venit ſaliens:? Rich.in.iij. di. ij. ar. ij. q. iiij.

Quita ꝓphetia ꝙ ð bebat naſci ð nocte:vt ptʒ
Luce.ij.habet᷑ Sap.xviij.vbi dici. Dum me⸗

diũ ſilentiũ tenerẽt oĩa:⁊ nox in ſuo curſu medi

um iter haberet: omnipotens ſermo tuus do⸗
mine a regalibus ſedibus venit. O
Etta ꝙ debebat naſci in Bethleem: ha
ſ bet᷑ Michee. v. Et tu bethleẽ terra iuda
nequaquã minima es in pᷣncipibo Ju⸗

da:ex te em exiet dux qui regat pplł'm meũ iſrł:

⁊egreſſus eiꝰab iitio a dieb etcnitatꝭ. Septi

ma ꝙ debebat naſci ꝓpe bouẽ ⁊ aſinũ:habetur

Abacucilij.vbi ait ꝓpheta dño Jeſu. Audiui

auditũ tuum ⁊ timui.⁊ ſequit᷑ cauſa. In medio
duoꝝ animaliũ cognoſceris.Eſa.j.vbi dictur.
Cognouit bos poſſeſſoꝛẽ ſuũ:⁊ aſinꝰ pᷣſepe do
mini ſui:iſrł aũt me nõ cognouit. Ue gẽti pecca

trici:plło graui iniqᷣtate:ſemini nequã:filijs ſce

leratis. Octaua ꝙ debebar recipi a gentibo fi/
des chꝛiſti:habet᷑ Eſa.ix.vbi dicit᷑. Populꝰ qui
ſedebat in tenebꝛis vidit lucẽ magnã: ambulã⸗
tibus in regiõe vmbꝛe moꝛtis lux oꝛta eſt eis:?-
poſtea ſequit᷑. Paruulꝰdatus eſt nobis:⁊ filiꝰ
natus eſt nobis:⁊ factꝰeſt pꝛincipatꝰſuꝑ bume
rum eius:⁊ vocabit᷑ nomẽ eiꝰadmirabilis con
ſiliarius: deꝰfoꝛtis:pater futuri ſeculi:pꝛinceps

pads.Et hec auctoꝛitas ſᷣm tranſlationẽ chal⸗

daicã intelligit᷑ de meſſia.vnde in ipſt a trãſlatõe

dicit᷑. Et vocabit᷑ nomẽ ei
la meſſias. O V EFE
Ona ꝙ debebat refutari a iudeis habe⸗
n tur Hiere.iiij.vbi dict. Negauerüt do⸗
minũ ⁊ dixerũt:nõ eſt ipᷣe.neq; veniet ſu
per nos malũ.ſ.ex eiꝰ negatiõe.Et.xiiij.eiuſdẽ li
bꝛi diat dñs. Stultus ſpłs me nõ cognouit.?
Dañn.ix.õ erit eius ꝓpłs qui eũ negaturus eſt
Et ſi querat᷑ qre iudei cũ legant ꝓphetias:⁊ ſint
docti lr̃is veteris teſtamẽti:nõ cognoſcunt xpᷣm
fuiſſe verũ meſſiã.Dico ꝙ; ꝓpter coꝝ nequiciaʒ
⁊ malignitatẽ iuſto dei iudicio tenet᷑ coꝝ intelle
cus:vt nõ intelligãt ſcripturas niſi carnalłr: et
nõ ſpiritualiter:ſicut intelligi debẽt. ⁊ hoc ꝓphe
tatũ fuerat Eſa.vj.vbi eis dicit᷑. Audite audien
tes:⁊ nolite intelligere:videce viſionem:⁊ nolite
Exꝑlma /ꝓphetia habet᷑ Hiere. xxiij. vbi di
d cic. Ecce dies veniũt dicit dñs ⁊ ſuſcita⸗
bo Dauid germen iuſtũ: ⁊ regnabit rex
et ſapiẽs erit:⁊ faciet iudiaũ ⁊ iuſticiaʒ in terra.
Et hoc eſt nomen quod vocabunt eũ dñs iuſtꝰ
noſter. autẽ hec ꝓphetia loquatur de meſſia:
patet ꝑ tranſlationẽ chaldaicam:quedicit.Ecce
dies veniunt dicit dñs:⁊ ſuſctabo Dauid meſ
ſiam iuſtũ.Si ergo voluerimꝰ dicere ꝙ adhuc
nõ venit meſſias:neceſſe eſt dicere ꝙ ꝓpheta fuit
mentitus ⁊ deus qui loquebat᷑ per eũ:cũ dixe⸗
rit ꝙ dies meſſie cito vẽturus erat. Et ſimiliter
mentitus fuiſſet Eſaias.xiiij.c.ſui libꝛi di. Pꝛo
pe eſt vt veniat tempus eius ⁊ dies eius nõ elõ
gabunt᷑:miſerebit᷑ em̃ deus Jacob:⁊ Iſrael ſal

uabit᷑:? Malachias.iij.c.di. Statim veniet ad
templũ ſanctũ ſuum dominatoꝛ quẽ vos que⸗

ritis:⁊ angelus teſtamenti quẽ vos vultis:⁊ lo
quitur de pꝛeſentatione chꝛiſti in tẽplo que b

„ .

betur QZucec.ij.

Ndecima ꝓphetia habet aggei.ij.vbi di

v cit pater ꝑ os ꝓpbete.Adbuc vnũ modi⸗/

cũ ⁊ mouebo celũ ⁊ terrã:⁊ veniet deſide

ratus cũccis gentibo.⁊ ſᷣm hebꝛeos iutelligitur
de meſſia. Unde trãſlatio chaldaica dicit. Et ve

niet meſſias.¶ũ igitur Aggeus dixerit hoc ver⸗/

us permanẽs in ſecu/

humſoand
loautannen
deltniifin
rcsfmoo
dicaneqp⸗⸗
emeniigd
peſſecita
Gichaucnee
melſias den
Pbetahad
liaſfontu
nittbiluſtt
ſaperalina
ſos hebꝛeo
ctletabimun
niemntelligi
ſntraulthie
betur Ua
nisci
thub
lnd
gaudeboꝛ er
Apdlarerur
Meado
ſinglintad
mag debe
hoberur
ſtinnartut
netrii,. b
ſala dunen
bbeiij diate
Larebieruſan
winiſuntee
Wwinedn
Jnundat
Glanreph
erchus der
leo Ctpolt
Nernofferen
hr. Venern
Nompronn,
Aun vuam
nnn diuine
Ufectnan
napfalmig
les tharſie
ſpbena:
ldiar 3
ngredierun
r Oſeerrj
lummei⸗
Ulrcunn.
(C
d en
„ II
a, 2ſog

—
unndngi
s nmizncn

„
4. ey ggen, .
AAe= V. .
MM .
däd.

Nle Nehte eha,
Ag Nhan thocc
1 l Ilr ugin

det Der mi didie

irdiardis 1 uſann,
nuti negede
cäürkan tm.
oadocrci dis u

mnni/ nt goole
nen gben iir
tuteci i dic⸗
mN. Bümluc
us : dics ns hol
2 od ii
C=
Gan ni
cranch,
Mamimn
Y Mi i
NES ir 4
i:mit nd N
trws ln

. Z Z — ZZ —
.
.ẽſ

Foliuũ

bum ſecundo anno Darij regis perſarum.ab il

lo autem cempoꝛe vſq; nunc fluxerũt anni.¶ O.
dec. lxxiiij.ſᷣm computationem iudeoꝛum ⁊ plu
res ſᷣm computationem noſtra: Aut eſt neceſſe

dicere ꝙ pꝛopheta mentitus eſt: qui dixit ꝙ; nõ
erat niſi adhuc vnũ modicum vſq; ad aduentũ

meſſie:cũ tantũ tempoꝛis non dicatur vnũ mo
dicũ.aut neceſſe eſt concludere.veritatẽ ſcilicʒ q
meſſias venit: qui fuit chꝛiſtus. Duodecma
ꝓphecia habet᷑ Zach.ix.vbi dicitur. Exulta ſat
filia ſyon:iubila filia hicruſalẽ:ecce rex tuus ve⸗

nit tibi iuſtus ⁊ ſaluatoꝛ:⁊ ipſe pauper ⁊ ſedẽs

ſuper aſinam ⁊ ſuper pullum aſine.Et ſᷣm glo⸗

ſas hebꝛeoꝝ ſuꝑ illud Canticoꝝ.j.Exultabimꝰ

et letabimur in te ⁊c̃.pꝛedicta auctoꝛitas ʒacha
rie intelligi᷑ de aduentu meſſie.⁊ ſic veriſſime lo.
cutus eſt ꝓpheta de chꝛiſto:qui in die palmaruʒ
intrauit hieruſalem ſuper pullum aſine vt ha⸗
betur Matthei.xxj. Mar.xj. Luce.xix.? Johã/

72

Ereiadecima ꝓphetia:ꝙ meſſias ðberet
thabere nomẽ Jeſus habetur àbachuc
iij.vbi dicit ꝓpheta. Ego aũt in domino

gaudebo ⁊ exultabo in deo Jeſu meo. Item ꝙ
appellaretur chꝛiſtus ibidẽ habetur:vbi dicit p
pbera deo patri.Egreſſus es in ſalutem popu⸗
itui in ſalutem cum chꝛiſto tuo. Quartadeci
ma ꝙ debebat adoꝛari a magis cũ muneribus
habecur Eſa.lx.vbi loquit᷑ de ſtella que apparu

it in natiuitate xpᷣi:de qua ꝓphetatũ fuerat Nu⸗

me. xxiiij.vbi dict. Oꝛiecur ſtella ex Jacob ⁊c.qᷓ
ſtella duxit magos in hieruſalẽ:vt habet᷑ Mat
thei.ij. Dicit ergo ꝓpheta vbi.S. Surge illumi⸗
nare hieruſalẽ:quia venit lumẽ tuũ ⁊ gloꝛia do

mini ſuꝑ te oꝛta eſt.?⁊ ambulabũt gentes in lu⸗/
mine tuo ⁊ reges in ſplendoꝛe oꝛtus tui.Et ifra

Inundatio cameloꝝoperiet te:dꝛomedarij ma
dian ⁊ epha.Omnes de ſabba venient aurum

et thus deferentes:⁊ laudẽ do mino annũcian⸗
tes.Ec pꝑs.lxxj.dict᷑. Reges tharſis ⁊ inſule mu
nera offerent:reges arabũ ⁊ ſabba dona addu
cent.UVenerunt autẽ iſti reges a thaꝛſis vſq; ad
poꝛtũ pꝛoximũ hieruſalẽ per naues.quia vo ꝑ
aliam viam reuerſi ſunt in regionem ſuam mo

nitu diuino. Matthei.ij.ideo herodes combu

ri fecit naues eoꝛum. Et ita intelligitur illa ꝓphe
tia pſalmiſte. In ſpiritu vehementi conteres na
ues tharſis:ſᷣm icola.de lira. Decimaquin⸗
ta ꝓphetia de fuga xpᷣi in egyptũ habet᷑ Eſa.xix.
vbi dicit. Aſcẽdet dominus ſuꝑ nubẽ leuem: et
ingredietur egyptũ.Et de eius reuerſione habe
tur Oſee. xj.vbi dicit deus. Ex egypto vocaui fi
lium meũ.⁊ Nume.xxiij.Deus ex egypto voca

Ecimaſexta ꝓphetia de mirabili ſapiẽtia

. d cheꝛiſti habet᷑ Eſa.xj.vbi dicit᷑. Egrediet᷑

virga de radice Jeſſe:que fuit virgo ma

ria. ⁊ flos de radice eius aſcendet. ſq; chꝛiſtus.

tos ⁊ piſcabunt᷑ eos.

LxXXNXVI

Et requieſcet ſuper eum ſpiritus domini ſpiri/
tus ſapientie ⁊ intellecus:ſpiritus cõſilij ⁊ foꝛ⸗

titudinis:ſpiritus ſcdientie ⁊ pietatis: ⁊ replebit
eũ ſpiritus timoꝛis domini. Hoc aũt impletuʒ

fulit in chꝛiſto vt habet᷑ Lu.ij.vbi diat᷑ Stupe⸗
bant aũt om̃es ſuꝑ pꝛudentia ⁊ reſponſis eius
⁊ Johan.vij.dici᷑.Nunq; locutus eſt ſic homo.
in iſrael. Decimaſeptima ꝓphetia habet᷑ Eſa.
xcxv.de miraculis meſſie vbi dici᷑. Ecce deꝰ no⸗
ſter veniet ⁊ ſaluabit nos. Tũc aperiẽt᷑ oculi ce⸗
coꝝ:⁊ aures ſurdoꝝ patebunt.Tüũc ſaliet ſicut
ceruus claudus:⁊ aperta erit lingua mutoꝛuz.
Hoc em̃ adimpletũ eſt in xpᷣo: vt babe᷑ DHat⸗
thei.xj.vbi dicit᷑. Johãnes autẽ cum audiſſecin
vincuł opera xpᷣi mittẽs duos de diſcipulis ſu
is: ad certiſicandũ eos de phetia Eſaie inpleta

ait illis. Lu es qui venturus es an aliũ expecta

mus.Et reſpondens Jeſus ait illis.Euntes re⸗

nunciate Johanni que vidiſtis ⁊ audiuiſtj.Ce
a vidẽt:claudi ambulãt:lepꝛoſi mundant᷑:ſur/⸗
di audiũt:moꝛtui reſurgunt:pauꝑes euangeli
zantur.⁊ beatus eſt qui nõ fuerit ſcãdaliʒatus

in me.Et ꝙ ipſe dñs plura miracula fecerit ⁊ di

uerſa:patet.laʒ Matchei.iiij. dicit᷑. Circũibat
Jeſus villas ⁊ caſtella ſanãs omnẽ languoꝛeʒ:
et omnem infirmitatem in populo:⁊ abijt opi/
nio eius in totam ſiriã.⁊ obtulerunt ei omnes
male habẽtes varijs languoꝛibo:⁊ toꝛmẽc op⸗
pꝛeſſos:⁊ qui demonia habebant.⁊ lunaticos:
et paraliticos.⁊ curauit eos omnes. Similiter
habetur Luce.iiij.vbi dicit᷑:.q; omnes qui habe
bant infirmos varijs languoꝛib detentos af⸗
ferebant eos ad eũ ⁊ curabãtur ab eo. Itẽ Luẽ
vj.dicit᷑ ꝙ virtus de illo exibat ⁊ ſanabat om̃es
Decimaoctaua ꝙ meſſias cognoſceret ſecreta
coꝛdis habet᷑ Sapien.vj.vbi dicc. Omnes co⸗
gitatiões noxias ipſe ſcrutabit᷑.quod adimple⸗
enm fuit in chꝛiſto:vt habet᷑ Luce.vij.vbi dicit:
ꝙ cognouit murmuratiões ſimõis lepꝛoſi q̃ᷓs
faciebat in coꝛde ſuo. Decimanona ꝓphecia de
temptatiõibo Jeſu chꝛiſti habet᷑ Zach.iij.vbi di
citur. Uidi ieſum ſacerdotẽ magnuʒ.Et ſequit᷑.
ſachan ſtabat a dextris eius vt aduerſaret᷑ ei.et
hoc impletũ fuit in xpᷣo.Matthᷣ.iiij.vbi dicirur
Ducxꝰeſt ieſus a ſpiritu in deſertũ:vt tẽptaret᷑ a
diabolo KX
Igeſima de paupertate eiꝰbabetur.ps.
v lxcxxxvij.vbi dicit Dauid Pauꝑ ſuʒ ego:
q5 nõ potuit verificari de ipſo cũ eẽt di⸗
ues qñ dixit pᷣdicta vᷣba:⁊ ps.lxviij.iterum ait.

Ego ſum pauꝑ ⁊ dolẽs. Et hoc verificatũ fuitĩ

cheiſto qui pauꝑ fuit:⁊ habuit diſcipulos qui

omnia dimiſerũt. Matth̃̊.xvj.elegit quoqʒ ad

apoſtolatũ pauꝑes piſcatoꝛes qͥ ba dixit Mat⸗
thei.iiij. Uenite poſt me faciã vos fieri piſcato⸗
res hoim.Et hboc ꝓphetatum fuerat Hiere.xvj.
vbi ipᷣe pᷣdixerat.Ecce ego mittã piſcatoꝛes Aul

Bermo

Igeſimapꝛima ſphetia ꝙ meſſias debe
v bat viuere in terra ſine domo ⁊ habita⸗
tione ꝓpꝛia habetẽ Miere.xuij.c. vbi dicit
Aphetia deo icarnãdo.Quare quaſi colonꝰfutu
rus es in terra:⁊ q̃ſi viatoꝛ deciinãs ad manen/
dum. Quare futurus es velut vir vagus. Et B
adimpletũ fuit in xpᷣo qui de ſeipſo dixit Mat
thei.viij.? Luce.ix. ulpes foueas habẽt:⁊ vo
lucres celi nidos:filius aũt hominis nõ habet

vbi caput ſuũ reclinet. Uiceſimaſcdõᷣa ꝓphetia

de iuſticia meſſie habet᷑ Eſa.xj.vbi diat᷑.Exit iu

ſticia cingulũ lumboꝝ eius: ⁊ Hiere.xxiij. YFaci

et iudiciũ ⁊ iuſticia in terra.Et hͥ adumpletũ fuit
in xpᷣo dicẽte Matthxxij. Reddite qꝗᷣ ſunt ceſa
ris ceſari:⁊ que ſunt dei ðo.? Matth.xxj.c.vbi

cum magna iuſticia eiecit ementes ⁊ vendentes

in templo.

Iceſimatercia ꝓphetia de humilitate et
v msſuetudine meſſie habet᷑ Eſa.xlij.vbi
dicit deꝰ. Ecce ſeruꝰ meus:ſuſcipiã eum.
electus meꝰ cõplacuit ſibi in illo aia mea.dedi
ſpiritũ meũ ſuꝑ eũ:iudiciũ gẽtib ꝓferet:nõ cla⸗

mabit:neq; accipiet ꝑſonã:nec audiet᷑ vox eius

foꝛis.nõ erit turbulentus:⁊ legẽ eius inſule ex⸗

pectabunt.Et h̊ adimpletũ eſt in xpᷣo:q́ Mat⸗

thei.xi.dixit diſcipulis.Diſcite a me qꝛ mic ſum

et humilis coꝛde. Uigeſimaq̃rta ꝙ debebat pᷣ
dicare iudeis ⁊ ab eis contẽni pꝛedicatio eius:
habet᷑ Eſa.lxv.vbi dicit᷑. Lota die expandi ma⸗

nus meas ad ꝓpłm ↄtradicentẽ mihi.⁊ Hiere.
vij.c.Nõ audierũt nec inclinauerũt aurẽ ſuam.

Hoc em̃ verificatũ fuit in chꝛiſto quãdo dixer̃t
iudei Johanis.ix.Lu teſtimonium dicis de te
ipᷣo:teſtimoniũ tuũ nõ eſt verũ. Uiceſimaqᷣn⸗

ta de multiplicatiõe fideliũ: ⁊ imperio chꝛiſtia⸗
nitatis habet᷑ Eſa.ix.vbi dici. Multiplicabit᷑

eius imperiũvſq; in ſempiternũ.⁊ Dañ.ij.c. In
diebo illis ſuſcitabit deꝰ celi regnũ aliud qð nõ
diſſipabit᷑ in eternũ.qð nõ poteſt intelligi ð ali⸗
quo imꝑio tẽporali:ſʒ ſolũ de imperio chꝛiſti:qͥ

dixit. Data eſt mihi omnis ptãs in celo ⁊ in ter⸗/

ra. Matth.vlti. Uiceſima ſexta:ꝙ debebat cõ
uerſari inter hoies:habet᷑ Baruch.iij.c.vbi dici
tur. Hiceſt deus noſter:⁊ nõ extimabit᷑ aliꝰad/
uerſus eũ:hic adinuenit omnẽ viã diſcipline:et

tradidit lã Jacob puero ſuo:⁊ Iſrael dilecto

ſuo. Poſt hec in terris viſus eſt:⁊ cũ hominibꝰ
ↄuerſatus eſt.De hoc q̊q; ait dñs Eſa.lij. Pꝛo
pter hoc ſciet pła meus in die illa nomen meũ
quia ego ipᷣe qui loquebar ecce adſum.CxX autẽ
iudei teneant᷑ dimittere ricꝰ antiquos teſtamen
ti veteris:⁊ accipere cerimonias leg noue euã⸗
gelice:ſtatim poſt ila verba ſubinfert Baruch
ꝓpheta in pꝛincpio ſequẽtis capituli.Hic liber
mãadatoꝝ dei:ſq datus ab iſto deo incarnato:

de quo ſup dixit. Et lex q̃ eſt in eternũ:ſq; euan/⸗
gelica.oẽs qui tenẽt eam ꝑuenient ad vitã:qui

gut dereliquerint eaʒ in moꝛtẽ.Cõuextere iacob

XIIII

⁊ appꝛehende ⁊ã.hec ibi. Multe ſunt alie ꝓphe⸗

tie de paſſiõe ⁊ moꝛte ſaluato⸗ q in die paraſce/ ⸗
ues ponent᷑. Uigeſimaſeptima:ꝙ debebat in /½

ſtituere ſui coꝛꝑis ⁊ ſanguis ſacramentũ:vt pa
tuit Matchei.xxvj.Auce.xxij.?⁊ Marci.xiiij. ha

bet᷑ Eſa.xxv.vbi dicit᷑. Faciet dñs in mõte bᷣ: ſq;

ſyon ↄuiuiũ cunctis gentibo.⁊ Zacharie.ij.dici
tur. Quid eſt bonũ.⁊ quid eſt pulchꝛũ:niſi fru⸗
mẽtũ electoꝛũ ⁊ vinũ germinãs virgies.? Sap.
vj.Sapiẽtia edificauit ſibi domũ miſcuit vinũ

et poſuit menſam ⁊c̃. Uigeſimaoctaua ꝙ de⸗

bet pᷣdicare ⁊ docere de reg del:vt patuit Mat/
thei:iiij. ? Luce.viij.habet᷑ Eſa.ij.vbi diat᷑. Ue⸗
nite aſcendamꝰ ad montẽ dei ⁊ docebit nos vi⸗

as ſuas.qð adimpletũ fuit in ipᷣo dño docente
in monte Matth̊.v.pᷣdicatio quoq; eiꝰ pᷣnũdaa

ta fuerat Eſa.lxj.vbi ait ꝓpheta in perſona eius.
Spũs dñni ſuꝑ me ad annũciandũ mãſuet mi

ſit me ⁊c̃. Uigeſimanona de eius aſcenſiõe ad
celos habet᷑ ps.xlvj.vbi dicit. Aſcẽdit deꝰ in in“
bilatiõe ⁊c.⁊ ps.lxvij.Aſcendit ſuꝑ celũ celi ad

oꝛientẽ:⁊ ichee.ij.Aſcendit iter pandẽs ante
eos.Ipſe em̃ dñs qui aſſumptus eſt in celum.
vt habet᷑ Marci vlti.⁊ Actuũ.ſj.dixit aplłis ſu/
is Johannis.xiiij. Uado parare vobis locum.

Trigeſima ꝙ debebat mittere ſpiritũſanctum

ſuis fidelibus: vt patet Actuũ.ij.habet᷑ ps.ciij.

vbi illi inquit Dauid.Emittce ſpiritũ tuũ ⁊ cren⸗
bũt᷑:⁊ reuouabis faciem terre.⁊ Johelis.ij.ipſe

ait.Effundã deſpũ meo ſuꝑ omnẽ carnẽ:⁊ pꝛo

phetabunt filij veſtri. Multas alias/ꝓphetias
pertrãſeo cauſa bꝛeuitatis. Maxie de relurre⸗

ctiõe eius de qua dicã in die ſuo:⁊ de ſacramen

tis ab eo inſtitutis inter q̃ baptiſmꝰ obtinet pᷣn
cipatũ.De aqua em̃ baptiſmali ipſe pꝛedixerat.
Eʒechieł.xxxvj.vbi ait.Effundã ſuꝑ vos aquaʒ
mentis veſtris. 1
rum quia iudei indurati nolunt cõ
vV erti ad legem euangelicam nec eam

mundã ⁊ mundabimini ab omnib inquina⸗

aſpꝛehendere ex ſupꝛadictis pꝛophe/

tijs moti dicamus eis illud quod ca
nit eceleſia in ſequentia natinitatis domini di⸗
cens. Si non ſuis vatibus credant vel gentili⸗
bus ſibillinis verſibus hec pꝛedicta.Dicit ergo
beatus Tho.ij.ij.q.ijj.arti.vij.q; mulcis genti⸗
lium facta fult reuelatio de chꝛiſti incarnatione
de quibus aliqua dicemus in.vij.parte maria
lis noſtri:ſermone.j.⁊.v.in fine. nde Job qui
fuit de populo gentili dicit.xix.c.ſui libꝛi. Scio
qꝙ redemptoꝛ meus viuit:et in nouiſſimo die ð
terra ſurrecturus ſum. et rurſum circundaboꝛ
pelle mea:et in carne meavidebo deum ſaluato
rem meum quem viſurus ſum egoipſe ⁊ oculi
mei conſpecturi ſunt:et non alius. repoſita eſt
bec ſpes mea in ſinu meo.Etloquebatur Job
moꝛe pꝛophetico de futuris tanq; de pᷣteri ma
xime quia debebant in pꝛoximo fieri.Dicit qᷣ

beams .
mmonopel
matrscius
nngvoluc
peceln ⸗

ilrpinercn

lanponby
ega iſtel
ſaroinuenn
lctahebꝛan
Chꝛiſtugfi

ſalutehom

agenen

lt ſolus

hotninu

bici dii.
us codonſa
gentle
Vecntiut

gentüar⸗
tniseins a
nrenwian
phan abſa

cheain Bal

Lehulntliabt
Miekhurmman
Cpucllario
Cnagürpe

iimaſch

obis mire

ggoꝛti ſch
annoo rr

unilonut
ſallceriudi

nngeſc
ſhonerp⸗

bümcan

Ppſbide
(onculcab

run S⸗
ldeſt euan

coclicerg
harnbilis,
u mglcu
Solſa.

ſedinae

deßobper
Qannabir

Priſaäd
ligs die

66,0

n aunͤß
nndoninantii
enen
ai di
rrint
urnhöodionan
ro ge in
ntan imak
mnänii
mdramö
ſungenst ain

rs Mri de Nm
anei: deſaenn

nidrind ohrnn

udiininn min
nnenns cl

Nurutns oi n,
Dustundl

aNNA
dechriſftien

, oE
rnf

Foliũ

beatus Tho.vbi ſupꝛa inueniri in hiſtoꝛijs ro

manoꝝ.qꝙ tẽpoꝛe Coſtantini Auguſti ⁊ helene

matris eius:inuentũ fuit quoddã ſepulchꝛum

in quo iacebat homo laminã aureã habens in
peccoꝛe in qua ſcriptũ erat. Chꝛiſtus naſcet᷑ de

virgine ⁊ credo in eũ.O ſol helene ⁊ Conſtãtini

tempoꝛibo iterũ me videbis. In croniò quoq;

regũ caſtelle dici᷑ ꝙ apud Loletũ ſub quodaʒ

ſaxo inuẽtus eſt liber vetuſtꝰ qui ſcriptꝰ erat lit/

tera hebꝛaica:greca ⁊ latina:⁊ in illo dicebatur.
Chꝛiſtus filius dei naſcet᷑ de maria virgine:⁊ ꝓ

ſalute hominũ patiek.
Unc ad ſibuũlas veniamꝰ quaꝝ dicta re

6⁶

n citat Augu.xix.de trini.⁊ aliqua tangit
xvyviij.de ciui.dei.Et Lactã.iiij.diui.inſti.

aduerſus gẽtes. Et etiã in.j.de ſibillis mentio⸗

nem facit cas enumerado.Et fuerũt duodecim

Pꝛima Perſica dixit. Ecce beſtia ↄculcaberis

et gignet᷑ dñs ĩ oꝛbe terrarũ:⁊ gremiũ virginis

erit ſalus populoꝝ:⁊ pedes eius in valitudine
hominũ:inuiſibile verbũ palpabit᷑. Scða Li/

bica dixic. Ecce veniet dies ⁊ illuminabit domi
nus cõdenſa tenebꝛaꝝ ⁊ ſoluet᷑ nexus ſynagoge
⁊ deſinent labia ꝓphetarũ:⁊ videbunt regem vi

uentium:⁊ tenebit illũ in gremio virgo domia

gentiũ:⁊ regnabit in miſericoꝛdia:⁊ vterus ma

tris eius erit ſtatera cũctoꝝ. Tercia Delphica:q̃

ante troiana bella ꝓphetauit:ſic ait.Naſcet᷑ pꝛo⸗
pheta abſq; matris coitu ex vᷣgine.Quarta Eri
chea in Babilonia oꝛta ſic dixit. In vltima eta⸗
te humiliabit᷑ deus: humiliabit᷑ ples diuina:
vniethumanitati diuitas:iacebit in feno agnꝰ:

et puellari officio educabit᷑ deus ⁊ bomo. Si/
gna aũt pꝛecedent apud iudeos. mulier vetu⸗

ſtiſſima ſcilicet Eliſabeth puerũ concipiet:ſtella
oꝛbis mirabi:⁊ ducatũ pᷣſtabit:ſcilicet magis:

dQàd oꝛtũ ſcilicet chꝛiſti. Hic habens pedes id eſt
annos.xxxiij.eliget ſibi de piſcatoꝛibo deiecꝭ ho
minibo numerũ duodenariũ:vnũq; diabolum
ſcilicet iudã:non in gladio belloue eneadem vꝛ

bem regeſq; ſubijciet:ſed in hamo piſcatoꝛꝭ:de/⸗
iectione ⁊ pauperie ſuperabit diuitias:⁊ ſuper⸗
biam cõculcabit.Et hoc pꝛedictũ etiã fuit Eſaie
xxvj.vbi dicit᷑. Ciuitatem ſublimẽ humiliabit ⁊
conculcabit eam pes pauperis ⁊ greſſus egeno
rum. Sequit᷑ ſibilla. Huic quattuoꝛ animalia
id eſt euangeliſte ſurgent in teſtimoniũ:huic cõ
tradicet᷑ a beſtia.ſcʒ antichꝛiſto. Erit autẽ beſtia

horꝛribilis.ſcq; Machomet ab oꝛiente veniẽs. cu
ius rugitus vſq; ad gẽtes punicas audiet᷑: hec
Sibilla. Quinta fuit Samia a Gamo inſula

ſic dicta que inquit. Ecce veniet diues ⁊ naſcet᷑

de paupercula:⁊ beſtie terrarũ adoꝛabũt eum:

clamabũt ⁊ dicent. Laudate eum in atrijs celo⸗

rum. Sexta Cumana:que fuit tẽpoꝛe tarquini

pꝛiſci dixit illud qð ponit Uirgilius in bucco⸗
licis dicens. Ultima cumei iam venit carminis

ctas, Magnus ab integro ſecloꝛũ naſci᷑ oꝛdo.

LXXNWII

Jam redit ⁊ virgo:redeunt ſaturnia regna. Jã
noua pꝛogenies:celo dimittitur alto. Tu mo/
do naſcenti puero:quo ferrea pꝛimũ Deſinet:ac
toto ſurget gens aurea mundo. Caſta faue lu⸗
cina:tuꝰ iam regnat apollo. Septima fuit He
leſpontina in agro troiano nata dicens. De ex/
celſo celoꝛum habicaculo reſpexit deus humi/⸗
les ſuos:⁊ naſcetur in diebo nouiſſimis de vir/
gine hebꝛea in cunabulis terre. Octaua Phꝛi⸗

gia inquit. Flagellabit deus potentes terre: ex

olimpo excelſus veniet:⁊ firmabit᷑ ↄſinlium in ce
lo:⁊ annunciabit᷑virgo in vallib deſertoꝝ. No

na Tyburtina dixit. aſcet᷑ chꝛiſtꝰ in betbleem:
annunciabit᷑ in nazareth:regnante Tauro pa⸗

cifico:⁊ fundatoꝛe quietis:id eſt ſ̃ᷣm gloſã Octa
uiano:qui habebat taurũ ꝓ inſigni:⁊ appella /

tus eſt pacificus:quia multis annis in magna
pace mundũ rexit:cuius tẽpoꝛe chꝛiſtus natus

eſt. Sequitur ſibilla.O felix ila mater:cuiꝰvbe
ra cbꝛiſtũ laccabunt. Et in h cõcoꝛdauit cũ btã
Maxrcellina pediſſequa ſãcte Marche: que vt
dicit᷑ fuit illa mulier que exclamauit dicẽs chꝛi⸗
ſto. Beatus venter qui te poꝛtauit:⁊ vbera que
ſuxiſti. Luce.xj.Decima ſibilla: ſcilicet Europa
alt. Ecce veniet ille:⁊ tranſibit montes ⁊ colles:
et latices olimpi:ac regnabit in pauꝑtate:⁊ do⸗
minabitur in ſilentio:⁊ egredietur de vtero vir/⸗
ginis. Undecima Agrippa dixit. Inuiſibule ver
bum palpabitur:germiabit vt radix:ſiccabitur
vt folium:nõ apparebit venuſtas eius: circun⸗
dabit eum aluus maternus:⁊ flebit deus leti⸗

cia ſempiterna:et ab hominibus cõculcabitur.

Naſcetur ex matre vt deus:cõuerſabitur vt pec
catoꝛ.ODuodecima ſibilla appellata eſt Chimica
in italia nata:que fuit tempoꝛe ſumapompi⸗
lij ſecundi regis romanoꝛuʒ:que ſic ait.In pꝛi/

ma facie virginis aſcẽdet puella facie pulchꝛa:

capillis pꝛolixa:ſedens ſuper ſedẽ ſtratam: pue
rum nutriens:dans ei ad comedendũ lac de ce
lo miſſum:bec illa.Que etiam clarius dixit In

diebus illis:exurget mulier de ſtirpe iudeoꝛuʒ

nomine Maria:⁊ habebit ſponſũ nomine Jo
ſeph:⁊ pꝛocreabitur ab ea ſine cõmixtiõe viri de
ſpirituſancto filius dei noie Jeſus.⁊ ipſa erit
virgo ante ⁊ poſt partum. Qui vero ex ea naſce⸗
tur erit verus deus ⁊verus homo:ſicut omnes
pꝛophete pꝛedicauerũt.O igitur iudei incredu⸗
li accipite fidem chꝛiſtianam:ſic aucenticam:et
amplius nõ permanete in veſtra duritia:⁊ vos

fideles chꝛiſtiani gaudete:et deo gratias agite:

qui vos fideles ſuos fecit: et permanentibo vo⸗
bis in obſeruatione fidei dabit in pꝛeſenti gra⸗
tiam ſuam:⁊ in futuro gloꝛiam tribuet ſempi⸗

ternam. Amen.
Poſt repꝛobationẽ ſecte iudaice nõ inconue
niens erit ſubnectere ↄſiliũ:qð als feci cõtra iu⸗
deos:quod caleet.

Wgaeiin domi
nio Illuſtriſſimi ducis Mediola⸗
ni cõmoꝛantes:apud pᷣdicũ pꝛinci⸗
pem accuſati ſunt ꝙ in libꝛis ſuis:
quib vtunt᷑:maxime in diuinis eo/⸗
rũ officijs:⁊ oꝛatiõibo:q̃s in ſecreto faciũt:⁊ in
ſynagogis ſuis dñũm Jeſum blaſphemat ⁊ ma
trẽ eius:multa vituperioſa verba ↄtra cos dicẽ
teſ: q; xpᷣiano populo maledicũt:⁊ pꝛincipib⸗
eius:⁊ omniũ chꝛiſticolarũ excerminiuʒ impꝛe⸗
cant᷑.Qua ex re ſciens pᷣfatus pnceps ꝙ ea q cũ
cõſilio fiunt fructu nõ carebũt.l.humanũ. C.ð
legibꝛ.l.dubiũ nõ eſt.C.de repu.meũ ſuꝑ hac cã
cõſiliũ requiſiuit.Cuiꝰpie moꝛem volẽs gerere
voluũtati:qꝛ vt inqͥt Areſto.in.j.Lopi. Potẽtes
ad vtrãq; ꝑtem dubitare:in ſingulis ſpeculabi
mur veꝝ ⁊ falſum. Et in.ij.de celo ⁊ muüdo: op⸗
poſita iuxta ſe poſita magis eluceſcũt. Quia eti
am vt inqͥt glo.in.l.iij.C.de ſũma tri.⁊ fi.catho.
Dubitare in ſingulis nõ erit inutile. Nã diſpu⸗
tado melius veritas inuenit᷑.iuxta qð notat᷑.in

,

l.muneꝝ.S.mixta.ff.de mu.⁊ ho. Jðo pᷣmo po/

nam SS in fauoꝛẽ iudeoꝝ: vt ꝑ cogniti⸗
onẽ falſi

ni iuris. . △
D defenſionẽ igi iudeoꝝ addud poteſt
q ꝓꝙ ſm leges iudei nõ ſunt grauadi:vł ex

aggerãdi ſeu moleſtaãdi.vt in.l aullus.

C. de iudeis. Immo nõ ſuũt ꝑturbãdi in ſuis ſo
lennitatibo:licet xpᷣianis moꝛibo nõ ↄueniat.vt
in.l.die ſabbato.C. eo.ti.⁊.xlv.di.c.qui ſincera.⁊
c.iudei.de teſti.Nec debẽt offendi in ꝑſonis aut
in bonis ſuis ſine iudicio recto terrene poteſta⸗
tis.l.nullus.C.de iudeis.⁊.c.ſicut.extra.e.Non
debẽt etiã inuiti trahi ad fidẽ.c.licet.c.de iudeiſ.
c.quis ſincera.c.ſicut.xlv.di.quin potius blan/
dis exhoꝛtatiõibo ⁊ rõnibo vt ↄuertant᷑ ſuntidu
cendi.⁊ ex eoꝝ codicib veruas eis eſt intimãda
vt in dicis iuribo.in.c.qui ð mẽſa.xxxv.di.ec

debẽt xpᷣiani eos impedire in reſtaurãdis ſyna/

gogis ſuis antiqͥs:qͥn potiꝰin obſeruãtijs ſuis
eos tolerare.c.iudei.⁊.c.Cõſuluit.de iude.⁊.l.fi.
L. eo.ti.Et ideo xpᷣiana fides ſuſtinet eos habi⸗
tare inter xpᷣianos.vt in.c.⁊ ſi iudeos.de iudeis
Utipleat᷑ verbũ dñi q̊ dici᷑. Nõ pᷣteribit genera
tio hec donec oia fiãt:Match. xxiiij. Debẽt em̃
iudei in fine mũdi ↄuerti ad fidẽ. Malach.vlti
mo.Et icarco mãdauit deꝰ eos nõ occidi vt di⸗
ci?ᷣ in.l.xpᷣianis.C.de ſacri.paga.Qõð pᷣceptũ ha
bet.pS.lviij.vbi inqͥt xpᷣs ꝓpło ſuo xpᷣiano.Deꝰ
ondit mihi ſuꝑ inimicos meos ne occidas eos
ne qñ obliuiſcant᷑ ppli mei.diſperge illos in vir
tute tua ⁊c̃.Oiſpſio em̃ iudeoꝝ ⁊ ablatio regni
eoꝝ efficaciſſimũ pᷣſtat fidei nr̃e teſtumonli.c
xps ni fuit verus meſſias in lege ꝓmiſſus:de q̊

lſicatis oꝓpoſite: facilius veritas innote⸗
ſcat. Eognito em vno ex ↄtrarijs cognoſcit᷑ ⁊ re⸗
liquũ.l.j.cũ ſimili.ff.de his qui ſunt ſui vł alie⸗

BGBeñ.xlix.dixit Jacob patriarcha Nõ auferetuxr
ſceptrũ de iuda:neq; dux de femoꝛe eius:donec
veniat qͥ mittẽdus eſt.⁊ ipᷣe erit expectatio genti
um.Quauis aũt ecdleſia ꝑmittat iudeos ritug
ſuos obſeruare:tñ ꝑ h̊ nõ peccat:vt ait Hoſtiẽ.
in ſũ.in ti.de iude.S.in qͥb.v.fi.Quia ꝑ bᷣ nõ ap
pꝛobat:ſʒ tm̃ ꝑmittit.Qð aũt ꝑmittimꝰnolẽtes
cõcedimꝰ:qꝛ maloꝝ hoim voluntatẽ ad plenũ
ꝓhibere nõ poſſumꝰ.c.hac rõne.xxxj.q.j.Siigi
tur eccłia catholica:lʒ pᷣuponat eos eſſe blaſ⸗
phemos:vt in.c.j.ð iude.tñ tolerat eos.vt in di
cco. c.⁊ ſi iudeos:extra eo.tci. Ergo ⁊ nos tolera⸗

re ipos debemus:qꝛ nõ decet a capite vmbꝛam

diſcedere.c.j.xij.di. . c. hec eſt fideſ.xxiiij.q.j.fõ

debẽt g̊ᷣ xpᷣiani exigere a iudeis coacta ſeruitia:

que nõ ſũt ↄſueti facere.c.ſicut de iudeis.lec cõ
tra eos exactionẽ inſolitã facere:vt inquit beatꝰ
Tho.iĩ quadã epla ad duciſſam lothoꝛingie. et
Johan.an.in additio.ad Specu.ti.de iude.ſu⸗
per rubꝛica.? Jnno.ac Panoꝛ.in.c.ꝙ ſuꝑ his.
extra de voto. Similiter ſepulchꝛa iudeoꝝ non
poſſunt impune violari:nec eaꝝ cimitenia ꝑtur
bari.c.ſicut de iudeis.Nec debẽt in ſabbato eo⸗
rum vel alijs ſolennitatib ſuis ad iudiciũ tra⸗
hi:vt in.l.die ſabbato.C.de iude.in.c.ſicut.extra
eo.ti.Nõ etiã debẽt impediri vẽdere bona ſua ſi
cut nec xpᷣiani.l.nemo.C.eo.Nec debent pꝛiuari

bonis ſuis iuſte acquiſitis vel eis cõpetentid.

Et ſi ablata eis fuerint debent officiales xpᷣiani

eis facere reſtitui.c.iudei.el.ij.excra de iude.Exc p

dicta facere debẽt:vt bonũ habest teſtimoniuʒ;
etiã ab eis qͥ foꝝ ſut.id eſt extra fidem.j.ad Thi
mote.iij.Ne nomẽ fidei xpᷣiane blaſphemet᷑.c.ð
iude.xlv.di. Judei igit᷑ obediẽtes ſũt ab eccleſia
ſuſtinẽdi quantũ fieri põt ſine ↄtumelia creato
ris.c.iudei.de teſtibo.c.diſpar.xxiij.q.viij. Quia
de iudeis ↄuerſis eccłia fudata fuit.xxxiij.q.iiij.
c.recurrat.⁊.c.nouo.xxj.di.b/
Uod aũt indei nõ viuant inter xpᷣianos

ꝗq i ↄtumelia xpᷣi aſſerũt ipᷣi ⁊ eoꝝ defen⸗

ſooꝛes dicẽtes ꝙ ille xpᷣs de quo in libꝛo
eoꝝ qui dicit᷑ talmuch tot vituperia ſcripta ſũt:
nõ eſt dñs noſter ieſus chꝛiſtus:qꝛ ille ieſus de
quo ibi ſcriptũ eſt diot᷑ fuiſſe filius Marie ma
gdalene:quẽ habuit a quodã qui dicebatur pa
po. Item deſcribi fuiſſe idolatra ⁊ occiſus fuiſ
ſe in ludo:⁊ lapidatus fuiſſe:⁊ habuiſſe quinq;
diſcipulos qui etiã occiſi ſunt:que nõ ↄueniunt
noſtro dño Jeſu xpᷣo. Itẽ in eodẽ libꝛo dicitur
ule ieſus occiſus fuiſſe tẽpoꝛe Johãnis ſummi
ſacerdotis:qui fuit per multa tempoꝛa ante ad
uentũ chꝛiſti.immo pluſq; per centũ annos an
te.fuit em̃ ille pontifex tempore Alexãdri regis:
vt ponit Joſephus.vij.li:de bello iudaico.Aũ
igitur iudei dicãt ſe non intendere loqui de no/
ſtro Jeſu in dictis blaſphemijs:nõ vident᷑ de/
bere puniri:quia blaſphemia ſolũ dicitur inq;⸗
tum referturad deum. ⁊ ſanccos. c.ſ. ⁊. ij.c ibi

. docoemd

bonihßet
lcac poſto
defu C
buſci cos d
delciunoͤin
Ziten ben⸗

ſpöerblaſt

m. potaaß
vocariſun.
coꝛ montol
ledicätnoi
zdinaruſec
inlbacaſn
ap Baran
mnonſtra Ba
neceſſect
Barinl fi
nemo dzon

foannocm

oegenb⸗
tinrindiais
anodede
ieae
pba ddlcns
braſile
inccploha
Pen
9 mut
oboee
gödend⸗
derßmeosf⸗
Rerd Rcs
Wncu
apkiczckſ
nibil aduen
tüfultßme
gent ctaiſa
ſuaudlnecl
cflde ſuel.
fdenguag
aldiure.
ſunsbuſci
l ſititp
lulegij oce
auditn
nl. Jbi c
ſenſit
Dlimular
ſſ
cnni nl
drl
Krönin
bableign
o urte

nnanminini
a rie Nigd
d Wrmnn
Ntene
adgn ſnn

ulchuiutvn
adcan abbaroco⸗
Renhenchanem
Heänridardonſunt
Lecſec Nbenemiun
ns as dih.
toarofianle igni
ndiam Nide i;
i woei aſtinoni;
tamidmn adT
dantbaſpbentk5
odehins ſütad kei
dieſinr undu an
dier n a N. I
nii
vnurin hN

mpenuſahſi
Kntnag Mriilsde
reiuns WMem
oi nidedan t
vdolumtollis

Jinnli unn
Port Tiniunn
ainlid
mur liſici
tnrblul
lognidee

4

— .
4„ ..

Folid

docto. extra de male.⁊ ꝑ Bart. in. Litem apd la⸗/

beonẽ. S.ſʒ qð abijcit᷑.ff.de iniu.Si em̃ volũta⸗

ce ac ꝓpoſito maleficia diſtingunt᷑.l.q iniurie.ff.
de fur.c.cũ volũtate.de ſen.excõ.non videt᷑qui⸗
buſdã eos debere mulctari: liq; vituꝑioſa dicãt
de ieſu nõ intẽdentes veꝝ Jeſum blaſphemare
Ait em̃ beatꝰ Tho.ij.ij.q.xiij.ꝙ ſi intẽtio nõ re⸗
ſpõdet blaſphemie nõ eſt moꝛtalis.Adduci eti/
am põt ad pdicta:ꝙ cũ fuerint plures qͥ h̊ noie

vocati ſunt: quoꝝ vnꝰ vt iudel aſſerũt malefa⸗
ctoꝛ merito fuit ad moꝛtẽ ↄdẽnatus:lʒ ipᷣi ma⸗

ledicãt noi ieſu nõ debẽt ꝓpter hãc ambiguitatẽ
ↄdẽnari:ſed abſolui ꝑ ea q̃ ĩ ſimili voluit Bal.
in.l.hac ↄſultiſſima.C.qui teſta.fa.poſ.Etꝑ no
ta.ꝑ Bar.in.l.demõſtratio falſa.ff.de ↄdi.⁊ de/
monſtra.Ad h̊ em̃ vt poſſit qͥs de iure ↄdẽnari
neceſſe eſt vt clare cõſtet de eius delicto: vt inqt
Bar. in.l.fi.ff. de queſti. Nã ex ſolis ſuſpitiõib·
nemo dz puniri:ſed ſanctiꝰ eſt impunitũ relinqͥ
facinꝰnocẽtis:qᷓ; innocentẽ ↄ dẽnari.l. Abſentẽ.

ff. de penis.Et idðo niſi iudei ↄfeſſi:vł ↄuicti fue

rint in dictis noibo blaſphemie intẽdere de nr̃o

Jeſu nõ debẽt tãqᷓ; blaſphemi puniri.iuxta no⸗

ta.in.l.qui accuſare.C.de eden.⁊ in.l.ſciãt. C. de

ꝓba. vbi etiã dicit᷑:ꝙ in criminalibo ꝓbatões de
bẽt eſſe luce meridiana clarioꝛes.qð etiaʒ habet
in.c.epiphaniũ.v.q.vj. OD
Reterea dicũt qͥdã ꝙ etiã ſi ĩ dicto li.tal/
p much: ac alijs libꝛꝭ hebꝛeoꝝ ſcpta eẽnt
ovobpꝛobꝛia ſaluatoꝛꝭ:eiſq; iudei vterent᷑
nõ vident᷑ ꝓpter h debere puniri.pᷣdictꝰ eteniʒ li⸗

ber ſᷣm eos factꝰeſt añ cõpoſitionẽ codicis:⁊ de

cretoꝝ atq; decretaliũ:⁊ imꝑatoꝛes de eo notici
am habuert:ac ſũmi põtifices ⁊ rome vbi ſedes
apłica eſt ſũt tales libꝛi ⁊ tales fiũt oꝛones:⁊ tñ
nihil aduerſus iudeos ꝓpter h̊ intẽtat᷑:ne intẽta
tũ fuit ſᷣm eos tã młtis elapſis tꝑib.Et iðo vi⸗
dent᷑ excuſari ex tali antiqͥ ſſima tolerãtia ⁊ con⸗
ſuetudine.cũ pᷣſcpta ↄſuetudo habeat vim legj.
c.fi.de ↄſue.l.de qͥ b.ff.de legi.fac.l.j.S. deniq;.
ff. de aqua plu.arcẽ.ibi. UVetuſtatẽ vim leg tene
re.⁊.l.h̊ iure.S.ductꝰ ꝗqᷓ.ff.ð aq̃ quoti.⁊ eſti.⁊.c.
ſuꝑ qͥbuſdã.S.pᷣterea.extra de vᷣb.ſig. vbi ðꝛ /
vſus tãti tꝑis cuiꝰmẽoꝛia nõ eſt in ↄꝛiũ vicẽ pꝛi
uilegij:ↄceſſiõis ſeu diſpẽſatiõis obtinet. Facit

ad pdicta textꝰ in.c.cũ iã dudũ.in fi.de pᷣ bẽ.⁊ di/⸗

gni.Ibi.cũ młta ꝑ patientiã tolerent᷑:facit.l.j.S
penũul.ff. de tribu.⁊ extra de cogna.ſpi.c.ſuꝑ eo.
v. Uerũ ſi de ↄſuetudine habet᷑:ibi in eccłlia tua
diſſimulare poteris ⁊c̃.
Iſſupꝑ excuſari vident᷑ pᷣdicti iudei:quia
i ðSõi nõ cõpoſuerũt pᷣfatos libꝛos:ſʒ iam

antiqͥſſimis tꝑibo editos a pꝛibo ſuis re

ceperũt:⁊ in eis eruditi tanq; in lege ſua fuerũt.
Et iõ in ius:⁊ moꝛes maioꝝ ſuoꝝ ſuccedẽtes ꝓ

babilẽ ignoꝛantiã ſeu excuſationẽ habere vidẽ/⸗

tur.l.qͥ in ius alteriꝰ.ff. de reg.iur. Uñ etiã ꝓba/
to vſu ⁊ lectura taliũ libꝛoꝝ: nihil eis videt᷑ de

lure poſſe impingi.argum̃to eoꝝ q in ſimili vo

luit glo.? Gal.in.l.fi.C.ſi minoꝛ ſe ma.dixe.vbi
inqᷣt:ꝙ ſi qs ꝓbauit ꝑ falſos teſtes quos credi⸗

dit veros nõ punitur de falſo: qꝛ no ſequit᷑ ſũt

falſi teſtes ꝗ̊ ꝓducens cõmiſit fallum:qꝛ potue
rũt ꝓduci ab eo qͥ credidit capla eſſe vera:⁊ ve/⸗

ros eſſe teſtes. Ad idẽ faciũt nota.ꝑ eundẽ GBal.

in.l.ſi aduerſariꝰ.in fi.C. de fide inſtru. ⁊ in.l.fi.
C. ſi ex fal.inſtru.ſacit tex.⁊ ibi Bal.i.l.ſi falſos.

C. de fal.vbi inqͥt: lʒ ex fabꝛicatiõe falſi qᷣs de

falſo teneat᷑:ſecꝰ tñ ex rone ſimplicis vſus:quia
ſufficit ꝙ deſiſtat ab vſu:⁊ ita videt᷑ in caſu iſto:

ꝙ ſufficiat iudeos de cetero abſtinere ab vſu li/
bꝛoꝝ taliũ:quibo ꝑ ignoꝛatiã hactenꝰ vſi ſũt pu
tantes ſe licite illis vti poſſe:cũ ab ipſis fabꝛica

ti nõ fuerint. F

D defenſionẽ q̊ iudeoꝝ adduci põt:

a qcũqʒ cã etiã iniuſta dũmõ ſit coloꝛata

ecerxcuſata dolo: ⁊ ↄſeqᷓnter a pena.ita vt
criminałr aliquẽ pꝓcedi no poſſit.vt nota.in.l.

igit᷑.ff. ð libe.cau.⁊ i.l.j.ff.de abige. ⁊ in.l.plagij

crimis accuſatio.C.ad.l.fal.ð plagi. ⁊ ꝑ glo.et
doc.in.l. j.S.fi.ff.ſi qͥ ius di.nõ ob.Et ꝑ angeli
notabiłr in.l.qͥ rome.S.duo frẽs.ff.ð verb.obli.
Sʒ ĩ occurrẽti caſu nõ ſubeſt uuſta ca:ſʒ rõna⸗
bilis ſᷣm q̊ſdã:excuſans iudeos ab vſu ⁊ lectu/⸗
ra taliũ libꝛoꝝ:vt pᷣtactũ ẽ.videlʒ ſucceſſio ĩ ius
alteriꝰ: ⁊ ꝓbabił ignoꝛãtia cauſata ex antiqui/
tate:⁊ ſupioꝝ tolerãtia:⁊ pᷣuilegioꝝ ↄceſſoꝝ au

ctoꝛitate:ð qͥbo ifra.Ergo videt᷑ eis nõ deberei⸗

putari:nec eos poſſe crimialr ꝓcedi. B
Reterea pᷣdicti iudei hñt pᷣuilegia illu⸗

p ſtriſſimi du mediolani qb ↄcedit᷑ vti

poſſe libꝛis ſuis ↄſuetis:ta q̊ͥ ad eoꝝ of
ficiũ:qᷓ; q̊ ad ſtudiũ.Cũ igit᷑ builegiũ iun obti⸗
neat auctoꝛitatẽ.c.pᷣuilegia.iij.di.vident᷑ eſſe ec⸗
cuſandi rõne dictoꝝ pꝛiuilegioꝝ. Nã pꝛiuilegi⸗
um ſeu volũtas pᷣndpis ðꝛ lex:qñq; auctoꝛita ,/

tis.vt in.l.j.C.de his qꝗ ve.eta.impe. ⁊ in.l.ij.C.

de adop.Qñq; diſpẽſatõis.vt in.l.quidã ↄſule
bãt.ff.de re iudi.⁊ in.l.barbarius.ff.de offl.pᷣto.

Et foꝛmalr oẽs vtutes legis poſſũt attribui re
ſcriptis pꝛinapis.l.j.⁊ ibl Bal.in fi.j.colũ.ff.de
conſti.pꝛincipũ.Et ideo cũ per ipᷣa pꝛiuilegia ſit
eis ꝑmiſſum talibo libꝛis impune vti. iniuſtuʒ

nõnullis videt᷑ eos ex vſu illoꝝ debere puniri:
qꝛ qð fit lege vel pꝛincipe ꝑmittẽte penã nõ me⸗

ret᷑l.ſancimꝰ.C.de admi.tut.l.nemo damnuʒ.
cũ ibi nota.ff. de reg.iur.in.l.graccꝰ. C.ad.lł.iuł.

de adul. Immo ſi pꝛinceps eos puniret de his
que fecerũt ex ſui pꝑmiſſiõe ⁊ ↄceſſiõe videret᷑ te⸗

neri actiõe de dolo.l.ſi cũ mihi.cuʒ ibi nota. per
Bal.poſt MNico.mactharelli.ff.ðᷣ dolo.Fides em

ſeu fidentia data ꝑ pꝛincipẽ etiã hoſti ſeruanda
eſt. l.j.cũ ibi.nota.maxie Bal. ff. de pac. Bar.
7 poſt eũ Johan.de imo. in.l.is qui reus.ff. de

publi.iud.⁊ qð nota.Bal.in.l.ſi ſeruꝰ.ff.devᷣb.
ob. Et in ſua diſputatõe incipiẽte Lucane ciui⸗

tatis ſtatuto cauet᷑. Abſonũ ergo ⁊ incõueniẽs
quibuſdã videt᷑ pᷣdictos iudeos fretos auctoꝛi
tate pꝛincipis ⁊ puilegioꝝ ante eoꝝ reuocatio⸗

nẽ ⁊ intimationẽ eis factã Sõ eoꝝ tenoꝛẽ decipꝛ et
mulctari.l.j.⁊ ibi Bald.E. de his qͥ ve.eca.ĩpe.

maxie emanatd pᷣdic pᷣuilegijs ex certa ſcientia

pꝛicipis ⁊ de plenitudine ptãtis. Quicqͥd enim
pꝛincipi placuit legis habet vigoꝛẽ: vt in iuribꝰ
allegac.⁊ in.S. Sed qð pnopi. Inſti.ð iur.na.

—

gen. ⁊ ci.⁊ maxiĩe qñ fit ex certa ſclentia q operat᷑:

vt ſic ↄceſſum nõ poſſit ĩ dubiũ reuocari.l.ij. C.

—

de legi. l.j.de offi.pᷣfec.pᷣ.c.j.⁊.ij.excra de confir.

vti.vel inuti.Bar. in.l.oficiunt᷑.S.codicilli.ff.de
iure codi. Bal.in ti.de pace con.in vᷣbo.Si qͥs
aũt.ꝑ Panoꝛ.in.c.inter dile ctos.de fide inſtru.

⁊.c.ad hec.de poſtu.plla.⁊ pᷣſertim cũ dat᷑ de po⸗
teſtatis plenitudine ⁊ nihil obuiat:vt ꝑ Bal.in

c.bone.el.ij.extra de poſtu.pᷣla.maxie aũt viden
tur excuſandi pᷣdicti hebꝛei.qꝛ cum als accuſati
fuiſſent de ſimilibꝛ apud pᷣdictũ pꝛincipẽ ipᷣe fa

clẽs deferri ad ſe pᷣfatos libꝛos:⁊ examinari ac

videri tandẽ abſoluit ipᷣos iudeos imponẽs ꝑ⸗

petuũ ſilentiũ ſuꝑ pᷣdictis libꝛis: ita vt illos in

poſterũ tenere poſſent:⁊ illis vti impune:⁊ h̊ fe

cit ꝑ litteras ducales.¶ũ igit᷑ iſta cauſa ſemel ſo
pita ſit:nõ vident᷑ pfati iudei ampliꝰ debere inqͥ
etari qꝛ habẽt exceptionẽ litis finite.Et ſic vlteri

us nõ eſt ꝓcedendũ iuxta ea q̃ habent᷑ in.c.j.de

litis ↄteſta.in.vj.⁊ ꝑ Bal.in.l.poſtq; litẽ. C.de

pac.⁊ ideo videt᷑ nihil vlteriꝰeſſe atteptandũ cũ

ſint muniti pꝛiuilegio pᷣncipis:iuxta nota.per

Bal.in.l.iij.C.ſi ↄ ius.vel vti.pu.maxie cũ hpᷣ fe/
cerit pꝛinceps ex certa ſciẽtia vt.S.exqͥ nõ eſt in⸗
ueſtigandũ cur ita fecerit:vt aiunt quidã iuxta

nota.pꝑ Bal.in extrauagãti ð pace ↄſtan.in ver

bo.Nõ admittimꝰ. Pꝛeterea ꝙ pᷣfati iudei non
debeãt ꝑ eccleſiã puniri ꝓpter pᷣdica vel alia de/

licca allegari põt illud dictũ apłi.j.ad Coꝛinch̊.

v. Quid em̃ de his mihi qͥ foꝛis ſunt iudicare.
nã eos qͥ foꝛis ſunt iudicat deꝰ:qð etiã habetur
in.c.Qui ſincera.⁊ in.c.de iudeis.xlv.di.⁊ in.c.
inter verba.xj.q.iij.⁊ in.c. Gaudemꝰ.de diuoꝛ.

Et ideo dicit Richar.de media villa in.iiij.ſen.
di.xvij.ar.ij.q.j.EX vicario xpᷣi nõ fuit ↄceſſa di

recte ptãs ſuꝑ his qui ſacramentũ baptiſmi nõ

ſuſceperũt.Ex quibꝰ omnib videt᷑ quibuſdam

nihil a xpᷣianis iudicib g iudeos debere intem
ptari pᷣcipue pter imputationeʒ blaſphemie et
maledictiõis chꝛiſti ⁊ beate vᷣginis atq; xpᷣiano
rum. Nã textꝰ in.c.Statuimꝰ.de male.q loqui
tur de punitiõe blaſphemantiũ:⁊ maledicẽtiũ:
loqui videt᷑ tm̃ ð blaſphemia publice ꝓlata:cu
ius ↄꝛium ipᷣi ſe facere teſtant᷑ qꝛ blaſphemias

ſuas in oꝛatiõiby ſecretis dicũt:vel in ſynagog⸗

ſuis a xpᷣianis ſeꝑatis. H
Uibo oib non obſtantibo in trariũ eſt
q veritas.ſ.pᷣmo ꝙ iudei vere ſũt obnoxij

⁊ culpabiles criminũ blaſphemie ⁊ ma⸗

Conſiliũ contra iudeos

ledicciõis:de quiba imputant᷑. Scðo ꝙ debente
puniri. Juſticia em̃ exigit ⁊ iubet ſcelera puniri
2 ꝙ delicta nõ remaneat impunita.l. Si lõgiꝰ.
ff. de iudi.l.ita vulneratus.ff.ad.l.aqᷣ.l.Stichũ
⁊ Pãphilũ.ff.de ſolu.vt pena vniꝰmexꝰ ſit mul
to ⁊.l.aut facta.ff.de penis.⁊ ne facilitas venieĩ
centiuũ tribuatdelinquendi.xxiij.q.iij.c.Eſt in

iuſta. ⁊ de vita ⁊ ho.cle.c.vt clericoꝝ.cũ ſi.De q̊⸗

rũ iudeoꝝ pũitiõe tractare volẽs:qꝛ clerid abſti

nere debẽt a ſentẽtia ſanguĩs ꝓpter irregularira
tis periculũ.c.cleric.⁊.c.ſnĩaʒ ſanguĩs.extra ne
cle.vel mo. ⁊.c.Ex lr̃is.de exceſ.p.⁊.c.Sicut.ij.q.

vij. Ideo in oĩbo in bᷣ ↄſilio ſcriptis ⁊ ſcrbẽdis
ſeꝑ ſubintellecũ haberi volo:me vllo pacto nõ
intendere ꝙ ꝓpter ſcripta mea ꝓcedat᷑ ad ſniam

ſanguis. Sʒ intẽdo ſolũmodo loqͥ de pena pe⸗

cuniaria vel exilij:qua pᷣdicti ꝑfidi iudei de par

tibo iſtis eijcant᷑ iuxta demerita eoꝝ. Sũt eniʒ
adeo ꝑuerſi ↄ xpᷣianos ꝙ ſi in ꝑtibo iſtꝭ ipᷣi reg⸗

rẽt xpᷣianos oẽs vt credit᷑ ptinꝰ eijcere feſtinaret.

De his igit᷑ duab penis tm̃ determiare intẽdo

etiã ſi in aliq̃ lege hͥ allegata directe vel indirece

de pena ſanguis fieret mẽtio.Quãuis etiaʒ do⸗
ctoꝛes h̊ ↄſiliũ appꝛobantes eos coꝛgaliter ⁊ pe
na ſanguis determinẽt debere puniri:quoꝝ di⸗
cta hic inſerunt᷑. Pꝛo maioꝛi aũt declaratõe hu

ius queſtiõis dico ꝙ pꝛindpes xpᷣiani tenent᷑ fa
cere ꝙ iudei ſeruẽt ea q̃ de eis ĩ iure ꝓ honoꝛe fi/

dei xpᷣiane ⁊ ſalute xpᷣianoꝝ ↄſtituta ſũt.⁊ pᷣua⸗
nicãtes punire debẽt ⁊ ſiłr officiales deigleißeer
cõitatũ: aliter ipᷣis negligẽtibꝛ imputabũt᷑ om⸗

nia pctã indiſcuſſa ab eis ⁊ impunita.ij.q.vij.c.

Sicut inqͥt.Faciũt nota.ꝑ Bar.iĩ.l.Si iudices.
ff. de vari.? extra.co.⁊ ꝑ Angelum ſuo conſilio
clxxxviij.qð incipit viſis.Agẽtes em̃ ⁊ ↄoſentien⸗
tes pari pena puniunt᷑.l. Itẽ mella.S.Si alius
ff. ad.l.aq.l.iij.S.diuus.ff.de ſepul.vio.c.j.extra

de offi. dele. Pꝛohibere igit᷑ debẽt iudeis ⁊ inter

dicere ne habeãt aſſiduã ↄuerſationẽ cũ chꝛiſti⸗
anis maxie ſimplicibo:⁊ ne trahant eos ad ſua
ↄuluia vel ſimul cũ eis habitent.c.Nullus.⁊.c.
omnes.xxviij.q.j.nec ꝑmittere debẽt ꝙ chꝛiſtia⸗

ni ſeruiãt iudeis in domo eoꝝ:nec etiã extra do

mũ qñ ꝓpter p̊ eſſet nimia familiaritas:⁊ quaſi
ↄtinua ↄuerſatio cũ iudeis.c.Ad hec.vbi Pa⸗

noꝛ.excra.de iude. Jõ mulieres xpᷣiane nõ debẽc

ꝑmitti nutrire filios iudeoꝝ in domibo eoꝝ.d.
cad hec. Necetiã extra domũ qñ nimia familia
ritas ⁊ ↄuerſatio ex ̊ Z heret᷑:⁊ ita limitari põt

dictũ glo. ac Panoꝛ.⁊ Johã.an.⁊ Anto.ð bu.

in.d.c.ad hec.Nec debẽt iudei mederi xpᷣianis:
nec dare eis medicinas pᷣparatas.c.oẽs.⁊.c.nul
lus.⁊ ibi glo.xxviij.q.j.Que tñ intelligunt᷑: niſi
in caſu neceſſitat:qn aliũ medicum babere nõ
oſſunt:qꝛ tũc neceſſitas facit licitũ:qð ałs nõ
iceret:vt in.c.oſiliũ.ð obſer.ieiu.⁊.c.ꝙ nõ.ð reg.
iur. Neceſſitas em̃ nõ habet legem.l.j.ff. de oſu.
lxxxj.di.c.ſi diaconꝰ.l.aliqũ.ff.de offi.ꝓcõ. Itez

debetrhtont
luti
arßlanssdl
4e Abolt⸗
batkepnis
doct in.d
oſta apra
ſchamarinn
pGire On
ſlecphriu
coͤſuluitde
alinipubt
lealiquuſe
Oſtiruntxy⸗
lo ſecpnt
neunichul
mnu tplann
abommnibrn
Oueoiao:

miquüb

bis cultoꝛe
eommnun
ꝓbibentf

nis:? ctaas

hianos
tdnohes
cumcogi⸗
Vella in.d.
goͤtbinot⸗
fupeccitn
nuo:r tpioni
haurſiuehet
bus reſtirue
Gicar. dio⸗
Wriindeſ
Rereſtada
ſumerent
nio autſea
benapeme
Nec poſiut
Cdeluge
turveibidel
dogmnateim
Puncpüt
o. ſie
ſaris valal
ler mulaa
Hecauenn
mitlpoſſin
deanchone
Ppapaz:?
Wiorycla
laneue
Garlepecce
Dig quifon
pos ince
lonent⸗

5

iScn di
Audeſci i
nil i
ulaleti
ntncsn
nnlumni
nngii eſi
nindrdidiͤ
dc
nscr inlnn

volgnstti
W Nttkagſin,
olo Nepeuo,
Angiclugaden
inih
erlt
dei.

NosiNooi

Hofas aeac

pinmniton/
inpuntnig dit.
m iw ol⸗
ach nn
md Gi
Nllrocien
“
otronici caſi/
vmdur ws ob
himre ſlrs
en hen ſf
conNied
fumiiningtg
KsaN
Uts hni
darchtnlin

dach

Foliuü

debẽt xpᷣiani pncipes ꝓhibere:ne iudei in pub⸗
lico ꝓcedãt ſine habitu diſtincto vel ſigno quo
a xpᷣianis diſcernant᷑.vt in.c.in nõnullis.de iu
de.Et hoc tam in maſculis:qᷓ; in feminis.⁊ de
bet eẽ patẽs ſignũ nõ ſub plica: vł mãtello:ſᷣm
docc.in.d.c.in nõnullis. Nec ð bẽt eis ꝑmittere
oſtia aꝑta vel feneſtras tenere in tnduo añ pa

ſcha:maxime in die veneris ſcci:aut in publicũ

ꝓdire.c.Quia ſuꝑ his.⁊.c.in nõnullis extra eo.
Nec pñt iudei nouas ſynagogas erigere vci.c.
cõſuluit.de iude.Nec pꝛefici pᷣt quiſq; iudeus
alicui publico officio iter xpᷣianos:nec dignita
tẽ aliquã ſeu pᷣeminentiã vel honoꝛẽ adipiſci.c.
ↄſtituit.xvij.q.iiij.l.fi. C.de iude.⁊.xlv.di.c.nul

la.Nec pñt indei cũ xpᷣianis ĩ eodẽ balneo bal⸗
neari. c.nullꝰ. xxviij.q.j. Nec dicere teſtimoniũ

ↄtra xpᷣianuʒ.c.iudei.de teſti. Immo repellunt
ab omnibus actib legitimis.ij.q.vij.c.alieni.
Que oĩa oꝛdiata ſunt:ꝓpter maximã maligni⸗

tatẽ quã hñnt pᷣdicti iudei ↄtra nomẽ xpᷣi:? eius
oẽs cultoꝛes.Et iõ btũs Ambꝛo.ꝓhibuit eos

hr̃e ꝑmanentẽ hitatiõeʒ in ciuitcate Mediolani
ꝓhibent᷑ q̊ʒ pᷣdicti hebꝛei exigere vſuras a xpᷣia

nis:⁊ exactas debent cogi reſtituere ꝑ pᷣncipes

xpᷣianos.c.poſt miſerabilẽ.de vſu.Qõ ſi nõ faci
unt pncipes terreni debent ꝑ iudicem eccłiaſti⸗

cum cogi ad idẽ:vt dic Hoſt.⁊ Joh.an.in no⸗

uella in.d.c.poſt miſᷣabilẽ.facit.c.poſtulaſti.et
qð ibi notat᷑.extra de iude. Unde pᷣncipes ter⸗
raꝝ peccãt nõ cogendo eos ad reſtituendũ vſu
ras:⁊ xpᷣiani poſtqᷓ; admoniti fuerint:ne cõtra⸗
hant ſiue habeant cõmertiũ cum iudeis nolęẽti
bus reſtituere vſuras.ſi ↄtrafecerint debent ex
cõicari.dicto.c.poſt miſerabilẽ. Itẽ debent pu

niri iudei:ſi ↄtra catholicã fidẽ aliqd intentent

deteſtabile.c.⁊ ſi iudeos.extra eo. Similłr ſi pᷣ⸗
ſumerent aliquẽ circũcidere qͥ nõ ſit ſue natio⸗

nis aut ſecte:etiax ſiſit eoꝝ ſᷣuus debẽt puniri

pena perpetui exilij.l.vnica.C.ne xpᷣianũ man.
Nec poſſunt xpᷣianas in vxoꝛes acciꝑe.l.ne qͥs
Cde iude.Qõ ſi fecerint tanqᷓ; adulteri puniã
tur vt ibidẽ habet᷑. Itẽ ſi cacholicã fidẽ ꝑuerſo

dogmate impugnẽt nullatenꝰdebẽt a xpianis

pꝛincipibo tolerari:ſed puniri.l.hac victura.C.
eo.ti. Itẽ ſi aliquẽ ex ſuis:qui vult xpᷣianus eẽ
ſaxis vel alio furoꝛis gñe intẽtent debent acri⸗
ter mulctari.l.iudeis.C.e. Silr quotienſcũq;
peccauerint ↄtra legem naturalẽ:vł veter teſta
mẽti poſſunt ꝑ eccłlam puniri:vt inquit Aug.
de anchona in lib.de ptate pape:⁊ debent cogi
ꝑ papaʒ:⁊ alios pᷣnapes ad laboꝛãdũ manib
Apꝛijs:vel aliqua licita exercitia faciendũ alias
apa ⁊ pꝛedicti pᷣncipes participes erũtturpis
ucri ⁊ peccatoꝝ que faciunt:vt pᷣdictꝰdoc.inqͥt
vbi.S. Quod aũt dici᷑ eccłkiam non iudicare de
his qui foꝛis ſunt:intelligi᷑ quo ad puniendũ
p̃os iudeos vel alios infideles:ſi pᷣcepta ecclłie
nõ ſᷣuent.lõ aũt ſi offendãt chꝛiſtianos:vł ſi

LXXXIX

faciãt cõtra legẽ dei: vt inquit Oldra. de lau. cõ

ſilio.xxj.faciũt nota.per glo.xvij.q.iiij.ca.cõſti⸗
tuit.⁊.xxviij.q.ſ.ca.ſepe.⁊per docto.in clem̃.j.de
teſti.?⁊ ꝑ Joh.an.in ca.xpᷣianos.ð here.libꝛo.vſ.
7 in ca.gaudemꝰ.de diuoꝛ.⁊ Inno.in ca.ꝙ ſuꝑ
his.devoto.⁊ Archi.ij.q.j.ca.multi.⁊ qdð nota?᷑
in ca.fi.viij.di.⁊ in ca.iudei.ð iude.⁊ per Bald.

in ꝓhemio decretaliii.

Ico ergo pᷣdictos iudeos blaſpheman
d. tes xpᷣm nullo modo eſſe tolerãdos ne
miinngrati ex tolerãtia reddat xpᷣianis pꝛo
gr̃a cõtumeliã:⁊ de familiaritate contẽptũ.⁊ iu
xta vulgare ꝓuerbium.Sicut mus in pera:ſer
pens in gremio:⁊ ignis in ſinu:hoſpites ſuos
reddãt dolẽtes: vt dicit᷑ in ca.et ſi iudeos.extra
de iude.Et valde incõueniẽs eſt ⁊ nõ paruũ vi⸗

tuperiũ pncipibo xpᷣianis eius diſſimulare iiu

riã ⁊ obpꝛobꝛia qͥ pꝛobꝛa noſtra diluit:⁊ lauit
nos a pctis nr̃is i ſanguine ſuo. Apod..j.Etiõ
oms ad eiꝰ iniuriã vindicãdã debemꝰ inſurge
re:vt inquit ſũmꝰ põtifex in dic.ica.in nõnullis

Di ergo etiã ex vna ſola blaſphemia debẽt pu⸗
niri.ca.ſtatuimꝰ.extra ð male.quãto magꝭ ma

loꝛi pena plectendi ſunt qui facinoꝛoſis labis

pijſſimũ redẽptoꝛẽ ex foꝛnicatiõe natũ ⁊ dãna⸗

tum eſſe ⁊ in inferno cruciari aſſerũt q̃tidianis
oꝛatiõibꝰ ſuis:diabolica iniqtate ac malicia il⸗
lum blaſphemãtes. Et ꝙ poſſint puniri expᷣſſe

habet᷑ ĩ dicto.ca.ſtatuimꝰ.vbi nõ ſolũ blaſphe⸗

mans deũ puniri pᷣcipit᷑:verũetiã ſi qͥs linguã
in blaſphemiã ↄtra aliquẽ ſanctoꝝ relaxauerit
Nec mirũ ſᷣm Hoſtieñ.in ſũma:qꝛ ſocij det eq̃⸗
li gaudẽt pꝛiuilegio.argu.in.l.que religioſis.ff.
de rei vendicatõe.⁊ in ca.quanto.extra de iudi.
Quali ergo dicemꝰpena plectẽdos nepharios
iudeos:ſacrilegos:⁊ maledictos:qui ſacratiſſi
mã dei matrẽ:cuiꝰpuritati pᷣm Amb.nulla etiã

puriſſima creatura liq; angelica pot cõꝑari:oꝛe

coinqͥ nato meretricẽ appellare nõ verent᷑. ſſam
ſi iuxta dignitatẽ ꝑſone iudicat᷑ iniuria maioꝛ
vel minoꝛ.S.atrox.inſti.de iniu.ca.cũ illoꝛũ.de
ſen.excõ.ꝓfecto talis iniuria cõtra matrẽ dei ?
gre:que maioꝛ eſt ⁊ dignioꝛ cũctis.vt in ca.no⸗
ua quedã.de peni.⁊ re.nõ põt niſi tãq; maxima
iudicari.vt in ca.qͥ cõtra pacẽ.⁊.iiij.q.j.Et cum

ipſa ſit mater mip̃icoꝛdie(vt canit eccłia) ꝓfecto

diuina miſᷣicoꝛdia ſe reddit indignũ qͥ eiꝰdiſſi⸗
mulat iniuriã.Ecõtra vero qͥ eiꝰ innocẽtiã pᷣdi⸗
cant ⁊ defendũt:quiue eã elucidãtvitã eternam
habebũt Ecci.xxiiiſj. R
Uog aüt iudei blaſphemẽt xpᷣm ⁊ eius
q genitricẽ manitfeſtũ eſt ex lecciõe libꝛi eo
ruz: qᷣ dici᷑ ab eis maʒoꝛ. In quo libꝛo
cõtinent᷑ officia eoꝝ:⁊ ipᷣi ſe eo vti cõfeſſi ſunt.⁊
vt pbatũ eſt per fidedignos teſtes ſciẽtes legere
in libꝛis hebꝛeoꝝ:maxime pervnũ qͥ fuit iudeꝰ
⁊ ſtetit ĩ ſynagogis eoꝛũ ꝑ decẽ ⁊ octo ãnos cele
bꝛãs officia eoꝝ:⁊ hoc ãno eſt ↄuerſus ad fidẽ

”

⁊ baptizatꝰ. In dicto libꝛo ↄtinent᷑ multa enoꝛ

mia ↄtra fidẽ xpᷣi:⁊ ad vituꝑium eiꝰ:ſicut ptʒ ꝑ

teſtumoniũ multoꝝ a iudaiſſmo cõuerſoꝝ. In
feſto mardochei iudei deferũt ollas ad ſynago
ga:⁊ illas ↄterũt dicẽtes. Sic ↄtritꝰfuit Ama:

lic regnũ xpᷣianoꝝ ſubito cõterat᷑.Et qñ trãſeũt

iuxta eccliam xpᷣianoꝝ dicũt. Domꝰſuꝑboꝝ ꝓ
ſternat te deꝰ. Et in q̃dã ſua oꝛone dicũt.⁊: Ha⸗
ledicant᷑ illiqͥ adoꝛaãt ⁊ flectũt genua añ ſuſpen
ſum. Quãdo vero trãſeũt ꝑ cimiteria xpᷣianoꝝ
dicunt. Erit verecundia ⁊ repudiata mr veſtra
que vos pegꝑit:qꝛ finis zpanor vermis eſt. Et
hec verba dicunt moꝛtuis ibi ſepulcis:oñden/⸗
tes eos nõ eſſe reſurrecuros ad vitã ſempiter⸗
nã.Eimilr ter in die maledicũt xpᷣm Jeſum:⁊

eiꝰ diſcipulos:ac pᷣncipes xpᷣianos. Itẽ in qᷓdazʒ

antiphona dicũt. Oẽs heretici.i.diſcipuli naʒa

reni ſubito ꝑcant.Similr vt ptʒ i młtis libꝛis

bebꝛeoꝝ qᷣbo vtunt᷑ ⁊ teſtes idoneos ꝓbatũ ẽ
dicũt:ꝙ Jeſus naʒzarenꝰeſt natꝰde femina im⸗

munda.Et ꝙ eſt ↄdẽnatꝰin ꝓfundo inferni in

dolio pleno feruetiũ ſtercoꝝ:vt ðꝛ in talmuch.

Itẽ in qᷓdaʒ oꝛone dicunt. Sint maledicti qui

adoꝛant lignũ marcidũ:⁊ dei cultũ tribuũt ſu/⸗

ſpẽſo. Itẽ dicũt ꝙ illi qui ſequũt᷑ legẽ Jeſu na/

ʒareni pñt abſq; peccato a iudeis occidi:et oia

mala illis fien. Itẽ oꝛãt ꝙ nomẽ Jeſu deleat᷑.?⁊

dicũt ꝙ Jeſus nazarenꝰfuit inſtigatoꝛ maloꝝ.

ſpuri:ſceleratꝰ:⁊ crudelis.⁊ aſſerũt panẽ cõſe⸗

catũ eſſe panẽvenenoſuʒ:⁊ euãgeliũ eſſe plenũ

falſitate:⁊ mẽdacijs.⁊ ꝙ xpᷣiani ponũt ſpeʒ ſuã

in vno coꝛꝑe fetido.⁊ ꝙ xpiani adoꝛãt moꝛtuũ

qui nõ eſt deꝰ:ſʒ fnit qeatura.⁊ dicũt ꝙ Jeſus

voluit oñdere ꝙ ipſe eſſet meſſias.⁊ ꝙ moꝛtuꝰ
eſt pter iuſticia.⁊ multa alia hoꝛribilia aſſerũt

ↄtra fidem nr̃am:⁊ honoꝛẽ dñi nr̃i Jeſu xpᷣi ac

imaculate mfis eiꝰ:q bꝛeuitatis cauſa ꝑtrãſeo
⁊¶ ſunt tã in alijs libꝛis hebꝛeoꝝ:qᷓ; i libꝛo Tal⸗
muth. Pꝛopt q̃̊s blaſphemiaſ pñnt ⁊ ð bẽt pũiri

a xpᷣianis pᷣncipibo ſ̃m glo.i.c. In nõnullis:in

verbo aiaduerſionis.extra de iude.quã glo.ſe⸗

quunt᷑ oẽs doc.max. Abbas ſiculꝰtenuit etiaz
hoc.glo.in.c.Statuimꝰde male.quã ſequitur
Hoſti.in ſũma in titulo ð iudeis.S. In quib

⁊ in titulo de maledicis.S.Quakxr.tenuit et hãc
opinionẽ Anto.de butrio ⁊ Henri.boic et Pa
noꝛ.in dicto.c.ſtatuimꝰ.Si em̃ maledicẽs pa⸗
pe eſt puniendꝰvt in.c.j.de male.quãto magis

oipotẽti deo:⁊ eiꝰ glłioſe matri maledicẽs.qꝛ vt

dicit textus in auten. Gasaros.C. de here.⁊ ĩ.c.

vergẽtis:extra.e.ci.grauiꝰeſt eternã.qᷓ; tꝑalẽ le⸗

dere maieſtatẽ. Et elegãtiſſime dicit Impatoꝛ
in auten.vt nõ luxu.otra naturã.col.vj.Si em̃
ↄtra hoies facte blaſphemie ipunite ñ reliquũt᷑
multo magis ꝗ ipᷣin deũ blaſphemar dignü ẽ
ſupplicia ſuſtinere. Et ĩfra.pter talia em̃ deli⸗
cta fames ac terremotꝰ⁊ peſtilecie fiũt. Et ꝓpte
rea admonemꝰabſtinere ab hmoi iliciq: vt nõ

Conſiliũ cõtra iudeos

ſuas perdãt aias. hec ille. Et hoc eſt mirabile ꝙ
cũ in cauſa pꝛia nullus ſit idoneꝰ teſtis aut iu

dex:vt in ca.j.⁊.ij.⁊ in ca.Accuſatoꝛes.iij.q.v.et

in.l.j.C. e quis in ſua cauſa.tamẽ in deſtina⸗
tiõe blaſphemie ⁊ maledictõis poteſt papa ſibi
maledicẽtibo penã imponere ⁊ iniuriã ſuã vin⸗
dicare vt no.in.d.ca.j.de male.Facit ca.olim.ö
iniu.⁊ ca.grauis.de reſti.ſpo. S 3
X quibo omibus apparet ꝙ licʒ hebꝛei
e beneviuẽtes ⁊ iniuriã fidei noſtre nõ fa
cientes ſint fauoꝛabiłr traccãdi: tamẽꝑ
hoc ꝑmittẽdũ nõ eſt eis cũ iniuria xpᷣianoꝛũ in⸗
ter xpᷣianos degere.Et q;uis tolerent᷑ i cerimo⸗
nijs legis ãtique:non tamẽ ſuppoꝛtare debent
xpᷣiani illos cerimonias legꝗ euãgelice ſimł cũ
xpo ⁊ oibus chꝛiſticolis blaſphemare. Immo

—

ꝓpter hoc ſpũaliter admonent᷑:ne ex aliq̃ indul⸗

getia foꝛſitan cõtra xpianos inſoleſcãt.vt inqt
Imꝑpatoꝛ in.l.nullꝰ.C. de iude. Nec in ipᷣa ſola

admonitiõe cõſiſtit ſʒvlteriꝰ ad punitõʒ pꝓcedit

idem Imꝑatoꝛ varijs penis affligendo diccos
iudeos xpiane fidei iniuriã facientes: vt nota?
in.l.iudei.⁊ in.l.iudeoꝛũ.⁊ in.l.iudeos.C. eo.ti.
Siliter Inno.papa inqᷣt ĩ ca.et ſi iudeos.extra

e. Multa iudei deteſtãda? nephãda acinaudi
ta cõtra fidẽ catholicã cõmittũt: ꝓpter que cauẽ

blaſphemare pᷣſumãt. hec ulle. W
On obſtat ergo qð ſupꝛa dicebatſ. Ec/

n deſiam reputare eos eſſe blaſppemos?
ſuppoꝛtare:vt in ca.j.⁊ ca.cũ ſit.de iude.

quia rñdet᷑ ꝙ ibi accipi᷑ blaſphemꝰ large exeo
ꝙ; nõ ſuntxpiani.am qui nõ eſt mecũ contra

Gũ eſt fidelib ne diuinã indignationẽ incurrãt
cũ eos ꝑpetrare gmittũt que fidei xpᷣiane cõfu2⸗.,
ſionẽ inducũt. Etĩ ca.iĩ nonullis. eo.ti.ait. Jllð
aũt diſtrice inhibemꝰ iudeis ne in contumeliã
creatoꝛ] ꝓſilire pᷣſumãt:pꝛecipictes hmõi pᷣſum
ptoꝛes ꝑ pncipes ſeculares aiaduerſiõis adie⸗
ctione cõpeſci ne crucifixũ ꝓ nobis aliquatenꝰ

me eſt:vt ait ſaluatoꝛ Lu.xj.Et ſic loquit᷑ textꝰ

in.l.celicolaꝝ.C. de iude.vbi dict.ꝙ quicqͥd de
uiat a fide xpᷣiana cenſet᷑ ↄtra fidẽ xpᷣi. Non igi᷑

eccłia tolerat blaſphemias iudeoꝛũ:ſed eas pu

nit etiã ad hoc ĩuocãdo bꝛachiũ ſeculare:vt pa
tet in di.ca.ſtatuimꝰ.de male.⁊ in ca.in nõnul/⸗
lis.de iude.Nõ obſtat etiã qð dictũ eſt ſupᷣ.ſ.in

talmuch:nõ blaſphemari noſtrũ Jeſum ſʒ aliũ

7 hoc ꝓpter pᷣdictas differẽtias circũſtãtiaꝝ:qꝛ

rñdet᷑ ꝙ de nilo alio loquit᷑ talmuch niſi de no

ſtro dño Jeſu dũ dicit eũ fuiſſe ſuſpenſum inlii

gno ⁊ damnatũ.⁊c.Naã Rabbi Salomon ap
pellat eũ ibi naʒarenũ.Et ideo in pᷣdicto libꝛo⁊
in alijs libꝛis iudeoꝛũ xpᷣiani appellant᷑ naʒa⸗

reni ſiue anoſeri qð idẽ eſt.Et hoc eſt ꝓpꝛiũ eoꝛũ

nomẽ ⁊ particulare:et dicũt iudei ꝙ xpᷣiani tra

xerũt hoc nomẽ a dicto Jeſu naʒareno.Cũ igi⸗

in dicto libꝛo talmuch nõ fiat mẽtio de alio
ſu nazareno niſi ð illo qui fuit ſuſpẽſus:a que

diciſuntns

fucntqeli
abeodehonk

noto ll
. Johints ſi
Vrgy lliqn

luſq gus
hoſiclech
pint in cormn.
tiſs rcage
Euugelite
qua videt
nntnoen
Crcüſtäͤthe
copoſueri
ſuoꝛi ꝛ00
ctu auof
Lihlicrit
poſtens v
oſtegere
iysoll
eoii. dxa
ſrucone
Wwonui
atade
cultate
bentinqn
poſtiy de
marie deq
Gomeos
Jeſus noze
ſoſpeſusfu
ſeähm oe
donaͤfoit
ſob Hers
ſubimpe
totioetep
cſſetli⸗
pingetes
fuiſſetipo:
domus der
deſtrucio
momeins
Porevn⸗
talmuch
quẽ dici
lalmuthe
ulamd
ppuani vic
Konſti
ckas pt
ſolbütmne
ſunnzeren
quenosn
muhinde
turflo
pos forni

namniſ
4 2
d ri
m ſerei
os inrirzet
ogene ⸗ 1)
Psrendes
. 6 ——
s
7 er 4
Kdntüncnn

+ AInn 7 7

4

vs irucli

tyrhiünbniihn
Mlöis adl
,wos alia

I .
RK

4 1
aſonn dachitl,
nws Grdiuſpbenen
naſaadüſtdeid
i duhpben bigin
nauinick nainn
La lcbaut
mm ii ſoni⸗
ndoiͦ doi
chiͤ elu u
mau uinnön
nigodei tini
mn dotri imn i
Fritus ilie
uitminatur
iuſtiſnnil
Ganuſte n
ir dl Gndn
Tu no li⸗
irninodenii
urſien

NA
„

Foliũ

dicti ſunt naʒareni eius diſcipuli:nec aliꝰ vnqᷓ;

fuerit qͥ reliquerit poſt ſe adoꝛatoꝛes ſuos qui
aAb eo denomiati fuerint.conſtat expꝛeſſe ꝙ lo⸗
quit᷑ de ſaluatoꝛe nr̃o ⁊ non de alio. Nõ obſtat
modo ꝙ ille ieſus de quo ibi dicit᷑ fuiſſe tẽpoꝛe
Johãnis ſiue Janei ſacerdotis:quia reſponde
tfur ꝙ illi qui cõpoſuerũt libꝛũ talmuth fuerũt

pluſqᷓ; quadringẽtis ãnis ante paſſionẽ xpᷣi: ⁊
poſſibile eſt ꝙ ꝓpter antiquitatẽ tẽpoꝛũ erraue⸗
rint in computatiõe annoꝛũ:et alijs circũſtan⸗

tijs circa generationẽ ⁊ vitam acpaſſionẽ xpᷣi.

Euãgeliſte vero qui ſcripſerũt hiſtoꝛiã recentẽ:

quã viderãt vel audierat ab his qͥ pᷣſentes fue/
rant nõ errauerũt in cõputatiõe tẽpoꝛis ⁊ alijs
circũſtãtijs:vel meliꝰloquẽdo rñdeo ꝙ illi qui

cõpoſuerũt tahmuch imuãtes veſtigia patrum

ſuoꝛũ ⁊ odio habẽtes xpᷣm ſciẽteſq; ꝙ pter pec
catũ crucifixiõis xpᷣi ð ſtructa erat Hieruſalem
⁊ ipſi erãt diſperſi per oꝛbẽ:volẽtes remouere a
poſteris hanc cauſam deſtructiõis ſui regni:?-
oſtẽdere ꝙ ieſus nõ fueratverus meſſias.poſt
cuius aduẽtũ cito debebat ãnihilari regnũ iu⸗
deoꝛũ.dixerũt ieſum naʒarenũ pceſſiſſe deſtru⸗
ſtructionẽ Hieruſalẽ per centũ ãnos ⁊ plus:⁊
illũ moꝛtuũ eſſe ſub Johãne ſũmo ſacerdote.et

ita ꝓpter peccatũ occiſiõis eiꝰ non fuiſſe templũ
⁊ ciuitatẽ deſtructã.Et hoc patet per ea que ha⸗
bent᷑ in quadã cronica hebꝛaica atiqua in qua
poſtqᷓ; deſcripta ſunt geſta Jeſu naʒareni filij
marie de quo in talmuch fit mentio ſic dicitur
Scõðm eos qui ſcribũt hiſtoꝛias Hieruſalem
Jeſus naʒarenꝰ filius marie ⁊ papos qui fuit
ſuſpẽſus fuit tẽpoꝛe Johãnis ſũmi ſacerdotis:
ſed ſᷣm illos qui ſcribunt hiſtoꝛias gentiũ ⁊ na
tionũ fuit tẽpoꝛe Octauiani imꝑatoꝛis natus
ſub Herode moꝛtuꝰ ſub Archilao filio eius et

ſub imꝑatoꝛe Tyberio.⁊ ſic differũt in coompu⸗
tatiõe tẽpoꝛis pluſq; per centũ ãnos.Et poteſt
eſſe ꝙ illi qui deſcribũt memoꝛiã nationũ de⸗

pingẽtes res ſub modo:dicũt Jeſuʒ naʒarenũ

fuiſſie tẽpoꝛe Herodis:vt ꝓ cauſa deſtructiõis

domus dei ⁊ Hieruſalẽ aſſignẽt moꝛtẽ eius.qꝛ
deſtructio Hierufalẽ fuit facta nõ multũ poſt
moꝛtẽ eius.hec ibi.Ex qua eronica hebꝛaica ap
paret vnã ⁊ eandẽ perſonã fuiſſe illũ 3 eſuz quẽ
talmuch dicit fuiſſetẽpoꝛe Johãnis ſacerdotis
⁊ quẽ dicũt xpᷣiani fuiſſe tepoꝛe Herodis:etꝙ;

talmuth ãticipauit tẽpus vt remoueret veram
cauſam deſtructiõis Hieruſalẽ quã aſſignant
xpᷣiani viq; moꝛtẽ xpᷣi. Itẽ in eadẽ cronica dicit᷑
ꝙ; Conſtãtinus qͥ dilatauit fidẽ xpᷣi ⁊ fundauit
eccłias xpᷣianoꝝ ſiue naʒareoꝛũ fuit ſᷣm illos q
ſcribũt mẽoꝛias gentiũ poſt trecẽtos ãnos a ie
ſu naʒareno.Ex qᷣbus patet ꝙ idẽ Jeſus eſt ille
quẽ nos naʒzarei.i.xpᷣiani adoꝛamꝰ:⁊ quẽ ĩ tal /
much iudei blaſphemãt.Nec obſtat ꝙ ibi dici⸗

tur filiꝰ Marie magdalene ſiue magdale ex pa

pos foꝛnicatiõe generatꝰ: quia cõpoſitoꝛes pꝛe

Saa

dicti talmuth volẽtes impꝛ obare euãgeliũ ⁊ fi⸗
dem rpᷣi: ⁊vituꝑare matrẽ eius:⁊ oſtẽdere dũm
ieſum nõ eſſe natũ de ſpũſancto:talia finxerunt
ſcientes Mariã magdalenã fuiſſe peccatricẽ:⁊
ideo dixerũt eã fuiſſe matrẽ eiꝰ.Nõ etiã obſtat

dũ ibi dict ꝙ fuit lapidatꝰ ⁊ poſtea ſuſpẽſus:
quia verũ eſt ᷣm quoſdã deuotos doctoꝛes q;
Jeſus anteq; crucifigeret᷑ fuit lapidatꝰ a iude⸗
is.ſ.qñ ab Herode fuit tãqᷓ; demẽs reputatus

qꝛ nihil ſibi rñdere voluerat:⁊ veſtibo albis in⸗
dutus ꝑ ciuitatẽ ꝓiectus a populo fuit luto et

lapidibo inuaſus. Itẽ vt legit᷑ Jo h.viij.ca. Ju⸗

dei voluerũt Jeſum lapidare ⁊ tulerũtlapides
yt iacerẽt in eũ:⁊ ꝓpter hoc dicit᷑ in talmuch euʒ

fuiſſe lapidatũ:quia hoc fuitverũ quo ad intẽ⸗

tionẽ iudeoꝛũ. Sed meliꝰ loquẽdo dico ꝙ iu⸗
dei cõpoſitoꝛes talmuth finxerunt eũ lapidatũ
fuliſſe vt oſtẽderẽt eũ fuiſſe ſceleratiſſimũ. Non
obſtat etiã dũ dicit ibidẽ ꝙ habuit qͥnq; diſci⸗
pulos: qꝛ nõnegat᷑ qͥn habuerit płes.qꝛ ſi ha⸗

buit ſeptuagitaduos diſcipłos habuit ⁊ qͥnq;

In maloꝛi ei ſũma minoꝛ ineſt.l.diẽ.S.ſi płes.

pecu.Siliter ad maioꝛẽ eius ignominiã dicit
ibi dictos qͥnq; diſcipulos eius fuiſſe ſuſpen⸗
ſos:vt oſtẽderet᷑ nõ ſolus Jeſus fuiſſe malefa⸗
ctoꝛ ⁊ ſceleratꝰ ſed etiã eius diſcipuli.poteſt etiã
eſſe ꝙ illos duos latrones cũ xpo ſuſpẽſos ap⸗
pellãt pᷣdicti cõpoſitoꝛes diſcipulos eiꝰ qͥ cum

Petro Andrea ⁊ Philippo qꝗ ⁊ ipſi poſtea fue⸗
runt ſuſpenſi qͥnariũ numerũ diſcipuloꝛũ com

plent.Unð non dicit talmuch ꝙ illi qͥnq; diſci

puli fuerint ſimul cũ xpᷣo ſuſpenſi:ſʒ ſolũ dicit
ꝙ habuit qͥnq; diſcipulos qͥ fuerũt ſuſpẽſi. Nõ

obſtat etiã dũ dicit ꝙ iſte Jeſus fuit ſuſpenſus
in Lud:qꝛ poteſt eſſe ꝙ loc ille qui tꝑe paſſio⸗
nis xpᷣi appellabat᷑ Mons caluarie ſiue golgo

ta poſtea appellatus ſit Lud poſt q̃dringẽtos
annos.ſicut ciuitas q̃ appellaba᷑ Zicinlũ mõ

appellat᷑ Papia.poteſt etiã dici ꝙ Lud ſignifi
cat idẽ qð loc vinculati vel teſtificatiõis quod
idẽ eſt qð locus iuſticie:vt dicit Hiero.in libꝛo
de hebꝛaicis noibus.⁊ ſic Lud eſt nomẽ gene⸗
rale.vnð idẽ eſt ac ſi diceret ꝙ Jeſus fuit ſuſpẽ⸗

ſus in loco iuſticie ad denotãdũ ꝙ erat dignꝰ

moꝛte.Que oĩa ſcripſerunt pᷣfati cõpoſitoꝛes vt

maioꝛẽ cõtumeliã ei inferrẽt. Et ſciendũ ꝙ ante

paſſionẽ xpᷣi erat cõpoſitꝰ quidã liber a iudeis
q̃ appellabat᷑ talmuch in quo deſcripte erãt tra

ditioes indeoꝛũ phariſeoꝝ ⁊ ſcribarũ:de quibꝰ
traditõibo mentionẽ facit ſaluatoꝛ Matth.xv.

Sed poſt paſſionẽ xpᷣi ꝑ q̃dringẽtos ãnos vi⸗

Qdætes perfidi iudei imperiũ xpᷣianoꝛũ ꝓſperari
⁊ fidẽ Jeſu xpᷣi indies augeri: volẽteſq; q;tũ il⸗

lis poſſibile eſſet catholicã fidẽ ꝓſternere:refoꝛ⸗
mari fecerũt dictũ libꝛũ traditionũ ĩ quo mul⸗
ta ſcripſerũt que facta ⁊ dicta erãt ante aduẽtũ
xpᷣi ⁊ multa de natiuitate ⁊ paſſiõe eiꝰ: ⁊ multa

rum cõpoſitoꝛũ iſtiꝰ libꝛi qͥ appellat᷑ taimuch
excellẽtioꝛes fuerunt ⁊ pncipales duo doctiſſi/
mi ſed ſceleratiſſimi viri.ſ. Rabina ?⁊ Rabaſa qͥᷣ
multa fabuloſa ⁊ falſiſſima in eo poſuerũt ma
xime ad deſtructionẽ fidei nr̃e. Et ideo eoꝝ mẽ⸗
dacijs nõ attẽtis circa circũſtatias pᷣdictas ſuf⸗
ficit ꝙ cõueniũt in ꝑſona Jeſu naʒareni.Falſa
em̃ demonſtratio qualitatis nõ vitiat nec anul/⸗
lat dictũ dũmõ cõſtet de coꝛꝑe ⁊ ꝑſona.l.falſa.⁊
l. demõ ſtratio.ff.de cõdi.⁊ demonſt.l.ſi quis in
fundivocabulo.ff. de lega.j.2.l.ſi expoſitio.C.ſi
cer.pe.l.ſi diuoꝛtio.⁊ ibi Jacobꝰ de are.ff. dever
bo. obligatio. ?
X quibo cõdludit᷑ falſas eſſe excuſatiões
æ iniquiſſimoꝛũ iudeoꝛũ dicẽtiũ ſe blaffe
mare aliũ ieſum naʒarenũ qᷓ; noſtꝝ Cũ

em̃ in oꝛõibꝰ ſuis cõquerant᷑ ⁊ lamètatiões fa⸗
ciqt deo ꝙ ieſus naʒaren⸗ deſtruxit ſecta eoꝛũü:
nõ poteſt hec lamẽtatio intelligi ð alio ſed ſolũ

de noſtro.qꝛ per nullũ aliũ ieſum ðſtructa fuit
ſynagoga iudeoꝛũ niſi per fidẽ dñi nr̃i ieſu xpᷣi.
Et ſic nõ obſtat ꝙ fuerint plures hoc nomie ap
pellati:quia nullꝰfuit ieſus naʒarenꝰa quo de⸗

noiati fuerint credẽtes in eũ qͥ a iudeis occiſus

fuerit niſi noſterieſus. Nec obſtat eriã ꝙ ille ie⸗
ſus de quo in talmuth habet᷑ dict᷑ fuiſſe idola
tra.quia dicti cõpoſitoꝛes ita eũ ſcãdaliʒare vo⸗

luerũt in hac fictione ſicut in alijs. Itẽ appella

bant idolatras oẽs quinõ ſequebant᷑ traditio
nes ſuas iſti perfidi iudei.⁊ ideo qꝛ ieſus ipᷣas
in multis impꝛobabat appellabãt eũ idolatrã.
QXaũt dicit᷑ iudeos nõ habere intentionẽ blaſ⸗

phemãdi xpᷣm negat᷑:quia per exterioꝛa indica

tur interioꝛa.vnde quidã vᷣſificatoꝛ inquit.Ex
operũ ſpecie careſcũt intima coꝛdis.Que ſentẽ

tia notat᷑ in.S.ceruos.inſti.de re.di.⁊ ĩ.l.natura

lem.in.S.in his.ff.de acqui.re.do.ac in.l. Fulci⸗

nius.ff.ex ꝗͥ.cau.in poſ.ea.Et ideo ð iudeis in⸗

quit dñs Matth.vij.Ex operibeoꝝ cognoſce
tis eos.Si igitw᷑ attendamꝰ quid fecerint in pꝛe
teritũ perfidi iudei cõtra fidẽ xpᷣi ⁊ xpᷣianos: et
quid quotidie facant:cognoſcemꝰ eos non ex
ignoꝛãtia: ſed malignitate peccare.multos em̃
occiderũt chꝛiſtianos in cotumeliam xpᷣi. Im/
mo vt dicit᷑ in libꝛo qͥ dicit᷑ foꝛtaliciũ fidei quo⸗
libet qno aliquẽ xpᷣianũ ſe eum habere poſſunt
occidũt in die veneris ſancti.Etvt in eodẽ libꝛo
habet᷑:plures occiderũt in frãcia:pter quod et
alia multa ſcelera eiecti ſunt a partibꝰ francie ꝑ
Philippũ regẽ:⁊ ibi habitare nõ poſſunt etiaʒ
vſq; in hodiernũ diẽ. Ibidẽ etiã habet᷑ quomõ

alios occiderũt ſiliter in Alemania: Hiſpania:

Italia ⁊ alijs ꝓuincijs:⁊ de eoꝛũ multis ſcele⸗
ribus ꝑpetratis:⁊ que ꝑpetrãt in oꝛatõib ſuis

7

⁊ in medicinis datis xpᷣianis cũveneno.Taceo

de brõ Symone paucis ãanis elapſis ab eis tã

qudeliter nempto: ? de q;ᷓplunto alijs malefi⸗

Conſiliũ cõtra iudeos

Alia facta poſt eius paſſionẽ ꝑ multa tꝑa quo⸗/

cijs que dietim in xpᷣianos exerct.

X quibo apparet q̃nto odio habeãt xp̃ᷣs

ę ob cuius cõtumelis pꝛedicta ſuis culto
ribus faciũt. Cũ em̃ dicat Areſt.j.poſte

rioꝛũ.Si ꝓpter vnũquodq;ʒ tale ⁊ ilud magis

crucifigerẽt ⁊ cum eo oms xpᷣianos.Siigit᷑ ſe⸗
mel malus ſemꝑ in eodẽ genere delicti pᷣfumit
malus.i.ſi cui.S.iſdẽ.ff.dẽ accu.l.Caſſius.⁊ ibi
Bar. ff. de ſena. l. iij. S. idem erit. ff. de ſuſpec cu.
quid dicemꝰ de iſtis maledictis iudeis totiẽs
in iſtis blaſphemijs depꝛehẽſis ⁊ cõuictis:pꝛo⸗
fecto qͥ dicũt eos benefacere ⁊ bona intentione

apparet manikteſte:ꝙ ſi poſſent iterũ dñm ieſuʒ

tnumere debẽt diuinã ſentẽtiã Eſa.v. dicentẽ. Ue

qͥ dicitis malũ bonũ:ponẽtes tenebꝛas lucẽ ⁊c.
Quod etis habet᷑ in ca.ſi q hoiem.⁊ ca.Ve vo
bis. xj.q.iij.⁊ ibidẽ in ca.ſi quis dixenit.ſcriptus⸗
eſt. Si quis dixerit iniuſtũ iuſtũ abomiabilis

eſt apð deũ.blaſphemie em̃ ⁊ homicidia ⁊ alian
ſimilia delicta que cõmittũt iudei cõtra xpiäõsoss
⁊ fidẽ xpᷣi nõ poſſunt bono animo fieri.ca.eſto⸗

te. de regu. iu. CX aũt dicit Imꝑatoꝛes ac ſum⸗

mos pontifices habuiſſe noticia libꝛiq dicitur

talmuth. reſpondet᷑ ꝙ licet habuerint generalẽ
cognitionẽ nõ tamẽ particularẽ.ſ.de abomina
tiõibus particularibo cõtra fidẽ noſtrã in eo cõ

tentis cum ſit ſeriptus littera hebꝛaica quã ipi

ignoꝛõt:⁊ ſiłiter de alijs libꝛj.Ael meliꝰ dicẽdũ
ꝙ dictus liber als fuit per eccliam co ndenat?:
vt inqt Oldra,.de lau.in quodã cõſilio ſuo. Nõ

ergo tolerat eccłla romana nec imꝑatoꝛes ꝙ iu

dei pᷣdictis libꝛis vtant᷑ contra fidẽ catholicam

ſed ſi depꝛehẽſi quãdoq; fuerũt puniti ſuntper

pᷣncipes eccłiaſticos ⁊ ſeculares:vt patet ĩ dicto

foꝛtalicio fidei.⁊? ꝑ Johã.an.in ca.⁊ſi iudeos.ð
iude.vnð papa Grego. ⁊ Inno.iuſſerũt cõburi

tales libꝛos vt plenos hereſib ⁊ blaſphemijs:
vt refert Inno.in ca.ꝙ ſuꝑ his.de voto. P
Tpoſito ſine veri piudicio ꝙ vſq; ĩ ho⸗

e giernũ diẽ fuiſſent colerati ĩcalib blaſ⸗
phemijs ⁊ ſceleribo:dico ꝙ extali lõga

tolerãtia ⁊ cõſi uetudine blaſphemãdi nõ excu⸗

ſant᷑:quia cõſuetudo peccãdi maxime cũ tanta
malicia⁊ iniqͥtate nõ alleuiat ſʒ aggrauat pctĩ
iuxta illud poeticũ. Auget nõ minuit mala con
ſuetudo reatũ. Quod etis nota.in.l.capitaliuʒ.
§. ſolẽt. ff. de penis.l.ðſertoꝛẽ.S.ſi plures. ⁊.l.nõ
oẽs.S.deſertoꝛ.ff.de re mi.l.nemo. C. de epiſco.
au.⁊ ca.nõ debet.de cõſang.⁊ affini.ca.fina. de
conſti.⁊ de eo qͥ duxit in ma.quã po.ꝑ adul.ca.
cũ haberet. Male em̃ cõſuetudines nullo tẽpo

re cõualeſcũt.ca.mala.viij.di.⁊ in autẽ.vt nulli

iudi.S.j.colum.ix.⁊ de ſen.⁊ re iu.ca.cauſa.⁊ ca.

cũ tãto.de cõſue.⁊.l.fi.C.q̃ ſit lon.cõſue.In nul⸗
lo igit᷑ excuſari pñt iudei ꝓpter talẽ cõſuetudinẽ
blaſphemõdi xpᷣm ⁊ xpᷣianos:⁊ ceta faciẽdi cõ⸗
tra decreta ecclie. qꝛ cõſuetudo q̃ ſacris obuiat
inſtitutis nulliꝰ debet eſſe mometica.ex litcerj.

rontiz ercu
acniter debe
leri marim
ſegraulcat
pbamm
tudinetehe
tontotpel
du 4dls
copoluiſe
gapannt
Wisppl
opecöplen
air ihto
lari merito
ſaluatoꝛ
6icos lbꝛe
Nardoſc
desinfice
Machor
tob ftape
quern in
ccoo imo⸗/
ſonpturap:
cploquunt
gerürtpeye
Rdirirale
tarir
Kintclig
Tamede
iutellgen
lunroin
niptocu
ꝛonans
Ppoaimg
ſopinaqn
Blinc
craſſa
quoigne
dicunt n
lunt.,0,/
aparat
dirraa.
Cnno bab
redicas
lamclho
1r dvope
d

„ .
vor „ „ »
nahegtli,
1ale
nm
R AB
Drraen „
W
8

doengemes

dene
Nat wooreſ⸗
”õ

644 eeian

l
Holche,Oand di
Epum ondi

n guoci illoſo ſi

ANNeerS n

uanit unin under
eNdd

Am D iddeeen

Zl
dori: duvos
„ nt eerd .
miiuddv ſyitt
ruiaitn bu/
ndirg gal ſe
nöumtnnu
e WR
zinocaindt,
i glons 1

1

*
elCOMRNR.
MRE, e,
AN. Ganh⸗
„ 1 7 ,

1
“ . ℳ
₰

„

Foliũ

⁊? ca.cũ venerabilis.extra de cõſue.⁊ de vſu pa.

ca.tuarũ.⁊ de offi.Archi.ca.cuz ſatis.⁊ de iura.

ca.ceterũ.ac de vita ⁊ ho.cle.ca.cũ decoꝛẽ ⁊ ð ſta
tu mona. ca. ea que.⁊ ð ſymo.ca.intãtũ.⁊ca.tua
nos. ⁊ de cõſue.ca.cõſuetudinẽ.lib.vj.⁊ de cenſi.
ca.quãq;.in.vj.licet em iudex ſcẽs quẽ eſſe furẽ
noõ tamẽ ſtatim eũ ſuſpẽdi faciat:ſʒ mulcᷓ anis

Differat ſentẽtiã.non põt ille fur ꝓpter hanc tole

rantiã excuſari ſi in furto ꝑſeueret: ĩmo magis

acriter debet puniri ab ipſo iudice qͥ iuxta Ula⸗
lerij maximi ſentẽtiã tarditatẽ ſupplicij debʒ pe

ne grauitate cõpenſare.⁊ ?ᷣm Hiero.ſuꝑ Hiere.
ꝓppᷣam maioꝛ debet eſſe pena pcti qð neclõgi⸗

tudine tẽpoꝝ potuerit edomari. Ita de iudeis
tanto tꝑe in blaſphemijs ꝑſeuerãtibꝰ eſt dicen⸗
dũ.Ad ulð vero qð dicit᷑ iudeos qͥ nücſunt nõ
cõpoſuiſſe diccos libꝛos:rñdet᷑verũ eſſe:ſed ipᷣi
qð a patrib ⁊ ãtiqͥs ſuis ſcriptũ eſt de blaſphe

mijs xpᷣi ⁊ vᷣginis beate atq; iniuria xpᷣianoꝛũ:

oꝑe cõpleuerũt peioꝛes dictis cõpoſitoꝛibo effe⸗
cci:⁊ qᷓ;to iunioꝛes tãto ſceleratioꝛes:vñ appel⸗
lari merito poſſunt genimina viperaꝝ:vt inqͥt
ſaluatoꝛ Matthᷣ.xxiij. Necqꝛ a patribo ſuis p⸗
dictos libꝛos receperũt ⁊ in eis ſũt inſtructi ex⸗
cuſari poſſunt ex ignoꝛãtia. Aliter excuſati eẽnt
oẽs infideles qꝛ ipᷣi non cõpoſuerũt libꝛũ legis
Machometi vel aliarũ legũ:ſed ab antciqͥ edi⸗

tos receperũt ⁊ in eis inſtrucci ⁊ eruditi fuerũt.

quetñ ignoꝛãtia eos non excuſat Et ideo nec iu
deos imo minꝰ cũ ipᷣi habeant noticiã ꝓphaꝝ ⁊
ſcripturaꝝ:q̃ de xpᷣi natiuitate vitaq; ac paſſiõe

eiꝰ loquunt᷑:⁊ de imꝑio xpᷣiano.Et lʒ de iudeis

q erãt tꝑe paſſiõis xpᷣi fuiſſet ꝓphetatũ ꝙ nõ de⸗
bebãt itelligere ſcpturas ꝓpter eoꝛũ duriciã ⁊ ce
citatẽ:iuxta illð Eſa.vj.Audite audiẽtes ⁊ noli
te intelligere:videte viſionẽ ⁊ nolite cognoſcere.
Tamẽ de iudeis qͥ nũc ſunt põt dici ꝙ vł nolũt
intelligere ſcᷣturas:vel ĩtelleccas ex malicia no
lunt adimplere:cũ videãt ⁊ cognoſcãt fidẽ xpᷣia
nã ꝑ totũ oꝛbẽ diſperſam:⁊tãtis marcyriboꝓ ea
coꝛonatis mirabiłr fundatã:⁊ ꝓphetias eoꝝ in
xpᷣo adimpletas.vnð ſunt in ignoꝛãtia craſſa ⁊
ſupina q; nõ excuſat in delictis:vt inqͥt glo.⁊ibi
Bal. in ca.j.qͥ.mo.feu.amit.Eſt aũt ignoꝛantia
craſſa ⁊ ſupina qñ factũ publicũ oibus ab ali⸗
quo ignoꝛat᷑ que neminẽ excuſat.Et ideo iudei
dicunt᷑ nõ excuſari qꝛ xpᷣm adhuc veniſſe igno⸗
rant.j.q.j.S.vlti.xij.q.ij.ca.qͥ diuinis.⁊.xxiij.q.j
ca.paratꝰ. ⁊.xj.q.j.c.cure.⁊.viij.q.j.ca.licet ergo.
⁊ di.xx.ca.ſi decreta.⁊ ca.ꝙ dicitj.xvj.di.Et ideo
cũ nõ habeãt aliquã cauſã veriſimilẽ ignoꝛãtie
q́re dicas blaſphemias in dictis libꝛis legant

vel legi faciãt nõ poſſunt excuſari ð dolo:quia
lata culpa eqͥparat᷑ dolo.l.qð nerua.ff.de poſt.
ex quo poſſunt condẽnari. Q

D illð vero e dicit᷑ pᷣdictos hebꝛeos ha
a bere puilegia quibo impune vti poſſũt
pſatis libꝛis Reſpõdet᷑ ꝙ ipᷣa pᷣuilegia

pꝛobatos.

XCI

4*

2 qcunq; alia habuerũt a xpᷣianis:⁊ iõ offendẽ
do rpᷣianos oĩa pꝛoꝛſus coꝛruunt.qꝛ puilegiũ
meret᷑ amittere qui cõceſſa ſibi abutit᷑ poteſtate

§. nos aũt.in auteñ.de tabe.⁊.l.qͥ ſine.ff.de neg.

geſ. 7 ca. vbi.lxxiiij. diſ.l.iudeos. C. de iude.? ca.

Ppuilegiũ.xj.q.iij.Ex quo nõ pñt pᷣdicti hebꝛei ð

fendi virtute ipoꝛum puilegioꝛum.argu.in ca.
tuarũ.cũ ſi.extra de pꝛiui.Cũ igit᷑ perfidi iudei

ex culpa ſua in ꝑpetuam ſeruitutẽ ſint redacti:⁊

donũ libertatis qð xpᷣiana pietate acceperãt ꝑ

igratitudinẽ ꝑdiderũt.vt notat᷑ in dic.ca. et ſi iu
deos.de iude.ꝑ ea que habent᷑ in ca.fi.de dona.

⁊ in ca.octaua diſcuſſio.xij.q.ij.⁊ in.l.fi.C.de re

uo.do.tãqᷓ; ſerui ipo iure ſunt oĩbus puilegijs

gratijs ⁊ bonis ſpoliati.iuxta legẽ iure ciuili.ff.

de condi.⁊ demõ.Etpt᷑ hocinqᷣt Alexã.de ales
in.iij.ꝑte ſũme in tract᷑.de ſeptimo pᷣcepto deca
logi.q.v.X iudei poſſunt expoliari a pᷣncipib⸗
xpianis oibus pꝛeter necarijs. R„
Retea poſito ſine veri pᷣiudicio ꝙ non
p elſent ꝓpter pᷣdicta oibus pᷣuilegijs pꝛi⸗
uuvati:dico ꝙ in illa generali cõceſſiõe q;
pñt vti libꝛis ſuis impune non intelligit᷑ ꝙ vti

poſſint ĩ cõtumelia xpᷣi ⁊ matris eiꝰac xpianoꝝ

in generali em cõceſſiõe nõ intelligunt᷑ conceſſa
ca qͥ ĩ ſpeciali nõ cõcederent᷑.ca.in generali.de re
gu.iu.li.vj.Et hoc etiã patet qꝛ cõceſſiões ⁊ pᷣui
legia intelligunt᷑ fieri ſine alteriꝰiniuria.l.ij.S.ſi
qͥs a pꝛindpe.⁊.S.merito.ff.ne quid in loco pu.
⁊.l.ſi decẽ.ff.de ſtatu.li.l.fi.ca.de ſta.⁊ ima.l.cuʒ
filiꝰ.ff. de mili.teſta.l.fi.ff.ðᷣ aqua plu.ar.pꝛeter
ea dici poteſt iudeos ñ poſſe ipᷣis pᷣuilegijs vti
quia ſunt ſubrepticia.Licet ein in littera duca⸗

li diceret᷑ pnceps fecit videri ⁊ examinari di⸗

ctos libꝛos ⁊ poſtea conceſſit ꝙ hebꝛei illis vti

poſſent impune:hoc eſt falſum. Mã licet delati

fuerint pᷣdicti libꝛivel aliqui eoꝝ nõ tamẽ fuef̃t

examinati:nec detminatũ fuit ꝙ in eis nõ eſſẽt

blaſphemie ſaluatoꝛis ⁊ xpᷣicolarũ.Et hoc ego
certiſſime ſcio qͥ fui cõmiſſarius in dicta cauſa
Sed qꝛ iudei dicebãt in illis libꝛis nõ cõtineri
illa q̃ ipis imputabant᷑:pᷣdictus pᷣnceps ↄceſſit
ꝙ libere vti poſſentipᷣis libꝛis.Cũ ergo ſignitfi⸗
cauerint falſum ⁊ hoc pꝛiuilegiũ datũ fuerit il
lis quia pꝛiceps credebat ſibi verũ annũciatuʒ
eſſe:cõſtat pᷣdictũ tanqᷓ; ſubreptitiũ non tenere:
nec iudeos excuſare:iuxta nota.ꝑ Johã.an.in
ca.duduʒ.de pꝛiui.⁊ ꝑ Bal.in ca.j.ꝑ quos fiat
iueſti.Fuit ergo erroꝛ ſcriptoꝛis qui qꝛ viderat

libꝛos iudeoꝝ delatos fuiſſe:vidẽs poſtea pn/⸗
cipẽ abſoluere iudeos de imputatis ratione li⸗

—

bꝛoꝛũ credit libꝛos ipᷣos eſſe examinatos ⁊ ap⸗
Ed poſito ſine veri pᷣiudicio ꝙ deralere
ciẽtia ac

ſ pꝛinceps ꝓpꝛio motu⁊ ex certa
de plenitudine ptãtis cõceſſiſſet iudeis

vti poſſe pᷣdictis libꝛis dicẽs illos ab eo exami

natos:imponẽſq; perpetuũ ſilentiũ ſuꝑ impu⸗
n 5

EE “c
6

Conſiliũ cõtra iudeos

ratiõe dictoꝛũ libꝛoꝛũ. Rñdeo ꝙ hoc pᷣuilegiũ
eſt nullũ ⁊ nõ põt iudeis adiutoꝛiũ pꝛebere: qᷣa

etiã ſi impato: vel papa hoc pꝛiuilegiũ feciſſet:
cũ in dictis libꝛis ſint tot enoꝛmia contra xpᷣm

⁊ beatã virginẽ ⁊ fidẽ cacholicã atq; cõtra euã⸗
geliũ:ipᷣm pꝛiuilegiũ eſſet nullũ ⁊ diſpẽſatio va
na:quia papa nõ poteſt diſpẽſare cõtra fidem⁊
euãgeliũ ſeu ↄ legẽ diuinã.xxv.q.j.ca.ſunt qͥdã.
Tale ergo pꝛiuilegiũ pncipis nulliꝰ eẽt penuꝰ
momẽti:qꝛ lex ſiue oꝛdiatio cõtraria bonis mo
ribus nullũ habet vigoꝛẽ.ca.non licet.⁊ q̃ttuoꝛ
ca.ſequẽtibo.x.di.Sed abſit dicere de hoc xpᷣia⸗
niſſimo pꝛiciꝑe ꝙ voluerit ꝑ tales litteras cõce
dere iudeis:vt vti poſſint pᷣdictis libꝛis in con⸗
tumelia creatoꝛis. Per verba em̃ generalia nõ
intelligunt᷑ cõcedi expᷣſſe ꝓhibita.l.ex teſtamẽto
ff.de mili.teſta.l.nã ſi mues.vbi Bal.ff.de iniu
ſto rupto qʒ.te.Ang.in.l.qbitioſa. ff.ð decre.ab
oꝛ.fa. Cũ ergo vba generalia nõ indudãt illici
ca.l.ſi ꝓcuratoꝛ.ff.de cõdi.inde.⁊.l.Pauilus..
penul.ff. ad muni. Immo nec includaãt odioſa
l.iij.S.ſipcuratoꝛ.ff.qð quiſq; iuris.⁊ ibi Bar.

i.ſi pater.ff.de his qᷓ in fraudẽ cre.⁊.C.ð̊ mune.

⁊ ho.l.j.lib.x.pfecto cõſtat pᷣdiccũ pꝛincipẽ non
intellexiſſe ꝙ iudei ex ſuis pᷣuuegijs pᷣdicta ſce⸗
lera cõmittere poſſent impune: qð etiã ſi facere
intẽdiſſet eiꝰ cõceſſio nõ habuiſſet robur necvi⸗
goꝛẽ.Nõ em̃ valet ſtatutũ vel decretũ quo oꝛdi
nat᷑ vt iuſticia nõ fiat: vt inqͥt Bal.in ca.que in
cccłiarũ.de conſilti. X
O illoõ vo qð dicit᷑ de fide ſeruãda a pᷣn/
A cpevt nõ puniant᷑ iudei qͥ vſi ſunt librꝭ
Fm cõceſſionẽ eiꝰ: Rndet᷑ ꝙ imo vſi ſũt
cõtra eius volũtatẽ vt patet ex pᷣdictis. Et poſi⸗
co ſine veri pꝛeiudicio ꝙ illis cõceſſiſſet vti ipᷣis
libꝛis abſq; limitatõe ⁊ cõtra oꝛdinationẽ ecclłe
dico ipᷣm nõ teneri ad obſeruãtiã pᷣdicte ↄceſſio
nis:etiã ſi eẽ iuramẽto firmaſſet.Quia inqͥt ec⸗
cleſia. In malis ꝓmiſſis reſcinde fidẽ:⁊ in tur⸗
pi voto muta decretũ. Impia em̃ eſt ꝓmiſſio q̃
ſcelere adimplet᷑.xxij.q.iiij.ca.in malis.cũ mul⸗
tis ca.ſequẽtibo.⁊ idẽ dicit᷑ in ca.diffinitio.Diffi
nitõ incauta laudabilłr eſt ſoluẽda.Ad illud ꝙ;
Ddicit᷑ ſemel eſſe litẽ finitã rñdetur negãdo:qꝛ pᷣn
ceps abſoluit pᷣdiccos iudeos de pᷣdictis com⸗
miſſis puniẽs eos pena pecuniaria:nõ autẽ li⸗
berauit eos a futuris delicis.vnð cũ de nouo
peccauerint debẽt nouis ſubiacere penis:qꝛ q̃
de nouo emergũt nouo indigẽt auxilio.l.ð eta⸗
te.S.ex cauſa.ff.de interro.ac.⁊ ad nouũ factum
debet adhiberi nouũ remediũ.ff.deven.inſpi.l.
j.in bn. C. de ve. iu.enu.l.ij.S.ſed qꝛ.⁊ notat glo.
in ca. paſtoꝛalis.de excep. Et poſito ſine veri pᷣ⸗

iudicio ꝙ ꝓpter pᷣdictas lr̃as nõ poſſet bnceps

punire iudeos de maledictõibo contra ſe factis
ab eis ex lectiõe taliũ libꝛoꝛũ:tamẽ tenet᷑ cos pu
nire de blaſphemijs xpᷣi ⁊ brẽ virginis ⁊ obpꝛo
bꝛio fideixpiãe:hoc em eis remittere nullatenꝰ

debet:iuxta notata.xxiij.q.iiij.ca.ꝙ xpᷣus.S.j.et

in ca.inter querelas.S.ſʒ obijcit᷑.⁊ ca.ſe.⁊.xc.diſ.
ca. diſcoꝛdates.⁊ per glo.in ca.contingit.de ſen
teñ.excõ.Nec opoꝛtet ꝙ dictis iudeis ante fue⸗
rit intimatũ:ne vterẽtur dictis blaſphemijs:et

maledictiõibo in libꝛis eoꝛũ contẽtis:aliter pu⸗

nirent᷑ quia ipᷣi bene ſciebãt ſe facere cõtra volũ
tatẽ pꝛedicti pꝛincipis ⁊ oiĩm xpᷣianoꝛũ: ⁊ cõtra
determinationẽ ecdleſie blaſphemãdo chꝛiſtuʒ
⁊ beatã vᷣginẽ ac maledicẽdo chꝛiſticolas.Sciẽ
ti aũt nõ debet fien denunclatio de neceſſitate.
iuxta nota.i.l.ſi delegatio.⁊ ibi Cynus.C.de no
ua.⁊.ff. ad tre.l.j.⁊ ibi Jaco.de are.⁊ in.l.aliud.
ff. de ſolu.⁊? i.l.qͥ ferias.ff.ad.l.aqui.⁊ ꝑ Bal.in
ca.cũ inter vniuerſas.de elec.⁊ in.l.j.C.de peric.
⁊ cõ.rei ven.Qui eiñ certꝰeſt certioꝛari nõ debet
l. tutoꝛ.in fi.ff.de pigno.ac.l.in ſentẽtie.⁊ ibi Ja
cobꝰ de bel. ff. de ac. em. ⁊ in.l.j.S.ſi intelligat.ff.
de edi.edic. àU+O
On obſtat modo ꝙ dicit᷑ textũ in. d. ca.
n ſtatuimꝰ.de male.loqui de blaſphemia
publice placta:cuius cõtrariũ iudei ſe fa
cere dicut quia rñdet᷑ ꝙ textꝰ ibi dum dicit qñ
publice ⁊c.ᷣm Hoſtien.⁊ Panoꝛ.ponit ſpeciẽ

publici diſtinctã a notoꝛio:⁊ ſic dict᷑ publice fi

eri quãdo coꝛã płibꝰ perſonis fit blaſphemia:
⁊ licet non trã ſierit in notoꝛiũ:ſatis eſt ꝙ ꝓbari
poteſt arg.in.l.palã.ff.de ver.ſigni. Pꝛetea licet
iudei nõ blaſphemẽt in pᷣſentia xpᷣianoꝛũ blaſ⸗
phemãt tamẽ publice in ſynagogis ſuis:⁊ ſolẽ
niter in oꝛõibo ſuis in pᷣſentia oim ſue nationis
⁊ lideo cũ hocad noticiã veniat chꝛiſtianoꝛũ de
bent eos punire:quia non debẽt ex dolo ſuo ⁊
malicia impunes euadere.Debẽt igi pᷣncipes
xpᷣiãi iſtos ſceleratiſſimos iudeos punire ⁊ cõ
buri facere oms libꝛos incantationũ ⁊ malefi⸗
cioꝛũ quos pꝛefati hebꝛei habẽt:eiſq; cõtra chꝛi

ſticolas vtunt᷑:libꝛoſq; om̃s cõtra fidẽ catholi⸗

cam:⁊ in qͥbꝰ ſcripte ſunt blaſphemie xpᷣi:ac pu
riſſime vginis ⁊ ſanctoꝝ necnon maledictiões
chꝛiſtianoꝝ ſiliter in ignẽ mitti ⁊ deleri facere
iuxta poſſibilitatẽ ſuã.aliter ipᷣi pꝛineipes red/
dẽt rõnẽ dño de predictis maleficijs que ex ſua
negligẽtia ipedire neglexerũt ⁊ ꝑinde.puniẽtur
ac ſi ipi ea còmiſiſſent:qꝛ erroꝛ cui nõ reſiſtit᷑ ap
pꝛobat᷑.⁊veritas cũ minime defenſat᷑ oppꝛimũ
Negligere qppe cũ poſſis ꝑturbare ꝑuerſos ni

hil aliud eſt qᷓ; fouere:nec.caret ſcrupulo ſocie⸗

tatis occulte qͥ mãifeſto facinoꝛi deſinit obuia
re.ca.erroꝛ.ca.quid em̃.⁊ ca.cõſentire.lxxxiij.di.
⁊.xj.q.vij.ca.negligere.ꝙ ſi hecvᷣa ſunt de alijs
criminibo:multo magis de blaſphemia:q ſcele
ratiſſimũ genus eſt pcti:quo nihil ẽ hoꝛribili?ꝰ:
vt inqᷣt Rich.de ſctõ Uidoꝛe in quodã ſᷣmone
2 nõ tm̃ iudeos ſʒ etiã xpᷣianos blaſphemãtes
debẽt punire.qꝛ inqᷣt Aug.in q̃dã ſᷣmone. Pl⸗

1 —

peccãt blaſphemãaãtes xpᷣm regnantẽ in celis qᷓ

qᷣ crucifixerũt eũ ambulatẽ in teris. X

i
„ dacla
in
uin ſoxp
nun
leto Cince⸗
ybidt ⸗
negederegn
ſealis ſecn
deant ome
cus penas
litinpena!
ccopena
ſare
jgis en
ſeen
ſicr nora.
derapad
narie
nonicpe
uono xn
1i C/1
inwallcae
Gisperdt
niaridio
tumyltr
apolican
delinuen
lllatecctro⸗
bonoeryi⸗
nopoſſunt
us doao
horin⸗
dosſon
Partätde
Alabuse
ſimand
tchercom
tv.ꝛcanon
blle de vi⸗
lib vjrin
Watdeb
Wrdiw
pmiſſoꝛ

maag aeri
g nt den
deis anreſir
ie r

. andi dei

. AaAN.
Nen glei
iu 1e „A
K Ag
RRr gerem .
. 1

.
T'didundirgi
r en r i.

eee
W NV Wrci

J e Se Na „ 9
Wocons ſt daienen.

jmuein benons
cirmnurchutunori de
nnn dehact doloſno:
uden daaigthnahes
mos nanns unit:0
Nigocsin
r von maliiss
dmüifiches
minedeti nn
e,,
oigonn
n

f
.40. 00
. 0 . 6
r Gotif

mn ms

actan i

X pdidis igit᷑ om̃ibo concludit᷑ ꝙ ꝓpter

e p̃dicdos defectus pni ⁊ debent ꝑfidi iu

Qei puniri pecuniałr ablatõe oĩim bono
rũ ⁊ debẽt eijci de iſtis partibꝰ ſicut a multisꝓ⸗

uincijs xpᷣianitatis eiecti ſũt ꝓpter ſiłes defeaꝰ:

ſicut in Sabaudia ⁊ Anglia ⁊ in Frãcia:vt pa⸗

tet ꝑ Uincẽtiũ in ſpeculo hiſtoꝛiali lib.ij.ca.xxv

vbi ðt ꝙ i. Mcclxxxiij.expulſi ſũt ꝑ Philippũ

regẽ de regno Frãcie ꝓ ſimili cauſa.Et licet foꝛ⸗

te alijs ſecularibo cõſultoꝛib maioꝛes penas vi
deant᷑ ꝓmereri: Rogo illuſtriſſimũ ducẽ ꝙ di⸗

ctas penas coꝛꝑales ſi quas foꝛſitã merẽtur ve vel alretern
iudicẽ eccłiaſticũ vel tẽpoꝛalẽ ſeu ſecularẽ:ĩ quo

lit in penã ꝑpetui exilij cõmutare.poteſt em pᷣn

ceps penarũ cõmutationẽ facere:iuxta nota.i.l.

ſeuerioꝛ. ⁊ ibi Bar. C. de his qui no.infa.⁊ in.lł.

q̃d ꝗ̊. S. pena guioꝛ. ff. eodẽ.⁊ vtrobiqʒ Bal. ⁊ in

l. Iʒ. C. de iudi.⁊ ibi Guil.⁊ ꝑ Ang.vl.ſi ſeruũ. ff.

ſi ex noxa. cau. aga.⁊ ꝑ Hoſt.iĩ ca.iĩ archiepᷣatu.

de rap. ⁊ R Inno.in ca.q̃lit.de accu.hec autẽ pe
na ꝓpꝛie ↄuenit punitõi iudeoꝝ. lã exiliũ eſt ca

nonica pena quã eccłia imponit in malicia ob⸗

ſtinatis.xvj.q.j.ca.pꝛobinũu.⁊.l.dil.ca.accedẽs.
2.ij.q.j.ca. in pᷣmis.Nulli aũt magis reperiunt
in malicia obſtinati qᷓ; iudei:⁊ideo oĩno ſũt ab
iſtis partibo effugãdi.Quo vero ad penã pecu
niariã dico ꝙ ſi iudei habẽt aliqͥd bene acquiſi
tumvltravſuras:illud debet ꝓpter tales defectꝰ
applicari his qͥbus applicant᷑ alia bona taliter

delinquẽtiũ. Uerũ ſi nihil habẽt pꝛeter vſuras

illicite extoꝛtas licet dñi terraꝝ poſſint pꝛedicta
bona ex vſuris habita ab eis extoꝛquere:tamẽ
nõ poſſunt ea ſibi retinere:vt expᷣſſe tenetvenerã
dus doctoꝛ ſanctus Tho.in epła ad duciſſam
Lothoringie. Sed ea pᷣmo debent reddi his a
q̃bus ſunt extoꝛta vel eoꝛũ heredibo:qᷣ ſi nõ ap⸗
pareãt debent in pias cauſas ⁊ vſus ſalutares
aiabus eoꝛũ ad quos pᷣdicta bona ſpectarẽt cõ
ſũmari:diuidẽdaq; ſunt inter pauꝑes xpi:ꝓut
tenet cõmunis ſchola theologoꝝ in.iiij.ſeñn.diſ.

xv. ⁊ canoniſta in ca.cũ tu.⁊ in ca.poſt miſera

bilẽ. de vſu. 2 Jo hã.an.in ca.peccatũ.de reg.iu.
lib. vj.⁊ in ca.cũ ſit.de iudeis.Et oĩa pᷣdicta eſſe
vera ⁊ debere fieri dico ⁊ cõſulo ego frater Ber
nardinꝰ de Buſtioꝛdinis minoꝛũ: ⁊ in fidem
pᷣmiſſoꝛũ manu ꝓpꝛia me ſubſcripſi.nullatenꝰ
tamẽ cõſentiẽs in aliquã penã coꝛꝑalẽ dictis iu
deis inferẽed̃iu.
Sequũtur ſubſcriptões doctoꝛũ appꝛobã⸗

tniũ ſupᷣ ſqptũoſiliũ.Pꝛimꝰ aũt doctoꝛ ſic ait. v

cet ſola autoꝛitate:ſciẽtia: ac pꝛudẽtia
l ſubſcripti reuerẽdi patris.d.fratr· Ber⸗/
nardini de Buſti oꝛdinis minoꝛũ:fretꝰ
ad ipᷣiꝰ cõſilij ſubſcriptionẽ ꝑ me deueniẽdum
eſſet eo maxime cũ oĩa ſuꝑius ꝑ reuerẽtiã ſuaʒ

adducta ſint optimis fundamęetis:iuribo:auto

ritatibus:⁊ ratõibo cõpꝛobata.Attamẽp coꝛro

boratiõe eoꝛũ que ꝑ pat᷑nitatẽ ſuã in mediñũ ad

ducta ſunt:ſi vera ſunt in facto qͥ ſuꝑius cõtra

iura:⁊ ibi cõdu

„„ „ „R
”M —„
RH — 1 .
5 . .———

hebꝛeos recitant᷑:⁊ de eis cõſtet ꝑ veridicas ꝓ⸗
batões:ꝓfecto talia delicta nõ debẽt ipunita re
linqui.Et licet aliq velint crimẽ blaſphemie tüc
demũ ð bere puniri qñ publice ꝑpetratũ eſt: tñ
ſufficit etiã ſi in camera multis audiẽtibo facta
ſeu plata fuerit ipᷣa blaſphemia.ca.penul.ð ma
led.⁊ de exceſ.pᷣla.ca.inter dilectos.⁊ ca.quã ſit.
⁊ ſufficit ꝙ blaſphemãs cõfiteat᷑:vel ſi negat cõ
uincat᷑.ca.ſi ↄſtiterit.de accuſa.⁊.d. Jo.de ana.
in ca.fi.de male.in.iiij.col.verſi.nota ꝙ ad hoc.
ſed oꝑepᷣciũ vidẽdũ eẽt an qñ iudei ꝑ blaſfemiã
vel ałr eternalẽ ledũt maieſtatẽ puniẽdi ſint per

articulo cõis dicit᷑ eſſe doctoꝝ opinio ꝙ tale de

lictũ puniri poſſit ⁊ debeat ꝑ iudicẽ ſecularem.

Et ita cõſuluit Pe.de ancho.cõſilio ſuo qð inci
pit: Ueſter pᷣma facie.quẽ refert ⁊ ſeqᷣ᷑.d. Jo.de
ana.in rubꝛi.de iudeis.in col.penul.in pᷣn.vᷣſi.
adde pᷣdicis. Idẽ tenet ipᷣe.d. Jo.de ana.in ca.

fi. de male.in col.xviij.verſi.circa pᷣdicta ⁊ etiã ĩ

ca.poſtulaſti.extra ð iudeis: in.vj.col.ver.vlti.
q̃re.vſq; ad finẽ illiꝰ ca.⁊ in locis pᷣdiccis alleg.
młtos doctoꝛes tenẽtes hàc opinionẽ:lʒ Calò.
in ti. de iudeis:in cõſilio.ij.viſus ſit tenere otra
riũ ⁊ male:vic; ꝙ iĩmo punitio criminis blaffe
mie contra iudeos ſpectet ſoli iudici eccłiaſtico
nõ aũt iudici ſeculari:niſi eatenꝰ quotiẽs iudex
eccłiaſticus imploꝛaret auxiliũ bꝛachij ſecula⸗
ris in ſubſidiũ. 22=
FEcuũdo etiã eſt vidẽdũ qua pena veniat
ſpuniẽdꝰ ille qͥ blaſphemat: vñ reperio
pmo Lal.i.d.cõſi.ij.qð ĩcipit? Judeꝰ do
loſe:ſciẽter ⁊ appẽſate:qͥ dicit ꝙ ſicut eternalis
maieſtas ledit᷑ ꝑ hereſim ſicetiã ꝑ blaſphemiã.
⁊ ibi ſubdit:ꝙ hoc crimẽ blaſphemie ſapit here
ſim ſi ſciẽter ⁊ appẽſate fit ⁊ maxime ſi ſepiꝰfit ⁊
iterat᷑. Nã hereticꝰ eſt qͥ male dogmatiʒzat de fi⸗
de vel eiꝰ articulo.xxiiij.q.v.interſciſma.Et licʒ
iudeꝰ ꝓpꝛie nõ poſſit dici hereticus.cle.j.de vſu.
vbi gio.tamẽ qñ iudeꝰ ꝓfertverba inſana ⁊ ma
le ſentit de articulo fidei:põt eadeʒ pena puniri
qua põt hereticꝰ puniri ꝓpter offenſam dei ⁊ ꝑ⸗
ximi in hoc ſcandalizati.Etita ↄcludit Cald.in

dicto cõſi. in. j. colũ.⁊ etiã ſᷣm ius ciuile talis pe

na eſt cõfiſcatiõis bonoꝝ ꝓbata accuſatiõe.l.j.

C. de apo. Et.d. Jo.de ana.in ca.pe.de iudeis:ĩ

fine.Et ꝙ bᷣ caſu ꝓpter blaſphemiã iudeꝰ poſſit
puniri pena qua puniunt᷑ heretio.tenet.d. Jo.
de ana. in ca. poſtulaſti.de iudeis in.vj.col.vᷣſi.
vlt᷑.querit᷑.⁊ ſubdit.d. Jo.de ana.in dicca rub.
devſu.ĩ col.pe.ꝙ ex eo q; qͥdã iudeꝰ ꝓiecit quã⸗
dã ĩmũdicã ſuꝑ crucẽ in qua erat ſculpta figu
ra dñi nr̃i ieſu xpᷣiĩ modũ crucifixi attẽto ꝙ iſta
iiuria ſeu offenſa eſt faca deo:ob hoc ipᷣi iudeo
ðᷣber iponi pena coꝛꝑalis.ſ.ſacrilegij.l.ſacrilegij
ff. ad.l.iulia pecu. ⁊.l.j.C.nemi licere ſignũ ſal⸗
uatoꝛis dñi nr̃i ieſu xpᷣi.⁊ ibi ad hᷣ allegat młta
dit hac penã eſſe imponẽdẽ per

vudicẽ ſecularẽ.

A
LTXo iudei ligent᷑ lege imꝑiali tenet Jo.

e an.poſt Hoſti.i ca.gaudemꝰ.de diuoꝛ.
2?2 Inno. in ca. qð ſuꝑ his.extra ð voto.ſʒ
in caſu noſtro ſuꝑ hoc arti.an ꝓpter blaſfemiaʒ
hodie ſit iponẽda pena capitalis: tex.in aut᷑.vt
nõ lux.õ naturã.parificat pœm̃ cõtra naturã ⁊

pctĩ blaſphemie:⁊ vulcvtrũq; delictũ capitali
pena puniri.ſed ꝑ tex.in ca.fi.de male.videt᷑ illa

pena eẽ imutata:ſʒ ille tex.in ca.fi.nõ hʒ obſtare

ꝗqꝛ illa pena eſt ſpualis ⁊ de iure cano.itroducta
8äy3ert dicut Ja. de bel. 2 Bar. in. d. a ut. vt nõ lux. et
vna per alis non eſt ſublata.iõ glo.in.d.ca.fi.?
glo.infra.ca.ſi qͥ ꝑ capillos.xxij.q.j.dicũt ; ð
lure ciuili qͥ blaffemat deũ ⁊ ſccos vltimo ſup⸗
plicio dãnari dʒ:qð tñ declarat Sal. ? Saly.
in..i.ij. C.ad.l.iulia maieſta:ac Pe.⁊ Cy.in.l.iij
A.de re.cred.verũ eſſe qñ quis ex ↄſuetudine ?⁊ i
coõtẽptũ blaſphemat deũ ⁊ ſctõs:put fuit i caſu

nr̃o:qꝛ h̊ caſu pena vltimi ſupplicij puniri dʒ.ſe

cus ſivna vice ſeu duab vł tribo vicib blaſobe
inmaſſet:qꝛ tũc mitiꝰ eſſet puniẽdus ⁊ ð beret po

ni ad toꝛturã vel alr puniri arbitrio iudicãtis:
⁊ ita etiã ðᷣt Jo.de ana.ca.dic.fi.i col.xiiij.in fi.⁊
in col.xv. in pn.⁊ ibi ðt Hoſti.etiã h̊ tenere. B

IIc dixit notabilr Ange.in.l. fi ex ſenatꝰ.
h ff. ad.l. cor. de ſica.ꝙ unpatoꝛ Frederic-
fecit quãdã excrauagantẽ in qua edidit
quãdã cõſtitutõʒocra reos leſe maieſtatis diui
ne ⁊ imꝑij quã appꝛobauic eccłia:⁊ eſt apð inq

ſitoꝛes hereticoꝝ ſub bulla papali.⁊ dicit ipſe

Ang. hãco ſtitutiõeʒ retuliſſe.in.l.quiſqs.ca.ad
l.iuliã maieſtatis.Cũ & iſti iudei etiã grauiꝰ de

liqrint cõtra dñũm nr̃m ieſum xpᷣm ⁊ eiꝰ matrẽ
gbłioſam vᷣginẽ Mariõ:vti in facto pᷣſupponit

; ſint caſus qͥ in facto ꝓonunt᷑ ꝑ doct.in locs

ſuꝑius alleg.⁊ iſtð fecerint in cõtẽptũ ⁊ ex ↄſue

tudine:negari nõ põtqͥn acriter puniẽdi ſint:?

ſi pnceps vult benignitate vti ⁊ penã cõmutare
ſaltẽ eſſent de dñio eijciẽdi ⁊ bãniẽdi ⁊ marxie hi
q publicũ fenꝰ exercẽt ⁊ ſguinẽ paupeꝝ demul
cent:pᷣſercim cũ cauſe ſuꝑius expſſe in ꝓpoſitiõe

caſus ſint nedũ iuſte ſʒ iuſtiſſimep expellendo

eos:cũ⁊ hic cõcurrat vtilitas publica q pꝛeferri
debecvtilicati pᷣuate ipoꝝ iudeoꝛũ.Facũuũt enim
infinitas extoꝛſiões vſuraꝝ:⁊ pignoꝝ alienati⸗
ones ↄtra pauꝑes ⁊ xpᷣiãos:⁊ eis expulſis hec
oĩa ceſſabunt.ſubſiſtẽte em̃ aliq̃ legitima cauſa
vł aliquo ꝑiculo ſcãdali vel aliq̃ᷓ necitate vł qñ
pacifice nõ viuũt:vt eſt in caſu nr̃ovbi nõ ceſſãt
q̃tidie blaſphemare deũ ⁊ beatã vginẽ ⁊ ſangui
nẽ paupeꝝ demlcere:pñt⁊ debẽt ꝑ pᷣncipẽ ð ſuo
dominio expelli.ca.⁊ ſi iudeos.de iude.⁊ ibi la⸗
teꝑ doct. ⁊ maxime ꝑ.d. Jo.de ana.i.ij.⁊.iiij.col.
Et ibi multas allegat ad hoccõcoꝛ.Et qꝛ bona
eoꝛũ ſunt ꝑvſurana pꝛauitatẽ extoꝛta: eſſent re
ſtituẽda his a qbus ſüt extoꝛta. Etita vt ſupꝛa

dicũ eſt dico ⁊ conſt ulo ego Ludouicus Cacia

Conſiliũ cõtra iudeos

iuris vtriuſq; doctoꝛ Nouarieñ. i cuiꝰrei teſti⸗
moniũ me manu / ꝓpꝛia ſubſcripſi:⁊ ſolito ſigil⸗
lo ſigillaui ſalno ſemꝑ iudicio cuiuſlibet rectiꝰ
ſentietis. laus ieſu xpo. .
Eñcũdꝰ doctoꝛ ſic ſcripſit. Reuerẽde pa⸗
ſ ter. Et ſi ſola ſubſcriptiõe determiatoes
veſtras cõpꝛobare decentiꝰ eſſet q; addi
tione aliq̃:ne ſolẽ faculis illuſtrare vellevidear.

Oim tot iurib totq; ratõibo:ta ſubtilit᷑tamq; li

mate poſitis fulcite ſunt:vt nihil ſuꝑfluũ nihil
q; diminutũ iĩ eis iueniri poſſit:attamen ne in⸗
cõſulte ad cõfirmationẽ earũ accedere vellevide
ar quedam pauca que licet neceſſaria nonvide/⸗
antur:indecoꝛa tñ nõ iudicãda cẽſeo. Et ne res
hec ſine diſputatõe oĩno trãſeat quo clariꝰeluce
ſcat pꝛemitcãvnũ argumẽtũ ꝓ ipᷣis iudeis cum
quibuſds rõibꝰ que ꝓ ipᷣis ſtringere videntur:
q bus tamẽ dabit᷑ refponſum Impetrato pᷣus
auxilio dni nr̃i ieſu xpᷣi:eiuſq; glłoſiſſime virgi⸗
nis matris Mane:ꝓ quoꝛũ honoꝛe pᷣſens la⸗
LXpmo cdarũ eſt in iure:ꝙ conſuetudo
ę Iria legi vincit legẽ.l.diuturna.ff.de le⸗
glibus.l. de quibo. ⁊ ibi ꝑ Bartho. co. ti.
⁊ ca.j.de cõſtit᷑.in.vj.⁊ ibi etiã ꝑ canoniſtas: ſed
ſic eſt ꝙ quicqð dicãt iura ꝑ Rubꝛi.v.allegata
maxime textꝰ in auf.vt nõ luxuriet᷑ cõtra natu⸗
raʒ:qͥ textus loquit᷑ de pena vltimi ſupplicij:⁊
alia iura loquẽtia de pena amiſſionis bonoꝛũ
ꝑ vos allegata videntur ſublata ꝑ cõtrariã cõ⸗
ſuetudinèe totius Italie:ergo dicemus iudeos
ipᷣos tãq; blaſphematoꝛes dñi nf̃i ieſu xpᷣi eiuſ
q; glłioſiſſimevᷣginis matris nõ eſſe penis lega

libꝰ pleccendos.ſed mitiꝰ cũ eis agendũ.argu⸗

mẽto ca.in penis.de re.iur.in.vj.⁊ca.odia.eodẽ
titu.ꝙ aũt dictꝰ textꝰ in aut᷑.vt nõ lux. naturã

noõ ſeruet᷑ de cõſuetudine.hoc dare determinat

dñs Aug. de arimino in tract᷑. Malloꝝ in ver⸗
bo. verba ↄtumelioſa.in additiõibo ſuis:⁊ cum
ſit doctoꝛ illuſtnis atteſtãs de hac cõſuetudine
ei ſtadũ videt᷑ iuxta glo.notabilẽ in.l.dos a pa⸗
tre.C.ſolu.matrimo.⁊ poſito ꝙ ipᷣe nõ atceſtare
tur de hac cõſuetudine:nõne ua de facto obſer⸗
uari videmꝰ.Nã quotidie iurari videmꝰꝑ coꝛ⸗
pus ⁊ ſanguinem⁊ ꝑ mẽbꝛa dei hmõi ſcelerata
iuramẽta qᷓ dicunt᷑ pꝛie blaſphemie:ſᷣm Bar.
in dicto autẽtico:vt nõ luxuriet᷑ cõtra naturs:⁊
ibi eſt textus aꝑtus.⁊ tamẽ nullꝰpunit᷑ pena vl

timi ſupplicij neq; amiſſiõis oim bonoꝛũ:ſRpe

nis ſtatuarijs que cõiter vigẽt ꝑ oẽs cuitates:
que mitioꝛes ⁊ leuioꝛes ſunt.ã ſi om̃s puni⸗

rent᷑ hac pena qui iurat per coꝛpus dei ⁊ ꝑ ſan/⸗
guinẽ ⁊ hmõi ſimilia:exiguo tẽpoꝛe nullłꝰ eſſet:

luxta illud. Si quotiẽs peccãt hoĩes ſua fulmi
na mittat Jupiter: exiguo tẽpoꝛe nullꝰ erit.Nã
ſm ſtacuta ciuitatꝭ noſtre cõmutata ẽ pena iſto
rũ blaſphemãtiũ in penã libꝛarũ decẽ imꝑialiũ
⁊ ſic videt᷑ receſſum a pena capitali.l.qͥ cũ vno.

(oolͤen
rin
ſeanlhi
o0 6

(in
iöl
ath berenie

no:ꝛgten
(l.vebit
bult dign

hocide vol

ſun . Ni⸗
alk tnol
Vns in ſa

On

à ͥñn
td

idereb

perſtaturux
aſu nact⸗/

debellapen⸗
deſerro: ſu
Wnatr
ilK
oſintſe
ſintgaude
flibdcanſea
bus degut,
lüſtamwri
manererpo ſ.
ch dial aut,
iimelnalug
corüſenptum

6rsicpuie

Doſtiiga
tniſ gbis⸗

deitehebithe
bupbenaro
fotenenenpe
ſfaciclagde
gicizitan
Doſtienint
bargeßun
tes deo val

noͤſol den

na leimiſt
ngeiperpe
ficg:vig
fnigſumar
fdeinnſale
Nlaing lor
untin dein
ldgtectn
L

„

.
gunehi lbfi
hſiaſcliitg
oaniuſlber

ccſ Nanign
me Nammirie
undan Cöut
Sllutn leſi,
mrüſühtlitang
rnnhlſuginän
ipollreanunmnrg
uruſinadontt,
wargnocniue
Dütmngmntan.
aniun anmis
ollnere
mr doror ibl

ur M
ildunmafdele
diai anendadiſt

tpens uimi opehor
umiſſons bononi

riublrag imni
moimus udeos
mdüigfiriunhi
ums nütſeenislign
nminnölr
neboc dun Mn
um Mubzu
i e Nr α,
amblennl oai/
iri deſnad d,
eurm nan; dc
õ
ent nm
„00

S . poſt ð ſertoꝛẽ. ff. de re mili. Stãdũ ergo vide
hulic ↄſuetudini itroducte poſt legẽ cõditã tãq;

rõnabilioꝛi ⁊ benignioꝛi: dicto ca.ĩ penis.⁊.ca.

H odia.ſupᷣ alleg.⁊.d.l.diuturna.

E
Ed his tamẽ nõ obſtãtibo pueo ↄtraniã
ſententiã de iureverioꝛem: viq; e iudei
ipᷣi maledici:blaſphematoꝛes: ſacrilegi

atcq; heretici poſſint puniri pena amiſſiõis bo⸗
nNoꝛu ꝑ textu in autẽ. vt defunctoꝝ funera. 5. 7.

col.vj.vbi inqᷣt tex. Qui em hoĩs naturã nõ eru
buit dign eſt ⁊ pecunijs ⁊ glia ⁊ oibo cõdẽnari
hocidẽ voluit Hoſti.in titu.de maled.in ſũma

ſua. 5. Itẽ pena vltimi ſupplicij. per textũ in dic.
aut. vt nõ luxuriet᷑ cõtra naturã. ſtãtibo tamẽ p
ver is in facto his que expoſita ſunt. F

On obſtat cõtraria cõſuetudo allegata
n qm pᷣfatus dñs Aug.qͥ de dicta cõſt ue⸗
tudine atteſtat᷑:monet᷑ ex dicto Bal.i.l.

ij. C. de rebꝰ cre. circa finẽ:qͥ Bal.loquit᷑ quãdo

per ſtatutũ eſſʒ impoſita pena pecuniaria:quo

caſu videt᷑ receſſum a pena capitis m Petruʒ

—

de bellaperchica per textũ in.l.q cũ vno. S. poſt
deſertoꝛẽ.ſupra allegatũ:que ſentẽtia nõ cẽ oino
vera.nã ↄtra hanc ſentẽnã viſus eſt tenere Bar.
in.l.j.ff.vi bo.rap. Sed hec omittẽda cenſeo cũ
nõ ſint pᷣſentis ſpeculatõis cũ iudei ip̃i nõ poſ⸗

ſint gaudere beneficio ſtatutoꝛũ:quoniã ꝓ fo⸗

rsſibꝰcenſent᷑:⁊ cũ nõ ſuſtineãt onera in locis qᷣ
bus degũt nõ debẽt etiã gaudere beneficio ta⸗/
liũ ſtatutoꝛũ.vt in.l.pᷣm naturã.ff. de re.iur. Re
manẽt ergo ſub diſpoſitiõe iuris cõmunis: vi⸗
elz dicti aut.vt nõ luxuriet᷑ cõtra naturã.⁊ ma
xime in caſu ꝓpoſito vbi habent ex cõſuesudine
eoꝛũ ſcripta maledicẽdi ter in die xpᷣm ieſum et
eius diſcipulos ⁊ pꝛincipes xpᷣianos. Et dicit

„

Hoſtieñ.ꝙ adeo puniũtur blaſphemãtes deũ

wV eciã ſi quis caloꝛe iracundie blaſphemauerit

deü tenebit᷑ hac pena:cõtra Goffredã qͥ voluit

blaſphematoꝛes caloꝛe iracũdie blaſphemãteſ
nõ teneri ea pena.poſſettamẽ ſᷣm ipᷣm eſſe tãta

iracũdia ꝙ demetie eqͥ pararet᷑: ⁊ tũc eſſet miciꝰ
agẽdũ.⁊ ita intelligẽdũ eſſe Goffredũ.dixit idẽ
Hoſtieñ.in titu.de maledicis.in.S.qualit᷑ qᷣdli
bet genꝰ puniat᷑.in vſiculo.puto q; cõtra iraſcẽ⸗

tes deo vel blaſphemãtes ipᷣm caloꝛe iracũdie.
⁊c.in ſũma ſua.in titulo de iudeis.vbi dicit ꝙ
nõ ſolũ de lure ciuili ſʒ etiã de iure cano nico pe

na vlcimi ſupplicij puniẽdi ſunt tam xpᷣiani qᷓ
iudei per poteſtatẽ tẽpoꝛalẽ.exponẽs verba põ⸗
tificis:vic; cõdigna aiaduerſiois adiectiõe.Nã
ſm ipſum aiaduerſio denotat merũ imperium
ff. de iuriſdic.oĩ.iudi.l.iij.vnð aiĩmaduertere eſt
agiam a coꝛꝑe vtere. Ita detminat ipᷣe Hoſtiẽ.

ſed que eſr pena.

in titu. de iudeis.S.ct in qbus grauẽtur.in vſi.

MUU” Tſubdit poſtea in vſiculo ſeqjnti quã/

ęæ dã queſtionẽ que multũ facit ad ꝓpoſi⸗

XxCII

ipo cõtigiſſe. Nam dicit ꝙ cum ſemel quidam

iudeus redderet cõputũ coꝛã eo in capella ſan⸗

ci Mitrij dne comitiſſe pꝛouincie:dictiudeꝰ

lrarꝰleuauit manũ verſus crucẽ ⁊ dixit:potius
vellem eſſe ſuſpenſus ſic llle fuit qui illic pẽder:

qᷓ; vnq; magis redderẽ cõputũ coꝛã vo bis:di⸗
cebac em̃ hoc ſe ĩtellexiſſe de quodã hoie qͥ pen/
debat in patibulo extra cuitateʒ:2 ſtabat tam
quafixus q; ſuſpenſus: merito dicit ipe ipſum

fuiſſe cõdẽnatcũ:qꝛ licet iſta verba eẽnt ſub iſto

ambigno ꝓlata ⁊ poſſet referri ad vtrũ q;imo

potiꝰ vidert refereda i fauoꝛẽ ipᷣiꝰrei ꝑ regulã:

fauoꝛabilioꝛes:tñ qꝛ ĩ his q ſũt mala er ſe.⁊ de
natura ſui ⁊ a malo boie pferũt᷑ ñ dz pᷣſumi niſi
malũ: capitlo oſiꝰ. de electõe.⁊.c.j.de dericis nõ
reſidentibo:⁊ in hijs q̃ fiunt ↄcra ius nõ pᷣt niſi
malꝰanimꝰpᷣſumi.c.j.de pᷣſumptio nibo. 2. c. 2 ſi
xpᷣs.de iureiurãdo:merito decidit ipᷣm fuiſſe iu
re cõdemnatũ.ꝑ quas rõnes:⁊ que lura videt᷑
etiã poſſe decidi aliꝰarticulꝰvicʒ iudei ipᷣi dũ

in officijs ſuis maledicũt Jeſi uz: ⁊ blaſphemãt

dicẽdo ↄtra eü multa deteſtabilia:⁊ h oꝛribilia
de qbo ſup dictũ eſt in cõſilio que nõ cõueniunt

nec cõuenire poſſunt alij ꝑſone:qᷓ; pſone Jeſu
xpᷣi ſaluatoꝛis nr̃i.Nã nõ refert ꝓpꝛio noĩe quẽ

abppellani an digito:aut vocabulis qᷣbuſe dã de

monſtret᷑: quatenꝰmutua vice res fungant᷑:q̃
tantundẽ pꝛeſtent. Sufficit em rem ea demon⸗

ſtratiõe mõſtrari q nois vice fungat᷑.l.certũ.ff.

ſi certũ petat᷑:poſſunt pena vltimi ſi upplicij cõ⸗

dẽnari.Si em iudex ex pꝛeſumptione violenta

etis ſi pſumptio nõ ꝓbet᷑ nec alleget ptes: põt
peruenire ad ſententiã diffinitiua:⁊ ſatis eſt q;

iuderx ex varijs circũſtantijs in iudicio itellecqꝭ

illã pᷣſumptõeʒ ꝑcipiat:ſeu eliciat:ſm Panoꝛ.
in.c.afferte.extra de pᷣſumptiõe:⁊ in.c.cercio lo⸗
co.de ꝓbationibus·et notat᷑ ꝑ Bal.in.l. Sciãt
C. de pꝛobationib.Quis erit iudex tã excoꝛs

qui oibus iſtis q ſupᷣ dicta ſunt invnũ collecꝭ
nõ iudicet eos iudeos in tot et talibo blaſphe⸗
mijs ſentire de domino Jeſu ſaluatoꝛe noſtro

⁊ nõ ð alio:cui nullo modo pᷣdicte blaſphemie
cum talibo demonſtrationibo cõuenire poſſũt.
Nam in malefactis pᷣſumitur malus animus
? dolus.l. j.C. de ſicarijs. ?.c. j.extra ð pᷣſu mp.
iuxta illud. Om̃e malũ facuʒ pꝛaue pꝛeſumit
accum. c.ſi oĩa.vj.q.j.⁊ maxime circa idẽ genus
mali:vt in regula:ſemel malus.Nam cõſtat iu
deos cõtra iſtud nomẽ ſemꝑ fuiſſe ⁊ eſſe male⸗
dicos ⁊ blaſphematoꝛesEt liq; dñs Hoſt. in
ti.ð pᷣſump.in ſũma:circa finẽ videat᷑ tenere:q;

in magnis criminiboquis nõ poſſit dãnari ex

violẽtis pᷣſumptionibi:quales vident᷑ eſſe iſte:
tñ reoꝛ Hoſtieſeʒ ſenſiſſe de p̃ſi uptiõibo:q relin⸗
quunt animũ iudicis aliquo mõ nutãtẽ.De iu
dicijs vero ĩdubitat ſeu pᷣumptioniboq̃lia ſũt
iſta pᷣſuppoſit iſtis ꝓven ĩ facto tenẽt oẽs etiãõ

in magniſ criminib poſſe ad diffinitiuã ſniaʒ

n 1

äü

niſte in. c. tercio loco de ꝓba.⁊ in.c.afferte.de p/⸗
ſumptiõibo. Etita vt ſupꝛa cõduſum eſt dico:

⁊ ſentio de iure teneri cum ſupꝛaſcripto reue/

rendo pꝛe:⁊ pᷣſtantiſſimo doc.d.Ludouico ca⸗
cia: ego Barcholome de lapoꝛta iur vtriuſqʒ;
doctoꝛ. In cuiꝰrei teſtimoniuʒ manu ꝓpꝛia me

ſubſcripſi. Solitoq; meo ſigilo ſigillaui:ſub⸗
mittẽs me iudicio cuiuſcũq; reciꝰſentiẽt.
Ercius doctoꝛ ſic dixit.Et ſi copioſe:ac

1 clegãter ꝑ Reuerendu dñm pĩeʒ fratrẽę

Bernardinũ de Buſti:moꝛe ſuo ſolito
res tacta ⁊ diſputata ſit. Et ſubſeqnter per ſpec.
doctoꝛes dños Ludouicũ ð cacijs:?⁊ Bartho⸗
lomeum de lapoꝛta adeo:vt modica vel nulla
opus ſit additiõe:nihilominꝰaliqua dicaʒ ne
illotis vt ita dixerim manibo:ptrãſire videar:vt
dicit iuriſcõſultus in.l.j.ff.de oꝛigi.iuris.Et qꝛ
fides veritat vboꝝ adminicula nõ ðᷣſiderat.l.
j.C. ſi vt ſe ab heredi.abſti.bꝛeuiꝰquoad pote⸗
ro rẽ ꝑſtringã. Vñn pᷣmo videndũ eſt an male⸗
dicere ſit blaſphemia. Scðo qua pena:et ꝑ q̃̊s
puniri debeat.
Irca pmũ dico: ꝙ maledicere ð ðᷣo:⁊ ſa

c ctis eiꝰeſt blaſphemia. Ita dicit Bar.
l.item apud labeonẽ.S.ſʒ qðᷣ adijcit᷑.ff.

de iniurijs Angel. Imo.⁊ alij in.l.his vᷣbis.S.
j.ff. ð heredi.inſtic. ? ꝓbat᷑.c.j.⁊.ij.extra ð male.
duz ibi tractat᷑ de maledicis ⁊ tñ apꝑet ꝙ ma⸗
ledictio ðꝛ blaſphemia in deũ:⁊ ſcõs eiꝰ.ꝓbat᷑
etiã aꝑtius in.c.ſi qͥs ꝑ capillũ.xxij.q.j.Cum ꝗ̊
iſti ꝑfidi iudei maledicãt de ðᷣo:ð virgine Ma
na:⁊ de apoſtolis eius:nimirum ſi iudicabit᷑
blaſphemia. “
Irca ſcom dico:ꝙ iudei qᷣ ꝓſilire audẽt
c vtra creatoꝛẽ:⁊ crucifixũ ſunt puniendi
p bpncipes ſeculares ↄdigna aiaduerſio
ne:hocẽ pena arbitraria:vt dicit textꝰi.c.in nõ⸗
nullis in.S.fi.iũcta glo.inverbo aiaduerſione.
extra ð iudeis.quã glo.ſequũt᷑ doc. Amplius
dicit Panoꝛ.ꝙ eſt pena capitalis:ſᷣm legẽ ĩ au
tenti.vt nõ luxu.ↄtra natura Collł.vj.Et hᷣ etiã
dicit tex.in.c. Statuimꝰ.extra de male.ꝙ blaſ⸗
phemãtes deũ ⁊ ſctõs eꝰ:maxime vᷣginẽ Ma
riã puniuntur pena eccliaſtica:⁊ pena tꝑali ſen
ſeculari ꝑ iudices ſecłlares:⁊ dic ibi Panoꝛmi.
ſpẽale vt ↄcurrãt ãbo pene vicʒ eccłie:⁊ ſecłaris
foꝛi:⁊ ambo iudices cõcurrũt ad puniendum
idem delictũ:nec vna pena impedit aliã:qð ſe⸗
cus eſt regulariter vt ibi habet᷑. ſec obſtat qðᷣ
ibi dicitur publice:quiavt ibi dicit Panoꝛ.ſᷣm
Hoſt.publice dicitur etiam fieri quod fit coꝛã
multis perſonis:ita ꝙ ꝓbari poſſit:vt in caſu
noſtro pſupponitur: vt ſit differentia inter pu⸗
blicũ ſeu manifeſtũ:⁊ notoꝛiũ qð plus ẽ qᷓ; pu
licum:vt habet᷑ in.c.veſtra de coha.cle.⁊ mu⸗
li.per glo.⁊ cano.⁊ per Bar.in.l.de minoꝛe.S.
toꝛmenta.ff. de queſti. 2

pueniri Bal imn. d. l. ſclant. . de ꝓbat. Et cano

Conſiliũ cõtra iundeosos

Ecũdũ leges eſt pena capitalis vt ſupa
ſdictũ eſt. Mihi placet illa opinio cano.
ꝙ; pena huiꝰ blaſphemie quã cõmittũt

iudei ſit arbitraria:⁊ iudex ſecularis poſſit ar⸗
bitrari vſq; ad moꝛtẽ:Fſᷣm glo.in.S.in ſũma.in⸗
ſtit.de iniu.⁊ arbitret᷑ ad penã exilij:ꝓut ſupꝛa
pmo cõſultũ eſt ꝑ reuerẽdũ fratrẽ Bernardinũ
quoniã tale vulnus ĩmedicabile adeo factum

eſt:vt alio modo ſibi mederi nõ poſſit iuxta il/

lud.ſed imedicabile vulnus enſe reſidẽdũ ẽ ⁊c̃.

Nã ſi velit punire pena pecuniaria difficlle erit

totiẽs punire quotiẽs fiet blaſphemia. Si pe⸗

na capitali que reqͥrit dolũ: vt habet᷑ i.l.j.ff.ad
l. coꝛ. de ſica. ⁊.l.j.S.nõ aũt.ff.ſi quis te liber.eſſe

ius fu.vbi Bar. cu ſi.certe excuſabunt᷑ illittera⸗
ti:⁊? młieres ac paruuli ſeu minoꝛes.ar.l.achle⸗
te.S.de ruſticis.ff.de excu.tu.⁊.l.regula.S.j.⁊.ij
⁊.iij.ff.de iuris ⁊ fac.igno.vñ ſoli eoꝛũ ſacerdo

tes qͥᷣ ſunt in dolo eſſent digni pena capitalini/⸗
ſi foꝛte ꝑ atrocitatẽ criminis agẽtes ⁊ cõſentien⸗

tes pari pena punirent᷑:iuxta ea que habent᷑ in
ca.ſi cõcubine.de ſeñ.excõ.⁊ ca.quãte.eodẽ citu.

2 cem̃.j.de penis.De qua materia latiꝰ traccat᷑

per glo.⁊ cano.in ca.j.de officio dele.⁊ ideo me⸗
lius eſt ire ad arboꝛẽ cũ radice ⁊ ipᷣam euellere:
⁊ ita bonus vir arbitrari debeat ꝙ expellãtur.
quoniã licet textus legũ ⁊ canonũ dicant ꝙ de⸗
beãt tolerari:⁊ de hoc foꝛte habeãt pᷣuilegia:nõ
tamẽ ſunt tolerãdi invilipediũ fidei noſtre quã
defenſare debem?: aut.ſtatuimꝰ. C.ð epali au.
⁊ aut᷑.gaʒaros.C. de hereticiſ.⁊.l.xpᷣianis.C.de
paga.cum ſi.⁊ facit in ar.ca.apoſtolica.de cõſe.
di. j. dum ibi ſtare pᷣcipitur:cũ ſacra euãgelia ce
lebꝛãtur:in qͥbus cõſiſtit fides noſtravt ſimus
pꝛompti ad defenſiõem fidei.Poſſent młta al
legari que bꝛeuitatis cauſa pᷣtereo ⁊ his pauqò
ꝓ nũc ero contẽtus ſaluo ſemꝑ ſanioꝛi conſilio
Et ita vt ſupꝛa cõcluſum eſt dico ⁊ conſulo ego
Balthalar de bꝛuſatis iuris.v.doctoꝛ Nouarẽ
ſis ⁊ in fidẽ pᷣmiſſoꝛũ ſubſcripſi ⁊ ſolitũ ſigillũ
meũ apponi fel. E2
Nartꝰ doctoꝛ ſic ait.viſo ↄſilio ſtupẽdo

⁊ elegãti vt ẽ edito ꝑ reuerẽdũ patrẽ fra

trẽ Bernardinũ de Buſtioꝛdinis mi⸗
noꝛũ ſũmo honoꝛevenerãdũ ⁊ obſeruãdũ ↄtra

iudeos blaſphemãtes deũ ⁊ eiꝰ pijſſimã matrẽ
vginẽ Mariã:qͥ ſu btilit᷑ abũde ⁊ oꝛnate hanc

heſitatõem enucleauit:vt nil vtiliꝰ nil pꝛeſttiꝰ
nil ðᷣniq; ſubtiliꝰdici aut adduci potuerit itavt
intrepide tenẽdũ ſit qð ꝑ ſuam paternitatẽoclu
ſuʒ ⁊ ↄſultũ fuit.Attñ qꝛ maioꝛes nr̃i illð quẽ⸗

qᷓ; ſcire arbitrati ſunt ꝙ aliq rᷣne demoõſtraſſe
vt ĩ ca.ego ſolis.ix.di. Ideo j ipſos iudeos oc/

currit mihi talis rõ: viq; qꝛ negari nõ põ t ꝙ ipi
nõ debẽt gaudere maioꝛi pᷣrogatiua ꝙ; xplani:

ꝓut nota.d. Panoꝛ. dixit ĩ ca. poſt mi abilẽ. de
vſuris in antiqᷣ 8. 7 Jo. denna. in ca. poſtulaſti.
eo. tit᷑. ⁊ cõpꝛobat᷑ ꝑ ca que notat Bar.in.l.om⸗

DJ = 1
—

nesloi.

2in oorer
dubitunlu

2nogli⸗
ontpumen
poluitgo⸗
haboblul
Caplllosn
Dmanotu
lerbopert
lio vt dict
ſniqz ſeen
fe creiun
de udeis.
ducüfuit
Gi venie
no debeit
d
d
lioꝛlsodl
udeis.?
derenoꝛls⸗
Gablurda
Meado⸗
ſollteden
neg gell.
cendo⸗.
abſurcũ.
atpurne
offlaoarch
bonagoonn
urdn
Ga
lett
ſater g
pmn.? e
Honidi
Kr gfi
acurn.
diſpoſtio⸗
clonẽdice
rcperiak ce
nönulls.
toꝛes pur
peſcl deb
no erpm
cunſuzen
penano
decauſis
heffdein
chꝛaem
haneſta
ſamͤ
dignüde
(auſigin
decauſe

S

uagiart

uopinn

maadle i inn
mantihoſtin
msnſentſcitiii

i.

T

ammnianudiflee.

2⸗

rdoi: dadet lliſa

it finorlde ſt

namduntllan
lunnrsglati⸗
ſardgnianahein
uaAr
mnmmubn mait
Nrdn Naid

nm dedeng Nde n
gi: anoni dicne

EKEamin 067an.

Non

na elolan N iſ
Dcurcilamn gigluc
rſdasatnwims

danſd Poln nlul

tineſang nit in
unctn: mnſlotß⸗
unu Mdſon⸗
i voopi: i ſoli
eee

rr iio Aofthits
Agnniüſffifn

„ — i
i n

*

nes.la.ij. C.de decurio.li.x.et in.:.fi.C. ð8 iudeis:
⁊ in. l. generaliter. S.7.ff. de decurio. Cü ergo in⸗
dubitati iuris ſit ꝙ xpᷣiani blaſphemãtes deũ

⁊ eius głioſiſſimã virginẽ matrẽ Mariã veni⸗

ant puniendi pena vlcimi ſupplicij:vt ſignater
voluit glo.iuris canonici in.c. Statuimus.in

verbo blaſphemiã.extra de male.⁊ i.c.Si qͥs ꝑ

capillos.xxij.q.j.ꝑ tex.in autentico:vt nõ luxur.

ↄtra naturã.col.vij.S.?⁊ qinquidẽ.vbi de hocẽ
textꝰapertꝰ.exquo nulla debʒ eſſe iuris dubita
tio vt dicit Bal.in.l.Ancile.C.de fur.Et hanc
ſniaʒ ſecutus eſt Bal.in.l.iuriſiurandi. C.de
re.cre.⁊ iureiurã.⁊ Panoꝛmi.in.c.in nõnullis:
de iudeis.⁊vt pleniſſime ⁊ abundantiſſime de
ductũ fuit in dicto cõſilio:certe neceſſario dicẽ⸗
dũ venit iudeos puniri debere eadẽ pena cum
nõ debeãt gaudere maioꝛi progatiua vt.S.
Reterea ſi aliter diceremꝰſeqret᷑ abſur⸗
p dũ vicq; ꝙ xpᷣiani quos xpᷣs cruce rede⸗
mit:vt in.c.j.de iudeis.qui debẽt eẽ me⸗
lioꝛis ↄditõis qᷓ; iudei.c.cũ ſit nimis graue.de

iudeis.⁊ ꝑ ſupᷣ notata in locis pᷣallegatis:eẽnt

deterioꝛis ↄditiõis:qð nõ eſt dicendũ cũ ſic ſit
ꝙ abſurdũ ⁊ incõueniẽs ſꝑ eſt euitandũ.capło
quẽadmodũ.de iureiuran.c.cũ ĩter.de excep.c.
ſolite.de maioꝛ.⁊ o bedi.l.ſiue hereditaria.ff.de
neg.geſ.l.ſi quis ex argentarijs.S.phibet.ff.de
edendo.l.offidius.ff.de lega.iij.facit.l.aliud.S.
abſurdũ.ff.de regulis iuris.Uñ dicimꝰꝙ valzʒ
argumẽtũ ab abſurdo euitando.c.cuʒ ſatis.de
officio archi.⁊.c.clericos.de officiovicarij:⁊ eſt
bona glo.in.c.dudũ.de pᷣbẽ.libꝛo ſexto.exquo
dixit Panoꝛmitanꝰi capło gaudemꝰ.ð diuoꝛ.
ꝙ ſꝑ capiendꝰeſt itellecꝰꝑ quẽ abſoꝛdicas eui
tet᷑. Igit᷑ vt talẽ ab ſurditatẽ euitemꝰ neceſſe eſt
fateri ꝙ iudei blaſphemãtes dñũm nr̃jm ieſum
xpᷣm:⁊ eiꝰpijſſimã genitricẽ ſꝑʒ virginẽ Mariã
puniẽdi ſint pena vltimi ſupplicij:ꝑ tex.ĩ dicto
S.⁊ qm̃quidẽ.in autenti.vt nõ iuxurient᷑ cõtra
natura.Et hoc ſi attẽdimꝰ:⁊ ↄſideremꝰlegaleʒ
diſpoſitiõem. Si vero ↄſideremꝰcanonicã ſan
ccionẽ dicendũ videt᷑ penã eſſe arbitrariã cũ nõ
reperiat᷑ certa pena limitata:cũ dicat tex.in.c.in
nõnullis.circa finẽ:de iudeis.tales blaſphema
toꝛes puniendos foꝛe:⁊ ꝑ pncipes ſecłares cõ⸗
peſci debere cũ digne aĩaduerſiõis adiectione.
nõ expmendo q;ᷓ pena puniendi ſint:exquo re⸗

curſuʒ eſt ad arbitriũ iudicis:qꝛ vbicũq; certa

pena nõ ſtatuit᷑:ad arbitriũ iudid imponit᷑.c.
de cauſis.de officio deleg.⁊ bene facit lex.j.in fi
ne.ff. de iure.deliberãdi.⁊ notat glo.in.c.ſane ð
celebꝛa.miſſaruz.⁊ in.c.ſuꝑ his.de accu.Et vbi
pena eſt arbitraria:debet imponi iſpecta ⁊ cõſi
derata q̃litate delicti:cauſe ⁊ ꝑſone offenſe.c.ſic̃
dignü. de homicidio.⁊ notat glo.in dicto.c.de
cauſis.in verbo arbitriũ.⁊ Specu.ĩ ti.de accu.
in.S.ij.circa pᷣncipiũ.⁊ dicit Innocẽtiꝰĩ dicto.c.
de cauſis ꝙ debet imponi pena:que magis ti⸗

XCI

met᷑:et tanto maioꝛ debet eſſe quãto maioꝛ eſt
offenſa reſpectu perſone que offendit᷑S.ſed pe⸗
na.iuncto.S.atrox iniuria.inſtit᷑.de iiurijs.Sʒ

que maioꝛ poteſt dici offenſa q; offendere dñʒ

noſtrũ ieſum xpᷣm ⁊ eius pijſſimã matrẽ vᷣginẽ
Mariã. Pꝛofecto tam grauis eſt vt nõ ſit pe⸗
na que cõdigna cenſeri debeat tam grandi offẽ
ſe.Et ꝓpterea poterit talis pena arbitrari in ex⸗
pellendo ipᷣos iudeos a dominio illuſtriſſimi
pꝛincipis nr̃i:?⁊ in auferendo eoꝛũ bona.nã vbi
pena eſt arbitraria poteſt arbitrari ⁊ iponi pe⸗
na:ne dũvſq; ad relegationẽ.l.j.in feffio cffrac.

⁊ expi.ſed etiã vſq; ad moꝛtem induſiue ꝓut vo

luit glo.notãda.in.S.in ſũma.inſtit᷑ð iniurijs.

⁊ de pena relegationis.notat etiã Bar.in.l.fi.ff.

vbi pupillꝰ educari debeat.Sed qᷣa de iure ca⸗
nonico nõ imponit᷑ pena capitalis.ca.cũ nõ ab
hoie.extra de iudicijs. Specu.in titu.de accuſa

tiõibꝰ. S. ij. in. ij. colũ.in ver. Itẽ criminalia. arbi

triũ verſabit᷑ ĩ pena pecuniaria: viq; in ablatõe
bonoꝛũ vt ſupꝛa.ſã vt dictũ eſt ex ꝑſona iudi
catur pena paruavł magna:vt notat etiã ſignã
ter gloſa in ca.j.in verbo.officio.circa finẽ.extra
de clerico venatoꝛe.⁊ pterea poterũt ipᷣi iudei ex
pelli a dominio ducis:⁊ ſibi poter̃t auferri eoꝝ
bona:ſᷣm Inno.in ca.ꝙ ſuꝑ.extra de voto: quẽ
ſequit᷑ ibi Panoꝛ.vbi dixit ex mẽte Inno. ꝙ ſi
iudei ſunt infeſti xpᷣianis:vel aliter delinquunt
contra legẽ nature poſſunt expelli ⁊ ſibi auferri
eoꝛũ bona:vt ſupꝛa per xpᷣianos ſen pꝛincipes
ſeculares.⁊ dicit etiã ibi Panoꝛ.ꝙ talibo poteſt
papa indicere bellũ ⁊ eos pꝛiuare bonis ſuis.
Cũ ergo delictũ blaſphemie ⁊ cõtra legẽ nature
eq parẽtur eadẽ pena puniant᷑:vt in.d.S.⁊ qm
quidẽ.in auten.vt nõ luxuriẽtur cõtra naturã.
ſtatutũ in vno ex parificatis cenſet᷑ ſtatutũ ⁊ in
alio.l.ſi quis ſᷣuo ꝑſuaſerit.C.de furt.iũcta.l.⁊
nõ tm̃ᷣ.S.j.ff.de pᷣuo coꝛrupro. O—
LTpᷣdicta cõpꝛobãtur etiã a lege moyſai
e ca qua cauet᷑ ꝙ qui maledixerit ⁊ blaſ/
prhemauerit nomẽ dñi moꝛte moꝛiatur
lapidibo oppꝛimat eũ omis multitudo populi
vt in Teui.habet᷑.ca.xx.⁊ in Exo.ca.xxj.ðꝛ. Qui
maledixerit patri ſuo aut matri moꝛte moꝛiat᷑.
et Moyſes in Deut᷑.ca.xxvij.ait. Maledictꝰ qͥ
nõ honoꝛat pꝛẽm ſuũ ⁊ matrẽ.? Salomon in
ꝓuerb.ca.xx.Qui maledixerit pr̃i ſuo ⁊ mf̃i ſue:

extinguet᷑ lumẽ eiꝰ i medijs tenebꝛis. Mõ aũt

eſſet vidẽdum ꝑ quẽ tales blaſphematoꝛes pu
niẽdi ſint. Sed qꝛ pleniſſime⁊ abũdãtiſſime di
ctũ fuit ⁊ ocdluſum in dicto ↄſilio. Ideo videtur
vlteriꝰ no inſiſtẽdum:cum ſit veriſſima illa ſen
tẽtia ꝙ puniri poſſũt:ne dũ per iudicẽ ſecularẽ.
ca.in nõnullis.circa finẽ.de iudeis.ſed eciã per
iudicẽ ecdleſiaſcicũ.ca.in archiepiſcopatu.de ra
pto.⁊ notat Panoꝛ.poſt Inno.in ca.qꝙ ſuꝑ.de
voto.⁊ ĩ ca.gaudemꝰ.de diuoꝛtijs. Nec obſtat
illa aucoꝛitas Pauli.Quid ad nos de his qui

Conſiliũ cõtra iundeos

foꝛis ſunt iudicare ⁊c̃.qꝛ itelligit᷑ ⁊ ꝓcedit quo
ad penas ſpũales:qꝛ in illis iudei nõ ſubſunt

ecclie:ſecus vero qͥ ad penas tꝑales ꝓut nora

ꝑ dñm Panoꝛ. poſt ceteros ĩ iuribo pᷣallegac:

7 cõpꝛo bat᷑ rne.ã iudei delinquẽdo ſoꝛtii᷑

foꝛũ eccłiaſticũ:⁊ iuriſditioni eccłiaſtice ſeſub/⸗
mittũt:ſicut xpᷣiani:qͥ delinquũt ↄtra legẽ diui
nã:vel iuramento ſoꝛtiunt᷑ foꝛũ eccłiaſticũ:ſᷣm
dñm Panoꝛ.in.c.poſt miſᷣabileʒ.in fine:extra
de vſuris. ⁊ Joh.de anania in. c.poſtulaſti.de
iudeis.ne als gaudeant maioꝛi pᷣrogatiua:q;
xpᷣiani ſᷣm doctoꝛes in locis pᷣallegat:⁊ ita cõ⸗
cludendũ eſt dictũ delicũ blaſphemie eẽ mixti
foꝛi:⁊ ↄñter poſſet puniri:caʒ ꝑ iudicẽ eccłiaſti⸗
cũ:qᷓ; ſecularẽ:vt in iuribo pᷣallegatis.Et ita vt
ſuperiſcriptũ eſt dico:⁊ cõſulo in iure eẽ.Ego
Melchion de cacijs iuris vtriuſq; doctoꝛ lo
uarieñ. In cuiꝰfidẽ me ꝓpꝛia manu ſubſcripſi.
Siglillũq; meũ appoſui cõſuetũ.Saluo tñ ſꝑ
ↄſilio ſanioꝛi Quintꝰ doctoꝛ ſic ↄfirmauit di/
cẽs.Et ita vt ſupᷣ ꝑ nos graues ⁊ itelligẽtes vi⸗
ros:q̊ꝝ ocłi nõ fallũt:nec fallũt᷑ ↄcluſũ ẽ:dico:
2⁊9ſulo ego Bernardinꝰ de Terzago legũ do⸗
ccoꝛ. In cuiꝰrei teſtimoniũ me ꝓpꝛia manu ſub
ſcripſi:⁊ ſigillo meo ſolito ſigillaui:ſaluo ſemꝑ
iudicio cuiuſiibet melius ſentiẽtis. OO
Nnoie dñi nfi Jeſu xpᷣi:ac eiꝰgłioſe vir
i ginis mr̃fis Marie:ac bti Anchonini
marxyris patroni nr̃i. ac btẽ KRatherine
martyris totiuſq; curie celeſtis triũphãtis.Ui
ſo eleganti:ac ſaluberrimo totiꝰ fidei nr̃e ↄſilio
Reuerẽdi pꝛis fris Bernardini de Buſti oꝛdi
nis minoꝝ obſᷣuãtie ĩ fauoꝛẽ ſaluatoꝛis nr̃i:ac
eiꝰgłioſe mr̃is vᷣginis Marie:ac oĩm ſanctoꝝ
⁊ nõ minꝰtotiꝰeccłie militãtis:nec nõ pncipuʒ:
ac etiã oĩum xpᷣianoꝝ.Et licet abſqʒ alijs vbis
appꝛobãda ſit ſubſcipta cõdluuſio pᷣſuppoſitis
ꝓ veris:q in facto exponũt᷑ vna cũ additionib⸗
pclariſſimoꝝ iuriſcõſultoꝝ:qͥ poſtea cũ aliqͥb
additiõibo eãdẽ cõpꝛobarũt. Attamẽ ne videat᷑
alienũ venerãdũ collegiũ doctoꝝ iudicũ Pla⸗
cẽtine ciuitat:ab adiutoꝛio oneris totiꝰreligio
nis xpᷣiane in cuiꝰgremio etiaʒ ipᷣi aggregant᷑:
hbec paucula ꝓ iuns coꝛroboꝛatiõe crca pᷣdicta
annectere voluit bꝛeuitat gra:qꝛ ſi oĩia occurrẽ
tia expᷣmere voluiſſet certe nõ allegatões:ſʒ ma
gnos codices cõpoſuiſſet:vltra ea q̃ copioſe:⁊
elegãtiſſime dicta ſunt:vt apparebit ex iuribo ĩ
fra deducendis.
Pꝛemittendũ igit ꝓ darioꝛi enudatione in

frra dicẽdoꝝ:ac totiꝰmaterie.q tũc demũ blaſ⸗

phemia ðꝛ ſᷣm btm̃ Ambꝛoſiũ:cũ vł deo attri⸗
buit᷑ qð ei nõ ↄuenit:vel cũ ab eo remouet᷑:qð
ei cõuenit:licet hec negatio vł affirmatio nõ di
uerſifiq; ſpẽm:beatꝰ vero Tho.addit in ij.ij.q.
xiij.arti.j.vq; cum attribuit᷑ ceature:qð appꝛo⸗

pꝛiat᷑ deo. Et iſtud peccatuʒ moꝛtale repugnat
charitati diuine de directo.Ea prer ſũme dete⸗

ſtatur ſᷣm leges ⁊ canones allegad ĩ ipᷣo ↄſilio
et vltra pᷣallegata iura ꝙ ab vtroq; iure coꝛri⸗
piat᷑:habet᷑ ꝑ glo.in ca.ſi qͥs ꝑ capillũ.xxij.q.j.
Ex caſu aũt ꝓpoſito apparet tã ex libꝛꝭ hebꝛeo
rũ qͥ appellan᷑ Talmuth:⁊ Mazʒer:qᷓ; etiaʒ ex
alijs libꝛis ⁊ eoꝛũ oꝛõibo ⁊ geſtis: nõ mõ ſemel
ſʒ ſepiꝰdñm nr̃m ieſum xppᷣm:vginẽ Mariã ac
ſctõs blaſphemare:q̃ blaſphemie⁊ maledictio⸗
nes hic nõ repetunt᷑ eo ꝙ adeo deteſtabilia ſũt:
vt nõ mereant᷑ pluries repeti:ſʒ meliꝰ eſt tacere
qᷓ; loqui.vt ꝓbat᷑.iij. Re.xxj.ca.⁊ Job.ca.jſ.Ob
hãc cam iudei qñ audiebãt blaſphemiã ĩ ſignũ
hoꝛroꝛ] ⁊ deteſtatõis lacerabãtveſtimẽta ſuavt
fecit Cayphas Mat.xxvj.c.Et aliqñ ne audirẽt
blaſphemare ↄtinuerũt aures ſuas. Actc᷑.ix.ca.
Etin ſiłi habet᷑ ꝑ Bar.⁊ doc.in ſodomia.i.l.cũ
vir nu bit.C.ð adul. Jõ ſaniꝰ eſt tacere qᷓ; loqui

CXũ g̊ dicãt multa enoꝛmia queouertunt᷑ cũ dit
nitioe blaſphemie ⁊ expᷣſſe apꝑeat:iõ alłr noĩari

nõ pnt niſi blaſphematoꝛes.Et ideo debẽt ſub
ijci penis:de qͥbus in.d.autẽtico.vt nõ luxu.cõ
tra na.S.et qm.col.vj.⁊ de iur.ca.in ca.in non⸗

nullis.de iude.⁊ſupᷣ deduct ꝑ do.Melchionẽ?

cad. Sed illi addenduʒ ad declarationẽ illoꝛũ
verboꝝ cũ digna aiaduerſiõe cõpeſcant᷑ notan⸗
do illð verbũ aĩaduerſiõe quo textꝰ ille vtit᷑: qꝛ
aĩaduertere nihil aliud eſt q; coꝛpꝰ aĩatũ tolle⸗

re:vt nota.in.l.imꝑiũ.ff.de iur.om.iudi.Ad idẽ
eſt bona ⁊ nota.glo.in.c.ſepe.xxviij.q.j.que vo⸗

luit iudeos aliqͥd i obpꝛobꝛiũ fidei xpᷣiane mo
liẽtes de mãdato epᷣi vel pᷣncipis vᷣberari vl alr
coꝛꝑaliter mulctari:ſubijciẽs ſpũali pena puni

ri nõ poſſe:qꝛ nihil de his que foꝛis ſũt ad nos

attinet.Nã qui in eccłia non eſt ab ecclia ſeꝑari
nõ põt.vt ĩ ca.ois xpᷣianꝰ.xj.q.iiij.Circa aũt ma
teriã ractã de intellectu glo.in.S.in ſũma.inſti.
de iniur.de pena arbitraria videat᷑.d. Barcho.
cipo.in repe.il.ſi fugitiui.C.de ſᷣuis fugi.col.vij
et ſequẽtibꝰ .vbi ſolẽniſſime in caſu ꝓpoſito idẽ

cõcludit in ſua longa diſtinctiõe ꝓpter enoꝛmi⸗

tatẽ criminis.ec dicat᷑: eccleſia penã ſanguis
nõ imponit.Quia rñdet᷑ ꝙ exẽplo derici degra
dati tradi debẽt iudici ſcłari.ca.cũ nõ ab hoie.
de iud.Et ita in terminis firmat conſulẽdo.d.
Kede anch.oſi.xv.incipieñn. In xpᷣi noie. Amẽ.
pũalis iudex.in quo ↄſilio ꝑ optima iura:⁊
cõcludẽtes ratiões firmat iudeũ qͥ in dedecꝰfi⸗
dei nr̃e ꝓiecerat certas imũdicias ſuꝑ venerabi
lem figurã ſancte crucis dũ letanie per ciuitatẽ
Ceſene decãtarẽtur debuiſſe capitaliter puniri
⁊ talis delicti punitionẽ pꝛincipałr ad iudicem
ſecularẽ ſpectare:⁊ data eiꝰ negligẽtia ad eccle⸗
ſiaſticũ.facit ca.cũ ſit.ca.licet ex ſuſcepto.⁊ ca.ex
tenoꝛe.de foꝛo cõpe.Et dicti cõſilij elegãtiſſuma
fundata nõ ſunt hic trãſcribenda:qꝛvideri pñt

ab oibus.Eandẽmet queſtionẽ terminat lucu⸗

lenter idẽ Pe.de ancho. in repe.ca.ea que.in.xj.

char.in.viij.q.de reg.iu.Et idẽ qð in dicto conſi

ſorcon opo
iniqſſimeimn

ſiaſtioonaa

cſue his de
cn tmutd
uthelnnz.
Ibinole
Ntad olll;

docoresgu
ſupplenotß.
tcccliaſtio⸗
tatecnmminss

N Jobanil
adminus Et
gcurincdel
Cppicurbbidi⸗
Etponſimmen
cerpianifaan
ſtacſtcos inl
pud ladeons
Gimeiniuna
fel unicheos
20lentudoes.

Minßallege

ösdardla
agſoboertio
ſümecreatoꝛi
ſancor poſſe
nyee Mmall
la loncan
lnſacit noi
Oino Boninde
Kihe ze⸗
rthiannr
bocmanerigrn
Oudes inaf
de Etröne
melios cgi⸗
ehbocſunen
ii Neri denan
in o dubio
ncgaudem?,
docin
Ppiinapes ſe
regnis ſuisn⸗
infeſti Ppianis
nthreypelleg
nies, Quenta
un . Seg
Ngl iurin ,
Rankpuniant

ſaciin fle

Guchnn de

Gilla feglan
Ind Ohite

iipo l
Plure coni
lb hebrn
derizengzer
mnomöſemel
m Wenöge
maleiigo⸗
arſtabliͤſir
nels aſen
Jobaa ,0
deniifſgi
eſtimänſuadt
lgiineaucir
lodomia ila
cihloqui
uemuntci dif
Köalrnoiari
lchoo debarſub
Nyrnölorn,
NCNN,
Wachoni
rmoniilord
Memnorn;
e Wew g
neianitol⸗
omn iudl Sige
rin be vo/
aone mo
fbannxlalr
inlpenapuni
isſütas nos
becckaſegart
.Cramürma
n ſümaint.
td Bando.
nisfugi oly
in goſtv
Prrmnorm/
Mmiſmu
dena degta
i nocb hoie.
conſulicod,
opumaium
indet,
6 ſn n l
niemlae
tnin gununn
d cede/
egitiſima
gevigenp
mminatluch,
4 gue ini
ndigocht

Foliũ

lio relatꝭ opi. dudit.Aliq tñ talis blaſphemie:
ä⁊ iniqſſime impᷣcatiõis punitiõem iudici ecde
ſiaſtico pncpalłr ſpectare affirmãt:vt Inno. in

c.ꝙ ſuꝑ his.de voto.⁊ aliqͥ diſtinguũt:vt Ab⸗
bas. ⁊ tradit ꝑ aliqͥs ſcribentes in.c.j.de ↄſti.vi
deat᷑ Bal.in ↄſilio.cclxv.in.iij.volumine ĩcipiẽ

te. In xpᷣi noie.Amen.Judeis tutela:⁊ ſe remit

tit ad cõſiliuʒ Joh̊.de lign.ſubſcriptũ ꝑ plures

Ddoctoꝛes:qui vident᷑ ↄdudere:qꝙ ab oꝛdinario
ſuppleri pot ꝑ Albꝛi.in rubꝛi.C.ð iure.circa.fi.
ta eccłiaſtico:qᷓ; ſeculari.Et maxime attẽta atro
citate criminis nõ põt denegari iudex ſecular:

vt ꝑ Job.an.in.c.fi.de pe.in.vj.in.glo.inverbo
ad minus.Et eſt tex.in.c.ſi vos ↄtra.⁊ in.c.ſunt
q̃dã.⁊ in.c.de ligurib.xxiij.q.v.cuʒ młtis alijs
capituł ibidẽ.in qͥbo iuribo habet᷑ de penis ⁊c.
Et potiſſime:qꝛ iſti iudei qͥ taliter agũt ↄtra fi⸗
dẽ xpᷣianã faciũt:⁊ in eiꝰoppꝛobꝛiũ ⁊ dedecus:
iſta eſt cõis iniuria eccłiaſticoꝝ ⁊ ſeculariũ.l.itẽ
apud labeonẽ.S.ↄuiciuʒ.ff.de iniur.et h caſu
crimẽ iniuriaꝝ eſt publicũ.Quia qð in religio
nẽ diuinã cõmittit᷑:in oẽm infert᷑ iiuriã.C.ð he
re.l.manicheos.Et cũ dñi nf̃i Jeſu xpᷣi ſit terra
⁊ plenitudo eiꝰ:oꝛbis terraꝝ ⁊ oẽs vniuerſi.hec

Bal. in pallegato ↄſilio.cclxv.in.iij.volumine.

Cũ g̊ dicte blaſphemie:⁊ maledictões tendant
ad ſubuerſionẽ fidei xpᷣiane:?⁊ maximũ dedecꝰ
ſũme creatoꝛis:⁊ eius virginis matris:ac oĩim
ſanctoꝝ poſſet potiꝰimputari pᷣncipib ſecula⸗

ribo:⁊ vlcra allegata in pᷣmo faciunt nota. in re

gula.culpa caret.ff.ð reg.iur.vbi glo.allegat cõ
coꝛ.faciũt.c.nõ ĩferẽda.c.oñdit.xxiij.q.iij.videa
oĩno Albꝛi.in dicta rubꝛi.C.de iude.Qui aſſi⸗
nat rõneʒ q̃re iudei nõ ita vexant᷑ a demonib
ſicut xpᷣiani:⁊ multa alia pulchꝛa dicit in tota
hac materia:maxime circa expulſionẽ cũ cauſa
2dudẽs in affirmatiuã multꝭ deductis hincin
de.Et ꝙ rõne delicti ſoꝛtiũtur foꝛũ:nec debẽt eẽ
melioꝛis cõditiõis:qᷓ; xpᷣiani delinquẽtes. Sʒ

qꝛ hoc ſupᷣ tactũ eſt.ideo nõ reiterandũ. Addat᷑

tñ Alexã.de neuo.in ſuo tractatu cõtra iudeos.
in ſcðᷣo dubio pᷣncipali:pᷣpoſitis Mediolani
in.c.gaudemꝰ.ð diuoꝛ.ĩ glo.iij. Inno. Abbas
⁊ doc.in.c.Qð ſuꝑ his.pᷣallegato:dũ ↄdudũt.
ꝙ pꝛincipes ſeculares pñt expellere iudeos de
regnis ſuis:⁊ eos bonis om̃ib ſpoliare:ſi ſũt
infeſti xpᷣianis:vel aliter delinquũt ↄtra legem
nature:vel legẽ licitã. Ita Oldra.ↄſi.lxxxvij.ĩci⸗
piẽs.Querit᷑ an pnceps.Et idẽ ſolẽniter firma⸗

uit, d. Pe. ð anch. in repetj.c.pctm̃.in.viij.char

ta.in vſi.Sed hic qro vtrũ pᷣnceps ſine pctõ de

regu.iur.in.vj.Sʒ nõ młtũ curandũ ad pᷣſens

ꝑ quẽ puniant᷑ dũmoqo punian.
Addit᷑ etiã ad illud dũ dicebat᷑:ꝙ qlibet cau
ſa etiam falſa excuſat a dolo.ꝑ.l.igix᷑.ff.de libe.

cau.Cũ ↄcoꝛ.de qͥbus in ↄſi.Quia aduertendũ
w illa regula nõ ꝓcedit:vbi alas ꝓbat᷑ dolus.
Ita.d. Chꝛiſtofe. de nicellis ↄciuis noſter Pla

ceñ.in.l.j.S.ꝑ ſeruũ qͥ ĩ fuga.ff.de acqͥ. poſ. Hic

dicimꝰ? ꝙ vna pᷣſumptio tollit aliã.l.diuꝰ.de in

iteg. reſti.ca.lr̃as.de pᷣſump.ſʒ maioꝛ tollit mi⸗
noꝛẽ.glo.in ccũ inter. Rub.ſenioꝛem.de elecj.
in glo. epᷣs.Et ſicpbãdo tale enoꝛme delictũ ꝓ⸗
batur dolꝰ. vel alr ſoluit Ja. de but.⁊ q̃ſi in idẽYẽ
recidit.in.l.plagij.la.iij.C.ad.i:.fla.de plag.EW⅓
illð ꝓcedit qñ qs nõ errat in iure naturali.⁊ ſic

in his que nõ ſunt de genere ꝓhibitoꝛũ: vt hic.

⁊ ita limitant᷑ illa iura:⁊ cõcoꝛ.in.j.cõſilio alle⸗
gato:de quo ꝑ Ang.Inſti.vi bono.rap.in.S.j.
Alexã.ſuo cõſi.xcij.in pᷣmo col.pe.Pau. de caſt.
cõſi.cxcij.incipien. In cauſa mercatoꝝ. Ludo i
rub.de arbi.xFeli.in ca.cogᷓſcẽtes.de cõſti. Bar⸗
ba.in cõſi.xxix. Bartho.cipo.vo in ↄſi.lxxj.col.

2£

fi.q oẽs allegãt cõcoꝛ.Sed ita vt s debẽt intel⸗

ligi ⁊ limitari. egari etiã nõ põt qͥn dicant᷑ iu⸗
dei in dolo malo.qꝛ ille qͥ facit id qð quis ſcit
ſe nõ debere facere:vel ecõtra ſemꝑ dicot᷑ doloſꝰ
l. dolus.ff. man.ca.vt inqᷣ ſitiõis.S.fi.de hereti.i

vjſ. MMõ ſic iudei ſciũt ſe nõ debere blaſphema⸗

re.vt g. Late etiã habet᷑ Leuit᷑.xxiiij.ca vbi dixit
dñs. Educ blaſphemũ extra caſtra ⁊ ponãt oẽſ
q audierũt manꝰ ſuas ſuꝑ caput eiꝰ ⁊ lopidẽt
eũ oĩs ꝓp łs.vñ lex gñalis tũc facta eſt ex oꝛe dei
ꝙ qͥ blaſfemauerit nomẽ dei moꝛte moꝛiat᷑.⁊c.
Xpᷣm etiã ſciũt veniſſe p redẽptõe pcõꝝ put eis
ꝓteſtatꝰ ẽ.ſ. Johᷣes bap.vt hetur Joh.j.c.Quo
caſu illud ðꝛ ſciri qð fuit auditũ.glo.cõiter ap⸗
pꝛobata in.l.ſi tutoꝛ.C.de peri.tu. Itẽ ſciũt ad⸗/
ipletas ꝓphetias ⁊ totã legẽꝛ ꝑ alia xpᷣi oꝑa. Itẽ
ſciũt ꝑ vocẽ aploꝝ:iuxta ilud. In oẽm terrã ex
iuit ſonꝰ eoꝝ:⁊ in fines oꝛbis terre vba eoꝝ:vt
ĩpſal.xviij.? Panoꝛ.ĩ rub.extra de ſũ.tri.⁊ fi.ca.
Itẽ ſucceſſiue ꝑ diuini nomis pᷣcones digniſſi
mos:int quos hic frater Bernardinꝰ pᷣmꝰ cõ⸗
ſultoꝛ:⁊ alios qͥ vſq; in hodiernũ diẽ palã ꝑ to
tũ oꝛbẽ inter xpᷣianos h̊ pᷣdicãt ⁊ docẽt. Jõ ſi ne
ſoaũt nolũt edoceri:g ſunt in dolo.vt habet᷑ per
Bal.in.l.qᷣcũq;.C.de ſᷣuis fugi.⁊ ꝓfecto ſi igno
rarẽt penitꝰ tales nephãdi gnis blaſphemias
nõ facerẽt:nec ſcirẽt:ſʒ ſunt i calliditate: fallacia
⁊ machinatiõe:⁊ ſi poſſent ad circũueniẽdũ:fal
lẽdũ:decipiẽdũ oẽs xpᷣianos cõcurrerẽt. Jõ la
riſſime ſũt ĩ dolooſtituti.l.j.ff. de dolo ma. Re⸗
fert pulchꝛe Joh̊.an.in regla ſciẽti.extra de reg.
iu.i.vj.Et ex diabolo ſunt Joh̊.viij.ca.Talis ꝙ

dolꝰ? malꝰ illos reos facit:⁊ iãrantia craſſa ⁊ſu
g

pina ipos non excuſat:⁊ maxie vt ð dicũ eſt in
delictis qᷓ arguũt dolũ ex ſui natura ⁊ ex verbi
ꝓlatõe blaſphemie ꝓut ðꝛ de furto ⁊ ſilib. ITta
Bal.in.l.Aureliꝰ.S.de ſeya.ff.de lib.leg.in.l.nec
exẽplũ.C.ad.l.coꝛne.de fal.Ang.in repeti.l. Si
vagãtia.C.de bo.vac.li.x.Bal.in.l.j.C.de cõfeſ.

cũ ſi. Ergo ſunt in dolo malo⁊ puniẽdi ſũt de⸗

linquẽdo cõtra legẽ naturalẽ ⁊ cõtra teſtamẽtũ

verꝰ ⁊ ſubijciunt᷑ penis legalibo. Ita dñs Fran
alſcus de Are. in cõſi clviij.? Albꝛi. v.

—

Pꝛepterea licet non ſit ſꝑ tutũ dicere. ꝙ la⸗
ta culpa eqͥ paret᷑ dolo in delictis i penis coꝛꝑpa

libo:vt late habet᷑ ꝑ dñũm Bar.cipo.in ſuo cõſi.

xxx.col.j.⁊.ſequẽ.⁊ conſi.xxxiij.⁊.xxx v.⁊.xliiij.j.

col.in cõſilijs ſuꝑ criminalibo:tñ ſaltẽ tanta eſt

eoꝝ culpa vt legitime poſſint relegari ꝑpetuo
ex delicco culpoſo minuẽdo penã.Et lõ nõ ime⸗/
rito pꝛinceps nr excellentiſſimꝰeiſdẽ ſceleſtiſſi⸗

mis iudeis ad pᷣces pᷣfativenerãdi pr̃is fratris

Bernardini ſolũ exiliũ indixit.Facit ad pᷣdicta

d. C. de ligurib. ⁊ ad pncipes ſpectant purga⸗

re ꝓuincia malis hoib.l.cõgruit.ff. de.offi. pſi.
Licet reuera ſint doloſi. Pꝛeterea aduertendũ
wꝙ extra delicta alia in fide non eſt tolerabilis
ignoꝛãtia. Pꝛobat᷑ ſic:qꝛ in facto nõ ignoꝛant
vt iã ꝓbatũ eſt. In iure aũt nõ admitti excuſa⸗
tio vt in Regula. Ignoꝛãtia.de regu.iur.in.vj.
⁊ in. l.pe.⁊.fi.C. de iur.⁊ fa.igno.⁊ in.l.j.⁊ ĩ.l.re

gula.ff. eo.ti.⁊ di. Jo h.an.i regla pᷣſumit᷑ in.vj.

ꝙ ea q̃ publice fiunt nõ pꝛeſumunt᷑ ignoꝛani⁊
maxime in diuiniſ:qꝛ qui ea q̃ dei ſunt ſapiũt:

a dño ſapiunt᷑:⁊ qͥ ea q̃ dei ſũt neſaũt:a dño ne
ſciunt᷑.c.qͥ ea.xxxviij.di.vbi allegat᷑ ſnia Pauli

dicẽtis. Ignoꝛãs ignoꝛabit᷑:⁊ qͥ ſtultꝰfuit ĩ cul

pa:ſapiẽs fit in pena:nec in hocexcuſat᷑ mulier

minoꝛ:ruſticꝰ:miles:⁊ ſimiles ꝑſone:qꝛ in dãa⸗

no euitãdo nũqᷓ; excuſant᷑:niſi vbi expᷣſſe repe⸗

rit᷑ in iure ꝓuiſũ.vt nota.in dic.l.fi.? pulchꝛe p

po. Mli nũc Cardinalis meritiſſimꝰ in.c.nõ
debet. col. fi. extra de cõſang.⁊ affl.vbi cõcoꝛ.d.
Jaſon in.il.fi.pe.charta.de iu.emphi.Et h̊ po⸗

uſſime ꝓcedit:qꝛ ipᷣi ↄſentiũt pctis pꝑentũ ſuoꝝ
q ui in paſſiõe xpi voluerũt ſanguinẽ xpᷣi ſpargi
ſuꝑ eos ⁊ ſuꝑ filios ſuos.Jõ agẽtes ⁊ ↄſentien
tes ⁊c̃.vt abũde in.j.cõſilio. J multo minꝰin

delictis nõ admittit᷑ excuſatio ꝑ pᷣdicta.

LCirca vᷣo pᷣuilegiũ allegatũ ꝑ eos licet ſatis
ſit reſponſuʒ in.j.tñ pᷣt addi.ꝙ nõ eſt veriſimi⸗
leꝙ Papa vel Impatoꝛ ſeu alius pnceps co
ceſſerit pᷣuilegiũ ↄtra fidẽ ⁊ ad pctm̃:qꝛ in gene

rali ↄceſſiõe ſicut in generali mãdato nũq; ve/

nit delictu. Idẽ in qᷓcũq; diſpoſitiõe. Ita Bant.
illũ tex.⁊ glo.i.l.Si ꝓcuratoꝛ.ff.de ↄdi.inde.

referũt nouis pꝰglo.in.l.pupillꝰ.ff.de acq.poſ.
vbi cõcoꝛ.nec pctm̃ qꝛ eſſet ↄtra ius diuinũ nũ

qᷓ; repertũ limitatũ ⁊ ſine cauſa.Sed in dubio

ſemꝑ videt᷑ velle qð leges volũt.S.Oẽs.in autẽ

tico de iudi.⁊ ibi ↄcoꝛ. JImmo cõceſſa in oppꝛo

biꝛiũ nõ tenẽt᷑ ſᷣuare:nec excuſant᷑ a penis. Pꝛo
pterea de hoc eſt ſolẽnis tex.in de.j.de teſti.⁊ ibi
glo. ⁊ doc. Item pꝛiuilegiuʒ nunq; intelligitur
conceſſuʒ contra ſeipᷣm:videlicet qð debeat die

tim cõtinuo malediciſex malignitate vt voluit

JZobh. an.in dicta regula in gñnali in.vj.⁊ contra

Ti. Si quis. Impe.male.C.foꝛtiꝰdicenduʒ
Debuiſſet fieri expſſa mẽtio ⁊ cũ cauſula nõ ob
ſtante tali lege vt late habet᷑ in.l.fi.C.ſi ↄtra ius

vel vti.publi.ꝑ oẽs doc.Foꝛtiꝰdici᷑ ꝙ cũ omni

Conſiliũ cõtra iudeos

clauſula etiã expꝛeſſa nõ poſſet quiſq; viuẽs cõ

cedere cõtra ius diuinũ.Bar.in ꝓhe.ff.⁊ in d.l.

fi. C.ſi cõtra ius.⁊ ibi cõcoꝛ.ꝑ Alexã.⁊ docto.pꝛe

po. Mediolani ĩ ca.fina.de ſpon.duo.ꝑ cano.
maxime per vFili.ampliſſime in ca.queĩ eccłiaꝝ
de conſti.Quia inferioꝛ nõ poteſt tollere legem
ſuꝑioꝛis ⁊c̃.⁊ nõ valẽt ipo iure vt in regula.que
cõtra ius fiũt.de reg.iu.in.vj. Plus dicit᷑ ꝙ da
ta ſed nõ cõceſſa validitate:ꝙ cõceſſa ꝓpter pu⸗
blicã vtilitatẽ reuocarent᷑. Ita Barba.in cõſilio
xiij.incipiẽte.Sapiẽter ſcripſit Plato.col.ij.ha
bet per pᷣfatũ pᷣpo. Mediolani ĩ pᷣallegato ca.
nõ debet. de cõſang. ⁊ affinit.in.j.nota.collł.ij.qͥ
dicit ꝙ recedit᷑ etiã a iure cõmũi qð nõ ita defa⸗
cili collit᷑ ſicut pᷣuilegiũ:vt habet᷑ in autẽ.de nõ
alie.S.quia vero.ꝑ Sali.⁊ docto.in auteñ. Sa

cramẽta puberũ.C. ſi aduer.ven.gloſa⁊ doc.in

S.itẽ ſacramẽta.in ti.de pace.iur.fir.invſi.feu.⁊
alibi.ſepe tamẽ dicit ꝙ recedit᷑ a iure cõi ꝓpter ne
ceſſitatẽ ⁊ euidentem vtilitatẽ:vt hic. Plus dici
tur ꝙ etiã ſi in vim cõtractus trãſiuiſſetvbi ałs

per pᷣncipẽ nõ poſſet reuocari tãqᷓ; aſtrictũ lege

naturali:quia ex cõtractu vt late per Alexã.qui
allegat cõcoꝛ.in conſilio.j.in.ij. volumine.in.ij.
dubilio.coll. vj.per Bar. in.l. ꝙ ſemel. ff. de decre.
ab oꝛdine fa.qui loquit᷑ in cuita.habet᷑.in.l.di
gna vox.C.de leg.ꝑ Aug.i cõſilio.cxxxiiij. Bar.
in conſilio.xxvj.in.ij.volumie ꝑ xFeli.in ca.j

re:imo poſſe rũpi ꝓpter publicã vtilicatẽ etiã per
inferioꝛẽ. Ita ꝑ dñm Alexã.pulchꝛe in dic.cõſi.
cj.in.j.volumine.⁊ ↄſilio.ccxvij.in.ij.volumine
que publicavtilitas cõcurrit in caſu nr̃o.quia
dicit᷑ cõſiſtere ĩ eccłia ⁊ rebus ecclłie:vt dicit glo.

in ca.qͥ d ergo.xxiij.q.iiij.?⁊ q non debeãt gaude

re dictis pᷣuilegijs tanq; abuſi ſint:pulchꝛe de⸗
terminat Albꝛi.in dicta rubꝛi.C. de iude.ſed in
pñti materia ꝓpicius ðꝛ de nullitate ꝓpter deci⸗
ſionẽ.d.cle.j.de teſti q̃ expꝛeſſe decidit hanc ma⸗
Circa vltimã partẽ de vſuris addẽdus eſſet
tractatꝰ dñi Alexã.de neuo.vincẽtini ↄ iudeos
qͥ illã materiã expedit per qͥnq; dubia: ⁊ ibideʒ
ſubijciũt᷑ ipugnatões dñiAng. de caſtro:q̃ lau
dabilita dicto dño Alexã.ſoluunt᷑.⁊ coꝛripiũt᷑
Ex pᷣdiccis firmiter tenẽdũ cenſuit venerãdũ
collegiũ dñoꝝ iudicũ ⁊ doctoꝝ ciuitatis Pla⸗

centie:vt ſupꝛa cõcluſum eſt ꝑ Reuerẽdũ fratrẽ

Bernardinũ de buſti.Et in fidẽ pᷣmiſſoꝛũ pᷣfa⸗
ti dñi Doctoꝛes mãdarũt ſigillo ſolito pꝛefati
collegij ſigillari ⁊ ꝑ pꝛior ſubſcnibi.

Ego Antho niꝰ de nicellis iurisvtriuſq; Do

ctoꝛ ⁊ Pꝛioꝛ pꝛefati collegij manu pꝛopꝛia me
ſubſcripl.

uio. xxxv.iñn nt n o.. de
ꝓba. in ca. cum olim.col.iij.extra de re iudi. Pa
noꝛ.in ca.ſuggeſtũ.de deci.Alexã.in conſilio.cj.
in.j.volumie.Que oĩa iura limitãtur nõ ꝓcede

Sittmuel
eichmin
&
is
n
P
t. Odcrpone⸗
uirngd
nefalſa virms
verda Zuger
dithinnck
dictols n
gcnone qud
nontininfoo
inftächüctpe
nwenüſcn
ſanat trylhe/
diet ren
Koimficclin
lwsoino ſalue
q obynitai
ſeſcumumn
Ulnecianuire⸗
tti d

Arddorckei

6Behindͤt
opus bonuf
Moꝛolanqt.

liuis

hiniq ooſen
mniſne rauen
falicetbonapia
Uneditiüget.
Kurchideo
Crnoagde
nbuspbori
in danicler
egis nubuck
minlly ſepal.
ſopbis ?mag
d Gofalſa
ſtoknncſt
is ſend o
Nöindicii

Vtb aſtitar

vocatusad
pmonlſitr ve
diifcubutt⸗
flafulcxin
boltafirog
Neicgobliui
n ms co⸗
ſllari B
incls ktite
Nnclanii

Aunfie

Gamnonen

rquiſq; in
alſh riie,
npheſfin

lleri. doone

on.duo⸗ gen
a gueierckin
cttollerelenen,
i Nan
uunclugne
3 us dickde
Oceſa ger
Bardannaiſti
1 laoaglih
ißallgawa,
n ſnornchki
hilgöniin def,
dckinanide ſ
Nauni0,
ncrdn
rinſfn
aädgerne
Enba Posdi
giſunſebiats
; afnmni yr
kper Ari qu
Wluminelni,
un deinld
oawii; Ber.
e Flinaaſde
mdeniod Da
inniliog.
niur nipcede
imlraricniper
ſchein dic coſl.
zinii dolumine
nalunio ain
Cie Ndictgo.
non dehritgaute
ilinepolchꝛe de
Cdeludeſed in
licuce cpeer del/
deuditbancma/

ddiduseſt
Nirmi deos
dubine ſbich
deatftoilu
untrcomhi⸗
mſut niſi
2 Cutuns
uaiti /i
zmiſoüt/
Ceyn
bir oeefn

b⸗

gormuſchd
u pohre⸗

nent in infideli

Foliũ

Sabbato poſt pmã dñicã in qᷓdrageſima ð fi

dei cõmẽdatõe:ſignatõeꝛ deuiarõe.Ser.xv.

Icé filius me

hy ds dilect' in quo mihi bene cõpla
cui.Matth.xvij. Dicit Paulłꝰ ad

Ro. xiiij.Oẽ qð nõ eſt ex fide pem
eſt.Qð exponẽs Ang.ibidẽ ðᷣt.Ois infideliũ vi

ta pctm̃ eſt. Ubi em̃ deeſt agnitio vitatis eter⸗

ne falſa virtus eſt etiã in optimis moꝛibo. Que

verba Aug.exponẽs ſccũs Bonauẽ.in.ij.ſentẽ.

di.xlj.in queſtiõibo circa lr̃am ait.ꝙ ideo Aug.

dicit ꝙ ois vita infideliũ eſt pctm:qꝛ per nullã

actionẽ quã agũt luiberant᷑ a culpa q;diu ꝑma⸗

„

Jõ dicit Gꝛe.nonꝰ extra de ſũ.tri.⁊ fi.ca.j. Una

eſt oim fideliũ vniuerſalis eccłia excra quã nul
lus oĩno ſaluat᷑.⁊.xxiiij.q.j.ca.qͥcunq;.ðꝛ Qui⸗

cũq; ab vnitate fidei:⁊ ſocietate Petri ⁊ Pauli

ſe ſeparauerit:tales nec avinculis pctõꝝ abſol⸗/
ui:nec ianuã regni celeſtis ingredi poterũt. Et

eadẽ cã.⁊.q.ca.vbi ſana.ðꝛ.UVbi ſana fides non

eſt nõ põt eſſe iuſticia.?⁊ Aug.ſuꝑ eplam Pauli
ad Gala.inqᷣt. Nullũ implet mandatũ nullũqʒ
opus bonũ facit qͥ fidẽ nõ habet. Itẽ Gꝛego.in
moꝛal.inqᷣt. Et ponit᷑.xxiiij.q.j.ca.quia ex ſola.
Niſi quis fidei ſoliditatẽ tenuerit diuinã pꝛeſẽ⸗
tis nũqᷓ; agſcet.Et iterũ ait Gꝛe.vbi S. Sic ra⸗

mi ſine vᷣtute radicis oẽs areſcũt:ita qlibet ope

ra licet bonavideant᷑ nulla ſunt:ſi a fidei ſolidi

tate diſiũgant᷑. Unõð falſa fuit vᷣtus abſtinẽtie ĩ
Euripide phᷣo:quivt phᷣie intẽderet abſtinuita

carnibo ⁊ ab oibus coctis:vt dicit᷑ in lib.de mo
ribus phᷣoꝛũ.Sed vera fuit virtus abſtinentie
in Daniele ⁊ ſocijs eiꝰ renuẽtibo cõedere ð cibis
regis nabuchodonoſoꝛ:⁊ potius crudis legu⸗

minibo ſe paſcẽtibus Dañ.j.Unð oibus philo
ſophis ⁊ magis ſapiẽtioꝛes facti ſunt: vt ibidẽ
ðꝛ. Scðo falſa fuit virtꝰ caſtitatis in Tullio qͥ
ſoꝛoꝛẽ hyrcij pᷣncipis renũciauit vxoꝛẽ accipere
dicẽs ſe nõ poſſevxoꝛi ⁊ ph̊ᷣie parit᷑ operã dare:
vt ðꝛ in dic. libꝛo devita? moꝛibo phoꝝ.Sʒvᷣa

virtꝰ caſtitatꝭ fuit in Johane euãgeliſta qͥ vgo
vocatus a dño ex nuptijs Joh̊.ij.virgo in euũ
ꝓmanſit ⁊ verã ph̊ᷣiam obtinuit dũ ſupꝛa pecꝰ
dñi rcubuit ⁊ ſecreta celeſtia penetrauit. Lertio
falſa fuitvirtꝰ contẽplatõis Taleſmileſij qͥ ocu
los ita fixos habebat ad ſidera:ꝙ vbi poneret

pedes obliuiſcebat᷑:vt in eodẽ libꝛo habet᷑. Sʒ

vera vᷣtus contẽplatiõis fuit in Dauid: qui ait
pſal.cxxij. Ad te leuaui oculos meos qͥ babitaſ
in celis.Et iteꝝ Pſal.xxiiij. Oculi mei ſemꝑ ad
dum quoniã ipᷣe euellet ð laqueo pedes meos.
Quarto falſa fuicvirtꝰpatiẽtie in Socrate:qui
damoꝛẽ Xantipis vxoꝛis ſue inuriaſq; ⁊ ipꝛo⸗

tate:⁊ ideo eſt ſenſus. Ois vita
infideliũ eſt pccm.i.nõ ſine pctõ ⁊ abſq; vllo me
rito etiã ſi ea que agũt ſint bona ð ſe.j.q.ſ.ca.nõ
ſanat. xxviij.q.j.in pꝛin.de reſtit᷑ſpo.ca.litteras

peria atq; ↄuitia ⁊ ↄtumelias ſuſciniut:?ꝛ aque

ſuꝑ capuc effuſionẽ ꝓpter exercitiũ parietie tole⸗
rauit:vt dicit Ageliꝰ uᷣ.ij.? Laertiꝰ. Sed vera
virtꝰpatiẽtie fuit in Job:qͥ poſt oia mala ⁊ ad/
uerſa tolerata patietiꝰcetis ſuſtinuit verbavxo
nis dicẽtis. Benedic deo ⁊ moꝛere: cui reſpõdit

Job dices. Quaſi vna de ſtultis mulieribo lo⸗

cuta es. In oibus his non peccauit Job labijs

ſuis:Job.ij.ca.Quito falſa fuit vᷣtus pauptat/

in Pictagoꝛa ⁊ diſcipulis erꝰ:qͥ iuſſu mgri ſui

viuebãt in cõi ⁊ non habebãt ꝓpꝛium ⁊ inuicẽ ſe
amabãt. Sed vavirtus paupꝑtatis fuit in xpo
ꝗ alt. ulpes foueã hñt ⁊ volucres celi nidos:

filius aũt hoĩs nõ habet vbi caput ſuũ reclinet

Mat. viij. Et in diſcipulis eiꝰ qͥ dixerunt. Ecæo
nos reliqͥmꝰ oia ⁊ ſecuti ſumꝰ te:Mat.xix.SGee
xto falſa fuit virtus ſapiẽtie ĩ Platone:qͥ ꝑ mũ
dũ pegrinabat᷑ amoꝛe phᷣie:ꝓ q̃ capi ⁊ venũda⸗
nia piratis paſſus cẽ.vt ðt Hie.iĩ epła.ad Pau
linũ. Sʒ va virtꝰ ſapiẽtie fuit i Paulo:qͥ amo⸗

re xpᷣi Jeſu ꝑ oẽs eccłias circũibat cũ maximis

piculis etiã latronũ.ij.ad Cor. xij. Septio fal⸗
ſa fuit virtꝰ pietatᷣ qua Pictacꝰ intfectoꝛẽ ꝓpꝛij
filij abſoluit a moꝛte dices:qꝙ indulgẽtia eſt po
tioꝛ ſiue foꝛtioꝛ vindicta vt t Laertiꝰ. Sed va

virtꝰ pietatis fuit in Joſeph qͥ ꝓpꝛios frẽs ſui
ipᷣiꝰ vẽditoꝛes nõ ſolũ abſoluit ⁊ ditauit:ſʒ etiã
cũ fletu ↄſolatꝰ ẽ dicẽs.nolite timere ꝓ ſalute eĩ
vfra miſit me dñs ãte vos Geñ.xlv.Occauo fal
ſa fuitvirtus ↄſtãtie ſiue iuſticie in Loꝛquato

q amoꝛe reipublice ꝓpꝛiũ filiũ victoꝛẽ int᷑fecit eo
ꝙ ſatius iudicauit patrẽ foꝛti fulio q; patriÄs mi
licari diſciplina carere:vt ðᷣt Ualeriꝰ.lib.ij. Si⸗
milit᷑ falſa fuit virtꝰ ↄſtãtie ⁊ iuſtice in Bꝛuto
q cõperiẽs duos ſuos filios in cõſpiratõe ꝛrra

libertatẽ reipublice in cõſpectu ſuo ad palũ li/
gatos virgis mãdauit cedi ⁊ poſtmodũ decol⸗
lari:cuiꝰſupplicij filioꝝ ipᷣe pater erat ſpeccatoꝛ

nulliꝰ doloꝛis indiciũ ſiue ſignũ oſtẽdẽs: vt ot
Ualeriꝰ libꝛo.v.?⁊ Titus liuiꝰ.ij.de oꝛigine vrꝰ
bis. ? Uirgiliꝰ. vj.eney. ⁊ Aug.v.de ciuitate dei.
ca.xviij.Sed va virtus cõſtatie fuit in Abꝛaha

qñ ad mãdatũ dei filiũ ſuũ dilectiſſimũ Iſaac
ꝓpꝛijs manibꝰ occiderevoluit ⁊ ipᷣe Iſaac eius

filius ſilłiter conſtatiſſimꝰ fuit quado tali moꝛ⸗/

ti ſe expoſuit:Gene.ij. Mater quoq; ſeptẽ filio

rum machabeoꝛũ cõſtãtiſſima fuit:que hoꝛta⸗

batur eos ad moꝛiẽdũ pꝛo obſeruatione legis

ij. Machabeoꝝ.vij.Nono falſa fuit virtus re⸗

ligionis Oꝛatij qui ꝓpter bonũ reipublice ſoꝛo

rem ſuã occidit que moꝛtuo viro ſuo ſimico ro
manoꝛũ fleuit:vt dicit Titus liuiꝰ libꝛo.j. Gz

veravirtus religionis fuit in Jepte qui ex voto
ꝓter habitã victoꝛiã de inimicis populi deip⸗

pꝛiam fſiliã in holocauſtũ deo obtulitt Judice,uad

xj.nõ ꝙ eam coꝛpoꝛalit᷑ occiderit vt dicunt qui
dam doctoꝛes:ſed quia eiꝰ virginitatẽ deo con
ſecrauit:⁊ ipᷣam filia ſuã ꝑpetuis dei obſequijs

Bermo

deputauit:vt tenẽt doctoꝛes hebꝛei ⁊ Nicolaus
de lyra ſuper pᷣdicta ca. Sola igi illa eſt vgvir
tus que cacholica fide decoꝛat᷑. Et ideo Rich.
poeta in li.de nuptijs.ca.xxxvij.inqᷣt. Uirtutes
alias fruſtra conatis habere: ſi virtus fidei de/
fecit ipᷣa tibi. Ideo Marci vlti. ca. ſaluatoꝛ ait.
Qui nõ crediderit cõdemnabit᷑.Ecõtra vero de

fide dicit᷑: ꝙ eſt vita hois.vnde Abacuc.ij.dicit᷑
Juſtus ex fide viuit.Et idẽ habe᷑ d Hebꝛe.x.

x.xxiiij.q.j.ca.vbi ſana.de ſacra vnctiõe.ca.vni⸗

co.S.quia vero. Itẽex fide charitas ꝓcedit.j.ad

Coxv.xiij. ad Galat.v. ad Thimo.j.? Jacobi. j.
Ideo dicit dñs. Qui credit in me habet vitam

cternã. Jo h.vj.trãſſumptiue de peni.di.ij.ca.ca

ritas.vFides etiã ẽ illa q̃ nos filios dei cõſtituit:
iuxta illud. Joh̊.j.Dedit poteſtatẽ filios dei fie

ri his qui credũt in noie eius. Et ideo cuilibet
fideli dixit deꝰ verba pᷣpoſita Hic eſt filius ⁊c.

Supꝑ quibꝰverbis tres tm̃modo cõſideratões
faciemꝰ. Pꝛima dicit᷑ cõmẽdatiõis. Secunda
ſignationis.Tertia ⁊ vltima appellabitur de⸗/

Dars pꝛima huius ſermõis de cõmẽdatiõe
fidei catholice. Q

X tribus pᷣcipue fides catholica cõmen

e datur. Pꝛimũ dici᷑ nobilitatiõis. Se⸗
Cdũ ſuꝑatiõis. Tertiũ ⁊ vltimũ appel
lat᷑ exceſſiõis. In tribꝰaũt nobilitat fides hoĩeʒ

Pꝛimo in cognitione.Sciẽtia em̃ fidei excedit
in dignitate omnẽ aliã ſciẽtiã.Unð ſuꝑ illaver⸗

ba ꝓuerb.vlti. ßulte filie cõgregauerũt diui⸗
tias tuvero ſuꝑgreſſa es vniuerſas.Dicit gloſa
Oẽs ſciẽtie ſũt quaſi diuitie quedã: ſciẽtia vero
fidei oẽs diuitias ſciẽtiarũ ſuꝑgredit᷑. Jõ dicit

Rich.in ꝓhemio pᷣmi ſeñ.q.v.in coꝛꝑè q̃ſtiõis
ꝙ fides eſt nobilioꝛ oibus ſciẽtijs pꝛacticis.Et
hec vitas ꝓbari poteſt ex fundamẽeto AÄreſto.?
Cõmẽtato.in.j.de aia.⁊.viij.thopi.vbi dict᷑

illa ſciẽtia vel diſciplina eſt melioꝛ queverſatur
circa nobiliꝰ ſubiectũ.Sed ſi querant᷑ ſubiecta

oĩm ſciẽtiarũ nullũ inueniet᷑ nobiliꝰ ſubiecto fi

dei. Subiectũ em̃ grãmatice ẽ oꝛatio cõgrua et
pfecta. Subiectum rhetoꝛice eſt oꝛatio oꝛnata.
Dubiectũ logice ẽ ſillogiſmꝰ ſiue argumẽtatio

5ſm alios. Subiectũ libꝛi phiſicoꝝ ẽ coꝛpꝰmo⸗

bile. Subiectũ libꝛi de celo ⁊ mũdo eſt coꝛpus
mo bile ad locũ.Subiectũ libꝛi de generatione
⁊ coꝛruptõe eſt coꝛpus mobile ad foꝛmã.Sub
iectũ libꝛi metheoꝛoꝛũ eſt coꝛpꝰ mixtũ ⁊ imper⸗
fectũ:veluti ros pꝛuina:grando ⁊ hmõi. Sub

iectũ libꝛi mineraliũ eſt coꝛpꝰ minerale.i.coꝛpꝰ

mixtũ ⁊ ꝑfecũ ſed inanimatũ:vt plumbũ auꝝ
⁊ hmõi.Subiectũ libꝛi de aia ẽ eoꝛpꝰ aimatũ
vel anima. Subiectũ libꝛi de vegetalibo ⁊ plan
tis eſt coꝛpus vegetabile. Subiectũ geometrie
eſt hinea vel quãtitas cõtinua. Subiectũ ꝑſpe⸗
cciue eſt linea viſualis. Subiectũ ariſmetrice ẽ

numerꝰſiue quãtitas numeralis. Subiectum

xXV

aſtrologie eſt coꝛpus celeſte. Subiectũ totius
mecthapbiſice eſt ens inquãtũ ens. Lu vo o fi⸗

des ſacta:o fides cacholica:o fides oꝛthodoxa:
dic queſo qð eſt ſubiectũ tuũ:⁊ a quo ꝓgrederꝭ

⁊ in aias rationales deſcẽdis.Et certe pꝛo te da

mans rñdeo.Deus eternus:deus głioſus:deꝰ
oipotẽs eſt ſubiectũ tuũ.⁊ cõſequẽter es nobi⸗
lioꝛ oibus ſciẽtijs.Et hoc eſt qð dicit Aug.j.de

trini.ca.ij.Fides eſt virtꝰ quedã ab vna ſubſtã

tia dei ſimplicit pcedẽs. Et ideo dicit idẽ Aug.
in libꝛo de fide ad petrũ.Nihil eſt certiꝰboĩ ſua
fide.Et cõſeqᷓnter dicũt doctoꝛes ꝙ ſclẽtia fidei
eſt excelſioꝛ oĩbus alijs ſciẽtijs ⁊ certioꝛ.Et hoc

⁊ Tho.ij.ij.q.iiij.arti.viij.⁊ Alexã.de ales in pe
ma nte ſũ me.q.j.ar.ij. ⁊ in.iij. pte ĩ tracta.de fide
q.an fides ſit certioꝛ ſcẽtia.Et hoc põtpbari ſic

Quod cognoſcit᷑ lumine pᷣme vitatis increate
certiꝰ cognoſcit᷑ q; illud qð cogſci᷑ luie vitatis
create. Sed qð cognoſcit᷑ fide noſct᷑ lumineve
ritatis pᷣme. Nã fides infundit᷑ a deo:vt babet᷑
Saß.iij.ergo ſciẽtia et cognitio fidei eſt certioꝛ
oĩibus alijs cognitiõibo. Sciẽtie em naturales

cauſant᷑ in no bis ꝑ magis nota ſᷣm naturã:vt

inquit Phᷣus.vij. Mecha.iij.de aĩa.j.Phiſic.

7 in libꝛo de ſenſu ⁊ ſenſato. Scientia aũt fidei
cauſat᷑ a deo vt ſupᷣ. Cũ ergo nobilioꝛ cauſa no

bilioꝛẽ pꝛoducat effectũ: vt habet᷑.j.de aia.⁊ in

libꝛo de cauſis. ergo ⁊c.Et hoceſt qð inqͥt Cõ⸗
mẽtatoꝛ ſuꝑ.xj.Metha. Sciẽtia noſtra cauſa/

ta ẽ a rebus:ſʒ ſcictia dei cauſat res:pꝛetea cer⸗

tius eſt qð ſcitur teſtimonio ſpũſſãcti qᷓ; quod

7.

ſcit᷑ teſtimonio creature:ſʒ quod ſcit᷑ per fidem

ſcitur teſtimonio ſpũſſacti:ad Roma.viij. IPe
ſpũſſcũs teſtimoniũ reddit ſpũi nr̃o.⁊c.ac.j.ad

Thel.ij.ðᷣt apłs Paulꝰ.Cũ accepiſta nob vbũ
accepiſtis illð nõvt vᷣbũ hoim ſʒ ſicut vᷣbũ dei.
Ergo lʒ ea q̃ͥ ſcimꝰ ꝑ fidẽ nõ ſaamꝰ ꝑ demõſtra

tiõeʒ naturalẽ:tñ cognitõe ſuꝑnaturali certiꝰſci

mus q; alia:quia a certioꝛi doctoꝛe. Cognitio

em̃ noſtra de fide quã habemꝰ vel ꝑ inſpiratõz

vel ꝑ leccionẽ ſacre ſcripture ſine dubio ꝓcedit a
deo. cũ ſcriptũ ſit de his qͥ fecerũt ſacrã ſcriptu⸗
ram.ij. Petri.j.Spũſancto inſpirati locuti ſũt
ſancti dei hoĩes.O ſciẽtia fidei q̃ᷓntũ es nobilis
cũ magiſtꝝ habeas deũ.O ſancta fides quãtũ
ſciẽtificũ facis fidelẽ:cum ſis excellẽtioꝛ om̃ibꝰ
ſcientijs.Et ideo quilibet verꝰ fidelis licʒ igno⸗

rans ⁊ idiota quo ad mũdanas ſciẽtias:a deo

reputat᷑ doctioꝛ oĩbus doctoꝛib ⁊ aſtrologis
nõ habẽtibo verã fidẽ. Non em̃ attẽdit deꝰ no⸗
bilicatẽ ſanguinis ſed virtutũ.vñ Ouidius in

libꝛo devetula inqt. Nobilitas hois mẽs ⁊ dei

tatis imago.Nobilitas hoĩs virtutũ dara pꝛo
pago.Qua ex re inqͥᷣt ſcũs Bonouẽ.in.iij.diſt.
xxiij.ar.j.q.iiij.Melius eſt vł modicũ quid de
deo ſcire qᷓ; oim celeſtiũ ſimul ⁊ terreſtriũ noti⸗
ciam habere.Ideo metrice dicit᷑.Qui chꝛiſtum

1

.
s

wmneſctino

ounda
–
lerceit
nlideabis
llamniorſc
latmagior ere
veniripörhheel
ideofirmardi
müco qnobil
hletꝛarr ſudt
Ims viruns
Oplau
l:? venitintn.
loeſedllo
goneilli neca
nüäomneau
gonntanihln
llius:luffn.
Sgui unrg
gefaes nobil
ſces erceliniſi
doblor
Wwsſdis:
nohaberesde
ſitiencclavi
nis ſiei ſ;a
Auſimi wrol
ſin pter iw
poca ij nqch
hotblcroni
Sufi⸗
d wfo
ſsde
nllusme⸗
fſuppoſttoc
nlince⸗
nitacidiante
nlludo gen⸗
imonu.rallaſut
leadeſona
Worpann vor
cciſimafaehe
lij.cbi dict

M1). Joh
dcler de
ug fac ſim

Orpaniden
ndignitare⸗
leideleſſed
ohrhult
cäbabek,.
ſelaidini
usMifige
ſtigeflir
San

P

ubiegi N
ns. Tu e
es oethoce
Kanor
us gkolns d
uartg nobi,
dderug de
tüad ſobki
odict Cidng⸗
lckanheſſng
cs ſaitufil
Srnc Eoe
unan ſgiß

aidian

Aeleman defige
kbochirpbenie
ens inarge
akie dinds
kpoſcklunnde
ln den hobet
vfei cemr
an mwns
umnnanriN
Riuſ.Pol.
Samna fici
dlior auſano⸗
Mbck, de aintin
cct goinib ſo/

aolmcauſ

nprrtacen,
iſian q; quod
iſct erſcen
oma ni Je
inid aſad
rpſſanobii
nßͤſian fbüde.
uns„denöſ

uumdind

ore Qgnino
uginſiruo;
dubio gecolta
rſagi iitu/
prmlonn ſit
innits nodli
Cn ſcdesini
tcclinor ond
daslio⸗
1s Cinnsn de⸗
rutwogis
nit n n
Fi Oudnsin
hois is:d
mmnicnſe
vouenn in

Foliũ

bene ſcit ſatis eſt ſi pł ma neſcc. R

Ecunda nobilitatio fidei dicit᷑ meritati⸗
8 onis.Quãtũ em̃ ſit meritũ illiꝰ qͥ ſinceri
ter credit:⁊ habet verã fidẽ:ponitc Augꝰ.
in li.de verbis dñi di.Nulla maioꝛ vurtus fide

nulla maioꝛ ſciẽtia:nulli maioꝛes theſauri:nul
la maioꝛ excellẽtia ⁊ dignitas in pᷣſenti vita in/
ueniri põt:hec ille:? Bernardꝰ in ſentẽtijs ſuis
idẽ ↄfirmat dicẽs.Nulla maioꝛ nobilitas eſt in
mũdo q; nobilitas fidei xpᷣiane:que aiaʒ ſic no/⸗

bilẽ facit ⁊ ſublimat:vt etiã digna ſit ſedere a de
xtris virtutis dei.? Salomon Saßp̃.vij.inquit
Optaui ⁊ datꝰeſt mihi ſenſus.ſ.ſidei.⁊ inuoca⸗
ui:⁊ venit in me ſpũs ſapiẽtie:⁊ pᷣpoſui illam re
gnis ⁊ ſedib:⁊ diuitias nihil eſſe dixi in cõpara
tione illiꝰ:nec cõparaui illi lapidẽ pꝛecioſuʒ: q̊/
niã omne auꝝ in cõparatiõe illius arena eſt exi/
gua:⁊ tanq; lutũ extimabit᷑ argentũ in ↄſpectu

iUlius:⁊ infra. Infinitꝰeſt eni cheſaurꝰ hoibus:
qui vſi ſunt ꝑticipes facti ſũt amicicie dei. O

igit᷑ fides nobiliſſima:O fides digniſſima: Q
fides excellẽtiſſima quãtũ nos dignificas.Cer⸗
te eſt nobilioꝛ quo ad deũ ⁊ celeſtẽ curiã pauꝑ⸗
culus fidelis:qᷓ; oẽs reges ⁊ imperatoꝛeſ mũdi
nõ habẽtes verã fidẽ.Coſidera o xpᷣiane fidelis
ſi tã excelſa virtus eſt fides:quãtũ meriti acqui
ris ſi eã vſq; ad moꝛteʒ ſinceriter tenes. certe di⸗
gniſſimã coꝛonã tuo in capite ponet deus i alia
vita ꝓpter vᷣtutẽ fidei. Ideo ipſe ſaluatoꝛ noſter
Apoca.ij.inqͥt Eſto fidelis vſq; admoꝛteʒ ⁊ da⸗
bo tibi coꝛonã vite. S

Ertia fidei nobilitatio dicit᷑ filiatõis.Ccu

t ius fundam̃tũ ponit auctoꝛ in li.ðᷣ cau
ſis.dicẽs.Quãto aliqͥd eſt ꝓpinquiꝰ ⁊ ſi

milius p me cauſe:tãto eſt meliꝰ ⁊ nobiliꝰ.Quo

pᷣſuppoſito certũ eſt:ꝙ quaſi nulla eſt maioꝛ ſi⸗
militudo ⁊ ↄ iũctio cũ aliq̃ re:qᷓ; filiatio ad pat

nitatẽ:dicente Pho.viij.Ethico. Magna eſt ſi

militudo generãtis ad genitũ. vnð in l.fl. C. de
impu.⁊ ali.ſub.dicit᷑ ꝙ pater ⁊ filiꝰ cenſent᷑ eſſe

q́ſſi eadẽ ꝑſona.⁊ inſti.de iuti.ſtipu.S.ei qͥ dicit᷑

vox patrꝭ:vox filij.Sʒ manitfeſtũ eſt ꝙ fides ſã
ctiſſima fac hoĩem filiũ dei:vt habet᷑ ad Bala.

iij.c.vbi dici. Oẽs em̃ filij dei eſtis ꝑ fidem ieſu
xpi.⁊.j. Johã.v.ðꝛ.Oĩs qͥ credit qm̃ xpᷣs eſt fili

us del:ex deo nat? eſt. Ergo nihil pene nos deo
mag fac ſimiles qᷓ; fides:⁊ ↄſeqnt᷑ nobilioꝛes.

O ppiani deuoti:audite qua vobis fides confe

rat dignitatẽ.Ait em̃ Aug.ſuꝑ Johã.j.c. Qui
ſerui dei eſſe digni nõ ſumꝰ: in filios ꝑ fidẽ nos
adoptauit.Nõ ſolũ aũt filij dei ſunt fideles: vt
etiã habet᷑.j. Johã.iij.⁊ ad Ro.viij.ad Gal. iiij.
ſed etiã dij nuncupant᷑.Ideo vob oĩbo habenti
bus verã fidem dicit Dauid in põ.Ego dixi dij
eſtis:⁊ filij excelſi omnes. X

Ecundũ ex quo cõmẽdat᷑ fides dict̃ ſu/

s peratiõis. Pꝛo cuiꝰ dedaratiõe ſciẽduʒ
wv vera eſt ülla ſnia Job. vij.c. vbi dicitur

XCVI

Wllitia eſt vita hoĩs ſuꝑ trã.? Niero.ad Eu⸗
ſtochiũ. Stadiũ ⁊ pugnaẽ hec viia moꝛtaub-
Uñ Aug.i quodã ſᷣmone inqt. Pꝛemonitos

vos eſſe volo:neminẽ ſuꝑ terra ſine tẽtatiõe va/

ria victurũ ⁊ cui foꝛte tollit᷑ aliqua:aliã vſq; ad
moꝛtẽ ſecurꝰexpectet.hec ille. Pꝛopter qð Ecci.
ij.ðꝛ.Fili accedẽs ad ſᷣuitutẽ ðᷣi ſta iĩ iuſtitia ⁊ ti
moꝛe:⁊ pᷣpara aiam tuã ad tẽptatiõeʒ.ſ.mũdi:

carnis:⁊ dyaboli.Si ̊ q̃ras qð ẽ ſcutũ:⁊ q ar

matura ſit potes ad defendẽdũ nos ab his im
pugnatiõib.Clamans rñdeo.Fides:fides:fi⸗

des. CXN em̃ fides vicat ĩpugnatiões ⁊ tẽptatio

nes mũdi ptʒ pᷣme Joh̊.v.vbi ðꝛ. Oẽ qð natuʒ
eſt ex deo.ſ.ꝑ fidẽ:vincit mũdũ:⁊ hec ẽ victoꝛia
que vincit mũdũ fides nr̃a.De victoꝛia demo⸗
nũ habet᷑ ad Ephe.vj.vbi inqͥt Apłs. In oib
ſumẽtes ſcutũ fidei:in q̊ poſſitis oĩa tela inimi

ci ignea extinguere:vbi glo.ait.Nulla eſt tã va⸗

lida hoſt tẽptatio q̃ nõ fidei foꝛtitudie velocit
ſuccũbat.Et pᷣme Petri quinto poſt enarratã
dyaboli rabiẽ ðꝛ. Cui reſiſtite foꝛtes in fide.De
victoꝛia aũt carnis hẽtur Eſa.xj.vbi ðꝛ. Erit fi⸗
des cinctoꝛiũ renũ eiꝰ.vbi glo.inqͥᷣt.Ois lum⸗
boꝝ ↄcupiſcẽtia deuincit᷑ duʒ ſcutũ fidei in aia
iugit᷑ poſſidet᷑.Alia qͥʒ glo.ſuꝑ illud Hiere.v.
Circũite vias Hieruſalẽ ⁊c̃.inqͥt.Fidelis deus
nullũ habẽtẽ fidẽ ĩ tẽptatiõe ðſerit.Anſelmꝰin⸗
ſuꝑ in li.de ſiłitudinibo ait. Hoc pᷣuilegio xpia
na fides gaudet ꝙ qͥrũcũq; inimicoꝝ tẽtatiõeʒ
ꝓſternit ⁊ deuincit. Habeat igi vnuſqᷣſq; ĩi mo
leſtijs tẽptationũ fideʒ xpᷣi:⁊ leuiter vincet oẽm
ptãtes inimici.hec ille.O fides foꝛtiſſima tu es
illa lancea validiſſima:q̃ oẽs tẽptatiões ⁊ pᷣlia
inimicoꝝ noſtroꝝ ↄcutis ⁊ ipugnas. Et ideo
Bernardꝰin q̊ͥdã ſᷣmone ait. Mũdꝰ:caro:de⸗
monia:diuerſa mouẽt pᷣlia:q̊s tũc oẽs faciliter
deuincimus:ſi ſcutum fidei in manibo coꝛdis
noſtri tenemus. ◻
Ercium qð cõmẽdat fidẽ ðꝛ exceſſiõis.
t HDẽs em̃ nature naturate potẽtias exce
dit virtꝰfidei. Pervirtutẽ em̃ nature nõ
põt qͥs ãbulare ſuꝑ aqs:qð tñ facere põt ꝑ vir⸗
tutẽ fidei. Uñ Petrꝰhabens fidẽ ãbulauit ſuꝑ
aq̃s maris.Cũ aũt ĩciꝑet aliquãtulũ titubare ĩ
fide cepit mergi:⁊ iõ ei dixit dũõs Matth.xiiij.
Modice fidei quare dubitaſti. GBeat? qͥʒ Joh.
de capiſtrano oꝛdinis nr̃i:cũ neceſſe hr̃et tranſi
re padũ ꝓ qᷣbuſdã reb ↄcernẽtibo honoꝛẽ dei:
⁊ poꝛtinarij eũ nollẽt nauigio trãſfretare:foꝛte
qꝛ volebãt ab eo pecuniã hr̃e quã pauꝑcułꝰnõ
habebat:poſuit ⁊ excẽdit mãtellũ ſuũ ſuꝑ aq̃s
ipᷣius padi:qui ẽ fluuiꝰpfũdiſſimꝰ:qꝛ alia flu

mina Italie q; plurma in eũ deriuant᷑:⁊ iõ ap⸗

pellat᷑ rex fluminũ:⁊ alio noĩe appellat᷑ eridanꝰ
iuxta illud Uirgilij. Fluuioꝝ rex eridanꝰ. Extẽ
ſo aũt mantello iterrogauit ſociũ ſi habebat fi
dẽ ꝙ deꝰpoſſzʒ eos facere trãſire fluuiũ illũ ſuꝑ
illo mãtello. Quo rñdẽte ꝙ ſic. Ipe itrauit flu⸗
0

rrãſfretẽt oco lulpecto
habeat ipam bulletã. Deo aũt ꝑmittcẽte ille frat

ð
ès

Bermo

uiũ ponẽs ſe ſuꝑ ipo mãtello ſimul cũ ſocio:et
tanq; eſſet ſub vna optima naui tranſiuit ipᷣm
fluuiũ:hocetiã anno ſq. A99ʒ.de mẽſe apꝛilis.
Vnꝰfrater noſter vltramontanꝰlaicꝰ exiſtens
Rome.⁊ nõ habẽs ſociũ cũ quo poſſet reuerti
ad ꝑtes ſuas:faciebat ſe aſſociari de loco ad lo
cũ a fratribo oꝛdinis nr̃i.Cũ aũt eẽt vlcra padũ
in loco noſtro apð viqueriã guardianꝰilliꝰlo⸗
caeũ aſſociauit duobo fribi:qui hẽbanc trãſire
vltra ipᷣm flumẽ vt irẽt papiã:ipᷣi vero frẽs ha⸗
bebãat bulletã trãſeundi:qꝛ ꝓpter ſuſpitionẽ pe

ſtis poꝛtinarij hñt pᷣceptum ſub pena furcene

—

t aliquẽvenientẽ de loco ſuſpectoꝛ q nõ

vltramontanꝰqui neſciebat ꝙ opoꝛterʒ hre di⸗

cxã bulletã ꝑrexit cũ ipᷣis fribo ſine illa:vñ poꝛti

narij cũ recepiſſent in poꝛtu illos duos ſocios
eiꝰ:q hẽbant bulletã iterrogauerũt eij vbi hr̃et
bulletã ſuã. Ipᷣe aũt fr̃ qꝛ erat laicneſciebat bñ
loqͥ latine:nec etiã vulgarit᷑ in lingua nr̃a.Sʒ
hũiliter ſignis ⁊ verbis quibo poterat rogabat

amoꝛe virginis vt eũ trãſire ꝑmitterẽt. Illi vo

ↄſentire noluerũt:vñ ipᷣm ſolũ in ripa dimiſe⸗
runt.Tũccogitãs iſte pauꝑculꝰꝙ oino opoꝛ⸗
tebat eum traſire:ſi volebat ire ad ꝑtes ſuas:ex
traxit tunicã quã habebat ſub habitu.Et quia
habebat perã in qua deferebat duos panes cũ

vno vaſculo vini vt poſſet ꝑ viã pꝛandere:liga

uit dictã perã ad collũ deinde miſit tunicã ſuꝑ
aquã padi:⁊ poſtmodũ ſalijt ſuꝑ ipſaʒ tunicã.
Sed deo ſic diſponẽte fundũ petijt ipᷣiꝰflumi⸗
nis:ðinde ſuꝑ aq̃s venit:⁊ mediꝰſuꝑ aq̃s ſtãs

ac mediꝰſub aqua:ꝑgebat ab alia ꝑte flumis:

⁊ qꝛ illa pera quã habebat ad colluʒ ipediebat
ipᷣm diſſoluit eã:⁊ poſuit ſuꝑ humeros:⁊ ꝑge⸗

bat recto tramite verſus poꝛtũ nihil deſcẽdẽdo

quãuis velociſſime ⁊ cũ maximo impetu cur⸗
reret pᷣdictꝰfluuiꝰqͥ eſt ibivalde latus.Uidens
aũt tunicã ſuã deoꝛſuʒ ferri ab impetu aq̃ꝝ cu

currit poſt eã ⁊ ip̃am appᷣhendit ⁊ ſecum detu/⸗

lit:⁊ redijt ꝑgẽs ↄtra aq̃s ad iter qðᷣ ceꝑat bñs

manꝰiunctas ad deũ cum coꝛde eleuatas:⁊ ſic

tranſijt ipʒʒ fluuiũ citius qᷓ; poꝛtinarij cũ naui:
q;uis ante ip[ʒ icepiſſent traſfretare:⁊ ipᷣe moꝛã
traxiſſet in extrahẽdo tunicã ⁊ ſe aptando. Iteʒ

in eũdo poſt tunicã ſuã.Quod miraculũ młti

viderũt qᷣ erãt in naui.Et ipᷣe fratera papia ve⸗
nit ad iſtũ locũ ſancti Angeli apud Mediola⸗

nũ:aſſociatꝰa duobo fribeꝓuincie Janue:⁊ ab

iſto loco fuit aſſociatꝰ ab alijs duõb fratrib
verſus ꝑtes ſuaſ. Multa alia ſtupenda:ſuper
tociꝰnature facultatẽ facta ſunt ꝑ virtutẽ fidei
de quibo ſolum aliqua referã cauſa bꝛeuitatis.
peto gate o natura: an cũ oipotẽtia:tua:⁊ om
nib influentijs celeſtibo poſſis cecoviſum reſti
tuere. Et certe clamat Areſt.de quo inqͥt Cõmẽ
tatoꝛ ſuꝑ tercio de aia.Credit᷑ ꝙ iſte homo fuit
regula in natura:quẽ natura iuenit ad demon

ſtrandũ vltimã perfectionẽ in ſcientia totiꝰ na⸗
ture:hec ille.Dicit ergo ipſe Areſto.co gnitoꝛ vir
tutis nature in poſtpᷣdicamentis. Apꝛiuatiõe

ad habitũ:impoſſibilis eſt regreſſus ꝑ naturaʒ

Sed o fides ſanctiſſima:nũquid tu potes cec

lumen pᷣſtare.Certe ſic:⁊ dimiſſis alijs quaſi in
numerabilibb exemplis:ponã illud quod habe

tur in legenda ſancti Dionyſij philoſophi athe

nienſis ariopagite:ſciliq cum Paulus ache

nis diſputaret cũ Dioniſio tũc ĩ illa ciuitate do
ccoꝛe ⁊ magiſtro excellentioꝛe:⁊ eũ conaret᷑ ad fi
dem Chꝛiſti cõuertere. Semel diſputantib il⸗
lis accidit ꝙ quidã cecus a natiuitate quẽ Dio
nyſius cognoſcebat inde tranſitũ fecit tũc Dio⸗
nyſius dixit Paulo.Si mediate fide tua huic
ceco lumẽ confeſtim reſtituis:ad fidẽ tuam me
cõuertam.Cui Paulꝰ ſubridẽs ait.O Dionyſi
hoc facere minimũ eſt fidei chꝛiſtiane. Sed ta⸗
mẽ quia hoc petiſti:volo tibi fidei noſtre virtu/
tem demonſtrare. Uerũ qꝛ ſi ego verba aliqua
dicerẽ ad reſtituẽdũ lumẽ huic ceco: foꝛte alicui
ſuꝑſtitutioni imputares.Dictu hec verba.O ce

ce:pcipio tibi in virtute fidei (hꝛiſti vt viſuʒ re⸗

cipias.Que verba ſtatim vt Diony.dixit:ille ce
cus illuminatꝰeſt.Et ipſe ſanctus Diony.ad fi⸗
dem Chꝛiſti cõuerſus doctoꝛ chꝛiſtianoꝛuʒ eſt
effectus. x
Eñcũdo peto a te o natura potentiſſima:
9 an poſſis facere ceſſare ſolẽ ⁊ lunã a ſuo
motu:ita ꝙ generata nõ coꝛrumpant᷑ et
deſtruant᷑.Et darũ eſt ꝙ nõ.Nã inquit Phᷣus
ſecũdo de generatiõe.Motꝰſolis eſt cauſa gene
ratiõis ⁊ coꝛruptiõis oĩm rerũ.Et i.viij.phiſico
rũ. Motꝰeſt vita quedã omnibo natura ſubſi⸗/
ſtentibo:quo remoto niła natura ſubſiſtit.Ex pᷣ
dicis ergo patet ꝙ natura nõ põt facere ceſſare

motuʒ celi quin oia generata deſtruant᷑ ⁊ pere⸗

ant. Sed o fides potẽtiſſima:nũquid tu hoc ef
ficere potes:⁊ clarũ eſt ꝙ ſic.Naʒ Joſue.x.legit᷑:
ꝙ in virtute fidei Joſue pᷣcepit ſoli et lune vt ſe
firmarẽt ⁊ nõ currerẽt vel mouerent᷑ donec ipſe
victoꝛiam de hoſtib obtineret dicens. Sol cõ⸗
tra Gabaon ne mouearis:⁊ luna cõtra Haulõ.
ſtetitq; ſol in medio celi ⁊ nõ eſt motus ꝑ ſpaci
um vnius diei:⁊ ſimiliter luna.Et tamẽ ceſſan⸗
te motu pꝛedicto virtute fidei:non ceſſauit gene
ratio rerum:nec aliquã res create paſſe ſũt mo⸗
leſtiam. v
Ercio peto a teo natura potẽtiſſima:an
t facere poſſis ꝙ ignis in coꝛpoꝛibo infe/
rioꝛib ſibi iunctis nõ immittat caloꝛeʒ.
et carũ eſt ꝙ non:dicente philoſo.j. Mecha.ꝙ
vnũquodq; naturaliũ entiũ ſemꝑ vtit᷑ natura
ſibi ꝓpꝛia.⁊.vij. Phiſicoꝝ idẽ ait. Agens natu⸗
rale agit neceſſario:vt ignis ſemꝑ calefacit. Et

iiij. Ethi.dicit.Qualis quiſq; eſt:talia operatur

Ex quibo patet ꝙ natura facere nõ poteſt quin
ignis calefaciat illa que in eo ponunt᷑. Sed o fi

f.

anr ſcbucho

dinfornactart

deotgnefoꝛna

gecinatilit

nomanenes d
Tono

4 faccte)

ꝛadal
danüeſt n.
Pbiſi ſatun

ſanng tenditd
cclo? müdo.?

deloco ad loch
Ges vottiſun
Gorn tc ſi⸗
babueritista
renns hulem
poſſibllcentnt

s gederroian
Mapdanture

Waöwon⸗
Ulans deünb
cundiinde
Moꝛaucrit
hoi reriuel
dudera Qig
fltatimari
feoranitcum
Cdoad
Peruptawe
Etbocmrn
icemteſtat
deus ofl
fimtnohab
inſioceou
(ſſentquap
tſunrinterar
mencoschen
renededuti.
nis volense
Ppos chriſtia
nrineuang
Oens mon
lis. fluic e
ſenmarer
busdicns
lnncola.O
Küvcacem
cuſuuboc
dantvoſe
eammusrn
ferſinedu
nescheſte
cheiſtann

cntia otb
d cognide
6. Apriuani
lusnatum;
umporse
salsguſin
ludqnoieh⸗
bloſophi Uche
n Paulus Ahe
illaaneuedo
chonarckagſi
dipunmin l
urutquidi
anſearthe dio,
ſi nuhe
4ſici munne
a doonfi
ſtiane Seltn,
taoſreyim/
va alig⸗
wefonalau
dA reda O
nru
n Dar
s domadfi
cheianoruzcſt
1
npornoſima:
lrlunia ſuo
wmmnpanta
nguit phs
c awaagene
ii l
Dnmn ſid
nſubiiſti.r)
tfnare aſane

Emunt :e;

uidu boc
perlg:
lcr lunert ſe
mt donecloſe

ſens Gol/

cim Hali.
motus ea
Sumiiſin/
dnſaulne
rpnſeſ̃ no/

morl
laloꝛg.
Mha

nit natuns

ans nan/
efius
guopam
holckun

des ſanctiſſima:nũquid tu hocefficere vales:?
certũ eſt ꝙ ſic. Tegit᷑ em̃ Dañn.iij.ꝙ cũ Ananias
BBjʒzarias ⁊ Miſael nollẽt adoꝛare ſtatuã quã fe
cerat Nabuchodonoſoꝛ:ipſe rex fecit eos pꝛoij⸗

ci in foꝛnacẽ ardentiſſimã:qui fidẽ habentes in
deo:ignẽ foꝛnacis ingreſſi nõ ſenſerũt caloꝛem:

nec in aliqͥ leſi ſunt:ſed in foꝛnace tanq; in roſa⸗
rio manẽtes deũ laudabãt. Z

Uand peto ateo natura. Nunqdvales
q facere vt mõtes ꝑ ſe:a ſeipſis moueant᷑
⁊ ad alia loca cõtra naturã trãſferant᷑.et

darũ eſt ꝙ nõ. Nã nihil agit otra naturã ſuã.j.
Rd i. Natura aũt mõtiuʒ; eſt grauis:⁊ grauia
e

emꝑ tendũt deoꝛſum vt inqᷣt Areſto. in. iiij. de
celo ⁊ mũdo.⁊ ideo nõ poſſunt eleuari ⁊ traſire
de loco ad locũ ꝑ potentiã naturaleʒ. Sed o fi⸗

des potẽtiſſima:nũ quid cu hoc facere potes:et
darũ eſt ꝙ ſic. Nã Matchei.xvij.dixit dñs. Si

habueritis tantã fidẽ ſicut granũ ſinapis:⁊ di⸗
xeritis huic monti:trãſi hinc.cranſibit:⁊ nihil i⸗

poſſibile erit vobis:? Mar.ix.etiã dixit.Si po
tes credere oĩa poſſibilia ſunt credenti.Que ver
pa ꝓbantur exemplo Alexãdri magni: qͥ cũ ve/⸗
niſſet ad montes caſpios:⁊ petiſſent filij capti/⸗
uitatis decẽ tribuũ:licentiã ⁊ adiutoꝛiũ ab eo ex

eundi inde:cognita cauſa induſiõis eoꝝ.ſ.ꝙ qꝛ

adoꝛauerãt vitulos aureos quos fecerat Jero

boã rex iſrael ⁊ receſſerant a deo deꝰ eos ibi in⸗

duſerat. Alexander reſpondit ꝙ artius eos in/

duderet.Cũq; eos includere vellet:videns ditf⸗
ficultatẽ maximã ⁊ bumanã potentiã nõ ſuffice
re:oꝛauit cũ magna fide deũ iſrael:vt opus illð

compleret.⁊ ecce ſtatim acceſſerunt ad ſe inuicẽ

pꝛerupta montiũ:⁊ factus eſt locus imeabilis.
Et hoc miraculũ habetur in geſtis Alexãdri:et

idem teſtat᷑ Joſephus dicens. Quid facturꝰ eſt
deus pꝓ fidelibs ſuis:ſi tantũ fecit p infideli cha

ritatẽ nõ habente.Aliud exemplũ habet᷑.ſ.ꝙ dũ
infideles quaſdã vꝛbes chꝛiſtianoꝝ ſibi ſubie/⸗

aſſent quaꝝ vna dici Baldac:⁊ alia thauriſiũ

⁊ ſunt inter armeniã ⁊ perſidã ſite:pꝑmittebãt ta
men eos chꝛiſtiano moꝛe viuere dũ modo ſolue
rent tributũ.Quadã aũt die rectoꝛ illius regio⸗
nis:volens extingueꝛe xpᷣianos:vocauit epiſco
pos chꝛiſtianoꝛum dicens. Chꝛiſtus veſter di/⸗
xit in euangelio Matth̊.xj.ꝙ ſi habueritis fidẽ
dicetis monti ꝙ ꝓijciat ſe in mare:⁊ obediet vo
bis.Nüc ergo aut hunc montẽ faciatis ꝓijcere
ſe in mare:aut omnes vos interfici facaz. Qui⸗
bus dictis cum epiſcopi ⁊ alij xpᷣiani ſtarẽt me/
lancolici.Quidã chꝛiſtianus ſimplex ⁊ idiota:
ſed veracem habens fidẽ interrogauit ep̃os:an

chꝛiſtus hoc dixerit in euãgelio.Quib reſpon/

dentibo ꝙ ſic:ille inquit.Ex quo chꝛiſtꝰ hᷣ dixit:
eamus ⁊ pꝛecipiamꝰ mõti ꝙ pꝛoijciat ſe in ma⸗
re:⁊ ſine dubio obediet nobis.Eũtes ergo om/
nes chꝛiſtiani cũ epiſcopis ille bonꝰ ac ſimplex
chꝛiſtianus plenus fide cũ martello montẽ per

XCVII

cuſſit dicẽs. O mons pꝛecipio tibi in noie dñi
noſtri Jeſu xpᷣi ⁊ ĩ vᷣtute fidei xpᷣiane:vt ꝓijcias
te in mare:ſtatimq; cũcis fidelibo ac infidelibꝰ

aſpiciẽtibo:ille mõs in mare ſe ꝓiecit.Ex quo ꝓꝑ
digio ipſe rectoꝛ pᷣdicte regiõis noie califfus:qᷣ
eęgrat potifex ſũmꝰilliꝰgentis:ad fidẽ xpᷣianã cuʒ

popło ſuo cõuerſus eſt:⁊ baptiʒatꝰ Et hoc mi⸗
raculũ retulit Marcus Micolai polo venetus

de viſu: qui tũcerat in parcibo illis.O igit᷑ potẽ

tia igẽtiſſima fidei noſtre.O vᷣtus incõꝑabilis
O excellẽttia iexplicabilis:pfecto omnẽ nature
create potẽtiam pꝛecellis. 22
Uinto peto a te o natura nũqͥd cũ om̃i
q potẽtia tua poſſis demões ab obſeſſis
coꝛꝑibo effugare.Et certũ eſt ꝙ nõ. Naz

dicit Job.xlj.de dyabolo. Nõ eſt poteſtas ſuꝑ

terra:que cõparet᷑ ei:qui factꝰ eſt vt nullũ time⸗
ret.Sed tu o ſanctiſſima fides:nũqͥd hoc effice

re vales.Et claruʒ eſt ꝙ ſic:ſicut teſtat᷑ dñs nr

Marci vltimo.Et omiſſis alijs exẽplis capia
mus illud:qð ponit Greg.in.j.li.dialogoꝛũ.ſ.

ꝙ matrona quedã nobilis habebat nurũ:que

ifra bꝛeue tẽpus:quo filiũ ei acceperat:cũ eadẽ
ſocru ad dedicationẽ oꝛatoꝛij ſancti Sebaſtia
ni fuerat iuitata. Nocte vero eadem voluptate

carnis deuicta:ſe a viro ſuo abſtinere nõ potu

it.Mane aũt facto:licet ↄſcientia ſibi diccaret:

ne ad dedicatiõeʒ cum illa imũditia iret:tñ ve⸗

recũdia mota:⁊ magis erubeſcẽs hoies qᷓ; deũ
ꝑrexit ad dictã dedicatiõeʒ.Mox aũt vt oꝛato⸗
riũ itrauit arrepta a dyabolo:⁊ miłtũ vexata ſu
um crimẽ publice omnib reſerebat. Tuncpa
rẽtes eius indeuoti eaʒ duxerũt ad maleficos:
qui incãtatiõibo ſuis illũ demonẽ cum expelle⸗

re vellent:diuina virtute vna legio demonũ in

illã itrauit:⁊ ex tunc cepittot diuerſas emittere
voces:quot eam demones poſſidebãt. Tunc
parẽtes penitẽtia ducci:eam cum maxima fide
ad foꝛtunatũ epᷣm ꝑduxerũt.Qui cum ingenti

fide deum oꝛãs:⁊ nihil in fide heſitans:illos a

muliere demones effugauit:⁊ liberã parentib⸗

reddidit Omagna fidei potentia:que vno ſen

6666., demones effugauit.
EErrto peto a te o natura:an poſſis moꝛ⸗
ſ tuos ſuſcitare:cũ omnipotẽtia tua.Et
certũ eſt ꝙ nõ:dicẽte Areſto.in li.ð ſecre
tis ſecretoꝝ ad Alexandrũ. Nequaq; ꝑ naturã
eſt reditus vite poſt coꝛꝑis coꝛruptionẽ. Sed
tu o fides ſanctiſſima:nunquid potes moꝛtu⸗
os ad vitam reuocare.Et claruʒ eſt ꝙ ſic: nam
Matth.x.dicit᷑. Moꝛtui reſurgunt:ſollicet in
virtutute fidei xpᷣiane.Et omiſſis multis exem
plis referamus illud quod legi in collatiõib⸗
Johãnis caſſiani ſcilicet ꝙ dum quidã Phi⸗
loſophi dicerent ſcientiam ſuam eſſe certioꝛẽ qᷓ;
fideʒ chꝛiſtianã. Abbas pafnutiꝰ:vł ſᷣm alios
Abbas Macharius dixit.O Philoſophi ꝓ⸗
bate qð dicitis ꝑ reſuſcitationẽ alicuiꝰmoꝛtui:
0 2

BGermo

ego ſimiliter pꝛobabo fidem meaʒ. Reſpon⸗
derunt Philoſophi dicẽtes. Non poſſumus.
ait enim pꝛinceps noſter Areſto.iiij. Metha⸗
phiſice hoc eſſe impoſſibile ꝑ naturã.Lũcpᷣdi⸗
ctus Abbas congregato populo iuit ad cimi/

teriũ vbi iacebãt coꝛpoꝛa moꝛtuoꝝ ⁊ in pꝛeſen/

tia totius populi faciens extrabi coꝛpus vniꝰ

moꝛtui damauit dicẽs.O anima huiꝰmoꝛtui
pᷣapio tibi in virtute fidei xpᷣiane:vt venias in
hoc coꝛpoꝛe:⁊ a moꝛte ad vitaʒ reſuſcites illud
Minrabile dictu:ſtatim pᷣcepto facto ille reſur/⸗

rexit:qͥ diu moꝛtuus extiterat. Quo miraculo
ſupꝛa oẽm nature virtutẽ facto.philoſophi ad
fidem cõuerſi ſunt.Ex quibb omnibo ptʒ excel⸗
lentia fidei catholle.
Uantũ em̃ placeat deo patz ꝑ illud qð
q inquit Dauid PS. xxxij. Omnia opera
eius in fide.⁊ loquit᷑ de deo. Oia etiam
magna opera meritoꝛia ſunt in virtute fidei fa
cta:vt inquict Paulus ad Hebꝛe.xj. Fide enim
Abel offerebat pᷣmitias deo Beñ.iiij.Et ex hoc

illi placuit.Fide Noe ꝑ archam ſaluatur. Genñn.

vj. ⁊. vij. Fide abꝛahã egredit᷑ deterra ſua.Geñ.
xij. Fide Loth de ſodomis liberat᷑ Geñ.xix.Fi
de Iſaac imolari erat ↄtentꝰ Gen.xxij.Fide Jo
ſeph vxoꝛi dñi ſui nõ conſenſit Geñ.xxxix.Fide
Moyſes flumina egypti in ſanguinem vertit
Exodi.vij.Fide ipᷣe cuʒ populo iſrael mare trã⸗
ſijt ſiccis pedib Exodi.xiiij.Fide aquas Ma
rach amaras dulces fecit Exodi.xv. Fide aquã
de H Exodi.xvij.Fide Joꝛdanis ſic⸗
cat᷑ Joſue.iij.?⁊ hierico cadit Joſuẽ.vj.Fide Joſ
ue feeit ſtare ſolem ⁊ lunam imobilẽ ꝑ diẽ natu
ralẽ Joſue.x.Fide Gedeon cũ.cccc.viris.centũ
vigintimilia madianitarũ ſuꝑauit Judic.vij.
Fide ſterilis peperit Samſoneʒ Judic.xiij.Fi
de Samſon mille viros ſtrauit.?⁊ aquã de ma
xilla habuit. Judicũ.xv. Fide Anna cõcepit.j.
Reg.j.⁊ NHelias fide fecit deſcendere ignẽ de ce
lo.iiij. Reg.j.? Heliſeus fide ſuſcitauit filiũ ſu
namictis.iiij. Reg.iiij.Fide ſol decem gradib
retrocedit.iiij. Reg.xx.ad oꝛonẽ Eſaie factã:ad
petitionẽ Ezechie regis Juda.Fide Thobias
illuminat᷑ Thobie.xj.Fide Daniel cuʒ tribus
ſocijs ſtetit in foꝛnace ignis illeſus Dañ.iij.Fi
de Daniel de lacu leonu liberat᷑ Dañ.vj.Fides
omia impetrat. Ideo Centuriõi dixit dominꝰ

Matchei.viij. Uade et ſicut credidiſti fiat tibi

⁊ Matth.ix.dixit młieri ſanguiflue Fᷣides tua
te ſaluã fecit.et lepꝛoſo curato ideʒ dixit Luce.
xvij. Et eadẽ verba dixit ceco illuminato Luce.
xviij.? Marie magdalene Luce.vij. Ex pᷣdieꝭ
igitur poſſumus cognoſcere fideʒ eſſe deo gra
tiſſimã ꝓ qua tam mirabilia operatur. E cõtra
vero eſt de infidelitate.quod patet quia infide⸗

libus cõminatureternam damnationẽ. Inde

Eccli.xvij.dici᷑ In gentẽ incredulaʒ exardelſcet
ignis.⁊? Apoca.xxj.ſcriptuʒ eſt. Timidis aũt ⁊

XV

incredulis pars illoꝝ enit in ſtagnũ ignis ⁊ ſul
phuris:⁊ ardebũt in ſecula ſeculoꝝ: In tantũ

aũt fides eſt ðo grata:q ꝓpter illã dat nobis be
nedicionẽ ſuã.Uñ ſaluatoꝛ ait Johᷣ.xx. Beati
qui nõ viderũt ⁊ crediderũt: vnde Paulus ad
Gal.iij.inqt.Qui ex fide ſunt benedicent᷑ cuʒ fi⸗

deli Abꝛahã.Nec mirũ ſi fides tãtũ chara ẽ deo

Nã ꝑ ipᷣam homo totaliter ſubijcit ei id qð eſt
pᷣcipuũ in ipſo.ſ.intelleccũ:dũ credit ea que ſunt
ſupꝛa capacitatẽ intellectus humani: ſeruãs il/
lud.ij.ad Coꝛinth.x. In captiuitatẽ redigentes

omnẽ intellecrũ in obſequiũ Chꝛiſti. Itẽ ꝑ fideZʒ

aia noſtra purgat᷑ a peccatis ⁊ fit munda:iuxta

illud Actuũ.xv. Fide purificãs coꝛda eoꝛũ traſ⸗
ſumptiue. de ↄſe. di.iiij. c. verus. Qui aũt diligic

coꝛdis mũdicia habebit amicũ regẽ: ſqʒ celeſteʒ
Pꝛouer.xxij.Itẽ fides eſt anulꝰ quo aia deſpõ

ſat᷑ deo. iuxta illud Oſee.ij.Deſpoſabo te mibii

fide.Ubi dicit gloſa. Sola fides eſt que in ſpiri

tuali mr̃imoio aiam deo copulat:⁊ ſibi ſponſã
facit. Idẽ em̃ ius ſeruat᷑ in ſpõſa ⁊ vxoꝛe. C. de

bonis q libe.l.nõ ſine rõne.Anulꝰ ergo fidei eſt

euidẽs ſignũ deſpõſationis aĩe cũ deo.ar.in.ca.

noſtrates.xxx.q.v.Et ideo ſicut ſponſus diligit
ſponſam ſuã:iuxta illð Eſa.lxij. Gaudebit ſpõ⸗

us ſuꝑ ſponſam.ita deus diligit fidelẽ animã

Per fidẽ etiã deus ihabitat ĩ aiab noſtrj.Un/
de Apłs ad Ephe.iij.ait.Exiſtimo em̃ xpᷣm ha⸗

bitare ꝑ fidẽ in coꝛdibo noſtris:⁊ ideo etiã inqͥt
fidelibo.ij. ad Coꝛinth̊.vj. Uos eſt tẽplũ dei vl/⸗

ui.O fide s ſanctiſſima tu es illa que oꝛatio⸗
nes noſtras facis a deo celeriter exaudiri:dicen

te dño Marci.xj.⁊ Matth.xxj. Quicqͥd oꝛanꝰ

tes petitis:credite qꝛ accipietis ⁊ fiet vob. Ecõ
tra vo fides multũ diſplicet diabolo:cui ſum/⸗
me diſplicet illud qð valde placet deo.Nec miꝝ

qꝛ diabolus diaot᷑ ſpiritus imundus. Matth.
xij.? Luce.xj.⁊ ideo ſibi placẽt imundicie:⁊ diſ⸗
plicẽt mũdicie:⁊ ꝑ ↄſequẽs anima mũda ꝑ fidẽ

Item qꝛ diabolus eſt adulter animaꝝ:taciens
eas foꝛnicari ꝑ peccatũ:non vellet qð in anima
eſſet anulus fidei ex quo impedit᷑ cũ ea cõmiſce⸗
ri.iuxta illud Job.xxiiij.Oculłs adulteri obſer/

uat caliginẽ.Sequit᷑ aũt in eodẽ.c.de demoni⸗

bus. Si ſubito apparuerit auroꝛa arbitrantur

vmbꝛã moꝛtis.Fides em̃ eſt auroꝛa verũ ſolẽpᷣ
cedens: ⁊ ideo diabolus eã exoſam habet:?⁊ ma
xime qꝛ ipᷣe fur ⁊ latro querit ſpoliare animã ſu

is donis gratijs ⁊ virtutib:qð facere nõ poteſt

qñ hõ habet in ſelumẽ fidei:ꝑ qð videt inſidi⸗

as diaboli:⁊ ſe ab eis cuſtodit. Et iðᷣo ſaluatoꝛ

alt Joha.iij.Omnis qui male agit odit lucem:

7 nõ venit ad lucẽ vt nõ arguant᷑ opera eiꝰ.Que

verba poſſunt exponi de diabolo ⁊ de luce fidei
Scit etiã diabolus ꝙ fides eſt oculus anime.·

7 ideo qꝛ ipᷣe vult ↄtinue pugnare cũ ea:cũ qua

habet collucatione vt dict ad Ephe.vj.querit
ſemgꝑ eruere ipſi oculũ vt homo cecatus nõ vi⸗

.

genrtödeten

Mubd n

acuumnsrſi

lumnoſtreme
pei naſ Fie

oſttium viran⸗
umend ,
dem:qrgen
gnteffechiſt
ſuncaütven
hatoꝛan delie

chektorns ⸗

quo auſſus
pertiapalli⸗
giepontſigu
anicnard iceo
1ucr Gis

Umminpaceſin

toſupucnent
crtitidco n
Vulopee ponnt.
Nekidclinun

Phmnäſtinlig

Auansgon
ſeſſispfideſ

Vß.deflioch

omiann un.
lureni teip⸗
blliſimmũſalun
uicgloſaſup⸗
Stfandarwenan

PPoxrxkſtſhego
Nr Zodanant

Wedicat cordͤ
Perrü diat⸗
tumm? huma
fauſtüſn

Perfigent. Ob
crclünoſtron
ſineteviderene
Ccss UNamina
theiir Sodm

Oollicon. Si

loꝛatinopot
lodanſſimo:

ſſt vllbills ſi

nobis inuuſid
Umenag .
ſolltercegen
rmeniſiqua
ctoarederen
irnonöe
lecgafigeprin
Initfiade
Kihescln
nnheltafide

conde ini
Auaurdigr
begltekg
gvo udeſ
Höladotemi
Schgpenſpin
vrtſbionſ
eno L&
Papofack
dgrin.
Mnins dugt
Sendcdeſdo,
Gtfddi amms
u noſt. U
moantna⸗
ev auinqt
lüda vi/
u guc oꝛano/
ccaudir dicen
Ouicqdonne
üadob.
ubolo: lſom
deo. ſieewi⸗
mndus Manb.
nundiaer dii/
nu müdag fdt
nimar uaens
aqömnanims
ta eacmiſce/
dultmobſer/
ic dedanon,
oruarbittanm
rorn veni
ſambubtruſid
oluart um ſ
ſriolen

Hhoſalato?
crocltlucem:
cpene O
t deluceficl
culus anim
cc ca:ci ⸗
le ana⸗
crus

Foliũ

deat quõ debeatſe ab eo ðᷣfendere. Et facit ſicut
coꝛuus:qͥ ſemꝑ pᷣmo currit ad excrabẽdũ ocłm
cadaueris:⁊ ſimiliter ipᷣe currit ad eruendũ ocu

lum noſtre mentis: de quo Chꝛiſo.ſuꝑ Mat⸗

cheũ inqͥt. Fides religiõis catholice lumẽ eſt aie

oſtium vire eterne:⁊ tonꝰ veritatis ſtabile fun/
damentũ.Ideo etiã diabolus exoſam habet fi
dem:qꝛ ꝑ eam expulſus eſt a mundi dñio. ſaz

XCX

minatio mentis ad fũmam veritatẽ: vñ Berñ.

ſuꝑ Cañ.ait.Quid nõ iueniet fides.attingit in

acceſſa: depᷣhendit ignota: cõpꝛehẽditĩmenſa:

Aappꝛehẽdit nouiſſma. Ipſaʒ deniq; eternitatẽ

unte fidẽ chꝛiſti regnabat ⁊ colebat᷑ ꝑ idolatriö.

uatoꝛ ait de fide ſua.Nũc pꝛinceps huiꝰmundi

eijciet᷑ foꝛas.Et ideo ſicut canis timet baculum
quo ꝑcuſſus eſt:ita diabolus fidẽ. maxie quia

per eã expellit᷑ ab anima hoĩs.Fides em̃ in arce

Munc aũt verificatũ eſt illud Johan.xij.vbi ſal

gie ponit ſignũ regis celeſtis ⁊ introducit iᷣm ĩi

anima:⁊ ideo fugat diaboluʒz:⁊ verificat᷑ illud

Luce.xj.Cũ foꝛtis armatus cuſtodit atriũ ſu⸗

eo ſuꝑuenerit ⁊ vicerit eũ:oia ſpolia eius diripi

et ⁊c̃.⁊ ideo inquit Augu.in li.ð baptiſmo par

uuloꝝ:⁊ ponit Magiſter in.iij.di.xix.c.j.di.Si

unm in pace ſũt oĩa que poſſidet.Eũ aũt foꝛtioꝛ

recte fidei intuitu in ſũllũ reſpicimus qͥ ꝓ nobis

pependit in ligno:a vinculis diaboli ſoluimur

ſuo illo ampliſſimo ſinu circũcludit. Trãſgre⸗

diturq; fides rõnis hũane fines:⁊ nature vſuʒ:
ac terminos experientie.hecille. Ipa quoq; fi⸗
des aiam noſtrã charitate ⁊ diuino amoꝛe iflã

mari facit. Unde Greg. ſuꝑ Eʒzechielẽ.⁊ ponit᷑

a Magfo in.iij.di.xxiij.ait.liſi fides pꝛius te

neat᷑ nullatenꝰ ad ſpiritualẽ amoꝛẽ attingit᷑:nõ
cem̃ charitas fidem:ſʒ fides charitatẽ pᷣcedit:qꝛ

nemo põt amare qð nõ credit.hec ille.Et ſimili
ter facit nos bene operari cũ charitate:qꝛ fides
ꝑ dilectõeʒ oꝑat᷑:ad GBala.v.⁊.xxviij.q.j.c.vxoꝛ.
⁊ de ſacra vnctio.c.vnico.S.quia vᷣo. Fides q̃ʒ
eſt illa ſine q̃ nullũ opus nobis valet ad ſalutẽ
c. firmiſſime.ð here.⁊.j.q.j.c.firmiſſime.⁊.xxvj.
q.j.c.oĩs.S.ex his.⁊ de ſũma trini.⁊ fide catho.
c.firmiter.S.vna eſt.⁊ ꝓbat Auguſtinus.xix.de
ciuitate dei.c.xxiij. Adueniẽte aut fide:oĩa oꝑa
noſtra nobis ꝓficua ſũt ⁊ viua atq; meritoꝛia:

ſi tñ ſint de genere bonoꝛũ:⁊ bene circũſtantio

Eiectus quoq; fuit diabolꝰ a coꝛpibo ab eo poſ

ſeſſis ꝑ fidẽ Chꝛiſti:vt ptʒ Matth̊.xij.? Mar.

vij. de filia chananee: ⁊ de Aplis eijcentibo de/
monia in virtute fidei chꝛiſti Lu.ix. Abomina⸗

tur etiã fidẽ ipſe diabolus ſciens ipᷣam eſſe ſta⸗
biliſſimũ ſalutis noſtre fundamentũ de quo in
quit gloſa ſuꝑ.xj..epłe Pauli ad hebꝛe.Fides
eſt fundamentũ oim bonoꝝ:qð nemo mutare

poteſt:ſine quo nõ ẽ bona edificatio.⁊ Aug.ſu⸗

per Johan.ait.YFundamẽtuʒ iuſticie eſt fides
medicat᷑ coꝛda iuſtoꝝ.Et iteruʒ in li.de fide ad

Petrũ dicit.Fides eſt oim bonoꝝ fundamen⸗

tum:⁊ humane ſalutis initiũ.⁊ idẽ in li.xij.con

tra Fauſtũ ſcribit.Sicut oĩs laus attribuẽda ẽ

radici fructũ nutrienti:ita ⁊ fidei oẽm virtutem

perficienti.O beatiſſima fides tu es illumiatio

coꝛdiũ noſtroꝝ que nos videre facis deũ: queʒ

ſine te videre nõ poſſumus:⁊ iðo dixit ſaluatoꝛ

cecis illuminãdis coꝛꝑaliter ⁊ ſpũaliter Mat⸗

thei.ix.Scðm fidẽ veſtrã fiat vob:⁊ aperti ſunt

oculi eoꝝ.Si em̃ etiã de ſe viſibile ⁊ optime co⸗

loꝛatũ nõ poteſt videri ſine lumine:etiã ab ocu⸗

lo clariſſimo:qꝛ vt ait Phs.ij.de aĩa. Coloꝛ nõ

eſt viſibilis ſine lumine. Multo minusdeus a

nobis inuiſibilis põt videri ſine lumine fidei.

Lumẽ nãq; rõnis noſtre nõ eſt tãte acuitatis vt

poſſit excedere naturalia:⁊ ſupernaturalia illu/

ſtrare niſi quantũ lumie fidei adiuuat᷑. Fac em̃
fides credere nõ viſa.c.in domo.ð peni.di.iiij.et
vbi ratio nõ poteſt attingere ipᷣa ſu pplet defecũ

eius.c.reuera.de ↄſe.di.ij.Nulla em lux darioꝛ

recta fide:vt in epiſtola.inter claras.C.de ſũma

trini.? fi.ca.de qua inquit (hꝛiſo.ſuꝑ Matth.

Fides eſt lampas.qꝛ ſicut lampas illumiat do

mmũ:ica fides aiam.? Augu.dicit. Fides eſt illu

nata.Uñ Aug.ſuꝑ ulð apoſtoli ad Roma.iij.

Arbitramur iuſtificari hoĩez ꝑ fidẽ:ait. Bona

ante fidẽ inania ſunt:vbi em̃ fides nõ eſt:vere
bonũ opus nõ eſt.⁊ icerũ dicit. Si bona vide⸗
bant᷑ anteq; crederes:currebas quidẽ:ſed pᷣter

vlã currẽdo errabas potiꝰqᷓ; ꝑueniebas. Ubi
gũt vera fides eſt neceſſe eſt charitatẽ eſſe. Ubi

aũt charitas eſt:oĩia oꝑa pladita ſunt ðo.Fides
ctiã viuificat aĩiam noſtra.vñ ſaluatoꝛ ait Jobᷣ.
xj.Qui credit in me etiaʒ ſi moꝛtuꝰfuerit viuet.
Eſt autẽ fides ſimilis caloꝛi ſolari:cuiꝰvirtute
reuiuiſcũt plante.Item coꝛdi totũ coꝛpus viui
ficanti:⁊ radici totius arboꝛis vitã cõſeruanti.
Fides etiã diſtinguit electos a repꝛobis:iuxta
illð ad Roma.iiij. Signũ accepit circũciſiõis:
ſignaculũ iuſticie fidei.Fideles ergo ſꝑ poꝛtãt
inſignia dei:in ſignũ ꝙ ſunt ex parte eius. In⸗
fideles aũt inſignia dyaboli quia ſunt de uũlis
de quibo inquit Salomon Saß.ij. Imitant᷑
aũt illũqui ſunt ex parte illius. Eapter maxi⸗

mũ damnũ incurrit qui ipᷣam fideʒ amittit.vñ

Seneca ad Lucillũ ſcribit.Fidẽ qͥ ꝑdit:nõ põt
vltra perdere.Et iteruʒ ad eundẽ Epla.xxxvij.
ait.YFides ſanctiſſimũ humani pectoꝛis bonuʒ
eſt. Separat q̊ʒ fides ſapiẽtes ab inſipientibo:
iuxta ilud Apoca. xiiij. Hic eſt fides ⁊ ſapiẽtia
ſe zaongu cuſtodiunt mandata dei:⁊ fidem
Jeſu.Sicut ergo fides oſtendit qui ſunt mili⸗
tes xpᷣi:⁊ qͥ dyaboli qꝛ ait dñs Luce.xj.Qui nõ
eſt mecũ.ſq; ꝑ fidem:ↄtra me eſt. Quod etiam

notatur in.l.celicolarũ.C.de iude.ita etiam de/

monſtrat qui ſint ſapiẽtes ⁊ ſtulti. Radix eniʒ
ſapientie eſt fides Eccleſiaſtici.j.Fides etiã im/
petrat nobis remiſſionẽ peccatoꝝ:vñ Acxc.x.ðꝛ
de Chꝛiſto. Huic oẽs ꝓphete teſtimoniuʒ ꝑhi⸗
03

Bermo

bent remiſſionẽ peccatoꝝ accipere ꝑ nomẽ eiꝰ:

oẽs qui credũt in eum. Et Matth.viij.ſcriptũ

eſt ꝙ videns Jeſus fidẽ uloꝝ q offercbant ſibi
ꝑalicicũ curandũ:dixit ei.Cõfide fili remittunt᷑

tibi pctã tua.Ubi gloſa inquit.Ecce q̃ntũ valet

apud deũ fides ꝓpꝛia:cui tantuʒ valuit aliena.

Has aũt oẽs ⁊ multas alias fidei vcilitates cõ
ſiderans Auguſtinꝰinquit in libꝛo.de verbis

dñi.Nulle maioꝛes diuitie:nulli theſauri:nul

li honoꝛes:nulla huiꝰmũdi maioꝛ eſt ſubſtan

tia:qᷓ; fides cacholica que peccatoꝛes hoĩes ſal
uat:cecos illuminat:ĩfirmos curat:cathecumi
nos baptiʒat:fideles iuſtificat:penitẽtes repa⸗
rat:iuſtos augmẽtat:martyres coꝛonat:virgi⸗
nes ⁊ viduas ↄpᷣuat:clericos oꝛdinat:ſacerdo⸗
tes cõſecrat:⁊ in eterna hereditate cum ſanctis
angelis collocat.hec ille.Qui etiam in libꝛo.de

ſpeculo.c.j.rogat deũ dicens. Obſecro mibicoꝛeb

diã tuã:⁊ ſupplex imploꝛo cunctoꝝ fons ⁊ oꝛi⸗
go bonoꝝ largitoꝛ ⁊ cõſeruator virturũ deus:

adauge mihi fidem ſe anctam:reccam: imacula⸗/
tam:fidem erudita:catholicã:⁊ pꝛudentiſſimãa

feruentẽ:inſuperabilẽ:⁊ oꝛthodoxam:que ĩ me
omne qð tibi placet ꝑ dilectionẽ:⁊ humilitateʒ
operet᷑.que vinci nequeant inter verba alterca⸗
tionis:in die ꝑſecutionis ⁊ neceſſitatis adiuua
dñe credulitatẽ meã. Sciebat em Auguſtinus
ꝙ fides eſt illa que tenet hoiem in gratia diui⸗
na:iuxta illud ſecunde.ad Coꝝj.j. Tam et fide
ſtatis. Item ꝙ deus apparer eis qͥ fidẽ habent
in illũ.Sap.j.⁊ ꝙ beneplacita eſt ei fides ⁊ mã
ſuetudo. Eccłi.j. Nos igit᷑ fideles gandeamus
de dono fidei nobis a deo collato:dicẽtes cuʒ

beato Thobia ſui libꝛi.cij. Uitam illam expe⸗

qui fidem ſuam nunq; mutant ab o.
Delf ſignis quibus cognoſcitur verus chꝛi⸗

ctamus quã dominus deus daturus eſt his:

Ecunda ꝑs noſtri ſermonis dicitur ſi⸗
ſgnationis.videlicet quibo ſignis poſſu

mus cognoſcere illos qui habent verã

fidem.et licet dicat dũñs Mar.vltimo.Signa
aũt eos qui crediderint hec ſequentur. In noie
meo demonia eijciẽt:linguis loquẽtur nouis:
ſerpẽtes tollent. Et ſi moꝛtiferũ quid biberint:
nõ eis nocebit.Suꝑ egros manus imponẽt?
bene habebüt: Tamen ſi quis nõ habeat hec ſi
gna:nõ ꝑ hoc debet reputari nõ eſſe fideł. Hec
enim miracula erãt neceſſaria in pᷣmitiua eccle⸗
ſia que erat fundãda:modo vero iam ſtabilita
fide nõ ſunt ita neceſſaria vt inquit Nicolaꝰde
lyra ſuꝑ pᷣdicta verba ſaluatoꝛis. Septeʒ ergo
glia ſigna iueniunt᷑:ex quibuſ cognoſci põt an
quis habeat magnã vel paruã fidem. Pꝛimũ
eſt deo in oibus obedire etiã ĩ valde arduis qᷓ
vident᷑ eẽ cõtra rationẽ.⁊ huiuſmodi fuit fides
Abꝛahe:qui cum eſſet ſenex:et in ſenectute ha⸗
buiſſet filum vnicuʒ legitimi: ꝑ quẽ dixerat ei

deus ꝙ ſemen eius erat multiplicandũ: poſtas
cũ pᷣcepiſſet ei deus vt ipᷣm filiũ quẽ ſummope
re diligebat occideret:vt habet᷑ Geñ.xxij.voluit M

dictũ filiũ iugulare:⁊ tamẽ etiam ſi perabat ex di

cxo filio ſemẽ ſuũ multiplicari debere ßm pꝓmiſ⸗

ſionẽ diuinã. Et ideo de eius imenſa fide dicit

Beñ.xv.redidit abꝛahã deo ⁊ reputatũ eſt illi

ad iuſtici. Qð etiã recitat paulus ad Ro. iiij.ĩ
magnã Abꝛahe cõmendationẽ:vbi etiam ait:q;
ipſe Abꝛahã cõtra ſpem in ſpem credidit. Illi g
qui deo nõ obediũt nõ ſunt chꝛiſtiani veraces.

Igdeo Luce.vj.dicit dñs.Quid vocatis me do⸗/

mine:⁊ nõ facitis que dico. Ertalibo negans re

gnũ celoꝝ Matthei.vij. ait. Nõ omnis qᷣ dixe⸗

rit mihi dne dñe intrabitc in regnuʒ celoꝝ:ſed qͥ
bit in regnũ cellox.
EkErercundũ ſignũ eſt ꝓpter deũ tempoꝛalia
3 Ztemnere. Quõ em̃ in deũ credit:qui ſo
licitudie nimia tẽpoꝛalia querit. Cũ ipᷣe

fecerit voluntatẽ patris mei qui miſit me intra⸗

dicat Matthei.vj. Nolite ſoliciti eſſe aie veſtre

quid manducetis:neq; coꝛpi veſtro qͥd indua⸗
mini.Scit em̃ pater veſter qꝛ his oibo indiged.
Pꝛimũ ergo querite regnũ dei ⁊ iuſticiaʒ eiꝰ: et
hec oĩa adijcient᷑ vobis.Qui ergo nimis ſolid⸗
ti ſunt de acquirẽdis diuitijs:maxime religioſi
nõ ſunt veri fideles.Cũ dicat dñs Matchei.vj
Nõ poteſtis deo ſeruire ⁊ mãmone. Vbi gloſa
inqͥt. Mãmone ſeruire:deuʒ negare eſt.Ecõtra
aũt ſignũ eſt magne fidei parũ curare de tẽpo⸗
ralib bonis:ſed ſperare in dño.iuxta illud ꝓ⸗
pheticũ. Jacta cogitatũ tuũ in dño ⁊ ipſete enu
triet. Et hoc faciũt veri religioſi dicẽtes illð apłi

jad Thi.vlti. Habẽtes alimẽta ⁊ quib tega/
mur his ↄtenti ſumus.Et hãc magnã fidẽ ba⸗/
buit AI57 es de quo dicle Kanlu ad Hebꝛe.
ffe

xj. Fide Moyſes gradis effectus eſt:qͥ negauit
ſe eſſe filiũ filie pparaonis.magis eligeẽs affligi
cũ populo dei qᷓ; tẽpoꝛalis peccati habere iocũ

ditatẽ:maioꝛes diuitias exiſtimãſ theſauro egy

ptioꝝ impꝛoperiũ xp̃ᷣi.

Erciũ ſignũ eſt in aduerſis de deo ↄfide

t re.:ſicut fecit Jonathas vadẽs cum ſolo
aunmnmigero in exercitũ inimicoꝝ:vt eos i⸗
terficeret dicẽs. Non eſt diffiale dño ſaluare in

paucis:ſicut in multis.j.Reg.xiiij. Et idẽ dixir
Aſa rex Juda. ij. Paral.xiiij.?⁊ Joſaphat eiuſ⸗

dẽli.xx.? Judas machabeꝰ.j. Macha.iij. Hãc
etiã mirabilẽ fidẽ habuit Dauid vadẽs in noĩe
dñi cũ baculo orra philiſteuʒ.j.Reg.xvij.⁊ Eſ⸗
dras magis ↄfidẽs in oꝛatiõe qᷓ; in cõductu re⸗
gu.j.Eſdre.viij.⁊ ſocij danielis dicẽtes.qꝙ; deus
poterat liberare eos de camino ignis ardentis.
Danielis.iij. . B ʒ
QAUanrtũ ſignũ magne fidei eſt deo ad lon
qꝗq gam credentiã bona ſua tradere. Ma⸗
gnrni em pꝛinepes:magnã ⁊ longã volũt
credencis.Et ideo ſignũ eſt parue fidei: cũ bene⸗

==

facensfurſu
nenn Lond
ꝛcnucalte
eNcicſt
Cpiolnnonn
nt ſpbatn en
ckctuutl
Vinni
4 klonen.
enstepullan
flidaut. .
quatnbulan
nodeſperm⸗
ſidihobutbea
meocadentin
Poteſtingtatr
o bancfidigt
Poloröötrin
buosgd Me.
naoparun
mniſtcs⸗obtu
Migisee
deihermnd
Venemreper
Eni
6 foen
lumn
grijc guone
ſundo ſecſea
ſubtraberctho
nüinkidcinnrs
Grädenhö:
derarfiäed
maturnitan
morrallter)
deqtitad
eoin cſn
Inlterraim
Manbeird
Crazhommini.
Remeo.
Khin
* kend
ſttin
quiſhabent
lekloꝛes oan
Urfolg
ims ogno
Ohus boni
uunn d.lii,

Nangi⸗in
e ſunmnoe
ſenß wun
hendartrd
nmſtfttdit
ahunch ſl
us d Reii
dam
WV
ltanin,
Croensned,

Plnennsr
omnnis. die

n gor i
Anirmeim,

rNümenlia
Mardrguiſ
gen. Ce
ncſeenfr
hwagincna;
oinchgn,
rakane:
Wonimis ſolic/

manmertigold

is Maha
one o goſa
rcſt Mö
ur detipo⸗

luma Alud o,

iotipſencenn

dids l

111 qui aege

magnificde hok

Glnsa, Mehr.
Bckijnguu
lges affl
a bober loch
iünc

8de io ide
dis vmſo
nicor ttos
dio ſaluuriu
pbpercuh,
Ms un
1odvaure,
ea
ls orgenae.
6

deo gln
der , . ſi⸗
longene
eiila⸗

Foliũ

faciens vult ſua benemerita ſtatim a deo remu
nerari.Cõtra quẽ ðꝛ Ecci.xx. Hodie fenerat᷑ qͥs
⁊ cras expetit:odibilis eſt hõ hmõi.⁊
xx.c.ſcptũ eſt. Hereditas ad quã feſtinat᷑ in pᷣn
cipio:in nouiſſimo bñdictiõe carebit. Ideo ca/⸗
nit ꝓpheta.Expecta dñm ⁊ viriliter age.⁊ cõfoꝛ⸗
tet᷑ coꝛ tuũ ⁊ ſuſtine nmim. 25
Uintũ ſignũ magne fidei eſt in poſtula
q tione nõ deficere:licet nõ ita cito exaudi
aqmur. Et ideo laudat᷑ chananea q toti⸗
ens repulſa nõ deſtitit clamare di. Mi ere mei
fili dauid. Matthᷣ.xv.Quãdo ergo ſumꝰ in ali
qua tribulatiõe ſignũ eſt magne fidei:ſi de deo
nõ deſperemꝰ:licet nõ ita cito liberemur.Et hãc
fidẽ habuit beatꝰ Job dicẽs.xiij.ſui li.c. Etiã ſi
me occiderit in ipᷣo ſperabo. Sine hac fide niłs
poteſt ingredi regnũ celoꝝ. Omnes em̃ ſancti
per hanc fidẽ gloꝛiam celeſtẽ cõſecuti ſunt: in tri
bulatiõibo ⁊ in infirmitatibo nõ deficiẽtes:de qᷣ
bus ad Hebꝛe.xj. dicit᷑. Sancti per fidẽ vicerũt
regna:operati ſunt iuſticiaʒ:adepti ſunt repꝛo⸗
miſſiões:obturauerũt oꝛa leonũ:extinxerũt im
petũ ignis:effugauerũt aciem gladij:cõualue⸗
rũt de infirmitate:foꝛtes facti ſut in bello:caſtra
verterũt exteroꝝ ⁊c. y
Exrtũ ſignũ magne fidei eſt oẽs artichos
8 figei nõ timere:ↄfiteri etiã vbi eſt pericu
lum moꝛtj.Et ideo dicit Tho.ij.ij.q.iij.
ar.ij.q quotiẽſcunq; aliqui tacẽdo ⁊ nõ manitfe
ſtando ſe eſſe chꝛiſtianos cognoſcerẽt ꝙ ex hoc
ſubtraheret᷑ honoꝛ debitus deo vel ꝓximo:dã⸗
nũ infidelitatis ſequeret᷑:vtputa.Si qͥs interꝛo
garet᷑ de fide ⁊ taceret ac ex h̊ crederet᷑ non ha
beret fidẽ:vel ꝙ fides nõ eſſet vera:vel alij ꝓpter
taciturnitatẽ eiꝰ auerterent᷑ a fide talis peccaret
moꝛtaliter. Et b eſt qð inqᷣt Apłs ad Ro.x.Coꝛ
de credit᷑ ad iuſticiã:oꝛe aut cõfeſſio fit ad ſalutẽ
Ideo in.c.firmiter.de ſũma tri.⁊ fi.ca.dicit᷑.fir/
miter credimꝰ:⁊ fideliter ↄfitemur. Qua pꝛopt᷑
Matchei.x.dicit dñs.Qui me confeſſus fuerit
coꝛaʒ hominib:confiteboꝛ et ego eum coꝛã pa⸗
tre mon. KR
Eoptimũ magne fidei ſignũ eſt ad hono
8 renm dei multa bona facere. Cũ em̃ fideſ
ſiiet in anima:nõ põt cognoſci a nobis qꝙ;
quiſ habeat magnã aut paruã fidẽ niſi ꝑ actꝰex
terioꝛes ꝑ quos inferioꝛes cognoſcuntur.vt ait
Areſto.in.ij. Pꝛioꝝ.⁊ in.ij.de anima inqᷣt. Ha⸗
bitus cognoſcunt᷑ ꝑ actus.Et in.iiij.Mech.ait
Opus bonũ ⁊ maluʒ ab extra indicat q̃le ſit in
anima.⁊.iiij.Ethi.Qualis qͥſq; eſt talia dicit et
operat᷑ ⁊ ſic viuit.Et in.xij. Mecha.Actꝰ ſpecifi
cat habitus.Et in.j.de anima etiã dicit. Anima
ſimplex ⁊ intellectualis cognoſcit᷑ ꝑ motũ ⁊ ſen
ſum.⁊ ꝑ oꝑationẽ ſui coꝛꝑis. Et ibidẽ. Accidẽ⸗/
tia magna partẽ conferunt ad cognoſcendũ qð
quid eſt.⁊.xxvij.q.j.c.nec aliqua.dic gloſa. Per

exterioꝛa interioꝛ volũtas dignoſcit.ſacic.S.cer⸗

Pꝛouer.

tñ cenſent᷑ inimici.Et ideo inquit

uos.inſti.de re.di.l.naturalẽ.S.in his.ff.de ac⸗
qui.re.do.l.Fulciniꝰ.S.illud ſciendũ.ff.ex qui⸗
bus cau.in poſ.eat᷑. Et Ambꝛo.in libꝛo de offi
cijs alt. Habitꝰ enim mentis ꝑ ſtatũ coꝛꝑis co
gnoſci᷑. Pꝛoſper quoq; i libꝛo Epigramatõ:
epigramate.xxij.inquit.Ex operuʒ ſpecie clare⸗
ſcunt intima coꝛdis.De actib enim exterioꝛib.
habent hoies iudicare.Cle.exiui.de paradiſo.
§. cupientes.de.ver.ſigni.Quãdo igitur quis
nõ bene operat᷑:ſignuʒ eſt ꝙ nõ eſt verꝰfidelis.
Scriptuʒ eſt enim Jacobi.ij.Fides ſine oꝑib⸗
moꝛtua eſt.trãſſumptiue ĩ.c.fertur.⁊.c ſicut vxr
geri.⁊.S.opponit᷑.j.q.j.⁊ de peni.di.ij.c.ſi em̃.⁊
di. iij.S.illud.⁊ de ſacra vncci.c.vnico.S.qꝛ ve⸗
ro.Ex quibo omnibo colligit quidã pꝛedicatoꝛ
ꝙ aliqui ſacro bapciſmate renati habẽt fidem
viuam ſed tenueʒ ac macram.quia cum fides
viuat ex bonis operib ipi eam paſcunt tenuiſ
ſimo cibo ⁊ potu ſpirituali ⁊ viliſſima refectio⸗
ne:nõ dantes ei niſi modicuʒ aq; ⁊ panis oꝛdei
aut milij:vł ſimilaginis:ſeu furfuris:ideſt mo
dicis ⁊ parui meriti operibo eam cibantes.Alij
vero habent fidẽ viuã ⁊ pinguem:qꝛ eam opti⸗
me paſcunt abundantiſſimis ferculis:⁊ deli⸗
catiſſimis cibarijs:ideſt multis ⁊ maximi me⸗
niti operationibo. Alij aũt habent fidem moꝛ⸗
tuã:qꝛ illã nullis operib bonis paſcentes mo
ri fame ꝑmiſerũt.Sed alij iſtis deterioꝛes non
ſolũ fide ſuãʒz ſpiritualis cibi inedia extinguũt:
ſed etiam iniquis acionibo tanq; venenoſis ci
barijs eam pᷣfocantes interimunt. Et iſti licet
temerarie nomen ſibi xpᷣianitatis vſurpent:xpᷣi
Paulus ad
TLitũ.j.ð talibo xpᷣianis.Cõfitentur oꝛe ſe noſſe
deum:factis autem negant.Super que verba
Aug.inquit.Multos in xpᷣianis inuenimus
antichꝛiſtos:qui nõ verbis ⁊ coꝛde:ſed etiam
factis xpᷣm negãt.Talis eſt fides nõ xpᷣianoꝝ:
ſz demonũ. hec ille.Eapꝛopter dict Magiſter
ſen. ⁊ oẽs theologi in.iij.di.xxiij.? Alexã.ð ales
in.iij.parte ſũme in tractatu de.vij.pꝛecepto de
calogi.q.v.ꝙ aliud eſt credere deo:aliud crede⸗
re deum:aliud credere indeuʒ. Credere deo:eſt
credere vera eſſe que dicit:qð etiã mali faciunt.
Credere deũ:eſt credere illum eſſe:qð etiam de⸗

mones credunt ⁊ ↄtremiſcunt. Credere in deũ:

eſt credẽdo amare ⁊ ei vniri:ac illius amoꝛe be⸗
ne operari. Ideo Greg.in quadã omelia inqᷣt.
Ille veram fidem habet:⁊ vere credit:qui exer⸗
cet operando qð credit. Econtra vero de nõ be⸗
ne operantib dicitur Jacobi.ij.Sicut coꝛpus
ſine ſpiritu moꝛtuuʒ eſt:ita ſine operibꝰ fides.
O igitur maledicti peccatoꝛes dicite mihi. Nũ
quid vos eſtis xpᷣiani.Uultis ꝙ ego reſpõdeã
ꝓ vobis.Clamans cum lachꝛymis dico ꝙ nõ
eſtis fideles chꝛiſti ſed dyaboli filij. Scriptum
eſt enim Johãnis.viij.Cuius opera quis facit
buius ⁊ filius eſt. Si deſideras itaq; cogno⸗

ſcere fideles ab infidelibo:ad opera reſpice. Ait
em dñs Matth.vij. Ex operibo eoꝛũ cognoſce
tis eos. Ideo dicit᷑.j. Jobᷣ.ij. Qui dicit ſe in chꝛi
ſtum credere:debet ſicut le ambulauit et ipſe
Igelis ergo xpᷣianꝰcognoſcitur triplici

f ſigno pndpali. Pꝛimum dicitur imita

tionis.Tenentur enim omnes chꝛiſtia
ni imitari ipᷣm (hꝛiſtum magiſtrũ ſuum:qui
ait Joh. xiij. Exemplum dedi vobis vt quẽad/

modũ ego feci ita ⁊ vos faciatis.Et eiuſdẽ eus

gelij.xiiij.c.etiam dicit. Qui credit in me opera
que ego facio ⁊ ipᷣe faciet:⁊ maioꝛa hoꝛũ fadet.
qð dictum itelligitur nõ ſolum de operib mi⸗
raculoſis ſed etiaʒ de virtuoſis. Uideamꝰergo
que virtuoſa opera chꝛiſtꝰnobis imitando ꝓ⸗

poſuerit:⁊ que virtutis exempla nobis dederit

vt intelligamus ꝙ cuʒ chꝛiſtianꝰa Chꝛiſto di/
catur.c.vnico.S.quia vero.de ſacra vnctio.euʒ
tenemur quãtũ poſſumus imitari. Dedit autẽ
hic dux:pꝛeceptoꝛ:⁊ doctoꝛ noſter pꝛimo exem

ſtus factꝰeſt ꝓ nobis obediens vſq; ad moꝛtẽ:

moꝛtem aũt crucis.⁊ Joh. xiij. ipſe dicebat. Si
cut mandatũ dedit mihi pater ſic faco. Unde

in hboꝛto tempoꝛe paſſionis dicebat patri illud
Matth.xxvj. Fiat nõ ſicut ego volo:ſʒ ſicuttu.

Dic de guttis ſanguinis fluentibꝰin terrã ex re

pꝛeſentatione paſſionis:quã potius voluit ſu/
ſtinere qᷓ; obedientiã in aliquo pꝛeterire. Unde

Bernar.ait Chꝛiſtus ne ꝑderet obedientiã ꝑdi

dit vitam ſõ eſt ergo verus obediẽs qui nõ de
ſiderat lambere lum ſanguinẽ in terra effluẽ⸗
tem ⁊c.pꝛactica tuo modo.Sed vt dicit Pau⸗
lus ad Hebꝛe.xij. Uos nondũ vſq; ad ſangui
nem reſtitiſtis.De ipſo etiam ſaluatoꝛe noſtro
dicitur Luce.ij.Et erat ſubditꝰillis. Humilita
tis quoq; exemplũ dedit nobis dicẽs Matth.
rxj. ODiſcite a me qꝛ mitis ſum et humilis coꝛde.
Item patientie.vnde Eſa.liij.de ipᷣo dict᷑. Tan

ᷓ;ßßr agnus coꝛã tondente ſe obmutuit: ⁊ nõ ape

ruit os ſuuz. Et ideo dicit nobis Luce.xxj. In

patientia veſtra poſſidebitis aias veſtras. Ipe

auũt humiliter ⁊ patienter obpꝛobꝛia ⁊ cõtume
lias ac aduerſa ſuſtinuit:vt nos humilitatis ⁊
patientie haberemus exempluʒ:vt diciturin.c.
dñis noſter.lvj.di. Caſtitatis etiam exemplũ de
dlit. Unde Apoc. xix.de eo ðꝛ. Erat ſcriptũ in fe/⸗
moꝛe eius.rex regum ⁊ dñs dñiantiũ.Et ideo
diyxit nobis Lucæ.xij. Sint lumbi veſtri pꝛecin
ci.Item pauperatis:dum ait Matth.viij.et
Auce.ix. Uulpes foueas habent:⁊ volucres ce/

li nidos. Filius autẽ hominis nõ habet vbi ca⸗

put ſuũ redlinet.⁊ dum voluit reclinari in pꝛeſe

pPio ⁊c. Luce.ij. Pacificabilitatis quoq; dũ ait
Joh. xiij. Pacem meaz do vobis: pacè relinq̊

vobis. In pſona autem eius inqᷣt PS. Cũ bis
quioderunt pacẽ erꝭ pacificus:cum loquebar

illis impugnabãt me gratis. Item dedit nobis

exemplũ remiſſiõis iniuriarũ:dũ Luce.xxiij.ait
Pater ignoſce illis qꝛ neſciũt quid faciũt. Iteʒ
ↄſolatiõis afflictoꝝ:dũ poſt reſurrectionẽ ſuas
ꝑ dies quadraginta apparẽs diſcipulis ↄfolatꝰ
eſt eos. Auũ.j. Hulta quoq; alia oꝑa virtuo
ſa oſtendit nobis:de quibo dicã in.ij.pꝑte pꝛinci⸗

pali huiꝰ oꝑis ſermõe.xxxiiij.vide ibi.Si ̊ cuiꝰ

oꝑa quiſq; facit:eius ⁊ filius eſt Jobã.viij.pfe
cto qui nõ facit oꝑa chꝛiſti ſed diaboli nõ chꝛi⸗
ſtianus ſed diabolicus appellari debʒ: ᷣm Am
bꝛo. ſuꝑ Jobem Uñ ⁊ Augꝰ. in li.de doctri.chꝛi

ſtiana ait. Milſer eſt qͥ ſe aduocatũ litteras ne⸗

ſcientẽ audeat ↄfiteri.Quis tã inſanꝰ vt ſe mili⸗

tem ↄfitet᷑ cũ necdũ ſcat arma geſtare. Nemo

em qdᷣcũq; nomẽ ſine cauſa ſoꝛti. Sutoꝛ vel ar
tifex dicit᷑ qui illiꝰ artis miniſteriũ nouit.Quo⸗

modo rpᷣianus appellari poſſit in quo nullum
rpianitatis ſignũ a pparet. Chꝛiſtiani em̃ nomẽ

nomẽ eſt humilitatis: patiẽtie:caſtitat:⁊ aſpe⸗

ime nitatis:penitẽtie:pauꝑtatis:⁊ obedientie.Chꝛi⸗
plum obedientie.iuxta illud ad Phili.ij. Chꝛi

ſtianus oino nõ eſt qui nõ facit oꝑa chꝛiſti.hec
ille. Oifferũt em̃ ſᷣm Philoſopbũ. ij. Ethicoꝝ.iĩ

pꝛin.ea q habemꝰ a natura ab his q hbabemus
ab arte:qꝛ in his que habemus a natura poten

tie p̃ᷣcedunt oꝑationes:nã multũ videre nõ tri⸗
buit viſum:ſed potentia eius. Sed in his que

habent᷑ ab arte oꝑatio tribuit habitũ. Cithari⸗

ſta em̃ fit ꝑ cithanʒare:⁊ ſicxpianus ꝑ chꝛiſtia/
ne viuere. Ideo Ambꝛo.in.c.cauete.xxij.q.v.in/
quit Mendacuũ eſt ſe xpᷣianum dicere:⁊ opera

xpᷣi nõ facere. facit lex.ij.S.ſeruiꝰ. ff.de oꝛigi.iu.
di. Turpe eſt patritio ⁊ nobili ⁊ cauſas oꝛanti

ius in quo verſat᷑ ignoꝛare. Ueniamꝰ ergo ad

pꝛaccica. Ubi nũc ſunt veri chꝛiſtiani. O ſuꝑbe

quõ chꝛiſtianꝰ apꝓpellari potes:cũ chꝛiſti humi⸗
litatẽ nõ imiteris.O luxurioſe:ↄcubinarie: foꝛ⸗
nicatoꝛ:⁊ ſodomita:quõ vos chꝛiſtiani eſtis:qͥ
cõtra chꝛiſti doctrinã carnales deleccatiões am
pleccimini.O vſurarie:auare:raptoꝛ.O filij in⸗
obediẽtes:o qui pᷣcepta dei cõtemnitis. O vos

q odiũ ĩ coꝛde poꝛtatis. O guelphi:⁊ giblini:⁊
alij parcdales animaꝝ veſtraꝝ ꝓditoꝛes.O vin

dicatoꝛes:quõ vos oẽs chꝛiſtiani dici poteſtis:
qui chꝛiſti doctrinã malis oꝑationibo veſtr im

pꝛo batis.O vos qui nunq; iniuriã remittitis:

cũ magiſter veſter chꝛiſtus dicat Jo hanis. xiij.
In hoc cognoſcẽt om̃es ꝙ diſcipuli mei eſtis ſi
dilectionẽ adinuicẽ habueritis. Pꝛofecto vos
nõ diſcipuli chꝛiſti ſed diaboli eſtis. Nã magi⸗
ſter veſtera diſdpło traditus:a iudeis ꝑſecutꝰ:
alapis ceſus:flagellis ꝑcuſſus:depilatus:con⸗
ſpiuna irriſus:toto coꝛꝑe laceratus:denudatꝰ:
pinis coꝛonatus:crucdci affixus:aceto ⁊ felle po⸗
tatus:omnibo mẽbꝛis deſtitutus:crudeliſſime

tractatꝰ:moꝛti ꝓpinquus:⁊ mala ꝓ bonis ⁊ be⸗

neficijs collatis recipies:iuxta illud qð in ꝑſo⸗
na eius inquitpo. Retnibucbat mibi mala pꝛo

õ

Es dilapll
iimlitudinee⸗
ixffnglltunst
0 boratt

ctcſore

Ponistociiß⸗
Aunutluin
mnalctgionel
gſehprocs
lpidelniort

WwYobſtinanli
0: diobolichin
irias teminer
ſivcliurſt,

guemetinn

defecelſicutt

do ſo⸗
ni tear nipe

(Lbuni
Acvodämate

Gc Wrpar⸗
Memh
lcteſoumne
Reyen en
bulumduun
rephloloo

bigines foeniet

ſinehuncchril
lengoſuicgpt
Dligcagiſen⸗

Pehozond

ſgenterager
Gtalespeſte
hooheclle.
turdelanao
onis aunn
fule Licewn

henrincleg

ſtantnemine
Nwchuſt.
Kaun
8 pone
ih
tones tenet
gonobist
Gliuſtaple

R edeoplae

Hmimure ⸗
Würmuram
nehnoshor⸗
Prmeganon
usckzobig
ekurte
gtloneßen
uerſa e

ſones hus

ndecſteons
Aucemigt
idfaaiit ;
mecone ſna;
pulig,ſolat⸗
—
nh ehun
dubal ni
Aldedoaichi
Crüliams ne,
munſemi,
Ackan. ſino
1Sumder
kinquonullum
Komaüdone
Aiui :aß,
Cenne j
chꝛlkl bee
iShici
dsiddores
Sanado
ti areno n,
Gauin hogue
Obii Eitan/
nusg chꝛikia⸗
Art vn/
re 1opar
f deongin.
(uſas Nrii
muanb go
ſtuani. O lobe
ächꝛikibum,
binone /or/
uifunickib
aanöcs anm
or Oflifin/
mmids. Ovos
ber ghind
lroꝛts.O M
nidiaporeſ⸗
vonin etrin
uni mims:
hins l.
gimickot
Poſed o
e ſüimg /
udes ſin!
xplas
Ussdenucgi
Croꝛle
uClſia
udSn
ibinuune

“W
R
H
DWR

Foliũ

bonis:⁊ odiũ pꝛo dilectiõe mea.quid dicit.qͥd
clamat o coꝛ induratũ. An foꝛte vindiccam:vel
maledictionẽ ipſis inimicis ſuis minat᷑. Certe
nõ:ſed pꝛo eis patrẽ ſuũ depꝛecat᷑. Tu autẽ coꝛ
lapideuũ:tigride crudelius:⁊ incude durius:tu
coꝛ obſtinatũ:coꝛ marmoꝛeũ:coꝛ adamãtinuʒ:
coꝛ diabolicũ:inuidiã contra ꝓximũ retines:in
iurias remittere recuſas:⁊ nunq; parcere ſtatui
ſti vel iuraſti. Pꝛofecto aut veritas mendax eſt
que mẽtiri nõ põt:aut vos ꝑfidi peccatoꝛes: nõ
eſtis diſcipuli xpᷣi:ð⁊ ꝑ cõſequens nec xpᷣiani:lc,
aũt impoſſibile ſit hominẽ aſſimilari xpᷣo deo:
ſimilitudine equalitatis:tamẽ poſſumꝰ ei aſſi⸗

milari aſſimilatiõe imitatõis ꝓ modulo huma

71-

ne fragilitatisnr̃e:ᷣm btm̃ Bonauẽ.in. ij.di.v.
Ad qð hoꝛtat᷑ ipᷣe dñs dicẽs Matthei.v. Eſto-
te pfecti:ſicut ⁊ pater veſter celeſtis perfectus eſt
id eſt.eſtote ꝑfecci vt hoies ſicut ipſe ꝑfectus eſt:
vt deꝰ. CX vo ſceleratiſſimi peccatoꝛes chꝛiſtia⸗

ni recte nücupari nõ poſſint: ꝓbat᷑ ꝑ diccũ ſan⸗

i Tiburtij martyris:qui dixit Fabiano iudici
de quodã malo chꝛiſtiano noie toꝛquato. Diu

eſt ꝙ toꝛquatus chꝛiſtianũ ſe eſſe metitur. Uir/

tus enim ipſa no mis ſancti grauiter fert ⁊ mo/
leſte ſuum nomen a non ſuis moꝛib vſurpari.

Reuera em̃ illuſtriſſime hoc chꝛiſtianum voca
bulum diuine virtutis eſt ſecatoꝛũ ſcʒ chꝛiſti:. q
vere philoſophi facti ſunt:⁊ qui ob terendas li⸗

bidines foꝛtiter dimicarunt. Ne credas illuſtriſ

ſime hunc chꝛiſtianum eſſe:qui ĩ lenocinio mo/⸗
liendo ſui capitis fimbꝛias emittit:qui tonſoꝛẽ
diligit:qui ſcapulas molliter geſtit: qui fluxuʒ

greſſuuʒ impꝛobo viſu diſtendit: qui viros di⸗
ligenter agit:feminas diligentius intuet᷑.Nun/

qᷓ; tales peſtes Chꝛiſtus dignatꝰ eſt habere ſer⸗

Uos: hec ille. Patent etiã pꝛedicta ꝑ ea que legũ

tur de ſancco Hierony.cui legenti libꝛos Cice⸗
ronis cum nimia auiditate:vt ipſe refert dictuʒ
fuit.Ciceronianus es:nõ chꝛiſtianꝰ:de quo ha
betur in.c.legimus.xxxvij.di. Nomen ergo chꝛi
ſtiani neminem ſaluum facit:ſed imitatio ope⸗

rum chꝛiſti.

Ecundũ ſignũ veri chꝛiſtiani dicit᷑ ſup⸗

S poꝛtationis.Quilibet em̃ quauis iuſtꝰ
et innocens:quaſcunq; penasð⁊ tribula

tiones tenet᷑ tolerare amoꝛe Jeſu chꝛiſti: q tan⸗

ta ꝓ nobis tolerauit. Uñ Gꝛego.in Moꝛa.ait.
Si iuſta placere deo ſcimꝰ: pati autẽ nulla niſi

que deo placuerint poſſumꝰ: iuſta ſunt cũca qᷓ
patimur:⁊ valde iniuſtũ eſt:ſi de iuſta paſſione

murmuramꝰ. hec ille.Ad tolerãdas aũt paſſio⸗

nes nos hoꝛcat᷑ Petrꝰ apłs exẽplo chꝛiſti dicẽs
pꝛime canonice ſue.ij.c. Chꝛiſtus ꝓ nobis paſ⸗/⸗
ſus eſt:vobis relinquẽs exemplũ:vt ſequamini
yeſtigia eius. Qð etiã monet Paulus ex expe⸗/
ccatione pᷣmij:qð dabit patiẽter tolerantib ad/

uerſa dicens:ad Ro.viij.Nõ ſunt cõdigne paſ/

ſiones huiꝰ tꝑis ad futuri gloꝛi que reuelabi

tur in nobis.Debemus ergo ſeruare ↄſiliuz qðᷣ

datũ fuit Enee:vt refert Uirgilius.v. Eney. vbi
dicit᷑. Nate dea:quo fata trahũt retrabuntq; ſe⸗
quamur. Quicquid erit: ſuperãda omnis foꝛ⸗
tuna ferẽdo eſt. Ut enim inqt Jacoponꝰnoſter.

Patientia clamauit.non reperitur

liſi in culpis et in magnis pꝛelijs

Uirtus non depꝛeliata parum valee

Stet pꝛopterea homo firmus et ſe nõ moueat
Quia ſine pena ad virtutem non aſcenditur
Tantũ boni hõ habet quãtũ mali pati nouerit
Nõ em̃ ad patriã celeſtẽ ꝑuenit᷑ coꝛiʒãdo:⁊ ſen⸗
ſualitates ſeqndo:ſʒ mala tolerãdo.vñ Actuũ
xiiij.dicit᷑. Per młtas tribulatiões opoꝛtet nos

intrare in regnũ ceoon..

Ertiũu ſignũ veri chꝛiſtiani dict᷑ obſerua
t tiõis. Pꝛo cuiꝰ melioꝛi declaratione eſt
ſcendu:q; querunt doctoꝛes: an ꝓmic/
tẽs aliquid affirmatiue vel negatiue teneat᷑ ſub
peccato moꝛtali ad ꝓmiſſi ſolutionẽ. Uerũ qꝛ i⸗/
qt Areſt.ij. elẽ.ꝙ ad oẽ qſitũ rñdet᷑:vł ꝑ intemp
tionẽ vł ꝑ diſtinctionẽ. Jõ arca h̊ diſtiguẽdũ cẽ.

ſᷣm Richar.i.iiij.di.xxxviij.⁊ ĩ ſuo qðlivᷣ.⁊ btiñ

Tbo.ij.ij.q.lxxxix.⁊.cx.? Hoſti.iſũma.i.ti.ð iu

reiurã.ꝙ aut ꝓmiſſio ẽ ſolẽnis:aut nuda ⁊ ſim

plex.Solẽnis obligat:⁊ ð ea oꝛit᷑ actio ĩ foꝛo iu
didali.Si aũt ẽ nuda:aut ꝓmittẽs tꝑe ꝓmiſſi⸗

onis nõ itẽdebat ſolueꝛe lʒ ꝓmitteret ⁊ tũc ð tali
ꝓmiſſiõe nõ oꝛit᷑ obligatio i foꝛo ↄſcie. Et facit

caplm lł̃aturã extra ð voto.niſi foꝛte ꝑ accideſ ſi

cederet i ðtrimtũ eiꝰ cui ꝓmiſſũ ẽ. Aut pmittẽs
ĩtẽdebat ſe obligare:⁊ tc ↄcludũt ꝙ tal ꝓmiſſio

obligat ĩ ↄſcia obligatõe neceſſaria ſivult ſalua
ri.xij.q.ij.c.q cũ q;.⁊.q.v.c.qꝛ Jo ̊es.⁊.xxvij.q.j.

c.hę vᷣo.⁊.xxij.q.v.c.iuramẽti.vbi ðꝛ.Qð int᷑ iu⸗

ram̃tũ ⁊ ſimplicẽ loq̃lã:deꝰnõ fac̃ dꝛiaʒ:qð ẽ in

telligẽdũ:ſᷣm Joh.an.i.c.j.ð pac.UVt cõꝑatio ſit
ĩ genere:nõ iĩ qntitate.i.ꝙ vtq; peccat moꝛtalłr:
ſz tñ guiꝰfrãgẽs iuram̃tũ.Et idẽ dic Abbas ſi⸗

culꝰ. Et ð ẽ gloſa ſolẽniſi ſpo. c. Et fac ad pᷣdi
cta textꝰ in.c.noli.xxiij.q.j.vbi ðꝛ. Fides qñ pꝛo
micttit᷑ etiã hoſti ↄtra quẽ bellum gent᷑ vſq; ad

moꝛtẽ attendẽda eſt.Et in.c.ita ne.xxxij.q.v.etiã
dicit. Lãta debet eſſe fideliũ ↄſtãtia vt potiꝰ vi⸗
ta qᷓ; fides auferat᷑.De qua ðꝛ in.l.j.in. pn.ff.de
pac.Nihil ſicↄgruit fidei humane qᷓ; ↄueta ſer⸗

uare. Et in.ciij.de pac.ſcri ptum eſt. Studioſe

oĩibo agẽdũ eſt vt q ꝓmittunt᷑ oꝑe cõpleant᷑. Fa⸗
cit etiã ad pᷣdicta.c.ſacerdotes.j.q.ij.vbi dicitur.
Expedit mihi magis moꝛi q; vt gloꝛiã mes ꝗqs
auferat.Sacri aũt canoniſte.c.j.de pactis.ali⸗
ter diſtinguunt diceẽtes. CXeſt qddam pactum
nudũ:⁊ quoddã veſtitũ.Eſt autẽ veſtitũ aliq̃n/
do ſtipulatiõe:que fit pᷣcedente interrogatione:
⁊ ſubſecuta reſpõſione.vt in.l.j.⁊.v.ff.de verbo.
obliga.⁊ inſti.eodem.in pꝛin.Quãdoq; ex cxro/⸗
grapho. vt inſti.de litte.obliga.Quadoq; ↄſen⸗
ſu vt in otractibo iuriſgentiũ:qui ſolo cnlaſi

Bermo

perficiunt᷑.ff.de iuſti.⁊ iure.l.ex hociure.Quan⸗
doq; interuentu rei:vt ſi do tibi decem:vt ꝓ me
aliquid facias. udũ aũt pactũ ſtat in meris fi
nibo conuentioõis:in qua nõ interceſſit aliquid
excrinſecũ. Et ponitur regula de iure ciuili: ꝙ ex

nudo pacto nõ poteſt agi ſed excipi:qꝛ oꝛit᷑obli
gatio naturalis ꝑ conſenſum:vt in.l.iuriſgẽtiũ.

S. igit᷑.ff.de pac.vbi dicit᷑. Igit᷑ nuda pactio ob/

ligationẽ nõ parit:ſed parit exceptionẽ.Fallit ta

men etiã de iure ciuili in aliq bo caſib.Sed Jo

han.andre.vbi ſup dicit.ꝙ cũ illi caſus nõ vide/
antur habere magnã rationẽ ſpecialicatis:ideʒ
deberet eſſe in omni pacco. De iure aũt canon⸗

co cõmuniter tenet᷑:ꝙ ex nudo pacto dat᷑ actio:

per ipᷣm capłm pᷣmũ.ã vbicuq; ius appꝛobat
cõuentionẽ ſemꝑ dat᷑ accio ex illa: vt in.l.legici⸗

ma.ff.de pac.Sed ius canonicũ appꝛobat hoc
pactũ quantũcũq; nudum.Ergo ex eo põt agi:

maxime cũ habeat ↄcurſum iuris diuini dicen⸗/

te pſalmiſta. Que ꝓcedunt de labijs meis non
facia irrita. Pꝛeterea vbicũq; ius mãdat aliqᷣd
fieri:ſemꝑ datur actio ⁊ exceptio.vt in.l.vnica.ff.
de cõdi.ex le.⁊ in.l.ſtatuas.ff.de acqͥrẽ.re.domi.
⁊ notat glo.in.c.cũ liberũ.de ſepul.⁊ in.c.ſi cano

nici.de offi.oꝛdi.li.vj. Sed ius canonicũ man⸗

dat ſeruari iſta pacta:ergo dat᷑ actio ⁊ exceptio.

Et hac opinionẽ tenet glo.⁊ Hoſti.ac Johan.
andree.⁊ Anto.de butri.⁊ Archidy.xij.q.ij.in.c.
gquicũq; ſuffragio.Et idẽ tenet Panoꝛ.liq; autẽ

Inno.in.c.nouit.de iudi.videat᷑ velle:q; nõ de⸗

tur actio:ſed officij iudicis imploꝛatio:tamẽ eti
am ſᷣm eum condudit᷑ iudicẽ eccleſiaſticũ poſ-/
ſe etiam laicos pᷣciſe cõpellere ad nudi pacti ob/

ſeruantiaam.

Otandũ tamẽ multos eſſe caſus ĩ qui⸗
n bus nõò tenet᷑ quis ad ꝓmiſſionẽ etiam

quomõcunq;ʒ firmatã. Pꝛimo ſi cedat ĩ
detrimentũ anime vel coꝛꝑis:vel ſequat᷑ pecca⸗/

tum moꝛtale aut veniale. Lũc em̃ nõ obligat ꝓp
miſſio:nec votũ:nec iuramentũ:nec pactuʒ:nec
ſuetudo:nec lex:nec pꝛeceptũ:nec aliud vincu⸗
lum.c.quintauallis.de iureiur.⁊.c.in malis.ac
c.inter cetera.xxij.q.iiij.⁊.l.pacta.C.ð pac.vbi di
citur. Pacta que cõtra leges cõſtitutioneſq;: vł

coõtra bonos moꝛes fiunt:nullã vim habere in
dubitati iuris eſt. Scðo nõ obligat᷑:quãdo ob

ſeruatio eſt in derrimentũ ſuꝑioꝛis.Unde dicit
Geminianꝰ in.c.animaꝝ.de ſepulturis.li.vj.

ille qui facit actũ ex pᷣcepto ſuꝑioꝛis:queʒ iura/

uerat ſe nõ facturũ nõ dicitur venire contra iu⸗/
ramentũ. UVnde ſi iuraui nõ exire domum:exire

poſſum citatus a iudice.Et ſimiłr nõ tenet pꝛo
miſſio vxoꝛis in mariti detrimentũ:⁊ idẽ de ali⸗
is ſimilib eſt dicendũ.Tertio nõ obligat᷑ quis
ad ſeruandã ꝓmiſſionem ſi tꝑe ſolutõis ĩmuta
teſunt ↄ ditiões ꝑſo naxꝝ:negocioꝝ:⁊ tẽpoꝛum.

Dicit em Seneca in li.de bñficijs: ad h̊ vcho

mo teneat᷑ facere qð ꝓmiſit reqᷣrit᷑ ꝙ oia imuta

ta pꝑmaneãt.Uñ ſi alicui ꝓmiſi dare gladiũ:⁊ et
ficiat᷑ furioſus non teneoꝛ ei dare.xxij.q.ij.c.ne
quis. Itẽ frangẽti fidẽ mihi:nõ teneoꝛ fidem ſer
uare.c.ſicut.⁊.c.ꝑuenit.el.ij.de iureiurã. Item ſi
qͥs alicui ꝓmittat dare filiã ſuãvxoꝛẽ:⁊ illa non
ↄſentiat nõ tenet᷑:cũ alienũ factũ pᷣciſe pmitti nõ
poſſit.c.ex lris.de ſpon. Itẽ ſi facultas deſit:pu/
ta qꝛ qͥs iurauit reddere pecuniã:⁊ tꝑe ſolutõis
nõ põt.c.querelã.de iureiurã. Itẽ qñ ꝓmiſſio eſt
cõditionał ⁊ nõ venit ↄditio.c.ꝑuenit.el.ij.ð iu
reiurã. Itẽ qñ illle cui ꝓmittit᷑ remittit.c.j.⁊.c.ſi⸗
cut.de iureiuran. LTegitimo autẽ impedimento
ceſſante ⁊ alterius pꝛeiudicio:ꝓmiſſio de re lici
ta legicime faca o bligatin foꝛo conſciẽtie. Sed
quoꝛſum hec tã longa:nõ ob aliud niſi vt intel
ligatur quantũ ſit erga deũ chꝛiſtianoꝝ obliga
tio:qui tamẽ ea que in baptiſmo ꝓmiſerũt non

attendũt:nec obſeruãt. Omnes em̃ in iniquita

tibo cõcepti naſcunt᷑ filij ire.ad Epheſi.ij. Sed
quia ſine fide xpᷣiana ſaluari
tat᷑ ad eccłiam baptiʒãdus rogatis patrinis co
mitatus.Lui xpᷣi vicarius ſacerdos obuiã ve⸗/

niens inquit.Quid queris.Et patrini in ꝑſona

eius dicunt. Uolo effici chꝛiſtianus.Et ille inqͥt

Abrenũcias diabolo ⁊ operibo eiꝰ. Et ille reſpõ
det.Abrenũcio.de ↄſecra.di.uij.c.pꝛimũ. Et ite⸗

rum interrogat ſacerdos dicens.Abrenuncias

mũdo ⁊ pompis eius. Muũdus aũt ſᷣm Alexã.
de ales in.ij.ꝑte ſumme.in prin.dupliciter acci⸗

pit᷑. Pꝛimop ipſa creatura:⁊ ſic hõ ea vti poteſt

ad neceſſitatẽ ſuã:nec ei renũcare tenet᷑. Secun
do accipit᷑ p mundana ↄuerſatione.de qua di⸗

citur.j. Johan.ij.Omne qð eſt in mũdo aut eſt
ↄcupiſcẽtia oculoꝝ:aut ↄcupiſcẽtia carnis:aut
ſuperbia vite.⁊ huic mũdo renũciare tenetur et
pompis eius:que ſunt diaboli poſſeſſiões.Si
cut patuit ꝑ exemplũ illiꝰ iuuenis vani:qui ex/

hoꝛtatus a ↄfeſſoꝛe vt relinqret pompas dixit.

Tollat diabolus qð in me ſuũ eſt.Et ſtatim ve
nit diabolus:⁊ oĩa eius iocalia aſpoꝛtauit. Re

ſpondẽt ergo patrini ꝓ baptiʒãdo ad interroga

tionẽ pᷣdictã ſacerdotis dicentes in ꝑſona eius.
Abrenũcio ⁊ tũc dic ſacerdos. Memoꝛ eſto ſer
monũ tuoꝝ ⁊ a coꝛde tuo nunq; abſcedant: q̃ſi
dicat.O anima que ad ſacrametũ baptiũſmi ve/
niſti:ecce dñs ieſus xpᷣs redẽptoꝛ tuuſ bꝛachijs
in cruce extẽſis te ſuſcige:teq; amplecti ꝑatus ẽ:

ſed cũ his pactis ꝙ inimicis ſuis renuncies ex

coꝛde.Aia aũt ipſa ſponte ⁊ voluntarie ꝓmiſſi⸗

onem faciẽs in pᷣſentia teſtiũ vocatoꝝ ⁊ rogato
rum in manu ſacerdotis loco notarij ſtipulan⸗
tis ꝓfitetur dicẽs. Abrenũcio:id eſt accepto que
cunq; pacta et conſuetudines domini et ſalua-
toꝛis mei Jeſu chꝛiſti ⁊ ea vſq; ad moꝛtẽ ſerua⸗

re ꝓmitto.Qulbus peractis cathecizatur ⁊ ba/

ptizat᷑:⁊ in numero fideliũ aſcribit᷑: et omnium

eccleſie meritoꝛum particeps efficitur. O contu

max anima: ſeruaſti pꝛomiſſionem tuam vſq;

namelie

nemo poteſt: poꝛ⸗

adbhcE
auh
Pore nuſ
ridipron furi
ſdiſtnauſin
igſar
ſuäirrtiͤfuc⸗

diarnedann

us en punin
ctquifideaa
voroꝛ fidem
Meluscſt
Alcimme )
renan bapti

melius foꝛett

lis penapage

Cognoſcger

ſumoern
Vuto/Qonug

us euenus
tabꝛo luc. Et
Kororaderer
Mudecapte
Machario
lus opens
tenent ada⸗
denſe dl lii.

(qulpolii be

gtermercao:
ik ndeinl
fifelareg
ldeofie⸗
9 Giinten
mtöediſol
ndeo goe
potent Etia
Cölcenean
ſce pteſnto
Marci Ti
lpmitimo
a dine
1s adrenüch
ſrüadoſide
ſiſemarpoſt
la fidclis.
nimeſeruann
Auguinled
cſerplanij⸗
meranplä.:
Paneſamrat B
Ungukcnine
lus eco nee
Glecubnen
Pernullusſe
lltaugsne
bimitnt do

4 g. (ne
anſtlen
uuni ſenſi
ed iſanon
haltpmininö
lasdeſtl,
teſoluis
uqn pmnilſock
ntalizl
mimntcſreli
inpedinmno
dmiſſo der lc
conlaie Seg
Audniirii
ſunor chlg
pmiſcirnon
Sannmniniguin
Cobeli Sed
Noorrſt, gon
Nsgamns
los obli r/
Wrniingiona
s Aend
. lere
1cheimi. G,
G.bnmuncs
soitfmnalari.
dopliotraca;/
a mpoteſt
mmei. Geaun
mne dequndi/
müdo aurct
aamis: ar
daretenetur
poſſcſiͤcb Gi
is van: olc⸗
ompus ditl.
Skanmn e
poralt he
dadinenogs
ngonadus.
Danachoſce⸗
Abſcrland qſi
übaptſinio
tuul bruchts
== 4
8 nus er
umni nliſi
mrtwgao
n kionian
tumptoue
S
moneſerue/
zurt bo
tur. O
wen ſß

Foliũ

adhbuc. Ecce quanta eſt ꝓmiſſio tua:qᷓ ſolẽnis:
qᷓ; licita:qᷓ; iuſta:⁊ qᷓ; ſancta ꝓfeſſio.Et ideo pꝛe

paret ſe vnuſqͥ ſq; ſeuero imꝑatoꝛi ⁊ iuſtiſſimo
redẽptoꝛi rationẽ de infideli obſeruatiõe ꝓmiſ⸗

ſi diſtrictiſſime reddere.Unð Augu.in.c.ſcimꝰ.
xij.q.j.ait. Uideat vnuſqᷣſq; ne pollicicationem
pꝓuocatalienis:cuiꝰ domꝰcõmunis eſt omnib.
cuiꝰianua nemini claudit᷑: cuius mẽſam pauup

ſuã irritã faciat:ſʒ qð deo ꝓmiſit fideliter cuſto/
diat ne damnationẽ ſed pᷣmiũ acquirat.Gꝛaul/
us em̃ puniunt᷑ qui votũ fecerũt ⁊ nõ ſeruauer̃t

et qui fidẽ acceperunt in malo finierũt qᷓ; qͥ ſine

voto ⁊ fide moꝛtui ſunt.hec ille.? Bern inquit.
Melius eſt fidẽ nõ agnoſcere qᷓ; poſt agnitã re
calcitrare. Hierony.dicit. Heu heu quot ſacro
renati baptiſmate xpᷣiano fungunt᷑ noie:quib

melius foꝛet nõ fuiſſe xpᷣianos.eſt em̃ gehenna
lis pena paganoꝝ multo minoꝛ qᷓ; maloꝝ chꝛi
ſtiano.ij. Petri.ij.dicit᷑. Melius fuiſſet ilł nõ
cognoſcere viã iuſticie qᷓ; poſt agnitionẽ retroꝛ⸗
ſum ↄuerti ab eo qð illis traditũ eſt ſancto mãa
dato. Contigit em̃ illis illud veri ꝓuerbij. Ca⸗
nis reuerſus ad ſuũ vomitũ:⁊ ſus lota in volu
tabꝛo luti.Et iterũ ibidẽ dicit᷑. Facta ſunt eis po
ſterioꝛa deterioꝛa pꝛioꝛibo. Facit ad pᷣdicta exẽ/
pluũ de capite pagani inuento in deſerto a beaato
Machario:de quo dicã in.ij.ꝑte pꝛincipali hu

ius operis Sermone.xxj.parte.ij. Adulti enim

tenent᷑ ad ea q̃ ꝓ ipᷣis patrini eoꝝ ſpoponderũt.

de ↄſe. di. iiij.c. paruuli.vbi glo.ait.Dignũ eſt vt
qui ꝑ aliũ liberant᷑:ꝑ aliũ eciã obligent᷑. Si aũt

inter mercatoꝛes fallẽs fidẽ grauiter peccare cre

dit᷑.vnde in.l.j.ff.de ↄſti.pecu.dicit᷑: ꝙ graue eſt

fidẽ fallere:quid dicenduʒ eſt de malis xpᷣianis

q.j.Si inter hoĩes ſolẽt bone fidei ↄtractꝰ nlłla

ratiõe diſſolui:quãto magis pollicitatio quaʒ

cũ deo qͥs pepigit ſine graui vindicta ſolui non

poterit.Et idẽ quaſi habet᷑ in.c.ananias.xvij.q.
1. Kõſideret ergo vnuſqͥ ſq; vitã ſuõ.⁊ videat qð
fide ꝓteſtat᷑ operibo obſeruet.Ait em̃ Gꝛeg.ſup
Marcũ.Tiũc veraciter fideles ſumꝰ.ſi qð labi⸗
is ꝓmittimꝰoꝑibo implemꝰ.In die qͥpꝓpe baptiſ
matis oib nos antiqͥ hoſtis oꝑibo oibuſq; põ⸗
pis abrenũciare ꝓmiſimꝰ. Itaq; vnuſqͥſqʒ ve⸗
ſtrũ ad ↄſiderationẽ ſue mẽtis ocłos reducat:2
ſi ſeruat poſt baptiſmũ qð ante ſpopõdit:certꝰ
qꝛ iã fidelis eſt gaudeat.Sed ſi qð ꝓmiſit mi⸗
nime ſeruauit:ſtudeat cito plangere qð errauit.
Au gu.in li.de vita xpiana inqᷣt. Nec qᷣſqᷓ; iudi⸗
cet ſe xpᷣianũ:niſi qui doctrinã xpᷣi ſequũ:⁊ imi/

tat᷑ exemplũ.An tu illũ xpᷣianũ putas cuiꝰnũqᷓ;

pane ſaturat᷑ eſuriẽs. Cuiꝰpotu nullius ſitis ex

tinguit᷑:cuius mẽſam nemo cognoſcit:ſub cu⸗

ius tecto nec aduena:nec peregrinꝰ aliqñ ſucce⸗
dit:cuiꝰnemo nudus tegit᷑ veſtimẽtis:cuiꝰpau
per nullus fouet᷑ auxilio:cuiꝰ bonũ nemo ſen⸗
tit:cuius miſericoꝛdiã nemo cognoſcit:qͥ in nul

lo imitat᷑ bonos:ſed irridet potius ⁊ ſubſãnat.

Abſicvt hmõixpᷣianus dicat᷑ Abſitvt dei filius

poſſit appellari qui talis eſt. Chꝛiſtianuſ eſt qui

vitã ſequit᷑ xpi:qui in oibo miſericoꝛdiã facit: qᷣ
oim mouet᷑ iniuria:qui o ꝓpꝛimi pauꝑem ſe pꝛe
ſente nõ patit᷑:qui miſeris ſubuenit. Qui indi⸗
Kenerb⸗ ſuccurrit:qui cũ merentibo meret:qͥ do⸗

oꝛem alterius quaſi ꝓpꝛiũ ſentit. Qui a fletibꝰ

nullus ignoꝛat:cuius oẽs bonũ noꝛũt ⁊ nemo
ſentit iniuriã:qui deo die noctuq; ſeruit:qui in

deſinẽter eius pcepta meditat᷑ ⁊ cogitat:q paun/
per mũdo efficit᷑ vt deo locuples fiat. Qui inter
omnes habet᷑ ingloꝛiꝰ: vt coꝛam deo ⁊ angelis

gloꝛioſus appareat:qui in coꝛde ſuo nibil ſimu

latũ videt᷑ habere nec fictũ: cuius ſimplex ⁊ im
maculata eſt aia:cuiꝰↄſciẽtia fidelis ⁊ pura:cu⸗
ius tota mens in deo eſt: cuius omnis ſpes in
cheꝛiſto eſt: qui celeſtia potiꝰq; terrena deſideragt
qui humana ſpernit vt poſſit habere diuia. ſſl,ẽã⸗
his qui hoc ſeculũ diligunt:⁊ qui in pᷣſentiten
poꝛe gloꝛiant᷑ ⁊ ˖complacẽt Apłs inquit. Neſci,)
tis quia amicitia huius mundi inimica eſt dei

et quicunq; voluerit amicus eſſe huius ſeculi⸗
inimicus dei conſtituetur:hecille. Nõ ergo glo
rietur malus chꝛiſtianus:quia licet in numero

chꝛiſtianoꝛum reputetur:eſt tamen extra eccleſi
am quo ad meritum. Unde.j.q.j.c.vt euidenter
dicitur. Is quem ſacerdos in eccleſia toleratz

eſt tamen extra eccleſiam ſi nõ eſt coꝛpus eius:
cuiꝰ caput eſt chꝛiſtꝰ. Immo talis falſus chꝛi⸗
ſtianus eſt peioꝛ infideli:qꝛ peccaca facta ex cer·
ta ſcientia ſunt grauioꝛa peccatis ꝑ ignoꝛantia
perpetratis.vj.q.j.c.quero.Cuiuſmodi ſũt mul

ta peccata infideliũ. Item infideles patenter in

imicant᷑ fidei chꝛiſtiane. Iſti autẽ mali chꝛiſtia

ni latenter. Inimicus auteʒ domeſticus peius

facit qᷓ; apertus:nec eſt deterioꝛ amicus qᷓ; ficcꝰ

nec odium grauius qᷓ; familiaris inimic:cum

„

ſit vtignis in ſinu:⁊ ſerpens in gremio: et mus
in pera.c.⁊ ſi iudeos.de iudeis. JJM

De deuiatione hereticoꝛum a file.

Erca pars noſtri ſ. amonls bikk De⸗
uiatiõis ſcilicet a fide vᷣa.ſᷣm em bea
t tum Tho. iin tractatu de articulis fl/
NQNei. Lota fides catholica circa diut⸗
nitatem et humanitatẽ chꝛiſti verſatur.Et ideo
Johan.xiiij.dicit dñs. Creditis in deũ ⁊ in me
credite. Ideo videamus hereticoꝝ erroꝛes qui⸗
bus deuiant a fide.Et liq; ſint quaſi innumera
biles:tamẽ ſolũ aliquos maioꝛes ⁊ peioꝛes po
nemus:incipiendo ab erroꝛib verſantibo circa
humanitatẽ Chꝛiſti. Pꝛimus ergo erroꝛ fuit
Caupochꝛatis:⁊ Ebionis:qui dixerũt chꝛiſtuʒ
fuiſſe purũ hominẽ. Contra quos ad Ro.viij.
dicit. Ex quibo chꝛiſtus ſᷣm carnem ſuꝑg omnia
benedictus deus. Amen. D

Bermo

Ecũdus erroꝛ fuit Manicheoꝝ qͥ dixe/

8 rũt xpᷣm nõ habuiſſe verũ coꝛpꝰ ſed fan

taſticũ. Cõtra quos eſt ſentẽtia xpᷣi Luce

vltimo.c.vbi repᷣhendit diſcipulos:qui ↄturba

ti exiſtimabãt ſpiritũ ſe videre di. Palpate ⁊ vi

dete:quia ſpiritus carnẽ ⁊ oſſa nõ habet:ſic me

videtis habere:⁊ Matthᷣ.xiiij.vbi diſcipulis vi
daentibo eũ ambulantẽ ſupꝛa mare:⁊ credentib-
ꝙ eſſet fantaſma Chꝛiſtꝰ dixit. habete fiduciaʒ.
Ego ſũ:nolite timere.Et ex b̊ erroꝛe ↄdudebat
ipſi maledicti manichei:ꝙ in veritate chꝛiſtꝰ nõ
eſt paſſus mortẽ cũ haberet coꝛpus fantaſticuʒ
ſᷣm eos.Cõtra quos Eſa.liij.dicit᷑. ere lãguo/
res noſtros tulit ⁊ doloꝛes nr̃os ipſe poꝛtauit.
Et ibidẽ ſcriptũ eſt. Lanq; ouis ad occiſionem
ductꝰeſt. Et in hoc erroꝛe etiã fuit Gallanꝰ qͥ di
xit Chꝛiſtũ ſolũ habuiſſe vnã naturã incoꝛpoꝛa
lem ⁊ imoꝛtalẽ:licet oſtenderet ſe eſſe coꝛpoꝛeuzʒ
et paſſibile:⁊ hunc erroꝛẽ tenẽt mauri ⁊ ſaraceni
Cõtra quẽ eſt illa ſententia apłi dicẽtis.Chꝛiſtꝰ
ſemel ꝓ peccatis nr̃is moꝛtuꝰeſt.j. Pe.iij. Ler
cius erroꝛ fuit Ualentini qui dixit Chꝛiſtũ cele/
ſte coꝛpus attuliſſe:nihilq; de vᷣgine aſſumpſii
ſe:ſed per illam tanqᷓ; per riuũ ⁊ fiſtulam ſine vl
la de illa aſſumpta carne tranſiſſe. Cõtra quem
diciturad Gala.ii
ex muliere.

q cchꝛiſto vnã naturã cõpoſitam ex diuini
tate ⁊ hbumanitate. Coõtra qð eſt illud ad

Phil.ij. Cũ in foꝛma dei eſſet foꝛmã ſerui aſſũ⸗
pſit. Ubi manitfeſte aparet eſſe in eo duaſ natu

ras:ſallicet diuinã ⁊ humanã. Quintꝰ erroꝛ fu
it monetelitarũ dicentiũ in chꝛiſto eſſe ſolũ vnã
volũtatẽ.Cõtra qð Matthei.xxvij.dixit domi⸗

nus Jeſus patri ſuo. Uerũtamen nõ ſicut ego

volo:ſed ſicuc tu.vbi manifeſte demõſtrat ĩ ipo
fuiſſe duas volũtates:vnã humana:⁊ vnaʒ di⸗
uinãa:que eſt cõmunis patri ⁊ filio. S
“ Extus erroꝛ eſt Neſtoꝛij:qui dixit Chꝛi⸗
s ſtũ deũ ꝑfectũ ⁊ hoĩem ꝑfectũ:ita tamẽ-
ꝙ alia eſt ꝑſona dei:alia hoĩs in xpᷣo.Et
ꝙ nõ eſt facca vnio dei ⁊ hoĩs in vna ꝑſona chꝛi
ſti:ſed ſolũ cõicatio gratie:ita ꝙ negat btãm vir
ginẽ eſſe matrẽ dei:ſed dicit eẽ ſoluʒ matrẽ hoĩs
xpi.Cõtra qo eſt illud Luce.j.Qõð ex te naſcetur
ſanctũ:vocabit᷑ filius dei. X
Eptimꝰerroꝛ eſt Caupochꝛatis qui ha⸗
S buit etiã hũc erroꝛẽ: ꝙ chꝛiſtꝰ natus ſit

ex Maria ⁊ Joſeph.Cõtra qð eſt ilud

Matth.j.Anteq; cõuenirent inuenta eſt in vte/
ro habẽs de ſpũſancto. Octauꝰ erroꝛ eſt Clau
dij qui dixit:ꝙ poſtq; virgo peperit chꝛiſtũ plu
res alios filios genuit ex Joſeph. Contra gꝗd eſt
illud Eʒechieł.xliiij. Poꝛta hec clauſa erit ĩ eter/
num:⁊ nõ aperietur:⁊ vir nõ tranſibit per eam.
No nus erroꝛ attribuit᷑ Oꝛigeni ſcilicet ꝙ chꝛi

ſtus iterũ eſt paſſurus ꝓ ſalute demonũ ⁊ alle⸗

ij. Miſit deus filiũ ſuũ ner

Uartcus erroꝛ fuit Euticij qui poſuitin

xV

gat illud pſalmiſte. Hoĩes ⁊ iumenta ſaluabis
dne:intelligens ꝑ iumenta demones ꝓ quibus
dicebat debere chꝛiſtũ iterũ pati.Cõtra qð eſt il/
lud ad Ro.vj.xpᷣs reſurgẽs ex moꝛtuis iã non
moꝛit᷑ moꝛs illi vltra nõ dñnabii.
Ecimꝰerroꝛ eſt ſolẽtianoꝝ dicentiũ:ſal⸗
d uatoꝛẽ noſtrũ nõ ſedere ad dexterã pꝛis
CLCotra qð eſt illð Marci.vlti.Dñs qui⸗

lum:⁊ ſedet a dextris dei.

Irca eſſentiã diuinã ſunt etiã plures er
c roꝛes hereticoꝝ:qui fecerũt cõtra ſenten/
tiam Dionyſij ĩ li.de diui.nomi.c.ij.vbi
ait. Theologia quedaʒ no bis tradidit vnitiue:

quedã vo diſiũctiue.Et nec vnita licet diuidere
nec diſcreta ↄfundere.ſ.vnitatẽ deitatis ⁊ trini⸗

tatẽ ꝑſonaꝝ.De q̃ inqͥt Augꝰ.in.j.de trini. Cuʒ

querit᷑ vnitas trinitatis: nec periculoſius alicu

bi errat᷑:nec laboꝛioſiꝰaliqͥd querit᷑: nec fructuo
ſius aliqͥd inuenit᷑. Et ideo de hac re ſũma:⁊ ex⸗
cellẽtiſſima cũ modeſtia:⁊ timoꝛe agendũ eſt:⁊
attẽtiſſimis auribo atq; deuotis audiendũ:hec
ille. In quibo verbis tria tangit.Pꝛimo ꝑiculo
ſitatẽ dũ ait: nec periculoſiꝰ alicubi errat᷑. Siẽ
em ille qui fixis oculis vult intueri ſolẽ:qualis
ſic ponit ſe in periculo incurrẽdi cecicatẽ:ita ille
qui curioſevult iueſtigare myſteriũ trinitat po
nit ſe in periculo incurrẽdi in hereſim:⁊ i cccta⸗
tem mẽtis.Quia Pꝛouer.xxv.dicit᷑. Scrutatoꝛ
maleſtat oppꝛimet᷑ a głia.Et ideo dici᷑ Eccł.iij.
Altioꝛa te ne queſier:⁊ foꝛtioꝛa te ne fueris per⸗
ſcrutatꝰ. Scðo tangit difficultatẽ dũ ait:nec la⸗
boꝛioſius ⁊c̃.Dicit em̃ Dionyſi.in li.de diui.no
mi.Trinã dei vnitatẽ:neqʒ dicere:neq; cogitare
eſt poſſibile:? Pꝛouer.iij.inqͥt Salomõ.Quis
aſcẽdit in celũ.ſcilicet ad ꝑſcrutandũ myſteriuʒ
trinitatis:quaſi dicat nemo:⁊ Sapᷣ.ix.iterũ ait
Difficile extimamꝰ q̃ ĩ terra ſunt:⁊ q̃ in pſpectu
ſunt inuenimꝰcũ laboꝛe.Que aũt in celis ſunt:
quis iueſtigabit:q̃ſi dicat:niłs. Et ideo Eccł.j.
inqᷣt diuina ſapiẽtia.Altitudinẽ celi:id eſt ſcciſſi
me trinitatis (qᷓ diat᷑ celũ:qꝛ eius imẽſitas oĩb
eſt celata)qs dimẽſus eſt:ſq; ſuo ingenio cõpꝛe⸗
hendẽdo. Reſpõdet autem eadẽ ſapientia Eccli.
xxiiij. Girum celi circũiui ſola:quia ipſa ſola ꝑ/
fecte cõpꝛehẽdit ſuam eternam deitatẽ. Et ideo

dicit Augu.ad bere. Sufficiat nobis de myſte⸗

rio trinitatis ſcire quantũ nobis chꝛiſtus pꝛedi
cauit ⁊ docuit:? Ambꝛo.inqͥt. Mihi eſt impoſ
ſibile ſcire generatiõis diuine ſecretũ. Mẽs de⸗
fecit.vox ſilet:nõ mea im̃:ſed eciã angeloꝝ. VUñ
eccleſia canit in officio trinitatis.Caligat h̊ ſau
tiniũ:nõ ſufficit ingeniũ:taʒ ardua rimari.Ait
enim Auicẽna.ix. Metha.ſue.c.vlti.Operatio
intelleccus noſtri ad ſuperioꝛa eſt:ſicut oculi ce

a ad coloꝛes:⁊ aures ſurdi ad auditum.ct au

ccoꝛ in libꝛo de cauſis dicit. Pꝛima cauſa eſt ſu

perioꝛ omni narratiõe: ⁊ Plato ĩ ſuo Thimeo

dẽ Jeſt us poſtq; locutꝰeſt eis aſſi umpt? eſt in cec)

R t Hannife

luani ſoſſ
immndege
C6 nandn
lons q; Peoln
ſunqtnnua
uit Etioincſ
gudendu dien
ſitiaallocult
biserſagloc
ſemoedetkin
ſacurioſinsl
Ccſatenerfie
coticktgfemn⸗
ſuplull detnin
nols ſangetr
hoſvaintalig
ceſiols ſepol
midaodducdl
debto Jugut
detnineutedel
Gpenda pucru
Godicoctar
Porväfonäär
keinilafone
no poſſehßfi
icjac ouc

. Faaliuse

tas actmnoler⸗
niutar copret
Maacrechian
Winuirench
Aechaurien
gamplülege
phoꝛi: pbid
ſtodenymnu
tinueinuete
eipfeaepon
ſtueqs poter
munar Tulls
ggärerqaun
Pplooor⸗
ſoodendll
poſtulauit,⸗
noͤmadlt an
Pplus deee
hoez neſce
fuanoſitate
Cuoſtusintn
ſſguont
Kenfign
ſinzihi⸗
. P is
dichtnulin
ntla mnie
leſtpon

enaaluadt
egpquihl

Dncdckl
nmnsli non

X
* mtüſal,
ddentnſis
umpoekincr

rttii Plurtsr

Mrcöcnaſanten
homicij dbi
rudlditnnu.
ulirduutar
datans : nini

maloſius ita

mi naeffnano
rſänara,
agauch
udiendubet
denogale
. So
menſoli galis

ticri e
uſimticdt

Sontaro:
vdial cl i.
tmefuensper,
dü arnecha;
nlidedivino
nencgz ogiur⸗
Sromo Quis

mdünrſu;

aiid
tiin heen
rinclls iunt
Sidoo Ealj.
nliidckſciſi
ziniins oi
ingenio coic
aannufil
nun iglaſoh⸗
detui
bes entt/
cniheedi
Vaickingo
ni Misde

Foliũ

ait. Genitoꝛẽ veritatis tã difficile eſt iuenire: qᷓ;

inuentũ ipoſſiblie eſt effari.In quibo verbis af
firmat:ꝙ deꝰ genuit veritatẽ:id eſt filiũ ſuuʒ:q
git Johã.xiiij.Ego ſum veritas. Trãſumptiue
in.c.ſi ↄſuetudinẽ.⁊.c.qui contẽpta.viij.di.Sa⸗
lomõ q̊ʒ Pꝛouer.xxx.inqᷣt.Tria ſt᷑ mihi diffici⸗

lia:qꝛ trinitatꝭ myſteriũ intelligere ꝑfecte nõ po⸗

tuit.Et iõ inqt Dionyſius in li.de di.no. Nõ eſt
audendũ dicere aliqͥd nec cogitare de ſuꝑſub/
ſtãtiali occulta diuinitate pᷣter ea q̃ diuinitꝰno⸗
bis ex ſacris eloquijs ſunt expᷣſſa: ?⁊ Bernar.in
ſermõe de runlhaͤt nqᷣrere de trinitate puer⸗
ere ⁊ tenere ſicut ſancta ec⸗
cleſia tenet fides⁊ ſecuritas eſt.videre aũt eaʒ ſi ½
cuti eſt ꝑfecca ⁊ ſumma felicitas eſt. Hilariꝰ in/
ſuꝑ in li.de trini.pꝛedicta de difficultate cogni⸗
tiois ſancte trinitat appꝛobãs dicit. Non putet

ſa curioſitas eſt. Cre

hõ ſua intelligẽtia ſacramẽtũ generatiõis ⁊ pꝛo

ceſſiõis ſe poſſe ↄſequi.Ad predicta etiã confir⸗

mãda adducipoſſent plura exepla. Pꝛimũ eſt

de btõ Augu. de q̊ legit᷑:ꝙ cũ vellet in libꝛo ſuo

de trinitate deſcribere myſteriũ trinitatis diuĩe:

quendã puerulũ in litoꝛe maris inuenit:qͥ cuʒ
quodã codleari argẽteo aquã maris in quãdazʒ
paruã foueã refundebat dicẽs:ſe velle totũ ma⸗
re in illã foueã indudere.Cui cũ Augu. dixiſſet
nõ poſſe h̊ fieri cũ mare ſit magnũ:⁊coclear mo
dicũ ac fouea parua. Rñdit ipe qͥ erat dñs Je/

ſus.Facilius eſt mibi h̊ agere:qᷓ; tibi id qð cogi
tas adimplere.cogitas em ĩ libꝛo tuo myſteriũ
trinitatꝭ cõpꝛehẽdere.cuʒ liber tuꝰ ſit parua fo⸗
uea ad recipiendũ:ingeniũ tuũ modicũ coclear
ad inquirendũ:⁊ trinitas ipᷣa imenſum pelagꝰ

ad exhauriendũ.Et his dicq diſparuit. Scom
exemplũ legit᷑ in libꝛo de vita ⁊ moꝛibo philoſo

phoꝛũ: vbi dicit᷑.ꝙ quidã phuloſophꝰ noie ari⸗

ſtodemꝰ multis annis in ſolitudine ſtetit:?⁊ con
tinue inueſtigauit naturaʒ apis: nec intelligere

eã ꝑfecte potuit. Minꝰ trinicatis eterne maie
ſtatẽ qͥs poterit indagare. Tercũ exẽplũ eſt qð

narrat Tulliꝰin li.de natura deoꝝ:vbi ait.CX
q̃dã rex q̃ſiuit ab vno philoſopho:qͥd eſſet deꝰ.
Philoſophꝰaũt indutias triũ dierum petijt re

ſpõdendi.Et expleto triduo:iterũ aliud triduũ

poſtulauit.Et poſt maioꝛẽ terminũ ad queſitũ

nõ rñdit.(ui rex ait. Ut video me deludis. At

ille.Oñne mi nõ.Quia deꝰeſt ta immẽſus:ꝙ q̃n/⸗

to plus de eo cogico:tãto plus deficio:et qͥd re⸗
ſpõdeã neſcio.Tercio tãgit Aug.in vᷣbis pᷣdiccꝭ

fructuoſitatẽ trinitatꝭ cognite dũ ait: nihil fru/

ctuoſius inuenit᷑.Int᷑ alias aũt vtilicates q̃ttu/⸗

oꝛ ↄſequunt᷑ illi qͥ deuote colũt ſcciſſimã trinita

tẽ ꝑ fidẽ cognitã. Pꝛima ðꝛ eleuatiõis.ſ.ad cele⸗

ſtia ↄtẽplãda:⁊ t᷑rena deſpiciẽda:iuxta illð Eſa.
xl.Quis appẽdit trib digitis molẽ terre.quaſi
dicat:nullus niſi deꝰ trinꝰ in ſua potẽtia: ſapi⸗
entia ⁊ miſcðia:qͥ b q̃ſi tribo digitis molẽ terre:
id eſt ponderoſitatẽ coꝛꝑis appedit ſurſum ele⸗/

CNH

usdo ad ↄtemnendũ terrena:⁊ ſuꝑna ſpeculan
da.Et ſicappẽſus ⁊ eleuatꝰerat ſancꝰ Augu.de
quo legit᷑:ꝙ cũ libꝛos de trinitate ſcriberet: ⁊ q/

dam vidua tribulata ad eũ vadẽs ipᷣm ſalutaſ/
ſet:ipᷣe ei nihil rñdic. Un illa triſtis receſſit. Se⸗

quenti vo die cũ eius miſſam audiret:facta eſt
in excaſi mẽtis:⁊ rapta in celũ ibidẽ vidit Augu
ſtinũ facie indinata de trinitate diſputantẽ. Fa
ctaqʒ eſt vox ad eã dicẽs.Cũ ad Auguſtinũ lui⸗
ſti:tũc de trinitatis głia attẽtiſſime diſputabat:
et ideo ꝙ ibi fueris nõ aduertit.Scða vtilitas
dici ꝓpulſionis.ſ.aduerſitatũ.Nãa ſic dic Johã
nes damaſcenꝰ.li.uij. Cũ apð ↄſtantinopolim
grauis peſtis eſſet:de medio populi:q da puer
in celũ raptꝰcanticũ ſccẽ trinitatis.ſ. Sancte de
us:ſancte foꝛtis:ſctẽ ⁊ miſericoꝛs ſaluatoꝛ:miſe
rere nob ab angelis eſt edoctus Qð cũ rediens
decãtaſſet coꝛã ꝓpło:mox ois peſtilẽtia eſt effu⸗
gata. Tertia vtilitas ðꝛ expulſiõis.ſ.demonuʒ.
ã legit᷑:ꝙ cũ apud ↄſtantinopolim quidam
magus duxiſſet vnũ fidelẽ notariũ ad ↄſpeceũ
maxie multitudinis demonuʒ:in q̃ erat vnꝰ ſe⸗
dẽs in thꝛono:tanq; pꝛinceps:⁊ ille demõ intter
rogaſſet ipᷣm notariũ:an ſeruus eiꝰ fieri vellet:
notarius ipᷣe ſignãs ſe ſigno crucis rñdit. Ego
ſum ſeruus ſanctiſſime trinitatis. Et ſtatim il⸗
la młtitudo demonũ diſparuit.Et iſte due vti /
litates tangunt᷑.Exo.v.vbi Mopſes inqͥt. Deꝰ
hebꝛeoꝝ vocauit nos:vt eamus viã triũ dierũ i
ſolitudine:id eſt ꝑ fidẽ trinitatis ei in hac vita ĩ
qua ꝑegrini ſumus ſeruiamuſ:ne foꝛte accidait
nobis peſtis:aut gladiꝰ. Per peſtẽ aũt põt in
telligi tẽptatio a carne.ꝑ gladiũ vo tẽptatio ab
hoſte. Quarta Pans ðꝛ ↄuerſionis.ſcʒ maloęꝛ

rum. Refert nãq; Bonifaciꝰ in li.ſuo:quẽ ſcri⸗

pſit ad comitiſſã maltildã:q cũ quidã archiepi

—.

ſcopꝰobꝛucinẽſis ſimoniacꝰ ꝑ teſtes ↄ uinci nj
poſſet:pᷣceptũ eſt ei a quodã legato pape viro ſa

cto:vt verſiculũ trinitatis diceret.ſ.Głia patri ?

fülio ⁊ ſpũiſctõ.Et cũ ille ſctãm trinitatẽ:⁊ maxi

me ſpiritũſctm̃ nomiĩare nõ poſſet: depᷣhenſus
⁊ ↄuictus de crimie:humiłr pctm̃ ſuũ ↄfeſſus
eſt ac pniam petijt ⁊ ſe emẽdauit. Iſtũ aut verſfſi

culũ fecit ſynodus Nicena. Btũs autẽ Hiero.

2 poſtea Gꝛego.oꝛdinauit:vt in fine pſalmoꝛuz

diceret. Legit᷑ aũt ꝙ cũ quidã vir ſctũs cũ alijs

pſallẽtibo eſſet in eccłia:vidit btãm virginẽ illuc
aduenientẽ:⁊ ad gloꝛia pꝛi ꝓfunde ſe inclinanꝰ
tem.qᷣ cũ eã de h̊ interrogaſſet:rñdit ꝙ qñcũ

ille verſiculus trinitatis ab eccleſia dicitur:tota

curia celeſtis ſancte trinitati ſe inclinat:⁊ eã ſpe/
cialiter reueretur. Ecõtra vᷣo legitur de quodua
religioſo:qui nunq; ſe incdlinabat ad gloꝛia pꝛii.
Cum aũt moꝛtuus eſſet:hec ei aſſignata penitẽ
tia.ſ.ꝙ vſq; ad diem iudicij ſtet ſuꝑ vna altiſſ⸗
ma columna in medio maris eleuata:⁊ ſemper
qñ ðꝛ in eccłia głia pꝛi:illa columna indinatur
valde pꝛofunde:⁊ ei videt᷑:ꝙ ðbeat in abyſſun⸗

Bermo

demergi. Multa quoq;ʒ alia miracula et ſigna
facta ſunt in teſtimoniu ſanctiſſime trinitatis.
Nam vt refert Euſebius: in die natiuitatis xpᷣi
tres ſoles in oꝛiente apparuerũt:qui paulatim
in vnũ ſolem ſunt redacti:de quibo videt᷑ facere
mentionẽ irgilius.iij.eneidi di.Lris adeo in
certos ceca caligine ſoles. Erramus pelago ⁊c̃.
Aliud aũt ponit Eutropius.i.ꝙ dũ quidã arri
anus quendã baptizaret:⁊ foꝛmã trinitatis ꝑ⸗
uerteret:mox aqua diſparuit. Ipſe em̃ hereticꝰ
dicebat. Ego te baptiʒo.in noĩẽ patr ꝑ filiũ ĩ ſpi
rituſancto:volens ꝑ hoc oſtẽdere ꝙ filius ⁊ ſpi
rituſſanctus nõ eſſent patri ẽles. Uiſo aũt mi
rackło:ad gremiũ eccłie catholice ↄfugit. Refert
etiã Sigũbertus:qꝙ circa annos dñni.dl.Cũ in⸗
tra gallias arriana hereſis pullularet:q̃ flliũ et
ſpiritũſanctũ mioꝛes patre affirmat in vꝛbe na
ſtenſi:als vaſacenſi:dum epᷣs eiuſdẽ vꝛbis miſ
ſam celebꝛaret vidit tres guttcas clariſſimas de
celo deſcendere:q̃ ſuꝑ altare ſe ponẽtes:et ad in⸗
uicem appꝛopinquates:vnã gemmã pulcherrl⸗
mã effecerũt:quã cũ ĩ medio cuiuſdã auree cru⸗
cis in qua multe gẽme erãt poſuiſſet:ille tantazx
eius excellentiã nõ ferẽtes de cruce ꝓtinus ceci⸗
derũt. Immũdis aũt hominibo videbat᷑ obſcu
ra ⁊ hoꝛribilis. Mũdis vo ⁊ puris delectabił
et cara:mulciſq; infirmis pᷣſtitit ſanitatẽ: ⁊ ad/
oꝛantibo ipam crucẽ auxit virtutẽ. Et ideo Ri/
char.in.j.de trini.ait.UVtinã attenderẽt iudei:vti
nam aduerterẽt pagani cũ quãta ↄſciẽtie ſecuri
tate ꝓ hac fide trinitatis ad diuinũ iudiciũ po⸗
terimus accedere:Nõne cũ omni ↄfidentia deo
dicere poterimꝰ. Oñe ſi erroꝛ eſt:a teipſo decepti
ſumus.ã hec fides tãtis ſignis ⁊ ꝓdigijs cõ/⸗
firmata eſt que nõ niſi ꝑ te fieri poſſunt. Et cer/
tea ſũme ſanctitatis viris eſt nobis tradita:at⸗
q; ſumma et autcẽtica atteſtatiõe ꝓbata:te ipſo
cooperante ⁊ ſermonẽ ↄfirmante ſequentib ſi⸗
gnis.hec ille. Licet aũt philoſophi nõ cognoue/
rint ꝑfecte myſteriũ diuinaꝝ ꝑſonarum ꝑ ꝓpꝛia
que ſunt paternitas:filiatio:⁊ ꝓceſſio:ſᷣm illud
Apli.j.ad Coꝛinth.ij. Loquimur dei ſapientiaʒ
quã nemo pꝛincipũ huiꝰſeculi nouit:id eſt phi
loſophoꝝ ſᷣm gloſaʒ: tamẽ cognouerũt quedã
eſſentialia attributa que appꝛopꝛiant᷑ diuinis ꝑ
ſonis ſicut potentia apꝛopꝛiat᷑ patri:ſapientia
filio:⁊ bonitas ſpirituiſancto. Ipſi em̃ philoſo⸗
phi cognouerũt deũ ꝑ creaturas quas ipᷣe fecit
iuxta ilud Macrobij.in li.de ſomno Sapio /
nis dicentis.Deus qui pꝛima cauſa vocat᷑: om
niũ que ſũt dñs ⁊ oꝛigo eſt.Et ideo vidẽtes ma
gnitudinẽ:pulchꝛitudinẽ:et bonitatẽ creatura⸗
rum deuenerũt in co gnitionẽ creatoꝛis dei.ſ.ꝙ;
ſit potẽtiſſimus:ſapientiſſimus:et optimus ar
tifex:⁊ hoc eſt qdð ait Salomõ Sap.xiij. A ma/
gnitudine ſpeciei ⁊ creature cognoſcibiliter po/
terit creatoꝛ hboꝝ videri:⁊ ad Ro.ſj.inqͥt Pau⸗

lus.Inuiſibilia dei ꝑ ea q facca ſũt intellecta cõ

ſpiciunt᷑:ſempiterna quoq;ʒ virtus eius ⁊ diui/

nitas. Unñ Ambꝛo.et Augu.quos refert magi⸗
ſter in.j.di.iij. dicũt:ꝙ philoſophi ↄſiderãtes ce
lum ⁊ terrã ⁊ alia mirabilia creata:cognouerũt
illum eſſe ſuꝑ oẽm creaturã qui ea fecit.q nulla
creatura facere põt vel deſtruere. Itẽ ex creatura
rum eteꝛnitate:vt eſt celoꝝ ⁊ planetaꝝ ac ſtella/

rum cognouerũt eternitatẽ creatoꝛis:⁊ ex eoꝛuzʒ

magnitudine eius omnipotentiã.⁊ ex eoꝝ oꝛdi

natione et gubernatiõe eius ſapientiã ⁊ bonita

tem.Et ſic cognouert in deo trinitatẽ ꝑfectionũ.
Vnde Areſto.in.xij.Mecha.ait.Dicimus deũ
eſſe aial ſempiternü bonũ ⁊ optimũ cuius du⸗
ratio in infinitũ eſt:in quo eſt ſummus intelle⸗
ctus:ſummũ intelligibile ⁊ intelligere:ſũmaq;

volũtas:ſumme voluptuoſa ⁊ gaudioſa. Ubi

eius cõmentatoꝛ cõmento.xxxvij. ꝓbat ⁊ affir/⸗
mat ꝙ in deo eſt intellectus:⁊ volũtas: ⁊ actus

eoꝝ.et in fine dicti cõmẽti replicat ꝙ ĩ deo eſt tri
nitas ꝑfectionũ:adiungens ꝙ quidã putauer̃t
Plato ⁊ multi alij.

eſſe trinicatẽ ſuppoſicoꝝ vt 4
Sed ipᷣe cõmentatoꝛ eã negat:in qͥ eſt hereticus
cenſendꝰ. Idẽ quoq; Areſto.j.de celo ⁊ mundo

ait.Om̃e ⁊ totũ ponimꝰſuꝑ tria. Per hũc enim

numeꝝ adhibuimus noſipſos magnificare de
um vnũ eminẽtẽ ꝓpꝛietatibꝰ eoꝝ q̃ ſunt creata.
Plato etiã incipiẽs libꝛũ quẽ fecit de mũdi cea
tione diat. Unus:duo:tres.Deinde pꝛoſequi
libꝛum ſuũ. Per hoc(vt ait Fran.de Mayro.i
ſermone de trini)quaſi intẽdens:ꝙ trinitas eſt
pꝛincipiũ totius vniuerſi:dicit quoq; Auguſti.
vij.cõfeſſionũ:ſe legiſſe in libꝛis Platonis to⸗
tũ illud Johãnis.ſ. In pᷣncipio erat verbuʒ ⁊c.
vſq; ibi.Fuit hõ miſſus a deo.Et idẽ euangeli⸗
um poſuit Platonicꝰeius diſcipulus in li.quẽ
cõpoſuit:vſq; ad verbũ caro factũ eſt.⁊ ſi nõ oꝛ

dinate ſaltem in ſententia:vt idem Augu.refert
Qui etiã inquit.x.de trini.c.iij.et.xxiij. Poꝛ⸗

phyrius qui fuit philoſophꝰ paganus:confeſ⸗

ſus eſt ſanctã trinitatẽ:⁊ appellauit paternũ in⸗

tellectũ deũ filiũ:? hoꝝ mediũ amoꝛẽ ſpiratuʒ.
Et.ij.de trini.c.vj.etiã ait Augu.q; Plato qͥ tã⸗
tis ſeculis ante puerperiũ virginis fuit:ſumme

trinitatis atq; vnitatis pᷣdicatoꝛ in gentibo exti

tit:vnde vnitatẽ ac trinitatẽ pꝛedicãs curſu mi⸗

rabili:oculoq; clariſſimo dilucidauit:queſiuit:

inuenit.et pꝛodidit patrem deum: paternã me
tem:⁊ vtriuſq; amoꝛem mutuũ:⁊ vnã ſummã
equetrinam:⁊ indiuiſam deitatem:non ſolum
opoꝛtere credi docuit:ſed ita eſſe ratione conui⸗
cit. Trimegiſtus etiam inquit. Monas gignit
monadẽ:⁊ in ſe ſuũ reflectit amoꝛẽ.id eſt pater
deus gignit filiũ deũ:⁊ in ſe habent ſpiritũſan⸗
ctum. Iſta tñ verba a qͥᷣbuſda attribuunt᷑ Poꝛ
phirio philoſopho. Hermes q̊q; Puaf⸗ ophus
vt refert Augu.in li.cõtra quinq; hereſes fecit li
bꝛũ qui ðꝛ.verbũ ꝑfectum:in quo ſic ait. Hicſi
lius bñdicti dei.⁊ Auicẽnax.ſue Metha./c.xiij.

.

* H
8

gundit

itnsdinlnug
ſntſfuni
yſtoni, Glultan
unns ſ Han
ſietckaſfe
mn Boraps du
gſonas diulmns
ſecs niiſde
ucq; dar
dit Sen y.
lamtrüi gagu
giditñ vidttr
Credilteni1
puas iſtrult
adü altſuilid⸗
codict hdn

It dñede
VrdiCtenüh

buiſuuc Mren

ſaci ideſtab v

ſaadzwesdig
RNNOis
usenntni
lit? gubema
dluiepent
haber mieſſe
torcini Nol
numaver main
Poorintrigliant
Kangalalepe
Wsowig
ſgnaraninit
hiemrchia T
guolbyhienm
neſitaiiu.
imnie. arde
finaontpang

nnuind
rrwin⸗
moblerdfor
ſſt mobleryn
Vnlfoꝛmerim
ngeni eſtmy

cug.0 eſtp⸗

li in vrepi
lifmarpoſ
tcaivnttat
leinng ſoleg
gurnſcltdo⸗
caraßnnde
NRiigiea
Cns ſinn
Erla, Jeiſgti
Figerheder

6 us ? dii
tefanmeg
lollderitese
cognoleni
Aſtct nnla
Niagunm
neran kan,
woistreng,
Wae
Nntiit bonin
uategfenoni,
. diams dei
mu auins du
ummus ihrtle,
uler ſünag

cauciolg lb

i bntaffi/
wlng taaus
rpidonctmi
midi utnue
we mula ali.

nicktbamnans .

cdor mund
dadöccim

nde o
n de Marw.i
aymunindeſt
noq; Zuguſtl⸗
Poons do
da Nt.
Sicecumgti

Cpolusinl eteii
ick.:ſinde
m Zugt.tin

nrin genincn

cis unm
chungliſu
um pi e

ummlum

mumen

ziucun.

Ardenidlaan

plura dicit de ſpirituſancto. Ex quib patet tri⸗

nitas diuinaꝝ ꝑſonaꝝ. Uera eſt em̃ illa poetica
ſentẽtia. Numero deꝰ ipare gaudet. Hoc auteʒ
myſteriũ trinitatis credidit Noe qñ in archa ſal
uatus eſt. Geñ.vij.ideſt in ceieſti gloꝛia:cũ triba
filijs.id eſt cũ fide ſancte trinitatis. Credidit eti
am Abꝛahã dum vt ðꝛ Geñ. xviij. Tres vidit.ſ.

pſonas diuinas in coꝛpoꝛea imagine ſibi appa

rẽtes:⁊ vnũ.ſ.deũ adoꝛauit.ſ.in ilł tribꝰ ꝑſonis.

Iſaac q̊ͥʒ idẽ credidit dũ effodit tres puteos: vt
dicit᷑ Geñ.xxvj. Jacob etiã credidit qñ vidit ſca
lam triũ graduũ.Geñ.xxviij. Joſeph quoq; cre
didit qñ vidit tres palmites i vna vite. Geñ.xl.

Credidit etiãs Moyſes qñ tres ſolennitates pꝛe
cipuas inſtituit ad qᷓs ↄuenire debebãt oẽs iu⸗
dei.Exodi.xxiij.Credidit inſuꝑ hieremias ꝓphe

ca dũ ait ſui libꝛi.j.c. A.a.a.dñe deus.Cũ em̃ ter

cio.dicit. A. deſignauit trinitatẽ ꝑſonaꝝ.ꝙ autẽ
alt.Dñe deꝰ:deſignauit vnitatẽ eſſentie diuine.

QLredidit etiã hoc Daniel ꝓpheta qui(vt habet᷑ li

bꝛi ſui.c.v.)interpᷣtatus eſt ſcripturã tribo digid

fact. id eſt ab vno deo qͥ in manu. id eſt eẽntia

ſua bʒ tres digitos.id eſt ꝑſonas.De qͥ b dicit

Eſa.xl.Quis appẽdit tribo digiq molẽ terre.De/⸗

us em̃ trinꝰ ⁊ vnꝰ terrã ⁊ vniuerſum oꝛbẽ crea⸗
uit ⁊ gubernat. Imago aũt vnitat ⁊ trinitatis

diuie reperit᷑ in oib creaturis.Nã oẽs creature

habẽt vnũ eſſe:⁊tñ ſingule habẽt modũ:ſpecieʒ:
⁊ oꝛdinẽ. Itẽ oẽs creaturas fecit deꝰ in pondere
numero:⁊ mẽſura.Sap̃.xſ. Item creature oẽs
ſunt in triplici nũero:na aliq̃ ſũt pure ſpũales:
vt angeli.alie pure coꝛꝑales:vt elementa:⁊ celi.
Quedã vᷣo mixte:vt hoĩes.In angel etiã eſt de/⸗

ſignata trinitas.nã vt dic Siony.in li.de celeſti

hierarchia. Tres ſũt hierarchie angeloꝝ. Itẽ in
qualibʒ hierarchia eſt triplex oꝛdo: ⁊ ĩ qlibet oꝛ
dine ſũt aliqui angeli ſupᷣmi:aliqͥ medij:⁊ qͥ dʒ
infimi:vt ait Diony.eiuſdẽ li.c.iiij.Et de his di⸗
ſtinctionibo angeloꝝ tractat Richar.in.ij.di.ix.
arti.iiij.q.ij. In creatura etiã pure coꝛꝑali inue/
nit᷑ trinitatis myſteriũ.Et pᷣmo ĩ incoꝛruptibili
vt ſũt celi:qͥ triplicit᷑ ſũt diſtincti.Nam aliqð eſt

moobile ⁊ diffoꝛme:vt ſydereũ ⁊ planetaꝝ:aliud

eſt mo bile ⁊ vnifoꝛme:vt criſtallinũ. Et alið eſt

vnifoꝛme ⁊ ĩmobile:vt celũ empireũ.In plane⸗/

tis etiã eſt triplex circulłꝰ.ſ.deferẽs:equãs ⁊ epi⸗
ciclus.id eſt paruꝰcirculꝰ poſitꝰ ſuꝑ maioꝛẽ cir/⸗

culũ:ita vt epicicli cẽtrũ ſit in linea maioꝛis cir⸗

culi:ſᷣm expoſitionẽ quã facit cacholicon. In ſo

le q̊ͥʒ cũ vnitate eſſentie aꝓparet lux: ſplẽdoꝛ ⁊ ca

loꝛ:ita ꝙ ſolẽdoꝛ generaĩ a luce:⁊ caloꝛ ab vtro
q; ꝓcedit. Itẽ in ſole ↄſiderari põt quãtitas: fi/

gura:⁊ ſplẽdoꝛ in eadẽ ſubſtãtia: vt diffuſe de/

clarat Fran. de Mayro.in ſermõe q̊dã de trini.
Itẽ ignis aliꝰ eſt purus in ꝓpꝛia ſpera:alius eſt
ignis flãma:⁊ aliꝰeſt ignis carbo in aliena ma⸗
teria. Itẽ ignis habet ſpeciẽ:caloꝛẽ:⁊ ſplẽdoꝛem

Itẽ aer habet ſubmũ:mediũ:⁊ infimũ. Item a /

QCIH

qua alia eſt ↄdẽſa:vt in nube.alia ↄgelata: vt in
glacie.alia liqͥda vt ĩ fonte riuo ⁊ ſtagno.⁊ ſicut
riuus habet aquã a fonte:ſic filiꝰ imediate a pa
tre:⁊ ſicut ſtagnũ habet aquaʒ a fonte ⁊ a riuo:

ſic ſpũſſctũs ꝓcedit a patre ⁊ flio. Terra etiam

eſt trifarie diuiſa.ſ.in Aſiã:Affricã: ⁊ Europaʒ.
In coꝛꝑalibo q̊ʒ coꝛruptibilibo patet myſteriuzʒ

frinitatis:qꝛ qdᷣlibet coꝛpꝰhabet triplicẽ dimen

ſionẽ.ſ.lõgitudinẽ:latitudinẽ:⁊ pfunditatẽ. Itẽ

creatura mixta viuẽs eſt triplex:qꝛ quedã eſt ve

getabilis ſolũ:vt plãta.quedã ſenſibilis vt bꝛu
tũ aĩal:⁊ qdã intellecciua:vt hõ.ij.de aia.Uege⸗
tatiua inſuꝑ habet tres potẽtias.ſ.nutritiuã ad
ꝓꝛiũ ſubiectũ ↄſeruandũ:augmentatiuã ad ꝑ
ficiendũ:⁊ generatiuã ad ſibi ſimie ꝓducendũ.

Senſitiua etiã habet tres potẽtias.i.a ppꝛehen⸗

ſiuã:cognitiuã:⁊ ſᷣm locũ motiuã. Aia qͥʒ hois
habet tres potẽtias.ſ.intellecũ:memoꝛia:⁊ vo⸗
lũtatẽ:ſᷣm q̃s eſt facta ad imaginẽ ⁊ ſimilitudi⸗
nẽ dei. In aia etiã tria ſũt:vt ait Augꝰ. ix.de tri⸗
ni.ſ.mẽs:noticia:⁊amoꝛ.Mẽs nouit ſe ⁊ amat
ſe:⁊ cũ ſe cognoſcit noticiã ſuã gignit:⁊ ẽ parẽs
ſue noticie:⁊ tertiũ eſt amoꝛ qͥ de ipᷣa mẽte ⁊ no⸗
ticia pcedit cũ mẽs ſe cognoſcens diligit ſe. In
hoibo q̊ʒ repᷣſentat᷑ trinitas qꝛ aliqͥ ſũt ſupᷣmi:vt

dñi ⁊ magnates.qͥ d infimi:vt popłares:⁊ alij

medij:vt nobiles ⁊ cues.In coꝛꝑe etiã hũano
idẽ repᷣſentat᷑.nã bꝛachiũ vnũ exiſtes ha bʒ tres
iũcturas ⁊ ſilłiter in vnitate digiti ſũt tres iũctu/
re:h̊ etiã ptʒ de pedib:tibijs ⁊ crurib: ſuꝑ qᷣb
tribo hõ firmat᷑.Itẽ in arboꝛib idẽ ptʒ q̃ pullu/
lãt folia ad ſui viroꝛẽ:floꝛes ad decoꝛẽ: ⁊ fructꝰ
ad dulcoꝛẽ. Itẽ h reperit᷑ in ſcia. Nã ois ſcientia
tripliciter diuidit᷑.ſ.in naturalẽ:rõnalẽ: ⁊ moꝛa
lem. Naturał q̊ʒ diuidit᷑ triplicit᷑.ſ.in phiſicam:
mathematicã.⁊ methaphiſicã:ſiue diuinã:⁊ ſi⸗
miłr rõnalis diuidit᷑ in gramaticã q̃ reſpicit ſer/
monũ ↄgruitatẽ:rethoꝛicã q̃ reſpicit venuſtatẽ:
⁊ dialeticã q̃ reſpicit veritatẽ. Siłr moꝛabł diui⸗
dit᷑ in ethicã:q̃ reſpicit oꝛdinationẽ ſingłaris ꝑ/
ſone.iconomicã qᷓ familie tm̃.⁊ politicã q̃ oꝛdi/
nationẽ reſpicit ciuitatꝭ vł regni. Grãmatica eti
am bᷣ inſinuat:vt dicit Fauſtꝰ in li.ð fide catho
lica:qm̃ inter ꝑtes oꝛatiõis declinabiles nõ niſi
tres pſonas aſſumit.ſ.pꝛimã de ſe loquenteʒ: qᷓ
ſignificat patrẽ.⁊ ſcdam ad quã pꝛima loquit᷑:
⁊ ſignificat filiũ:⁊ tertiaʒ de qua pꝛima loq? ad
ſcðᷣ am:⁊ hec ſignificat ſpiritũſctm. Inuenit᷑ etiã
vna dictio q̃ eſt vnica ĩ voce:⁊ triplex in ſignifi⸗
catiõe:vt hec dictio amoꝛ.ã põt eſſe nomẽ ꝓ⸗
pꝛiũ alicuiꝰ:⁊ eſt nomẽ cõmune:⁊ eſt verbũ.Itẽ
grammatica ipſa in nomine non niſi tres artci⸗

culos diſtinguit:⁊ in numero triplicẽ numerũ

ſcilicet ſingularẽ:dualem:⁊ pluralem. Rethoꝛi
ca quoq; tria genera cauſaꝝ aſſumit.Delibera⸗

tiuũ demõſtratiuũ:⁊ iudiciale.Eiꝰetiam ſuaſio

tribo loq diuidit᷑:ſcilʒ honeſto:vtili:⁊ poſſibili.
Dialetica q̊ʒ in ſilogiſmo tres terminos aſſu⸗

Bermo

mit ⁊ tres ꝓpoſitiones ↄſtituit:quas per tres fi
guras oꝛdinat ⁊ diſtinguit.Ariſmetrica inſuꝑ
numero trinario vtit᷑ vt ꝑfecto:qͥ eſt in diuinis
ꝑſonis. Geometria etiã tres dimeſiões mectitur
ſq; longitudinẽ:latitudinẽ:ac ꝓfunditateʒ:ſiue
altitudinẽ:que trinitati ↄueniunt.De quo dicit᷑
Job.xj.Excelſioꝛ celo eſt ⁊ ꝓfundioꝛ inferno:ac
longioꝛ terra:⁊ latioꝛ mari mẽſura eius.Aſtro/⸗

nomia etiã trinitatẽ expꝛimit q̃ de ſtellis ⁊ pla⸗

netis atq; de ſignis celeſtibo ediſſerit. Medici/

na quoq; idẽ inſinuat dũ in pᷣſ eruãdo:ↄſeruan
do:⁊ curãdo virtutcẽ ſuã demonſtrat. Medici/

narũ em̃ alia eſt pᷣſeruatiua:alia cõſeruatiua:et

alia curatiua.iij.Ethico.Tres etiã virtutes che
ologice:de quib dici᷑..ad Coꝛinth.xiij. Nunc

gũt manẽt fides:ſpes: ⁊ charicas:tria hec ſatis

nobis demõſtrant ꝑſonaꝝ diuinaꝝ trinitateʒ.

vñ Berñ.in ſermõe de trini.ait.Eſt trinitas per

quã hõ reſurgit.ſq; fides:ſpes:⁊ charitas:fides

peeptoꝝ articuloꝝ:⁊ ſacramentoꝝ.ſpes:venie:

gratie:⁊ gloꝛie.Charitas de coꝛde puro:ↄſcien/
tia bona:⁊ fide nõ ficta:hec ille. Per fidẽ illumi
nat᷑ intellectus.ꝑ ſpem memoꝛia delectat᷑.ꝑ cha
ritatẽ inflãmat᷑ voluntas.Tres quoq; ſũt par/⸗
tes penitẽtie.ſq; cõtritio:cõfeſſio ⁊ ſatiſfactio:vt
ꝑ theo.in.iiij.di.xvij. Itẽ tres ꝑtes ſatiſtactiõis
ſq; oꝛatio:ieiuniũ:⁊ elemoſyna: vt habet᷑ in.iiij.
di. xv. Ex quibo omnibo ↄdudit᷑ ꝙ deus eſtyvnꝰ

in eſſentia:⁊ trinus in ꝑſonis. Cõtra qua ca⸗
cholicã veritatẽ Pꝛimꝰ erroꝛ fuit Sabellij qui
poſuit vnã eſſentiã dei:ſed negauit trinitatẽ per
ſonarũ dicens:ꝙ vna ꝑſona qñq; dicit᷑ pat᷑:qñn

qꝙᷓ; filius:qñq; ſpirituſſanctus. Cõtra quẽ eſt il

lud.j. Johã.vlti.Tres ſũt qui teſtimoniũ dant

in celo:pater:verbũ:⁊ ſpũſſanctꝰ: ⁊ hij tres vnũ
ſunt.⁊ Sap.j.de trini.ðꝛ. Peruerſe cogitatões

ſeparãt a deo:ecce pater. Et in maliuolã animõ

nõ introibit ſapiẽtia:ecce filiꝰ.ſpũs em̃ ſctũs di

ſaplie effugiet fictũ:ecce ſpũſſccũſ.⁊ ps.lxvj.dic
Dauid.Bñdicat nos deꝰ ðᷣs nr̃:benedicat nos
ðs:⁊ metuãt eũ oẽs fines t᷑re. Trina em̃ dei no

miacõe ſignificauit trinitatẽ ꝑſonaꝝ.cũ vo ſin/
gulariter ſubiungit:metuãt eũ:nõ eos vnitateʒ

eſſentie oſtẽdit.Et Eſa.vj.dicit᷑. Audiui ſeraphi

clamãtia:ſancꝰ:ſcũs:ſctũs:dñs deꝰſabbaoth.

Ter em̃ dicit ſccũs:⁊ ſemel dñs eadẽ de cauſa.⁊

HMatth.vlti.dicit ſaluatoꝛ noſter.Eũtes doce⸗

te omnes gentes:baptiʒãtes eos. In noie patcr⸗

⁊ filij:⁊ ſpuſſancti.

S E
Vod aũt deus ſit trinꝰin ꝑſonis pbant

q elegãter theologi in.j.ſenten.di.ij.maxi⸗
me Richar.⁊ ſctũs Bonauen.ea.di. ar.

iiij.q.j.eo ſcʒ ꝓbatõnis mõ quo humana fragi⸗

litas põt de ta arduis argumentationeʒ facere.
Augꝰ.quoq; de fide ad Petrũ.c.iij. hũc erroꝛẽ
impꝛobat dicẽs. Una eſt em̃ eſſentia patris ⁊ fi

lij ⁊ ſpũſſanci:q;uis pſonałr ſit aliꝰ pater: aliꝰ
filius: ⁊ alius ſpũſſanctus. Et boc ꝓbat᷑ pꝛimo

xV

ratione ꝑfectiõis.ait em̃ Dionp.in li.de diuinis
noibo. Qul de deo recte ſentiũt:oia ei attribuũt:

id eſt ꝑfectões oim creaturaꝝ.Qõð etiã affirmat
philoſophꝰ. xj. Methaphiſi.Tuũc ſicut ait Are⸗
ſtoti.ij.de aĩa.naturaliſſimũ eſt oĩibo viuentib
(perfectis ⁊ nõ oꝛbad)generare tale quale ipᷣm
eſt.vt homo hoiem.aial aial:planta plantã. Jõ

hec ꝑfectio debet deo attribui:ſcʒ; ꝙ ſimile gene/

rauit.vñ ipᷣe Eſa.vlti.inqͥt.Nũquid ego qͥ alioſ

parere facio ipſe nõ paria.Ego qui alijs genera

tio nem tribuo:ipſe ſterilis ero dicit dñs.Quaſi
dicat nõ.Et ſi dicis ꝙ nõ generauit:aut hoc pu
tas qꝛ nõ poſſit:⁊ ſic negas eiꝰ oipotentiã: aut
qꝛ neſciat:⁊ ſic negas eius infinita ſapientiam.
aut qꝛ nõ velit:⁊ ſic negas eius indicibilẽ clemẽ
tiam ⁊ bonitatẽ. Et dicere neceſſe habes deum
inuidũ:qui nõ velit ſibi ſimilẽ ⁊ equalẽ:ſiẽ Põ/

2

peius de quo Lucanꝰ in.j.alt.Ceſar ve pꝛioꝛm
Pompeius ve parẽ. Neceſſe ergo habes dicere
ꝙ deus pater generauit filiũ deũ ſibi equalem:·

⁊ coeternũ.Tũc ſic generãtis ad genitũ natura
lis eſt amicitia.vij.Echi.g̊ ab eterno pater ama/
uit filiuʒ.Et cũ amoꝛ debeat eſſe reapꝛocus.ix.
Ecthi.filius ab ecerno amauit patrẽ.hic autem
amoꝛ ⁊ charitas increata ꝓcedẽs a patre ad fui
um:⁊ ecõtra:eſt ſpũſſanctus:vt inqͥt Hierony.
ſuꝑ ps.xvij. Hic em̃ amoꝛ nõ põt eſſe accidens:
qꝛ eſt eternꝰ:accidẽs aũt nullũ eſt eternũ:qꝛ põt
adeſſe vel abeſſe:vt inqͥt Petrꝰhyſpanus in ſua
dialetica.hic aũt amoꝛ patris ad filiũ ⁊ econtra
nunq; põt abeſſe. Pꝛeterea nullũ accidens põt

eſſe in deo:ſed quicqͥd eſt ĩ deo eſt ſubſtãtia: v

inquit Boetius in li.detrini.? Tho.j.pꝑte ſum
me.q.xix.Et ideo hec charitas increata que eſt ĩ
ter patrẽ ⁊ filiũ eſt tertia ꝑſona in trinitate: ⁊ eſt

deus eiuſdẽ ſubſtãtie cũ patre ⁊ filio. Uñ.j. Jo⸗

han.iiij.dici᷑.Deus charitas eſt.Et poſſunt pꝛe
dicta ſic etiã dedarari.Ubicũq; eſtvera ⁊ ꝑfecta

ac infinita dilectio:eſt vera ꝑfecca ⁊ infinita recc

pꝛocatio:qꝛ nemo ꝓpꝛie ad ſemetipᷣm charitatẽ
habere dicit᷑:ſed ipᷣe dilectionẽ in alterũ tẽdit:vt

eſſe charitas poſſit:pᷣm Gꝛeg.in omelia quadã

ſuꝑ Joban. Sed deꝰeſt charitas infinita:vt ait
Aug.in.li.de vo cultu. Unde canit eccłia. Ubi
charitas ⁊ amoꝛ deꝰ ibi eſt. Ergo eſt neceſſariuʒ

dicere ꝙ in eo ſit ꝑfectiſſima amoꝛis recipꝛoca⸗

tio. Hec aũt nõ põt eſſe in creatura:qꝛ oia crea⸗
ta ſũt in numero:põdere:⁊ mẽſura: vt ðꝛ Sapᷣ.

xj.Opoꝛtet ꝙ inueniat᷑ ꝑſona que amet deũ in⸗/

finite ⁊ intẽſiue:ſicut ipᷣe amat infinite:aliter nõ

eſt vera ⁊ ꝑfecta recipꝛocatio niſi amatus amet

eodẽ mõ quo amat᷑.ix.Ethi.Et ideo opoꝛtet da
re ꝑſonã cũ patre eternã:⁊ ſic habeo patrẽ ⁊ filiũ
Medius aũt eſt amoꝛ quo alter intendit alte⸗

rũ.Et ſic habeo ſpiritũſanctũ: ⁊ ↄſequẽter ſctcãʒ

trinitatẽ. In amoꝛe em̃ tria neceſſario requirũt
ſq; ille qu amat:⁊ qui amat᷑:⁊ ipᷣe amoꝛ qui eſt
nexus amboꝝ.Et ideo inquit.Hierony.vbi.S.

doͦſcis net⸗
Alauana
turbae Me.
rcts inebe
ins Makfll
nidilgetifil
bicec, daſu
ſm Schoid
Dioniſins ic
tſuipinsd
bonitas fnte
ffinicß debulte
Intbocnbeͤ
rithlancuchd
lis holbus/?9
delſt ſmebo
ci intota ſimu
noͤpotcapeto⸗
muirq edif

ccnncternicuti

donealijgo
umn uodck⸗
fecruntmanee

Ga im W

Eoapad
ſumdiffuton
nn Ericli
ſubſtanne?n
ſocuncituot
inconceeſſan⸗

flluonl ſine

guit Geneaaa⸗
cCiaine
Wsſchontin⸗
fegaſolitane
gutepoͤtcape
Alreg audle
llcſjs Apo/⸗
Kccn⸗
h ſepbid
tt
doctorſp. In
s Paer.
gqugs. Krpſ
matiſäͤtaſpi
güt dñilfllius
mone deapo
Ecid

nedi⸗
Ceaturaemt

(rnii,Kött

1. orpater
Zugnl Q
utidiorſum
Jobeniiin
in mei
dimagtni⸗

Foliũ

Spũſſcũs nec pater eſt.nec filius ſed dilectio

Cv

ba dicit Aug.in libꝛo de fide ad Petrũ. Si tm̃

nlldedinn
imi quã pater haberi filiũ ⁊ filius in patrẽ.Et ꝓbã elſſet vna pſona patris ⁊ filij ⁊ ſouſſancti: nõ di
Scäaffir tur hec Luce iij. vbi dicit.ꝙ cum xpᷣs baptiʒa⸗ xiſſet faciamꝰ. ſlec iſta locutio dinigit ad ange⸗
icſiatar I ret᷑a Johone baptiſta:audita eſt vor patris di los:quia ipᷣi nõ ſunt creatoꝛes. Et ſi tres eſſent
dnlanh ceis. Hiceſt filius meꝰ dilectꝰ. Et ſichabeo pa eiſſentie:nõ dirxiſſet imaginẽ ⁊ ſimilitudinẽ: ſed
Mlequleihn trẽ diligetẽ. ⁊ filiũ dilectũ.De ſpũ aũt ſancto ð: imagines ⁊ ſiłitudines.Ec ideo in eo dicit fa
mapluni. ibidẽ: ꝙ deſcendit coꝛꝑali ſpede ſicut colũba in damꝰ⁊ noſtra: pluralitatẽ pernſonarũ oſtendit.
Scſunlegne, ipᷣm. Scðᷣo ideʒ ꝓbat᷑ rone diffuſiõis.ſlã inat ¶ In eo aũtꝙ dicit imaginẽ ⁊ ſimilitudinẽ:vnaʒ
uideo aiol Dioniſius.iiij.ðᷣ ange.hierar. Bonũ naturalr elſſe dei natura declarat. heclle. Teneamꝰ ergo
uialsgmm eſt ſuijpius diffuſiun ⁊ coicatiuũ. cuz den ſit firmiter deu elſe vnu ⁊ tnnũ. vnũ per eſſentiam
decrdis Ai bonitas ĩfinita. vtinqt Plato in.j.thimei.gin ⁊ tnnũ in pſonis.ſq; patrẽ ⁊ filiũ ⁊ ſymſanctũ.
ut ardoenn ifinitũ debuit cõicare bonitatẽ ſuã. Et ſi di Et huiꝰ trinitatis dant theologi exeplũ de anl⸗
ienig ꝓpter hoc nõ eſt neceſſ ariũ ponere filiũ neq; ſpi ma ſq; ꝙ vt inqͥt Areſt.iij.de aia.Licet aia ratio
nti ſgpieninn. ntũſanctũ cũ deꝰcõicauerit bonitatẽ ſus ange/ nalis habeattres potctias:ẽ tamẽ vna ſola aie
inahlitni lis hoibus. æ alijs crenturis. Reſpodeo ꝙ cuz eiſentia. vnd alt Soote in dl.xv. . j alubʒ
le ehadan des ſit ſüme bonus nõ potuit ſe diffundere to potẽtia anime dicit totã ſubſtãriã aie licʒ diuer
rgulii iͤ⸗ tũ in tota ſimul creatura. quia oĩs creatura ſiꝭ ſimode. Unde intellectꝰeſt anima:memoꝛia eſt
— nõ põt cape totã bonitatẽ diuins. Et ideo opoꝛ aia: volũtas eſt anima.⁊ tamẽ non eſt niſi vna
bhann tuit ꝙ eaz diffunderet in aliũ ſibi equalẽ capa/ anima. Et ita pater eſt deus: fili eſt deus: ſpiri
Gi Desr cem eternitatiſ.⁊ totiꝰeſſentie diuine.aliter eſſet tuſſancꝰ eſt deus.⁊ tamẽ nõ eſt niſi vnus deꝰ.
ſchiamun . dare aliqͥd ocioſum in deo.ſ.bonitatẽ nõ cõica/ Si quis aũt dicat:cum pater generat filium:
Gne unn tam.quod eſt falſum. Quia ergo ad diffuſiõe, ⁊ ex patre ⁊ filio ꝓcedat ſpũſſanccus: quomõ ẽ
acmrim reqᷣrunt᷑ tria neceſſario.ſ.diffundẽs:in q̊ difun poſſibile ꝙ filiꝰ ſit coeternꝰ patri: ⁊ ſpũſſaneꝰ
nedns .. dit.⁊ ipᷣm diffuſuʒz.ita in trinitate diffundens ſit coeternꝰ patri ⁊ filio.Cum generãs natura⸗
.DKIn eſt ꝑſona patris.in quo diffundit᷑ eſt furꝰ.⁊ ip⸗ liter pᷣcedat tẽpoꝛe generatũ:⁊ cauſa effectũ ſuũ.
snmfli ſum diffuſum eſt ſpirituſſaneꝰ⁊ bonitas diui Reſpõdeo ꝙ hocnon eſt verũ ſemꝑ:ꝙ om̃e qð
nnde Vm, na.Ex q̊ͥ colligit᷑.ꝙ oẽs tres ꝑſone ſunt eiuſdeʒ dat alteri oꝛiginẽ illũ pꝛecedat tẽpoꝛe etiã in re⸗
Höttſeunun ſubſtantie ⁊ nature. Pꝛeterea in deo eſt imenſa bus creatis.Et poteſt dari tale exemplũ qð pe/
tami hit iocunditas:ᷣm Philoſophũ.xij. Mecha.⁊ iõ nit Aug.in quodã ſᷣmoneęe.Si em̃ accendatur
Hypunusa in eo neceſſario reqᷣri᷑ ꝑſonaꝝ pluralitas.quia ignis in cãdela ſtatim ⁊ ſine medio tẽpoꝛis qᷓ;
Iilütawnma nulliꝰboni ſine ſocio iocũda eſt poſſeſſio:vt in pꝛimũ ille ignis eſt accenſus ibi eſt etiã lux fla⸗
i dens fſit quit Seneca ad Ludllũ.Et iõ canit ſãcta ma/ ma ⁊ caloꝛ.licet ergo ab illo igne oꝛiginẽ trabat
ſtfudſting ter eccłia in officio trinitatꝗ. In maieſtat ſolio illa lux:flama:⁊ ab ambobꝰ caloꝛ cauſet᷑: tamẽ
DoieNſan. tres ſedentin tridinio. nam nõ eſt cõſolatio ꝑ/ in eodẽ inſtãti tẽpoꝛis quo eſt vnũ eſt etiã vtrũ⸗
mmi fecta ſolitario. Et hec argumẽta ſufficiant. Qui q; alioꝛũ.Unõð ſi ignis ille accẽſus in luie eſſet
zümn tak autẽ põt caꝑe capiat Latth.xix.Et qui habet cternus:coeterna qʒ eſſet lux flãma cũ caloꝛe.di
tfo Di,.cq aures audiendi audiat quid ſpiritus dicat ecj cit etiã Augꝰ.ſicad litrerã vt ſup. Sicut ex igne
6polurhr dleſijs. Apo.ij. “ A cauſat᷑ ſplendoꝛ ⁊ ex vtroq; caloꝛ.ſic ex patre ge
rantgan tc etiaʒ ꝑſonaꝝ trinitas declarat᷑ Geñ. nerat filiꝰ ⁊ ex vtroq; ꝓcedit ſpũſſanccꝰ.Da mi⸗
M h fſ. vbi ðꝛ. In pndpio creauit deus celuzʒ hi ignem ſine ſplẽdoꝛe ⁊ caloꝛe:⁊ ego dabo tibi
nin ntii ⁊ fra.Exponũ em ab Auguſtio et alijs patrẽ ſine filio ⁊ ſpũſancto.hec ille.Qui etiã ait
umitidio doctoꝛibo. In Ppncpio. ideſt in filio. creauſt de in libꝛo de trinita. Credim in ſanctã trinitateʒ
amdaten us pater. Et ſubdit. Et ſpus dñi ferebat᷑ ſup ..patrẽ ⁊ filiũ⁊ ſpm̃ſctm̃.vnũ deũ oĩpotẽtẽvniꝰ
Sinfinira.tarr aquas.Et pſalmo.xxxij.ðꝛ. Uerbo dñi celi fir/ ſubſtãtie vniꝰ ptãtis.vniꝰeſſentie creatoꝛẽ oĩm
Mmitecdi. Üi mati ſũt.⁊ ſpũ oꝛis eius oĩs virtꝰeoꝝ. erbuʒ creaturarũ:a quo om̃ia per quẽ oia ⁊ iquo oia
vcknaeſengg aũt dñi filius eſt patris.vt inquit Greg.in ſer⸗ Credimꝰ patrẽ a ſemetipo nõ ab alio filiũ a pa
ons r/ mone de apoſtolos. B rregenitü deu verũ de deo vero lumen veru de
n wuarx/ Ecũdus erroꝛ fuit Arrij.qͥ poſuit tres lumine vero.non tamẽ duo lumina ſed vnum
8* 2 guß. ſglonas.ſed negauit vnitatẽ diuine eẽn/ lumẽ.Credimꝰ ſpmſem a patre ⁊ filio equalit᷑
nnn dccin⸗ tie di. filiũ eſſe alteriꝰ nature a patre ⁊ e ꝓcedentẽ cõſubſtãtialẽ ⁊ coeternuʒ patri ⁊ filio
E creaturã ⁊ minoꝛẽ patre ſibi nõ coequaleʒ ⁊ nꝓ Pater eſt plenꝰ deus in ſe:filius eſt plenꝰ deus
inen zmer coeternũ.Cõtra qð eſt illud dicũ Chꝛiſti Joh̊. apf̃e genitus:ſpũſſanctꝰ eſt plenus deus a Pa
nnns da x. Ego ⁊ pater vnum ſumus. Suꝑ qᷣb verbis tre ⁊ filio ꝓcedẽs.Nõ tamẽ tres deos dicimꝰ ſʒ
, honfi Aug.inqᷣt. C dicit vnum liberat te ab arrio.ꝙ vynũ deũ oipotẽtẽ eternũ inuiſibilẽ ⁊ incõmuta⸗
Gbane⸗ 4 autẽ dicit ſumꝰ plurałr:liberat te a ſabellio. Et bilłẽ. Inno.aũttertiꝰ in ca.fi.de ſũma tri.⁊ fi.ca.
nmmndl en⸗ Job.xiiij.iterũ ait ſaluatoꝛ.Ego in patre ⁊ pat inqt. Pater ab eterno filiũ generando ſuã ſub
ſequete 6 in me ẽ. Itẽ Geñ.j.c.dixit deus.Faclamꝰbhoiem ſtantia ei dedit.Dici aũt nõ põt ꝙ partẽ ſubſtã⸗
– ad imaginẽ:⁊ ſimilitudinẽ noſtrã. Suꝑ q̃ ver/ tie illi dederit ⁊ partẽ ipe ſibi retinuerit cũ ſub⸗
tamo: M⸗

ſtãtia patris indiuiſibił ſitvtpote oĩno ſimplex
Sed nec dici poteſt ꝙ pater in filiũ trãſtulerit
ſuã ſubſtãtiã generado quaſi ſic ð derit eã filio
ꝙ nõ retinuerit eã ſibi alioquin deſiſſet eſſe ſub
ſtantia. Patet ergo ꝙ ſinevlla diminutiõe filiꝰ

naſcẽdo ſubſtãtia patris accepit ⁊ ita pater ⁊ fi

lius habẽt eãdẽ ſubſtatiã.Et ſic eadẽ res eſt pa⸗
ter ⁊ filiꝰ necnõ ⁊ ſpũſſanctꝰ.hec ille. Sicut em

ſol illuminat oꝛbẽ ⁊ tamẽ in ſe remanet totꝰ lu⸗
cidus. ita dici poteſt in ꝓpoſito. Equalitas autt

triũ perſonaꝝ diuinarũ declarata eſt in tribus

pilis paruis que reꝑte ſũt i coꝛde ſiue in pecco⸗ꝰ

re btẽ Qlare de moõte falco tertij oꝛdis ſcti Fran.
Nã vna illarũ tãti erat põderis quãti erat due.
⁊ tãti tres ſimul ⁊ non plus quati vna ſola.Et

ego ipᷣas ꝓpꝛijs oculis vidi.In coꝛde etiã ipius

beate inuetus eſt ſculptus crucifixus cũ oibus
myſterijs paſſiõis que omia ego vidi. Ipᷣa em̃

beata habebat cõtinuã memoꝛiã paſſiõis xpi.

⁊ ꝑfectiſſimã fidẽ equalitatis triũ ꝑſonaꝝ diui
narũ:⁊ vnitatis diuine eſſentie ⁊ ſemꝑ toto coꝛ
de coluit trinitatẽ que deꝰ eſt.de cõſe.di.iij.c. vl⸗
timo in fine.Et dict᷑ trinitas quaſi triũvnitas.
vt notat.d.Cardi.in ca.j.de ſũma trinit.⁊ fi.ca.
in.vj.Teneamꝰ ergo catholicã fidẽ trinitat re
ijciẽtes hereſim arrianã ⁊ ſabellianã queẽ dia⸗
bolica.Unõð legit᷑ in teſtimoniũ veritatis fidei
noſtre illud qð recitat Gꝛego.in.iij.dyalo.ſ.ꝙ ĩ

partibo affrice cum quidã rex wandaloꝝ arria⸗

nus multos catholicos epᷣos cepiſſet eoſq; ad
arrianã ꝑfidiã conaret᷑ attrahere:illi in fide cõ⸗

ſtates catholica validiſſime ipam fidẽ diſputã
do defendebat.Cunq; rex iniquꝰ imponere vel

let illis ſilentiũ fecit eis linguas extrahi:vt non

poſſẽt ampliꝰde catholica fide diſputare.Mi⸗
rabile dictu linguis extractis ita clare loqᷓban⸗
turꝛ diſtincte diſputabãt cõtra regẽ ſicut pꝛius

cũ linguis fecerat.qð fidei noſrre maximũ mi⸗
raculu ⁊ argumẽtũ extitit. E.

Ertius erroꝛ fuit Macedonij qui dirxit

77

t ſpm̃ſcetm̃ eſſe creatura. Cõtra quẽ.ij.ad

Xorjꝗ.ij.ðꝛ.Dñs aũt ſpũs eſt.ſᷣm aũt Ni

colaũ de lyra ſuꝑ Hiere.xxiij. bi nos ponimꝰ

dñs in hebꝛeo ponit᷑ nomẽ dei tetragrãmaton

qñ eſt nomẽ ſignificãs vnã ſolã eſſentiã diuinã

vt inqͥt rabbi Salomon.De ipᷣo etiã ſpũſancto

habetur Eſa.xlviij.vbi ait Pꝛophᷣa.? Hiſit me
dñs deus ⁊ ſpũs eius. Et ſic oſtẽdit ꝙ ipᷣe ſpi⸗

rituſſctũs miſit eũ vt deus ⁊ non vt creatura.

Quartus erroꝛ eſt grecoꝛũ qͥ dicũt ſpmſanctũ

ꝓcedere ſolum a patre ⁊ nõ a filio. Cõtra quos

Joßh.xliij.dicit dñs. Paraclytꝰ autẽ ſpũſſanctꝰ

quẽ mittet pater in noĩe meo.quia ſq; eũ mittit

pater tanq; ſpiritũ filij a filio ⁊ aſe ꝓcedẽtem.?
Joh.xx. etij ait. Cum aũt venerit paradytꝰ quẽ
ego mittã vo bis a pr̃e ſpm̃ vitatis.? Job.xxj.

* 8⁸£

inqt. Ule me darificabit quia de meo accipiet.

5

Erad Gal.iiij diat. Miſit deus ſpm̃ filij ſui

coꝛda nfr̃a.Et ideo dic᷑ in ſimbolo Niceno ſiue
Conſtãtinopolitano. Qui ex patre filioq; ꝓce
dit. Et in ſimbolo Achanaſij. Spũſſaũs a pa⸗

tre ⁊ filio nõ factꝰ nec creatꝰ nec genitꝰ ſed ꝓce⸗

dens.Et hãc opinionẽ tenet eccłia occidetalis

confutãs opinionem grecoꝝ.vt habet᷑ in.j.ſeñ
di. xj.⁊ ibi Scotꝰ.⁊ in ca. firmiter.⁊ in ca.fi.de
ſũma tri.⁊ fi.ca.⁊ in c.de ſpũ.de cõſe.di.xv. D
Uintꝰ erroꝛ eſt Atropomoſitarũ dicen

tres figuras hois dicit᷑ Eſa.xl. Cui ſimilẽ feci⸗

ſtis deũ: aut quã imaginẽ ponetis ei.q̃ſi dicat.

nõ poteſt depingi.

Erxrtus erroꝛ eſt Manichẽoꝛũ qͥ dixefrft
creaſſe res incoꝛꝑeas ⁊ inuiſibiles: lucz
q; ⁊ delectabilia. Alia vo facta eẽ a diabolo: vwt
tenebꝛas ⁊ res coꝛpoꝛeas ⁊ res penales. Cõtra
quos eſt illud ad Heb.xj. Fide intelligimꝰ app
rata eſſe ſecula v̈o dei vt er inuiſibilibo viſibi,
lia fierẽt.⁊ Ecc̃i. xj. Moꝛs ⁊ vita a dño deo et.
Eſa.xlv. Ego dñs ⁊ nõ eſt alius foꝛmas lucc

⁊ creans tenebꝛas: faciẽs pacẽ ⁊ creãs malũ.⁊

Amos.iij. õ eſt malũ in ciuitate qð nõ fecertt
dñs. Qõ intelligi ſᷣm Aug.in.j.retractationũu.
⁊ Magiſtrũ ſentẽtiaꝝ in.ij.di.xxxvij.hoc moę⸗

do vicʒ ꝙ des m iuſticiã ſuã infligit malu pe

ne vbi eſſe cõſpicit malũ culpe. F
Eptimꝰ erroꝛ eſt Areſtotelis qͥ negauit
ſdoũ oia feciſſe de nihilo. Unð cũ legiſſe
lllud qð ſcripſit Moyſes ð creatoe muůu
di Geñ.ſ.ſubriſit dicens. Iſte Moyſes multa
dicit ſed nihil pꝛobat. Dicebat aũt Areſtoteles
pmo ꝙ ex nihilo nihil fit. viij.phiſic.⁊.j.de celo
⁊ mũdo.cõtra quẽ eſt illð PS.cxlviij. Ipe di /
xit ⁊ facta ſunt:ipᷣe mãdauit ⁊ creata ſũt.⁊ pſal.
ccxiij.Oia quecũq; voluit fecit. Creare aũt eſt de

nihilo aliqͥd facere:vt dicũt theologi in.ij.ſeñ.
di. j. Et ex hoc repꝛobat᷑ hereſis Anaxagoꝛe qui

dicebat mũdũ quidẽa deo factũ:ſed ex pᷣiacẽti

mat᷑ia.Silłiter ex h̊ repꝛo bat᷑ erroꝛ Democriti:

qui dixit mũdũ factũ eſſe a caſu ꝑ cõcurſuʒ co)
poꝝ indiuiſibiliũ que dicebat eſſe rerũ pncpia
CLContra quẽ etiã dicit᷑ Pſal.xxxij. Uerbo dñi ce

li firmati ſunt ⁊ ſpũ oꝛis eius ois virtus eoꝛũ:

id eſt ſ̃ᷣm ratiõem ⁊ nõ a caſu. Sequit᷑ etiam ex

pdictis falſum dixiſſe Areſtotelẽ in libꝛo de ve⸗

geta. ⁊ plan.⁊ in.j. Phiſicoꝛuʒ. vbi videt᷑ tenere
mundũ fuiſſe ab eterno.Fuit em̃ a deo creaatus

nõ ab eterno ⁊ non ſemꝑ fuit mũdus vt ꝓbant

theolo.maxie ſctũs Bona.ĩ.ij. di.j.? btũs Cbo.
I.parte ſum. q.xlv.Et q hãc hereſim etiã ẽ ſacaa
ſcriptura Gene.j.dicẽs. In pncipio creauit deꝰ
celũ ⁊ terrã.Et ex his etiã repꝛobat᷑ erroꝛ ſimoęz
nis magl:? Menãdri eius diſapuli di. ꝙ deꝰ

non fecit mundũ ſed angeli.Cõtra quos etiam

ꝗ ctiũ ꝙ vnus eſt deꝰ ſed coꝛpoꝛeꝰ. Contra
quos Johis.iiij.dici᷑. Spũs eſt deus.
Ideo ↄtra illos qui depingũt trinitatẽ facietes

ſaiiten
ſes ne ns⸗
ushe
Aaslnte
mriiſi t
nutgliüſunt
ſifitanns⸗
nſccicosſi
lac de vobis,
Onuse
8 funcpee
EcLeminlnd
GSapit memote
eus dum dick
Nagere ſinege
Pblli; Deus
aen pbonu ſ⸗
Eubse
t uoguur
t hol
(pikgranaln
pohltur orige
Melislntl
ſcuntvoſa.
quoloi ininfi
qr Paplus 4
Nondünan cen
dicietg maic
ſictar
V meräf
iliughtos ſerni
net Pahlus,
barpoſſioente
ppterrm: cot
Acets, Si vis
ſaquchabes
Vodeo
d masc
Duaſſer
vij Deusfecn
nuoſilijſui⸗
peccetis:int
hlallaniſtar
ſefralibod
cosad bene
niex 5:, ſi
Ecim
d mnl
ſſſe
trin
hsennck

ẽð·

ubuſmliſg,
sd er .

ꝛimibisse
naadde
Bennls n
7 umlnsen,
ulblliy nii,
11 didock.

negnofat
1Neracnnond.
Namboc no⸗
nigr nuli he

nuls npollt
Urscälegeſer
Saenii
Woſſes mun
hnür BUrckonds

Salnij. Fed
nurlat: ol.
Cunuirckte
wloginiiii.
muger,
ſcda biucn
m Doroan.

1

Ns nnus N.
Selitanmek
Valbdepe⸗
rbina tmen

ſſenmi öneuau

ſerunt quoſdã homines vocan
quoſqdã in infidelitate relinqui. Contra quẽ di
cit Paulus ad Roma.ix.de Jacob ⁊ Eſau:cũ
nondũ nati eẽnt aut aliqͥd boni vel mali egiſſẽt
dictũ eſt ꝙ maioꝛ ſeruiet minoꝛi.

ſa que habes ⁊ da paupibo/

. . D

nem moꝛtuoꝛũ futurã. contra quẽ eſt ſententia

eſt ſcriptũ Act. x. Deus qᷣ fecit mũdũ ⁊ oĩa que
B Pauli.j.ad Chor.xv.dicen.Om̃s quidẽ reſur

in eo ſunt ⁊c̃.

Ltauus erroꝛ eſt epicureoꝝ dicentiũ ꝙ
o deus perſe nõ gubernat mundũ:ſʒ per
alias intelligẽtias. Et alij heretici dixe⸗

runt deũ nõ haberepuidentis de rebus inferio
ribus. ⁊ contra pmos dicit᷑ Job xxxuij.Quẽ cõ

ſtituit aliũ ſuꝑ terrã:aut quẽ poſuit ſuꝑ oꝛbem
quẽ fabꝛicatus eſt.q uaſi dicat nullũ.Cõtra au

tem ſecũdos.j. Petri vltimo dicit. O mnẽ ſolici

2

tudinẽ veſtrã ꝓijcientes in cum: quan ipi cu⸗

ra eſt de vobis. 2)9n
Onus erroꝛ eſt pelagianoꝛũ:qͥ negaue/

n runc peccatũ oꝛiginale eſſe in paruulis
Kõtra quos ad Romañ. xv. dicit. Per

vnuũ bominẽ peccatũ intrauit in mũdũ.⁊ pſal.l.
Ecce em̃ in iniqᷣtatibo cõceptus ſum: ⁊ in ꝑctis
coõcepit me mater mea. Siliter eoꝛũ erroꝛ ſecun
dus dum dicebant ꝙ homo poteſt inapere be
ne agere ſine gratia dei cõfunditur per illud ad

Phil.ij. Deus eſt q operat᷑ in nobis velle ⁊ ꝑfi⸗

cere ꝓ bona volũtate.

Ertius qͥʒ erroꝛ ipſoꝛũ dicentiũ ꝙg deus

t cogitur nobis dare gratia ſus m me/

rita noſtra confundit᷑ per illud ad Ro

mãos ·xj. Si aũt gratia iam no er operibo. alio⸗
quin gratia iã nõ eſt gratia. 1 52
ponitur oꝛigeni di. ꝙ anime ſimul create ſũt cũ

Decimꝰ erroꝛ im⸗

angelis in celo: ⁊ p diuerſitate eoꝛũ que lbi geſ⸗
a deo per gram

idecimꝰ erroꝛ fuit dicẽtium ꝙ nõ pl⸗
v meret᷑ faciens opera ꝑfectiõis qᷓ; non fa

ciẽs.vñ Jouinianꝰ eqᷓbat ĩ merito con/⸗

iugatos ſeruãtib us virginitatẽ. Contra quẽ te⸗

net P aulus.j.ad Choꝝ.vij. Etvigilat equa⸗

bat poſſidentes diuitias pauprarẽ ſeruãtibus
ꝓpter xpᷣm: cõtra quẽẽ ſencẽtia xpi Matth.xix
dicẽtis. Si vis ꝑfectus eſſe vade ⁊ vẽdevniuer⸗
14

Llogdecimꝰerroꝛ ceſt dicentiũ quaſdã ani
d mas eſſe male creatiõis ⁊ nature ⁊ non
poſſe nõ peccare Contra q̊s dici Sap̃.

— —

vij. Deus fecit hoĩem rectũ ⁊ reliquit eũ in ma⸗
nu ↄſilij ſui. ⁊.j. Joh.ij. Hecſt. cribo vobis vt nõ

peccetis:inqͥt Apłs. Tertiuſdecimꝰ erroꝛ eſt

D Pſcilianiſtaꝝ 2 mathematicoꝛũ dicentiũ hoĩes

eſſe fatalibo diſpoſitiõibo ⁊ cõſtellatiõibꝰ ſubie⸗

cos ad bene faciendũ ⁊ male. õtra q̊s NHiere

mie. x. ðꝛ. A ſignis celi nolite timere. 1.
Ecimuſq̃rtus erroꝛ eſt dicẽtiũ hoiem q
d ſemel habuerit charitatẽ amplius non
poſſe peccare.Cõtra quos Apod.ij. ðꝛ.

ECharitatẽ tua pꝛimã reliquiſti. Decimuſqn⸗

tus erroꝛ eſt Calẽtini qui negabat reſurrectio⸗

regno celoꝛũ. 1
eſt quoꝛũdã hereticoꝛũ de qͥbus dici.ij. Pe.iij

gemus. Et ex hoc ctiã repꝛobat᷑ hereſis Zenõis
7 alteriꝰ qͥ dicebat᷑ Arabs:qui dicebãt ꝙ moꝛ⸗
tuo coꝛpoꝛe moꝛit᷑ etiã anima. cõtra quos etiã
eſt illud Apod.vſ. Uidi ſub altare dei aias int᷑/

fectoꝛũ. Decimuſſextus erroꝛ eſt Hermoge⸗
nis: qui dixit homies dãnatos ⁊ demones ad/
buc poſſe cõuerti ad bonum ⁊ angelos bonos
ad malũ. contra quẽ eſt illud Mat. xxv. Ibũt
m ſuppliciũ eternuũ:iuſti aũt i vitã eternã.

Ecimuſſeptimꝰ erroꝛ eſt dicentiũ om̃s
d penas damnatoꝝ eſſe equales: ?⁊ pᷣmia
bonoꝛũ equalia.contra quos Mat.xſ.
dicit. Tyro ⁊ Sydoni remiſſius erit ĩ die iudi⸗

cij qᷓ; vobis. Et.j·ad Chor. xv. dict᷑. Sicut ſtel
la a ſtella differt in claritate:ſic erit ⁊ reſurrectio
monuor Decimuſoctauꝰerroꝛ eſt dicẽtium
alu

neminẽ ſaluari poſſe ſine ſeruatiõe legis veter.
Et inter hos fuit Choꝛinthus ⁊ Ebion:⁊ Naʒa
rei cũ eis cõcoꝛdãt.cõtra quos ad Roma.iij.di
cit Paulꝰ. Arbitramur iuſtificari hoiem abſq;
oꝑibus legis. ½D⅔

ExEecimuſnonꝰ eſt dicẽtium nõ eſſe aliam

d vitã pꝛeter iſtã:nec aliquã pᷣmiationem
virtutũ:vel vitioꝛũ punitionẽ poſt hanc
vitã.contra quos eſt illð Luce.xvj.Moꝛtuꝰeſt
diues ⁊ ſepultꝰ in inferno.⁊ Matth.viij.de bo
nis dicit. Recũbẽt cũ Abꝛabã Iſaac ⁊ Jacob ĩ
Vigeſimus ⁊ vltimꝰ pꝛo nunc
VUVeniẽt in nouiſſimis diebo illuſoꝛes ĩ deceptio

„*

nem dicẽtes. Ubi eſt nücpmiſſio ⁊ aduẽtus eiꝰ
ſq; ad iudiciũ.q̃ſi di.nõ erit vniuerſale iudiciũ.
Sunt ergo aliqui heretici qͥ dicũt eccłiam pꝛe⸗
dicare vniuerſale iudiciũ ſolũ ad terroꝛẽ nõ ꝙ

debeat euenire.contra quos eſt illð Mat.xyj.

Filius quidẽ hois vẽturus eſt cã angelis ſuis
in głia patris ſui:⁊ tũc reddetvnicuiq; ſᷣm oꝑpa

ſua. Et iſte erroꝛ eſt cõtra diuinitatẽ ⁊ humani⸗
tatẽ rpi:qui inquantũ deus⁊ homo eſt iudica⸗
turus vniuerſum mũdũ.vnð Act.x.dicit. Hic

eſt qui cõſtitutus eſt a deo iudexviuoꝛũ ⁊ moꝛ⸗

tuoꝛũ. O diabolici heretici audite qͥd ſaluatoꝛ
noſter dicat Matth. xxv. Cũ venerit filꝰ hoĩs
in maieſtate ſua:⁊ oẽs angeli eius cũ eo:cũc ſe⸗
debit ſuꝑ ſedẽ maieſtatis ſue.⁊ cõgregabuntur
añ eũ oẽs gentes:⁊ ſeparabic eas abinuicẽ ſiẽ
paſtoꝛ ſegregat oues ab hedis ⁊ ſtatuet oues
quidẽ a dextris hedos aũt a ſiniſtr ⁊c̃. Tenea⸗
mus ã fidẽ catholicã reijciẽtes om̃s hereles: vt
cum ouibo collocari mereamur ad dextrã dei.

Oão nobis ille cõcedat qͥ ꝑ oĩa ſecula viuit⁊ re/

gnat. Amen.
Dñica ſecũda in q̃drageſima de pceptis. i6

mo in generali deinð de pmo in ꝑticulari. S
mo ſedecimꝰ. ““
P 2

Citis que pꝛe/
LCLoeoeoeprꝗ tigi per dñm ieſũ
ſ ij.ꝑad Theß. iiij. Scðm om̃s leges
efEfFEfſuꝑpioꝛibꝰ obediẽdũ eſt in licitis et
Honeſtis.ff.de re iudi.l.cõtumacia.dicat᷑. Cõtu⸗
macia eoꝛũ qui ius dicẽti nõ obtẽperãat litis dã
no coarceat᷑. 2. C. de offi. p. pꝛeto.affri.l.j.i fi. ðꝛ.
SDi qs ex quacũq; ꝑte auſus fuerit iuſſiões no
ſtras excecari ⁊nõ feſtinat᷑ cũ ði timoꝛe eas ſᷣua
re:nõ ſolũ dignitatis ⁊ ſubſtaãtie ꝑiculũ ſuſtine
bit:ſed etiã vltimo ſupplicio ſubiacebit.⁊.ff. de
re mili.l.miles.S.in bello.ðꝛ. In bello q rem ꝓ⸗
bhibitã adduc fecerit aut mandata nõ ſuauenit
capite puniat᷑ etiã ſi res bene geſſerit.Si igit᷑ tã
diſtricta aiaduerſiõe puniunt᷑ ꝗͥ moꝛtaliũ pnci
pũ pᷣcept cotumaces exiſtũt:quãta crededi eſt
vltionẽ recepturos qui omipotẽti deo rebelles
eſſe voluerint. Quia igit᷑ vt ſcriptñ eſt.ff.de iur.
omni.iudi.l.fi.⁊.xj.q.iij.ca.qui reſiſtit.⁊ extra ð
conſtit᷑.ca.vt animaꝝ.llbꝛo.vj.Obediẽtia ſe ex/⸗
tendit ſᷣm poteſtatẽ iudicis pᷣcipiẽtis. Si deus
eſt ſuꝑ om̃es habẽs poteſtatẽ ad oia ei eſt ſũme

obediẽdũ:quia potẽtiſſimꝰeſt inobediẽtes pu/
nire ⁊ o btẽperates pꝛemiare. Ideo inqᷣt Uirgi

lius in libꝛo Geoꝛ.Eſt legũ ſeruanda fides ſu⸗
pꝛema poteſtas. Quod mãdat fieriq; iubet pa
vere neceſſe eſt. Ino bediẽtibꝰ em minatur deus
Numeri.xiiij.di.Qui non obedierint voci mee:
nõ videbũt terrã ꝓ qua iuraui patribo eoꝛum.⁊
Deut.xj.inquit ¶ Doyſes. Pꝛopono inoſpectu

veſtro hodie benedictionẽ ? maledictiõʒ: bene⸗

dictionẽ ſi obedieritis mãdatis dñi dei veſtri:
malediccionẽ ſi nõ obedieritis.? Deut.iij.etiaʒ
dicit deus. Quod pcipio tibi hoc tantũ facias
nec addas quicq; nec minuas. De pᷣcept ergo
dei tractaturi tres cõſiderationes ꝑutiles facie
mus. Pꝛima dicet᷑ dedlaratiõis. Secunda ad/

oꝛatiõis.Tertia offenſiõis.

Declaratio bꝛeuis decẽ pᷣceptoꝛũ ðᷣcalogi. Q
Uaeo ad pꝛimã partẽ noſtri ſᷣmõis quia
ꝗq inquit Phus in phemio phiſicoꝛuʒ ꝙ;
NAc(ômunioꝛib ſemꝑ eſt inchoandum.
De ſingulanib em̃ nõ habet᷑ ſciẽtia.j.poſterio⸗
rũ. Intellectis aũt cõmunioꝛib⸗ faciliter intelli
gunt᷑ particularia. quia generaliboparticularia
inſunt.l.ſemꝑ.ff. de regu.iu. Ideo de ipᷣis pꝛece
ptis pᷣmo in generali illa enumerãdo ĩ hac par
te aliquid dicemꝰ oſtendẽdo quomõ excedũt le
ges humanas. Decẽ autẽ ſunt pᷣcepta decalogi
nec debuerunt eſſe plura vel paucioꝛa: vt ꝓbat
Alexã.de ales in.iij.parte ſũme in tractatu de le
ge Mopſi.? Bonauẽ.in.iij.di.xxxvij.arti.ij.q.j.
quoꝝ rõnes cauſa bꝛeuitatis omitto. Oiavero
Pcepta cõtinent᷑ in his vᷣſibus.
AUnũ cole dei: ne dicas vana per ißſm.

abbata ſctifices: habeas in honoꝛe parẽtes:

Nõ ſis occiſoꝛ:fur:mechus:teſtis iniquus.

Alteriꝰ nuptã:nec rem cupias alien.·
Pꝛimũ pᷣceptũ qð habet Exo.xx.dicẽs.õ ha⸗
bebis deos alienos: ꝓhibet oẽm idolatriã:di⸗
uinationẽè ⁊ recurſuʒ ad ariolos ac magos in⸗
diſtincte ⁊ quacũq; ex cauſa.?⁊ hoc Leuit᷑xix.ex
pꝛeſſe ꝓhibetur. Et in hoc pꝛeceptũ iſtð excedit
leges humanas:que licet puniat incãtatoꝛes ⁊
maleficos:tamẽ ſi incãtatiões faciãt cõtra grã⸗
dines aut iufirmitates ⁊ hmõi nõ vlciſcunt᷑ ſed
aſſentiũt.C.de malæfi.l. eolu. R
Ecũ dũ pᷣceptum dicit. Nõ aſſumes no⸗
ſ men dei in vanũ: Exo.xx. Quo pꝛecepto
Ppfphibet᷑ omis ꝑiuratio ⁊ iuramẽtũ ſine
cauſa:vt inquit licolaꝰ de lyra ſuꝑ pᷣdico ca.
Et ideo hoc mãdatũ excedit leges hbanas qui
bus licitũ eſt coꝛrũpere accuſatoꝛẽ in cauſa ſan
guinis.l.fl.ff. de Puarica. Tertiũ pceptũ inqᷣt
Memẽto vt diẽ ſabbati ſanccifices. Sex dieb⸗
oꝑaben ⁊facies oĩa oꝑa tua:ſeptio autẽ die ſab
batũ dñi dei tui eſt nõ facies om̃e opus ĩ eo.tu
7 filiꝰ tuus ⁊ filia tua:ſeruꝰ tuus ⁊ ancilla tua:
aut iumẽtũ tuũ:Exo.xx. Hoc aũt pᷣcepto pꝛohi

betur in feſto om̃e opus ſeruile:ᷣm icolaũ de
lyravbi S.Et ab hoc pᷣcepto nõ diſcrepat lex bu

mana vt infra patebit. Quartũ pᷣceptũ dicit

in eodẽ ca. Honoꝛa patrẽtuũ ⁊ matrẽ tuã.vbi

etiã indluſiue pꝛecipit᷑ parẽtibus filios diligere
⁊ nutrire.Et in hoc excedit leges imꝑiales: que
filios ſpurios ⁊ ex dãnato coitu generatos ab
om̃i beneficio paterno excludũt. vt in aut᷑.qbꝰ
ex cõplexu.⁊.C.de naturali.li.aut᷑.licet. Et hocẽ
nimis durũ liq; factũ ſit bono reſpectu. Et ideo
epᷣoꝛũ intereſt dare operã ꝙ vterq; parentũ ta⸗
libus neceſſarijs ſubminiſtret ſᷣm eoꝛũ faculta
tem.eęxtra de eo qͥ duxit ĩ ma.quã pol.peradul.
ca.cũ haberet. Pꝛetea hoc pᷣcepto pꝛecipit᷑ etiaʒ
honoꝛatio patrũ ſpũaliũ.ſ.ſacerdotũ ⁊ religio⸗
ſoꝛũ:vt inqͥt Alexaã.de ales in.iij ꝑte ſũme:in tra

ctatu huiꝰp cepti.Leges aũt bumane ſepe ymit

tunt fieri cõtra hoc pᷣceptũ.ſ.exigi pẽdagia ⁊ ga
bellas a religioſis ⁊ clericis:p rebus eoꝝ quaſ

nõ cauſa negociatiõis ſed ꝓ victu ſuo deferüt.

Qui oẽs hoc faciẽtes peccat moꝛtaliter cõtra hᷣ
pᷣceptũ.Et ſi ſũt ſingulares ꝑſone ſunt excõmu
nicati ipᷣo facto.Et ſi eſt collegiũ vł vniuerſitas
talia faciẽs ſtatuta ipᷣo facto ſubijcit᷑ interdicto
neca pᷣdictis abſolui poterũt niſi ſatiſfecerint ⁊
plene reſtituerint.extra de cenſi.ca.quãq;.li.vj.
in texcu. per dont. S8
Uiintũ pᷣceptũ eſt. Non occides:⁊ ponit
q vbl alia pᷣdicta.Et ↄ hoc pᷣceptũ permit
tunt leges impiales: qᷣbus licitũ ẽ viro
occidere adulterũ vxoꝛis depꝛehẽſum in adul⸗
terio ſi eſt ꝑſona cui nõ debet reuerẽtiã.ff.de ad
ulte.l. pf. ⁊.l.nec in ea.⁊.l.qð ait. Siłiter latronẽ
⁊ populatoꝛẽ agroꝛũ inuetũ in maleficio.C.qũ
liceatvnicuiqʒ.l.j.?.ij. Sextũ pceptũ ðt.flon

mo.natu.effi.ſui.S.fi.⁊.C.de inceſtis nup.aut.

Lof
mimor
ges impiales
cnaklic
gKqs an
ie lier
zufimoniu
groluluini
1rw.
Wortdon⸗
dmrutade
Noꝛi LNe
deipotlli⸗
ltabogulee
cillud ro.
ninſuinuba
dis nuptys/,
ſijbldeſtun
derchwa
o cs
liealtade
ſtereas. ,
illiatürte
penlerde
Aun

pnicßcptoe
lhs ſipmmit
moonſturen
Shaännl
recedesa⸗
nundm
ſchtü öt.ſ
lekois affe
Ea

Salini.
erdiciz

talit inn gi

Winodlanniſecd

1 uramaniſn.
WMaüne
chts dünnns i

ſroninn Golaſen
Amüßaprülnee
figs Carich

roantieſeb

otopusicd,tn

Caüröapweh

Uein vhi
daprrbu
mn Pohi dict
awiddi
dus ſdos dsde
gesunnials: gur
wirn generadsn

Güt rinand CGH
nafis n lfe
utlin thoci

peen. Crige
q; parchrüti,
timedüfuallen
wäpol gaadl.

ro Rechit eig
ardoti Nin

ligrſünciun
maneſeee
igi angn n

bns coi

n ſuo denit .

otülter chnmab
neſunt aonn
Nvninerirns
büſct inadien
nniiſaciftune:
ſ. a giij li.

oontstpond⸗
oepai hanmt
ſbslanini
ehäſuminsGll
Wercnif ed
Olmn unc

uprü duſin

=
=

òè

S

Foliũ

furtũ facies:quo ꝓhibet᷑ oĩs acceptatio rei alie
ine iniuſta:ſiue per furtũ ſiue ꝑ vſurã vel dãnifi

cationẽvel alio mõ.Cõtra qð faciũt leges impe
riales ꝑmittẽtes vſuras ſaltẽ leues. C. de vſu. l.
eds.et ꝙ cõtrahẽtes poſſint ſe decipe in pᷣco.l.
in cauſe.la.ij. S. idẽ poponiꝰ.ff.de mino.⁊.l.itẽ ſi
pꝛecio. S. fi.ff. locati. Scðm aũt legẽ diuinã ſiñ
ſeruat᷑ eq̃litas in contractib: qͥ plus habet dʒ
recõpenſare dãnificato.ca.pꝑ tuas.extra ð dona.
Itẽ ſm leges nõ reqrit᷑ bona fides in pᷣſcriptiõe
õgiſſimi tꝑis.i.ſi ͥs emptiõis.⁊ l.cũ notiſſimi
. de d. cS. xxx. vel. xl. ano. Scðʒ aũt deũ ⁊ cano⸗
nes eſt ſecus.ca.poſſeſſoꝛ.de re. in. lib. vj.. ca. vi

gilãti.extra de pᷣſcrip.

Eptimũ pᷣceptũ dicit. Nõ mechaberis.

OQuo pcepto oiĩs actꝰ carnalis ſine ma⸗

trimonio ꝓhibet᷑. Cõtra qð ꝑmittunt le
ges impiales cõcedẽtes hoĩ ſoluto tenere mlie⸗
rẽ ſolutã in cõcubinã:vt in aut᷑.qͥᷣbꝰmo.na.et.le
gi. 5. ſi qs aũt.⁊ tamẽ eſt pctin moꝛtale. Pꝛet ea

fm leges licet vxoꝛẽ in multis caſib repudiare
2z mr̃imoniũ rite contracũ diſſe oluere. Sed ſᷣm

legẽ diuinã nõ eſt licitũ: vt notatur.x.di.ca.lege
⁊. xxvij.q.ij.ca.ſunt qͥ.⁊ Mat. xix.ðꝛ.Quos deꝰ
ↄiunxit ho non ſeparet. Icẽſᷣm leges imꝑiales
damnat qᷣ depꝛehẽſam in adulterio detinet in
vxoꝛẽ. C. de adul.l.crimẽ.⁊.l.caſtitati. Sed ſᷣm
deũ põt illã tenere abſq; vlla pena dũmõ illa ve
lit ab adulterio recedere.xxxj.q.j.ca.ſubaudit᷑.⁊
ca. illud vo. Pꝛetea ſi mulier infra annũ moꝛt
viri ſui nubat efficit᷑ infamis ⁊ punit᷑ C. de ſecũ
dis nuptijs.l.j.⁊.ij. Sed nõ ſic ſᷣm deũ.j.Chor.
vij. vbi ðꝛ. Nubat libere cui vult:meliꝰ ẽ em nu
bere qᷓ vri. ⁊ extra de ſecũ.nup.c.fi. Itẽ ſᷣm leges
hõ vniꝰ gñis põt copularii mr̃imoniũ cũ mu⸗
liere alteriꝰ gnis:⁊ econtra:vt in aut.de nup.S.
iter eas.⁊ C. de nup.l.nemini.Sed ſᷣm deũ hoc

z illicitũ ⁊ tales debẽt penitꝰſeꝑari.xxxv.q.ij.ca.

ꝓgeniẽ.⁊ de ↄſan.⁊ affi.ca.nõ debet.
Ctauũ pᷣceptũ dicit. Nõ falſum teſtimo

o niũ dices:quo ꝓhibet᷑ oẽ mẽdaciũ ⁊ fal

ſa teſtificatio ac ꝓmiſſio nõ ̃uata.Sed
huic pᷣcepto cõtrafaciũt leges imꝑiales:nã ſᷣm
illas ſi ꝓmitto aliqͥd nudo pacto nõ teneoꝛ: qᷣa
nõ oꝛitur ciuilis actio.ff. de pac.l.iuris gentiuʒ.
S. ſz cũ nulla. v.igit nuda pactio. Sed ſᷣm deuʒ
recedẽs a pacto peccat moꝛtałr ⁊ eſt obligatꝰex
nuda ꝓmiſſiõe.ca.j.extra de pacto. Nonũ pp/
ceptũ ðᷣt.Nõ cõcupiſces vxoꝛẽ ꝓximi tui:q̊ phi⸗
bet᷑ oĩs affectꝰ deliberatꝰ libidinis carnat.
Ecimũ vo ⁊ vltimũ pᷣceptũ ðt.Nõ cõcu
d pilces rẽ alienã:quo ꝓhibet᷑ oẽ inoꝛdĩa
deſideriũ rei aliene. Hec aũt duo pᷣce
pra lex ciuilis nõ habet q̃ nõ punit maleficia co
gitatiõis. ff. de penis.l. cogitatõis. Scoõm autẽ
diuina mãdata punit᷑ om̃e pctm̃ tã cogitatõis
qᷓ; facti.de pe.di.j.ca.ois iniqᷣtas.⁊ ca.nunqͥd.⁊

ca.homidcdiũ.⁊ ca.ꝓpfea.⁊ ca.ſi cui.⁊.xxxiij. ·ij

ca. oĩs. Ex qͥbꝰ patet excellẽria pᷣceptoꝝ decalo⸗
gi qͥbus nõ ſolum ꝓhibet᷑ acc malꝰ ſed etiam
affectus. MZ ef—
Erxr igit᷑ diuina incõparabiłr excellẽtioꝛ
leſt q; hũana. Si autẽ querat᷑ quare lex
humana nõ punit oĩa q punit lex diuia
Reſpõdet Albꝛic de roſate in ſuo reꝑtoꝛio ſiue
dictionano in vᷣbo lex. Q finis quẽ intẽdit lex
humana eſt pax humani gnis inteſſe:vt ĩ pꝛo⸗
hemio ðᷣcreta.S.ideo lex.⁊.iiij.di.S.facte ſũt aũt
leges. Finis aũt legis diuine eſt pacificatio hu⸗
mani gñis cũ deo.Quia ̊ lex humana non pu
nit niſi ea que ↄtrariant᷑ fini ſuo:ideo qda relin
quit ipunita que punit lex diuina: qꝛ zriant᷑ fi⸗
ni eiꝰ.ſ.paci hoĩs cũ deo.Et ſiclex huana reſpe⸗
ctu diuine eſt imꝑfecca. Ubi autẽ lex huana ali
qͥd ꝑmittit vel pᷣcpit qð ſit cõtra legẽ diuinã et
cõſeqᷓnter nõ poſſit ſᷣuari ſine pctõ:nõ eſt ei obe
diendũ. Quia obedire oꝑtet magis deo qᷓ; hoi⸗
bus Act᷑.v. -.xj.q.iij.ca.ſi dñs.⁊.xv.q.vij.ca.iu⸗
ratos.⁊ de ſeñ.excõ.ca.relatũ.UVt em inqt Aug.
in.j. lib.de libe.arbᷣ.Non videt᷑ eſſe lex que iuſta
nõ fuerit. Nãvt dicit Iſið.in ca.cõſuetudo.j.di.
Lex eſt om̃e qð ratiõeaſiſtit.Et cõſequẽter nihil
eſt ſeruãdũ ꝓ lege niſi qð eſt iuſtũ ⁊ rationabile
cuiuſmodi ſunt pᷣcepta decalogi.De quibus lo
quẽs Aug.in libꝛo de decẽ choꝛdis inqͥt.Deca⸗
logus legis decẽ pꝛecepta habet:quoꝝ tria pꝛi⸗
ma pertinent ad deũ ⁊ ſeptẽ alia ad hoies. Hec
decẽ pꝛecepta ſunt deceʒ choꝛde pſalterij: quas
tangẽdo feras peccatoꝛũ occidis.quibꝰ occliſis
ſecurꝰ⁊ innocẽs in dilectõe dei ⁊ humana ſocie
tate verſar.hec ille. Et ideo Dauid dicebat deo
pſal. cxliij. In pſalterio decachoꝛdo pſallã tibi.
qð exponẽs Aug.vbis ait.ꝙ qͥdã iſtðᷣ pſalteriũ
poꝛtãt ſʒ in eo nõ pſallũt:qꝛ pᷣcepta dei ex timo
re ſeruãt. P i

oꝛtare aũt pſalteriũ ⁊ nõ cantare in
eo onus quidẽ habet ſed nõ delectationẽ: qa ti⸗/
moꝛ penã habet.Alij aũt poꝛtãt ⁊ cantãt:qꝛ mã
data dei ex amoꝛe ſeruant. Licet eni ſit laboꝛ in
poꝛtãdo eſt tamẽ delectatio in cantãdo:iuxta il
lud Pſal. Cãtabłes mihi erãt iuſtificatoes tue
Alij vero nec poꝛtãt nec cantãt ſed ꝓijciũt:qͥ ſcʒ
mãdata dei nec ex amoꝛe nec ex timoꝛe ſeruant.
Meliꝰ eſt autẽ:vt ibidẽ dicit Aug.pſalterium
poꝛtare⁊ cantare qᷓ; tiñ poꝛtare.? rurſus:meliꝰ
eſt poꝛtare ⁊ nõ cantare qᷓ; ꝓijcere. Quia meliꝰ
eſt pᷣcepta dei ex amoꝛe qᷓ; ex timoꝛe facere.et rur
ſus. melius eſt facere ex timoꝛe qᷓ; nullo modo
facere. Poteſt autẽ addi ꝙ ſunt aliqui qui nõ
poꝛtãt ſed cantat.ſ.qui dicunt ⁊ non faciut. In
pſalterio quidẽ decẽ choꝛdarũ cantãt:qꝛ de pꝛe
ceptis dei alijs pꝛedicãt ſed non poꝛtat:q uia ea
no ſeruãt: de quibo dict᷑ Matth. xxiij. Alligat
onera grauia? impoꝛtabilia ⁊ imponuntea in
humeros hominũ:digito autem ſuo nolũt ea
mouere. Et hec ð decẽ pceptis in generali dicta
ſufficiãt pꝛo pᷣma parte noſtriſermonis. TUul⸗

gariter autẽ ſunt iſa.

Unũ ſolum deũ debes habere

Amare ⁊ adoꝛare cum tota mente:

Querere cum tota foꝛtitudine ⁊ ullũ
Nomẽ ſuum nõ debes nominare

—

Sine occaſiõe nec per illud ſanctoꝝ

Fac ne iures:⁊ noli vnq; blaſphemare.
Sãctifices feſtos dies qͥ ſunt pᷣcepti
Audiẽdo miſſas ⁊ officia ſancta:
Dimittas vitia iocos ⁊ choꝛeas.
Patrẽ ⁊ matrẽ debes honoꝛare
Et eoꝛum neceſſitati ꝓuidere.
Nõ debet mala moꝛs deſiderari
Non infames ⁊ ne occidas
Ndlio vel rancoꝛe aliquꝗ creaturã .
Sed qᷓ;tü poteris defede eã ⁊ exhibe ei caritatẽ
In te nõ ſit vitiũ nec turpitudo
Alicuius luxurie quavti poteſt
In matrimonio ſerues recitudinẽ
Quod alteriꝰ eſt ne tibi appꝛopꝛies
Per funiũ vſuras vel ꝑ rapinas
AQula es obligatꝰ ad ſatiſfaciẽdu·
Kaueas ne falſum teſtimoniũ pꝛebeas.
Der odiũ ſolutionẽ vel ꝑ amokẽ
õ affirmes quãdo dubitas
Expellea te malas cogitatiões
Et nõ deſideres alicuiꝰ mulierẽ
SDi vis fugere eternũ toꝛmẽtum
Res alteriꝰ ne cuppas
UNec etia bona male acquiras
Auaricia mentẽ tuã inuoluẽdo
JIs xpᷣianus qui hecobſeruat
Penas euadet ſupꝛa dicas
Et ꝙ poſſidebit głiam ꝓteſtoꝛ. “
De pꝛimo pcepto adoꝛatiõis dei. Z
Ecuũda pars nr̃i ᷣmõis dicit adoꝛutio⸗
nis. Pꝛimũ em̃ pceptũ eſt.Oñm deum
tuũ adoꝛabis.ð quo etiã Pſ al. lxxxj. ðꝛ.

Adoꝛabũt eũ oẽs reges terre? oẽs gẽtes ſeruiẽt

ei.? Johel.ij. Sacrificiũ eſt libame dño deo no
ſtro. ᷣm em̃ Areſt. in pᷣdica.⁊ in.v. DHetha. Re⸗
latiua dicunt᷑ ad aliqͥd:ſicut pater alicuius filij
pater ðꝛ. Si igit᷑ eſt dñs alicuiꝰ pᷣui ipᷣm dñʒ eẽ
optet. Igit vbi eſt pꝛia rõ dominij ibi debet eẽ
ſpecialis ⁊ ꝓpꝛia rõ ſeruitut. Cũ g̊ dominiũ cõ
ueniat ſoli deo ᷣm quãdã excellẽtiã ſingularez:
ꝗꝛ eſt creatoꝛ ſaluatoꝛ ⁊ gubernatoꝛ totiꝰoꝛbis
Iglit᷑ ei ſpecialis pᷣuitꝰ?⁊ reuerẽtia debet ⁊ nõ al⸗
teri.hec aũt reuerẽtia⁊ pᷣuitus appellat᷑ religio:

vñ Tulliꝰ.ij. rheto.inqᷣt. Religio eſt qua reue⸗

renti famulatu cerimonie diuini cultꝰ exhibent᷑

Et hec reuerẽtia Ede iure natali.ff. de iuſti.⁊ iu.
l.veluti.Cũ q̊ vnicuiq; regno vn? ſolꝰ pꝛiceps

peſſe debeat: vt ðꝛ. ff. de oꝛi.iu.l.ij.S. noniſſime,

7 in aut.quõ opoꝛ.epiſ.circa pꝛi.col.j.? Phus

xij. Metha.idẽ ðᷣt. Ideo illi ſũ mo pnapi⁊ dño

torl oꝛbis vniuerſali qᷣ eſr deꝰ debet ſüma ?⁊ ex
celleriſſima veneratio que nulli alteri fiat.Et id

⁊ ſctũs Bona.in ea. di. . Thom̃.ij.ij. q.lxxxiiij.

. . — .
=

eirco ipᷣe Deut᷑.v.ca.inqᷣt. Ego ſi um dñs deꝰ tuꝰ

nõ adoꝛabis deos alienos in cõſpectu meo. Ea
Ipter Alexã.de ales ĩ. iij Hte ſũme in tract.ð pꝛe

„

ceptis:pᷣcepto.j.⁊ Rich.in.iij. dl.ix ar. j.q.j.?.ij.

ar. ij. ?. Scotꝰ in. iij. di. ix. dicũt ꝙ ſolus deꝰ ag
oradus ẽ adoꝛatioe latrie. Catria aũt ᷣm Aug.
x. de ciui.dei.ca.j.eſt ſeruitꝰq̃ ꝑtinet ad colendũͥ

Q

deü. latria em greceidẽ eſt q religio latine:ſiue

cultꝰ ſoli deo deditꝰ pᷣm eũdẽ Bug. vtgS. A
Dieoꝛãͤgus eſt ergo des hac veneratõe la
a trie vt pncipium ⁊ finis oĩm.⸗ pod.j.⁊
vlcimo ca. ⁊vt dñs dñantiũ Exo.xiij. Et
ldeo ſicut eſſet ꝓditoꝛ regis qᷣ autferret ei qð uᷣli
debet. ita magnã deo facit iniunã qui non exhi

2 —

bet ei ſpecialẽ ſuꝑ om̃s re

cẽs. Uniꝰ ⁊ ſũ mi dei nomẽvndiq; celebꝛet᷑. Adq
oꝛaãdus eſt autẽ des coꝛde oꝛe ⁊ opere.vt põt coi
ligi ab Alexã. de ales in.iiij.pte ſi ume in fracta⸗

tu de oꝛatiõe. ⁊ Rich. in. liij. di. xx. ? Thom.ij.ij

q..lxxxiij.?⁊ ab Hugone in libꝛo de vᷣtute oꝛãdi.

ca. xj. Super oĩa autẽ debet adoꝛari charitate
⁊ ſingulariſſima dilectiõe:iuxta illud Deut. vj.
Macth̊.xxij.?⁊ Luce.x. Diliges dñʒ deũ tuũ ex
coto coꝛde tuo ⁊ ex tota anima tua ⁊ ex tota mẽ

cCLctua ⁊ ex tota foꝛtitudine tua ⁊ ex om̃ibus vi⸗
nbus tuugs. B

vero querat᷑ qua adoꝛatiõe adoꝛan⸗
da eſt humanitas xpᷣi:dico qpin q;tũ eſt
2ↄiuncta diuinitati dʒ adoꝛari adoꝛatõe

latrie: pᷣm Scotũ in.iij. diſt. ix. etrũ aureoli

eiꝰ diſcipulũ ibidẽ circa finẽ.⁊ Alexã.de ales in

iij.parte ſũme:in tractatu de pᷣceptis pᷣcepto.j.

Rich.in.iij.diſ.ix.ar.ij.q.j.⁊ ſanctũ Bonaueñ.
ibidẽ arti.j.q.j.? Zhomã in.iij.pteſi ume.q.xxv.
arti.j.⁊.ij. Beata autẽ virgo debet adoꝛari ad⸗
oꝛõe hyperdulie. Nã dulia ꝓpꝛie ſi umpta eſt ad
oꝛatio que fit rationali creature. Et iſta adoꝛã⸗
di ſunt ſancti ⁊ ãgeli:quiavt inqͥt iuriſcõſultus
in.l.j.S. deniq;.el.ij/ff.de aqua pluuia.ar. Ser⸗
uandũ eſt ſemꝑ inferioꝛẽ ſuꝑioꝛi ſeruire. Hyp⸗
dulia vo eſt aliquid ſupꝛa duliã. Et iſta adoꝛã
da ẽ beata vgo.ſ.honoꝛe alijs maioꝛe:⁊ dei ho⸗
noꝛe minoꝛe.Et hoc inquit Tho.vbi ſupꝛa ar.
v.? Rich.in.iij.di.ix.ar.ij.q.iiij.⁊ ſeceũs Bona.
eadẽ di.ar.j.q.iij. J Kü
Ebgd querit᷑ de cruce dñi an adoꝛãda ſit.
Et reſpõdeo ſᷣm Rich.in.iij.di.ix.art.ij.

„

q.iij.? Bonaueñ. ibidẽ. ar.. q. iiij. illa

crux in qua xpᷣus pepẽdit abſolute cõſideraca

——

nõ debet adoꝛari adoꝛatiõe latrie: ſed veneran
ſicut pᷣcioſe reliquie ꝓpter contactũ ſacroꝛũ mẽ⸗
bꝛoꝛũ xpᷣi:⁊ ppter multa benetficia que in illa

moꝛtẽ ſaluatoꝛis nobis ſunt exhibita. Ut etiaʒ

inquit Damaſcenꝰ libꝛo.iiij.ca.iij. Et ſiliter di⸗
cendũu eſt dedlauis veſtibus ⁊ oibus xpᷣi rebus
Siem̃ reliquie ſanctoꝝ ſunt venerãdeexcra de

im Damaſen

3reuerẽtiã. Et idcirco im⸗
peratoꝛ. E. de ſ ma trinit.⁊? fide ca.l.ij.pᷣcipit di

ntenſ
nlguierßt

.7 tieuie becae
gr lijincoge
gliqua morenn
tüſuntfigorn

Laͤſten

ſ

chhard
ibldear ſ gi
ſanctoꝛumin

Duimo c

poſſuntſenot

i a.erlatü

MMaxtguins
ſoncon mio
picunoquol
Pecauenoer
jlnpoema
aures Qua⸗
dütſt de⸗
feipperan

iAilligiüg.

linſotopens
leptu mno de
mnn? inoua⸗
Peaulo vimns h
cepliſibi.Ter
Peer meoniele
liKigaun
Uiſa diuitarie

igk de,ſed

ns dicoßn P
ſuiiſ regrn
lunt agoꝛigen
Arno. Vuſic⸗
heneimagoſe
Adongtöedul
cgoimagie
veneramur
Conſe diſiiz
Monus ado⸗
othonoꝛa
1. Eiie
bolee
H unnnn
ſitiißnſ
deſſvin ii
decllog gtn
velalter⸗ ſi
hmoclh
EPobon

NAirar, Re
eEſcſii
ncziiglmi
gſolus eegg
muaitſnzn⸗
Wne Mdclai
golnneſn
Nugne
dacrenmnie
W
mi nn e
nnt gl
unägnlonah
uan ing
lij onrdi
ipalbee a⸗
Ritcol
Rfümeigmnmng
An: Deii
Wdeurgig,
Man unr
nlltduen⸗

B dhac

aai
Minoſibnsr

Gangnöt don
gnick
Woron Montoe

Pemiaurtoi
Aide lesin
Miscthto

nan Bonavci.
eſümeqnr⸗.
debetadozaniac
nieſumpanctod
Giltaadori
gtuunſoilulus
uua ar Ger/
iſamir. Yy/
Slkaadori
gionen dahof
orbi lugnag,
2 ſis dan

1n odonidiſi
ii di⸗10n
Ar giiigln
luer iſoN
ednnan
ni awrü mi/
naveinilan
Unn Urni
Etilier di
us ßitebu
fidead

reii.⁊venera.ſanccoꝛũ.ca.cum ex eo.multo ma⸗

glis reliquie xpᷣi. Si em̃ conſideret᷑ in relatõe ad
rypm in ea pendentẽ debet adoꝛari adoꝛatiõe la
trie:quia hec adoꝛatio refert᷑ ad xpᷣm ſᷣm pꝛedi⸗
ccos doctoꝛes.⁊ etiã Tho.in.iij.ꝑte ſũme.q.xxv
Ar. iiij.in coꝛge queſtiõis.Alie aũt cruces que ð
gliqua materia fiũt intãtũ ſi unt adoꝛãde inquã
ti ſunt figuratiue ⁊ repꝛeſentatiue xpᷣi crucifixi:

ſᷣm Damaſcenũ li.iiij.ca.iij. D
Ebgd ſterũ querit᷑ de imagine xpᷣi depicta
ſwvel ſculpta Rñdeo declarando ᷣm Ri
ibidẽ ar.j.q.ij. imagines xpᷣi vginis ⁊ alioꝛũ
ſancroꝛum introducte fuerũt triplici de cauſa.
Pꝛimo ꝓpter ſimpliciũ eruditionẽ:vt qui non
poſſunt ſcripturas legere in picturis poſſint ſa
cramẽta noſtre fidei cernere:vt dicit de cõſe. diſ.
lij. ca. perlatũ. Secũdo ꝓpter deuotiõis excitati⸗
onẽ:vt qui nõ excitãturcum aliqua audiũt de
ſancto ꝝ mẽoꝛia: ſaltẽ moueant cũ ea cernũt in

piccurisquaſi pᷣſentia.plus em̃ excitat᷑ affectus

ꝑeea quevidet q; ꝑ ea que audit: iuxta illð Oꝛa/
tij in poetria. Segniꝰirritãt animos demiſſa xꝑ
aures Quã que ſunt oculis infixa fidelibo.⁊ in

5§.fi. inſtit. de gra. dici. Ueritas magis oculata
fide qᷓ; per aures animis boim infigit.vñ a

crobiꝰ de ſomno ſcipionis.li.j.inqͥt Facilioꝛ ad
itelligẽdũ ꝑ oculos via eſt qᷓ; ꝑ ßmonẽ. Et lib.ij
eiuſdẽ operis etiã dicit. Anime faciliꝰ ilabit cõ
cepta ratio deſcriptione qᷓ; ſermone. Ideo he
rentiꝰ in adelphis ait ca.xj. Inſpicere tanq; in

ſpeculo vitas hoĩm iubeo atq; ex alijs ſumere
exẽplũ ſibi. Tertio depingunt imagines ſ. ctõꝛũ
ꝓpter mẽoꝛie labilicatẽ:qꝛ vt ðꝛ.E.de ve.iu.enu.
l.ij. S.ſi qͥd aũt.Oiʒ habere mẽoꝛiã ⁊ nulliꝰ obli
uiſci diuitatis potiꝰqᷓ; hũanitatis eſt. Et hec rõ
tãgit᷑ de ↄſe. di. lij. c venerabiles. His p̃ſ uppoſi
tis dico m Rich̊.GBona.⁊ Alex.vbi S.? Tho.
in.iij.xte.q.xxv.art.iij.ꝙ imagines xpᷣi ⁊ ſccõꝛũ
ſunt adoꝛade in relatiõe ad rẽ repñtatã ꝑ illas:

alrxr nõ. Uñ ſicadoꝛãdo põt adoꝛari adoꝛatiõe
latrie imago ſaluatoꝛ):alie aũt imagines ſccõꝝ·
adoꝛatõe dulie ⁊ btẽ ᷣginis hyꝑdulie.Et ſic ad

oꝛãdo imagies nõ picturã ſʒ picture repñtatõʒ

veneramur.vel meliꝰ rẽ repntatã.ca.placuit de

conſe. diſ.iij.vñ metrice ðꝛ. Effigiẽ xpi cũ trãſis
pꝛonus adoꝛa.Nõ tamẽ effigiẽ ſed quod deſi⸗
gnat honoꝛa. JèłMU—ß V

Erũ qꝛ hodiernis tpibꝰ demões faciũt
v hoies idolatrare apꝑentes eis ĩ foꝛma

rxypi vel btẽ vᷣginis aut alicuiꝰ ſctĩ ⁊ ab

is adoꝛt᷑ maxĩe a mlierculis ⁊vir impidj. Jõ
ſcẽdũ ẽ ſm.ſ. Bona.i.iij.di.ix.ar.j.q.vj.⁊ Alex.
de ales in.iij.pte ſũme in traca.de pᷣmo pᷣcepto

decalogi.ꝙ tales ſic adoꝛãtes demõia loco xpᷣi
Yel altenꝰ ſcci nõ excuſant?᷑ prer ignoꝛanni.Qꝛ
pmo qlibʒ xpᷣianꝰ ẽ pᷣmonitꝰ ꝑ diuinã ſcpᷣturã

ꝓ diabol?traffigurar ſe in a⸗ elu lucis. ij. Chor.

–

xj.⁊ trã ſſũptiue:xxvj.q.v.c. epi.⁊.c. nec mirũ.ꝛ. .

CLCoꝛ. ilij. diẽ a plłs. Nolite credere oi ſpũ l:ſ ꝓba
te ſpũs vtꝝ ex ðᷣo ſint.? Mat. xriiij. dicit oñs.

Mlti veniẽt ĩ noie meo dicẽtes. Ego ſü Xp̃s:⁊=
lõ qlibet xpianꝰtenet᷑ pᷣmo diſcutere:⁊ no ſtatiʒ
credere. Scdo peccat:quia hʒ remediũ ozonis-
qua dʒ pᷣmittere huic adoꝛationi.nã ſi deũ coto
coꝛde oꝛaret:vt oñderet ei vᷣitatẽ nõ ſineret euz
ðᷣcipi.qꝛ ꝓmiſit ſaluatoꝛ nr̃ Joh.xvj.di. Si qͥꝗ

pecierid pꝛeʒ i noie meo dabitvob:bẽᷣm Aug.

qcqd ꝑtiner ad ſalutẽ. ptʒ ̊ꝙ qͥ nõ oꝛat nõ ad⸗

hibet oẽm diligẽtiã. Tercio peccat.qꝛ qlibet de
bet ſe reputare idi 16ib
tiꝰ dʒ illas timere q́; affecrare. arrat᷑ em de d/„
dã ſctõ pꝛe:ꝙ cũ dyabolꝰei in foꝛma Chꝛiſti ap

nũ hmõi viſiõib. Et iõ po/⸗

paruiſſet:clauſit ocłos ⁊ dixit:nolle ſe xpᷣm vi
dere ĩ hac vita. At dyabolꝰ eiꝰhüũilitate ↄfuſus
euanuit. Debemꝰꝗꝙᷓ adoꝛare talłr nob apparẽtẽ
cũ hacↄditiõe.A doꝛo te ſi es xpᷣs vł brã virgo
aliter nõ:donec ſimꝰcerti qͥd ſit.Et hᷣ ſufficiat ꝓ
ſcðᷣa ꝑte dicta adoꝛatio nis.ſ.q debemꝰagoꝛare
amare ⁊ venerari deuʒ ſuꝑ oẽs creaturas ⁊ illi
obedire:iuxta illud Deut᷑.vj.? Mat.iiij. Dnʒ

deu tuũ adoꝛabis ⁊ illi ſoli ᷣuies:vñ Cato mo
rał i ſuis documẽt iqᷣt. Si deꝰẽ aiꝰ nob vr car

— . .

mig dicũt Hictibi pᷣapue ſit pura mẽte colẽdꝰ

De offenſionibus circa hoc pceptum. 5
Ulcis modis circa hoc pᷣceptũ offendit᷑
m deꝰ. Pꝛio idolatria:ſᷣm em̃ Tho. ij. ij.
j. 2 ſem Bona. Ric. ?7 Sco.

g.xciiij. ar. ij 1. Bic. ?7 Sco.
in. iij. di. xxxvij. ⁊ Alexan.de ales in.iij.pte ſũme

ſuꝑ h̊ pᷣcepto: ⁊ ico.de lyra ſuꝑ Exo.xx. Ido/
latria eſt peccatum moꝛtale:⁊ directe eſt cõtra

pᷣmũ mandatũ decalogi. Scriptũ eſt em̃ Exo.
xx.Ubi pᷣcipit deꝰↄtra idola dicens. Tõ gqdoꝛa
bis ea.ſ.exteriꝰ:neq; coles.ſ.interiꝰ.ſᷣm glo.Si

qs adoꝛet dyabolũ ꝓ deo. aut aliqð idolum

ſiue creaturã.ei tribuens honoꝛẽ diuinũ peccat
moꝛtaliter. xxvſ.q.v.c.nõ licat. Gꝙ
FElcũ do peccãt moꝛtałr diuinatoꝛes. Et
ſnotandum.ſᷣm Tho.ij.ij. q.xcvj.ar.j.?·

—-

Bona.in.ij. di. vij. parte.ij.arti.j.q.iij.?

Alerandrũ de ales in.iij.parte ſũme ĩ tractatu

de ſcietia demonũ:ꝙ tunc aliqͥs ðꝛ diuinare cõ
tra hoc pᷣceptũ qñ idebito modo vult pᷣdicere

de futuris cõtingentibo. vt puta de his que de⸗

peẽdent ex libero arbitrio.vł que ꝑ accidens cõ⸗

tingũt in reb humanis.q ſoliꝰdei eſt pᷣſcire.vñ
Eſa.xlj.ðꝛ.Annũciate que futura ſũt.⁊ ſcemꝰ
qꝛ dij eſtis. ⁊. xxvj q.v.c.j.ſcriptũ eſt.Futura pᷣ⸗
ſcire ſolius dei eſt. Quantũ autẽ ſint exoſi tales
diuini deo. ⁊ ad eos recurrẽtes habet᷑ Leui.xix.
vbipᷣcipit᷑. Nõ declinet ad magos nec ab ario
lis aliqͥd ſcſcitemini ne polluami ꝑ eos.⁊.xx.c.
eiuſdem libꝛi ſcribitur. Anima que declinaue⸗

rit ad magos ⁊ aniolꝗs ponã fociẽ meaʒ cõtra
ecam.x ſterficiã eaʒ de medio ppłi mei. Et ibidẽ
dicit᷑. Uir ſiue mulier in qbs phitonis ſiue di/

Bermo

ninationis fuerit ſpũs: moꝛte moꝛiet᷑: lapidib-
obꝛuẽt eos.? Deut xviij.c.ðꝛ. Nõ iueniet᷑ in te:
qͥ phitones ac diuios ↄſulat:aut qrat a moꝛtu
is veritatẽ:oĩa em̃ aboiabit dñs.Similr ꝓhi⸗
bet᷑ diuĩatio lege canonica.xxvj.q.v.C.ſi qs ⁊.c.

nec miꝑ:⁊ etiã lege ciuili.vt in.l.nullꝰ⁊.nemo

C. de maleficis.⁊ macthematicis. P

Ercio offendit᷑ deus cõtra hoc pᷣceptuʒ

t inuocatõe demoni. Tñ ſciendũ eſt ſᷣm
BGona.in.ij.di.vij.ꝑte.ij.ar.ij.q.iij. hõ
pᷣt aduocare demonẽ duob mõis:vno mõ vᷣtu
te diuia ei imꝑpando aliqͥd licitũ ⁊ honeſtũ:vñn
Actc᷑.xvj. Paulus imperauit dyabolo exire de

puella ⁊ exiuit eadẽ hoꝛa.Et hoc ſiłr eſſe p oſſet:

qñ deꝰſuo iuſto iudicio:dyabolũ ſubijceret ho
mini ꝓut de qᷣbuſdã viris ſcis narrat᷑. laʒ etſi
demon nõ inuocatꝰ alicui ſetõ viro occurreret:
poſſet eum in vᷣtute diuina co gere ad aliq̃ vera
dicẽda ad vtilitatẽ alioꝝ.Alio modo põt qͥs in
uocare dyabolũ ei ſupplicando. Et b eſt moꝛta
le pctm̃. Scriptuʒ eſt em.xxvj.q.v.c.epᷣi.¶ dya⸗
bolo captiui tenent᷑ qͥ relicto creatoꝛe dyaboli⸗

auxiliũ qrũt.Tales aũt ↄſulẽtes ðmonẽ ab eo

plerũq; tandẽ in ſuũ exterminiũ decipiunt᷑. Si

cut ille cui demon ait. Andariti toꝛnariti noſa

rareti pᷣſo. Iſti aũt perditi hoĩes nõ tm̃ faciũt
ↄtra pᷣ pᷣmũ pᷣcptũ:qꝛ nõ adoꝛãt deũ ſʒ dyabo
lũ:ſʒ etiã faciũt ↄtra oĩa alia pᷣcepta. In vanuʒ

em̃ nomẽ dei aſſumũt:qꝛ illud iuocatiõibo de/

monũ ⁊ icãtatiõibo ſuis iĩmiſcẽt. Itẽ qꝛ ſepe ꝑiu
rãt:idolatre em̃ iuramẽta nõ uat:⁊ male iurã
tes cito ꝑiurãt:vt ðꝛ Sapp.xiiij. Cõtra etiã terci
um pceptũ faciũt:qꝛ feſta nõ ſctificãt ĩmo in pᷣ⸗
cipuis feſtiuitatibo maleficia ſua mag exerccẽt.
Quartũ etiã pᷣceptũ trãſgrediunt᷑:qꝛ nõ hono
rãt ſʒ vituperat pꝛeʒz celeſtẽ:eiꝰhonoꝛẽ dyabolo
tribuẽtes:nec etiãẽ honoꝛãt ſccãm mfr̃eʒ eccłiam
cuiꝰpᷣcepta ⁊ ſacr̃a ↄtẽnũt ⁊ accipꝑe nolũt. Unð
iſti malefici maxie qui vadũt ad ludũ dyabo/⸗
licũ.nũqᷓ; aqua bñdicta ſe aſpergũt ſʒ qñ ĩtrãt

eccłias accipiunt aſꝑges ⁊ dant alijs aquã bñ

dictã:ſe aũt illa nõ tangũt.vel aſꝑgere ſe oñdũt
⁊ aquã ðᷣſuꝑ caput ꝓijciũt.hi autẽ irreuerẽtes
pꝛi eterno ⁊ iiri eccłie młto mag ſunt irreuerẽ

tes pꝛibo carnalibo qꝛ in.c.nõ pᷣt.ij.q.vij.ðꝛ.Nõ

pᷣt hoĩb eẽ fidelis qͥ ðo exciterit ifidelis.Cõtra

qntũ mandatũ etiã faciũt qꝛ młta homicidia
perpetrãt.Cõbuſta em̃ fuit rome q̃dã malefica

tꝑe ſcci Bernardini noiĩe facinella.q̃ͥ cõfeſſa ẽ ꝙ
occiderat.lxv.pueros.Et alia cõbuſta eſt puſij.
AAy.noĩe ſancucia.Uidebat᷑ em̃ vna ſeã.ſic
cõiter ſunt rales malefice q̃ freq̃ntãt eccłias.et
ſimulãt ſe ſtare in oꝛonibo ⁊ deuotõibo.occulte
tñ dyabolũ adoꝛãtes accrucẽ xpᷣi pedib ↄcul⸗
cantes baptiſmoq; ac ſacr̃is eccłie renũciãtes

ac fidẽ catholicq negantes. Hecaũt maledicca

femia ↄfeſſa ẽ ſe.l.pueros occidiſſe.Cõtra ſextũ
ecis pceptũ facũt.qꝛ cõiter tales ſũt meretrices

—

vel adulteri ⁊ adultere:⁊ matrimonij legẽ vio⸗
lãtes:ac mechie ⁊ ipudiciie dediti: vt ðꝛ Sapᷣ.

xiiij. Cõmittũt etia vitiũ ſodomiticũ ⁊ oẽs ali⸗

as ſpurcitias ꝑpetrãt:maxime illi ⁊ ille que va⸗
dunt ad ludũ q dici᷑ bariloti:ĩ quo pr̃ cũ filia⸗
bus ⁊ filij cũ matribo ac ſoꝛoꝛes cũ fratribꝰ⁊ co
nati cũ ſanguineis carnałr cõmiſcent᷑. Iſti q̊ʒ
iex antiqᷣtate nõ pñt pᷣdicta ſcelera ꝑpetrare p⸗
curãt illa ab alijs cõmitti. Cõtra ſeptimũ ecia pᷣ
ceptũ faciũt qꝛ cõiter ſunt fures. Itẽ viꝓximos
ſuis bonis ſpoliẽt:eis diuinatiões ⁊ incãtatio⸗
nes faciũt ad inueniẽdos theſauros⁊ furta ⁊c̃.
Hincaplus ad Epheſ.v.vocat auariciã ſᷣuitu
rẽ idoloꝝ. Cõtra octauũ pᷣceptũ ſiliter faciũt qꝛ
pleni ſũt mẽdacijs.vñ Salomõ Sap.xiiij.ðt.
qꝙ vaticinant᷑ falſa:⁊ ſic multos ĩnocetes incul
pãt ⁊ infamãt de furtis ⁊ ꝓditiõibo ac alijs vi⸗
tijs ſequẽtes diabolũ qui eſt mẽdax ⁊ medacij
pr:vt ait ſaluatoꝛ Joh̊.viij.Ex pᷣdictis qͥʒ patet

ꝙ etiã faciũt ↄtra alia duo pᷣcepta. Nõ q actua

liter qñ pñt furant᷑:⁊ tollunt aliena:⁊ cũ aliena

vxoꝛe mechant᷑:ppetrandi pᷣdicta facinoꝛa deſi

deriũ ſemꝑ retinẽt ⁊ in eo ꝑſeuerãt.Alia etiã in⸗

numera ⁊ aboiabilia ſcelera ꝑpetrates:bos em̃
maritatos ſuis maleficijs ĩpediunt ne poſſint
cõiungi. Illos ne poſſint filios generare.Alijs.

ꝓcurat aboꝛſus Alcerifaciũt ne poſſit vxoꝛem
bono vultu intueri:⁊ ſilłiter de vxoꝛe ꝑagũt vt

non valeat maritũ ſuũ niſi toꝛua facie aſpicere

atq; aſperis vᷣbis alloqui. Ait em̃ Salomon
Sap.xiiij. Infandoꝝ idoloꝝ cultura ois mali
cauſa eſt ⁊ initiũ ac fiunis. “ L
Varto cõtra hoc ppmũ pᷣceptũ offendit᷑

q deus dãdo fidẽ ſomnijs:volẽdo interpᷣ
tari ꝑ ſomnia illa qͥ ſunt futura: qð eſt
pcetm̃ ſᷣm Bonauẽ.in.ij.di.vij.ꝑte.ij.ar.j.q.iij.?

beatũ Tho.ij.ij.q.xcv.ar.vj.⁊ habet᷑.xxvj.q.vij.
ca.nõ obſᷣuetis. Ideo inqͥt moꝛal Catho.Sõ⸗
nia ne cures:nã mẽs humana qð optat Dum
vigilat ſperat:ꝑ ſomnũ cernit idipᷣm. Jõ ſeptũ

eſt Deut᷑.xviij.Nõ inueniet᷑ in te q obᷣuet ſom/
nia.Nõ g̊ debemꝰ facere ſicut qͥda qͥ in bonũ vł
malũ euentum accid ere putãt:ſi qͥs ſomniet ſe
inuenire pecunias vel dentes ab oꝛe ſibi cadere
⁊ huluſmodi. KE
UVlinto peccat᷑ temptãdo deũ:ſᷣm Nico⸗

q laũ de lyra ſuꝑ Matth.iiij.? Tho. ij. ij.

q. xcvij.ar.j.⁊ Aſteſanũ pte.j.lib.j.ti. xyj.

qui dicũt ꝙ temptare deũ eſt expientiã de eius
potentia ⁊ maieſtate qrere ſine necitate.Sic fa⸗
ciebãt phariſei Matth.xij.ſignũ de celo q̃rẽtes

Et hocmõ peccaret ille qͥ exiſtẽs ĩ ſolario nollet

deſcẽdere ꝑ gradꝰ ſcale ſj ſe pcipitaret credẽs q;
deꝰ ipᷣm incolumẽ pſᷣuare debeat. Siliter ſi qͥs

infirmat᷑ ⁊ renuit remediũ naturale: volens
des faciat miraculũ eũ ſanãdo.cni ðꝛ Ecci.xvxiij
MNoli eſſe tẽptans deũ.⁊ Deut᷑.vſ. Nõ tẽptabis

dñm deü tuü: qð ct habet᷑ Mat.iiij. Et tal fuic

liſolans

effirnat'me⸗
Pefmme ⸗

dareaſnician,

gian di
nitnan du
anpoꝛbus
ich roof
ltatd
Fum

ſubapitp nant

fum trrſ

licar teT
Snmm

ſius ſte
kad

licent Unpece

upcmitonn
1 donralliqs cl
1anditghol
Ger Decons

ineraretencte

noipeclty⸗
Alwologenli

niby gercraug

Ponavzaſroie
Polhcroen.E
roogead
wahr
ac; glun
ſinlkrſgsob
horus agalige
Niobfyens t
Nedlcut quo
firmosat. Ho
benbamdolare
l.Gedopone
ſturtacacitq
nes ceagit?
ſetſidicbogan
ſeweraunizln
Gſgenanöcan
lctiv corolb
Ulao⸗nöcſtilic
Archlappr⸗
uticis RNn
ntempusſen
nurnen
micöſidernn
Airnorurat
docoꝛes ind

u
ſiinklines

tonijlegt ſ
eröi
nncn doiz
hlllo,
unumdern
nſemk ſii;
n Memn
ſcnmüi
i vprnos
des dincärno,
rosrfunt,
tauangifnin
lim iür⸗
Sßii
inocarb nin
ahon
utmicna,
haͤcs d
Nn. Midaans
a.tcidline
1ſaanoun de⸗
1. Sloanii,
niecb hootſnn
nrne doſſen
genn. Dis.
epolitvwoen
more gagürnt
u ſaae aſpicor
m Galomon
lumois moli

ti Gar
wolisonmep.

fuunnedck

grijarſcgi
,Cubo. Go/
hoprat dum
Hn. Fſci
ſobfu ſon/

ginbonüt

s oonneſe
neſibiader⸗

5
deim in
lben⸗
jdet
lingidl
inegloqſin⸗
ſunonoler
nn agiocl
Slliter ſics
le volens

ſlotipradt⸗

ij Etun

Foliũ

quidã ſcolaris vltramontanꝰqͥ in ciuitate Pa

pie ĩfirmatꝰ moꝛtuꝰeſt. Nã cum vellent medici

dare ei medicinã recuſabat illã dicẽs:xpᷣs me⸗

dicina.Et cũ vellẽt coꝛdi eiꝰimponere pictimã:

tempoꝛibus noſtſtlis..
Erto offendit᷑ qñ qͥs eredit certitudina
ſ liter ⁊ determinate ꝙ oẽs cogant᷑ ad bo
nmnuũ vl malũ ex ↄſtellationib ⁊ planetis

nolebat eaʒ dicẽs. Chꝛiſtus picima:⁊ boc fuit

ſub quiby nati ſunt.bᷣ em hereticũ eſt 7 ꝓhibi⸗
cum.xxvj:q.ij.c.illud.⁊.c.illos.⁊ ea.ca.q.v.c.nõ
liceat. Et ꝑ Tho.ij.ij.q.xcv.arti.vv. ⸗

Eptimo offendit᷑ qñ quis obpuat cur⸗
ſ ſus ſtellaꝝ:aut lune ꝓ domo facienda:
vł ad cõiugia ſocianda.xxvj.q.v.c.non

liceat. Uñ peccãt illi qͥ ad facẽdas armaturas

expecrat puctũ aſtrologie:⁊ tũc ꝑcutiũt malleo
⁊ dant aliq̊s iciꝰ.Oeinde aliũ punctũ expectat:

⁊ credũt ꝙ poſtea talis armatura ſit fatata q̃ſi

eſſet Hectoꝛis vel Achillis. Alij vero volentes
itinerare tenẽt equũ paratũ cũ ſella:habẽtes cal
caria i pedibo ⁊ vnũ pedẽ in ſcafa: ⁊ in puncto
aſtrologie aſcẽdũt equũ etiã ſi pluuijs ⁊ turbi⸗

nibo ager eẽt exagitatꝰ.O aſtrologe expecta etiaʒ

punctuʒ aſtrologie qñ moꝛieris:vt fadas iter
pꝛoſperum.Et fac vt tua vxoꝛ expectet punctũ
aſtrologie ad pariendũ tibi filiũ:qũñ eſt in illis

doloꝛiby vt fadiat filiũ felicẽ. O ſtulticia maxia

ꝑ quã qᷓ; plures a dyabolo tenent᷑ captiui. Et
ſimiłr ſi ꝗs obſᷣuat tpa ⁊ menſes egyptioꝝ:vel
hoꝛas ad aliqd inchoandũ vł nõ.xxvſ.q.vij.c.
nõ obſᷣuetis ⁊.c.ſequen.LTalis autem erat qͥdã
medicꝰqui quodã die duʒ rogaret᷑ vt viſitaret
ifirmos:ait. Hodie eſt dies ociariꝰin q̊ nõ de/⸗
bemꝰ am bulare.aliter nobis eueniet aliqͥd ma
li. Sed opoꝛtet qͥeſcere ⁊ ſtare in lecto.Duʒ g̊ ſic
ſtaret accidit ꝙ doꝛmiens ⁊ ſe ſuꝑ leccuʒ reuol⸗
uẽs cecidit:⁊ crurifragiũ ꝑtulit:qð ei nõ eueniſ
ſet ſi dies ociarios nõ obpᷣuaſſet.Si aũt qͥs ob
ſeruet curſuʒ lune ad icid ẽda ligna:vł ſivtatur
cõſideratiõe aſtroꝝ ad pᷣnoſcendũ futura:q̃ ex
celeſtibo coꝛꝑibo cauſant᷑:puta ſiccitates ⁊ plu⸗
uias:nõ eſt illicitũ ſᷣm Tho.vbi ſupᷣ. Et notat
Archidia.xxvj.q.v.c.ſi quis clericus.Licet etiã
ruſticis ꝑ ventos ⁊ diſpoſitiões lune cõſidera⸗
re tempus ſeminãdi Et medicis tꝑa potionũ:
⁊ allaꝝ reꝝ medicinaliũ.Et generalr poſſumꝰ
vti cõſideratione aſtroꝛũ ⁊ lune in his que ꝓce
dũt naturalr ex influentijs eoꝝ:vt notat glo.⁊
doctcoꝛes in dicto.c.non licaat. 1
CLtauo offendit᷑ cõtra hoc pᷣceptũ quã⸗

o Qo in kRal. Januarij vel alio die qᷓſipꝛo

bono augurio aliqͥd donat᷑. xxxvij. di.

c.legãt ⁊.xxvj.q.vij.c.nõ obſᷣuetis. Iteʒ ſi tali
die aliqͥd plꝰnoui faciat quis ꝓpter bonũ anũ:
⁊ bonã foꝛtunã habẽdã.xxvj.q.vij.c.ſi qͥs. Itẽ
ſi in halendis Maij vacauit lauro:aut viridi
tate arboꝛuʒ domos cinxit:hec em̃ obᷣuantia

paganoꝛũ eſt. xxvj. q.v. ca. nõ liceat. Itẽ ſi quis

„

ſuperſtitiões alias obſeruauit.puta ſuſpendẽ/⸗
do carbones natiuitatis dñi cõtra grandinem
vel accipiẽdo in malũ ſignũ ſi quis exiens do⸗
mũ pedẽ offenderit.⁊ ſi mulier vadẽs ad mari⸗
tum in ſuꝑliminari offenderit pedẽ.vel ſi quis
alecro ſurgẽs ſternutauerit.⁊ hmõi alia ſuꝑſti⸗

tioſa⁊ peſtifera timedo.vt puta ſi panis natiui

tatis dni marcuerit infra ãnũ credũt ꝙ debeat
moꝛi pncipalis de domo. Hec em̃ oia ⁊ ſiłiap⸗

hibent. xxvj. q.ij ca.illð. Itẽ ſi ex effuſiõe olei de
lucerna: vel garritu aliquaꝝ auiũ: aut magni⸗

tudine ⁊ continuatioeventoꝛũ vult iudicare de

venturis contingetibo. Hoc em̃ eſt ſuꝑſtitioſuʒ

ſᷣm Thomã.ij.ij.q.xcv.arti.vij.Et ſi iliter credere

ꝙ apparẽte cometa debeat moꝛi pꝛinceps illiꝰ
patrie. Licet em deus quãdoq; illã ꝓpter pꝛedi⸗

ctam cauſaʒ faciat apparere:nõ poſſumꝰ tamẽ
hoc ſcire niſi ipe reuelet ꝑ ſe vel per aliũ. Nõ eſt
ergo vera ſentẽtia Lucani in.j.dicẽtis. Mutã⸗

rem regna cometxcẽ.⁊c. Niſi hboc modovt põt coł
ligi ex dictis magiſtri Pauli veneti ĩ ſũma ſua

ſuꝑ libꝛum Metheoꝛoꝝ:videlʒ ꝙ cometa ſiue
alij ignes apparẽtes in aere dant nobis ſepe in
telligere ꝙ aer eſt mutatus a ſua naturali qua⸗
litate.lam aer medie regionis deberet eſſe fri⸗
gidus ⁊ tunc eſt calidus contra naturã ſuã.Et
ideo iflãmat illos vapoꝛes a terra vel ab aqua
eleuatos vᷣtute ſoł:⁊ ðᷣlatos vſq; ad ipᷣaʒ mediã
regionẽ aeris.⁊ cõſequẽter per ipſam aeris coꝛ⸗
ruptã diſpoſitionẽ mita hominũ coꝛpoꝛa coꝛ⸗

rumpunt᷑ ⁊ moꝛiunt᷑.Quia vero ſepe accidit q;

pꝛincipes in victu ⁊ luxuria ſunt magis diſſo⸗
luti qᷓ; alij. Item magis delicate complexionis
ideo citiꝰ moꝛiunt᷑ qᷓ; alij. Doꝛtuis ergo mul⸗
tis ex illa aeris infectiõe ⁊ ſimiliter ipᷣo pꝛincipe
dicũt populares ꝙ cometa illa ꝓpter eius moꝛ
tem apparebat. Item ex ventoꝝ agitatõe com⸗
mouet᷑ colera hominũ ſᷣm Auicennã.ij.pᷣmi do
ctrina.ij.in ca.de naturis ventoꝝ:⁊ conſequẽter
ꝓuocãtur ad iracũdiã:⁊ ex illa iracũdia ſequũ⸗
tur bella? pꝛoditões.Uulgares autẽ dicunt ꝙ
illi venti denotãt pꝛoditiões eſſe in aere: ⁊ erro⸗
rem ſuũ cõfirmant ex ſeqJuẽtib:cũ tamẽ illi ven
ti hoc nõ ſignificarẽt licet fuerint cauſa diſpoſi⸗
tiua pꝛoditionũ ⁊ belloꝛũ.Coꝛui quoq; haben
tes melioꝛẽ odoꝛatuʒ qᷓ; hoĩes:vt dicit᷑ in libꝛo
de animalib. delonge ſentiũt odoꝛẽ fetidũ coꝛ⸗
poꝛis moꝛituri:quẽ tamen homies pꝛope ſtan
tes nõ bene ſentiunt.Et ideo ſuper tectũ domꝰ
in qua iacet infirmꝰ volitant ⁊ crocitãt:volẽtes
ingredi vbi eſt illa coꝛruptio quã ſentiunt.Po

pulares vero dicũt ꝙ ibi apparẽt in ſignũ ꝙ il⸗

le infirmꝰ debet moꝛi:quod non eſt veꝝ.Sepe
tamen deus pmittit demones apꝑere in foꝛma
coꝛuoꝝ ⁊ alioꝝ aialiũ ſuꝑ domos vel i domib⸗
moꝛiẽtiũ qꝗñ beſtialitervixerũt. Siłiter qͥs pec⸗
cat ð hoc pceptũ dãdo fidẽ augurijs ⁊ alijs q̃/

GSermo

ſi inũeris ſtulticijs q̃ hodie fiũt. Memini em̃
dum ſeckaris eẽm:⁊ cũ vno meo affine equita⸗
rẽ:⁊ quãdã murilegã in via iueniſſemꝰ:q viaʒ⸗
ipᷣam ante nos trãſuerſauit:ille ſtatim tres paſ
ſus equum retro traxit:ꝙ dicẽs illa beſtia traſ⸗
uerſando malum ſignum dabat alicuiꝰmali:
ad qð euitandũ ſic opoꝛtebat facere. Quidam
aũt ſi talẽ beſtiã vel ſimilẽ taliter tranſuerſanteʒ
iuenerint nũqᷓ; inde recedũt niſi poſtq; illa iue⸗
nerint ⁊ occiderint. Alij vero ſi vinũ caſu in mẽ
ſa effundat᷑ ꝓ optimo augurio acapiũt. Econ
tra vero ſi effundat᷑ ſal. Refert quoq; Augu.in
libꝛo de doctrina xpᷣiana:ꝙ cũ quidã auguria
obſeruaret ⁊ futuri mali magnũ indiciũ crede
ret:ſi mures in domo aliquid coꝛroderẽt:cum
ſemel mures eius caligas coꝛroſiſſent:ſuꝑ hec
iterrogauit Catonẽ:qui eũ deridẽs ait.on eſt
mirũ ſi mures caligas coꝛroſerũt. Sʒ b fuiſſet
futuri mali magnũ indiciũ:ſi mures a caligis
fuiſſent coꝛroſi. O
HOVOVno offendit᷑ deꝰ cõtra hoc pᷣceptũ vtẽ/⸗
n do ſoꝛtib diuinatoꝛijs ⁊ conſulcoꝛijs.
xxvj. q.v.c.ſoꝛtes ⁊ tribo capitulis ſe.Et
babet᷑ ꝑ Tho.ij.ij.q.lxv.arti.viij. Antiquitꝰ ve⸗
ro nõ videbat᷑ illicitũ vti ſoꝛtibo diuinatoꝛijs:
vñ Joſue ſoꝛtibo dep hẽdit Achioꝛ. Joſue.vij.
2 Saul Jonathã qui comederat cõtra pᷣceptũ
ſuũ.j. Reg. xuij. ? Jonas dephenſus fuit ſoꝛte
a nautis ꝙ; ꝓpter eũ venerat tẽpeſtas Jone.ij.⁊
Matthias ſoꝛte electꝰeſt ab apłis.Acru.ſj.⁊.xj.
di. c. deros. Modo tñ nõ eſt licitũ niſi vt infra
dicet᷑. Nã licq; ſcriptũ ſit i.c.ſoꝛs.xxvj.q.ij.Doꝛs
nõ eſt aliqͥd mali:ſʒ in re hũana dubia:diuinã
indicãs volũtatẽ tñ qꝛ plerũq; male eis vtunt
hoĩes:ſoꝛtes ꝓhibent᷑:vt in.S.his ita.xxvj.q.ij.

vbi ðꝛ. Anteq; euãgeliũ dareſceret:młta ꝑmit⸗

tebant᷑:q tꝑe ꝑfectiõis ſunt penitꝰ eliminanda.
Et ideo ſcriptũ eſt in.c.nõ ſtatixz.xxvj.q.ij.ꝙ in
electiõibo eccłiaſticis nõ debemꝰ exẽplo apłoꝛũ
ſoꝛtib eligere:qꝛ ipᷣi fecerũt h̊ ex ſpuᷣſctõ:vt ðꝛ ĩ
.c.nõ exẽplo.eadẽ cauſa ⁊.q.⁊ i.c.hi qͥ e.q.Aug.
repꝛo bat diuinã inqͥrẽtes volũtatẽ ꝑ ſoꝛtes. In
eleccionib tñ tꝑalibus:vbi nõ põt aliter bono
modo fieri:tunc iuocare dei volũtatẽ cuʒz reue
rentia ⁊ oione pᷣmiſſa ſoꝛtes ꝓijciẽdo ſine ſuꝑ
ſtitiõe eſt licitu vt inqᷣt. Aug.ad honoꝛatũ. Uti
aüt ſoꝛtibo diuerſoꝛijs eſt licitũ:vt in.c.finali.ð
ſoꝛtilegijs. Facere vero exꝑiẽtiã de ferro ignito

vb aq̃ feruẽti ad cognoſcẽdũ aliqð pctm̃:vt olizʒ

fiebat eſt illicituʒ öᷣm Tho.ij.ij.q.xcv.arti.viij.
in rñſione vltimi argumẽti.Et de hoc eſt textꝰ
in.c.conſuluiſti.ij.q.iij.
Ecimo cõtra hoc pꝛeceptum peccat qui
d facit vel fieri conſentit aliquod malefi⸗
clium Apter quocunq; cauſam Deute.
xviij.⁊.xxvj.q.v.c.nec mirum.Et qui poteſt tol

lere maleficũ meret᷑ deſtruẽdo oꝑa diaboli.vt

inqͥt Scotꝰin.iiij. di. xxxiiij.arti.ij.q... Q

—
W
*

Mgecimo offendit᷑ deꝰcõtra hocp̃ceprũ

v cũ quis facit incãtationẽvel fien pcurat

vel ad inueniendũ funta aut amiſſavel

ad aliquid ſciẽdũ vel ad recuꝑanda ſanitatẽ:et
ſemę eſt moꝛtale pctm̃ ⁊ grauius ſi fiat cũ reb-

ſacris vel ſacr̃alibo:vt cũ aqua bñdicta vel oleo

ſceõ ⁊ hmõi.Quotiẽſcũq; ̊ aliqs querit ſanita
tẽ vel alið ꝑ incãtationẽ quõcũ q; fiat ſꝑ peccat
moꝛtalxr ſi eſt ſciẽs hodeſſe ꝓhibitũ:ſiue incãta⸗

tio fiatvbis ⁊ imꝑationibo ſiue fiat ſignaturis
ac ligatun ſeu alijs remedijs q̃ meqicoꝝ diſci⸗

plina ↄdẽnat.xxvj.q.ij:illð.? Deut.xviij.⁊ ta⸗/
les incãtatoꝛes dicunt᷑ iimici xpᷣi.vt ĩ c.ꝑuenit.

xxvj.q.v.ſi vo ex ſimplicitate ignoꝛanter faciat

credẽs bonas eẽ oꝛões vel vᷣ baveniale videt᷑:ni

ſi ſit ignoꝛãtia craſſa ⁊ ſupina q̃ eqᷣparat᷑ dolo.

l.qð nerua.ff. depo.neutro tñ caſu abſoluẽdꝰ ẽ

niſi velit in futuꝝ abſtinere.Nec iõ qꝛ qñq; ma

lefici ⁊ diuini pᷣdicũt futura ⁊ eueniũt: credẽdũ
eſt eos ĩ his aliqͥd vᷣtuc hfe:ſʒ ꝑmiſſu dei fit:vt
illi qͥ bᷣ audiũt velvidẽtpbent᷑ qli fide ⁊ ðuotõe
ſint erga deũ.xxvj.q.v.c.nec mirũ.⁊ Deut.xiij.c.
Nõ g̊ debemꝰ q̃rere ſanitatẽ ꝑ remedia ꝓhibita
ſʒvbi nõ ſufficiũt remedia naturalia recurramꝰ

ad auxiliũ diuinum. Ait em̃ Dauid pſal.xxxix.

Btüs vir cuiꝰ eſt nomẽ dñi ſpes eiꝰ: ⁊ nõ reſpe

xit in vanitates ⁊ inſanias falſas. Iſti ̊ incata
toꝛes debẽt expelli de ecclijs ⁊ a ſ. Gerlo pteno
rũ.xxvj.q.v.c.epi.Et nõ debẽt abſolui niſi cõbu

rant libꝛos nigromãtie⁊ artis notoꝛie.Oẽs em̃

pis artibo operã dãtes ſunt filij diaboli. R

Uodecimo offendit᷑ ↄtra hoc pᷣceptum
d quãdo qͥs poꝛtat bꝛeuia aut facit eavel
flieri pꝓcurat quãdo ſũt ſuꝑſtitioſa ſicut
cõiter accidit.Et ideo eſt peccatũ ſᷣm Tho.ij.ij.
q.xcvj.art.iiij. Si in eis eſt aliquid ꝑtinens ad
inuocationẽ demonũ:vel ſi aliqͥd falſitatis con
tineãt:vł aliqͥd illicitũ ſub ignotis noibo lateat
in ipᷣis:vel etiã ſi ſint vba diuina ⁊ bona:ſed cũ
eis miſceant᷑ aliq̃ vana:puta aliq caracteres pᷣ⸗
ter ſignũ crucis:aut ſpes habeat᷑ in mõ ſcribẽdi
puta in charta nõ nata:vłĩ vno tꝑe:vł loco ma

gis q; in alio:aut ꝑ vnã ꝑſonõ magis q; aliam

puta ꝙ ſcribant᷑ a ieiuno:vel tꝑe miſſe: vel in ec

deſia:vel ꝑ vᷣginẽ:vł in fine dicat᷑. Quicũq; poꝛ

tauerit ſuꝑ ſe iſtud bꝛeue:nõ peribit in aqua vł
igne. Hec em̃ oĩa ſuꝑſtitioſa ſunt:vt notat Ar⸗
chidia.xxvj.q.v.c.nõ liceat.Qui autẽ talib cre⸗

dunt:ſcribũt: poꝛtãt:ſeu docẽt:grauiter pecct.

xxvj. q.vij.c.nõ obᷣuetis:vbi habet᷑ ꝙ non licet

poꝛtare niſi ſimbolũ ⁊ oꝛõem dnicã ⁊ vᷣba euã
egelij vel ſiłia ⁊ hoc ſine aliqua ſuꝑſtitiõe.Silłi⸗

ter vt dicit Thomas vbi ſupꝛa in reſpõſiõe ter⸗
tij argumẽti licitũ eſt poꝛtare ſuꝑ ſe reliqas ſan
ctoꝛũ ex deuotiõe:aut nomẽ Jeſu:ſeu alias de⸗
uotas oꝛones:dũmodo fiat ſine aliq̃ vana ob⸗
ſeruãtia.tamẽ caute in his eſt ãbulãdũ:qꝛ mul
te fiunt deceptões ſub pꝛetextu deuotõis. am

D
4
.
r
D AX
“
7.

——

giämifce

(Nbupliſu

Denseſluen
robieglaot
fttiganii
Tnm gledi du
napongberf
gbat eſebong
gitfraternoſn

innenitlrun

tana deyder do
tfmnter Ulne
nitquogcubi
dolertibicapn
Doloꝛubloccea
Dolenrrbioau
Dolerabicorpn
Cdesodmar
Kecntü denno
Eceßqnuctt
tylibreulapo.
gleoſinplas
lequetñ coo no
daiſrucn.
oNadn
bolicgoa.
enſuqdäport
ibuſciflis d
Cpꝛan? Qum
uſſeſtunmd
ſobreu forner
r Nubobicoh
Ccigeitätünnod
Wcirdacar⸗
Kammo
d gsare
giſnr
ahmnatkoee
Hougrugrnu
foporfan imn
deqincnecmir
Peſünegcrit
aboicsaäln
ꝛdefonſund⸗
aogemlntr
ſaſünetaligf
ſfigeki inog
Jem ſics
auſarr iten
ſtbpcopprn
Nnonßfcn
usanii.
dctintftn
ſbamns
Dantſüige
nuchtuaſce
Nſenſt din⸗
list ſin

abcreni
du amiſſo
D
ſifirci
Gicayclole⸗
guentſanta
finſopnr
ͤſu nͤng;
negicne lif
nei enn
Noenerſhaat
mnialenitchni
aiſporntdolo⸗

uahſeli :

gigz
Mmüät rdidi
mmlſadaſr
liſoe: doi
irt daurni/
megphibt
aamun
nidoſalorr.
e
8. Mincns
Norno lr
bſolvini cöhn
ove Nisen
dobol. R
bocpaprum

zuefaarespel

Ntinoſi ſaut
n Doz
id Gnms
Gialiranson
ns noibo attn
ꝛbomuſſelch
ſamarmeo
nmoͤſnb
e klooma
gsihalam
glſe damee
Oicicho⸗
deinagbuft
Cytnorr 9,
uinlip h
mun nuli
bch ſon aer
S
gtmmeGi
nhoſietn
lnuqes n
–
iinm
iigii gnn
votols⸗

quidã maleficus dedit vnuʒ bꝛeue cuidã dño:
ſambuco:cõtra omnes febꝛes huius tenoꝛis.
Deus vos ſaluet dñe ſambuce. Panẽ ⁊ ſal ego
vobis adduco febꝛez terdano:febꝛẽ quartanã

⁊ febꝛẽ quottidianã accipiatꝭ vos qꝛ ego nolo.
Item quedã dña Johãna laboꝛos febꝛe quar⸗
tana:poꝛtabat ſuꝑ ſe quoddã bꝛeue in quo pu

tabat eſſe bona verba:cũ legere neſciret.quidã
aũt frater noſter cõfeſſoꝛ eiꝰaperiens hoc bꝛeue

inuenit ſcriptum ſic. Dña iohãna de febꝛe q̃r⸗

nit quoddã bꝛeue huiꝰtenoꝛis.
Dolet tibi caput quod tibi dolere ſo|let.

Doloꝛ tibi accedat et illi qui tibi bene fauet.

Dolent tibi oculi ⁊ dolent tibi dentes.
Dolet tibi coꝛpus ſimul ⁊ venner.
Uadas ad mare ⁊ facias te incantraarr.
Et centũ demones te poſſunt aſpoꝛtare.

Ecce ̊ qnta eſt deceptio in his bꝛeuib.Et ideo

talia bꝛeuia poꝛtãtes grauit᷑ peccãt:niſi fuerint

adeo ſimplices ꝙ ignoꝛãtia debeat eos excuſa⸗/
re:que tñ eos nõ excuſat cũ ſuꝑ hoc fuerinormo
niti ⁊ iſtructi.Et talia bꝛeuia ſuꝑſtitioſa hñntes

nõ debẽt abſolui niſi ea deſtruãt. ſunt em̃ dya⸗

bolica oꝑa.Nã pᷣdicãte me ĩ ciuitate hippoꝛigi
enſi:qdã poꝛtabat vnũ bꝛeue ꝑuiſſimũ ligatũ
qbuſdã filis diuerſi coloꝛis:qð ei ðderat vnus
capꝛariꝰ.Cum autẽ eiꝰↄfeſſoꝛ ipᷣm bꝛeue ape⸗/ ſi

ruiſſet:ſtatim de eo exiuit quoddã aial groſſiꝰ
ipo bꝛeui foꝛtitervociferãs ⁊ euolãs:⁊ credo ꝙ
ect dyabolꝰi eo habitãs. In illo aũt bꝛeui erat

ſcripti tãtũmodo aliqͥ caracteres. Et idẽ ꝑ oia

accidit pᷣdicante me in ciuitate Laudẽſi. S

Ecimotercio offendit᷑ i hoc pᷣcepto:cuʒ

d qʒs credit aliquã creaturã poſſe realiter

traſmutari in aliã ſpeciẽ:puta in gatas
vel hmõi. hoc em̃ eſt hereticũ.xxv.q.v.c.epi.Et
notat Aug.xviij.de ciui.dei.c.xviij. Apparenter

vo põt fieri vᷣtute demonũ:vt ptʒ de Samuele
de q̊ in.c.nec mirũ.xxvſ.q.v.Et idẽ hr̃ ꝑ Tho.ſj.

yte ſũme.q.cxiiij. Itẽ ſi q credat q̃ſda młieres
ſeu hoies ad ludũ cũ diana nocturniiſ tꝑib ire

⁊ deferri ſuꝑ bacculũ vnctũ ſeu ſuꝑ q̃ſdã beſti⸗

as:ac młta traꝝ ſpacia trãſire. Hec em̃ oĩa fal⸗
ſa ſũt:⁊ talia fataſmata a maligno ſpũ mẽtib
ifideliũ irrogant᷑:vt hr̃ plene in.c.epᷣi.xxvj.q.v.
Item ſi qͥs credat pᷣdictas młieres itrare oſtia
dauſa:⁊ ĩterficere puulos:⁊ qñq; a patribo vel
mtr̃ibo eoꝝ vulnerari:hpᷣ em̃ ẽ falſuʒ ⁊ erroneũ:ſ,
demon h̊ facit m Aug.⁊ Hiero.⁊ etiaz Tho.
vbi.S.arti.iiij.Et pᷣdicta ↄfirmant᷑ ꝑ illð qdð ac
cidit in tritoꝛio hippoꝛigieſi:vbi q̃dã iuuenis
ſepiꝰicitata a q̃dã vetula dyabolica vt ad ludu

dlane ſecũ ꝑgeret.Cũ ei ſemel iter alia dicerʒ:q;

nũqᷓ; talia ſolacia viderat:nec habuerat:tãdem
ↄſenſit.ũq; illi vetula diceret:ꝙ talib ſpecta ⸗
ulis ⁊ ↄſolatiõibo ĩtereſſe nõ poterat:niſi fidei

xpᷣiane ⁊ baptiſmo atq; oĩbꝰ ſacramentis ecclie
renũciaret. Illa oia fecit.qbus ꝑactis cũ eſſet in

quodã agro ſtati apꝑuit ei ꝙ eẽt ducta in q̊dã

pulcherrimo atrio ſeriꝗ ſtrato atq; miris odo⸗

nibꝰ pleno. Ibiq; videbant᷑ eẽ iuuenes pulcher

rimi veſtib aureis ⁊ argẽteis iduti choꝛiʒãtes

cũ feminis euntibo ad ipᷣm ludũ:⁊ ſiłiter femie
pulcherrime tripudiãtes cũ vir. IJbiq; videbäafz
audiri ſoni ⁊ cantꝰmelliſlui.Cũ aũt ⁊ ipᷣa iuue
nis tripudiaret vidit quãdꝗ vetulã decrepitã ⁊
tana deꝰ det vob malũ ãnũ ⁊ malã ſeptimana.
Et frater Uincentiꝰſocius ſcti Bernardini iue

curuã defoꝛmiſſimaq; tripudiantẽ:⁊ poſt cho/
reã velle turpia agere cumvno iuuene: ꝓpter qꝰ
ſtupefacta illa iuuẽis cepit clamare dicẽs. O ie

ſu.⁊ ſtatim oiĩs illa illuſio diſꝑuit: ipaq; ĩ codge
agro ⁊ loco ſe repperit vt poſteaafeſſoꝛi ſuo re/
tulit. Adofirmatõʒz q pdictoꝝ faciũt ea q̃ leguẽ

de ſctõ Remigio.ſ.ꝙ cũ ſemel eẽt hoſpitatꝰ in

quodꝗ hoſpitio vidit nocte ꝑari mẽſas q;plłes

cũ ferculis.Quapꝛopt aduocãs patronũ illiꝰ

hoſpitij introgauit en qbus ppararet bariai
illa hoꝛa. Ipe aũtrñdit ꝙ pᷣꝑabat bis ꝗ vadũt

ad ludũ qꝗᷓ debebãt veniretali hoꝛa noctis ⁊ ibi

epulari. Luũ aũtveniſſent in magna miłtitudine
ſeũs Remigiꝰ introgauit pᷣdictũ patronũ ho
ſpitij an illos viros ⁊ młieres cognoſceret. quo

rndẽte ꝙ ſic.ſctũs Remigiꝰ miſit ſtatim ad do

mos eoꝝ ⁊ inuẽti ſunt oẽs in lecco doꝛmiẽtes.
H ßis tamẽ tũc videbat᷑ ꝙ in dicto hoſpitio in⸗

ul eẽnt ⁊ ibi epularent.

noꝛãs deũ ac ſctõs trãſgredit᷑ h mãdatũ: mlto
grauiꝰ offendit ille qͥ ĩpudico oꝛe ipos blaſphe
mat.Et iõ dicit᷑ Eſa.j.Ue genti peccatrici: ꝓplło

graui iniqᷣtate:ſemini nequaʒ: filijs ſceleratis.

Blaſphemauerũt ſcem̃ iſrł ⁊c. Quintodecimo

qs peccat ↄ hoc pᷣceptũ qñ diligit plus coꝛpus

ſuũ filiũ aut filiã vel vxoꝛẽ:aut vxoꝛ maritũ vel
aliã creaturã ſeu numos qᷓ; deum.hoc em̃ ſapit
idolatriã:ſᷣm apł'm ad Col.iij.⁊ ad Ephe.v.
Ait em̃ Hiero.in q̃dã epła.Qð qͥs plus vene⸗
ratur ⁊ amat hoc ſᷣli deꝰ eſt. O q̊t ſunt qͥ alios
hñt deos q; deũ veꝝ. Guloſus em̃ ⁊ luxurioſꝰ
habẽt ventrẽ ꝓ deo.de qͥbus voluptati carnali

dedit apłs ðt ad Phił.iij. Ouoꝝ deꝰ vẽter eſt.
Nõ adoꝛemꝰ res tꝑales ꝓ deo:ſʒ toto coꝛde?æ
oiĩ deuotõe in oĩbus necitatibo nr̃is recurramꝰ
ad deuʒz ⁊ ipᷣe nos exaudiet.qꝛ inqͥt Hiere.xxix.
Inuocabitis ⁊ adoꝛabitis me ⁊ exaudiã vos.
Tũc aũt vaciter deũ adoꝛamꝰ cũ bonis oꝑibꝰ

„

eiꝰ maieſtati puimꝰ.Ait em̃ Aug.viij.de ciui.ði

„

c.xiij. Deũ ꝑ iuſticiã ac caſtitatẽ aliaſq; vᷣtutes
adoꝛamꝰ. Oðõ facere ille nobis cõcedat qͥ in eter

nũ viuit ⁊ regnat. Amẽ.
Eogẽ die poſt pꝛandiũ de ſcdᷣo pᷣcepto decas

logi. Sermo decimuſſeptimꝰ.

Ecimoqrto violat᷑ hoc pᷣceptũ pctõ blalt,
d pphemie. de quo qꝛ in ſeq̃nti ᷣmõe int/
NQdo tractare:ideo ad pñs ꝑtranſeo. Hoc
aũt ſolũ dixiſſe ſufficiat ꝙ ſinõ adoꝛãs nec hoꝛ/

Bermo

Citis que pꝛe/

ſccpta dederim vobis ꝑ dñm ieſuʒ
j.ad The.iiij. Ad obediẽtiã diui⸗
noꝛũ mãdatoꝛñ exhoꝛtat Mop⸗

ſes Deut᷑ xxviij.di.Si audieris vocẽ dni deitui
vt cuſtodias mãdata eius faciet te excelſioꝛem

cunctis gẽtibus.Et.j. Regũ.xv.dicit Samuel
Nũq d vult dñs holocauſta ⁊ nõ potiꝰ vt obe⸗
diat᷑ voci ſue.?⁊ Salomõ ꝓuer.xix.inqᷣt.Qui cu⸗
ſtodit mãdatũ cuſtodit aiaʒ ſuã.?⁊ Deut᷑.xxviij.

ac Leuit᷑.xxvj.inqᷣt deꝰ. Si in pᷣceptis meis a⸗

bulaueritis ⁊ madata mea cuſtodieritis ⁊ fece⸗
ritis ea:dabo vobis pluuias tempoꝛibo ſuis:⁊

vindemia occupabit ſemetẽ:⁊ comedetis panẽ
yeſtr in ſaturitate:⁊abſq; pauoꝛe habitabitis
in terraveſtra:dabo pacẽ in finibo vfis:doꝛmie

tis ⁊ non erit qᷣ exterreat. Auferã malas beſtias
a vobis:⁊ gladiꝰ nõ trãſibit terminosveſtros:

ꝑſequemi inimicos veſtros ⁊ coꝛruẽt coꝛã vobᷣ
ꝑſequẽtur qͥnq; de vr̃is centũ alienos:⁊ centuʒ
ex vobis decẽ milia.cadẽt iimici vr̃i in cõſpectu
veſtro. Reſpiciã vos ⁊ creſcere fadã:⁊ firmabo

pacũ meũ vobiſcũ:⁊ cõedetis vetuſtiſſima ve⸗
terũ ⁊ veta nouis ſuꝑueuiẽtiboꝓijciec. Ambu⸗
labo inter vos ⁊ ero veſter deꝰ:voſq; eritis po⸗

pulꝰmeꝰ.hec ibi.Eapꝛopter ſcriptũ eſt.j. Joh.j.
In hoc ſcimꝰ qin cognouimus deũ ſi mãdata
eius obſeruamꝰ.De qͥ bo tractaturi:qꝛ de pᷣmo
in ᷣmone ſuꝑioꝛi dictũ eſt:modo de ſcdðᷣo loque
mur qoð inqͥt. Non aſſumes nomẽ dei tui inva⸗/
nũ.Exo.xx.⁊ Leuit᷑.xvſ.ſcriptũ eſt. Nõ pollues
nomẽ dei tui.⁊ Ecci.xxiij.dicit᷑. Noĩiatio dei nõ
ſit aſſidua in oꝛe tuo:⁊ noibus ſctõꝝ nõ cõmi⸗
ſcearis:qm̃ nõ eris ĩmunis ab eis. Contra hoc
igit᷑ pꝛeceptũ fit q̃ttuoꝛ modis pꝛincipalibꝰ: de
quibꝰ in pꝛeſenti ſᷣmone diſſeremꝰ.
De vana dei nominatiõe. X

Rumo vt patet ex pᷣdiq qᷓ hoc mãdatũ
p facit qͥ nomẽ dei aut głioſe vᷣginis ⁊ ſã⸗

ctoꝛũ in vanis fabulis aut turpib elo⸗
quijs aſſumit vel in rebus illicitis noiat.Nul⸗
lus em̃ noĩare debet hec ſancta noĩa dei ⁊ ſcõꝝ
niſi cum reuerẽtia ⁊ honoꝛe.Et hoc eſt qð inuit
apłus Petrus ſue canonice.j.ca.iiij.dicẽs. Si

dq̊ͥs loquit᷑ quaſi ſᷣmones dei:vt in oibꝰ hono⸗

rifice᷑ deus ꝑ ieſuʒ xpᷣm. Ideo Exodi.xx.dicit᷑.

Nec em̃ inſontẽ habebit dñs eũ qui aſſumpſe⸗

rit nomẽeiꝰ fruſtra.⁊ Deut.v.ſcriptũ eſt. lon
vſurpabis nomẽ deitui fruſtra:qͥa nõ erit ĩpu
nitus qui ſuꝑ re vana nomẽ eius aſſumpſerit.

De iuramẽto licito ⁊ illicito.

Ecũdo cõtra hoc pᷣceptũ facit qͥs iuran⸗

do ſine cauſa. Pꝛo cuiꝰ expeditiõe que⸗
ritur. nunqͥd ſit lictũ iurare.⁊ pᷣmo vi⸗
det᷑ ꝙ ſic. Pꝛimo dei exẽplo.qͥ ſepius iuenit᷑ iu⸗

raſſe.vnde Geñ.xxij. Per memetipᷣm iuraui di
cit dñs.⁊ Plſal.cix.dicit᷑. Jurauit dñs ⁊ nõ pe⸗
nitebit eũ.trãſſumptiue in ca.et ſi xpᷣus.de iure
iurãdo.⁊ Hiere.xluiij. Ecce ego iuraui in nomi

ne meo magno aglt dus. 7 Amos.itij. Jurauit

dñs deus i ſancto ſuo.⁊ Lu.j. Jus iuradũ qð
iurauit ad Abꝛabã patrẽ nr̃jm daturũ ſe nobis
Scðo videt᷑ licitũ iuramẽtũ exẽplo xpᷣi: qͥ mul⸗
totiẽs in euãgelio iurauit dicẽs.Amẽ dico vob

id eſt in vᷣitate:ſᷣm Nicolaum delyra.Et de bac

iuratiõe habet᷑ Joh.v.vbi inqᷣt. Amẽ amẽ dico
vobis.⁊ Matth̊.xix.ſiłiter iurauit dicẽs. Amẽ
⁊ Luẽc̃.iiij.dixit. In vᷣitate dico vobis:que locu
tio eſt iuratoꝛia ᷣm Inno.in ca.et ſi xpᷣs.deiu.

iu. Tertio idẽ ꝓbat᷑ exeplo angelico. lã vt ba⸗
bet᷑ Apod.x.Angelꝰ bonus iurauit ꝑ viuẽtẽ in

ſecula. Quarto ꝓbat᷑ exeplo antiquoꝝ patꝝ ve⸗
teris ehamend ſa Yoj ue.xiiij. Calep h retulit
Jan ue iuramẽtũ qð ſib
Jurauit Mopſes in die illo dicens. terra quã
calcauerit pes tuꝰerit poſſeſſio tua Et Judicrj⸗

dicit᷑. Jurauerũt filij iſfrael in maſpath.⁊.ij. Re

gũ.xxj.iurauerũt Dauid eiꝰ ſocij dicẽtes. Jã nõ
egredieris no biſcũ in bellũ:ne extinguas lucer
nã iſrael.Et.ij. Paralł.xv.ðꝛ.ꝙ filij irł iuraue⸗
rũt dño voce magna.Quinto ꝓbat᷑ licitũ eẽ iu⸗
ramẽtũ exẽplo apłico. Paulus em̃ iurauit ad
Phil. j.dicẽs.Leſtis eſt mihi deꝰ.que locutio
fuit iuratoꝛia ſpᷣm Aug.xxij.q.j.ca.nõ eſt.Sexto
ꝓbat᷑ idẽ exẽplo iuridico. Nã ſᷣm leges oꝛdina
ta ſunt iuramẽta in multis caſibo.vt refertur in
clem̃. Romani pncipes.de iu.iu.vñ dicit᷑: iu
ranti ſuccurrit᷑.vt in.l.j.S.ſi quis argentũ.ff.de
po.⁊ ca.vnde vi.l.ſi quãdo.Silłiter a iure cano
nico inſtituta ſunt iuramẽta in qbuſdã caſibo
vt notat᷑ in ca.ego berengar.de cõſe. di. ij. ⁊ ex⸗
tra de here.ca.ab abolẽda.⁊ de elec.ca.ſignifica⸗

ſti.Septimo idem ꝓbat᷑ teſtimonio autentico.
omiſſo em̃ de gentilibꝰ qͥ cũ vellẽt aliquã vᷣita⸗

tem inſinuare iurabãt.vnð Eneas iurauit Di⸗
doni vt refert Uirgiliꝰ.vj.Eney.di. Per ſidera
iuro:ꝑ ſuꝑos:et ſi qua fides tellure ſub ima eſt
Septimo dico ꝙ ſacra ſcniptura appꝛobat iu⸗
rationẽ:imovidet᷑ pꝛeciꝑe.vñ Deut.vſ.dicit.per
nomẽ illiꝰ iurabis.ſ.dei.Et.x.eiuſdẽ libꝛi iquit.
Jurabis in noie eius.⁊ pſal.lxij.dicit Dauid.
Laudabũtur oẽs qui iurãt in eo.Lex etiã cano
nica dicit iuramẽtũ nõ eſſe petm̃.xxij.q.j.ca.nõ
eſt.⁊ ca.om̃e.⁊ ca.in nouo teſtõ.⁊ in ca.vt noue⸗
ritis.⁊ ĩ ca.ita ergo.⁊ ca.tu malũ nõ facis.⁊ ca.

iurabũt.⁊? ca.cõſidera.ac ca.ſi pctm̃ eſſet. Sed
cõtra eſt autoꝛitas ſaluatoꝛis Matth.vj. dicẽt⸗

Nolite iurare oĩno.ſit aũt ſᷣmovjr eſt ẽ nõ nõ.qð

aiũt his abũdãtius eſt a malo eſt.Et Jacobi.v.

dicit Apłs.Ante omnia frẽs mei nolite iurare.

Ecci.q̊ʒ.xxiij. dicit᷑. Juratiõi non aſſueſcat os
tuũ:multi em̃ caſus in illa. Uir multũ iurans

implebit᷑ iniqᷣtate:⁊ nõ deſcedet a domo eiꝰ pla

bi fecerat Moyſes diccs

Petüſunptiu

Bi

iuit ſienc

ſnidhaimin
wonöck fennn
Hgen ubacd

adorrin lu

egnctcdend
nngvocunqhe
mius vvs cls

riumempup⸗

pſupponthad

ir f de if
f Inolicbn⸗
ftchtmb'oran
tonis? uſani
ce
4 zunti
dietgoſainten

Oebethobertiy

Qdaimnuduene
Nequocz unume
WNiran .
Omentöcs
üpaneſämel
ltrnrorrii.
gcmtyan
ſenin ſima.
ſolurer illu⸗
ſvomcni ſigo i
umnrclſetallumg
Ninqtmagkſen⸗
nii g i doies

Geſt dilenöis
ſerpendateſſey
Mtoliquideſſe⸗
(aalfollumgula
Vxnorralrom
toecſtiuſtice⸗
Iſſoriooptete,
Alitar iuſtagt
alurameti..

AAiodoelus
gut. d eis. Lde
minenöralnq
iumolts?cai
loq̃füütama.

ſmer? ye ca f.
Malnaut ſ
Ugtenk colepi

nöckobligaro
lechiſde⸗
funümitl

enßminnd
dösrnie
lröts dein
urulingan
Pli. Junlt
s rici
amiſeſodis
hoeiml
Zmidaopos
delfmn Edede⸗
Aneanede⸗
ra dicis, Imi
obtgglelag
aalips de.
Grlioſſ
uroliin
. Woſs diis
ans. gui
C e ,
Apasbeg. Nee
as. ſan65
ngnns er
föcte
datliatüii
1s iuraute
veloano
ocf Gond
n οaοα0
Drreiur
vüdichiu

rerüf de

orsinecno

cpoſci lin
Necölcdiijan

Araa iNnSa

aligui ſ/
1s uruit d/
de Perſoa
mſubinacſt
approbatiu⸗
Nrſdict⸗
ſdilbriigun⸗
diatdan
Araid
i⁵
nanloe;
ni us
iiſe. Sal
b n ir
Cinono
poltriurun⸗
Mucſan
nulciun
vnon

Foliũ

ga crãſſumptiue in ca.et ſi xpᷣs de iureiu. Ideo
Iſidorus lib.ij.ethimol.ca.xxxv.inquit. Uſus
iurãdi periuriũ inducit:ſit in oꝛe tuo eſt.ſit ĩ oꝛe

tuo nõ eſt:veritas em̃ iuramẽto nõ indiget. Re

ſpõdeo ad hãc queſtionẽ ſᷣm Aug.in lib.de mẽ

dacio:⁊ in eplła ad plebicolã:ꝙ in his ĩmedia⸗
te pꝛecedẽtibꝰ autoꝛitatibo nõ phibet᷑ iuramẽtũ

in quocunq; caſu ſed interdici᷑ imoderatꝰ ⁊ ni
mius vſus eius ne ſic ꝑueniat᷑ in periuriũ.⁊ idẽ

inquit Nicolaꝰ de lyra ſuꝑ Matth.vj. Periu⸗
rium em̃ pᷣſupponit iuramentũ:ſicut pꝛiuatio
pᷣſupponit habituʒ.vt no.ff.de edi.edic.l.bouẽ
G. fi.⁊.ff. de iiuſto ruptoq;ʒ te.l.nã ⁊ ſub cõditõe
S.fi. In aliqͥ bus ergo caſibo licitũ eſt iurare qñ
fit cũ tribꝰarcumſtatijs.ſ.conditiõis:modifica
tionis ⁊ cauſatiõis. —
Rimo igit᷑ iuramentũ debet haberetri⸗
p plicẽ cõditionẽ poſitã Hiere.iiij.vbi ðꝛ.
Jurabis in veritate iudicio ⁊ iuſticia.⁊
dicit gloſa interlinearis.has triplices cõditões

debet habere iuramẽtũ.⁊ dicit Hiero.xxij.q.ij.
ca.animaduertedũ.ꝙ ſi he cõditiões defuerint

nequaq; iuramẽtũ erit ſed periuriũ.⁊ idẽ habe

tur de iureiu.ca.et ſi xpᷣus.⁊.xxij.q.j.ca.iurabũt

Que conditões declarant᷑ ſᷣm Älexã.de ales in

iiij.parte ſũme ſuꝑ hoc pꝛecepto.ij.⁊ Tho.ij.ij.
q.lxxxix.art.iij.⁊?⁊ ſanctũ Bona.in.iij.di.xxxix.in

queſtiõibo circa litterã:in pᷣncipio.? Ray.⁊ Ho
ſtien.in ſũma.Pꝛimo requirit᷑ cõditio veritat⸗
ſcʒ ꝙ iuret illud qð cõſciẽtia ſibi dictat eſſe veꝝ
Nam etiã ſi qͥs iuraret qð eſt verũ qð tamẽ pu⸗
taret eſſe falſum ꝑiurus quo ad deũ reputatur
vt inqͥt magr ſentẽtiaꝝ in.iij.diſt.xxxix ⁊ habet
xxij.q.ij.ca.hoĩes.Secũda cõditio dicit᷑ iudicij
id eſt diſcretiõis ⁊ mature cõſideratõis:vt bene
perpendat eſſe verũ quod iurat.et ideo ille qͥ iu
rat aliquid eſſe verũ quod neſcitvtrũ ſitverum
vel falſum:quia ponit ſe ꝑiculo periurãdi pec⸗
cat moꝛtałr pᷣm Scotũ in.iij.di.xxxix.Tertia cõ
ditio eſt iuſticie.⁊ hec accidit in iuramento pꝛo⸗

miſſoꝛio.oꝑtet em̃vt iurãs aliqͥd facere iuretde

re licita⁊ iuſta alit᷑ grauit᷑ peccat.⁊ nõ debet ſer/
uare iuramẽtũ.l.j.⁊ in aut.ſacramẽta puberuʒ.
L.ſi aduerſus ven.⁊ ca.cũ cõtingat.de iureiu.⁊
aut᷑.qð eis.C.de nupti.vt ſi iuraret int᷑ficere ho
minẽ nõ relinqre adulterã⁊ hmõi.xxij.q.iiij.ca.
in malis.⁊ ca.ſi aliqͥd.⁊.ca.vnuſqͥſq;.⁊ extra de
his q̃ fiſt a ma.pꝑ.ca.c.cũ in cũccis:⁊ de his que
vi metꝰ ve.ca.fi.ca.cũ dilectꝰ.⁊ de iureiu.in ca.ſi
vero.⁊ in aut.ſcenicas.nõ ſolum ſi fideiuſſoꝛes
pꝛeſtent.col.v.in pᷣn. Pꝛomiſſio em̃ de returpi
nõ eſt obligatoꝛia etiã de iure ciuili.l.generalit᷑.

⁊.l.veluti.ff. de vbo.ob. Itẽ iuramẽta ↄtra legẽ

facta nõ tenẽt.l.nõ dubiũ.in fi.C.de legi.⁊.l.iu⸗

ris gentiũ.S.⁊ generaliter.ff.de pact.⁊ ideo ſᷣm

Bona.⁊ Rich.in.iij.di.xxxix. Qui aliqͥd turpe

iurat ſe facturũ nõ ſolũ peccat iurando ſed etiã

ſi iuramẽtũ nõ frangat.

Ecũda circũſtãtia pᷣncipalis dicit᷑ modi
ficatiõis. Modꝰ em̃ boneſtꝰeſt in iurã⸗
AQo fᷣugdus. Unñ ſi qͥs iuret ꝑ verba tur⸗
pia ⁊ inhoneſta peccat moꝛtalr: ⁊ eſt blaſfemia
ſi noĩet in iurãdo aliqͥd i xpo vel btã virgine aut
alijs ſctis qð in alijs hoibus cenſet᷑ inboneſtũ
xxij.q.j.ca.ſi qͥs ꝑ capillũ.⁊ ibiArchi.ð quo etiã

habet᷑ in aut.vt nõ lux.ʒ na.circa mediũ. Itẽ ſi

qͥ iuret modo gentiliũ:vt qͥdã faciũt.d.me her

cde:vel ꝑ deos imoꝛtales:ↄtra quos eſt pᷣceptũ
del oFrig:di. ſog noia deoꝝ exteroꝛũ nõ iu⸗

rabis.qð etiã habet᷑ in.c.⁊ ſi xpᷣs.S.licet em̃.de
iureiu. Quotiẽſcũ q; etiã aliqͥs iurat ꝑ celũ aut
terrã vel ſolẽ aut lunã ſeu ꝑ aliã creaturã:ẽ blaſ⸗
phemia ⁊ nõ tenet iuramẽtũ.:.iij.S.fi.⁊.l.nõ erit
in pᷣn.ff. de iureiu.⁊ dat exeẽplũ Bar.in. d. S. fi ð
lurate ꝑ Machometũ.Dicit q̊q; Bal.in.l..ij.in
fi.C.de rebꝰcredi.ꝙ illi qͥ faciũt iuramenta ſiue
ſacramẽta ſcelerata etiã ſiverũ dicãt debẽt puni
ri:qa talia iuramẽta ſunt redacta ad inſtar blaſ
phemie:⁊ hoc maxime in his qͥ ex ↄſuetudine il

la faciũt. Itẽ iuramentũ habet vim blaſphemie

ſ̃m Amb.in lib.ð paradiſo.quãdo qͥs attribuit
deo qð ei nõ cõuenit.vt ſi iuret ad coꝛpꝰ vel per
ſanguinẽ dei intelligẽs ꝑ deũ naturã diuina: et
ſiceã affirmãs coꝛpoꝛea cũ ſpũs ſit deus Johã
nis.iiij.? de hac blaſphemia tractat᷑ iĩ aut.vt nõ
lux.õ natu.circa mediũ.⁊ in ca.ſi qͥs ꝑ capilluʒ.
xxij.q.j.Ad hanc qͥʒ circũſtãtiã reducit᷑ ꝙ iura⸗
mẽtũ nõ dʒ fieri in diebodnicis aut alijs feſtꝭ ni
ſip pacevel alia emergenti necitate.extra de fer̃.
ca.j.Congruũq; eſt vt iuramẽta a ieiunis fiant
xxij.q.v.ca.honeſtũ.⁊ hoc vx ſobꝛij habeãt iudi
ciũ ratiõis magis liberũ:⁊ cũ maioꝛi reuerẽtia
nomẽ dei nominẽt:ſᷣm Bona.in.iij.diſt.xxxix.
Inſuꝑ modus habẽdus eſt in iuramẽtovt ha⸗
beat᷑ reſpectꝰ ꝑſonis eccłiaſticis ⁊ religioſis ma
xime ſacerdotibo ⁊ pᷣlatis:qui licet poſſint ⁊ de⸗
beãt in qbuſdã caſib iurare:quos refert Ray.
in ſũma:tñ nõ debẽt ita cogi ad iurãdũ ſic laici
maxime ĩ iudicialibo.ij.q.v.c.ſi qͥs pᷣſbyter.ſim
plici em̃ eoꝝ vᷣbo credẽdũ ẽſi ſint bõe fame. B
Ertia pᷣncipalis iuramenti circũſtantia
t dicit᷑ cauſatiõis ᷣm Hoſtieñ.⁊ Alexan.
de ales vbi S.triplici de cauſa licitũ ẽ iu
re. Pꝛimo rõne boni inducẽdi ſeptẽplicit᷑. Pꝛi⸗
mo cauſa vitatis ꝑſuadẽde:ſicut iurauit au
lus.ij.ad Chor..xj.di.Teſtis eſt mihi deꝰ quia
nõ mentioꝛ.Scðo cauſa dicti ſui autẽtiʒãdi:ſic
faciũt teſtes ponẽtes cũ iuramẽto dictũ ſuũ:ſᷣʒ
em̃ iura teſtis dʒ eẽ iuratꝰ.extra de elec.ca.ſigni
ficaſti.⁊.xiiij.q.ij..quãq;.⁊.l.iuſiurãdi.⁊.l.ſi qñ
C. de teſti.⁊ in aut᷑.de ſctis epᷣis.S.nulli.Tertio
cauſa amicicie ᷣhende:ſicut Geñ.xxvj.dixit rex
Gerare Iſaac.Sit iuramẽtũ iter nos ⁊ ineamꝰ
fedus. Quarto cauſa pacis refoꝛmãde: vt Ge⸗
ne.xxxj.Ubi Jacob iurauit Laban per timoꝛẽ
patr ſui Iſaac.⁊ de hac cauſa habet᷑ extra de iu
9

„

——

di. ca. nonit.?. xxij.q.j.ca.om̃e.Quinta cauſa eſt
fidelitatis ſᷣuande:vt.ij. Regũ.v.vbi dicit. Ue⸗
nerũt filij iſrł ad regẽ ⁊ ꝑcuſſit cũ eis fedus co⸗

rã dno.⁊ de hac habetr᷑ extra qð me.cõ.ca.j.⁊.xx

q.vj. ca. aliꝰ. Sexta cauſa eſt obedientie⁊ꝛ ſubie/⸗
ctionis recognoſcẽde.ſicut abbates epᷣis:⁊ epᷣi
metropolitanis faciũt.vnð Judicũ.xj.dicit᷑. Ju
ranerut pncipes Galaad ad Jepte dicẽtes. e⸗
qui hoc audiuit ipᷣe mediatoꝛ ⁊ teſtis eſt ꝙ nr̃a
ꝓmiſſa faciemꝰ.⁊ de hac cauſa habet᷑ i dicto ca.
ſignit᷑icaſti.de elec.⁊ in ca.nullus.de iureiu.ꝛin
ca.quãq;. xxiij. diſ. Septima eſt legis obuade

cauſa:de qua Exo.xxiiij.dici᷑ i poſtq;dñs per

Moypſen lege ꝓmulgauit:fulij irrael iurauerũt
ſeeam naturo. K
xEecuũ do licet iurare rõne mali virandi.ſi⸗

ſct qñ fit iuramẽtũ de calunia qð fitin
Sncipio cauſe:ne aliqͥs ex litiganbocalũ

nioſe ſe defendat vel litiget. De quo habet᷑ extra

de iuramẽto ca.ꝑ. totũ.⁊.C.eo.tit᷑. ꝑ totum.⁊.ij.
1

q.jca.in pᷣmis.

t infamie:vñ Deut.xxj.dicit. Sl inueniat᷑
in terra cadauer occiſi hois ⁊ ignoꝛetur
xveus:ſenioꝛes ⁊ maioꝛes natu egredient᷑ ⁊ iura
buüuyüt dicẽtes. Manꝰ nr̃e nõ effuderũt ſanguinẽę
hüc.de hac materia habet᷑ extra de pur.ca. ꝑ to⸗
tum. ⁊2.ij.q.v.ca.pbr. His ergo caſib ⁊ ſilibus

cũ modis pᷣdictis licitũ eſt iurare.In alijs vero

ſᷣm Alex.vbi peccat᷑ cõtra hoc pꝛeceptũ. In q̊
vitio multi ſunt inuoluti qͥ nunq; aliqd dicũt
ſine iuramẽto:imo eis videt᷑ ꝙ no iurãdo nõ re
putarent᷑ eſſe hoĩes viriles ac magnamini.Alij

vero imiſcẽt iuramẽta ſuis dictis quaſi quedã
oꝛnamẽta ſᷣmonis qͥ nõ excuſant᷑ a moꝛtali pec

cato. Lamẽ ſciẽdũ eſt ꝙ ſi aliquis iuret ex ſurre
ptiõe ⁊ incaute per diſcurſum lingue aliqͥd lici⸗
tũ indifferẽs ſeu nulliꝰimpoꝛtãtie:vt de eundo

cras ad villã ⁊ hmõi:veniale eſt.xxv.di.S.crimi

nis.ſi vo iurauit aliqᷣd etiã licitũ ſʒ indiſcrete?
male.i.ſine neceſſitate vel vtilitate:moꝛtale eſt.ſi
deliberate ⁊ ex ꝓpoſito iuret:vt in dicto.S.appa

ret.⁊ ca.tua nos.de iu.iu.el.pᷣmo. Optimeq; cir

ca hoc diſtinguit ſãctꝰ Bona.i.iij.di.xxxix.ar.j.
dicẽs: ꝙ nõ refert qualicũqʒ mõ iuret᷑:ſiue per
deũ ſiue ꝑ ſancta dei euõgellavel per ſacras reli
quias.ſiue iuret᷑ per fidẽ meã vel ꝓmitto coꝛam
deo:quia idẽ impoꝛtãt vel parũ differũt.vt no⸗
tat Inno.in ca.⁊ ſi xpᷣus.de iureiu.⁊ Ray.in ſũ

ma.⁊ Archi.xxij.q.j.ca.nõ eſt.⁊ eadẽ cauſa.q.v.

ca.iuramẽti.?⁊ Duradus in ſũma:in eo.ti.q.lxix

⁊ ſequeñ.Et quotiẽs ex ꝓpoſito ⁊ deliberate iu⸗

rauit totiẽs moꝛtalr peccauit.niſi vno impetu
⁊2 cõtextu vᷣboꝛũ cõtinuatio pluries iurauerit:
quia tũcvidet᷑ ſolũ vnũ peccatũ.ff.ad.l.aqui.l.il
lud.⁊.ff.de pꝛiua.delic.l.ij.cũ ibi nota. Facit ad
hoc quod dicit Johã.an.in regu. delictũ.de re.

iujlib. vj. in mercurialibo.vbi tenet ꝙ percutiẽs

Eñntio licet iurare rõne mali purgãdi:ſcJ

xXxvVII

clericũ pluries vno cõtextu ⁊ impetu nõ incidi-

niſi vna excõ icatiõis ſentẽtiã:hoctamẽ iuramẽ

tum erit tãto grauiꝰ. Et ſiłiter dicendũ de excõ⸗
municatõe quãto pluries iurauit vel ꝑcuſſit li

cet vno cõtextu. De Periurio E

Eiñrtio cõtra hoc pceptũ fit per periuriũ.

t q5ð diffinit magiſter in.iij.di. xxxix.dicẽs
Periuriũ eſt mẽdaciũ iuramẽeto firma⸗

tum. Hugo vero de ſctõ Uict᷑.dicit:ꝙ piuriũ ẽ
falſa vel indiſcreta iuratio ſeu trangreſſio iura⸗
mẽti.⁊ has diffinitiões ſequũtur theologi ma⸗
xime Scotꝰ Rich.⁊? Petrꝰ aureoli in eadẽ diſ.

Et Boffre. ac Hoſtieñ.in ſũma in titu.de iu.iu.

Et Aſtẽ.j.ꝑte ſue ſũme:li.j.ti.xix.q.j.in pncipio.

Quotiẽs ergo qͥs iurat falſum ſciẽter moꝛtalit
leccar etiã ſi faceret ex ioco vel coacte aut etis ex
lapſu lingue:dũmõ aduertẽter. Secꝰ ſi nõ ad/
uertit:vt notat Tho.ij.ij.q.lxxxix.ar.iij.?⁊ Arch.

xxij.q.j.ca.habemꝰ.Et hoc eſt qðᷣ ꝓhibet deꝰ Le

uitici.xix.dicẽs.õ ꝑiurabis in noie meo. Iteʒ

ſi aliquis iurat ſe aliqͥd factuꝝ qð tamẽ nõ intẽ
dit facere:moꝛtalr peccat.xxij.q.ij.c.j.⁊ ẽ textus

Aug. Moꝛtałr etiã peccat puata pſona exiges
ab aliquo iuramẽtũ quẽ ſciebatvel credebat fal
ſum iuraturũ.xxij.q.v.ca.ille qui.⁊ ſunt verba

Augꝰ.in ſᷣmone ſceti Johãnis baptiſte:vbi ait.
Ille qui hoĩem ꝓuocat ad iurãdũ ⁊ ſcit eũ fal/
ſum iuraturũ vincit ho micidã:qꝛ homicida oc
cidit coꝛpꝰ ipᷣe vo aiam imo duas.ſ.eiꝰ quẽ ꝑpiu
rare ꝓuocauit ⁊ ſuã ꝑpꝛiã. Inð narrat᷑ de quo
dam q aliũ puocauerat ad ſic iurandũ ꝙ nocte
fuit adductꝰcoꝛã ternibili iudice in viſione ⁊ ab
eo imtrogatꝰ quare hoiem ꝓuocaſſetad piuroõ
dum:rñdit ꝙ hoc ideo fecit qꝛ negaba ſibi rem
ſuã.cui iudex dixit.Nõne meliꝰ erat ꝙ rem tus

pꝑderes qᷓ; ꝙ aĩam illiꝰfalſa iuratione ꝑimeres.

Ect his dictis ipᷣm ꝓſtratũ iuſſit cedi ⁊ tã grauit
vt in doꝛſo eiꝰ euigilãtis veſtigia plagaꝝ appa
rerẽt.Dictũq; ẽ illi.De ceto caueas ne ſic facias.
Si vo non credebat ipᷣm iuratuꝝ falſum licect
neſciret debere iurare verũ: moꝛtale nõ videt᷑ ſi
habet aliquã cauſam poſtulãdi iuramẽtũ. Sʒz
ſi exigẽs iuramẽtũ ſit publica ꝑſona vt iudex: ?z

ratiõe publice iuſticie iuxta oꝛdinẽ iudiclariuʒ
cogebat᷑ exigere:poteſt ſine pctõ ⁊ tenet᷑ ſʒ Alex.

de ales in. iij. ꝑte ſũme di. xxxij.? Lho.ac. Rich.
2 Bona. ? Aſten. vbi g. Contra hoc qz pceptuzʒ
facit qͥ iurat alicui aliqͥd ſic eſſevel nõ eſſe inten⸗

dens verba aliter qᷓ; ſonẽt.nã ſi hoc doloſe ⁊ in
fraudẽ ac damnũ alicuiꝰfacit:moꝛtalr peccat.
xxij.q.v.ca.q̃cunq; arce.Uerba em intelligũtur
ſᷣm intentionẽ interrogãtis ex cauſa legitima.
ff. de inter. ac. l. de etate. S.qui int᷑rogatꝰ. Si ve/⸗
ro ſimpliciter ⁊ ſine dolo iurauit vel coactꝰ ab

eo cui iuramẽtũ de iure pꝛeſtare nõ tenebat᷑: tũc
nõ facit contra hoc pꝛeceptũ:quia deus accipit
iuramẽtum ſᷣm intentionẽ iurãtis ſine dolo:v

in dicto ca.quacũqʒ arte.⁊ ca.hoc videt᷑.ea.cõ.⁊

Emar Sire

terminolicerel
iuonücninii

D

larortiuramehi

aſaaſian.

Dat in Nlltatet

nathonont dalr

(lolterotenier

Zemuem de⸗

lide r Gloit

Gllstapcd
CPootſon
0 Mhaan
siſid
ſuos ſcuut ge
urooßlibh.
Muraml'n
tognelb?ans
oleganoeuadi.
Publiettonunel.
Cptis grotnanis
nos ne hoc fuc
redirer Hlegzin
lultredireneffn
debere udelte
vtus fuemrron⸗
nnoꝛino cofuſio⸗
tomultorüquin
nnöſernitcifae
ccrdedisan
lood.Oſcdorn
periurätes
occßchge
lbꝛo... Bean⸗
apicidi rn
dein
gturoſch,
Ektipene
Niaiogtn
cici efereba
chuodinis n
Iutbinnlerf
ninicopdonn
epoſnodi

enn nöinnl,⸗
(tame iuen⸗
andi degri,
itpe gaſit
„ g
perhenuni,
Nemnt dics
dcrggini
nangreſio un

rtheplogin,

olincageg.
Ainann denig.
rgginbnepe.
nlaar ort
grarai
Sasſnin,

goͤnnninonte

aghom engs
Ntatcchufil
l Nunevoda

durcee .

riörſctäf
igebomache
us ſ uegin

num deqo

umndi noae

in nſioneab

aſiaad guri

nepudaſdien.

mronegima.

s nelichuclis.

un bliunt

neniͦhiſ
iuramiti. O

ona tiuder?

mmi udicani,
1tnckfBr
TMo Ri
boc q; unh

NANodſeinn

wedoen
unl, ln.
aualgin,
wgr. Se
e Gn; 4
noͦmhehgl i
ideus MM
ſirie
dceα

q.vbi notat glo. ⁊ Archi.⁊ ĩ hoc cõcoꝛdat Alex.

de ales. ? Tho. vbi ſupᷣ. Siliter contra hocpꝛe
ceptũ agit qͥ iurauit aliqͥd ſecretũ tenere:⁊ poſt

„

ea aduertẽter ⁊ ex poſito reuelauit: ſi erat res qᷓ

cũ bona cõſciẽtia poterat ſecreta teneri.Et eodẽ

modo etiã induces ad reuelãdũ ſecretũ ſaẽteræ
doloſe peccat moꝛtałr ſᷣm Rich.ᷣin.iiij.diſt. xxj.

„

ar. v. q. liij. Itẽ ſi quis iurauit ᷣuare aliqua ſta⸗

tuta iuſta loci vel ciuitatis traſgrediendo ſcien

ter moꝛtaliter peccat: niſi eis ſitabrogatũ potra
riã cõſuetudinẽ.di.iiij.S.leges.Si quis etiã ꝓ/⸗

mittit cũ iuramẽto ſe aliqͥd factuꝝ qð ſcit ſe nõ
poſſe agere:moꝛtaliter peccat bſᷣm cheolo.in.iij.
dil. xxxix. Si vero illud poteſt facere ⁊ nõ facit ĩ
termino licet ei ſit incõmodũ trãſgreſſoꝛ eſt hu⸗
ius mãdati:niſi ille cuiꝓ miſit ante terminũ re⸗/

laxaret iuramẽtũ qð facere põt. extra de iureiu.

ca. .? ca. ſicut. Et hocverũ ſi pꝛomiſſum ſolum
tat in vtilitatẽ eiꝰ.ſecus ſi talis ꝓmiſſio cõcer⸗

nat honoꝛẽ dei vel ſcõꝛũ aut vtilitatẽ cõmunez

I o. de imo. in dem̃.ex gra
ui. de vſu. Si aũt qð pmiſit nõ potuit implere

vel alter'tertij: vt no. plene antho. de bu. in cn.
phterea. extra de ſpõ.?

excuſat᷑ a pctõ quouſq; poterit. 5
Quot ſunt qͥ multa iurãdo ꝓmittunt?

o poſtea nibil faciũt.pꝓfecto iſti ſunt peio⸗
res ĩfidelib:qͥ iuramẽta facca per deos
ſuos ſeruãt. Refert em̃ Ualeriꝰ maximꝰ lib.j.⁊

Eutropiꝰ lib.ij.? Aug.v.de ciui.dei.ca.xviij.

Marc attiliꝰ regulus romanꝰcaptꝰ eſt a car⸗
thaginẽſibꝰ eius iimicis:miſſus abillis romã
ꝓ legatiõe quadã que vertebat᷑ in detrimẽtũ rei

publice romane.ſ.de relaxãdis carthaginẽſibꝰ

captis a romanis loco ſui.ipᷣe hoꝛtatꝰ eſt roma
nos ne hoc facerent: ⁊ rogatus a romanis ne
rediret ipſe qꝛ iurauerat eis ꝙ rediret oino vo⸗

luit redire ne frangeret iuramẽtũ qᷓ;uis ſciret ſe
debere crudelit᷑ ab illis occidi:qꝛ ↄtra eos hoꝛ⸗

tatus fuerat romanos. O maxima abuſio xpᷣi⸗
anoꝛũ:o cõfuſio grandis:o maxima abomina
tio multoꝛũ qui iuramẽta facta in noĩe dñi ve⸗
ri nõ ſeruãt cũ faciliter poſſint obſeruare.Quid
dicemꝰ de his anihenuar quolibet minimo
lucro.O ſceleratiſſimi:o iniqͥſſimi: o diabolici
periurãtes expectate grauiſſimã del vltionem.
Hoc em̃ eſt grauiſſimũ pccm̃:vt habex᷑.xj.q.iij.
— ĩ ca. ad aplice.de ſen.⁊ re iu.⁊ glo.
libꝛo.vj. Gande em̃ ſcelus eſt ꝑiuriũ:vt dicit᷑ ĩ
ca.pᷣdicãdũ.xxij.q.j.ideo pꝛecipit᷑.vj.q.j.c.Qui⸗
cñq; ſcẽter ꝑiurauerit qᷓdraginta dies in pane
7 aqua:⁊ ꝑ ſeprẽ ſequẽtes annos peniteat:⁊ nũ
qᷓ ſit ſine penitentia.hec Fabianꝰ papa. De his
maledictis ꝑiurantibo facit deus hoꝛribilẽ vin
dicã. Referebat em̃ beatꝰ pr̃ frat᷑ Jacobꝰð mar
chia oꝛdinis nr̃i ꝙ tẽpoꝛibꝰ ſuis in Ungaria
quedã mulier fugiẽs extra quãdã vrbẽ timoꝛe
inimicoꝝ bona ſua dedit cuidã ciui cõſeruãda.
que poſtmodũ reuerſa dum peteret pecuniam

effudit ⁊ illũ periurũ occidi

ſuã ille negabat. ? c ad iurandiũ ꝑductus ma⸗

num vellet ponere ſuꝑ libꝛũ volẽs falſum iura
re ſtatim moꝛtuꝰ cecidit. Cõſiderate ergo diligẽ
ter quãdo iurare vultis ne falſitatẽ dicauis ⁊ ac

cidat vobis ſicut alteri in epiſcopatu ananie: qᷣ

cum ꝓximo ſuo de quadã differẽtia contẽdens

dixit mẽdacit. Si ita nõ eſt diabolꝰ aſꝑtet filiã
meã quãvxoꝛ mea lactat:ſtatimq; diabołꝰpuel

lam de ſinu matris viſibiliter eripuit aſpoꝛta

uit:cuiꝰ poſtea coꝛpus moꝛtuũ nõ longe vena⸗

toꝛes in nemoꝛe inuenerũt. Et hoc fuit circa an

nos dñi.Mcccdxvj. LTegit᷑ etiã in legẽda ſancii

patritij ꝙ quidã negans debitũ verũ ſuo credi

toꝛi coactꝰeſt per iudicẽ iurare ſuꝑ altare ſancti

Patritij:quod cũ miſer iaceret atq; manũ ſuꝑ
altare poſuiſſet:ad ſe eẽ ampliꝰ retrahere nõ po

tuit ſed moꝛtuꝰ cecidit. In legẽda qͥ̊ʒ beati ſli⸗

colai legit᷑ q quidã xpᷣianus negãs verũ debi⸗

tum cuidã pagano:ad inſtantiã ipius pagani
coactꝰ eſt iurare ſuꝑ altare ſancti Nicolai. Ille
aũt xpᷣianus volẽs eũ decipere repoſuit aurum
cõtritũ vltra ſũmã debiti in quadã arundine ?
eam bene obſᷣuauit ⁊ dedit eò in manu ũulliꝰ pa
gani coꝛã iudice dicẽs. Tene hãc arũdinẽ dõec
iurẽ:⁊ tunc iurauit ꝙ ei plus dederat q; eſſet de
bitũ intelligẽs fraudulẽter de arũdine:⁊ſic pꝛo
tuncliberatꝰ eſt. Dũ aũt domũ letus ꝑgeret ſta
tim in medio itinere tanto ſomno coꝛripit᷑ gin

media via ſe ad doꝛmiẽdũ poſuit. E ecce currꝰ
cũ impetu fuꝑueniẽs arũdinẽ confregit ⁊ aurũ

7

t. Tranſies aũt per
viam uᷣlã ille paganus qͥ de xpᷣo ⁊ ſctõ Nicolao
bᷣus erat ſcãdaliʒatꝰ:hoc miraculo ad fidẽ con
uerſus ẽ ⁊ baptiſmũ recepit. Nolite ergo o xpᷣia
ni iurare fraudulẽter vel cã pꝛoximi dano ſicut

multi faciũt qͥ ꝓ lucrãdo vno aureo centũ face

rẽt falſa iuramẽta.nec quãdo aliqͥd cũ iuramẽ⸗
to ꝓmittunt fidẽ datã attendũt. Uos vᷣo cũ ali

quid facere iuraueritis qð illicrũ nõ ſit illð ſer⸗
uate ſᷣm dei pꝛeceptũ. Leui.xix.di. Redde dño

iuramẽta tua. ⁊ idẽ babet᷑ in ca.⁊ ſixpᷣus.de iu⸗
reiu.⁊ in ca.ſi pctm̃.xxij.q.ſ.
xed quenit᷑ nunqͥd coacꝰ ad iurandũ ex
ſcuſet᷑: Rñdeo ſᷣm Aſten.vbi S.⁊ ſanctũ
Bona.in.iij.di.xxxix.ꝙnõ.Unð ſcriptũ
eſt. xxij. q.v.ca.qᷓ cõpulſus.Qui cõpulſus a do⸗
mino ſdẽs periuratvtriq; ſunt periuri ⁊ dñs ⁊
miles:dñs quia pᷣcppit miles qꝛ plus dñm qᷓ;
aĩam dilexit. Sed iterũ queri.nunqͥd coactu⸗
ad pmittẽdũ aliqͥd ꝑ iuramẽtũ ten ſeruare ꝓ⸗
miſſum. Hanc queſtionẽ tractat ſcũũs Bona.
vbi ſupᷣ. ar.iij.q.ij.? Alexã.de ales vbi S.? Tho
mas.ij.ij.q.lxxxix.ar.vij.? Johũnes glo. ac Ber
nar.extra de bis q̃vi metuſue cau.fi.ca.abbas.
⁊ de iu.iu.ca.ad aures.Et licet diuerſimode lo⸗
quãtur: tamẽ eoꝛũ dicta ad cõcoꝛdiã reducẽdo
vel int᷑pꝛetãdo videt᷑ dicẽdũ ꝙ in his in qͥbꝰ de
eſſentia cõtractꝰ requirit᷑ volũtas oĩno libera:
q 2

„*

ex tali iuramẽto co acto non naſcit᷑ obligatio vt

in matrimonio coacto:qð ipᷣo iure eſt nullum:
nec debet reſcindi actiõe qð metus cã.vt inquit

Panoꝛ. in ca.locũ.de ſpon.Et dicit ꝙ hecẽ coᷣ⸗
munis opinio doctoꝛũ. In alijs vero que licet

requiratvolũtatẽotrahẽtiũ:nõ tamẽ de eſſentia
requirũt volũtatẽ oino liberã:vt ĩ caſu nr̃o.Si

ꝓmitto dare decẽ vel aliqͥd oꝑis faceret dico ꝙ

ſi nõ intendo ſeruare iuramẽtũ nec me obliga⸗

re licet peccẽ moꝛtaliter:tamẽ non teneoꝛ ad im/

plendũ ꝓmiſſum quo ad deum:ideo aũt pecco

moꝛtakr:qꝛ potius debeo quodlibet malũ coꝛ

poꝛale ⁊ tepoꝛale ſuſtinere qᷓ; ꝓꝑiunio aut alteri
pctõ cõſentire.vt ĩ ca.ſacris.de his q̃vi metuſue
can.fi.⁊.xxxij.q.v.ca.ita ne.ſi vero intẽdo me ob

ligare potiꝰ qᷓ; ꝑiurare.i.potiꝰ qᷓ; iurare qð face
re nõ intẽdã licet taliter iurẽ coactꝰ ꝙ nullo mo
do libere facerẽ.tamen ſᷣm pᷣdictos doctoꝛes te
neoꝛ exhoc iuramẽto. Et bᷣ ẽt tenet Ray.n ca.ſi
vrero. extra de lureiu.⁊ ca.ad audientiã.extra qð
me.cã.⁊ratio eſt qꝛ deꝰ reſpicitvolũtatẽ interio⸗

rẽ que nõ poteſt cogi oĩno. Et iõ dicit᷑ ꝙ coacta

volũtas volũtas c.xv.q.j.ca.merito.⁊.ff.qð me.

cã. l.ſi mlier. S.ſi metu. Sed ſi querat᷑ cui teneoꝛ
ſoluere omiſſo qͥd ſit de foro iudiciali.dico ꝙ ĩ
foꝛo conſaẽtie talis me cogẽs nõ poteſt petere

gliqᷣd nec ſi ſoluã ſibi retinere:quia fraus nulli

debetr patrocinari:nec ex ſua iniqͥtate qͥs debet

l.hoiem.⁊.ff. de vſu.l.iij.S.fi.?⁊ C. de excep.rei iu.
I.ſilõginquus.Non etia poſſum mihi retinere:
quia ſemel cũ iuramẽto ꝓmiſi habẽs intentiõʒ

me obligãdi potius qᷓ; periurãdi:⁊ ideo iſta p⸗

miſſa debent᷑ iudicio meo pauꝑibo in foꝛo con
ſciẽtie q bus debẽtur ea que ſubiacẽt reſtitutõi:
quando neſcit᷑ quibꝰ debeant᷑ ᷣm notata in ca.

nõ ſane. ad fi. xiuij.q.v.⁊ in ca. cum tu. de vſu.
. Deblalphemnig

q hboc aũt maledictũ vitiũ eſt cõtra pꝛimũ
pceptũ quo deꝰ pꝛecipit᷑ honoꝛan ⁊ ꝑ cõ
ſequẽs etia ſancci. Nihil ergo eſt tam cõtra pꝛi⸗

muũ mandatũ ſicut blaſphemia q vilipẽdit deũ
⁊ ſanctos:ſʒ nõ minꝰ eſt cõtra ſecũdũ pᷣceptum

quo pꝛecipit᷑ ne nomẽ dei nominet᷑ in vanũ:q̃n
to ergo mag ꝓhibet᷑ aſſumi ad blaſphemãdũ.
Et ideo hoc iniquiſſimũ vitiũ ponit᷑ ab irrefia⸗
gabili theologo Alex. de ales. cõtra ſcðõʒ pceptũ
vt patet in.iij ꝑte ſũme eiꝰ ĩ tractatu ſcði pᷣcepti.

lbuiꝰ opis ſᷣmone.iiij.parte.ij.ideo ac
ſciat᷑ qͥd ſit blaſppemia. dico pᷣm Ate

pñs vt
xã. de ales.

in. ij. pte ſũme.q.cxlviij.ꝙ blaſphemare eſt cõtu
melis deo gaut ſctis inferre:licet aũt blaffemare
Ypꝛie fiat cõtra deũ:tcamẽ etiã dicit᷑ cõmitti blaſ⸗
femia ex cõtumelia vel ↄuitio ſcõꝛũ quoꝝ blaſ
femia vel maledictio ſiue irreuerẽtia reqũdat in

„

NUarto fit cõtra b pᷣceptũ p blaſpbemiã:

ſicut deꝰ laudat᷑ in ſcis ſuis:pſal.vl.ita blaſfe⸗
mat᷑ in eis:⁊ pbat᷑ ꝑ ca.ſtatuimꝰ.in pᷣn.de male.
ſicut eni iiuria filij reputat᷑ iniuria patris.l.pa⸗
ter. ff.de iniu.⁊ ignominia illata nuncijs ſiue le
gatis pᷣncipis nò minꝰ ad animũ reuocat᷑ q; ſi
ipi pncipi eſſet inflicta.vij.q.j.ca.oĩs.⁊.ij.q.vij.
ca.accuſatio.⁊per glo.iĩ ca.reuertimi.xvj.q.j.itẽ

ſicut iiuria epoꝝ ðꝛ iiuna xpᷣi cuiꝰlegatõe fůguůt

iij.q.ij.ca.nullü.in fine:ita iiuria facta ſctis ðꝛ

iniunia dei:⁊ maxime iiuria faca vᷣgini głioſe:
vt patet per dicũ ca.ſtatuimꝰ.ibi:? maxime be
atã vᷣginem.⁊ facit ad hoc ꝙ quado fit iniuria
ſponſe accuſatio dat᷑ ſponſo.l.itẽ apud labeon
S.ſponſum ⁊ qð ibi nota.ff. de iniu. Itẽ ſi vvoꝛi

fiat iniuria dat᷑ accuſatio marito.inſtit᷑.de iiu.
§. patit᷑.facit etiã ad hoc: ꝙ mater gauder pᷣuile

gio filij.l.inſolitũ.C.ad legẽ coꝛ.de fal. Facerer

ad h̊ ꝙ ſi filiꝰñ honoꝛat matrẽ ſuã põt appella

ri impiꝰ:iuxta notata ꝑ Bal.in.l.cõgruentiꝰ.in

fine.C.de pr̃ia po.vel alio mõ ingratꝰ:vt in ſilłi
habet᷑ ꝑ Bal.in.l.j.C. de ingra. libe. dicit aũt idẽ
BGBal.ſingularit᷑ in.l.ſi familia.ff.de iuriſ.oiz iu.

ꝙ blaſphemia eſt duplex dicẽdo.addeſpecum

dei ⁊ vᷣginis marie:⁊ ideo duplici pena punit᷑.
Et hoc quando ſtatutũ dicit ꝙ ꝓ qualibet vice

blaſphemꝰ puniat᷑.Secꝰ autẽ ſi diceret ſimpli⸗
clter:ſi blaſphemauerit puniat᷑:qui tũcpvna ſo
lucrũ repoꝛtare.extra de dolo ⁊ cõtu.ca.ex litte⸗
ris.? ca.ſedes.⁊ ca.ex tenoꝛe.ð reſcrip.⁊.ff.man.

lũ blaſphemia puniet᷑ quãdo vno contextuver⸗
boꝛũ ſimul plures blaſphemie ꝓferunt᷑:vt no⸗
tat Bar.in.l.nũqᷓ; plura.ff.de pᷣua.delic.⁊ in.l.il
lud.ff.ad.l.aqui.ſicut etiã ꝑcutiẽs clericũ plłies
vno cõtextu nõ incidit niſi vnã excõicatiõis ſen⸗
tentiã:ſᷣm Jo.an.in ca.delictũ.de regu.iu.libꝛo
vj.in mercu.licet tãto grauioꝛẽ quãto płies per

cuſſit ⁊ parifoꝛmit᷑ tãto grauiꝰ peccat blaſphe⸗

mans q;to plura verba blaſphemie pfert ⁊ con

ſequẽter grauiꝰpunini debet.dicit etiã Bar. in. l.
ſtẽ apud labeonẽ.S.ait pꝛetoꝛ.ff. de iiu.ꝙ om̃e

maledictũ de deo vel de ſanctis eſt blaſphemia:
⁊ idẽ dicit Hoſtieñ.in ſũma.itẽ blaſphemia ðꝛ
verbũ impie dictũ:vt in aut.vt nõ lux.ↄtra na.

col.vj.Dicit etiã Angelꝰ de ꝑuſio in.l.j.C. ſi qͥs

impera.ma.ꝙ blaſphemia eſt om̃e verbũ vitu⸗
perioſum.ſ.de deovł de ſccis etiã ſi non maledi
cat᷑ deus.ſᷣm aũt beatũ Amb.in lib.de paradi⸗

ſo. blaſphemia eſt cũ deo ateribuit᷑ qð ei nõ cõ⸗
uenit:vel ab eo aufert᷑ qð ei cõuenit. Theologi

autẽ addũt aliã differẽtiã blaſphemie.ſ.cũ attri
buitur creature qð ſoli deo appꝛopꝛiat᷑: de qͥbꝰ
differẽtijs blaſphemie tractat Alexã.ð ales vbi
ſup̃ᷣ.⁊ btũs Tho.ij.ij.q.xiij.ar.j.Lũc aũt qͥs ðꝛ
attribuere deo qð ei nõ cõuenit qñ diatvᷣba de
ſpectiua vel maledictões cõtra ipᷣm ſicut ei dice
ret. Maledictꝰ ſit deꝰ.vt ðᷣt Aug.vbi S.? Bal.iĩ
Cſilio ſuo incipiẽte: Statuto cluitatis caſtelli.
Itẽ quis blaſphemat ſi dicit. Ad deſpectũ dei.

blaſphemiã ⁊ maledictiõʒ ac irreuerẽtã dei: qꝛ

m Ludgouicũ romanuʒ in ſingulanb ſuis in

dobligemn

amn buſtqud
lincs eſerdl
cran ichi

H adinin⸗

Venitd hocpan
uſblahhenit
cncsthmnoh
mnanistecdi
blaſpbemnateh⸗
Deus no hotel
maͤtnehidolp⸗
gliüpirnte Cl
aorenouckta⸗
Teradfan
Cearurtanndr
grisdieemnal
(tare velſartft
bieno⸗auepo
gueſolsdaectß
giicaguodil
Wadeen
ueltin
ſinedellberurn
vemteleblaß⸗
fba blahhemn
ſcnſum no amid
aduerat verdael
Citeimpandoe
monall äͤſde
culatab vomio
bito iremotuc
loꝛelracüdiecs
nlaturq ſicin
turbarortamen
ndeber grca
ſotalapergoo⸗
Notäcurin.) ſe

“ Coquldcen
Danorindi
blaſodemmarer

bocn erolſe
guar diccs q
ſorputaqaile
Ppena lllsſte

mMmalrcſak

ſundoloꝛet
heores ff
aunckai P
gbennoſ
Calſanchi
moco Sren
Meneisdich

ind⸗
mnapatns
annnizeſtn
WS
. dis⸗ api⸗
Welchnirſiiͤ
mafacte ſd
a angko
dir mannede
Anicofttinin
Kaud abeone
einin Jiſyo
1o. laſtitde in,

iſüitpel
lögnumbn
nock rinſl
bedltaing
de unſoii.
adeſpegumn
agmna pond.
aalcdadi
dceraſimpr
guitücprhoſ⸗
noconremure/,
pmniyno⸗/
delcein
enciplies
icanös ſen⸗
cregu iulbo
wäroplieser
gauthlehbe
mapfartc
umiBarih,
oe iin gofe
tblaſhenia:
uſpbemad
lurgnn no⸗
nli Eis
edü un
Knonmmalat
ib deponn
tagaiic/
nit Dug
nieliN
onnn⸗ xiy
iones hi
lienitqsd:
jdiartbade
hſicutel dic⸗
bis.2Baln
tuns Aad⸗
deſpeau de⸗
i uis

vinpn dene.

rrrn.

dbo plaſpbemia v katum cauet. Itẽ qñ dicit

de iiuſtũ vel partialẽ aut crudelẽvł alia hmõi

Et quod diaoĩ᷑ de blaſphemia dei etiã intelli it
de blaſphemia vᷣginis ⁊ alioꝝ ſanccoꝝ dũ illis
attribuit᷑ quod deꝰex gratia ſua declarauit nol

le in eis eiſe:vel cum turpit᷑ nominant᷑ aut vitu
perant᷑ Secũda differentia blaſphemie dei eſt
vt ſupꝛa diximꝰ quãdo ab eo remouet᷑ qð ei cõ
uenit:⁊ hoc pcrm̃ cõmittit᷑ młtis modis. Aliq
em̃ blaſphemat deũ eius ꝓuidẽtis negando di
centes ipᷣm nõ habere ꝓuidentiã de actibꝰ hu/⸗
manis:ſed oia èuenirea caſu eta foꝛtuna. Alij
blaſphemãt eũ negãtes ipᷣius potenti
Deus nõ poteſt boc facere.Alijvero eũ blaſphe
mãt negãdo ipᷣius ſapiẽtiã aut miſicoꝛdiã vel
aliã virtutẽ.Et ſiłiter blaſphemant᷑ ſancti cũ ab
cis remouet᷑ quod deus decdlarauit in eis eſſe.
Tertia differentia blaſphemie eſt ve diximꝰ: cũ
creature attribuit᷑ qð ſoli deo appꝛopꝛiat᷑: vt ſi
quis diceret aliquẽ hoiem poſſe dare alteri feli⸗
citatẽ:vel ſcire futura que dependẽt ex libero ar
bitrio:aut ꝑ accidẽs cotingũt in reb humanis
que ſoliꝰ dei eſt pꝛeſcire:vt habet᷑ Eſa.iiij.⁊.xxvj
q.iiij.ca.quodã loco.Sciẽdũ eſt etiã ꝙ blaſphe
mia de ſe ⁊ ex genere ſuo eſt pccm̃ moꝛtale:qꝛ re
pugnat charitati diuine.vt ait Alex.⁊ Tho.vbi
ſupꝛa.põt autẽ eſſe veniale ſi fiat ex ſurreptione
ſine deliberatiõe:vt cũ quis ea que dicit nõ ad/
uertit eſſe blaſphemiã:ſed ex aliqua paſſione in
vᷣba blaſphematoꝛia ſubito pꝛoꝛumpit quoꝝ
ſenſum nõ attẽdit ſiue ſignificationẽ. Cum aũt
aduertit verba eſſe blaſphematoꝛia licet ſubito
ex ire impetu hocfaciat.non ꝓpter hocexcuſat᷑a
moꝛtali.etiã ſi de cõmiſſo cito doleat:ſicut nõ ex
cuſat᷑ ab homicidij reatu qͥ hoĩem occidit ex ſu
bito ire motu cum aduercit qð facit:licet em̃ ca

loꝛe iracũdie cõmiſſum homicidiũ mitius pu⸗

niatur q; ſi cõmiſſum fuiſſʒ animo quieto⁊ nõ
turbato:tamẽ nõ excuſat᷑ a moꝛtali pctõ:⁊ puni
ri debet. l. graccus. C. ad legẽ iu. ð adul.⁊ faciũt
notata per glo.in.l.qð caloꝛe.ff.de reg.iu.⁊ que
notãtur in.l.ſi ex plagis.S. tabernariꝰ.ff.ad le⸗
gẽ aqui.Ad confirmationẽ au pꝛedtaoc dicit
Panoꝛ.in dicts ca.ſtatuimꝰ.in.ij.col.ꝙſi quis
blaſphemaret caloꝛe iracũdie vel ebꝛietatis per
boc nõ excuſat᷑ a pctõ.Etlicet idẽ Panoꝛ.diſtin
guat dicẽs ꝙ ſi caloꝛ iracũdie fuit ex ĩiuſta cau
ſa:puta qᷣa i ludo amiſit nõ excuſat᷑ blaffemss
a pena illiꝰ ſtatuti.argumẽtũ.in ca.inebꝛiauert
xxv.q.j.Si vero caloꝛ iracũdie ꝓceſſit ex cauſa
iuſta excuſat᷑ a dicta pena:qꝛ difficillimũ eſt iu⸗
ſtum doloꝛẽ tẽperare.l.ſi adulteriũ cũ inceſtu. S
impꝑatoꝛes.ff. ad legẽ iuliã.de adul. Itẽ ignoſcẽ
dum eſt ei q ꝓuocatus ita faat.l.qui cũ maioꝛ.
G. ſi libertus. ff. de bonis li. Iẽ ꝙ ſi ebꝛiꝰ dedit
cauſam ebꝛietati nõ excuſat᷑ a dicta pena blaffe
mãdo. Stvero nullã dedit cauſam excuſat᷑:ta⸗
men eius diſtinctio nõ tollit qͥn üle peccet moꝛ

ã dicetes

taliter qui ex iracũdia blaſphemat:eti ſi ex iu⸗
ſta cauſa ſit cõcitatꝰ ad iracundiã:ĩimo ipᷣe Pa
noꝛ. affirmat eũ moꝛtaliter peccare duʒ diat ꝙ
licet talis peccet grauiter camẽ nõ puniet᷑ pena
illius ſtatuti:vnð innuit ꝙ ð bet puniri alia pe
na arbitraria ꝓpter tale peccatũ: qð etiã innuit
eſſe moꝛtale dũ dicit grauit quod impoꝛtat idẽ
qð moꝛtaliter.ca.ſi celebꝛat.cũ ibi nota.de dlet᷑.
excõ.mi. Itè ꝙ caloꝛ iracũdie nõ excuſet a pecca
to affirmat idẽ Panoꝛ. in ca.ſicut ex litteris.de
iureiu.in pᷣn.niſi foꝛte eſſet talis ⁊ tata turbatio
que ſaperet quãdã mẽtis alienationẽ.argumẽ⸗
to gloſe notabilis.in ca. dudũ.de cõuer.cõiug.
ſuꝑ verbo caloꝛe.⁊ facit.d.lex.qð caloꝛe.ff.de re
gu. iu.⁊.l.iij. ff.de diuoꝛ. Itẽ ſi qͥs blaſfemat io⸗
coſevel temerarie peccat moꝛtaliter ſi deliberate
facitz aduertent᷑:quia talis blaſphemia reſpicit
contemptũ dei qui cõtemptꝰ nõ viciat᷑ ex iocoſi
tate vel temeritate:⁊ facit ad hoc qðᷣ notat Pa⸗
noꝛ.in ca.tua nos.el pᷣmo de iureiu.dicẽs.qꝙ ꝑ⸗
iurans ex iocoſitatevel temeritate peccat moꝛta
liter.⁊ idẽ tenet Archi.in.ca.habemꝰ.xxij.q.j.di
cens.ꝙ ſi quis traſgredit᷑ iuramẽtũ ſciẽter pec⸗
cat moꝛtaliter etiã ſi iocoſe iurauerit.ꝙ ſi hoc ẽ
verũ de periurio multo magis de blaſphemia
que eſt grauius pctm̃:quod ꝓbat᷑ ex pena. Pe
na em̃ declarat atrocitatẽ delicci.l.reſpiciẽdũ.ff.
ð penis.minoꝛ aſit pena debet᷑ periurio qᷓ; blaſ
phemie:quod patet ꝑ illud qð inqᷣt imꝑatoꝛ.l.
ij. C.de rebꝰ credi.dicẽs. Juriſiurãdi ↄtẽpta re⸗
ligio ſolũ deũ vltoꝛẽ habet.ſ.pena ordinaria.de
blaſphemis aũt dicit idẽ imꝑatoꝛ in aut᷑.vt nõ
luxu.cõtra na.col.vj.circa mediũ.ꝙ iracũdiam
dei puocãt ⁊ ꝙ ꝓpter talia delicta.ſ.ſodomiam⁊
blaſphemiã fames ⁊ terremotus ac peſtilentie

fiunt.⁊ ꝙ in talibo delictis inuoluti pᷣmũ qui⸗

dẽ indignos ſemetipᷣos faciũt dei mip̃icoꝛdia:
poſt hoc autẽ ⁊ legibo cõſtitutis ſubijciũtur toꝛ
mẽtis.Et ſubdit imꝑatoꝛ.Pꝛecipimꝰ glioſiſſi⸗
mo pfecto regie ciuitatis ꝑmanẽtes in pꝛedictꝭ
illiatis actibꝰ poſt hanc admonitionẽ:⁊ cõpꝛe⸗
hendere ⁊ vltimis ſubiacere ſupplicijs:vt non
ex contẽptu taliũ inueniat᷑ ⁊ ciuitas⁊ res publi
ca ꝑ hos impios actꝰ ledi.et ibidẽ etiã dicit. Si
em̃ cõtra hoĩes facte blaſphemie impunite non
relinquũtur:multo magis qui ipᷣm deũ blaffe

mãt digni ſunt ſupplicia ſuſtinere. Hecimꝑa⸗
toꝛ.Mala aũt cõſuetudo blaſphemãdi nõ ex⸗ ¶C

cuſat ĩmo aggrauat pœm̃ ſicut ⁊ in alijs delietꝭ
l.capitaliũ.S.ſolent.ff.de pe.⁊ ca.cũ tanto.de cõ
ſuetudine.cũ ſi.Oſtos autẽ blaſphemos ſuper
alios pcoꝛes magis offendere deũ pꝛobat ma
giſter Johãnes alemanꝰ oꝛdinis minoꝛũ ĩ ſuo

Igdrageſimali:bmõe.lniij.di. alij pcõꝛes in⸗ „

ferũt cõtumeliã deo in rebus ſuis vel ßuoꝛum
ſuoꝝ ſicut fur homicida raptoꝛ.⁊c̃.blaſphemꝰ
autẽ contumeliã infert deo in pꝛopꝛia perſona
vel ſponſe ſue ac filioꝛũ ſuoꝛũ.ſvirginis Ma⸗

rie ⁊ ſanctoꝝ.J

BGermo

fert deo ex ignoꝛãtia:blaſphemꝰautẽ nõ ſolum

idẽ etiã dicit ꝙ blaſpohemꝰ eſt tam virginẽ linguã in blaſphemiã publice rela
peioꝛ idolatra quia idolatra honoꝛẽ ſuum au/ xare pᷣſumpſerit:per epiſcopũ ſuũ pene ſubdat᷑

inferiꝰ qnotate:vt viq; ſeptẽ diebus dñicis pꝛe

gaufert hbonoꝛẽ ſed etiã infert ei cõtumeliã ⁊ ſcecien foꝛibo eccłie in manifeſto dum agunt᷑ miſſaruʒ

ter. Itẽ peioꝛ eſt hereticis ꝗͥ loquũtur ea que cre

ſolẽnia blaſphemꝰ exiſtẽs:vltimo illoꝛũ domi

dunt eſſe vera:blaſphemꝰ autẽ cõtra ſua cõſciẽ nico palliũ ⁊ calciamẽta nõ habeat:lgatꝰ coꝛri

tiã de deo dicit qð ſcit nõ eſſe dicẽdũ. Itẽ peioꝛ
eſt iudeis qui vt ait btũs Hiero.ſuꝑ atthᷣ.
ſcindebãt veſtimẽta ſua cũ audiebant blaſphe/

miã: vt tali ſigno oſtẽderẽt doloꝛẽ coꝛdis de in⸗

uit xpᷣm blaſphemaſſe.ſicut patet Matth̊.xxvj

gia ad collũ:ſeptẽq; pꝛecedentib ferijs in pane
⁊ aqua ieiunet:eccłiam nullatenꝰingreſſurꝰ⁊c:
Sequit᷑.cui ſi renuerit recigꝑe ac peragere peni⸗

B tentiã ſupꝛa dictã ecclie interdicat᷑ ingreſſus: et
iuria dei:ſicut fecit pᷣnceps ſacerdotũ cum puta in obitu eccłiaſtica careat ſepultura. Hecibi.
Blaſphemãtes etiã exemplo aplłi per excomũi

Chꝛiſtiani autẽ audientes deum blaſphemari: cationẽ debent ſathane tradi.c.q peccat.xxiij.q.

modo nõ oſtendũt ſigna doloꝛis ſed ſepe ridet
⁊ etiã ipᷣi blaſphemãat.O diabolici blaſphema⸗
coꝛes vos veſtris blaſphemijs xpᷣm flagellatis
vnð Aug.in quadã omel.ait. Chꝛiſtus, flagel⸗

iiij.⁊ ca.a plice.xxiiij.q.iij.O blaſphemi maledi
cti qͥ polluto oꝛe turpiter de altiſſimo deo⁊ bea

ta virgine ceteriſq; ſccis iniurioſa verba pfertis

cõſiderate q́; hoꝛribilẽ expectatis ſentẽtiam. Si

latus flagellis iudeoꝛũ flagellat᷑ etia blaſphe⸗ em̃ iniurioſa ꝓferens verba de aliq̊ moꝛtali ho
mine etiã priuato acriter punin debʒ. vt in.l. lex

mijs falſoꝛũ xpᷣianoꝛũ. Uos etiã qnantũ eſt in
vobis ſagittas blaſphemie arcu ligue veſtre di

rigitis in coꝛ xpᷣi ⁊ beate vᷣginis ac ſanctoꝝ.vnðᷣ

Deũ qui te genuit dereliquiſti? oblitus es dũñi

Extenderũt linguas ſuas quaſi arcũ.⁊ ibidem
Sagitta vulneraãs lingua eoꝛũ.⁊ illð Pſal.Fi

D

coꝛnelia.ff.de iniu. Et multo mag ſi talia dieat
cõtra imꝑatoꝛc.vt i.l.famoſi.S hoc tamẽ crimẽ.

de vobis dia põtillð.j. Para.xij. Fundis ſaxx v.quãq; em.cũ ibi nota.ff.ad.l.iul.maie.Quid
laciẽtes ⁊ dirigẽtes ſagittas. ⁊ illud Hiere. v/.

erit de blaſphemãtibꝰ deũ ac ſponſam elꝰ virgi
nem głioſam. Pꝛofecto cũ imꝑatoꝛ velit augu
ſtam coniugẽ ſuã gaudere ſuis pᷣuilegijs: vt in

lij hoim dentes eoꝛum arma ⁊ ſagitte ⁊ lingua l.pnceps.ff.de leg.Nõ minꝰ młtotiẽs punitdeꝰ
coꝝ gladius acutꝰ. Quapꝛopf dicere põt deus

de blaſphemãte ipᷣm illud Treñ.iij. Poſuitme

quaſi ſignũ ad ſagittã. Item de blaſphemãtibo
ſcrõs dicere poſſumꝰ deo illud.ij. Regũ xj.Di⸗
rexerũt ſagittarij iacula in ſeruos tuos. O im/
pie blaſfematoꝛ expectato diuinã vltiõʒ. Abbꝛe
uiabit᷑ ei vita tua ⁊ moꝛs accelerabit ⁊ er ſicut
pomũ marcidũ qð de arboꝛe cadit añq; matu
rveſcat.ſcriptũ nanq; eſt Job.xij. Impij ſublati
ſunt antetẽpus ſuũ.⁊ Pꝛouerb.x. Anni ipioꝝ
bꝛeuiabunt᷑.O temeritas maxima blaſphemã

tiñ. Si em̃:vt dicit in epła Jude apłi:⁊ etiã ha

bet in ca. ſi igitxxiiij.q.iij.cũ ſanetus Michael
altercaret᷑ cũ diabola maledictõis oĩs digniſſi
mo noluit eũ maledicere:quõ audet maledictꝰ

homo deñ acſactos blaſphemare atq; eis ma⸗/
ledicere.O perditi blaſphematoꝛes cũ deus ſit
pater oim pꝑ creationẽ quẽ quotidie ſalutare de

bemꝰ ſicut boni fulij patrẽ ſuũ:alijs dicẽtibus.

ſum pater tuus vbi eſt amoꝛ meꝰ.⁊ Deut.xxxij

creatoꝛis tui.Nobis aũt quieũ no blaſphema
mus inquit Pſal.Ego dixi dij eſtis ⁊ filij excel

pater noſter qᷣ es in celis ſanciſicet᷑ nomẽtumm
vos dicitis.maledicat᷑ nomẽtuũ.⁊ ideo de qͥli⸗
betveſtrũ cõqueritur deus di. Mala.j.Siego

blaffemos ipᷣiꝰ pijſſime mr̃is ſue qᷓ; ſuos:imo
cũ ſepe diſſimulet iniuriã ſuã expectãdo cõuer⸗

ſionẽ pctõ: ..vt dici᷑ Sap.xi.qð etiã facit impe

ratoꝛ terrenꝰ.vt in.l.vnica.C.ſi quis imꝑa.ma.
tamen ſuſtinere nõ vult iniuriã faccã matri.vñ
refert Ceſarius ꝙ dũ duo luderent ad taxillos
vnus hoꝛribiłr deũ blaſphemare cepit: deinde
cepit iniurioſa verba de vᷣgine benedicta ꝓferre
⁊ ſtatim audita ẽ vox xpᷣi dicẽtis. Jniuriã meaʒ
patiẽter tuli ſʒ iniuriã factã matri mee ferre nõ
poſſum.Et ſubico ille miſer a deo ꝑcuſſus ceci⸗
dit moꝛtuꝰ ⁊ a diabolo ad infernũ eſt poꝛtatꝰ.

O igit᷑ deuoti xpᷣiani nolite aduocatã noſtrã fi

deliſſimã blaſphemare.TLegit᷑ nanq; ꝙ quidaʒ
głioſamvirginẽ i diuerſis mẽbꝛis blaſphema⸗
uit:qui ſtatim illa mẽbꝛa ꝑdidit in ꝓpꝛio coꝛꝑe
deinde deſperatꝰ crepuit medius infelicẽ aiam
diabolo trades. 7

Iniqᷣſſimũ blaſphemie vitiũ tu es ülõ

oO qð nõ remittit deꝰ neq; in h̊ ſeculo neq;
in futuro:vt inqt dñs Matth. xij. qð ta
men exponẽdũ eſt ᷣm Bonauẽ.in.ij.di.xliij.in
queſtiõibo circa litteraʒ.? Alexan.de ales in.ij.

parte ſũme in tractatu de blaſphemia:ar.vltio.

ꝙ aliud eſt blaſphemia aliud eſt ſpũs blaſphe

ſi om̃s. Pꝛo maioꝛi aũt pꝛedictoꝝ declaratiõe

mie. Blaſphemia em̃ ſi ꝓcedat ex quadã aduer

tentia vel humana fragilitate eſt remiſſibilis.

nõ ſilẽtio pꝛeteundũ cenſeo quãtã penã merea? Spiritꝰ autẽ blaſphemie pꝛo eo ꝙ immediate

blaſphemãs in inferno cum etiã in hacvita ma
Eima ei ſit pena taxata.vnð extra de male.ca.ſta ¶ ⁊ demẽtiã ſpirituſſcti dici᷑ irremiſſibilis: quia
tuimꝰ. Gꝛegoꝛiꝰ nonꝰ ait. Statuimꝰ vt quiſqͥs
cotra de vel aliquẽ ſctõꝛũ ſuoꝛũ ⁊ maxime bea

ſpirat ad odiũ dei ⁊ directe eſt contra bonitatẽ

nõ habet ſecũ aliquã cauſam vel materiã ad re⸗
miſſionẽ. Unde Hugo de ſctõ Uictoꝛe de hoc.

ranois? diu
in dioceſtreme

emorttſiul

eſtanri cnde
llter pri oꝛp
diobolo comnen
nando den biu
goefrarer eius

enitineln

nem Alinn
thollaiibalnet
Cumn ſamk
Mdad
dame zon
dumapamne
guogu boſyt
ſiciaicpape
urius mena
Ue gomhla
Cosgeapecs.
ſtedeusqmeb
Wiinmedoin
daholus n.
fennchicitdic
münscſſer
ſumn Aeai
nolt desee
dllcpes ſcadr
ſupoꝛtat'ck.
poſfcurenlie,
Borgundt
aucisugin
humkiaditd
fuiſſemüümic
in da iner
q;lae Pem
6d * .
ninnamme
lials vo vie
onſogem
fmonopoſſa
dlanch ſ

ſtaſontio⸗

Kpndeen
pene ſchle⸗
us dniqsne
Nkmiſſng
olloꝛi don
nlgrsn
ahararwn,
Ulmo dorden
Arobaglnd
räun
Hmoraldo
NNülle
Güade
e umignni
lmie
ama niyi
Nltauge
ulegz Rin
is unitd
ſrißſuosin
emido cien
jai haorinpe
us inpune.
i am.ri
n adtunllos
tcchit dende
medianpiene
Jniunämey
mimer fan i
guſus u/
nick on⸗
garinotrif
ng ige;
suhhena,
in wrioconhe

ru n
1b ſalons
nbͤtign
ini Atliil
he a h
hisblapbe
wligclut
miſſblis.
pimmcdian
mna bonian
is :qu⸗
ſcils

lcodN

“H
„
S
N
ü
S

Foliũ

Panr loquens inquit. Hoc malũ eo ꝙ nihi

bet in ſe excuſatõis nõ meret᷑ hbabere remiſſio

nẽ. De huiꝰ maledicti vitij punitiõe refert Gꝛe⸗

goꝛiꝰ in.iiij. diak. ON quida uerulus qͥnq; an
noꝛũ in ciuitate Roma bla phemare cõſuetus
ſemel exiſtens in bꝛachijs paternis viditvenire

ad ſe demones ⁊ cepit damare dicens. Adiuua
me pater qꝛ maun veniutvt me auferant. Quo

dicto nomẽ dei blaſpbemauit ſtatim diabolꝰ

eum de manib patris eripuit ⁊ ad eterna ſup/

plicia poꝛtauit. quia ᷣm Hoſtieñ. habebat vſũ
ratiõis ⁊ diſcretiõis.Legit᷑ etiã ꝙ miles quidã
in dioceli remenſi cũ quadã diei cena deũ blaſ⸗

phemaret ſtatim ꝑcuſſus moꝛbo caduco coꝛã

aſtantim cadẽs: ac per totã ſequẽtẽ diẽ hoꝛribl⸗
liter ꝓpꝛiũ coꝛpus dilacerans: miabilẽ anims
diabolo cõmendas expirauit. Nauta qͥʒ cũ na⸗

tando deũ blaſphemaſſet ſtati ſubmerſus fuit
quẽ frater eius poſtea in litoꝛe moꝛtuũ reꝑgiẽs
inuenit ſine lingua. Legit etiã ꝙ imperate Ana
ſtaſio.dxxviij.anno poſt chꝛiſtũ apud carthagi
nem Olimpiꝰ quida Arrianꝰſanctã eccłiam ca
tholicã ĩ balneis blaſphemãs tale excepit iudi⸗
cium. Nam ſtatim tribo igneis iaculis ab ãge/
lo dei deſuꝑ miſſis viſibi'r cõbuſtus eſt. Quli⸗
dam etiã Joſias noie partialis ⁊ blaſphemus
cum a patria ſua expulſus a patre vogate⸗ in
quodã hoſpitio infirmatꝰ equũ queʒ h

1 n dabebat
vẽdidit ꝓ expẽſis. Poſt aliquot dies cũ taber⸗
narius mercedẽ ſuã ꝓ alijs expẽſis peteret dixit

ille. Ego nihil aplius habeo niſi diploidẽ ⁊ cali

gas accipe eas. Sed faciat quicqͥd vult pditoꝛ
iſte deus qͥ me hic relinquit ſic deſ olatũ:ꝙ velit
nolit intrabo in domũ meãs ⁊ tot mala faciã ꝙ;
diabolus erit. Quod audiẽs quidã nobilis eũ
repꝛehẽdit dicẽs. Noli ſicloqui frater qꝛ ſi totꝰ
mũdus eſſet ꝓ te nõ poteris inuito dco domũ
intrare. Ille aũt dixit. Etiã dico ⁊ replico ꝙ ve⸗
lit nolit deꝰ ego intrabo. Mirabile dictu ſtatiz
diſcerpẽs ſe a diabolo rapit ⁊ laceratꝰ ad tarta⸗
ra poꝛtatꝰ eſt. Quod ille nobilis vni fratri nr̃o
poſtea retulit larrat q̊; Petrus damianꝰ ꝙ

in Burgundia quidã clericꝰ bene pᷣbendatus

audiẽs legi in miſſa illud euangelij:qᷣ ſe exaltat

phumiliabit᷑:deriſit x-pᷣm dics. Si ehe hüiliatꝰ

fuiſſem iimicis meis nõo haberẽ hodie tot pᷣbẽ/

ſunt lepꝛoſi ⁊ nunq; ſanati ſunt: ĩmo hec lepꝛa
deſcẽdit in poſteros eoꝛũ.O xpᷣiani quare deuʒ
veſtꝝ blaſphematis cũ ſaraceni nõ blaſphemẽt

NMachometũ ſuũ: imo nec xpᷣm aut beata vli/
ginẽ. Quinimo ſi quis eos blaſphemaret ßʒ le⸗
gem eoꝛũ deberet per mediũ ſecari ⁊ crudeliter·

interfia, Scðʒ etia leges impiales blaſphemꝰ
debet eadẽ moꝛte moꝛi cũ ſodomita. vt in autẽ.
vt nõ luxuriet᷑ cõtra naturã.col.vj.circa mediũ
Inveteri q̊ʒ teſtamẽto hoꝛribilis moꝛs oꝛdina

fa eſt blaſphemis. Unð legit᷑ Leui.xxiiij.ꝙ qui

dam blaſphemꝰ adductꝰeſt ad Moyſen vt pu

niret᷑: qui poſuit eũ in carcerẽ ſulẽs dñm qua
moꝛte eũ deberet punire. Reſpõdit aũtei dñs.

Educ blaſphemũ extra caſtra:⁊ ponãt om̃es qᷣ

audierunt manus ſuas ſuꝑ caput eiꝰ? lapidet

eum vniuerſus plus. Et ad fuios iſrnel loque
ris. Homo qͥ maledixerit deo ſuo poꝛtabit pec
catũ ſuũ:⁊ qui blaſppemauerit nomẽ dñi moꝛ
te moꝛiat᷑lapidibo obruet eum oĩs multitudo
ꝓpłi:ſiue ille ciuis fuerit ſiue ꝑegrinꝰ.Hecibi.

O maledicti blaſphemi vos eſtis canibꝛ peio⸗
res q non latrãt ↄtra dños ſuos.Et ideo de vo
bis cõquerit᷑ dñs dicens per Pſal. Retribuert

mihi mala ꝓ bonis ⁊ odiũ pꝛo dilectione mea.

Nolite ergo deũ veſtrũ tam piũ tam benignuz

tam diementẽ blaſphemare nec alicui ſanctoꝛuz
maledicere: vt a penis eterni ſupplicij liberati:
cum ipᷣo deo ⁊ ſanctis eiꝰ ĩ cel i glłia in eternũ
gaudere valeatis: ipmq; deũ vna cñ angelis et
btis oĩbus in eterna ſecula bñdicatis. Amen.

Feria ſcða poſt ſe ecũdã dñicã in quadrageſt i⸗/
ma. De voti diffinitiõe excuſatiõe ⁊ diſpẽſatiõe
ac obligatiõe. Sermo decimuſoctauꝰ.

e placare dñe attende ⁊ fac. Dañ.ix.
Querũt nõnulli doctoꝛes: vtrum
emiſſiovoti ꝑtineat ad pꝛimũ pꝛe⸗
ceptũ decalogi an vo ad ſecũdũ. Et pᷣmo videt᷑
ꝙ ꝑtineat ad pmũ.Quotiẽſcũq; em quis deuʒ
venerat᷑ adimplet pᷣmũ decalogi pᷣceptũ qð pꝛe
cpit deivenerationẽ. Exo.xx.? Deuto. vj. Ergo

emiſſio voti cuz ſit quidã acus latrie videt᷑ ad

pᷣmũ pꝛeceptũ ptinere. aũtad ſecũdũ perti⸗

——

—

das. Quo dicto venit ſtatim ð celo ſagitta: gue mneat põt ꝓban per ea q ĩquit Lbomas.ij.ij.q.
in os eiꝰ intrans eũ miᷣabiliter occidit efert lxxxirx. ar. viij. 2 Rich. in. iiij di. xxxviij ar. v. q. ij.

z idẽ Petrus damia. ꝙ i Bononia duo ſocij

ad mẽſam comedẽtes gallũ: vnꝰ ex illis diniſit
minutim mẽbꝛa eiꝰ ⁊ piecit ſuꝑ illũ aquã pipꝑa

tã aliꝰ vo vidẽs illũ ſic minutim diuulſũ inqᷣͥt

Certe ſocie mi ita minutiʒ diuiſiſti ꝙ ſaus Pe
trus nõ poſſet reintegrare. Etille rñdit.Nõ ſo⸗

iũ ſanct? Petrus ſed necetiò xpᷣus. Quo dicto
.ſtarim gallus redijt viuus plenus pẽnis ⁊ can
tans ⁊ percutiẽs alas ꝓlecit de illa aqua ĩpipe coy 2 ſc
rata ſuꝑ illos blaſphemos: qui cõtinuo effecei nõ põt eẽniſi maximu pcem De his auũttra

vbi dicunt. ꝙ votũ factũ deo magis obligar qᷓ;
iuramẽtũ factũ hoi.iuramẽta aũtpmiſſoꝛia fa⸗
cta hoĩbꝰcadũt ſub ſecũdo pᷣcepto:ergo ⁊ votũ.
Etideo ſicut trãſgrediẽs iuramẽtũ eſt traſgreſ⸗
ſoꝛ ſecũdi pᷣcepti: qd phibet aſſumptionẽ nois

„„ —

dei in vanũ:ita trãſgreſſoꝛ voti qͥ in vanũ deoꝓ

miſit qð poſtea ſeruare noluit.Ex quib oibus

colligit q cum diuerſis reſpectibo votoꝛũ tranſ
ſſio contrariet᷑ pᷣmo ⁊ ſcdo decalogi ecpro:
greſ

q 4

ſoꝛibꝰ multiinueniunt᷑ qᷣ in neceſſitate cõſtituti
vota faciũt dicẽtes deo verba ꝓpoſita ꝓ thema⸗
te noſtro que poſtea obſeruare nolunt.Et ideo
de his votis tres ipᷣſentiarũ cõſideratiões facie
mus. Pꝛima dicet᷑ diffinitõis. Secũda cauſa/
tiõis ⁊ diſpenſatiõis. Lertia ⁊ vltima appella⸗
bitur obligaticlis.
De voti diffinitione.
eo ad diffinitionẽ voti eſt ſaenduʒ q;
ꝗ magiſter ſentẽtiaꝝ in.iiij.di.xxxviij.vo/⸗
tum diffinit dicẽs. Uotũ eſt teſtificatio
quedã ꝓmiſſiõis ſpontanee que deo ⁊ de his q̃
ſunt dei fieri debet. Et haãc diffinitio nẽ oꝛigina⸗
liter poſuit Hugo de ſctõ Uictoꝛe libꝛo.ij.de ſa
cramẽt.parte.xij.ca.iij. LTho. vo.ij.ij.q.lxxxviij
urt.j.ſic votũ deſcribit.Uotũ eſt cõceptio melio
ris ꝓpoſiti animi deliberatione firmata, Rich.
nũt in.iiij.di.xxxviij.ar.iij.q.ij.ſic deſcribit. Uo⸗
tum eſt ꝓpoſiti ſuꝑerogati boni ꝓmiſſio deo fa⸗
cta ꝓpter bonũ finẽ ex deliberatiõe firmata cum

intentiõe obligãdi ſe ad implẽdũ ꝓmiſſum. Et

hec diffinitio videt᷑ plenioꝛ ⁊ cõtinet ſeptẽ condi
tiões que ad votũ requirũtur. Pꝛimũ ergo ne
ceſſe eſt ꝙ votũ fiat deo:quia cũ vouere ſit actꝰ
latrie ſoli deo debet᷑ ᷑ᷣm Rich.in.iiij.di.xxxviij.
Arti.iij.q.j.? Lho.vbi ſupꝛa.⁊ Aſte.parte.j.ſue
ſuüme.lib.j.titu.x.q.j.⁊ ſancti Bona.in.iiij.diſ.
xxxviij. Si autẽ querat᷑.quid de votis q̃ fiunt
ſanccis. Reſpondet᷑ ꝙ nõ habẽt plenã rationes

votum adimplere amoꝛe dei.ita ꝙ pꝛincipalis
obligatio reſpicit deũ magis q; ſanctũ.vt inqͥt
Rich.vbi ſupꝛa in reſponſiõe pᷣmi argumenti.
ãõ ꝓpter vnũ quodq; tale ⁊ ilud magis.j.Po
ſterioꝝ. 2. ij. etha. 05
Ecuda ↄditio voti eſt ꝙ fiat de re bona
⁊ nõ mala:pᷣm Tho. vbi ſupꝛa.arti.ij. et
cttiã Richar. vbi ſupꝛa.arti.iij.q.j.&⁊ ſan⸗
ctũ Bonaueñ.in.iiij.diſt.xlviij.⁊ Aſte.vbi ſupᷣ.

Arti.iij.q.ſ.Et hoc eſt quod ſcriptũ eſt.xxij.q.iiij
ca.in malis.Et eſt ſumptũ ab Iſido.in ſinoñ.

libꝛo.ij.ca.xvj.vbiiĩquit. In malis ꝓmiſſis re/
ſcinde fideʒ.in turpivoto muta decretũ. Si qͥd

icaute vouiſti ne facias. Impia em̃ eſt ꝓmiſſio

que ſcelere adimplet᷑. am ⁊ Jepte qui ſᷣm opi
monẽ aliquoꝝ ꝓpter votũ filiã ſuam interfecit.
Judicũ.xj.ſᷣm Rich.vbi ſupꝛa.in vouẽdo fuit

incautꝰ:⁊ in reddẽdo votũ impiꝰ: tamen quia
poſtea de h̊ penituit ⁊ in bono ꝑſeuerauit: enu⸗

merat a Paulo inter ſanctos.ad Heb. xj. Alio

rum tamẽ venoꝛvidet᷑ opinio ꝙ nõ interfecit eãẽ
ſed eius vᷣginitatẽ dño dedicauit.Tale etiã vo⸗
tũ de re turpi dãnat Seneca epła.x.ad Lucillũ
Siliter inquit Tho.? Bonaueñ. ⁊ Rich. vbi

ſupꝛa. Aſte.etiaʒ vbi ſupꝛa.q.ij. votũ non
deber eſſe de inutili 2 vano ⁊ minus bono ſʒ de

maioꝛi bono. Zertia conditio voti eſt ꝙ fiat
Pter bonũ finẽ:ad excudendũ votũ quod fie

*

to tali fine.

Apter malũ finẽ q́;uis ſit dere bona:qð non te⸗

*

nec ſᷣm Richar.vbi ſupꝛa.arti.j.q.j.⁊.ij. ⁊ Aſte.

vbi ſupꝛa. arti.j.q.j.Finis em eſt cauſa cauſarũ
ij. Mechaphi.⁊.ij. Phiſicoꝝ. Et ideo actus di
citur bonus ſi habet bonũ finem ⁊ ecõtra.vt in

quit Ambꝛo.in libꝛo deofficijs. C autem nõ
teneat tale votũ ꝓbant ſic pᷣdicti doctoꝛes. Aut

em̃ ſperat ꝓpter illud votũ ſe poſſe conſequi illũ

malũ fineʒ.aut nõ. Si ſic:maxime errat:qꝛ ſᷣm
Auguſt. libꝛo.lxxxiij.queſtionũ.q.iij.mpoſſi⸗

bile eſt ꝙ deo volẽte fiat homo deterioꝛ: vðᷣterioꝛ

autẽ efficitur ꝑ cõſecutionẽ finis mali.Erroꝛ ve

ro circa pꝛincipale motiuũ alicuius facti impe

dit conſenſum in ipſum factũ. Si autẽ non in⸗

tendit ſe poſſe cõſequi illũ malũ finem:cum ele⸗
cio non ſit impoſſibiliũ ſᷣm Philo.iij ethicoꝝ.

ca.v. Non videt᷑ ſe obligaſſe faciẽdo votũ pꝛo re

impoſſibili ſᷣm eoꝛũ opinionẽ:moꝛtalitertamẽ

peccauit. Quidã autẽ doctoꝛ inquit.q cũ nemo
peccet niſi deo permittẽte.vt ait Aug.ij.de aui⸗
tate dei.videt᷑ tutius ꝙ adimpleatvotũ cõſecu⸗

ratiõis. Scðm em̃ Tho.vbi ſupᷣ.art.ſ.⁊ Richᷣ.

in. iiij. diſt. xxxviij.arti.ij.q.ij.? Aſte.vbi ſupꝛa.

arti.ij.q.ij.ſicut in nobis eſt duplex velle:ſq; ple

num quod eſt deliberatũ: ⁊ ſemiplenũ quodẽ

velle ex ſurreptiõe.ſic etiã eſt duplex votum ſch;
votum qð habet plenãẽ rationẽ voti:⁊ de ratioõe

ſanccis. Reſpo habẽt plens re Stalis voti eſt ꝙ fiat ex deliberatiõe.eſt etiã votũ
voti:niſi intantũ inquãtũ ꝓmittit᷑ ipſi ſcõ tale

quod non habet plenã rationẽ voti:vt eſt votũ
factum ex ſurreptiõe:⁊ tale nõ obligat de neceſ⸗

ſitate ſed potius ex quadã congruitate.Et ideo

ſᷣm Richar.in.iiij.di.xxxviij.arti.iij.q.iij.quãdo
aliquis nude ꝓmittit aliquid ſine iuramẽto nõ

intendeẽs ſe obligare nõ oꝛitur obligatio. Argu

mẽtũ extra de voto.ca.litteraturã. ⁊.ff.de accl.et
obliga.l.obligationũ.Sivero habebat animũ
obligãdi ſe tenet᷑ implere ꝓmiſſum: ſi cũ delibe
ratiõe fecit etij ex nuda pmiſſione.Argu.xxij.q.
v.ca.iuramenti.⁊.xxvij.qj.ca.he vero. Si vero
ſine deliberatiõe fecit votũ nullũ eſt:vt dicit glo

ſa in ca. litteraturã.de voto.Et ideo carens vſu
rationis non poteſt vouere.extra de regu.ca.ſi⸗

Eͤgd hic querũ de votis factis a mulieri
bus in doloꝛib partꝰ: vel a viris ĩ ſuis
anguſtijs ꝓpꝛijs vel ſuoꝛũ.Et reſpondet
Thomas vbi ſupᷣ.ꝙ ſi habẽt intentionẽ obligã
di ſecogitãtes de cauſavouẽdi:ſq; de doloꝛevel
periculo a quo intendebãt per votũ liberari te⸗
nent᷑ adimplere:bſᷣm Ambꝛo.xvij.q.iiij.ca.ſũt qͥ
opes.Si autẽ dubitẽt:vtrũ intenderint ſe obli

gare tutius eſt ꝙ impleãt.quia in dubijs ſecu/
rioꝛ pars eſt eligẽda:vt dicit᷑ extra de homi.ca.

ad audientiã.⁊.l.ſemꝑ in dubijs.ff.de regu.iu.
Jdeo Montanariꝰ in luna celeri dicit. In du⸗

bio ſapiẽs cernit ꝙ; tutius intret. Si vo ſciunt

Quarta cõditio voti dici᷑ delibe

4
“
“

gicardelonis
dabenten
Dclbemmoſo⸗
chrxoiniſdl⸗
cvlludelberne
diabolopem
doog vond G
faciatluramern
nuritslütan
Giefiro noͤie
ffdertgnindl
teñ̃ luſti dol
mrüch ineft,
guodvauͤctt
nanöls Gics
dalibernnoelile
autdiſpenlano
ccteros doc b
Aocrlistdee
Mea quediſtin
obligorguos
iiſi nl/
mas vblcg ⸗
Pumnofactvo⸗
tohas
ſünadikintew
dellbennöede
ronig foroͤ!
ſunr rporcol
cie Rlchend
glmrnijr.
criſi Etideo⸗
ſponditglerdi⸗
pis cius Nbad
apmmüͤintend
golaraüt von
aunß alibon
tde hoc vorod
i Gunrque
ghoſth eedag
Gipur hecidi⸗
choduhlihri
inaurt deoſa
poricogitiot
fwui rinca
g votü fien
ſar bibita
il
Coedcede lap

Pcin
a hacſe

ginen mietate doloꝛis ⁊ ãguſtie incõſiderate vouer=t do. Et hoc de pꝛima nr̃i ſᷣmonis parte ſufficiat
anſaaauſei qð deliberatè nõ fecſſent nõ tenent᷑. Iſta tamẽ De voti excuſatiõe ac diſpenſatione. Q
ticcogang 8 deliberatio nõ requirit magnũ traoũ this: bem Ro expeditione ſcdᷣe ꝑtis nocandũ eſt.
ne cörayrn cheolo.in.iiij dl.xxxviij.Et ideo poſſt um' dicere p bᷣm Tho. ij. j. ꝗ .lxxxviij.arti.x⁊ Bona .
QAunmnn w illa deliberatio que ſufficeret ad obligandũ lIn. liij. di. xxx viij.ar.ij.q.iij.? Ric.ea. di.
doce diabolo ꝑ pem moꝛtale ſufficit ad obligandũ arti lix.di. CX cõuenienter i voto põt fieri diſpẽ⸗
ſtanla ili deo ꝑ votũ. Slliter ſi qͥ iratus caloꝛe iracũdie ſatio ſi cmutet᷑ in aliqᷣd qð ſit mag ad hono⸗
— faciat iuramẽetũ vel votũ qð nõ feciſſet imvſuʒ rẽ dei.nõ aũt põt diſpenſari ſimpliciter ideſt vt
gii d ratiõis:nõ tenet᷑ adimplere.qꝛ qð caloꝛe iratun vouẽs nihil teneat facere.c.nõ eſt. extra de voto
damninzenn die fit ꝓ nõ facto ð bet haberi.vt dicit in.l.qcqd ¶Et ideo in cõmutatiõe voti tria debẽt cõſidera⸗
smuliEn ff. de regu. iu. ⁊ in. l. lij. ff. de diuoꝛ. Difficilimuʒ ri. vt in.c. magne.excra de voto.ſalicet.qð licer:
wisfagl 4 eſt em̃ iuſtũ doloꝛẽ teperare.vt diot᷑ in.l.ſi adul qð decet ⁊ qð expedit ſcilicet vt ſit meliꝰ. Sicut
Siainm teriũ cũ inceſtu.S.imꝑatoꝛes.ff.ad le.iu.ð adul. em obligatus ad ſoluenduʒ ſolidum ſatiffacit
fnenan ce quod verũ eſt ſi iracũdia totalit᷑ impedit vſi um cum donac libꝛã que maioꝛis valoꝛis:ſic eria
bloii i ratiõis. Si ꝗͥs vero aliqdð votũ emittat cũ aliqi ille qui eſt obligatus deo ad aliquod obſequzʒ
* Nadſch, deliberatioe licet nõ plena tutius eſt ꝙ obuer tpale puta beregrinationis vel ieiunij:aur alte
nnni ufe aut diſpenſationẽ qᷓrat. Quinto ᷣm Bona.? rius opis pietatis ſi comucet᷑ ei in meliꝰno ſrã⸗
momlimmi ceteros doct.vbi S. ad votũ requiri᷑ ꝓmiſſio.ſ. git votũ.Unde accidit caſus:q quidã vouitvi
ugaumn vel vocalis: de qua Pſal.ait. Redda tibi vora ſitare ſepulchꝝ dominicũ 7 poſtea mutãs pꝛo
Augi deaui⸗ mea que diſtinxerũt labia mea. Aut mẽtalis:q poſitũ factus eſt monachus de quo interroga
aneti iſn obligat quo ad deũ q ſolus ituet᷑ coꝛ.j. Re.xvj. tus papa an ſit reus voti fracci.reſpõdit ſic.Re
n dknu ⁊. xiiij.q.v.ca.ſi quid.Quapꝛopt᷑ Rich.? Tho⸗ us fracti voti nullatenꝰhabet᷑quiteẽpoꝛale ob⸗
, N. mas vbi S.ꝙ ꝓpoſitũ ſolũ ad faciẽdũ aliqð bo ſequiuʒ in ꝑpetuã noſcitur religionis obſeruã
hethiſcn. num noõ facit votũ ſed ꝓpoſitũ ꝓmiſſiõe firmaA tiam comutare.c.ſcripture.extra devoto. In di
Nuweioe Lu.Et ideo has oẽs cõditiões tangẽs Rap.iĩ ſua ſpenſatione autem nõ ſufficit ꝙ ſit eque bonũ:
nipni gaodi ſüma diffinit votũ di: Uotũ eſt aliecuiꝰ boni cũ alixervterq; peccat ſq; diſpẽſans ⁊ ille qui diſpẽ
uplarwrumſe deliberatõè deo faca pmiſſio. Bexta ↄditio ſat᷑ ſi b ſciat. ᷣm Hoſti.Quo aũt ad diii penſan
onr dentin voti ẽ ꝙ fiat ð his q ſuperogatõis⁊ nõ necitat tem ſeu cõmutantẽ ſciendũ eſt.ſᷣm Ric.vbi ſu⸗
otck aii i ſunt. vt põt colligi a mgf̃o ſen.in.iiij.diſ.xxxviij. pꝛa.arri.viij.q.j.? Aſte.vbi ſi upꝛa. arti. x. q.. ;
Nor ret voti c.ij.? Rich.ea.di.ar.lij ⁊ Aſte.vbi S.q.ij.? Cho. q;uis in votis poſſit fieri cõ mutatio.vt habe
Nlgrrdenen ij.ij. q.lxxxviij.ar.ij.q.j.⁊ i.iiij.ſcripto.di.xxxviij. extra ð voto.c. magne.⁊ ð iureiu.c.ꝑuenit.el.ij.
umnte Etioco ar.ij.q.j.Et ideo dicit mgf̃ ſen.vbi 8. ꝙ votoꝛuzʒ Nõ tñ fieri debet auctoꝛitate vouẽtis:qꝛ nemo
ij g ii grido Aliud eſt cõmune qð oẽs in baptiſmo faduũt cũ iudex ĩ cauſa ꝓpꝛia. C. neqͥs iĩ ſua cauſa.i.j.Et iõ
Niumamant ſpondeẽt ꝑ ſevel ꝑ aliũ renũcare diabolo ⁊ pom ſi querat᷑ quis poſſit vota diſpẽſare ſeu cõmu⸗
Rugno Nnr pis eius.vt habet᷑ de cõſe. di. iiij. ca. öᷣma igit᷑.et tare.rñdet Tho. vbi. S. ar. xij. Ric.vbi ſupꝛa
itf Neaale ca. pmũ interroget᷑.⁊ tale votũ quia fit de neca/ arti ix.q·ij. ꝙ ſũmus põtifex qᷣ gerir plenarie vi
habcharanini rijs ad ſalutẽ nõ habet pꝛiã rationẽ voti. Sin⸗ cem vxpᷣi in tota ecclia ipᷣe habet plenitudinẽ di⸗
in ſici daibe gulare ant votũ eſt cũ aliqᷣs ſpõte pmittitſe ſa⸗ ſpenſandi in oĩb diſpẽſabilib votis. Epis ve⸗
m. curũ aliqð bonũ ad qð nõ tenebat᷑ ante votũ. ro cõmittit᷑ diſpenſatio in votis que cõiter fiüt
ve, Gi vero et de hoc voto dicit᷑ ꝑ Aug.xvij.q.j.ca. ſunt que ⁊ idigẽt frequẽti diſpenſatione vt habeãt de fag
tdiotgo dã. Sunt quedã que niſivouerimꝰ nõ debemꝰ alli hoies ad qͥs recurrãt.ſicut ſunt vota cõmu
oarens iu cſͤ̃; poſtq; ea deo ꝓmiſimꝰ necario reddere oſtrin niũ ꝑegrinationũ.ar.ad hoc.extra de voto. c.j.
deregh Cli gimur. hec ibi. Si qͥs tñ aliqd voueret ad qð te Et ideo vota terre ſancte ⁊ cucis ⁊ religiõis re⸗
net᷑ etiã ſine voto tato grauiꝰ peccat ↄtrafacẽcs ſeruãtur ſũmo pontifici.extra de voto.c.ex mul
gamuler q;to duplicvinculo eſt innodatꝰ.Arg.in.S.pe. ta.cum capłis ſequentibus. Etideʒ bᷣm Hoſti.
ni4 ſſis in aut᷑.de ↄſan.⁊vte.fra.⁊ in.S.ſi vᷣo.inſti.de ad xxiiij.q.j.c.quotiẽs.Et in his nõ debet papa di
dara⸗ op.⁊ in.l.fi.C.de edic.diui.adri.tol. Septima ſpenſare niſi pꝛopter aliquã maximã eccłie vti⸗
bena voti cõditio ẽ diſcretio. Diſcretio em eſt mr oim licatem vel neceſſitatem. vt in dicto. c. ex multa.
entione⸗ 4 vᷣcutũ.vt in ca.j.de offõ.cu.⁊.j.q.v.ca.pñtiũ.De Et idem habetur per Tho.in.iiij.diſt.xxxviij.?⁊
Gdedglnt bec ̊ votũ fieri diſcrere pꝛudeter ⁊ moderate:qꝛ Richar. in eadem di.arti.ix.q.j.et Innocen. et
ai ltan⸗ ſicut phibita eſt indiſcreta pnia. vt dicit Aplus Hoſtiẽ.⁊ cõmuniter om̃es canoniſtas in.c.cũ
gl ad Ro.xij.ita ⁊ votũ indiſcretũ.Et ideo inquit ad monaſterium.extra de ſta.mo. In alijs vᷣo
obl Tbo.ij.ij.q.lxxxviij.ꝙ vota illoꝝ qͥ vouerũtnõ votis que ſibi papa nõ reſeruat ex cõſuetudine
uhio ſchi cõedere de capite vel de pedibo aĩalis: vel nõ la/ vel decreto poſſunt ep̃i diſpenſare nõ autem in
e holhian uare manꝰ ⁊ hmõi ſunt potiꝰderidẽda qᷓ; fquan ferioꝛes pꝛelati:niſi ſpecialiter eis fuerit ↄceſſuxʒ
ſde reglln. da. gutiꝰ tamẽ puto ꝙ qͥ rałrvouit ſe ad caucelã Erceptis pᷣlatis religioſoꝛũ qui diſpenſare pol
diar ud Abſolui faciat.Ex pᷣdictis ̊ colligitis q;ta ivuno ſunt in votis baopſueleet infra patebit.
taine Iq; ðᷣbet eſſe maturitas qtaq; pꝛudẽtia ĩ vouẽ In cõmutatiõe vᷣo debet coſiderari pſone qua

Sermo

llitas ⁊ cõmutatõis cauſa rationabilis.exxra de
voto. c.j. Et ſi eſt peregrinatio debent cõſidera⸗
ri erpenſe que fierẽt in ea:et in alios pios vſus
cõuerti. vt i dicto.c.j.⁊.c.ſcripture.extra devoto.
In voto vero abſtinẽtie ⁊ ſimilibo co nſideran/⸗
qa eſt aſperitas ſeruationis voti:⁊ alioꝛuʒ que
in voto cõpꝛehenſa fuerũt. Item affluentia vo
uentis. vt in dicto.c.j. Similiter dicendum vi⸗
det᷑ de diſpenſatione iuramẽtoꝝ. Nam ad quẽ
ptinet votum cõmutare ſiue dil penſare ad eun
dem etiã ꝑtinet iuramẽta diſpenſare ſeu comn⸗
tare.ſᷣm Inno.in.c.ð bitoꝛes.extra ð iu iu. P
Nantũ ad ſcdᷣam particulã hurꝰ cõſide
rationis ſcendũ ſᷣm theologos in.iiij.
dui. xxxviij. ꝙ tria excuſant a voti imple/
tione. Pꝛimo ipoſſibilitas. Nã ſi qͥ fecit votũ
de impoſſibili non tenet᷑:qꝛ ad ipoſſibilenemo
tenet᷑. vt in.l.impoſſibiliũ.ff.de reg.iur. Sed vo
uendo peccauit grauiter.ſᷣm Ric.in pᷣdicta dl.
arti. v. q.j. Si vero fecit votum de poſſibili qð
poſtea factũ eſt impoſſibile nõ tenet᷑ ßuare:niſi
inquãtũ põt. Si aũt oĩno ſit impotens in toto
liberatur donec poterit.ꝙ ſi ſua culpa impoſſi
bilitatẽ ĩcurrit grauiſſime peccauit.m Ricar.
vbi. S. Et tenet᷑ facere qð in ſe eſt vt poſſit:⁊ hr̃e
pꝛomptaʒ voluntatẽ faciendi quando poterit.
ſᷣm Lbo.ij.ij.q.lxxxviij.arti.iij. Pꝛeterea notã⸗
dũ eſt ᷣm Ric.in.iiij.di.xxxviij.artci.v.q.j.in rñ
ſione ſecundi argumẽti ꝙ ſi qꝗs vouit monaſte
riũ aliqð vel religionẽ ĩtrare debet dare oꝑam
Intũ põt vt ibi recipiat᷑:⁊ ſi habuit intentioneʒ
obligandi ſe ad religionẽ in generali ſi ibi non
põt recipi tenet᷑ aliã intrare:etiã ſi habuerit ꝑti⸗
cularem affectiõem ad vnã. Si vero ſolũ intẽ/
debat itrare vna religionẽ vł locũ nõ tenet᷑ aliã
intrare:ſi ibi recipit nõ põt.Si vᷣo nõ appareat
de eius ĩtentione.licet optaret intrare aliquã in
ticulari in hoc dubio tenet᷑ itrare aliqua aliaʒ
religiõeʒ ſi in ea recipi nõ valet:ſᷣm cõmunẽ opi
niõeʒ docto.in.xxxviij.di.q̃rti. Reʒ ſᷣm Hugo.
xxij.q.vltima.c.nõ ſolũ.ſi quis fecitvotum de
carnibus nõ comedẽdis vlł de nõ bibẽdo vino

2⁊ huiuſmodi ⁊ poſtea infirmet᷑ ⁊ a medicis di⸗/

cat᷑ ꝙ in maximũ diſcrimẽ ſibi enit tale votum
obſeruare:põt cõtrauenire maxime ex auctoꝛi⸗
tate ſuperioꝛis.c.cõſiliũ.S.fi.de obſer.ieiu.voto
em̃ videt᷑ inſerta conditio tacita ſq ſi neceſſitas

nõ obuiet:qꝛ qð nõ eſt licitũ ex lege ⁊c̃.c.quod

nõ eſt.de re.regu.iur.Et alibi dicitur.ꝙ ea que
de nouo emergunt:nouo indigent auxilio.l.
de etate. S.ex cauſa.ff.de iter.acti. 2
L Ecũdo ab ĩpletiõe voti excuſat ſuꝑioꝛi⸗
ſ tas:ſᷣm em̃ Bona.in.iiij.di.xxxviij.ar.

ſeruus.l.quod attinet.ſf.de regu.iur.in argu⸗
mentũ.vbi dicitur. Quod attinet ad ea que ſũt
turis ciuilis:ſeruus ꝓ millo reputat᷑. Et ideo

tſ.q.iij. Cum votum ꝓcedat a libera vo
luũ̃tate ſoluʒ ille qui liber neſt hoe vouere nõ autẽ

ille qui in aliquo ſubeſt alteri in oo nõ poteſtvo

uere. vnde norãdũ eſt ſᷣm Rich.vbi ſupꝛa.art.
iiij. q.j. ? Tho.ij.ij.q.lxxxviij.art.viij.⁊ Aſtẽ.vbi

ſupꝛa arti.vj.q.j.CX ſunt q̃ds ꝑſone quoꝛũ vo
ta nõ ſunt obligatoꝛia niſi radificẽtur ab illis a
quibꝰ poſſunt irritari.Et ideo nõ debẽt ſeruari

illis contradicẽtibus. Pꝛimi ſunt epiſcopi qui

ſine licẽtia pape nõ poſſunt vouere ita ꝙ diſſol
uatur vinculũ quod eſt inter eos ⁊ eccłiam. ex⸗/
tra de renũci.ca.niſi cũ pꝛidẽ.Epiſcopi em̃ ſunt
ſponſi eccłie.vt in ca.inter coꝛꝑalia.extra de trãſ
la.epᷣi vel electi. Item nõ poſſunt emittere vota
que eſſent in pꝛeiudiciũ ſue cure.vt ĩ ca.magne.

extra devoto. Secũdi qui nõ poſſunt vouere
ſunt derici beneficiati:qͥ vouere nequeũt ꝑegri⸗

nationẽ aut aliud ꝓpter quod habest relinque⸗

re eccłiam ſuã ſine licẽtia pꝛelati ſui.vt de conſe⸗
cra.di.v.ca.non opoꝛtet.⁊ extra de voto.ca.ma⸗

gne. ⁊ extra de renuũci.ca.admonet.Uotũ tamen

religionis facere poſſunt ſine licẽtia epᷣi.xix.q.ij
ca.due ſunt.Et ſimiliter ð accipiẽdo crucem.vt
extra de voto.ca.fi.Alia vero vota que non ver
gunt in pꝛeiudiciũ eccleſie ſue.vt puta abſtinẽ⸗
tie ⁊ oꝛatiõis dicẽde ⁊ hmõi poſſunt facere ſine
licẽtia epiſcopi:⁊ ſiłiter epᷣi ſine licentia pape.ax
gu. viij.q.j.ca.clemẽs.⁊ extra ð teſtibi.ca.relatũ

el. ij. 2⁊ extra de voto. ca.magne.S.ſ. Tertio non

poteſt vouere religioſus ꝓfeſſus ea que ſunt in
pꝛeiudiciũ obedietie pꝛelati ſui.vnð dicit Inno
ceñ.⁊ gloſa ac cõiter doctoꝛes.in ca.monachis.
xx.q.itij.ꝙ in alijs que nõ pꝛeiudicãt pᷣlato ſuo
aut religiõi poteſt vouere ⁊ tenet᷑ ſeruare: niſi cõ
trariet᷑ ſibi a pꝛelato ſuo.Et hoc etiã aſſerit Bo
naueñ.⁊ Tho.vbi ſupꝛa. In his vero ex quibo
eſſet aliquale periculuirca integrã obſeruatio
nem ſue regule ⁊ pꝛofeſſiõis: vel redderet᷑ one⸗
roſus pꝛelato ſuo vel alicui ex fratribꝰ: vel ali⸗
cui illoꝛũ ſcandalũ generaret ex dicto voto: tale

votum nõ tenet. ⁊ita intelligit᷑ ca.monachis.xx.

q.iiij.vbi dicitur. Monacho noõ licet vouere ſi⸗
ne conſenſu abbatis ſui:ſi autẽ vouerit frangẽ⸗
dum erit. Hec ibi.Tante em̃ altitudinis eſt re⸗

ligionis votum vt omia alia vota in eo traſmu
tari poſſint.extra de voto.ca.ſcripture.Et ideo

eccdleſia conſiderãs hanc altitudinẽ religionis⁊
hbumanã fragilitatẽ noluit religioſos poſſe ſu⸗
peraddere alia vota ſine ↄſenſu ſuperioꝛis:aut
ſi facta fuerint voluit ꝙ poſſent a pꝛelatis irri⸗
tari ꝓpter periculũ tranſgreſſiõis vitandũ.facit
ab hoc.xxxiij.q.v.ca.noluit. Quarto pueri ate
annos pubertatis.ſcilicet maſculłꝰ ãte decmũ⸗
quartũ annũ:⁊ puella ãte duodecimũ comple⸗

tũ nõ poteſt vouere:quia vt plurimũ patiutur

defectũ ratiõis ⁊ ſunt in poteſtate parẽtũ vel tu
toꝛũ.Et ideo ſi vouẽt poteſt a parẽtibo vel tuto⸗
ribus irritari eoꝛũ votũ.Et ſᷣm Guil.ſi patervł
tutoꝛ pᷣmo cõtradixit ⁊ poſtea aſſentit:nõ reui⸗
xit votũ.Itẽ ſi impubes intrat religionẽ: pater

–
3

hobekinl
teſtal fl⸗Crgen
beres:ſecctamn

futoniotlben.
ttenorermad

Uinoſe
copfun
Pereginanont
2cſileuus /ho

noffttudlau d

Nötvoereltde⸗

Pnni Zadoce

Dunhdrn
Pitt Crhiana.
ſtirotenopot
aleen perini
aljo yerv guet
ſononi domm mn
Conu. Cridcode
lciraviriluüre⸗

MMblicke
delchvni
Adich viropöt

frangen Gan
des Opouen

Aligunli kln
i ſuinarbit

fuch,irgu⸗
Neköiudiciüvre
ſupꝛadigicſt⸗
dedino; Sae
(credemoſzn
haberfm T
Plerevomume
nullomerbo
Eay
t Utas
tlxra

Ncz Tin

ſochadſolutt

hhlamrin
hnſtr

ekinlinoc⸗

diſupen
1n.ſte ſ
ne quoꝛij

Aurabilisg

dedeſenan
Lenlchigi
weng gdl
81 langr
lopieninnr
a am deni
Lanimerpon
Nlaamagne.
oſſunt wuge
neguiiten,
eitmigut
Ndewa,
oa
Doünnn
mnachikigt
docucen
1quenon e
pucuobſtini/
fae ſine
mra ader
in a. Wan

.Lmononn

glaqeſnrin
no diat nno

monachis.,

cit öloro ſu⸗
mare nll c
i alſant Bo
woerebin
giobſaman⸗

lrddet og

menbe:dal,
aw vorv ale
nonachis r.
ler voent
Mentfunhi/
ndinisckre,
inconiſimu
cure. G u
nercligionts
oſos
upcnonslt
ins i/
nuumti ſur
umn rſiirr
Hirdeamnſi/
mücompl/
nü patiutut
arcu vatu
nipvltuto
l.ſipaven
ritno r
ioni

vel tnto: põt eum reuocare infra annum. xx. q.
ij.c.puella.? extra de regu.c.ij. Poſt annos ve

ro pubertatis:quo ad ea que pertinẽt ad perſo
nam eoꝝ pñtvouere ⁊ tenent᷑ ſᷣuare etiã iuitis

parẽtib. puta de ingreſſu religiõis de abſtinẽ⸗
tia: de ↄtrabẽdo matrimonio ⁊ hmõi.Sed q̃n
tum ad illa que ꝑtinẽt ad diſpoſitionem dome

ſticam nõ poſſunt ſine conſenſu patris vouere

puta de dada elemoſyna.l.ſi qͥ rem.S.voto.ff.
dDdeee pollicita. Niſi bẽant peculiũ caſtreſe vel q̃ſi.
De ipſo em̃ pñ̃t vouere ⁊ tenent᷑ fuare etiã iui⸗
tis parẽtibo qꝛ in ipᷣo babẽt plenũ dominiũ vt
habet?᷑ in.l.j.S.fi.⁊.l.ij.ff.ad mace.⁊.C.de inoffi.

teſta.l.fi.Et generaliter non ſolum pueri impu

beres: ſed etiam omnes alij nõ habentes vſum
rationis ⁊ liberi arbitrij nõ poſſunt vouere.c.ſi
2

cut tenoꝛ.extra de regu.

Vinto ſerui nõ poſſunt vouere ↄtra vo

ꝗq luntatẽ dnoꝝ aliquid quod impediat
eceon ſᷣuitiuʒ.vt de ingreſſu religionis vI
peregrinationis et hmõi.luiij.di.c.ex antiquis

2.Cſi ſeruus. poſſunt auteʒ vouere illa ex quibo
noõ fit pᷣiudiciũ dñis. Sexto vir ſeu mulier nõ

põt vouere ſine cõſenſu alteriꝰↄiugis ſᷣuare ca⸗

ſtitatẽ. In hoc em̃ eſt equalis młier viro ſuo.ſ.
QLoꝛin.vij.⁊.xxiij.q.j.c.ſi qͥs vxoꝛc̃.⁊.q.v.c.pꝛece

pit ⁊.c.xpᷣiana.tñ ſi aliquis cõiugũ vouerit ca⸗

ſtitatẽ nõ põt petere debitũ licet teneat᷑ reddere
alteri peteti.c.qͥdã.⁊.c.placet.de cõuer.cõiu. In

alijs vero que ꝑtinẽt ad regimẽ familie ⁊ diſpẽ

ſationẽ domꝰ mulier eſt ſubiecta viro ſuo et nõ
ecõtra.Et ideo deillis mulier nõ pᷣt vouere ſine

licẽtiaviri ſui.xxxiij.q.v.c.manifeſtũ.⁊.c.noluit

⁊. c.mulierẽ. Ideo nõ põt vouere facere elemoſy-
nã de rebꝰ viri. In alijs vero ex quibo nõ fit pᷣiun

diciũ viro põt vouere:tñ ſi maritus nolit tenet᷑

frangere.Scriptũ eſt emi Numeri.xxx.vbi inqdt

deꝰ. Si voueritvxoꝛ ⁊ iuramẽto ſe ↄſtrixerit vt
ꝓ ieiuniũ vł ceteraꝝ rerũ abſtinẽtiã affligat ani
mã ſuã in arbitrio viri ſui erit vt faciat ſiue nõ
faciat. Uir quoq; nõ põt facere votũ ꝑ qð gene
ret᷑ piudiciũ vxoꝛi quo ad ðbitũ reddẽdũ.qꝛvt
ſupꝛa dictũ eſt q̊ ad hoc ſũt pares.c.gaudemꝰ

de diuoꝛ. Sciendũ eſt aũt ꝙ ſi vxoꝛ vouerit fa⸗

cere elemoſynã de re ꝓpꝛia in quavir nipil iuris

habet.ſᷣm Theo.in.iiij.di.xxxviij.debet adim
plere votum etiam nõ cõſentiente viro cum ei
nullum ex hoc pᷣiudiciũ ſubſequatur. S
Erciũ qð excuſat a voto ðꝛ condiciona

t litas. ſm em̃ Aſte.nr̃m.j.ꝑte ſũme li.j.
ti . xx.ar.ij.q.ij.?⁊ mgtm in.iiij.di.xxxviij.
c.ij. Ricar.ea.di.arti.iij. ? Zho.ij.ij.q.lxxxviij.
ar. ij. q.j.⁊ in.iiij.di.xxxviij.arti.ij.q. Aliud e

votũ abſolutũ:aliud ↄditionatũ. Uotũ abſo⸗
lutũ eſt cũ qͥs vouet ſe factuꝝ aliqͥd abſolute ?
ſimpliciter ſine ↄditiõe aliq̃ vł determinatõe:⁊
tũctenet᷑ ſtatiʒ adimplere cũ poterit. qꝛ ſcriptũ
eſt in.l.in oibo.ff. de reg. iu. In oib obligationi

bus in quibo dies nõ ponũ pᷣſenti die debetur.·

vnde qͥ vouit religionẽ intrare ſtatim tenet᷑ cuʒ
poteſt nec ſufficit intrare in fine vite ſue: quia ꝑ

votũ intradi religionẽ reſiduũ vite ſue deo dica

uit:vt dicunt pᷣdicci theologi vbi ſupᷣ. Siliter ꝗᷣ
vouit cũ aliqua muliere ↄtrahere matrimoniſ

nõ ſufficit ſemel ↄtrahere ante moꝛtẽ: ꝗqꝛ ad hoc
fit matrimoniũ vt ſimul viuãt.vnde Beñ.ij.di⸗

cit᷑. Reliquet homo patrẽ ⁊ matreʒ ⁊ adberehit

vxoꝛiſue.Unde dicit᷑ in.l.j.ff.de ritu nup.q ma
trimoniũ eſt conſoꝛtiũ omis vite. Si quis auũt
vouit ⁊ diẽ appoſuit:tenet᷑ die determiato ⁊ nõ

ante.l. cedere diem.ff. de verbo.obliga. Notum

autẽ conditionatũ eſt cum quis ꝓmitcit aliqd
ſub cõditiõe:puta ſi ab infirmitate liberet᷑ ⁊ hu

iuſmodi.? tali conditiõe nõ exiſtẽre nõ tenetur.
xxij.q.viij.ca.nõ ſolũ.Et hoc intelligit᷑ ſiue ſit cõ

ditio expꝛeſſa.vt extra de cõdi.appo.ca.verum.
7 ca.ð illis.ſiue ſit tacita que ex ſui natura ineſt

voto:vt ſi potero ⁊ huiuſmodi ſᷣm Boſfre. Si

tamẽ aliqͥs voueat ex duab cauſis ⁊ ſub diuer
ſis conditiõibꝰ reſpiciendũ eſt ad eius intẽcio⸗

nem:ſi intẽdebat ſe obligare qualibecillaꝝ con

ditionũ exiſtẽte:pᷣm Ray.? Rodo.in ſũma.Itẽ
notandũ ſᷣm Rich.in.iiij.di.xxxviij.axci.v.q.je

⁊ Aſteñ.vbi ſupꝛa arti.vij.q.vj.ꝙ ſi aliquis bos

rens aliquod magnũ ſcelus qð eſt tẽptatꝰ com

mittere voueat ꝙ ſi cõmittet intrabit aliquã re-
ligionẽ quã tamẽ hoꝛret intrare:ſi cõmittat tale
delictũ tenet᷑ intrare dictã religionẽ.quia votũ
ſub cõditiõe factũ de re bona ⁊ ꝓpter bonũ finẽ

ẽ obligatoꝛiũ extãte cõditiõe ſiue illa cõditio ſit

bõa ſiue mala.Itẽ ſi aliqs voueat dare aliqus

rem in ꝑticulari:puta talẽ equũ vel talẽ libꝛüũ:et

poſtea ſine ſua culpa moꝛiat᷑ equus vł furetur

liber:talis eſt excuſatꝰ nectenet᷑ ad aliqd:ſᷣm cõ
muniter doct.qͥ ꝓmiſſoꝛ alicuiꝰ rei determina

te liberat᷑ ab obligatione interitu dicte rei.ff.de
v bo. obli.l.ſi ex legati cauſa.Et hoc verum niſi
fuiſſet in moꝛa.ſff.ſi cert.pe.l.qð te.⁊.ff.depo.l.q;

ſi in aſia. S.fi.Et hoc ſufciat pꝛo ſecunda parte

nr̃i monis.

De votoꝛũ obligatise.

Ertia pars noſtri ᷣmonis ðꝛ obligatio

t nis.Multi em̃ ſcelerati dũ ſunt in infir

mitatibo ⁊ anguſtijs młta deo pmittũt
ſi liberent᷑ poſtea acceptis gratijs nolũt adim

plere:ſᷣuãtes illð Ouidij in.j.de arte amã. Pꝛo

mittas facito qͥd em̃ ꝓmittere ledit: Pollicitis
diues qlibet eſſe poteſt. Et ĩ lib.epłaꝝ epła.vij.
vbi inqt. Perdere vba leue eſt. Cõtra q̊ͥs inqᷣt
Rich.in.iiij.di.xxxviij.arti.v.q.j.? Tho.ij.ij.q.
lxxxviij.ar.viij.ꝙ tales moꝛtalr peccat ⁊ guiſſi⸗
mã dei offenſã cõmittũt:qð ſic ꝓbat᷑. Graue eſt

fidẽ fallere erga hoies: vt ait glo.in.l.ff. de cõſti.
pecu. ergo multo foꝛtiꝰ peceat qͥ deo frangit fi⸗

dem. Sed qᷣ nõ ſeruat votũ ꝓmiſſum eſt hmõi.

q̊⁊c. Zenet᷑ ergo qͥlibet facere qð vouit:vñ.glo

. ..

uere eſt cõſilij:reddere neceſſitatis:⁊ bene. Naʒ

nihil tã congruũ eſt fidei humane q; ea qͥ ſemel
placuerũt cuſtodire.ff.ðᷣ pact.l.j.⁊.C.de tranſa

cci.l.nõ minoꝛẽ.Alibi etiaʒ ðꝛ.Quod ſemel ap⸗

pꝛobatũ eſt:ampliꝰrepꝛobari nõ debet.C.ð in⸗
offi.teſta.l.parẽtibo.⁊.ff.eo.l.penul. Quod em

ſemel placuit ampliꝰ diſplicere nõ ð bet.c.qð ſe/
mel:de reg.iu.li.vj.? Inſtitu.de excu.tuto.S.ſi
cut ⁊.ff.de ſerui.ruſti.pᷣdi.l.ꝑ fũdũ ⁊.C.de teſti.

l.ſi quis te. Quod em̃ ab initio eſt volũtatis:ex

poſtfacto eſt neceſſitatis.ff. cõmo.l.in cõmoda⸗
to.Et iõ ſcriptũ ẽ xx.q.j.c.puelle.vbi Leo papa
inq Eig enbigen põt crimẽ eſſe magnũ vbi⁊
Apoſitũ deſerit᷑ ⁊ ↄſecratio violat᷑. Na ſi huana
facta nõ poſſunt impune calcari:qͥd de eis dicẽ
dũ qui coꝛrumpũt federa diuini ſacramẽti.hec
ſlle. Quantũ vero qͥs teneat᷑ ad votũ adimplẽ⸗
dum ponit idẽ LTeo papa.xx.q.iij.c.j.⁊ ð h etiã
habet᷑.xxvij.q.j.c.viduas ⁊.c.nuptiaꝝ.⁊ extra ð
vo.c.licet vbi vꝛ.licet vniuerſis libeꝝ ſit arbitri
um in vouẽdo vſq; adeo neceſſaria eſt poſt vo⸗
tum obſeruatio:vt ſine ꝓpꝛie ſalutis diſpẽdio
alicuinõ liceat reſilire. Ad obſᷣuatiõem etiã vo
ti nos ĩuitãt exẽpla gẽtiliũ:maxie ð quodã qui
vocabat᷑ Marcelłꝰ:de quo ſcribit Ualeriꝰli.j.

qui fecerat votũ deo virtutũ:ꝙ ſi obtineret vi⸗

ctoꝛiã ð hoſtibo illi faceret templũ.poſtea obtẽ
ta victoꝛia duo tẽpla edificauit:q;uis nõ tene⸗
ret᷑:niſi ad vnũ.Quid ergo facere debẽt xpᷣiani.
Et ideo ðꝛ Leui.viij.ſi votũ quiſpiã obtulerit
hoſtia eadẽ die edet᷑:⁊.xxvij.eiuſdẽ libꝛiðꝛ.Ani
mal qð põt imolari ſi qͥs vouerit ſanctũ erit:⁊
mutari nõ poterit.ſ.niſi in melioꝛi bono.? Ju⸗
dicũ.xj.dixit Jepte. Aperui os meũ ad dñʒ ſcʒ
vouẽdo:⁊ aliud facere non potero.⁊ Job.xxij.
Rogabis dñz ⁊ exaudiette:⁊ vota tua reddes
⁊2 Pꝛouer,vij.c. gaudet Salomon di. Reddi⸗
di vota mea.⁊? Pꝛouer.xx. Ruina eſt hoĩ deuo
tare ⁊ poſt vota reddere nolle.⁊ Ecckiaſtes.v.

Si qq vouiſti deo ne moreris reddere diſplic,ʒ

em̃ ei ifidelis ⁊ ſtulca ꝓmiſſio:multoq; eſt me⸗
lius nõ vouere q; poſt votum ꝓmiſſa reddere
nollc.et Malac.j.ðꝛ. Maledictus doloſus qͥ
habet in grege ſuo maſculũ:⁊ votũ faciẽs ĩmo
lat deo debile. Et iõ dicit Moyſes Deut᷑.xxiij.
CLum votuʒ voueris dñno ðᷣo tuo nõ tardabis
reddere:qꝛ reqret illð dñs deꝰtuꝰ.⁊ ſi moꝛtuũ
fuerit reputabit᷑ tibi in pœm̃. Ea ꝓpter dicebat
Dauid. Pg.xxj.Uota mea dño reddã in cõſpe
cctu timentiũ euz.? PS.lxj.reddã vota mea de
die in diẽ. Ps.q̊ʒ.xlix.ethoꝛtat᷑ di. Redde altiſ⸗
ſimo vota tud:vt ſic faciẽs habeas eiꝰgr̃am in
pnti ⁊ gliam in futuro. Amen.

Feraa tercia poſt ſcam dñicam in quadra⸗
geſima de ſacroꝛũ feſtoꝛũ cõmendatio ne:obli⸗
garloe:? excuſatiõe. Sermo decimuſnonꝰ. ¶

ſa ſup ſlud pſalmi. lv. vouete ⁊ reddite:ait.lo

XIX

veſter qui eſt ĩ celis Datth.xxiij
Eloquẽtiſſimi Ciceronis eſt ſentẽ
tia in tuſcu.queſtionibo libꝛo.j.di.

Nemo hoĩm eſt tam imanis cuius mentẽ non

imbuerit diuinitat opinio.Etidẽ libꝛo.j.de le⸗
gibꝰ inquit. Nulla gens eſt tam ĩmanſueta:tã
fera que nõ etiã ſi ignoꝛet qualẽ habere deũ de⸗
beat:nõ tamẽ habedũ ſciat De quo deo inquit
Anſel.in libꝛo ꝓſolog. Deus eſt pulchꝛitudo
que nõ videt᷑:odoꝛ qͥ olfatu non percipit᷑: ſapoꝛ
q nõ cognoſcit᷑:bonitas que nõ ſentit᷑. Et Gꝛe⸗
goꝛiꝰ in moꝛalł.dicit.Deus eſtviuificatrixvtus
cauſa cauſaꝝ vita viuęntiũ ratio rationabiliuʒ
creaturaꝝ.Et Albumaſar in maioꝛib itrodu⸗
ctioniboinqͥt.Deus eſt mouẽs oia imobilis in⸗
coꝛruptibilis alciſſimꝰ:cuiꝰ nomẽ eſt bñdictuʒ
⁊ exaltatũ exalcatõe maxima.Areſt.q̊ʒ.xij. Me
ctha.de eo loquẽs ait.Deus eſt no biliſſimũ oĩʒ
entiũ ⁊ nihil eo nobiliꝰ.Et in eodẽ loco etiã ait.
Dicimꝰ autẽ deũ eſſe ſempiternũ bonũ ⁊ opti⸗
mũ:cuius duratio in infinitũ eſt: in quo eſt ſũ⸗
mus intellecꝰ ⁊ ſũmũ ĩtelligibile ſũmaq; volũ
tas ſũme voluptuoſa vita ⁊ gaudioſa. Caſſio⸗
doꝛus q̊q; ſuꝑ pſalmũ illũ Magn⸗ dñs ⁊ lau
dabilis nimis.inqͥt.Deus eſt virtus inexplica⸗
bilis pietas incõpꝛehẽſibilis ſapiẽtia ineffabi⸗
lis:cuius vera diffinitio eſt finẽ in ſuis laudib⸗
nõ habere. Boeciꝰ quoq; in libꝛo de trinit᷑.ait.
Deus eſt eſſe pulcherrimũ foꝛtiſſimũq; vᷣe vnũ
in quo nullus numerus nihilq; eſt in eo aliud
pᷣterq; id qð eſt.De hocetiã deo nr̃o loquit᷑ Sa
piens Ecci.j.c.dicẽs.UVnus eſt alciſſimꝰcreatoꝛ
oĩpotẽs rex metuẽdus nimis.Ex quibo om̃ib
contẽplari poſſumus infinitã dei clementiã: qͥ
cum ſit tam excellẽs ⁊ tam excelſus.de quo Da⸗
uid.pſal.lxxxij.inqͥt. Tu ſolꝰ altiſſimꝰ in oi ter⸗
ra.nõ dedignat᷑ nos viliſſimos ⁊ infimos ĩ ſu⸗
os filios acceptare. Uñ bene dicũt vᷣba ppoſita
Unus eſt em̃ ⁊c̃. Hic aũt deus noſter a nobis
maxime colit᷑ per ſacroꝝ feſtoꝝ venerationẽ:de
qͥ bus tractaturi tres vtiles cõſideratiões facie⸗

mus. Pꝛima dicet᷑ cõmendatiõis. Scða obli⸗

gatiõis.Tertia excuſatiõis. ”U
Pars pma de cõmẽdatõe ſacroꝝ feſtoꝝ. xX
. Uo ad ppᷣmã partẽ q̃ ðꝛ cõmẽdatiois.q;
q excellẽs ſit hoc pᷣceptũ de feſtoꝝ venera⸗
Hliõe patet ex vᷣbis dei. Exo. xx. c. vbi inqͥt
Memẽto vt diẽ ſabbati ſctifices. Nulli em̃ al⸗

teri pᷣcepto decalogi addidit hoc vbũ memẽto
niſi huic:⁊ ratio aſſignat᷑ ab Alex.de ales in.iij.

ꝑte ſũme in tract.huiꝰpᷣcepti.⁊ a ſctõ Bona.btõ
Tho. ⁊ Rich.in.iij.ſen.di.xxxvij.⁊ a Petro lõ⸗
bardo in ea.di.qͥ inqͥt.Quia hocpᷣceptũ quods

mõ faciebat ad alioꝛũ mandatoꝛũ integrã iple

tionẽ:quia dũ homo vacat ſibi ⁊ deo meliꝰ co⸗
gnoſoit quid agendũ ſit:aꝓpterea pꝛemittit᷑ huic

Nus eſt pater

gondondhe
lunt
cantfili
rrcOuizb
Oußeepenigt

VvVYxv Pen

diat bet

igaliguet

rinodeil
Ulafimnd
Aſo⸗
f cfien
bag
Neales pbl⸗
1Do iſe⸗
Pꝛindeiple
Soneadlium.
Vmbra? figen
ſcholchꝛo ul
ommlopereqg
lernibidiaf⸗
elarqna⸗
Gtarnongser
Paͤkien
iſginbde
dchncolen
ſarppberan
Ipt Qarme
deſabbaon
ſoravorbu
ſſgelobbam̃/⸗
laa oo noſc
pporii nded
Mopatmngesd
linanm
Paſcaccchran
Cas löl?diaf
feſgatoenpl
Conis er iamn
bummananann
Kaund
umin
tles
chioſſiusde
ebnahgalis⸗
9.Nhabet,
Papain ſerm
ſenai ſolige
uapzopter
cla oaſi
= P
lucl ſohän
iihinlane

deſchroſit
Erdooun

ta
ronts eſtſeng;
d lin
1 heyrihon
ildeſdele,
Imaninann
o debſgani
ilanh
leſcnn
n ee
WKE5 ãj
otmonably⸗
rlbinn
uinbloin
nickhitiag
chn We
nobilſtnid
looaian
doni:apn/
ngockſi/
ſümaczwi
hola. io
e i in
molderhln
Piena ineftbi
inſvishodhh
ode mitat.
mug fem
ckincoglic⸗
i boguic⸗
kiſſimaem
goionh
adenani
s. Nelo e
n?inoim
nimos iſ⸗
fbaoſi
ſe anobis
ſannonade
öcb le⸗
Saool/

pfeor. 1
idanieg
ſtn n
ao rblmnt
ſuulleñah/
fimmin
vusnh.
Bona boo
iquw

mandato ſpecialiter memẽro:quia in eiꝰ recoꝛ⸗

datione cetera ad memoꝛiã reuocantur:⁊ ban
candẽ rõnẽ aſſignat Nicolaꝰ de lyra ſuper Exo.

xx.c.Qui ̊ bñ fᷣuat bᷣ pᷣceptũ obſuabit etiã reli

qua pᷣcepta:que debet in feſto ad mẽoꝛiã redu

cere.vñ Petruſioan.i.iij.ſentẽ.diſtinct.xxxvij.
dicit. ꝙ ꝗlibet tenet᷑ deũ recognoſcere in dnica
die in aliqua hoꝛa:licet nõ in q̃libet.⁊ hr̃e tenet᷑

Itritiõez de ſuis pcœtis moꝛtalibo:⁊ hr̃e ꝓpoſitũ
illa ↄfitendi: ⁊ diuina pᷣcepta obpuandi. x

Ed foꝛte aliqͥs dicat.Cũ deꝰpceꝑit ſan⸗

ſcliticari ſabbatuʒ quare eccłia murauit

hᷣ pᷣceptũ i diẽ dñicaʒ. Rñdeo ᷣm allex.

de ales vbi. S. ? Bona. 7 Ric. i. iij. ſen. di. xxxvij.

⁊ Tho. ij.ij.q.cxiij.ꝙ boc factũ eſt triplici rõne.
Pꝛia ðꝛ cõpletiõis.vt em̃ inqͥt Aug.lib.iiij.ſuꝑ
Bene.ad lrf̃am.Sabbatũ fuit pᷣceptũ iudeis in
vmbꝛa ⁊ figura future requietionis chꝛiſti in
ſepulchꝛo.quia ſicut deꝰ req euit ſeptimo die ab
omni opere qð patrarat Geñ.ij.c.l.bᷣm MNico.ð
lyra ibidẽ ceſſauit a creatione nouaꝝ ſpecierũ:
qꝛ licet qͥtidie deus creec aias de nouo:non tñ
creat nouas reruʒ ſpeces. Sicut ergo ſeptimꝰ
dies fuit ille in quo deꝰ reqͥ euit a noua creatiõe
ita ſeptimꝰ dies fuit ũlle in quo xpᷣs reqeſcere de
bebat cõpleta mũdi redemptiõe.ſ.in ſepulchꝛo
ſicur ꝓpbetatuʒ fuerat Ps.xv.vbi ðꝛ in ꝑſo na
xpᷣi.Caro mea reqᷣeſcet in ſpe.Quia igit᷑ pᷣceptũ

de ſabbato erat quedã figura:ideo adueniente

figurato debuit ceſſare ⁊ in diẽ dñicã trãſmuta
ri.qꝛ ſabbatũ ſignificabat quietẽ aiaꝝ futurã:
dñica vero nõ ſolũ ſi nen quie⸗ alan ſʒ etiã
coꝛpoꝛũ.vnde de cõſe.di.iij.c.ſabbato Innocẽ.
papa tangẽs hãc rõnẽ dicit. Diẽ dñicã ob vene
rabilẽ reſurrectiõem dñi nr̃i ieſu xpᷣi nõ ſolũ in
paſca celebꝛamꝰ:verũ etiã ꝑ ſinglas hebdoma
das ipᷣiꝰdiei frequẽtamꝰimaginẽ. In xpᷣo nãq;
reſidet exemplar ⁊ cauſalitas generalis reſurre
ccionis:et iam in ipſo ſicut in capite requieſcit
humana natura. 66
Ecunda rõ:q̃re trãſmutatũ fuit ſabba⸗
tum in dñicã dicit᷑ exduſiõis. Nã apud

ggtiles dies dñicus pᷣmus eſt:cũ in pn⸗
cipio illius diei incipiat dnari pᷣmus planeta
⁊ pᷣncipalis.ſ.ſol ꝓpter qð vocabant euʒ diẽ ſo⸗

lis:vt habet᷑.C. de fer.l.ij.Et ideovt inquit Leo

papa in ſermone.xxxiij.Exhibebãt gẽtiles reue
renciã ſoli ꝑ capitis ĩcdlinatiõeʒ ⁊ adoꝛationem.
Quapꝛopter vt iſte erroꝛ exduderet᷑:ſcã mater

eccłia ſpũſãcto inſpirata oꝛdinauit vt hic dies
ſanctificaret᷑ ĩ honoꝛẽ xpᷣi:]qui ẽ ſol iuſticie ⁊ lux
mũdi Johãnis.viij.c. Itẽ vt xpᷣiani relinq̃rent
ritꝰiudeoꝝ ⁊ cerimonias illoꝝ:licet em̃ pᷣceptũ

de ſabbato ſit moꝛale:quo ad hoc vt homo va⸗
cet deo:iuxta illud pſalmi.xlv. Uacate ⁊ videte
qm̃ ego ſum deus.tñ quo ad determinatiõem
ccpis eſt figurale:vt ſupᷣ dictuʒ eſt. Et ideo dies

rimonialia ⁊ figuralia:put inqͥt Nicolaus de
lyra ſuꝑ Erodi.xx.c.Ex qͥbus cocludit: male
faciũt quidã xpᷣiani:qui die ſabbati poſt nonã
ceſſant a laboꝛe ſuo ſeu opere.quibus ſepe dia
bolus apparet in ſpecie gloꝛioſe vᷣginis aut ali
cuius ſancci:pꝛecipiens ne poſt nonã laboꝛent
in die ſabbati ⁊ hoc agit vt faciat eos iudaiʒare

Qulibus dicit apoſtolus ad Eol.ij. Nemovos

ſeducat in cibo vel in potu vel in pare diei feſti

dut neomenie aut ſabbatoꝛũ que ſunt vmbꝛa
futuroꝛuũ. Hecille. Contra iſtos clamat Kugu

ſtinꝰ de cõſecra.diſt.iij.ca.peruenit.dicẽs. Per⸗
uenit ad me quoſda peruerſi ſpiritus homies
pꝛaua intervos aliqua ⁊ ſancte fidei aduerſa ſe
minare:ita vt in die ſabbati aliquid operari p⸗
bibeant:quos quid aliud niſi pᷣdicatoꝛes anti
chꝛiſti dixerim qui veniens diem ſabbati atq;
dominicũ ab omi faciat opere cuſtodiri: quia
enim moꝛi ſe ⁊ reſurgere ſimuiat:haberivult in
venerationę dominicũ diem.Et quia populuʒ
iudaiʒare compellet:vt in exterioꝛẽ legis ritum
reuocet ⁊ ſibi iudeoꝛũ perfidiã ſubdat:coli vo-
let ſabbatũ. Hec ille. Ideo dicit Hoſtieñ.in ca.
licet.extra de ferj. O in ſabbato magis qᷓ; in a⸗
lio die operari debemꝰ ne iudaiʒarevideamur.
Ertia ratio quare mutatũ fuit
t ſab batũ in dominicã diem dicitur mul
tiplicatpis ſcilicet pꝛiuilegioꝛũ. Hec em̃
dies dominica duodecim eſt pꝛiuilegijs man
me decoꝛata.vt dicũt theologi in.iij.diſt.xxxvij.
Pꝛimũ eſt:quia fuit pꝛima omniũ dierũ. Se⸗

cundũ:quia erit vltimus dies pꝛeſentis vite¶ in

fine ſeculi.Tertiũ:quia illã dieʒ nulla pꝛeceſſit
nox. Quartũ:quia pſᷣm quoſdã nulla nox ſubſe
quet᷑ ei.Quintũ quia in ea creauit deus celum
⁊ terrã. Sextum: quia in ea om̃es angeli ſunc
creati ⁊ boni quidẽ ſunt gloꝛificati:malivᷣo pec
cantes ad inferos detruſi. Septimuʒ: quia m
Oꝛoſium pꝛecepta data ſunt eadẽ die domini⸗
ca filijs iſrael.Octauũ:quia in ea chꝛiſtꝰ incar⸗
natus eſt. Nam vt teſtat᷑ magiſter hiſtoꝛiarum
ea die qua dixit:fiat lux:viſitauit nos oꝛiens ex
alto:⁊ hꝛiſtus incarnatꝰ eſt.Et ideo in huius
figurã datum fuit mãna in dominica die: ſicut
ait Oꝛigenes ſuper Exo.Nonuʒ pꝛiuilegiũ eſt:
quia in die dñica chꝛiſtꝰ deſtructis inferni cau
ſtrig ſanctoꝛũ animas de limbo eripies trium
phaliter a moꝛtuis reſurrexit. Decimũ: quia in
eadẽ die ſpirit paraclytus xpᷣi apoſtolis ⁊ diſci
pulis datus eſt. Undecimum:quia in hac die
erit generalis moꝛtuoꝝ reſurrectio in qua xps
reddet vnicuiq; ſᷣm opera ſua.Duodecimũ:qꝛ
in ea erit initiũ noſtre beatitudis cõplete ĩ aia

⁊icoꝛꝑe.Et poteſt addi decimũtertiũ pᷣuilegiũ

In hoc em̃ ſacro die reuelata fuit apocalypſis
btõ Johãni apło. vñ ipᷣe dicit Apoò.j.Ego Jo
bãnes fui in ſpũ in dñica die.Ex qbo pᷣinlegijs
apparet excellẽtia huiꝰ diei duice. Et ideo Aug.

—

Fmone. vij. de reſurrectõe dñi inqᷣt. Quõ mania
virgo mater dñi iter oẽs młieres pᷣncipatũ te⸗

net:ita iter ceteros dies hec oim dieꝝ maioꝛ eſt

Hec eit illa dies in gus ſynagoga finit᷑ ⁊ ecclłia
naſcit᷑: vniuerſa eĩ illiꝰpo
puli feſtiuitas iudeoꝝ:in diei iſtius ſolẽnitatẽ
mutata eſt. Leo qͥʒ papa in.c.ꝙ die dñica. lxxxv.

abbati gra:⁊ antiq̃ illiꝰpo

di. inqt. Dñica dies tatis diuinaꝝ diſpenſatlo⸗
nũ miſterijs eſt ↄſecata:vt qͥcqͥd a dno eſt inſi
gniter inſtitutũ:in huiꝰdiei dignitate ſit geſtũ.

Eti hac die mũdus ſũpſit exoꝛdiũ. In bac etiã

reſurrectionẽ moꝛs ĩterijt:⁊ vita accepit Ha⸗

pium. hec ille.

Elg hic queri q̃re eccłia addidit alia fe⸗
ſ ſta. Et rñdet᷑ ᷣm Alexan. de ales ? Bo.
vbi.S.qꝙ h̊ fecit:pmo rõne gratificatõis

vt ĩ talibꝛ diebb ad memoꝛiã reuocemꝰ bñficia

nobis a deo ĩ illis data:vł iteruẽtione ſcoꝝ nob
impetrata.Et detalibo gr̃as referamꝰ. Jõ Ua⸗
lerius libꝛo.j.ti.de religiõe dicit: antiqͥ roma

ni ſtatuerũt celebꝛari ſolenes feſtiuitates:⁊ ce/
rimonias maxie ad gras agẽdas dijs de bñfi
cijs acceptis:⁊ aliquid ab eis impetrãdũ.Et ex

his põt colligi rõ ſcðᷣa itroduciõis hoꝝ feſtoꝝ

que ðꝛ impetratõis.Sicut em̃ pᷣncipes terreni
in die natalis ſui vł in q̊ imꝑiũ adepti ſunt libẽ

tius dona ſeruis ſuis largiunt᷑:ita dñs Jeſus

in ſolẽnitatibo feſtoꝝ ſuoꝝ maioꝛa nobis elar

dona. Similr ⁊ reliqͥ ſcĩ oẽs ĩ talibꝛ dieb
eruentiꝰoꝛãt ꝓ nobis:eoꝝ feſta celebꝛãtibo.Et
ꝓpter boc ðꝛ Job.v.Ad aliquẽ ſctõꝝ cõuertere.

Igeo Dauid in ſpũ hocvidẽs dicebat pſalmo.
cxx. Leuaui ocłos meos in mõtes:vnde veniet

auxiliũ mihi. In mõtes.i.in ſcõs:⁊ Apo.xj.de
ſctis ðᷣꝛ. Hi habẽt ptãtẽ ſuꝑ aq̃s gr̃aꝝ.iſ.ꝓ nobᷣ

impetrãdas:maxie aũt bravirgo Maria ꝓ no
bis impetrat ĩfinitas dei gr̃as. Jpa em̃ eſt gene
ralis diſpẽſatrix oim grarũ. Sicut em̃ oĩa que

fluunt a capite in coꝛpꝰneceſſe eſt deſcendere ꝑ
collũ:ita moꝛaliter cũ caput noſtrũ ſit (hꝛiſtꝰ:
vt ðꝛ ad Colł.j.c.Collũvero noſtrũ eſt btã vᷣgo
lõ nulla gra ad nos deſcẽdit niſi ꝑ mediũ ipſiꝰ
vᷣginis bñdicte. Jõ de ipᷣa ðꝛ Cañ.vij.Collum
tuũ ſicutturris eburnea.Eius igit᷑ feſtiuitates
ſũma deuotiõe celebꝛemꝰ:q̃s etia ãgeli ĩ celo ſũ
mis ſolẽnitatibo colũt. Uñ legit᷑:ꝙ antiquit cũ
xpᷣiani adhuc nõ celebꝛarẽt natiuitatẽ eiuſdem
gloſe vᷣginis:qͥ daʒ ſcũs vir in nocte in oꝛone
cõtẽplando celeſtia audiuit in celo magna an⸗/
geloꝝ cãtica ⁊ feſtiuitates:⁊ videbat᷑ ſibi ꝙ to⸗

ta celeſtꝭ curia ſpẽalib exultaret ſolẽnijs. Qua
Aprer iſte vir ſcuũs:pter maxiaʒ ↄſolatiõeʒ quã
hab nit illa nocte mẽoꝛie cõmẽdauit noccẽ̃ illa⸗

in qua talẽ habuit viſionẽ. Et alio ſeqᷓnti anno
in eadẽ nocte ſiłes cantꝰ audiuit ⁊ ſicꝑ multos
ãnos idẽ accidit.Ea ꝓpter recogicãs h̊ eẽ maxi⸗

mũ aliqð myſteriũ cũ mulra deuotiõe rogauit

deum. vt ſihi notificare dignarer quidnaʒ boc

eſſet:⁊ ſubito illi refſpõſum fuit ꝙ tota curia fa⸗
ciebat feſtũ:quia ĩ tali die nata fuerat beata vir⸗

go Maria. ⁊ ſubiunxitvox illa:ꝙ etiã chꝛiſtia⸗

ni debent hunc diem deuotiſſime celebꝛare. Et
ideo ſancta mater ecdeſia ſtatuit:vt tale feſtum
⁊ alia beatevirginis ſolẽnia honoꝛe debito cele
bꝛẽtur.Tertia ratio introductiõis alioꝛũ dicit
excluſiõis.Quidã em̃ heretici dicebãt animas

ſanctoꝛũ ante diẽ iudicij non aſcendere in celũ.

Ad oſtendẽdum ergo ꝙ tales mẽtiũtur ſtatuit
eccleſia ſanccoꝝ feſtiuitates celebꝛari pꝛedicãs

illos ĩ celeſti regno gaudere cum xpᷣo.⁊ ideo de
cantat. Gaudẽt in celis anime ſanccoꝝ.Et Gꝛe

goꝛiꝰ in.iiij. dialogoꝝ ait. Juſtoꝛũ anime mox
vt huiꝰ carnis clauſtra exeunt in celeſtibo ſedi⸗

bus recipiunt᷑. Et idẽ habet᷑ de peni.di.vij.ca.qͥ
egerit.⁊ ca.cuʒ marthe.de celebꝛa.mil.⁊ extra de

bap.ca.debitſ.Quarta ratio huiꝰ introductio⸗
nis dicit᷑ recoꝛdatiõis ⁊ imitatiõis:vt ait Aug.
in libꝛo contra fauſtũ.Et ideo dict᷑ Jacobi.v.
Exemplũ accipite fratres mei laboꝛis ⁊ patien⸗
tie a ꝓphetis qui locuti ſunt in nomine dñi.Ec
ce beatificamꝰ que ſuſtinuerũt ⁊c. Dicit quoq;
Augꝰ.vbi ſupꝛa:ꝙ feſta ſanccoꝝ celebꝛamꝰ vt
meritis eoꝛum aſſociemur. Sancti em̃ merita
ſua particpãt his qui illos honoꝛant.Debemꝰ
igit᷑ in feſtis ad memoꝛiã reuocarevirtutes ſan

ctoꝛum:⁊ illos imitari quãtum valemꝰ:vt u

guſtinꝰ inquit in quoda ſermone dicẽs. Quo⸗
tiẽs dies natalicios ſanctoꝝ celebꝛamꝰ:totiens

virtutes eoꝛũ recolimꝰ quib daruerũt in terr⸗

vt ad gloꝛiã eiꝰ a quo totũ habuimꝰ referamꝰ.
Et idè in ßᷣmone de martyribo ait.Quotiẽſcũq;
fratres chariſſimi ſanctcoꝝ martyrũ ſolẽnia cele
bꝛamus:ita ipᷣis intercedẽtibo ſpectemus a do
mino cõſequi tẽpoꝛalia beneficia vt ipᷣos mar⸗

tyres imitãdo acciꝑe mereamur eterna.Ab eis
em̃ in veritate ſanctoꝝ martyrũ feſtiua gaudia

celebꝛãtur quiipſoꝛũ martyꝝ exempla ſequun
tur. Solẽnitates em̃ martyrũ exhoꝛtatões mar

tyrioꝛũ ſunt:vt imitari nõ pigeat quod celebꝛa

re delectat. Sed nos volumꝰ gaudere cum ſan
ctis ⁊ tribulatiöões mundi nolumus ſuſtinere
cum illis.Qui em̃ ſanctos martyres vel inquã⸗
tum potuerit noluerit imitari:ad eoꝛũ beatitu
dinẽ non poterit peruenire.Aliã quoq; ratiõeʒ
aſſignare poſſumꝰ.ſ.ꝙ ſicut conuenit ad hono
rem pꝛincipis diẽ natiuitatis ſue vel pꝛincipiũ
imperij adepti ſoleniter celebꝛare.l.fi. C. de fer.
ita ⁊ multo mogis cõuenit diem nataliciũ quo

quis pꝛinceps ſpiritualis naſot᷑ ad regnũ eter/
num ⁊ ad ſodietatẽ iungit᷑ beatoꝛũ ſolenniter ⁊

cum gaudio celebꝛari Et ideo in multis feſtiui
tatibo introitꝰ miſſe incipit:gaudeamꝰ oẽs.⁊c̃.
Vnge legit᷑ in legẽda beate agnetis ꝙ cũ poſt
kal ionẽ eius parẽtes ſui ad ſepulcbꝛũñ ipᷣſꝰ vigi
rẽt: viderũt choꝛũ virginũ aureis veſtibꝰ ra⸗
diantẽ:int᷑ q̃s erat btã Rgnes ſił iveſte refulges

ensoͤdenn
haglal,
to ſad icpna
cibiooibus
Abice
opel
humie
Ehurmllirans
dignnnte.
raroriſhis
rumqulpun
cciii· M
—
ſugbilpcene
dick obtlis
mnlflcoꝛes
rlco:dleuoꝛ
ſerofcſtumme
ſonpoteſtis:
ungban
füſedeſpiait,
Qraieit in /
ctüauucbele
ſacürvancgeof
is Ooane
locztesſi
Pllerii
esoꝛbisten⸗
jebubeg ien

rd glliadi⸗

Nloñ myleendn
Nifumilas bert
nheſtcos eins.
nitesdedus⸗
Harnoqnmon
qulcſt deus be
Yacobi ili lin
ſücöfeſſopfa
Loꝛpj. Jufan
im hofeſü be
irepyl n
oviuis ann.
lclead
nofcküdon
Than iii G
gereinſancen
aſmogel fac
momyrhr2
Aragultena
Nit ül S
ſerlurunan
errwr A
duͤns te E
Boroone mag
Abinni⸗
WN
üͤgnalan⸗
Giozinu

torgneſ
wurdemn
Tenächuifti
ledzar 6

nlefefnn

ordehioctie
ds Ahnidict
R amims
ſenarii.
nenümurſent
tbean genſi⸗
mrhorided
ſnmn Eeh
enatctipſet⸗
andifniag
MBM
Wimoun
nisaug,
RD
Voris? anmn⸗
nmmir diic
decr og
1c N
NERN
nman dided
anrrninmnslun
vmNNAn
nedicis. Olo/

um'imm,
t Ovoiſcig
müſcliniade
Hememussde
ur öos an
vama. Abas
mpo ſeun
onaröcs nor
quod lebis
udareumſan
mus ſakinere
nnsrdinabi,
enldan⸗
gpo
ngum
gene oncnlu
rlief
vualiile
nnic
nat
nllnsſeſtil

pvabens a dextris ſuis agnum niue candidioꝛẽ

que ait illis.Uidete ne me quaſi moꝛtuã lugea
tis ſed cõgaudete mecũ ⁊ cõgratulami mihi:qꝛ

cũ his oibus lucidas ſedes accepi. BB

Ed hic eſt notandũ ꝙ aliqͥ faciunt feſta

ſſctõꝝ alij vero feſta idoloꝝ ⁊ demonũ:

humiles faciũt feſtũ angeloꝝ qͥ ſunttã⸗
te humilitatis ꝙ nobis tam abiectis miniſtra
re dignant᷑.ad Hebꝛeos.j.Omẽs ſunt admini
ſtratoꝛij ſpũs ⁊c. Illi ergo celebꝛãt feſtũ ãgelo/⸗

rum qui ꝑ humilitatẽ honoꝛãt deũ: iuxca illud

Ecc̃i.iij. Hagna potẽtia dei ſoliꝰ ⁊ ab humili⸗
bus honoꝛat᷑.Ecõotra vero feſtũ luciferi faciunt
ſuꝑbi:ipᷣe em̃ eſt rex ſuꝑ omes filios ſuꝑbie:vt
dicit᷑ Job. xlj. Secũdo feſtũ patriarchaꝝ faciũt
miᷣicoꝛdes ⁊ pij.Ecci.xliiij. Hi ſunt viri miſe⸗

ricoꝛdie quoꝛũ pietates nõ defuerũt ⁊c.Ecõtra
vero feſtum mamone faciũt auari. Match. vj.
MNon poteſtis deo ſeruire ⁊ mãmo ne. Tertio fe

ſtum ꝓphetarũ faciũt deſpecti qui ad inſtar reo
rũ ſe deſpiciũt ꝓpter deũ:iuxta illð ad Heb.xj.
Aircũierũt in melotis ⁊ in pellibo capꝛinis ⁊c̃.
Feſtũ autẽ beelphegoꝛ qͥ interpᷣtatur deꝰ veſtitꝰ

faciũt vanegłoſi.Ecci.xj. In veſtitu nevaneglo

rieris.Quarto feſtũ apłoꝛũ faciunt fraterna ſa
lutẽ ʒelãtes ſicut fecerũt ipᷣi apłi:de qͥbus dicit
pſal.xviij. In oẽm terrã exiuit ſonꝰ eoꝛũ ⁊ in fl/⸗
nes oꝛbis terre vba eoꝛũ.Ecõtra vero feſtũ beel
zebub:q interpᷣtat᷑ deus muſcaꝝ faciunt detra
bẽtes qui ad ĩimũda.i.ad alioꝝ defecꝰ ſꝑ volãt
aliqñ mulierib ſe dtrahẽtes. Matth̊.x.Si pa
trẽfamilias beelʒzebub vocauerũt q;to mag do
meſticos eius. Quinto feſtũ martyꝝ faciũt pa⸗

tiẽtes:de qͥbus canit eccłia. Nõ murmur reſo⸗

nat nõ q̃rimonia ⁊c.Ecõtra vero feſtũ martis
qui eſt deus belli faciunt iracũdi ⁊ impatiẽtes.

Za obi uuigael⸗ 7 belligerat ⁊c̃. Sexto fe⸗

ũ cõfeſſoꝝ faciunt abſtinẽtes:de qͥ b ðꝛ.ij.ad

Coꝛ.vj. In fame ⁊ ſiti ac ieiunijs mic ⁊c. Ecõ⸗
tra vo feſtũ beel qͥ ĩterpᷣtat᷑ deuoꝛatoꝛ faciũt gu

loſi ⁊ epuł ſᷣuiẽtes Dañ.xiiij.Nõ tibi viðꝛ beel

de viuẽs.an nõ vides q̃nta comedat ⁊ bibat q̊
tidie.⁊ ad Philip.iij.Quoꝝ deꝰ vẽter ẽ. Septi
mo feſtũ vginũ faciũt puri ⁊ ↄtinẽtes: pᷣme ad
Theſa.iiij.Sciat vnuſqſq; vim vas ſuũ poſſi
dere in ſanctificatiõe ⁊ honoꝛe.Ecõtra aũt feſtũ

aſmodei faciũt voluptatẽ ſectãtes. Ille em̃ de⸗
mon:vt hr̃ Thobie.iij.Odit mr̃umonia:⁊ dili⸗
git adulteria. Iſti aũt in huiꝰfeſti celebꝛatione
dicũt illð Sap.ij. Nullũ pꝛatũ ſit qð nõ ꝑtra⸗

ſeat luxuria nr̃a.De iſtis itaq; dici põt illud.j.

Reg.xxx. Comedẽtes ⁊ bibẽtes:⁊ q̃ſi feſtũ cele

bꝛãtes ⁊c.Ecõtrario autẽ boni xpᷣiani cum de⸗

uotione magna agunt feſta dei ⁊ ſanctoꝛuʒ:de
quib inquic ꝓpheta Põ.lxxv.loq̃ns deo. Reli

quie cogitatiõis diẽ feſtũ agẽt tibi. Ultra feſta

aũt gticularia q̃ fiũt ſingulariter ſanctis qͥbuſ/⸗

s:oꝛdinauit ſacca mater ecclia cõmune feſtuz

. —

omnium ſanctoꝛuʒ duplici ex cauſa:vt dicit᷑ in

ratiõali diuinoꝝ. Pꝛima ratio ſumit᷑ ex parte
baſiliceoſecrate.vt em legit᷑ in hiſtoꝛia eccſiaſti⸗

ca:ſactus Bonifaciꝰqᷓrtus a beato Greg.epᷣs
Romanus impetrauit a foca impatoꝛe dona⸗
ri eccleſie chꝛiſti templũ Rome:quod ab anci⸗

quis pancheon antea vocabat᷑ quia hoc quaſi

ſimulacrũ omniũ videbat᷑ eſſe deoꝝ. In eo em
erant idola omniũ regionum:in quo ipſe pon
tifex eliminata omni ſpurcitia fect ecdeſiam in
honoꝛem ſancte dei genitricis:⁊ om nium ſan⸗

cctoꝛum:⁊ oꝛdinauit:vt in capite kalendarũ no

uembꝛium in ea celebꝛaretur feſtum omniuum
ſanctoꝛum:qð poſtea etiam fuit decretum fieri
debere ꝑ omnes eccleſias totius oꝛbis.Secũ⸗
da ratio ſumitur ex parte noſtre iſufficiẽtie:ſan
cti enim ſunt quaſi infiniti:? ideo quia nõ poſ⸗
ſemus particulare feſtuʒ celebꝛare ſingulis eo
rum ſtatutũ fuit:vt ſaltem vnũ feſtum fiat cõ⸗
muniter omnibꝰ:vnde dicitur Leuit᷑.xxvj. Co
medetis vetuſtiſſima veten:⁊ noui ſuꝑuenien
tibo vetera abijcietis. Uetuſtiſſima veteꝝn ſunt

tres in trinitate ꝑſone:q; pncipio carent ⁊ fine:

que debemꝰco medere cum auiditate.ideſt eis

cum deuotione reuerentiã exhibere vt ſibi per
amoꝛẽ incoꝛpoꝛari poſſimus.Uetera aũt ſunt

patres veteris teſtamenti q̊s poſſumꝰabijcere
ideſt ab eoꝛuʒ feſtiuitatibo abſtinere. Noua ve⸗
ro ſunt patres noui teſtamẽti:quos debemꝰg
anni circulũ recolligere:et eis laudes ipendere

nõ tamẽ valemus hoc ſinglariter omnibo age/

re ꝓpter eoꝛum multitudinem. Sicut eniʒ ſcri⸗
bit Hiero.in epła ad heliodoꝝ ⁊ chꝛomatium
Nullus dies eſt in anno in quo nõ ſint mart⸗⸗

riʒati vltra qͥnq; milia martyꝝ. Et hoc ſufficiat
ꝓ pᷣma parte nr̃i ſermonis.

Pars ſecũda de obligatiõe obſe. eruationis

Ecũda pars dicit᷑ obligatõis. Tota em̃
ſ ſacra ſcptura nos ad ſacroꝛũ feſtoꝛũ ce⸗
lebꝛationẽ aſtringit. Ulcra em̃ pᷣceptũ
quod habet᷑ Exo.xx. Ubĩetiã alia ponunt᷑ pꝛe⸗

cepta etiã multis in alijs locis pᷣceptũ de ſancti

ficatõe feſti habet᷑.vnð Exo.xxvj.ðꝛ. Sex dieb⸗
colliges mãna:die autẽ ſeptimo ſabbatũ ẽ do⸗
mini.Et.xxxi.eiuſdẽ lib.ca.dicit dñs.UVidete vt
ſabbatũ meũ cuſtodiatis: quia ſignũ eſt inter
me ⁊ vos in generatiõibo veſtris vt ſciat quia

ego dũs qᷣ ſanctifico vos:cuſtodite ſabbatum

meũ ſanctũ eſt em̃ vobis:qͥ polluerit illð moꝛ⸗
te moꝛiat᷑.⁊ Leuit.xxvj.habet᷑. Sãctificate ergo
ſabbata ⁊ cuſtodite dei pᷣcepta vt bene ſitvobis
⁊ Hiere.xvij.ðꝛ Hec dicit dñs. Euſtodite ani⸗

mas vf as ⁊ nolite poꝛtare põdera ĩ die ſabbati

nec inferatis ꝑ poꝛtas Hieruſalẽ: ⁊ nolite eijce
re onera de domibus veſtris.Et in eo dẽ ca.dici

tur. Si ſanctificaueritis diẽ ſabbati ne faciatis

in ea oẽ opus:habitabit᷑ hec cuitas in ſempit⸗

nNuʒ. 2 Eʒechielis. xx. diẽ dñs. In pᷣceptis meis
ambulate:⁊ iudicia mea cuſtodite:⁊ facite ea:⁊
ſab bata mea ſanctificate vt ſciat᷑ qꝛ ego dñs de
us veſter. Leges qͥʒ ciuiles ſctificatiõem feſtoꝝ
iubent:vt in.l.oẽs dies.C.de feri.⁊ in.l.fi.eo.ti.
diẽ imꝑatoꝛ.Dies feſtos dies maieſtati altiſſi⸗
me dedicatos:nullis volumꝰ volupcatibo oc/⸗
cupari:nec vllis exactionũ vexatiõibb ꝓphana⸗

ri.Dominicũ itaq; diẽ ſemꝑ honoꝛabilẽ ita de⸗/

cernimꝰ⁊ venerandũ:vt a cũccis executiõibo ex
cuſet᷑:nulla quẽq; vrgeat admonitio:nulla fi⸗
deiuſſiõis flagitet᷑ exactio:taceat apparitio ad/
Uocatio deliteſcat:ſit idẽ dies a cognitiõibo alie
nus:pᷣ conis hoꝛrida vox ſileſcat:reſpirent a cõ⸗
trouerſijs litigãtes ⁊ habeãt federis iteruallũ
ſimul:et ad ſe veniãt aduerſarij nõ timẽtes.Et
infra. Nec tñ huiꝰreligioſe diei oda relaxantes
obſcenis quẽq; patimur voluptatibo detineri.
Nihil eodeʒ die ſibi vindicet ſceua cheatralis:
vel crcenſe certamẽ aut feraꝝ lachꝛymoſa ſpe/
ctacula etiã ſi in noſtrũ oꝛtum:aut natalem ce

lebꝛanda ſolenitas inciderit differa?t. Pagani

quoq; feſtiuitates ſccõꝝ habebãt.ideo Ouidiꝰ
in libꝛo de faſtis inquit.
Pꝛoſpera lux oꝛitur:linguis animiſqʒ fauete.
Nunc dicenda bono:ſunt bona verba die.
Lite vacent aures:inſanaq; ꝓtinꝰ abſint.
Jurgia:differt opus:liuida turba tuũ.
Libullus quoq; libꝛo ſecundo inquit.
Auce ſacra reqͥ eſcat humꝰ:requieſcat aratoꝛ.
Et graue ſuſpenſo vomere ceſſet opus.
Soluite vincla iugis:nunc ad pᷣſepia debẽt.
Plena coꝛonato vertice ſtare boues.
Omnia ſunt aperta deo:nõ audeat vlla.
Lanificã penſis impoſuiſſe manum.
Uos qͥʒ abeſſe ꝓcul iubeo:diſcedat ab aris.
Cui tulit externa gaudia nocte venus.
Una diẽ celebꝛẽt.nec feſta luce madere.Eſt ru⸗
boꝛ errãtis ⁊ male ferre pedes.hec ille. D
Ed circa hãc obligationẽ celebꝛationis
ſ feſti querit᷑ quid homo facere pꝛohibea
tur in tali die. Et reſpõdet᷑ ſm Alexãdrũ
de ales vbi ſupꝛa ⁊ Nicolaũ de lyra Exodi.xx.⁊
beatũ Tho. Bona. Ricar.⁊ Petꝝ Joh.in.iij.
di. xxxvij. Qð homo tenet᷑ euitare in feſto opus
uile.? manuale.⁊ opꝰculpe.vt em̃ inqͥt Nicco.
de lyra. ⁊ Alexan.vbi.S. Qui tali temꝑe peccat
duobus peccatis peccat vno actu.nõ rõne actꝰ
ſed rõne reatus. Sicut qui defloꝛãdo virgineʒ
iterficit eaam dupliciter peccat vno actu ĩterfici
endo.ſ.⁊ ſtupꝛãdo.et ideo peccans moꝛtałr in
feſto ðꝛ eſſe tranſgreſſoꝛ feſti.⁊ feſta talium nõ
placent deo. Ideo Eſaie.j.c.talibus dicit deus.
Ne offeratis vltra ſacrificiuʒ fruſtra.incenſum
abominatio eſt mihi.neomeniã ⁊ ſabbatũ ⁊ fe
ſtiuitates alias nõ ferã.iniqͥ ſunt cetus veſtri.

——

Raledas veſtras ⁊ feſtiuitates veſtras odit aia

mea.facta ſũt moleſta mihi laboꝛaui ſuſtinẽs.

XIX

*66%

7 Amos.iiij.ca. etiã Zᷣt. Hodiepieci feſtiuitates

vras ⁊ nõ capia odoꝛẽ cetuũ veſtroꝛũ.x ſi ob

tulerit mihi holocauſta ? munera nõ ſuſcipiã
⁊ vota pinguiũ veſtroꝛũ nõ reſpicijã.Debemus

ergo in feſto audire miſſas:vt nobis pᷣcipiturĩ
ca.miſſas.de cõſe.di.j.Et ire ad audiendũ diui
na officia ⁊ in oꝛõe perſtare ⁊ ſolũ in bonis acti
bus occupari.vnõ de cõſe.di.iij.iĩ ca.ieiunia.di⸗
citur.Die dñica nihil aliud agendũ eſt niſi deo
vacandũ:nulla operatio in illa die niſi ſcã aga
tur:tantũ in hymnis pſalmis ⁊ cãticis ſpũali⸗
bus dies illa tranſigat᷑. Siliter in hoc die feſto
debemꝰ vacare ab om̃i opere ſeruili ⁊ manuali

exceptis tribus caſibꝰqui in tertia parte dicen⸗

tur.vnð ſcriptũ eſt Exo.xx.ca. Septimo autem

die ſabbatü dñni dei tui eſt. nõ fades ĩ eo omne

opus.⁊ extra de fer.ca.j.dict᷑.Oim̃s dies domi
nicos a veſpera in veſperã cũ omniveneratione
decernimꝰ obſeruari ⁊ ab om̃i illicito opere abſ
tineri:vt mercatũ in eis minime fiat neq; placi⸗
tum:nec aliquis ad moꝛtẽ vel ad penã iudicet᷑:
nec iuramenta niſi pꝛo pace vel alia neceſſitate
pꝛeſtentur.

Ed hic querit᷑ qua hoꝛa incipiat feſtuʒ:

ſꝛz⁊ videt᷑ ꝙ debeat celebꝛari a veſpera ĩ ve
ſperã:vt patet in pᷣallegato ca.? Leuit᷑
xxiij.⁊ de conſe.di.iij.ca.pnunciãdũ:⁊ ita videt᷑
incipere feſtũ dominice imediate poſtvigeſimã
quartã hoꝛã ſabbati ⁊ durare vſq; ad comple⸗
cionẽ vigeſimeq̃rte hoꝛe diei dñice.⁊ ſiłiter alia
feſta. Nam Geñn.j.dicit᷑. Factũ eſt veſpere ⁊ ma⸗
ne dies vnus:vbi Nicolaꝰ de lyra dict. In ve⸗
ſpere complet᷑ dies artificialis. Sed notãdum
ſᷣm Thomã in.iij.parte ſũme.q.lxxx.⁊ etiã ha⸗

betur in ſũma cõfeſſoꝝ libꝛo.iij.tit᷑.xxiiij.q.lxv.

7 notat᷑ in directoꝛio iuris libꝛo.iiij.tit.xxxj.
quo ad ieiuniũ⁊ eſum carniũ dies computat᷑a
media noctevſq; ad aliam mediã noccẽ. Moꝛe
em romano dies a media nocte incipit.l.moꝛe
romano.ff. de fer. Quo autẽ ad celebꝛationem
feſti dies inapit immediate poſt occaſum ſolis
diei pꝛecedẽtis vſq; ad occaſum ſolis diei ſeq̃n
tis:poteſt tamẽ conſuetudo augere feſtum ſiue
ſolenitatẽ:pꝛeterqᷓ; in dnica cuiꝰ ſolẽnitas non
debet incipere ante ſolis occaſum diei ſabbati:
nevideamur iudaiʒare.vt dicit᷑ in dicto ca.pꝛo⸗
nunciãdum.vnde in ca.quoniã.extra de fer̃.di
cit Alexãder tertius.Licet ſcriptũ ſit.de veſpera
in veſperã celebꝛabitis ſabbata veſtra:feſtoꝛuʒ
tamẽ pꝛindpiũ ⁊ finis iuxta eoꝛum qualitatẽ ⁊
diuerſarũ regionũ conſuetudinẽ debet attendi
7 ſicut magnitudo dieruʒ exigit pꝛius incpere
⁊ tardius terminari. Hec ibi. Hoc tamẽ dictuʒ
quidã male accipiunt ipſum allegantes dimi⸗
nutiue dicẽtes:ꝙ per conſuetudinẽ feſtum po⸗
teſt diminui:cum tamẽ dare conſtet ꝙ non lo⸗
quitur diminutiue ſed augmentatiue dicendo

pꝛiꝰ inciꝑe ⁊ tardius terminari.dicit tamẽ Ar⸗

gienſoyf⸗
pbietdenoꝛe

ſoz thiniichl
borirg duas
Vrrunt poies
nls mosdeel
nre detrmnſil

gemn:ricridd

dier dipenlal

Sigiunppe
Aoborib leſa

gdmediino

cfurer mulonen

am deillis qul
ndütniſladln
fachiriplnan
hnͤtihoslud
ſcuntſewity
Deonnqus †o

fola e,voliunnea

Uboricechaban

Npoutinprd

ſonicg dens
faſtiscoligt
Nrue,quccrat
bit keſtumdee⸗
bitdei nonni
lalor. napniit
deum in malo fe.
Nenisr dicchären
Krütcis ? liafeh
Dnigvilſimido
cprarevident.3

leckhos gigrell
beop. deghiby.

thobſenobitſa
ſaeabinpngnn

ſſtoct dian e

(ullipcbemärrr
Potatesonergde
Pecchrpoſernant

Mes aldineg

alltetemdbie⸗
wpbldiang

Eincerdi
nonlgt homo ⸗

huumcaſtm,

ſcügapaneno⸗

Monis.

inſehs. 4
un
Dol
t gala
Ge. Mind
Sghinee

ündansgl
Eiaicnnadi,
üch niide
denſting
rcacci hil/
rinbocdiefiſ
anliemunni
Nnpanrdien,
Depnmoguen
ae iwomne
ms dies dom
mopcnangone
Aawoherih
dfirmeg
O ni cief⸗
ab uſiar.
nahirfc.
ANeride
d as Vui,
Kidiriicc
epoſtrigeini
hawnpl

icge irrelts

twparema/
ndiat In e/
Sed noticdum
Arma cüde
ut miialo.
düiatn
es omnpont
iioa. Mor
enapirl mor
lebꝛanonem
ocſun ſolis
ſolis dielſejn
geſcktumſine
ſolinias non
n diaiſabba
ndico ah
a defer
iſederupen
etn ou
unm vlmne?
Nttandi
nus har
mnas diml/
ſſtumho
qnon
nediont,
attame ⸗

Foliũ

chiepiſcopꝰ floꝛentinꝰ in ſuo interrogatoꝛio q;

vbi eſt de moꝛe generali aliquoꝝ artit᷑icũ vt to⸗
ſoꝝ ⁊ hmõi:ꝙ in ſabbato vel in vigilijs feſtoꝛũ
laboꝛt ꝑ duas hoꝛas noctis qꝛ tůc magis cõ/
Ccurrunt hoies qᷓ; alijs tẽpoꝛib: poteſt tolerari
talis mos:qꝛ etiã de ſero feſti quãdo licet labo⸗
rare:die tranſacta nõ laboꝛãt vſq; ad mediã no

ctem: ⁊ ſic videt᷑ admitti cõpenſatio ↄſuetudine

ſic agẽte.Et dñs Eugeniꝰ.iiij.ſuꝑ hoc requiſitꝰ
dicit diſpenſaſſe.ſed pꝛima opinio ſecurioꝛ eſt:
vligdelicet ꝙ poſt. xxiiij.hoꝛã vigilie feſti debemꝰ

a laboꝛibo ceſſare.cõtra qð faciunt multi:q vſ⸗

* .

qq ad mediã noctẽ laboꝛat vel alios faciũt labo
rare:⁊ multotiens cauſa curioſitatis.Sʒ qͥd di

cam deillis qui etiaʒ in die feſto ad nihil aliud

tendũt niſi ad lucra:ꝓfecto iſti ſunt peioꝛes in/

fidelibo:ipᷣi nanq; feſta ſua magis ſolẽniter cele

—

bꝛãt qᷓ; nos:iudei quoq; ⁊ machometani meliꝰ

ſciunt ⁊ ſeruãt pᷣcepta ſue legis:qᷓ; ꝑfidi xpᷣiani.

De antiquis vo Romanis gẽtilib dicit Uar/

ro in vlci. volũine rerũ diuinaꝝ: ꝙ pmo die ia⸗
nuarijcelebꝛabãt feſtũ iani. Janꝰ vo fuit qͥ da q
regnauit in ꝑtib illis:vbi eſt Roma:a q̊ͥ mons
ianicub dictus eſt. Et ex diccis Ouidij in lib. de

faſtis colligũ:ꝙ eodẽ mẽſe celebꝛabãt feſtũ Mi

nerue:que erat dea belloꝝ:⁊ in febꝛuaria habe

bãt feſtum dee felicitatis ⁊ feſtũ fauni:quẽ dice⸗

bõt deũ montiũ.i martio agebãt feſtũ mard ðᷣi

curare vident᷑.Ad quoꝝ tamẽ celebꝛationẽ de⸗
bet nos aiare illö pᷣdariſſimũ exemplũ macha⸗
beoꝝ:de quibo.j.Macha.ij.dicit᷑.ꝙ tãta dilige
tia obſeruabãt ſabbatũ:vt ea die nollẽt ſe defen
dere ab impugnaãtibo.Cõtra tales laboꝛãtes in
feſto eſt dictũ Neemie phete: qui vt habet᷑.iiij.
c.ſul li.vehemẽter arguit calcantes toꝛcularia:⁊
poꝛtãates onera die ſabbati. Moꝛtaliſſime ergo
peccãt nõ ſeruantes feſta. O ꝑfidi feſtoꝝ viola /
toꝛes audite qð de vobis iudiciũ dñs facturꝰẽ
audite terribile exemplũ qð ſcriptũ eſt Numeri
xv.vbi dici᷑: ꝙ cũ inuentus eſſet hõ colligens li
gIna in die ſabbati:ꝑ Moyſen ⁊ Aaron reduſus
eſt in carcerẽ:dixitq; dñs ad Moyſen. Moꝛte
moꝛiat᷑ homo iſte:obꝛuet eũ lapidib om̃is tur
ba extra caſtra.⁊ ſic factũ eſt. Et hoc ſufficiat ꝓ
ſecũda parte noſtri ſermonis que dicta eſt obii
gationis.

Pars tercia de his que excuſant laboꝛantes
in feſiiiis.

belloꝝ.in apꝛili feſtũ foꝛtune quã dicebant eſſe

deam. in maio feſtũ dee floꝛe:q fuit miniſtra ve
neris:⁊ dicebãt eam habere ptãtem ſuꝑ floꝛes.
Eryot eis ⁊ alia feſta:q̃ ſolenniſſime celebꝛabant

Iniquiſſimi vᷣo xpᷣiani de feſtis parũ aut nihil

Ercia pars dicit᷑ excuſatiõis:ſᷣm enis⸗

Lheologos in.iij.di.xxxvij.triplex ca
tx eerxcuſat hoĩeʒz a moꝛtali culpa:ſilabo⸗
fiit in die feſto. Pꝛima eſt neceſſitas.
Scvæa pietas.Tercia paucitas. Pꝛimo ̊ excu/

peccãt:extra de feri.c.fina.

ſat laboꝛantẽ neceſſitas:⁊ hoc triplicit᷑ ſq; in ali ⸗/

quo caſu ſeu cẽpe: in aliqua ꝑſona:⁊ in aliqͥ lo/

co. Pꝛimo em̃ licet laboꝛare in aliq̊ caſu: videli

cet ꝓ aliqua neceſſitate q̃ nõ poſſit differꝛi:vt pa

tet excra de feri.c.cõqueſtus.⁊ ibi glo.ſuꝑ verbo.

neceſſitas dicit: puta ſi res eſſet peritura.⁊ ſunt
plura exẽpla. ff. de feri. l.j. ij. . iij. 2 vbi res celeri⸗
tatẽ deſiderat:de quo.ff.de dam.infec.l.j.⁊ in ꝓ
poſito nr̃o poſſumꝰexẽplificare vt ſi iacentibo ſe

getiby in agris:aut fenis in pꝛatis:iminet tẽpe⸗
ſtas vel pluuia q̃ coꝛrũpat vel deterioꝛet:vel tẽ⸗

poꝛe vindemiaꝝ vel meſſiũ iminet periculũ ho/
ſtium:aut inundationũ aquaꝝ ⁊ hmõi: licituʒ
eſt em hoctꝑe poꝛtare res ſuas ad locũ ſecuruzʒ:

vel facere foueas:vel machinas ꝓ defenſiõe ſua
tra hoſtes etiã in die feſto. Siliter vẽdere ea q̃
unt neceſſaria ꝓximo ſicut faciũt aromatarij:2

glij plures artifices:qñ cõmode in aliũ diẽ trãſ

ferri nõ põt.Siliter barberij:⁊ ferratoꝛes equo

rum: laboꝛates in feſtis ꝓpter aliquã neceſſitatẽ

ꝓximoꝝ q̃ differri non poſſit. Et ſilłiter dico de
oĩbi alijs opificib:ſi nõ pꝛincipalr faciũt ꝓpter

queſtũ:ſed pter neceſſitatẽ ꝓximi excuſant᷑ in

caſu laboꝛates ſeu vendentes in feſto. Similit᷑
facere in feſto neceſſaria ad vitã:vel ꝓſequi opꝰ
inceptum:qð ſi quis vellet differre coꝛrumpere

tur: ſicut eſt de tingentibo lanã vel pannos:pꝛe⸗
cipue in tinctura gualdi:ſi in feſto laboꝛãc pter
buiuſcemodi neceſſitatẽ ne res coꝛrumpant᷑ nõ

Ecũdo vo licitũ eſt alicui ꝑſone laboꝛa
s re in feſto ꝓpter neceſſitatẽ:quãdo aliter
nõ põt acquirere victũ ⁊ neceſſaria ꝓ ſu/

ſtentatiõe nature ſuevel ſuoꝛum.c.remiſſionem
§S. fi.j.q.j.vbi ðꝛ.Neceſſitas nõ habet legẽ:ſʒ ipᷣa

ſibi facit legẽ. Sed notandũ eſt:ſᷣm Alexan. de

ales vbi ſupᷣ:ꝙ optetvt ſit magna neceſſitas ad
B vt poſſit quis ĩ feſto laboꝛare: q̃ ſi ſit magna

et notoꝛia poſſet qͥs auctoꝛitate ꝓpꝛia laboꝛare:

maxie vbi nõ poteſt habere recurſum ad ſuꝑio⸗

rem. Si aũt ſit dubia:ſtandũ eſt cõſilio boni vi
ri:⁊ ſecurius eſt ſemꝑ facere cũ diſpẽſatiõe ſupe
rioꝛis.pᷣm Builhelmũ:⁊ Alexõ.vbi.S.Tercio li
cet laboꝛare /ꝓpter neceſſitatẽ alicuiꝰ loci vł cꝑis
de quo in.c.licet.extra de feri.vbiAlexan.tercius
alt. Indulgemꝰ vt liceat parrochianis veſtris ĩ
dieb dñicis⁊ alijs feſtis pᷣterqᷓ; in maioꝛibo an
ni ſolẽnitatibs ſi alletia tre ſe indtinauerint: eiꝰ
captioni ingruẽte neceſſitate intẽdere:ita ꝙ poſt

factã capturã eccleſijs circũpoſitis ⁊ xpᷣi paupe⸗

ribo ↄgruã faciãt poꝛtionẽ:hec ibi.Alletia auteʒ

eſt genus piſcis qð raro apparet: ⁊ certis dieb
tantũ. Ex q̃ aparet ꝙ papavidetur cõcedere:vt

quis ſibi acquirat diebus feſtiuis ea que alijs
diebus acquirere non poteſt:vel ratione loci vł
oalcerius cauue. 2
Ecundo pndpalr excuſat a pctõ pietas.
8 Licitũ eſt em dieb feſtiuis opera facere

pietatis:vt poꝛtare lapides ad edificãdas eccle
ſias ⁊ hoſpitalia:ſiue domos religioſas:q vix

⁊ fere nũq; aliter edificarent᷑. Et generaliter oĩia
alia oꝑa q fiut ꝓpter charitatẽ ⁊ pietatẽ pñt fie⸗/
ri in feſto.cfi.extra ð fe. dũmõ qͥs nõ obmittat

diuina officia pter illa exercitia:nec ꝑltotã diẽ
laboꝛet:ſᷣm Guil.⁊ Alexã.vbi.S. In oꝑibo eniʒz

mipicoꝛdie dierũ diſtinctio nõ eſt hñda.vt ptʒ.
lxxvj. di. c. vtinã. ⁊ de cõſe.di.v. c.nũqᷓ;. Et iõ diẽ tisę —
tũc voluptatib ſolus abſtineat:cũ in illas om/

Pꝛoſper in libꝛo epigramatum.

Ton recto ſeruat legalia ſabbata cultu.
Qui pietatis opus credit in his vetitum.

Nulla dies actus hoim nõ damnat iniquos.

Himnia conueniunt tempoꝛa iuſticie.

Nõ coꝛrumpunt᷑ virtutibus ocia ſancta.

Lantum a peccatis libera coꝛda vacent. J

Ercio excuſat᷑ laboꝛãtes diebo feſtiuis:
t Apter paucitatẽ laboꝛis:modicuʒ em̃ ꝓ
nihilo reputat᷑.l.qð minimũ.ff.ð re.iu.

notat᷑ in. c.reuera. de ↄſe.di.ij. modicꝰem̃ exceſ⸗

ſus nõ habet᷑ in cõſideratiõe.l.cõtinuꝰ.in pᷣmo

ff. de vbo. obli. et notat᷑ in.l.duos.S.duo.ff.de

duobo reis.⁊ in.c.⁊ ſi queſtiões.extra de ſimo.
In oibus alijs caſibo qͥ laboꝛãs ĩ feſtis moꝛ⸗

taliter peccat. Quid ̊ dicemꝰde ifelici hac etate
in qua pauci reperiunt᷑ qͥ bene feſta obſeruẽt.
Hoc em tꝑe ĩ dieb feſtiuis accẽdit᷑ ſolũ põpis
⁊ vanitatid.Lũc mulieres conant᷑ ſuis vani⸗

tatibo vna alteraʒ ſuꝑare:iuxta illud Eſaie.iij.
Eleuate ſunt fiulie ſion:⁊ ãbulauerũt collo exten

to:⁊ nutib oculoꝝ ibãt:cõpoſitoq; gradu ince
debant.hec ibi.Quo faſtu icedãt q̃ſe pulchꝛio⸗
res putãt:qͥs vᷣbis explicet.ait em Ouidiꝰin.j.
de faſtis. Faſtus ieſt pulchꝛis ſequitur ſuꝑbia

foꝛmã.Hoc etiã tge in feſtis vacant hoĩes cãti

bus:coꝛeis:laſciuijs ⁊ ſpectaculis.vbi viſu:au
gditu tactuq; mẽtes capiunt᷑ hoim. Jõ Ricar.ĩ
lij.di. xxxvij.arti.ij.q.iij.dicit:q qͥ dieb dñicis
coꝛeas ducũt:⁊ haſtiludiũ peragũt:moꝛtaliter

peccãt.De toꝛneamẽtis aũt ꝙ ꝓbibeant᷑ hr̃. c.j.

extra de toꝛnea. Coꝛee vo in feſtis ꝓhibent᷑. C.
de fer. l.fi. iõ in.c.irreligioſa.de cõſe.di.iij.dicit᷑.

Oreligio a cõſuetudo eſt quã vulgꝰꝑ ſctõꝝ ſo
ſeée

lenitates agere cõſueuit.pꝓplłi qͥ debẽt officia at⸗
tendere diuina ſaltatiõib turpibo ĩuigiulãt ⁊c.

NHis etiã feſtiuis diebo illi qͥ ꝑ totã hebdoma⸗

da laboꝛauerũt ad tabernã currũt:officijs di⸗
uinis pᷣtermiſſis.ibiq; ſeigurgitãt ꝑ totã diem

quã expendũt i murmuratõibo:blaſphemijs:

ebꝛietatibo:ludis:⁊ ↄtumelijs.cõſumũtq; in ci
bo ⁊ potu totiꝰhebdomade lucrũ:vel in ludo
amittüt. Jõ ðꝛ Exo.xxxij.⁊.j.Coꝛ.x.Sedit ꝓpłs
maãducare ⁊ bibere:⁊ ſurrexerũt ludere.Quid
Olcã ð illis qꝗ ĩ talibo dieb luxurijs iuigilãt.O

iſiiqͥſſimũ pctm. Cõtra iſtos damat deꝰ Amos.

viij.c.di. Conuertã feſtiuitates vr̃as in luctũ:⁊

dia cantica vra in plancũ. Alij vo cupidi ⁊ ſce
lerati hoĩes toti tempꝰfeſtiuũ expẽdũt in vidẽ

dis libꝛis ſuoꝝ ↄtractuũ 2 mercantiarũ: faciũt

mercata. ? laboꝛãt diuitias diuitijs cumnlateſe
vt ſibi videat᷑ mũdus deſicere debere ſi in feſtis
aliquid nõ lucrant᷑. Cõtra quos Aſculanꝰ poe⸗

ta inquit.O ceci tantũ laboꝛare qͥd iuuat.Om⸗

nes reditis ad magnã matrẽ antiqua. Nomen
veſtrũ vix reperiet᷑. Nõ ergo ita faciat generoſi
ciues:ſed ſᷣuate illud Senece ad Lucillũ dicen⸗

tis.Feſtiſ maxie dieb animo imperandũ eſt vt

nis turba ꝓcumbit. ait em̃ dñs Eſa.lvj.c.Om⸗

nẽ cuſtodientẽ ſabbatũ ne polluat illud:⁊ ten⸗c⸗
tẽ fedus meũ adducã eũ in montẽ ſanctũ meu:

id eſt in paradiſum.Ad quẽ ⁊c̃.

Ferla qna poſtſeam dñicaz in dragelima

de honoꝛe parentũ. Sermo vigeſimus.

Cceſſit ad eum

mat filioꝝ Zebedei cuʒ filijs ſuis.
Matcth.xx.c. Juriſcõſulti eſt ſnia.
in.l. liberoꝝ.ff. de verbo. ſig. dicẽt .
Jðo filios filiaſq; ↄcipimus ⁊ ꝓcreamꝰ vt ex eo
rũ ꝓle diuturnitatis nob mẽoꝛiã in euũ relinq̃⸗
mus.Et ex bᷣ ꝓcedit ꝙ nõ tãtũ dolet qͥs cũ mo⸗

rit᷑.ſi aliquẽ habet ſuꝑſtitẽ filiũ qꝛ dicit Eccli.
xxx.c.ſui.Moꝛtuꝰeſt pater eiꝰ:⁊ q̃ſi nõ eſt moꝛ/⸗

tuus:ſiłem em̃ reliqᷣt ſibi poſt ſe.ſ.filium.Et ob
hac cãm parẽtes optãt filios ſuos poſt ſe viuere
vñ Anchiſes hoꝛtabat᷑ filiũ ſuũ Eneã ĩ ðſtructi
one troie vt ſe relico fugeret ne ſecũ moꝛeret᷑: vt
habet᷑ ꝑ Uirgiliũ.ij.Eneydos.dicẽs. Uos agi⸗
tate fugã:⁊ rebo ſeruate ſecũdiſ. Ipe manu moꝛ
tẽ iueniã:miſerebit᷑ hoſtꝭ.Exuuiaſq; petet:facił

lactura ſepulehꝛi.Penolope q̊ʒ ſcribes ad vlixẽ

dicebat ᷣm Ouidiũ in eplis.Dij pᷣcoꝛ hᷣ iubeãt:
vt eũtibo oꝛdine fatis.Ille meos oculos cõpꝛi⸗

matille tuos.ſ. Talamachꝰeoꝝ fil.Magis g

diligit pꝛ ⁊ iir̃ filiũ qᷓ; ecõtra.vt ait gloſa i.l. iſti
quidẽ in fi.ff.qð metus cau.⁊.C.de inoffi.teſta.

l. liberi. 2.l.liberoꝝ in.fi.ff.de vᷣbo.ſig.⁊ allegat

legẽ.nã ⁊ ſi parẽtibo.in pᷣn.ff.de inoffi.te.⁊.l.ſcri⸗

pto. ff.vñ li. Rõ aũt huiꝰ eſt qꝛ res plłꝰ duratu⸗
re mag diligũt.Oiuturnitas aũt ſine memoꝛia
magis ↄſeruat᷑ in pꝛe ꝑ filiũ:qᷓ; ecõtra.de h̊ quo

q; Chꝛyſo.ſuꝑ Matrch.xix.c.dic. Humoꝛ de ra
dice aſcẽdit ad ramos:ſed a ramis ad radicẽ nõ
flectit᷑. Sic charitas de parẽtibo ad filios ſʒ non
reuertit᷑:hec ille. Pater em̃⁊ mater eſt radix filij
filiꝰvᷣo eſt flos vel fructꝰ eiꝰ.xxxiij.q.v.c.tũc ſal⸗
uabit᷑.Tres aũt rones aſſignat philoſophus.
ix.Ethi. Pꝛima põt dici pᷣuẽtiõis.Amoꝛ em̃ pa
rentũ erga filios eſt antiqoꝛ qᷓ; ecõtra:⁊ ideo eſt

vehemẽtioꝛ ⁊ melioꝛ:ſicut oleu q̃nto eſt vetuſti⸗

us:tãto eſt meliꝰ. Ante em qᷓ; ↄciꝑent᷑ filij deſi⸗
derabãt eos ipᷣi parẽtes.Cõceptis aũt eis gaui
ſi ſũt:⁊ młto magis in natiuitate eoꝝ ⁊c̃. Scdᷣa.

ℳ—

rõ ðꝛ certificatiõis qꝛ parẽtes plus ſunt cexti ꝙ

PD fliaoſtin⸗

ſioli Ler
ſtommge
tonlni⸗/
Nediiiſeft
geemmatrelin
ſabſtäciammtt
gtniotöo
ognolct ſi
,ſoauatnee⸗
Mawmeson
cloc thuen
lures hzdet
lihemihaben
mntrobendl
nusfeminap
Cnmlierff de
Nite pterflio
Juiglloͤpe
fripuslu
Cndoflos
femnocreos nag
nfſennck
Goinahrede
an. ſotidi
ſaoteſuari⸗
ſit Aulert
ſute YHocen.
lundeinori
thurpcis elt

lbe epoſtbun

ſarel flſboad
Greaut pignd
diſtrareftchn
ſeteü vedere
coci Giaur
gepomöpan
ler Erbistñe
lnermmablker
Wesvoni
ipſtideadopn
Oſfferina c
(üsreucrinn
curafuroo⸗
bemsöſtan.
neronioptet.
fngans Pen
lio⸗Temad

nniari fei⸗

s amnnlit
Cere ſin e
Aaluſ e
Kium
ſ ſomen.
C
4 lulenn
Mperancäͤckze
nchin llason,

Salnce

lunilulani,
eimini

4

zinödngtins
ainus,

Ndepnn

ayfls ii.
oin kſni.
1MuPVN
münaäin
idog isdd
ü gedaar ta
rinöcknen
ſilum Ctob

ws oſene.
ſcümoac r.
cs. Vosa /

enene n

naſg harn ick
ſbes aſii⸗
Njicehlen
s 0los toti
f Ne⸗
urgolzi ift
Ldelnofintt.
doſig.? Aega
ealſon
ns durm
frſmmemona
cöma deba⸗
e Doner
msddndaiß⸗
adflos ſon
mrcnd li
0ou ſll⸗
. Nhlophs.
6. Bor en
din —
mo e en,
18 aüt slu

ð wraerrr,

Foliũ

filius ſit ſuus qᷓ; ecõtra. Filius enim hoc neſeit

niſi ꝑ ſiᷓ. Tercia rõ ðꝛ ꝑticipatiõis:qꝛ naturale
eſt ꝙ totũ płamet partẽ qᷓ; ecõtra. Partꝰ auteʒ
eſt ꝑs viſcerũ.l.j.ff.de vẽ.inſpi.⁊.c.ſi ad matrꝭ.ð

oſe. di. iiij. &̊ ⁊c̃. Licʒ aũt filꝰ habeat totũ eẽ a pa

tre ⁊ matre ſimul:tñ ſᷣm phᷣm maioꝛ poꝛtio de
ſubſtãtia mr̃is eſt in coꝛꝑe filij:qᷓ; de ſubſtantia
patris:⁊ iðᷣo eũ plꝰ diligit:qꝛ in eo plꝰ ð ſuo eſſe
cognoſcit. Itẽ qꝛ ſᷣm Augu. Amiditia trahit᷑ ex
ↄſuetudinẽ coha bitãdi colloquẽdi ⁊ ↄuerſandi
Matres aũt cũ filis mag ↄſueuerũt habitare
colloqͥ ⁊ ↄuerſari qᷓ; patres. Itẽ qꝛ młier cõiter
plures hʒ defectꝰ q; vir:ſepe a viro odio vel con
tẽptui haberet᷑.ſʒ ꝓpter filios q̊s generat ſuppoꝛ
tat᷑ ⁊ ab eo diligit᷑. maximũ em ⁊ pꝛecipuũ mu/⸗
nus feminaꝝ eſt ↄcipere ⁊ tueri ↄceptũ.l.qrit᷑.

ſi mlier.ff. de edi.edic.qð ipᷣa cognoſcẽs ſibi eue

nire ꝓpter filios:ipᷣis maioꝛi dilectione afficicur
Itẽ qꝛ illð ꝓ q̊ płꝰ laboꝛauimꝰplꝰ diligimꝰ. ma
ter q̃ plus laboꝛauit in poꝛtãdo:pariẽdo:⁊ edu

cando filios qᷓ; pꝛ pl“? diligit eoſ.Eſt ⁊ alia rõ q̃/

re matres mag ſũt tenere filijs ſuis qᷓ; patres.ſ.
qꝛ mr ſemꝑ eſt certa ꝙ ſint ſui filij:pat᷑ vo ðꝛ is
quẽ nuptie demõſtrãat.l.qꝛ ſemꝑ.ff.de in ius vo
can. Notãdũ tñ ẽ ꝙ pfes ſoli hñt filios in pote

ſtate ſua:vñ Imꝑatoꝛ inſti.de patria ptãte ĩ fi.

inqͥt.Qui exte ⁊ vxoꝛe tua naſcit᷑:in tua eſt pote

ſtate. Hoc etiã habet᷑.ff. de his qͥ ſũt ſuivł alieni

iur. . itẽ in ptãte.⁊.l.nã ⁊ ciuiũ.Et olim tãta fu⸗
it hec ptãs ꝙ licebat patribo occidere filios.ff.ð
liberꝭ ⁊ poſthumis.l.in ſuis.⁊.C.de patria pote

ſtate.l.fi.ſʒ hodie nõ liq; pꝛi ̊ facere:nec etiã ven

dere aut pignoꝛare:vt ðꝛ in.l.j.C.de pꝛib qͥ fi.

diſtraxert. tñ maxia famiſ vꝛgẽte neceſſitate poſ

ſet eũ vẽdere ⁊ pignoꝛare:vt in.l.ij.ↄiũcta glo.C
eo.ti.Si aũt pꝛ occiderit filiũ punit᷑.l.j.ff.ad le⸗
gẽ pom.ð pari.⁊ inſti.de publi.iu.S.alia deinde
lex. Ex his tñ eſt ablata patria ptãs a pꝛibo q eſt
inextimabil:vt ðꝛ in.l.filiꝰ.S.ſᷣm foꝛmã.ff ð leg.
j. M'res vo nũqᷓ; habuerj̃t filios ĩ ptaãte nec bnt
inſti.de ado ptiõibo.S.femie.⁊ð heredũ q̃litate ⁊
differẽtia. S. ceteri.Lñ lʒ nõ ſit eq̃lis ptãs:par ⁊

æq̃lis reuerẽtia debet᷑ patri ⁊ matri.lł.furioſe.ff.ð

cura.furio. Jõ in.l.j.ff.de obſequijs a liber ⁊ li/
bertis pᷣſtan.dic iuriſcõſultꝰ:patrẽ ⁊ matrẽ ve⸗
nerari oꝑtet.De q̃ veneratiõe tres ↄſideratõnes
faciemꝰ. Pꝛima dicet᷑ Diſtictio. Scða obliga⸗
tio. Tertia declaratio.

Pars pᷣma de ſeptẽ pentibo honoꝛãdis.
VUo ad pmã ptẽ ſcẽdũ eſt ꝙ ſeptẽ ſũt

q paterno digni ſũt honoꝛe.Pꝛimus
eſt pꝛ celeſt:cui debemꝰ dicere? poſſu
mæè illð Match. vj. c. Pat᷑ nr̃ qͥ es ⁊c̃.

vñ Deute. xxxij. ðꝛ. JIpe em̃ eſt pꝛ tuꝰ q poſſedit

⁊ fecit ⁊ creauit te:⁊ ad Ephe.iij.dicit Paułꝰ.A

quo ois paternitas in celo ⁊ in tra noĩat᷑.⁊ iðo
Deutero. vj.? Matth.iiij. ſcbtũ eſt. Oñm deum
tuũ adoꝛab. Adoꝛare em̃ ſᷣm Alexã. ð ales.Exo.

CXX

x. eſt actu exterioꝛi ponoꝛare. Qua ꝓpter ↄqueri
ipe pat᷑ celeſtis Malach.j.di. Si ego ſů pꝛ tuꝰ

vbi eſt amoꝛ meus. Sed heu qꝛ põt multis di⸗

ci illð Deute.xxxij.Deũ qͥ te genuit dereliqͥſti: et
oblitus es dni creatoꝛis tui. Scðo honoꝛãdꝰ
eſt p? ſpũalis.ſ.ſacerdos parrochianꝰ a qͥ acce⸗
pimus ſacramta.iõ ðꝛ Eccłi.vij.c. Honoꝛa de
um ex tota aia tua:⁊ honoꝛifica ſacerdotes. Ipᷣi

cm ſut patres oĩm fideliũ.c.q dubitet.lxix. di.

gẽ illi qͥ nos de baptiſmo ſuſceperunt pꝛes no
ſtri ſpuales dicunt᷑.de ↄſe.di.iiij. vos ante oia
Etiõ honoꝛãdi ſũt.Tertius eſt pꝛ tꝑalis: vt re⸗
ges:⁊ dñi tꝑales.vñ.iiij. Reg.v.ðꝛ:q acceſſerũt
ad Naamaã ſerui eiꝰ cũ eſſet indignatꝰ ʒ Heliſe
um:⁊ dixerũt ei. Pater:⁊ ſi rẽ gradẽ dixiſſet tibi
ꝓpheta certe facere debuiſſes:⁊ ſic appellãt eũ pa
trẽ rõne ſuꝑioꝛitatis. Jõ.j. Petri.ij.ðꝛ.Deum ti

mete:regem honoꝛificate.⁊ ad Ephe. vj. Serui

obedite dñis cũ omni timoꝛe ĩ ſimplicitate coꝛ⸗/

dis veſtri:ſicut xpo.Maxie aũt honoꝛãdi ſunt

boni:qꝛ pꝛauus honoꝛe nõ eſt dignꝰ: vt Areſt.
ait.iiij. Ethicoꝝ.ſᷣm aũt leges puniunt᷑grauiter

iniuriates pᷣlatis ſuis tꝑalibo.ff. dere mili.l.om
ne delictũ. S.j.⁊.l.miles.eo.ti.dicit᷑ Qui manus

intulerit pᷣpoſito:capite plectẽdus eſt: honoꝛan
di ſunt g̊ ſuꝑioꝛes a ſubditis ⁊ inferioꝛibo.ff.de
aqua pluuia.ar.l.j.S.deniq;.el.ij. Lato aũt ma
gis honoꝛãdi ſunt pᷣlati ſpuales:qᷓnto ſpiritua

lia cꝑalibo p̃ᷣferunt᷑.l.ſancimus. C. de ſacroſan.

eccle. Quartus eſt pater doctrinalis.ſ.doctoꝛ in

theologia vel in alia ſaẽtia licta.Oĩs em̃ ſapiẽ⸗
tia a dno deo eſt. Eccłi.j.vñ Eccłi.xxxviij. dicit.
Honoꝛa medicũ:ꝓpter neceſſitatẽ em illũ crea⸗
uit altiſſimus:⁊ ideo lex iperial iubet tales do/

ctoꝛes honoꝛari.C. de ꝓfeſſo.qͥ in vꝛ.ↄſta.l.j.li.

xij.ait em̃ Plato.Si ſapiẽtie foꝛma oculis coꝛ/⸗

poꝛeis vid eri poſſet.ad amoꝛẽ ſui maxie incita⸗
ret. Suꝑ aũt oẽs doctoꝛes ⁊ magiſtros hono/

rãdi ſũt ↄfeſſoꝛes ⁊ pᷣdicatoꝛes:qͥ no bis tradũt

ſcientiã de aĩa ⁊ de ſalute nr̃a:qꝛ nõ eſt nobilioꝛ

ſcientia in reb naturalibo ſᷣm Äreſto. ⁊ cõmen/

tato.in.j.de aĩa.Oẽs etiã magiſtri qͥ nos in ali⸗
qua arte vł ſaẽtia inſtruxerũt honoꝛãdi ſũt tan

—

m patres.vñ Areſt. viij .Ethicoꝝ.ait. Magiſtr
n

6 ae eqͥualẽs reddi.Quintꝰ eſt pat᷑ antiqual.
ſq; ſenex ꝗ honoꝛãdus eſt rõne pꝛudẽtie qͥ i ipo
eſt vel debet eſſe: vñ Job. xij. dicit. In antiqs eſt

ſaplientia: ⁊ in multõ tꝑe pꝛudentia. Ex qͥ ſenes
ſunt cõiter boni ↄſilij:ꝓpter qð Deute.xxxij.dici

tur. Interroga patrẽ tuũ ⁊ annũciabit tibi:ma⸗
ioꝛes tuos ⁊ dicẽt tibi:de iſto patre ðꝛ Leui.xix.
Coꝛã cano capiteoſurge:⁊ honoꝛa ꝑſonã ſenis.
7.ff. de iure imunitatis.l.ſemꝑ.ðꝛ.ſemꝑ i ciuita
te noſtra ſenectꝰ venerabilis fuit maioꝛes nãq;

noſtri pene hũc honoꝛẽ ſenib quẽ magiſtratib-

tribuebãt:⁊ in.l.teſta.C. de teſta.ðꝛ. Mos nãqʒ
retinẽdus eſt antiqſſimevetuſtatis. Sextus eſt
pater virtualis.ſ.vir iuſtus ⁊ ſancrus qͥ bono⸗

—

Bermo

kandꝰeſt. ait em̃ Areſt.iiij.Ethicoꝝ. Uirtuti ꝑfe
cte ñ fit ↄdignꝰhonoꝛ:⁊ ibidẽ etiã ait.ꝙ honoꝛ
eſt exhibitio reuerẽtie ĩ teſtimoniũ vᷣtutis:⁊ iõ
in auten.de mona.S.illð coł.j. ðꝛ. Uir deo ama
bilis iĩ cõuerſatiõe ſancta lõgeuũ vite ſue ꝑagẽs
tpᷣs:pollẽs ai virtutibo ⁊ coꝛꝑis opatiõibo vene
ret᷑: qꝛ in eo gra dei relucet. Septimꝰeſt pꝛ coꝛ⸗
alis q maxie honoꝛãdꝰẽ:de qͥ honoꝛe ait Im
pPatoꝛ in auten.vt cũ de appella.cognoſcit᷑..cõ
ſiderare col.viij. Cõſiderare ðbent parentes qꝛ
⁊ ipᷣi filij fuerũt.⁊ eadẽ a ꝑentib ſuis ſꝑauerũt
Simiłr⁊ qᷣ nũc filij ſunt debẽt ſtudere parẽtũ
aias ſanare.qui ⁊ ipi parẽtes fieri ðſiderãt ⁊ a
ſuis optat filijs honoꝛari.bᷣ aũt pᷣcipit lex natu
ralis iubẽs fieri alijs qð quis vellet ſibi fieri ⁊
nõ facere alijs qd ſibi nollet fieri.c.j.di.j.Areſ.

dz. ix. Ethicoꝝ.ait. Patrez videt homo magis
debere venerari qᷓ; ſeipſum. 10

Ehoc habemꝰ exemplũ Chꝛiſti Luẽ. ij.
d vvbi dꝛ:qꝙ erat ſubditꝰillis. Item Salo
monis exẽplũ habemꝰ.iij. Reg.ſcðo qͥ

iuit in occurſuʒ matris ſue venieẽtis ad eũ.vtlo

Iret᷑ ei ꝓ adonia adoꝛauitq; eam.et fecit poni
chꝛonũ ad dexterã ſuã.in qͥ fecit matrẽ ſedere q̃
alt. Depᷣcoꝛ depcatõeʒ vnã ⁊c.dixitq; ei rex. Pe
ce mater mea.neq; em̃ fas ẽ vt auertã faciẽ meã
a te.Terciũ exẽplũ habemꝰ Coꝛiolani romani.
de quo ſcribit Eutropiꝰ.ꝙ cũ fuiſſet cõſul vꝛbᷣ
Rome.poſtq; deuicit volſcos ⁊ coꝛiolos vnð

poſtea nomẽ accepit. ĩ exiliũ mitti᷑ a romanis
ꝗqd ipᷣos q̊s vicerat vt ab eis occideret᷑. Taliter

em remunerat mũdus ſibi pᷣuietes.ſʒ Coꝛiola⸗
nus cũ eis groſe viuens ab eis ↄtra romanos
dur fact?eſt:? poſt młtas ciuitates ⁊ terras ca/
ptas ad foſſas quiq; miliũ paſſuũ ab vꝛbe ca⸗
ſtra poſuit.Scòs poſt Tarquinũ ſuꝑbũ qͥ cõ
tra pꝛiaʒ duxit exercitũ:populat᷑ inde romanũ
agrũ:⁊ multa mala fecit ſᷣm Frõtinũ in.li.de re
militari qᷓrẽs cõmouere diſcoꝛdiã iter patres ⁊

populũ:q;ᷓ ꝓprer romani ad ipᷣm oꝛatoꝛes miſe/

rũt:quos ipᷣe remiſit ſine vlla audiẽtia.Deinde
miſſis alijs nõ reapiunt᷑ i caſtris:q̃ ꝓpter miſſi
ſunt ſacerdotes cũ ſuis inſignibo velati:qͥ mi⸗
nus fecerunt q; p mi. Tunc matrone vt ſeribit.
Ualeriꝰli.v.rubꝛica de pietate erga ꝑentes.ad
vectuniã matrẽ Coꝛiolani:voluniãqʒ vxoꝛẽ eiꝰ
cõueniũt:vt ipᷣa mater ⁊ vxoꝛ Coꝛiolani duos
ciꝰfilios in hoſtiũ caſtra ducerẽt:⁊ vꝛbẽ pᷣcib li
berarẽt:quã armis tutari difficile erat. Cũ g̊ ad

caſtra ventuʒz eſt:nũciat᷑ cCoꝛiolano adeſſe igẽs

mulierũ agmẽ:qui ſpꝛeuit eas:mox qͥdã fami⸗
liariũ inqᷣt Niſi me decipiũt oculi mater tua ?
cõiunx.⁊ liberi tui adſunt. Tũc Coꝛiolanꝰcuʒ
matri amplexũ ferre vellet:dixit mater:pꝛiuſq;
aiplexũ accipiã dic an ad hoſtẽ an ad filiũ ve⸗
nerim:⁊ vtrũ captiua in caſtris tuis ſim. In h̊
me longa vita ⁊ ſenectꝰtraxit:vt exulẽ te deinde

boſtem viderẽ:potuiſti populari hanc terram

. 7

que te genuit ⁊ nutriuit.Si ego te nõ pepiſſem:
Roma nõ oꝓugnaret᷑:ſi filiũ nõ haberẽ libera
in patria moꝛtua eſſẽ. Lüc ad matrem ↄuerſus
Coꝛiolanꝰ ait.Expugnaſti o mater ⁊ viciſti iraʒ
meã:patriã ̊ vtero tuo dono:repẽteq; agrũ ro⸗/
manũ armis hoſtilibo liberauit. O xpiani ſi tã⸗
tã impẽdit infidel iſte matri ſue reuerentiã: q̃re
vos nõ honoꝛat parẽtes veſtros. Pꝛofecto ſa⸗
raceni ceteriq; infideles maioꝛẽ exhibẽt parenti
bus reuerentiã qᷓ; ꝑpfidi xpᷣiani.

Ed hic querit᷑ qᷓ eſt cã:q̃re quidã habent

89 filios ita ↄtra ſe peruerſos.Et rñdeo ꝙ;
hec ꝑuerſicas qnq; ꝓuenit ex ꝑuerſitate
parentũ qͥ male eos tractat. Nã cõiter ðꝛ. Quał
caro talis cultellus.Qui igit᷑ vulta filijs bñ tra
ctari debet ⁊ ipᷣe illos bene tractare:⁊ qͥ vult ha⸗
bere bonos ſubditos:debet eſſe bonꝰ pꝛinceps
⁊ platꝰ.c.eſto ſubiectꝰ.xcv.di.hectñ malignitas
filioꝝ erga parẽtes põt ab alijs qͥnq; cauſis p⸗
uenire.Pꝛimo ex auaricia ſicut ptʒ de abſalon
qͥ de regno expulit patrẽ ſuuʒ:vt habet᷑.ij. Reg.
xv. ⁊.xlvij.di. S. neceſſe. Scðo ex ſuꝑbia. vñ in ꝑ
ſona taliũ parentũ ðꝛ Eſa.j.Filios enutriui: et
eæxaltaui:ipᷣi aũt ſpꝛeuerũt me.Tercio ex luxuria
vñn Lactan.in.ij.diuinaꝝ inſti.aduerſus gẽtes
ait.Ex luxuria vt vicia oĩa:ita impietas aduer⸗
ſus deũ ⁊ parẽtes naſcitur. Quarto ex diuia iu⸗/
ſticia qꝛ eos ex adulterio:vel adulcerino affectu
genuerũt:vel nõ coꝛrexerũt:vel pluſq; deũ dile⸗
xerũt.Qua ex re patiẽter dicit pat᷑ illud Eſa.xlvj
c. ego feci ⁊ ego ferã:⁊ poꝛtabo.Quinto:bᷣ pue⸗
nit excõdigna vindicta:qñ.ſ.ipᷣi fuerũt rebelles⸗
parẽtibo:vñ Datchᷣ.vij.? Luc.vj.dicit dñs. In
qua mẽſura mẽſi fueritis:remetiet᷑ ⁊ vob. Ean⸗
dem em falſam filij parẽtibo dãt:quã ipᷣi patri⸗
bus ſuis dederũt. Uñ legit᷑ ꝙ in auitate aſten⸗
ſi quidã iuuenis habẽs patrẽ ſenem cũ haberet
vxoꝛẽ diuiſit lectũ patris:⁊ ↄiũxit medietatẽ illi
us cũ lecto ſuo:dixitq; patri:ſufficat vobis illa
medietas.Ego em̃ bene volo reqᷣeſcere cũ vxoꝛe

mea in leco magno. Audi mirabile: cũ iſte iu/

uenis haberet filiũ infantẽ qͥ tũc incipiebat ali⸗
qua verba ꝓferre:videns ille puerulꝰ tantã ſui
patris crudelitatẽ erga auũ accepit gladiũ:⁊ ſi⸗
cut potuit aſcedit lectũ pacnis ſui cũ ilo gladio
gqð vidẽs pat᷑ ⁊ mater eiꝰ:interrogauerũt eũ qͥd
facere vellet.ipᷣe vo rñdit irata voce. Uolo diui
dere lectũ veſtrũ:⁊ ſeruare medietatẽ eiꝰ ⁊ coiun
gere cũ lecto meo:quãdo accipiã vxoꝛẽ:ſicenim
tractaſtis auũ meũ.Qõð audiẽtes cõpuncti ſunt
⁊ bene traccauerũtillũ pauꝑem ſenẽ.Aliꝰ qͥʒ fili

us mlta bona ꝓmiſit patri: ſi oia bona ſua re⸗

nũciaret in manibi.q̊ facco: pᷣmo patrẽ in qua⸗/

dã camera ꝑ ſe ſtare fecit:deinde eu ſeneſcentẽ in-
illa camera ſuſtinere nolens:ipᷣmq; de camera

eijciens iuxta oſtiũ aule ſibi lectũ parauit Adue

niẽte igit hyeme dũ frigoꝛe cruciaretur: rogauit
pueꝝ filij ſui:vt patre ſuũ rogaret:vt panmiculi

gligveſkioc
muͤuloſn
biunmlloben

ſacremmisnn

göcsfucer
ſos: cude
hubeleholen
verbis lde
ridnehbu
Glcoaut da
nnmmnun
losttrantq;
donnuttheh
olini dirtl
ocnnore
Cerſtit Dal
bucaworb
ponemd
laliſniame r
ſuffcutppal
Paroſohs
W⸗

italuldhito⸗
ocnmaign
Tclcnlsy
fabüficaqs
abess gcpi
eſſeapeut⸗
turiopant.
morimmü⸗ ſi
ſidameru oß
l Ofilolad
uibas noſci⸗
N deniqz po
ſead 4 8
deüapariti
norarer dil
pulchäaut
noꝛgres. Et
um? gemit
vocnlſigi
1llabi hec
yvenalin
ofllnic pan
ndmnenttar
lerastöimnin
depanneſt
erotedab
Rkaketeng

Eenöpeiln
edcdaiſhe,

Aren,lenis

t naſtit;

Mrhagin

Orhimniſt/

Nunmi,
1 Pigkern
adidäng

1
guiihine

ſas Efine
rri
rd
Auflsinn
rg ule,
dochne
ummaligns
dag alls,)
1hdeabſclon
obete Ne.
gbiaring
Nsmumgl
oguda
Aucfus ga

mplans

mno erdiinin⸗
lulennoofn
luſc deu dl⸗
llvd Eſan

mo de /
Uerüt rhcles.

diardis n

näͤrvob On

guii an/
nouitraſten
numci bubant
tmidenilli
jaurwbisila
dordi ne
ble aüſteid/
nahiebaroli⸗
aub umuiſri
galürſ
ic llogee⸗
Naucnit ic.
oce⸗ Uoau
aric' chu
milun
Cignc ne.
A hfli
egaluat⸗
nſatinin
Nn,
ruroge
pe

Foliũ

aliquẽ ſibi ↄcederetad ſetegendũ: ne ſine tegu⸗

mẽto iacẽs moꝛeretur:puer vo vix duas vlnas

burrilli obtinuit. Cu ãt alie due vlne ſupeẽnt cũ
lachꝛymis inſtabat eas ſibi dari.Et introgatꝰ

qd ð eis facere vellet: reſpõdit. Reuera ſeruabo
illas: ⁊ cuʒ decrepitus fueris nihil ampliꝰ a me
habere poteris: qñ frigoꝛe cruciaberis. Quibo

verbis ille de pctõ ſuo penitẽs:deinceps patreʒ

honoꝛauit.Silr legit᷑ ꝙ quidã in auitate ale⸗

xãdrie habuerat patrẽ quẽ male traccauerat.iu⸗
dicio aũt dei poſtea ⁊ ipᷣe habuit filiũ:qͥ eũ peiꝰ

tractauit. Unde ſemel filiꝰeiꝰ accepit eũ ꝑ eapil⸗

los:traxitq; eũ ꝑ quandã ſcalã:⁊ poſtea ꝑ totã

domũ trahebat.Cũ aũt ꝑueniſſet ad quandam

colũnã:dixit ille qͥ trahebat᷑.ha fili miſerere mei

o em̃ nõ traxi patrẽ meũ niſi hucuſq;. Ipe au

tẽ rñdit. Ha ſcelerate pater:ego volo traherad

buc q̃ttuoꝛ bꝛachia vt te peiꝰtracteʒ qᷓ; tracaſti
patrẽ tuũ.O bedite &̊ parẽtib veſtris o filij:nei

talẽ ſniam ⁊ vos incidat cũ eritis pꝛes. Et hoc

ſufficiat ꝓ pꝛima ꝑte nr̃i ſermonnis.
Pars ſcða de obligatione filioꝛum erga pa⸗
rentes. H
Ecũda ꝑs nr̃i ſermõis dicit᷑ obligatio
Quãtũ em̃ filij obligati ſint parẽtib⸗
8 pꝓpbak tripliciter. Pꝛimo rõne accepti/
onis ſic. Bñficiatꝰtenet᷑ repẽdere vi⸗
ces benefactoꝛi ſuo.iij. Lopicoꝝ.⁊.ix.Ethicoꝛũ
vt etiã eſt textus in.c.cũ in officijs.extra de teſta.
Et ideo ᷣm Tho.ij.ij.q.cj.ar.j.hõ diuerſimode
eſt alicui ðbitoꝛ ſᷣm bñficia ab eo accepta.Quã
to em̃ maioꝛa recepit bona tãto magis ei tenet᷑
Tũc ſic nlłs põt in ᷣ mũdo iueniri:a quo plu/⸗
ra bñficia qͥs acceperit qᷓ; a ꝑenti. Pꝛimo em̃
ab eis accepit eſſe:de q̊ Areſt.inqᷣt.ij.de aĩa.Oia
eſſe appetũt:⁊ ꝓ ipſiꝰ eſſe ↄſeruatiõe:oia ſᷣm na⸗

turã oꝑant᷑.Et ro eſt:qꝛ hoc eſſe donũ a deo eſt

maximũ:ꝙ ſine ipᷣo nibil habere põt hõ.Eſt em̃
fũdamẽtũ oĩʒ bonoꝝ.ſ.ſpũaliũ:coꝛꝑaliũ:⁊ tꝑa
liũ.O fili ↄſidera ꝙ nõ hr̃es vitã:ñ vtuteſ nõ di
uitias:nõ ſciam nõ pulchꝛitudinẽ nõ gr̃aʒ dei
nõ deniq; poſſes hr̃e vicã eternã:niſi pᷣus hr̃es

gſſe:qð taʒ excellentiſſimũ munꝰhabuiſti poſt

deũ a parẽtib tuis. Pꝛopter qð debes eos ho
noꝛare ⁊ diligere. Nam ſi qͥs largiret᷑ tibi veſteʒ

pulchꝛã aut diuitias młtas:eũ diligeres ⁊ ho⸗

noꝛares.Et iõ Ecckłi.vij.ðꝛ. Honoꝛa patreʒ tu⸗
um:⁊ gemitꝰmatris tue ne obliuiſcan:memẽ
to ꝙ niſi ꝑ illos nõ fuiſſes:⁊ retribue illis quõ
⁊ illi tibi.hec ibi. Poſt eſſe neceſſaria ſunt plu⸗
ra viuẽti alimẽta ne percat pᷣcipue ĩ tenera eca⸗
te ĩidumẽta ⁊ alia plura.Et qͥs iſta tibi tribuit
o fili:niſi pat᷑ ⁊ mater.cogitaſti ne vnqᷓ; quõ te
in tenera etate nutriri neceſſe erat:⁊ qð ꝑ teñ po
teras:ipᷣi miniſtrauerũt.Naʒ mater tua tibi lac

de pectoꝛe ſuo exhibuit:cogita quot doloꝛes ĩ

vtero te habẽs:⁊ in pariẽdo poꝛtauit.ha fili in
grate:q̃re tantoꝝ bñficioꝝ es imemoꝛ.O pꝛes

⁊ mres oia fere q̃ agitis ꝓpter filios facitis.vñ

diat imꝑatoꝛ.C.de legitimis here.l.emãcipatj.
Uotũ eſt pꝛis res ſuas ad filios ꝑuenire.⁊.ff.ð
bonis lib.l.penul.dicit iuriſcõſultꝰ.Oia q̃ nr̃a
ſunt liberis noſtris ex voto ꝑamꝰ.O fili quis

te loqͥ dotuit.qͥs te nutriuit.⁊ ab oĩbo cõtrarijs

cũ eſſes ĩfantulꝰ ꝓtexit.quis tibi ð victu ⁊ tegu
mẽto ꝓuidit.qͥs imũdicias tuas abſterſit vel

abſtergi fecit.qͥs te addiſcere ſollicitauit.qͥs te

ad ſtudiũ cũ magna impenſa tenuit.qͥs te artẽ
quã ſcis addiſcere fecit.nõne bᷣ egerunt ꝑentes
tui.Audi ̊ Hiero.quid tibi dic in libꝛo de ho⸗
noꝛãdis parẽtibb. Memẽto parẽtũ:qꝛ talis es
quoꝝ manibo icremẽta ſumpſiſti.ſi &ᷣtm̃ quis
eſt debitoꝛ alicuiꝰ quãta ab eo bñficia accepit:

cogitate o filij quãtũ habetis erga parẽtes ve⸗

ſtros obligationẽ.⁊ licet ius naturale velit pa⸗
ria bñficia referri bñfactoꝛi.l.ſʒ vt ſi lege.S.cõſu
luit.ff.de peti.here.⁊.c.de foꝛma.xxij.q.v.tamen
qꝛ parentib nõ poteſt equiualens reddi:vt ait
Areſto.viij.Ethicoꝝ.ſufficit filio facere ꝓ poſſe

ã qui fecit qð potuit legeʒ adimpleuit.ił.iure
ciuili.ff. de condi.⁊ demo.Debetis qͥʒ o filij cõſi

derare exemplũ qð legit᷑ in libꝛo de ꝓpꝛietatibo
reꝝ.ſ.ꝙ pellicanus dũ cõſpicit filios a ſervente

venenatos ⁊ occiſos expãdit alas ſuas.⁊ ſeipᷣm

roſtro ferit in pectoꝛe ſanguinẽq; effundit ſuꝑ
filios ex quo reuiuiſcunt.Qui viuificati cernẽ⸗

tes patrẽ debilitatũ ex ſanguinis effuſiõe.ita q;

exterius ꝓcedere nõ põt exeũt oẽs ⁊ cibũ q̃ren⸗

tes patrẽ nutriũt ⁊ fouẽt. Idẽ em̃ vos facere de
betis parentibo veſtris ſenib ⁊ ifirmis.qui oẽ
tempꝰſuũ in laboꝛibo expenderunt vt vos edu
carẽt ⁊ ditarẽt. r

Ecunda rõ ðᷣꝛ dilectiõis. Nam vt ðꝛ.ix.

ſ ẽEchicoꝛũ.amoꝛ debet eſſe recipꝛocus.⁊

Leu.xix.pᷣceptũ eſt.Diliges amicũ tuũ

ſicut te ipᷣm. Sed dicite o filij quis eſt qui vos
magis in hoc mundo amet. Pꝛofecto clarũ eſt
verãa eſſe ſniam que ponit᷑ in.l.cuʒ furioſus.C.
de curato.furio.ſ.ꝙ nullus affectꝰvincit pater

nũ:nec etiaʒ maternũ.UVt ðꝛ in.l.videamꝰ.ff.de
in litem iurãdo.Ideo ðꝛ in.l.iſti qqͥdẽ.S.fi.ff.qð
me.cã.qꝙ parẽtes magꝭ diligũt filios:qᷓ; ſeipᷣos
atuit exemplũ de amoꝛe paterno erga filiuʒ

ij. Reg. xviij.c. Cũ em̃ abſalon temptaſſet pꝛeʒ
ſuũ Dauid de regno expellere.ac Dauid cotra
eum mouiſſet exercitũ. Ipᷣeq; Dauid remãſiſſet
in poꝛta ciuitatis:pᷣcepit Joab ⁊ Abiſai:qui⸗

bus cõmiſſa erat ſumma belli dicẽs. Seruate
mihi pnerũ Abſalon itaq; egreſſus eſt płs cõ
tra Abſalon ⁊ ſuos in campũ:⁊ factũ eſt pᷣliuʒ:

debellataq; eſt ab exercitu Dauid gẽs Abſalo⸗

nis. Accidit auteʒ vt Abſalon occurreret ſeruis
dauid ſedẽs mulo:cũq; igreſſus fuiſſet mulꝰ
ſubt᷑ ↄdẽſaʒ q̃rcũ:adheſit caput eiꝰq̃rcui:⁊ illo
ꝑ capillos ſuſpẽſo:mulꝰcui iſedebat ꝑtrãſiuit.
Quod cũ nũciatũ fuiſſet Joab:tulit tres H
r

2

Bermo

as ĩ manu ſua:et ifixit eas in coꝛde abſalonis.

Cũq; adhuc palpitaret ↄcurrerũt decem iuue/⸗

nes armigeri Joab: ⁊ iterfecerũt eũ. Cum vero

nũcius curreret ad Dauid qͥ ſedebat iter duas
poꝛtas:⁊ ſpeculatoꝛ diceret video qndã veniẽ⸗
tcẽ:dixit Dauid.O ſi bonꝰẽ iſte nuũciꝰ.Et appꝛo
pinquaãs nũciꝰad Dauid.ait.Salue rex.Bene
dictꝰ dñs deꝰ:qͥ diſꝑſit oẽs cõtrarios regi meo
Et ait rex.Eſt ne pax puero abſalõi.Qui rñdie:
ꝙ moꝛtuꝰ erat.O Dauid pater pijſſime:O ge⸗
nitoꝛ coꝛdialiſſime: O paterni amoꝛis affectio
imẽlſa:nõ co gitauit abſalõis rebelliõeʒ:nõ dixit
volebat filiꝰmeꝰſurriꝑe regnũ meũ.non dixit:
merito ĩterfectꝰẽ ⁊ punitꝰ ſᷣm neqᷣtiã ſuã. Imo
aterno amoꝛe deuictꝰ: oſtrice amariſſimas
achꝛymas fũdere:⁊ aſcẽdit cenacłũ poꝛte:⁊ fle⸗

uit:⁊ ſic loq bat᷑. Fili mi abſalon:abſalõ fili mi.
qͥs mihi tribuatvt ego moꝛiar ꝓ te.abſalon fili

mi.fili mi abſalon.O crudeles filij.conſiderate

imenſitatẽ amoꝛis.q̊ vobis affict᷑ pater ?⁊ mat

⁊ honoꝛate eos.Ait em̃ Hiero.vbi.: cuilibet
veſtrũ.Sit tibi gratavita illoꝝ.qͥb charioꝛ eſt
vita tua qᷓ; ꝓpꝛia.redde amoꝛis vicẽ colẽde pie⸗

Latis.

Ercio ꝙ ðᷣbeag diligere ⁊ honoꝛare pa
c retes oñdit᷑ exeplo bꝛutoꝝ:⁊ irrationa⸗
biliũ aialiũ. Ipe etenim ſeuiſſime fere ⁊

aiĩalia ſilueſtria. ſerpẽtes feroces volucreſq; ra

paces ad ꝑẽtes ſuo mõ pietatẽ exhibẽt ⁊ amoꝛẽ

In libꝛo etiã de aialibo legikg⸗ filij balach cu⸗

iuſdã auis cibãt paretes ſuos ĩ ſenectute. Etfi

lij moꝛoch alten auis cibãt parẽtes nõ ſolũ in

ſenectute ſz qncũq; indigẽt. Oe ciconia q̊ʒ in li
bꝛo eodẽ legit᷑.ꝙ ſeneſcens pater aut mater eiꝰ

ab ea nutni᷑. alis fouet᷑ ⁊ cconia filia q̃cũq; pᷣt
bñſicia parẽtibo indulget.qꝛvt dicit Ambꝛo.in

exameron.omelia.v.Auis pia romanoꝝ anti⸗
quo moꝛe appellari ſolebat. Coꝛuꝰetiaʒ qñ ſe/
nio deplumat᷑ eũ filij ſui plumis ⁊ pẽnis ſuis
veſtiũt. Elephas q̊ʒ ſenio grauatꝰatq; ex debi/

litate cadẽs damat.ad cuius vocẽ iuuenes ele⸗

phãtes currũt:⁊ eũ deterra eleuant.Ecõtra vo
canes rabidi dũ ꝑuuli ſunt:⁊ lacte mr̃is viuũt
duligũt egʒ:eiq; adherẽt:ſʒ q; cito ſunt maioꝛes
facti.⁊ hñt acutos dẽtes:ſi os in mediũ ꝓijciat
illud de oꝛe pꝛis ac mf̃is eriꝑe conãt᷑? ↄtra eos

iſurgũt. Ut ̊ nõ ſimꝰſicẽ canes rabidi debemꝰ

cẽ ꝑctib nr̃is obſeqᷓntes ⁊ groſi.Ad bᷣ etiã nos
iĩcitare dʒ exẽplũ gẽtiliũ. Refert em̃ Claleriꝰli.v.
ꝙ qͥdã młier romana capitali ſnia daãnata a p⸗
toꝛe ĩ carcereʒ poſita ẽ vt fame moꝛeret᷑.Cuſtos
aũt carcerↄceſſit filie vt eamviſitare poſſet:dili
geter tñ obouãs ne qͥd ad eã afferrʒ.q młier dã
nata cũ młtis diebo ſuꝑuiueret dicꝰ euſtos ad
mirat? obpᷣuauit filiã:⁊ iuenit ꝙ mr̃eʒ ſuo lacte
ſuſtẽtabat:q nonitas mf̃i remiſſ lõez ĩpetrauit.

„

Et ſubiũgit pfatꝰ doctoꝛ. Hoc ↄtra naturã fa⸗

ccũ crederet᷑:niſi diligere gẽtes pma lex nature

ctatos ſanguine cernã.qꝗᷓ

XX

eſſet. Exemplũ etiã ſimile quaſi ꝑ omnia refert.
Solinus de quodã patre ſene ⁊ grandeuo:tali

ter a filia in carcere ſuſtẽtato. Refert quoq; ĩ eo
dem li.ipſe valerius de alia que patrẽ ſuuʒ pꝛe
infirmitate ⁊ ſenecute comedere nõ valentẽ:ve⸗
lut infantẽ pectoꝛis ſui alimonia enutriuit.qð
cũ fuiſſet compertũ:in memoꝛiã tanti pꝛeconij
coꝛpus femine fuit a coꝛruptiõe pᷣſeruatũ aro⸗
matibuſq; ⁊ myrrha conſecratũ.

Pars. iij.ſ.ad quid teneantur filij parentiby

ſuis.
Ereio pꝛincipalr hic querit᷑.ad quid

ſpecialiter tenent filij erga pacrẽ uum

e ⁊ matrẽ. Et reſpõdeo ſᷣm alexandruʒ

de ales in.iij. ꝑte ſumme ſuꝑ hoc pᷣce⸗

2–

pto: ꝙ ad ſex tenent fili arentib. Pꝛimo eniʒz

tenent᷑ eos diligere:qð ſic ꝓbatur. Scriptũ eſt
Deute.vj. Matthei.ᷣxxij. Mar.xij.Luẽ.x.xxiij.
· liij.c.ea vindicta.circa fi.⁊.c.dʒ hõ.⁊ eadẽ cau⸗
ſa.q.v.c.ſi nõ licet.de pe.di.ij.c.charitas.⁊ de ſa⸗
qa vnctione.c.vnico.S.hoc vnguẽto. vbi dici᷑
Diliges ꝓximũ tuũ ſicut teipᷣm. Sed o fili:qͥs ẽ
tibi magiſ ꝓximꝰpꝛe:qui cũ filio cenſet᷑ eſſe vna
7 eadẽ ꝑſona.l.fi.C.de impuberũ.⁊ ali.ſub. Et
ideo dicit Hugo. in li. de ſea acris. Pꝛimũ pᷣceptũ
ſcðᷣe tabule ad patrẽ ꝑtinet hoĩem:ſicut pꝛimuʒ

pꝛime tabule ad patrẽ ꝑtinet deũ.vtrobiq; pat᷑/
nitas pᷣponit᷑:vtrobiq; pꝛincipij dignita hono
rat᷑. Sicut ergo ſuꝑ oia deũ amare debemꝰ: ita

ſuꝑ oẽs hoies paretes nr̃os diligere tenemur:⁊
amoꝛẽ coꝛdis etiã oꝑibo demõſtrare.vt dicere
poſſimus cũ dño Jeſu illðᷣ Johãnis. xiiij. Ut

cognoſcat mũdus qꝛ diligo patrẽ ⁊c̃. Et notan

—

dũ eſt ꝙ appellatiõe parẽtũ intelligunt᷑ oẽs aſcẽ

dẽtes videlʒ nõ ſolũ pat᷑ ⁊ mater: ſed etiã auus

⁊ auia ⁊ reliqͥ.⁊ aꝓpellatiõe liberoꝝ intelligunt᷑
nõ ſolũ filij ⁊ filie:ſed etiiõ omnes nepotes ⁊ de
ſcẽdẽtes.vt in autẽtico.vt liceat matri ⁊ auie.S.
illud quoq; colł.viij.⁊.l.appellatiõe pꝛis.⁊.l.li⸗
beroꝝ appellatiõe.ff. de verb. ſig. Sed heu heu
heu:qꝛ hodiernis tꝑibo raro inuenit᷑ pietas ⁊ a
moꝛ fllioꝝ erga parẽtes:iĩmo qᷓ; plunmi male⸗
dicti ⁊ crudeliſſimi filij parẽtibo ſuis moꝛtẽ de⸗
ſiderãt:vt eoꝝ numos acciꝑe poſſint.Et aliꝰ di
cit:qᷓ; diu viuet iſte maledictꝰ ſenex.aliꝰ qñ mo⸗

riet᷑ iſta maledica vetula. Ita ꝙ verificatũ eſt il

lud Ouidij in.j. Methamoꝛ. dicẽs.Filiꝰañ diẽ
patrios inqrit in annoſ.ica iacet pietas.Sʒ
o filij:nolite tales ſequi:ſʒ imitami piũ Eneam:

de qᷣ refert Uirgiliꝰ.ij. Eney. ꝙ cũ pẽ ſuꝰ Anchi
ſes rogaret eũ:vt aufugeret ab hoſtibo ſe relicto

neqᷓqᷓ; aſſentire voluit. Uñ ipᷣe Eneas dicit eo.
li. Rurſus i arma feroꝛ moꝛtẽ miſerrimꝰ opto.
Nã qð ↄſiliũ:aut q foꝛtuna dabat Mene effer
re pedẽ genitoꝛ te poſſe relicto. Speraſti tãtũq;
nephas patrio excidit oꝛe. Alteꝝ in alceriꝰ ma⸗
langt ſi dicat tecñ potiꝰpĩvo
lo moꝛi:qᷓ; ſine te vinere·

gonch ne
Gleu
cquado
nil kad
ſpies hiſul
tatua ? nede
penitcrtet
Aohy biua
potes düocu

fbebi hon⸗

acas Debis
iciarn
monmittaq
E
olea
dco⸗
Ncevec⸗
tepgnird
Alsiiiſgte
lloo honorn
alt Fllj debi
lſopbylnſin
egfruarere 7
Pbere garcab⸗
Sadheugr
hodicrnisto
ſcsqyhonor
bꝛo ſug Ma
tiseſtyr s
obſequujs ab
cheſtplems
Inſtarevnq
Ngvocigg
mnolctrbul
Ccliij dr
iſtescüin-
darodnelp
multu pode
gmmo:oſo af
lolare Se
ſamltome
Thobias
ſcnccutis ſt
Clns patrie
nnamno q;
romnebi'F.2
windocabu
fumkdeve
nomifli,
Patnsnun

n dumt
5 5
i. an⸗

ur fligmnh

S
gagzomiſun
ad Pam 6,
n Snnich
rn Wiri,
bortnckann
mims t deſe/
av. phl at
Satofligse
oanickcheyna
Gi uildd.
deniſn

iadianin

ijdignin

un debenn.
ranu
rart. dierre

mini. Enornn
ligunkois ſi
nſcdctäguus
wy uueligunt
Napoles ? de
mamt aue.
noepis :1
Gedbabeu
umnkians 1
Dlunmi malt⸗
ſuisnoride
oſinr Sl;d
nerals in

is id
uunies
ni i Mun.
ni Nc
lpyſntos
s altn
ſenin? Nt.

Foliũ

Ecũdo debẽt filij timerè pẽtes. Scptuz
89 eſt em Leui.xix.Unuſqͥſq; patrẽ ſuuʒ ⁊
matrẽ ſuã timeat.Qð vt efficiat᷑: debent
patres taliter ↄuerſari cũ filijs ſq; grauiter ⁊ ho

neſte: ac exemplariter vt reuereãt᷑. Nimia enim

familiaritas ↄteptũ parit.ff.de officio pᷣſidis.l.
obſeruãdũ.Debẽt ̊ ita ↄuerſari ſupioꝛes cũ in
ferioꝛibo ne ↄtẽptibiles videant᷑.ff. deofficio p⸗

cõſulis.l.nec quicq;.S.crca aduocatoſ.⁊.lxxxvſ

di. c. quãdo neceſſitas. Siliter debẽt patres ſer⸗

uare illð Eccłi xxxiij.vt poſſint timeri: ait enim
ſapiẽs vbi ſupᷣ.Ne des ptõtem filio ſuꝑ te in vj⸗

ta tua ⁊ ne deder alijs poſſeſſionẽ tua: ne foꝛte
peniteat te:⁊ poſtea depꝛecerꝭ ꝓ ill. hec ill e. Unð
Jacob bñuẽtanꝰ.lv.c.ſui li.inqͥt.Oum retinere
otes dñatũ nõ dabis vlli.Ze viuẽte tuũ nulli
p̃ᷣbebis honoꝛẽ. Sed tibi ↄſerua charus vt eſſe
queas.De his duabo obligationibo.ſ.amãdi et
timẽdi ait Hierony.vbi S. Pꝛebeat᷑ parẽtibo a⸗
moꝛ.mixtaq; foꝛmido. H
Ertio tenent᷑ eis obedire. Uñ ad Ephe.
tvvi. diẽ apls. Filij obedite parẽtibo vꝛis ĩ
djño:ð̊ em̃ iuſtũ eſt. Unð hẽ in ꝓuerbijs
phoꝝ. Socrates dicebat: filio modeſto nunq;
videt᷑ gᷓue qð pꝛ? iubet.⁊ ad Colł.iij.ðꝛ Filij obe⸗
dite parẽtibo vꝛis ꝑ oĩa.ſ. honeſta: ſᷣm Allexã.de
ales ĩ. iij. pte ſũme ſuꝑ b̊ pᷣcepto.Quarto tenent᷑
illos honoꝛare ⁊ reuereri. Uñn Areſto.ix.Ethico.
ait. Filij debẽt parẽtibo honoꝛẽ. Solon qʒ phi⸗
loſophꝰ in ſuis legibo dixit.Deũ honoꝛa: paren
tes reuerere. Nõ tñ quẽlibʒ honoꝛẽ tenẽt᷑ filij ex
hibere parẽtibo ſʒ ſᷣm illoꝝ ſtatũ:⁊ cõditionem
Sed heu qꝛ q̃ſi nlłs bonoꝛ ac nulla reuerentia
bodiernis tꝑibo hẽ parẽtibo.O ingte fuũi:an ne⸗
ſcis ꝙ honoꝛ parẽtis eſt tuꝰ.Eccłi.iij. Ideo Am

bꝛo. ſuꝑ Matth. xv. c.inqͥt. Pꝛimꝰ gradꝰ pieta,⸗

tis eſt:vt q̊s auctoꝛes tibi deꝰ voluit honoꝛes
obſequijs:abſtineas ↄtumelijs:nec vultu ledẽ
da eſt pietas parentũ. Quinto tenent᷑ filij nõ cõ
triſtare vnq; parẽtes factis vlł dictis:aut ſignis

vel quocũq; alio mõ:ſʒ debẽt eos ſemꝑ ↄſolari

in oibo tribulatiõibo:ſᷣm poſſibilitaẽ ſuã: vnde
Eccłi.iij.ðꝛ Fili ſuſcipe ſenectã pꝛis tui:⁊ nõ con
triſtes eũ in vita ipᷣius:⁊ ſi defecerit ſenſu venis
dato:⁊ ne ſpernes eũ in virtute tua.q verba ſũt
multũ põderãda. Pꝛimo em̃ diat ſuſcipe:id eſt
amoꝛoſo affectu:⁊ Gualo⸗ o oſcło: ⁊ amplexu
ↄſolare. Scðo diẽ ſenectã:multũ ſiquidẽ alijs
ſed młto magis ſibi tedioſam ⁊ laboꝛioſaʒ.Et
iõ Lhobias.v.c.ſui libꝛi:vocat filiũ ſuũ baculũ
ſenectutis ſue:qꝛ in ſeuectute filiꝰdebet eſſe ba/

—

culus patris ſui.O qᷓ; dulce vocabulũ pat᷑ aut

mater: o qᷓ; gratũ verbũ fuliꝰ aut filia.hinc Hie⸗
rony. vbi.S. Mater ⁊filia noĩa pietatis:o fficio
rum vocabula. vincla nature:vñ ðꝛ in.l.libero⸗
rum. ff. de verb. ſig. ꝙ nullũ nomen dulcideſt qᷓ;
nomẽ filij. LZercio ſubdit̃ in pᷣdicta auctoꝛitate
patris tui:nõ extranei:nõ inimici:ſed illiꝰ qui te

genuit:nutritoꝛis tui:⁊ coꝛdiał dilectoꝛis tui:

—

liberi vr̃i qͥd faciãt:vicẽ ſiłem reddituri.Quar⸗

to ſubinfert.Et nõ ↄtriſtes eũ invita ipᷣiꝰ:nõ in
quã ↄtriſtes facj:nõ ſignis nõ modis:nõ verb

vñ Hiero. vbi.S. Nemo aſꝑis vᷣbis pꝛis ledaut

affectũ. ſonet qcqͥq lingue dixerint filioꝝ: qð pa
rẽtes delectat audire.Quinto ſubdit:⁊ ſi defece

rit ſenſuveniã dato.i.ſi nõ recte fecerit aliquavł

dixerit ridicula: ſiue puerilia ⁊ ſtulta:nõ irride⸗
as eũ nõ dicas iiuria.vñ Hiero. vbi. S. Habet
quãdã ſenectꝰ ifantiã:q̃ſi dicat.recole puerilia

itantie tue:⁊ recole ĩ eis patiẽtiã erga te:qn em

tu flebas turbabas domũ inqetabas doꝛmiẽ

tes: ⁊ alia faciebas qͥbo infantilis etas ſolet eſſe
moleſta. Ipi tibi alludebãt blãdiebaniq;: vra
plãctu reuocarẽt ⁊ miſerias tuas patient tole⸗

rabãt.oli g̊ irridere pꝛem muũ ſic cham:q ma
ledictꝰfuit a Noe patre ſuo:qꝛ doꝛmieteʒ eũ di
ſcooꝑtũ irriſit Geneſis.ix. Sexto concludit᷑.ẽt
ne ſpernas euzʒ in vᷣtute tua. Multas nãq; na/
turales vᷣtutes babet iuuẽtꝰq̃ inexperta malis

paunpes ſenes talibo carẽtes deſpicit ⁊ temnit.

Nolliigit᷑ o fili iuuenis ſꝑnere patrẽ tuu ſenẽ:tu

ſanus ifirmũ:tu foꝛtis illũ debilẽ.tu iocũdus
illũ triſtẽ:tu ſenſibo vigẽs illũ cccũ:fetidũ ⁊ den
tibo puatũ. Jõ ðꝛ Ecci.viij. Ne ſpernas hoicʒ iĩ
ſenectute ſua:eteni ex nobᷣ ſeneſcunt.? Pꝛouer.
xvj. dicit. Coꝛona dignitatis ſenectus.
Ltimo ꝓ nunc dico ꝙ tenent᷑ filij ſubue
v nmire ⁊5ſᷣuire parẽtib in oibo neceſſarijs

ſm poſſibilitatẽ ſuã.vnð ſcriptũ ẽ Ecci.

iij. c Qui timet deũ honoꝛabit ꝑẽtes ⁊ q̃ſi dñis

ßuiet his qͥ ſe genuerũt ĩ oꝑe ⁊ ßmõe:⁊ in oi pa/
tiẽtia. In qᷣbo vbis cõſideramꝰtria ſᷣuitia.ſ.pꝛi
mo opꝑpis duz diat. in ope. vñ Hiero.vbi.ð.ait.
Exjrſolue fili qð debes ⁊ officia debita q̃licunq;

exbibe famulatu:qꝛ ꝑentiby nõ pᷣt reddi qð de

bet᷑. Pꝛimo itaq; i mane cũ de lecco ſurgit pat:
ↄſidera o fili ſi aliqͥd neceſſariũ ſit ei vt caleface

re pãnoſ in hyeme.ſi eſt ſenex:⁊ idẽ dico de mfe

Siẽ inualidꝰpꝛ vłita ſenex vt nõ poſſit ſe idue

re:adiuua illũ:ſuſtẽta illũ ſi opꝰeſt:adiũge te la

teri eiꝰ? itrantẽ eccłiaʒ comitare.pſertiʒ in feſtis H
ſi aliqñ pat᷑ reuertit᷑ domũ balneatꝰlutoſis pe⸗
dibo ſiue doloꝛe aliqͥ coꝛreptꝰ ſiue ſudoꝛibo ma

—

defactꝰ vel frigoꝛe aſtricꝰ iter filioꝝ manꝰexciꝗ75
piat᷑ ⁊ ſe qͥ q; exiſtimet felicioꝛẽ alijs qͥ pᷣcurrit.
2 plura circa parẽtes facit. Scos modꝰſᷣuiẽdi
eſt oꝛis.ſ.cũ dilectione ⁊ dulcedine ⁊ reuerenna
cũ eis loqͥ ⁊ rñdere ſicut pᷣui faciunt cum dnis
ſuis ⁊ dicere cuʒ Paulo Act᷑.ix.Dñne qͥd meyvis
facere. Terti? modus ſubdit cũ ðꝛ in omni pa⸗
tiẽtia. ſ. coꝛdis hoc eſt dicere ꝙ in ſᷣuitijs młtis

parẽtiby exhibit.nõ frangant᷑ filij eoꝝ repheſio
nib ipꝛoperijs ⁊ couicijs. Non dedignent᷑ nõ
male rñdeãt aut dure. Imo turbatos palene
r.

vñ Hiero.de honoꝛe ꝑẽtũ ait. Youeat᷑ paréttu
ſenectꝰ: ⁊ factis eoꝛũ vidſſitudo reddat᷑:vid eãt

cõtra ſe humili patiẽtia pacificare debẽt ⁊ dul/
cibus verbis. 3S ic em facere ſui dñis ſuis ſo⸗
lent.nam Pꝛouer.xv.ſcriptũ eſt. Patiẽtia lenit
pnceps.Si ergo turbat? eſt pater vł mater ſua
uitateverboꝝ placet. Nã vt ðꝛ Pꝛouer.xv. Re
ſpõſio mollis fragit irã:⁊ ligua eucharis in bo
no hoie abũdabit.O filij ᷣuite parẽtib veſtris
⁊ ſcitote:ꝙ ſi ꝑ mille nos eis fſᷣuieritis nõ pote
ritis eis debite ſatiffacere. Ipi em̃ vos nutnue
rũt de ꝓpꝛia carne ⁊ de ꝓpꝛia ſi ubſtatia. Audite
Ambꝛoſiũ ſuꝑ Luc.xviij.dicentẽ. Si paueris
matrẽ nõ redidiſti cuciatꝰqͥs ꝓ te paſſa eſt.nõ
obſequia qᷣbo te geſtauit.nõ alimẽra que tibi tri
buit vero pietat affectu imulgẽs labijs vbera.
nõ famẽ quã ipᷣa ꝓ te tolerauit ne quid qð tibi
noxiũ eẽt comederet.ne qͥd qð lacti nocere hau/

riret.cibi illa ieiunauit tibi comedit tibi illa ci⸗

bum quẽvoluit nõ accepit.tibi quẽ noluit cibũ
ſumpſit.cibi vigilauit tibi fleuit ⁊ tu illaʒ egere
patieris.Illi debes qð habes cui debes qð es
hec ille. OQ maxima puerſitas filioꝝ q parentes
ſuos nõ nutriũt eis nõ ꝓuidẽt de neceſſarijs. p

fecto tales grauiter puniri debẽt. vñ diẽ Lacta⸗

tius.j.diuinarũ inſtitutio.aduerſus gẽtes. Ju

ſtiſſime qͥdẽ pari vindicta parẽtũ ac deoꝝ vlo⸗

latio expiãda eſt. Tenemi ergo o filij alere parẽ
tes vr̃os. Ocylptũ eſt em.ff. de liberis agnoſcẽ/

dis.l.ſi qs.S.ſi impubes.Si impubes filiꝰſit

emãcipatus patrẽ inopẽ alere cogit᷑. Iniquiſſi
mü eſt em patrẽ egere cuius filius ſit ĩ faculta⸗

b. 2. E. de alen. liber. ac paren.l. parentũ dicit᷑.
Parẽtũ necitatibo libos ſuccurrere iuſtũ ẽ. x

D qn declaratiõez notãdũ eſt ꝙ pecu⸗

à liuʒzʒ ðʒ quaſi puſilla pecunia ſiue patri⸗

moniũ puſillũ.vt dicit᷑ in. l. poſiti. la..

5H. peculiũ. ff. de pecul. Item eſt ſciendũ ꝙ pecu⸗

liũ fuũij põt eſſe qᷓdrupſex.quoddã dicit᷑ caſtreſe

cũ occaſione militie aliquid in militia acqſiuit
gquoddaʒ quaſi caſtrenſe quãdo ex aliqͥ officio
publico acquiſiuit vt aduocatꝰmedicus nota
rius ⁊ hmõi.Simiłrꝙ euenit deric ex officio
ſuo ⁊ in his pater nihil iuris bʒ:ĩmo ipſe fuius
yt paterfamilias in eo cẽſetur.ff. ad mace.:.j.S.

fi.?. l.ij.?. C. de inoffi.teſta.l.fi.Quoddã peculi⸗

uunm dicit pfecticiũ: quãdo ex rebo patris vlł ea
occaſiõe aduenit:⁊ in eo nihil iuris habet fili .

ſʒ eſt patris.inſtidq.ꝑ quas ꝑſonas no.acqj.S.j.

Quoddꝗ eſt aduenticiũ quãdo ex aliqua here⸗
ditate aduenit filio vł alio titulo a matrevł ab
glia pſona extranea:vł alijs oꝑatiõibꝰ ⁊ laboꝛi
bus filij:⁊ in hoc ſᷣnat ꝓpꝛietas filio ⁊ pater hz
vſuʒfructũ dicto.S.ſ: Ita tamẽ q; viuẽte patre
filius nõ pᷣt illð alienare:nec de eo teſtari.c. licet
extra de ſepul. li.vj. In oĩbus his peculijs:etiiã
in quibo nihil iuris habet pater filius etiãs emã

patus tenet᷑ ſub pena moꝛtalis pcti alere ĩdi⸗

getes parẽtes. vñ.ixxxvj.di.c ceteꝝ. ait Ambꝛo.
eterũ dei traditio eſt:vt b us paſcas parẽtes:

X

nam ſi iuxta diuinũ oꝛaculũ cõtumelia paren⸗
tum moꝛte luit᷑:quqto magis fames:que mul/
to graulioꝛ eſt. hec ille. Eſt etiã ſcẽdũ ꝙ quadru
plices reperiunt᷑ filij. Quidã ſunt naturales 2 le
gitimi:de honeſto matrimonio ꝓcreati:extra.qͥᷣ
filij ſint legi.c.cũ inter Johãnem. Si tamen in
facie eccleſie ↄtraxerũt:credentes ſe legitime co⸗

—

pulatos: vel etiaʒ ſi tm̃ alter eoꝝ credebat: licet

ſit aliqð impedimẽtũ matrimonij inter eos:ni⸗

hilominꝰfiliꝰ ꝓ legitimo reputat᷑:⁊ ſuccedit vtni
3.Cex tenoꝛe.extra qui fi.ſint legiti. Secꝰ ſi dã⸗
eſtine ↄtraxerũt.extra de clã.deſpon.c. cũ inhi⸗
bitio. Ad hoc aũt ꝓdeſt filios eſſe legitimos qꝛ
ſuccedũt parentibo.vt in auten. qul. mo na⸗ ein
le.S.qm.lij ſunt adoptiui 7 legitimi.Adopta/
ri aut poteſt:tã maſculus qᷓ; femia dũmodo ſit
em mino: tꝑe patre adoptate:ꝙ eius filius na/
turalis eſſe poſſet.ff. de adop.l.adoptio. Et fülij
adoptiui ſicut filij naturales ⁊ legitimi habent
⁊ etiã ab inteſtato adoptãti ſuccedũt.E.ð adop.
l.penul.⁊.ff. eo.l.ſi pater.⁊ inſti.de here. q̃ ab in⸗
teſta. defe. S. itẽ adoptiuos. Alij ſũt filij natura⸗
les tm̃.ſ.ↄcubine qͥ de ſoluto ⁊ ſoluta q̃ eiꝰ vxoꝛ
eſſe poſſit naſcunt᷑.qui filij legitimani poſn uncꝑ
ſequẽs matrimoniũ inter eos:⁊ ꝑ ſpecialẽ licen

niã pape:extra qui filij ſint legiti.c.ꝑ venerabilẽ
¶Lel ſi pater offerat filiũ curie imꝑatoꝛis: fiatq;

cunialis: vt in auten. q. mo. na. effi. le. . ſi qs igit
col. vij. Aut ſi pater moꝛiẽs noĩet eũ in teſtamẽ⸗
to filiũ ſuũ beredẽ legitimũ:⁊ ipᷣe offerat poſtea

pꝛincpi teſtamentũ: fit legitimꝰ.vt in.d.auten.

§.ſi vᷣo is qui.vel ſi pꝛ nõ habet aſcẽdentes:tũc
Paler inſtituere naturales filios inſoliquʒ ſibi
eredes.C.de natu.liber.auten.licet.Debentta/
men naturales filij paſci arbitrio boni viri:etiã
ſi alij filij legitimi exiſtãt ⁊ ſuccedãt pꝛi:dicta au

ten. licet. Quida vo ſũt filij ſpurij nati de adul⸗
terio vel inceſtu: aut aliter ſ̃m leges dãnato co⸗

ſcu:qui ab omni beneficio exdudunt᷑ ſᷣm leges

imꝑiales:vt habet᷑ in dicta auten.licet.⁊ ĩ autẽ.

ex cõplexu. C. de inceſt. nup. Epoꝝ tñ intereſt fa⸗
cere vt vcerq; parẽtũ talibs filijs neceſſaria ſub⸗

miniſtrẽet: ſ̃m cõpetentiã facultatũ ſuaꝝ.extra ðᷣ

eo qui duxit in ma.quã poll.ꝑ adul.c.cũ habe⸗

ret. Quia qlibet hoꝝ filioꝝ tenet᷑ honoꝛare parẽ

tes: ⁊ ſi em̃ nõ ſint legitimi:tñ habuerf̃t eſſea pa⸗
rẽtib Et iðᷣo etiã naturales filij debẽt genitoꝛes

ſuos venerari.ff.de in ius vocando.l.parentes.
Quapꝛopter dico cuilibet veſtrũ illud qð dirxit
Pio phᷣs:vt habet᷑ in Cronica de nugis phoꝝ

xxxj. Talis fias parẽtibs tuis qles optares er
ga te fieri natoſtuos.Oð ſi feceritis ad vitã per

Uenietis eternã. Ad quã ⁊c.

Feria qᷣnta poſt ſecundã dñicam in quadra⸗
geſima de retributione bonoꝝ ⁊ maloꝝ filioꝛũ
Sermo vigeſimuſpꝛimus.

bet gniüc⸗
2 cta iliij
adlluded⸗
parigiẽ ben
loꝛe weere

rütfuijs cor
tiöenihlde⸗

feneeb. icura

ogaſonyr
ſa deus noß⸗
Rralſe
berbijs ſuis,
micidiaat⸗/
ctbiinibon

nris wellg⸗

Pitulioſequs
r Obedird
inquub dlen
ſuningt he
ſurn Tidu
ſünovento
damatrdian
ppläronrde

(Ru In

bus pThe
iicſuild.
dich eme
dat ſolon⸗
amliceque
Ndau
clarte⸗
mscſthaden
groniſpoe,
imna virns:
Aörincömn
mmarali ſern
nhuroonitv

oniſinenae
isſugtiton.
. Sſti

elgemse
aunonuf,
l
dunwon
Ps lus a,
uan fli
tugtningt
glind,
eher ei
ürflian,
lung'

mniolaänz ibi
Uun dehett⸗
nobonivirrai
Mirpidianar
mnande a0l/
es dinaip o⸗
Cuntfmnlss
liar ? ſolui.
lereſſ/
Nerſaru lub/
iſ an
unc aü babe⸗
honourteſt
ducfteſts
chat genn
Molgnmus.
dcdan
Nengopbop
Sachmur
ed

q ã in his qꝗᷓ

Ili recoꝛdare

qꝛ fecepiſti bona in vita tua. Luẽ
f xvj. Areſto.lib.viij.Echic. c.iij.in⸗

quit. Parẽtes diligunt filios vt

ſui ipᷣoꝝ aliqͥd exiſtetes.Et lib.ix.

eiuſdẽ oꝑis.c.vij.etiã dicit.Quili⸗
ber/ ꝓpꝛiũ opꝰ diligit mag qᷓ; diligat᷑ ab ope ſuo
2 etiã in lij magnor moꝛali. . lexvinj alit.Oẽs
ad illud qð ipᷣe feceꝛũt:quodãmõ beniuoli ſũt:
pat᷑ igit᷑ beniuolꝰeſt ad filiũ:eo ipᷣius erxiſtẽte fa
ccoꝛe:ꝓpter qð mag pꝛ filiũ amat:qᷓ; filius pa⸗

tre. Quia em̃ paretes de natura ſua pꝛia dede⸗
rũt filijs coꝛpꝰpꝛiũ:filij aũt parẽtibo in genera

tiõe nihil dederũt. Ideo filij nõ tãtũ diligũt pa⸗

rentes:ſicut ab eis amant᷑. Qui diligunt eos vt

oꝑa ſua:vt carnẽ ſuõ:⁊ vt mẽbꝛa ſua.hac de cau
ſa deus nõ pᷣcepit patrib ſicut neeße it homi

ni vt u ſeipᷣm. Que ↄſiderãs mõ:ĩ ꝓ
uis

uerbijs

c.vj.inquit.xFili ↄſerua pᷣcepta pꝛis

tui:q̃ſi dicat ꝓpter maximã dilectionẽ nõ pᷣcipi⸗
et libi niſi bonũ.Et ſubdit:⁊ ne dimittas legem
mfis tue:liga eã in coꝛde tuo iugit᷑. 2

Uetñ melligee ſũt de bonis pᷣceptis.
unt ͤ deum nulli eſt obe⸗
diendũ.ᷣxj.q.iij.c nõ em̃ ſemꝑ.cũ octo ca⸗
pitulis ſequẽtibi. Jðo dicit Hugo de ſcrõ victo

nmne.. Obedire debemꝰ parẽtibo in oibo except bis
in quibo dilectio patr offendit᷑.?⁊ Hierony. ad

funã inqt. Honoꝛa patrẽtuũ:ſite a vo pꝛe non

ſeparat. Tã diu ſato ſanguis copulã:qᷓ;diu ille
ſuũ nouerit ↄditoꝛẽ:alioqn tibi Dauid ꝓtinus
damat ⁊ dict. Audi filia ⁊ vide:⁊ obluiſcere po
pulũ tuũ ⁊ domũ patris tui:⁊ ↄcupiſcet rex de⸗

coꝛẽ tuũ.In bonis ergo obediendũ eſt parenti

bus:vñ Thobias pᷣdpiebat filio ſuo: vt habet᷑

iiij. c. ſui li.di. Honoꝛẽ habebis mr̃i tue:oĩbus

diebe vite tue. In cronica q̊ de nug phᷣoꝝ.c.iij.
dicif ꝙ ſolon:qui fuit vnus ex ſeptem ſapiẽtibo

ait. Parẽtes reuerere:⁊ merito.ſunt em̃ fidelio⸗
res amici:quos habet quis in hoc mundo. Jõ
dicebat Statius in li.theba. Pꝛolis amoꝛ cru
delia vicit pectoꝛa.Et ſcitote filij: ꝙ magna vir⸗
tus eſt habere pietatẽ parentibo iuxta illud Pa

tronij poete O maria rerũ:⁊ merito pietas tutiſ

ſima virtus:vt ergo vos ad hãc pietatẽ incitem

qe ðꝛ in cõmuni ꝓuerbio:ꝙ oꝛatio bꝛeuis pene

trat celũ:ſermonẽ bꝛeuẽ facemus de ſeptem re/
tributionibo:quas facit deus bonis filijs pꝛo
ſeruitijs:qᷓ impendũt parẽtibo:⁊ ſiłiter bꝛeuiſſi⸗
me oſtendemꝰſeptẽ terribiles punitiões: q̃s fa⸗
ciet filijs inobediẽtibo:⁊ malis.
De pᷣma retributiõe.ſ.viuificatiöls. A
St ergo ſciendũ quo ad pꝛimã partẽ
e nfe pᷣdicationis:q̃ dicit᷑ viuificatiõis.
QR£ q;uis moꝛs ſit patienter toleran⸗

da: vnde Areſto.in li.de regi.pnci.ait.

Sapiens debet gloꝛiari de moꝛte:⁊ non dolere

um ⁊ matrẽ tuaʒ:vt longo vi

et Ualerius.lib.vij.inquit.Cum ab athenlienſi/

bus iudicatum eſſet:vt Socrates hauſto vene
no periret:delatum ſibi moꝛtis poculũ:nõ ali⸗

ter:qᷓ; medicamẽtum ĩmoꝛtalitatis accepit:⁊ de
moꝛtis contemptu vſq; ad vite exitũ libero ani
mo diſputauit.Et plato in phedrone ait moꝛrẽ
philoſophantibus aꝓpetendaʒ: tamẽ vt inquit
Areſto.viij. Ethico.Omnes eam naturaliterfu
giunt. Et ideo ſi vis:o fili longeuam ducere vi⸗
tam:honoꝛa parentes. lam fenptu eſt. Exo. xx.
c. Honoꝛa patrẽ tuũ:⁊ matrẽ tuã: vt ſis longe⸗
uus ſuper terrã.⁊ deutero.v. Honoꝛa patrẽ cu
:ꝛvt le uas tẽpoꝛe: ⁊ bene
ſittibi.? Eccłi.iij.dicitur. Qui honoꝛat patrẽ ſu
um: vita viuet longioꝛi. At contra de his ꝗͥ ma⸗
le tracant parentes:dicitur Deutero.xxj.c.ꝙ ta
les debent lapidari ⁊ interfici:? Exo.xxj.ſcriptũ
eſt. Qui pereuſſerit patrẽ aut matrẽ moꝛte moꝛi
atur:⁊.xxxj.oeiuſdẽ li.Qui maledixerit patri vł
matri:moꝛte moꝛiat᷑ ſanguis eius in ipſo erit:⁊
Deutero.xxvij. Maledictuſ qui nõ honoꝛat pa
trem ſuũ ⁊ matrẽ ſuã:⁊ dicet omnis ꝓpls Amẽ.
Seouer quogerr dicꝛt Salomon. Qui male⸗
xerit patri vł matri:extinguet᷑ lucerna eius in

medijs tenebꝛis:⁊.xxviij.o.eiuſdẽ li.inquit.Qui
ſubtrahit aliquid a patre ſuo vel matre: ⁊ dicit

hoc non eſt peccatum:particeps homicide eſt:⁊

Eʒech.xxij.c.dicit᷑. Patrẽ? matrẽ ↄtumelijs affe
cerunt:pꝛopterea dedi eos in oppꝛo bꝛia in gen/
tibo: ⁊ vniuerſis populis in deriſum. Tales eti⸗

am iniquiſſimi filij debent a iudicibo ſecularibo
acriter puniri:vt pꝛecipiturin.l.pꝛima.ff.de ob⸗
ſe. a libe.pꝛeſtan. Malus ergo filius bꝛeuẽ ha⸗

bebit vitã: patet de Abſalone.ij. Reg. xviij. de qᷓ

7

ſupꝛadictũ eſt. Legitur etiã ꝙ in cathelonia no/⸗
ſtris tempoꝛibo in quadã ciuitate pꝛope Ualen
tiam. Quidã Johanes nomie annoꝝ.xviij.pa⸗
rentibo in obediẽs:latro eſfectus ſuſpenſus eſt:
⁊ poſtq; moꝛtuus fuit cũ adhuc eſſet in patibu
lo:paulatim emiſit barbã magnã qui ante peni
tus erat imberbis:mutauit faciẽ: capilli eiꝰ cre/⸗
ueft cani:barba alba fcã ẽ canidie vſq; ad effigi
em ſenis nonaginta annoꝝ.Currens aũt epᷣus
ciuitatis ſpirituſancto edoctus ait. Noſtis hũc
iuuenẽ fuiſſe rebellẽ patri ⁊ inobedientẽ.Scito
te ꝙ ſi fuiſſet obediens vixiſſet vſq; ad etatẽ no
naginta annoꝝ.Sed quia fuit rebellis:hoc ter
ribile iudiciũ de eo fecit deus vt verificet᷑ illud
pſalmi.Uliri ſanguinũ ⁊ doloſi:nõ dimidiabũt
dies ſuoos.
De ſecunda retribulione.ſ. multipli⸗
cationis. HZ
Ecũda retributio dicit᷑ multiplicatio
nis:de qua Eccłi.iij.dicitur. Sicucqͥ
cheſaurizat:ita qui honoꝛificat ma⸗
trẽ ſuam:quod poteſt intelligi:nõ trñm
de diuitijs tempoꝛalibus ſollicer denarijs ⁊ poſ
ſeſſionibo:quas deus dat filijs honoꝛificantibo

parẽtes ſuos:ſʒ etiã de bonis tꝑalibo: vt foꝛmo

ſitate:ſanitate:⁊ foꝛtitudine:inſuꝑ ⁊ de ſpũalibꝰ
vt ſciẽtia:rõne ſenſata:ac maturitate:⁊ virtutib⸗

At ỹᷓ eſt de filijs qͥ nõ bñ tractant paretes ſuos
Illis em̃ deꝰ dat maxim pauꝑtatẽ. Uñ ſcribi
Eccłi.xlj. Filioꝝ maloꝝ ꝑibit hereditas:⁊ cũ ſe⸗

mine eoꝝ bereditas oppꝛobꝛij. Et iteꝝ Eccli.vij

habet᷑. Generauit filiũ qui in ſũma egeſtate erit
Et ideo in autẽtico:vt cũ de appel. cognoſcit. S.
cauſas.coł.viij.aſſignant᷑ cauſe quibo fili amit

tcit hereditatẽ paternã q̃s etiã ponit glo.in.c.qͥn⸗

taualł.extra de iureiu.⁊ ſũt iſte. Si parẽtes ver⸗
berauit. Si inhoneſtã iniuriã eis ingeſſit. Si ĩ
fama eos leſit: Si cũ malis ↄuerſatus fuit.Si
maleficꝰeffict᷑.Si vite eoꝝ inſidiet᷑. Si cũ ↄcu⸗
bina patris:vł nouerca carnaliter peccauit.Si
delatoꝛ ⁊ accuſatoꝛ j eos fuerit.Siꝓ patre fide
iubere noluit.Si teſtamentũ facere illũ ꝓhibu
it. ſi ð voluntatẽ patris cũ arenarijs ↄuerſatus
fuit:niſi foꝛte pater eius ſit huiꝰↄditiõis.ſi filia
vitã luxurioſam duxit ꝓpter qð a mr̃imonio im
pediat᷑ ſi parẽtibo furioſis remediũ nõ adhibu
it.ſi parentẽ captiuũ.cito nõ liberauit pꝛo poſſe.

D bndicte deꝰ:qᷓ; pauci inueniunt᷑ filij qͥ digni

ſint hereditate paterna:hodierno nãq; tꝑe rariſ

ſimi inueniunt᷑ qui debitũ ſuũ erga parẽtes fa/
ciant:ſed dicet quis:ego facio reuerentiaʒ patri

meo:nõ ſuffict hoc o fili:niſi poſtea ũli ſubueni

as in neceſſitatibo ſuis.Ait em Hierony.ſuper

Matth̊. Honoꝛ in ſcptur:nõ tm̃ in ſalutatio⸗

nibo ⁊ officijs deferẽdis:q̃ntũ in elemoſynis ac
muneꝝ obligatiõe ſentit.

Tideo ſi caſus tingat ꝙ filiꝰ cũ vxoꝛe

e duoby filijs habeat etiã patrẽ ⁊ matrẽ
nec habeat panẽ vel cibũ aliũ ad ſuſten⸗

dandã vitã:niſi ꝓ quattuoꝛ ꝑſonis:tenet᷑ potiꝰ

ſuſtẽtare parẽtes:⁊ ꝑmittere moꝛi filios qᷓ; econ
tra:ᷣm Lheologos ⁊ do.pᷣcipue Hiero.⁊ Am/
bꝛo.⁊ ha bet᷑ in.iij.ſen.di.xxxix.⁊ hãc queſtioneʒ
mouet ſccũs Bonauẽ.ibidẽ ar.j.q.iiij.⁊ ita det᷑⸗
minat Cynꝰ.in.l.ij.C.de patribo.qͥ fi.diſ.,. D
Tde h ꝙ debeamſeruire parẽtib vſq;
e agd moꝛtẽ dedit no bis exemplũ dñs no/
ſter Jeſus xpᷣs:qͥ vt ſcribit᷑ Johis.xix.cõ
mẽdauit matrẽ ſuã Johanni.deinde dixit ma⸗
tri.Ecce fuiꝰtuus:ſq Johãnes:q̃ſi dicat:vᷣm Ni

colaũ de lyra ibi.Uſq; nüc fuic tibi ad obſequi

um:de cetero Jobanes erit loco mei.Deinde di
xit diſcipulo.Ecce mater tua.quaſi diceret.De⸗

puto te ad eius obſequiũ.Suꝑ q̃ verba Chꝛy⸗
ſoſtomꝰinqͥt. Docet nos xpᷣs vſq; ad moꝛt viti

mã reſpirationẽ honoꝛare parẽtes:⁊ eoꝝ diligẽ

tiam habere. Sed qͥd dicaꝭ de diabolicis filijs
bodierni tepoꝛis qͥ nõ ſolu nõ habẽt curã parẽ⸗
tum:imo ſũt eis ꝑuerſioꝛes:qᷓ; extranei ⁊ inimi
ci.eos nõ diligũt:imo odio habẽt:⁊ nõ poſſunt
cos niſi toꝛuis oculis aſpicere: nõ obediũt eis:

imo videntur ſtudioſe omnia j eoꝝ voluntatẽ

xxXI

factcre:nõ honoꝛãt:nõ faciũt reuerentiã Ülis:ſed
irridẽt:? paruipẽdũt:⁊ illos fatuos exiſtimãt ⁊
aſpellat dicẽtes:qꝙ plura ſciũt iuuenes qᷓ; ſenes
2⁊ ꝙ qui ſeneſcit ſtultꝰ efficit᷑.nõ ↄſolãt᷑ eos in tri
bulatiõibo:imo affliq afflicctionẽ augẽt ꝛↄtume
lioſa ↄ eos vᷣba ꝓferũt:nõ ſeruiunt illis:ſed ver
berãt eos:⁊ in neceſſitate moꝛi patiunt᷑:pfecto ſi
imꝑpiales leges ſ uarent᷑:młti pinis hereditati , /

bus pꝛiuarent᷑.ſʒ qͥd dicã ð illis qͥ parẽtibꝛ moꝛ

tẽ intẽptãt. Heu hoꝛribile facinꝰ.O ſceleratiſſi,
mũ flagitiũ.O diabolica crudelitas: qñ filius
veneno vł gladio vł alio mõ parẽtes interficit.
Afris nãq; tꝑibo in ciuitate barri.ſ. M.ccccxrxr.
inuẽtus fuit filiꝰ qͥ occiderat ꝓpꝛiã matrẽ.QO ſa⸗/
thanici filij crudelioꝛeſ tigribꝰ ⁊ leonib.õ enimnm·
reperit᷑ aliqᷓ belua tã fera qᷓ ſic male ſuos poſſit
tractare parẽtes:inſtigãte eos natura ad amoꝛe
paternũ.Et iõ talib filijs parẽtes necãtibo hotꝰ

ribilis eſt pena a legibo oꝛdinata Pꝛimo em̃ de

bẽt virgis cedi:deinde in ſacco coꝛij ↄſui vna cũ
cane:⁊ gallo gallinacio:ac vipera:⁊ ſimia: ⁊ ſic
in mare iactari:vel in ammẽ ꝓximũ: vt oĩm ele⸗

mẽtoꝝ vſu careat:⁊ celũ ſuꝑſtiti ⁊ terra moꝛtuo

auferat᷑.Et ſi mare vel fluuiꝰnõ ſit ꝓximꝰ: debʒ
beſtijs ad deuoꝛandũ dari.C.ad.l.pom.de pa⸗

ri.l.j.et.ff.eo.l.penul. Ideo aũt ponunt᷑ bec aia⸗

lia:qꝛ canis fugat ſimiã:⁊ ſimia gallũ:⁊ gallus

viꝑam. Uiꝑa aũt non inueniens refugiũ intrat
coꝛpus illius:⁊ ipᷣm toꝛquett.
De terdia retributiõe.ſ.filiatiöls. E

Ertia retributio quã deus facit filii
ponoꝛãtibo parẽtes: ð: filiatiõis. O t
t eemm̃ illis deus pulchꝛã familia filioꝛũ

pulchꝛitudinẽe: ⁊ moꝝ bhoneſtatẽ oꝛ⸗

natoꝝ. Dat illis filios obediẽtes ⁊ reuerẽtes:vñ
Ecckłi.iij.ſcriptũ eſt. Qui honoꝛat patrẽ ſuum io

cundabict᷑ in filijs ſuis.Et ps.cxxvij.dicit᷑ filio
obediẽti.Filij tui ſicut nouelle oliuaꝝ in arcũi⸗
tu mẽſe tue.At ᷓ inobedientibo deus dat felicez
familiã Nã tales aut nõ habent filios: vel ſubi

to moꝛiunt᷑:vel ſunt vicioſi aut monſtruoſi:vel
dementes aut incoꝛrigibiles:⁊ parentibo rebel-

les. Unde Sap.iuiij.dicitur. Ex iniquis omnes
qui naſcunt᷑ filij teſtes ſunt nequicie aduerſus
parẽtes.Et pſalmographꝰ canit.utãtes traſ⸗
ferant᷑ filij eius ⁊ mendicent ⁊ eijnaant᷑ de habi⸗

tationibo ſuis:vnde melius fuiſſet illis nõ ba⸗

buiſſe tales filios.Et ideo dicit Boetius in.iij.
de conſo.c.xiij.Euripidis ſentẽtiã ꝓbo:qui carẽ
tem liberis in foꝛtunio dixit eſſe felicẽ.Oici᷑ aũt
cõmuniter ꝙ qui habʒ vnũ fulium ſi bonus eſt
ſufficit ſibi.ſi autẽ eſt malus nimis babet:⁊ me
lius eſſet ꝙ illum non haberet. Pꝛopterea Se⸗
xtus pithagoꝛicꝰ ait.Excrucẽt te liberi male vi/

uentes:magis qᷓ; moꝛientes. Et hoc fit iuſto ded
iudicio:vt ſicut ipſi iniqui filij male tracaueft·

parentes:⁊ eos nunq; conſolati ſunt: ita et ipſi

a filijs ſuis tractentur. Unde legiturꝙ quidaz

=“

fame gontet

bir ndeeti

ciutzafadt
zoſauldona
uligeefun
Ireemmng
rtoii
iſime batdd
batleintficr.

rrgegi nliſ

fovtſuo auop

c Behepip

nolleraſſennre

ni. Culpidiut

galepolo fuart.
ſtabuloxtmon

Medietatehy ee

Mcumtadſta
Pereſnepie i
bitmamu..
Cwiſuns docn
ler Oeaſ⸗
eNtſtd
i Ciccbſa
nichacnspan
deqmnm
ar
0,,.
omd

„ Ca un
dllamon Eridd⸗

Citor tudiälan⸗

fiacalcarbz

Aiderefacns
ii,öanramäch
nna poen. Hoo⸗

dian⸗ Houdere
rmeamnatq,.

e qlbz dzb
lligntamabo
gütbonäfamat
bonontſiͤſch
nanhi ſuia⸗
g eog Rr)
lnefinci
cpameſt,
malsfilix
ooteaot⸗
vantprire.
ufimi nane
laudmnßt
naſpfiſcbiaite
ocai öm

Mäſlig
eg̈ ſqn
litcosina
ugr aune

rüllstier

muncbpfeoſ

4

iparie nn

ns: gifllus
ues inrafat.
Wumani Aſe,
toni. ſoc

Ale ſnos aſr D

wuadanoe
Sneciahdon,
1Prinochde
niaſuimaci
utſim:rſe
ni⸗ oinc/
umamormo

und de

lhon de
—
iglüͤg
Stugüin

Ws ſuatfliio
fllaniis dar
faumdüͤflioni⸗
1doncknion,
8rnucriroe
rpmiſuumi⸗
mmi dakflo⸗
luagincmi/
s ut feli,
llos: ubi
honfmoſerel
guis omms
Auerſns
ſiurnsni
ankn ti
ſe ls liki
mane
bogle
i
gibonus
labcnrne
nme,
ſbenmale,

eftriuſtoda. .

miles hñs patrẽ ſenẽ poſuit eũ in ſtabulo vt ibi
fame moꝛeret᷑ ⁊ frigoꝛe.⁊ ipᷣe epulabat᷑ ⁊ gaude

bat. Una die filiꝰipiꝰmilitj duoꝝ annoꝝ vł cir/

ca iuit ad ſtabulũ:ſenex aũt amplexãdo pueruʒ

⁊ oſculãdo narrauit ſibi negociũ.qð iudicio ði

intelligẽs puerulꝰiuit ad patrẽ diceſ. Pater mi
q̃re ꝑmitq moꝛi auũ meũ ĩ ſtabulo.da mihi ali

qd vt poꝛtẽ ei. Miles aũt rndit.tace alit᷑ te ſeue
riſſime vberabo. Puervo acaipiẽs gladiũ vole

brvat ſe int᷑ficere.Cui pz cõpatiẽs imꝑauit famuł
vt q̊ddã viliſſimũ cooꝑtoꝛiũ eqͥꝝ traderẽt pue⸗
rovt ſuo auo poꝛtaret.qð cernẽs puer ait ad pa
trẽ.Accipe pꝛ pannũ iſtũ ab hac parie.⁊ cuʒ pat
nollet aſſentire:puer cultellũ accepit ⁊ ſcidit pa/
nũ. (ui pꝛz dixit.Quid ag fili. Rndit qꝛ medie
tatẽvolo ſᷣuare:vt cũ⁊ tu ſenuerqñ poſuero tei

ſtabulo vt moꝛiar fame ⁊ frigoꝛẽ mittã tibi hãc

maedietatẽ hꝰ cooptoꝛij. Qð audiẽs pꝛ cõpũctꝰ
cucurrit ad ſtabulũ:⁊ genuflectẽſ coꝛã illo pau

pere ſene pꝛe ſuo veniã poſtulauit:⁊ eũ deincepſ

bf tracauit. O maledicti filij: audite qͥd dicat
Cato ĩ ſuis docum̃q. Pate luã tu ipe
ler.Qð em̃ qᷣſq; iur ĩ aliũ ſtatuerit:ipᷣe eodẽ iu

Patere legẽ quã tu ipᷣe tu

re vti dʒ. ff.qð qͥſq; iun ꝑ totũ.⁊.c.cũ oẽs.extra ð

2ſti. Et ideo ſcitote ꝙ filij vii ſic vob faciẽt ſicut
nũc facicis parentibo veſtris.
Deõᷓirta retributiõe.ſ.famatiõis.

5F
Uarta retributio quã hñt boni filij a
Soi: eẽ bona fama:ð q̃ Ouidiꝰin.v.
q Siriſtib ait.Deniq; nõ ꝑuas aio dat
Alia vires. Et fecũda fac pectoꝛa lau⸗

diſ amoꝛ. E . libꝛo ð pũcto idẽ inqᷣt.Excitat au
ditoꝛ ſtudiũ laudataq; vᷣtꝰ Creſcit:⁊ imẽſũ glo
ria calcar hʒ.⁊ Uirgilł.x. Eneidos ait. Sʒ famaʒ

„

extẽdere factis hoc opꝰ h̊ laboꝛ ẽ.Ouidiꝰ q̊ʒ in

iiij.ð arte amãdi ait. Quid petit᷑ ſaci:niſi ti fa/

ma poe. Hocvotũ nr̃i ſũma laboꝝ hʒ.Et dau

dianꝰ. Baudet em̃ vᷣcteſtes ſibi iſgere muſas.
CLCarmẽ amat qſqᷣs carmie dig gerit. Ex q̊ ↄdu⸗

dit᷑:ꝙ qᷣlibʒ dʒ hꝛe curã ð bono noie:vt ðꝛ Eccł.

xlj.qꝛ fama bõa ĩpiguat oſſa. Pꝛouer.xv. Hãc

aũt bonã famã hnt filij qͥ bñ parẽtes tractant ⁊

honoꝛãt.ã ſeptũ eſt Eccłi.iij.Glia hoĩs ex ho

noꝛe pꝛis ſui.⁊ Pꝛouer.xvij.ðꝛ.Gła filioꝝ parẽ
tes eoꝝ.At õ parẽtes ſuos male tractãtes ſt᷑ peſ
ſime fame.Et iõ Pꝛouer.xxv.ðꝛ.Filiꝰſapiẽs leti
ficat patrẽ:⁊ ſtultꝰhõ deſpicit matrẽ ſua. Ecce g̊
ꝙ malꝰfiliꝰreputat᷑ ſtultꝰ ⁊ ifamis. Vñnñ damat
Eccs.iij.c.ſui li.O qᷓ; male famẽ ẽ:qᷣ relinqͥt pa
trẽ. Pꝛofecto tales filios deꝰfaciet oibo ĩfames:
⁊ ondet cũcc q̃ntũ ſibi diſplicuit ꝙ nõ honoꝛa⸗
uerit parẽtes.Legit᷑ em̃ ꝙ Bononie fuit qͥdã qͥ
infirmã matrẽ vilibo cibis nutriebat:ſibi aũt de
licata cibaria pᷣꝑabat.Quadã at die cũ legumi/
na mr̃i:ſibi aũt qᷓndã pinguẽ caponẽ pᷣꝑpani iuſ⸗
ſiſſet:cũ ad mẽſam cã pꝛãdẽedi iuſſet poſitꝰcapo
cocañ ipᷣm ſtati allatꝰ ẽ ⁊ vſus ẽin bufonẽ.ſal
tauitq; ⁊ fadei illiꝰſe iſeꝑabiłr appedit:ĩ olla aũt

(XXIII

vbi legumiĩia mr̃i ↄdiebãt᷑:iuẽta ẽ q̃dã ſapida ꝑ/⸗
dix ⁊ optia:q fuit miſterio angeloꝛũ poꝛtata vt
mf̃is patiẽtia ⁊ filij manifeſtaret᷑ iniq tas. Lan
dẽ ille iniquꝰfiliꝰ ꝓpt᷑ ſua ſcelera fuit ad caudaʒ
eqͥ ꝑ cuicatẽ tracꝰ ⁊ ð capitatꝰ.Dicebat qͥʒ dñs
Johes marchꝰð gſſis:qͥ fuerat capitaneꝰiuſti⸗
cie ĩ cuitate Mediolani ꝑ młtos annos.⁊ ʒelo
iuſticie q̃ſi inüerabiles maleficos fecerat occidi
ꝙ ð cetũ intfec ſuſpẽſ̃ ⁊ decapitatisab ipᷣo iue
nerat.xcix.imo q̃ſi oẽs male tractaſſe ꝑentes.Et
lõ credebat ꝙ ꝓpt᷑ h̊ ad talẽ veniſſent ſniaam.
De qͥnta retributiõe.ſ.bñdicticis. E
Uinta retributio quã fac ðs filijs bo
nis ðꝛ bñdictiõis: de q̃ Eccł. iij.c. ðꝛ.
q GSjãdictio pꝛiis⁊ mr̃is firmat domoſ
filioꝝ:⁊ ps.xx.ðꝛ pꝛi bñdicẽti filium.

Pꝛeueniſti eũ ĩ bñdictiõibd dulcedis:poſuiſtiĩ

capite eiꝰ coꝛonã ð lapide pᷣcioſo:⁊ ps.cxj.ſcptũ
eſt. Generatio iuſtoꝝ bñdicet᷑:vñ legit᷑ i legeda
aurelij doctoꝛ; Aug.q; pt᷑ mr̃is ſue oꝛones ⁊ la
chꝛymas fuit a demois manibo libatꝰ: vñ fuit
cuidã epᷣo diuitꝰreuelatũ.vt mr̃i ſue diceret.De
ſine młier ploꝛare:qꝛ mibi dñſ ᷣmr̃auit:ꝙ filiꝰ
tãtaꝝ lachꝛymaꝝ pire nõ põt.O filij ᷣuite parẽ
tibo vꝛis:vt vos bñdicãt:⁊ pſpari faciãt in oibꝰ
bonis:⁊ veiat ſuꝑ vos bñdictio: quã ðdit Jſa⸗
ac filio ſuo Jacob Beñ.xxvij.di.Det tibi deꝰ de
roꝛe celi bñdictionẽ:⁊ ð pinguedie t᷑re abũdan⸗
tiã frum̃ti vini ⁊ olei:⁊ ſᷣniãt tibi ꝓpłi.⁊ adoꝛent
te tribo. Eſto dñs fratꝝ tuoꝝ: ⁊ icuruẽt᷑ ante te
filij mr̃is tue.Qui maledixerit tibi:ſit ũle male⸗
dictꝰ:⁊ qͥ bñdixerit tibi:bñdictiõibo repleat᷑. At
3 ð io bediẽtibo filijs ſcptũ ẽ.Pꝛouer.xxx.Ockhm
eiꝰ:qͥ ſubſanat patrẽ:⁊ qͥ deſpicit ꝑtũ mr̃is:effo/
diãt eũ coꝛui ð toꝛrẽtibo:⁊ comedẽt eũ filij aqᷣle.
Et ꝙ v̊ ſit veꝝ:ꝙ maledictio pꝛis ⁊ mr̃is exau⸗
diat᷑ a ðo:ſuꝑ filios:habemꝰexẽplũ qð accidita

ccv.ãnis.citra:i ciuitate Comi:vbi q̃dã mulier

hñs filiũ:q nolebat ſibi obedire:genuflectẽs añ
imaginẽ xpi dixit. Pꝛecoꝛ deũ o fili: vt faciat ti⸗
bi venire ignẽ ſcti Antonij ſicẽ bono coꝛde eũ de
pᷣcoꝛ.O tribile iudiciũvix vᷣba finierat:ꝙ filius
eiꝰ rũdit.Surge mr̃ mea:qꝛ veit mihi qð roga⸗
ſti:q̃ ſurgens attonita iuenit filiũ hñtẽ ignẽ ſcti
Antonij:q ꝑ tres dies ↄtinuos eũ ardẽs intfeẽc
illũ.Et hec młier pᷣdicãte me ibi miſit mihi pꝛã⸗/
diũ.Legit᷑ q̊ʒ i vitᷣ patꝝ:ꝙ qͥ d albinꝰnoie:ba⸗
bebat filiũ malũ:cui dedit maledicionẽ:qͥ ſtati
poſt maledictionẽ pꝛis arreptꝰ a diabolo.Caue
ant ̊ pꝛes ⁊ mr̃es:ne ꝓni ſint ad maledicẽdum
filijs:filij aũt nõ ꝓuocẽt eos ad irã:ne eos male

dicãt. Scpᷣtũ eſt em Deute.xxvij.c. Maledicꝰqͥ

ignoꝛat patrẽ ſuũ.id eſt eũ nõ recognoſcit reue⸗
rendo:⁊ Eccł.iij.c.dicit᷑. Maledictus hõ qui ex/
aſperat matrẽ.De his etiã malediciõibo habe⸗
mus aliud exemplũ:qð narrat Augu.xxij.de ci
ui.ði.c viij.di.ꝙ q̃dã dña a ſuis filijs moleſta⸗
ta ac ꝓuocata:maledixit cos: moꝛbũ hoꝛribilẽ

ſciliq; paralyſim eis impᷣcando.⁊ illi decẽ eifuij

ſc ſeptẽ mares ⁊ tres femie ſtati ab illo hoꝛribi⸗/
li moꝛbo appheſi ſũt.qͥ miſeri pᷣ pfuſiõe notoꝛũ
relicta patria ꝑ. mũdũ vagabant᷑. Caſu itaq; ꝑ/
uenerũt duo illoꝝ.ſ.vnꝰmaſculꝰ⁊ vna femia ad
ciuitatẽ hipponẽſem vbi tũc ſccũs Aug.epᷣs erat
Duq; vna dierũ celebꝛaret miſſaʒ in honoꝛe ſcti
Stephani:vnꝰad altare acceſſit ex ill ſuplex et
cõpunctꝰ:⁊ ſtatim fuit liberatꝰ.Qð cernẽs eius
germana ⁊ ipa cõpuncta ⁊ ſu pplex poſt aliq̃t di
ęæs accedẽs ad altare merid martyr extitit libera
ta. Liò qñ ſine cã ⁊ rõne ſed ex ſtulticia pat᷑ et
mat᷑ maledicũt flios bonos deus nõ exaudiat
eos.ait em̃ Aug.ſuꝑ ps.cij. Qui iuſtꝰ eſt ⁊ iniu

ſte maledicit᷑ pᷣ miũ illi reddit.tñ filij ſümoꝑe de

bet timere maledictionẽ patris ⁊ matr. Nõ ſũt
em̃ adhuc.xxx.anni.qꝙ erat i ciuitate Mediola⸗
ni quidã iuuenis valde foꝛt ⁊ foꝛmoſus:ſed re
bellis matri ſue:qͥ ſemel repᷣhẽſus a mr̃e ⁊ male
dictus ab ea ꝓpf ſua ſcelera rñdit.Ego nõ mon
ſtro vob ficus:nec timeo maledictiões veſtras:
cui dixit mr̃. Uade maledicte fili:qᷣa fades eas

ſuꝑ furcas.O hoꝛribiliſſimũ dei iudicium:ecce

em ꝙpoſt aliq̊t dies ille miſer ꝓpter furca depᷣhẽ
ſus ad ſuſpẽdiũ ducit᷑. Nadit fama ꝑ cuitatem
ꝙꝓ mr eũ maledicẽs dixerat ei. Lu facies adhuc
ficus in furca:quõ nũcad me facis.Currit to
ta ciuitas ad videndũ:ſi maledictio matr com

pleret᷑:ego q̊ʒ tũc ſecłaris exiſtẽs acceſſi ad vidẽ⸗

dũ tã grãde ſpectaculum. Et ecce miſer uũle ſtati
poſtq; fuit ſuſpẽſꝰ ꝑ gulã voluit digitos manꝰ
⁊fecit ſicut ipꝛecata fuerat ſibi mater: qð ego ꝓ/⸗
pꝛijs oculis aſpexi.Quapꝛopter o diabolici fi⸗

lij timete ac cõtremiſcite iudiciũ patris et mr̃is

Scriptũ ẽ enĩ Ecci.iij. Maledicio mr̃is eradi
cat fundamẽta domꝰ filioꝝ. Et iõ vt ꝓpitius ſit

deus oĩbus tã parẽtibo qᷓ; filijs.parẽtibo dico:

qqꝛ ſepe guiſſime peccat pꝛes ⁊ matres:qͥ ꝓ qui⸗
buſlibet minimis defectibo maledicũt filios:et
maxime hoc faciunt matres quedã:que vident᷑

neſcire loqui niſi cũ maledictionib ⁊ blaſphe⸗

mijs filioꝝ. O feroces matres cur filios veſtroſ
quos poꝛtaſtis in vtero tot maledictiõibo iugu
latis.ſcitote q nõ paruum crimẽ incurritis.Ut
ergo parcat vob deusꝰ ſimiliter filijs veſtris qᷣ
vobis inobedientes fuerunt:conſulo vt hac die
q;ᷓ; pꝛimũ intraueritis domũ: anteq; comedere
incipiatis:vos omnes o filij et filie coꝛam pa⸗
trib veſtris ⁊ matribo veniã petatis genibo fle⸗
xis:poſtuletiſq; ab eis benedici.Uoſq; o paren
tes eos amplerxate duleiter:illos oſculantes: il⸗
i⸗ q; parcite:et benedictionem veſtram illis da⸗

De ſexta retributiõe.ſ.gratificatiõis. YV
Exta retributio quã habent filij boni
dicit᷑ gratificatiõis. Recipiũt em gra
S tiam ⁊ benedicionẽ diuinã.vnde ſcri
ptũ eſt.Eccłi.iij. Honoꝛa patrẽ tuum

vt venlat tibi a deo benedictio:⁊ benedictio illi⸗

us in nouiſſimo maneat.i.vſq; in finẽ ꝑſeueret.
Cum aũt deus benedicit:multa bona multipli

cat.vnde ait ꝓpheta. Benedixit eis:⁊ multiplica
ti ſunt nimis.⁊ Aug.ſuꝑ ps.lxvj.dicit.Cum be

nedicit nos deus: creſcimꝰ.i.in gratia ⁊ omni⸗

bus bonis. At cõtra de illis qui male tracant

parentes:dicit Seneca epła.lx. Jam nõ miroꝛ
ſi omnia nos a pueritia mala ſequunt᷑.inter ex
ecratiões em̃ parentũ excreuimus.Et Petrꝰ ra
uẽnas in quodã ſermone ait.Auellea ſole radi

um ⁊ nõ lucet:riuũ a fonte ⁊ areſot.ramũ ab ar

boꝛe ⁊ exſiccat᷑:membꝛũ a coꝛpoꝛe ⁊ putreſcit:ſe
para filiũ a deuotione paterna ⁊ iam nõ eſt fili/
us:ſed frater ⁊ collega eoꝛũ ð quibo dici᷑. os

ex patre diabolo eſtis.O perditi filij quomodo

tractabitis extraneos:ſi talia agitis in parẽtes.
ait em̃ Caſſiodoꝛus in quadã epła.Qui fallere
audebit parẽtes:qualis erit in ceteros.Sdatis
ergo ꝙ eſtis diuina gratia pꝛiuati:⁊ a deo male
dicti.Suppoꝛtate ergo parẽtes veſtros:ſᷣuãtes
illud Martialis li.vndiq; ſuſcepto.c.iij.qͥ dic̃.
Dilige ſi bonꝰeſt iuſta pietate parentẽ Si malꝰ
eſt toleres :filiꝰeſto bonꝰ.⁊ Cato.c.ij.inqͥt. Pa⸗
rẽtes patienter vinle.
De ſeptia retributiõe.ſ.głificatiõis.
Eptima ⁊ vltima retributio dicit᷑ glo
rificatiõis.Magnã em̃ gloꝛiã redpi⸗
s unt filij boni pter ſeruitia que faciũt
parentibo.Scriptũ eſt em̃.j.ad Thi.

iiij. Pietas.ſ.erga parẽtes:ad oia valet ꝓmiſſi⸗

onẽ habẽs vite q nüceſt ⁊ future.At ʒ Anen pu
niant᷑ filij rebelles ſuis parẽtibo pacʒ ꝑ illud qð
ſcptũ eſt Matth̊.xxv.ã ſi xpᷣs tã aſpere puni⸗
et eos qͥ oꝑa picta in extraneos nõ fecerũt:qͥd
faciet illis ꝑditis filijs qͥ erga parẽtes crudeles

fuerunt. Pꝛofecto aſperrima voce ꝓferet eos

ſententiã dicẽs. Ite maledicti in ignẽ e᷑nũ:q pa
ratꝰeſt diabolo ⁊ angelis eiꝰ. Uñ glo.ſuꝑ illud
Matth̊.xv.c.Qui maledixerit pꝛi vł mr̃i moꝛte

moꝛiat᷑.ait.moꝛte eterne danatiõis. Pꝛopterea
Ecchłiaſticus.c. iij.ſui li.dicit. Judicium patris
audite filij: ⁊ ſic facite vt ſalui ſitis:? Apłus ad

Ephe.vj.inqͥt. Honoꝛa patrẽtuũ ⁊ matrẽ tuaʒ
qð eſt pꝛimũ mandatũ in ꝓmiſſione:vt bene ſic
tibi.ſ.in pᷣſenti:⁊ ſis lõgeuꝰ ſuꝑ terrã.ſ.ſuꝑne pa/

trie.de qᷓ pſalmiſta dicit. po.xxvj. Credo videre

bona dni in tra viuentiũ.Ad quã ⁊c̃.

Feria. vj. poſt ſcðᷣam dñicam in q̃drageſima
ð ho micidio. Sermo vigeſſimuſſecũdꝰ. Z

d muſ ani
D nocCIAmna; as:
n nec effundamus ſanguinez. Beñ.
xxxv.⁊ in epiſtola occurrentis ferie.
Quintum decalogi pꝛeceptum di/
Alt.ſlõ occides.Exo.xx.de quo Au
guſti.j.de ciui/ dei inqᷣt.Cũ audimꝰ nõ occides:

noednnus
inlip lnl

E.

veti. G0

teliineiunte
D
ijditernſine
Tho iln
do aliqvart
autoꝛdineimg
gid den
pterbomine⸗
lacox. Vome
mainſticunoe⸗
Beñn (2,67
go mnoucke u⸗

cſtocnderraial

nullius Gian
ſchtimüpeep

cerehomini

trinſtwunoep⸗
Ellaan

8 popont
adlond
ſucer deradt
ij direrri In
bomiadijml
(endlEt
ulijcucftũi
fürei boꝛater
muniby boꝛaſen
ſiue phibckocali

(ſlalmitad

diügfrarnte

mala plualeris

disandipſaum
füannat ſagin

Ui, . Sand

Nr: Atganäno
urarſcin
Nihſadiſpoſino
verberaremun

ommnigcöpechen
mus ſongune

mloes dehomm
curanols. Scc

Dceſtanöls,

Poro pimna

Mhocpeepti

Pode
Aleri.
nz.. Mbe
W
feerſeßnne
Wnanntoee

hnecici
nepſeven,
donamnuln i
Banulihlan
Grungtongn
Amalemane
Janni mre
duntime
us Koee
RK
rſckrmühztr
e:onieri
rmnöͤckfi⸗
lu deck os
iflijgvonecn
as monmis,
Pla Ouifule
laens Saans
ro deomale
neſtwo:fuares
oCiijd die.
Ami Sima

ociinct d 4⸗

ns. 1
mbuno diak o.
n gornitan/
muna gue ſngòit

tam/a0 Th.
u win omiſt/
1R;
engliu

stiaſerepen ,

os nofecenin a
Mins nd
ſvar ofenc )009
lcnictnu g0a
Pirinii
immimoꝛce
ois Proemen
ndicumpas
tisn Bhinsd
vi mani m,
ſmenuan
tarilognede⸗
CNhNN
gill.

uſingtim
Ganic.
7Iamnſani
cn 4
cning Ber
unenabſin
retepfun 4

myo ℳ

Dl

nõ credamus boc dictuʒ effe de trrationalibus

aialib: volatilibuſq;:ac natantibo:ſed de homi
ne tm̃. Et ratio huiꝰ eſt ſᷣm Alexã.de ales in.iij.

ꝑte ſũme in tractatu de pᷣceptis:pᷣcepto.v.ar.j.in
reſpõſione ſcði argumẽti.⁊ ſancctuʒ Bonauen.i
lij.di.xxxvj.in queſtionibo circa litterã.⁊ beatuʒ
Tho.ij.ij.q.lxiiij.ar.j..Quia nullus peccat vten
do aliqua re ad id ad qð eſt oꝛdinata.in rerum
aũt oꝛdine imꝑfectioꝛa ſũt ꝓpter ꝑfectioꝛa:vt ait
Egidiꝰ.ij.de aia.Oia aũt aialia ſunt creata pꝛo⸗
pter hominẽ:vt etiã inqͥ Äreſt.ij. Phiſi.⁊.j. Po
litico ꝝ. Homo em̃ factus eſt dñs bꝛutoꝝ a pꝛi
ma inſtitutiõe:ſᷣm Alexan.vbi.S.⁊ expᷣſſe habet
Beñ.j.c.⁊ ps.viij.vnde dixit deꝰ Geñn.ix.Omne
qdð moue?᷑ ⁊ viuit erit vobis in eſcã.⁊ ideo licitũ

eſt occidere aĩalia irrationalia que ſunt ſua vel
nullius.Si autẽ ocadant᷑ aliena aialia fit ↄtra
ſeptimũ pᷣceptũ decalogi.nõ aũt licitũ eſt inter⸗
ficere hominẽ:qꝛ vnꝰhomo nõ eſt dñs alterius

ex inſtitutiõe pꝛimaria. 15
EęAd ſciendũ eſt ꝙ depe.di. j. Aemẽs pa/
8 pa ponit tres homicidij ſpẽs:in.c.homi
cigqdioꝝ dicẽs. Qui occidit:⁊ q odit fratrẽ
ſuũ:⁊ qͥ detrahit:homicida eſt.ſᷣm em mgr̃m in
iij. di. xxxvij. In h̊ pᷣcepto nõ occides phibet᷑ actꝰ

omicidij ſᷣm litterã:ſᷣm vo ſpiritũ volũtcas oc

cidendi.Et ꝓpterea vnꝰ euãgeliſta dicit xpᷣm ho⸗
ra.iij.crucifixũ:alt᷑ vo hoꝛa.vj.qꝛ iudei crucifixe
rũt eũ hoꝛa tercia ligua ⁊ volũtate.Milites vo
manibo hoꝛa ſexta.c.piculoſe.de peni.di.j. Item
ſ̃m Alexan.de ales.vbi.S.in h̊ pᷣcepto interpᷣta⸗

tiue ꝓhibet᷑ occiſio ſpũalis.ſ.aie.⁊ de hac Aug.

ſuꝑ pſalmiſts dicit.Noli putare nõ eſſe homici
diũ qñ fratri tuo mala ꝑſuades. Si fratri tuo

mala ꝑſuaſeris eũ occidis.⁊ vt ſcias quia oc⸗

dis audi pſalmiſtã dicentẽ.Filij hoĩm dẽtes co
rũ arma ⁊ ſagitte:⁊ lingua eoꝝ gladius acutꝰ.

habet᷑ etiã hoc de pe.di.j.c.noli putare.⁊.c.ille qͥ.

xxij.q.v.Sciendũ quoq; ſᷣm Nico.ð lyra.Exo.
xx.⁊ Aſteſanũ noſtrũ in ſumma ꝑte.j.lib.j.titu.
xxix.ar.j.q.j.q in hoc mãdato pꝛohibet᷑ implici

te ipſa diſpoſitio ad occiſionẽ: vt eſt vulnerare:

verberare:mutilare:⁊ ſimilia que nõ licẽt. Que

omnia cõpꝛehendunt᷑ in verbis ꝓpoſitis vbi di
citur. Nõ occidamus animã eius.nec effunda⸗/

mus ſanguinẽ. Suꝑ quibo verbis tres ↄſide

ratiões de homicidio faciemꝰ. Pꝛima dicet᷑ De
claratiõis. Scða Excuſatiõis.Tercia ⁊ vltima
Deteſtatiõis. S
DPars pꝛima in qua dedlarant᷑ pctã que fiũt
oↄtra hoc pceptũ.

Ro declaratiõe huiꝰꝑtis ſciendũ ſᷣm
Alexã.de ales vbi.S.⁊ ſccm̃ Bonauẽ.
p in. iij.di.xxxvij.in queſtiõibo circa litte
rã. ⁊ bea. Lho.ij.ij.q.lxiiij.ar.v.⁊ Aſte

ſanũ pte.j.li.j.ti.xxv.ar.ij.q.v.X nlłi licet inter/

ficere ſeipᷣm.tales aũt ꝑditi hoies ſeipos occidẽ
tes moꝛtalr peccãt facietes ↄ naturaʒ. Quelibet

em res ↄſeruat naturaliter eẽnci ſuã: vt inquis
Areſto.ij.de aĩia.vñ Tulliꝰ in.j.de offi.inquit.

Pꝛimo generi aiantiũ oi eſt a natura tributuʒ

vt ſe vitã coꝛpuſq; tueat᷑: declinetq; ca qᷓ nocitu/
ra vident᷑:⁊ oia qcũ q; neceſſaria ſũt adviuendũ

inqͥrat ⁊ paret vt paſtũ ⁊ latibula:ac alia gener⸗

eiuſdẽ.Cũ ̊ qͥlibet agẽs ↄ naturã peccet moꝛta⸗

liter: vt inqᷣt Alexã.vbi.S. ergo in niło caſu ſine

põ moꝛtali lʒ ſeipᷣm interficere:etiã ſi qͥs ſe oc/⸗

cldataliq̃ bona intẽtiõe vel reſpectu. Nõ em ſũt

faciẽda mala:vt eueniãt bona.ad Ro. iij.⁊ hãc
ſniam ꝓbat Aug.j.de clui.dei.⁊ habet᷑ expꝛeſſe.
xxiij.q.v.c.cu dixiſti.⁊.c.nõ eſt noſtrũ.⁊.c.nõ oc/⸗
cides.⁊. c.ſi nõ lʒ.⁊.c.placuit.Nõ etiã licet ſe mu

tilare. di. lv. c. ſi ꝗs abſciderit. vbi h̊ phibet᷑ tanq;
bomicidiũ. Tales & o ſeipᷣos ſeuientes crudeliſ

ſimi ſunt. Qui em̃ ſibi eſt nequã cui bonus erit.
Eccłi.xiiij.⁊.ff de bonis eoꝝ qui moꝛ.fi.ↄſi.l.fi.
§.ſi quis antẽ.Et ſi dicat᷑ ꝙ aliqui ſancti ſeipos
interfecerũt.reſpõdet Augu.j.de ciui.dei.⁊.xxiij

q.v.c.non occides.ꝙ boc ſpirituſancto inſpirã⸗
te fecerunt. O

Ecũdo dico: ꝙ nõ lʒ alicui pᷣuate ꝑſone

8 intficere maleſfactoꝛẽ:bſᷣm ho.vbi.S.ar.

iij. ⁊ ſccem̃ Bonauẽ.in.iij.di.xxxvij.⁊? Ale

ρπ

xan. de ales. vbi. S. ar.ij. Et b tenet Augꝰ.)j.de ci

ui. dei. 2. xxiij.q.viij.c.penł.vbi ſic dic. Qui ſine

aliq̃ publica admiſtratõe maleficũ:furẽ:ſacrile⸗
gũ:adulteꝝ:ꝑiurũ:⁊ quẽlibet crimioſũ interfi⸗
cit:aut mẽbꝛa eiꝰdebilitat veluti homicida iudi
cabit᷑. Et tãto acriꝰqᷓnto nõ ſibi a deo ↄceſſã po⸗
teſtatẽ abuſiue vſurpare nõ timuit.Et eãdẽ ſen/⸗
tentiã ponit idẽ Aug.li.ij.ↄ fauſtũ.
Ebgd B oꝛit᷑ q̃ſtio:an liceat marito interfi⸗
s cere vxoꝛẽ in adulterio depᷣhẽſam:.reſpõ
Aet Richar. in.iij. di. xxxvij. ar. ij. q.j.ꝙ ſi
vir ꝑ iudiciũ ſecłare ⁊ nõ eccłiaſticũ ꝓcuret occi⸗
di vxoꝛẽ adulterã:nõ libidine vindicte:ſʒ amo⸗
re iuſticie:vbi eſt lex poſita ab eo qͥ eã̊ ponere po
tuit de interficiẽdis adulteris nõ peccat.Si vo
extra iudiciũ ipᷣe eã occidit:peccat moꝛtalłr. liq; ĩ
aliq̊ ſᷣm legẽ bumanã h̊ ꝑmuttat᷑.vt no.xxiij.q.
ij.c.int᷑ hec.in glo.⁊ de h̊ habet᷑ textꝰ.in·l.graccꝰ.
C.ad legẽ iuliã.de adul.⁊.ff.eo.ti.l.marito.⁊.l.ſi
adulceriũ cũ inceſtu.S.iꝑatoꝛes.⁊.ff.ad.l.aqᷣ.l.qͥ

occidit.in pᷣn.Simiłr pꝛi licitũ eſt ſᷣm legẽ hbũa⸗
nã interficere quẽlibet depᷣhẽſum cũ fuia i acu

venereo. dũmodo h̊ reꝑiat in ſua vel generi do⸗
mo:⁊ ſimul filiã occidat.vł ꝑ eũ nõ ſtet qͥn occi/
dat.ff.ad legẽ iuliã.de adul.l.nihil.⁊.l.pii. Q
Ercio notãdũ eſt ſᷣm Alexã.de ales.ſuꝑ
t pð ſcepto circa finẽ. ꝙ homicidiũ illicite
⁊ iniq cõmitti᷑ tibo modis ſq; faciedo:
loquẽdo:⁊ obmittendo. Pꝛimo cõmittit᷑ faciẽ⸗
do:⁊ h̊ triplicit. Pꝛimo mõ volũtarie ⁊ ꝑ ſe oc/
cidendo:⁊ hoc eſt grauiſſimũ peccatuʒ.l.di. c.ſi
qͥs volũtarie.De qᷣbo ſceleratiſſimis hoib mut
ti reꝑiut᷑ bodiernis tꝑibo:qᷣ qlibʒ ex cᷓ eciõ euſ

Bermo

ſima ĩterficiũt hoies ad imaginẽ dei creatos:⁊
tãq; macellarij hoĩium effundũt ſanguinẽ eoꝝ
ſicut pecudũ.imo ſepe qñ nõ pñt eoꝝ bona co⸗
tra iuſticiã rapere eos occidũt.de qͥ bꝰ Ouidiꝰi

v. de triſtibo epla.ix.inquit. Cedit viribo equũ:

VUicaq; pugnaci iura ſbᷣ enſe iacẽt. Et epła.xij.
eiuſdẽ libꝛi etiã dic. Adde qð iiuſtũ rigido ius
ðꝛ enſe.Dant᷑ ⁊ i medio vulnera ſepe foꝛo. Si⸗
mitłxr ſepe inocẽs occidit᷑ a nocẽtibo:ſicut agnꝰa
lupis.de qͥ b verſificatoꝛ fabulaꝝ Eſopi fabu⸗
la.ij.inquit. Sic nocet innocuo nocuꝰ:cãmqʒ
nocẽdi Inuenit:hij regnant q̃libet vꝛbe lupi.
OQnñ aũt᷑ timẽt occidere gladio ꝓpter penas occi
dũt eũ veneno.De qͥ ſceleratiſſimo vicio ðꝛ in.l.

j.C. ð maleri.plłꝰẽ ⁊ atrocꝰ hoĩeʒ veneno extin⸗

guere:qᷓ; ferro necare. Rõ aũt huiꝰpᷣt aſſignari
ꝗqꝛ vulnera ferri pñt videri ⁊ mederi:nõ ſicãt ð
nocumẽto veneni.vñ Auicẽna optimꝰmedic
neſciuit puidere veneno ſibi dato ab Auerrois
cõmentatoꝛe. „π
Ecũdo cõmittit᷑ homicidiũ defendẽdo.
ſ pputa ſi qͥs vadit vt homicidiũ faciat:et
. qͥſpiã illi ſe ſciẽt aſſo ciet:ẽt ſi ñ ĩcitʒ imo
potiꝰdiſſuadeat:ſʒ tñ eũ comitat᷑ vt defendat ſi
opꝰfuerit.tal ſᷣm Hoſti.homicida ẽ:ſi ho mici⸗
diũ ꝑpetret᷑:⁊ ꝓmoueri nõ põt.Et h̊ notat᷑ in.c.
ſic dignũ:excra ð homicidio. Tercio cõmittit
homicidiuʒ adiutoꝛio:puta arma cõmodãdo
vl alia:ſine qͥ bo homicidiũ nõ poſſet ꝑpetrari:

ſiẽ ptʒz ĩ ſupᷣdcõ.c.ſic dignũ.vbi ðꝛ.Cõſtat illos

nõ eẽ imunes a reatu homicidij:qͥ licet nõ occi⸗
dãt tñ occiſoꝛibo opẽ ferũt.hec ibi.Et iõ qͥ vene⸗
na faciũt ea itẽtiõe vt hõ occidat᷑ ex caliveneno.
umas faciũt aut vẽdũt arma vt aliqͥs iiuſte
occidat᷑:nõ euadũt reatũ homicidij:ſi qͥs ꝑ illa

moꝛiat᷑.ſimiłr ſi nõ faciat venena ea ĩtentiõe:ſi

ad nihil alið valeãt niſi ad occidẽdũ:⁊ exide ſe
q̃tur homicidiũ ðᷣꝛ reꝰhomicidij:qꝛ qͥ cãʒ dãni
dat: dãnũ dediſſe videt᷑.c.ſi culpa.de iniurijs ⁊
da. da. 2.ff. ad legẽ ad.l.qͥ occidit.S.i hac.⁊.ff.vi
bono. rap.l.pᷣtoꝛ ait la.ij.S.hec autem. S
Ecuũdo cõmittit᷑ homicidiũ loqndo:⁊ h̊
ſ ectiã tripłr. Pꝛio pᷣcipiẽdo ꝑ illã regulã
. Qui ꝑ aliũ fac̃ ꝑ ſeipᷣm facere videt᷑.ff. ð
admi.tu.l.ita ãt.S.geſſiſſe.vᷣ.ꝙ ſi qͥs.⁊.ff.ð vi ⁊
vi armata.l.j.S.deieciſſe.⁊.ff.de reg.iu.l.ðijcit.
⁊.l.qð iuſſu alteriꝰ.⁊ i.c.qͥ fac̃ ꝑ aliũ.eo.xi.li.vj.
Et ſi pᷣcepittmmõ vᷣberari:⁊ tñ ide ſeq̃t᷑ moꝛs:
ðꝛ homicida. Nã extra de homi.c.fi.li.vj.dicit᷑.
Qui mãdãs aliquẽ vᷣberani:lʒ ꝓhibuerit muti
lari vł occidi:tñ ſi mutilet᷑ vel occidat᷑ tenet᷑ ho⸗
micidij:⁊ effici᷑ irregłaris:qꝛ poterat cogitare
illð ſeqͥ poſſe.Et ex h.c.pᷣt cõdudi:ꝙ oꝛdinãs ⁊
ↄſenties bellũ iiuſtũ fieri tenet᷑ de oibo malis et
ho micidijs qᷓ ibi füut licet nõ hũerit itẽtionẽ ad
illa. Et idẽ eſt ð ſiłibo. Scðo cõmittit᷑ homici⸗
diũ conſulendo puta cum aliquis alicui per⸗
ſuadet facere homicidium vel rogat talis ho⸗

micidij reus eſt:⁊ irregularitatẽ incurrit: necſo
lũ ille q directe ↄſulit:ſʒ etiã qͥ ſuaſit illð: vt pʒ ꝑ
Inno.in glo.ſuꝑ.cad audientiã.extra de homi
cidio.puta ſi qͥs ſuaſit alicui icũ machie vł ba⸗
liſte:vł q; vadat ad capiendũ caſtellum:qð ſine
hoĩm occiſiõe capi nõ põt.tũcem̃ ſi qs occidat
ibi:homicidij reus eſt ⁊ irreglłlan effiot᷑.de peni.
di. j.c.noli.Nec inteſt vtrũ ille cui ↄſiliũ dat ſta⸗
tim occidat vł interiecto tꝑe:niſi interim ↄꝛium
ſuaderet:vł pꝛimũ ↄſiliũ reuocaret vel madatũ
qñ pᷣcepit.vt inqͥt Inno.vbi.o̊. Hec aũt oia ſu⸗
pꝛadicta habent᷑ in.c.ſi qͥs viduã.l.di.vbi ðꝛ:q;
q̃drupłr cõmittit homicidiũ.ſ.facto: dicto:ↄſi⸗
lio ⁊ pcepto Et ad h̊ꝓpoſitũ eſt bonꝰtextꝰ.in.c.pe
riculoſe.de pe.di.j.Et hec oĩa ꝓbãt illa vᷣba apłi
ad Ro.j.Digni ſũt moꝛte nõ ſolũ qͥ faciũt ea ſʒ
etiã qͥ ↄ ſentiũt facietibo.Et facit ad pᷣ qdð habet᷑
extra de officio delegati. c.j.vbi glo.plene ð hoc.
Et vltra pctm̃ in omnibo pᷣdictis ⁊ ſequẽtibo te⸗
net᷑ quilibet agẽs:mandãs:ↄſulẽs:cooperans:
et inducẽs ad omne damnũ ⁊ intereſſe.Exo.xxj.
⁊ extra de iniurijs ⁊ dam.da.c.j.⁊.c.nullus.ð re
Ertio ad ꝓpoſitũ noſtrũ cõmitti homi⸗

t cdiũ ratiricando. Nã ratihabitio mãda

to comparat᷑.l.deiecit.ff.de re.iu.⁊.c.rati
habitionẽ.eo.ti.li.vj.vnde dicit᷑ in.c.cũ quis.de
ſen.excõ.lib.vj.ꝙ ratificans verberationẽ derici
ſuo noie facta incurrit excõicationẽ ac ſi mãdaſ⸗
ſet:ſecꝰſi nõ ſit facca ſuo noiĩe.lʒ em̃ tũc ratifican
do moꝛtalłr peccet cũ ↄſentiat:tñ nõ eſt excõicatꝰ
vt ptʒ ibidẽ.Et idẽ dicẽdũ eſt ð homicidio ⁊ ali/
is.Qõð em̃ meo noie nõ ẽ geſtũ:ratũ hꝛe nõ poſ⸗
ſuʒ.c.ratũ.ð re.iu.li.vj.⁊.ff.ð neg.geſt.lł.ſi pupil⸗
li.S.ſʒ ſi ego.⁊.ff.de pᷣcario.lł.ſi ſeruus. ¶I
Ercio pᷣncipałr cõmittit᷑ hõicidiũ omit⸗
t tẽdo.Et h̊ etiã tripłr. Pꝛimo nõ liberã⸗
do.ã ſi qͥs ex officio hʒ aliũ defendere:
et videat ipᷣm occidi:⁊ põt liberare abſq; ꝑiculo
ſuo:ſi nõ libᷣat occidit:ſᷣm Scotũ in.iiij.di.xv.
Et ponit ſiłitudinẽ de furto ⁊ rapina.qꝛ ſᷣm eũ:
qͥ põt libare hoĩem abſq; pꝑiculo ſuo vt nõ ſpo⸗
liet᷑:⁊ ex officio tenet᷑ ⁊ nõ facit ad inteſſe tenet᷑
Et bᷣ idẽ tenet be.Lho.⁊ Ray.in ſũma.vñ Am⸗

bꝛo.xxiij.q.iij.c.nõ inferẽda.dic̃.Qui nõ repellit

a ſocio iiuria ſi põt:tã eſt ĩ vicio q; ille qͥ fac. Et
de hᷣ eſt textꝰ exp ſſus ĩ caſu nfo.bomicigi .i. c.
ſicut dignũ.S.illi etiã.extra ð homicidio.⁊ in.c.
ſeq̃n.⁊.xxiij.q.v.c.reoſ.Et iſto mõ fuit homicida

pplatꝰ:qͥ vt ipᷣe tenar elt Johz r. hotuit liber

re xpᷣm a moꝛte ⁊ noluit.
CLõẽdo cõmittit᷑ homicidiũ igrãdo ⁊ nõſſol
lidtãdo:ſic medici igrãtes. Igrantia eĩ
culpe annũerat᷑ ⁊ nõ excuſat.l.iꝑitia. ff.de
reg.iur.⁊.S.imꝑitia.iſti.ad.l.aqᷣl.Siłiter pt᷑ ne
gligẽtiã ſolicitãdi młtos ꝑire ꝑmittũt medici.⁊
ideo dicit᷑ in.c.petitio.extra de homicidio.ꝙ q̃n⸗
do conſcientia repꝛehendit quem de homicidio

Debetemttd
Debittunmte
ſtutneglen
Ecoc
t Copauht
lanſod
noꝛicniſtoß⸗
nrq,pol ne
o ſoll pangd!
nrnſge
go.o: ⸗
mecien
morns qiſßert
Etpmoaryne
ſrklinnlofde
gifucebüifie
Fimeninsli
ſiig dcnoe
nrecniſuis en
mrapiſo'n
lus re nge
Ckbeneinccepiſſe
n ltro f dene⸗
fcore Einb
in crqulemide
harefunooſu der
ſijclba piens⸗
berepururi fun
cirdeluceeſ ab⸗
dchetaus verbis
lani dig un
Nhrrrocacheinie
lerartdüdop⸗
ſcgeſaluaſus
AVrecn
bores
litriöaeque
ausq: mala vo
ls depedinf
deſtanis Gir
ſonmugftt
heinquarag
Cimſtnan
mmchomiagiu
Nileneiji

Teſim
anſ
eluadue
bnitcſen
lebeeſirert
innmit
ninmoleco
tenn igohche
hlinſeg ſiat
Pihgecifſi

naurien
ſelien
mndehomn
tmachiertba⸗
tlumgſn
nlics oiget
cfialdehnt,
ioſliüdet
inccrin un
Na M miigi
Deri gſ
nildidihrg
ſ n i,
opm ner
birlluftup
lüg uia⸗
tadöͤcsdad
gogceidee.
1ſegnäinn
iswopenns:
mreſe t.
14 llt

init doi
whedinomäͤcs
fdeninoi
tin cci guis de

rbammonidd

vnixl nuͦt
cic uufican

inöckt acöica?

dormicdio dal⸗
rmubienohol,
1g gekllipuol,
ſauns. (
hoiadi on,
deuno noliberi
8alüdeinden:
rabſgz iaulo
in in der.
Hinncefmnch:
ſuo tno ho,
1 nicſetmne⸗
nſüma f n
Ouinudl
dy lifl⸗
olbomnuih i/
vmmaln tinc.
ifinidd
ammnlda⸗
ſornſ
Itnnuen
ligtänßn
Sliler gtſn
nnütnnckie⸗
nicloin

Foliũ

debet ſe tenere reũ homicidij. Quapꝛopt᷑ medici

debet recurrere ad ↄſciam ſuã:⁊ videre an ex im

ꝑicia ⁊ negligẽtia ſua aliqm moꝛi ꝑmſerit. ꝓ
Ercio cõmittit᷑ homicidiũ nõ ſubueniẽ⸗

c do pauꝑib fame moꝛientibus.c.paſce.
lrxxvj.di. vbi diẽ Ambꝛoſi. Paſce fame
moꝛientẽ.ſi nõ pauer occidiſti. Et io medici ſc⸗
ant:ꝙ potiꝰtenent᷑ curare infirmũ ſine mercede
nõ ſolũ pauꝑeʒ ſʒ etiã diuitẽ:qᷓ; ꝑmittere eũ mo/
ri:vt inqͥt Inno.extra de homicidio.c.tua nos.
Et glo.oꝛdi.in.c.j.lxxxiij.di.mouet bac queſtio⸗
nẽ.vtrũ medicꝰteneat᷑ curare diuitem in ꝑiculo
moꝛtis qñ ipᷣe renuit:⁊ nulla mercedẽ dare vult
Et pmo arguit ꝙ nõ.Inuito em̃ bñficiũ nõ cõ⸗
fert᷑.l.inuitco.ff.de regu.iu. Itẽ nemo de ſuo co⸗

git᷑ facere bñficia maxie diuiti.x.q.ij.c.pꝛecarie.
Itẽ medicus licite põt reciꝑe mercedẽ ſui laboꝛ⸗

xiiij.q.v.c.nõ ſane. Reſpõdet glo.ꝙ tenet᷑ eũ cu/

rare etiã ſuis expẽſis:⁊ ſi ↄualuerit poterit repe⸗

tere expẽſas:qꝛ vtiłr geſſit negociũ eiꝰ.l.pompo
nius.ſf.de neg.geſ. Itẽ ſi moꝛtuꝰ fuerit:qꝛ ſuffi⸗
cit bene incepiſſe:licʒ effectꝰ nõ ſit ſubſecutꝰ.l.ſʒ
an vltro.ff.de neg.gel.l.illicitas.S.ſicuti.ff.de of
ficio pꝛe.Et in h̊ caſu:iuito bñficiũ infert᷑.argu.

in.c.⁊ qui emẽdat.xlv.di. Sicut eſt licitũ extra⸗
bere furioſũ de domo ruinoſa etiã iuitũ.xxiij.q.
iiij.c.ipᷣa pietas.talis ꝗ̊ medicinas recuſans de/
bet reputari furioſus.argu.ff.de ↄdi.inſti.l.qui
dã.⁊ de ſucceſ.ab inteſ.c.iij.Et ideo medicus nõ
debet eius verbis attẽdere.Similr dicit gloſa.

lxxxiij.di.in.c.puidendũ.ꝙ ſi qͥs videat aliquẽ

debere occidi iniuſte:⁊ hoc certe ſciat:⁊ poſſit eũ

liberare dãdo pecunia:ꝙ ad hoc tenet᷑ ſi poteſt

facere:ſalua ſua neceſſittee.
Cire etiã debet dilectiſſimi:ꝙ ſi mulier

8 Suida q̃ſiuit aboꝛſum ꝑ medicinas vel

fauboꝛes nimios vl aliter:peccauit moꝛ⸗
taliter ipa ⁊ quecũq; pſona ei ad h̊ ↄſulẽs vł co

operãs.vt ptʒ ex pᷣdic:⁊ h̊ etiã ſi nõ ſequat᷑ effe
ctus:qꝛ mala volũtas ꝓ facto reputat᷑. Ut in.c.
oĩs.de pe.di.j.facit lex diuus.ff.ad.l.coꝛneliam.
de ſicarijs. Si vo ſeq̃t᷑ effectꝰ⁊ iq puerperiũ erat

foꝛmatũ:qð fit in maſcło.ſᷣm Aug.ſuꝑ Johã.
c.ij.in quadraginta diebo. In femia vo ĩ octua/
ginta:vt notat᷑.v.di.in.j.⁊ habet᷑ i.ij.ſen.di.xxxj.
tũc homicidiũ cõmittit᷑ ꝑ eꝗ ⁊ ꝑ cooperantẽ vel

c. moyſes.

Aẽ ſi mater vł nutrix vel alia ꝑſona ſuf
i focauit pueꝝn quẽ tenet iuxta ſe in lecco:

inaduertẽeter oppꝛimẽs eũ: moꝛtale pec/⸗
catũ videt᷑ ſi ꝓpter eiꝰculpã vel negiigentiã nota

buẽ bᷣ ꝓceſſit.extra de his qui filios occider̃t.c.
fi. Ideo monedi ſunt parẽtes ne filios tenellos
ſecũ in vno lecto collocẽt.ij.q.iij.c.conſuluiſti.in

textu ⁊ glo.ↄcoꝛdat dñs Anto.de but.in.d.C.fi.
vbl inqt.ꝙ ſi caſum pᷣceſſit culpa grauis: puta

qꝛ in medio filiũ poſuerũ tꝛimpo nit p enitetia ſe

ↄſulentẽ.ij.q.iij.e.ↄſuliſti.⁊.xxxij.q.ij.c. vo.⁊.

ptẽ annoꝝ.l. di. e ſi qua. Si vo pceſſit culpa le/
uis:vt qꝛ in eodem lecto:ſed tamẽ a lõge poſue
rũt põt imponi penitetia trium annoꝝ:vt ibi.ſi

vo nlla pᷣceſſit culpa de iure nõ ſunt puniẽdi:ſʒ

ad cautelã ꝗꝓpter ambiguũ põt imponi aliqᷓ pe/

nitẽtia arbitraria.hec ille. Icẽ ſcendũ ꝙ ſi qᷓ mu

lier ꝓcurauit aliqua venena ſterilitatis ant ali/
quis alicui mulieri aliqͥd fecerit: vel ad potadũ
degerit:vt nõ poſſit generare vel ↄcipere: autne

naſcat᷑ ſoboles peccauit moꝛtałr:⁊ homicidadi
cit᷑.c.ſi aliq

8 extra de homi.⁊ ibi dñs Antoni.ð

but. ⁊ de h eſt gloſa in.c.cõſuluiſti.ij.q.iij. Et pp
dicta ꝓbant᷑ ꝑ legẽ ſi quis aliqͥd. S.qͥ aboꝛtiõis

ff. ðͤ penis. . ff. ad.l.coꝛne.de ſic.l.ſi mulierẽ. õ
tamẽ ↄtrabit᷑ ex hoc irregularitas niſi fetꝰ erat

animatꝰ. d.c.ſi aliquis.¶· DHagnũ aũt eſt peccatũ

ꝓcurantiũ venena ſterilitatis:maxie ↄiugatis.

de quibo inqᷣt Aug.in li.de nuptijs:⁊ refert ma /

giſter in.iiij.di.xxxj.di.Qui venena ſterilitatꝭ p/

curat nõ cõiuges ſed foꝛnicatoꝛes ſunt.Et idez

ponit᷑ in.c.aliqñ.xxxij.q.ij.

Lem ſi qͥs dederit mala medicamenta
i turpis amoꝛis cauſa alicui: nõ vt occi⸗

deret:⁊ tñ moꝛit᷑:moꝛtale eſt:?⁊ punit᷑ ad

ſi occidiſſet: qꝛ dedit operaʒ rei illicite.Et b̊ no⸗
tat dñs Anto.de bu.in dicto.c.ſi alids.. C
Tem ſi quis occiderit aliquẽ a caſu pꝛe⸗
i ter intentionẽ:dãdo opera rei illicite: vt
in ludonoxio:puta faciẽs ad ſaxa ⁊ hu⸗
iuſmõi:vł etiã dando operã rei licite:ſed nõ ad/
hibendo debitã diligentiã:vt pꝛoijcendo tegu⸗
las de tecto:nõ clamando vel aliud ſignũ facẽ⸗

do nõ excuſatur a moꝛtali.extra de homicidio.

c.Johan.⁊.c.fi.Et ibi dñs Anto.de bu.⁊ idẽ te⸗

,72

net Alexã.de ales.i.iij.parte ſumme ſuꝑ boc pꝛe
cepto.⁊ facit.c.ſepe.⁊.c.clerico.l.di. Similiter ſi
mulier grauida dedit cauſam aboꝛſui:etiam p
ter intentio nẽ:vt qꝛ nimis coꝛeiʒauit:vel nimis

luxurie operã dedit:aut grauibo oneribo ſe ſub⸗

miſit:vel indiſcrete laboꝛauit:nõ videt᷑ a moꝛta
li peccato excuſari.extra de his qui filios occide

rũt.c.de infantibo Si etiã quis ex neceſſitate eui

tabili:vel etiã ineuitabili:ad quã deuenit ex ſua
culpa homicidiũ fecit:nõ excuſat᷑. Ut ſi adulter

cõpꝛehenſus a viro qui volebat ipᷣm interficere

vt euaderet moꝛtẽ ipſum virũ adultere interfi⸗
cit vterq; peccauit moꝛtaliter: ⁊ vtriq; iputatur
culpa homicidij. extra de teſti.c.ſicut.vbi gloſa

de ho micidio.c.ſicut dignũ.Itẽ ſi quis mutila/

uit:vel membꝛũ aliqð alicui inutile reddidit vł

vulnerauit:aut ex iniuria ꝑcuſſit: moꝛtale eſt.

xxiij.q.viij.c.penul.⁊ ſi qͥs occidit vel mutilauit

aliquẽ in loco ſacro:ſacrilegiũ cõmiſit:⁊ eccleſiã
vio lauit.xvij.q.iiij.c.ſicut.
AX ſi qͥſ ꝑviolẽtiã eti
e vb bitoꝛẽ eduxerit ð loco ſacro vl caꝑe fe
cit: moꝛtalr peccauitduoby caſibo exceptꝭ

videlʒ ſi ſit publiclatro: vł noccurnꝰ p oplatop

ã official malefactoꝛẽ

Bermo

agroꝝ ⁊ iſidiatoꝛ.c.ſicut.xvij.q.iiij.⁊.c.ĩter alia

de imuni.eccle. Itez ſi qͥs fecit fteri toꝛ neamẽeta

vłl haſtiludia aut alia hmõuvł iuit ad ea ĩ qui
bus eſt ꝑiculũ moꝛtis coꝛꝑalis vł ſpiritualis:

moꝛtalr peccauit pᷣm Richar.i.iiij.di.xxiiij.ar.

ij.q.iij.Et talis in toꝛneamẽtis moꝛlẽtes nõ de
bent i cimiterio ſepeliri:nec ſuꝑ eos eccłiaſticuʒ
officiu põt celebꝛari.extra de toꝛnea.c.j.Et hoc
ſufficiat ꝓ pꝛima parte noſtri ſermonis.

— —

PDPars ſcðᷣa que ðꝛ excuſatiõis:in q̃ declarat

in quibus caſibus poſſit cõmitti homicidiuʒ
ſinepuniceieoeonr. E
ckEtcundo in iſto ſᷣmone dico:ꝙ in tri⸗
ſbus caſib pncipalibo põt cõmitti ho
micldiũ ſine culpa:viq; ſi fiat iuſticia
IIiIiIiItercedẽéte: aut neceſſitate cogente:aut
caſu accideẽte. Pꝛimo ſciẽdũ ſᷣm Alexs.de ales
in.iij.ꝑte ſũme ſuꝑ hoc pcepto.ar.vlti.ꝙ iudex
publicꝰ põt occidere aliũ triplici iuſticia cõcur
rxẽte:vicʒ iuſta cã:iuſto oꝛdie:⁊ iuſto aio. Pꝛio
notandũ eſt ᷣm Alexã.vbi.S.ar.iij.? Lho.vbi
ſupꝛa.ar.ij.⁊? Aſte.parte.j.li.j.ti.vxxv.ar.ij.q.ij.q

iudex ſeclaris põt occidere ſine pctõ malefacto
rs in iudicio cõuictũ. Et de hoc ſcriptũ eſt Exo.
xxij.vbi inquit dñs pᷣncipib maxime Moyſi.
Maleficos nõ patierisviuere.? Dauid ĩ PsS.

dicebat. In matutino interficiebã oẽs pctoꝛes
terre. Et de hoc Hiero.ſuꝑ Eſaiã loqᷣtur:hanc
ſententiã cõfirmãs. Et habet᷑.xxiij.q.v.c.qͥ ma⸗
los.⁊?.c.iudex.⁊.c.homicidas.et in.c.miles.hoc
em̃ redũdat in cõmunẽ vtilitatẽ ſceleratos pu⸗
nire. Nã pena vniꝰeſt metꝰ mulcoꝝ.l.aut facta

F.ef de penis.⁊.l.quicũq;.C.de here.ideo.i.l.

ſi a reo.S.fi.ff.de fideiuſ.ſcriptũ ẽ. Penã ob ma
leficia ſolui magna rõ ſuadet.⁊ in.l.ſi operj.ff.
de penis.iteꝝ ðꝛ.Nõ remitti penã fadcile publi⸗
ce itereſt:ne ad maleficia quiſqᷓ; temere ꝓſiliat:
faclilitas em venie incentiuũ tribuit delinqᷓndi.
xxiij.q.iiij. c.eſt iiuſta.⁊.c.ſeq̃nti.vnde onta
narius in luna celeri inquit.c.lxxij. Omne fre⸗
quẽétari facit impunitio crimẽ. Accendit culpã
facił dimiſſio pene.ðꝛ etiã Ecci.viij. Quia nõ ꝓ

fent to ↄtra malos ſnia: abſq; vllo timoꝛe filij/
hoim ꝑpetrãt mala. Debẽt ergo iudices publi⸗

al punire reos:ne coꝛrũpant bonos:modicuʒ
em fermentũ totã maſſa coꝛrũpit.j. Coꝛ.v. F
BSt tñ ſciendũ ſᷣm Alex.de ales vbi. S. i
ę rnſſione pmi argumenti:ꝙ aliqñ iudex
Derbet differre punitionẽ maloꝝ in aliqͥ
bus caſib:viq; qñ malicia nõ eſt nota. Sicut
fecit dñs Matth. xiij.q ꝓhibuit extirpare ziza⸗
niam: ne ſimł extirparet᷑ ⁊ triticũ.Qñ ̊ nõ pñt
occidi mali:quin etiam occidant᷑ boni:tunc de
bet ꝓlongare punitionẽ. Item aliqñ rõne etac
ulliꝰ qui deliquit:vłalia iuſta cã ſeuerit as iuſti
die aliquado mitigat᷑:vt habet᷑. C.ex quibo cau⸗
ſis ifamia irrogat᷑.l.⁊ ſi ſeuerioꝛ.⁊ plene notat
ff. eo. tl.l.quid ergo.S. pena grauioꝛ.?.ff, de mi⸗/

XXII

no.l.auxiliũ.S.in delictis.⁊ de mune.⁊ hono.l.
ij. S. ſimiłr. ⁊.ff.de re mili.l.nõ oẽs:S.a barbariſ
Itẽ qñ quis peccauit ex lubꝛico lingue.l.famo⸗
ſi.S.j.ff.ad.l.iulis maie. Itẽ qñ caloꝛe iracũdie

ff. de regu. iu.l.quicqᷣd.⁊ in.l.iij.ff.de diuoꝛ.vbi
dicit᷑. Quicqͥd caloꝛe iracũdie fit vł dicit᷑.nõ pꝛi/

us ratũ eſt:q; ſi pſeuerãtia apparuerit iudiciuʒ
animi fuiſſe. In alijs q̊ʒ caſibꝛ debet iudex miti
gare vltionẽ ſicut in caſu legis.j.ff.ð bo.eo.qui

moꝛtẽ ſibi ↄſciuerũt:vbi ðꝛ. Ignoſcendũ eſt eis

qui ſanguinẽ ſuũ qualitercũq; redimere volue
rũt:ſiłiter qn iudex nõ eſt bñ certus de crimine.
nõ debet malefactoꝛẽ punire.Meliꝰ eſt em̃ im/

punitũ nocentẽ relinquere:qᷓ; inocentẽ ↄdẽnare

ff. de penis.l. abſentẽ. ⁊. C.e.l.decurionũ. Item

debet mature ꝓgredi in punitione:qn mali hñt

multos ſeqces:nã ꝓpter multitudinẽ peccantiũ
detrahialiqn aliqͥq ſeueritati:vt habet᷑ix.q.j.c.
oꝛdinatiões.⁊.xliiij.di.c.comeſatiões. Qñ eniʒ

quis vult accẽdere nimiũ ignẽ ſepe cõburit totã

domũ. Jõ dic ꝙ parcendũu eſt aliqñ multitu⸗
dini.ſ.ꝓpter maius malũ euitandũ.c.vt ↄſtitue
ret᷑.l.di.j.q.vij.c.quotiẽs.⁊.xxiij.q.iiij.c.ipſa pie/⸗

tas.et.c.nõ põt.⁊.c.cũ qͥſq;.vbi ðꝛ: ꝙ ꝓpter ſcan⸗

dalũ vitandũ debet coꝛrectio differri.
AX notandũ eſt ſ̃ᷣm Alexan. de ales. vbi
ęe ſup̃.⁊ Tho.ij.ij.q.lxiiij.ar.vj.qꝙ nec iu⸗
Alilicli:nec alicui pꝛincipi lic occidere ino⸗

centẽ. ec debet trahi in exemplũ Abꝛahã:qᷣ vo
luit inocentẽ filiũ imolare.Geñ.xxij. Nã hocfe⸗

cit pᷣcepto diuino.cCc.lex eterna.xxiij.q.v. Jdðo ſcn

ptũ eſt Exo.xxiij. Innocentẽ ⁊ iuſtũ nõ occides.

2 Danliel.xiij. Juſtũ ⁊ innocentẽ nõ interficies.

Qua ꝓpter inqͥt bea.Tho.in li.de regi.pn.qma
gnũ meritũ iudex oſequit᷑ reũ occidendo. Sed

magnũ ſuppliciũ meret᷑ inocctẽ damnsdo. Un
ſciendũ eſt ſᷣm Alexan.vbi.S.ar.iiij.in ſolutõne
tertij argumẽti:ꝙ iudex ſciens inocentẽ falſe ac⸗

cuſatũ ꝑ falſos teſtes:debet magna vti pꝛuden

tia:⁊ diligẽter examinare teſtes:vt eos ↄuincat
de falſo teſtimonio ⁊ ſic eos repellere:⁊ innocen
tem liberare:aut ſic hoc nõ põt facere: debet euz

ad ſuꝑioꝛẽ remittere. Qõð ſi iudex nõ põt ſubter
fugere quin eũ iudicet:ſic ↄuictũ põt iudicare:⁊
eũ ↄdemnare.nec peccat ſᷣm quoſdã. Pꝛimo qꝛ
talis nõ ↄdẽnat eũ qui eſt iuſtus inquatũ iuſtꝰ:

ſed inquãtũ ↄuictus ⁊ cõpꝛobatus iiuſtꝰ ⁊ di⸗

gnus moꝛte. Scdᷣo qꝛ iudex talis ferẽs ſniam
ſᷣm allegata:nõ occidit inocentẽ ſed illi qͥ eũ fal

ſo accuſant. Juder em̃ debʒ iudicare ſᷣm allega

ta ⁊ aꝓpꝛo bata.l.illictas.S.veritas.ff.de offi.p/
ſi.l.iudices.C. de iudic.facit.ij.q.j.S.his oĩbus
auctoꝛitatibo.⁊.iij.q.vij.c.iudicet. Sed ſciendũ
eſt ꝙ Mico.de lyra.ſuꝑ Exo.xxiij.cenet ↄtrariuʒ.
qꝛ licet ſᷣm legẽ humana pᷣdicta poſſint fieri im
pune.⁊? iudex poſſic ꝓcedere ſᷣm allegatiões ⁊ ꝓ
batiões:tamẽ quo ad deũ eſt aliter.lõ em vult

on greplh
mavgelbl.
Cant!
rinodet
ſocits alteren
gartfres in dis
Ncütſcincn
Gidonognne
upni nnid
oꝛi ſomn ld.
Panorti 04
ſcecralat rer
dedis gainor
ſchso⸗
8 ſacor
grir?
grhigaliiigy n
bus Klur
ſelani ron

oſis xeij mllla

Nkorle.Exorrn
Atipeccantici
Gamod zo⸗
V.Etbellasin
Tamemmiſtnn
debeteſſemauo⸗
ſtterc in cden
hedlrecena de
hoplla cde
Uce xri.? Joh
Gacläin vagn
giudesimon⸗
(aulapuraſir
lotronielicern
Alltergioulie
denitn thone
giie diargta
Nelauſaſitera
Mhlegtü llis
ſiqtiie
nnngtt, B
Scoa
1 coꝛe⸗
(ar
nanern
Geſtighiſg.

tune dhone
Habgrtben,
incnelinna
loꝛe lacie
eRahſehag
dediuon dbi
ndicktn,
Nuent udn,
dedetingernt
ſföhoennt
Noſchlückes
iderlre
mnns dechimge.
Mlckeniin,
ocenri Mäzre
mneni⸗ Tn
mdineperanti⸗
rbabekirgit.
moes Oi en;
ecöbunttor
Agimultim/
iNNne
ngiii cigſahi
dng Marſem
difmn. 5
can. deales ſbi
r. rjg necio/
lgocagereino⸗
li Ihrabid
iai ſli hoct
wi gd. Poſc
uſtü noblic
ni no inrnfids
udeng
angano⸗
zdamnigo. M
rii nſoluin
waniflleag
s,Niltng
daraꝛinnocen
on dehac,
janüſithn
ihötiucſane
aibine
gnin ⸗
u ni
s
gil fifil
muf offißß
ahis ibs
Sedſelhhi
enr Nnli
hoſintfenin
legniche
ter ſi⸗ hn

Foliũ

deus ludicari ᷣm illud quod apparet ſed mi

lud qð in veritate eſt.vñ Jo his.vij.ſcriptũ eſt.
Nolite iudicare ſᷣm faciẽ ſed iuſtũ iudiciũ iudi⸗

cate. Pꝛopter qð hõ debet potiꝰ tolerare omne

malũ q; ↄſentire pctõ.xxiij.q.v.c.ita ne.Vñ ſcri⸗
ptũ eſt extra de ſen.excõ.c.inqᷣ ſitioni.ꝙ ſciens ꝓ
certo impedimẽtũ piugij:licet illud apð eccliaz
tnio tua. Jdðᷣo nõ ſolũ iudex ſʒ etiã miſter occedẽs
malefactoꝛẽ aĩo malo:⁊ ex vindicte libidine vel

pbari nò poſſit debet potiꝰ excõicationẽ humi/⸗

liter ſuſtinere:q; ꝑ carnale cõmertiũ petm̃ opari

moꝛtale. Sed de hac qõne tractabo diffuſiꝰ in

ſcdðᷣa ꝑte pꝛincipali huiꝰ oꝑis ſermone.xxxj.per
D les. ꝛ.c. cuʒ miſter Scðo pncipalłr excuſat a pe/

tria vide ibi.

Vaantũ vo ad miſtrũ dicit Tho.vbi.S.
q ar. vj. ꝙ ſi ſnia ↄtineat intolerabilẽ erro/
rẽ nõ debet obedire iudici in occiſiõe in /
nocẽtis:aliter excuſarent᷑ carnifices qͥ ocaderũt
martyres. in his em̃ q ſũt ↄ deũ nulli eſt obedi⸗
tẽ aduerſarij ſi inſeqᷓntẽ occidit reꝰè homicidij erit

endũ.xj.q.iij.c.nõ em̃ femꝑ.cũ.viij.c.ſeqᷓntibus.
Si vo nõ ↄtineat maniteſtã ſiuſticiã nõ peccat
pᷣceptũ exeqndo:qꝛ ipᷣe nõ habet diſcutere ſuꝑi⸗
oꝛis ſniam.⁊ ĩ dubijs ſubditꝰtenet᷑ obedire ſu⸗
perioꝛi.xij.q.j.c.qð aũt.in fi.vñ ſi ipᷣe eſt in bona
fide excuſat᷑ ꝓpter obedientia.l.lberoꝝ.S. fi.i ſi.
ff. de bis qui notant᷑ infamia.
Ecũdo ad b vt iuderx poſſit infficere ma
s lefactoꝛẽ reqͥᷣrit᷑ ſᷣm Alexã.de ales vbi g.
Ar. ix. ⁊ Tho. vbi. S. ar. iiij. 2 Aſte. vbi. S.
ar. ij. q.iiij.q; nõ ſit ſacerdos vel in ſacris oꝛdini
bus ↄſtitutꝰ.licq; em̃ miſtris teſtamẽtivetenis H
eſſet licitũ. vt ptʒ de Moyſe qͥ intfecit ſił cũ ſoci

is ſuis. xxiij. milia hoim qͥ adoꝛauerũt vitulum
2flatilẽ. Exo. xxxij. Et de phinees qͥ occidit iſra⸗

— —

elitã peccantẽ cũ młiere madianitide.Nũeri.xxv
Samyuel qʒ occidit Agã regẽ amalech. j. Reg.
xv.Et helias intfecit ꝓphᷣas Baal.iij. Reg.xviij

Tamẽ miſtr noui teſtamẽti hᷣ nõ liq: qꝛ ſunt ?
debẽt eſſe maioꝛis pfectiõis ⁊ deuotõis.Et de B
eſt textꝰ in.c.clericũ.l.di.vbi ðꝛ ꝙ nõ debẽt ſe im/⸗

pedire clerici de effuſiõe ſanguis. 7. xxiij.q.viij.
c.nõ ꝑ illa.⁊.c.clerici.iõ dñs nr̃ Matthᷣ.xxvj. et
Luce.xxij.? Johã.xviij.pᷣcepit Petro reponere
gladiũ in vaginã. de qͥ eſt textꝰ.xxiij.q.viij.c.cuʒ
a iudeis.ĩmo nec debet poꝛtare arma ſine iuſta
cauſa:puta ſi traſeat ꝑ loca ꝑiculoſa ad terroꝛeʒ

latronũ: licet nõ debeãt aliquẽ ꝑcutere ſi poſſũt

aliter piculũ euitare.? hecnotant᷑ ꝑ gloſas extra
de vita ⁊ hone.deri.c.j.Facit.c.maximianꝰ.xxiij

q.iij.⁊ dicit glo. vbi.S.qꝙ clerici poꝛtates arma ſi
ne cauſa ſi tercio admoniti nõ deſtiterint ꝑdunt

pꝛiuilegiũ illiꝰ canonis qͥ habet᷑ in.c.ſi qͥs ſuadẽ

te. xvij. q. iij. extra deſ. en. excõ.c.in audiẽtia.⁊ in
c.continguit. KR
XVrcio ad h̊ vt poſſit iuſte occidere male⸗
t facctoꝛẽ aliqs iuderx reqrit᷑ iuſtꝰanimꝰ vi
delicet ꝙ h̊ faciat iuſto aio.ſicut em̃ reqͥ/
ritur ꝙ reꝰſit accuſatꝰ⁊ ↄuictꝰ: vt inqͥt Ambꝛo.
ſuꝑ ps.bti imaculati.⁊ Aug.in.c.multi.ij.q.j.et
eadẽ ſnia hĩ in.cſi peccauerit.⁊.c,deꝰ oĩpotẽs.ea

XVII

qẽ qõne ⁊ cauſa.⁊ in.c.iudicantẽ.xxx.q.v.Quia
ſnia otra oꝛdinẽ iudicioꝝ a pᷣſidę lata auctoꝛita
tẽ rei iudicate nõ o btinet.S.itẽ ſnia.ij.q.vj.ita re

quirit᷑ ꝙ faciat zelo iuſticie ⁊ nõ amoꝛe pecunie

vł rãcoꝛe aut liuoꝛe vindice:vt dicũt Alex.de
ales. ? Tho. in lo pᷣallegatꝭ. Ait ei Iſido.lib.
ij.ſoliloqͥ.c.liiij. Laie erit opꝰtuũ q̃lis fuerit intẽ

alia mala intẽtiõe łʒ ille malefactoꝛ ſit ↄuiaꝰ in
crimie:tñ vt homicide reputant᷑.xxiij.q.v.c.mi⸗

na homicidij:ſi qͥs illud faciat neceſſitate cogẽte

ſp̃m Alexan. de ales vbi. S. ar. vij. Et Tho.ij.ij. q.

lxitij. ar.vij.? Richar.in.iij di.xxxvij.ar.iij.q.ij. ?„
Aſte. vbi. S. ar.ij.q.vij. Dl em̃ q̃ſ inſequit᷑ ab ali
quo vt occidat᷑:⁊ alio mõ euadere põt qᷓ; ꝑ moꝛ

Si aũt alit᷑ nõ pᷣt euadere moꝛtẽ ſine occiſiõe ad
uerſarij: tẽ ſi nõ odij furoꝛe:ſʒ cũ animi doloꝛe iĩ
ſequentẽ occidat nõ peccat.vñ ðꝛ.C. ad.l.coꝛne⸗
liã de ſiccarijs.l.ij. Js qͥ aggreſſoꝛẽ vł quẽcunqʒ
aliũ in dubio vite diſcrimie ↄſtitutus occiderit
nullã ob id factũ calũniã metuere debet. ⁊ in.l.
ſeq̃nti ſcribit. Si qͥs ꝑcuſſoꝛẽ ad ſe venientẽ fer⸗
ro depulerit nõ tenet᷑ crimie homicidij:qꝛ deſen
ſoꝛ ꝓpꝛie ſalutis videt᷑ in nlło peccaſſe. Diotq;
ff. de iuſticia ⁊ iure.l.iij.ðᷣ iure euenit.vt quã qͥ/
qʒ ob tutelã ſui coꝛpꝑis vim fecerit iure feciſſe ex⸗
iſtimet᷑. ⁊.ff. ad.l.aqᷣl.l.iij.ſcpᷣtũ eſt. Aduerſus ꝑi
culũ naturalis ratio ꝑmittit ſe defendere.⁊.ff. ð
bo.eoꝝ qͥ moꝛ.ſibi ↄſci.lłj.ponit᷑ eadẽ ſnia.⁊.C.
qñ liceat vnicuiq; ſe ſine iudice vindicare.l.j.ðꝛ.
Meliꝰeſt añ tpᷣs occurrere qᷓ; poſt exitũ vindi⸗
care. Et idẽ hẽ in.l.fi.C.in quibꝰ cauſ in integrũ
reſtitutio nõ eſt neceſſaria.⁊.ff.ad.l.aqui.l.ſciazx
5§. ꝗᷓ cũ aliter. dicit iuriſcõſultus.vim vi repellere
oẽs leges:oĩaq; iura ꝑmittũt.hᷣ idẽ hẽ extra de
homicidio in.c.ſignificaſti.el.j.Lñ hec defenſio
debet fieri cũ moderamie inculpate tutele:vt ha
bet᷑ in di.c. ſignificaſti.vñ ðꝛ in.d.c.ꝑ doctoꝛes.
⁊ glo.ꝙ ðꝛ tunc fieri c moderamie: ſi illud tm̃
fiat ſine q̊ violẽtia repelli nõ põt.vñ poſt iniuri⸗

am illatã nõ lʒ ex intuallo inſurgere 5 iniunan⸗
tẽ:qꝛ ſic eẽt vindicta:niſi viderit iuriotẽ paratu

denuo repercutere:vt inquit glo.in.d.c.ſignifi⸗/
caſti. MNM
Ed q̃rũt quidã:vtrũ cleri liceat occide
8 re iuaſoꝛẽ. Et dicũt quidã: ꝙ nõ: ⁊ huiꝰ
opiniõis videt᷑ fuiſſe Lauretꝰ:⁊ Bern/
ardus in.c.ex młta.extra de voto. ⁊ extra de ho/
micidio.c.ſuſcpimus.in glo ðꝛ.q; dericꝰnõ de⸗
bet ꝓpter tpalia:etiã ↄ ſaracenos armis ſe defen
dere:⁊ pᷣliantẽ intficere.ar.xxiij.q.vlij.c.ij.⁊. c. cõ⸗
uenioꝛ. ⁊.c.ſuſcepimꝰ. Laic vo põt patriã ſuaʒ
2 res ſuas defendere ⁊ hoſtẽ etiã pᷣuenire.ar. E.
vñ vi. l. ij. . xxiij.q.ij.c.de bis. Siliter allegãt iſti

c.,de his cleriqj.l,di.vbi Nicolaus papa inqᷣt.De

Bermo

lericis qͥ occderãt paganũ. Scito nos nullaʒ
occaſionẽ nec vllaʒ tribuere licetiã eis quẽelibet
hoĩm quolibet occidẽdi.Sed ad hac qu eſtiõez

7

ego rñdeo:ꝙ ita clerici ſicut laici pñt vim vi re⸗
pellere ⁊ defedere ſe ⁊ ſua.extra de homicidio.c.
ſignificaſti. ⁊ de b eſt tex.i. c. dilecto. de len. excõ.
li.vj. ĩmo dico ꝙ ſi clericꝰ ita inuadat᷑ ꝙ aliter
moꝛtẽ vitare nõ pᷣt niſi occidat:vł mutilet iua⸗
ſoꝛẽ hoc facẽdo nõ eſt irreglaris.clemẽ.ſi furio
ſus. extra de homicidio. Tõ obſtat mo.c.ð his
clericis.qꝛ ibi loqtur de illis dericis ꝗᷣ iterfece⸗
rãt ex neceſſitate euitabili:tales em effidunt᷑ ir⸗
regulares. m Ray. 2 Ber. ? Hoſti. vt recitat i
ſũ ma ↄfeſſoꝝ li.ij.ci.j.q.xxj.Nõ aũt loquit᷑ ð ne
ceſſitate ieuitabili. Vł poſſumꝰ dicere ꝙ ibi nõ
erat ꝑpiculũ moꝛtis ſed tmmõ reꝝ:⁊ iõ nõ licuit
ei ĩterficere paganũ vlł põt dici ꝙ de iure antiq
derici occidẽtes hoĩeʒ efficiebant᷑ irregulares:⁊
ð hoc loqᷣtur iũlle textꝰ.mõ aũt nõ:ꝑ dictã demẽè
tinã ſi furioſus. Unde licite pñt derici ſe defen/⸗
dere:tñ maioꝛis ꝑfectiõis eſſet clericis imo qui
buſlibet bonis xpianis potiꝰpati iiuriã:qᷓ; iua
ſoꝛẽ ꝑcutere.iuxta illud ſaluatoꝛis dieũ Mat.
vj.Si qͥs ꝑcuſſerit te in vnã maxillã:pbe ei ⁊ al
terã.Ded pauc habẽt iſtam ꝑfeccionX.

CLiendũ q̊ʒ ᷣm Alexã. de ales.⁊ Ricar.

xvbl. S. ⁊ etiã Aſte.in loco pꝛeallegato.q;
3 ſ̃m legẽ reꝰbomicidij nõ erit:qͥ latroneʒ⸗
nocturnũ occiderit.qð itelligit᷑ ſi ſine ꝑiculo re⸗
rũ ⁊ ꝑſone ei ꝑcere nõ potuit:naʒ Exo.xxij.ſeri⸗
ptũ eſt. Si effringẽs fur domũ ⁊ ſuffodiẽs fue
rit iuentꝰ⁊ accepto vulnere moꝛtuꝰfuerit pcuſ⸗
ſoꝛ nõ erit reus ſanguinis:qð ſi oꝛto ſole b fece

itt:bomiadiũ ꝑpetrauit ⁊ ipᷣe moꝛiet᷑. Et rõ eſt
ſ̃ᷣm Aug.ibi.qꝛ de die poterat occidẽs diſcerne/⸗

re ꝙ ad furãdũ:nõ ad occidẽdũ veniſſet.Lñ ſi
talis fur diurnꝰꝑfodiẽs domũ:⁊ infringẽs de
fendat ſe cum armis:põt impune iterfici:extra
de homicidio.c.ſi ꝑfodiẽs.⁊.ff.ad.l.coꝛneliam.
de ſiccarijs.l.furẽ.Et ſᷣm aliquos ſi diurnꝰfur

velit me occidere:poſſũ eũ pᷣuenire.ar.in.l.ij.ij.

2..iiij. C.ad legẽ coꝛneliam de ſiccarijs. Simi⸗
liter nocturnum populatoꝛem agroꝛum ſuo .
poteſt quis interficere impune quãdo aliter ſe

defendere nõ poteſt. C.quando liceat vnicuiq;

ſe ſine iudice vindicare.l.j.⁊.ij. Lercio pꝛincipa

licter excuſatur quis occidens alium:ſi hoc facit

caſu accidente ſine ſua culpa ſᷣm Tho.ij.ij.q.
lxliij.artci.viij.⁊ Alexã.vbi.S.arti.viij.et Aſten.
etiam vbi ſupᷣ.arti.vj. Si quis enim det operã
rei licite:⁊ adhibeat diligentiã debitaz:ſi quid
pter itentioeʒ acciderit mali:etiã homicidiũ nõ
unputat᷑ ei ad pctm. Cũ em̃ ſᷣm Kreſto.ij.phiſi
coꝛuʒ:caſus ſit cã agens pᷣter ĩtentionẽ ⁊ caſus
foꝛtuliti nõ poſſint huana pꝛouidẽtia pᷣcaueri:

äy00 ät ðꝛ in.l.que foꝛtuit.C.de pignoꝛatica actio⸗

ne. Euʒ omne peccatũ ſit volũtariũ vt ðꝛ.xxiij.
q.iiij.c.nabuchodonoſoꝛ.⁊. xlv.di/c.ð iudeis:⁊

xv.q.j.c.merito.⁊.c.illa.⁊.c.nõ eſt. Ideo ſi qᷣs ali

quid licitũ faciat ⁊ bona intentiõe:ſi ↄ eius vo/⸗
luntatẽ aliud occurrat ſine ſua negligẽtia nõ dʒ
ei ad pctm imputari.vt inqᷣt Aug.xxiij · v. c. de
occidẽdis. Jõ in.c.hi qͥ.l.di.inqᷣt Nicolaꝰ papa.
Hi qͥ arboꝛẽ incidere vident᷑ ſi ↄtigerit vt cadẽs
arboꝛ occaiderit hoiem inculpabiles ſũt atq; in⸗
noxij:qꝛ nec volũtate eoꝝ nec deſiderio homici⸗
diũ ꝑpetratũ eſt. Siłliter ſciendũ eſt ꝙ ſi qͥs mi⸗
les in bello iuſto occidit hoĩem:nõ ex odio vel
deſiderio effundẽdi ſanguinẽ:ſed qꝛ aliter non
poteſt hoſtes ſubijcere ſeu inducere ad debituʒ
luſticie nõ peccat ſm Tho.vbi.S.ar.vij.⁊ h̊ in⸗
uit expᷣſſe Augu.xxiij.q.j.c.qͥd culpat᷑.vbi ait.
X ſi ꝗͥs in bello iuſto occidit᷑ nõ eſt bomicdiũ
Si vo qͥs dat oꝑam rei licite ſed nõ adhibet di
ligentia debitã:qᷓ;uis ↄ volũtatẽ ſuã fiat homi⸗
cidiũ:tñ eſt reus homicidij vt dicũ eſt in ꝑte pᷣ
ma nr̃i ſermõis.Sic cũ qͥs ꝓijcit lapides ad ex
pellẽdas beſtias de agro:⁊ h̊ faciat in locis per
que ſolẽt hoĩes trãſire ⁊ nõ attẽdit ſi qᷣs trãſeat.
vel vult ad terrã ꝓſternere arboꝛẽ ⁊ nõ damat:
vel aliqͥd ꝑ qð interfici aliqͥs põt vult ꝓijcere de
feneſtra aut tectoꝛ trãſeũti ñ denũciat nec ſignũ
facit.vel equũ currere facit vbi eſt młcitudo ho⸗
minũ ⁊ ſimilia:vt ðꝛ i.c.bi ꝗ.l.di.Etiõ Lamech
imputat᷑ bomicidiũ qͥ intfecit hoĩem credẽs in⸗
terficere beſtiã. Geñ.iiij.⁊.c.merito.S.ſed obijcit

xv. q.j.qũ vᷣo oĩno pᷣter intentionẽ noſtra:⁊ ſine
culpa nr̃a accidit homicidiũ caſu foꝛtuito: non
debet nob imputari.Scptũ eſt em̃ in.l.ven.ff. ð

minoꝛibo ꝙ fato ↄtingit cuiuis pꝛifamilias qᷓ;

uls diligẽtiſſimo põt ↄtingere.Et idẽ in ſnia ha

bet᷑.in.l.ad eos.ff.cõmodati.⁊ in.l.ij.S.ſi eo tge.
ff. de admini.reꝝ ad ciui.ꝑtinẽtiũ.ſeptũ eſt. Foꝛ
tuitos caſus nullũ hoim ↄſiliũ ꝓuidere põt.Et
b ſufficiat ꝓ ſcᷣa ꝑte nr̃i ſermonis. =
Pars tercia de ho micidij deteſtatie. O

.

q homicddij viciũ patʒ in pᷣmo bomid/

da Caym:q interfecit fratrẽ ſuũ Abel.
Geñ.iiij.Cui dixit deꝰ ad oſtendẽduʒ

homicidij Suitatẽ. Maledietꝰ eris ſuꝑ terrã qᷓ

aperuit os ſuũ ⁊ ſuſcepit ſanguinẽ fratris tuu ðᷣ
manu tua.cũ oꝑatꝰfuer eã nõ dabit tibi fruc

ſuos. Uagus ⁊ ꝓfugus eris ſuꝑ terrã oĩbo die/
bus vite tue.Et iõ deſperatꝰ ex neqͥ cia ſua dixit
Caim. Maioꝛ eſt iniqtas mea q; vt veniã mere
ar. Ecce eijcis me hodie a fade tua:ois qͥ videꝛit
me occidet me:⁊ ſic factũ eſt. Qui em gladio fe/
rit gladio ꝑibit. Matthᷣ.xxvj. ðꝛ qͥʒ in dicto.iiij.
c. Geñ.ꝙ poſuit deꝰſignũ in Caym.ſ.tremoꝛem
hoꝛribilẽ oiĩim mẽbꝛoꝝ ad eiꝰ maioꝛẽ afflicionẽ
Hocmaledictũ vicũ homicidij ꝓpꝛie eſt diabo

licũ.De diabolo em̃ ðꝛ Jobãa.viij. Ille bomic⸗
da erat ab initio.qð viciũ eſt nõ ſolũ ↄ legẽ diui

nã ſed etiã ↄ legẽ naturalẽ:q̃ vult ꝙ niłs ſaciat
alteri qð ſibi nollet fieri/c.ius naturale.j·di. Et

Uantüũ ſit deteſtabile hoꝛribiliſſimũ

fmanufi
unn⸗
mubcos
gulinlem
pci Karit⸗
Deſiderio n
Ceriſcocro⸗
cffungcreſa
choꝛthe
punlfirbi
coꝛnelic L
homiada?
nbilſſimaf
glegeull
oꝛoccidenby
fumexkloro
1sl). Eten
hormblnns⸗
nacderllnat
ſe Erqcie
müpantunmn
Nvar Aualt⸗
ſuiſußiſermo
Vahrponivn
Cügolvoln
lqgimplcren
neſca yb
hois nocidl⸗
lommeled ſc
nhumnck dep
husen emog
ſpiatl diuus.
nioridd dad
inlinfie
us cüiniune
miadapenal
nio:? no pota
turla omot⸗
callantos, ?
ꝛcſigniftcaſt,
Ero
t. doser
Göto
poſtolätesri
liibidirtd

tuidamatacd

Rüun
nieemicntl.
kboiby ind
lamtch Be
Cwscſt,pa
lmctoppſi
ſttneghpri
ratduma

Anni ℳN
cobird 8

Nooſigsn
laus wo
igeunod,
namttaatis
esſürgg
ſͤcriodont
üchclcsn
Enögodion
d Airpon
Wantas deh,
Fa rn
lalpat bior
vckbomiadii
nöchiedi
tiſnäfitdonit
Nückum)
tloidesa
aerinlocser
itligo nia.
urn emet:

KAW cede

äanbecſig
ickmardobo⸗

1NG
tboienrtin
anmn Hobi /
oninokrit ſe
utorruco: on

cßinlreyfo

Szüfamlusih
itinſtiadae
ruuli ed

„

ini chnick. n

ii audarpo⸗ 4

ns,.
aimi, 9
Lbonnbllind⸗
npno bonii/
tfua ſon e.
Gad mditn
as ſin n/
Sdebichi
*RK iu d

Foliũ

Hᷣm circũſtãtiã põt eſſe graulſſſimũ oĩm peccato⸗/

rũ ̊ ꝓximũ:qꝛ ꝑ homicidiũ nõ ſolũ pꝛiuat᷑ ꝓxi⸗
mus coꝛꝑis vtute:ſed etiã dãnat᷑ frequẽter eiuſ
gia in infernũ qñ occidit᷑ qͥs exiſtẽes in moꝛtali
pctõ.vł ex ira⁊ odio ↄtracto ex occiſiõe moꝛit᷑ cũ
deſiderio vindicte.Et iõ inqͥt Areſto.in.j.ꝑte ſe/⸗
creti ſecretoꝝ ad Alexandruũ. Quãtũ potes caue
effundere ſanguinẽ hũanũ.Hoc etiã maledictũ
et hoꝛribile pccm̃ homicidij oibo legibo acriter

punit᷑: vt hĩ.ff. ad.l.coꝛne.ð ſicca.l.j.⁊.l.iij.S.legꝭ
coꝛnelie.C. eo.l.j. Jõ ðꝛ.C.ð epᷣali audiẽ.l.nemo

homicida ⁊ paricida.qð fec ſemꝑ expecctet.ſ.hoꝛ
ribiliſſimã penã moꝛt:q ſtatuta eſt homicidis
a lege cuili vt hẽ in ſupᷣdicq iuribo.Et młto gui

oꝛ occidẽtibo patrẽ vł matrẽ:filiũ vł filiam: aut

fratrẽ vł ſoꝛoꝛẽ.vt hĩ.ff.ad.l.põpeiã.de paricidi
is.l.j.Eſt em̃ nimia crudelitas et admirabilis
hoꝛribilitas occidere tales. Uñ mõtanariꝰ i lu⸗

na celeri inqͥt. Sautiat hoſtili fratnꝰ acerbiꝰen⸗
ſis.Et qͥdã aliꝰ vᷣſificatoꝛ ait. Eſt offeſa guis:ni

miũ paritura doloꝛẽ.Qũ mihi qͥ dʒ cõmodꝰeſſe
nocet. Qualłr aũt puniant᷑ tales:⁊ qᷓ; acerbe: po

ſui ſup̃ i ſermõe ſcõo de honoꝛe parentũ.Nõ ſo⸗

lũ aut puniunt᷑ moꝛte qͥ occidũt actualiter:ſed
etiã qui voluerũt occidere qñ ad actũ venerunt
liq; implere nõ potuerũt.l.is qͥ cũ telo. C.ad coꝛ
ne. ð ſicca.vbi ðꝛ. Is qui cum telo ambulauerit

hois necãdi cauſa:ſic̃ is qͥ occiderit hoĩem:leg

coꝛnelie ð ſiccarijs pena cohercet᷑. Que lex cano
nizata eſt de pe.di. j.c is qui cũ telo. In guioꝛi⸗
bus em̃ ⁊ magniſ crimibo volũtas ⁊ nõ exitꝰin
ſpict᷑.l.diuus.C.ad.il.coꝛ.de ſic.Secus vo in le
uioꝛibo q̊ ad penã.Et ita ſolui᷑qð poſſʒ opponi
in.l.j.in fi.ff.eo.ti.vbi ðꝛ.Quid em̃ o bfuit cona⸗
tus cũ iniuria niłm habuit effectũ:punit᷑ q̃ʒ ho
micida pena leg canonice.ꝑ quã efficit᷑ irreglłla⸗
ris:⁊ nõ põt ꝓmoueri ad ſacros oꝛdines:⁊ eijci
tur iã ꝓmotꝰ:ſicut ptʒ.l.di.c.ſi qs viduã.⁊.lj.di.
c.aliq̃ntos.⁊ extra de homicidio.c.ſicut dignũ.
⁊.c.ſignificaſti.
Ercio puniunt᷑ homicide pena diuinali
t Deꝰ em maximã vindictã de talibo fac.
. Sũt em̃ q̃ttuoꝛ q̃ ĩ ↄſpectu dei damant
ponnlaetonialag. Pꝛlni eſt homicidiũ.Geñ.
iiij.vbi dixit dñs ad caym. Uox ſanguiĩs fratris

tui clamat ad me ð terra. Et ꝓpterea dicũt qͥdaʒ

ꝙ vulnꝰinterfecti adueniente intfectoꝛe:ſtati eo
pñte emittit ſanguinẽ:q̃ſi camãs ⁊ petẽs a deo
⁊ hoĩb vindicca fieri de illo. Scðm eſt viciũ ſo⸗
domiticũ.Geñ.xviij. amoꝛ ſodomoꝝ mltipli
catus eſt:⁊ pctm̃ eoꝝ agguatũ eſt nimis. Terci
um eſt oppᷣſſio inocentiũ.Exo.ij.vbi ðꝛ de filijs
iſrł ab egyptijs iniuſte oppᷣſſis.Aſcẽdit clamoꝛ

coꝝ ad dñm ab oꝑibo ſuis:⁊ audiuit gemitꝰ eo

rũ.Quartũ eſt mercẽnarij defraudatio.vñ Ja⸗
cobi.v.ðꝛ.Ecce merces mercẽnarioꝝ veſtroꝝ q̃

fraudata eſt a vob damat:⁊ clamoꝛ eoꝝ in au/
res dñi ſabaoth introiuit. Et eſt rõ q̃re iſta cla⸗/

mẽt:qꝛ in his cõmittit᷑ q̃ſi homicidiũ.ã in pec
cato ↄ naturã ꝑdit᷑ id qdð potuit eẽ materia coꝛ/
poꝛis hũani:iõ eſt q̃ſi homicidiũ In oppᷣſſione
q̃ͥʒ inocentiũ ⁊ fraudatiõe mercẽnarioꝝ ſubtra
hit᷑ ilł vñ vinãt:⁊ iõ a deo q̃ſi homicidiũ reputa
tur.Eccli.xxxiiij.Qui offert ſacrificiũ ex ſubſtan

tia paupeꝝ.q̃ſi ꝗ victimat filiũ i ↄſpectu patris

ſui.panis egetiũ vita pauꝑis eſt.q defraudat il
lũ hõ ſanguis eſt:qͥ aufert i ſudoꝛe paneʒ q̃ſi q
occidit ꝓximũ ſuũ.Qui effũdit ſanguinẽ:⁊ qui
fraudẽ fac mercẽnario frẽs ſũt:hec ibi.Et iõ deꝰ
hoꝛribiłr punit tales homicidas:⁊ fac eos int᷑/⸗
fici:vł a iudicib vł ab alijs pᷣuaᷣ ꝑſonis.Scri

ptũ eſt em̃ Apoc̃.xiij.Qui gladio occiderit oꝑtʒ

eũ gladio occidi.Et ideʒ ait dñs. Matth.xxvj.
Na vt ait Hermogenes qñ hõ hoiem interfiat

vtutes celoꝝ damat ad diuinã maieſtatẽ vt fa⸗

ciat vindicta. Itẽ aĩe intfeccoꝝ.vñ Apoc̃.vij.diẽ
btũs Johãnes:qꝙ audiuitvoces occiſoꝝ damã
tiũ ⁊ dicẽtiũ. Vindica dñe ſanguinẽ nr̃m qͥ effu
ſus eſt. Et ꝓpterea deꝰfac eos int᷑fici.Et iõ Sene
ca ad Lucillũ eplłaꝝ li.xvj.epła.ij.inqͥt. Ab alio
expectes alteri qͥd fecer Inqt em Gofredꝰ i poe
tria.c.xxiij. Sepe ſagittatẽ didicit referre ſagitta
Znch viꝝ plage ↄuerſa recurrere plaga.Jõ dic
auid ĩ ps. Uiri ſanguinũ ⁊ doloſi:nõ dimidi
abüt dies ſuoſ. Pũit᷑ q̊ʒ homicida lege moyſai
ca. Nã Exo.xxj.ðꝛ.Qui ꝑcuſſerit hoiem volens
occidere moꝛte moꝛiat᷑.Et in eo.c.dic deus. Si
quis ꝑ induſtriã occiderit ꝓximũ ſuũ ⁊ ꝑ inſidi
dias:ab altari meo euellas eũ vt moꝛiaf. Q
Qitote etiã o crudeliſſimi homicide be⸗
ſtijs acerbioꝛes ꝙ ad maximã reſtituti
onẽ eſtis obligati.Et pmo de mutilanti
bus ⁊ vulnerãtibo dic Richar.⁊ Scotꝰ in.iiij.
ſen. di. xv. ⁊ Landulphꝰ neapolitanꝰ in eadẽ di.
ꝙ tales tenent᷑ ad tria. Pꝛio ad expẽſas q circa
medicũ ⁊ vulner ſanitatẽ fiũt:vt hẽ ð iniu:⁊ dã
no dato.c.ſi rixati.⁊ oꝛiginałr hꝛ Exod.xxij.vbi
ðꝛ.Si rixati fuerit hoĩes:⁊ ꝑcuſſerit alt pximũ
ſuũ:⁊ ille moꝛtuꝰnõ fuerit ſed iacuerit in lecto qͥ
ꝑcuſſerit oꝑas eius.ſ.amiſſas ſᷣm gloſa:⁊ expẽ/⸗
ſas.ſ.in medico ⁊ in medicinis reſtituat.Scðo
tenet᷑ ad illa q̃ vulneratꝰ talis leſiõis occaſione
amiſit:puta hõ vulneratꝰ vel mutilatꝰ deditus
erat alicui laboꝛi coꝛpoꝛali. Uñ viſiliter credi
põt:qꝙ inde lucratꝰfuiſſet aliqͥd:tenet᷑ em̃ ledẽs
ad talẽ ſatiſfactionẽ:vt inqᷣt glo.in pᷣdico.c.fac
c.j.de iniurijs.⁊ dã.da.⁊.ff.ad.l.aqᷣl.l.q̃ accione
Tercio tenet᷑ ad placandũ leſum de iniuna da⸗
ta. Cũ em̃ honoꝛ ſit int᷑ exterioꝛa bona maximũ
bonũ: nõ põt inferri alicui iniuria guis ꝑ quaz
deijciat᷑ multũ qͥn iniuriãs obliget᷑ ad reſtituti
onẽ talis honoꝛ.ſᷣm Tho.ij.ij.qlxij.ar.vj. Uñ
dz ab eo petere veniã ꝑ ſe vł ꝑ intpoſitã ꝑſonaʒ.
⁊ ſatiſfacere ei ð ſiuria ad arbitriũ boni viri ſᷣm
Scotũ.vbi S.⁊ Aſte.nr̃m ĩ ſumma li.v.ti.xxix.
Silliter ille qꝗͥ¶ mutilauit mebꝛũ alicul: puta ab⸗

Bermo

ſcidit manũ vł pedẽ vł eũ cecauit tenet᷑ vltra ſo/
lutionẽ expẽſaꝝ factaꝝ ĩ curatiõe plage ſatiſface
re mutilato ꝓ toto tꝑe vite ſue:qͥ vſus fuiſſet il/⸗
lo mẽbꝛo:ſᷣm Scotũ vbi S.qͥ dic ꝙ tenet᷑ ad ſa/
tiſfactio nẽ afflictiõis illiꝰmẽbꝛi mutilati:cũ ꝑpe
tuo vita illiꝰ ſit ſibi doloꝛi ⁊ triſticie viuere ſine

oclis vl ma nibo. ⁊ tenet᷑ alere trũcatũ ſi idiget:

⁊ nõ ſolũ ipᷣm ſʒ etiã eos q̊s ipᷣe alebat ⁊ nüc ale
re nõ põt.Et hͥ ad arbitriũ boni viii. R
Imilxr ſciẽdũ eſt ꝙ occidẽs aliquẽ tenet᷑
8 fpm Scotũ vbi S.? Rodonẽſem:quẽ re
fert ⁊ ſeqͥ? Aſte.in ſũma.li.j.ti.xxiij.q.iiij
in pn.exponere vita ſuã in aliq̃ ca iuſta:vtpote

Zptra inimicos ecclie:ſeu alios infideles:oꝛdinã
do laboꝛes ⁊ ꝑiculũ vite ſue ꝓ ſatiſfacciõe illius
quẽ occidit:vt cui nõ põt i coꝛꝑalibo ſatiffaciat ĩ

ſpũalib bonis.Si aut pdicti caſus nõ occurre
rẽt dʒ totã vitã ſuã tal homicida ĩ oꝛone ⁊ pnia

ↄlſũmare ꝓ aia illiꝰ quẽ occidit: ſᷣm Giraldum

odonis:⁊ Scotũ vbi S.⁊ dic Specłatoꝛ in tit.
ð iiurijs. 2 dã. da. S. ſeqt᷑. v.ſʒ nõ qͥd diceſ.ꝙ licʒ

libeꝝ coꝛpꝰ non recipiat excimationẽ.ff.ſi q̃dru.

pau.ſfe.di.tñ ſi quis occidat aliquẽ libeꝝ: vltra
oẽs expenſas factas ĩ curatõe vulnen illiꝰ veni⸗
et eti extimatio oꝑaxꝝ:qͥ b pꝛ vl filij occiſi ⁊ alij
q ꝑ ipᷣm viuebaãt ꝓpter homicidiũ carituri ſũt.l.
ex hac lege.ff.ſi qᷓ.pau.feciſ.di.⁊.ff.de his qͥ deie.

vbeffu.l.fi.Et ſi occiſus nõ habebat artẽ nec la⸗/

boꝛabat rñdet idẽ Specłatoꝛ vbi S.ꝙ extima/
bit᷑ ad inteſſe.ar.ff.de liber.cauſa.l.fi.⁊.ff.ð vſu⸗
fruc.l.arboꝛibo.S.de illo.Et ſi qratvſq; ad quot
tpᷣs extimabunt᷑ oꝑa occiſi. Rndet idẽ Specu⸗
latoꝛ vbi S.vſq; ad tpᷣs q̊ viſiłe eſt ilũ occiſum

yiluere potuiſſe iuxta extimationẽ legis.ff. ad.l.
fal.l.j.⁊.l.hereditatũ cõputatione.⁊.ff.de trãſac.

l. cũ hi. Ex qbo oibo cõpꝛehẽdit᷑ q̃ntũ peccẽt ↄfeſ/
ſoꝛes q dã fatui abſoluentes leuiter bomicidas
nõ explicãtes eis neceſſarias reſtitutiões ⁊ obli

gatões ⁊ (vt itadixeri)leuiꝰtrãſire ꝑmittẽtes qᷓ; ſi
occidiſſent bouẽ.ã ſi ꝓximi bouẽ vł aſinũ oc⸗

cidiſſent nõ abſoluerent᷑ ſine reſtitutõe:de homi
cidio aũt nõ curat᷑.Et ideo tã ↄfeſſoꝛes qᷓ; ↄfeſſi
ad eterna ſuꝓplicia ꝑuenient. quib nos libe⸗
ret deus noſter. Amen. .

S abbato poſt ſe ecũdã dominicã in quadra/

geſima de peccato luxurie. Sermo vigeſimuſ⸗

tertius.

“ 114 luxunoſe. Luc.
d xv. ? in euãgelio occurrentis ferie.
Bup oĩiavicia mũdi nullũ eſt qð
ita diſſipet oia bona hois ſicut lu

ru. aezzeb rrnepbas eltr inltal na

xima: ⁊ ignis eſt vſq; ad⸗ S
⁊ oig eradicãs genimina.Et merito bec de ea di
cunt᷑· ſlã cũ hõ habeat triplicia bona: ſq; foꝛtu⸗

ne:nature:⁊ gre:hec oĩa diſſipat maledica lu/

xuria. Pꝛio de diſſipatiõe bonoꝝ ſq; tꝑaliũ lo⸗
quit᷑ Salomõ ꝓuer.xxiiij.di.Qui nutrit ſcoꝛtũ

ꝑdit ſubſtãtiam. Hinc qͥdam ſapiẽs verſifica⸗
toꝛ inqᷣt.Qui ſequit᷑ bachũ:taxillos: ⁊ meretri⸗

ces. Infamis ſemꝑ:ſemꝑ egenꝰ erit. Et verſifica
toꝛ fabulaꝝ Eſopi fabula.l.Thbaida ſi q amat

nõ ſe ſua credat amari.Thais amoꝛe carẽs:mu

nus amãtis amat. Int bona etiã foꝛtune ↄnu⸗
merat᷑ bona fama:quã quis amittit ꝑ luxuꝛia,ʒ
Unñ ait Bꝛeg.j.moꝛalł.q pctã carnalia ſũt peio/
ris infamie q; cetera vicia. Ideo Eccłi.xlvij. ðꝛ.

Inclinaſti femoꝛa tua mulieribo: dediſti macu

lã in glia tua.Scðo luxuria diſſipat bona na/

ture.ſq; ſanitatẽ coꝛpis.De q̃ Areſto.j.Ethicoꝛũ
ait. Ganũ eſſe delicatiſſimuz eſt ⁊ deſideratiſſi⸗
mũ qua ſanitatẽ facit ꝑdere luxuria. Unde glo.

ſuꝑ eplam.j.Pauli ad Coꝛinth̊.vj.vbi ðꝛ. Qui
aũt foꝛnicat᷑ in coꝛpꝰſuũ peccat:inqt. Cetera pec
cata tin aiaʒ maculãt:foꝛnicatio aũt nõ tm̃ ani⸗
mẽi:ſed etiã coꝛpus ↄtaminat.Sene.q̊ ad Lu⸗

cll.epła.xxiiij.inqͥt. Libidines tremoꝛes manu⸗
um ac pedũ generãt ⁊ Hiero.in ſuo teſtamẽto
inqᷣt. Uñ infirmitates ⁊ moꝛs taʒ tẽpeſtiua niſi
ex nimia ciboꝝ copia:⁊ freq̃nti mulieꝝ vſu.Si
milit᷑ diſſipat bona aie luxuria.De q̃ Seneca in

li.j.declamationũ ait.lihil eſt tã moꝛtiferũ in⸗

genijs:qᷓ; luxuria.Siquidẽ rõnẽ ꝑturbat:intel

lectũ hebetat:memoꝛiã eneruat:obliuionẽ ĩmit
tit:erroꝛẽ infundit:ignoꝛantiã inducit:⁊ hoĩem

quaſi beſtiã facit.hec ille.Et eandẽ ſniam ponit
Hierony.ſuꝑ Matthᷣ.⁊ in li.j. Jouinianum
Areſto.q̊ʒ in.ij.Ethico.dic̃:ꝙ actꝰ venereꝰ rõneʒ
abſoꝛbet. Et ꝑ ↄſeq̃ns ille qͥ eſt deditꝰ luxunie et

amoꝛi venereo efficit᷑ fatuꝰ⁊ ſtultꝰ.Et iõ a picto
ribo amoꝛ depigit᷑ ccc. Et ad b ꝓpoſitũ diẽ Oui

diꝰ in epłis epła.iiij. Quid deceat nõ videt vllꝰ

amans.Tercio luxuria diſſipat bona gf̃e id eſt

oĩa dona ſpũſſcti.iuxta illð.j.ad Coꝛin.ij. Ani⸗
malis hõ nõ pcipit q ſũt ſpũſſcci. Itẽ faẽ hoĩem
deo inimicũ.Et de bᷣ loqͥ? Hiero.in epła ad da

maſũ papã de filio ꝓdigo di. Luxuria inimica
vᷣtutibo ꝑdit oẽm ſubſtatiã pꝛis:⁊ a pꝛis volũ⸗

tate deliras futurã pauꝑtatẽ cogitare non ſinit.
Et (bꝛyſo.inqͥt.Nllła res ſic pᷣſcidit vᷣtutẽ ſicut
coꝛꝑał voluptas.Luxurioſus qͥ ad oẽs vᷣtu⸗

tes ⁊ gr̃as dei eſt moꝛtuꝰ. Vñ Hiero.ad matrẽ

⁊ filia in gallijs cõmoꝛaãtes inqᷣt. Qui luxuriat᷑
viuẽs etia moꝛtuꝰ eſt.Et iõ bñ dicũt vᷣba/poſi⸗
ta.Diſſipauit ⁊c̃. Suꝑ quibo vᷣbis duas ↄſide

ratiões de luxuria facemꝰ. Pꝛima dicet᷑ Dete⸗
ſtatio. Scda Declaratio. S
DPars pᷣma in q̃ ꝓbat᷑ luxuriã eſſe deteſtabi⸗
lem:⁊ ꝓhibitã omni lege.

Rimo ſciendũ ꝙ luxuria eſt ꝓhibita
pᷣcepto diuio.Dicit em̃ deus Exo.xx.
p MNo mechaben:⁊ b eſt ſexcũ pᷣceptum

⁊ diẽ Aug.xxxij.q·iiij.in.oimexetricesx

ſis trlen

dedoteßltl
no glto on

— =

noienehl.
trop chnn

Ali henlbl
tueiriniſil
Eldprinlun⸗

inſuma ga

ſhoc albe

lckpamm⸗

„

ſehenie⸗
woꝛ ſue nod
Froneretyn

Gimeceq
ſatamechus
knepboslut
moriet.Denn

deflolyſſmue

iiihuber doan
d. Arbeabik

cWitma no

ſchis edes
1lli⸗Era

(risentne

Mu Ertwa

ſoo malaim

inſeaemlimn
gil aiat ſo⸗
fineneſcorten

mediomwlicx,
Gittincan den
Formicgnovt
(li ſcht̃

copt dei noe

Ueq laſauic

baptiſta volis

tidiccbathen
bereyroriftan
Disd dimitwn

t neqz wolle

gmnüdelpoſi
Ho Epher

mninet iſ pol

foꝛnicator an

mlnregno

ABal.v. g
Wragulter
nccbe Johi

Aallbaua
na hbtraeſt
Qgtlada

Olimdo
en Iinnoſe

malecicnin
ehlie
muntſconii
is Verſiag
68. merm;
n Seſſa
kſiisemt
Wwecnnisnn
mtglunnz
mala itpco,
arn.

)
*

lhordonnn,

1Reicnnſt
nn nage.
ehi dui
aeGn
ürnömmani
ecged u
nmorcs and⸗
ſuotrtameo
Bhckanſi
mule Si
de Scntaun
ti nomnienän
nigcurdarinl
blimoniſmni
ant hoien
liſnumpont
Jouinianom
Swmadrond
Nedis umn
Cöohicd
poſti di Nul
rns noenl⸗
bomugftioch
Conn..
Finihoien
nchaadd
cuna inmmn
—
Iumonſli
Ar twai lar
zzadgisinn
rn aanm
it thn oſ⸗
bis lg
w⸗ nal

Gedartei
1 1

nms un
ſnußen,
onanmi

Foliũ

q; noĩe mechie ꝓhibet᷑ oĩs illicitꝰ ↄcubitꝰ: 2 mẽ

bꝛoꝝ illegitimus vſus in actu venereo. Et m
Alexã.de ales in.iij ꝑte ſũme in trac.de lege na-/
turali:⁊ in.ij.ꝑte in trac.de pctis moꝛtalibus.et
Richar.in.iiij.di.xxvj.⁊? Tho.ij.ij.q.cliij.ar. iij.
⁊ in ſũma Ʒ̊ gẽtiles li.iij.c.cxj.młtᷣ rõnibo ꝓba/
n põt:ꝙ qꝗ libet actꝰ venereꝰ excepto mrimonia⸗
li eſt pœm moꝛtale:ſi volũtas ↄſentiat. Ueꝝ qꝛ
ſatis intellecti fruſtra fit demõſtratio.l.j.in fine.

ff. de dote pᷣle.iõ qͥa vos vᷣ creditis ⁊ intelligitis

noõ alr ꝑ roͤnes demõſtrabo. Nã h̊ ptʒ ſatis ex⸗

pᷣſſe Geñ.ij.c. vbi dixit deus de hoie. Adherebit

vxoꝛi ſue.nõ dixit ↄcubine.⁊ ſuevxoꝛi:ꝗ̊ nõ ſuis
vyt oñderet vnitatẽ vxoꝛis. Siliter Deut.v.ꝓbi⸗
buit deꝰ foꝛnicationẽ:qð hẽ traſſũptiue Matt.
v. 7. xxxij.q.v.c.nõ mechaber.⁊ Leuit᷑.xx.dic deꝰ

Si mechatꝰqͥs fuerit cũ vxoꝛe alteriꝰmoꝛte mo
riat᷑ ⁊ mechus ⁊ adultera.⁊? Deut.xij.ðꝛ.Que fe
cit nephas in iſrł vt foꝛnicaret᷑ in domo pꝛis ſui
moꝛiet᷑.⁊ Deut.xiij.ſcriptũ eſt. Nõ erit meretrix

de filiabo iſrael:neq; ſcoꝛtatoꝛ in vob.⁊ Thob.

iiij.habet᷑ documẽtũ Thobie qð dedit filio ſuo

di. Attẽde tibi fili mi ab omni ſoꝛnicatõe:⁊ pᷣter
vxroꝛẽ tuã nõ patian crimẽ ſare.⁊ Eccłi.ix. dicit
ſapiẽs. Ne des foꝛnicarijs aiam tuã ne ꝑdas te
2 illã.Et.xix.eiuſdẽ li.ſcptũ eſt.Qui ſe iũgit foꝛni
carijs erit nequõ: putredo ⁊ vmes hereditabũt
illũ. Et. xxv. eiuſdẽ oꝑis ðt. Bꝛeuis oĩs malicia
ſuꝑ maliciã mulier ⁊ ideo nõ ↄcupiſcas illã:qꝛ

in ſpecdie młieris ira ⁊ ↄfuſio magna.Et.xxj.eiuſ

dẽ ll.etiã ait ſapiẽs.Ne reſpicias mulierẽ alieni

viri ⁊ ne ſcoꝛteris ancillã eiꝰ.⁊.xxiiij.etiã dic. In

medio mulieꝝ noli moꝛari:de veſtimẽt ein pce
dit tinea: ⁊ de młiere inidtas viri.⁊ Oſee.ilij.ðꝛ.
Foꝛnicatio vinũ ⁊ ebꝛietas auferũt coꝛ.⁊.v.eiuſ

qẽ li.etiã ſcbtũ eſt. Spũs foꝛnicatiõis in medio
eoꝝ ⁊ deũ nõ cognouefr̃t:?⁊ Amos.vj.ſcribitur.

Ueqͥ laſciui eſtis in ſtratᷣ vꝛis. Silr Johones
baptiſta volẽs ondere ↄcluſionẽ noſtrã eſſe ve/⸗
rã:dicebat herodi Matth.xiuiij. Nõ liq; tibi ha⸗
bere vxoꝛẽ fratris tui.Et ſaluatoꝛ Luẽ.xvj.inqᷣt
ODis qͥ dimittit vxoꝛẽ ſuã⁊ accipit alterã:mecha
tur. Apls qͥz.j. Coꝛinth.vj. dicit. Neq; foꝛnica⸗
rij:neq; moiles:neq; maſculoꝝ ↄcubitoꝛes re⸗

gnũ dei poſſidebũt.fugite ̊ oẽm foꝛnicationeʒ.

Et ad Ephe.v. Foꝛnicatõ ⁊ ois imũdicia nõ no
minet᷑ in vob ſic decet ſctõs. h em̃ ſcitote ꝙ oĩis
foꝛnicatoꝛ aut auarꝰ aut ĩimũdus nõ hʒ heredi

—

tatẽ in regno xp̃ᷣi ⁊ dei.Et idẽ in ſubſtantia dicit:
àad Gal.v. ⁊ ad Hebꝛe.vlti. etiã inqᷣt. Foꝛnicato
res ⁊ adulteros iudicabit deꝰ.⁊ Apoc.vij.dicit

angelꝰ Johãni. Ueni oñdam tibi danationem
meretriꝗᷓ magne cũ qᷓ foꝛnicati ſunt reges terre.

Exr quibo auctoꝛitatibo patʒ:ꝙ maledicta luxu/⸗
ria ꝓhibita eſt lege diuina: moyſaica: ꝓPhetica:
euãgelica:⁊ apłica:ſi auctoꝛitates bñ oſi iderent᷑
Sikiter dico ꝙ ꝓhibetr lege autẽtica.ſ.ſetõꝝ. Ait
em̃ Ambꝛo.ſuꝑ Lucã.Qui nõ cꝗ ꝓcresde ſobo

xbibr. Nec ſolo tacu ⁊ affectu:ſi aſpectu q́ ap

c.ij.in fi.⁊.xv.q.viij.c.hi q .2.xxxij.q.vij.c.quẽa

lis ſʒ explłẽde libidis copulant᷑: nõ tã ↄiuges qᷓ;

foꝛnicarij vident᷑.Et in li.de Abel ⁊ caym dicit.
Libido eſt ianua diaboli:via iniqͥtatis: ſcoꝛpi⸗

onis pꝑcuſſio:nociuũq; genꝰ eſt femia c ap?o/
ximat:ſtipula q̃ ignẽ accẽdit: q̃ flamigero igne

ꝑcutit ↄſciam pariter habitatis:extrabit funda⸗

mẽta montiũ:ſi femie cũ virꝭᷣ habitẽt viſcaruum

diaboli nõ deerit. H lero. qᷓ ad ſuſannã inquit.
O q; acerbo eſt luxurie fructus:amarioꝛ felle:⁊

crudelioꝛ gladio.? Aug.in li.de ↄflicu vicioꝛũ
ait.O q; pua ↄcubitꝰ hoꝛa ꝓ q̃ ꝑdit᷑ erna vita.
Et in li.de agone xpᷣiano idẽ inqᷣt. Inter oia chꝛi
ſtianoꝝ certamia durioꝛa ſũt pᷣlia caſtitat: ybi

quotidiana pugna ⁊ rara victoꝛia.Gꝛeg.etiã in
xj.li.moꝛaliũ dicit. Quelibʒ alia bona oꝑa:ſi lu
xurie ſcelus nõ abolit᷑:imẽſitate huiꝰ crimis ob
ruunt᷑: ⁊.xxxij.li.moꝛaliũ.iteꝝ dicit.Oiaboli pꝛo
pꝛie coꝛpꝰ ſũt qͥ carnalibo deleccatiõib oſentiũt
Auctoꝛitate q̊; canonica ꝓhibet᷑ h malediccum
viciũ.vt ptʒ.xxvij.q.j.c.nubẽdi.vbi ðꝛ Yoꝛnica⸗
tio nulli impune ↄcedit᷑:⁊.xxxij.q.ij.c.nõ ſolum
dicit Iſido. Int cetera ſeptẽ vicia foꝛnicatio ma
ximũ ſcelus eſt:qꝛ ꝑ carnis imũdiciã tẽpluʒ dei

violat᷑. Et idẽ hx. xxxij.q.iiij.c.foꝛnicatoꝛ.Pꝛohi

bet᷑ q̊ʒ h̊ maledictũ vicũ in.c.ſicut.⁊ i.c.ſicut nõ

ſũt. ⁊ in.c.abſalon.⁊ in.c.meretrices.eadẽ qõne ⁊
cauſa:vbi ðꝛ.Meretrices eẽ ⁊ ad meretnices ac
cedere phibet deꝰ: etiã qᷓꝝ publice venal eſt tur⸗

—

pitudo.hec ibi.Et ideo dicẽtes foꝛnicacionẽ nõ
eſſe pctm̃ tanq; heretici ſũt cenſendi:vt habet᷑ in
de.nr̃a.extra de hereticis.vbi aliqᷣbo dicẽtibo: ꝙ
actꝰ carnalis cũ ad h̊ natura inclinet nulluʒ eſt

pctm̃ maxie cũ qͥs de eo tẽptat᷑. Reſpõdit papa
pꝛauitas heretica eſt ſic aſſerere ⁊ ꝑtinaciter de/

fenſare. etiã ꝓbibeat᷑ in.l.canonica bᷣ ſcelera
tiſſimũ viciũ:hx. xxij.q.j.c.pᷣdicandũ 2. l. di. c. q
tua.⁊.xxiij.q.v.c.ſi nõ.⁊ di.xlix.c.hinc poſt me. et
xxxij.q.j.c.nec aliq̃.q.v.eiuſdem cauſe.c.nec ſolo
petit ↄcupiſcẽtia feminaꝝ:ꝓ hibet᷑ etiaʒ direi.
. a;
modũ.⁊ extra de vita ⁊ hone.cle.c.ij.vbi dꝛ.Qð
cũ luxuria ab oĩbe ſit vitãda:a clericis tñ maxie

Lege q̊ʒ humana ꝓ hibet᷑ luxuria:vt hẽ.C.de cõ

cubinis.l.nemini.⁊. C. ad le.iuł.de adulterijs.lł.
fediſſimã. ðꝛ.Fediſſimã eaꝝ neqͥ ciã ꝗͥ pudoꝛem
ſuũ alienis libidinibo ꝓſternũt repᷣſſa volupta⸗
te leges vlciſcunt᷑. Itẽ. C, de raptoꝛibo vᷣginuz. l.
vnica fcribit. Ciolatio vᷣginũ vel etiã viduarũ
marie q̃ deo fuerit dedicate.nõ ſolũ ad iniunaʒ

poĩm ſʒ etiã ipſiꝰ oĩpotẽtis irreuerẽtiã cõmittit

cũ vᷣginitas ⁊ caſtitas coꝛrupta reſtitui nõ poſ
ſit. ⁊.C. de epi. ⁊ cle.l.raptoꝛes.dic impatoꝛ. Ra
ptoꝛes vᷣginũ vel etiã viduaꝝ q deo fuerit dedi

„ ——

cate capitis fu plicio pleccẽdos eſſe decernimꝰ

et in autẽtico detrien. ⁊ ſemil. . ſi aũt col. iij. eti⸗
am diẽ. Nos nõ pᷣbemꝰluxuriãtibo ſed caſte vi⸗

uẽctibo leges. ⁊ in autẽtico. ð teſtibo .· col. liij. dicit.

8 3

Nõ em̃ habebit ampliꝰcaſtitatẽ luxuria:ſʒ ſub/

ijciat᷑ quidẽ ⁊ ipᷣa penis:periculũq; ſuſtineat: et

ff. de oꝛigine iuris.l.ij.S.initiũ.iuriſcõſultꝰ inqͥt

In ſeruitute ſupponat᷑:qͥ capitis amoꝛe vᷣginis

nephas pmiſcet.⁊.ff. de da.infec.l.ex dãni.dicit᷑.
Honeſtꝰmodꝰſeruãdus eſt:nõ imoderata cu⸗
iuſcũq; luxuria ſubſequẽda.⁊.ff.qð metus cau
ſa.l.iſti quidẽ ſcnptũ eſt. Stupꝛi metꝰ maioꝛ vi
ris bonis eſſe ſolet qᷓ; moꝛtis.⁊.ff. de extraoꝛdi.
crl.l.j.dicit iuriſcõſultus. Sollicitatoꝛes aliaꝝ
nupraꝝ ⁊ interpellatoꝛes ⁊ ſi effectũ ſceleris ha
bere nõ poſſunt /ꝓpter volutatẽ tñ ꝑnicioſe libi⸗
dinis extra oꝛdinẽ puniant᷑. Auctoꝛitate quoq;
poetica deteſtat᷑ bᷣ diabolicũ viciũ luxurie. Vn
Llaudianus poeta inqt.

„ —

Aururies pᷣdulce malu:que dedita ſemper.

Coꝛpoꝛis arbitrijs: hebetat caligine ſenius.

Pꝛudentius etiam ait.
Totis exuſta libido medulis
Inſpirat tenerũ:labefacta per oſſa venenũ.
Tu pceps ad moꝛtis iter:tu ianua leti.
Coꝛpoꝛa cõmaculas:aias ad tartara poꝛtas.
Itẽ quidam alius verſificatoꝛ inquut.
Femina coꝛpꝰ:opes:animũ:vim:lumina:vocẽ
Polluit:anihilat:necat:eripit:oꝛbat acerbat
Dcciditq; aiam:conſoꝛtia:federa:famam
Debilitat:perdit ſocios:aufertq; fideles.
ODuidiꝰqͥʒ i epłis:epła pᷣma inqͥt ↄ amoꝛ.
Res eſt ſolliciti:plena timoꝛis amoꝛ.
Et auccoꝛ libꝛi:qui dicit᷑ pamphilus ait.
Igneus ille furoꝛ:neſcit habere modũ.
Et auctoꝛ aſtrolabij diecctt.
Nõ capit humanas aias:plus femina qͥcq¶ũꝛ
Quidius quoqʒ i ſcdo de arte amãdi inqᷣt.
Qð iuuat exiguũ plus eſt qð ledi amãtes.
Pꝛoponãtq; animo:multa ferẽda ſuo.
Aucanus etiã in quinto ſui operis ait.
Heu quantũ mentes:dnatur in equas.
Juſta venus dubia:ſtupidũq; ad pᷣlia magne.
Te quoq; fecit amo. .
WUirgilius quoq; in quarto Eneidos inquit.
Impꝛobe amoꝛ:qͥd nõ moꝛtalia pectoꝛa cogj.
Et Juuenal libꝛo.ij.ſatira.j.ait de meretrice.
Areat ipᷣa lʒ toꝛm̃dꝭ gaudet amãtis.Et ſpolijs
Et auctoꝛ libꝛi:qui dict᷑ Põphilus dicit.
O deus in quaãtis animus verſat᷑ amantis. Et
HMatcheus in poetria ſua parte ſcdᷣa ait.
Eneruat ſtudium pernicioſa venus.
Et Cato in ſuis documentis dicit.
Euũ te detineat veneris danoſo voluptas.
Indulgere gule noli:que vetris amica eſt.
Bualteriꝰ qͥ; in alexadriade.libꝛo.j.ait.
Te non emolliat intus L
Pꝛodiga luxuries:nec foꝛtia pectoꝛa fra ngat.
Mẽt moꝛby amoꝛ:lateb: ⁊ murmure gaudẽſ.
SDi bacho veneriq; vaces:qͥ cetera ſubdis.
Dub luga veniſti:perijt delata vacãtis.
Abertas animi: venenis flagrãte camino.

tur. Seneca q̊ʒ in.

Mons hebet interius:rixas ⁊ bella moueni
Amperat:⁊ ſuadet rationis vile ſepulchꝛũ.
Ebꝛietas:rigidos eneruãt hec duo moꝛes. hec
ülle. Cu qͥ ↄ coꝛdat Hiero.ĩ ep la ad mr̃eʒ ⁊ filiã ĩ
gallijs cõmoꝛãates di. Ferreas mẽtes libido do/

mat.Domuit em̃ Dauid ſcciſſimũ:Sãſonẽ foꝛ

tiſſimũ:⁊ Salomonẽ ſapiẽtiſſimũ:ð q i.c.ſalo⸗
mon. xxxij.q.iuij. Hiero.ait. Salomõ q peimo
gerato vſu:atq; aſſiduitate młieꝑ:ad b vſ. q; g/

ductꝰ ö: vt tẽplũ idoł fabꝛicaret. Et qͥ pꝛiꝰ tẽpluʒ
ðo ↄſtruxerat aſſiduitate libidis⁊ ꝑfidie ſubtra
ct idoł ↄſtruere tẽpla no timuit.Ex q̊ patuit ꝙ;

B neqͥſſimũ vicũ eũ qͥdãmõ demẽtauit. libido

—

em carnis hoieʒ vt beſtiã ĩmo detioꝛẽ beſtia faa
Uñ i. c. nõ ſolũ.xxxij.q.vij. Iſið.inqᷣt. Sũt qͥdazʒ
ſic aialia q abſq; vlla diſcretõne libidini ᷣuiũt:
s egꝗo nec mupecudibo cõgꝑaueri. Pecoꝛa em̃
cuũ ↄcepꝑintvltra nõ idulgẽt manb copiã ſui.¶l
timo demõſtrat᷑ ö maledictũ ſcelꝰ öᷣteſtabile au
ccoꝛitate phᷣica. Ut em̃ legit᷑ ĩ viᷣ phᷣoꝝ Pitha

goꝛas dicebat.Fugiẽda ſt obo modis⁊ abſcin⸗

„

qẽda:languoꝛ a coꝛpe:iꝑitia ab aia:⁊ luxuria a

Vctre. Et iõ cũ qͥdã laſcuus diceret pithagoꝛe ꝙ
malebat cũ meretricb eſſe:qᷓ; cũ phᷣis ↄuerſari

ipᷣe rñdit. Sues q̊ libentiꝰ in ſceno q; ĩ aq̃ vᷣſan

u neca qʒ in.j.declamationũ ait. Mihil eſt
tã moꝛtifeꝝ igenijs vt luxuria. Luxuria blãda

peſt:victrix oꝛb:imẽſas opes auarj manib ra⸗
pit.Idẽ q; ad Luallũ epła. xviij.inqᷣt. Quis ho

ſtis i quequã tã ↄtumelioſus fuit qᷓ; ĩ q̃ſdã vo⸗

luptates ſue.Eſt igit᷑ animꝰa blãdimt volupta
tis abſtrahẽdꝰ:debellãdeq; ſũt a nob volupta⸗
tes:qᷓ vt vides ſeua qͥʒ igenia rapiũt.Et ad eũdẽ

ſcribẽs ĩ alia epla dic. anas fuge voluptates
bꝛeues ⁊ penitẽdas.⁊ ĩ.ij.ðclamationũ iteꝝ ait.

Adoleſcẽs luxurioſꝰpeccat:ſenex luxurioſꝰ inſa

nit.Et i li.traged.etiã dic̃. Uincit ſcrõs dira libi

do. Tulliꝰq̊ʒ i.j.ð officijs ait. Si ↄſi iderare vo⸗
lumꝰ q ſit i natura hois excellẽna ⁊ dignitas:fa
clle itelligemus q; ſit turpe defluere luxuria:ac
mollit viuere:⁊ qᷓ; ſit honeſtũ viuere ↄtinent᷑:ſo

bꝛie ⁊ caſte.Et ĩ eodẽ li.idẽ inqᷣt. Luxuria cũ om
ni etati turpis ſit:ſenibo maxie fediſſima ẽ.Et in

li. ð ſenectute iteꝝ dic. O pᷣclaꝝ munꝰ etatis:ſiq
dẽ aufert a nob qð ẽ i adoleſcẽtia vicioſiſſimuʒ.

ſq; libidinẽ coꝛꝑis.Valerꝰq̊ʒ maximꝰ lib.ix.ſui

oꝑis ait. Blãdũ malũ luxuria quã accuſare ali

qñ faciliꝰeſt qᷓ; vitare:q̃ iuictũ Hanibalẽ armiſ
g1¹

ilecebꝛ cõplexa:vincẽdũ romão militi tradidit

illa ducẽvigilãtiſſimũ:illa exercitũ acerrimũ da

pibo larg ac vener vſu laſciuioꝛe ad ſõniũ ede⸗
licijs euocauit. Quid &̊ his vicijs fetidiꝰ.qͥd dã

noſiꝰ:qbo vᷣtꝰ atteri᷑:victoꝛie lãgueſcũt: ſopita

glia ĩ infamiã ↄuertit᷑: ani ⁊ coꝛꝑis vires expu⸗
gnãt᷑. hec ille. Ceciliꝰq̊ʒ Firmanꝰli.de btã vita.c.
iilij.inqt. Lbido aſpectu maxie ↄcitat᷑. Etĩ eo.c.
etiã ait. Tres ſt᷑ cões affectꝰ q hoĩes ĩ oĩia facino
ra papites frabũt:ira:cupiditas:⁊ libido.CTe⸗

i

lichnüſcn
ſienutuſ̃

(iiſth

slEen
ſiqiignenn

manöt
(tluffith
nioſpatonn

bicieſucciſ
qn cryſ oa⸗

ſea no ſanar⸗
panenoſtni

Parsſc
lorurieinpa
U

1 6
noe
iA
oruraS
amanonme
ſogengcorl
Ces hy lcj
RN
li: Prio g
gane do/
doos plimos,
boal,gͤerari⸗
fornicndise
bus git dan
.So⸗
liolnqhtüͤe
Nlegrih
Luoutforni
altotamato⸗
ter deü dil
Unmote Ter⸗
nbrſoluri
Vindo iuge
Peraigöis
dꝛſimpler

tos Fuaro v

pler diakt
lurint vog
Reinceſtu.
lis phibeti.
Oriboiby ni⸗
Elremtiere
Wopeilqu
ſodeblfil
mnoſrſe
ſcütknd
Glkinitich

Kinnt
dename idic⸗
daigictaſf.
lnft irti;
ibdin ni.
ua Panac
minchüͤſni.
laskcirun
nn hap in
vpodiroban
aintlummna
anedagoneg
pbis zuoſari
ndidötſen
nonäat ſhlck
nn. Vanra biic⸗
vawan manin
i nit Oush
furilihi
Midimt polupr
tanob wolupta⸗

Müüt. Cadede

8fugepolupranes
mmangnütcll
erlummnoine
nor os dinnlbi
dan w/,
utAgnins
vorluuna⸗ar
nuere inneſo
Cmmnacäonn
ſiſingi n
mund nnsti
Molſinn,
Nunn hli
gliullirii
Danbadun
omiuntidt
miammid
rulniede⸗
sil44di
acoit ſopiux
debtu in⸗
ant kliche
ſcsioigſimn
Grlibic

rẽtietiã ĩ eunucho.c.ij.dic. In amoꝛe hec oĩa in

ſũt vica:ſuſpitões:iimicitie:iiurie ac bellũ.Ful⸗

gẽtiꝰqͥʒ i fabuł ſuis ait.Ois qͥ luxuriã amat ce⸗

cus c.Et meꝛito.Cecũ em̃ ſe e demõſtrat ⁊ ſtul/

tũ qͥ ĩ ignẽ itrat.De luxuria aũt inqͥt Albertꝰ in

cractatu ð vᷣtutibo politid: ꝙ tls nũqᷓ; di
cit ſufficit:ſʒ q;to plꝰhõ luxuria

ra nõ ſatiat᷑ aq̃ita nec hõ luxuria. Itẽʒ lururia
bydropiſim repᷣſentat:q; tãtã ſiti generatvt bibẽ

do ſiti incẽdat:vt hydropicꝰq̃nto plꝰ bibit tãto

plꝰ ſitit. Nã⁊z leopatra egypti regina:lʒ Anto⸗

nio ĩꝑatoꝛi mrimoniałr eet iũda:tãta tñ erat li -
bidie ſuccẽſa ꝙ ad ꝓſtibula nocte vadẽs:lʒ ali/
qñ.xxxvj.ↄcubitꝰpaſſa fuiſſet redibat fatigata:
ſed nõ ſatiata.hec ille. Et hoc ſufficiat pꝛo pᷣma

parte noſtri ſermonis.
Pars ſcoa:in qua declarant᷑ q̃teuoꝛ ſpecies
luxurie in particulan. U

7

m tis omitto:maxie qꝛ aliq̃ tetigi S.i ſer⸗/

mõe ð pctis.De hᷣ em̃ maledicto vicio
inqͥt Hiero.ĩ ſuo teſtõ. Enſis diaboli

luxuria.? Salomõ Eccls.vij.etiaz dic. Inueni
amarioꝛẽ moꝛte młierẽ:q̃ laqus venatoꝝ eſt:et
ſagena coꝛ illiꝰ:vicła ſt manꝰ illiꝰ. Pꝛia aũt ſpe

cies hꝰ vicij ẽ foꝛnicatio ſimplex: ſic pleniꝰdecla
raui vbi S. Sʒ ſcẽdũ ẽ ꝙ foꝛnicatio tripłr acci⸗

,pit᷑. Pꝛio ꝓ idolatria ⁊ ifidelitate.Oſee.uiij.Foꝛ

nicati ſt᷑ a ðᷣo ſuo.⁊.j.Paralł.v.Foꝛnicati ſt᷑ poſt

deos plłimos.⁊ Judicũ.viij.Foꝛnicati ſũt cum
baal:qð erat idolũ gẽtiũ.?⁊ Sapie.xiiij. Initiuʒ
foꝛnicatõis exqͥ ſitio idoloꝝ.De talib foꝛnicãti⸗
bus ait Dauid ĩ ps. Perdidiſti oẽs qͥ foꝛnicãt᷑
abs te. Scõdðo ðꝛ foꝛnicatio q̃cũq; culpa moꝛta

lis:inq;tũ qͥs ꝑ eã recedit a deo legitio ſpõſo aie
Olee.ij.⁊ ð hac ðꝛ a deo Hiere.iij.aie peccatrici
u aũt foꝛnicata es cũ amatoꝛibo młt Aia em̃
cũ tot amatoꝛibo foꝛnicat᷑ q̊t creaturas ioꝛdina
te ⁊ ) deũ diligit.vt inqͥt Aug.li.j.ð ſermõe dñi

in mõte.Tertio /ꝓpꝛie ðꝛ foꝛnicatio actꝰ venereꝰ
inter ſolutũ ⁊ ſolutã.⁊ itelligit᷑ ſolutꝰ ⁊ ſoluta a

vincło ↄiugij ⁊ ↄſanguitat ac affinitat:oꝛdiſ⸗
ꝙ; ⁊ religiõis ac voti ↄtinẽtie. Et iſta foꝛnicatio
ðꝛ ſimplex.Etiõ ois ↄcubitꝰfactꝰ int᷑ tales ſolu

tos ſᷣuato vſu naturali ꝓpꝛie ðꝛ foꝛnicatio ſim⸗
plex. Dicit᷑ tũ generałr foꝛnicatio oĩs acꝰluxu⸗

rie:ſic̃ ptʒ.j.ad Coꝛinth.xv.vbi inqͥt apłs.Audi
tur int᷑ vos foꝛnicatio q̃lis nec int gẽtes:⁊ loqͥt
de inceſtu. Hocigit᷑ maledictũ viciũ foꝛnicatio
nis ꝓhibet᷑ i.c.foꝛnicari.xxviij.di.vbi ðꝛ.Foꝛni⸗

cari hoibo nũqᷓ; lʒ.⁊.xxxij.q.iiij.c.nemo ðꝛ.lli

iʒ ſcire młierẽ pᷣter vxoꝛẽ.iõq; ↄiugij tibi datũ ẽ
ius:nei laqueũ icidas:⁊ cũ aliena młiere delin

ꝗjs:hec ibi.Filij em̃ nati ex repꝛobato ↄcubitu:

pPlerũq; ſũt ſcelerati lʒ aliqͥ iueniant᷑ boni. Unð
ſcptũ eſt. lvj. di. c. ſi gẽs. ð tali ↄceptiõe meretricũ

exiſtimãdũ eſt degeneres ꝓplos acignobiles et

tato ſemꝑ am/
pliꝰapperit:etiã ſi oꝑe iplere nõ poſſit. Itẽ ſic ter⸗
ſti. ad. gẽ. inqͥt. Ex luxuria vt vici
tas aduerſus deũ naſcit᷑. Et.xxiij.q. vij.ðꝛ in. c.
nõ ſolũ.Ex delectatiõe foꝛnicãdi:varia gignunt᷑
flagitia:qͥb regnũ dei claudit᷑. Et. xxxij.q.iuiij.c.

VUlta ð p pctõ dici poſſẽt q̃ cã bꝛeuira

GNXXxX

furẽtes libidie foꝛe ꝓcreãdos: ⁊ ad extremũ vni
uerſã plebẽ ad detioꝛa ⁊ igbilia vergẽte:⁊ nouiſ
ſime nec bello ſeclłari foꝛte:nec fide ſtabilem:nec
honoꝛabilẽ hoib:nec deo amabilẽ eſſe vẽturã.
hec ille. Ptz ĩ Abimelech filio Gedeõis nato ex
ↄcubina:qͥ moꝛtuo pꝛe inffici fec.lxx.frẽs legiti
mos:vt ſolꝰdñaret᷑. Judi.ix.h̊ᷣ maledictũ vIciũ

fac hoiem deo rebellẽ:vñ Lacta.li.ij. diuiaxꝝ in⸗
a oia:ita impie

in eo ſcptũ eſt.ꝑ hec vicia qͥ pe maxie demones

colunt᷑. Eſt etia luxuria ſingłarit᷑ dilecta ⁊ pᷣci⸗

pua filia diaboli:ipᷣe em̃ diabolus cogitãs ꝙ ſi
haberet filias ex his generos faceret:qͥs ſecũ tra
heret ad infernũ.duxitvxoꝛẽ iniqᷣtatẽ:ð q̃ genu⸗

it ſimoniã quã copulauit deric Et poſtea hypo
criſiʒ quã copłauit fligiob mõachis⁊ beghinis

Itẽ rapinã no bilib:vſurã burgẽſibi.doloſitatẽ

aduocatꝭ: ⁊ ſuꝑbiã potẽtib.Sʒ luxuriã nllłiap

ꝓpauit:iʒ eã cõem oĩbo expoſuit:vt ples ſecũ ad
iteritũ traheret.De q̃ filia diabolica inqͥt Agelꝰ

li.noctiũ acticaꝝ.lla beſtia capitalioꝛ q; volu
ptas coꝛꝑis:cuiꝰ auide libidies temere ⁊ effrena
te incitãt. Hic pꝛie ꝑditiões. Hic reipublice euer

ſiões.ſlllłm deniq; ſcelꝰ:nlłm facinꝰ ẽ ad qð ſu

ſcipiẽdũ ñ libido voluptat ipellat.hec ille. X.

Nluxurioſa q̊ʒ aia hitat diabolꝰ: vñ de
iea ðꝛ Apoc̃.xvij.Facta ẽ hitatio ſpũs im/
mũdi.⁊ Job.xl.ð diabolo ſcptũ ẽ. Sub
vmbꝛa mãet ĩ loò humẽtibi.id eſt i luxurioſis.
Vn Luce.xv.de filio ꝓdigo ac luxurioſo dici d
ꝙ pauit poꝛcos:ideſt demões.Demões em̃ ha
bitãt ĩ luxurioſis ſicut poꝛcꝰ i luto.vñ Hiero.
in teſtamẽto inqͥt cõꝑando luxurioſos poꝛcis.
Quidã luxuria fetidi:vt turpiſſime ſues ſũt de
turpati.⁊ iõ dicit Greg.omel.xxviij.oñdẽs feto
rẽ luxurie ꝙ pctã carnis ſtercoꝛa vocant᷑:vt hr
Johelis.j.c.Quãtũ eſt em fetidũ vicũ luxurie
ptʒ ꝑ illö qð ſcriptũ eſt in vitaſpatrũ:ꝙ q dam
angelꝰvadens in foꝛma hoĩs cum quoda here
mita obturauit nares cũ obuiaſſet cuidã luxu
rioſo in ſignũ maximi fetoꝛis.Nulla em latri⸗
na ðẽ ſic fetida ſic luxurioſi ↄſciẽtia.CX aũt ðᷣmo
nes libẽt᷑ hitẽt i luxurioſis ptꝭ ꝑ illð qð ſcriptũ
ẽ Mat.viij.? Lu.viij.vbi ðꝛ: legio demonũ
eiecta ad ĩꝑiũ xpᷣia qͥdã demõiaco:petijt lniam
itrandi gregẽ poꝛcoꝝ:⁊ accepta lnia pᷣcipitauit
eos in mare.Ex q̊ ſignificat᷑: demões pᷣcipita
bũt ĩ mare vicioꝝ ⁊ ĩ abyſſũ ifernalẽ oẽs foꝛni⸗
carios ꝑ poꝛcos ſignificatos.O igit᷑ maledicti
ↄcubiarij ſcitote ꝙ ðmões exultãt ꝑditiõe vr̃a.
Legit᷑ em i vitaſpatꝝ:cũ qͥ dã filiꝰſacerdodᷣ ido
loꝝ ſecutꝰpꝛem remaſiſſet ſołꝰin tẽplo vidit ibi
venire pᷣncipẽ demonũ:⁊ cũ ſediſſet crcundatꝰ
maxima multitudine demonũ:venit vnus de
mon ⁊ adoꝛauit eũ. Reqᷣſitꝰaũt ab eo qͥd mali
9

vvbi mita pᷣlia excitauerat:multaq; homicidia
facta fuerat:⁊ młte ſanguis effuſioes. Cui pn⸗

ceps ðmonũ iratꝰait. Hoc ſolũ tãto tꝑe feciſti.

⁊fec eũ flagellari.poſtea aliꝰ veniẽs dixit:ꝙ ſpa
o. xxx. dieꝝ fecerat młtas naues ĩ mari ſbmer

gli :⁊ oẽs hoiĩes q erati eis pire.ð q̊ͥ pnceps fecit
vt de pᷣ mo. Terciꝰdemõ venit dices:ꝙ i q̃dã ci

uicate ĩ qdã ↄuiuio nuptiali ↄcitauerat ſeditio
nẽ:i q̃ ſpoſus ⁊ młti alij ſũt occiſi.⁊ h̊ i decẽ die/
bus fecerat.pᷣnceps ãt ðᷣmonũ ſilr fec eũ vᷣbera

re. Poſtremo venit q̃rtꝰ dicẽs:qꝙ ꝑ.xl.ãnos i he

remo fuerat:vnũ tẽptãs heremicam:⁊vix eũ in
ipᷣa nocte foꝛnicari fecerat Quo audito ſurrexit
dyabol? oſculãs euʒ:⁊ diadema poſuit ſuꝑ ca⸗
put ſuũ ⁊ ſecũ ↄſedere fec̃ dicẽs.Magnã rẽ feci
ſti:qua i.xl.ãnis cõplere potuiſti.Qð vidẽs ille
filiꝰ ſacerdo idoloꝝ factꝰ ẽ mõachꝰ ꝓbatꝰ.CX
dguit ömões maximã leticiã faciãt ð pctis foꝛni

carioꝛũ:hr Eccłi.xviij.vbi ðꝛ. Si pᷣtes aie tue
ↄcupiſcẽtias eiꝰ dabit te ĩ gaudiũ iimiò tuis. v

Cðdða luxurie ſpẽs ðꝛ ſtupꝛũ ſ.qñ aliqᷓ
ſ xgao nõ coacta ð floꝛat᷑ vł ecõtra.Et ð h
FPpctõ tracatr. xxxvj.q.ij.c.ij. Et dic Cho.
iij.ij. q.xv.cliiij.ar.vj.ꝙ ẽ ſpẽale pctm rõne ſpẽ̃ał
defoꝛmita. ſ. vᷣginitat öfloꝛate. Et ſi q̃rat᷑.ad

qd teneat᷑ ð floꝛãs vᷣginẽ.rñdet Alexan.de ales

in.ij.ꝑte ſũme i tractatu ð ſpẽbo luxurie.c.ð ſtu⸗

pꝛo. ar.iiij.? Tho.ij.ij.q.cliiij.q h̊ peœm̃ hʒ du⸗

plicẽ iniuriã ꝗnexã.ſ.pꝛis:⁊ puelle. Pꝛio enim
pii ⁊ alijs cognat ðfloꝛate fac iiuria.vñ Eccłi.

xlij.ðꝛ.Supꝑ filiã luxurioſaʒ ↄpᷣua cuſtodiã.ne

q faciat te venire ĩ obpꝛobꝛiũ inimiò tuis.fac̃
dAd B. l.iſti qͥ dẽ.ff. qð me. cauſa. Sʒ ego dico tibi
ꝙ ſi nõ hʒ bonã volũtatẽ difficile erit ipᷣam cu⸗
ſtodire.ſic difficile cuſtodit᷑ aceruꝰpulicũ ne ſal
tet. Et iõ dicebat Ouidiꝰ.iij.ð arte amãdi Cẽtũ
frote oclos centũ ceruice gerebat. Argus ⁊ hos
vnꝰ ſepe fefellit amoꝛ. Lu tñ ꝓpter b̊ nõ dimit⸗

tas eiꝰ cuſtodiã:qꝛ ñ cuſtodita faceret peiꝰ.nñn

vulgariter ðꝛ. Bona cuſtodia cauebit vẽtura.

Sco danificauit vginẽ auferẽdo ei vᷣginita⸗
te cui debet᷑ fructꝰ centeſimꝰ Luce.viij. Match.

xiij. ar.iiij. Itẽ poſuit eã in ꝑiculo meretricã
di.Semel em malꝰpᷣſumit᷑ ð fadli labilis ĩ eo

dẽ crimine.l.ſi cui.S.hiſdẽ.ff.ð accu. Itẽ eã vitu
ꝑauit ita ꝙ nõ faciłr reꝑiet maritũ ſi ſciat᷑:vłK ñ

iueniet cõueniẽteʒ vt pᷣus.De talibo defloꝛãtib⸗

ðꝛ: Tren.vltio. Mulieres i ſion huiliauerũt et

vᷣgines ĩ ciuitatibo iuda.Et iõ ſᷣm pᷣdiccos do⸗

coꝛes tenet᷑ ð floꝛãs ſatiſfacere pꝛi ⁊ puelle. Sʒ
dicet qꝗs.pᷣſupponit᷑ ĩ caſu ꝙ ipᷣa cõſeſit:ſciẽti ãt

⁊ coſẽtieti nõ fit dołꝰ.l.,nemo vĩ.ff. de reg.iu.l.vẽ
dlitoꝛ. C. de reſcindẽda vendi.⁊.c, ſacẽ̃ti.de re.iu.

libꝛo.vj.l.j.in fi.ff.de acti.em.⁊.C. de trãſac.l.cũ

donatiõis.̊ ⁊c̃. Rñdeo:ꝙ licet ipᷣa cõſenſit nõ

t pater ⁊ alij cognati:ex qͥ ſunt iniuriati. Pꝛe⸗

terxea illa regla ſc ꝙ voleti ⁊ cõſentiẽti nõ fit do

XXII

feciſi. et:rãdit p ꝑ. xxx. dies fuerat ĩ tali puincia ius intelligit de his qͥ bñ ſunt doli capaces:nõ

gut leues:iſtabiles:⁊ incõſtantes ac faciles ad

fraudẽ ⁊ deceptionẽ ſuſcipieda:ſic ſunt puelle.
qꝙ em̃ ſint leues pcz ꝑ ulð Eccłi.xix.Qui cito cre

dit leuis eſt coꝛde.De puellis aũt dicit Ouidiꝰ

in eplis:epła.xvj.Credulitas dãno ſepe ſolʒ eẽ

puellis. CX aũt ſint leues:ptʒ ꝑ Senecã ĩ libꝛo

de remedijs foꝛtuitoꝝ dicentẽ. Nihil tã mobile
qᷓ; feminaꝝ volütas.⁊ Jacobo bñuentanꝰſui li
bꝛi.c.xv.dic. Mobile coꝛ cũctis:⁊ mẽs eſt vana
puellis.Firmum ꝓpoſitũ femina nulla gerit.⁊
irgiliꝰ.uij.Eney.inqͥt. Uariuʒ ⁊ mutabile ſꝑ
femineuʒ genꝰ.Et ideo dicit Ouidius in epłis
epła.ij.Fallere credentẽ nõ eſt oꝑoſa puellam.

Bllia. Faciũt ̊ iſti maledicti luxurioſi decipien

tes vᷣgines illud qð hoꝛtat᷑ Ouidiꝰin.j.de arte
amãdi.c.ix.di. Pꝛomittas facito:qͥd em̃ ꝓmit⸗
tere ledit. Pollicitis diues qᷣlibet eſſe põt. Ac q̃
nõ dederis:ſemꝑ videare futurꝰ.Sic dñm ſte⸗
rilis:ſepe fefellit ager.Cum igit᷑ öfloꝛss vᷣginẽ
eã decipiat młtis ꝓmiſſiõibo blãdimẽtiſq;. Et
ſepe dans ei ſpẽ:⁊ ꝓmittẽdo qꝙ accipiet eam in
vxoꝛẽ:ꝓfecto equũ eſt ꝙ tali ſic ð cepte⁊ ꝑ frau⸗
des ad defloꝛatiões ꝑducte ſuccurrat᷑. Decepiꝭ
eim̃ ⁊ nõ decipiẽtib iura ſubueniũt.l.ij.S.vᷣba.

ff. ad velleia. Dicit & Alexã. de ales.? Tho. vbi

S.ꝙ talis defloꝛãs tenet᷑ acciꝑe in vxoꝛẽ vgineʒ
defloꝛata: qn ſic eaʒ decepit maxime qñ ꝓmiſit
eã acciꝑe.Et hoc veꝝ:ſi ipᷣa ↄſentiat ⁊ pater eiꝰ.

Si aũt noluit:cogit᷑ eam dotare iuxta faculta⸗

tẽ ſuã:⁊ puelle dignitatẽ habita ↄſideratiõe vi⸗
tuꝑatiõis ꝓpter quã opoꝛtebit eã ponere caput
vbi nõ poſuiſſet pedes. Itẽ qᷓ;tũ plus datura ẽ
alteri viro rõne defloꝛatiõis.Et ſi ſtupꝛatoꝛ no
lit eã in vxoꝛẽ:tũc dʒ verberibo caſtigari a iudice
ꝓut ei viſum fuerit:ac etiã excõicari ac detrudiĩ
monaſterio ad agendã pniam.Et hecoĩa habẽ
tur:⁊ notant᷑ in.c.j.⁊.ij.de adul.ↄcoꝛdat ad ſupᷣ
dicta Scotus in.iiij.di.xv.di.ꝙ liq; hec pena ſic

legis veteris:vt habet᷑ Exodi.xxij.Lamẽ qꝛ lex

noua ↄ coꝛdat cũ lege veteri eſt ſeruandũ qð ſu/⸗
pꝛadictũ eſt. Cõcoꝛdat etiaʒ Johãnes de platea

inſti. de publi.iudi.S.itẽ lex iulia.⁊ Ray.in.c.ſ.

2

et.ij.de adul.facit.xxvj.q.ij.c.tria.ↄcoꝛdat etiaz

Richar.in.iiij.di.xv.ar.iiij.q.ij.? Hoſti.in ſum
ma in ti.de mfimonio:ſub rubꝛi.qualrotraha
tur.vᷣ.hec in iudicio.Et licʒ Guilhelmꝰ dixerit:
ꝙ; quãdo qͥs voluntariã defloꝛauit:nullo ha/
bito traccatu de ↄtrahendo mr̃imonio cum ea:
defloꝛãs nõ tenet᷑ ad ſupᷣdicta in foꝛo iudiciali:
tñ Panoꝛ. in.c.j.de adul.dicit.ꝙ etiã in hᷣ caſu
tenet᷑ q̃licercũq; eõ ſedurit. 2
Ercia luxurie ſpẽs ðꝛ raptꝰ.ſ.qñ qͥs ꝑ vi
t rapit puellã vt accipiat ſibi ĩ vxoꝛẽ: vł vt
cõ coꝛrũpat. Et ð bᷣ vicio tractat᷑ i.c.lex il⸗
la.xxxvj.q.j.Et ðꝛ raptꝰnõ ſolũ ſi vᷣgo rapiat᷑:ſʒ
etiã ſi vidua vł coꝛrupta.xxxvj.q.ij.c.raptoꝛes.

Et etiã ſi nõ extrahat᷑ de domo: dumõ vi oppꝛi⸗

rilaun ſi

“ henitndi

meincucnud
ſclenniſini

Dariſünad.
lyfnige

ſbenaſobfüni

ervſq cͤnn⸗
mnnntt

einin

rſſigiitoroi

in Gofftegii
Aideſimpurn
AVulteni, Od

ſctoteq ſiſtupꝛ

Neqͤboſuß hutl

ckobligni e⸗
derapeonbynt
Curuſo⸗
Aulton
ſcrihchi

lnſümalibꝛoy
Atolnitho,
jbaſumipñta

((acasErqta
icpot. Pam

Loopyſi
lmminpopti
iplicter Pum

dſeinin
Malialisto⸗

en⸗ ſpedim
Aptheologos
ſtinſanb oꝛd
dlir cop. ? cl

ſic vo e cer

ſe ti 2 dept

Utſinonir
Arahbere gutal

aliens Nyinc⸗

ubſcannnu

Eseraxenint y
manto Atmar

vo di öni ſe
cn Hoſtl⸗

lſcct Dano
wkthen
Sezaſiyn

mmpemtheren

ncllimetinnen
Ppam hienanti
hoſtmonitii

lanngn
N faclesa
kſunepvale
Auatoge
diar outs
wleſolze
encräilido
blninod⸗
nuehrappſul
misckrn
Bmundle⸗
iäuungl
a ullen.
mmoſdadpin
S
Aclepie e
Sttint
öſotsfoni
Gcimag;
pier camin
ahngffa
mmi dechi
miütläd.
Aesa Thoxdi
enwonivo
nmeqñ omnit-
nnar ? oaerc.
riuma fclleg⸗
aicennoe v/
iponereaapuc
ius danni
züſuprnerno
uſtignnaiucie
mnacdemnwii
Etbeoin hubi
rCra ſß
labeanuſ
Lanigler
andu golo/
ints deplanes
Min,.
1dac;
:Dokünſon
qpal min
Ulbelm' diun.
–
moW:
–
nbor⸗ Haß⸗
4 1.

lañqohn
ſmore: An
gompiniß
Craptonn
en Noi

mar ⁊ coꝛrũpat᷑.ᷣm Alexã.de ales in.ij. ꝑte ſũ⸗

me in tractatu de luxuria.c.de raptu. Hoc autẽ
ſceleratiſſimuʒ vicum ſᷣm Alexa.vbi.S.ar.iij.⁊
Rapx.in ſũma dʒ puniri pena moꝛ.vt hr̃ Deu.
xxij. Et ſᷣm leges ciuiles talis raptoꝛ dʒ decapi
tari.l.vnica.C.ð raptu v.Et eiꝰſubſtaãtia dʒ ra
pte applicari ſi igenuã rapuit. Si vo ãcilla vel
libertã ſubſtãtiaʒ nõ amittit:lʒ tiñ decapitat᷑ ar.
xxxvj.q.j.c.ð raptoꝛibo.cũ his qͥ ibi notant᷑. Si

tm rapta vellet 8 here cũ raptoꝛe pᷣt.vt expᷣſſe br
xxxvj. q.ij.c.cria.⁊.c.ſeq.⁊ ĩcelligit᷑ ceſſantibo ĩpe⸗

dimẽ mr̃imonij.Et diẽ glo. Ray.qꝙ pena illa
pᷣt ifligi ĩ foꝛo iudiciali nõ pnialiNotãdũ etiaʒ⸗
pſᷣm GBoffredũ ĩ ſũma:ꝙ dicte pene itelligũt᷑ ifli
gẽde ſi rapuit mulierẽ honeſta:ſecꝰſi meretricẽ.

QA. de raptu v. l.vnica.⁊. C. ad.l.iul.de adul.l.q̃ᷓ

adulteriũ. O dyabolici raptoꝛes et violatoꝛes:

ſcitote ꝙ ſi ſtupꝛãs vginẽ ↄſentiẽteʒ tenet᷑ ad ea

de qᷣb ſup̃ puelle ⁊ pꝛi:młto magis vos ad illa
eſt obligati:⁊ ſatiffacere eis ð ſiuria ⁊ dano.c.
de raptoꝛibo.xxxvj.q.j.⁊.c.tria.e.cã.q.ij. A

—

VUarta ſpẽs luxurie ẽ adulteriũ.De quo

gq adultio tractaturꝰpoſſuʒz dicere illð qð

ſccriptũ ẽ Hiere.xxiij.vbi ðꝛ.Adulterijs
repleta ẽ fra.Oiffinit᷑ aũt adulteriũ.ſᷣm Hoſti.
in ſũma libꝛo.v.titu.ð adul.vbi ait. Adulteriũ

eſt alieni thoꝛi violatiovl ꝓpꝛij öturpatio.Que

vᷣ̈ba ſumi pñt ex his q̃ dicũt᷑.xxxvj.q.j.c.lex illa.
S.cũ g. Ex qᷣbo colligi pᷣt ꝙ triplex adulteriũ cõ
mitti põt. Pꝛimo unpꝛopꝛie. Secundo pꝛie.
Tercio pꝛopꝛijſſime. Pꝛimo cõmittitur adul

terium impꝛopꝛie inter virum ⁊ vxoꝛem. Et hᷣ

tripliciter. Pꝛimo rõne ipeditiõis.ſ.qñ ſũt iter
eos ĩpedimẽta:ꝓpter q̃ mrimoniũ ſtare ñ pᷣt:vt
puta ſi aliqͥs eoꝝ fecit votuʒ ſolenne caſtitatis.
De quo ĩpedimẽęto hr in de.eos.ð cõſan.⁊ affi.
⁊ ꝑ theologos in.iiij.di.xxxviij. Iteʒ ſi ↄtrabẽs
ſit in ſacris oꝛdinibi.ð q̊ iĩpedimẽto hr di.xxxij.
c.ſi qͥs eoꝝ.⁊.c.ſeriatiz.⁊.c.placuit.⁊.c.lectoꝛes

2⁊.c.ſi q vo.⁊.c.erubeſcãt.⁊ extra de cle.ↄiu.c.j.?·

72

tus eſt ĩ moꝛtẽ viri alicuiꝰvt poſſit cũ vxoꝛe eiꝰ
ↄtrabere aut aliq̃ machinata eſt ĩ moꝛtẽvxoꝛis
alicuiꝰ vt viꝝ eiꝰacciꝑet ĩ maritũ ⁊ moꝛs fuerit

ſubſecuta.naʒ mr̃imoniũ nõ tenet ſi poſtea ta⸗
les ↄtraxerint vt notat᷑.xxxj.q.j.c.ſi qs viuente

marito Et maxie ſi adulteriuʒ pᷣceſſerat añ iter
eos dũ pᷣmũ ſtabat ↄiugiũ:ſᷣm Ric.in. liij.di.

xxxv.tñ Hoſti.⁊? Inno.tenẽt ꝙ ſola machina⸗
tio cũ effectu ipedit mrimoniũ Joh̊ aũt andree
quẽ ſeqᷣ5 Panoꝛmi.i.c.ſuꝑ eo.de eo.qͥcog.con.
vxo. ſue.tenet:q h̊ ẽ veꝝ qñ abo machinati ſũt.
Secꝰ vo ſi vnꝰtm̃:qꝛ in altero nõ eſt ipedimen
tuz qͥn ↄtrahere poſſit. Si vo pᷣceſſit adulteriũ
vniꝰ machinatio ipedit. Iteʒ ſi adulter dat fidẽ
adultere viuẽte marito ð ↄtrahẽdo cũ ipᷣa ſcẽcs

ipᷣam hr̃e manitũ etiã ſi ĩtelligat ↄtrahere cũ ea:
poſt moꝛtẽ viri ſui nõ poteric eã ducere i vxoꝛeʒ

ij. 2.iij.⁊ qͥ cle.vł vo. c.j.⁊.ij. Itẽ ſi qͥ machina⸗

.
1
.

ſed feparãdi ſunt ſi Zxerint:vt notat᷑. xxxj.q. ..c.

relatuũ.⁊ extra ð eo qͥ duxit in mat.quã poll.per

adul.C.ſi qͥs vxoꝛe.Itẽ ſi ꝗs hñs vxoꝛẽ ſumat
aliã:vł nõ hñs vxoꝛẽ accipiat alteriꝰvxoꝛẽ legi⸗
timã. Et ð h ĩpedimto bꝛ extra de ſpõ.duo.cC. licʒ
⁊.xxxij.q.vij.c.j.ij.⁊.iij. Icẽ ſi int᷑ maricũ ⁊ vxoꝛẽ

ſit affinitas:⁊ bi affinitas nõ ſolũ ꝑ copulaʒ
2iugalẽ:ſʒ etiõ ꝑ actũ foꝛnicariũ.vt notat᷑. xxxv.

q.ij.c.nec eãa.⁊ extra ð eo qͥ cogno.ↄſangui.vxo.

ſue.c. diſcretionẽ.⁊.ctue.Ettales ↄ hẽteſ vſq; ad
Irtũ gdũ affinitat ſũt excõicati.vt ĩ cle.eos. de
2ſan. ⁊ affi. Itẽ ſi int᷑ eos ſit cognatio ſpũalis q̃

Ihit᷑ ꝑ cõpat᷑nitatẽ i baptiſmo ⁊ ſacro ↄfirmati
onis.Et ð h̊ ipedumeto tractat᷑ i.c.j.ij.⁊.iij.de co
gna.ſpiri.li.vj.Itẽ ſi int eos ſit cognatio legal:
q̃ fit ꝑ adoptionẽ vlł arrogationẽ:qñ qͥ ſadopta
tur i filiũ vł filia.Et ð h̊ ipedimto hꝛ extra ð co⸗
gna.legali.c.vnico.⁊.xxx.q.iij.c.diligere.⁊ inſti.
de nup.S.ergo.⁊.ff.de ritu nup.l.adoptiuꝰ.Itẽ
ſi ſint ↄſanguinei vſq; ad q̃rtũ gdũ.c.non dʒ.de
ↄſan.⁊ affi.Et ſũt excõicati ſic hẽtes.cle.eos.e.
ti. Itẽ ſi qͥs ↄ hẽtiũ errauerit ĩ ꝑſona cũ q̃ ↄhit.ð
qͥ ipedimẽto bẽ ꝑ theo.in.iiij.di.xxx.Et ꝑ canoni
ſtas.xxix.q.j.c.iꝙ aũt.Nã qͥ talr errat nõ ↄſentit.
ff. de iuriſ.om.iud.i.ſi ꝑ erroꝛẽ.Et errãt volũtas
nlla eſt.C.de iur.⁊ fac.igno.l.cũ ꝑ teſtm.⁊.l.nõ
iccirco. Itẽ ſi errauerit in ↄditiõe ꝑſone cũ q̃ con
trahit:putãs liberã q eſt pᷣua.xxxix.q.ij.c.ſi qͥs i⸗

genuꝰ. ?.c.ſi femia.vbi ðꝛ:nõ tenere tale mrumo

niũ niſi poſtq; ſciuit eiꝰ ↄditionẽ ↄſenſerit in eaö“
expᷣſſe vł iurꝭ interpᷣcatiõe ꝑ carnalem copulaã:vt

habetx᷑ extra de natc ex libero vẽtre.c. poſuit.⁊.c.

ad nr̃am.Et idẽ dicendũ eſt de errate in ꝑſona.
Itẽ ſi ſint diſpar cultꝰ.nã ꝓhibitũ eſt tale mr̃i⸗
moniũ ſi vnꝰeſt fideł alt᷑ no.Exo.xxxiiij.?⁊ Deut.
vij.Et iðᷣo nõ tenet.xxviij.q.j.S.ex his.⁊.c.caue.
Itẽ ſi ꝑ coactiõeʒ ⁊ vim ac metũ qͥ põt cadere in

oſtantẽ virũ ↄctũ eſt mrimoniũ nulluʒ eſt.excra

de his q̃ vi metuſue cauſa fiũt.c.ꝑlatum.⁊.c.ad
audiẽtiã.⁊ de ſpõ.c.veniẽs.el.ij. Itẽ ſi aliqs con
traxit ſpõſalia cũ aliq̃:nlłs ð ↄſanguinitate ſpõ
ſi vſq; ad q̃rtũ gdũ põt illã habere in vxoꝛẽ rati
one publice honeſtatꝭ. Et de h ipedimẽto habet᷑
ꝑ Tho.in.iiij.di.xlj.Et ꝑ canoniſtas in.c.otine⸗
bat᷑.S.fi.excra ð deſpõ.iĩpu.⁊ de ſpõ.c.inuenis.et
c.ad audiẽtiã.⁊.c.ſpõſam. Itẽ ſi in aliqͥ ð hentis—
ſit naturał ipotẽtia ad debituʒ mr̃imonij.Deq

ipedimẽto qð fac mr̃imoniũ nõ tenere hꝛ.xxxiij.

q.j.c.j.⁊.ij. ?⁊ de frigi.⁊ male.c.qdð ſedẽ. Itẽ ẽ aliõ
impedimẽtũ:ſi qͥs zxerit ↄ interdictũ ccclie. ð q̊
habet᷑ excra de mr̃imonio ↄtrac.ↄtra int᷑.ec.per
totũ.Aliud eſt ipedimentũ:ſi qͥs ↄtraxerit ferijs
ꝓhibitis.ſ.illis tꝑibo in quiboꝓbibet᷑ traductio
vxoꝝ ⁊ oĩs nuptiaꝝ ſolẽnitas:de q.xxxiij.q.iij.
c.nõ oꝑtet.⁊ tribs capłis ſeqntibo:⁊ in.c.capella
nus. extra de ferijs. Sũt quoq; alia ſeptẽ unpe
dimenta que impediũt matrimoniũ cõtraben⸗
dum ſz nò dirimũt iam ↄtractũ que ponunt᷑ a

Bermo

XXII

Pay. Tho. 2 Hoſti.vt recitat᷑ in ſũma ↄfeſſoꝝ excitat canẽ moꝛtuũ:vł imũdis cogitationib ⁊

libꝛo.iij.ci.ix.q.j.que cauſa bꝛeuitatis omitto.
In oibo igit᷑ caſibo in qbo mr̃imoniũ eſt nullũ:
vel ab eccłia ꝓhibitũ aut ſaltem acꝰ matrimo⸗
nialis:ſemꝑ peccãt talr cõiuncti ſi ſccẽtes impe
dimẽeta nõ abſtineãt ⁊ reputant᷑ adulteri.Sciẽ
dũ tñ eſt:ꝙ ſi poſt rite ↄtractũ mr̃mioniũ:vnꝰ

taccibo tõq; cũ meretrice ſe ꝓuocat vl cognoſcit
vxoꝛẽ tanq; aliã ⁊ ecõtra.

q; alla ? e K
Ercio ſumit᷑ adulteriũ ĩpꝛopᷣe int᷑ virũõ

t vxoꝛẽ rõne modificatòiſ:qñ regulãs ho
neſtatj excedũt. De talibo dixit angelus

Thobie iunioꝛi Thobie.vj. Contra eos pualet

ↄiugatoꝝ ↄtra alteriꝰ voluntatẽ voueat etaam

ſolẽniter abſtinentiã vł oꝛdinet᷑ in ſacris ⁊ hu⸗
iuſmodi alter qui nõ cõſenſit pᷣt debitũ exigere
nec peccat:⁊ ille tenet᷑ reddere ſʒ nõ põt expetere
c.quidã ⁊.c.placet.de cõuer.ↄiu.⁊ ꝑ theo.in.iiij.
di. xxxvij.maxie Tho.⁊? Petruʒ de paludeibi
dẽ.⁊ plene de hoc traccatur in ſumma ↄfeſſoꝛũ
libꝛo.j.ci.viij.q.lviij. 33B
Eiñcuũdo ſumit᷑ adulteriũ ipꝛopꝛie:rõne
ſinoꝛdinatiõis qñ.i.ĩter virũ ⁊ vxoꝛẽ eſt
apmoꝛ ĩoꝛdiatꝰ⁊ adulcerinꝰð q̃ Hiero.
inqͥ t in.c.oꝛigo.xxxij.q.iiij.Oꝛigo qͥdeʒ amoꝛis
erat honeſta ſʒ magnitudo ðfoꝛmis.vñn ⁊ Sex

tus pithagoꝛicus ſuis in ſentẽtijs ait. Adulter

eſt i ſuavxoꝛe amatoꝛ ardẽtioꝛ. In aliena qͥᷣppe

*

demoniũ qͥ ↄiugia ita ſuſcipiunt vt deũ a ſe?⁊ a
ſua mẽte excludat:⁊ ſue libidini ita vacent ſicut
cequꝰ ⁊ mulꝰquibo nõ eſt intellectꝰ. O qͥtturpia
fiũt q̃ nõ pñt ſine verecũdia narrari.Quot illici
ti tacꝰ:quot beſtialia:quot ſolatia inhoneſta:

quot nephadiſſima ſcelera. Jõ dic Ambꝛo.in li.

de patriarchis:⁊ notat–᷑.xxxij.q.iiij.cinlłi guiꝰeſt
crimẽe vbi celebꝛati ↄiugij iura temerat᷑ ⁊ vxoꝛꝭ

pudoꝛ ſolutk.

vxoꝛe oĩs amoꝛ turpis ẽ:in ſua nimiꝰ.Sapiẽs

iudicio ðbet amaꝛe ↄiugẽ nõ affecu libidinis

nõ regnet ĩ eo impetꝰvoluptatis. Nihil eſt em̃

infelioꝰ:qᷓ; amare vxoꝛẽ quaſi adulterã.hecille
Igeo vt tale adulteriũ euitet᷑ nõ debet qͥs vxo⸗

fẽ acciꝑe pᷣncipaliter rõne pulchꝛitudinis.aʒ

Cðo accipit᷑ adulteriũ pꝛie cũ aliqsvxo

8 ratꝰ accedit ad aliqua ꝑſonã ſolutã: vel
cegvotra. ?7 lõ ð adult q̃ſi ad alt᷑ qꝛ.ſ.ad al

teriꝰthoꝝ accedit. Sʒ vt ĩ plib plꝰ ĩ ̊ defiaunt

viri qᷓ; vxoꝛes:⁊ tñ qͥdã adeo fatui ſt᷑ vt putẽt vi

ris ad pœm̃ nõ imputan vł eſſe leue pecoaatum.

.

Contra quos eſt dictum Innocen. pa.xxxij.q.

v. c. xpᷣiana religio.vbi inq̃t. Chꝛiſtiana religio
adulteriũ ĩ vtroq; ſexu pani rõne ↄdẽnat.⁊ Hie

ro. ad Occeanũ ait. Qð nõ lʒ femis eque nõ licʒ
virꝭ:⁊ eadẽ ſᷣuitꝰ pari rõne cẽſet᷑.? Ambꝛo.xxxij.

q.iiij.c.nemo.inqᷣt.ſlec viro licʒ qð młlieri nõ li

vt refert Hiero.ↄtra Jouinianũ. Querit Areo

lus theo phꝛaſtꝰphiloſophꝰ:ſi vir debet duce⸗

re vxoꝛẽ pulchꝛã aut turpeʒ.⁊ rñdet ꝙ melius
eſt acciꝑe turpẽ ⁊ bñ moꝛigeratã qᷓ; pulchꝛam
2 fatuã. Homo em̃ ex pulchꝛitudievroꝛis ſepe
deapitur.naʒ vt dict Pꝛouer.vltimo. Fallax

gra ⁊ vana eſt pulchbꝛitudo.vñ Aug.ait.Mu⸗

lier eſt muſcipula aĩe:latro vite:ſuauis moꝛs:
blãda percuſſio: pernities delicata:roſa fetẽs:
malũ libẽs ⁊c̃. Scriptũ q̊ʒ ẽ Pꝛouer.xj.Circu⸗

lus aureꝰin nariba ſuis mlier pulchꝛa ⁊ fatua.

Alis etiã cãm aſſignat idẽ phioſophꝰdi. Pul
chꝛa cito adamat᷑ feda facile cõtẽnit᷑. Difficile ẽ
cuſtodire quã oẽs amãt. Moleſtũ eſt poſſide⸗
re quã nemo dignat᷑ br̃e. Minoꝛi tñ mibie de⸗

foꝛmis hr qᷓ; foꝛmoſa pſᷣuet᷑. Ex qͥb cõdludit᷑

etiã data paritate moꝝ:vtiliꝰeſt hrevxoꝛẽ minꝰ

pulcbꝛã.qꝛ vt ðꝛ Eccłi.ix.ꝓpter ſpeciẽ mulieris

młti ꝑierũt.ſ.ꝓpter ioꝛdinatũ affectũ.Eſt tñ ſaẽ
dũ ᷣm Ric.nrm in.iiij.di.xxxj.ar.iij.q.j.⁊ ſccm̃
Bon. ac Tho.ibidẽ ⁊ Alexan.de ales in.iij. pte
ſũme ĩ tractatu ð pᷣceptis pᷣcepto.vj.Et ĩ tracta
tu de ↄceptiõe xpᷣi.q.xiij.ꝙ ſi qͥs ſolũ cã delecta⸗

cet:⁊ eadẽ a viro q ab vxoꝛe debet᷑ caſtimonia.?

„ „.

Aug.xxxij.q.vj.c.ſi dicturi.dic. Si dicuri eſtis

vxroꝛib viis ſ̃uate vos:q;les vult eas iuenire:

tiõis cognoſcit vxoꝛẽ:ita tñ ꝙ nõ faceret cũ alia

nec etiã cũ vxoꝛe qñ crederet moꝛtałr peccareve
niałr peccat:ſʒ qñ cognoſat eã cã ſaturãdelibi⸗
dinis tãq; adulter ⁊ ſine pᷣdictis circũſtatijs ſꝑ
moꝛtalr peccat ſᷣm pᷣdicos doc.? Ray.i ſũma
⁊ Hug.xxxij.q.ij.S.his ita.⁊ gloſam Job.in c.
quicqᷣq.e.cã ⁊ qone.Et tũc maxie eſt moꝛtale cũ

tales ⁊ ipᷣe vos iueniat.Quis iuuenis ẽ qͥ nõ ve

lit caſts ducere vxoꝛẽ. Et ſi accepturꝰ ẽ vginẽ:qͥſ

nõ intactã ðſiderat:ĩtactã q̃rꝭ:intactꝰeſto.puraʒ
qrꝭ purꝰeſto.Nõ em̃ illa pt:ſi tu nõ poteſ. Pau
lus q̊ʒ.j.Coꝛinth̊.vij.dic. Mlier nõ hʒ ptatem
ſui coꝛpoꝛis ſed vir: ⁊ vir nõ habet poteſtatem

ſui coꝛꝑis ſʒ mlier:⁊ iõ debẽt eſſe caſti tã vir q

mlier vt alias ꝑſonas nõ cognoſcantad pam.
Quia ſic ſᷣuꝰfurtũ cõmitteret qͥ alteri dño ſe da
ret:ita ↄiuges furtũ cõmittunt qͥ coꝛpꝰqð eſt in
ptãte ↄſoꝛiᷣ ſui alteri tradũt Itẽ cũ ð mrimonio

dicat Apłs ad Ephe.v. Sacrm h̊ magnũ eſt in

xpo ⁊ ĩ eccłia:ſignificat em̃ vnionẽ nature diuie
c hũana:q; inſeꝑabił eſt.qͥ carnẽ ſuaʒ diuidit.
ſacramẽto incarnatiõis magnõ iiuriã fac6. E
Ed arguũt młti allegates ꝙ Abꝛabã bha

s bult filiũ ð ãcilla Geñ.xvj. Vt etiã ffert

Paulꝰad Gal.iiij.? Jacob habuit du⸗
as vxoꝛes:⁊ duas ↄcubinas.Siliter⁊ alij młti
pꝛes veter teſtamti:q ba tñ h̊ nõ fuic ipucatum
ad peœm. Rñdet ſetũs Bona.i.iiij.di.xxxiij.ꝙ il
lud factũ ẽ ex diſpẽſatõe diuia:q̃ fuit ↄ ueniens
illo tpe młc ronibo:q̃s bꝛeuitat ca omitto.Nõ
ſũt igit᷑ antiqͥ pꝛes ĩ 5 imitãdi:qꝛ alia fuit cõdi/
tio illiꝰ tꝑis q; nr̃a. Reperiunt᷑ tamẽ ⁊ nũc pleri
ꝙ; adulteri pem̃ excuſare volẽtes ꝓpter vxoꝛuʒ
ſterilitatẽ:⁊ ꝓpter appetituʒ habendi filios.Hex

atlananckti
anckno ſn
ſtenlet
bllaxt caau
nemorbiſel

Auderahtuſß
ilc l)olu S⸗
((ychbſterlia

Areriadbercn⸗
ſipulchi ro⸗
daoriſinza
ſena Yudldſo⸗
Nad.Tnen
Comr
Mkiarſaſata
Wminugaemy
ureo nero
ſos⸗monluam
Rnn den
pelimar⸗
nütsoſtulcin
ſs ui Bodied
Oniesmüdoſi
mus ſue Kcot
anern
llläslabian
nouiſſimaaui
cus ocuta l
lemn.?* ad infene
Menoambal
ls ſtüͤcfli⸗
forib⸗ domus

hant mmüd
Epliutateye
Monls⸗as:
Verũ
Uleen
ll di.
eupin,
Nyzizen
mlonheſ
Gmnöeſcen
Moſſtpiten⸗

gkuh⸗
ragi

4, 4
Mopeineòae.
Angliso

dn mgils
nnngnsglaſe
rdaünſerg
la Wriant
Nnp
nenchai
Ndrhonl⸗
naglizus
imngtt: m
Prcüglcſen⸗
Wni ſluti
lad ltgſalal
bpbiö ünn
unenputari
ktuuann.
Nn.a ri⸗.
Mümg
e Rant Die

ggsmlien ti
ul aas iuent :

nucnis no e

muitne d
uunc'ctog,
wnopott⸗Dn

iernöbz pramn

obe golctean

ſeaſt tinni
vlanraupann,
alm dio ſeds
crpöckin
cüs miimonio⸗
bmgͤckin
mimre diu
niſuaz dinh
zünnäſhl.
og Aetin
n Neuſen
ob it d
Slmiini
in itn
unaniql
aomigo ſ
alufuit 6l
meznu n
ciflos

cciꝰeſt moꝛi ſine liberꝭ qᷓ;

Foliũ

enim fuit vna cauſa quare ſancti patres babe⸗/
bot plures vxoꝛes ⁊ ↄcubinas:vt inqͥt Ambꝛo.
in li· de pꝛiarchis.⁊ hx in.c.obijaunt᷑.xxxij.q.iiij.
5 quos eſt Augea.q.⁊ cã.cſic nõ ſũt. qui dict.
Sic nõ ſũt faciẽda adulteria etiã volũtate filios

generãdi:quẽadmodũ nec furta volũtate paſcẽ
di pauꝑes ſctõs.Et in li.ð bono ↄiugali.⁊ traſ⸗

ſumptiue in.c.ſic.xxxij.q.iiij ſanctiꝰ.iten ait. Si
cut ſanctiꝰeſt fame moꝛi q; idolotic veſci:ita ſꝗ
q; ex üllicito coitu ſtirpẽ q̃
rere. Et idẽ.xxxij.q.v.(.ſi qs.inqᷣt. Si qͥs vxoꝛem
habeat ſterilẽ:ſiue coꝛꝑe defoꝛmẽ:ſiue mẽbꝰ de

bilẽ: vł cecã:aut claudã:vł ſurds:vł qͥd aliud:ſi

ue moꝛb:ſiue laboꝛib: doloꝛibuſq; ↄfecta:⁊ qᷣc

quid excepta foꝛnicationis cã cogitari põt vehe

mẽter hoꝛribile ꝓ fide ſocietateq; ſuſtineat. hec
ille. Malũ g eſt ⁊ repᷣhẽſibile ſi qs vxoꝛẽ relinq̃t

ob el ſterilitatẽ vł infirmitatẽ vł defo ꝛmitatẽ:⁊

alteri adbereat. Sʒ peſſimũ eſt ⁊ valde iniquuʒ

ſi pulchꝛã vxoꝛẽ:ſi fecundã: ſi bñ natã ſi moꝛib⸗
decoꝛã:ſi viꝝ amãtẽ ipᷣe ↄtẽnat ꝓ q̃cũq; alia per
ſona. Audi qſo o vir fatue qͥd dicat ſapiẽs. Pꝛo
uerb. v. Letare inqᷣt cum muliere adoleſcẽtie tue
id eſt cum vxoꝛe.⁊ Eccłi.vij. ðꝛ. Noli diſcederea

—

mbłiere ſenſata ⁊ bona quã ſoꝛtitꝰes ĩ nimoꝛe do

mini: gra em̃ verecũdie eius ſuꝑ auꝝ. Uidi ego

plures venerabiles:honeſtas:pudicas:foꝛmo⸗

las:manſuetas:atq; benignas vxoꝛes ab ingra
tis maritis derelicas:ipoſq; amatoꝛes facos
turpiſſimaꝝ meretricum. O ꝓditoꝛes viri:io de

——

mẽtes:o ſtulti:nõne vxoꝛes vie coꝛona ſũt capi

tis vii. Audite qͥd ſcptũ ſit Eccłi.xxvij. Sic ſol
oꝛiẽs mũdo ſic młier bone ſpẽs ĩ oꝛnamẽtũ do
mus ſue. Ecõtra aũt de ↄcubina ⁊ meretrice ðꝛ
Pꝛouer. v. Ne intẽder fallacie młier: fe m
illãs labia meretriq: ⁊ nitidiꝰ oleo guttur eiꝰ:

nouiſſima aũt eiꝰamara q̃ſi abſinchiũ:⁊ ungua

eius acuta q̃ſi gladiꝰ:pedes eiꝰ deſcẽdũt i moꝛ⸗
tem: ⁊ ad inferos greſſus illiꝰ penetrãt.pꝑ ſemitã
vite nõ ambulãt. vagi ſt᷑ greſſus eiꝰ ⁊ iueſtiga bi
les.ũc ̊ fili audi me:⁊ ne recedas a vᷣbis oꝛiſ
mei. longe fac ab ea viã tuã:⁊ ne appꝛopinques
foꝛibo domus eius. 2727
Ercio ſumit᷑ adulteriũ ꝓpꝛijſſime.ſ. cum
t oiugatꝰ accedit ad ↄiugatã:qð petm̃ eſt
quſſſimũ:ſᷣm Tho.ij.ij.q. diiij.eo ꝙ fit

iniuria tã ꝓpꝛie vxoꝛi qᷓ; etiã viro adultere. Sed

hᷣ qri᷑ vnũ dubiũ ⁊ faciemꝰfinẽ buic ſᷣmoni ne

ex ꝓlixitate vob tediũ generẽ. de reliq̃ aũt ꝑte ſer

monis: cras deo dãte diſſeremꝰ.

UVerũt doctoꝛes:qͥd faciet młier q ð ad/
ulterio ſuſcepit filiuʒ. Rñdet Scot? in
iiij. di. xv. q. ij. ar. penł. Euũ ↄcoꝛdat Lã
dulphꝰneapolitanꝰ in eadẽ di.⁊ Richar. ibideʒ.
ar. v. q. liij. 2 etiõ Kay. iſ uma:⁊ Guuũlbhelmꝰ di. ꝙ;
mlier debet ſi põt ſine infamie ſue picło ⁊ diuul
gatiõe ſceler ſui reuelare hᷣ filio ſuo taliter cõce/
pto:ſi videat eũ ſpũalẽ ⁊ timentẽ deũ/ Et hᷣ pote

3

—“

. S 6
4 S . —–
ðð .

rit ſibi dicere ꝑ ſe vel ꝑ aliã ꝑſonã:puta ꝑ ↄfeſſo⸗
rem vł epᷣm:⁊ ↄſulere ſibi vł facere ↄſulivt intret
religionẽ vel trafferat ſe ad longinq:ita ꝙ nihil
recipiat de bonis putatiui patris: vel vt efficia⸗

tur cleric: ⁊ recipiat beneficia eccłiaſtica.Et his

7

quaſi ſufficientibo ↄtentus hereditatẽ dimittat
alijs fratribo in ſecko remanẽtibo. Si aüt vide⸗/
at filiũ nõ eſſe ꝑſuaſibilẽ ſed malũ ⁊ indeuotuʒ
nõ tenet᷑ ſe diffamatiõi exponere ⁊ petm̃ ſuũ illi

manifeſtare. Siliter dicit Guilhel. ꝙ ſi illa mu⸗

lier videat ꝙ poſſit ſine ꝑiculo h̊ reuelare mari⸗
to.ſũt em̃ quidã viri qͥ ſuſtinẽt ſcẽtes adulteri⸗
um vxoꝝ:⁊ aliqᷣ qͥ ↄſentiũt:qꝛ nõ poſſunt ꝓpꝛi/
os babere filios.ſi talis młier reuelet pem̃ ſuũ
mantto ⁊ ipᷣe ↄſentiat młier eſt ſoluta ſᷣm eũ.qð
intelligi debet niſi reſpectu eoꝝ qͥ nibilominus

remanerẽt in dano:ſicut filij veri reſpecu poꝛti⸗

onis legitime:vel etiã qᷣ cũq; alij ad qs puenire
deberet ex ſubſtitutõevł alio mò ipᷣo marito ad
ultere ſine filijs legitimis decedẽte. Si vᷣo talis
mulier nõ põt ſinẽ ꝑiculo petin ſuũ reuelare nec
marito nec filio tenet᷑ de reby ſuis ſi q̃s habet vł
in futuꝝ habebit ſatiſfacere viro de oĩibo dãnis
que patit ꝓpter illũ filiũ putatiuũ:⁊facere talẽ ſa
tiſfaccionẽ ſecrete:⁊ caute:ꝑ ſe vel ꝑ aliũ:⁊ ſic fa⸗
ciens erit in bono ſtatu:ſi doleat de pctõ ſuo et
ↄficeat᷑. Argu.ad hoc.xxij.q.v.c.h videt᷑.⁊ extra

5 pe. ? remiſ.c.officij. Et hac opinionẽ tenet Ho

ſtien.in ſũma.Tenet᷑ etiã ſatiſfacere heredibꝛ vi-
ri ab inteſtato ſuccedẽtibo:vel heredibo ſcpt:vel
quibo veriſiłiter credit ꝙ reliq ſſet bona ſua. ⁊ ſi
hoc neſcit᷑ debet dari pauꝑibo. Siliter adulter
tenet?᷑ ſatiſfacere ꝓ poſſe pꝛi putatiuo de oĩbo ex/⸗
pẽſis ⁊ dãnis pter illũ filiũ ꝓcedentibo:⁊ here⸗/
dibo eiꝰ veris.tñ ſi alter eoꝝ ſatiſfaciat: videlicʒ
adulter vł adultera:aliꝰliberat᷑: argu.ff. de reg.
iu.l. bona fides. Itẽ dic Scotꝰ vbi S. ꝙ mulier
iſta tenet᷑ facere qcq̃d põt bono mõvt hereditas
reſtituat᷑ vo beredi.Et diẽ Inno.vbi S.ꝙ ſi mu
lier nõ habet qͥd reſtituat:⁊ habet aliqᷓs ꝓbatio
nes vel actiões ꝑ quas dicti heredes poſſint re/
leuari a dãno qð habẽt:debet mulier eas addu
cere in eoꝝ fauoꝛẽ:⁊ hoc niſi graue malũ eſſet ꝓ
uentuꝝ ꝓpter illud. lã tucnò tenet B facere: nã
minus malũ eſt danũ rerũ qᷓ; ꝑiculũ aiaꝝ ⁊ coꝛ
poꝝ ⁊ infamie. Si vo nõ babet quõ ſatiſfaciat
ſufficit ei ꝙ doleat: ꝙ nõ poſſit ſatiſfacere:⁊ ꝙ fe
cerit quãtũ potuerit.ij.q.vij.c pleriq;. Et hec ea⸗
dem ſentẽtia ponit in ſuma confeſſoꝝ. lib.ij.tl. v
q.xxiij.tenet᷑ quoq; ᷣm Scotum vbiſup̃.calis
mulier babere intentionẽ ſemꝑ ſatiſfaciendi qñ
poterit. ciij. extra de ſolutio. Ultra aüt hãc ſatiſ
factionẽ adulter? adultera dʒ puniri pena moꝛ
tis. C. ad lege iulis. ð adul.l. quuis. Sz tn his
penis nõ obſtãtibo quottidie adulteria fiũt.O.

bñdicte deus:quot ſunt mlieres in tali crimine

inuolute que nunq; ſatiſfacdunt: ⁊ tamẽ omni
anno pficent. O quot ad tartara deſcendũt pee

Bermo

pter hoc maledictũ viciũ adulteriij. Quot filij

illegitimi matre ſciente ſuccedũt in hereditatẽ.
Et iõ dimittite adulteriũ qð eſt hoꝛribiliſſimũ

pccm:⁊ iuiolabiłr ſᷣuate oꝛdinẽ in qͥ ꝓfeſſi eſtis 1. o vxoꝛati? er cuſtodite in
ſtituta:tã ſancti ac ſalubꝛis oꝛdinis:⁊ viuite¶ in
fide mr̃imoniali.Et vos viri ſeruate illud apo⸗
li:ad Ephe.v.vbi inqᷣt. Uiri diligite vxoꝛes ve⸗-
ſtras:ſicut ⁊ xpᷣs eccłiam. Qð faciẽtes ad vitaz
ꝑpuenietis eternam. L

ſq; mr̃imonij:qð eſt ſacrm maxime dignitatis
⁊ pᷣmo ex inſtituẽtis ſublimitate.Quãto em fü
datoꝛ alicuiꝰreligiõis ẽ nobilioꝛ dignioꝛ ⁊ ſan⸗
ctioꝛ tãto ⁊ mẽbꝛa eiuſdẽ oꝛdinis debent plus
gliari.Cũ igit᷑ deꝰoim excellẽtiſſimus ⁊ ſanctii
ſimꝰinſtitutoꝛ et auctoꝛ fuerit mrimonij:vt ðꝛ
in.c.lr̃e in fine.de frigi.⁊ malefi. Ideo vos mari
tati ðbetꝭ gratulari:⁊ ei gras imenſas referre:⁊
tã ſccem ſaccametũ ac oꝛdinẽ illibate ſᷣuare.Si

em̃ rephendit᷑ q oꝛdinẽ ſcci Bñndicti vel Fran/

ciſci infringit:qnto magis qͥ polluic oꝛdinẽ dei
Hic etiã oꝛdo magniticat᷑ ex loci dignitate:qꝛ

nõ in ſtabulo ſicut hodie multoꝝ mos eſt ↄtra

here:nec in alio loco deſpecto:ſʒ in loco ois vo/

luptat ⁊ decoꝛis.ſ.in paradiſo terreſtri fuit in

ſtitutꝰ:vt dicit Damalſ.li.ij. erecũdari ̊ ð bẽt

q nõ in loco patẽti ⁊ honeſto:ſed in occulto pꝛi

moꝛdia oꝛdinis ſui vilipendũt Iteʒ dignificat
ex iſtitutõis antiqtate. Nõ em de nouo iſtitutꝰ

eſt:ſʒ antiqͥ tate excedit oẽs alios oꝛdines ĩ ter⸗
ris iſtitutos qͥ oẽs poſt pem̃ ſũt iſtituti:h aũt
oꝛdo mr̃imonij tꝑe innocẽtie fuit inſtitutꝰ. Itẽ
hũc oꝛdinẽ xpᷣs in trib dignificauit. Pꝛimo in

eo ꝙ ipᷣe de matre coniugata licet virgine naſci
voluit.Scðo in eo ꝙ pᷣſentia ſua nuptias ho⸗
noꝛauit Joh.ij. Tercio qꝛ ad honoꝛẽ mr̃imo⸗
nij in nuptijs ipᷣis pᷣmũ miraculũ fecit:vt ibidẽ
dicit᷑. Fecit aũt coꝛã diſcipulis ſuis ex aqua vi⸗
nũ:vt ꝑ hoc onderet ꝙ licet actᷣhuius oꝛdinis
ſit in ſe fetidꝰ⁊ vilis vt aqua.tñ ex bono matri⸗
monij fit pᷣcioſus ⁊ bonꝰ vt vinũ. In matrimo⸗

nio igit᷑ aqᷓ iſipida i vinũ optimũ cõuertit᷑ quia
acxcarnal qͥ ð ſeẽ pam̃ moꝛtale vtit᷑ i actũ me⸗

ritoꝛiũ:ſi tñ fiat reco oꝛdie. Magna g rephen
ſione digni ſunt:qͥ miraculũ dei ꝑuertut:facien
tes de vino aquã.Qui pulchꝛos vxoꝛes ex do⸗

no dei hñtes:ipᷣis relicctis eligunt ſcoꝛtas.⁊vxo

res pulchꝛos ⁊ bonos hñtes viros deſpiciunt
cos:⁊ ſequũtur adulteros ſceleratos. Hũc aũt

oꝛdinẽ iſtituit deꝰad hois vtilitatẽ. Pꝛimo:vt

młtipiicaret᷑ hũanũ genꝰꝑ euʒ.vñ dixit Gene.j.
Creſcite ⁊ młtiplicami ⁊c̃. Pꝛopter qð ðꝛ ꝙ ni/
hil ẽ hoib vtiliꝰmr̃imonio.S.hec nos.in autẽ.
de reſti.⁊ ea q̃ parit. Uidet᷑ em̃ itroducere q;dã
imoꝛtalitatẽ i hoibo.l.lege duodeciʒ tablaꝝ.C.
de legi. here. Scðo vt ꝑ ipᷣm hõ a pctõ pᷣbuet᷑:et
iõ inqᷣt Apłs.j.ad Coꝛin.vij. Pꝛopter foꝛnica⸗
tiõem.ſ.vitandã hẽat vnuſqſq; vxoꝛẽ ſuã ⁊vna
queq; młier hẽat viꝝ ſuũ.Tercio vt ꝑ ipᷣm hõ
ex cõſoꝛtio adiuuaret᷑. Uñ ait dñs GBene.ij.Nõ
eſt bonũ hoieʒ eẽ ſolũ.Faciamꝰei adiucoꝛiũ ſiłe
ſibi.? Eccłi.xxxvj.ðᷣꝛ VWbi nõ eſt młier ĩgemiſcit
eger. Quarto vt bona hois fidelr ↄſᷣuarent᷑.vñ
Eccłixxxvj.ſcriptũ eſt.Qui poſſidet młierẽ bo

„

XXIIII

nam: inchoat poſſeſſionẽ bonã. Quinto vt ples
legitima naſceret᷑ ⁊ parentũ de iure heres effice⸗
ret᷑.S.qm.in auten.q.mo.na.ef.legi.Quibo om

nibo ↄſideratis:o vxoꝛati diligẽter cuſtodite in⸗

Dñica tercia in quadrageſima:quõ poſſitvir

dimittere vxoꝛẽ:⁊ ecõtra:⁊ de inceſtu:ſacrilegio:

„„..

ac ſodomia:atq; de luxurie punitione.Sermo

vigeſimuſquartus.

*

Wnis foꝛnica

toꝛ aut imundus nõ habebit he
0 reditatẽ in re̊ xpᷣi ⁊ dei.ad Ephe.

v. Et in epła occurrẽtis dominice

. Agltoꝛ dilectiſſimi aues necnõ
vẽtiloꝛ a duob vẽtis ↄꝛijs ⁊ inter ſe pᷣliantib.

Pꝛimꝰeſt pudoꝛis ⁊ timoꝛis:qͥ mihi intimat
ne velim de pctõ luxurie maxie de inhoneſtis ?

turpibo loqui.Cũ em̃ ſim religioſus nõ vident

bene ſonare in oꝛe meo verba:de inhoneſtis re⸗/
bus carnaliba ⁊ impudicis.De bᷣ em̃ ſepe ſcan⸗
dalizant᷑ qnidã dicẽtes: qualis qͥſq; eſt talia
⁊ loquit᷑.ff.de tuto.⁊ cura.da.ab his.l.his.q.S.
fi. 7.ff. de cõdi.inſti.l.quidã.⁊ de queſtionib.l.ðö
minoꝛe.Et maxĩe hic vetus me ↄturbat inſinu⸗
ans ꝙ ex hoc multi me in diſplicentiam habe⸗
bũt qui hoc vicio ſunt infeci. Scriptũ eſt eniʒ
Eccli.xxj.Audiet luxurioſus ⁊ diſplicebit illi:?-
ꝓijciet ilud poſt doꝛſum ſuũ.Equus em̃ calci/

trat ſi eius doꝛſũ marcidũ ⁊ vulneratũ tanga?ꝛ

ſimiliter ſi in aliq̃ pede clauꝰ carnẽ viuã eqͥ trãſ⸗
fixerit:ſubito cũ a fabꝛo tangit᷑ in illo cauo ſal⸗
tat ⁊ recalcitrat:nõ aũt ſi tãgat᷑ in pede ſano.Si
militer poꝛcꝰ rugit ſi ei auferat᷑ cibb optatꝰ:⁊ ſic

ꝓfecto faciũt luxurioſi vituꝑantes pᷣdicatoꝛes:

qui ʒ eoꝝ ſacinoꝛa ꝓclamãt.vñ Gꝛego.inqᷣt in
moꝛalib.Egra mẽs pᷣdicationẽ nõ ſuſtinet:qa

tacto vulnere dolet.De tali loqu Salomon

Pꝛouer.x.di.Qui odit increpatiões inſipiens
eſt. Sed ex aduerſo inſurgit vẽtus charitat di⸗
cens mihi illud Bernardi in quodã ſᷣmõe.Nõ
licet tacere cui ex officio incũ bit peccãtes argue
re. Iccirco apłs.j.ad Coꝛinth.ix.ait. Ue mibi ſi
nõ euãgeliʒauero.Scriptũ eſt em̃.lxxxvj.di.i.c.

faciẽtis.vbi dicit᷑. Faciẽtis ꝓculdubio culpã ha

bet:qͥ qð põt coꝛrigere negligit emẽdare. Negli
gere qe cũ poſſis ꝑturbare ꝑuerſos:nihil ali⸗

ud eſt q; fouere.nec caret ſcrupulo ſocietatis oc

culte qͥ manifeſto facinoꝛi deſinit obuiare.Qua
pꝛopter motꝰcharitate:q;̃ oĩa vincit.j.ad Coꝛi.
xiij.⁊ q̃ foꝛas mittit timoꝛc.j. Joh̊is.iiij.alium
ſermonẽ vobis intẽdo facere de hoc maledico
vicio. Sed pma ꝑs ꝑtinebat ad dedarationem

Aeynnaſafo⸗

Npp ißet

iit diniſs

cot um
1 magsu
tore roꝛtd
ſi⸗
aa
. in!
inttl
pfimonnaut
nomo 1d
iſolut gi

ußerror

nie Ob deus
ha qſtiopon
usvo den
ſndellefuitmi
Plrnqucntnn
fanſuß:llat
rto. Etpeimo
der Naen
ſos ſuob/ lcft
dtqy Mzarus
wanruſiongͤ
e
nidekdewore⸗
Ziincönunin
morie mius/
hopoi /oluu
Ebctöint.

AUlgarzetleri

Mentrvirc libe
dio⸗ ſöodar
res rh
iice Hennri

ꝓpbocinecllggi

monii ſiauao
cido moͤpotin⸗
cohabluunon
nt goſſt dimin
ſiſcpanmn.
fn Wrimonii
Ditri cbiin
lensoiüciom
iuidni lten
honſt i oyi
Erquo dakin
ſul nuerer⸗
cllplnürſepan⸗
Acrdias vel

ſſacaro mort

Cnau
³ Kipptera
uun I

Urüaclgüre

miiglimie⸗

Cub om
rakocttein
ns:dvinlein
nute Aulapo,

e onsr D

ngliſoſin

MInone Sane

L P.
0n
8 nödhehtde
mms domin.
n nes nenn
Imicbi ineinar
Nudonckis
ousnövident
Nindonchisne,
ebenſcheſan
sqſget na
bbisl bis 49.

gckonitp.35

rborinſinu⸗
annam habe/
Saipüͤck eng
dühcdril
Sguuscnlc/
lneritmnor
minuicg nin
nilocoſa/
nltm
oyreſc
pdicnons:
Getgpenit in
noſükipen a

mittere vxoꝛẽ vel ecõtra

Diclctoꝝ in pcedenti ſᷣmõe de adulterio:⁊ appella
beit᷑.Dimiſſiõis.Scða dicetur Abominatiõis.

Tercia ⁊ vltima Punitiõis.

Pꝛima ꝑs in qua queri

—

Uo ad pmã partẽ querit᷑. Nunqͥ d ali
q qᷓ caſu ſeꝑet᷑ mr̃imoniũ.Et reſpõdeo

ſim Rich. in.iiij. di. xxxv. qð h̊ poteſt

intelligi duplicit᷑: aut q̊ ad vinculuʒ

mfimonij:aut q̊ ad cohabitationẽ ⁊ thoꝝ. Pꝛi
mo mõ qͥ ad vinculũ mr̃imonij in hac vita nõ
diſſoluit᷑ qñ eſt ſummatũ:ita ꝙ nulla ex cau/
ſa põt qͥs dimittere vxoꝛẽ ſuã:⁊ acciꝑe aliã viuẽ
te ipᷣa vxore. Et hoc eſt qð dicit dñs Matthei.

xix.Qð deus pↄiunxit ho nõ ſeꝑet. Sed hic q̃rit

na q̃ſtio:pone ꝙ quidã habẽs vxoꝛẽ eſt moꝛ⸗
tuus:quo defuncto vxoꝛ eiꝰnupta eſt alteri:de⸗
ingde ille fuit miraculoſe reſuſcitatꝰ ſicut fuerũt
mlti:querit᷑ nunqͥd debeat ⁊ poſſit repetere vxo

rem ſuã:⁊ illa tenet᷑ ad eũ redire:relicco ſcðo ma
rito.Et pꝛimo videt᷑ ꝙ ſic:ꝑ aplm ad Hebꝛe.xj.
q dicit. Acceperũt mulieres ex reſurrectiõe moꝛ
tuos ſuos.pᷣterea gloſa in.l.ex his.ff. de legibo.
dicit:ꝙ Laʒzarus reſuſcitatꝰpoterat rũpere teſta
mentũ ſi alq̃̊d fecerat:⁊ auferre bona ſua ab he

redibo quibꝰ ea reliq̃rat in teſtamẽto. Et iõ ide,ʒ

videt᷑ de vxoꝛe:qꝙ eã repetere poſſit reſuſctatus.
Zñ in cõtrariũ eſt veritas: qꝛ mr̃imoniũ ſoluit

moꝛte vnius ↄiugis.l.j.ff.de diuoꝛ.Unde ðꝛ ꝙ

moꝛs oĩa ſoluit.S.deinceps in autẽ.de nuptijs.
Et b̊ eſt qdð inqͥt apłs.j.ad Coꝛinth̊.vij. Mlier

alligata eſt legi:qᷓ;to tꝑe vir eiꝰ viuit: ꝙ ſi doꝛ⸗

mierit vir eiꝰ liberata eſt a lege:cui vult nubat ĩ
dno. Nõ obſtat mõ auctoꝛitas apłi.ſ.q mulie⸗

res ⁊c.qꝛ rñdet Richar.in.iiij.di.⁊.xxvij.arxti.ij.

q.iiij.? Heinricꝰ de gãdauo in quodlibeto ſuo
ꝙ hoc intelligit᷑ ꝑ nouũ ↄſenſum ⁊ nouũ matri
moniũ ſi auctoꝛitas intelligat᷑ in caſu nr̃o. Se⸗
cũdo mõ põt intelligi ſeꝑatio mr̃imonij q;tum

ad cohabitationẽ ⁊ thoꝝ.Et ſi querat᷑ vtrrũ ma

ritꝰ poſſit dimittere vxoꝛẽ ſuũ vel ecõtra:⁊ ab in
uicẽ ſeparari. Rñdeo ꝙ nõ:niſi in caſu ð quo ĩ/
fra. Mrimoniũ em̃ ſic diffini᷑ a mgr̃o ſniaruʒ
di. xxij.c.ij.vbi inquit.q mr̃imoniũ c viri ⁊ mu⸗
lieris ↄiũctio maritał int᷑ legitimas ꝑſonas:in

diuiduã vite ↄſuetudinẽ retinẽs.Que diffinitõ

ponit᷑ etiã.xxvij.q.ij.c.j.⁊ extra de pᷣſump.c.illð.
Ex quo dat᷑ intelligi ⁊ ꝙ mariti ⁊ vxoꝛes debẽt

ſimul viuere ⁊ cohabitare ⁊ nõ facere ſiẽ̃ quidã

quiviuũt ſeparati ꝑ multos annos ꝓpter aliq̃̊s

dDilſcoꝛdias vel maliuolẽtiã inter eos:ex q̊ viune

in peccato moꝛtali.

LCa.iendũ tñ ꝙ maritꝰ põt dimittere vxo/⸗

8 r ꝓpter adulteriũ. Et h̊ eſt qð inquit ſal

uatoꝛ Matth̊.xix.Qui dimiſerit vxoꝛẽ

erxcepta cauſa foꝛnicatiõis ⁊c.Et eodeʒ mõ vxoꝛ
virnrũ adulterũ relinqre põt qꝛ in tali caſu ad pa/
ria iudicã. xxxij.q.vij.c/ſi qͥs vxoꝛẽ? eadẽ cauſa

æ vtrũ liceat viro di/

q.v.c.pᷣcepit ⁊.c.xpᷣiana.Nõ tñ ĩtelligẽduʒ eſt p
poſſit alteri nubere.xxxij.q.vij.c.oẽs cauſatões
Facit lex.ij.C.de inceſtis nuptijs.Et iſta cauſa
extẽdit᷑ etiã ad foꝛnicatiois ſuſpitionẽ:qñ ſuſpi
tio eſt multũ violenta incõuincibuis ⁊ certa.vt

ſi ꝓbatũ ſit ꝙ fuenit ſoł?cũ ſola ĩ loco ſuſpecto:

ſecreto ⁊ latebꝛoſo:⁊ hoꝛa ĩcõueniẽti:⁊ ſit ſuſpi⸗
tio de eis de foꝛnicatiõe:maxime ſi inuẽti ſũt in

codłẽ lecto:vel alio mõ ihoneſto. Hoc em̃ caſu

põt dimitti.Facit.c.dixit dñs.xxxij.q.j.⁊.c.lr̃is

extra de pᷣſumptio. Itẽ extẽdit᷑ adviciũ ſodomi

cicuʒ:vt Apter illud poſſit vxoꝛ dimittere virũ.?

ccõtra.xxxij.q.vij.c.oẽs cauſatões.⁊.c.adulterij

2 idẽ itelligendũ eſt de ſpũali foꝛnicatione:vt ſi

maritꝰ vel vxoꝛ icidat in hereſim vł iudaiſmuʒ
ſuue gentilitatẽ:⁊ vuit trahere cõiugẽ ad ifideli⸗

tatẽ.na in h̊ caſu põt ſeꝑari ſʒ nõ alteri nubere.
xxviij.q.j.c.idolatria:⁊ extra de diuoꝛ.c.q̃ſiuit.
2.C. de illa.⁊ de ↄuerſatiõe cõiug.c vltimo. Z
Ed hic qrit᷑ vtrũ in aliqͥ caſu non poſſit
mMlier adultera a viro ſuo dimitti:⁊ ecõ
tra. Et rñdeo ꝙ ſic in ſeptẽ caſibo quos
ponit Raymũdus in ſũma.Pꝛimꝰeſt ſi vir cõ
uincit᷑ etia ipᷣe de foꝛnicatiõe.xxxij.q.vj.ꝑ totuʒ:
maxime in.c.nihil.vbi inqᷣt Aug. Nihil iniqus
qᷓ; ca foꝛnicatiõis dimittere vxoꝛẽ ſi ⁊ ipᷣe cõuin
cit᷑ foꝛnicari.Occurrit em̃ illud.in qͥ alcerũ iudi
cas teipᷣm cõdẽnas:eadẽ em̃ agis q̃ iudicas.q̃/
Apter qͥſqͥs cã foꝛnicatiõis vult dimittere vxoꝛẽ
pus dʒ eẽ a foꝛnicatiõe purgatꝰ. Facit.c.ſignifi
caſti.extra de diuoꝛ.Scðs caſus ẽ ſi maritꝰtra
didit eaʒ adulterandã maxime inuitã.extra de
eo qui cognouit cõſanguineã vxo.ſue.c.diſcre⸗/⸗
tionẽ. In bᷣ em̃ caſu adulteriũ magis imputat᷑
viro qᷓ; vxoꝛi.Terciꝰcaſus ẽ ſi fuit vi oppꝛeſſa.
xxxij.q.v.c.puto xpᷣianũ. Fac.c.ita ne.xxxij.q.v.

cuiꝰrõ eſt qꝛ vt ſcribit᷑.xxxiiij.q.j.c.cuzʒ ꝑ bellicã.

Nullo mõ ad oppꝛobꝛiũ male voluntatis tra⸗
hit᷑ qð cõditio necitatis extoꝛſit.vñ ðꝛ in.l.ſi eag
res.ff.de acti.em.cuſtodia aduerſus vim parũ

pꝓfuit. Et bᷣ itelligit᷑ devi abſoluta altter nõ excu
ſaret᷑.xxxij.q.vij.c.om̃es cauſatiões. Quartꝰca

ſus ẽ ſi ip̃a ꝓbabiłr credebat viꝝ defũctũ:⁊ cõ⸗
traxit cũ alio.nã maritꝰrediẽſ tenet᷑ eã reciꝑe.vt
ðꝛ in.c.cũ ꝑ bellicã.⁊ in.c.cũ in captinuitate.⁊ i.c.
ſi vᷣgo.xxxiiij.q.ij.niſi foꝛte poſtq; illa ſciuit de

vita pmi cognouit ſcm maritũ:⁊ ſic facta ẽ ad

ultera vt dictis iuribo.Et h̊ hĩ i ſũma cõfeſſoꝛũ
li.iiij.ti.xiij.q.iij.⁊.iiij.Quintꝰcaſus eſt ſi adult
ſub ſpẽ mariti cognouit eã:nã ipᷣa ꝑ ignoꝛatiaʒ
excuſat᷑ ſi putabat eẽ iſuuʒ virum:argu.xxxiiij.
q.ij.c.in lectũ. Sextꝰcaſus ẽ qñ poſt adulteriũ
cognouit eã:qꝛ crimẽ ꝑ recõcliationẽ dimiſſuʒ
obijci ampliꝰnõ dʒ niſi recidiuũ ſeq̃tur.Et idẽ

eſt ſi eã publice adulterãtẽ retinet ĩ ↄſoꝛtio ma⸗

ritali. de adulterijs.l.crimẽ adulterij.Septi⸗

mus caſus eſt ſi mrimonio vtriuſq; ĩ fidelitate

ↄtracto vir repudiauit vxoꝛẽ:⁊ illa nupſit alte⸗
t

ri ſi poſtea ambo cõuertant᷑ ad fidẽ vir tenet᷑ aa

recipꝑe.extra de diuoꝛ.c.gaudemꝰ.S.vlti.⁊ rõ eſt

qꝛ dando ei libellũ repudij iiuſte tradidit eam
quodmodo aduiteraãdã.⁊? cõcoꝛdat cũ ſupꝛa⸗

dictis Lho.⁊ Petrꝰ de palude in.iiij.di. xxxv.
cõcoꝛdat etiã Gof.? Hoſti.vt hẽ in ſũma cõfel

ſoꝛũ li.iiij.ti.xij.q.viij.Rliq aũt addũt occauu,ʒ
caſum.ſ.ſi vir cõtra voluntatẽ vxoꝝ abſtinedo

a mr̃imonio dedit ei occaſionẽ adulterãdi.Alij
vero dicũt ꝙ ꝓpter pᷣ̊ nõ excuſaret᷑ młier adulte⸗
rãs. Poſſet aut ſic diſtingui.ꝙ ſi vir abſtinuit
ꝓter ifirmitatẽ vł neceſſitatẽ tenẽda ẽ ſcðᷣa opi⸗
catoꝝ:⁊ hmõi qͥ ex neceſſitate qñq; ab eiſ abſen
tant᷑ poſſent ſua adulteria palliare.ſivero abſti
nuit fraudulent᷑:⁊ doloſe nõ videt᷑ poſſe eaʒ re⸗
pudiare.qꝛ fraus ⁊ dolꝰnemini dʒ pꝛocinari.c.
tue.de cleri.nõ reſi.c.ex lr̃is.de dolo ⁊ otn.tect

mo alltervroꝛes fnmor vel curlor ſiurner⸗/
1

ſedeſ.⁊.c.ex tenoꝛe de reſcriũ. 1010
Eꝗd hic qrit᷑ nũqͥd vir qui occulte adul/
ſteratꝰẽ poſſit accuſare ⁊ dimittere vxo/⸗
rrem que mãatifeſte adulcerata eſt Rñdet

Mnia aũñt q dicta ſunt de marito erga

o vxoꝛc ꝙ poſſit eã dimittere intelligunt

ctliã de vxoꝛe erga virũ adulterũ ſᷣm Ri
char.in.iiij:di.xxxv.vbi dicit:q adulteriũ vxoꝛ)

videt᷑ aliquibo reſpectib eſſe grauiꝰ qᷓ; adulteri

um viri: q; mulier adultera magis ↄfundit v.,/
rum ſuũ ⁊ oẽs de cognatione qᷓ; ecouerſo. Iteʒ

qꝛ adulteriũ mulieris magis ledit matrimoni/
um:qꝛ cauſat incertitudinẽ ꝓł.Itẽ poſſumꝰred

dere tertiã rationẽ:qꝛ mulier adulterans perdit

illud quo maxime oꝛnat᷑. Scriptũ eſt em̃ in au
tentico.quõ opoꝛtet epos.S.qui vo eas. Pudgi
cltia qᷓ; maxie mulieres oꝛnat.Sed ð his valde
inueniunt᷑ pauce:q in veritate ſint pudice.vnde

pulcher apollo Si cui ↄtigerit capitiſ matronag
pudlci.O quot ſũt qui putãt acciꝑe vxoꝛes vir/
gines qui accipiũt meretrices:habuerũt em fui
os ⁊ filias in ꝑentũ domo. Quot vidue onduit
ſe caſtas:⁊ ſunt in turpib ⁊ inhoneſtis inuolu

Rax.in ſumma credo ꝙ nõ:qꝛ nõ deficit vxoꝛi

ius excipiedi ſʒ tiñ ꝓbãdi.arti.xxxij.q.vj.ꝑ totã
Idẽtenet Tho. Alber. Bof. ⁊ Hoſti.vt ĩ ſũma
cõfeſſoꝝ li.iiij.ti.xxij.q.xv.Si tñ vir egiſſet peni
tentiã:⁊ vxoꝛ monita nollet agere ſed in adulte
rio ꝑſeuerare ſine pctõ poſſet es ꝑ ſniaʒ dimitte
re.xxxij.q.j.c.j.ij.iij.⁊.iiij.Sʒ ſciendũ eſt: quã
tũ ad ſeꝑationẽ a thoꝛo põt vir dimittere vxoꝛẽ

ꝓpꝛio arbitrio ſtatim cuʒ ſcit ißam adulteraſſe

nec tenet᷑ ei reddere debitũ exigenti ⁊ ecõtra. Si
aũt loqͥmur q̃ntũ ad ſeꝑatiõem a cohabitatiõe

diſtinguo:qꝛ aut mr̃imoniũ eſt clandeſtine cõo⸗/⸗
tractũ ⁊ abſq; teſtibo:⁊ tũc licite põt eã dimitte⸗/

re ꝓpꝛio arbitrio:⁊ ſeꝑare a cohabitatiõe.⁊ ꝓba
tur ꝑ illã regulã in.l.nihil.ff.de reg.iur.vbi ðꝛ.
Nihil tam naturale qᷓ; vnũquodq; diſſolui eo
vincło q̊ ligatũ eſt. Et idẽ i ſubſtãtia hẽ ĩi.c.oĩs

inqᷣt Juuenalis. Lhauꝝ neptuno:cthaurũ tibi

te:vt inqͥ
etiã in hoc vicio peccãt viri. OOQOQOQOA.
Ed miroꝛ valde vñ ꝓcedat ꝙ q̃tidie vi⸗
8 demꝰ ſeꝑari mrfimonia: ⁊ maritos ab
. vxoꝛibo diſcedere ⁊ ecõtra:nec poſſe eos
ſimul habitare.Sʒ poſtq; bñ recogito: iuenio
ꝙ maxie h ꝓcedit ex triba cauſis. Pꝛima ðꝛ cu⸗
piditac.ſ.qn qͥs accipit vxoꝛẽ ꝗꝓpter dotẽ:vł ali⸗
qua nubit viro q eſt diues:⁊ nõ hñt reſpecũ ad
moꝛes:⁊ alia q̃ requirunt᷑ in mrimonio.Sicut
fit hodiernis tꝑibo.Nã cũ alicui ꝓponit᷑ aliqua
vxoꝛ introgat ſtati quantã dotẽ poꝛtabit:⁊ ſiłr

mulier introgat de viro:ſi eſt diues:⁊ nõ ↄſide/

rat ꝙ meliꝰeſt habere ↄiugeʒ boni intellectus ec

boneoſcie cũ paucis opibo q; diuitẽ vſurariuʒ

aut ſtultũ ⁊c. Itẽ meliꝰeſt viro habere pauꝑcu⸗

lam vxoꝛẽ ſine dote aliq̃: qᷓ; linguoſaʒ ⁊ inſanã

mulierẽ bñ dotatã. Pꝛedicti aũt nõ vident᷑ ima

extra eodẽ ti.ſi aut mr̃imoniũ eſt ↄtractũ ĩ facie

eccłie:vł ſaltẽ coꝛã teſtibo tũc nõ poſſunt ſeꝑari

a cohabitatiõe niſi ꝑ iudiciũ eccłie.ᷣm Tho.in

iiij.di.xxxv.Si aũt qrat᷑.nunqͥd vxoꝛ adultera
poſt pniaʒ poſſit repellere viꝝ ab accuſatiõe.rñ
det Ray.vbi.S.credo ꝙ nõ pᷣt:qꝛ pnia nõ tollit
ius accuſandi in foꝛo ſudiciali.xxij.di.c.pꝛimũ
xxxiij.q.ij.c.ad monere.⁊.vj.q.j.c.qͥ crimẽ.v.vi⸗

dendũ.ideʒ tenet Tho.Alber. GBof.⁊ Hoſti.vt

habet᷑ in ſũma ↄfeſſoꝝ li.iiij.ci.xxij.q.xvj.Lñ ð
equitate dicũt oẽs doc.ꝙ debet ceſſare ab accu

ſatõe ⁊ acceptare eã qñ eſt coꝛrecta ⁊ ꝑata bñ vi

uere.c. de illa. extra de diuoꝛ.Si aũt videat eaʒ

eẽ ĩcoꝛrigibilẽ nõ ſolũ nõ dʒ eã tenere ſʒ tenet᷑ eã

dimittere ne ſuo crimini videat᷑ cõſentire.vnde

Chꝛy.ſuꝑ Matth.⁊ hx.xxxij.q.j.c.ſic ĩqt. Sic̃
crudelis ẽ ⁊ iniquꝰqͥ caſtaʒ dimittit:ſicfatuꝰeſt
⁊ iniquꝰ qui retinet meretricẽ:patronꝰ em tur⸗
pitudinis eſt qᷣ celat crimẽ vxoꝛis.hec ille. N

Malo hoĩem indigentẽ pecunia:qᷓ; pecuniã in
digentẽ viro. Querit etiã Areolꝰ pvbᷣs ſupᷣdictꝰ

Et q;uis nõ detminet:qͥd ſit meliꝰ. Salomon

trimonio acciꝑe vxoꝛes ſʒ dotes ⁊ mulieres nõ
viros ſʒ opes.Et ꝓpterea vt refert Hiero. Jo⸗
uinianũ.Marchia Catõis introgata:q̃re ſcoðm
nõ acciꝑet viꝝ:rñdit ſe nõ iuenire virũ qui vel⸗
let eã ꝓpter ſe ſed ꝓpter ſua.Erat em̃ turpis ſtʒ di⸗
ues.Themiſtiꝰaũt ph̊s int᷑rogatꝰcuinã libẽtiꝰ

filiã ſuã traderet vxoꝛẽ an pauꝑi:ſʒ ſcia ⁊ moꝛi⸗

bus oꝛnato:an locupleti parum ꝓbato:rñdit.

quid ſit meliꝰ:an ducere vxoꝛẽ pauꝑem pacifi/
cam an diuitẽ litigioſam: ⁊ rñdet dicens. Pau⸗/
perẽ alere difficile eſt: diuitẽ vᷣo ferre toꝛmentuʒz

tñ detminat:qͥ ait Pꝛouer.xxj.Meliꝰeſt ſedere

in angulo domac.i.domꝰſolitarie ⁊ vilis (⁊ ve⸗

nit ex greco)q; cũ muliere litigioſa? in domo cõ

ſiderat in muliere: quã acciꝑe volũt vxoꝛem:ꝛan·
ſit ſopies ⁊ bũ moꝛigerata: q; ſcptü eſt Pꝛouer.

muni.Pꝛopterea hoĩes pꝛudẽtes pncipałr cõ⸗

t Viero. ad Euſtochiũ. Sed nõ minꝰ
Sed mo min

Hing

nuenies ſin
atobſoligen
tb ct g inc
ſigba volesiq⸗
guecömocam
nece vbis.q die

lelllaq wnian

Zugtſorickio
ſua. Ccona aut
bitwoꝛimali.
mes oreſeln
ſellbinis le
lib diolc⸗
amarmnisud
Ponitrrorri
deyrronſchet

AuliNubüt,⸗

imerileq⸗

iultoſnoriſan

cjolio ſcha
goleacecpt ro⸗
Cſiermidt Turn

atquaſann

ones ſütſlies
zſinealicubda

manirinplaren

ſeguunt pbi;

igs ꝛ croſboco⸗
Epebcſſe

ndetallemnm
nsEcchir S

ümfunder

Dlacrgomft
Dtmittitereman
niboplena. Se
t ybonoß

npnapto 7

Ne Innoc̃
ithlaäimd
ſertr guot
umnocl
Wamate,
idiinii

emann
e
Crinrline

„,
1

mn e

Aultenii on
Rnle,
Goulten
s ſnncen
Grmemnn,
Jipoſfiupng
uleerans Nit

rückennan.

lirpngamnee
unochnni thi

Acgewi ,
danmücffl

wornititii

nhoncfosnndn
i Sadni ni
0

rgaden,
urmuns ab
aunm poſteos
zungtwiomio
is Pumda
ipen dorelal⸗
Nöbütreeriad
niinonio G
omt alignn
riponubie: r ilr
ines:1 no lihe/

onlintcleaus et.

diti uranu
nbabetſalgal
ingnoſgzinſmni
itno ndantin
ast mulaxs ſ
in Men
rrijeſn
n ni gui
ten uhtsd⸗
amnildis
gihſoar f
um pdworridl⸗
miac enann
lobolvdl/:
tigabgen aft
dadans Pan/
oimmmnantu;
ürtſuten

meerlisl /

ℳRE .
cütvroren
grück Pou

Somon.

Foliũ

Miij. Sapiẽs mulier edificat domũ. Inſipiens
vo extructã q̊ʒ deſtruet ⁊.xix.eiuſdẽ li.c.etiã ðꝛ.
Domꝰ ⁊ diuitie dant᷑ a parentibo a dño vo pꝛo
ꝛie vxoꝛ pꝛudẽs.⁊ Eccłi.xxvj.ſcriptũ eſt.Mu/

ier bone btũs vir. Nõ aũt ðꝛ mulierꝭ pulchꝛe:

nec mulieris nobilł ⁊ generoſe ſanguĩe:nec mu⸗

lieris diuitꝭ ſed mulieris bone.Quiigit᷑ nubũt
pꝛincipalłr ꝓpter diuitias acqrendas: vt pluri⸗

mũ ſunt male ↄſolati.Et iõ inqͥt Cato ĩ ſuis do

cumẽtis. Uxoꝛẽ caue ne ducas ſub noĩe dotis

⁊ Sene.in li.de remedijs foꝛtuitoꝝ.c.xxj.inqͥt.
Inuenies ſi nihil q̃ris:niſi bonã vxoꝛẽ̃. Debetʒ
ergo bñ ↄſiderare qñ habet ↄhere mr̃imonia.
Et bᷣ eſt qd inqͥt Quidiꝰ in.iij.de faſtꝭ. Nubere
ſi qua voles q;uis ꝓbabitis ãbo. Differ habz

ꝑue cõmoda młta moꝛe.Uera eſt em̃ ſnia Se⸗
nece:vbi S.qͥ dic̃. Uxoꝛ aduẽtitiũ bonũ eſt.ã ẽ

int illa q̃ vnicuiq; ſemel ↄtingũt. Uñ qͥ bonam
ↄiugẽ ſoꝛtiet᷑:iocũdus erit ꝓpter eaʒ in tota vita

ſua.Ecõtra aũt poſſumꝰdicere de illo qͥ habe⸗
bit vxoꝛẽ malã.Scõða cã q̃re veniũt tales ſeꝑati
ones ðꝛ eſſe inoꝛdinatiõis.ſ.qñ nubũt cã explẽ
de libidis.Siẽc̃ młti faciũt hodiernis tꝑib:de

quibo qͥdã pᷣdicatoꝛ dicebat. Nõ q̃rimꝰniſi pe⸗

tiam carnis cũ duob ocuł.Stati em̃ cũ eis p⸗
ponit᷑ vxoꝛ.q̃rũt ſi ſit pulchꝛa:⁊ ecõtra fac młier
de viro:⁊ ſepe ex cecitate amoꝛis inoꝛdinati ali/
qui nubũt:qͥ poſtea remanẽt male ↄſolati.?ma
xime qꝛ ille qͥ accepit aliquã ꝓpter pulchꝛitudi/
nẽ ⁊ amoꝛẽ ſemꝑ dubitat ex zelotipia ꝙ ita faci

at cũ alijs ſic̃ faciebat ſecũ.Et iõ qͥ dã Phs ſtn⸗

dioſe accepit vxoꝛẽ turpẽ.Et introgatꝰ q̃re ſic fe
ciſſet ridit.Turpẽ ſᷣuabo:pulchꝛa aũt q oĩbus

placet quõ ſeruare potero. Lales auteʒ turpes

vxoꝛes ſũt ſiłes macellarioꝝ tabuł q̃ die noctu
q; ſine alicuiꝰcuſtodia abſq; ablatiois ꝑicło re
manẽt in plateis.viri aũt pulchꝛaꝝ vxoꝝ eas ĩ⸗

ſequunt᷑ vbiq; cũ maxio crudatu:obſeruantq;
cas ⁊ ex oibb eoꝝ verbis ⁊ facqᷓ malũ ſuſpicant᷑.

Et qð peiꝰeſt:ſepe coꝛnua poꝛtãt ceruis longio
ra.De tali em̃ młiere ſoꝛmoſa ⁊ vana inqᷣt ſapi/

ens Eccłi.xxv. Si nõ ambulauerit młier ad ma
nũ tuã ↄfundette in ↄſpecu inimicoꝝ tuoꝛuʒ.
LTalia ergo mr̃imonia ex ↄcupiſcentia gcta:deo

ꝑmittẽte remanẽt tandẽ anguſtijs ⁊ tribulatio⸗

nibo plena. Scptũ eſt i. c. pncipatꝰ.j.qꝗ.j.Diffici/
le eſt vt bono ꝑagant᷑ exitu:q̃ malo ſũt inchoa/
ta pncipio. Jõ inqͥt Andreas capellanꝰ dñi pa
pe Innocæẽtij qrti.in li.ð diſſuaſiõe vxoꝛl. Liber
tas tibi adimit᷑ ſi neqᷓ; femina ſociet᷑: nec tuꝰeſſe
poter:qꝛ quo fugias nõ habeb.⁊ Richar.in li.
de nuptijs. c.l. dicit. Eſt młier linguoſa viro ꝑs
moꝛ amare. Nocte dieq; modis mille fatigat
ceũ.ũ bñ pꝛãdere potare qeſcere ſecũ optat:tũc
ip̃a iurgia ſeua Panel. Na cunt᷑ em̃ viris tales
femie:ſi nolint eis ↄdeſcẽdere ĩ vanitatibo ⁊ ſũ/

ptuoſitatibo veſtiũ faciẽdis:⁊ ꝑmittere ꝙ vadãt
ad tripudia ⁊c̃ Et dicũt.Tal dimittit vxoꝛẽ ſu⸗

GXXIII

am ire ad feſta ⁊ coꝛeas:et nõ eſt ita ʒelotipꝰde
cega ſicut vos de me que ſum boneſtioꝛ ⁊ melioꝛ

illa.Et talis młier q eſt nob impar iĩ nobilitate
habet talẽ veſtẽ ⁊c.ullłꝰin hac ciuitate peiꝰtra
ctat vxoꝛẽ ſuã qᷓ; vos qͥ eſtis ſine amoꝛe ⁊vꝛba
nitate.Et iſta ꝑmittit deꝰad punitionẽ illoꝛũ qͥ

nubunt cauſa libidinis.

Ercia rõ ðꝛ ineq̃utaᷣ vicqʒ qñ paupnu⸗
c bit diuiti. Inquit em ſapiẽs Eccli.xxv.
Mulier ſi pꝛimatũ habeat ↄtraria erit

viro ſuo:⁊ ĩ cronica de nugis philoſophoꝛũ.c.
vij. ðꝛ. Qleobolꝰvnꝰ de lepteʒ ſapientibo ait:

vxoꝛẽ ducẽdã eſſe ex parib.addẽs rõnẽ ⁊ dicẽs.
Di em̃ ex maioꝛiba ceꝑis dños habebiſ cogna
tos.Silr qñẽ diſparitas tꝑis:hec ẽ c młtaꝝ

diſcoꝛdiaꝝ.vñ inqᷣt Andreas capellanꝰ:vbi.&.

Si iuuenẽ ſenex duxeris cõtẽneris. Juuenalis
q̊q; li.ij.ſatyra vnica dicit. Semꝑ h̊ʒ lites al⸗
ternaq;ʒ iurgia lectꝰ. In q̊ nupta iacet:minime
doꝛmit᷑ i illo.Et hec ẽ vna ex maximis anxieta⸗
tibo q̃ reꝑiunt᷑ i mũdo qñ maritꝰhʒ rixã cũ vxo/

re ⁊ ecõtra.vñ Fulgẽtiꝰli.j.fabulaꝝ ſuaꝝ fabu
la.xxj.dicit. Sicut nibil benigna iocundiꝰcõiu
ge:ita nihil ifeſta crudeliꝰ.O igit᷑ demẽtia ma⸗
gna q̃ hodiernis tꝑibo viget plurimũ.lã vide
mus ſenes decrepitos:⁊ in fouea iam pedẽ ha

bẽtes qͥ puellas ſibi accipiũt invxoꝛes qᷓꝝ poſ⸗
ſent eſſe ꝓaui. ꝓfecto tales puelle pñt feretrũ ſe
cũ ðferre:in quo ifra paucos dies faciãt ad tu⸗
mulũ viros ſuos deferri.Aliq̃ q̊ʒ młieres ꝓue
cte etatꝭ iuuẽcłos accipiũt ĩ maritos qð ita ẽ in⸗
cõgruũ ſic̃ ſivacca ſenex cũvitulo tenerrimo po
neret᷑ ad arãdũ.Et iõ ipᷣiiuuenes poſtea tenent
cõcubinas:cõmittunt adulteria:⁊ ipᷣas vxoꝛes
deſpiciũt.Siłraliq̃ puelle nobiles ſepe tradũt᷑
in mr̃imoniũ aliqͥbo viris ignobilibo acruſticꝭ
Apter diuitias q̃s habẽt qͥ ſunt ſine moꝛalitate
pꝛudẽtiaq; ac diſcretiõe.Ex qͥb oibo ſequũt᷑ ſe⸗
pe adulteria ↄtẽtiões:⁊ młta ſcandala. Jõ dicit
Ouidłꝰi epłis epła.ix.Quã male ieq̃leſ veniũt
ad aratra iuuenci.Tã pᷣmit᷑ magno ↄiuge nu⸗
pta minoꝛ. Hecẽ em̃ alia ieq̃litas qñ aliqͥs po

tẽs accipit ĩ vxoꝛẽ aliquã pauꝑeʒ vł minoꝰꝝ cõ⸗

gitõis q; ipe ſit:tũc em̃ eã pᷣmit:⁊ vult tenere vt
famulã. Jõ hoꝛtat᷑ Ouidiꝰvbi ſupᷣ dicẽs.Si q̃

voles apta nubere:nube pari.Et ſapiẽs Ecckłi.

vij.dicit. Trade filiã tuã ⁊ grãde opꝰfecer ſed

parte noſtri ſermonis.

homini ſenſato da illam. Et bᷣ ſufficiat ꝓ pᷣma

Pars ſcðᷣa de abominatione inceſtus ſacri
legij ⁊ ſodomie.

Vinta luxurie ſpẽſ ðꝛ ĩceſtꝰ.De q̊ Aug.

q xxiij.q.vij.c.adulterij iqᷣt. Adulterij ma

lũ vicit foꝛnicatõeʒs.vincit᷑ aũt ab iceſtu.

Diffinit᷑ at iceſtꝰab Iſidoꝛo.xxv.q.iij.c.nec eã
vbi inqͥt. Inceſtꝰẽ ↄſanguineaꝝ vł affimiũ abu

ſus vł vbĩẽ iuſticia publice honeſtad. Magis
autẽ ſtricte diffinit a Gelaſio papa rIrVj: c

moypſaicã Leui.xviij.?. xx. Silr ſiqi cognohne
eandẽ mulierẽ cũ pꝛe ſuo iceſtũ cõmitcit. Ns ex

catꝰ eſt. xxxi

Bermo

lexilla, Et a mgro ſniam iĩ iiij. dixlij. et ab Alex.

de ales in.ij. ꝑte ſũme i tractatu ð iĩceſtu.ꝙ ince⸗

ſtus ſanguineaꝝ vl affiniũ abuſus. vñ ice/⸗
ſtuoſi dicut qᷣͥ ↄſanguneis vi affinibo abutunt
bec ibi.Cõmittit᷑ aũt h̊ maledictũ viciũ mltipkr

vtputa ſi qͥs peccaret cũ vxoꝛe pꝛis ſui vł auũ⸗

culi.Tales vo ĩceſtuoſi merent᷑ moꝛtẽ ſᷣm legẽ
xviij. ⁊.xx.Siłr ſi qͥſ cognouerit

tali copula ↄtrabit᷑ affinitas ꝑſonaꝝ.C.q foꝛni⸗

„

iij. q. vij. Iẽ qͥ peccauerit cũ mr̃evxo
ris ſue debz cõburi. Leuit. xx. De bᷣ etiã pctõ hꝛ

xxxv.q.iij.cſi cũ mr̃e. Silr ſiqͥs cognouerit
nujrũ ſua vxoꝛẽ filij ð bec cũ pᷣdicta nuru occidi.
Scriptũ eſt em.xxxv.q.iij.c.ſi vir. Nõ alit nur⸗

reputãda ẽ q filia. Si etiã qͥs peccaret cũ ma⸗

tertera vł amita ſuæ
ambo debent occidi. LZeuit.xx. Grauiſſimꝰ aũt
iceſtꝰeſt ſi qs foꝛnicat᷑ cũ mr̃e:vl filia cũ pꝛe:aut
ſi qs peccauerit cũ ſoꝛoꝛe ſua etiã ſi ſit ſoꝛoꝛ ſo⸗

ta ſua:hoꝛribile pctin cõmittcit:et

——

lũ ex ꝑte mr̃is vł patris ambo em̃ debẽ occidi.
Leuit᷑ xx. Et de h.xxxv.q.j.S.his ita.Et ð h etiã
hbi Leui.xvij. Grauit᷑ etia peccat cognoſcẽs car

nabr filiã filij ſui Leuit᷑.xvij.⁊.xxxv.q.iij.c.ð his

2.c.nec eaʒ. Itẽ ſi qs peccaret cũ duab⸗ ſoꝛoꝛib⸗

grauiſſimꝰeſt iceſtꝰ.xxxiiij.q.ij.c.ſi qͥs.⁊ Leuit.
xvij. Siłr ſi qͥs peccaret cñ vxoꝛe fris ſui Leui.
xvij. .xxxv.q.iij.c.de ĩceſt. Si etiã qͥs co gſcerz
coõmatrẽ ſuã vł filiã ſpũalẽ vł ecõtra.xxx.q.j.S.j.
2⁊.c.puenit.⁊.c.ſi qͥſ vno.xxx.q.iiij.i quis etiã
cognoſceret filiã ſuã adoptiuã vł ſoꝛoꝛc.xxx.q.
iij. c. ita diligere. Et vt gnaliter cõ cludã nõ licet
alicui acciꝑe in vxoꝛẽ aliquã ꝑſonã q ſit ſibi cõ

iuncta vſq; ad qrtũ gradũ cognatiõis vl affini

tatis. Et alr facientes ſunt excõicati.de.eos.de
ↄpſan. ⁊ affi.⁊ ſunt iceſtuoſi.Et młto mag ſi co⸗

gnoſcut ſe vſq; ad illũ gradũ cõmittũt iceſtum
grauiſſimũ:vt hr.xv.q.iij.c.ↄiũctões. Hoc aũt
maledictũ viciũ repꝛobatũ eſt etiã a iure ciuili:
vt hjr in.l.fris vxoꝛẽ.⁊ in.l.ſi qͥs ĩceſti.⁊ in.l.liq

quidã. C. de iceſtis nuptijs.⁊ in.l.ab iceſtis.E.

co.ti.inquit imꝑatoꝛ.Ab inceſtis nuptijs vni⸗

—–

uerſi qui nr̃o regunt᷑ imperio nouerint tꝑan⸗

dũ.Fllij q̊ʒ qui naſcunt᷑ ex hoc maledicto iceſtu

ſunt pᷣuati oĩ hereditate pr̃na:et nullo mõ pñt
ei ſuccedere:vt hr̃ in autẽ.licet.C.de naturalib⸗

liberis.ita vt etiã alimẽta eis denegent᷑ ex ſub⸗

ſtãatia pais:vt ĩ autẽtica ex cõplexu.C. de ĩceſtis

nuptijs:⁊ extra qui fi.ſint legiti.c.ꝑ venerabilẽ.

ad finẽ. Sed tñ de eqᷣtate canonica alimẽta eis

cõcedunt᷑:vt hr̃ extra de eo qͥ du.in mr̃imoniũ

quã pol.ꝑ adul.c.cũ hr̃et:⁊ ibi glo.O q̃ iueni⸗

unt᷑ q in tali vicio ſũt iuoluti de q̊ nũq; ex vere
cũdia ↄfitent᷑. O ſi poſſemꝰponere aures in la⸗
trinis ⁊ alijs occult locis in quibo ſunt ſepulti
filij qui nati ſunt ex tali peccato audiremꝰ vo⸗
ces aiaꝝ damantiũ. Uindica dñne ſanguinẽ no

ſtrũ qui effuſus ẽ Apoc.vſ.Lales auciceſtuoſi

crilegio.in.)

XXINI

ſunt vt ait Albertus in tractatu de vtutibo po⸗

liticis)ſiłes canibo qͥ nec a ſoꝛoꝛe neca matre ab
ſtinent. Itẽ tales peioꝛes ſunt qᷓ; cameli ⁊ eqͥ q;
uis plurimũ ſint laſciui. Narrat em Areſto.q;
rex ſeptẽtrionis equã pulcherrimaʒ habuit:q ei
equũ pulcherrimũ peꝑit ex qͥbꝰ duob cũ equũ

aliũ vellet habere cooperiri fecit vultuʒ equi ne

matrẽ agnoſceret.qͥ poſt cõmixtionẽ cũ ea diſco

opertus cũ eã fuiſſe matrẽ cognouiſſʒ:rupt vin

culis fugit:⁊ ab alto ſe ꝓijciens ſe occidit. Ideʒ
quoq; legit᷑ de elephãte qͥ ꝓpter eandẽ cauſaʒ eo

dẽ mõ ſe peremit:ſed pꝛiꝰ ductoꝛẽ ſuũ interfecit.

Rerert q̊j idẽ Areſto.ꝙ in q̃dã ciuitate cũ came
li mater cooperta a paſtoꝛib⸗ eẽt:camelłꝰ eam nõ
cognoſcẽs ſuꝑ ipam aſcẽdit:quã ex voce matrẽ

agnoſcẽs: mox coitu nõ cõpleto deſcẽdit ⁊ ſuũ

ductoꝛẽ occidit.Turpe eſt igit᷑ ⁊ rõni ↄꝛium eſſe
oſtẽdit᷑ vt hõ aar qð beſtia deteſtatur: heclle.
Sexta ſpẽs luxurie ðꝛ ſacrilegiũ: qð diffinit
ſᷣm Ray.in ſũma li.j.⁊ brũs Tho.ij.ij.q.xcix.ar
ti.j.? Alexan.de ales in.ij.ꝑte ſũme in tra.de ſa⸗
.ſacrilegiuz eſt ſacre rei violatio vel
eiuſdẽ vſurpatio. Scriptum eſt etiaʒ in.c.quiſ⸗
quis.xvij.q.iiij.ꝙ ſacrilegiũ cõmittit᷑ auferẽdo
ſacrũ de ſacro:vel nõ ſacrũ de ſacro:vel ſacrũ de
nõ ſacro.Et ideo poſſumꝰ dicere ꝙ ſacregium
cõmittit᷑ multipliciter: vtputa verberãdo cdleri⸗
cũ:vel ꝑſonã religioſam:aut cũ eis peccãdo car
nalr. xvij.q.iiij.c.impudicas.⁊.c.ſeqnti.⁊.C ſicut
Et tale ſacrilegiũ eſt grauiꝰ qᷓ; adulteriũ ſᷣm Ri
char.in.iiij.di.xxxv.ar.j.q.v. Silłiter ſi qͥs ꝑmit/
tat iudeos officia publica exercere in xpᷣianitate
velut in ſacrilegũ excõicatio ꝓfert᷑.xvij.q.iiij.c.
ↄſtituit.Siłiter ſi ͥs peccauerit ĩ loco ſacro cõ⸗
mittit ſacrilegiũ. Iðo dñs nr̃ Johᷣis.ij.?. Mat
thei.xxj.expulit ſacrilegos vẽdentes⁊ emẽtes in
tẽplo. Itẽ qͥ frangit eccłiam.xvij.q.iiij.qſquis
Et qu extrahit violẽter fugientẽ ad eccleſiaʒ cõ⸗

mittit ſacrilegiũ. vt in eadẽ.q.⁊ cau.c.nlłs.?.c.ſt

quis. Mulcis eci alijs modis cõmittit᷑ ſacrile
giũ:de quib in ſeqᷓ n. c. hi. videliq;. xxvij.q.ij.c. il⸗

lud. .xij.q.ij.c.pᷣdia.⁊.xiij.q.ij.c.oblatões.⁊.xvj

q.j.c.in cano niby. . xvij.q.iiij.c.qͥ rap lt. ⁊.S. ſi ſa⸗
crilegiũ.⁊ di.l.c.ſi qͥ pᷣſbyter.⁊.xvj.q.j.(.qin.i fi
ne.⁊ extra de deci.in.c.dudũ.⁊ de fo.cõpe.c.ↄq/

ſtus. ? ſacrilegus iude ꝓditoꝛi cõparat᷑. xvij.q.
iiij.c.ſi foꝛte. ? xxviij.q.iiij.c.inquit. Mltos etiã
modos ſacrilegioꝝ poſuit aucoꝛ ſumme cõfeſ⸗

ſoꝝ. li. .ti. xiij. quos nõ refero:quia no urneßſen

tis ſpeculationinis. .
Ed ad ꝓpoſitũ nr̃m de ſacrilegio inqn/⸗
8 tũ eſt ſpedes luxune dico: ꝙ e hoꝛribi⸗
iulululſſimũ pam̃ videlicet qñ aliquis peccat
cũ ꝑſona religioſa vł in loco ſacro. Ecclia em eſt
domdei vt in figura hꝛ Beñ. xviij. ? religioſi ſe
miſtri dei. xij.q.j.c.clericꝰ. Scriptũ eſt aũt eui.
xxj. ꝙ hõ qͥ bʒ maculã nõ debet accedere ad mi⸗

niſteriũ dei ſui. OO bñdicte deus qt hodie inue⸗

cop'rßt Lal
ſumwimrtln
uswimtrude

bobeffikef
ioclleſiſͤt
oñebochos .
quo auget el
dicideſacerd⸗
ncüimporo:⸗
tñalaercish
noͤampld⸗
ꝛönonu fli⸗
nu diuio goſe
lengens:2
lucerneardt
idedne /00
nm ua
iqñduboby
odebetis die
ſoſübmelüf⸗
Ptialt
69 fm Die
moöna
rtj deibon
Nodulzennis/
lleniqyaett
Cnnalrmatreſu
tſincinttaon
Doiügin
Pliat Siſſimn
endicſtetq
nomẽſhyſcpt
tertalignitat
annajdꝛ ſoco⸗
giiſ ch aut Et
Lotb vidis ſoc
ſoccömiere⸗
ccinformna
retanutpot
neis tam
Beñ nir Eral
neqreceparhe
benamin vol
tas ponderp
lenetitijfn
lomni
gomorreauith
ſcneb⸗ v.
fafaglink
eimerülaoan
wpbichlu

Neine

necamumn

anclireſe

an Zeſt g
nydadilpt
duaoch agni
tnnlnnegulne
monichadlo
nonilſznpen
Ktoccit 1g
rundicnigto
Weſvüiatnte
ammiane
Cunc anno
gnicoe nani
enn NMüttrſi⸗
krnin zuncke
Nrtmrhel
Ugii d dihi⸗
Tizg
ümeinmn deſ,
rn nolno e
kaninc gul,
imind auiido

ſdaſdde

Ntem

avaderis een
tcis etlilolt
clajmn:can
Fanlrmmüfnic
Sliriiqs enni⸗
nenintpianne
tilocoſacd c,
pbsit Mi
Nencwrnatsn
ei g iic ln
niadaule chl/
grauclltlſ
bainmn mle
c ni il
coblrcsn
Anme iin
1 ) n
1deſotihe
Rricögn N
n aul. Mkosen

nunin,
ſbend
idisal

Foliũ

niunt᷑ religioſi ⁊ religioſe ac clerici ſacerdoteſq;
quibo poſſumꝰ dicere illud Oſee.viij.c.Factꝰ eſt
iſrł q̃ſi vas imundũ in natiõib.Sed dicũt iſti
nos generamꝰnepotes dei.O maledicti ⁊ ꝑfidi
meliꝰin manibo vꝛis ſtaret gladiꝰ aut lacea qᷓ;

coꝛpꝰxpᷣi. Tales filij ſũt filij diaboli.ceũ em̃ ſpon
ſum vrm relinq̃tis qꝗᷣ eſt ieſus xpᷣs.Oſee.ij.⁊ coꝛ

pus vim tradaq imudicie:pfecto o religioſi dia
bolꝰ efficit᷑ veſter maritꝰnõne pudet vos ſpõſo
vro celeſti fidẽ frãgere.⁊ tam turpia ⁊ ihoneſta
añ eſꝰ ocłos ꝑpetrare.O ſacrilegi nephãdiſſimi
quõ audet ecni imꝑatoꝝ ſpõſaʒ violare.Quid
dicã de ſacerdotibo qͥ vvt inqᷣ t Gꝛego.ad au/
riciũ imꝑatoꝛẽ)in ſacris eloquijs dij vocant᷑: et
tñ aliqͥ ex eis hoꝛribiliſſima vicia ꝑpetrãt:ita q;

nõ ampliꝰdij ſed potius demões appellãdi ſũt

⁊ ðmonũ filij. Johã.viij.Audite o deputati cul
tui diuio qð ſcptuʒ ſit Exo.xij. Renes veſtros

accingetis:⁊ Luc.xij.Sint lumbi veſtri pᷣcinccti

⁊ lucerne ardẽtes in manibo vꝛis.⁊.j. Petri vlt.

idẽ ð.⁊.j.qad Thimo.v.inqͥ t apis religioſo. Te

metip̃ᷣm caſtũ cuſtodi. Et ideʒ inqt ad Eph̊.vj.
Joõ qñ diabolłꝰ vos tẽptat de h̊ hoꝛribiliſſimo
vicio debetis dicere cũ Joſeph. Geñ.xxxix Quõ
poſſũ hᷣ malũ facere ⁊ peccare ĩ dũm meũ. Z
Eptia ſpẽs luxurie eſt viciũ ̊ naturam:
8 ßm Alexã. de ales.in.ij.ꝑte ſũme ĩ tracta
tu ð vicio luxurie.⁊ be.Tho.ij.ij.q.cliiij
ar.xj.De q̊ hoꝛribiliſſimo vicio dic̃ Augu. in li.
de adulterinis piugijs.⁊ ponit᷑.xxxij.q.vij.c.ad
ulcerij.ꝙ peiꝰ eſt h̊ pctm̃ qᷓ; ſi aliqs cognoſceret
carnałr matrẽ ſuã. Jõ dic̃ Alexã.de ales in.ij.ꝑ⸗
te ſũme:in tractatu de vicio ð̊ natura.in pᷣn.⁊.b.
Tho.ij.ij.q.cliiij.ar.xij.ꝙ iſtud vicium eſt ſim⸗

plici᷑ guiſſimũ ſuꝑ oẽs alias ſpẽs luxurie.Sci

endũ eſt etiã ꝙ h̊ maledictũ pctm̃ nõ bʒꝓpꝛium
nomẽ:ſʒ hʒ ſeptẽ cognoĩa declarãtia eiꝰguerſita

ctẽ ⁊ malignitatẽ. Pꝛimũ cognomẽ huiꝰ maledi

ccivicij ðꝛ ſodomia.xxxij.q.vij.c.flagitia.⁊.xxxiij
q.iij.c.h̊ aũt.Etiõ ſcptũ eſt di.xiiij.c.quod ait.q;
Loth vidẽs ſodomitas velle nephandiſſimũ hᷣ
viciũ cõmittere cũ angel:qͥ in domo eiꝰ hoſpita
ti erãt in foꝛma iuuenũ:⁊ ꝙ volebãt eos viola⸗
re:ſtatuit potiꝰ dare filias ſuas vt foꝛnicarent᷑
cũ eis:qᷓ; ta maledictũ viciũ ꝑpetrarẽt.vt habet᷑
GBeñ.xix.Et alið ſiłe exẽplũ hĩ Judicũ.xix.de ſe⸗
ne qͥ receꝑat hoſpitio leuitã cum vxoꝛe:quẽ filij

beniamin volebãt violare. Iile aũt ſenex volu⸗

it eis potiꝰexponere filiã ſua vᷣginẽ cũ vxoꝛele⸗
uite ne tãtũ facinꝰ cõmitterẽt. Hoc aũt viciũ ðꝛ
ſodomiticũ ⁊ gomoꝛreanũ.qꝛ hoĩes ſodome et

gomoꝛre ciuitat erãt huic vicio dediti. SGcom

cognomẽ hꝰ vicij ðꝛ ſtupꝛũ:vt ptʒ.ff.de offi.pᷣſi.

l.fl. .ff.ad.l.iuł.devi pu.l.iij.S.j.⁊.ff.qð me.cau.

l.iſti quidẽ.S.penul.⁊.ff.de adul.l.cui domũ.et
l.mariti lenociniũ.S.fi.⁊.l.ſtupꝛũ.S.j.⁊.ff. de ex/

traoꝛ.crimi.l.j.S.qͥ puero.⁊ de pe.di.j.S.q pue⸗/
ro.vbi ðꝛ.Qui puero ſtupꝛum abducto ꝑſuaſe

.

rit ⁊c̃. Terciũ cognomẽ huiꝰſcelerati vicij dicit

virũ nubere in femino. C. de adulterijs.l.cũ vio

nubit in feminã:⁊ ibi glo.Et iõ ðꝛ hoc pctm̃ cõ

mittẽs in coꝛꝑe ſuo muliebꝛia pati.ff.de poſtu

lando.l j.S.remouet. Quarrũ cognomẽ ðꝛ ne⸗
phãda libido.ptʒ inſti.ð pu.iudi.S.itẽ lexiulia.

Et iõ ðꝛ.xxxij.q.iiij.c.in eo foꝛnicatoꝛ. In veterr

lege de nephãdis criminibo:que in occulto fiũt

que noiari etiam turpiſſimũ eſt:ne dicẽtis os ?
uaures audientiũ polluerent᷑ gnaliter ſcriptura

cõplexa eſt dicẽs. Uerecũdos facite filios iſracl
ab omni imũdicia.hec ibi. Quintũ cognomen
ðꝛ grauiſſima luxuria:vt ptʒ in autetico:vt nõ
luxu.cõtra naturã.coł.vj.vbi dicit᷑.Qm̃ quidã

dia bolica inſtigatione cõpꝛehenſi grauiſtſimis
luxurijs ſemetipos inſeruere ⁊c̃. Sextũ cogno

men appellat᷑ fediſſima neqᷣtia.vt habet᷑. C. de

adulterijs.i.fediſſimãa. Septimũ ⁊ vltimũ coꝛũ„
gnomẽ qð eſt magis ꝓpꝛiũ qᷓ; alia ðꝛviciũ pↄtra

natura.ð q̊ extra ð exceſ.pᷣla.c.cle.⁊.xxxij.q.vij.c.
adulłtij.⁊.c.fſlagitia vbi ðꝛ. Flagitia q̃ͥ ð natur
ſuntvbiq; ⁊ ſꝑ repudiãda qlia ſodomitaꝝ fue
runt.Et in autẽ.vt nõ luxu.ↄtra naturã.col.v-.
ðꝛ de talibo.Et ipᷣi nature ↄtraria agũt.Notan
dũ q̃ʒ eſt ꝙ iſta ſpẽs luxurie nõ eſt ſpẽaliſſima:

ſed ſubalterna. qꝛ bʒ ſub ſe alias ſpẽs. Dꝛima

quarũ ðꝛ mollicies:qᷓ ſpᷣm Alexãdrũ de ales in
ij.pte ſũme in tractatu de vicio ↄtra naturam:?
bem̃ Tho.ij.ij.q.cliiij.ar.xj.eſt qñ quis tactib
impudicis polluit ſeipᷣm. De qͥvicio maledicco
dicit apłs ad Ro.j. Pꝛopter qð tradiditillos
deꝰ in deſideria coꝛdis eoꝝ in imũdiciã:vt ↄtu⸗
melijs afficiãt coꝛꝑa ſua in ſemetipᷣis.⁊.j.Coꝛ.
vj. dicit. Neq; molles regnũ dei poſſidebũt.Et

Apter h̊ viciũ deꝰ occidit Onaʒ filiũ iude Gen.
xxxviij. Scða ſpẽs vicij ↄtra naturã dici᷑ ſodd

mia:⁊ eſt qñ vir cũ viro turpitudinẽ oꝑat᷑ ↄptra
naturã:⁊ iſta ſpẽs eſt grau pœm̃ qᷓ; pᷣma vt in
qͥt Alexan.vbi.S.Et de hac ſpẽ hr̃ Leuixx.⁊ ad
Ro. j. 2.j.ad Coj.vj.O q̊t bodie tales reꝑpiun
ſcelerati q̊t iuuenes h̊ vicio implicati tanq;B me
retrices.Audite vnuʒ miraculũ qͥd accidit btö
Jacobo de machia. In ciuitate enim aſculana
qdã ſodomita deſpoſauerat quẽdã adoleſcẽtu
lũ ⁊ dederat ei anulũ.qͥ creſcẽte digiti came nõ⸗
poterat euelli.qpꝛopter ille adoleſcẽs ductꝰ eſt
ad beatũ Jacobũ:⁊ ploꝛãs cũcta ũlli narrauit:
qͥ miraculoſe extraxit anulũ de digito eiꝰabſqq
vllo dolore. Et poſtea in pᷣdicatiõe monſtrauir
illũ ppło ðᷣinde ꝓiecitĩ aerẽ dicẽs.O deꝰaccipe
ↄfuſionẽ fidei tue.Ille autẽ anułꝰnũq; ab aliqͥ
fuit viſus vł reꝑtꝰqð oñdit deꝰi deteſtatiõeʒ tã
ti facnoꝛis.Tercia ſpẽs huiꝰpcti ðꝛ coꝛruptibi
litas.ſ.qñ młier moꝛe viri peccat cũ alia młiere
Et bᷣ eſt grauiſſimũ pctm̃ cõtra naturã na ĩ tali
caſu effici᷑ -t maſculꝰ.Et de h hr.C.de adulte⸗/
rijs.il.fediſſimã.⁊ ibi glo.Et ð ᷣ etiã loqᷣt apłs

ad Ro.j.de q̃ Hiero.loquit᷑ in libꝛo cõtra Joℳꝛ

Germo

uinianũ:⁊ ponit᷑ in.c.vſus naturalxxxij.q.vij.

ſed vᷣba dictaꝝ auctoꝛitatũ nõ refero. Nam bñ
itelligẽti pauca ſufficiũt:nec aliter volo dedlara

2

re quõ b̊ fiat ne ignoꝛantes addiſcant.Quarta

ſpẽs ðꝛ beſtialitas qñ cũ bꝛuᷣ:⁊ irratiõabilibꝰ
peccat᷑:⁊ iſta eſt grauiſſima iter oẽs ſpẽs q ↄtra
naturaʒ ſunt:vt inqt Tho.⁊ Alexõ.vbi.. Et B
viciũ ꝓhibet᷑ Leui.xviij.⁊ in tali crimine erant
iuoluti frẽs Joſeph:ſicut dic gloſa.Geñ.xxvij.
vbi dicit. ꝙ Joſeph accuſauit frẽs apud pꝛem
de crim ine peſſimo. Leui.q̊ʒ.x.pᷣcepit de tam

virũ q; mulierẽ taliter peccãtẽ occidi.O ſiſciret

loqͥ alalia irratiõabilia ꝓfecto dicerẽt.O hõ fa⸗
ctus es ſicut vnꝰex nob.De h̊ pœõ loqᷣ?᷑ Uirg.
iiij. Eney.dicẽs. Hic crudelis amoꝛ tauri ſup⸗
poſtaq; furto. Phaſiphe mixtũ genꝰ ꝓleſq; bi⸗

foꝛmis. Minotaurꝰineſt veneris monumẽta

nephande.De bᷣ etiã loqtur Dantes in.ij. come
dia cantico.xxvj. dicens. Noua gẽs ſodoma ⁊
gomoꝛra.Et alta in vacca poſthac. Quia thau
rus babet ſuaʒ luxuniã currentẽ Pꝛopter tales
luxurias oꝛiunt᷑ filij mõſtruoſi.ſarrat em̃ bea
tus Jacobide marchia in qͥdã tractatu:ꝙ cuʒ
p̃dicaret in qᷓdã terra:vna mulier peperit filiuʒ
hñitẽ caput arietis. Itẽ in Dalmatia:vna iuuẽ⸗
ca ꝑturiuit mediũ hoĩem:⁊ mediũ bouẽ.In ſa
lerno vna ſus ꝑturijt mediũ hoĩem:⁊ medium
poꝛcũ:vt refert qͥdã frater qͥ eũ vidit. Uidi ego
in ciuitate Mediolani duci ad cõburẽdũ quẽ⸗

danm hoiĩem qᷣ erat in hoc vicio implicatꝰ:⁊ erat

indutxꝰpelle cuiuſdã beſtie.Nõ ſunt adhuc.xv.

anni.qꝙ pꝛope Modoetiaʒ quedã młier peꝑit

vnũ mõſtrũ hoꝛribiliſſimũ qͥ edito venit maxi⸗
ma pluuia que durauit ꝑ młtos dies:nec vn/
qᷓ; ceſſauit donec illud mõſtrũ fuit ſub terra re
cõditũ:⁊ ego tũc de familia moꝛabar in mona

ſterio gr̃aꝝ. In alemania ab annis deceʒ citra:

vna capꝛa pepit vnuʒ pueꝝ qͥ ſolumõ habebat
pedes capꝛinos:⁊ inuẽtꝰeſt paſtoꝛ qͥdaʒ qͥ pec⸗
cauerat luxuriãdo cũ ea.O nephanda rabies:
o ioꝛdinatꝰ amoꝛ:o hoꝛribiliſſima beſtialitas:

pꝓfecto talibo inuoluto põt dici illud pſalmiſte.

Homo cũ in honoꝛe eſſet nõ ĩtellexit cõꝑatꝰeſt

iumẽtis inſipientibo.⁊ ſiłis fact eſt ulis. Quin
ta ſpẽs huiꝰ vicij ðꝛ inaturalicas.ſ.qñ vir cũ ali

qua miiere peccat:nõ ſᷣuato loco naturali. Et
de b loqᷣ? Aug.xxxij.q.vij.c adulterij di. Pecca
tũ qð fit ↄtra naturã:execrabilłxr fit i meretrice:
ſʒ młto execrabiliꝰfit cũ ꝓpꝛia vxoꝛe.O hoꝛribi

le viciũ:o abo miabile pccm:o tremẽdũ iudicin
dei:qð cito veniet ſuꝑ tales. Multe em̃vxoꝛes
vł minis maritoꝝ aut ꝑcuſſioniba vł ꝓmiſſio⸗/
nibo mũeribuſq; ac veſtib:⁊ põpis ab eis acce

ptis ꝑmittũt ſe tractari ſic̃ beſtie:q potiꝰdicẽde

ſunt meretrices:q; vere vxoꝛes. Sexta ſpẽs ðꝛ
monſtruoſitad q̃ eſt qñ vir ſ̃ᷣuato loco mrfimo

niali ſe ponit loco femine: ⁊ młier ſe ponit loco
viri:qð ẽ qda mõſtruoſitas ſic ſi ecclłia aſcẽderꝭ

ſupᷣ cãpanile. Bonũ eſt certe edificare domũ ad
habitandũ:ſʒ incõueniẽs eſt vt ĩ fundamẽto po
nat᷑ tectũ:⁊ ecõuerſo.Q quot viri ⁊ vxoꝛes repe⸗
riunt᷑ talia facinoꝛa ꝑpetrãteſ. Hoc em̃ fuitvnũ

ex vicijs ꝓpter qð duüuuiũ venit:vt inqͥt mgꝗr̃ bi⸗

ſtoꝛiaꝝ ſcolaſticaꝝ.O qͥt hodie inueniũt᷑ viri qͥ
dicũt ſe poſſe facere qͥ cqͥd vollchegpeijo vxoꝛi⸗
bus:ſʒ mentiunt᷑.qꝛ tm̃ poſſunt ea q r̃ naturał
dictat ⁊ honeſtas ſuggerit. Septima ⁊ vltima
ſpecies huiꝰ vicij dicũ imodalitaſ qñ.ſ.vir cum
muliere extranea:vel etiã cũ ꝓpꝛia vxoꝛe ſeruato
loco mr̃imoniali nõ ſeruat modũ naturalẽ:ſed
potius beſtialẽ ⁊ bꝛutalẽ ac poꝛcinũ: querẽdo ĩ
hmõi maioꝛẽ delectationẽ. Hoc eſt em grauiſſi
mũ pœm̃.ſᷣm Tho.⁊ Alexã.vbi ſupꝛa.Et ex ta⸗
libo luxurijs impedit᷑ ſepe generatio filioꝝ: vel

lam ↄcepti periclitant᷑ ⁊ generant᷑ filij moſtruo

ſi ⁊ male in coꝛꝑe matris ſituant᷑:⁊ difficult᷑ pa⸗/
riunt᷑.⁊ ſepe neceſſariũ eſt eos extrabere mẽbꝛa⸗
tim:⁊ ſepe egrediunt᷑ mẽbꝛis coꝛruptis ⁊ inoꝛ⸗
dinatis.⁊ ſtati aliqñ moꝛiunt᷑: ⁊ mater doloꝛi⸗
bus pᷣfocat᷑ ac ꝑimit᷑.Sed ꝓ declaratiõe haruz
duaꝝ ſpecieꝝ vlcimaꝝ queri᷑.nũquid ſemꝑ pec
cet moꝛtalr vir ⁊ młier cõmittentes has duas
ſpẽs luxurie.Et rũdet᷑ pᷣm Tho.⁊ Alber.in.iij.
ſen.di.xxxj.⁊ glo. Ray.in ti.de mr̃imonio..ſed
nũquid bectria.ſuꝑ vᷣbo fedius.Et vt etiã dici
in ſůma dↄfeſſe oꝝ.li.iiij.ti.ij.q.xlvij.ꝙ ſi maritus
non ſeruet locũ ad eũ ꝑtinentẽ:et ſiliter vxoꝛ ſad
trãſmutẽt:⁊ ſiliter nõ ſeruẽt modũ naturalẽ:dũ
tamẽ nõ exeãt dauſtrũ mr̃imoniale:⁊ iſta faci⸗

ant qꝛ aliter facere nõ poſſũt vel ꝓpter egritudi

nẽ vel ꝓpter ꝑiculũ ſuffocãdi fetũ in vtero: vel ꝓ
pter indiſpoſitionẽ coꝛpis:aut ꝓpter aliã cauſaʒ
rõnabilẽ excuſãt᷑ a moꝛtali pctõ:ſi hoc nõ agũt

Aꝓpter maioꝛẽ delectationẽ:ſed pter vitãdã incõ

tinẽtiã ⁊ extraoꝛdinariã foꝛnicationẽ:tñ peccant
venialiter.S.alłs aũt.xxv.di.meliꝰem̃ faceret ma
ritus ſi in tali caſu haberet vxoꝛẽ vt ſoꝛoꝛẽ.⁊ ab
ſtineret ab ea:vt dicit glo. Ray.vbi g. Si auteʒ
talia faciãt cauſa maioꝛis libidis:ſine vllo du⸗
bio ſemꝑ eſt pctm̃ moꝛtale.ſᷣm oẽs pᷣdicoos do
ccoꝛes:⁊ etiã Alexan.de ales in.ij.pꝑte ſũme ĩ tra⸗
cta. de vicio ↄtra naturã.ar.iij. O q̊t inueniunt᷑
tali vicio innodati qͥ coꝛã deo ſunt fetidiſſimi.
Scriptũ eſt em Geñn.xiij. Hoĩes aũt ſodomite
erãt peſſimi:erãt ⁊ pctõꝛes coꝛã dño nimis.UIñ
Gꝛego.in quod ſermõe de ſodomia inqᷣt.Ta⸗
te eſt turpitudis vt q̃ſi admirationeʒ aaripn 1
deo. Uñ Beñ.xviij.deꝰ q̃ſi admirãs de tãto ſce⸗

lere dixit.Deſcendã ⁊ videbo vtrũ damoꝛẽ qui

venit ad me oꝑe cõpleuerit. Hoc ſceleratiſſimũ
vicũ eſt illud ꝑ qð venit ira dei in filios diffidẽ
tie.ad Ephe.v.⁊ qðᷣ violat amiatiã q̃ eſt int᷑ deũ

et hoiem.xxxij.q.vij.c.flagitia.De qͥ poſſumꝰ di
cere illud Job. xxxij. Nepbas eſt ⁊ iniqtas maxi
ma.:id eſt pctm̃ nõ noiandũ.xxxij.q.iiij.c.ineo ⁊
Apls ad Ephe.v. ait,. Ois imundicis nec noieẽ

.

nntb hi
vungunt.lt
zun 4 ſob⸗
fnngrcſin
mittaindorato
funmalebad
Parsteran
1n
y uct
ſtt
non
limnodo ante
ſint,ſcq eft
fdeiniunsl
depe di
ſeminiſieing
ſaccretiptauen
aariptntaſt
nnipudianad⸗
usfiat Heclt
upro/Knir⸗
licranipranes
nml, H
bmaediau vic
dusdis boies
Himorifeataqs
ſaluon ſürinan
uiturde rr
añ Gen ol
ari. Uoined⸗
nonlucrſeam
lulnidtateafaoi⸗
a.O tarridario
riode vici idn
totpis repetein
revaostonar⸗/
ri?oquas abi
ſesanontosi
Giſſes miuci⸗
hoſſecbüdegin
Mopacmuller
Cancicamäni
goid deuenin⸗
ſpickreindeat
cunngosnh
nino deiꝛ mar
Ppluitdſis in
gne de celoꝛe⸗
gone? pniner
Menaterem
nmninnogen⸗
mlſir H
utgbeymbꝛe
Auanidiſtoni
uüſangſenurt
lanigtnipob

mage dterete

ſimngſgt,,

crikgugioi
eckehguiſt
lnn Fan
mno ſlonn
flimin
kadſfalte
mnbarnid,
venpasr ⸗
ꝛmaer dolori;
umnit h
igniglnppee
dasduns
1 De mn di
nümonio ſl
. ENtädt
kriign ſimanns
aillarwworld
i uralidi
uleeifa /aa/
peer cgrudi
na ,
va üͦcalſo;
üboc nggit
rer Mids 1n0⸗
Nonini ecaade
ñſhanne
rlovuitb
ſi Nlouts
g ierlodo/
is dans do
grlümelde,
Pktmmmt
unm faidli.
aürſodomt
düonilisli
Somiavd. A,
gog iuh
inoneunſt⸗
i An
lunmſni
uiipdfic⸗
giickiorda
ͤpoſumzii
niqtnsin
giicn⸗
CANAN

Foliũ

in vobis. Iſti maledicti ſodomite nunq; vel ra

ro coꝛrigunt᷑:ita ꝙ põt dici de eis illud qð ſcri⸗
ptum eſt Job. xlj. Coꝛ eiꝰ induꝛabit᷑ q̃ſi lapis:

⁊ ſtringet᷑ q̃ſi malleatoꝛis incus. De tali ſodo⸗
mita indurato inquit ſapiẽs Eccłi.xv. Coꝛ du⸗

rum male habebit in nouiſſimo.

Pars tercia de punitiõe pcti lururie. ¶

AVrrg dicta in pcedẽti ſermõe ꝑte pᷣma
v in qua audiſtis młtas punitiões q̃s

facit lex ciuilis de luxurioſis ⁊ etiãõ ca,;

nonica: dico ꝙ etiã puniunt᷑ illi qͥ ſo/
lũmodo attẽptant h̊ viciũ ꝑpetrare licʒ nõ poſ⸗

ſint ↄſeqͥ effectũ ſuũ:⁊ puniuntur ꝑ leges:vt hꝛ.

ff.de iniurijs.l.ſed eſt qſtiõis.S.fi.⁊.l.ſeqᷓnti.Et
de pe. di. j.S. ſi qs vbi ðꝛ.Si qͥs tã maſculũ qᷓ;
feminã ſiue ingenuos ſiue libertinos ipudicos
ſacere tẽptauerit:iniuriaꝝ tenebit᷑.Et ſi ipudici⸗
tia attẽptata ſit:actio iniuriaꝝ locũ hʒ.Actẽpta⸗

ta ipudicitia ðꝛ cũ id agit᷑ vt ex pudico impudi

cus fiat. Hec ibi.Et hoc idẽ hꝛ.ff. de ſeruo coꝛ⸗
rupto.l.j.S.vlt.⁊.C.de furtis.l.ſi qͥs ſeruo.Et ta
liter attẽptantes in inſulã depoꝛtant᷑.ff.de extra
oꝛ.crimi.l.j.S.qͥ puero Quãtũ aũt a deo puniat᷑
h maledictũ viciũ luxurie pʒ pᷣmo Geñ.vij.vbi
deus oẽs hoĩes mũdi ⁊ oĩa alſalia t᷑re ⁊ aues ce⸗
li moꝛi fecit aqͥs diluuij:exceptis illis pauqqui
ſaluati ſũt in archa Noe.Hoc em̃ terribile iudi
ciũ fecit deꝰ ꝓpter hoc viciũ luxurie.Scptum eſt
em̃ Geñ.vj.ꝙ oĩs caro coꝛruperat viã ſuaʒ ſuꝑ
terrã. Uñ dixic deꝰ ad Noe:vt hĩ in pᷣdico.c.Fi⸗
nis vniuerſe carnis venit coꝛã me:repleta eſt ter
ra iniq tate a facie eoꝝ.⁊ ego diſperdã eos cũ ter
ra.O terribile iudiciũ:o aſpera vindicta:o hoꝛ⸗

ribile viciũ.vidiſſes nãqʒ ſi tũc fuiſſes in momẽ

to tꝑis repẽte imutari celũ:obſcurari aerẽ: ſona

re vẽtos:tonare fulgura:⁊ cataractas celi aperi⸗

ri:? aquas abũdãtiſſime fluere ſuꝑ tra. Uidiſ/⸗
ſes attonitos cũctos:tremẽtes atq; pallẽtes.vi

diſſes mãducãtes maſticando ruminare:⁊ nõ

poſſe cibũ deglutire.audiſſes eiulatũ ⁊ clamoꝛẽ
viroꝝ ac mulierũ iuuenũ ⁊ ꝑuuloꝝ moꝛtẽ expe
ccantiũ:clamãtiũ ⁊ dicentiũ.heu heu:ve nob:ad
quid deuenimꝰ vt pereamꝰin aqͥs.O qͥd erat ĩ⸗

ſpicere inde ad modicũ illos ab aqͥs ſublatos ?

cxtinctos:⁊ h̊ ꝓpter luxuriã.Scðo apparet pu⸗
nitio dei ⁊ maxie de ſodomitis.Geñ.xix.vbi ðꝛ.
ꝙ; pluit dñs ſuꝑ ſodomã ⁊ gomoꝛrã ſulphur⁊
ignẽ de celo:⁊ ſubuertit ciuitates ⁊ oẽm circa re/⸗
gionẽ:⁊ vniuerſos habitatoꝛes vꝛbiũ:⁊ cuncta
virẽtia terre.pᷣm vo mgr̃m hiſtoꝛiaꝝ eccliaſtica

rum:in nocte natiuitat xpᷣi oẽs ſodomite moꝛ⸗

tui ſũt. Uñ Hiero.ſuꝑ illud Eſa.ix.habitantib⸗

in regiõe vmbꝛc moꝛtis lux oꝛta eſt eis:ait.Lux

illa omẽs iſto vicio laboꝛãtes extinxit ne natura
quã ſumpſerat tãta imũdicia fedaret᷑. Silit᷑ ho
diernis tꝑibo ob nullã aliã cauſam credo deum

magis mittere tot flagella ⁊ cribulatiões: bella
2 fames:ſicut facit ꝓpter pctĩ luxurie:maxie ne

XXXNI

phãdiſſime ſodomie. ẽ em ills hoꝛribile petiñ

ꝓpter qð indignat᷑ deꝰ ↄð mundũ et eũ ſeuere fla

gellat.vt ptʒ in autẽtico.vt nõ luxuriet᷑ ↄtra na⸗

turã.colł.vj.⁊ de ↄſe.di.j.c.in iſta.⁊ de exceſ.pᷣla.
c.clerici. Ideo ðꝛ.xxxij.q.vij.c.flagitia.ꝑ glo. Et
eſt tex.expſſus in auten.vt nõ luxuriet᷑ ↄtra na⸗
turã.coł.vj.ꝙ Pter talia delicta:fames ⁊ t᷑remo
tus ac peſtiletie fiũt.Et de hoc etiã habemꝰ aliã
gloſam.ſqʒ in.c.in eo.xxxij.q.iiij.młtaq; alia fla⸗
gella mittit deus mũdo ꝓpter petm̃ luxurie: vt
dicit᷑ in.c.ſi gens.lvj.di.UVñ legit᷑ in hiſtoꝛia bꝛi
tonũ.X tꝑe Saulis regis iſrł:in bꝛitania ma

ioꝛe regebat rex quidã:qui cũ relicta vxoꝛe vaz

ret vido ſodomie:cũ quadꝗ die iuiſſet adyvenan
dũ miſit deus multitudinẽ lupoꝝ rabidoꝝ:q i
eũ irruẽtes:miſerabiliter illũ dilaniauerũt.Di⸗
tur qͥʒ tꝑe terremotus qͥ fuit in cuitate nea
politana:ibat oẽs flẽtes ⁊ vodiferãtes:pter pec
catũ ſodomie iſta patimur.Itẽ in Apuuaa in ter

ra betunti quida ſodomita poſt ſplendid cenã
c puero ſuo lectũ ingreſſus eſt.habẽs in came⸗

ra lãpadẽ lucentẽ.⁊ ecce media nocte młtitudo
coꝛuoingreſſa ⁊ ſuꝑ eũ irruẽs oculos ei reni⸗
tenti excraxit:⁊ illũ moꝛtuũ ⁊ nudũ in medio ca
mere ꝓſtrauit:aiamq; eiꝰad tartara depoꝛtauit
Facta aũt die puer totꝰ attonitꝰ:oia ſicut accide

raãt enarrauit. Inuẽtiq; ſunt eius oculi in came

ra ſparſi.Cũ aũt coꝛpꝰeius ad ſepulturã defer⸗
re vellẽt ſtatim in ↄſpectu oim velut ros ad ſolẽ
ſolutũ eſt:⁊ in ſaniẽ totũ redactũ.⁊ frater Johes
oꝛdinis nr̃i:puincieq; apulie qui pᷣdicta vidit
enarrauit.ARlius q̊ʒ luxurioſus iuuenis cuʒ eẽt
moꝛtuus vocati ſũt duo frẽs nr̃i vt circa coꝛpꝰ
vigilarẽt.Cũ aũt circa ſcᷣam hoꝛã noctis clau⸗
ſa vndiq; camera pſalteriũ ante funus legere ce
piſſent:in medio eoꝝ canis niger aparuit:de q̊

admirãtes illũ extra cameram eiecerũt. Et oſtio

dauſo iteꝝ incipiũt.Et ecce iteꝝ idẽ canis appa⸗
ruit de q̊ magis obſtupeſcẽtes iterum illũ eiece
rũt.⁊ oſtiũ clauſerũt.Sʒ ſtatim apparuit canis
alius terribilioꝛ:qui cũ impetu ſuꝑ cadauer ir⸗
ruẽs illud aſpoꝛtauit.⁊ frater ille ꝗͥ ibi aderat h̊
retulit. Rome aũt quedã pulchꝛa ſed luxurioſiſ
ſima femia: ⁊ oĩ ſpurcitia pleniſſima ad moꝛtẽ
veniẽs noluit ↄfiteri. Uñ duobo dieb ante moꝛ
tem domꝰin qua manebat repleta eſt demoni⸗/
bus ⁊ tota cepit edes tremere ⁊ hincinde nuta⸗
re:ac fremitꝰmagnꝰin ea audiri.Ex q̊ omẽs ibi
moꝛãtes fugerũt. Poſt duos aũt dies guardi⸗
anus ſancti Fraciſci trãſtiberim:cũ ſocio ipſam

domũ intrauit:que nutabat vt nauis in aquis

currentibo:⁊ inuenerũt illã miſerã moꝛtuã ⁊ in
modũ pile rotundã:⁊ naſum eius in fece ſua in

fixũ:⁊ tibias eius retro traccas:manuſq; extoꝛ/

tas:ac vt mõſtrũ ꝑdite illius coꝛpꝰ apparebat.
Et iõ o dilectiſſimi ciues effugite h̊ maledictuʒ

ſcelus luxurie:exẽplo Joſeph:qͥ ponꝰ voluit in

carcerari ⁊ mulca mala pati.qᷓ; naͤulteno oſen

Bermo

.

re. 8 eñ. xxxix. Habetis quoq; exemplũ S uſan
ne:ꝗᷓ potius voluit ſe moꝛti ⁊ infamie exponere

q; ð facinꝰ ꝑpetrare Dan.xiij. Habetis quoq;
exemplũ ſeti Bñdicti ⁊ ſcti Francſci.qͥ vt tẽpta/⸗
tiones carnales ſuꝑarent:inter ſpinas hoꝛribi⸗

les ſe cruentabãt. Habetis etia exemplũ Scipi

onis pꝛincipis romani:de q̊ Ualeriꝰ.li.ix.inqᷣt.

CXcũ eſſet. xxvij.annoꝝ deuicit carthaginẽ ⁊ de
affrica victoꝛiã habuit:vñ affricanus appellatꝰ

eſt. Inter ceteros aũt captiuos puella quedam

nobilis ⁊ valde pulchꝛa fuit ei oblata: q nobili
ſpõſo erat ↄiũcta. Scipio aũt vocaꝭ parẽtibus
eius ⁊ ſpõſo:inuiolata puellã eis tradidit: aux
Sʒʒ ꝓ redẽptiõe puelle oblatũ doci eius addidit.

qua ↄtinẽtia ges barbara libẽtiꝰſe illi dedit:qn
to ergo nos magis ꝓ pꝛia illa ſuꝑna totis viri⸗
bus ↄtinẽtes eſſe debemꝰ:quã nõ romano im/⸗
perio acqͥᷣrimꝰ:ſed noſipſos in ea reges ↄſtitui⸗
mꝰ:ſemꝑ cũ pꝛe ⁊ filio:⁊ ſpũſancto regnaturi in
ſecula ſeculoꝝ. Amen. ”MB

odꝗẽ die poſt pꝛandiũ de furto inuẽto ⁊ ra⸗
pto. Sermo vigeſimuſquintus.

W 3
o nsoõ habet hereditatẽ in regno xpᷣi et
dei. ad Ephe.v. Et in eplła occurren
tis dnice. Septimũ decalogi pꝛece
tum dicit. Nõ furtũ facies.Exo.xx. Leui. xix.⁊
Deut.v. c. Suꝑ quib vᷣbis dicit Nico. de lyra:

ꝙ ꝓhibet᷑ ꝑ h̊ oĩs rei aliene vſurpatio ⁊ retentio

iniuſta. Et hãc ſnĩam tenet etiã Alexa. de ales in
iij. pte ſũme:in tractatu de p cepj.pᷣcepto.vij.ar.
j.qð ↄfirmat Aug.in.li.qõnum Exodi.di.Fur⸗

ti noie bñ intelligit᷑ oiĩs illicita vſurpatio rei alie
ne. Nõ em̃ rapinã ꝑmiſit qͥ furtum ꝓhibuit:ſed

apte totũ intelligere voluit quicqͥ d illicice rex ꝓ
ximo aufert᷑. hec ille. Que etia habent᷑.xiiij.q.v.c.
enaleirr mnis mechia.xxxij.q.iiij.Et ideo in
boc ſermõe tres ↄſiderationes faciemꝰ. Pꝛima
erit ð furto ꝓpꝛie dicco. Scða de inuẽto. Lercia
⁊ vltima de rapto.
Dars pᷣma in qua ponit᷑ furti diffinitio eiuſ⸗
qq deteſtatio ⁊ excuſatio. èM
Vrtũ vt hꝛ.i.l.j.ff.de furt.⁊ inſti.ð ob
f li.q̃ ex delic.na.S.furtũ.el.j.Eſt cõtre⸗

ctatio rei aliene mobitł ⁊ coꝛꝑał.frau⸗/

duloſa iuito dño:lucrãdi gratia: ſiue

ipſius rei.ſiue etiã vſus poſſeſſiõiſue. Pꝛo cuiꝰ

diffinitiõis declaratiõe ſciendũ eſt ſm Ray. in
ſumma:vt etiã hĩ in ſũma ↄfeſſo x.li.ij.ci.vj.q.j.
ꝙ in hac diffinitione pꝛimo ponũt ↄtrectatio:qꝛ
ſine ↄtrectatione nõ fit furtũ:eti ſi intueniatvo
lũtas vel vbum. facit.ff. de furtis.l.j.S.j. Lamẽ
ſolã volunctatẽ furãdi erit traſgreſſio alterius

pceptr.ſ.nõ ↄcupiſces rẽ ꝓximi tui.Scðo poni/⸗

tur rei allene:qꝛ in re ꝓpꝛia nõ cõmitti furtũ.qð
intelligedũ eſt niſi alꝰ habeat in re illa aliquod

ius.puta eſt ei pignoꝛata vel cmodata:⁊ fecitĩ

ea vtiles expẽſas.f. de furtj.l. ſires. F. . .l. ſi is ᷣ

rem.in fi.Et idem dicit Tho.ij.ij.q.lxxj.Terco
dicit᷑ mobilis ⁊ coꝛꝑalis: qꝛ in imobilibo: vt in
agro vel domo: ⁊ incoꝛꝑalibo:vt ſũt acciones et

ſeruitutes nõ cõmittit᷑ furtũ: qꝛ talia nõ poſſũt
ↄtrectari.vt.ff.de fur.l. .ao 2 frau
dulẽta:qꝛ furtũ ðꝛ a fraude ſᷣm vnã ethimologi
am. ff. de fur.l. . Et iõ ſi rẽ putabat ſuã eſſe q̃ nõ

erat:vel etiã ſi erat ſua ⁊ alius habebat aliqd iu
ris in ea:ſed putabat ꝙ poſſet acciꝑe nõ cõmit⸗
tit furtuʒ: ſed aliter punit᷑:videlʒ qꝛ ꝑdit ius qðᷣ
habebat in re:⁊ ſi nõ habebat ius aliqð codem
nabit᷑ ad reſtitutionẽ rei: ⁊ inſuꝑ ad eſtimatio⸗
nẽ illius:qꝛ voluit ſibi ius facere.inſti.de vi bo.
rap. S. qꝛ tamẽ. ⁊. S.ſequẽ. Quinto ðꝛ iuito dño:

qꝛ ſi putabat dñũm ꝑmiſſuꝝ nõ cõmittit furtuʒ:
⁊ hoc intelligi ſi hahebat iuſta cauſam creden⸗

di:aliter nõ excuſat᷑.ff. de fur.lł.ſi is qui rẽ. In du
bio aũt pᷣſumit᷑ dñs inuitus.ff.de fur.l.quivas

5§. vetare. vbi ðꝛ. Uetare dñm dicimus qͥ nõ cõ⸗
fentit. Et ideo etiã ſi dñs videat rem auferri dici

tur inuitus q;uis nõ ↄtradicat.l.penł.ff.de fur.

vbi dicit glo. ꝙ hoc ideo eſt: qꝛ requiri expᷣſſus
ↄſenſus ꝑ dictũ.S.vetare.Quidã aũt dicunt: ꝙ;

qñ põt veriſiłiter pᷣſumi:ꝙ rõne timoꝛis vel eti

am verecũdie nõ ↄtradixit habẽt locũ pᷣdicta:q;
ſi ꝓpter hoc nõ ſteterit cũ potuerit ſine incomo⸗
do ⁊ reſpectu aliquo ↄtradicere ⁊ tacuerit: vide
tur ↄſentire.arg.in.c.erroꝛ.⁊ in.c.ↄſentire.lxxxiij.
di. ſi aut quis putauit ſe facere inuito dño:⁊ tñ
dñs eſt ↄtentus:furtũ quidẽ facit quãtũ ad in⸗
tentionẽ: ſed nõ tenet᷑ ad reſtitutionem: nec dñs
poteſt petere obſtãte ſibi ſua volũtate.ff.de fur.
l. inter oẽs · S. pennl. Sexto ponit᷑ lucrifaciendi
gra:qꝛ ſi qqͥ ſecrete auferret gladiuʒ furioſo:vel
volenti cũ eo aliquẽ occidere nõ cõmitteret pec⸗
catũ:habẽs animũ reſtituendi cũ ſedatꝰ ille fue
rit:vel aliter ſatiſfaciẽdi ſi nõ ſedat᷑. Itẽ ſi qͥs alie
nã ancillã tolleret nõ lucrãdi gratia ſed libidis
nõ cõmittit furtũ.ff.de fur.l.veꝝ.la.ij.licet aliter
peccet:⁊ foꝛte nõ minus. Septimo dic᷑ ipſius
rei ſiue etiã vſus poſſeſſiõiſue:qꝛ nõ ſolũ cõmit⸗
tit furtũ qui vult lucrari dñium rei.ſed etiã qui
vult lucrari ſolũ vſum vel poſſeſſionẽ:vt habet᷑.
l. di.c. qui ſaccũ.⁊ in.S.itaq;ʒ.⁊.S.placuit.inſti.de
obli. que ex delic.naſ. Uñ ſi qͥs reb ſibi cõmo⸗
datis vel pignoꝛatis vtit᷑ ↄtra voluntatẽ domi⸗

ni:puta veſte pignoꝛata vel equo: euʒ ducendo

alibi qᷓ; voluerit dñs cõmodans:⁊ ſiliter i reb⸗
depoſitis ſiue vtat᷑ ꝑ ſe ſiue ꝑ aliũ cõmittit fur⸗
tum. ff. de furtis.l.qui iumẽta.⁊.l.qui re.⁊.ff.cõ/
mod.i.ſi vt certo.S.quinimo.⁊.ff.de cõditõe fur
tiua.l.qui furtũ.⁊.ſff.de furtis.l.pignoꝛe. Item
ſi quis accipiat aliquid incõmodatuʒ ab vxoꝛe
alicuius:vel a ſeruo aut ancila ⁊ ſimili ꝑſona:

ſi putauit maritũ vel dñm cuius eſt res nõ per

miſſurũ:furtũ cõmittit.ff. cõmo.l.ſeruus. Sed

P rünui

urilnue

nog liai
nii c line
volinsctta

c00c ohl

egrauonie
gice aſa
1ci cötunde
Sgollnaruin
fufrun ynog
cmnirtin wm
ſeorentuma
mmortalterfn
nioltenihabe
mnenſipoſtea
hetreſtiuerre
dercgiurlibd
cido
9 ſtonon
tgoon
oun qulb pa
moraleporh.
Ouifuracfuer

retnontemno

plaguz imiltu
UngeibiGedia
lerücq? fur⸗
dyer deus pece⸗
ſicumebas aia
Aulcozfurepen
ſciptuckſon r
Poſunga San
jford2 ic⸗
funcitforgz
ſſnl Ache
biilaupenia
hocnauzoñh
rbiconumme
ſioqzꝛ blaſoben
becoſnainathe
Aheiiß dicta
QAuifurabakian
opandomanin⸗

(gerütpniama
noeneqzafu
Uulyfernuzmin
lucoꝛſcate cane
Etſunt verbo?

Mthoc viai:,

mr IJeglig
atlt Ols
llme i

holeſinieni
Uennifuntapu

toſiriipel

Mlatntfati
Klallise
Arn. Teno
ohllh in
Ntacnonesr
An nöoſii⸗
Mumddfnn
nichimgh
Aſuächti
dehatnigiu
Cnpeni cnni⸗
egarisg
galgs dcen
AAckinetos
Ankldenbo,
v eiuivdi:
GGmintfunuz.
Glanardn⸗
sgoin de

deſwrlqinns

nusq noͤci⸗
moufem dia
lyanlkidefur.
muintahlus
Kurdan
Neumons Ati
darlocihdicng
ant ſin miind/
retnchen N
ℳnrelenni,
inuo dſo: ꝛn
rväti ad
Nonamnecdis
dürueff dein,
onit lnnnii
du; unper
miam e
iir lir
iisde
u⸗
liölitdlic-
noduitihius
oconit
nriſchcnüi
ſeteneut,
len ibl cin,
wolvnmidulli
srſln itch⸗

5 qnit᷑ nũ quid furtũ cõmittat᷑ ita in re parua ſi
cut in magna.Et reſpondet᷑ ꝙ ſic:quia in furto
nõ qð ablatũ eſt:ſed mens furantis attenditur
riiij.q.iiij.c.vltimo.Et hoc intelligenduʒ eſt qñ
voluũtas eſt talis ꝙ etiã maioꝛa ſubtraheret: vel
quãdo ex ablatione parue rei ille cuiꝰ eſt intelli/
git᷑ grauari: vel qꝛ credit ꝙ facit cõtra volunta/
tem eius:⁊ ſic frangat eius charitatẽ ⁊ dilectõnẽ
⁊ eũ cõturbet ſᷣm Tho.ij.ij.q.lxvj.Unð dicit᷑ in
S.gallinarũ.inſti.de rerũ diui.ꝙ poteſt cõmitti
furtũ in vna gallina. Immo dic glo.ibi.qꝙ etiã
cõmittit᷑ in vno ouo. Si quis autẽ putet dum
eſſe ↄtentum ꝙ accipiat iſta minima nõ peccat
moꝛtaliter. ᷣm Tho. vbi ſupᷣ.⁊ foꝛte nec etiã ve/
nialiter:ſi habeat iuſtã cauſam ita credẽdi. Ta //
men ſi poſtea intelligat eũ non eſſe contentũ de
bet reſtituere ałs nõ excuſatur:vt in.c.p eccati;

de reg.iur.lib. vj.

Etñcuũ do habemꝰ videre de furto eiꝰdete /
s ſtationẽ:phibet᷑ em̃ ab oĩ lege.Omiſſis

eergo autoꝛitatibo q̃ pᷣmiſſe ſunt in exoꝛ

dio:in quib pᷣcipit deꝰ:ne furtũ faciamꝰcanq; feſſe ij.citu.vj.q.iij.
betur in foꝛo penitẽtiali niſi fuerit facca cõdèm⸗

moꝛtale pctm̃.Audite quid ſcriptũ ſit Exo.xxj.

Qui furatꝰfuerit hoĩiem ⁊ vẽdiderit euʒ:ↄuictꝰ
noxe moꝛte moꝛiat᷑. Et Joſue.vij.deus magnã
plagaʒ imiſit in ppło iſrael ꝓpter furtũ Achoꝛ.

Unde ibidẽ diẽ dñs ad Joſue. Peccauit ꝓpłs
tulerũtq; ⁊ furati ſũt ð anathemate.? Ps.xlix.
dixit deus peccatoꝛi dãnando.Si videbas fu⸗
rẽ currebas cũ eo.? Pꝛouer.xxix.dicit ſalomõ.
Qui cuʒ fure ꝑticipat odit aiam ſuã:⁊ Ecclłi.v.
ſcriptũ eſt.ſuꝑ furẽ em̃ eſt cõfuſio ⁊ denotatio

peſſima.⁊ Eſa.j.ðꝛ. Pꝛincipes tui infideles ſo

cij furũ.⁊ Hiere.ij.dicit ꝓpheta.Quomodo cõ⸗
fundit᷑ fur qñ compᷣhendit᷑:ſic cõfuſa eſt domꝰ
iſrael.? Zacharie.v.ſcriptũ eſt.Ois fur iudica⸗
bit᷑.ſ.ad penã ecernã. Siłiter magnũ eſſe pctm̃
hoc viciuʒ oñdit ſaluatoꝛ Matth.xv.? Mar.
vij. vbi cõnumerat furtũ cũ homicidio adulte⸗
rioq; ⁊ blaſphemia.Et poſtea ſubdit.ꝙ hec ſũt
que coinqͥ nãt hoĩeʒ.qꝛ.i.ſunt grauia pctã.⁊ ad

Ephe.iiij.dicit apłs. Nolite locũ dare diabolo
Qui furabat᷑ iam nõ furet᷑:magis aũt laboꝛet

oꝑando manib ſuis.et Apoc.ix.dic Joh. Nõ

egerũt pniam ab homicidijs ſuis:neq; a foꝛni
catiõe:neq; a furtis ſuis.quaſi dicat.Digni ſũt
in infernuʒ mittendi. Item repꝛobat᷑ hoc pom̃
auctoꝛitate canonica.extra de fur:c.qͥ cuʒ fure.
Et ſunt verba Hiero.ſuꝑ parabolas ſalomo⸗
nis.⁊ in multis alijs capłis eiuſdẽ tituli repꝛo

bat᷑ hoc viciũ.⁊.xiiij.q.vj.c.vlti.⁊.de pe.di.j.c.ſi

Ipterea. Itẽ auctoꝛitate leg moyſaice.vñ Exo.
xxij.ait lẽr. Si qͥs furatꝰfuerit bouẽ vlouem:?
occiderit vel vẽdiderit:quattuoꝛ boues ꝓ vno

boue reſtituet:⁊ q̃ttuoꝛ oues ꝓvna oue.Si in⸗

uentũ fuerit apud fureʒ qð furatꝰeſt viuẽs ſiue
bos ſiue aſinꝰ:vł ouis duplũ reſtituet. Aucto⸗

ꝙ hodie in muld locis etiam ſimp

QXXVII

ritate q̊; legis cuilis boc malcdictũ viciuʒ pu

mnit᷑. Un ſciendũ eſt ꝙfurtũ eſt duplex.ſ.aut ma

nifeſtũ aut nõ manifeſtũ. Furtũ manitfeſtũ eſt
qñ fur depᷣhendit᷑ cũ re furtiua añq;ᷓ puenerit

ad locũ deſtinatũ:ad quẽ volebat poꝛtare rem

ſiue depꝛehendat᷑ ab eo cuiꝰres eſt ſiue ab alio

ff. de fur. l.iij. Furtũ nõ manifeſtũ eſt qñ fur nõ

depᷣhendit᷑ niſi poſtqᷓ; detulit rem furatã ad lo⸗
cuʒ deſtinatũ.l.ij.⁊.iij.ff.de fur. Furtũ ergo ma
nifeſtuʒ punit᷑ in quadruplũ ſᷣm legẽ ciuilẽ.nõ
maniteſtũ aũt in duplum.vt extra de fur.c ij. ?
inſti. de obli.que ex delic.naſ.S.pena.Et hoc in
telligit᷑ in foꝛo ↄtẽtioſo.pᷣt em̃ dñs rei cũ bona
ↄſcia acciꝑe hanc penõ:ſᷣm oẽs doct.xiiij.q.v.c.
fi.in gloſa vlt.niſi ſit furtũ domeſticũ facũ a fi
lio pꝛi.vł ab vxoꝛe marito:vł ecõtra vt.ff.de pe
nis.l.reſpiciedũ.S.furta domeſtica.ff. de fur.l.
ſi qs vxoꝛi.S.j.⁊.ij.ſi tñ qͥs velit reſtituere illud
qð furatꝰeſt ſine lite:⁊ anqᷓ; fuerit cõdemnatꝰ
ſufficit ei reſtituere ſimplũ cũ omni damno:ſᷣm
Tho.⁊ Alber.in.di.xv.vt notat᷑ etiam in ſüma
confeſſoꝝ.lib.ij.titu.vj.q.iij.hec em̃ pena nõ de⸗

natio.vt nota.glo.in.c.fraternitas.xij.q.ij.nõ ſo
lum aũt quis poteſt agere ↄtra fureʒ ciuiliter:ſʒ
etiã criminalr:⁊ poſtqᷓ; egit vno mõ poteſt age⸗
re ⁊ alio.C.quãdo ciui.acti.pᷣiu.crimi.l.vnica.et
æegęgd querit᷑ vtꝝ iuſte poſſint fures ſuſpẽ⸗
g di ⁊ occidi. Rñdet Scotꝰ in.iiij.di.xy.
ꝓ fur nocturnꝰ põt ſuſpẽdi:qꝛ etiã pꝛeſu
mit᷑ homicida.ſq; quo ad intentionẽ ſi reperire/
tur in furto.Diurnꝰaũt nõ debet ſuſpẽdi ſᷣm eõ
qꝛ lex nõ dʒ punire aliquẽ niſi ſᷣm malũ qð cõ⸗
miſit. Vñ iex vetꝰ dedit penã talionis.ſ.oculuʒ
ꝓ oculo:dentẽ ꝓ dente.Deut.xix.Et ideo ipᷣe di/
cit ꝙ nõ debet occidi ſed alio mõ puniri:ꝓut iu
dici videbit᷑:qñ ſine armis deliqͥt. Et facit ꝓ eo
auten.ſed nouo iure.C. de furtis. vbi dicit: ꝙ ta
lis fur debʒ fuſtigari vł exulari:aut alio mõ ad
arbicriũ iudicis puniri. Petrꝰ aũt Johõnis
in.iij. di. xxxix.in.vij.pᷣcepto tenet ꝙ licet occidere
fures ſicut hodie fit: maxie qñ ſunt vſi in tali⸗
bus maleficijs.qð etiã tenet glo. Pꝛouer.vj.in
verbo liberabit ſe:vñ dicit glo. Raymũ.⁊ Ulde.
ler fur ſuſpẽ⸗
dit᷑ de ↄſuetudine.⁊ dicit ꝙ hãc ↄſuetudineʒ fa⸗
cit rationabilẽ neceſſitas pacis cõmunis ⁊ fre⸗

quẽtia huiꝰ maleficij:⁊ incoꝛrigibilitas taliũ fu.
rum experta. Et hoc recitat᷑ in ſumma cõfeſſoꝛũ

lib.ij. titu. vj.q.iij.?⁊ concoꝛdat Hoſtien.in ſum⸗
ma. lib.j.titu.xxxiij.vbi allegat Rodonẽſem. Et

cũ his etiã concoꝛdat.Landul.in.iiij di. xv.licet
enim antiquitꝰfur nõ ſuſpenderet᷑ quãdo erat

ſimplex fur:quia hoc eſt pꝛiuatum delictuz. ⁊ lõ

pena extraoꝛdiaria dʒ pũiri.ff. ð fur. l. fi. · ff. ð pᷣ
uatj deli.l. vl. tñ p ↄſeruatiõe reipublice ⁊ M—

q̊ alr ꝓpter młtitudinẽ furũ ðſtrueret᷑ rõnabilr

leges mũicipales oꝛdinauerũt i m loꝗò male
dictos fures ſuſpẽdi:mote füdamẽto qð hr̃ in

S.ſi qͥs qͥnq; ſolidos.de pace tenẽda ĩ vſibo feu⸗
doꝝ.vbi ðꝛ:q frãgentes pacẽvł ſtratã pñt etiã

ꝓ qᷣnq; ſolidis ſuſpẽdi.ſi qͥs aũt fur vadat cuʒ
armis ad furãdũ ðbebat etis ð iure anciqᷓ acer
rime puniri. Utiĩ autẽ.vt nulli iudicũ.S.fl.cok.
ix.⁊ tal fur dʒ etiã ð lege antiq̃ ſuſpẽdi:⁊ ĩ eo lo

co in q̊ ðliqͥt ad froꝛẽ alioꝝ.l.capitaliũ.S.craſ/
ſatoꝛes.⁊..fſamoſos.ſff.ð peniſ.In ſignũ otq;ʒ

fures debẽt ſuſpẽdi hẽmꝰexẽplũ Jude:de q̊ ſcri
ptũ ẽ Joh.xiij. ꝙ fur erat ⁊ latro hñs loculos.?
ea q̃ mittebãt᷑ poꝛtabat:qͥ tãdẽ laq̃o ſe ſuſpẽdit

Matth.xxvij.O quot in furca appenderentur
ſi leges ſeruarentur. B

— —₰

Ciendũ q̊ ꝙ fur nõ tm̃ tenet᷑ reſtituere

ſ rẽ furatã ſʒ etiã oẽs fructꝰ ꝑceptos ⁊ qͥ ꝑ
cipi potuiſſent.Et ſi res furata ꝑeat:pe⸗
nit ad dãnũ furis:⁊ ad reſtitutõeʒ pᷣcij tenet᷑. Et
hec ꝓbant᷑ inſti.de obli.q̃ ex delic.naſ.S.furti.

iũcta.il.ĩ re furtiua.ff.de conditi.fur.
Ercio circa furtũ ſciẽdũ eſt ſ̃m Alexan.

t de ales i. iij. ꝑte ſũme ĩ traccatu ð pᷣceptꝭ

tribo caſibo quis excuſat᷑ ſubtrahens rẽ alienã.

Sen eſt caſus necitat.. cibi aut potꝰ aut ve⸗
imẽti vł alteriꝰrei neceſſarie ad vitam. Kit em̃

Alexãder vbi..ar.iij.ꝙ ſi qͥs ẽ in necitate leui:
aut etiaʒ ſi ſit magna tñ alio mõ põt releuari qᷓ;
furãdo:puta laboꝛãdo vł mẽdicãdo:aut pete⸗

do ab aliqͥbꝰ ꝑſonis vł alio mõ.ille qͥ furat᷑ nul

lo mõ excuſat᷑ a furto.Si vo talł necitas ſit ve/⸗

bhemẽs ⁊ maxia adeo ꝙ nõcredat poſſe euadere
moꝛtẽ niſi tali necitati ſatiſfaciat:⁊ ałr nõ pᷣt ha
bere tũc excuſat᷑ a furto:nec ſᷣm rei veritate põt
dici fur. Hec eniʒ res facta eſt ſua iure poli.ᷣm
Scotũ in.iiij.di.xv.qꝛ vt ðꝛ in.c.exijt qͥ ſemiat.

de vᷣbo. ſigni.li.vj.in extreme necitatis articulo
ad ꝓuidendũ necitati nature via oibo extrema

necitate ðtẽtis ẽ ↄceſſa.ↄcoꝛdat cũ pᷣdicꝗ Mo

nal.in ſũma et Ric.in.lij.di.xxxvij.ar.iij.q.iiij.
vbi dicit:ꝙ nulluʒz ius poſitiuũ põt ſtatuere ꝙ;

tꝑe necitatis extreme q̃ nõ poſſit reieuari alr:ñ

liceat furari.qð tñ ꝓpꝛie furtũ nõ ðꝛ:qꝛ furtuʒ ẽ

ↄtrectatio rei aliene. Sʒ tꝑe talł necitat extreme.
ↄtrectat᷑ res fetã ꝓpꝛia iure naturali qð ẽ foꝛtiꝰ
poſitiuo qꝛ ẽ imutabile.S.ſʒ naturalia.iſtitu.ðᷣ

lure naturali.gen.⁊ ci.la ius naturale pᷣt tol⸗
lere poſitiuũ:ſjʒ nõ ecõtrario.Et ↄcoꝛdat cũ ſu⸗
pꝛadict glo.in.c.iij.extra de fur.di.ꝙ ſic̃ licʒ oc

cidere cũ ſe ałr hõ tueri nõ pᷣt.vt in clemẽtina.j.

de ho micidio:ita licʒ furari in extrema necita⸗

te famis vł nuditat:hᷣ em̃ caſu młta alia phi

bita cõcedunt᷑.⁊ pᷣepue vſus reꝝ.Tali em tꝑe
oia ſũt cõia de iure naturali ac cuili:⁊ etiã ca⸗

nonico.inſti.ð reꝝ diui.S.j.⁊ in.c.ſicut hi.xlvij.

dl. ⁊ i. c. dilectiſſimis. xij. q.j.et.ff.ad.l.rodiã.de

xxV

iac.l.ij. S. cum in eadẽ.⁊ extra de fur.c.ſi qͥs ꝓpter

al.p neceſſitatẽ. Et ideo talis ſubtrahẽs nõ dici
tur in dolo:cũ vtit᷑ re cõmuni:imo etiã ꝓpꝛia.Et

ſi ille qui erat dñs rei nõ ↄſentiret.⁊ hoc ipᷣe pᷣſu
meret:tñ nõ tenet᷑ furti.Et ille qͥ erat dñs peccat
moꝛtaliter nõ ↄſentiens in tali caſu.d.c.ſicut hi
et.lxxxvj.di. c.paſce.De hoc etiã habemꝰ exẽpluʒ

Matth.xij.vbi habet᷑:ꝙ diſcipuli neceſſitateſa
mis ſpicas euellebãt qͥ tñ excuſati ſũt a dño. Et

boc idẽ habet᷑ de ↄſe.di.v.c.diſciplos.Si tamẽ
quis vellet furari alicui:qͥ eſſet ĩ tãta neceſſitate
ſicut ipᷣe:nõ debet bᷣ facere:qꝛ in tali caſu ponoꝛ
debet eſſe ratio poſſidẽtis.ff.de ↄdi.ob tur.cam

l.ſi ob turpẽ.S.poꝛro.Et ꝓ hoc facit:qꝛ duobus
cõcurrentibo pꝛeualet qð eſt potius.ff.de ſtatu
ho.l.querit᷑. Ideo tenet᷑ reſtituere rem illi cui ra⸗
puit.ſᷣm Scotũ in.iiij.di.xv.Si autẽ talis exi⸗
ſtens in extrema neceſſitate ſubtraxit alicui qui

nõ erat in ea neceſſitate:licʒ dicãt quidã:ꝙ nun/⸗
q teneat᷑ ad reſtitutioneʒ: qꝛ ſemel eſt facra ſua
iure poli.Tamẽ alij tenẽt:ꝙ ſi poſtea veniat ad

pinguioꝛẽ foꝛtunã debʒ reſtituere:ſicut ille qui
ceſſit bonis.C.de his qui bonis cedere poſſunt
l.j.Tamẽ ſᷣm eos nõ tenet᷑ talis:niſi inq;tuʒ fa
cere poreſt.l.iij.ff.de ceſſi.bo.Et intelligitur face⸗
re poſſe in hoccaſu:deducto ne egeat.ff.de reg.
iur.l.in cõdemnatiõe.Et dicit be.Tho.ij.ij.q.lx.

—

ꝙ in tali neceffitate extrema⁊ ineuitabili:nõ tii

poteſt quis ſubtrahere ꝓ ſe:ſed etiam pꝛo alijs:

quos alere tenet᷑. Et iſta etiẽ ponunt᷑ in umma
confeſſoꝝ.lib.ij.titu.vſ.q.viij.Sed ↄtra pᷣdicta

arguunt quida per.c. Si quis ꝓpter neceſſitatẽ

extra de fur.vbi cuidã qui ꝓpter neceſſitatem fu
ratus fuerat imponit᷑ penitẽtia triũ hebdoma⸗

darũ. Reſpõdet Zho.vbi ſupᷣ.ar.vij.⁊ Rap.in

ſumma in titu.de furtis.S.item quid ſi aliquiſ
furat᷑⁊ Innocen.ac glo.ſuper dictũ.cſi quis.ꝙ
hoc nõ intelligit᷑ in extrema neceſſitate:ſed ałs

magna.vnde imponit penitentiã pᷣdicta decre/

talis ꝓpter ambiguũ:⁊ ne quis ſit pꝛonꝰad fur⸗
tum:⁊ qꝛ nõ eſt determinatũ qualiter incelliga
tur illa neceſſitas extrema ⁊ ineuitabuis:relinqͥ
tur arbitrio boni viri:extra de offi. delega. c. de
cauſa.O quot reperiunt᷑ hodie qui quotidie fu

rant᷑:excuſantes ſe ꝓpter neceſſitatẽ:quoꝝ exeu⸗

ſatio nõ acceptatur a deo nec a iudicibo. Nolũt

enim tales laboꝛare:nec mendicare:⁊ ideo iudi

ces facũt eos ſuſpẽdi: ne ampliꝰ patiant᷑ tales
neceſſitates. ô D
1 Ecundus caſus in quo liq furari dici᷑
s pietatis.ſᷣm em̃ pᷣdictos doctoꝛes po⸗
teſt mulier ſurripere viro ſuo nõ exiſtẽti
in neceſſitate pecuniã vel alia:vt inde faciat ele⸗
moſynã exiſtenti in extrema neceſſitate:⁊ hoc qñ

nõ habet aliquid ð ſuo qð poſſit ei dare:nec eſt
rapina in hoc caſu:nec furtum imo eſt neceſſ,/
rium ad ſalutem.vnde dicit Raymũ.in titu. de

nego.ſecu.S.ſed quid ſi videat.ꝙ in caſu extre⸗

ckſs gll

meneaſtn
ſvodnece

homotehct

ftiöoſimil
Nien fun
cſimeſun
ler vtinqu
c⸗

t (cin
bust
Holſti

poſſürauſen
reſtiwunon

Pingmnon
Zertimatlon
mniqſ nol
ſitfurantenn
qifurotus⸗
ponus menu
nn aguni x
alanialſoni
pomrüclllepe
nöpecctſean

Dicht tbingft

ſuſegöckte⸗
Stenekadoli
tſewi wlma
honapũ ber
Urpelpoſſigcar.
hiapia Inal
guiduarguüt;
bämolasinid
ſpondet Tho.
n alicu
teniniſiicaſu
?olttno poſſa
ij.oͤſuntfac
lubptermopiar
tglo in caga
(höͤcſtputid.
orclizsco⸗
uutgauarbcu
kulent aug
gurnaneged
dobolicallht
Nobſtulent
helle Zaeue
ſlsloguc
Ldſiqne
Rnd
. Ktalau
ihrſiſſtu
ſlumnn
ninikal
Plnlchne⸗

telige
hes nodil
mng 4
ddoc heßſi
udis pectge
nde ſarbi
bemaig
inceeſſinnſt
Afuca di
Mos. Gimn
Udta paeſſtnet
Mait onee
Modircin
an dods
nus”F Neſan

Enmiliing

iauti glseni,
munraloni gi
tguidäg nun
nackſaca ſis
wſten ſenurad
nſurle gi
Cdarpoſfunr
niinch
mdligrarſace,
teen deng
deMiigl⸗
neumnbllinänmn
lmam woglis:
ntinſumms
id mian
Perr Maeſitutẽ
tnacchtum fu.
Fingeni
r i1 N
meulſaici
ian cqis g
ſiruc ſ
nipdias degn
mulee ineliga
Pinhlis Kinh
of. delegn de
egvigpotc
iet avor alh
zindich. ſli
gicur:
volgfn ee
ws nes h
efncinc
aſcne: hoci

ſunnnc
gemU.UR3NW,

Foliũ

me neceſſitat põt religioſus etiã inuito pꝛelato
ſuo dare elemoſynã indigẽti:qꝛ ĩ tali caſu omis

bomo tenet᷑ paſcere indigentẽ. lxxxvj.di.c.paſce
Et iðo ſimili mõ quicũq; poteſt occulte auferre

aliena vt fubueniat ſic indigenti in extrema ne⸗
ceſſitate ineuitabili qñ aliter eis ꝓuidere nõ va/

let.vt inquit Tho.vbi. Tõ. E
Erciꝰcaſus ðᷣꝛ infidelitat.vñ q̃runt qui

ł dQsꝗã vtꝝ liceat furari xpᷣianos ab infideli

bus detẽtos ⁊ ſic liberare. Rñdet Ray.
⁊ Hoſti. vt hꝛ in ſũma ↄfeſſoꝝ.li.ij. ci.vj.q.ix.q;
ſi eſt tpᷣs guerre põt fieri.xxiij.q.ij.c. dñs.⁊ ſiłr

poſſũt auferri ab eis alie res:⁊ auferẽs nõ tenet᷑
ad reſtitucionẽ.vt notat᷑ in pᷣdicto.c.⁊ in.c.vt pꝛi

dẽ.eadẽ.q.⁊ cauſa.Si vo ſit tpᷣs treuge tenetur
⸗ pagano reſtituere:nõ hoiem ꝓpter ꝑiculũ aie
3 extimationẽ ⁊ ſilicer ð alijs ablatis tenet᷑arg.
xxiij.q.j.c.noli.⁊ dicit Raymũ.ꝙ in b̊ caſu crede
rit furantẽ nullo mõ peccaſſe quantũ ad hoiem

quẽ furatus eſt:ſi rectã habuit intentioneʒ:imo

potius meruiſſe dũmõ aliter ſaciffaciat. Si ta/
men pagani cõpulerãt eũ:vel volebãt cõpellere
ad circũciſionẽ vel idolatriaʒ vel aliqð moꝛtale
pecm̃:tũc ille penitꝰliber facꝰ eſt.⁊ ſic furãs euʒ
nõ peccat ſed meret᷑.arg.di.liiij.c.nulla.Alij aũt

dicũt ⁊ bñ:ꝙ furãs xpᷣianũ ab ifidelibꝰ detẽtuʒ

ĩiuſte qð eſt regłare ⁊ cõiter fit nõ peccat.nec vn⸗
qᷓ; tenet᷑ ad aliquã ſatiſfactionẽ: qñ tenebãt euz
vt ſeruũ vel manaipiũ:vt hẽ in rub.C.ne xpᷣianũ
mancipiũ hereticꝰ vel paganꝰ vel iudeus habe/⸗
at vel poſſideat.⁊ in.l.vnica ibi poſita.⁊.liiij.di.
c.macipia. In alijs aũt caſib nõ lʒ furari.Sed
quidã arguũt ↄ qꝛ ſcriptũ eſt Job.xxix. Cõtere⸗
bã molas iniqͥ:⁊ a dẽtib illiꝰauferebã pᷣdã. Re
ſpondet Tho.vbi.S. ⁊ Alexã.etiam vbi S.ar.iiij.
R nõ lʒ alicui furari:vt de furto ſubueniat al

teri:niſi ĩ caſu ſuꝑiꝰ dicco:qñ qͥs moꝛeret᷑ fame:

⁊ alit᷑ nõ poſſet ei ꝓuideri.ſᷣm em̃ apim ad Ro.
iij. Nõ ſunt facẽda mala vt eueniãt bona. Nec

ſub pᷣtextu pietatis cõmittẽda eſt iniqᷣtas:vt di⸗

cit glo.in.c.ad aplłicam.extra de ſimo.arg.j.q.j.
c.nõ eſt putãda.vñ Aug.xiiij.q.v.in.c.foꝛte ait.

Foꝛte aliqͥs cogitat ⁊ dicit.¶ Dulti ſũt xpᷣiani di
uites:auari:cupidi.nõ habeo pem̃ ſi ſuũ ilł ab

ſtulero ⁊ pauꝑibo dedero. vñ em̃ illi nibil boni
agũt mercedẽ habere potero. Sʒ hec cogitatio
diaboli calliditate ſuggerit᷑.nã ⁊ ſi totũ diſtribu
at qð abſtulerit:addit potius pccm̃ qᷓ; minuat.
hecille. Ad auctoꝛitatẽ Job rñdet Klexã.ð ales
vbi.S.ꝙ loquit᷑ in ꝓꝑſona iudicis ad quẽ ꝑtinet
punire fures ⁊ facere furta reſtitu. F
Ed ſi querat᷑.cui reſtituẽda ſit res furti⸗
8 ua. Rñndet Rap. in ſũma:ꝙ reſtituenda
elſt ei cui res ſubtracta fuit:etiã ſi non ſit
dñs rei:ſed ſua interſit ex c honeſta rem nõ eſſe

ſublatã.vtputa qꝛ habebat in ea ius pignoꝛis

vel vſum aut aliqd bmõt.ff. de fur. l. is cuiꝰ. Si
vo ipſe cui eſt res ablata fuerat eã furatus:non

ſed etiã qui ↄſentiunt facenttd.

CXXXWVIII

ſibi ſed dño erit reſtituẽda: vel illi cui pꝛioꝛ fur

ſurripuerat ſi ſua intererat ex cauſa honeſta eaz
nõ ſurripi.Et regulariter reſtitutio fiẽda eſt ſi po
liatis.iij.q.j.c.reintegrãda.⁊ fere ꝑ totã qgönem.
et extra de reſti.ſpo.fere ꝑ totũ.Et non ſolũ tenct᷑
ad reſtitutionẽ fur:ſed etiã ille qui ſcẽter rẽ fur⸗

to ſublata emit. qꝛ ⁊ ipſe rem alienã inuito dũo
trectat. C. de furtis.l. ancille. Tenent᷑ q́; omzes

ad reſtitutionẽ qui iuſſerũt furtũ fieri vel dede⸗
rũt ↄſiliũ fauoꝛẽ vel auxiliũ. UVt ptʒ inſti.de ob⸗
li.qᷓ ex delic.naſ.S.at vbi ope.Et hoc ꝑ illã regu⸗
lam. Qui cõm dani dat:damnũ dediſſe videt᷑.c.
ſi culpa.de iniurijs ⁊ dãno dato.Et ꝑ aliã regu
lam q dicit. Agẽtes ⁊ ↄſentiẽtes pari pena puni

unt᷑..notũ ſit.ij.q.j.⁊.xvij.q.iiij.c.oẽs.Sccẽduʒ
eſt aũt: ꝙ oẽs qͥ tenent᷑ ad reſtitutionẽ rõne ad/
heſionis ↄtinent᷑ ᷣm quoſdã in his vᷣſi ibo. Juſ⸗

ſio:ↄſiliũ:oſenſus:palpo:recurſꝰ. Parcicipãs:
mutꝰ:nõ obſtãs:nò manifeſtans.Ait ein apłs
ad Ro.j.Oigni ſũt moꝛte nõ ſolũ:qui ſaciũt ea:
e kreg.
DOs tñ dicere poſſumꝰ: q duodeci mo⸗
n dis qs pticipare ðꝛ i furto:⁊ tenet ad re⸗
ſtitutionẽ:ſi pꝛincipał nõ reſtituit. Pꝛi⸗
mo cooꝑatõne:ſicut faciens ferramẽta ꝓ furris
faciendis:vel ſcalas:vel faciens ſcoꝛtã: vel alio
modo pᷣſtans opem et auxiliũ:nam talis tene⸗
tur furti.inſti.de obli.que ex quaſi delic.na.S.iĩ⸗
terdũ.⁊.ff.de fur.l.is qui opem.⁊.ff.ad.l.coꝛ.de
ſicc.l.nihil intereſt.⁊ tenet᷑ inſolidũ:etiaʒ ſi nihbil
habuit:quãdo ſine ſua cooperatione nõ fuiſſet
furatũ:ałs nõ licet peccauerit moꝛtalit᷑. Et ſimi
liter ille tenet᷑ qͥ cũ fure vel roptoꝛe vadit vt ipᷣm
defendat ab eo quẽ damnificare vult indebite:
ſ̃m Inno.⁊ Hoſti.in.c.ſicut dignum.de homi.
Scðo participat quis iuſſione ſeu mãdato ⁊ te
netur inſolidũ de omni damno etiã ſi nihil ha⸗
buit vtilitatis:⁊ ſimiliter exequẽs.ar.in.c.iulia⸗l
nus.xj.q.iij.Lercio qͥs participat ↄſilio: qñ ſcʒ
alieui ↄſulit vt furet᷑ vel rapiat:⁊ tenet᷑ ad reſti/

tutionẽ:ſi ille cui ↄſuluit als non erat facurus

furtũ.S.interdũ.iũcta glo.inſti.ð obli.que ex de
lic.na.⁊.l.ſi remunerãdi.S.plane.ff. mã.Si vo
oĩno erat facturꝰ etiã ſine ↄſilio nõ tenet᷑:lʒ pec⸗
cauerit moꝛtalłr.⁊ ꝓbat᷑ in.S.at vbi ope.inſti.eo
dem.De malis aũt oↄſiliarijs dici᷑ Job.xij. Ad
ducet ↄſiliarios in ſtultũ finẽ. Quarto quis ꝑti
cipat ↄſenſu.ſ.quãdo quis expꝛeſſo ↄſenſu con
ſentit in furto:alias nõ furaturo:ita ꝙ ſine ipo
ↄſenſu damnificatio nõ fuiſſet ſubſecuta.Et ita
intelligit᷑ illud:ꝙ agentẽ ⁊ oſentientẽ par pena
ↄſtringit.c.notũ ſit.ij.q.j. Similiter ratifirans
furtũ vel rapinã ſuo noie factã tenet᷑ ad reſtitu⸗
cionẽ:quia ratihabitio mãadato cõparatur.c.xra
tihabitionẽ.de regu.iur.li.vj.⁊ tenet᷑ inſolidum
c.qui ↄſentit.cũ duoby.c.ſequentibo.xj.q.iij.c.ci⸗
ad ſedem. de reſtitu.ſpo.quia ſᷣm Scotum in
iiij.di. xv. Talis eſt ↄſenſus interpᷣtatiuꝰ: et hoe

intelligit᷑: qñ tale dãnũ nõ fuiſſet datũ: ſi nõ pꝛe
ſumpliſſet danificãs eũ ratũ habere debere als
ſolũ moꝛtalr peccauit ratificãdo:⁊ nõ tenet᷑ da

.

nificato:niſi ex tali ratiſicatõe ĩpediret᷑ recuꝑare

dãnũ ſuũ:bᷣm Monal.in ſũma.in ti.reſti.Quĩi⸗

to ꝑticipat palpãdo:id eſt laudado ⁊ adulãdo
ei de furto vł rapina.ita ꝙ ꝓbabilxr credit ꝙ ex

hac adulatiõe fit motꝰ ad dãnificãdũ ꝓximũ:qꝛ

tal adulatio eſt quidã ↄſenſus.lxxxvj. di.c.ne⸗
mo. ⁊.ff. ð ſeruo coꝛ.l.j.S.ꝑſuadere vbi ðꝛ:q nõ

oꝑtet laudãdo augeri maliciam. ⁊ Eſa.ix.ðꝛ.Et
erũt qͥ btificãt ꝓpłm iſtũ ſeducẽtes ⁊ qͥ bcificant
pᷣcipitati Sexto pticpatrecurſu.ſ.qn fur aut la
tro hʒ recurſuʒ ad eũ cũ ſpolijs.nã ſaenter rece/

ptãs rẽ furtiuã ⁊ furẽ tenet᷑ furti.vt eſt tex.ĩ.l.coſ

2 ibi.Bal. C. de fur.⁊ ſᷣm Inno.⁊ Hoſti.in.c.ſi
cut dignũ.de homi. tenet᷑ de omni dano: qð ex
receptiõe factũ eſt qð ałs factũ nõ fuiſſet.Oe ta,/

liba aũt recipiẽtibo res furtiuas ðꝛ Eſa.iij. Ra⸗

pina pauꝑis in domo vꝛa. Septio qͥs tenet᷑ ęti

cipatiõe puta ſciẽter comedẽdo vł recipiẽdo ð re

furtiua: ⁊ tenet᷑ ad reſtitutionẽ inq;tũ ꝑticipa/

uit ſᷣm cheologos in.iiij.di.xv.Octauo ꝑticipat
mutꝰ:id eſt ille ꝗͥ vidit rẽ furari ⁊ ſine aliqͥ picu⸗
lo ſuo poſſʒ ipedire furtũ:puta clamãdovł alio

mõ:⁊ ex malicia tacet.xxiij.q.iij.c.nõ inferenda.
vbi ait Amb.qͥ nõ repellita ſocio iiuriã cuʒ põt
tã eſt in vicio q; ille q faaut. Nono nõ obſtando:

vt iudex cui ex officio incũbit ꝓuidere ne dãna

inferant᷑:q nõ coꝛrigit nec punit delinqᷓntes:ita
pter b̊ fit furta ⁊ rapine tenet᷑ ad reſtitutio⸗
nẽ qñ ſine ꝑiculo ſue ꝑſone vł alteri maioꝛ ſcã⸗
dali potuit o buiare.⁊ ita intelligit᷑ illð qð habe

tur.xxiij.q.iij.c.qͥ põt.⁊ in.c.faciẽtj.lxxxvj.di.vbi

8:: ꝙ facietis ꝓculdubio culpã hʒ qͥ qð põt coꝛ/

rigere negligit emẽdare.⁊ idẽ hĩ in.c.erroꝛ. ⁊ i.c.
ↄſentire.ixxxiij.di.Et dic Bal.in.l.mãcipia.C.ð

ſeruis fu.ꝙ nõ faciẽs reſtituere cũ põt:⁊ ex offi⸗/

cio tenet᷑ eſt obligatꝰ ad reſticutionẽ ⁊ inſoliduʒ
ſᷣm Sco.in.iiij.di.xv.Decio ꝑticpat ñ mãlfeſtã

do.qñ ſcit vbi eſt res furtiua ⁊ ſine ſui ꝑiclo eã
põt manifeſtare:⁊ infrogatꝰ a iudice tacet veri⸗
tatẽ.extra de fur.c.qͥ cũ fure.⁊.ix.q.iij.c.qͥſquis.
vbi ðꝛ:ꝙ vterq; reꝰeſt ⁊ qͥ tacet veritatẽ ⁊ q men
daciũ ꝓfert. Undecio ille tenet᷑ qͥ hʒ viã facẽdi:
ꝙ res deueniat ad manꝰ eius cui furata eſt:pu
ta ↄſulẽdo ei qui eã detinet vt reſtituat:vel alio
mõ:ſine aliq̊ ſui ꝑiculo vł pᷣiudicio vł incõmo⸗/
do:⁊ facere nõ vult ex malicia:peccat em̃ qꝛ le
gem naturalẽ facit:q̃ vult.vt faciat alteri qð vel

let ſibi fieri.c.humanũ genꝰ.j.di. Itẽ ↄ legẽ diui
nã:que vult vt diligat ꝓximũ ſuũ ſicut ſeipſuʒ
Matthᷣ.xxij. Itẽ qꝛ vnicuiq; mãdauit deꝰ de ꝓ
ximo Eccki.xvij.Et ideo tenet᷑ dãnificato:qꝛ cuʒ
ſine ſua leſione poſſit eius damnũ reſtitui face⸗
re:⁊ ex malicia nõ vultvidet᷑ ↄſentire:⁊ appꝛoba

re damnificationẽ:ar.in.d.c.nõ inferenda.cũ ſi.
Duodecimo quis tenet᷑ defendẽdo:quãdo.ſ.eſt

XXVY

patronus furũ eos adiuuãs:ne accuſent᷑ vł de
nuncient᷑:vel ne condenent᷑ ad reſtituenduʒ: ita
ꝙpter eius patrocinij ſpem furant᷑: qð als nõ
facerent:vel pter eius defenſionẽ nõ reſtituunt
male ablata.De tali em̃ dicit᷑.xj.q.iij.c.qui ↄſen

tit. Qui defendit aliquẽ delinquentẽ maledictꝰ

erit apud deũ.⁊ homines:⁊ coꝛripiet᷑ increpatio
ne ſeueriſſima: ⁊ talis meret᷑ acrius punii: ᷓ;

ipſe delinquẽs.c.qͥ alioꝝ.xxiiij.qiij.⁊ de offi. de
leg.c.j.De reſtitutiõe aũt fautoꝝ.ſ.quantũ reſti⸗
tuere teneant᷑ ⁊ quõ:diffuſe tractat bea.Lho. ij.

ijj. q. lxij. ? Alexan.de ales in.iij.parte ſũme:ſuꝑ
hoc pᷣcepto.⁊ Richar.in.iiij.di.xv.ar.iiij.q.iiij.,;
Scotus.ibidẽ.q.ij.ar.ij.⁊ Alexã.de alexandria.

in eadẽ di.? Rayp.atq; Monal.in ſũma:quoꝛũ

dicta:qꝛ irent nimis in longũ:nõ refero ad pꝛe⸗

ſe ens. Vide ſummiſtas.

Ciendũ quoq; ſᷣm Aleran. de ales. in. ij/
8 parte ſũme:ſuꝑ hoc pᷣcepto.ar.v. mul
tis modis cõmittit᷑ furtũ interpᷣtatiue:ð

quibs ſolũ duos caſus ponemuſ cauſa bꝛeuita

tis:nã a dericis ⁊ alijs religioſis furtũ cõmittit

expendendo ⁊ erogando.vnde dicit Raymũ.in
ſumma:ꝙ cdlerici qui dant potentibo ⁊ diuitib
bona eccleſie ſiue redditus eaꝝ ſiue meretricib⸗
aut hiſtrionibo raptoꝛes ſunt ⁊ ſacrilegiũ com⸗
mittunt.Quia vt inquit Hierony. xvſ.q.j.c.fi.

Quicqͥd habẽt vltra neceſſitatẽ ſuã ⁊ eccleſie c

miniſtroꝝ paupeꝝ eſt:vt etiam habet᷑.xij. q.ij.c.

gloꝛia epᷣi.⁊.c.⁊ ſi illi.Et peccant moꝛtalit᷑:nõ ſo
lum qꝛ pauperib ſubtrahũt:ſed etiã quia tur⸗
pibꝰ ꝑſonis tribuunt.lxxxvj.di.c.q venatoꝛibo.

et.c. donare.Et ideʒ dicit Tho.in ſimili caſu.ij.

ij.q.dxxxv.⁊ ĩ quadã queſtiõe de quodlibet᷑. Et
idẽ habet᷑ in ſumma ↄfeſſo ꝝ.li.ij.titu.v.q.xvj.

vbi etiã dicit. Nota ꝙ pᷣlatus tenet᷑ de bonis ec⸗

cleſie amiſſis dolo:⁊ lata culpa⁊ leui ſᷣm Berñ.

⁊ Hoſtien.exxra.de officio archi.c.ea.que.Licet
ergo poſſit bñficiatus dare ↄſanguineis aliqd

de fructib beneficij ꝑceptis ꝑ modũ elemoſyne
quãdo ſũt pauꝑes:imo ad hocteneat᷑ ſi poteſt

facere.iuxta illud.j.ad Thimo.v. Si qͥs ſuoꝝ⁊
maxime domeſticoꝝ curã nõ habet fidem nega

uit:⁊ eſt infideli deterioꝛ.Lamẽ quãdo ſunt di⸗/
uites ⁊ potentes nõ põt eis cũ bona ↄſciẽtia da

re:qꝛ illa bona ſunt paupeꝝ ⁊ ꝑegrinoꝝ.vnde

Hiero.ad Damaſum papa inqᷣt. Quicqͥd hñt
cderici paupeꝝ eſt:?⁊ domꝰilloꝝ oĩbo dʒ eẽ cõois
ðᷣbẽtq; ſuſceptiõi ꝑegrinoꝝ ⁊ hoſpitũ inuigila⸗
re percatagoßin Rax.⁊ Alexan.de ales.vbi.

et reputant᷑ fures:qñ de bonis eccleſie dant cõ⸗

ſanguineis:nõ vt pauꝑibo:ſed vltra ſtatũ ↄditi

onis eoꝝ ⁊ ꝓpter fauoꝛẽ ⁊ põpam ſeculi.Et ideʒ
habet᷑ in ſũma ↄfeſſoꝝ.li.ij.ci.v.q.xiiij. De aüt
de talibo maximã facit vlcionẽ. Unde legit᷑ qͥ/

dã abbatiã opulẽtã poſſidẽs:redditꝰ eius in la
ſciuijs ac meretricib ⁊ vanitatib mũdi conſu⸗
mebat:qᷓpꝛopter repẽtina moꝛte ſine cõfeſſiõe et

llktiſtn
gsadnopta⸗
t maricch ſoch
Cbtioꝛ crarſe
Cüintrogant
lemalt Pan
ulolo. j
eaaſerccis
hicodſcer foci
Nedirtilliofe
hescfigen.
gepaupen eſt
ccplas. del

lſter noeb

ſacs mealerat

doncchabltaal

liquo viue.05
Nyaldeadöuc
ſticueret.ui
Btilerndit.

piſemp miſer

Poupen largt
enreſttwl d
agbigaul. Loſ⸗
deſucoꝛiyn
rat dereh
Gaitq; ſic
hirgcsg
Fiqzöbend
Pendatgeſin
diaimx latr
les bifficlado

lus ſwos edi
matfomella.

ne Infreno⸗
Nillts anob
llter Etiten
Alchaßer⸗
Clunidealtn
lgichf
10 oci

taletf,

Hmendnen

nqöalni

Moreſtiuunce
nc i ſen.

mi nalccic
Nckinanaro
spunn.

un.d deof de

guamiünki
nden Phoi

1 Nunandnn.
Dlümagvori

ndeilcinii
Mo. NNl
mimaßmnne;
ſablabecbin

fni cinenn

dor armün
mi: dwwiah⸗
uemaemie
:lacgüton
Nſſoſß
teſui: cctſta
n babek igi
ntmorwltnil⸗
ei quian
cqvenaronh
inſumiicaiui
dequoclihe
li an

rmidebonis

mr luifnon.
icMα”.
ngus!
wtütinuſne
mat ipſt
Gids or?
ahafidonneg
inigoſunde
honn icinn dd
gnwr in
le Otishi
cindticii;
Ngeinuce
Gndenls M,
Saulennii

ſacramẽtis eccłie defunctus eſt. Cũ aũt coꝛpus

eius moꝛtuũ in lecto iaceret:ac miłtitudie ↄſan⸗

guineoꝝ atq; vicinoꝝ circũdatũ eſſet: Ecce tãta
mhtitudo tauanoꝝ ſiue muſconũ adueitvt oẽs
qͥ aderãt exire cogerent᷑:nõ em̃ ibi manere pote⸗
rãt nec ilł reſiſtere aut illos abigere. Abeũtibus
aũt tãdẽ ił muſconibo nihil in lecto repertũ eſt.
Demõðes enim ſicut eiꝰaĩam ita ⁊ coꝛpꝰabſtule⸗

rũt.Qð cernẽs qdã eiꝰ oſanguineꝰ oꝛdinẽ mio⸗
rũ intrauit.Et h ꝓdigiũ:qð ꝓpꝛijs oculis vidit:

publice pᷣdicauit.Cotra eos etiã qui dãt ↄſagui

neis redditꝰ eccłie legit᷑ q qͥdã abbas fratri ſuo

carnali dabat de redditibo abbatie:⁊ ille iß5am
pecuniã ſue cõmiſcebat ⁊ negociabat᷑.Et q̃cũq;
ꝓgebat ſemꝑ cũ dãno redibat:⁊ facta eſt ei peccx
nia mõaſterij ſic ignis: ⁊ ꝓpꝛia ſubſtãtia ſic ſti/

pula.Et q̃nto mag ei abbas largiebat᷑ tato ma

gis ad inopiã tẽdebat.De qͥ ille valde mirabat᷑:.

7 maxie ꝙ ſocijs ſuis oĩbo lucrantibo ipᷣe qͥ oim

cautioꝛ erat ſemꝑ ꝑdebat.Stupet etiã abbas ⁊

eũ introgat:quõ ſbſtãtiã ſuã ſic ↄſumeret. Cui
ille rũdit. Parce viuo:⁊ negocia mea diligẽter

cuſtodio.Sʒ quõ ſic pauꝑ efficiar ignoꝛo.Ta⸗

dẽ ad ſe rediẽs dixit.vadã ↄfiteri:qꝛ foꝛte deꝰ mi
hi cogſcere faciet vñ h̊ ꝓcedat.acta igit᷑ ↄfeſſio
ne dixit illi ↄfeſſoꝛ. Utere ↄſuũijs meis ⁊ cito di⸗
ues efficier. Pecunia abbac fris tui furtuʒ eſt:
qꝛ paupeꝝ eſt:⁊ ipᷣa tuõ ↄſumit:de cetero nihil
accipias.⁊ de modico qð tibi ſuꝑeſt negociare

iuſte:⁊ videbᷣ ſuꝑ te manũ dñi.Delucro aũt qð

facies medietatẽ ſingul anniſ mõaſterio tribue
donec habita ab abbate plene reſtituas.⁊ de re
liquo viue.Qð ille faciẽs in bꝛeui ita ditatꝰ eſt
vt valde abũdaret:⁊ fratri oĩa ab eo recepta re⸗
ſtitueret.Cui abbas dixit. Uñ tibi tante diuitie.

utille rñdit. Quãdiu ſubſtãtiã mõaſterij acce/⸗
pi ſemꝑ miſer fui:tuq; Suit᷑ peccaſti:nõ tua ſed
paupeꝝ largiẽdo ⁊ ego ea recipiẽdo. Ex qͥ auteʒ

ea reſtitui:⁊ de pctõ penitui:ita benedicẽte dño
abũdaui.Cõſiderẽt ̊ h̊ ſecłares qͥ volũt viuere

de ſudoꝛib crucifixi.Etiõ filijs ſuis bñficia p⸗

curãt vt de redditibo eoꝝ gaudeat⁊ diuites fiãt
Sciãtq; ꝙ ſic faciẽẽtes ignẽ in domo ſua attra/⸗
hũt qͥ eoꝝ ꝓpꝛiã ſubſtãtiam in bꝛeui deuoꝛabit.

Ipi qʒ pbendati videant quõ redditus ſuos ex
pendat:qꝛ ſi in vanis ↄſumũt fures ſũt (vt ſupᷣ

diximꝰ)⁊? latrones.Et iðᷣo exdamat Bern. h ta

les bñficiatos qui in pompis expẽdunt reddi⸗
tus ſuos.⁊dic̃ in q̃dã epła.Aamant nudi:cla⸗
mãt famelici:? ↄquerunt᷑ ⁊ aiũt.Dicite pontifi⸗
ces:nũquid auꝝ in freno expellit frigus aut fa/

mẽ. In freno quid fac auꝝ:noſtrũ eſt qᷣcqᷣd ex⸗
pẽditis.a nobᷣ extrahit᷑ crudeliter qð ↄſumid in

aniter. Et iteꝝ ad quendã canonicũ ſcribẽs ait.

Quicqͥd pᷣter neceſſariũ viccũ ⁊ veſtituʒ eccłieq;
oꝛnatũ de altario tenes tuũ nõ eſt:rapina eſt: ſa
crilegiũ eſt:fac.c.clericos.j.q.ij.⁊.c.paſtoꝛ. ea. q.
2 c̊. Scdðo cõmittit᷑ furtũ interpᷣcatiue a cleri

beneficia poſſidẽtibo:⁊ dehitũ ſuũ nõ facientibo⸗

Si em̃ tatũ peccant illi cerlei qͥ ad eccłias ſuas
reſidẽt ⁊ officia dicũt qñ male expẽdũt ea q̃ ſibi

ſuꝑpfluũt de rebo ecclie: ꝓfecto peſſimi fures ſũc
illi qͥ bñfida poſſidet:nec officia qᷓ obligant᷑ exer

cent.⁊ qcquid ꝑcipiunt de illis bñficijs ꝓ furto
illis imputabit.ſcptũ eſt ꝙ qͥ nõ laboꝛatc nõ mã
ducet:vt ait glo.in.l.quãuis.ff.de dã.infec.⁊ al⸗

legat.l.ſi ex duobo.S.fi.ff.de noxa. Et fuerũt oꝛi⸗
glinal? vᷣba Pauli.ij. ad Theb. iij. Et iðᷣo Alexã.
vbi S.dicit:ꝙ tenent᷑ eccłie ad reſticutioneʒ oim
ab eis ↄſumptoꝝ.Et hec ſufficiãt ꝓ pꝛima par⸗

te noſtri ſermonis.
Pars ſecunda. De Innento. JJ
Eñcũdo videdũ eſt de iuẽto qͥd fiendũ.
898 Et rudeo vt põt colligi ex dictis beati
Tbo.ij.ij.q.lxvj.⁊ Alexã.de ales in.iij
ꝑte ſũ me:ſupꝑ.vij.pᷣcepto.⁊?⁊ Richar.in

iiij di. xv. ar. v. q.v. CX ſüt qdã res qͥ nũq; fuer̃t
in bonis alicuiꝰ:ſic lapilii ⁊ gẽme q iuemunt᷑in

litoꝛe maris vbi naſcunt᷑:⁊ iſte occupãti ↄcedũ⸗
tur. vt hz inſtitu.de rerũ diui.S. itẽ lapilli. Silr
ſi qs beſtias aut aues nõ domeſticas:q̃ nõ ſunc
in bonis alicuiꝰinueniat ⁊ accipiat nõ peccat.S.
2 qdã. ?. S. fere. ⁊.S.ſinguloꝝ.inſti.de reꝝ diui.⁊

ff. de acqui. re. domi.l.uj. ⁊.l.in laqueũ.⁊.S.illud

qſitũ.inſti.de re.diui.vbi ðꝛ: ꝙ ſi qs poſuerit la
queũ ⁊ appᷣhederit i. eo beſtiã vł aue:ſi aliꝰ extra
hit inde ꝙ effici᷑ ſua:qᷓ;uis extrabat ð alieno la

queo vt etiã hzẽ in.l.iij.S.illud.ff.de acquiren.re.

domi. Dicit tñ glo.in.d.S.illud.qꝙ de ↄſuetudie
venatoꝝ aliter ſeruat᷑. Et iõ ſtandũ eſt ↄſuetudi
ni.ff.de edil.edic.l.qð ſi nolit.S.qͥ aſſidua.Que⸗

dã aũt res ſũt vniuerſitatis:vt illud qð eſt ciui/
tatis i cõmuni:vt ſũt theatra ⁊ ſimilia. inſti.de

rerũ diui.S.vniuerſitatꝭ.Et talia accipiẽs vel in
ueniẽs:vtputa pecuniã vlł aliud qð ſit de cõmii

mtenet᷑ reſtituere. Scptũ eſt em̃. ff. de furc.l. fal ⸗
ſus.S.qui alienũ.Qui alienũ qͥd iacens in terra

lucrifaciẽdi cauſa ſi ubſtulerit furti aſtringu: ſi⸗
ue ſcit ſiue ignoꝛauerit.Et ratio eſt:qꝛ exqᷣ ſcic rẽ

nõ eſſe ſuã dʒ ſupponere eſſe alienã. .de theſau

ris.l.vnica.li.x.⁊.C.vñ vi.l.ꝰqrebat᷑.Quedã vo
res ſunt alicuiꝰparticlaris ꝑſone:q̃s ſi qͥs inue
niat ⁊ nõ reſtituat:verificat᷑ in eo qꝗð ſcriptũ eſt.
xiiij.q.v.c.ſi qͥd inueniſti.vbi ðꝛ. Si qͥd inueni/
ſti ⁊ nõ reddidiſti rapuiſti.quãtũ potuiſti feci⸗
ſti: qꝛ plus nõ inueniſti:qͥ alienũ negat ſi poſſet

tollere. deus coꝛ interrogat nõ mani. ? i.c mul⸗/
ti. eadẽ. q.⁊ cauſa:inquit Hierony. Multi ſine

——

peccato eſſe putãt ſi alienũ qð inuenerint tene=t

7 dicũt. deus mihi dedit cui habeo reddere. di⸗
ſcãt ergo hoc pem̃ ſimile eſſe rapine ſi qs inuen
ta nõ rddit. hecille.Et ſi querat᷑ quid faciet ille qͥ
inuenit aliquid ⁊ neſcit cuiꝰſit. Reſpondet Ho
ſtien. in ti.de penitentijs.S.quibi.vᷣ. quid ſi qͥs
inuenerit.? Raymun.in ſumma: ꝙ debet dare

oꝑam ve mnueniat cuiꝰ ſit: ⁊ faciat publicari her

pᷣdicatoꝛes vł p̃conẽ in locis:vbi meliꝰ videbit
poſſe reperire:⁊ ſi iueniat aliquẽ qͥ dicat rem eẽ

ſuã certificet᷑ ꝑ circũſtates ꝙ iliꝰ fuerit ⁊ reſtitu
at.CX ſi nõ iueniat dʒ erogari pauꝑibo auctoꝛi⸗
tate penitẽtiarij ſui ſᷣm q̃ſdã vel ſibi retinere cuʒ
eius aucctoꝛitate ſi ſit pauꝑ.Et tenet᷑ oꝛare ꝓ ani

ma illiꝰcuiꝰfuit:vt etiã habet᷑ in ſumma ↄfeſſo

rum li.ij.cit.vj.qxvij.Si aũt dioceſanꝰ retinue⸗
rit ſibi taliũ diſpenſationẽ:dicit glo Raymũ.cũ
quo ↄcoꝛdat Ulderi.vt ptʒ in ſũma ↄfeſ.vbi s.

ꝙ dz retinere ſibi vł alijs diihibucreci auctoji

tate ipius diocelanin
8 bhabitã ꝓ derelicta a dno ꝓpꝛio. Reſpon
aeo ꝓꝙ res q̃ habet᷑ ꝓ derelicta occupãti

ↄcedit᷑:ſiue ſit mobilis ⁊ abijciat᷑ ſiue ſit imo bił

vt ſi exeãẽ de domo aut fundo hac mẽte: vt habe

am ꝓ derelicto. S. ꝓ derelic.l.j.Sed ſi in mariia
ccauero res meas cauſa alleuiãdi nauẽ:non ha
beo eas ꝓ derelictis:⁊ ideo occupãs tenet᷑ reſti⸗
tuere.Et ſimiliter dico de alijs qᷓ ꝓijciunt᷑:nõ vt
habeant᷑ ꝓ derelictis.inſti.de reꝝ diui.S.fi.Et ö

hoc plene habet᷑ in ſüũma ofeſſe v. l iaitu. v...

xvj.ſᷣm Hoſti.⁊ Uldericũ.

Ed hic q̃rit qͥd fiendũ eſt de theſaunꝭ in

89 unuéẽétis. Rñndet Richar. 2 Alexã. de ales. et

Tho.vbi S.ꝙ theſaurꝰ inuentꝰ ab aliq̊

in loco ꝓpꝛio efficit᷑ tot? iueniẽt:vt etiã iqͥt Jołᷣ.
de platea. in. S. cheſauros. inſti. de rerũ diui. vbi
de b eſt textꝰ. Si aũt iueniat᷑ in agro alieno pꝛi⸗

uato vł publico vel ceſaris aut cluitatis acqͥᷣrit

ꝓ medietate iuentoꝛi:⁊ ꝓ alia medierate dñno a⸗
gri:vt habet᷑ in.d.S.theſauros.⁊ in.i.ſi is.in pᷣn.

ff. de acqui.re. do. ⁊ in.l.vnica. C. detheſaur. li.

x.vbi ðꝛ.qꝙ hoc eſtverũ ꝙ dimidiũ inuẽtoꝛis eſt
ſi iuenit in alieno nõ data oꝑa.Sed ſi data oꝑa
inuenit:totũ eſt dñi:vel cuiꝰeſt locus vbi inuẽ⸗
tus eſt. Sciendũ q̃́ʒ eſt:q; nõ licet q̃rere theſau⸗
rũ etiã in ſuo ſolo arte magicavel diuinatiõibo:
vel alijs modis illidtis vt dicit᷑ in.d.l.vnica.C.
de cheſaur.li. x. Aliter theſaurꝰ inuẽtus eſſet to⸗
tus fiſci:⁊ notat glo.in.d.Scheſauros.inſti.de
re.diui.Et ſi querat᷑ qͥd ſit theſaurꝰ. Rñdeo ꝙ ẽ
pecunia ab ignod dñis vetuſtioꝛi tꝑe abſcõdita .
xxxiij. Ue qͥ pᷣdar:nõne tu ipᷣe pᷣdaber.quaſi di⸗
cat.ſic ſine dubio. Et Eʒzech.xviij. Si genuerit

cuiꝰpecunie depoſitiõis mẽoꝛia non extat. ff. de

acqr.re.do.l.nunq;.S.theſaurꝰ.Et iðo dic̃ Bal.
in rubꝛi. ff. de re. di. ꝙ ſi aliqͥs in füdo ſuo repe⸗
riat pecuniã in foꝛma theſauri: in aliq̊ vaſe ſub
terra abſcõſo:tunc habet locũ pᷣdicta diſtinctio.
Secſi repgit pecũiã ſparſam:qꝛ tũcillã tenet᷑ ĩ
diſtincte reſtituere.Dicũt q̊ʒ doctoꝛes ꝙ ſi aliqſ

abſcõdiſſet pecuniã cauſa lucri vel ꝓpter metuʒ:

vel cuſtodie cauſa:nõ ꝓpꝛie dicit᷑ theſaurꝰ:ideo
nihil acquirit᷑ inuẽtoꝛi:ſed eſt eiꝰ qui abſcondit

vel heredis ſui:vt notat᷑.in.d.S.theſaurꝰ.⁊ in.i.

ittẽ labeo.ff. fami.herc.⁊ in.l.a tutoꝛe.ff.de rei vẽ⸗
di.vñ dic̃ glo.in.d.S.theſauros.inſti.ð re.diui.

in vᷣbo.in ſuo.ꝙ ſi mercẽnariꝰlaboꝛãs ĩ alieno

d fiendũ qñ quis inuenit rẽ

XxV

caſu iueniat theſauꝝ medietatẽ ſibi acqͥrit ⁊ me
dietatẽ dño.Secſi iueniat pecuniã in ſacculo
inuolutã in feneſtra:qꝛ nõ efficit᷑ iuẽtoꝛis:ſʒ dʒ
reſtitui dño.Et ſi in domo nouit᷑ empta inueni
at᷑:dʒ reſtitui vẽditoꝛi.d.l.a tutoꝛe.Et ita ↄſultũ
fuit floꝛẽtie ꝑ płes doctoꝛes. Et qð diau eſt de
lapillis:⁊ gẽmis in lutoꝛe maris inuẽtis: intel⸗
ligẽdũ eſt de his q̃ ꝓduce ſũt in ipᷣo littoꝛe ma/
ris:nõ aũt de his q cecidiſſent alicui indetranſ⸗
eũti.inſti.de re.diui.S.itẽ lapilli.⁊.S.fi.Et qͥtiẽl⸗
cũq; qͥs iuenit rẽ alienã ⁊ neſcit cuiꝰ ſit:intenim
dz ᷣm Scotũ in.iiij.di.xv.tradere eã alicui pu⸗
blice ⁊ fideli ꝑſone cuſtodiẽdam:donec iueniat
dñm ipᷣi rei ⁊ fidelłr ei reſtituere.Ulł dicere poſ⸗
ſumꝰ:ꝙ interi ipᷣe poterit eã ↄpᷣuare maxie vbi
eſſet ꝑiculũ:ꝙ tradẽdo eã alteri nõdeueniret ad
manꝰ dñi.Liq; aũt de iure ciuili antiq̃ theſaurꝰ
inuẽtꝰnõ data oꝑa in loco ſacro eẽt dimidiꝰ fi⸗
ſci.vt.ff. de iure filci.l.iij.S.fi. Et de iure moder⸗
no totꝰſit iuẽtoꝛꝭ.d.S.theſauros. inſti.de re.di.
tñ videt᷑ ꝙ de eqtate canonica debeat effici me⸗

diꝰecckłie:ĩ cuiꝰſacrario reꝑtꝰ ẽ. Nõ em̃ ecclłia vel

locꝰſacer dʒ eẽ peioꝛꝭ ↄditiõis qᷓ; loc publicꝰ vł

alteri puati:ĩmo mag dʒ faueri.l.ſancimꝰ.la.ij

C. de ſacroſan.eccł.vbi dic impatoꝛ.Cur nõ fa⸗
cimꝰ diſcrimẽ int᷑ res diuias ⁊ hũanas:⁊ q̃re nõ
cõpetẽs pᷣrogatiua celeſti fauoꝛe ↄpᷣuet᷑.Et iõ cũ

eccłia ſit ſũme pᷣuilegiata.vt ĩ.l.puilegia.⁊ ĩ.l.iu

bemꝰ.la.ij.C. eo.ti.⁊ i.S.bᷣ ius.x.q.ij.⁊.c.placuit.
xij.q.ij.Et ĩ auten.de nõ alie.aut ꝑmu.re.ec.S.ſi
minꝰ.col.ij.⁊ extra ð teſta.c.relatũ.⁊.c.cũ oẽs.⁊ ĩ
c.eccłiaꝝ.xij.q.ij.⁊ i..nouaꝝ.xvj.q.j.⁊ ĩ auten.ð
alie.⁊ emphi.S.⁊ qm̃.col.ix.iĩ qͥᷣbo iuribꝰ ponũt᷑
mlta eccłie pᷣuilegia q̃ alijs nõ ↄcedũt᷑. Ergo vi
det᷑ ꝙ iueniẽs in ſacro loco alicuiꝰecclłie theſau⸗
rũ debeat dimidietatẽ eccłie dare de eqͥtate ne ec
cleſia ſit minꝰpꝛiuilegiata qᷓ; domꝰpꝛiuata:etiã
mũdana.Et hᷣ ſufficiat ꝓ ſcᷣa ꝑte nr̃i ᷣmõis.
Rnrs tercia ð rapine deteſtatiõe:⁊ ꝑpetratio
ne.ſcilicet q̊t modis fut.
Vantũ ſit deteſtabile rapine ſceleratii
ſimũ viciũ.ptʒ diſcurrẽdo oẽm pagi⸗
4 nã:tã ſacre ſcpture ⁊ doctoꝝ fideliuʒ:
66 etiã infideliũ. Scpᷣtũ eſt em̃ Eſaie

qs filiũ latronẽ rapientẽ rapinaſ nũquid viuet
qſi dicat.nõ.Et ſeqͥ᷑.moꝛte moꝛiet᷑:⁊ ſãguis eiꝰ
in ipᷣo erit. Ptʒ hᷣ de Jezabel ⁊ Achab rege ilrk
q ↄdẽnati fuerũt:qꝛ rapuerunt iniuſte.iij. Reg.
xij.?⁊ Eſaie.xlvj.dicit dñs.Ego dñs diligens iu

diciũ:⁊ odio habẽs rapinã in holocauſtũ. Job

quoq;.xij.dicitur. Abũdant tabernacula pᷣdo⸗
num:⁊ audacter ꝓuocãt deũ.⁊.xxij.eiuſdem li.

ſcriptũ eſt. Nudos ſpoliaſti veſtibo:eſuriẽti ſub

traxiſti panẽ:quaſi dicat:iõ dãnaber.Et ĩ eodẽ
cetiã dicit Job. Si fructus eius comedi abſq;
pecunia pꝛo frumento oꝛiatur tribulus: et pꝛo

de guodipo.
perepnupd
Onntnlesut
Aotnbllaniy
Gagnupſtäe
Lales ſpollit
(temn Eadin
idefnucerl
diat dñs Ve⸗
ꝛammici ſuio
JHo ßpit
mercinarij op
dictde. Rap
gigebätecffl

Meire neroſt

reddidleni.
guiecomedlt
Poſſiccbinis
uſpoliaſtige⸗
Votornr Ma⸗
nolnu? Sls
lms umnatc
pocs fegnu del
Zpls ccetnert

is damatach

miniſabaoth.
Uaoꝛit
4 au mpi
Mtpefurũ̃en
hlſeaupttya
olmpdond aucd

de g a

busſuis paupi
Cics voce dam
Panpipqnod
neſchtüet di
ttuſtn animan
necrobalin
adeogruuu
Ctlniigr
Unforeſed mult
Pere.Krloben.7

tönip, ,

pbar Gſteſtsin

mminferkalun
(ondiniuni
Meb cauſab

ſci diar

ſppaperüty

hoiy lnchua
ltolguma

Nuezntr,
ünſaaa
adigſzd.
enpminu
nſuti
ERdanckde
mningil/
Polindre
uimncemnn
usſinmn
atäiaain
dongiumint
dndo
an muerbi
nödananmes
iannitheiu
dcc dinidfß
deiure noda
6 uſt den di
dchen faſde,
Nöͦcncats re
locpublrt
Ulmanpij
m. Wrniſl
düamsnönen
yfuck. öͤch
Polegiori liu
1 ca.
rgnu rcſi
itcddisal
gſtignren
lunhn ponit
mbralethclu
ndecenehets
von eera
rmmifnas.

niet penno
pirſcanſ

ihoin geg/
oaon hocluz:
icken ⸗
abe goni de
ii Sigmuan
Aniguid tiic

chtſigbe⸗

Foliũ

oꝛdeo ſpina.Tales raptoꝛes ſũt ſiles diabolo:
de quo ðꝛ ps.ix. Inſidiat᷑ vt rapiat paupem:ra
pere pauperẽ dũ attrahit eũ.In die autẽ iudicij
ↄtra tales raptoꝛes inſurgent oẽs ſcti maxie ab
eis cribulati:vñ dici᷑ Sap.v. Stabunt iuſti in
magna ↄſtãtia aduerſus eos qͥ ſe anguſtiauer̃t
Tales ſpoliãtes pauꝑes ſũt homicide. Scptũ
eſt em Eccłi.xxxiiij. Panis egentiũvita pauꝑis l
qͥ defraudatillũ hõ ſanguis eſt. Et Hiere. xxij.
dicit dñs. Ue qͥ edificat domũ ſuã in iniuſticia
⁊ amicũ ſuũ oꝓpꝛimit:ac mercedẽ eiꝰ nõ reddit ſt
ei. Jðo pᷣclpit deꝰ Leui.xix.di.lõ moꝛabit᷑ opꝰ
mercẽnarij apð te vſq; mane.Eʒech.quoq;.xxij
dicit deꝰ. Rapiebãt violẽter egenũ ⁊ pauꝑeʒ af⸗
fligebãt:⁊ effudi ſuꝑ eos indignationẽ meã:⁊ ĩ
igne ire mee ↄſumpſi eos.viã illoꝝ in caput eoꝝ

reddidi:⁊.xxiij.eiuſdẽ libꝛi ſcriptũ eſt.Qui i ſan

guie comedicꝭ nunq; terrã viuẽtium hereditate
poſſidebitis.? Abacuch.ij.dicit᷑ raptoꝛi. Quia
tu ſpoliaſti gẽtes młtas ſpoliabũtte oẽs.⁊ ſal/
uatoꝛ nr Hacthᷣ.xxiij.dixit iudeis. Pleni eſtis
rapina.⁊?⁊ Apłs.j.Coꝛinthᷣ.v.pᷣcipit.le cũ rapa
cib qs ſumat abũ.Et.vj.c.eiuſdẽ epłe dic. Ra⸗
paces regnũ dei nõ poſſidebũt.Et Jaco.v.dicit
Apls Ecce merces oꝑarioꝝ q̃ fraudata eſt a vo
bis clamat:⁊ clamoꝛ eoꝝ introiuit in aures do

mini ſabaocth.

Uccoꝛitate q̊ͥ canonica ꝓhibet᷑ h̊ maledi
ꝗ. ctũ rapine viciũ:vt ptʒ.ij.q.v.c.ſicut eccle
ſia. 2. xij. q.ij. c. glia epi. vbi ðꝛ. Amico qͥd
piã raꝑe furtũ eſt:eccłiã fraudare ſacrilegiũ:ac⸗

cepiſſe pauꝑibo erogandũ ⁊ eſurientibo płimis

oim pᷣdonũ crudelitatẽ ſuꝑat:hec Hiero. Et in
eadẽ.q.⁊ cauſa.c.⁊ ſi illi.ðꝛ.Et ſi illi qͥ nlła ex re⸗

bus ſuis pauꝑibo Chꝛiſti diſtribuũt: eterni iu⸗
dicis voce damnant᷑: quãto mag hi qͥ auferũt

paupꝑib q̃ nõ dederũt.Et.xiij.q.j.c.eccłias.in fi
ne ſcbtũ eſt.Dũ queritis vſurpare qð veſtrũ nõ
eſt:iuſta animaduerſiõe ⁊ illð cogimini amitte
re qð vob aliq̊ mõ videt᷑ cõpetere. Hiero. q̊ʒ dic.

ꝙ a deo grauius punit᷑ rapina q; furtũ.Et Au

guſti.xiiij.q.v.c.penale inqͥt. Penale eſt occulte
auferre:ſed multo maioꝛis pene eſt viſibłr eri
pere.Etiõ bea.Tho.ij.ij.q.lxvj.ar.ix.pbat mul
tis rõnibo ꝙ rapina eſt maiꝰvicũ qᷓ; furtũ:⁊ idẽ
ꝓbat Aſtẽſis in ſumma.maxie qꝛ ꝑ rapinã non
tm̃ infert᷑ alicui dãnũ in rebo:ſed etiaʒ vergit in
quandã iniuriã:ſiue ignominiã ꝑſone:ſed eoꝛũ
ratiões cauſa bꝛeuitatis omitto. Polichꝛa. q̊ʒ

li.j.ceiij.dicit.ꝙ philoſophi in ſuis pceptis ⁊ mo

ribo pᷣceperũt:vnũquẽq; ſuis rebo debere eſſe cõ
tentũ:ita ꝙ nemo qð alteriꝰſit vſurpet:manẽte
in oĩb indiuiduo charitatis affectu. Pꝛoſꝑ q̊ʒ
in li. Epigramatũ dicit.Quiſqͥs em̃ cupide non
expẽdeda recõdit. Que nulli tribuit pauꝑibꝰ ra
puit.⁊?⁊ Ouidius in.j.Mech̊.inqͥt. UViuitur ex ra
pto nõ hoſpes ab hoſpitetutꝰ.lõ ſocer a gene⸗
ro.⁊ in.lijde arte amãdi ait.Nõ habet euetꝰſoꝛ

GII.

dida pᷣda bonos. Jdðo dicit Dauid.ps.xvj. Ra

pinas nolite ↄcupiſcere. Ait em Sene. ad lucil.

ep lan.li.xiiij.epła.ij Mulli cui rapina felicit᷑ ceſ
ſit gaudiuʒz rapti durabit in poſteros. Ea ꝓpter

dicit iuriſcõſultꝰ in.l.ſi ↄſtiterit.ᷣff.fini.re.qnuliꝰ
quiſq; ↄtentus ſuo:rem nõ expectet iuris alieni

Mam inqᷣt Fulgẽcius.li.j.fabulaꝝſi uaꝝ: fabu⸗,
a.ix. Ois rapina arida eſt:⁊ ſterilis atq; ad eauus
landũ celerrima. Cato quoq; in ſuis documẽè⸗
tis ait.Alienũ noli ↄcupiſcere.?⁊ Caſſiodorꝰepi⸗
olan.li.xij. epła.xj. dicit. Piaculũ eſt talibo raz
pere:qui neſciunt aliena fraudare. Et verſifica,
toꝛ fabulaꝝ Eſopi fabula.xlvj.ait. Uiuere ð ra

pto:vitã rapit:inuidus inſtãs.Altenius dãnis
in ſua damna reddit.Et auctoꝛ libꝛi de moꝛibb

medicoꝝ.c.xxvij.dicit. Stare diu nequeũt que
male parta vides. e

d um ꝓ iura ciuilia:⁊ nõ ſolũ qui rapuit:
ſed etiã qui rapinã ratificauit:vt patʒ.ff.

de vi ⁊ vi ar.l.j.S.ſed ⁊ cũ quis.⁊.ff.de regu.iu..
hoc iure.S.deiecit.Siłiter cõmũitates et domm
ninõ puniẽtes miſtroſ ⁊ officiales raptoꝛes: de
vident᷑ oſentire:nõ coꝛrigẽdo tenent᷑ ad reſtiuu-
tionẽ.arg.ff. de offi.pꝛe.vigi.l.j.vbi dict᷑ ꝙ pꝛe-
fectus tenet᷑ de incẽdio ac furto:⁊ huiuſmodiqdq
in vꝛbe ↄtingũt ſua negligẽtia. Magiſter qu,
qᷓ; nauis tenet᷑ de furto in ſua naui facto.inſti.ðö
oblig.q ex q̃ſi delic.na.S.itẽ exercitoꝛ.Lenent᷑ q̊ʒ

ad reſtitutionẽ illi qͥ aliquid rapuerunc ex nau⸗/

fragio. C. de naufra.l.j.Nemo em̃ debʒ locuple

tari ex aliena iactura.ff. ð incẽ.rui.⁊ nau.l.j. JItẽ
qui res ecckie rapit ⁊ vſi urpat: ſe aerilegiũ cõmit/
tit.ff.ad.l.iuliã.pecu.l.ſacrilegij.

Jaũt qrat᷑ qͥ ſit pena raptoꝛis:ſᷣm iura

8 cuuilia. Reſpõdeo ꝙ ſi agit᷑ ↄ eũ ciuiliter
infra annũ punit᷑ in quadruplum:poſt
annũ vᷣo i ſimplũ.ff. vi bo.rap.l.j.⁊.ij. Et ad iſtã
penã q̃drupli raptoꝛ tenet᷑ ſolũ poſtqᷓ; ↄdẽnatꝰ
eſt:vt ponit Tho.ij.ij.q.lxxij.Si vᷣo agat᷑ crimi⸗

naliter:tũc ꝓpter vim ſine armis punit᷑ in teraaz

partẽ bonoꝝ:⁊ fit infamis. ff.de vi pu.l.j.j.re,
ſpõſo.⁊.l..fi.Si aũt cũ armis punit᷑ depoꝛtatio
nęe in inſulã ⁊ perdit oia bona ſua:vt inſti.ð pu.⸗
iudi.S.item lex iulia.de vi publica.⁊.C.de fur.
auctoꝛitate nauigia.ꝙ ſi dicat᷑. Cũ rapia ſit gra⸗,⸗
uiꝰ pcm̃ qᷓ; furtũ. inſti.vi bo.rap.S.j.quare le)
ges municipales nõ oꝛdinauerũt raptoꝛes de⸗
bere ſuſpẽdi ſicut fures. Reſpõdeo ꝙ ĩmo hoc
ſtatuerüt in multis locis.Et ſi pur dicat᷑:; nõö.
Rñdeo ꝙꝙ ideo ſtatuerũt fures ſuſpendi: qꝛ fur

tum nõ ita venit ad noticiã iudicũ ſicut rapina

Rapina em̃ plerũq; fit coꝛã aliquibꝰ: ita ꝙ põt
legitime ꝓbari ⁊ puniri.Furtũ autẽ fit occulte

vnde dicit᷑ a furno:quod eſt nigrũ:qꝛ clã ⁊ ob⸗

ſcure fit:?⁊ plerũq; in nocte.ff.de furtis.l.jin pn.

Igeo fit frequẽtius ⁊ rarius manitfeſtat᷑. Et iõ⸗

d repꝛimendũ furum ꝑſidiam maio:ẽ penam

Eteſtabile eſt eiam hoc maledictũ vics

Bermo

ſtatuer̃t leges municipales furi qᷓ; raptoꝛi. Si

tñ qͥs eſſet latro famoſus:etiã ſᷣm leges ciulles

debet ſuſpẽdi.l.capitaliũ.S.craſſatoꝛes.⁊. .fa⸗
moſos.ff.de penis. Punit᷑ quoq; hoc viciũ per

leges canonicas:ſᷣm qᷓs debẽt excõicari rapto⸗
res:ab illo epᷣo in cuiꝰepᷣatu rapinã fecerunt:ex

tra de rapto.c.j.⁊2.vj.q.iij.c.placuit.Itẽ negatur
eis penitetia:niſi reſtituat ablata: vel plena ſecu
ritatẽ faciãt de reddẽdo: ſi habeãt vnde poſſint

reſtituere. Si vo hñtes vñ reſtituerent:diſtule/
lerũt acciꝑe pniam vſq; ad moꝛtẽ:⁊ ſic impeni⸗
tẽtes decedũt:denegat᷑ eis viaticũ ⁊ ſepłtura:ex⸗

tra de rapto.c.ſuꝑ eo.⁊.c.in litteris. Si aũt dece

dũt ↄtriti⁊ ↄfeſſi:ſʒ nõ hñt vñ reſtituãt:nec here

des aut ꝓpinqui volũt ꝓ eis ſatiſfacere:dabitur
eis pnia⁊ viaticũ:ſed tñ ſepultura denegabitur
qð ſtatutũ eſt ad terroꝛẽ alioꝝ.pᷣſbyteri vo qͥ cõ

tra pᷣdicta fecerint ſepeliẽdo ipſos: debẽt depo⸗

niab officio ⁊ beneficio.c.ſuꝑ eo.cxtra de rapto.
Sed tñ de occultis raptoꝛib ſᷣm Inno.nõ de/

bet talis rigoꝛ ſuari. ar.in.c.in lr̃is extra eo.Qð

etiã notat᷑ in ſumma ↄfeſſo ⁊.li.j.ci.xvj.q.vj.⁊ li

cet Ray.dicat ꝙ tales raptoꝛes decedẽtes ↄtri⸗

ti:⁊ faciẽtes ꝓ poſſe:lʒ nõ valeãt reſtituere:poſ⸗/
ſunt ſepeliri:ſed heredes ⁊ ꝓpinqui ad q̊s bona
pueniũt ſũt eccłiaſtica cẽſura ad ſatiſfactioneʒ
coõpellendi.ar.extra de ſepul.c.parrochiano.Lñ
Hoſti.in ſũma dicicſimplicit᷑: negãda eſt eis

ſepłtura:qñ vſq; admoꝛtẽ ꝑmaſerũt obſtinati:

liq; tũc voluerint ſatiſfacere:⁊ nõ potuerint.Si
vo nunq; ſuꝑ b fuerit admoniti:vel etiã admo
niti modico tꝑe ↄtũaces ſteter̃t:⁊ abſoluti ꝑ ꝓpꝛi

uunm ſacerdote fecert qðᷣ potuer̃ti moꝛte erũt ſepe
lliẽdi:⁊ heredes cõpellẽdi ſt᷑ ſatiſfacere iuxta fa/

cultates defuncti.c.in litceris.extra ð rapto.Si

miiliter excõicati ſunt oẽs pirate pᷣdãtes ꝑ mare

⁊ nõ poſſunt abſolui:niſi ꝑ ſedẽ apłicam. Item

ſpoliãtes ꝑegrinos:⁊ romipetas ſancuaria vi⸗/

ſitãtes: aut eos qͥ ꝓ ſuis negocijs ad curiam ro
manã ſetrãſferũt: vł inde redeũtes:aut poꝛtan/
tes aliqͥd ad curiã:ſi nõ reſtituant male ablata:

ödo facto ſũt excõicati.c.excõicatiõi.extra de ra/⸗
prto. ⁊.xiiij.q.iij.c.ili qui.vnde dicit Johã.an.et

Anto.de butrio.in.d.c.excõicationi.q; pirate ter

in anno excõicant᷑ ex oꝛe pape:punit᷑etiã rapina
lege diuiali vt ptz. ij.J. Machab.ij. vbi Heliodo
rus grauiter a deo eſt punitꝰ:qꝛ raꝑe voluit de
tẽplo dei victualia viduaꝝ ⁊ pupilloꝝ. Itẽ pn

cipes latronũ.ſ. Rachab: ⁊ Baana: poꝛtantes

ad Dauid caput Iſboſeth filij Saul: occiſi ſũt
cxpᷣcepto Dauid.ij. Regũ.iiij. Itẽ Roboaʒ filiꝰ

BSalomonis qꝛ voluit aggrauare ꝓpłm nouis
exactionibo amiſit decẽ ꝑtes ſui regni.id eſt de⸗
cem tribo.iij. Regũ.xij. Pharao etiã qꝛ ꝓplłm il/

rael oppꝛimebat operibo duris: vt ptʒ Exodi.j.

poſt multa flagella a deo ſibi data:tãdem ſub⸗

Erodi xv.

merſus eſt in mari rubꝛo cum toto ſuo exercitu

5

Ecũdo de rapina vidẽda eſt eius per pe
9 tratio.ſ.quot modis fiat.Et rñdet᷑ ꝙ di
uerſimode:ſicut ⁊ diuerſa ſũt genera ac
cipitrũ. Raptoꝛes em̃ dicunt᷑ accipitres: iuxta
illð qð ðꝛ.Leui.xj.Accipitrẽ nõ comedes iuxta
genꝰ ſuũ:id eſt raptoꝛes nõ imitaberis ĩ rapina
Et dicit᷑ luxta genus ſnũ:qꝛ tria ſũt genera accai

pitrũ inter alia. Quidã em̃ ſũt qͥ tãtũ rapiũt ſibi

⁊ pullis ſuis:ſicut accipitres ſilueſtres.Ettales
ſunt vſurarij ⁊ auari:de quib diat᷑ Pꝛouer.j.
Semite oĩs auari aias poſſidẽtiuʒ capiũt.Alij
ſunt qui tm̃ rapinut dñis ſuis:ſicut accipitres
domeſtici.Et tales ſunt officiales mali:⁊ cuili⸗
bet eoꝝ dici Abacuch. ij. Ue ei qui miltiplicat
nõ ſua.Alij vo rapiũt ſibi ⁊ dñis ſuis:ſicut ac⸗
cipitres guloſi:⁊ tales ſunt raptoꝝ ſocij:de qui
bus ðꝛ Pꝛouer.xxiiij.Ne emulerꝭ viros malos
nec deſideres eſſe cũ eis: qꝛ rapinas meditatur
mẽs eoꝝ:⁊ fraudes labia eoꝝ loquũt᷑. Dicere
aũt poſſumꝰbꝛeuiter:ꝙ rapina pᷣncipalr duo⸗
decim modis ꝑpetrat᷑ vltra ea q̃ poſſunt colli⸗
gi ex pᷣdictis. Pꝛio in vſurpatiõe dñij:vt cũ ali⸗
quis accipit vel detinet aliquã ciuitatẽ: ſiue ca⸗
ſtrũ eccłie:aut alteriꝰ dñi:nõ iuſto titulo: vtiq;
raptoꝛ eſt:⁊ omne lucrũ:cenſuo:⁊ ſalariũ qð in
de ꝑcipit᷑ rapina eſt.vñ Pꝛouer.j.ſcptũ eſt. Ra
pine eo ꝝ detrahẽt eos ſò́ ad inferos. Hoc vici⸗
um habuit Alexã.magnꝰ de q̊ ſcriptũ eſt.j. Ma
chab.j. ꝙ poſtqᷓ; ꝑcuſſit Dariũ regẽ ꝑſaꝝ ⁊ me⸗
doꝝ:ↄſtituit pᷣlia młta ⁊ oĩm obtinuit munitio
nes.ſi.ꝑ rapinã:⁊ interfecit reges terre: ⁊ accepit

ſpolia:⁊ obtinuit munitiões gentiũ:⁊ tirannos
cet facti ſunt illi in tribuu.

Ecũdo cõmittit᷑ rapina in bellis ĩiuſtis
8 Nã qͥ iniuſtũ bellũ agũt in oibbo que ab
hoſtibo accipiũt rapinã cõmittũt:quan
do aũt ſit iuſtũ bellũ ⁊ qñ nõ:⁊ q̃ requirãt᷑ ad h̊ᷣ
vt qͥs poſſit belluʒ cõmittere:habet᷑ ꝑ Tho.ij.ij.
q.xi.⁊ ponit᷑ in ſũma ↄfeſſo.li.ij.ti.v.q.xlv. ſi er/⸗
go bellũ eſt iuſtũ:ᷣm Monal.in ſũma nõ tene
tur nec ppnceps nec miles ad reſtitutionẽ.c.ius
gentiũ.j.di.⁊.xxiij.q.vij.c.ſi de reb: vñ qͥcqͥd ca⸗

pit᷑: efficit᷑ capientis.inſti.de rerũ diui.S.item ea

niſi capiat᷑ victis hoſtibo:qꝛ tũc debet diuidi cõ
muniter ſᷣm ꝓpoꝛtionẽ ⁊ qualitatẽ perſonaꝝ:vt
notat glo.in.l.ius militare.ff.ð captiuis.⁊ in.c.

ius gentiũ.di.j.⁊ in.c.dicat.xxiij.q.v.Si vᷣo bel
lum eſt iniuſtũ.talis bellũ faciẽs tenet᷑ aduerſa

rijs:de oibo dãnis datis:tenet᷑ etiaʒ ſuis ꝓpꝛijs
hoibo:de dãnis q̃ receperũt ab aduerſarijs iu⸗
ſte repugnãtibo.Et h̊ ſi ipſiꝓpꝛij hoies iuuerunt
ipᷣm bona fide:credẽtes bellũ eſſe iuſtũ:aut ſi in
ducti fuerũt ex eius ↄſilio:timoꝛe:vł coactione.
⁊ de ſe nõ erãt facturi.Secꝰſi mala fide ipᷣm iu⸗

uerũt. In h̊ em̃ caſu nullã hñt accionẽ ↄtra euʒ

4 2

Nã in returpi nila ↄ bit᷑ obligatio.inſtitu.man
da.S.illud qͥʒ.⁊.ff.mãda.l.ſi remunerandi.S.rei
turpis.⁊.l.ſi mãdauero.S. qui eidẽ. Et ſᷣ̊ quod

q K

gigtcpn
oͤminiſ nh
hoſtbonlaen
Zlaideuls⸗
ahns ßche⸗
ſi mſione
Glldeparn

hoſtic licci⸗

li veddid
ſtbona tten
pmmol Gl ain
Pnopol ept⸗a
tnlliat⸗
kipanf.)
lint.Eſtote
guit md⸗
ſimra milnb
Nloſcſine
hellantu ſiin

lii,olliürt

gliqvo punien
ouaoiet itl
licſiuite.
landiceria dt
ograirune
Woninaport
bonp aprli
Eaod
t pro: die
ple

iñluderporqa

indercſanpas.
Zug giiz n
feiuſtiiachia⸗
Gteg. Quiree

ccxpecarfraucd

gratis ſparnn
Ktidibferma
ͥ Michee in.
ſby luolcabit:

hite wara

ſoniſlsgerarn

Ateiisqminis

guet, Qo mern
hoſolcbnoßt
ti vltränope⸗
GMa⸗auroleu
holinby dara
ſapik geſicage

Paurotfiagl

onlatener de
actautlis n⸗
nnſnipuni
ckunding⸗r
onltgiteser.
hielinatnle
Cohrlene niis

umlez unn
hmginnin
ngnnen ad
unhitſt
ut e
chug
ae Nims
acuidklar
nsſutzſcreg
wpſozdegti
n tmom
Nus Mdinur
anit din
önapado,
ipoſſunr cl
edierci dli/
ultuci ſueaa/
ſto amlo: wich
iarnäͤed
lchüͤck. a
niads. Hocvi
zionüͤck, W
ngiglerne
obanutmunito
wamn? pi
mmüeurannos
3

zindalsiiuſtis
z ninn
nicömitünquan
röſeguirikack
bobeto.i⸗
ian tr in/
ümunie
twnond clus
fdiui ima
edebe dinidic⸗
Nntipeonni
cayauis r⸗
ijr Giſont
cistmi du
a ain e
adginb
nibeis nn
ſeiniunſin
norest une

D

Foliũ

dicit: ꝙ pugnãtes ĩ bello iuſto ↄtra hoſtes nõ
cõmittũt rapinã ꝑviolentiã accipiẽdo aliqͥd ab
hoſtibo nec tenent᷑ reſtituere:veru ʒ eſſe affirmat
Alexã.de ales.in.iij.ꝑte ſũme:in tractatu de pꝛe

ceptis.pᷣcepto.vij.ar.v.? Tho.ij.ij.q.lxvj.arti.

viij.ĩ rnſione ᷣmi argumẽti.Un inquit Amb.
in li.de patriarchis. Pꝛedaʒ in bhello acciꝑe ab
bhoſtibo licitũ eſt. Lamẽ ſciendũ eſt ᷣm Aug.in
li.ð verbis dñi:qꝙ bec ĩtelligunt᷑ qñ bellũ iuſtfũ
fit bona ĩtentiõe ꝓpter iuſticiam defendendã.?

hmõi.Si aũt fiat pᷣua intẽtione.ſ.cupiditatᷣ et

pncipalłr ꝓpter pᷣdam:pctm̃ eſt.vñ Nug.vbi.S.
inqͥt militare nõ eſt delictũ:ſʒ ꝓpter pᷣda milita⸗/
reẽ pctm̃.iõ Joh.baptiſta Luce.iij.dicebat mi⸗
litibo. Eſtote cõtẽti ſtipẽdijs veſtris.docens in

quit ( Ambꝛo.ſuꝑ Lucã.)idcirco ſtipẽdia eẽ cõ⸗
ſtituta militibo:ne dũ ſumptꝰqrũpꝛedo craſſet
di. lxvj.c.ſingulis.Sciendũ q̊ͥʒ ſubditi iiuſte

bellantiũ ſi in tali bello nõ pᷣſtent dñis ſuis au
xiliũ:ↄſiliũ:vł fauoꝛẽ:nõ ſunt expoliandi vł in

aliquo puniendi.pctã em̃ ſuos tm̃ debẽt tene⸗
re auctoꝛes.extra de his qͥ fiunt a mai.par.capi
tuli.c q̃ſiuit.⁊.j.q.iiij.c.j.Simiłlr nõ ſunt expo⸗

liandi clerici vł religioſi:ꝑegrini:mercatoꝛes:⁊
in agricultura exiſtẽtes:nec etiã oialia qͥbo arat
vel ſemina poꝛtãt.extra de treuga ⁊ pace.c.ino⸗

uamꝰ.⁊.xxilij.q.iij.c.ſi quis romipetas.

Ercio cõmittit᷑ rapina extoꝛſiõe. Nã ra⸗
t ptoꝛ dicit᷑ iudex qꝗᷣ alienũ iudiciũ repu⸗/

tat pᷣdaʒ ſuã.C. ad.l.iuli.repe.l.ocs. Nõ
em̃ iudex põt qcunq; acciꝑe a ꝑtib:vt habet᷑ ex
tra de reſcriptis.c.ſtatutũ.S.inſuꝑ.li.vj.vñ dic

Aug. xj.q.iij.c.nõ licet.Nõ licet em iudici vende
re iuſtũ iudiciuʒ:⁊ iõ in.c.qͥ recte.ea.q.⁊ cã:dicit

Greg.Qui recte iudicat ⁊ pᷣmiũ remuneratõis
expectat:fraudẽ in deuʒ ꝑpetrat:qꝛ iuſticiã quã

gratis iĩpartiri debuit acceptiõe pecunievendit
Et idẽ hr extra de vita ⁊ hone.dłe.c.cũ ab oi. Jõ

ðꝛ Michee.iij.c tales. Pꝛincipes eiꝰin mũe⸗
ribe iudicabãt:⁊ ſacerdotes eiꝰin mercede doce
bãt:⁊ ꝓphete eiꝰi pecunia ꝓphetabãt.⁊ ꝓpter hec

ſion q̃ſi ager arabitur. Sir raptoꝛ dicit᷑ iudex:

aut aliꝰqͥ minis:fraude vl potẽtia aliqͥd extoꝛ⸗
quet. C. ð metat.l.ðuotũ.li.xij.⁊.C.ð ſalgamo

hoſpitib nõ pᷣbẽdo.l.vnica pᷣcipit᷑ ne qͥs cõmi⸗

tũ:vł tiraãnoꝝ:aut militũ ſalgamũ.i.culturo:li⸗

gna: aut oleũ:a ſuis extoꝛqat hoſpitibo:ſʒ nec a

volẽtibo dare aliqͥd accipiat.Et dicit glo.ꝙ hoc

5papit᷑: qꝛ ſic accipiẽdo pᷣſumit᷑ cõcuſſio. Judex
qͥʒ aut officialis dans iiuſtã ſniam ex certa ſcia

q̃cũq; ð cã:ſiue odio:ſiue amoꝛe:ſiue coꝛruptꝰ
pecunia tenet᷑ de oĩ dãno et ĩtereſſe ꝑti leſe:imo
ſi cã eſt cuilis nõ ſolũ tenet᷑ ad reſtitutiõeʒ dam

non ſʒ etiã punit᷑ in triplo.Si aũt eſt cnimialis

reſtituit dãna:⁊ cõfiſcationẽ patit᷑:vt in autẽti⸗
co:vt litigãtes ex oꝛdine iuris iurẽt.S.ſi qͥs aũt

col.ix. Cötra tales iudices ðꝛ Eſaie.x. Ue qͥ con
dunt leges iniq̃s ⁊ ſcribẽtes iniuſticdas ſcripſe

GQAXL.I

runt vt oꝓppꝛimerent inopẽ in iudicio:⁊ vim fa⸗

cerẽt cauſe humiliũ. dicit qᷓ Monal. in ſũma:
ꝙ iudex qꝗͥᷣ ex ignoꝛãtia iniquã tulit ſniam:tenet
leſo de dano dato.ff.ð vari.⁊ extraoꝛ.cogni.i.fi.

⁊ inſti.de obli.q̃ ex q̃ſi delic naſ.in pnci.Et hᷣ ni⸗

ſi poſſit inducere illũ ꝓ q̊ ſniam iniuſtã tulit ad
plenã ſatiſfactionẽ leſo.C. de pena iu.qͥ ma.iud.
l.fi. .xj.q.iij.c.quattuoꝛ.Nõ em̃ debuit ſe intro⸗
mittere ad id ad qð nõ erat idoneus:iðo punit᷑
ex q̃ſi delicto.⁊ ide dicit Joh.an.in.c.cũ eterni.i
verbo.ↄdemnãdus.extra de ſen.⁊ excõ.iudi. li.
vj.Si aũt deceptꝰfuit talis iudex ↄſilio aſſeſſo
ris:qͥ putabat᷑ idoneꝰ:tenebit᷑ aſſeſſoꝛ ad ſatiſ⸗

factionẽ:ᷣm Ray.⁊ Hoſtien.in ſumma. T

VUarto cõmittit᷑ rapina exactõe:vt q̃ndo
q dññs bona ſubditoꝝ rapit iiuſte pᷣtendẽ
do excuſationẽ:ꝙ młxa expẽdit in ecdle⸗
ſijs:in elemoſynis filijs educãdis:⁊ filiabb ma⸗
ritãdis.Cõtra quẽ dicit᷑.xiiij.q.v.iĩ.c.deniq;.Si
nõ põt alteri ſubueniri niſi alter ledat᷑:cõmodi/
us eſt neutrũ iuuari qᷓ; alteꝝ grauari.⁊.xij.q.ij.
c.bone rei.⁊.c.ſacerdotes dicit᷑ꝙ nemi eſt ſubue
niendũ cũ dãno alteriꝰ.Nõ em̃ dʒ alteri ꝑ alteꝝ
iniq̃ ↄ ditio afferri.ff.de reg.iur.l.nõ dʒ. Eſt igit᷑
raptoꝛ dñs tꝑalis qͥ vult ludere: vł vltra vires
ad vanitatẽ expẽdere:⁊ poſtea cogere ſubditos
ad tales expẽſas erogãdas:̊ em nð poſſunt fa
cere ᷣm Tho.ij.ij.q.lxxvj.UVñ dic Aug.in.iiij.de
ciui.dei.c.iij.remota iuſticia quid ſũtregna niſi

magna latrocinia.⁊ Ezech.ᷣxxiiij.ſcptũ eſt. Pꝛin

cipes eiꝰ in medio eius quaſi lupi rapiẽtes pꝛe
dã. Uñ legit᷑ ꝙ qͥdã pirata depᷣhẽſus ab Alers.
⁊ int᷑rogatꝰab eo:q̃re in mari tot latrocinia face
ret.rñdit Quia ego exiguo nauigio pᷣdã facio la
tro vocoꝛ:qꝛ tu magna claſſe dicer imꝑatoꝛ.Et
valeriꝰmaximꝰ.li.vij.dicit:ñry int᷑rogatꝰ Socra
tes cur rideret. Rñdit video magnos latrones

ducẽtes ꝑuos latrones ad ſuſpediũ:qͥ dignio⸗

res ſũt ſuſpẽdio:ſed ſacrilegia mima puniunt᷑:
magna vo in triũphis habẽt᷑. Q,
UVinto cõmittit᷑ rapina aduocatioe. Nã
q raptoꝛ ðꝛ aduocatꝰ qͥ ſua negligẽtia vel
culpa aut igrantia ꝑdit cam iiliꝰ cuiꝰeſt
aduocatꝰ:vł ſi imoderatũ ſalariũ exigit.lłʒ enim
dicat Aug.ꝙ aduocato licʒ vẽdere iuſtũ patro⸗

ciniũ:⁊ iuriſcõſulto veꝝ ↄſiliũ.xiiij.q.v.c.nõ ſa⸗

ne.nõ tñ dʒ petere imoderatũ. Moderatũ aũt
ſalariũ attẽdit᷑ ſᷣm Ray. in ſũma ↄſiderata q̃nti
tate cauſe ⁊ laboꝛe aduocatiõis:⁊ ſcia ac facun⸗
dia aduocãt: ⁊ ↄſuetudie regiõiſ.Et ð h eſt tex.
in.l.j.S.i honoꝛarijs.ff.ð vari.⁊ extra.cogni.Ad
uocatꝰ q̊ʒ qͥ ex dolo ⁊ fraude iiuſte daniticat ꝑte
ↄtraniã vtẽdo ſathanica docrina quã ponit ſpe
culatoꝛ in ti.de aduocato.S. ↄſeqᷓnter. ⁊. S. ſeqt᷑.
et. 5§. vtriuſq;. vbi deſcnibit cautelas q̃s debent
habere aduocati: tenet᷑ ꝑti leſe ad om̃e intereſſe:
ſᷣm Monal.in ſũma in tractatu reſtitutionum

Siliter ſi inſtruxit cliẽtulũ ſuũ ad negãdũ ren

Bermo

tatẽ:qð facere ſolẽt aduocati:vt inqᷣt glo.in.c.j.
de cõfeſ. li. vj. ⁊.l.di.c.ſepe.Vel ſi ad monuit euʒ

ad petendũ dilatiões ſuꝑfluas ⁊ terminos ide⸗
bitos:qð ſolẽt facere aduocati:vt inqᷣͥt glo.in.(.
ſtatutũ.S.fi.de reſcriptis.li.vj.peccat moꝛtalit᷑:
⁊ tenet᷑ ad reſtitutionẽ tałr offenſo ꝑ eiꝰcauilla
tionẽ. Iſti aũt aduocati nõ reſtituẽtes dãnant᷑.
lã legit᷑ in cronicis oꝛdinis nr̃i ꝙ frater Joh.
pens qꝗ fuit ſcðᷣs gñalis ipᷣiꝰ oꝛdis cũ eẽt iudex
⁊ aduocatꝰi ciuitate caſtellana ſemel exiſtẽs ad

feneſtrã domꝰ ſue q̃ reſpicit i viã publicã:vide/⸗

bat cuſtodẽ poꝛcoꝝ poꝛcos ĩ ſtabulo claudere
volentẽ nec valentẽ:cuʒ vnꝰiret hinc ⁊ aliꝰinde.
Kũq; fere inſaniret plenus ire damare cepit.O
poꝛa maledicti intrate ſtabulũ:ſicut iudices ⁊
gaduocati itrãt ifernuʒ. Quo dicto ſtatim poꝛci
mutuo ſeipellentes ſine moꝛa ⁊ ſtrepitu itraue
runt.ꝓpter qð ipᷣe iudex ⁊ aduocatꝰtimoꝛe ꝑter
ritꝰmũdanis renũciauit:⁊ oꝛdinẽ noſtrũ itra⸗
uit:ac ſccũs hõ facꝰ fuit. Hoc tñ de malis ad/

uocatis ⁊ iudicibo ſolũmodo ĩtelligi᷑. Pꝛedi⸗

cta aũt de aduocatis dãnificantibo ꝓximũ itel
ligunt᷑ etiã de ꝓcuratoꝛibo ⁊ notarijs qͥ ꝑ igno⸗
rantiã dãnificãt ꝑtes:ſᷣm em̃ Johᷣ.de pla.inſti.
de obli.qᷓ ex delic.naſ.in pᷣncipio:tenent᷑ ad iter⸗
eſſe.il.fi.C.de magiſtratibo cõueniẽdis. Tenent᷑
em̃ iura ſare:vt a fadẽdis iſtrumẽtis ð ↄtracti
bus illiciq abſtineãt.vt notat gloſa ĩ.l.gnali.
de tabularijs li.x.Uñ ſi falſum inſtrumentũ fe
cerit notarius punitur grauiter:inſti.de publi.
iudi.S.itẽ lex coꝛnelia.de fal.Similiter ſcribẽs
ↄtractus alienatiõis ꝓhibite meret᷑manꝰ am⸗
putationẽ:vt in.c.iperialẽ.S.ſcriba vero.de ꝓhi
bi.feu.alie.ꝑ fede.in vſibꝰ feudoꝛũ. Quilibet g̊
artifex ꝑhibens ſe eẽ ꝑitũ in arte ſua:tenet᷑ de oi
dDono facta ex ſua imꝑitia ᷣm Joh̊.de pla.inſti.
de obliga.qᷓ ex quaſi deli.naſ.in pncipio.⁊ pꝛo
bat᷑ per.l.fi.S.j.⁊.ij.ff.ſi meſ.fal.mo.dix.⁊ notat
glo.in.l.ſi q fundũ.S.celſus.ff.locati.Ex quo

ↄdudit᷑ ꝙ medicꝰmale curãs egrotũ ex ignoꝛã

tia:vł derelinqᷓns curã eiꝰañ terminũ:tenet᷑ ad
ſatiſfactiõeʒ egro.S. pᷣterea.inſti.ad.l.aqui.ↄcoꝛ
dat.l.qua actõe.S.fi.cũ.l.ſeq̃nti.ff.ad.l.aqui.im
peritia em̃ medici culpe annũerat᷑.Et ſimilłr de
iudice ⁊ quocũq; artifice.ff.de re.iur.l.imꝑitia.

2⁊.ſ.q.j.c.nõ eſt puranda in fine.et.xxix.di.c.fi.?

extra de eta. ?⁊ qua.c.ad aures.⁊.l.illicitas.S.ſi⸗
cti.·ff. de offi. pꝛeſi. Uñ rõne aſſerte peritie lata
culpa equipat᷑ dolo.l.ad cõmentarienſeʒ.ff. ð
cuſto.re.Simiłr litigantes ↄtra iuſticiã tenent᷑
ad itereſſe danificato:ſᷣm Hoſti.in ſũůma. X
FEerrto cõmittit᷑ rapina ſubtractione.ſ.de

8 cmaꝝ. Unñ ſcriptũ eſt. xvj. q.j.c. decime.

Doeclime ex ð bito requirũtur:⁊ qͥ eas da
re noluerint res alienas inunadun. „
Eptimo cõmittit᷑ rapina teſtificatione.
8 Quando aliquis ſcienter teſtificat᷑ fal⸗
ſfaſum ↄtra aliquẽ moꝛtałr peccat:⁊ tenet᷑

.

ad reſtitutionẽ:ſᷣm Tho.ij.ij.q.lxx.ar.xiiij.q.v.
cnon ſane. ⁊.ij.ij.q.j.c.notum ſit.⁊.xvij.q.ilij.c.
ſi quis in atrio. CE
CLCltitauo cõmittit᷑ rapina falſificatõe. Ra⸗
o ptoꝛ em̃ dicit᷑ qᷣ falſificat monetã pꝛinci⸗

pis vel radit:aut ngt numos.tal em

ſi liber eſt tradit᷑ ad beſtias:ſi ſeruꝰ moꝛte punit

ff. ad.l.coꝛneliã ð fal.l.quicũq;.Et qͥ cudit nouã
monetã pncipis ſine eius auctoꝛitate dʒ cõburi
l.ij. C. de falſa mo. Qui vo cudit falſam mone⸗
tã ciuitatis:vel alteriꝰ inferioꝛis a pncipe debet
decapitari.l.j.C.de fal.mo. A
NOPno cõmittit᷑ rapina deceptione:ſcʒ pe/
n dagioꝝ quado ſũt licita ⁊ honeſta: en
Raap.in ſumma ⁊ habet᷑ in ſũma ↄfeſſo.
li.ij. ti.v.q.xxix.que aũt ſint licita pedagia: vide
ꝑ doct.in.c.ſuꝑ quibuſdã.ð verb.ſig. Decimo
cõmittit᷑ rapina impoſitiõe ſq; nouoꝝ pedagio
rum. Ns talia imponẽtes ſine licẽtia eoꝝ ad q̊s
ſpectat:ipſo facto ſniam excõicatiõis incurrunt
Et nõ poſſunt abſolui:niſi ꝑ ſedẽ apłicaʒ:vt pa
tet in ꝓceſſu curie romane:maxie Hartini qͥn⸗
ti:qui incipit.Martinꝰepᷣus ⁊c̃.Et omni anno
ex oꝛe pape excõicãt᷑ imponẽtes noua pedagia:

⁊ hoc in die cene dñi.Et ideo tales moꝛtalr pec/

cant:ſᷣm Monal.in ſumma. in tractatu reſti⸗

tutionũ.⁊ Hoſti.in ſumma.vnð.E.noua vecci

galia inſtitui nõ poſſe.l.ij.⁊.iij.phibent᷑ talia ve
ctigalia noua inſtitui.⁊ ꝓbant᷑ hec oĩa ꝑ.c.ſi qͥs
romipetas.xxiiij.q.iij.⁊ extra de treuga⁊ pace.c.
innouamꝰ.⁊ extra de cenſi.c.ꝑuenit. vᷣ.opoꝛtet.

⁊.c.cũ apłs.S.pꝓhibemus.⁊.xij.q.ij.c.nobis em̃

circa finẽ.v.ſi quid foꝛte.⁊.ff.de publica.l.vecti⸗

galia.ff. loca.l.ex cõducto.S.vno. Quãdo auteʒ

veccigalia ſũt legitime inſtituta ſᷣm foꝛmã.c.ſu
per quibuſdã.de verb.ſig.tũc poſſunt exigi cuʒ
bona ↄſciẽtia.Et hoc ſi exigẽtes faciũt illud pꝛo

pter qð fuit inſtitutũ pedagiũ:aliter nõ. Nã ceſ/
ſante cauſa in recipiẽte: ceſſat obligatio in dan⸗

te.xvj.di.S.his oibus.⁊ extra.de iureiu.c.pꝑueit.

Quãdo aũt pedagiũ nõ eſt iuſtũ:vel quãdo eſt

luſtũ ⁊ exactoꝛes nõ faciũt illud ꝓpter qð inſti/

tutũ eſt pedagiũ:tenent᷑ ad reſtitutionẽ illis a q

bus acceperut ſi inueniant᷑:aliter debẽt ero gari
pauꝑibo.extra de vſu.C.cũ tu.⁊ hec fuit ſentetia
Raymun.⁊ Ulde.ac Inno.vt patet in ſumma

2

cõfeſ.li.ij.ti.v.q.xxix. Imponẽtes qͥʒ collectas ſi⸗

uep̃ſtantias vltra debitũ ratiõis:⁊ exigẽtes ſer⸗

uitia indebita a ſubditis:vt operas in agris:et

vecturas:rapinã cõmittũt ſᷣm Tho. ij.ij. q.lxij.
gr. penultimo. MM

Ligentes aüũt talia a dlericis ſine licentia

ę pape rapinã cõmittũt:⁊ ſi poſt monitio

nsẽ nõ ceſſauerint ſũt excõmunicati.extra
de penis.c.noſtrã.Exigẽtes aũt a ꝑſonis eccłia⸗

ſticis ꝑ ſe vel ꝑ alios:gabellas:vel pedagia:pꝛo
pꝑſonis eoꝝ aut ꝓ rebo quas nõ deferũt vł defer
ni faciũt cauſa negociatiõis ſi ſunt ſingulares

22-

(cmmriplelrl

umeumu
ſickiidian
mmndeenſic⸗

„ UrſoiB

ctcötmie
Oblationes,.
Vocec

d quoche
ictobligar
gepeccat pun
Gziniſn Lules
horchraspot
fures doinektic
lovie Gedad
iſicurwagni
guis pot tugn
uiinunman/
r Mguarrill
gcto qui inopia
dolo.1Colimd
betteadaliüt
parije. lii ren
gnat Gcot;rat
1Richorac Aa
ſylij di tir? a
ſchtnaffrmonn
germobligitpe⸗
Uüderetiranie⸗

fmnfonns erdo

gois phihet der
niieſt mortale⸗
rr. Nofun faa
cotenek ſtati
Gcotꝰpbis
co moꝛtall do⸗
Ctaporpnießßt
Nigtadpniamar
gtorida deunes

MWoactdonio

wiitpant
babek deng lur

r depenl di
ingoorbiſug⸗
iu pnſiporre

Ulgan Gloßt
bizegualen
nupmncnſi 0
ſmnnocarde
lͤhnaſaics
cigrdertuſpo
edepiuſte⸗
iceo Ullorpe
hodſiiisS

te paes e⸗
urgi
.. R
Lnongiing,
unes, len
nmnnmn
actmu
nnediin
dfllann
sahncendr

. à
Nahtaneſgde⸗
urdenckufn
Ninſüm f.
ugechgn e
mlg dad⸗
Gnonn adago
elamnedis
ösmarnn
icptaz
me Mamnin,
Sonmmionno
Ewonapelge:

usorrNen

inmaand ti,
W C.onaye
i pbibentulare
nibecoisgelcs
demngnrge⸗

Avcmtt On

qn nobiuin

depublicn.

o. Ousdoug
mafnonicl
icpoſunr engio⸗
b tauutloo
iuumni ſich
oblgnon
evruucgver.
ti icock
n grr öti
rwronilis
lundenatdonn
1tdafutſcnimng
Kpnn Glonns
ins hollepſ
nosnhibli
mnonihel

eruslonns
irtipotonnh
crönnian n
irigonullli
e galignn

Foliũ

ſone:ipſo facto ſũt excõicati:nõ obſtante quali⸗

bet ↄſuetudine talia exigendi.Si aũt ſit collegi
um:vel vniuerſitas:caſtrũ:vł ciuitas:ipᷣo facto

ſubijcit᷑ intdicto: neca pᷣdieis abſolui poſſunt
niſi plene reſtituãt ⁊ de trãſgreſſiõe ſatiſfecerint:
excra de cenſi.c.quãcq;.li.vſ. 6 dr„y

Mgecimo cõmittit᷑ rapina ab bis qͥ no
v lunt ſoluere legata facca ad pias cauſas

oblationes. H
Uoogecimo quicũ q; dãnificauit aliquẽ

d quocũq; mõ tenet᷑ ad reſtitutioneʒ. ſᷣm

Soo. in.iiij.di.xv.als eſt raptoꝛ. Itẽ ille

qui eſt obligatꝰ alicui ⁊ nõ ſoluit cũ poſſit val/⸗
de peccat:⁊ puniẽdꝰeſt.inſti.de acti.⁊ obli.S.vti

q; in iſta.Lales em̃ qͥ accipiũt ad credentiaʒ in
apothecis:⁊ poſtea nunq; ſoluũt ſũt raptoꝛes⁊
fures domeſtici:qui rapiũt ⁊ furant᷑ ſine pericu

lo vite. Sed ad moꝛtẽ ꝑueniẽt ſempiternaʒ. Sʒ

tñ ſicut magnũ eſt pctm̃ nõ ſoluere debita cum

quis põt.ita graue ſcelus eſt illoꝛum creditoꝛũ

qui incarcerari faciũt pauꝑes nõ valẽtes ſolue

re:⁊ ↄſequẽter illos deſtruentes. Inanis em̃ eſt

actio quã inopia debitoꝛis exdudit.l.nã is.ff.ð
dolo. ⁊.c.olim.de reſti.ſpo.Siliter quicũq; ha⸗
bet rẽ ad aliũ ꝑtinentẽ tenet᷑ ſᷣm Sco.in.iiij di.
xv.ar.ij.q.iiij.reſtituere eã de pᷣſenti ſi põt.⁊ aſſi⸗
gnat Scotꝰrationẽ.? Tho.atq; Alexs.lombar.
2 Richar.ac Landul.neapo.⁊ Fran.de mayro.
in.iiij.di.xix.? Aſten.in ſũma.li.v.ti.xxix.qꝛ licet

pᷣcepta affirmatiua ipᷣius dei nõ obligẽt ad ſem

per:tñ obligãt pᷣcepta negatiua.Et q;uis pꝛece/
ptũ de reſtitutiõe faciẽda:videat᷑ affirmatiuum

Hᷣm foꝛmã verboꝝ tñ iplicat aliqͥd negatiuũ q̊

quis ꝓhibet᷑ detinere alienũ.⁊ iõ ſic auferre alie
nũ eſt moꝛtale:ↄtra pᷣceptũ dñi negatiuũ.Exo.
xx.Nõ furtũ facies:ita ⁊ tenere alienũ iuito dño
Igeo tenet᷑ ſtatim reddere cũ poterit. Uñ dicit
Scotꝰ vbi S.ꝙ ſicut tenẽs adulterã ſemꝑ eſt in
pcõ moꝛtali donec reſtituerit eã viro ſuo:⁊ nõ
eſt capax pnie:ſʒ irriſoꝛ ſi nõ reliquat es:⁊ ſi ve⸗
niat ad pniam anteq; relinquat addit pctĩ pec
cato:ita detinẽs alienũ. Ideo Augu.in epla ad
MWMacedoniũ.⁊ habet᷑.xiuiij.q.vj.c.j.dicit.Nõ re⸗
mittit᷑ petm̃:niſi reſtituat᷑ male ablatũ.Et idem
bhabet᷑ de reg iur.li.vj.c.pctĩ.⁊.xxiiij.q.ij.c.lega
tur.⁊ de peni di.ij.c.nemi.⁊ extra de fur..poꝛro

⁊ in glo.ibi ſuꝑ verbo.ſatiſfacere.⁊ de vſuris.c.

cũ tu.vñ ſi põt reſtitui:debet reſtitui ideʒ: ꝑ iura
allegata. Si aũt nõ põt reſtitui debet fieri reſti⸗
tutio in eqͥualẽti ſi ſit poſſibile:vt notat᷑ extra.ne
lite pen.c.ij.ſi vo eqͥualẽs reddi non põt dʒ fieri
reſtitutio ad arbitriũ boni viri:vt inqͥt Aſteſa.

vbi S.ↄtra faciẽs aũt eſt raptoꝛ.Ait em̃ gloſa.in

c.ſepe.de reſti.ſpo. Juraꝓ eodẽ reputãt auferre
⁊ detinere iiuſte.ar.ad bᷣxvj.q.j.c.de crimie. Et
ideo ↄʒ tales raptoꝛes exclamat Aug.in.li.ð ver

bies dñi dicẽs. Si in ignẽ mittit᷑ qͥ nõ dederit rẽ

GXLII

pꝛiã: vbi putas mittẽdꝰ eſt qͥ iuaſit alienã. Si

cũ diabolo ardere hʒ qͥ nudũ nõ veſtit:vbi pu⸗/
tas arſurꝰeſt qͥ veſtitũ expoliauit.Et idẽ dic Ra
banꝰſuꝑ Matcth.xxv.c.⁊ Fulgẽtiꝰtractãs illud
Matth.vij.Oiĩis arboꝛ q ñ fac fructũ bonũ ⁊c̃.
dicit. Si ſterił in ignẽ mitti rapacitas qͥd mere

tur. Et ſi iudiciũ ſine miſcia fiet eiq non fecerit
pias milcsiam:q̃le iudiciũ erit ei qͥ fecerit rapini.bec
et cõmittunt ſacrilegium.xiij.q.ij.c.qui
OO

ille. Et iõ reddite q̃ ſunt ceſaris ceſari.⁊ q ſũt dei

deo. Matth. xxij.

— „

Feria ſcda poſt terciã dñicã in qᷓdrageſima ĩ
die ſlcci Matchie in mane:de ſimonia:⁊ de vſu⸗

ra. Sermo vigeſimuſſexttus.

E

e ?2 dlucs: ſed lepꝛoſus. uij. Regũ. v.
Et in epla occurrẽtis ferie. Scoðᷣm

expoſitoꝛes ſacre ſcpture Leuit.xiij

lepꝛã intelligit ſpnaliter pem hereſis:vt etiam
inqͥt Aug.i omelia ſuꝑ Luc.xvij.c. Lñ aliqu ꝑ

lepꝛã in ſacra ſcptura ſignificat᷑ ome pem̃ mo:⸗
tale.vñ quilibet in moꝛtali exiſtẽs dicitur lepꝛo

ſus.vt inqͥt Nicolaus de lyra ĩ ſuis moꝛalitati⸗

bus ſuꝑ.iiij. Regũ.v.Qñ q; etiã ꝑ lepꝛã ſignifi⸗

cat᷑ ſimonia:ſᷣm Aug.in quodãa ſermõe ad here
mitas. Nõnunqᷓ; etia ꝑ lepꝛa ſignificat᷑ auari/⸗

cla. vñ ſeptũ elt.j.q.j.in.c.ſcito turpẽ.Oẽs cupi⸗

di:oẽſq; auari ſpũalẽ lepꝛã cũ diuitijs ſuis poſ
ſidẽt. Ideo bñ dicunt verba ꝓpoſita. Erat vir
potẽs ⁊ diues:ſj lepꝛoſus. Suꝑ quibo verbis
duo cõſiderabimꝰ. Pꝛimo ſimonie vicũ. Se⸗

cundo vero peccatum vſure,
Pars pꝛima de ſimonig.
Irca ſimoniaʒ qrunt᷑ qnq;. Pꝛimo
c eius diffinitio. Pꝛo qua ſcendũ ſᷣm
Alexã.de ales in.iij.ꝑte ſũme:in trac.
dDdDder. vij. pcepto decalogi.q.vlti.? Ric.
noſtruʒ in.iiij.di.xxv.⁊ LZbho.ibidẽ:⁊.ij.ij.q.c.⁊
canoniſtas.in.c.qui ſtudet.j.q.j.? Raymũduʒ
in ſũma:ꝙ ſimonia eſt ſtudioſavoluntas emẽ
di vel vendendi aliquid ſpũale vł ſpirituali an
nexuʒ. Et ſᷣm pꝛedictos doctoꝛes:ꝑ ſpiritualia
itelligunt᷑ ſacramẽta:vt baptiſmꝰ chꝛiſma eu⸗
chariſtia oꝛdo:pnia extrema vnctio ⁊ bñdictio
nuptiaꝝ pꝛo quibus dare pecuniam vl recipe
re vt pꝛeciũ eoꝛũ pꝛohibitũ ẽ:qꝛ ſimonia.Anne
xa vero ſpiritualib vł ſacramẽtalia ſũt dedica
tiones eccleſiarũ cõſecratiões virginũ:⁊ aliaꝝ
rerũ ad cultũ diuinũ ꝑtinentiũ:bñdictio abba

tũ.abſolutio ab excõmunicatiõe vl ab alijs cẽ/⸗

ſuris eccleſiaſticis.electio pꝛelatoꝝ eccleſiaſtico
rũ.cõfirmatio eoꝛũ:renũciatio viſitatio ipoꝝ p
latoꝝ:coꝛrectio criminũ vł deſiſtere a coꝛrectio
ne in iudicio eccleſie.cura animaꝝ:igreſſus reli
glõis vel monaſterij.ecclia ſeu bñficiũ ſimplex
vel curatũ:pᷣbenda:dignitas eccłiaſtica. Ut ar
chidiaconatꝰ:pᷣpoſitura:epᷣatꝰ officiũ:ſepłture
v 2

Bermo

vel locus eccłie ↄſecratus ad ſepulturo:vel vbi
iã ẽ fepultꝰaliqͥs:ius capelle vł patronatꝰius
ꝑcipiedi decimas:officia eccłiaſtica vbi eſt ali⸗
q̃d iuriſdictõis ſpũalis vt yconomꝰ vicedñns ⁊
puiuſmodi:ferre ſentẽtiã in iudicio eccłiaſtico
⁊ ſimilia ꝓ quibus paciſci eſt ſimonia.j.q.ij.c.
quaʒ pio.vbi dicit᷑. Ceſſet ois pactio:ceſſet ois
cõuentio.Et eſt ſciendũ:qꝙ nõ ſoluʒ qui ſpũalia
vendũt vel emũt ſimoniadi ſunt:ſʒ etiã illi qui
in his mediatoꝛes ſunt.j.q.ij.c.ſicut epᷣs.Notã
dũ etiã ꝙ ſi qͥs ſine pactiõe vel exactione expᷣſſa
cõferat aliqͥd ſpũale:pᷣncipałr hac intentiõe:vt
Apter illud recipiat tꝑale:puta audit cõfeſſiõeʒ:
vel dicit miſſam vł cõfert oꝛdinẽ ſiue beneficiũ
⁊ ſimilia pᷣnapaliter qꝛ ſperat/ ꝓpter hoc ſe habi
urũ pecuniã vł aliqͥd aliud. Et ſimiłr qui dat
tꝑale pᷣncipałr vt recipiat ſpũale:puta euchari⸗
ſtiam:oꝛdinẽ:bñficiũ:⁊ hmõi:ſimõiaʒ cõmittit
mẽtalẽ que eſt moꝛtale pctin:ſᷣm Ric et Tho.
in.iiij.? Raymũ.⁊ Inno.ac Hoſtien.in ſũma
vt etis refert᷑ in ſũma confeſ.li.j.ti.j.q.v. Sʒ ta⸗
lis ſimonia mẽtalis tollit᷑ ꝑ pniax.extra ð ſimo.
c.mãdato. Hoctñ capłm ſi bñ ↄſideret᷑: nõ loqͥ
tur de pecunia accepta ꝑ ſimoniã mẽtalẽ in ven
ditiõe ſpũalium:ſed ſolũ vult dicere:qꝙ eũ bñfi⸗
ciatis vel electis ꝑ ſimoniã mẽtalẽ:põt diſpẽſari

ſine h̊ ꝙ renũcient.Et hoc innuit glo.eiuſdeʒ.c.

di. Sola pnia purgat᷑ ſine renũdatiõe.õ aũt
diecit ille textus:licʒ ad bᷣ cõiter alleget᷑: ꝙ accipi
ens pecuniã ꝑ ſimoniã mentalẽ poſſit eã ſibi li⸗

cite retinere cũ hoc ſit turpiſſimũ lucrũ. Et ideo

ð equitate videt᷑ debere reſtitui:vt infra patebit
vbi deelarabit᷑ ꝙ etiã qñ talis pecunia nõ eſt re
ſtituẽda danti:nec eccłie:aut alteri ꝑticłari ꝑſo⸗
ne:videt᷑ debere erogani pauꝑibo.lec obſtat pᷣ⸗
allegatũ.c.in q̊ ðꝛ:ꝙ ſufficit ſatiſfacere deo ꝑ pe
nitentiã:qꝛ rñderi põt:ũqꝙ pnia indludit in ſe ſa⸗
tiſfactionẽ ⁊ reſtitutionẽ male acceptoꝝ: vt per
Theologos.i.iiij.di.xv.illð aũt ꝙ reſtituit᷑ pau
peribo ðꝛ reſtitui ðo Matthei.xxv.Qðcũ q; vni
ex mimis meis feciſt :mihi feciſtis: dicit ſalua/

toꝛ ⁊ iſta dixi ex cõſilio:put mihi videt᷑ de equi⸗/

tate:licʒ doctoꝛes cõiter alit᷑ ſentiãt:vbi aũt non
fit pactio vł exactio:nec pᷣncipalis intẽtio eſt ad
tꝑalia in collatiõe ſpũaliũ vel receptiõe:ſʒ grat
⁊ elemoſynalxr det᷑ aliqͥd:vł accipiat᷑ ad ſuſtẽta⸗
tionẽ nature:vł reueretis ſacramẽtoꝝ:vel ad ſer

uandã laudabilẽ ↄſuetudinẽ:licite ⁊ ſine ſimo⸗

nia dan ⁊ accipi põt:vñ.xij.q.ij.c.eccłiaſticis.di
cit Gꝛeg.Eccłiaſticis vtilitatibo deſeruiẽtẽ:eccle
ſiaſtica oꝑtet remuneratiõe gaudere.facit.j.q.j.

c.qͥcqͥd iuiſibil.⁊.j.q.ij.c.ſic eps.vbi idẽ Gꝛego.

ait.Eiꝰo blatio niłaʒ culpe maculãa igerit:q̃ nõ
ex ambiẽt petitione ꝓceſſit.⁊.j.q.j.in.c.iudices.

Aug.inqͥt.Accipiat neceſſitates ſuſtentationẽ a

plo:mercedẽ miſtratiõis a deo. B6
Ecũdo de ſimonia vidẽda eſt eiꝰ nomi⸗/
8 natio.Et rũdet᷑ ſᷣm Alexã.de ales in. lij.

XXI

pte ſũme ĩtrac.de. vij. pcepto decalogi.⁊ beatuzʒ

Tho.atq; Richar. i.iiij.di.xxv.⁊. Pe.⁊ Ulde.iĩ

cadẽ di.? Ray.in ſũma.ac Zho.ij.ij.q.c.⁊ etiaʒ

habet᷑ in ſũma ↄfeſſ.li.j.ti.j.q.iiij. ſimonia ðꝛ

a Simõemago:de qͥ h? Accj.viij.ꝙ cũ vidiſſet

dari ſpiritũſctm̃ ꝑ impoſitionẽ manꝰ apłoꝝ:ob⸗

tulit eis pecuniã diecẽs.Date mihi hanc ptãtem:

vt cuicũ q; ipoſuero manꝰ accipiat ſpiritũſem̃.
Petrꝰaũt dixit ad eũ:pecunia tua tecũ ſit i ꝑdi/

tiõeʒ: qꝛ exiſtimaſti donũ dei pecunia poſſideri
Sʒ 9 h dici poſſet:q Simõ ſolij voluit emer
ſpũalia.Gieʒi aũt diſapłs Heliſei vẽdidit Ha⸗

ams ſyro ſpũalia.iiij. Reg.v.̊ potiusdicẽda eſt
gieʒia q; ſimõia. Rndẽt pdicti doctoꝛes ꝙ gieʒi
ſolũ vẽdidit donũ dei.Simõ aũt ad hoc emere

volebat:vt poſtea alijſvẽderet.j.q.iij.c.ſaluatoꝛ
Et iõ potiꝰ dicit᷑ ſimonia:qꝛ q̊ ad intentioneʒ ſi

mon in emptiõe ⁊ vẽditiõe pecaautt. VH

Ercio q̃rit᷑ de ſimonia eiꝰ deteſtatio.ſ.q̃⸗

t re ſit pctm̃:⁊ poſſumꝰaſſigre tres ratio⸗
nes. Pꝛia ex ꝑte vẽdentis: qꝛ ille qͥ vẽdit

ſpũalia:nõ eſt iloꝝ dñs ſed diſpẽſatiõe.vnde.j.
LCoꝛinth.iij.dicit apłs. Sic nos exiſtimet hõ:vt
miſtros xpᷣi:⁊ diſpẽſatoꝛes miniſterioꝝ dei.Seg-
cũda rõ eſt ex ꝑte emẽtis. Ille em̃ qͥ emit rẽ mu

to mioꝛi pᷣcio q; valeat:iiuſte emit: ſᷣm Lho.ij.

ij. ꝗ. lxxviij. Sʒ ſpũalia ſunt tõte nobilitat ⁊ ꝑfe
ciõis:⁊ ꝑ ↄñs valoꝛis:ꝙ excedunt oia tꝑalia...

ſancimꝰ.C. de ſacroſan.ecclł. Et ideo nõ poſſunt
pᷣdo tꝑali emi: vñ de ſapia q eſt res ſpũalis: ðꝛ
Sapie.viij. Pꝛecioſioꝛ eſt cũctis opib:⁊ oĩa q̃

deſiderant᷑:buic nõ valẽt cõꝑari.Lercia rõ eſt e«
ꝑte vẽditiõis:qꝛ qui vtit᷑ aliq̊ actu ad aliud ſeu
alio mõ qᷓ; oꝛdinauit deus: iniq̃ facit et tanto
peius:quãato illud eſt in ſe dignius.Oꝛdinaui
autẽ deꝰſpũalia gratꝭ ↄferri debere hoibo:ꝑ mi
niſtros ſuoſ:vñ Matchᷣ.x.c.inqͥt ſaluatoꝛ. Gꝛa
tis accepiſtꝭ gratis date.ſ.ſacramẽta ⁊ alia ſpiri
tualia. Que vᷣba habent᷑.j.q.j.c.qcqͥ d. Ex quibꝰ
colligit᷑: ſimonia eſt pctm moꝛtale.Et põt ad
di Quarta rõ qꝛ niłs dʒ excõicari niſi ꝓ moꝛta⸗
li pcõ:vt inqͥt glo.in.c.ex ꝑte.de verb. ſg Et eſt

tex.de hoc.in.c.nemo.xj.q.iij. Pꝛopter ſimoniã

aũt dʒ qͥs excõicari.j.q.j.c.quicũq;.̊ eſt moꝛta/
le.De h̊ maledicto vido loquẽs Grego.in regi⸗

ſtro.eqͥ ꝑat illud infidelitati.cuiꝰ verba habent᷑

in.c.cũ oĩs.j.q.j.⁊ in.c.eos.eadẽ.q.⁊ cauſa dicit᷑.

ꝙ impia hereſis macedonij tolerabilioꝛ eſt qᷓ;

ſimonia. Et ideo cetera crimina in comparatioe
huiꝰpcti q̃ſi ꝓ nihilo reputant᷑.j.q.j.c.fi. J

arto qrit de ſimonia eiꝰ punitio.de q̃
q loquit᷑ Gꝛego.nazãʒenꝰ.j.q.j.c.q ſtudet

di. Judas oĩm redẽeptoꝛẽ vẽdidit. mox
laqueo ſuſpẽſus eandẽ redẽptiõis gr̃am nõ ob

tinuit.⁊ merito qꝛ nemo põt retinere qð vendi⸗

dit. Simõ etiã magꝰ cũ eandẽ gram ſpũſſancti
emere vellet: dãnatiõis ſue ſniam audiuit a pe⸗
tro.Diat etiã.Augu.j.q.j.c.ſicut.ꝙ ignis ſacri⸗

.

9 nie⸗ r.
ſogfnnmr
garſoncorn.
niſpiſeänol
Pnopupicoß
Ecdo
moni⸗
9 ſtef
mnuez uli
bꝛoſi⸗ e
fngo.
akinaglie
ſuntcena deh
cbifico ic
Glourſutloi
crcoſcan /
gullberanmi
füeenadelime
Gumq hodtee
Nstiprinape
altipofnd
n Muru
i Mulx/
gunapte dinad
Ingui eisd⸗
ſontſolpeſiabe
nesaytofirman
moniaceſutipo
man facit fua
hent unq iniin
Eugent?guen⸗
üdaeſtabtle.
goolidcranno m.
Nparcipoch
Gſolüſar cradl
büfico. ſieea
chlocult ,/.
lirſubpenaa
gluunt deſimot
giqzfin Zſten
limenral nee
ls gliquadia
Emapu
t nſimo⸗
reſtin
ertadeſimoc⸗
acmo. 2 Xxvij.
d: ſſinagſ
dakalicuiptia
cich tn
Oim̃lleq de⸗
monaſteni
ſoocqm de.
Miaytco pi
ſcſteunſtituat
iencſigsmn
iabecin

.gc ꝛeni;
Plmontn
nlqlſſer
welorob⸗
bancgtien:
Nſpirtüſcn,.
atechſtig/
unapſin
Uolur enee

oausdidſtt

iraubocanee

güclum

t.
5daltnoli⸗,
ſiremstu,
: gelleq idn
ilanie maej.
mſtimetho⸗xt
kenon da. Ge

näemit fimmt

n fm Doi.
tnodilitar toe
luntoig alul.
n poſiur
n ſoüiglis d:
opiby: ?oiaq
Laaa rockter
Wadaliudſeu
qiacta umo
ius Ordinaut
eboibomi
ſlaluar Hnn
iuz talis ſpin
cj Ergnin
ne Etpotad
niitommorta⸗
ogrerſcnoni
Zictnnn
rrgo nng
vabe hobel
a aul dic
mbliocti⸗
ncompurnd
gunnnn dl

9ℳ%04,
iricticdltmor
fumnoo
sgfumno
n g cli
n ſpüſn

c

ficij qui ꝑ.xxx. annos babylonice captiuitatis

ſub aq vixerat:extinceꝰ eſt Antiocho Jaſoni vẽ
dete ſacerdotiũ:qui ſignificauit ignẽ:ideſt gra⸗
tiã ſpũſſcti nõ lucere in ſimoniacᷓ ſacris.Et hec

pᷣma punitio põt dici ꝑditisis.
FEcuda pena ðꝛ ſuſpẽſiõis:notoꝛij em̃ ſi⸗
9 moniaci ſunt ſuſpẽſi ab oꝛdinib: ⁊ bñ
ficijs ſimoniace ſuſceptis.j.q.j.c.ſtatui⸗
mus:⁊.c.quiſqͥs. Et hãc ſuſpẽſionẽ videt᷑ Am⸗

bꝛoſiꝰ vocare excõicationẽ.in.c.reperiunt᷑.j.q.j.

ſ̃ᷣm glo.Et tales.ſ.oferẽtes oꝛdines vlł bñnficia ⁊
officia eccłiaſtica:⁊ illa recipientes ꝑ ſimoniã:ſi
ſunt clerici debẽt deponi ⁊ pꝛiuari omni officio
et bñficio:ſi cõuincant᷑ de hoc in iudicio eccleſie

Si aũt ſũt laici:vt mediatoꝛes ſimonie debent
excõicari.j.q.ij.c.ſi qͥs.Efficiunt᷑ eciã infames:⁊

quilibet crimi oſus admittit᷑ ad accuſationẽ eo
rũ.extra de ſimonia.c.tãta.⁊.c.ſi dñs.Sed ſciẽ⸗

dum ꝙ hodie oẽs ſimoniad tãvendẽtes qᷓ; emẽ
tes:tã pꝛincipales qᷓ; fautoꝛes:tõ notoꝛij qᷓ; oc/

culti ipſo facto ſunt excõicati vt ptʒ ꝑ extrauagã

tem Martini qnti in ↄſilio ↄſtantienſi facta: q
incipit.Mulce.Et ꝑ aliã extrauagantẽ eiuſdeʒ:

q̃ incipit.Dãnabile ſcelus.⁊ fuit facta Matue.

In quibꝰ etiã ðꝛ ꝙ oꝛdinati ſimõiace ipᷣo facto

ſunt ſuſpẽſi ab executõe ſuoꝝ ordinũ.Et electio
nes aut ↄfirmatiões:⁊ queuis ꝓuiſiões facte ſi

moniace ſũt ipᷣo iure nulle:nec ꝓmoti aut cõfir⸗
mati faciũt fructus ſuos:ſed ad reſtitutionẽ te⸗
nent᷑ tanq; iniuſte ablatoꝝ. Et idẽ cõfirmauit.
Eugeniꝰquartꝰin alia extrauagãti:que incipit.
Cũ deteſtabile. Itẽ oẽs ſimoniaci ⁊ mediatoꝛeſ
quolibet anno in cena dñi excõicant᷑ ex oꝛe pape
vt patet ĩ ꝓceſſu curie.Dicũt tñ cõiter doctoꝛes:
ꝙ ſolũ ſũt excõicati ipſo facto ſimoniaci ĩ oꝛdie

vel bñficio.Nec obſtat.c.reperiunt᷑.⁊.c.qcunq;.

2.c.placuit.j.q.j.⁊ ſiłit.c.ex multis.j.q.iij.Quia
licet ſub pena anathematis ꝓhibeãt:tñ ſolũ lo⸗
quunt᷑ de ſimonia in oꝛdie vł bñficio. Aduertẽ
dũ q̊ʒ ſᷣm Aſten.li.vj.ci.lv.ꝙ qñ ſimonia eſt ſo⸗
lũ mental:ſine oĩ pactiõe nõ ligat᷑ talis ſimõia⸗
cus aliqua pᷣdictaꝝ penaꝝ. 2
Ertia punitio ðꝛ reſtitutiõis. Pecunia
t em ſimoniace recepta:ſᷣm Ray.in ſũma
dz reſtitui ecclie:in cuiꝰ ↄtumeliã data ẽ
extra de ſimo.c.de hoc aũt.ar.xvij.q.iiij.c.ſi qͥs ĩ
atrio.⁊.xxvij.q.j.c.ſi quis rapuerit.Et hocidem
ðꝛ in ſũma ↄfelſ.li.j.ti.j.q.xxiij. Et h̊ cuʒ pecunia
dat᷑ alicui ꝑticulari ꝑſone:puta pᷣlato ſolivł alij
cuicũq;.Ita ꝙ eccłie collegiũ non eſt in culpa.
Si tñ ille qͥ dedit pecuniã:trãſeat poſtea ad ali
ud monaſteriũ cũ nõ poſſit ſtare in pᷣmo mona

ſterio.c.qm̃.de ſimo.debet illi monaſterio dari

pecũia:vt eo viuẽte habeat vſũ illiꝰ pecunie.Et
poſtea reſtituat᷑ pꝛioꝛi eccłie.ar.xvj.q.vj.c.de la⸗
pſis.⁊.c.ſi qͥs rapuerit.xxvij.q.j. ſi opponat
ꝙ fiẽda ſit reſtitutio illi qui dedit.c.veniẽs.excra
de ſimo. Rñdet Rav. ꝙ qᷣdã dicũt illud diſpen

ſatiõe factũ fuiſſe.Alij diſtinguũt multipłr:ſed
nos poſſumꝰdiſtinguere ſic: ꝙ aut ille qꝗͥ dedit
vult remanere in ſec o:⁊ tũc ei nõ eſt fienda reſti
tio niſi in duob caſib:ᷣm Hoſti.in ſum. Pꝛi⸗
mo ſi donãs errauit i iure:qꝛ ſubuenit᷑ uli:⁊ re⸗
ſtitutio fiet ei ꝑ dictũ.c. veniẽs. Scõs caſus eſt
ſi adeo eſt pauꝑ ꝙ nõ habet vñ viuat. Et idem
dicit᷑ in ſũma ꝓfeſſoꝝ.vbi.S.extra aũt hos caſuſ
debet dari ecckie in cuiꝰiniuriam erogata eſt: vt
patuit.S.Et h̊ qn ipᷣa eccłia non eſt in culpa:pu
ta qꝛ ſolus pᷣlatus vel alij ꝑticulares ſolũ ſunt
in culpa:⁊ nõ totũ collegiũ.Et ita ĩtelligit᷑ glo.
in.c.de hᷣ aũt.extra de ſimo.ſi aũt ipᷣm monaſte/
riũ vł eccłia fuit in culpa:vt ſi quis dedit mona
ſterio vł collegio pecuniã vt recipiat᷑:nõ dʒ red/
di ei ᷣm Bernhar.in.d.c.de h̊ aũt qꝛ nõ eſt con

uenliẽs ꝙ eccłia ſiue monaſteriũ cuʒ tali fraude

ſit in lucro.ff. de neg.geſt.l.ſiue hereditaria.Ne⸗
mo em̃ põt licite retinere qð doloſe lucrat᷑.ff.de
reg.iur.l.nõ fraudant᷑.S.nemo.⁊.ff.de dolo.per
totũ.iõ cũ eccłia nõ poſſit in h̊ caſu retinere: nec
debeat reſtitui ei qui turpiter dedit.in hoc caſu
dz erogari pauperibo.ar.in.c.cũ tu.de vſur. Si
aũt ille qͥ dedit vult intrare religionẽ vel iam eſt
ꝑſona religioſa ⁊ traſeat de illo monaſterio ad
aliud:nõ dʒ reſtitui ei.ne ex ea cõmittat aliam ſi
moniã. Semel em malus ſemꝑ pᷣſumit᷑ malus
in eodẽ genere delicti.l.ſi cui.S.hiſdem.ff. de ac⸗

cuſa. Sʒ dʒz aliq̊ bono mõ dari monaſterio ad

qð vadit:ſine reuelatiõe peccati illius. Et cũ re⸗

ſeruatiõe dñij pᷣmo monaſterio vlł ecclłie in cuiꝰ

ↄtumeliã facta eſt ſimonia qñ ipᷣa ecclia nõ eſt ĩ
dolo:vt. S. patuit:ita ꝙ poſt moꝛtẽ illiꝰ reuertat
ad ipᷣam eccleſiã pꝛimã ſiue monaſteriũ.Si au

tem ecckłia ipᷣa fuerit in culpa dʒ dari in totũ mo

naſterio qð intrat:ne ſit ei oneroſuſ.ar.xvj.q.vj

c.de lapſis.⁊.xxvij.q.j.c.ſi quis rapuerit.Nõ ob

ſtat.c.veniẽs.qꝛ qð dat᷑ eccłie ꝓ eo:ſiue monaſte
rio videt᷑ datũ ei ⁊ ꝑ ißm monaſterio.QOð enim
mei ↄtẽplatiõe acquirit᷑ ꝑinde eſt acſi ex re mea
acquirat᷑.ff.de acqͥ.here.l.additio.⁊.ff.de vulga.
⁊ pupi.l.ſʒ ſi płes.S.in arrogato.Ex quibo om⸗
nibo colligit᷑ ꝙ pecunia ꝑ ſimoniã accepta obli⸗
ata eſt ad reſtitutionẽ.Et hec eſt tercia punitõ
imoniacoꝝ:punit᷑ quoq; hoc maledictũ viciuz
l.diuina:vñ.iiij. Reg.v.Gieʒi ꝓpt᷑ ſimoniã factꝰ
eſt lepꝛoſus cũ oĩ poſteritate ſua. 0
VUVinto vidẽda eſt ð ſimonia eiꝰmoditi⸗
q catio.ſ.q̊t modis fiat.Etrñdet᷑ äᷣm Gꝛe⸗
go. .. q.j. in.c.ſũt nõnulli: ꝙ cõmittit᷑ qñ
aliqdᷣ munꝰdat᷑ vel accipit᷑ ꝓ emptiõe vł vendi/
tiõe ſpũaliũ.vnde ibidẽ dicit Gꝛego.qꝙ aliud eſt
munꝰab obſequio:aliuda manu: ⁊ aliud a lin
gua:munꝰab obſequio eſt ſeruitꝰ indebite im
penſa.munꝰa mãau eſt pecunia: munꝰ a lingua
eſt fauoꝛ mũdanꝰ.Et ꝑ pecuniã intelligit᷑ omis
res tꝑal: vt dicit glo.ibi.Et ꝑ qdðᷣlibet hoꝝ mu⸗

nerũ in ſpiritualibo datoꝝ vel gcceproy pacto
„ ʒ3

vel ex actiõe vel intentione pncipali cõmitti ſi /

mõia.Et ↄfirmat᷑ h.j.q.iij.in.c.ſaluatoꝛ.vbiUꝛ
banꝰpapa inqͥt. Quiſqs res eccłiaſticas.i.ſpiri
tualia q dona dei ſunt:nõ ad h̊ ad qð inſtituta
ſunt:ſʒ ad ꝓpꝛia lucra munere lingue:vł indebi
ti obſequij vel pecunie largit᷑:vel adipiſci᷑ ſimo
niacus eſt:hec ibi.Quõ aũt munꝰ a lingua vła
manu iuducat ſimoniã videte ꝑ Lho.in.iiij.di.
xxv.⁊.ij.ij.q.c.? Ray.in ſũma.Sʒ heu qͥd dice⸗
mꝰ de hodiernis tꝑibo. Audite qͥd Mattheus
poeta in ſua poetria ꝑte.j.c.ix.inquit.
Auꝝ roma ſitit:dãtes amat:abſq; datiuo
Accuſatiuo roma fauere neatt.
Et Henricus ſamarienſis.li.j.ꝑte.ij.dicit.
Ipſa caput mũdi venalis curia pape
Pꝛoſtrat:⁊ infirmat cetera mẽbꝛa caput
Sacrũ:certe nephas:noſtro pꝛudẽtius euo.
VUendit᷑ in turpi conditione foꝛo.
Chꝛiſma ſacꝝ:ſacer oꝛdo:altaria ſacraq; ſctã
Dona:quid hec vltra vendit᷑ ipſe deus.
Metrice quoq; dici᷑ a quodã poeta.
Pꝛeſulis albini ſeu martyris oſſa ruffini.
Rome ſi quis habet vertere cuncta valet.
Sʒz foꝛtaſſe iſta erãt vᷣa tꝑibo ilł: nc aũt pᷣlati qͥ

hoglie ſt᷑ foꝛte ab his defectibo ſunt imunes: qð

vtinã ſit veꝝ. Jðo dic̃ Eſaias ꝓphᷣa.xxxiij.c. Be

—

nit Inno. in. c.

deſcptiõe ↄcoꝛdat. c.j.⁊.c.vltimi goͤnis
Bof.aũt in ſũma huic deſcptiõi ſuꝑaddit dicẽs

atus qͥ excutit manꝰſuas ab oi munere.
Pars ſcða hꝰſᷣmõis ð vicio vſure.
Eeiũdo ⁊ vltio ð vſura duo vidẽda ſt᷑
8 ppmo ei? diffinitio. ſcðo eiꝰ deteſtatio.
Pꝛio ſciẽdũ ꝙ vſura diffinit᷑ a Rap.ĩ
fſum. ꝗ dic. vſura ẽ lucrũ ex mutuo pa
cto debitũ vł exactũ.Et hãc eãdẽ diffinitionẽ po
.extra de vſurj.? Monal. in.ſũ/⸗
ma. Bitũs aũt Ambꝛo.xiiij.q.iij.c.pleriq;.ſic eã
diffinit. Uſura ẽ qðcũq; accedit ſoꝛti. Et cũ hac
.2.C. vltimũ eiuſdẽ qõnis.

vſura eſt qᷣcqͥd ſoꝛti accidit:intẽtiõe pᷣcedẽte vel
pacto. Hoſti.vᷣo.in ſũma ti.de vſur:latiꝰ diffi⸗

nit vſurã di. Uſura eſt qᷣcqͥd ſolutioni pecunie
mutuate accedit ipᷣꝰrei vſus gra:pactiõe intpo
ſita: vł hac intẽtiõe habita in ↄctu vł exactioe ex

poſt facto. Pꝛo cuiꝰ diffinitiòis declaratiõe ſciẽ

dũ pmo ꝙ qᷣcqͥd accipit᷑ vltra ſoꝛtẽ.id eſt vltra
poꝛtionẽ mutuatã:ſiue ſit pecũia:ſiue fructꝰ:vt
bladũ:ſiue vinũ aut ſeruitiũ ſiue qðᷣcũq; aliud
dqð aliq̃ pᷣ cio exciari põt:vſura eſt.vt ꝑ LZho.ij.ij
q.lxxviij.⁊ hů in ſum.ↄfeſ.li.ij.ti.vij.q.ij.⁊.v.vbi

dicit᷑ ꝙ etiã ſi ꝓpter mutuũ recipiat᷑ munꝰa lin/

gua vel ab obſeqᷣo:canq; ex obligatiõe mutuiet
hoc pacto vl intetiõe pᷣncipali vſura eſt. Jðo in
quit Ambꝛo.xiiij.q.iij.c.pleriq;. Pleriq; refugi

entes pᷣcepta iuris ſiue leg:cũ dederint pecuni⸗

am negocdiatoꝛib nõ in pecunia vſuras exigũt:
ſed de mercibo eoꝝ tanq; vſuraꝝ emolimenta
accipiũt. Jõ audiat qͥd lex dicat. Neq; inqͥt vſu⸗
ras eſcaꝝ accipies:neq; oiĩm reꝑ. Bene ̊ dict ĩ

diffinitiõẽ:ꝙ vſura eſt qͥcqͥd ſolutiõi mutui ac⸗
cedit.Et hoc eſt quoſdã aſſerẽtes ſufficere ĩ cõ⸗
tractu ꝙ ꝑs nõ daãnificet᷑ q mutuũ accepit:quã
uis altera cõmodũ ſentiat. Cõtra quos inquit
Geral.ſuꝑ.v.Ethi.Si qͥſ dicat ꝙ ſi mercatoꝛ ac
cipiat pecuniã ad vſurã ⁊ inde multũ lucret᷑:tał
ↄtractus videt᷑ vtriq; parti cõmodus ⁊ volun⸗
tarius. Reſpõdendũ eſt nõ eſſe verũ.Nã recipi⸗
ens mallet reddere ſine vſura qᷓ; cũ vſura.nec ẽ
cõmodus qꝛ ſᷣm foꝛmã pacii eſt dãĩnoſus:cum
plus debeat reddere qᷓ; accepitꝛ euẽtus lucri ſe⸗
quẽtis nõ iuſtificat hãc iniquitatẽ.Ex pᷣdictis

etiam colligit᷑ ꝙ ille qui mutuat frumentũ an⸗

tiquũ pꝛincipali intentiõe vt nouuʒ accipiat et
magis bonũ vſurã cõmittit:pᷣm GBof.i ſumma
ſua in ti.de vſuris ad finẽ:⁊ idẽ tenet Raymũ.⁊
Hoſti.qñ aliqͥs ꝓpter h̊ facit mutuũ frumenti:
vt ex melioꝛatiõe lucret᷑.c.ↄſuluit.⁊.c.in ciuitate
extra de vſur.ſi aũt mutuat non pᷣncipałr vt lu
cret᷑ ſed vt nõ ſibi pereat:⁊ accipiẽti gratiã faciat
nõ cõmittit vſurã ſᷣm Hoſtiẽ.⁊ Ray.in ſum.in

ti. de vſuris. ⁊ lita intelligendũ eſt dictũ Joban.
de ligna. in.c.in ciuitate.extra de vſu.ſi tñ qͥs ta/

liter mutuãs pᷣſumeret veriſiłiter.q nouũ debe
ret plus valere:mutuãs hac intentõe eſſetvſura
rius.c.nauigãti.extra de vſu.vt inqͥt Guilhel.⁊
habet᷑ in ſum.ↄfeſſ.eodẽ tit.q.xlij. Petrꝰ quoqʒ
de ancha.in.c.vſuraꝝ.de vſuris.li.vj.dicit:ꝙ ſi
nõ eſt veriſile ꝙ frumentũ nouũ debeat plꝰ va⸗
lere tꝑe ſolutiõis nullũ eſt viciũ.excra de vſuris

c.nauigãti.ſi aũt eſtveriſile ꝙ erit pᷣcioſius tem⸗

poꝛe ſolutiõis ⁊ tũc aut creditoꝛ aufert liberta⸗

tem debitoꝛi liberãdo ſe interi ſoluẽdo frumen/

tum vetꝰin eadẽ bonitate intriſeca:qð fieri debʒ
ff. ſi cer. pe.l. cũ qͥd eſt vſura. aut nõ aufert talẽ li
bertatẽ ⁊ nõ eſt vſura.⁊ hãc diſtinctionẽ diẽ Jo

han.cal.eſſe multũ equitati ↄſonã:quã etiaʒ te⸗

net Guił.vbi.S.Ex pᷣdicis etiam ſequit᷑ ꝙ ſi qᷣs

mutuat cõitati hoc pacco ꝙ durante debito nõ
tenet᷑ ſoluere collectas:videt᷑ vſurariꝰ:ſi collecte

ſibi vt ceteris ciuibo erant impoſite:⁊ h̊ videt᷑ te

nere Johã. an.in.c.ↄſuluit.extra ð vſurj.Et Pe
trus de ancha.ſuꝑ.c.j.extra eodẽ ti. Si aũt mu⸗
tuat:vt nõ ſoluat qð als ſoluere nõ tenet᷑ nõ eſt

vſurarius:vt videt᷑ ſentire Inno.in.c.j.de vſurꝭ

di. ꝙ idem tener Guil. ⁊ Speculatoꝛ. Ex pᷣdicij
etiã colligi põt ꝙ ſi qs mutuat pecuniã Ticio:
vt molat ad molẽdinũ ſuũ:pncipali incẽtiõe vł

pacto:vł vt coq̃t ad furnũ ſuũ:vel doctoꝛ mutu

et ſcolari:vt intret ad ſcolã ſuã:videt᷑ vſura.ſᷣm
Johã. cal.in.c.nauigãti.de vſuris qñ ex bᷣ reci⸗
pit cõmodũ vl vtilitatẽ q̃ poſſit pecuniã extima

ri:⁊ tenet᷑ ad reſtitutionẽ nõ de mercede quã ac⸗

cepit ꝓ laboꝛe ſuo quaʒ etiã acciꝑet alter: ſed de
vtlilitate quã hʒ als puta qꝛ ex hoc molendinuʒ

vel furnũ:vel ſcole ſue habẽt maioꝛẽ ↄcurſum ꝑ

ſonaꝝ:⁊ effici᷑ doccoꝛ maioꝛis fame. Iſta enim
bñ poſſunt pecunia excimari:videlicet cãtũ qᷓn/

fo

XCporotgt⸗ 3
affunm l nn
ſntnünonn
debitcne⸗
hötenenkarcho⸗
ſenus cuſtune
iagſeolo b
tis detallager
laor debontae
tolnpdlaocau
ſequit mutuust
eno dat nilititn
Köelibtat cdla
ctfüda vnfamn
inni. Raſpode
ſenp ſuccdütqin
mndelons
cdeboc Cci bo
Cti deregn urt
Fdoet.
9 it ſolin⸗
.Otenän
ſame intragaru⸗
Myutu aüt cſt⸗
Ctur;noiceiun
buts qalſifüt an
liffſanpe ta
Alcd trapeerlm/
faplatinſeinali
manigan amader
nüdinasdecuni
norard widi
nosltacyſtintrn
nur debleoꝛ ſtlib
tñ rſur⸗ griuse
nent glen iͤ
utpamneceſſe
Oracundacdk
noſi “
tdeſane ſiiſ

finconnipair

Aceſcenaefruc
li möſiqsen
beoxbiabundi
bohluaucſtdel
ſnin po zan
langeſt merces
mall precot
Nniſtinlocari,
Günguirg⸗
Mgemutfaͤt

murnlee

ſeni

cepiteni
los inqi
erearoꝛac
untnk
88 polun
in,
purnnei
noſusann
dus uaſe
Cßins
manüen,
Bapire
kiſomea
ami
Wfummt:
anantue
napalryrlu
ganiſaaat
grinſumn
i ohan,
itnqsna,
nonädde
echorſurn
Sodda
Perd ggoc
ldierngſi
dchen
umndeſns
oſusem⸗
ufen lbany
edo funen/
ugofindy
anin tlilt
monidĩ
igniiyt,
utig⸗
r Nhivno
Silere
tb noctte
un de
Ziaüttmo⸗
cncknock
eſdeſſen
nii Voo:
Airitiekk
doaormuu
ufm
lirbnaß
Micmms
qua⸗ 60
ller. ſedde
olendinu;
curſume
Jan
cctuciqy

Foliũ

tum reputat vel reputarè debet illud cõmoduʒ
vlł honoꝛẽ ꝓpter ho cꝙ Ticiꝰ iuit ad molẽdinuʒ
vel furnũ vel intrauit ſcolas ſuas qð nõ feciſſet
ſi pecuniã nõ mutuaſſet.Guilł.tñ ⁊ Monal.di
cũt ꝙ ſi debitoꝛes ꝓpter hoc nõ ſũt damnificati
nõ tenent᷑ creditoꝛes ad reſtituẽdũ eis aliqͥd ni⸗

ſi q̃tenus exiſtimari dʒ libertas molẽdi: vel eũ⸗

di ad ſcolas vbi volebãt:etiã pẽſatis circũſtan⸗

tijs de facultate ⁊ q̃litate molẽdi vel eũdi ad ſco

las:⁊ de bonitate eoꝝ.Sivo q̃rat cui fit reſtitu
tio in pᷣdicto caſu videlʒ de hac vtilitate quã cõ
ſequit᷑ mutuãs:ex q̃ nõ dãnificat debitoꝛẽ:cum
ei nõ dat niſi tãtũ qᷓntũ daret alteri nec ex ſubla/⸗

tiõe libtat eũdi ad alios aliqͥd patit᷑. Et iõ ei nõ

eſt fiẽda ſatiſfactio qͥ in nlło ledit᷑.cfi.extra de in
iurijs. Reſpõdeo ꝙ debet erogari pauꝑibo:qui
ſemꝑ ſuccedũt qñ nõ ↄſtat cui ſit reſtituendũ.ex

tra de vſuris.c.cũ tu.Et notat᷑ extra de ſimonia

c. de hoc. Et cũ hoc ↄcoꝛ. Johã.an.in regła.pec/
catũ.de regu.iur.li.vj. . O
Ecũdo ex diffinitiõe ptʒ ꝙ vſura cõmit⸗
s tit᷑ ſolũ in ↄctu mutui veri vel interpᷣta⸗
ti. Vt etiã inqͥt Alexan. de ales in.iij.pꝑte
ſũme.in tractatu de.vij.pᷣcepto decalogi. q.vij
Mutuũ aũt eſt ↄtractꝰ in q̊ quis aliqͥd dat re.
cepturꝰ nõ idẽ in nũero:ſed tãtũdẽ in genere ſuo
Et ðꝛ mutuũ exco ꝙ de meo tuũ fiat:qꝛ mutu⸗
ans trãſfert dñium in eũ cui mutuat.Et fit ĩ re⸗
bus q̃ ↄſiſtũt in nũero:põdere vel mẽſura.vt in
l. ij.ff. ſi cer. pe.Et cõmittit᷑ vſura in iſto ↄᷣctu qñ
aliqͥd recipitvltra ſoꝛtẽ:nõ obſtãte ꝙ mutuans

recipiat in ſe in aliq̊ caſu ſoꝛtis periculũ.vt in.c.

nauigãti. extra de vſu. vt ſi q mutuat eunti ad
nũdinas pecuniã⁊ ſuſcipit i ſe ꝑiculũ maris:eſt

cem̃ vſurariꝰ vt ibi diẽ textꝰ. Itẽ ſᷣm Alexã. lom⸗

bar.in.iiij.di.xv. Si qͥs mutuat cẽtũ ad decẽ an
nos:ita ꝙ ſi infra decẽniũ alter ↄtrahentiũ mo
riat᷑ debitoꝛ ſit liber:ſit aũt nlłs moꝛiat᷑ det du/⸗
centũ vſurarius eſt. Rõ aũt q̃re ſolũ in mutuo
vero vel interpᷣtato ſit vſura eſt ſ̃m Alexand.de
ales.⁊ Alexan.lõbardũ.vbi.S.qꝛ cũ vſura ſit vi
ciũ ⁊ pctm̃ neceſſe eſt ꝙ ſit in aliqͥ ↄtractu:reſpe
ctu ſoꝛtis date. Hoc aũt cadere non põt pꝛimo

in ↄtractu vere emptiõis ⁊ vẽditionis:qꝛ in rali

ↄtractu nõ accipit᷑ aliqͥd qð accidat ſoꝛti: quini
mo ſi aliquid accipit᷑ dere empta cũ vendit᷑ illð
eſt de ſoꝛte.Nã ſi quis emat agruʒ ꝓ centũ:⁊ in

fine anni ꝑcipiat fruccus qui valeat decẽ: talis

excreſcẽtia ẽ fructꝰſoꝛtis ⁊ ñ accidit ſoꝛti.Eodeʒ
etiã mõ ſi qͥs emat merces ꝓ minoꝛi pᷣcio ĩ vno
loco vbi abundãt ⁊ aliqͥd lucret᷑ vendẽs in alio
loco lucrũ eſt de ſoꝛte:⁊ ideo licitũ. Itẽ nõ cadit
vſura in vo ↄctu locatiõis qꝛ illud qð dat ꝓ re

locata:eſt merces ipᷣius rei ⁊ nõ vſura in cõmo

dato.qꝛ ſi ꝓ re cõmodata dat᷑ cmodatũ tüc ve
re trãſit in locatũ. Uñ q̃dam glo.xiiij.q.iij.in.c.

qʒð aũt.inquit ꝙ duo ſũt ↄtractus qui de natu/

ra ſua gratuiti ſũt/ſ.mutuũ ⁊ cõmodatũ.Mu⸗

ſtiõe di. xv.

CxLII

tuũ aũt ſi nõ eſt gratuitũ nõ eſt mutuũ ſed vſu/
ra:cõmodatũ aũt ſi nõ eſt gratuitũ nõ eſt vſura
ſed tunc deſinit eſſe cõmodatum et tranſit in lo
catum. P

Vod ſi q̃rat᷑ quare plus in Aractnlols
tiõis liceat acciꝑe vltra ſoꝛtẽ qᷓ; in mu/
tuo. Reſpõdeo ꝙ hoc eſt duplici rů=ne.
Pꝛimo in re locata ſiue ↄductadiſtinguit᷑ eius
vſus ⁊ fructꝰrei ab alienatiõe:ſiue ↄſumptione
ſicut ptʒ in vectura:ſeu equitatiõe aut inhabita
tiõe domꝰↄducte:⁊ vtilitas talis vſus nõ ꝓue⸗
nit ex ſolo actu ⁊ induſtria ipᷣius vtentis:ſʒ etiã
⁊ pꝛincipaliꝰ ex vircuali efficacia rei vtilis.vnð
ſi in rebb mutuat vera rõ locatiõis det᷑ licite vl⸗
tra ſoꝛtẽ recipi põt.Nã ſi pecuniã in ſacco ſigilla
tam alicui quis locauerit ad oſtentation ẽ:vt a
viſitantibo credat᷑ diues ⁊ amplius honoꝛet᷑ et
timeat᷑ aut ad dandũ pignoꝛi:aut vt ſola pᷣſen⸗

tatione aliqð periculũ ſiue detrimentũ euadat:

talis poſſet acciꝑe aliquid ꝓ hoc:qꝛ nõ fuit ve⸗
ra mutuatio:nec vſus eiꝰ ↄſumptio ſeu rei alie/
natio:ſed potius fuit quedaʒ locatio. Talẽ em̃
vſum pecunie licite qͥs vẽdere poſſet:ſicut hõ li
cite vẽdit vſum vaſoꝝ argẽteoꝝ quoꝰ retinet ſi
bi dñium.⁊ hec habent᷑ ꝑ Tho.ij.ij.qlxxvij.ar.
j.in reſponſiõe ſexti argumẽti.⁊ ꝑ Hoſti. ſum.
in ti.de vſurꝭ.⁊ pᷣdicta ꝓbãt᷑ ꝑ ea que haben᷑ff.
cõmodati.l.iij.S.penul.⁊ fi.⁊.l.ſeqnti.⁊ idẽ no⸗
tat glo.in.c.ↄqueſtus.extra de fur.⁊ in.c.ſi fene⸗
raueris.xiiij.q.iij.? hecnotant᷑ in ſum.ↄfeſ.li.ij.
ti. vij.q.iiij.in re aũt mutuata nõ diſtiguit᷑ vſus
rei ab ipſa re qꝛ vſus rei eſt ipſius ↄſumptio: vt
pcʒ in blado vino ⁊ hmõi.vel deſtructio ſiue ali
enatio vt in pecunia.Scða rõ quare ↄcedat᷑ in
locato acciꝑe aliquid:⁊ nõ in mutuo eſt ᷣmpᷣ ⸗
dictos doctoꝛes.⁊ Johõ.an.in.c.fi.extra de vſu
ris qꝛ in locato manet ꝓpꝛietas rei locate apud
locantẽ.ff. locati.l.nõ põt.quapꝛopt᷑ lucrũ iuſtũ
eſt:cũ nemo co gat᷑ de ꝓpꝛio facere beneficiũ.x.q.
ij.c.pᷣcarie in fi.in mutuo aũt mutuãs non tenet
dominiũ rei mutuate:ſed trãſfert᷑ in eũ cui mu⸗
tuatur. ⁊ ideo nõ eſt iuſtũ ꝙ res fructificet ei cu
ius nõ eſt. ⁊ hec eſt etiã ſententia Scoti in que⸗

Ercio colligit᷑ ex iſta diffinitiõe dũ dicit
t ipfſius rei vſus gra.ꝙ ſi nõ accipiat᷑ ali⸗
quid vltra ſoꝛtẽ gra ↄſumptionis vſus
ipſius rei:ſʒ loco pene appoſite abſq; fraudenõ
eſſet vſura. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe querit᷑ nunqͥd
poſſit licite accipi abſq; vicio vſure pena appoſi
ta in ↄtractu mutui:⁊ reſpõdet᷑ ſm Ray.iſum.
⁊ Richar.in.iiij.di.xv.ꝙ exigens talẽ pena non
tenet᷑ ad reſtitutionẽ:ſi nõ fuit appoſita in frau⸗
dem vſuraꝝ ſed intentiõe artãdi accipienteʒ ad
obſeruantiã fidelitatis ꝓmiſſe:extra de arbitrj.
c.dilecti.⁊.xij.q.ij.c.fraternitas.ar.xxiij.d.c.qua
qᷓ;ᷓ. ⁊. ff. de reg.iur.l.qui auccoꝛe.⁊.l. ff. ſi qᷣs ins
di.nõ ob. ſcriptũ eſt em.in/l.qð a quo D
. A4.

Bermo

qð a quoq; vel a quoq;.ff.de reg.iur.qð a q̃ͥdã
pene noie exactuʒ eſt eidẽ reſtituere nemo cogit
Oð veꝝ intelligit Monal.in ſum.ſi ſempꝑ ſit in
tentio recta.ſ.vt creditoꝛ nõ ea intentõe mutuet
quia credat vel ſperet ꝙ talis recipiẽs mutuuʒ
incidet in penã:qꝛ tũc eſſet vſurariꝰ.ar.in dicto
c.q;q. xxv.di.⁊ in dicto.c.dilecti.de arbitrj. Si
dauüt ſine fraude appoſita ſit pena põt exigi licite:
qꝛ publice vtilitatᷓ intereſt pacta ſeruari.Et idẽ
tenet Inno.in.c.ij.ſuã.extra de penis.Et h̊ mul
to magis obtinet in pena legali impoſita a ca⸗
none q põt exigi vltra ſoꝛtem.xij.q.ij.c.in legib.

—

pecunia.Silit᷑ ſi iudex ſtatueret:ꝙ debitoꝛe nõ
ſoluẽte infra terminũ mutuũ aliqͥd ſolueret ꝓ⸗
pter ↄtumaciã poſſet licite accipi:vñ licitũ eſt pe
tere ⁊ retinere penam a lege ſeu a ſtatuto impoſi
tam vel etia iudice ꝓmulgatã:qꝛ iuſte poſſidet
qqui aucoꝛe pᷣtoꝛe poſſidet.l.iuſte poſſidet.ff.de
acqᷣ.poſ.Notãduʒ tñ ꝙ ſi dicta pena apponeret
Aa iudice de ↄſenſu ꝑtiũ deberẽt attẽdi ↄiecture:
que infra dicent᷑ acſi pena eſſet ↄuentionał ⁊ nõ
iudicialis:qꝛ i H̊ magis ſequit᷑ iudex voluntatẽ
partiũ qᷓ; ſuã.ff.de re iudi.l.ſi ↄuenerit.Et idem
eſſet ſi fieret in iudicio colluſio.puta qꝛ ꝑtes fin
gerxẽt ſe litigare:⁊ tandẽ debitoꝛ ꝑmittit ↄ ſe ſen⸗
tentiã ferri: vt ſic creditoꝛ videat eũ habere obli⸗
gatũ ex hac ſnia ad tollendã ſuſpicionẽ vſuraꝝ

Et in eicg ⸗ qui ꝓpꝛiã. C.de non numerata
ſit

ſicut fit interdũ.pł“ em̃ dʒ valere qð agit᷑ qᷓ; qʒ

ſimulate ↄcipit᷑.C.plus valere qð agit᷑ ꝑ totuʒ.
Sz querit᷑ in dubio quid pᷣſumendũ qñ talis
pena poſita eſt in ↄtractu mutui.Et rñdet DHo
nal.in ſum.ꝙ ſi ille qui talẽ penã appoſuit ↄſue
uit eſſe vſurariꝰ:pᷣſumit᷑ apoſuiſſe talẽ penam
in fraudẽ vſurax.ff.de actio.empt.l.putas..j.
⁊.l.iulianus.ff.de pigno.act.l.vel vniuerſoꝛum
Itẽ pᷣſumeret᷑ vſura ſi ꝑ ſingłlos mẽſes ⁊ annoſ
cõmittat᷑ pena.autẽtica ad hec.C.de vſurꝭ.tñ in
iudicio aie ſtabit᷑ eius ↄfeſſioni.ᷣm Hoſtien.in
ſum. ⁊ Ulde.vt habet᷑ i ſum.ↄfeſ.eodẽ ti.q.xxiij.
⁊ idẽ notat Inno.in.c.ſuã.extra de penis:⁊ dñs
Anto. de but.in.c.ↄqueſtus.extra de vſurj.Ta⸗
mẽ qñ debitoꝛ ſine culpa ſua factꝰeſſet impotẽs
ad ſoluendũ nõ eſſet honeſtũ:nec licitum petere
talẽ pena: quãuis aliud ſit de rigoꝛe legis ciuilł.

l.ad diẽ.ff. de vb. obli. Nã h̊ caſu ñ poſſit pũiri

ↄtũacla qᷓ nõ eſt.⁊ illð qð acciperet᷑ tolleret᷑ ſo⸗
lum rõne tꝑis qð eſſet mere vſurariũ:⁊ ideo nec
ex ꝑtiũ ↄuentione:nec ex aliqua lege introduci
põt vſura:vt in de.ex graui.de vſuris. Itẽ ſi de⸗
bitoꝛ ſoluit partem debiti:nõ poterit excigi pena
mniſi ꝓ ꝑte nõ ſoluta:vt notat Inno.in.d.c.ſuaʒ.
poſſet etia eſſe ꝑs ſoluẽda ita modica ꝙ nllła eti
am pena cõmitteret᷑. dicto. c.ſuam. vbi dicit᷑ q
nõ debet exigi pena ab eo qui ꝓmiſit ſoluere qᷓ
draginta infra terminũ ſub pena ⁊ ſoluit trigi⸗
tatres. ſed debet ſolũ exigi ſeptẽ. id eſt reſiquuzʒ
ſoꝛtis. Aliqui tamẽ intelligut illud. c in dericis

qui nõ debent inhiare ad iſta lucra: vt ibi dicit᷑.
Se d ⁊C ſi intelligat᷑ in dericis tñ etiã in laicis ſal

tem ꝓ ſoluta parte obſtabit petẽti exceptio. Si

gquis aũt cogeret ad penã talẽ ſoluendã illũ qui

ſine culpa ſua factꝰfuit impotẽs ad ſe oluenduz:

xt nõ poſſet ſoluere in termio:tali coacto dabit

reſtitutio in integrũ pter tale impedimentũ.ſf.
ex quibo cau.maio.l..

KR
VUarto ex iſta diffinitione colligit ſi in

q mutuo ſit erpᷣ ſſa pactio de aliqd accipi⸗
endo vltra ſoꝛtẽ ꝙ tüc expᷣſſa eſt vſura.

Et tales faciẽtes hos ↄtractꝰ ꝓpꝛie dicũt᷑ vſura⸗

rij.pᷣm Hoſti.maxie qñ ſũt ↄfeſſi in iure vel cõ⸗
uicti vel qñ tenẽt menſaʒ paratã ad vſuras.ar.
extra de cohabi.de.⁊ muli.c.tua.⁊.c.fi.⁊ in.c.cũ
in dioceſi.extra de vſuris.vnð dicit Scotus in
iiij.di.xv.ꝙ ad vitandũ viciũ vſure nõ dʒ ſe alt
ↄtrahentiũ ↄſtituere in loco tuto de lucro:⁊ ꝓpxi
mũ in dãno:qð intelligit Scotus vt nõ ponat
ſe quis in lucro ſemꝑ aut in pluribi ↄtin gente.
Unge ſi q mutuaret frumentũ:eo pacto vt ſi⸗
bi reſtituat᷑ in tꝑe quo vel ſemꝑ vel vt ĩ pluribꝰ
eſt plus valituꝝ.vel ſi quis vẽdit ad terminum
7 pꝛeciũ determinat ꝓ quacũq; die qua interim
plus valebit:talis cõmittit vſurã:ſᷣm Hoſti.in
ſum.in ti.de vſuris.S.an aliqui.⁊ Joban.an.⁊
glo.in.c.fi.extra de vſurj.? Monal.in ſum.eo⸗
dem ti.? Ulde.vt habet᷑ in ſum. ↄfeſſ.eodẽti.q.
xxj.talis em̃ ↄtractus claudicat in pacto.ar. C.
de ſolu.l.penul.⁊.ff. de dam. infec.l.qui bona.S.
ſi quis.⁊.ff.ꝓ ſocio.l.ſi nõ fuerit.S.Ariſto.⁊ no⸗
tat hec Archi.xiiij.q.iiij.S.j. Qñ aũt debeat plꝰ
vel minꝰ valere attendẽdus eſt ſolitꝰ curſus re⸗

gionis.l.cũ de laneonis.S.aſinam.ff. de fun.in⸗
ſtruc. 7. l.j.ff. de flumi.⁊ notat Hoſti.in ſum.in

ti. de vſuris.S.an aliquo.v.quid ergo. Sed po
ne ꝙ aliquis rogat me vt vendã ſibi frumentũ
ego aũt vendo cũ pacto ꝙ ſoluat mihi tantũ p
illo quãtũ valebit tꝑe maij.qũ cõiter eſt carius:

nũquid eſt vſura palliata. Rñdet Richar.i.iiij.

di. xv. ar.v.q.v.qꝙ ſi alłs rẽ illã erã venditurꝰ pꝛo
minoꝛi pᷣcio ⁊ ex certa ſciẽtia plus vendã ĩ alio
termino qñ veriſiliter plus debet valere eſt vſu
ra.c.in ciuitate.extra de vſur.ſi aũt tꝑe ↄtractus

nõ erꝗ venditurꝰ ſed ſeruaturꝰ vſq; ad tempus

poſitũ in ſolutiõe:tũc rõne dubij ↄtractꝰ hmõi
excuſat᷑c.nauigãti.S.ille quoq;.⁊.S.fi.de vſur.⁊
eandẽ ſniam tenet Sco.in.iiij.di.xv.Nemo em̃
cogit᷑ vẽdere rẽ ſuã inuitꝰ.Sed dicũt canoniſte
in.d.c.nauigãti.ꝙ debet pᷣfigi aliqͥ terminꝰſpe
cialis vtputa q;tum valebit.xv. mẽſis maij.qᷣa

in eodem menſe ⁊ eadẽ hebdomada aſ. cendͤicer

deſcẽdit ſepe pᷣcium rei.
Uinto ðꝛ in diffinitiõe:vel hac intẽtioe
qꝗq babhita in ↄtractu.ſ.aliqͥd habẽdi. Pꝛo
cuiꝰ declaratiõe ſciẽdũ ꝙ ſi aliqs mutu/

er grat. ⁊ aliq ſibi det᷑ gratis vltra ſoꝛtẽ nõ eſt
vlſura. xliij.q.liij. c. vſura. ? di. xvlij. c de eulogijs.

ce
ndeeneh

S„

ſar

. öntpott
lrtarſpen
ſecbiloitatne
alermurvaren
aliaſomarln
cale d e

liberakrſarepo
niabontidotat

luitteumdet
gosermdeſt
ſien inſum
goratiſum.oe
moruodiponk
mennipapueli⸗

poktengoghitri

rorſtucoſitatin
cſiſaihatem⸗
glud enacapik,
n xrineſtgio lu
Hah e habe
1oy nödebemnue
Necoliquäallärt,
ia Bofiſumn
nlomn oden.
fir oban alin.
ſichtinſimona
ſoli myn-aman
qicitnnull.

Noniane inrſu

Dimoadd

(poſtfoan

„ mgo
iicplerigz ad
lii di i⸗ g ler⸗
tocu munuloc
hus nopoteſt vi⸗
ſngulop rcre
miiſpaneſumm
log
Küdosy
9. pwoce⸗
Sipeau

habitattechn 1

oſpeines Git

mlencoꝛs ſun
nnatsfhentſe

wnntanpllscg.

ſſtpuc epe

Mflgiſupat

=

unſienen
iſkuſ
Nhaterthid

udtidi
Winlaicsſg
achneg
undiilän
dſolpenan.
lned dabſ⸗
Pedimenif.

toollgigin
Naliöto
Wſacktſun,
nie uikrun,
ſinunre 6/
adtſuns g.
eckitinci
dr Somen
lunni Fſeale
ndlnana ri
s höonat
ingn.
cpro N
na riglunb
tademinum
Necainenmn.
ffm Hoktiin.
i Podanane
oninſomc;,
nocſl codini.
rungacer. .
louibone⸗.
KOnko. ꝛno/
ait debearpl⸗
lc arſusre,
mdefunin“
Doſti inſomin
c Sesho
iſbiſumeni
. bi nc
uctanus:
ndiui
sendi igl⸗
rwlntckt i
ne Kuid
ſGnunrmhis
5nidenf
din ſinnn,
liemße
AnN
viuncl g.

e we ntine
ibabiti Po
aids munn
mlorc ſh⸗
cdeculeg⸗

C.j.ij. ⁊.iij.⁊ excra de vſuris.c.j

Foliũ

et..q.j.c.ſicut.Siliter ſᷣm GBoffr. in ſum. ⁊ In/

nocẽ. Bern. Pla.in.c.ↄſuluit.extra de vſu. Si
gliquis pᷣneipalr mutuet ex charitate tñ ſecũda
rio habeat ſpem habendi aliquã remuneratio⸗
nẽ ab illo ita tñ qꝛ etiã ſi ſciret ſe nihil habiturũ
vellet mutuare ñ videt᷑ vſura:vt etiã tenet Do
nal.in ſum.ar.lxxvij.di.c.ĩ ſingul.⁊.lix.di.c.ſi of
ficia.⁊.lxj.di.c.qͥ d pdcrit.Cũ em̃ qͥs mutuũ dat
liberałr ſare põt debitoꝛẽ ſibi naturałr obliga⸗
rni ab antidota.ff. ð̊ peti.here.l.ſed ⁊ ſi lege.S.ↄſu
luit.⁊ extra de teſta.c.cuʒ in officijs.⁊.j.q.ij.c.qᷓ;
pio.⁊ extra de ſimonia.c.tua.⁊ ↄcoꝛ.cũ his Ho
ſtien. in ſum.⁊ glo.in.c.oſuluit.extra de vſu. Et
notat᷑ i ſum. ↄfeſſ.vbi.S.q.j.Si aũt pncipalr ca
mutuãdi ponit᷑ in expeccatiõem lucri vel emoli

menti:pᷣcipue ſi als nõ erat mutuaturꝰ:quicqͥd

poſtea accepit vſura eſt:ſiue ſit pecunia vel alia
res:ſiue ↄſiſtat in dãdo ſiue in faciẽdo.xiiij.q.iij

.

1.7. lij. 2 excra ⁊.c.ↄſuluit.Quic
quid em̃ accipit᷑ cũ tali coꝛrupta intẽtiõe:eſt vſu
ra.vt inqͥt glo.ſuꝑ.xviij.c.Exodi.? NHieronp.ſuꝑ

Eãʒech.c.vj.⁊ habet᷑ tex.Deut᷑.xxxiij.vbi dicit de⸗
us ꝙ nõ debemus reciꝑe ꝓpter mutuũ fruges:
nec aliquã aliã rẽ.Et cũ his om̃ibo ↄcoꝛdat Ar⸗
chi. ⁊ Gof.i ſum.in ti.de vſu.S.qͥd ſitibi.? Ray.

in ſum. eodẽ ti.?⁊ Hoſtien.in ſum. etiã eodẽ ti.S

ſfi.⁊ Johan.cal.in.c.fi.extra de vſu.vbi dicit.
ſicut in ſimonia ꝓhibitio muneris includit nõ
ſolũ munꝰa manu:ſʒ eti a lingua:⁊ obſequio

.q.j.c.ſũt nõnulli.⁊ in dle.⁊ ſi qõnes.extra de ſi⸗

monia.ita ⁊ invſura.

Ltimo addit᷑ in diffinitiõe vł exacione

v er poſt facto qꝛ quicquid eciã ſine pacto

extoꝛquet᷑ ꝓpter mutuũ eſt vſura.xiiij.q.

iij . . pleriq;. et ibi Archi. Dicit quoq; Scotꝰ in
iiij.di. iij. ꝙ vltra pꝛedicta neceſſe eſt ꝙ in con⸗
tractu mutui lucrũ nõ veniat ex tẽpoꝛe: qꝛ tem/

pus nõ poteſt vẽdi.Undein.c.qui manumittit᷑

xij.q.ij.dicit᷑. Qð eſt cõmune non eſt particulare
ſinguloꝝ.⁊ ↄ coꝛdat cũ pꝛedictis Alexã.de ales
in.iij.parte ſumme in tractatu de.vij.pᷣcepto de
calogi.

Ecuũdo ð vſura ðdlarãda ẽ eiꝰ deteſtatio
8 pmo ergo Ero. xxij.dicit deꝰ ꝑ Moyſen
Si pecuniã mutuo deder ꝓplło meo qͥᷣ

habitat tecũ nõ vꝛgebᷣ eũ q̃ſi exactoꝛ: nec vſuris
oppꝛimes.Si pignꝰ a ꝓxio acceperis veſtimen
tũ añ ſolis occaſum reddes ei:ipm ſolũ q̊ ope/
ritur indumentũ eſt carnis eiꝰ:nec habet aliqͥd
in q̊ doꝛmiat:ſi damauerit ad me exaudiã eum
ꝗꝛ miſericoꝛs ſum.⁊ Leuitici.xxv.ſcptuʒ eſt.Si
attenuatꝰfuerit fratertuꝰ:nõ accipieſ vſuras ab
eo nec ampliꝰ qᷓ; dediſti:time deũ tuũ:vt viuere

poſſit apud te:pecuniã tuã nõ dabis ei ad vſu/

ra: ⁊ frugũ ſupabundãtiã nõ exiges. Et Deut.

xxiij.õ feneraberis fratni tuo pecuniãad vſu⸗
rã:ſed abſq; vſura id quo indiget feneraberis:

ycr benedicac tibi deus tuꝰ in omni operetuo in

OCV

terra. Sʒ q;uis Doyſes ꝑmiſerit iudeis dare
ad vſura extraneis:cñ moꝛtalr ſꝑ peccauerũt:⁊

peccãt tales vſuras exercẽtes:vt inqͥt Alexã. de
ales vbi. S. q. vij. Nã ideo ꝑmiſit dare ad vſurã

alienis:qꝛ videbat eos talr incdlinatos:q dediſ

ſent etiã ſuis ꝓpꝛijs:niſi dare poſſent alienis.Et
ita ↄceſſit etiã dare libellum repudij vxoꝛibo ne
occiderẽt eas ꝓpter duritiã coꝛdis ſui:vt inquit
ſaluatoꝛ Match.xix.tñ diuino puniẽtur iudi⸗

cio de moꝛtali crimie.Que oia cõòfirmat Nico.

de lyra ſuꝑ Deut.xxiij.c. Et ſic ptʒ auctoꝛitate le
gis moſayce vſurã eẽ deteſtabilẽ. Silr auctoꝛi

tate ꝓphetica. Naʒ Neemie.v.c.dicit᷑. Increpaui
optimates magiſtratꝰ:⁊ dixi eis vſuras ne exi

gatis a fribovf̃is:ſʒ centeſimã pecunie frumẽti

⁊ vini ⁊ olei quã exigere ſolet ab eis.date illis.⁊

Pꝛouer. xxviij.dici᷑. Qui cõgregat diuitias ex

vſuris ⁊ fenoꝛe in malũ ſuum cõgregat eas.Et
Ps.xiiij.dict Dauid Oñe qͥs habitabit taber⸗

naculo tuo.aut qͥs req eſcec in monte ſccõ tuo.?

ſequit᷑q pecuniã ſuã nõ ðdit ad vſurã.Et Ps.
liiij.ait.lõ defecit de plateis eiꝰvſura ⁊ dolus.
Et PS.lxxvij.etiã inqt.Ex vſuris ⁊ iniqͥtate re⸗

dimet aias eoꝝ.⁊ Eʒechie. xviij. dicit deꝰ. Uir ſi

fuerit iuſtꝰ?⁊ pignꝰdebitoꝛi reddideric:ad vſu⸗
rã nõ accõmodauerit:⁊ ãpliꝰnõ acceꝑit:vita vi⸗
uet ait dñs deꝰ.X ſi genuerit qͥs filiũ latronẽ
abominatiõeʒ faciẽtẽ:⁊ ad vſurã dantẽ:⁊ ãpliꝰ
accipiẽtẽ:nũqͥ d viuet.nõ viuet cũ hec deteſtan /
da fecerit:ſʒ ſanguis eiꝰin ipᷣo erit. Pꝛohibetur

etiã auctoꝛitate euangelica Matth.v. vbi dicit

ſaluatoꝛ. Uolẽti a te mutuare da illi.⁊ Luc.vj.

idẽ inqᷣt. Mutuũ date nihil inde ſperãtes. Au/⸗
ccoꝛitate quoq; canonica ꝓhibet᷑ in.S.his igit᷑
xxiij.di.⁊ in.c.nec h.xiiij.q.iiij.⁊ etiã in.c.ſuꝑ eo.
de vſuris.dicit Alex.papa. Cum vſuraꝝ crimẽ
vtriuſq; teſtamẽti pagina deteſtet᷑ ſuꝑ hoc di⸗

ſpenſationẽ aliquã poſſe fieri nõ videmus.qꝛ
cũ ſacra ſcriptura ꝓhibeat ꝓ alteriꝰ vita mẽtiri.
młto magis ꝓhibendꝰeſt qͥs ne etiã ꝓ redimẽ⸗
da captiui vita vſuraꝝ crimine iuoluat᷑ ⁊ in.c.

cõſuluit. eodẽti. Urbanꝰſcᷣs etiam hoc crimẽ

deteſtat. ? Auguſtinus in epiſtola ad macedo
nium.⁊ ponit᷑xiiij.q.iiij.in.c.quid dicam inqᷣͥt:
ꝙ; crudelioꝛ eſt qͥ trucidat pauperẽ fenoꝛe:qᷓ; qͥ

ſubtrahit aliquidvel eripit diuiti Deteſtat᷑ etia

maxime hoc ſcelłꝰidẽ Auguſtinꝰſuꝑ pſal.xxxvj.
⁊ habetur.xiiij.q.iij.in.c.ſi feneraueris.et Hie⸗
ronymꝰſuꝑ SGʒechieleʒ.⁊ habet᷑.xiiij.q.iiij.in.c.

putat. Gꝛegoꝛius quoq; vt habetur.xlvij.di. c.
de Petro. impꝛobat vſurarũ voꝛaginẽ:⁊ Am/
bꝛoſius.xiiij.q.iij.c.pleriq; dicẽs.Eſca vſura ẽ:

veſtis vſura eſt:⁊ qð velis eis nomẽ imponas

vſura eſt.ſ.ſi exigat᷑ vlcra ſoꝛtẽ. Repꝛobat᷑ etiaʒ

auctoꝛitate phiſica:vt eniʒ dici᷑ in li.de moꝛibꝰ
philoſophoꝝ.Sextꝰ pithagoꝛicꝰ dicebat.Qua

lem vis tibi ꝓximũ tuũ eſſe:talis eſto ⁊ tu ꝓxi⸗

mis tuis,.⁊ Luliꝰin.iij.ð officijs ait. Detrahere
v »

Bermo

aliqͥ d alteri ⁊ hoiem hoĩs incõmodo ſuũ auge/⸗
re còmodũ mag eſt ↄ naturã qᷓ; moꝛs. Undð ſi
vnuſqͥſq; nr̃Um ad ſe rapiat cõmoda alioꝝ ðᷣtra/
hatq; cui ſubuenire poſſit emolimẽti ſui gra cõ
mũitas hoim ⁊ ſocietas euertat᷑:neceſſe ẽ. Ara⸗
toꝛ q̊ʒ poeta li.j.ait.Auri ceſſet amoꝛ: qͥ pectoꝛa
ſemꝑ adurit. Quo capit᷑ moꝛtale genꝰ: ⁊ Tirgi
liꝰ.ij. Eney.inqͥt. Pollidoꝛum obtrũcat:⁊ auro
vi potit̃ qͥd nõ moꝛtalia pectoꝛa cog Auri ſacra
fames.Et oꝛatiꝰin epłis:epła.j.inqt deriſiue.O
ciues ciues qrẽda pecunia pᷣmũ eſt. Uirtꝰ poſt
numos.Auctoꝛitate q̊ʒ legũ ciuiliuʒ repꝛobat᷑
vſura.ã in.l.j.C.de vſur dic glo.ꝙ vſure peſ
ſimo iure debent.
Tẽ in iure ciuili appꝛobãt᷑ q̃ttuoꝛ ↄcilia
i in qͥb vſure ꝓhibent?᷑:vt ptʒ. C. de vſur
l. i. in glo. vbi ðꝛ ꝙ nouo lure tollunt᷑ ex
toto vſure:vt i autẽtico de eccle.ti.S.j.Nõ em̃ in
ferioꝛ põt tollere legẽ ſuꝑioꝛis.ff.de arbitr.l.nã
⁊ magiſtratꝰ. Nec ſeruꝰ legẽ dni ſui.C.de pacj.
l.ſeruꝰ.Cũ g̊ vſura ſit ↄ legẽ dei:vt S.patuit:iðo
lex hũana nõ põt eã ↄcedere.qpꝛopt᷑ ecclia ſtatu
it ne vllo mõ vſure accipiant᷑.xlvij.di.c.qm̃.Et i

clemẽ.ex gui.de vſuris ðꝛ.ꝙ quicũq; ꝑtinaciter

aſſeruerit vſuras poſſe fieri ſine pctõ:ꝓ heretico
dʒ ↄdẽnari:⁊ ibidẽ excõicant᷑ excõicatiõe maioꝛi
tã ptãtes qᷓ; capitanei:rectoꝛes ⁊ ↄſules ⁊ qͥcun
q; alij ſtatutũ faciẽteſ:ꝙ vſure poſſint exigi.Itẽ
d ad ſoluendũ vſuras cõpellũt:⁊ iudices qͥ ſol⸗
uẽdas eſſe vſuras iudicãt:⁊ qͥ oꝑam dederit ꝙ;
vſure ſolute nõ repetant᷑:⁊ qͥ ſtatuta edita ĩ vſu
raꝝ fauoꝛẽ infra tres mẽſes nõ ðᷣleuerit ð libꝝꝭ
ſi pñt.Et qͥ ſtatuta vł ↄſuetudies ſuꝑ vſuras ppᷣ

ſumpſerint obſeruare:oẽs ſũt excõicãti: vt ptʒ i

dicta clemẽ.ex gui.devſu.Uñ dic Alexã.de ales
⁊2 Hoſti.ac Inno.vbi.S. ꝙ; ab oibo legibo vſure
pꝓhibent?᷑. ec aliq̃ lex ciuilis ↄcedẽs vſuras eſt
ſeruãda.Nec valet.qꝛ cũ inferioꝛ nõ habeat im⸗/
periũ in ſuꝑioꝛẽ.c.inotuit.extra ð elec. Ergo nõ
põt imꝑatoꝛ terrenꝰtollere legẽ diuinã:q̃ ꝓhibʒ
vſurã vt.S.nec etiã canonicã.Leges em̃ nõ dedi
gnant᷑ ſacros canones imitari:vt ĩ autẽtico:vt
cle. apð ꝓpos epos ↄue.S.ſi vo eccłiaſticũ.coł.
vj.pᷣterea cũ dicat Areſto.j. Poli.ꝙ vſuraria ac
quiſitio pecũie eſt maxie pᷣter naturã:etiã ĩquit
Lho.ij.ij.q.lxxviij.ar.j.dicẽs:q eſt ↄ naturaleʒ
iuſticiã. Jõ leges ↄ cedẽtes vſurã oẽs ſũt illicite
⁊ nõ ſeruãde qꝛ j̊ ius naturate nllłla lex valet.c.
q̃ ↄtra moꝛes.viij.di.⁊ di.vj.S.his ita.⁊.c.flagi⸗
tia.xxxij.q.vij. Jõ dñs Anto.de bu.ſuꝑ rubrica
extra de vſu.Licʒ referat Cy.⁊ Ja.de bella ꝑ.di.
ꝙ lex hũana põt ex cã ꝑmittere vſuras:tñ ipᷣe cõ
cludit ↄtrariũ:qꝛ q̊ ad foꝝ ↄſccẽtie etiã imꝑatoꝛ
eſt ſubiectꝰ iuri diuino ⁊ canonico:vt in.c. duo
ſunt.lxxxvj.di.Uñ ↄcludit ꝙ vſura nlło mõ po
teſt ꝑmitti ab aliq̃ lege ſub rõne vſure.Uſurarij
ergo oẽs ad infernales penas deducent᷑:⁊ ſecuʒ
trahẽt ſuas vſuras:nõ reſtituẽtes aut eoꝝ vicia

XXVI

imitãtes.Nã legit᷑ ꝙ qͥdã ſctũsvir ſemel raptꝰ
fuit ad penas ifernales vidẽdas delatꝰ. Ubivi
dit q̃ndã vſurariũ qͥ cũ pꝛiꝰeẽt pauꝑ:⁊ vſur fa
ctꝰfuerat diues:ſʒ i bꝛeui moꝛtuꝰfuerat iĩ ꝓfun
do ĩferni ſepultꝰ. Arboꝛ aũt lata ⁊ magna ð eiꝰ
viſceribo aſcẽdebat:⁊ i ramis illiꝰappẽdebant
mlłlci hoĩes vtriuſq; ſexꝰ.⁊ flãma hoꝛribil aſcen

debat de ꝓfundo inferni:⁊ cruciabat hoꝛribiłr

illũ qͥ erat in imo:⁊ oẽs alioſ qͥ erãt ĩ ramis ipᷣiꝰ
arboꝛis.Et reuelatũ fuit illi ſccõ viro:qꝙ; illi oẽs
viri ⁊ mulieres habuerãt oꝛiginẽ ab illo vſura
rio qͥ erat in imo.Et iõ qꝛ ſciẽter poſſederãt bo⸗
na male acqᷣſita illiꝰvſurarij cuius fuerãt here⸗
des:tali cruciatu in eternũ cũ eo cruciarent᷑.Et
idẽ fieret de oib alijs ab illo deſcendentibꝰ a
pꝛedictas vſuras poſſidentibo. „*

5

Ed hic q̃rit᷑:cũ ſint excõitati illi qͥ faciũt

s leges devſur:⁊ oẽs faciẽtes eas obſᷣua
n.:vt.S.patuit.Quid ẽ de ulł qͥ vſurarijs
ↄcedũt domoſ ad fenꝰexercẽdũ. Rñdeo ꝙ nec

collegiũ:nec aliq̃ vniuerſitas aut ſingular ꝑſo

na dz ꝑpmutere ꝙ vſurarij alienigene.ſ.nõ oꝛiũ
di deterris ipᷣoꝝ publice exercere volentes vſu
ras habeãt domos ↄductas:ſeu aliter hitẽt in
fris ſuiſ.Sʒ oẽs ĩfra tres mẽſes expellẽdi ſũt ð
terris ſuis.Et nemo pᷣt eis locare aut alio titu/
lo ↄcedere aliquã domũ ad fenꝰexercẽdũ. Con
trafaciẽtes aũt ſi ſunt pꝛiarche archiepi:vel epᷣi
icurrũt ipᷣo facto ſuſpẽſionẽ.Si aũt ſunt mino
res clerici:icurrũt excõicationẽ. Et ſi eſt collegiũ
vł vniuerſitas icurrit iterdictũ.Et ſi talẽ ſniam
ꝑ mẽſeʒ ſuſtinuerint ex tũc t᷑re eoꝝ ſũt ĩterdicte:
q;diu ibi vſurarij moꝛant᷑. Si vo ſunt laici de
bẽt ꝑ oꝛdiarios eccłiaſtica cẽſura cõpelli:⁊ hec
oĩa hñr in.c.j.de vſur.li.vj.⁊ ßᷣm dñʒ Petrũ de
ancha. Pena huiꝰcapłi obtinet ↄtra oẽs vſura
rios tã iudeos qᷓ; xpᷣianos:cũ ĩdiſticte loq̃t᷑ ſic
⁊ clemẽ.ex graui.ð vſur.q̃ cõpᷣhẽdit etiã iudeos
vt ptʒ ibi ꝑ gloſaʒ ſuꝑ vᷣbo cenſura:⁊ idẽ tenet
Paulꝰde eleazaris ibidẽ ⁊ dñs Dñicus de ſccõ
geminiano in.c.vſurarum.de vſur.li.vj.⁊ dñs
Laurẽtiꝰde floꝛẽtia i tractatu ð vſuris.q.cxlvj.
⁊ Bal.ĩ quodã cõſiulio qð icipit. Inter iudeos.
Si aũt domꝰlocet᷑vſurario ñ alienigene:ſʒ oꝛi
undo de t᷑ra illa:talis locãs liqʒ peccet moꝛtałr
tñ ñ ĩcurrit cẽſuras pᷣdicti capłi:tm glo.ibi. 2
EbAd h̊ quer:nũquid liceat accipere ad
8 vlſuraʒ. Et reſpõdet Tho.ij.ij.q.lxxviij.
2 Ric.in.iiij. di. xv. arti.v.q.v.ꝙ ad hoc
vt quis poſſit accipere ad vſuram ſine peccato
opoꝛtet ꝙ mutuans ſit de ſe paratus ad mutu

andum ſub vſuris. Si autem inducat᷑:peccat

moꝛtaliter euʒ ĩducens etiã ſi ſit in necitate:qꝛ
minus malũ eſt illi raꝑe violẽter ea qͥbꝰ ĩdigerx:
qᷓ; facere ipſum ꝑ vſuram peccare moꝛtałr. Oꝛ
in extrema necitate oĩa ſunt cõia.ff.ad legeʒ ro⸗
diã de iac.l.ij.S.cũ in eadẽ.⁊.c.ſi qͥs ꝓpter neceſſi
tatẽ/de fur. Itẽ requirit᷑:ꝙ accipiẽs ad vſuram

quolo
nnihmunkin
ſinafuainki de
acgltad rin

ſſinenecitute

endas tl
wſurnsrai

ſniiſditriije

iucrau reſtin

nu,ftſop luiſ
co deyſuriinin
mnode vingedebe
tomutucter ini
Vq dice
3. Rüccofn
it ſiprin
indocätodfeneri
ga todehom.

Ibio no no in

nmorbi
ici adtartara de

ugtotes. O dyabo
ſtlkutis urns d

em g in valanae
moꝛtudeſt:no reſt
ſinop ?ad auen
Recearca hoꝛin
nrelbyre alterng

Aitportiano. Ca

lge Ono venicred
clittmer Perrere
ſermtſpolt Ktill
chric opextrar
auſercopprpiqoi⸗
oſao dirt lle
mnocdero ſtatiz dre
ſustofeweeibirt

Ideeadterroꝛealio⸗

ſernotesaltte
mamningſdr
lonptüſt.
iſnen⸗
inbittoꝛig mamn
impator romano
bheſauros au
lutbonop npr
arcofigoi dnio
peaunia node

(llagij riſtre
noriſigno quc

ccgeldloni
aniſfnhn
lurllaten
eaſſannit⸗ te
B Gölaunfälſg

rſomcltps
Nar In
ugd pſunn
werari fun
mugmöͤe⸗
apheucbant
dornlaſcen
erdandi
immiolß;
Nro.g llocs
tab lourn
Poſogitdo⸗
us dritbene,
ncarnt E
mdut N

ni lginit
stgodens
Märſonuis
Ridao gner
tingulnn g.
ene /noonii
trolenees rſil
Aen bititin
apclidi ſürd
amrabo dn
Pamtidi, Lon
nchiclenl ci
laurſont mino
Erickalcgiü
Glmliſniamm
ſütitmdicte
olum biade
nn haerhet
ndi Pande
r moisiun
ſultiar otſie
iraiudes
ſumrigiann
dius deſt
Grl.ma dus
ſunsgalr⸗
Imincos.
langneſßon
mgodh.
r uhhein
vijignn,
14,ha
wuurn
lutpec
nnitnre
aaͤidige⸗
nortult
fad ego
9dimn

ſit in necitate. Lũcem̃ excuſat᷑. Argumentũ ad
B.xxiij.q.j.o.qͥd culpat᷑. Intelligit᷑ aũt necitas:

quãuis nõ ſit extrema dũmõ hò nõ accipiendo

tale mutuũ notabiłlr dãnificaret᷑ vł notabilẽ pe

nuriã pateret᷑:ſᷣm Ric.vbi.g.? Monalduʒ in

ſũma ſua in.ti.de vſur.vbi dicit ꝙ qͥ ex necitate

accipit ad vſurã nõ peccat. Sʒ moꝛtałr peccat
ſi ſine necitate. Sic̃ faciũt illi qͥ ꝓpter põpas fa⸗
ciendas vł ꝓpter aliqͥd illictũ pagẽdũ accipiũt

ad vſuras.Et eiuſdẽ ſententie eſt ſccũs Bona.

in.iij.di. xxviij.? Alexã.de ales in q̃rta ꝑte ſũme
in tractatu reſtitutionũ.Et hec oĩa habent᷑ ĩ ſũ⸗/

ma ↄfeſſoꝝ li.ij.ti.vij.q.xliiij.⁊ dicẽ Inno.iĩ.c.ſuꝑ
eo.devſur.qꝙ iminẽte necitate ſine q̃ nõ pᷣt qͥs cõ

mogde viuere debet pᷣmo iduci mutuãs:vt gra⸗

tis mutuet.et ſi nõ vulttunc pᷣt acepi. A
EgEbgd qd dicemꝰ de mediatoꝛibo vſurarũ.
9. Riñdeo ſᷣm Ric.vbi.S. ꝙ moꝛtałr pec⸗
cãt ſi ꝓximũ ſubvſuris mutuare nolẽtẽ
inducũt ad fenerãdũ. Argumẽtũ in.c.ſicẽ dignũ
5S.ꝗqᷣ vo.de homi. Itẽ ſi qrũt mutuũ ſub vſuris

ꝓ his qͥ nõ indiget. Mediũ em̃ ſapit naturã ex

tremoꝝ.ij.Ethi.O quot ꝓpter bᷣ ſceleratiſſimuʒ

viciũ ad tartara deſcendũt tã pᷣncipales qᷓ; me/
diatoꝛes.O dyabolici vſurarij ſcitote:ꝙ niſi re

ſtituatis vſuras dyabolꝰ vos poꝛtabit. Legit
em̃ ꝙ in valẽtia ꝗdã qͥ mita lucra iiuſta fecerat
moꝛtuꝰeſt:nõ reſtituẽs illa:atq; idutꝰ habitu

minoꝝ ⁊ ad ↄuentũ eoꝝ ð poꝛtatꝰeſt:⁊ ſepultꝰ
Et ecce circa hoꝛã noctis duo adueniũt q̊ꝝ vnꝰ

erat albo:⁊ alter niger.Et pulſantes ad oſtium
dicũt poꝛciario. Uade ⁊ voca talẽ ingr̃m theo⸗
logie.Quo veniẽte:dixit ille albj. Ueni mecũ et
noli timere.Perrexerũt ̊ ad eccłiaʒ:in q̃ ille mi
ſer erat ſepultꝰ Et ille niger dyabolꝰaꝑuit ſepul
chꝛũ.et coꝛpꝰextraxit:⁊ tũc dixit. Cade mgf:⁊
aufer coꝛpꝰxpᷣi qd idigne aſſumpſit:⁊ hʒ in oꝛe
Quo facto:dixit ille alb.Aufer ei habitũ.Quo
denudato ſtatiʒ dyabolꝰcoꝛpꝰillud aſpoꝛtauit
iaudito fetoꝛe ibi relicco.Que oĩa ille mꝗtr ſeq̃n
ti die ad terroꝛẽ alioꝝ publice enarrauit. Sʒ o
feneratoꝛes ꝑditi:⁊ maligni vulᷓ ꝙ oñdã vobᷣ
dare ad vſuraʒ ſine pctõ.Audite qͥd Pꝛouerb.
xix.ſcriptũ ſit. Fenerat᷑ dño qͥ miſeret᷑ pauꝑis:⁊
viciſſitudinẽ ſuã reddet ei.De pᷣ ãt legit᷑ exepluʒ
in hiſtoꝛia martiniana vbi hr̃:q Liberiꝰſcðs
imꝑatoꝛ romanoꝝ xpᷣianiſſimꝰ:om̃es palacij
theſauros pauꝑiba dedit.Et cũ ab auguſta ve
lut bonoꝝ reipublice diſſipatoꝛ argueret᷑. Rñ
dit:cõfido ĩ dño ꝙ amoꝛe eiꝰ elemoſynas faciẽ⸗
do pecunia nõ ðᷣ erit fiſco. Uñ q̃dã die cũ ꝑ iꝑia
le palaciũ trãſiret:vidit ĩ pauimẽto tabulã mar
moꝛeã ſigno crucis ſculptã. Quã cũ eleuari fe/⸗
ciſſet dices:ĩdignũ eẽ ſignũ crucis pedibo ↄcul⸗

cari:qð frõtibo hoiuʒ dʒ ipingi apꝑuit ſub la

alia tabula eodẽ mõ ſculpta. Cũq; ⁊ illã leuari

feciſſet apꝑuit ⁊ tercia ſiłi mõ ſculpta.Quã cuʒ
ctiã leuari feciſſet iuenit ſub ea cheſaux q̃ſi ifini

tũ latentẽ. Quẽ impatrici cũ gaudio oñdẽs ait.
Ecce qauguſta q; fidelis eſt deꝰ nr̃ qͥ multo plu⸗
ra mihi reſtituit:qᷓ; ꝓ eius amoꝛe pauperibo de

di. Hicaũt imꝑatoꝛ regnauit anno dni. dcxxv.

Date ergo deo vſurã a quo recipietis nõ decem
aut viginti aut trigiuta aut q̃draginta ꝓ cente/⸗
nario.Sʒ centũ ⁊ plus ꝓ denario.Ait em̃ ſalua

toꝛ Matth.xvj. Centuplũ accipietis:⁊ vitã eter

nã poſſidebitis.Ad quã ⁊c.

Eodẽ die poſt pꝛandiũ:iteruʒ de vſura.ſq; de
eius ꝑpetratione:⁊ excuſatione.Sermo vigeſi⸗
muſſeptimus.

E ſiria egreſſi
did ſüt AII I e ĩ epla oc
currẽtc ferie.inqᷣt Chꝛyſ.ſuꝑ DHat⸗
FTFfrheu. Silis ẽ pecũia vſurarij moꝛ⸗
ſui aſpidis. Percuſſus em ab aſpide q̃ſi dele/⸗
ccatꝰvadit ad ſomnũ.Et ꝑ ſuauitatẽ ſopoꝰ mo
rit᷑:qꝛ tũc venenũ latẽter ꝑ oia mẽbꝛa decurrit.
Sic vſurariꝰaccipiẽs pignus: gaudere fac ad
modicũ recipientẽ pecuniã:ſed paulatim eius
ſubſtatiã ꝑimit.Et totũ pignꝰ ↄuertit in debitũ
Eccæ ꝙ exitus manifeſtat: qð añ celabat᷑. Uſu⸗
rarius em̃ ſeruire oñdebat ⁊ deuoꝛare intende/

bat. Pꝛoinde ſimilis eſt ſcoꝛpiõi:qͥ lingua ſua⸗

uiter lingit:⁊ cauda moꝛtifere pungitt. C
AIlbertꝰ aũt ð toꝛnaco oꝛdis nf̃i exponẽſ
g illõ pſalmiſte. AQdemõio meridiano dic
. ꝙ vſurariꝰmaxie aſſilat᷑ diabolo:qͥ neq;
die neq; nocte qͥ eſcit:dũ eiꝰpecũia ſemꝑ lucrat᷑ ⁊
creſcit.Et velut diabolus oẽs ſpoliare ↄtẽdit:⁊
ſpoliatos ĩ deſꝑationẽ mittit. Scotꝰ q̊ʒ in.iiij.
di. xv.q.ij.ait ↄ vſurarios:ꝙ ſi qͥs habeat pecu⸗
niam ꝓ aliquo tꝑe ſibi iutilẽ:ſi ꝓximꝰ indigens
eſt ⁊ mutuo illã petat. Si nõ mutuat ſine oi ſpe
lucri vſurarij moꝛtałr peccat:qꝛ ↄð pᷣceptũ natu
re fac. Sic̃ em̃ naturalłr ĩ coꝛꝑe hũano ſtoma/
chꝰ nõ ſuſcipit de alimẽto:niſi qð ſibi eſt neceſ⸗
ſariũ:reliquũ vo cõicat alijs membꝛis: ſic cum
oẽs ſimꝰvnũ coꝛpꝰin xpᷣo Jeſu ſᷣm qð ait apłs
ad Roma.xij.⁊.j.ad Coꝛinth̊.xij.⁊ hẽ etiã.vij.q.
j.c.oĩs.⁊ in.c.dãnamꝰ.de ſum.iCri.⁊ fi.catho. Jõ
oĩs xpᷣianus habẽs pecuniã ſibi inutilẽ:tenet᷑ il
lam ꝓxio in neceſſitate mutuare:qui põt ſibi ö
ea facere vtilicatẽ:⁊ ſubuẽire ſue neceſſitati. Vñ
quãtum malũ ſit vſura demõſtrat᷑ Exodi.xxij.
vbi appellat᷑ oppꝛeſſio ꝓximi. Philoſophꝰ q̊ʒ
j. Politi. c. viij.dicit:ꝙ vſura grece dicit᷑ cathos
quod eſt partus latine. Quia contra natura pe
cunie vult vſurarius:ꝙ pecunia pariat ſibi lu⸗
crum:et generet fructũ. Hoc tamẽ miraculũ fa⸗
cit vſura:ꝙ per eam naſcitur aurũ de argento.
Dicit quoq; äs hiſtoꝛie
Qð peſſimũ ſcelꝰfec qͥ pᷣmꝰex auro denariũ ſig⸗
uit. Eſt autem ſciendum ꝙ licet aliqui doctoꝛeſ
dicant:ꝙ dñium tranſfertur in vſura. Inter ꝙ

Bermo

eſt Ulderic: ⁊ glo.xiiij.q.iiij.oſi qᷣs vſurã.⁊ bk
in ſũma ↄfeſ.li.ij.ci.vij.q.xv. Lamẽè alij qᷓ; plu⸗

res tenẽet:q nõ traſfert᷑ dñium rei accepte ꝑ vſu

rã.Et hoc videt᷑ tenere glo. Bernardi:?2? Inno.
in.c.cũ tu.ad finẽ devſur.Et idẽtenet Hugo.?
Rapx.in ti.de decimis.⁊ Alexã.de ales in.iij.pte
ſũme:i tractatu ð.vij.pᷣcepto ð calogi.Et Sco.

2 Ric.ac ſccus Bona. in. uij.di. xv.?⁊ mouẽtur
inter alia ꝑ textũ in.c.ſi qͥs vſurã.xiiij.q.iiij.vbi
Ambꝛo.ait.Si qͥ ſ vſurã accipit rapina facit.in
rapina aũt nõ trãſfert᷑ dñiuʒ. Ergo neci vſura.

Que aũt opinio ſit vᷣioꝛ:ad pᷣſens nõ diffinio.
Sʒ ſᷣm opinionẽ ſcðᷣam bñ dicũt v ba ꝓpoſita.
De ſyria egreſſi ſũt latrũcłi. Siria eĩ ᷣm Hie⸗

ronumũ idẽ eſt qð humecta:⁊ ſignificat auarici
am q̃ ſꝑ humectat᷑ diuitijs:⁊ ſemꝑ ſitit. Unde
Jacobo bñuentanꝰ.c.ix.ſui libꝛi dicit. Idropi/
co ſimilis nunq; ſatiatt uarus.Ex lucro lucri

multiplicãdo ſitim. Suꝑ quib verbis de aue
ricia traccaturi duo videbimus. Pꝛimũ erit de

vſure ꝑpetratiõe. Scom vo de eius excuſatiõe.
Pars pꝛima de vſure perpecratiõe ſq; quot
modis perpetratrr. „
Liendũ eſt:ꝙ h̊ maledictũ vſure vici
8 unm diuerſimode cõmittit᷑: ⁊ a diuer⸗
ſis ꝑſonaꝝ generib. Pꝛimi q̊ꝝ ſunt
nobiles qͥ nolũt laboꝛare.Et ne pecu
cunia eis deficiat paulatim ↄſumẽdo tradunt
es mercatoꝛi vel campſoꝛi intẽdẽtes pᷣncipłr re
ciꝑe annuatim ad diuſcretionẽ eoꝝ:ſaluo tñ ca⸗
pitali.Et ſimiłr fadunt vidue dates mercatoꝛi
bus dotes ſuas ad diſcretionẽ q̃ cõmittũt vſu/
ram.Simiłr cũ pᷣdictis nobilib ⁊ viduis vſu

rarij ſunt illi qui dãt mercatoꝛibo aut artificibꝰ-

pecuniã:vt cũ ea negocient᷑ cũ hac ĩtentiõe pꝛin
cipali:qꝛ ſpat ab eis aliqð lucrũ:et alr nõ ðpo/⸗
nerẽt.Et quauis ſine pacto b̊ faciãt:tñ vſura cõ

mittũt.xiiij.q.iij.c.vſura.lec excuſat eosꝛq ex⸗

ponãt ſe ꝑiculo:qꝛ mercatoꝛes apud qͥ̊s depo⸗
nũt pñt fugere ⁊ deficere ĩ bonis. Nõ em̃ illud
lucrũ ſꝑãt rõne huiꝰꝑiculi ſed rõne mutui.qð
nõ licet:vt expᷣſſe ðꝛ in.c.nauiganti.de vſur. Et
quauis ipᷣi vocẽt hᷣ depoſitũ tñ clare eſt vſura.
xiiij.q.iij.c.ſi feneraueris.Et rõ huiꝰeſt:qꝛ capi⸗
tale nõ currit ad ꝑiculũ ipᷣiꝰ tradẽtꝭ. Pꝛopterea
tales qᷣcqͥd ꝑapiũt de lucro:ſᷣm Baldũ extenu
at ſoꝛtez. Nõ em eſt depoſitũ:neq; ſocietas.ff. ꝓ
ſocio.l.muciꝰ.Et iõ tales ſunt vſurarij:vt inqt

glo.in.c.pleriq;.xiiij.q.iij.?⁊ cõcoꝛdat A ʒo.?⁊ Ac⸗

cur.⁊ młti alij doctoꝛes i.l.ſi nõ fuerint.ff.ꝓ ſo⸗
co. Simiłr iueniunt᷑ qᷣdã qͥ mutuãt pecunias
diuerſis ꝑſonis accipietes i pignꝰvł hypoche⸗
cã domos vel agros aut alias res ſub noie ſe⸗
curitatis ſʒ fructũ ſeu vſuʒ dicti pignoꝛꝭ iterim
volũt hr̃e:qͥuſq; reſtituat᷑ eis pecunia nõ cõpu⸗
tado ĩ ſoꝛtẽ ipᷣm fructũ ſeu vſuʒ. Qui oẽs ↄmit
tunt vſurã:vt patet in.c.j.de vſur. E
8Ecundo cõmittũt vſura młti mercatoꝛes

XXVII

⁊ artifices qͥ vendũt ad oedẽtiã vſq; ad certum

terminũ.Et ꝓpt hãc dilationẽ ſolutiois appꝛeci⸗
ant rẽ pluſqᷓ; valeat. Hoc em̃ fit in fraudẽ vſu⸗

raꝝ.(in.ciuitate.⁊.cfi.de vſur.Tercio fit aliꝰcõ
tractꝰin fraudẽ vſuraꝝ quẽ ponit Alexã. ð ales

in.iij. pꝑte ſũme:in tractatu de.vij.pᷣcepto decalo
gi.Qũ em̃ aliqs indiget pecunia:vadit ad diui⸗
tem rogãs vt mutuet ſibi:offerens ꝓ ſecuritate

hyppotecã bonoꝝ ſuoꝝ Cui ille rñdet. Nolo mu
tuare:ſed ꝑatus ſũ emere ꝓ eodem pcio et vſq;

ad certũ tpᷣs retrouẽdere tibi ꝓ eodem pᷣcio.ſᷣm
em̃ Hoſti.hicõctus pᷣſumit᷑ fieri in fraudẽ vſu⸗
raꝝ:maxiĩe qñ eſt inequalitas in pᷣcio.Ut quia
ille vult emere multo minoꝛi pᷣcio qᷓ; valeat res
Et hoc dixit ipᷣe Hoſti.in.c.ad.nr̃aʒ.de em.⁊ vẽ.
P illũ tex.Et ꝑ.l.quãuiiſ.S.ſi cũ eẽt.ff.ad velleia.

Et idẽ tenuit glo.in.c.ↄqueſtus. de vſur. q̃ licec

poſtea ſubdat:et pᷣcipue ſi emptoꝛ ↄſueuit exer
cere vſuras.nihil facit ᷓ.quia talis dictio pᷣci⸗
pue ſiue pᷣſertim ⁊ maxie denotat.id eſt eſſe ſi il
lud nõ ſit in facto:vt notat᷑.in.l.j.C. ð reſcin.vẽ.
Idẽ etiã videt᷑ tenuiſſe papa i.c.illo vos.de pi⸗

gno. ibi. Ex duobo tñ q in pacto fuerunt expᷣſſa
3 ipᷣm emptoꝛẽ pᷣſumit᷑ vehemẽter ⁊c. Ubi vide

tur ꝙ ex duob adminiculis poſſit qͥs pᷣſumi fe

ciſſe 7 ctũ in fraudẽ vſuraꝝ.Et ↄſequẽter ꝙ non

requirant᷑ tria:de quibo infra dicet᷑. Hãc quoq;
opinionẽ tenuit Albꝛicꝰ de roſate in.l.emptioe
C.plus va.qð agi.dicẽs ꝙ ita in facto obtinuit

coꝛã peritiſſimis viris.Et idẽ tenuit Specula⸗

toꝛ in ti.de vſu.in.v.ſi aũt ↄctus in fraudẽ vſu
re ⁊c. Et idẽ tenuit Johes de anania in.c. que
ſtus.de vſur.Et in ſuo ↄſilio.lviij.qð incipit vi

ſis inſtrumẽtis.⁊ Panoꝛ. in ſuo conſilio.lxxvj.

in v.ꝙ aũt ſcðᷣs ↄctus.Idẽ q̊ʒ tenuit Johes de

imo.in.c.ad nr̃am.de emp.⁊ ven.dicens:ꝙ hec

eſt cõmunis opinio.et dñs Johan.de caſtilio
ne ibidẽ dicens:ꝙ hãc opinionẽ tenuit totũ col
legiũ mediolanenſe:⁊ papienſe.Et idem tenuit
dns Signoꝛinus de amadeis ð Mediolano
in ſuo cõſilio quod incipit.Certo tꝑe Johãnes
de homedijs.Cui cõſilio ſubſcripſerũt dñs be⸗
nedictus de plũbino.d. Raphael fulgoſius.d.
Thageus de vicomercato.d. Pꝛoſdocimꝰ de
comitib.d.Frãciſcꝰ de capitibo liſte. dñũs Hen
ricus de alanio.dñs Alexãder.⁊ dñs Benedi⸗
ctus de doctoꝛib de padua.⁊ dñs Anthoniꝰð
roſellis ꝓut refert dñs Bartho. cepolla doctoꝛ
veronẽſis in ſuo tractatu de ſimłat ↄctibo.⁊ d.
Nelus de ſccõ geminiano dicẽs: ꝙ qͥtidie ex ił
duab piecturis retraccant᷑ ↄctus:tanqᷓ; vſura⸗
rij in curijs epoꝝ.Etidẽtenuit.d. Johes de pe⸗
trucijs dicẽs:cũ pᷣdicto doctoꝛe in.l.emptõe.C.
plus va.qð agi.qꝙ ita cõiter tenet᷑ a doctoꝛibo et
ꝙ ita iudicari vidit.Et idẽtenet Johãnes ð pꝛa
to.ini.l.rogaſti.S.ſi tibi.in fi.ff.ſi cer.pe.⁊.d. HBa/
ptiſta de ſccõ Blaſio in ſuo ↄſilio:qð icipit. In

cauſa dñi Antbonij de ſuſanis.Ubi hanc opi⸗

mniniſe
Nc ,,3.
enni ⸗ i⸗
inc llicui
itakamis ema
ciſoi derthon
cklemn coe⸗
1ſfdeindeage⸗
deranolilihoſt.
bit wſuran; etn
fri deent en
ſcinoͤfae pfume
leurervigchzn
8zinſümaindd
pnotni eobetil
tolby .dereroua
6. Oqztrani. d
Nrqnoctedonar
ummihenogſenat
anctſi volero
intula fbahn
gulutũpi na
poorekrlorangs:
hobeogim Nedend
moͤenpa i⸗
n ehlänndocu
Huruiinchoauen
ginonalli ci pon
nefoema zcern
ſoniiccpunttucr.
puteempnols ſes⸗
60, Docle roogte
Nfigere vCoranoi⸗
menti porcidi
tmucſttillat:n
inequolitasoßt
Tinc cogueſt de
Zccus pſumnſl
iut gin raida
Nor decaneptine

Meecſt vſurn col

Naannenptöts.
Nginlä
adthoſbioceſiü⸗
Gaparuramenp
Aahereodpialun
nlc ub⸗
urti⸗ſniponusd
bor unnnoſine⸗
icchguid deng.

mſſeceſtfrau

ndedinor Tee.
Md
ſuckrmnſcte gin
lulaariclirci
lkiggen
ccdan i⸗

Gatenn
Mnbise
1 fundeſ

lai öals

Pepo decglo
araldun,
1fearite
rſoum
n oamrt.
deninnf
linfmmſefſ,
pco Orquis
beßmarns
dene,
ufas wlan.
deſſurql
Anutene
s ao
Nlach Gehi
Cördanvi.
lo os de ol/
ummmnt ayſa
aai Whivite
ſishlamif
Ngaer don
nak Hicqnog
ſnein ampie
nfugoobenuir
mure Opccu
iſnudiru
nna in.cHue
i gd inaptt i
Cnlliolwv.
muit Poheode
n dicnsre
vban deaſlo
itmutwmiol
Etanmmur-
Madolano
hte opines
anitdis be⸗
Afulgolisd⸗
Noſcocin de
iſte.dis Vin
1dis Benh/
is Znrtnd
apol :
lr zhed⸗
g enl
hosdepe,
langrde ,
hind 1
ſcipit⸗ 7
Nbibancc,

Foliũ

Mionẽ dicit eſſe cõem:⁊ ipᷣe fuit iuris vtriuſq; do

ccoꝛ eximius.Et idẽ tenuit Gof.in ſũma.in ti.de

pigno.in fi. Idẽ q̊ʒ tenuit Hugo.quẽ refert Ar
chi.in.c.pleriq;.xiiij.q.iij.? Ray.in ſũma:qͥ dicũt
ꝙ ſi tak emẽs emat bona fide nõ peccat:pt᷑ pa/
ctũ ſolũ de retrouẽdẽdo:qꝛ talis emptio ⁊ vẽdi
tio eſt licita.C. de pac.int᷑ emp.⁊ vẽdi.l.ſi fundũ.
7.ff. de in diẽ adiec.l.qtiẽs.Si autẽ vltra pactuz

de retrouẽdẽdo ſit ineq̃litas in pᷣcio tũc iudica⸗
bit᷑ vſurariꝰ:vt etiã dicit Archi.vbi.S.p.c.ad no
ſtrã.de emp.⁊ vẽ.in q̊.c.dicit. Inno.q paucitas

pᷣcij nõ fac pᷣſumere vſura:niſi addat᷑ alteri con

lecture:videlʒ ꝙ vẽditoꝛ poſſit redimere. Hoſti.

◻

cit. Qñq; tranſit᷑ de ↄÿctu ad ↄctũ in fraude legꝭ:

vt qñ accedo ad vſurariũ:⁊ volẽs reciꝑe mutu⸗
um ipᷣe nõ ↄſentit:qꝛ timet de vſurj. Sʒ diẽ:

emet ſi voluero. Si hᷣ dicũt teſtes:qͥ fuerũt me⸗
cũ:qꝙ talia vᷣba habuimꝰ.et venditio ſit lõge ci/

tra iuſtũ pᷣciũ:vł ꝗpe iuſtũ pᷣciũ.ſed ↄſtat ꝙ em/
ptoꝛ eſtvſurarins:⁊ ꝙ ego ſi poſſem nllatenus

habeo aim vẽdendi:talis ↄctꝰ non valet.d.c.ad
nr̃am. ð emp.⁊ vẽdi.hec ille.In qͥ.c.dicit Johã.
an.Exꝑiẽtia docuit: ꝙ vſurarij dimiſſis g ccib⸗
mutui inchoauerũt facere ↄᷣctus emptionũ cõ/
ditionaliũ.ſ.cũ pacto ð retrouẽdẽdo rẽ. Poſtea
ne foꝛma ↄctꝰ ex vi illiꝰ pacti iudicaret illũ vſu⸗

rariũ:ceꝑunt facere bina inſtrumẽta.Pꝛimum

pute emptiõis:ſcðᷣm ꝓmiſſiõis de retrouẽden⸗
do. Hodie vo oꝑtet debitoꝛẽ indigẽtẽ pecunia
ↄfidere vſurario:ſic ſacriſte:faciẽdo ſibi inſtru⸗
mentũ pure vẽditiõis:hec ille. Idẽ q̃ʒ ꝙ talis cõ

tractꝰ ſit illicit:qñ cũ pacto ð retrouẽdendo eſt
inequalitas pᷣcij tenet Anto.ð bu.in.c.ĩ dioceſi.

⁊ in.c.cõqueſtꝰ.de vſur. Maxie aũt pᷣſumit᷑ tal
Ʒctus vſurariꝰ:ſi in pacto de retrouẽdendo po
nat᷑ ꝙ in reddẽdo pᷣciũ aliqͥd plłꝰ ſoluat᷑ q; em/
ptoꝛ dederit:vt inqᷣt Monal.in ſũma. Hoc em

pꝛie eſt vſura.c.pleriq;.xiiij.q.iij.licet palliet᷑ cõ

tractu emptiõis. Itẽ ſi ponat᷑ in ↄtractu vẽditio
nis: ꝙ piculũ rei ꝑtineat ad ipᷣm vẽditoꝛẽ:vſq;
ad tpᷣs ſibi ↄceſſũ ad redimẽdũ. Hocem̃ eſt cõ⸗
tra naturam emptionis. Nam res empta debz
ꝑtinere ad ꝑiculum emptoꝛj.ff. de peri.⁊ cõ.rei
ven.l.id qð.UVñn hᷣ pᷣſumit᷑ factũ in fraudẽ vſu⸗
rarũ.ã potius debẽt attẽdi rerũ effectꝰ qᷓ; ver⸗

boxꝝ variatio:ſi iue circũitꝰ.c.relatũ.ð cle.nõ reſi.
⁊.i(cũ quid.de reg.iur.li.vj.⁊.l.ab anaſtaſio. .
mã.ec eſt fraudibo cedendũ ſʒ obuiãdũ.c.q̃n⸗

to.de diuoꝛ. Itẽ põt pᷣſumi fraus vſurarũ ſi qᷣs
ꝓpꝛia pᷣdia vẽdat ad hmõi ↄctfacẽẽdos. Qula
nõ eſt veriſue ꝙ intẽdat emere aliena qpꝛia nõ
iutilioꝛavẽdit:cũ hec ſint ↄꝛia.Et nemo pſuma⸗

tur velle ↄꝛia agere ex incotinẽti.l.nõ ad ea.ff. de

cõdi.⁊ demõ. Itẽ pᷣſumit᷑ fraus in iſto ↄtracu:
qñ fit in loco:in quo ſolet fieri talł palliatio vſu

q̊ʒ in ſũma:in ti.de emp.⁊ vẽdi.S.fi.v.illð auteʒ
notat᷑repꝛobat illũ ↄᷣctũ:cũ duab pᷣdicuis ↄdi/
tiõibi.ſ.de retrouẽdendo ⁊ paucitate pꝛecij: ⁊ di

dum in ſumma:⁊ Angelum in.:.ij. C. de pac. n
ter emp.⁊ ven.?⁊ Johannem de ananla.in.c.con

GXIL VII

rarũ.ã pᷣſumit᷑ acũ qð eſt ↄſuetum.ff. de edi⸗:
edic.l.ꝙ ſi nolit.S.qꝛ aſſidua.⁊.ff.de aq̃ plu. ar.

l.ſi pꝛius.S.ſi recte. Suꝑ oẽs aũt ↄiecturas eſt
ſi ipe emptoꝛ eſt vſurariꝰ:qꝛ pᷣſumit᷑ id agere q

facere ↄſueuit.l.vel vniuerſoꝝ.ſff.de pigno.act.⁊
c.ſemel.de reg.iur.lib.vj.⁊.l.ſi cui.S.hiſdem.ſf.öꝰ

accu.Et facit qð notat in ſimili Inno.in.c.ſuaʒ

de penis.in pena appoſita ab vſurario in ↄctu
Eſt tamẽ ſciendũ: Jacobo de arena in.d.l.em
ptione.C.plꝰ valere qð agit᷑.tenet ꝙ ad hoc vt·
quis poſſit iudicari vſurariꝰ in tali ↄᷣetu debet
concurrere tria.ſ.ꝙ emptoꝛ ſit ↄſuetus fenerarni
⁊ ꝙ interueniat iniuſtũ pᷣciũ:⁊ ꝙ ſit pactũ de reee/
trouendẽdo.Et idẽ tenet Cy.ibideʒ.in. iiij.q.Et
dicunt:ꝙ nõſufficerent illa duo.ſ.modicitas pᷣ⸗
cij:⁊ pactuʒ de retrouendendo. Etꝙ in.d.c.illo
vos.de pig.⁊ in.c.ad noſtrã.de emp.⁊ vendi.in
teruenerũt alia ad minicula: qᷓ; pᷣdiqda duo tm̃

yt patet in illis.c.pꝛout etiam notat Johannes

an.in.d.c.illo vos.Bal.quoq;.in.d.l.emptione
poſt Odofredũ ibidẽ.Et in.c.j.de feudo dato in
vicem legis cõmiſſoꝛie:in vſi.feu.tenet hãc opi⸗
nionẽ ꝙ pᷣdicta tria requirunt᷑:quã etiam tenet
Petrus de ancha.in dicto.c.illo vos.⁊ Car.in
d. c.ad noſtrã.⁊ in dicto.c.illo vos:aſſerẽs ſe ita

coõſuluiſſe in quadã qõne facti. Et idem cõſulu
it Paulus de caſt.in ſuo ↄſilio.cccxxv.qð ince/
pit. In cauſa mota ꝑ dñam Doꝛotheam.in.ij.

coł. Et multi alij doctoꝛes idem ↄſuluerũt:ma⸗
xime Alexan.de imola.in ſuo cõſilio.cxx. in.iiij.
volumine:qð incipit. Uiſo ꝓceſſu cauſe verten

tis.in fi.Et hoc etiã tenuit dũñũs Bartholomeus

cepolla vbi.S.in.vj.caſu pꝛincipali:vbi ait. Se⸗
cundũ iſtã opinionẽ:vidi ↄſultum per multos
pꝛedlariſſimos doctoꝛes canoniſtas. Et iſtam
opinionem ſemꝑ tenui:⁊ ↄſului pꝛo verioꝛi.cc
nuncteneo:⁊ ita conſulerẽ ⁊ iudicarem:ſi caſus
occurreret.Quia hec opinio pluribꝰ auctoꝛitati
bus:⁊ rationibus compꝛobat᷑:hec ille. Qui ibi
dem multa argumẽta facit ꝓ hac opinione.Do
minus quoq; Laurẽtius de rodul.in ſuo tra⸗
ctatu de vſur.ſuꝑ.c.cõſuluit.de vſur.q.lx.idem
tenet ⁊ refert ꝙ dñs Laurentius de pinn in ſuo
tractatu reſtitutionũ dicit ita ſeruari in pꝛacci⸗

ca.ſ.qꝙ illa tria re’quirunt᷑. Sed qͥcquid ſit de ri⸗

goꝛe iuris:⁊ ↄſuetudine humani iudicij in fo⸗
ro ↄſcientie attẽdenda eſt volũtas ⁊ intẽtio cõ⸗
trabentis. Si em̃ hiccõtractus ſit factꝰ in frau
dẽ vſurarũ:licʒ nõ ſint oẽs iſte cõiecture. Cameę
quo ad deũ talis emens eſt vſ uranꝰ: 2 tenet᷑ẽ ad
reſtitutionẽ:ſᷣm Allexã. ð ales vbi.S.?⁊ Monal⸗

„

queſtus.de vſuris. &
Uarto hoc viciũ vſure cõmittunt qᷣdã ꝗᷓ
q emũt poſſeſſionẽ vel domũ valentẽ mil
le ꝓ quinq; centũ:vel ſexcentũ:aut crca

Deinde locant eam ſiue dant ad emphiccoſim

Bermo

ipᷣi venditoꝛi habita cõſideratiõe pᷣcij ĩ emptiõe
ſoluti.recipiẽtes ꝓ fructu ãnuo qͥnq; ꝓ cẽtena⸗
rio ſoluto. Iſte em ↄtractꝰeſt illicitꝰ.Et pᷣſumit
factꝰin fraudẽ vſurarũ:ſᷣm cõiter doctoꝛes i.d.
c.ad noſtram.de emp.⁊ ven.⁊ in.d.c.illo vos.
de pigno. ⁊ Hoſtien.in ſumma.
Reo melioꝛi aũt declaratiõe pᷣdictoꝝ nõ
p incouenliens videt᷑ ſubdere vnũ cõſiliũ
de libellis qð annis iã q̃ttuoꝛdeciʒ traſ
actis edidi ſuꝑ caſu infraſcripto vicʒ.Titiꝰven
didit Martino fundũ valentẽ mille cũ paco
de retrouendẽdo ifra decẽ annosvł in ꝑpetuũ
Deinde accepit illũ a dico Martino i emphi⸗
teoſim ꝓ qnquaginta oiĩ anno cũ dicto pacto:
wvpoſſit redimere ⁊c̃.queritur quid iuris. H
Irca hũc caſuʒ examinada ſũt quinq;.
C Pꝛimo vtrũ talis emptio cuʒ pacto de
retrouẽdendo ſecure poſſit fieri ⁊ cũ bo
na ↄſcia pᷣſuppoſito ꝙ hẽant bonã itẽtiõeʒ emẽ
di vł vendẽdi ſine fraude:ſicut ipᷣi dicũt. Scðo
qrendũ eſt vtrũ in tali reempta: poſſit cõſtitui
noua ẽphiteoſis ꝑpetua cũ añ nũq; fuerit data
alicui in emphiteoſiz. Tercio vtrũ iſte emptoꝛ
pꝛedicti fundi poſſit ipᷣm dare in emphiteoſim
dico vẽditoꝛi: cũ ipᷣo pacto ð retrouẽdẽdo ⁊ re
dimẽdo.Quarto vtrũ dictꝰemptoꝛ poſſit acci⸗
pere ex dicca emphiteoſi qnquaginta oĩ anno:
ideſt qͥnq; ꝓ centenario pecunie ſolute. Quito
⁊ vltimo vtrũ doctoꝛ reqᷣſitus an talis cõtractꝰ

poſſit ſecure ⁊ cum bona ↄſcientia fieri:debeat

reſpondere ꝙ ſic. J
No ad pmũ rñdent qͥdam:ꝙ nõ videt
gq bonü facere talẽ ↄtractũ: qꝛ lʒ nõ poſſit
Diuiici vſurariꝰpᷣſuppoſita intentiõe nõ ſi⸗
mulata:tñ põt pᷣſumi ↄtra ipᷣm et a multis re⸗/
putabit᷑ factus in fraudẽ vſurarũ.Et ratio eſt:
qꝛ ſᷣm eos iſte ↄtracc emptionis cum pacto de
retrouẽdẽdo:iuẽtꝰfuit a pncipio ab vſurarijs
ad palliãdas vſuras:q volunti vᷣitate mutua
re:⁊ palliare vſurã ſub noie ẽptiõis:⁊ h̊ aſſerũt

dicere Hoſti.⁊ Joh.an.in.c.ad nr̃aʒ.de emp.⁊

ven. ⁊c. Scðᷣo nõ videt᷑ bonũ h̊ facere:qꝛ diffi
culter pᷣt cognoſci mera ĩtẽtio q̃ ſuſtinet hunc
ↄtractũ.Et ſi ſit hõ pꝛudẽs qꝗᷓrens diligẽter late
bꝛas ↄſcie:iueniet eoꝝ itentionẽ nõ eẽ ita rectaʒ
emẽdi:⁊vẽdẽdi ſicut aſſerũt.Eo maxie:qꝛ talis
vẽditoꝛ nõ hʒ ĩ volũtate ſic ↄtrahere:niſi cũ pa
cto de retrouẽdẽdo:⁊ ſic nõ hʒ voluntatẽ alienã
di.Tercio qꝛ cum talis caſus poſſit admittere
mltas fraudes:⁊ varie ſuꝑ eo ſentiãt iuris do
ctoꝛes ac theologi.ꝓpter eiꝰpꝑiculũ tutiꝰẽ nõ fa⸗
cere.qꝛ plꝰexpedit aievt notãt doc.in.c.in ciuita
te.de vſur.tex.in.c.ↄſiliũ.de obſer.ieiu.glo.in.c.
vnico de ſcru.in oꝛ.fa. KKR
Eg his nõ obſtãtib dico ꝙ in ↄtrariũ
8 elſt vᷣitas ⁊ ꝙ hic ↄtractꝰlicite pᷣt fieri ac
cuʒ bona ↄſcia nec eſt aliq̃ iuſta cã q̃re
debeat pꝛeſumi vł ſuſpicari vſurariꝰvł factꝰin

ðð .

fraudẽ vſuraꝝ.Qðõ ſic ꝓbat᷑.Cui nõ cõpetit dit
finitio:nõ põt cõpetere:nec dʒ attribui diffinitũ
vt notat᷑ i.l.oĩs diffinitio.ff.ð reg.iu.⁊ in.l.j.ff.ð
dolo. ⁊ ĩ.c.cũ cãm.de rapto. Sʒ huic ↄccui nllo
mõ põt cõpetere aliq̃ diffinitõ:ſiue deſcptio vſu
re:vt ptʒ diſcurrẽti oẽs diffinitiões:liue deſcpti⸗
ones vſure:poſitas in ſcðᷣa ꝑte pᷣcedẽtis ſermo⸗
nis in pꝛin. ergo ee. X
Reterea pᷣm doct.i.c.j.de vſur. ⁊ Theo/⸗
p logos in.iiij.di.xv. Uſure viciũ nõ com
mittit᷑:niſi i mutuo vero:vel palliato:vt
etiã notat Archi.i.c.j.ð vſur.i.vj.ĩ glo.ĩ vᷣbo.pu
blice.⁊ allegat ĩ arg.xiiij.q.iij.c.j.ᷣm Ray.⁊ Bof.
⁊2 ꝓbat᷑ i.c.ↄſuluit.ð vſur.ibii his caſibo⁊c̃.⁊ dũ
allegat illð dictũ euãgelij Luc.vj.utuũ da⸗
te:nihil inde ſperãtes:⁊ ð alio ↄctu nõ loqᷣt᷑.Sʒ
in iſto ↄctu nòo eſt mutuũ veꝝ:nec palliatũ:g̊ in
eo nõ põt eſſe viciũ vſure:ꝙ em̃ nõ ſit mutuum
veꝝ:ptʒ ex diffinitiõe mutui de q̃ in.l.ij.ff. ſi cer.
pe.⁊ de h̊ nemo dubitat:ꝙ vo in eo nõ ſit mutu
um palliatũ etiã eſt claꝝ:qꝛ vt pᷣſupponit᷑ ĩ caſu
emptoꝛ intẽdit vᷣe emere:⁊ vẽditoꝛ vẽdere: ſicut
ipᷣi dicũt in ↄſcia.Et iõ eſt va emptio:⁊ vẽditio:
ac iuſtꝰ⁊ licitꝰ ccus:cũ nõ habeat defectũ ĩ cau⸗
ſa materiali:aut efficiẽte:vł foꝛmali: aut finali:
cũ fiat de re vẽdibili:⁊ emptcibili:⁊ ab his qͥ pñt
emere ⁊ vẽdere:nec aliqͥd ponat᷑ in bᷣ ↄctu qð ſit
ↄtra naturã emptiõis ⁊ vẽditõis:interueniatq;
iuſtũ pᷣciũ:ac bona intẽtio vtriuſq; ↄ;hẽtis:cum
alijs ↄditiõibo q̃ requirunt᷑ ad ver emptionẽ ⁊
vẽditionẽ de quibo in.l.j.⁊.ij.ff.ð ↄtrahen.emp.
Qua ꝓpter talis ↄctꝰ eſt ab oibo admittendus:⁊
appꝛobãdus.Qulia nihil tã ↄueniẽs eſt natura
li equitati:qᷓ; volũtatẽ dñi volentis rẽ ſuam in

alium trãſferre ratam haberi.inſti.de reꝝ diui.
W

S.ꝑ traditionẽ. E
Reterea ad hᷣ vt qͥs ex aliq̊ pacto cõmit
p tat viciũ vſure reqrit᷑ ꝙ ex eo habeat ali

qð lucrũ in re:vł ſaltẽ in ſpe:ſᷣm notata

ꝑ doct.iĩ.c.oſuluit.ð vſur. Sʒ iſte emptoꝛ nilm
lucrũ hʒ:nec habere ſperat ꝓ pacto ð retrouẽdẽ
do:imo ꝑ pᷣ dãnificat ↄditionẽ ſuã. Quia cũ ta
lis fundus non valeat niſi mille:⁊ ipᷣe emat di⸗
cco pᷣcio cũ pacto de retrouẽdendo:dictꝰfundꝰ
efficit᷑t minoꝛis valoꝛis qͥ̊ ad ſe:qꝛ rõne dicti pa
cti ⁊ obligatiõis q̃ eſt ſuꝑ ipᷣo fundo nõ hʒ ipᷣm
bñ libeꝝ:nec eũ poſſet alienare:niſi cũ dicta ob
ligatiõe.Vñ ſi vellet alteri vẽdere:eẽt valde dif⸗
ficile ĩuenire ſuũ pᷣciũ qð expẽdit in ipᷣo emẽdo.

Xũ g̊ꝑ b̊ pactũ tal emptoꝛ faciat merã gratiaʒ

⁊ liberalitatẽ quãdã ipᷣi venditoꝛi:vt dicit dñs
Barcho.cepolla ĩ tractatu ſuo ð ſimlat ↄccibo.
in.S.qͥ incipit.Ciuis qͥdã veronẽſis:circa medi⸗
um:⁊ in pᷣmo caſu pncipali ĩ pᷣn.Et ꝑ ↄſequẽs
faciat opꝰcharitatꝭ:temerariuũ eẽt iudiciũ ei in⸗
pĩgerevſuraꝝ voꝛaginẽ:⁊ eũ rputare malefaco
rẽ:q ex tali pacto qð totũ vᷣti᷑ ad ꝓxi cõmodũ ⁊
vtilicatẽ magnã erga illũ exercet pietat.· N

Odudo⸗
. in
oclo 1

ſo ofaci,
inoconofuc
huceci bong

dichͦckiſtud p⸗

(ü 1 0olnion

iinchlencgt

len? Rarin
Ginoinſols
Etdñs Bantbo⸗
iuis qdi dices⸗
ullucanonico: d
funüainliat
Pdocr ink ni
.ngedepuloo⸗
cballegeylo
cogdapponikin
rnccerd obat⸗
ISrsddvotte
Cömieinl fun
yfc cepcos
lubitinlorenii
tevatireil ni⸗
ſebitanpro
ſopignoꝛiacagen
endliLdehe⸗
Keugtenamnd
Gpaon derenor
caröe no redlt.

ſinölntucitfrau

Glcoꝛs lloca
cntie Etdicſeita
nagomagnait
pbomagna a
Conibifundürt,
buſcipacsint
wiſlorein ifen

önaſctoerng⸗
tübocdict e

oꝛeſerſolt⸗
muneraſimul

Ulmnaß deneg

Binho epoll
Muaf de en⸗
Nugonſurgt
emiſihrin
ine

ocetdf
bui diffine
Lelnl /f
M)aulnlo
Nchnofn
lundeſchl
lensſemo⸗

1
fr T
Nicinin
palnen
gaitbon
nRuref
aihrirde
Wanide
wroͤloft G.
cpalimin
nöſtmumm
jnl öff r.
dconöſtmunn
ſupondkicaſn
eer⸗ ſit
nor vidino:
dcaiicau
m wefindi.
nabbis pi
inb zaugoͤſt
ginnmening
bänu
micnpnoni?
abenemp.
minmdus:?
nis Enaura
msiſgamin.
ntidenn din.
D

lhpoad cim
rc babaurlli
hefn torna
tamgdor nlin
woͤmmonide
. Ougt
nieenatdi⸗
odicbfung
wnedich
ndonobzlyn
niſcdicue⸗
õ
tiniho,
vnmigni
ei o Nns
ſnier jahn.
nunei⸗
61 Nus
dicu anmn/
nemalefnc
licönodi
cate ,.

Foliũ

Oncludo ̊ſm cõem oĩm doctoꝝ ſentẽ

c tiã in.c.ad noſtrã.de emp.⁊ vendi.⁊ ĩ di/
co. c.illo vos.de pigno.ꝙ qñ qͥs iuſto
pᷣcio rẽ emit:licʒ facat pactũ de retrouedendo:

dumodo nõ faciat mala intentiõe:nec vtat᷑ aliq̃ᷓ

fraude:cũ bona ⁊ ſecura ↄſciẽtia facere põt.imo
potiꝰ meret᷑ qᷓ; in ali̊ minimo demereat᷑:qꝛ vt

dictũ eſt:iſtud pactũ totalłr cedit ad venditoꝛp

fectũ ⁊ ↄſolationẽ:⁊ fit gr̃a ipᷣiꝰ.vt ptʒ ꝑ legẽ ſe⸗

cũda.C. de pac.int᷑ emp.⁊ vẽ.cũ ↄcoꝛ.Et hũc cõ⸗
tractũ ſecure poſſe fieri tenet Hugo.vt refert Ar
chi.in.c.pleriq;.xiiij.q.iij. Et idẽ tenet Hoſtiẽ.et
Aſten.⁊ Ray.in ſũma.⁊ Alexã.de ales.in.iij.ꝑte
ſũme ſuꝑ.vij.pᷣ cepto decalogi.⁊ ſccũs Bernar⸗
dinꝰin ſuis gctib:⁊ oẽs cheologi in.iũiij.di.xv.
Et dñs Barcho.cepolla vbi.S.in.d.S.qͥ incipic

Qiuis qͥdã dicẽs:ꝙ tale pactũ eſt licitũ ð iure ci
uili:canonico:⁊ diuino.De iure ciuili pcqʒ in.l.ſi
funduũ.⁊ in.l.ſi a te.C.de pac.int᷑ emp.⁊ vẽ.⁊ ibi

ꝑ doct. ⁊ in.l.q̊tiẽs.ff.de in diẽ adiec.de q̊ etiã hẽ

ꝑAnge.de ꝑuſio.in.l.ad officiũ.C.cõi diui.in fi.
q etiã in.l.ij.C.de pac.int᷑ emp.⁊ vẽ.dicit. Nota
ex hac lege ꝙ illð pactũ de retrouẽdẽdo eodẽ pᷣ⸗/
cio:qð apponit᷑ in inſtrumẽto q̃tidie:valet ⁊ te⸗
net:nec ex ̊ ꝓbat᷑ ↄtractꝰ pignoꝛatiꝰ:vł vſura
rius:⁊ adducit tex.in.d.i.ſi a te.⁊ in.lᷣ.fi.ff.de lege
cõmiiſ.⁊ in.l.qͥ fundũ.ff.ð ↄtrahẽ.emp.ſubijciẽs
ꝙ fructꝰꝑceptos emptoꝛ nõ reſtituet:nec cõpu⸗

tabit in ſoꝛte:niſi a tꝑe moꝛe.ſ.qñ fuiſſet ĩ moꝛa

reſtituẽdi rẽ ipᷣi vẽditoꝛi pᷣciũ ſoluẽti vł offerenti
Et h̊ qñ tał emptoꝛ intẽdebat rẽ ipᷣam emere:et
nõ pignoꝛi acciꝑe.Siliter dicit Albꝛicꝰ de roſa⸗
te in.d.l.ij.C.de pactis inter emp.⁊ ven.ꝑ illum

textũ:⁊ ꝑ textũ in.d.l.qͥ fundũ.ff.ð ↄtrahẽ.emp.

ꝙ pactũ de retrouẽdẽdo ↄiũctũ cũ emptiõe ⁊ lo
catiõe:nõ reddit ↄtracũ vſurariũ vel ũlicitum:

ſi nõ intueit fraus:vł ſimłatio:aut leſio ipſiꝰ vẽ
ditoꝛis cui locat᷑:⁊ ꝙ lieite põt fieri in foꝛo ↄſci⸗
entie.Et diẽ ſe ita in facto obtinuiſſe.Et idem te
net glo.magna ĩ termis.in.d.c.ↄqueſtꝰ.ð vſur.
in vᷣbo.magna.circa fi.ibi. Noõ eſt tñ vſura ſi vẽ
do tibi fundũ ⁊c̃.Dicit q̊ʒ Bal. in.c.ſ.v.q̃ro qͥ/
buſdã pactis.in ti.de feudo dato in vicẽ legꝭ cõ⸗
miſſoꝛie in vſi.feu.ꝙ ex pacto de retrouẽdendo
nõ naſcit᷑ ↄtractꝰ feneraticiꝰ:qꝛ niła lex vł decre
tcũ hoc dicit.Et qꝛ emptio ⁊ vẽditio põt fieri ad
certũ tpᷣs.l.ij. C.de pac.int᷑ emp.⁊ vendi.niſi em

ptoꝛ eſſet ſolitꝰ fenerari:⁊ in fraudẽ vſuraꝝ in⸗
ſtrumẽta ſimulata ↄficere:vt habet᷑ in regla: ſe/
mel malꝰ:de reg.iu.in.vj.hec ille.Dicit etiã dñs

Bartho. cepolla vbi S.in.iij.caſu pꝛincipali: in
duodecima pᷣſumptiõe:ꝙ nõ eſt differẽtia an fi

at pactũ de retroueẽdendo:vſq; ad certũ tpᷣs cõ⸗
pletũ:vł in ꝑpetuũ:qꝛ in vtroq; caſu eſt licituʒ:
nec ex eo inſurgit aliq̃ mala pᷣſumptio.vt eſt ca⸗
ſus expᷣſſus:⁊ in termis.in.d.l.ij. C. de pac.int᷑

emp.⁊ ven.ibi pᷣciũ qñcũq;:vł intra tpa obtuliſ
ſe. Ubibᷣ notat Bal:in fi.q dicit:ꝙ ex pacto ð re

GXπW

trouendẽdo eodẽ pᷣcio etiã luaãte emptoꝛe fru⸗
ctus medij tꝑis etiã an moꝛã ↄtractus nõ pᷣſu⸗
mit᷑ ſimulatꝰ. Et idẽ eſt de iure canonico: vt pꝛo
bat᷑ in.d.c.ad noſtrã.de emp.⁊ vendi. ⁊ in.c.illo
vos.de pigno.ã ibi tale paccũ nõ repꝛobatur
ſimpłr:ſʒ ꝓpter dolũ ⁊ fraudẽ emptoꝝ:vt ibi pa

tet. De iure q̊ʒ diuino ptʒ hũc pactũ de retrouz/

dendo eſſe licitũ ꝑ ea q babẽet᷑ Leuiti.xxv.c. Ubi
dixit dñs filijs iſrł. Cũcta regio poſſeſſiõis vie
ſub redẽptiõis ↄditiõe vendet᷑. Et ideo ſic infert
dñs Barcho. cepolla. vbi. S. di. Et iſtud ego cre
do in foꝛo ↄſciẽtie qꝛ h̊ ſolũ pactũ de retrouẽdẽ
do ad tpᷣs vł in ꝑpetuũ nõ inducit aliq; malaz
pᷣſumptionẽ:maxie pᷣſumentẽ ↄtractũ eſſe vſura
riũ:vel ſimulatũ.Nazʒ ſi lex auilis ⁊ canonica h̊
ꝑmittit:nõ eſt dicendũ illiatũ:ne inde iniunaz
naſcat᷑ occaſio vñ iura naſcunt᷑.l.meminerit.C

vñ vi.⁊.c.qliter ⁊ qn.el.j.extra de accuſa.⁊ facit
lex.ij.de indic.vidui.tol.Et qͥa qð fit lege ꝑmic⸗
tente:penã nõ meret᷑.l.graccus.C.ad.il.iul.ð ad
ult᷑.Et nemo dicit᷑ damnũ facere niſi qui id fa-⸗
cit qð ius facere nõ habet.vt in.l.nemo damnũ
ff. de reg. iur. hecille. Idẽ qͥʒ tenet Donal.i ſum
ma di.ꝙ ſi pᷣdium vendidi tali cõditione:vt qñ
cũq; ego:vel heres meus ſoluenmꝰ pꝛeciuʒ:vel
ſicSi vſq; ad decenniũ ſoluerimꝰ rehabeamꝰ
pꝛediũ:emptoꝛ talis pᷣdij nõ cõmittit vſuram:ſi
nõ fiat aliquid in fraudẽ vſurarum.⁊ ſubdit:q;
facit fructus ſuos:licet ego poſtea ſoluto pꝛeco
recuperẽ pꝛediũ:⁊ hoc quãdo interuenit iuſtuʒ
pꝛeciũ.Et idem tenet Archiepᷣs Floꝛen.in.ij.ꝑte
ſumme.c.viij.in.S.qui incipit.aliꝰcontraccus.?
allegat Ulde.idẽ ↄfirmantẽ.Et idẽtenet Inno.
⁊2 Johan.an.in.c.ad noſtrã.de emp.⁊ ven.⁊ pa⸗
ter frater Angelus de clauaſio: in angelica ſua
in vſura.j.S.lxvj.⁊ eiuſdẽ ſententie eſt Franciſcꝰ
de platea in tractatu de vſur.ca.j.S.xl.vbi alle⸗
gat Laurentiũ de pinu idem tenentẽ.Auctoꝛ q̊/
qʒ piſanelle:⁊ auctoꝛ ſuꝓplementi in tractatu de
vſuris.c.iij.idem affirmant ⁊ omnes ſummiſte
et Anto.de but.in.c.conqueſtus.de vſur.Et ibi
om̃es alij canoniſte. QO
On obſtãt mõ in ↄtrariũ adducta. Etpᷣ
n mo dü dicit᷑ ꝙ iſte ↄtractus a pꝛincpio
inuẽtꝰ eſt ab vſurarijs ſᷣm Hoſti.? Jo⸗
han.qꝛ reſpõdeo ꝙ pᷣdicti doc.hoc nõ dicũt:ſed
bñ 2 erũt ꝙ vſurarij volẽtes palliare vſuras i⸗/

ceperũt vti ̊ Zctu:ſʒ ex ̊ nõ ſeqͥ?᷑ qͥn talis ↄcctus

eſſet in vſu:anteqᷓ; vſurarij inciperent eo vci ad
fraudẽ. Immo ꝑ multa tꝑa añ erat in vſu. Cꝑe

em̃ iur antiqͥ vſure ꝑmittebant᷑ ̃m ꝙ dic Bʒo.

in ſũma in ti.de vſur.⁊ h̊ patet ꝑ.l.pꝛimã ⁊ ꝑ to⸗

tum titulũ.ff. de vſur. Et ideo tũc vſurarij non

neceſſe habebãt palliare vſuraſ hoc ↄꝓtractu:nec

co vtebant᷑ ad fraudẽ vſuraꝝ.⁊ tamẽ pᷣdictꝰcon

tractus vẽditionis ⁊ emptiois cũ tali pacto de
retrouendẽdo tũc erat ĩ vſu:vt ptʒ ꝑ ea qͥ haben

turin.l.ꝙ fundũ.ff. de cotrahen. em. er in. . quo⸗

Bermo

tiens.ff.de in diẽ adiec.Cleꝝ qꝛ poſtea ꝑ impera
toꝛẽ xpᷣianum reſtricta eſt vſuraꝝ voꝛacitas: vt
ptʒ in.l.eos.S.circa vſuraꝝ voraginẽ.C. ð vſur.
⁊ poſtea ꝑ ius nouiſſimũ in otũ ꝓhibita:vt pa
tet in auten.de eccleſi.ti.S.j.coł.ix.⁊ in auten.ad
hec.C. ð vſur.⁊ ꝑ glo.⁊ ꝑ doc.in.l.cũctos ꝓpłos.
C. de ſũma.tri.⁊ fi.ca. Per ius q̊ʒ canonicũ non
ſolũ fuit ꝓhibita:vt ptʒ in toto ti.de vſur.⁊ in.c.
qm.xlvij.di.ſʒ etiã diuerſe pene j ipᷣos vſurari⸗

os ſũt ↄſtitute:⁊ ↄ eoꝝ fautoꝛes⁊ defenſoꝛes.vt

deo ex tũc inceperũt vti vſurarij p̊ Zctu. Cum

53 in.c.j.de vſur.in.vj.⁊ in dłe.ex graui.eodẽ.ti.

igit᷑ hic ↄtractus ſit liatus imo magne pietat:
vt S.oſtenſum eſt:ſeqᷣt᷑ ꝙ cũ bona ⁊ ſecura ↄſciẽ
tia põt fieri:licet mali eo male vcant᷑. Siẽ bñ fa
cit dãs elemoſynã vᷣgini bona intẽtione:liq; lu⸗
xurioſi talib elemoſynis ſoleãt vᷣgines ſub pꝛe
textu pietatis ad luxuriã incitare.Et ſub ſpẽ bo

ni palliet rabiè incõtinẽtie.Et pᷣdicta ꝓbant᷑ ꝑ.c.

de occidẽdiſ.xxiij.q.v.vbi ait Angu.qꝙ bonũ ali
qð opus faciẽtibo imputari nõ dʒ crimẽ:p eo ꝙ;
aliqui ipᷣo oꝑe male vtant᷑. OQ
HVVIn obſtat ſcõo du ðꝛ: ꝙ difficulter põt
n cognoſci bona intẽtio taliter hentium.
qꝛ reſpõdeo hoc eſſe fallum. Pꝛeſuppo/

nit᷑ em̃ in caſu:ꝙ ipᷣi in ↄſciẽtia dicãt:q bona in

tentiõe emẽdi ⁊ vendendi ↄtrabũt.Et iõ creden/
duũ eſt illis:qꝛ in foꝛo ↄſcientie credit᷑ homini ti⸗
moꝛato ꝓ ſe ⁊ ↄtra ſe.vt dicit Hoſti.in ſũma.et

beatus. Tho. in quadã. q.de qͥdlibet. lõ eſt er /

go venꝝ ꝙ nõ poſſit ſcire nec bn cognoſci eoꝝ in
tentio. Quis em̃ meliꝰpõt ſcire qͥ ſũt in bomine
qᷓ; ſpũs ipſius hois.vt ait Paulꝰ.ſ.ad Coꝛin.
ij. 2 Aug.in ſermõe de vᷣginib. LCũ g̊ verba ſint
note eaꝝ q̃ ſunt in aio paſſionũ:vt diẽ̃ Phs.in
j. Periher. Nõ põt meliꝰcognoſci animꝰ ⁊ intẽ⸗

Lio alicuiꝰ qᷓ; ꝑ eius atteſtationẽ.⁊ ↄſequẽter cũ
ex verbis ↄtrahentiũ pateat ꝙ bona intẽtiõe cõ⸗

rrabunt:nõ debemꝰ ire ꝑ ↄieccuraſ ⁊ ſuſpitiões
ſiue pᷣſumptiones:que tũc debent inquiri quã⸗

do aliter rei cercitudo nõ põt haberi.vt nota.in

l. .·ff. de queſti.⁊ in.l.antiqui.ff.ſi pars here.pe.
Nam in certis nõ eſt locus cõiecturis.ceſtote.ð
regu.iu. R

qꝛ reſpõdeo ꝙ etiã pᷣſuppoſuo ꝙ nõ ha/
beat voluntatẽ vendendi niſi cũ pacto de retro⸗
uendẽdo:⁊ ꝙ ſibi det᷑ in emphiteoſim. Hoc ni⸗
hil obſtat qui vẽditio ĩ caſu nr̃o valeat:qꝛ volũ
tas eius eſt oĩno libera:quo ad talẽ cõtractum
de venditiõe cũ dicto pacto:qð patet ex eius ꝓ⸗

teſtatione.Et ideo debet talis ↄtractus ſeruari:

quia eſt nihil tã naturale:qᷓ; ea que paciſcentibꝰ
placuerũt obfuare.c.qualiter.extra.ð pac.⁊.l.j.
ff. codẽ.⁊.l.nõ minoꝛẽ.C.de trãſac. Cõtractꝰ em̃

ex ↄuentione legẽ accipiũt.l.ↄtractus.ff.de reg.

ur.?.(Ccõtractus.eodẽ ti:li vj.⁊.l.j.S.ſi cõueniat

Orn obſtat tercio dũ dicit: ꝙ iſte vẽditoꝛ
n nsoõ habet voluntatẽ alienandi liberã ⁊c̃.

ff. depoſiti. Falſa ergo eſt iſta ↄſequẽtia. Iſte nõ
habet voluntatẽ vendendi ſine pacto de redimẽ
do:ergo nõ habet voluntatẽ alienãdi ⁊ tranffe/

rendi dominiũ ꝑ venditionẽ cum tali pacto:qð

opoꝛteret ↄdudere ſi vera eſſet obiectio.Conclu
dit᷑ itaq; ꝙ exquo ꝑ ius diuinũ: canonicũ:⁊ ci⸗

uile oꝛdinatũ ꝙ talis vẽditio valeat:⁊ ꝑ ip̃a,ʒ

tranſferat᷑ dominiũ in emptoꝛẽ nõ obſtãte tali
pacto de retrouendẽdo:quilibet intẽdens talit᷑
vendere trãſfert dominiũ in emptoꝛẽ.Et ſi dicat
ꝙ talis vẽditoꝛ niſi eſſet in aliqua neceſſitate nõ
vẽderet:qð ptʒ:qꝛ vult ſibi fieri pauũ de retro⸗
uendẽdo:et ideo nõ videt᷑ habere voluntateʒ li⸗
berã.Dico ꝙ hoc nõ obſtat:aliter pauce vendi⸗
tiões valerẽt:ĩmo vix aliq̃ reperiret᷑ valida. Ra
riſſime em̃ inuenit᷑ aliqͥs qui vendat ſuas pꝛo⸗
pꝛiecates:niſi rõne alicuiꝰ neceſſitatis.Et ſi poſ⸗
ſet retinere rem ſuaʒ:⁊ facere alia ſibi neceſſaria
vel expediẽtia:nõ vẽderet.Et ſi emptoꝛ vellet ſi⸗
bi facere pactũ de retrouendẽdo:nõ diminuen⸗
do de iuſto pᷣcio:libẽter acceptaret.cũ hoc pactũ
nõ poſſit ſibi nocere:ſʒ tm̃ ꝓdeſſe vt ſupꝛadictũ
eſt. Hec ergo neceſſitas vendẽdi ⁊ volũtas recu
perandi nõ viciat ↄtractũ:qꝛ talis volũtas licet
aliquo mõ videat᷑ coaca:tñ eſt volũtas ſuffici
ens ad ſe obligandũ ꝑ ↄtracũ.ar.in.l.ſi mulier
§. penul. ff. qð me.cau.⁊ in.c.merito.xv.q.j.alit᷑
aũt ſequeret᷑ ꝙ quilibet vẽditoꝛ poſſet irritare ⁊
annullare quãcũq; venditionẽ abſolute factaz⸗
ſi ꝓbare valeret ꝙ neceſſitate ductꝰ vẽdidit.⁊ cõ
ſequẽter quaſi oẽs vẽditões infrigerent᷑:qð eſſʒ

abſurdiſſimũ.

On obſtat vltimo dũ ðꝛ:ꝙ cũ in ̊ ↄtra
n ccu poſſint cõmitti multe fraudes:⁊ cuʒ
varie ſuꝑ bᷣ̊ ſentiãt doctoꝛes:pter ꝑicu⸗

lum nõ debet fieri.qꝛ rñdet᷑:ꝙ cũ talis ↄtractus

fiat cũ debitis circũſtãtijs in caſu nr̃o:vt patʒ ex

pꝛedictis:nõ eſt periculũ alicuiꝰfraudis.ecin

hoc caſu aliqui doct.vel theologi autẽtici dicũt
hũc ↄtractum nõ poſſe fieri cũ bona ↄſcientia:
niſi foꝛte ſit aliquis nimis ſerupuloſe ↄſcientie
cui nõ eſt attendendũ iuxta notata ꝑ be. Tho.
j.ij.q.xix.⁊ ſanctũ Bona.in.ij.di.xxxix.ar.j.q.iij.
Et pꝛedicta ↄfirmant᷑ per diccum domini Lau
rentij de rodul.in ſuis tracatibi.de vſur.vbi al
legãdo ⁊ ſequẽdo Petrũ de ancha.dicit: ꝙ vbi
apparet ex diuerſis indicijs ꝙ intentio cõtrahẽ/
tium eſt bona:debet iudicari ꝙ licite cõtrabant
⁊ hoctenere eſt magis ꝓ ſalute animaꝝ nec pu
tat eſſe tutũ ita ſtricte decidere ⁊ ſcribere:ꝓpt᷑ qð
multe anime in viã ꝑditionis inducunt᷑. Scru
puloſitas ergo eſt vitãda.l.ſed ⁊ he.in.v.ſʒ hec
nimiũ ſcrupuloſa ſunt.ff.ð excu.tu.De quo no
tant doct.in.c.inquiſitioni.de ſen.exc.⁊ in.c.tua
de ſimo. Pꝛeterea vt dicit Bal. in. l.ͤ rogaſti. S. ſi
tibi.in fi.ff.ſi cer.pe.Actus dubiꝰnõ debʒ iudica

ri vſurarius.vbi põt ꝓcedere ſine vicio vſure.ꝑ

l.ſi ex pactione cum ibi notatꝭ.C. de vſur.Quia

aizßſinnoel
nfoctequia⸗
noiCnnſ
oriuctandebekl

H
2

ininon at
ſedeßbeli 70.

(odeappelted
anoair

9 uſpegu ba
mocrin
(ptoꝛel vinur
unftaugen

fibmdlmal⸗ ne⸗
y mnob ii ide

(lce ff deaen.

Ufſacerſoleronn

Z

sſpeltust

dioin eſct mach
morimechluppor

ſberpfummikbonz

ulmoco )elſof
lffereml
urrerßſſedeeb

ophaberebonaopit

(ädubiadeheätint
le deregin. cſem
f debis quein
listhrologob ini
lffan deempni⸗
Macoderarovii⸗
ſup:n ſufflat ſot
Coſckylerailludrec⸗
Coaltas inccioeg
Ulchnoematiuſto
imidiginredi
Ferpidttautaligs
UAſiſteiuſtüpai⸗
tcötrac?vſorar⸗
Uren dicurmule
ürrgf bectna i
Prältas ſupꝛeco⸗
orſcſgectos orn
ronidigoadicit
Grrerextssindice
e glidirennr in⸗
ſto memae
oßiuſtaititoe⸗
uſnaati rigli
eſce enton
ſiiegcfagiͤgi lul
deto eatonab,
bultatetlogo
biiſgglicte
oderehhlisid
ſtoßchrmm
nosneeinei

olloäſnhic

ing Feß
co dein
1dl gunffe
ullpagnegd
mo Konu
Onorlcir,

Nodkirnii
ntidens tlt
me. Eiit
Anauſtmeni
Naci denmo,
repolumm
A abaenci,
rimnice a
Ncueſans i,
ſuns Sſpoi,
ulhinertana
nen ln ſn
nodiminnen;
maibocpuan
ent ſupruciai
1 wlünsfea
is Wünslict
Wüns ſuſi
igrinlAmuler
Mitd r. ſalt
poſſaimnuan:
iubſolvee ſnan;
a rinicc
ennigöe
9

mgchinba
ufmuden
wes: re gic/
Gitals maans
riore
ruudis. ſlal
govnina dt
donn Mam
lole Mammne
mgbe Do.
anrarſi.
ndomini n
,denſor wbi

Folium

yalidioꝛ pſptio elidit imbecilioꝛes clf̃as. de ö̃

ſum.⁊ facit c.quia veriſimile.eo.ti.?⁊quod notat
Panoꝛ.i.c.in nfr̃a.de teſti. Multo ergo minus
hoc iudicari debet in caſu nr̃o:i q̊ ẽ certitudo re⸗
cte intẽtionis ↄhẽtiuʒ:que debet attẽdi.c.cũ in il⸗
lis.de pᷣbẽ. li.vj ⁊.c.cũ dilecto.ð v.ſig.et c.ſcðᷣo re
qris.de appel.⁊ ꝑ doc.in.c.ↄſuluit.de vſur. ¶
Iquis aũt doctoꝛ alleget᷑:qͥ hũc ↄtractũ
9 ſuſpectũ habeat:dico ꝙ loqtur qñ eſt ie⸗
qlitas et iniuſticia in pꝛecio:vel qñ talis
emptoꝛ eſt vſurariꝰ:aut ↄſuetꝰ facere tales ↄtra
ctꝰin fraudẽ vſuraꝝ.Quia tüc pᷣſumit᷑ cõtra eũ.
nã ſemel malꝰ:in eodẽ genere delicti ſemꝑ pᷣſumi
tur malꝰ.l.iij.S.idẽ erit.ff.de ſuſpec.tu.et l.ſi cui.
S§. hiſdeʒ. ff. de accu. .l. palam.S.nõ ſolũ.ff. ð ri.
nup. Sed cũ emptoꝛ in caſu nr̃o nõ pᷣſuppona
tur facere ſolere ↄtractꝰ illicitos:vł ĩ fraudẽ vſu
raꝝ:ſitq; eq̃litas ⁊ iuſticia in pᷣcio: pᷣſumptuoſũ
iudiciũ eſſet ↄtra eũ opinari ꝙ faciat in fraudẽ:
maxime cũ pᷣſupponat᷑ eiꝰbona intẽtio.Quia qͥ/
libet pᷣſumit᷑ bonꝰ:niſi appareat ↄtrariũ.l.om⸗
ni modo.C. de inoffi.teſta.⁊.l.nõ oẽs.S.a barba

ris.ff. de re mili.cũ ſiłibo. Et poſito ꝙ nobis nõ

ↄſtaret expᷣſſe de eiꝰ intẽtione:tamẽ deberemꝰ de
eo habere bonã opinionẽ:⁊ bñ de ipſo pᷣſumere:
cũ dubia debeãt in melioꝛẽ ꝑteʒ ĩterpᷣtari.c.eſto⸗
te.de reg.iu.⁊.c.ſemꝑ in dubijs.ff.eodẽ ti.⁊.l.ꝓxi
me.ff. de his que in teſta.delen. Concludo ́̊fᷣm
oẽs theologos in.iiij.di.xv.et canoniſtas in.d.c.
ad nr̃am.de empti.⁊ ven.ꝙ ad hoc vt hoĩes cuʒ
pacto de retrouẽdẽdo pᷣſumant᷑ facere in fraudẽ

vſuraꝝ:nõ ſufficit ſolũ tale pactũ de retrouẽdẽ⸗

do:ſed vltra illud reqͥrit᷑ ꝙ ſaltẽ ſit iniuſticia et ĩi/
equalitas in pᷣcio:qð intelligi põt dupliciter.ſcʒ
vel ꝙ nõ emat iuſto pᷣcio: vel ꝙ ponat᷑ in pacto
redimẽdi.ꝙ in redimẽdo aliqͥd plus ei ſoluatur
qᷓ; expẽdit:aut aliqð aliud emolimẽtuʒ ↄſeq̃tur.
Vel ſi ſit iuſtũ pᷣciũ:ſalteʒ reqᷣrit ꝙ ſit cõſuetꝰ fa⸗
cere cõtractꝰ vſurarios:vł in fraudẽ vſurarum.
Tũc em̃ dicũt multi doc.pᷣſumi ↄtra eũ:⁊ indu⸗

bitãter qñ hec tria ſimul cõcurrũt.ſcʒ nocabilis

ineq̃litas in pꝛecio:ↄſuetudo fenerãdi: vel illici⸗
tos ⁊ ſuſpectos ↄtractꝰ faciẽdi:cũ ipſo pacto de
retrouẽdẽdo.⁊ dicũt młti doc.hec tria debere cõ⸗
currere:vt qͥs iudicet᷑ vſurariꝰ:vt ſupꝛa viſũ eſt:
licet alij dixerint ſufficere duo illoꝝ.Sed ĩ caſu
noſtro nec tria pᷣdicta:nec duo cõcurrũt:cũ em⸗
ptio fit iuſta ĩtẽtiõe ⁊ iuſto pᷣcio ⁊ ab hoie ñ cõſue
to fenerari:⁊cũ alijs bonis circũſtãtijs fiat.&̊ tał
bone fidei emptoꝛ nõ debet habere ſcrupulũ cõ
ſciẽtie ad faciẽdũ talem:nec põt aliq̃ mala ſuſpi
cio de eo rationabilit᷑ haberi ᷣm coẽm oĩm do⸗
ctoꝛũ et theologoꝝ ſentẽtiaʒ.Et ſic patet pꝛimuʒ
dubiũ. ſcʒ ꝙ licite poteſt qͥs emere aliquid cũ pa
cto de retrouẽdẽdo ꝓ eodeʒ pᷣcio:quãdo emit᷑ res
iuſto pᷣcio:⁊ ĩterim donec redimat᷑ facit fructus
ſuos:nec tenet᷑ eos cõputare in ſoꝛtẽ:nõ obſtãte
eo quod ſcriptũ eſt Leui.xxv.vbi inqᷣt deꝰ. Si at

CXLIX

tenuatꝰfrat᷑ tuus vẽdiderit poſſeſſiunculã ſua,
poterit ꝓximꝰ eiꝰ eã redimere ſi voluerit.Si vo
non habuerit ꝓximũ:⁊ ipſe pᷣciũ ad redimendũ
potuerit iuenire:cõputabunt᷑ fructus exeo tꝑeq̃
vẽdidit.et qð reliquũ ẽ reddet emptoꝛi:⁊ ſic reci⸗

piet poſſeſſionẽ ſuã.hecibi. Quia rñdet᷑ pᷣmo:q
deꝰ fecit hãc legẽ ꝑticularẽ in terra ꝓmiſſiõis:q̃ ẽ
ꝑticulari mõ ſua:qꝛ eaʒ acqᷣſiuit populo iſrael ĩ
manu valida. Licet etiaʒ oĩs alia terra ſit gene⸗
ralit᷑ ſua:vt habet᷑ ps.xxiij. Uñ in eodẽ Leui.ca.
ipſe ait. Terra hec nõ vẽdet᷑ in ꝑpetuũ:qꝛ mea ẽ:
7 vos aduene ⁊ coloni mei eſt. Jus aũt ſingula
re nõ eſt trahẽdũ ad ↄſequẽtias.i.ius ſingulare.
ff. de legi. Scoo pᷣſuppoſito ꝙ nõ eſſet lex ꝑticu⸗
laris:ſed cõis:reſpondet᷑ ꝙ eſt lex iudicialis ſiue
pᷣceptũ iudiciale:ad qð nõ tenemur de neceſſita
te. licet em̃ ad moꝛalia pᷣcepta leg antiq̃ ſimꝰ ob
ligati:nõ tamẽ ad iudicalia.cerimonialia au tez
ſᷣuare ꝓhibemur:ſᷣm Micolaũ ð Lyra Exo.xx.c.
⁊ ꝑ Tho.j.ij.q.ciiij.ar.iij. Tertio põt dici:ꝙ vtĩ
pdicto.c.habet᷑ terra illa ñ poterat vẽdi niſi ſub
ↄditione redẽptiõis.⁊ ſi non redimebat᷑: reuerte
bat᷑ tñ ad vẽditoꝛẽ in anno quinq̃geſimo libera.
ſcʒ in iubileo. Uñ qᷓnto maiꝰ tempꝰ reſtabat vſ/

q; ad quinquageſimũ annũ:tãto charius vẽde/

bat᷑:? quãto minꝰ:cãto viliꝰ. Ideo poſſeſſio ven
dita in vigeſimo anno:in duplo minꝰ valebat
in quadrageſimo qᷓ; i vigeſimo.Et ſic iuſſit dñs
cõputari fructꝰ:nõ qꝛ tantũ de pᷣcio diminuere
quãtũ valebãt fructꝰ:ſed quia ꝓpoꝛtionabiliter
tãtũ minuebat᷑ de pᷣcio quãtũ de tꝑe ꝑcipiẽdoꝛũ
fructuũ.Et ꝙ iſte ſenſus ſit bonꝰſignũ ẽ:qꝛ poſi⸗
co ꝙ illa terra redderet ad rõneʒ ſex ꝓ centenario
qꝛ erat valde fertilis ⁊ ideo etiã plus reddebat:i
decẽ ⁊ ſeptẽ annis oĩs terra vẽdita fuiſſet in toto
libera:⁊ venditoꝛ eã potuiſſet redimere:nullum
ſoluẽdo pᷣciuʒ:ſi pᷣdicta vᷣba intelligerent᷑ ꝙ fru⸗
ctus deberẽt cõputari i ſoꝛtẽ:et tñ ibideʒ dicit᷑ ꝙ
vſq; ad quinquageſimũ annũ eſſʒ emptoꝛis:ni
ſi ꝑticularit᷑ ante redimeret᷑.ergo.?ꝛc ͤlü”H
Deo aũt ſupꝛa ſignãter feci mẽtitionẽ de
i notabili ineq̃litate pᷣcij:qꝛ ſi eſſet aliqua
minima ſeu modica ineq̃litas in pᷣcio q̃
nõ ꝓceſſiſſet ex fraude ſeu dolo:ſicut ſepe accidit
qꝛ pᷣcia rerũ nõ ſũt punctualia vt patet in.l.pꝛe⸗
cia rerũ.ff.ad legẽ fal.ꝑ ipſas modicã ineq̃litatẽ
nõ viciaret᷑ cõtractꝰ.qꝛ vt ait beatꝰ.Tho.ij.ij.q.
lxxvij.de mẽte ph̊i.tale modicũ recta ratio debet
appᷣhendere q̃ſi nihil. et facit.l.ſcio.ff. de in inte.
reſti.vbi ðꝛ ꝙ de minimis nõ curat pᷣtoꝛ.⁊ dicit
beatꝰ Tho.ibidẽ:ꝙ tales ↄtractꝰſemꝑ videt᷑ co⸗
mitari ↄtractꝰ donatiõis in minimis.Uñ dicit
dñs Bar. cepolla vbi.S.i iij.caſu pᷣncipali i ſcõᷣa
pᷣſumptiõe:ꝙ quia iuſtũ pᷣciũ nõ eſt punctualit᷑
determinatuʒ:ideo modica additio vel diminu
tio nõ videt᷑ tollere eq̃litatẽ iuſticie:⁊ h̊ tenet ſcũs

Bernardinꝰin ſuis cõtractibo ſermone.xxxv. ar.

j.c.ij.hec ille.Qui etiã ibidem dicit ꝙ inuenit᷑ ali
x

Bermo

qs tertꝰqui dicat tractii p̃ſumi vſurariũ vel ſiß/

mulatũ ꝓpter pactũ de retrouendẽdo:⁊ illã mo/
dicitatẽ ineq̃litatꝭ pᷣcij:ſi alia pᷣſumptio vel cõie/
ctura cõtra ipᷣm emptoꝛẽ nõ appareat.Que oia
ſunt vera:pᷣſuppoſita bona intentione ⁊ ſecluſa
omni fraude ipſius emptoꝛis:vt pᷣſupponit᷑ in
caſu noſtro. X
æed ponamꝰꝙ dictus emptoꝛ nolit face
9 re hac gram pacti de retrouẽdendo:niſi
dinminuat de pcio rei. Querit᷑ qͥd iurꝭ.Et
reſpõdet᷑ ꝙ nemo tenet᷑ ſeruire ꝓxio cũ ſuo detri⸗

mento.c.ſi non licet.⁊ ibi glo.in vbo a ſemetipo.

xxiij.q.v.⁊.l.q ſeruãdaꝝ.in pᷣn.ff.de pᷣſcp.ver.⁊.c.
qᷣ vult.vbi glo.de peni.di.iij.⁊ c.j.de cõmo.Cũ ꝗ̊
pdictꝰfundus pᷣſupponat᷑ ſolũmõ valere mille
ſi libere ⁊ abſolute vẽdat᷑:clarũ eſt ꝙ nõ tcãtũ va/
iebit cum pᷣdicta obligatiõe ⁊ ſeruitute ſiue one⸗
re de retrouẽdẽdo.et ipſi emptoꝛi nõ erit tãti pᷣcij
q̃ͥ ad ſe:nec etiã q̊ͥ ad alios.am ipᷣe merito repu
tabit eũ minꝰvalere:nec ei erit ita gratꝰ: nec cãtã
affectionẽ erga ipᷣm ponet ſicut faceret ſi eſſet cer
tus ꝙ nõ coget᷑ eũ reuẽdere.ꝓpter hãc em obliga
tionẽ ⁊ timoꝛẽ ne redimat᷑:ceſſabit a mulc meli⸗
oꝛamẽt:⁊ foꝛte ab emptiõe alioꝝ fundoꝝ ibidẽ
q̊s emeret ſi eſſet ſecurꝰſꝑ retinere pᷣdictum fun⸗
dũ ⁊c̃. Iteʒ q̊ ad alios nõ tantũ extimabit᷑.nullꝰ
em̃ eſt ita inſanꝰ vt putet vnum fundũ valentẽ
mille abſq; aliq̃ obligatiõe retrouẽdendi:valere
tantundẽ poſt dictã obligationẽ.nec aliqs ſapi⸗
eęerns illũ emeret ꝓ eodẽ pᷣcio niſi hoc faceret ꝓ oꝑe
pietat ⁊ eccleſie. Et ideo pᷣdictus emptoꝛ poteſt
emere ipᷣm fundũ ꝓ tãto minꝰ q̃ntũ ad arbitriũ
bonoꝝ ⁊ exꝑtoꝝ viroꝝ extimabit᷑ minus valere

Nec tunc dicet᷑ illuz emere iniuſto ſed iuſto pᷣcio

qꝛ cũ tali onere nõ valet plꝰ. Pꝛediũ em̃ cui im/
ponit᷑ ſeruitus ſeu obligatio ðꝛ diminui in iure
ſuo ⁊ valoꝛe ſᷣm notata ꝑ Bar.i.l.j.ff.ð ſeruitu.
in diffinitiõe ſeruitutꝭ.et ꝓbat᷑ ꝑ.l.ſtipulatio iſta
S. ſi qͥs foꝛte.ff.de vᷣ.ob.Et ita tenet Panoꝛ.in.c.
ad noſtrã.de emp.⁊ ven.iiij.coł.di.Em ptoꝛ lici⸗
te põt emere ꝓ minoꝛi pᷣcio rõne pᷣdicti pacti ð re
trouẽdẽdo:qꝛ illud pactũ cẽſet᷑ ꝑs pᷣcij:arg.l.fun
di ꝑtẽ.ff.de ↄtrahbẽ.em.Credo tñ ꝙ talis emptoꝛ
ſi locat pᷣdictũ fundũ ipſi vẽditoꝛi:nõ debet reci⸗
pere fructũ ſᷣm valoꝛẽ ipſiꝰ fundi abſolute conſi
derati.ſed ꝑ reſpectũ ad valoꝛẽ ſic ↄſideratũ rõne
pᷣdicti oner ⁊ qᷓntũ ei extimatũ eſt. vt in ſili dicit
Barcholo meꝰcepolla in tractatu de ↄtractibo ſi
mulatj.in.iij.caſu pᷣncipali.in.iij.pᷣſumptõe.⁊ in
iiij.caſu pᷣncipali.Si vo ipᷣm fundũ locet alteri
;Bl)- vẽditoꝛi:vel ipſe eiꝰ fructꝰꝑcipiat:credo ipſuʒ
teneri ad ſatiſfaciendũ ipſi vẽditoꝛi q̊ ad illã ꝑtẽ
fructuũ ſiue reddituũ q̃ eſſet vlcra pᷣdictũ valoꝛẽ
pcij ſoluti.licet em̃ dictꝰ füdus rõne illius onerꝭ
aliqͥd minꝰ valeat de mille et ꝓpt᷑ hoc poſſit emi
tali pcio:tñ reddit fructꝰfũdi valẽtꝭ mille.et cõſe
qquẽter talis emptoꝛ nõ debet locupletari cũ vẽ/⸗
ditoꝛis iactura.l.nã hoc natura.ff.de cõdi.inde.

Aliter iniuſte ? ↄtra charitatẽ reciperet ipos fru

ctus.Et hec eti eſt opinio dñi Bartholomei ce
polle vbi S.in.j.caſu pᷣncipali ad finẽ.⁊ in.iij.ca⸗
ſu pᷣncipali:in.iij.pᷣſumptõe ad finẽ. Qui licʒ ibi
dicat ꝙ talis emptoꝛ nõ debet emere ipᷣm fũdũ
ꝓ minoꝛi pᷣcio rõne pacti de retrouẽdẽdo:licʒ nõ
faciliter poſtea poſſet vẽdi ꝓ eodẽ pᷣcio:ſed opoꝛ⸗
tebit foꝛte eũ vẽdere minoꝛi pᷣcio ꝓpt᷑ iſßᷣm pactũ

de retrouẽdẽdo.et allegat ad boc ꝙ bñficio affi⸗

ci hoĩem decet.l.ſeruus.ff.de ſeruis ex.⁊ addere

poſſumꝰ.l.in cõmodato.S.ſicut.ff.cõmo. äet.l.ſi

nõ ſoꝛtẽ.S.libertꝰ.ff.de cõdi.inde. Lñ hec rõ nõ

cõcludit de neceſſitate ſed de vite ꝑfectiõe ad quã

talis emptoꝛ nõ tenet᷑nõ em̃ eſt obligatꝰin ſe ꝑ⸗
dere vt alij ſatiſfaciat.l.ſi qñ.C.de teſta.⁊.l.nuꝑ
in fine.C.de naturali.li.Nec tenet᷑ cuʒ ſuo dãno
negocia amici ꝓcurare ſᷣm Bal.in ꝓhe. decre. ꝑ
l.poſtulãte.in fi.ff.ad trebel. Regula em̃ diligẽ⸗
di ꝓximũ a ſeipᷣo inciꝑe debet. c.ſi nõ licet.xxiij.q.
v. et.c.niſi.de aucto.⁊ vſu pal.⁊.łl.pᷣſes.C. ð ſerui.
⁊ aqua.Quia igit᷑ pᷣdicti doctoꝛis dictũ nõ fun⸗
dat᷑ ſuꝑ aliqᷓ lege:ideo nõ videt᷑ tenendũ ꝑ.l.illã.
C. de colla.⁊ in autẽ.de triẽ.⁊ ſemiſ.S.ↄſideremꝰ.
Itẽ qꝛ rõ ibi allegata ꝑ eũ nihil facit ð pnteʒ de⸗
ciſionẽ in q̃ ceſſat abſurditas:de q̃ ipſe loquitur
Nã hic eſt iuſtũ pᷣciũ rei vẽdite cũ ſuo onere cõſi
derate:⁊ q̃ntũ cõiter reꝑiret᷑ de illa cũ tali onere.
et fructꝰnõ ꝑcipiunt᷑ ab emptoꝛe niſi ſ̃m valoꝛẽ
rei ſic ↄſiderate cũ pᷣdicto onere ⁊ pᷣcij ſoluti.ec
eſt veꝝ qð dicit pᷣdictꝰdoctoꝛ ꝙ talis emptoꝛ nõ
emit cã vẽdẽdi.qꝛ imo qlibet emens cõiter emit
anio vẽdendi q̊tienſcunq; ei neceſſariũ fuerit vł
vtile:licet ceſſante pᷣdicta neceſſitate vel vtilicate
intẽdat ipſam rẽ tenere. „
Ed ponamꝰ ꝙ ipſe vẽditoꝛ moꝛte pᷣoccu
s patus vel impotẽtia:aut alia ſilłi cauſa
q̃ nõ ſapiat vim donatõis:nõ redemerit
ipᷣm fundũ infra tpᷣs ↄſtitutũ:nec etiã eius here
des Si qrat᷑ qͥd iurj. Rñdeo ꝙ ſi tał emptoꝛ in
terim rõne pᷣdicti pacti de retrouẽdendo paſſus
eſt alidd damnũ.vtputa qꝛ accidẽte ſibi neceſſi⸗/
tate voluit eũ vẽdere ⁊ nõ inuenict emptoꝛẽ qͥ vel
let emere cũ illo pacto de retrouẽdendo:aut qui

vellet ſoluere debitũ pᷣciũ ꝓpter pᷣdictuʒ pactum
et ꝓpter hoc dãnificatꝰ eſt ipſe emptoꝛ.vel alia ſi⸗

mili cã poterit retinere tantũ quantũ dãnificatꝰ

eſt:reliquũ vo vſq; ad totã extimationẽ ipſiꝰ rei

in ſe:credo ꝙ qᷣcqͥd ſit de rigoꝛe iuris ⁊ in foꝛo cõ
tentioſo teneat᷑ dare vẽditoꝛi vel heredib eiꝰ in
foꝛo cõſcie.qꝛ minoꝛatio pᷣcij ſibi ↄceſſa in ſoluẽ
do ſolũ rõne ipſiꝰ pacti ⁊ oner ceſſat ablato illo
onere abſq; facto ſuo.Et hoc pᷣdicabat btũs fra

ter Bernardinꝰfeltrinꝰ:⁊ eadem hebdomada qᷓ

infirmatꝰ eſt illa egricudine qᷓ poſtea trãſiuit ad
dñm:dũ a me petiſſʒ qͥd ſentirẽ in iſto caſu:poſt
reſponſionẽ meã dixit mihi:ꝙ młti doctoꝛes ita
tenebãt.int᷑ q̊s noiauit quẽdã doctiſſimũ iuris
monarchã:qᷣ ita in ſcriptꝭ det᷑minauerat vicʒ ꝙ

. .òôòẽ
„

loemptor
D
ſceſtfi⸗
intlgtde
ſitinctoo⸗
ſoinnruenle
itcalign
idaltmniacdt
poſeet rauſt
gionullufu⸗
lipotetittt
allg vblal
nareraorge
Gbobuttammn

sistor is

gbonſeſſonegn
Glſince dins.
Goneloignornt
leioenomsine
rinpocoder
Gkſoltusfmnen
Sirmramont
gißbonmte
ſihninmiißn
Gecuns. Cön
lgncäſmliad
icnt pborein
ſuninurubit
Olxelenprnrck
Cofucere. Sau
Nkobit ſaecißi
lihebuiſlexts d
löpoſttdicloas
nu onertthd
fmeaq dirlinge⸗
lidiftrentäalſi
ronroct,ſedini
re vigiton dänd
nebitmneaqbe
ſiccidlleei den
Glsnfetlanit
Wübonälntenton
zſoctcaßezdedi
ſrorenerſolc
oaile
ſüundn
„ Poſſitdan
lbocdube⸗
nfungoemro,
Mnüchgiin
uli, Etqbuſd
nrietckiepur
ſengiilnaorel
denghnenph
pulldergcen
Dtonefſeclart,
nucpgei,
Uanckcis

Neipn füci
Piditolic, ft5
aßenſelpg
wuis er taldere.

CNrin rlnn,
mtan ſidino
Balinſdr dg
Rependig
Wonsdicinofn
Cirnendiol ll.
ſaotzftez defe

NReäipſeloqgitre

eai voonte id.
dellacäütalion.
Nwmenli n i.
rtiajlua Nc
gloenptoi
tamenscöltc ent
rrſſariü fuerieN
Ktue avellitae

.
irm mortOen
1unr alaſtl uſ
mröismöftummen
ti nrenicuns bee
vglutenpto u
oinnt holiu
cgaribi nrſi/
entenpeniſve
owidendo⸗autge
xhdicu; acun
engter eiſ
jgaunidinſc,

mumoton brt

Folium

talis emptoꝛ teneret᷑ in cõſcientia ad ſuppletõeʒ

pcij diminuti ex pᷣdicta cauſa.quia ceſiante cau⸗
ſa ceſſat effectꝰ.c.cũ ceſſante.de appel.cũ ſiłi.Qð
tñ intelligi᷑ deducto oĩ ſuo dãno.vt S.dictũ eſt.

Nã vt inqͥt glo.in c.ex lr̃is.de iureiurã.nullꝰ ca/

ſus interuenire põt qͥ hocgenꝰ deductiõis impe
diat.et allegat.l.fundꝰ.ff.fami.herciſ.Ex hac au
tẽ determiatiõe põt rũderi oibb argumẽd q;̃ fieri
poſſent ↄtra iſtũ ↄtractũ. Nã vt patet ex antedi⸗
ctis nulla fraus vel leſio ipſiꝰvẽditoꝛis inueni⸗
ri põt.et ideo eſt bonꝰ ⁊ iuſtꝰ.Sed Bartholo.ce
polla vbi S.in.iiij.caſu pᷣncipali in vᷣſi.vt aũt hec
materia:largiꝰloqᷓns:ſic dicit ad ltf=ſam.Qñ vter

q; habuit animũ ↄtrahẽdi.videlicʒ emptoꝛ emẽ

di:⁊ vẽditoꝛ vẽdẽdi.qð qñn ſit:cõſtare põt maxie
ꝑ confeſſionẽ ꝑtiũ:vt dixi in.j.pᷣſumptõe: tũc in⸗
diſtincte dicas ꝙ ille cõtractꝰnõ põt dici ſimula
tus vel pignoꝛaticiꝰ ſiue vſurariꝰ: etiam ſi eſſet
leſio enoꝛmis in cõtractu vẽditionis ⁊ cõductio
nis ⁊ in pacto de retrouẽdẽdo.Et etiã ſi emptoꝛ
eſſet ſolitus fenerari:vel ſiłes ↄtractus facere.Ex
q̊ ipſi vſurarij pñt celebꝛare veros cõtractus.et
qnq; ipſos vere ⁊ nõ ſimulate celebꝛant:vt dicit
Bal.in.l.emptiõe.C.plus valere qð agit᷑.et dixi
ſupꝛa in.xxiiij.pᷣſumptione.qꝛ in cert nõ eſt locꝰ
cõiecturis.l.cõtinuus.S.cũ ita qͥs.ff.de vᷣbo.ob
liga.cũ ſimili.et dixi S.in.j.caſu pncipali.Diffici
le tñ erit ꝓbare in foꝛo ↄtentioſo ꝙ vterq; habu⸗
it animũ ↄtrahẽdi qñ interuenit leſio in contra⸗
ctu:vel emptoꝛ eſt ſolicꝰfenerari:vel ſiłes contra
ctus facere. Sed in foꝛo ↄſcie facilis erit ꝓbatio
qꝛ ſtabit᷑ ↄſcie cõfitent ſe purã ⁊ ſimplicẽ intẽtio
nẽ habuiſſe:vt S.dixi.Et qñ leſio intueniat licet
nõ poſſit dici ↄtractus ſimulatꝰ⁊ ficticiꝰaut vſu
rariꝰ.poterit tñ dici illicitꝰ. Inter q̃ eſt differẽtia
ſm ea q dixi in.j.caſu pᷣncipali Hec ille. Hãc au
tẽ differentiã aſſignauit vbi õ.ꝙ ꝑ bᷣ̊ nõ infringe
tur ↄtractꝰ.ſed in poteſtate emptoꝛis erit ſatiſſa
cere vẽditoꝛi dãnũ paſſo de illa leſione.⁊ ↄtractꝰ
tenebit:ſᷣm ea q̃ habent᷑ in.l.ij.C.de reſcin.ven.⁊
in c.cũ dilecti.de emp.⁊ ven.Ex qͥb oĩbo patet ꝙ
caſus nr eſt clariſſimꝰ⁊ iuſtiſſimꝰ:cum in eo vl⸗
tra bonã intentionẽ ↄtrahẽtiũ int᷑ueniat eq̃litas
⁊ iuſticia pᷣcij debiti:⁊ emptoꝛ nõ pᷣſupponatx᷑ eſſe
vſurariꝰ:nec ſolitꝰfacere ↄtractꝰillicitos. Z
Vo ad ſecundũ dubiũ Rñdeo ꝙ qͥa in
q ſeqnti dubio q̃renduʒ eſt An ipſe fũdus
poſſit dari in emphiteoſim ipſi vendito

ri. In hoc dubio tm̃ qremus:vtꝝ emptoꝛ poſſit

in fundo empto ↄſtituere nouã emphiteoſim in
ꝑpetuũ:cũ añ nunqᷓ; fuerit alicui traditꝰꝑ hunc
titulũ. Et qͥbuſdã videt᷑ ꝙ nõ.Nã ſi iſte emptoꝛ
emit rẽ eccłie:puta autoꝛitate apłica cũ pacto ðᷣ
retrouẽdendo:claꝝ eſt ꝙ res eccłie non põt dari
de nouo in emphiteoſim in ꝑpetuũ:per tex.in c.
nulli.de re.eccle.nõ alienã.Si aũt loq̃mur ð em
ptoꝛe rei ſecularj:etiã dicũt ꝙ nõ licet.Nã iſte cõ⸗

traccꝰ nõ videt᷑ cis eſſe equꝰ de iure:q̊ͥ dñnium p⸗

.

uari nõ debet in ꝑpetuũ vſufructu ſuo.ar.in.õꝓ.
finit᷑inſti.de vſufruc.⁊.l.coꝛruptionẽ. C. eo.et.c.
exijt qͥ ſeminat.S.poꝛro.vᷣſi.nec hijs obuiare.de
vbo.ſig.in.vj.Sed ſi iſte ↄtractꝰ valeret:dnium
remaneret in ꝑpetuũ ſine vſufructu.gᷣ⁊c̃. Itẽ al/
legant Innocẽ.in c.in ciuitate.de vſur.dicẽteʒ q;
emptio redditꝰ iã foꝛmati ſeu cõſtituti licita eſt.
ſed ab emptõe redditꝰñ foꝛmati nec als ↄſtituti
ↄſulit abſtinẽdũ.ꝗ̊ ⁊ in ꝓpoſito ſimiłr eſt dicẽdũ
ſᷣm eos. Rñdeo ꝙ iſte ↄtractꝰ eſt lieitꝰ. Pꝛo cu⸗
ius declaratiõe dico ß᷑ᷣm Spe.in titu.de loca.O.
nũc aliq̃.vᷣſi.v.q emphiteoſis aliqñ ↄcedit᷑ in ꝑ.
petuũ:aliqñ ad tpᷣs puta vſq; ad decimũ vel vi

geſimũ ãnũ:vel ad vitã empbiteote.aut vſq; ad

terciã vel q̃rtã generatiõeʒ:vt in auten.ð nõ alie.
S.emphiteoſim. TZñ dicit Bal.⁊ Ang.in.l.j.i pᷣn
ci.ff. ſi ager vecti.vł emphi.pe.qꝙ; ꝓpꝛie ðꝛ emphi⸗
teoſis qñ eſt ꝑpetua.et idẽ dicit ipe Bal.in rub.
⁊ in.l.ij.C.de iure emphi.Et ad hoc facit terx.i.S.
adeo.inſti.de locato.in ver.ꝑpetuo.quẽtextũ ibi

ad hoc notat ang.de Aretio.et idẽ habet᷑ in.S.li

centia.in auten.de aliena.⁊ emphi.
On obſtant aũt in ↄꝛiũ adducta.et pᷣmo
n dum dꝛ ꝙ dñium nö debet remanere in
ꝑpetuũ ſine vſufructu.qꝛ rñdeo ꝙ bᷣ ver
bũ ꝑpetuũ põt multiplicit᷑ intelligi:⁊ maxie triꝰ
bus modis ad ꝓpoſitũ. Pꝛio in ꝑpetuũ.i.ꝑ totãa
vitã hois ſiue vſq; ad eiꝰmoꝛtẽ.⁊ de hoc eſt tex.i
l.j.ff.ꝓ ſocio. Scðo in ꝑpetuuʒ accipit᷑.i.vſq; ad
trigĩta vł q̃dragita ãnos. Et bᷣ mõ accipit᷑ inſti.
de ppe.⁊ tẽ.act.in pᷣn.Et hijs duobo modis cla⸗
rũ eſt ꝙ põt dari aliqͥd ad emphiteoſim in ꝑpe⸗
tuũ.qꝛ dñium nõ remanet ſ ſine vſufructu ipᷣi
dño. Tercio ðᷣꝛ in ꝑpetuũ.i.ſine pᷣfinitõe tꝑis.vt
in.l.iij.ff.de excep.Et hoc etiam mõ põt res dari
ad emphiteoſim:ſi nõ eſt eccłiaſtica. Et ð h̊ ẽ tex.
in d. S. adeo.inſti.de loca.cũ glo.⁊ in.l.j.ff.ſi ager
vec.vel emphi.pe.Nec in h̊ ↄtractu dñiuʒ rema
net in ppetuũ ſine vſufructu.qꝛ ſi nõ ſoluat᷑ cen⸗
ſus:reuertit᷑ oẽ ius emphiteote ad dñm..il.ij.C.ð
iure emphi.⁊ in c.fi.de locato. Pꝛeterea dato ꝙ
ſo ſolueret᷑ cenſus: dñium nunq; remanet ſine
fructu.qꝛ hʒ annuũ redditũ.et ſic ẽ vtile dño.Et
ideo põt qͥs locare in ꝑpetuuʒ fructus annuos
ꝓ annali pẽſione:etiã ꝑ ↄtractũ ñ emphiteoticũ.
l..S. .ff. de ſuꝑfi. . B
On obſtat etiã dictũ Innocẽtij.qꝛ nõ lo⸗
n qtur in caſu nr̃o.ſed in hoc caſu:qñ ali⸗
q̃s daret alicui mille cũ h̊ pacto ꝙ ſibi te
neret᷑ dare qͥnq; ꝓ cẽtenario in ꝑpetuũ:cõſtituen

do talẽ redditũ ſuꝑ aliqͥby bonis ſuis.a q̊ cõtra⸗

ctu cõſulit xpᷣifidelib abſtinere.Cuiꝰeñ dictũ p⸗
bat Panoꝛ.⁊ cõit᷑ alij doc.in dic.c.in ciuitate.ð
vſur.qñ dãs pecuniã vt habeat talẽ redditũ: nõ
intẽdit ip̃am mutuare.ſed ipſaʒ totalr in dñiuʒ
accipient trãſferre.qꝛ ibi nõ eſt mutuũ nec palli
atio mutui: ſi vterq; ↄtrahẽtiũ habeat bonã in⸗

tẽtionẽ et volũtatẽ. Nec aliqͥd valet occaſio qus

x 2

Bermo

aſſignat Innocen.q̃re nõ poſſit de nouo ↄſtitui
annuꝰ cẽſus.ſ.ꝙ in nõ ↄſtituto añ:nõ videt᷑ mer
ces in reꝝ natura ⁊ ita nec vera emptio:qͥ reqrit
mercedẽ:pᷣciũ:⁊ ↄſenſuʒ.qꝛ imo ibi eſt merces.ſ.
ipſe redditꝰ q ↄtrabedo ↄſtituit᷑:⁊ ius illũ ꝑcipi⸗
endi ex ipᷣo ↄtractu qð acqrit emptoꝛ.imo etiaʒ
ſine mercede erxiſtẽte in reruʒ natura fit emptio.
vtcputa in ſola ſpe:vt in actu piſcãdi. Poteſt em̃
qͥs vendere ⁊ aliꝰ emere capturã piſcium.et ſiue
aliqd capiat᷑ ſiue nõ capiat᷑: valet emptio ⁊ vẽdi
tio.⁊ tene emptoꝛ ad pᷣciũ.qꝛ ſpei emptio ẽ. Uñ

2 pareꝰfuturus ancille vel pecudis emi põt. Ec

de pᷣdic oĩb eſt tex.in.l.nec emptio.ff.ð ↄtrahẽ.
emp.Et ſic patẽt duo.ſ.ꝙ dictũ Inno.nðo eſt ve/⸗

rũ.⁊ ꝙ etiã ſi eſſet verũ nõ facit ad ꝓpoſitũ noſtꝝ

Nec aliqͥd obſtat in re ñ eccłiaſtica qͥn poſſit iu/
ſte ⁊ licite ↄſtitui de nouo ius emphiteoticuʒ. Et
aliter dicẽdo eſſet venire ↄtra textũ in.l.j.C.de iu

re emphi.

Vo ad tercium dubiũ Utꝝ iſte emptoꝛ
q posſſit dare ad emphiteoſim dicto vendi
toꝛi pᷣfatũ fundũ cũ dicto pacto. Rñdẽt
q̃dam ꝙ nõ.qꝛ exq̊ paciſcit᷑ de retrouendendo et

dando in emphiteoſim:⁊ ita facit ð facto ad em

phiteoſim poſt vẽditionẽ dando ipᷣi vẽdicoꝛi:ꝓ⸗
pter hoc pot ⁊ debet ᷣm eos pᷣſumi vſurariꝰ.Di
cunt em̃ ꝙ licet ſolũ pactũ de retrouẽdendo non
faciat pᷣumi quẽ vſurariũ:tcñ pactũ de dãdo in
emphiteoſim ſimł cũ alio de retronẽdẽdo ſatꝭ vi
det᷑ facere ad pᷣſumẽdũ ꝙ tał ẽptio ẽ facca i frau
dẽ vſuraꝝ.Duo em̃ vincła mag ligãt qᷓ; vnũ.S

penul.in auten. de ↄſang. ⁊ vte.fra.l.fi.C.ð edic.

di.adri.tol.et.S.affinitatcꝭ.inſti.ð nup. Rñdeo vᷣ
eſſe falſum. Nã ↄtractꝰ emptiõis cũ pacto retro
uẽdendi ꝓ eodeʒ pᷣcio ⁊ dãdi ad emphiteoſim eſt
licitꝰ de iure ciuili:canonico:et diuio.vt ait dñs

Frãciſcꝰ de curte:iurꝭ vtriuſq; monarcha:in ſuo
cõſilio ſuꝑ h̊ ꝑticularit᷑ edito:aſſerẽs ꝙ ſᷣm doc.

cõiter in c.in ciuitate.⁊ in c.nauigãti.⁊ in c.conq
ſtus.de vſur.in foꝛo ↄſcie eſt iuſtus.ct ita dicit ſe
cõſuluiſſe in alemania alta.⁊ ſiłr ↄſuluiſſe Egi

diũ arimineſem archiepᷣm in concilio Cõſtañn.?⁊

cũ eo excellẽtes duodecim doctoꝛes vtriuſq; cẽ⸗
ſure:ꝑ modũ tractatꝰ qͥ appellat᷑ tractatꝰ duo⸗

decim doctoꝝ.Et illud etiã cõſuluerunt plures

alij valẽtiſſimi viri:vt ibidẽ ipᷣe teſtat᷑. Ec Mar
tinꝰpapa qͥntꝰin ſua excrauagãti:ad futuraʒ rei
memoꝛiã quã affirmat ſe vidiſſe:declarauit an⸗

toꝛitate apłica ⁊ ex certa ſcia pᷣfatũ cõtractũ eſſe
iuridicũ ⁊ licitũ ac bona ↄſcia poſſe fieri. Et iðo

nõ eſt aliq̃ iuſta rõ pᷣſumedi ipᷣm ↄtractum ca
ſus noſtri:in q̊ͥ pᷣſupponit᷑ bona fides:et intẽtio

emptoꝛis:qͥ qᷓntũ eſt in ſe pꝛo ſua vtilicate vellet

emere ſine pacto de retrouẽdendo. qa mag ſibi

expediret:vt S. declaratũ eſt. Sed bᷣ paccuʒ facit

ad merã vtilitatẽ:gr̃am:⁊ cõtẽplationẽ vendito⸗
ris: qͥd qdem pactũ tedit ad liberandũ eũ a iure
libelli de ſui natura ꝑpecui.vt hr in c.j.S.j.ibi ex

XxVII

natura ppetui libelli. in ti. ð alie. feu. ? ibiꝑ dor.
in vſi. feu. ? in c.j.S. donare.in ti.q̃liter olim feu.
aliena.po. Unõ iſte emptoꝛ ⁊ locatoꝛ facit illnd

qð vellet ſibi fieri ſi eſſet vẽditoꝛ ⁊ conductoꝛ: ſer

uãs pᷣceptũ iuris naturalis in faciẽdo alteri qð

optaret ſibi fieri.c.j.di.j.et ideo nõ põt iuſte pᷣſu⸗
mi 5 eũ.qꝛ nemo ꝓpt᷑ bonũ opus lapidãdus eſt
Joð.x.Siłr cũ pᷣdictꝰemptoꝛ emat funduʒ pᷣfa⸗
tũ iuſto pᷣcio:vt pᷣſupponit᷑ in caſu:potiꝰ eſſet cõ
tentꝰemere ſine hac obligatõe dandi ad emphi⸗

teoſim. qꝛ ſibi foꝛte magis expediret retinere frru
ctus ipꝰfundiꝓ ſe.qꝛ reciꝑet foꝛſitan maioꝛem
vtilitatẽ ⁊ mag lucraret᷑.ã nõ eſt veriſile ꝙ ve/

ditoꝛ tantã inſtãtiã faceret de hoc pacto.ſ.ꝙ ſibi
det᷑ in emphiteoſim tal fundus:niſi eſſet ſpes fa
ciendi bonũ lucꝝ ex eo:deductꝭ expẽſis ⁊ ↄſidera

tis ꝑicuł ⁊c̃. Et poſito ꝙ talis emptoꝛ aliqͥd mi⸗
nus daret rõne pᷣdicti oneris:ꝑ hoc nõ dãnifiea?᷑

vẽditoꝛ.qꝛ illud plꝰ qð valet res abſolute ↄſide

rata cẽſe᷑ melioꝛamẽcuʒ ipſiꝰ vẽditoꝛis accipiẽt,

ad empbiteoſim. iuxta notata in.l.fi.C.de iure

emphi. Pꝛetea ſi ipᷣe emptoꝛ vellet dare ad em/

phiteoſim talẽfundũ:ſꝑ poſſet iuenire aliqueʒ qͥ

ſibi daret tantũ quancũ iſte vẽdicoꝛ: cũ vt pᷣſup⸗
ponit᷑ ĩ caſu nibil det emphiteota ꝓ hac emphi⸗

teoſi niſi annuũ cẽſum.⁊ tñ ex h̊ ↄtractu acqrit᷑ ei

vtile dñium:⁊ oĩa puilegia q̃ hñt alij emphiteo⸗
te qͥ ſoluerũt tꝑe ↄtractꝰ aliqd ꝓ dñio vtili.vt de

clarabit᷑ in.iiij.dubio.Cũ ̊ pᷣdic emptoꝛ ſiue ꝓ

ſe recineat ipᷣm fundũ:tantũdẽ ⁊ plꝰꝑcipere vale
at:deduccꝭ etiã oibo expẽſis ⁊c̃. Siue alti det ad
emphiteoſim:multos reꝑire poſſit qͥ ꝓ cali pᷣcio
libenter accipiẽt ꝓpter multas vtilicates:de qͥb⸗

dicet᷑ in ſeqᷓnti dubio.Et cõſeq̃nt᷑ nihil lucrifaci⸗

at ipſe emptoꝛ ex tali pacto vel datiõe ad emphi
teoſim:imo potiꝰ dõnificet cõditiõeʒ ſuã emẽdo
rẽ cũ tali obligatione. Incõueniẽs ⁊ nõ ſine pctõ

eſſet opinari ↄ eũ ꝙ hoc faciat in fraudẽ vſuraꝝ
cũ faciat ad ꝓximi merũ cõmodũ:vt S.ud obie

ctionẽ vo reſpõdet᷑ ꝙ duo vincula mag ligãt: ſi
ligãt. Neutꝝ aũt pᷣdictoꝝ ligat ſeu facic pᷣſũptio
nẽ vel ſuſpicionẽ g̊ talẽ emptoꝛẽ bona fide iuſto
q; pcio:⁊ cũ alijs debit circũſtãtijs. Et iðo ↄclu
do ↄtractũ iſtũ bona ↄſcia poſſe celebꝛari. D

eo ad q̃rtũ dubiũ.ſ.vtꝝ emptoꝛ tal fũ⸗
q di poſſit acciꝑe ex dicta emphiteoſi qnqꝗᷓ⸗
gita oĩ anno.i.qᷣnq; ꝓ cẽtenario:qð expẽ⸗

dit ĩ ipſiꝰfũdi emptõe. Rñdent qͥdã ꝙ nõ. Na in
emphiteoſi ſᷣm eoſ dʒ ↄſtitui modica pẽſio ĩ reeo
gnitionẽ directi dñij.⁊ allegãt.l.ij. C.de iur̃. em⸗
phi. Sed h̊ ↄſtituit᷑ nimia pẽſio.ſ.duoꝝ fructuũ

ſᷣm eos.ſ.qnq; ꝓ cẽtenario.̊ ⁊c̃. Pꝛeterea ſᷣm ip
ſos pẽſio libellaria debet eſſe minoꝛ pẽſione loca
tionis q dat᷑ reſpectu fructuũ.qꝛ cẽſet eſſe qdam
emptio fruccuũ tacita.vt notat Bar. iin.l. . C. de

iure emphi. Pꝛio qꝛ colonꝰvel cõductoꝛ hʒ mi⸗

nus iur in re.qꝛ nõ hʒ dñium nec poſſeſſio nẽ.l.

nõ ſolet.ff. loca. Sed emphiceota bʒ dñiuʒ vti⸗

.

etpoſtſin
Nec cnhe⸗
Percheonpbitco

Lercooq: ampb.
ſeesperentuſ⸗
Neinli⸗Cdelun
io grenpbitons
lltatiſtancplo

Mtur eriltatien

tmindareem
mncsiinutt
ogchhein
ngfuſuin
Aſſtgugriunn
ndeno gleeel
ns Ldeſagoſa
örftucscönun⸗
ſonrſurpoſeſn
tintof golyft
miideac obe
noꝛes aheſunthm
Nindomi G
inſrigeezri
denepcz ſickt⸗
honiſui nilimell
ſtintegri.xrinan
colan ec? incal
ijc i. Muoraut
Anrehpuatant
lan nagiasdet
Winons Nindon
loc dömöminen
plicllocgtöe, Si
pbiteoſssniſbir⸗
lar n v pchen
Cantores: tumen
impeſeq bidebe
Pbltota tnodis
Ebisar
8 Etyerige
E And
otlclrechutead
Pröerrl dnin 3
Cdeiureemb
Eoffirmareſe
ſleibige i dict
pybiaönapio
ſtpꝛieotrache⸗
q rulabit
cn racinn
mnancuinoig
ligſnnifoep
uardael,
or

nerba.
er olinf.
fock ng
ndngon ſer
toalen s
Piriuſe ſn

länseſt

nfuntwifi,
npot eſe
ndi adenpbi
Natummfn
Arnggonnn
ckrmilg vi
KNoCdd gbi
micheſptsft
ciſstide
Npenigeni⸗
doehödigfini
dbſobir ie
dris ai
nlki Ldeie

ledar gdenſ G

ennt lig
nch Npſu/
npdaendde,
nanaKirüti
italiendtteo
oduo wli nde
nperiep
r byapor rale
Sirgläder 3d
ſtq gelico
alimes:decho⸗
enidilomifuch
möenenhbi
npczii enit⸗
nist hoſepo⸗
fmwdinſunn;
lürs hobte
lunag lyirſ
au ſucrßſüpto
bonu ieluſt⸗
is. o,en
cceban. D
zangentif
emybinpſchi⸗/
mnunonöch
digi
Ninn,
. fuum
Peumn imig
ione o
ttſeccen
nnlte
ductor
aſcſnl,
lzdihi

Folium

le ⁊ poſſeſſionẽ.vt in dictꝭ iurib.⁊ in.l.j.ff.ſi ager
vec.vel em.pe.Scðo qꝛ manutenere tenet᷑ libel
lariꝰrẽ emphiteoticã ſuis ſumptib.Uñ ðꝛ in in
ſtrumẽto.Ad melioꝛãdũ ⁊c̃.vt i.l.j.E.ð iure em⸗
phi.nõ aũt ↄductoꝛ.vt in.l.colonꝰ.i pᷣn.ff.locati
Tercio qꝛ emphiteota tenet᷑ ſoluere pẽſionẽ etiã
ſi res pereat caſu foꝛtuito:dũmõ nõ tota pereat
vt in.l.j.C.de iure emphi.ſecꝰ in colono. Quar⸗
to qꝛ emphiteota nõ impetrat remiſſiõeʒ ꝓpt ſte⸗

rilitatẽ ſicut colonꝰ.vt in.l.ſi vno.ff.loca.⁊ in c.p

pter ſterilicatẽ.extra eodẽ. Ideo cũ ex pᷣdiccᷓ debe⸗
at minꝰdare emphiteota qᷓ; colonꝰ:ſequit᷑ ꝙ iſte
ↄtractꝰ ẽ iniuſtꝰ.qͥa cõiter poſſeſſiões locant᷑ ſᷣm
eos ad qͥnq; ꝓ cẽtenario:deducc oib expẽſis ⁊c̃.
VUt igit᷑ iuſta ſit pẽſio libellaria ſᷣm ipſos opoꝛtʒ
diſtinguere iuxta notata ĩ.S.qͥa vo leonis.in au
ten.de nõ alie.vel ꝑmu.re.ec.col.ij.⁊ in autẽ.ꝑpe
tua.C.de ſacroſan.ec.ſ.ꝙ aut res libellaria red/
dit fructꝰ cõmunes:aut maioꝛes:aut minoꝛes.
Cõmunes ſũt ſex ꝓ cẽtenario:deductꝭ oĩb expẽ⸗
ſis:vt ſũt poſſeſſiões.vł qͥnq; ꝓ cẽtenario vt cõit᷑
eſt in noſtr ꝑtibo ᷣm eos. Maioꝛes ſunt.xij.vel
xviij.deduccᷓ oib expẽſis:vt in molẽdinis.Mi/
noꝛes aũt ſunt ſᷣm eos duo vel tres ꝓ cẽtenario
vt in domib. Si ſunt cões diminutio eſt fiẽda
in ſextã ꝑteʒ.vt ſi reddat ſex deductᷓ oibo expẽſis:
dentẽ᷑ qͥnq;. ſi eſt res eccłie q̃ nõ debet facere cõdi/⸗
tionẽ ſuã niſi melioꝛeʒ: et ſi in aliq̃ ledat᷑ reſtituit
in integrũ.vt in auten.hoc ius poꝛrectũ.C.ð ſa⸗
croſan.ec.⁊ in c.alienatiões.⁊ in c.ſine exceptiõe.
xij.q.ij.Maioꝛ aũt diminutio ſᷣm eos debet fie
ri in reb puatoꝝ ⁊ ſeculariũ:rõne ſernãde ſocie⸗

tat.qꝛ qð plus dat᷑ eccłie nõ cẽſet᷑ amitti.Si ſũt

minoꝛes vt in domib:debet dari qð ↄſueuit in
lod:dũmõ minoꝛ ſit penſio qᷓ; daret᷑ ꝓ cõi ⁊ ſim⸗

plici locatõe. Si ſunt maioꝛes nõ dat᷑ pẽſio em

phiteoſis niſi hita ↄſideratiõe pecuniaꝝ eburſa⸗
taꝝ vicʒ.v.ꝓ cẽtenario.qᷣa licet reddat fructꝰ abũ
dantioꝛes:tamen illos reddit reſpectu magne
impẽſe q̃ ibi debet᷑ in reficiẽdo:ad quã tenet᷑ em⸗

phiteota ⁊ nõ dñs.vt ð dictũ eſt. Hec illi. E
Ed hijs argumẽt nõ obſtãtibo ĩ ↄtrariũ

8 eſt veritas. Pꝛo cuiꝰplanioꝛi ðclaratõe
q̃rit᷑ An de ſuba et foꝛma ↄctꝰ emphite⸗

otici reqͥrat᷑ ꝙ a pᷣncipio det᷑ certa qntitas ꝓ em⸗
ptiõe vtił dñij. Ad qð rñdet Jacobo ð arena iĩ.l.

C.de iure emphi.dicẽs ꝙ ſic. Et hãc opinionẽ vi
det᷑ affirmare Cynꝰ in eadẽ.l.et etiã Albꝛicꝰð ro⸗
ſate ibidẽ:qͥ dicit hãc eſſe opinionẽ.ſubijciens tñ

wv vbi a pncipio nõ dat᷑ certa q̃ntitas: qᷓ;uis nõ

ſit ꝓpꝛie ↄtractꝰ emphiteoticꝰ:erit tñ ↄctꝰ innoĩa

tus qͥ regulabit᷑ ̃ᷣm naturã cõtractꝰemphiteoti/⸗

ci. qa ↄtractꝰ innoĩati regulant᷑ ̃ᷣm naturã illo⸗
rũ ↄtractuũ noiatoꝝ:qͥbo mag aſſimilan⁊.l.j.S
ſi qͥs ſeruũ.ff.depo. Et iſtã etiam opinionẽ affir
mat Raphael fulgo.in d. l. . C. de lur. emphi. ſʒz

Bar.i.ſi mihi et Zitio.ff. de vbo.ob. apꝑte ðt q;

ad hoc vt ſit ↄtraccꝰemphiteoticꝰ nõ reqrit᷑ ð ne

ceſſitate aliq̃ datio a pᷣncipio.UIbi ait ꝙ emphi
teoſis põt haberi duplici titlło.ſ.lucratiuo ⁊ one
roſo.Oneroſo:qñ a pncipio pᷣſtat᷑ illa q̃ntitas ?
poſtea oſtituit ceſus annuꝰ.Lucratiuo:qñ non

dakt aliqᷓ quõtitas a pncipio ſed tm̃ ↄſtituit᷑ cen⸗

ſus annuus.Et hãc eãdẽ opinionẽ ꝙ de neceſſi⸗
tate nõ reqͥrat᷑ aliq̃ datio a pᷣncipio ĩ ↄptractu em
phiteotico tenuit Petrꝰ ð bellaper.⁊?⁊ Raphael
cumanꝰ in d.l.j.qͥ dicũt hãceſſe opinioneʒ cõöem
et ita ſeruari ð ↄſuetudine.Et iſt opinionẽ eſſe
verã de iure ⁊ ð ↄſuetudie tenet Salicetꝰ in d.l.
.ꝑ tex.in auten.ſi qᷓs ruinas.et in autẽ.ꝑpetua.
C. de ſacroſan.ec.Et qꝛ b̊ nõ eſt de foꝛma ꝙ pᷣſtet
aliq̃ quãtitas a pᷣncipio:ſed ex cõuentiõe ꝑtium
ideo ipᷣe ꝑtes huic renunciare pñt.C.de pac.l.pe
nul.maxie in h̊ ↄtractu qͥ diuerſimode cõtrahit᷑
bſᷣm diuerſas cõuẽtiones ꝑtiũ q̃ debẽt diligenter
obſeruari.l.j.C.eodem ti.⁊.S.adeo.inſti.loca.Et
hãc opinionẽ videt᷑ tenere glo.in autẽ.qͥ rẽ.in vᷣ.
poteſt.C.de ſacroſan.ec.? Bal.i rubꝛi.C.ð iure
emphi.dũ dicit ꝙ ẽ ↄtractꝰ emphiteoticꝰſi dicat:
loco in emphiteoſim ꝓ annua pᷣſtatiõe vniꝰnu⸗
mi.nec ex ꝑuitate pᷣcij ðꝛ nõ eſſe ↄtractꝰemphite
oticꝰ.Et iſtã ꝑtẽ aꝑte affirmãt canoniſte in c.po⸗
tuit.de locato.ſuꝑ glo.maxie Jo.an.Jo.ð imo.
et Panoꝛ.⁊ Bal.in ſiłi.in c.j.S.donare.qualit᷑
olim feu.pote. alie.in vſi.feu.qͥ cõcludere vidẽt᷑
ꝙ in ↄtractu libellario nõ reqͥrit᷑ ꝙ pᷣſtet᷑ aliq̃ q̃n
titas de neceſſitate a pᷣncipio.Cõtractꝰaũt libel⸗
lariꝰ?⁊ emphiteoticꝰſunt vnũ ⁊ idẽ in effectu:ſᷣm
Bar.in.il.j.C.de iure emphi.licʒ aliq̃ntulũ diffe⸗
rãt q;tũ ad ꝑſonas cõtrahẽtes.ſed mat᷑na ligua

oĩs ↄtractꝰemphiteoticꝰ ðꝛ libellariꝰ et ecõtra et

idẽ ſunt effectualłr. Hanc etiã opinionẽ ꝙ nõ re
qͥrat᷑ aliq̃ q̃ntitas a pᷣncipio tenet idẽ Bal.in.l.
vſufructu.in pᷣn.ff.ſolu.ma.⁊ in.l.ſiqͥs conduxe
rit.ĩ lectura anciq̃.ff.loca.⁊ Spe.in ti.de loca.

nũc aliqᷓ.in.iij.col.⁊ doc.moderni ĩ.l.ſi qs antea

ff. de acqᷣrẽ.poſ.Sciẽdũ eſt q̊ ſᷣm Ange.de aretio

in.S.qꝛ vo.el.j.in autẽ.ð non alie.aut ꝑ.re.ec.et

Paulũ de caſtro in d.auten.ſi q̃s ruinas.ꝙ foꝛ
ma ↄtractꝰ emphiteotici põt eẽ duplex. Una q;
a pncipio pᷣſtet certa quãtitas ⁊ poſtea ↄſtituat᷑
aliqs cẽſus annuꝰ.qð exẽplificat Jacobo ð aret.
vhi S.di.ꝙ ſi res q̃ dat᷑ in emphiteoſim valet cẽ⸗
tũ:a pᷣncipio debet nũerari ⁊ dari dño.lxx.vł cir
ca.Et poſtea cõſtituat᷑aliqs modicꝰcẽſus annu
us pᷣncipałr in recognitionẽ dñij direcci:qᷓ; rõne
fructuũ.et iſte modꝰ ãtiqͥtꝰ młtũ erat ĩ vſu. Alia
vᷣo foꝛma ↄtractꝰ emphiteotici eſt ꝙ a pᷣncipio
nihil pᷣſtet᷑ ſʒ tm̃ ↄſtituat᷑ annua pẽſio.et hec dat
nõ tm̃ in recognitiões directi dñij:ſʒ etiam rõne

reddituũ ⁊ fructuũ:ſᷣm Saly.i.l.j.C. de iure em

phi.? Bal.in addi.ad Spe.in ti.de loca.vbi ðt.

ꝙ emptoꝛ ſoluit ꝓ re.cõductoꝛ ꝓ vſu.ſed emphi
teota ꝓvtroq;.et hũc modũ ðᷣt Cy.i d. l. j. C. ð iu.
emphi.ſeruari ⁊ eſſe nũc in vſu.ſ.ꝙ nihil pᷣſtat᷑

pncipio.Et iõ hic modꝰfacit verũ Zceũ emphite

Bermo

oticũ.qͥa cõſuetudo facit legeʒ.l.de qͥbo.ff. de legi.
Is aũt pᷣſuppoſit ꝭdico ꝙ iſteem xF
hb ptoꝛ põt dare ad emphiteoſim dictũ fũ⸗
dũ ꝓ qͥnq; ꝓ cẽtenario cum bona ↄſcia.

Nã cũ cõiter locãs poſſeſſiões recipiat ſaltẽ qͥn /

q; ꝓ cẽtenario:vt etiã ipugntes hũc ↄtractũ cõfi

tent᷑.młto mag boc facere põt dãs ad emphite/

oſim i caſu nr̃o. Qð ꝓbat᷑ ſic arguẽdo. Cõcedẽs

alceri rẽ ſuã vtendã ꝓ annua pẽęſiõe vel cẽſu: tan

to maioꝛẽ acciꝑe põt pẽſioneʒz vel cẽſum:q̃nto ꝑ

hãc cõceſſionẽ plus derogat iuri ſuo.et melioꝛeʒ

facit cõditionẽ eiꝰcui ↄcedit:ac plus iur in eum
trãſfert. Quãto em̃ qͥs maioꝛa alicui tribuit:tan
to illũ ad maioꝛẽ obligat recognitõeʒ ſᷣm Tho.
ij.ij.q.cj.ar.j.et faciũt notata in.l.ſed et ſi lege.S.
cõſuluit.ff.ð peti.here. Sed emptoꝛ iſte dãs ad
emphiteoſim mag derogat iuri ſuo q; ſi ſimpłr
locaret.et plus iur ac cõmodi trãſfert in emphi

teotã qᷓ; faceret in colonũ.ꝗ̊ ſaltẽ debet poſſe acci

pere illud qð ſibi daret᷑ a colono.CX autẽ dans
ad emphiteoſim mag deroget iuri ſuo q; ſi ſim

dat emp hiteote vtile dñiuʒ. ſiẽ affirmot etiã ar⸗
gumẽta in ↄꝛiũ adducta.et ideʒ notat᷑ in.l.j.S.q

aũt. ff. de ſupfi.nõ aũt ſimplici cõductoꝛi.l.ſi qͥs
cõductiõis.⁊.l.ad ꝓbationẽ.C.loca.⁊.l.nõ ſoluʒ

ff.eo.⁊ c.int᷑ dileccos.de fide inſtru. Silr natura
lis poſſeſſio nõ ↄfert᷑ ſimplici ↄductoꝛi.c.ſi dile⸗
cti.de pᷣſchᷣ.⁊.l.j.C.de vſuca.⁊.l.ſi aliquẽ.ff.ð ac⸗
q.poſ.⁊ c.int᷑ dilectos.de fide inſtru.circa fi. IJbi
nec ad plenũ poſſeſſio:ſed bñ em phiteote acqᷣrit
naturalis poſſeſſio.l.naturałr.ff.de acqᷣ.poſ.Et
tñ iſte emptoꝛ trãfferẽs dñium vtile in emphite⸗

otã ⁊ ſe pᷣuãs illo:dãs q̊ʒ ei naturalẽ poſſeſſionẽ

ipſiꝰfundi:nõ recipit in hoc caſu aliqð pᷣciuʒ nec
ſolutionẽ vllã ꝓ dicto dñio vtili et naturali poſ⸗

ſeſſione. Et ideo cũ exr hoc młtũ deroget iuri ſuo

et multũ iur trãfferat in emphiteota: ad maio⸗
rẽ pẽſionẽ ſiue cẽſum debet teneri ipſe emphiteo⸗
ta qᷓ; ſi eſſet ſimplex colonꝰ. Pꝛetea iſte emphite

ota habet ius edificãdi ĩ re ⁊ faciẽdi melioꝛatio⸗
nes ſuas..l.j.ff.de ſuꝑfi.q̃s ſi velic vẽdere:ſi nolit

eas dñs emere:põt alij vẽdere.vt hr in.l.iij.C.de

iure emphi.Nõ aũt ſimplex colonꝰ⁊ ↄductoꝛ pt

ſuꝑedificare ad libitũ ⁊ facere melioꝛationes ſu
as:vt ꝑ doc.in d.l.j.ff.de ſuꝑfi.Et iðo cũ habeat
minꝰ iur:nõ debet tãtũ ſoluere qᷓntũ emphiteo
ta qᷣ hʒ dicta iura ſine aliq̃ pᷣcij ſolutie. G

On obſtat mõ dũ ðꝛ ꝙ in emphiteotico

n ↄtractu dʒ cõſtitui modica penſio.qꝛ re⸗
ſpõdeo negando. 2.l.ij.C.de iure emphi.
ad bᷣ allegata:nihil dicẽ ad h̊ ꝓpoſitũ.ſed bñ.l.iij.
dicit ꝙ qñ pᷣmꝰemphiteota vult vẽdere alti ius
ſuũ ac ſua melioꝛamẽta:ꝙ dñs ſi nõ vult ipᷣe ea
emere:debet recogſcere ſcðõᷣm ẽphiteotã:et ꝓ hac
recognitiõe nõ debet accige niſi qͥnqᷓgeſima pᷣcij

Sʒ ſb̊ nibil ad rẽ facic.Deinde poſito ſine veri p/

iudicio ꝙ aliqᷓ lex inueniret᷑ dicẽs ꝙ in cõcractu

XxXVII

emphiteotico ↄſtituit᷑ modica pẽſio ꝓ cẽſu: intel
ligeret qñ ipſe ↄtractꝰ emphiteoticꝰ fit in foꝛma
antiqᷓ.ſ.qñ emphiteota dat a pꝛincipio q̃ntitatẽ

aliquã:ita ꝙ emit vtile dñiuʒ ⁊ alia iura q̃ cõpe

tũt emphiteote:vtputa dans.lxx.vel circa: ſi res

valet centũ.vt dic̃ Cy.in pᷣdicta.lł.j.C.de iure em

phi.qꝛ tũc ↄſtitui debet modica pẽſio q̃ debet da

ri in recognitionẽ directi dñij. Lũc em eſſet illici
tũ ꝙ emphiteota ſolueret maguũ cẽſum.⁊ bñ ꝓ

cederẽt argumẽta ↄꝛia.Qñ aũt fit ᷣctus emphi⸗
teoticꝰ ᷣm foꝛmã ſecũdã qͥ nũc eſt in ↄſuetudie ꝑ
quã nihil dat emphiteota ꝓ re nec ꝓ vtili dñio
ac naturali poſſeſſiõe et alijs iuribo qᷓ acqrit ex hᷣ
ↄtractu ſed tm̃modo ↄſtituit annuã pẽſionẽ:tũc
iſte cẽſus nõ dat᷑ tm̃ in recognitionẽ directi dñij
ſed etiã ⁊ pncipalit᷑ rõne fruccuũ:vt g patuit.Et
ideo tenet᷑ ad pẽſionẽ ↄdignã ſᷣm q̃ntitatẽ reddi/
tuũ.Alit᷑ eſſet iniuſticia ex ꝑte emphiteote qͥ locu
pletaret᷑ cũ gliena iactura:õ.l.nã hoc nata.ff.de
ↄdi.inde.⁊ c.ſuũ.de penis.⁊ c.locupletcari.ð reg.

i lu.li.vj.⁊.l.ſi qs mãcipij.S.pculus.ff.ð inſtitu.
plicit᷑ locaret:patet.qꝛ ꝑ ↄtractũ emphiteoticu,z

On obſtat dũ ðꝛ ꝙ qꝛ emphiteo⸗ H
n ta hʒ plus iur in re q; ſimplex colonꝰ:iõ
dDdebet minꝰ? ſoluere.qꝛ boc argumẽtũ cõ⸗
cludit ↄꝛiũ.Nã cũ in caſu nro illð ius ↄſequat᷑ ꝑ.
Ʒctũ emphiteoticũ ſine vllo pꝛecio:tenet᷑ ex ad
maioꝛem ſolutionem annuam: vt patet ex pᷣce⸗
dentibus. 5õ
On obſtat etiã ꝙ emphiteota tenet᷑ ma⸗
n nutenere rẽ ſuis ſũptibo:nõ colonꝰ.qꝛ re⸗
ſpõdet᷑ ꝙ cũ emphiteota habeat poſſide

re rẽ in ꝑpetuũ:ſua inteſt ißaʒ manutenere ⁊ bo

nifacere:marxie cũ melioꝛatiões ſint ſue.Colonꝰ
aũt finito termio ðſinit rẽ ampliꝰtenere.⁊ iõ ſua
ſic nõ inteſt r manutenere. Uñ merito emph⸗

teota ad pᷣ tenet᷑ roõne ꝑpetue poſſeſſiõis quã eſt
habiturꝰ ſi vult.qͥa hec manutentio tota cõuer⸗

tit᷑ finaliter ad ſuũ cõmodũ.⁊ ſi nõ faceret:tandẽ

ſentiret detrimẽtũ. Colonꝰ vᷣo ꝑuo tge cõꝑatiue

eſt re potiturꝰ.et ideo ad eũ nõ ꝑcinet refectio rei
Et ad pᷣ faciũt notata ꝑ Cy.in.l.legẽ.C.loca.et ꝑ
Bal.in.l.j.C. de iure emphbi.vbi dicit colonũ nõ

teneri ad ipẽſaʒ ꝑpetuo duratura.Et i bijs ᷑ᷣmi⸗
nis loquunt᷑ leges dicẽtes colonũ nõ teneri rem
manutenere. ã bñ tenetł᷑ ad illã ipẽſaʒ q̃ ẽ ꝑ tge

vſus ſui duratura.et nihil repete põt a dño ꝓprt
hoc.facit tex.in.l.diuoꝛtio.S.iĩpendie.cũ ſequeti.

⁊ qð ibi nota.ff.ſolu.ma.⁊ in.l.ĩ rebo.S.pñt.ff.cõ

mo.Et qð notat Bar.in.l.ipẽſe.ff.de ipen.in re.

do. fac.⁊ in.l.pᷣdia.S.añpenul.ff.de fide iſtru.Et

iõ cũ ita teneat᷑ colonꝰ qͥ hʒ vſũ rei ad tpᷣs ad ma

nutẽtiones neceſſarias ꝓ ſuo tꝑe ſiẽ emphiteota
ad ꝑpetuas qꝛ hʒ i ꝑpetuũ rẽ poſſidere:nõ deber

mag ſoluere colonꝰqᷓ; emphiteota:qᷓ;uis ñ tene
at᷑ ad ipẽſas ꝑpetuo duraturas.qꝛ vt dictũ ẽ nõ
hrtz rẽ tenere i ꝑpetuũ ſiẽ ip̃e emphiteota.
p Reterea cũ colonꝰ ſimplex nõ hba
beat ius in re:nõ ẽ equũ ꝙ teneat᷑ ad im

— —

iſis nn
lugpctun ſo
umt ummlebo
tſenioogr
1Alteſfln und
mumlef⸗
lduss ſeiotes
mnodeotatchen
Ahminin
ſtincolonoetn
otsſolutaßt
captod enpbt
ſenenopol ep
nocicnpeſiond

ultĩlinimn
Voftotn resg

Haſnremanerde
Oolsannis
enpbl OQnants
lapteſcarmmo
ſajnoteneidren
iumũqmi wlon

rinchetr tone
ſ —

nodchetetiäfier

itßkbactüͤcſee

de bo obl).C

leuſti deſliwen
(dedlver rell

iopinonidiat

(ſedemite Barre

reietg Wa
Mma Doſtiiſüm⸗
Mbitoteſitficde

ſervorigtarüin

boß on Etic

Opinio flicolalö:

nlun Ingtlicn

tdus rü dearen
fnopinondonn
Blidl Czur
gſiſcuttuntii
fenrunſſtonͤ
ialüſterlrn
nididetniarten

Peterez
) ampbite⸗
ſitedey
haalahrremn
belarent ſiun
nſhnagte ner⸗
naltginc⸗
Aaanig
Salaidli
1iaßi
neglſſ

Pciſnin
feninm
glo qntirat
urqſcipe
Acinſirs
CReiurrem
bidnd
enehailig
(umei,
usenph
nſonen
A ldio
wifinh
wiiioneni
Ndſen di
ns hanl kt
Zartairtdci/
vorroniſon
docnhid
Npleaireg.
sſoönnkin.
bi/ H
lercolomri
nguma
zsiebatn
nonencerdes
Npanaͤ

wantenet na
wgeg
wbenepoſſice
mmutencrebo
nſo. Colon
Prenereriöſus
imano enob,
ſöisvic
mowa lil/
uanumnd

otpecigoce.

erraitofl
rcoloni no
Gibis in

inotneſiten

häziti
hann do
dleci ,
n ſhiſi
fuhann.
eſeſfn
iuſnndſn
ſimnhhieni,
mrni debe
unsͤhie
. tdicti in⸗
ranpbitche
xöbe
unen⸗ 4 6

Folium

pẽlſas ꝑpetuo duraturas: ⁊ ad manutenẽduʒ rẽ
in ꝑpetuũ.Sed cũ emphiteota habeat vtile duni
um ⁊ naturalẽ poſſeſſionẽ nibil tñ ꝓ ea ſoluedo

in caſu nr̃o:cõgruũ ⁊ debitũ eſt vt eẽ manutene

at. Qui em̃ in vno guat᷑:in alio debet ſubleuari
⁊ ecõtra.l.eũ qᷣff.ð iureiu.Et hec rñſio valet etiã
ad duas ſeqᷓntes obiectiones.l.Nõ obſtat q̊ͥʒ.

emphiteota tenet᷑ ad pẽſionẽ:licʒ ꝑs rei ꝑeat.⁊ q;
ꝓpt᷑ ſterilitatẽ nõ impetrat remiſſiõeʒ.Nõ aũt ſic

eſt in colono.qꝛ rñdet᷑ ꝙ bec ſunt vera ð emphi/

teota qͥ ſoluit a pᷣncipio debitã qᷓntitatẽ pᷣcij ꝓ re
accepta ad emphiteoſim.qꝛ cũ b̊ caſu ſoluat pẽ/
ſionẽ pᷣncipalłr ꝓpt᷑ recognitionẽ directi dñij ſitq;
modica pẽſio:nõ eſt rõ q̃re ipſe emphiteota nõ te

nea?᷑ ad illã etiã tꝑe ſterilitad ⁊ q ꝑs rei ꝑijt:dũ⸗
modo ñ tota res ꝑeat:nec maioꝛ ꝑs eiꝰ.qꝛ ſꝑ in

pᷣ caſu remanet directũ dñiuzʒ in re: qð debet ſin
gulis annis reco 1. ci.Et ita ĩtelligit᷑.l.j.C.de.iur
emphi.Qñ añt a pncipio nibil dedit ęmphiteo⸗
ta ꝓ re:ſed tm̃mõ ↄſtituit annuũ redditũ.etꝑ cõ
ſeqns tenet᷑ dare nõ ꝑuũ cẽſuʒ ſed magnũ:⁊ ſal⸗
tẽ tantũ q̃ntũ colonꝰ:rõnibo pᷣdictj.qꝛ h̊ caſu da
tur pᷣncipałr rõne reddituũ:⁊ ſecũdario in reco

gnitionẽ directi dñij. Eadẽ rõne q̃ remiſſio fit co
ono:debet etiã fieri ipi emphiteote.Nã vbi ẽ ea/
dẽ rõ ðbet etiã eſſe eadẽ iurꝭ diſpoſitio.il.a titio.ff.

de vᷣbo. ob.l.j.C.de liber.p̃ᷣ.vel exhe.⁊ c.trãſlato.
de ↄſti. De ſilibo em̃ idẽ debet eſſe iudiciũ.l.non
pñt.ff.de legi.l.ſeruis legatj.ff.ð leg.iij.l.ſi libel⸗
lüũ.C. de diuer.reſ.l.loci.S.ſi fundꝰ.ff.ſi ſer.vẽ.Et
hãc opinionẽ dicit Saly.in.l.j.C.de iure empbi.
eſſe de mẽte Bart. ⁊ alioꝝ doc. in d. l. j. In q̃ Al⸗

bꝛicꝰ refert ꝙ Mar.de furno in tractatu huiꝰti

tuli.? Hoſti.ĩ ſũma.in tit.de locato:tenẽt:ꝙ tali

omphiteote ſit fiẽéda remiſſio.Qui eciã dicunt ita

ſeruari textũ in.lł.ſi vno.in pᷣn.in v.vectigali fũ

do.ff.loca.Et videt᷑ equũ i foꝛo ↄſcie. Et fuit etiã
opinio Nicolai ð matarellis de Mutina:quã
refert Cy.i.l.j.C.de iure emphi.Et ita etiã ↄſulu

it dñs Frã.de aretio.in ſuo cõſilio.cxl. vbi ðt:q
ſᷣm opinionẽ doctoꝝ dʒ fieri tał remiſſio. Unde

Bal.i d.l.q j. L.ð iure emphi.dicit: ꝙ qñ ð emphi

teoſi ſoluit᷑ tantũ q̃ntũ de locatiõe annuali:ðbet

fieri remiſſio:nõ ſolũ ꝓpt᷑ guerrã ſed etiã ꝓpt᷑ quã

cũq; aliã ſterilicatẽ ⁊ cladẽ.Et hãc opinionẽ eẽ te

nẽdã det᷑miat reuerẽdꝰpr̃ frat᷑ Angelꝰð clauaſio
in ſua angelica ti.de emphiteoſi.S.vſ. M%nb
Reterea poſito ſine pᷣiudicio veri ꝙ iſte
emphiteota teneat᷑ ad pẽſionẽ:etiã nõ ob

ſtãte de ꝑditõe ꝑt rei ⁊ ſterilitate:dicit ꝙ

hʒ ex alia ꝑte emolimẽtũ ꝙ ſi reſ recipiat augmẽ

tũ ſiue latent᷑ ſiue apparent᷑:erit cõmodo ipſius

emphiteote.nec ꝓptea augebit᷑ pẽſio.qꝛ eiꝰeſt cõ/

moda ſeq qͥ incõmoda ſequit᷑.l.eiꝰ ẽ.ff.ð reg.iu.

Et bãc opiniõeʒ tenet Jaco.de are.albꝛi.Gar.?ꝰ

Salycetꝰ ĩ d. l.j. C. ð iu.emphi.⁊ Pe.de bella ꝑ.
2 Ey.i eadẽ.l.? Jo.an.i addi.ad Spe.iti.ð loca.
S. nuc aliq̃.vᷣſi.cxvj.et canoniſte cõit᷑ in c.potuit

de loca. ꝛ ibi Inno. Et faciunt ad pᷣ no.p glo.i..
merces.S.vis maioꝛ.in v.cui.⁊ ibi Bar.ſf.loca.

2 Bal. l.l. ea qj. C. ð alluui. Nec obſtat huic opi

nioni.l.itẽ ſi fũdi.S.ſʒ ſi iſula.ff.ð vſufruc.qꝛ ali⸗
ud eſt ĩ emphiteota qᷓ; i vſufructuario.qꝛ empbi
teota hʒ foꝛtiꝰ ius ĩ re qꝛ hʒ vtile dñiuʒ ⁊ durabi
le qð ñ extigui᷑ moꝛte vt in vſufructuario. Hoc
qt emolim̃tũ ñ hʒ ſimplex colonꝰſᷣm aliq̊s doc.
ꝑ.l.ij. C.ð alluuio.⁊ poſito etiã ꝙ idẽ eẽt ĩ colono
ꝑ nota.i.l.legẽ.C.loca.maxie ꝑ Cy.claꝝ ẽꝙ õpli
oꝛẽ vtilitatẽ ex bᷣ augmto hʒ emphiteota q; colo
nꝰ.qꝛ acqᷣrit vtile dniuʒ ⁊ natalẽ poſſeſſiõeʒ illiꝰ

augmẽtii ꝑpecuũ.et iõ ñ dʒ ſoluere minoꝛẽ pẽſi⸗

onẽ rõne ſterilitatꝭ vł deꝑditõis rei qᷓ; colonꝰ: cũ
ad eũ ꝑtineat ius angm̃ti ⁊ melioꝛatiõis rei ĩ ꝑ⸗
pecuũ:qð ñ ꝑciet ad ſimplicẽ colonũ. NR
p Rekea ſi theſaurꝰinueniret᷑ ab aliq̃ in re
ẽphiteotica data ad bᷣ oꝑa ab illo iuẽco⸗
re:mediꝰeẽt ẽphiteote rõne vtił dñij:⁊ mediꝰdire

ctci dñi:pᷣm Spe.i ti.ð loca.S.nũc aliq̃.vſi.cxxxij
et ibi Jo.an.ꝑ.l.j.ad fi.ff.ſi ager vec.vel ẽphi.pe.
Di vo ille iueniẽs ñ dedit ad h̊ oꝑaʒ: ipᷣe dʒ hr̃e

mediũ.vt i.S.cheſauros.i vᷣſi.ꝙ ſi i alieno. iſti.ð
reꝝ diui.De alio ãt dimidio directꝰ dñs mediã
ꝑtẽ hẽbit:⁊ aliaʒ ẽphiteota ſi va ẽ opinio Spe.ſi
aũt ipᷣe eẽphiteota iueniſſʒ dictũ theſauꝝ:ñ data
ad h̊ oꝑa:media ꝑs eẽt ſua rõne iuẽtiõis.⁊ ð alia
dimidia ðberet hr̃e dimidiã rõne vtił dñij:data
hac opiniõe Spe.ꝓ va. Si ãt iueniſſʒ data ad
bᷣ oꝑa:etiã ðberet hr̃e dimidiũ totiꝰpᷣdicca rõne.

Et facit ad p̊ d.S.theſauros.iſti.ð reꝝ diui. Nõ

õt ſic eẽt ĩ colono ſimplici qͥ nihil iurj bʒ i re. O
ſſuꝑ ſi dñs egeat ꝓ ſe domo alti locata
i põt reuocare locatiõeʒ:⁊ ipſaʒ domũ au
ferre ↄductoꝛi.l.edẽ.cũ ſilibb.C.loca.õ
ſic ãt ĩ phiteota ſᷣm Jo.an.i addi.ad Spe.i ti.
ð loca.S.nũc aliq̃.vᷣſi.iiij.Si g̊ ↄſiderẽꝰguamia
em phiteote ⁊ coloni ⁊ ſiłr eoꝝ pᷣuilegia:iueniẽꝰ
ſine cõꝑatõe melioꝛẽ ↄditiõeʒ ipᷣiꝰ emphiteote qᷓ;

coloni.⁊ iõ qñ ipſe emphiteota nihil ſoluit a Pun

cipio ꝓ re ſed tmmõ ↄſtituit annuã pẽſiõeʒ ſic co
lonꝰ:ðbet ſoluere ſaltẽ tãtũ q̃ntũ colonꝰ.Et iſtã
opinionẽ tʒ pᷣdictꝰ reuerẽdꝰpr̃ frat᷑ Angelꝰ ð cla

ua.in qͥdã ſuo ↄſilio ſuꝑ h̊ edito: qð icipit Nidi

in q̊ ↄcludit talẽ ſic dantẽ rẽ ſuã ad empbiteoſiʒ

poſſe reciꝑe tantã pẽſionẽ ab ẽphiteota qᷓntã reci
peret a ſimplici colono. Et etiã plꝰtãtũ qᷓntũ ad
iudiciũ bonoꝝ viroꝝ poſſʒ ꝑpẽdi ꝙ dñiuʒ vtile

qð hʒ ipᷣe ẽphiteota ĩ re tali mõ data magl valeat
ſeu exciaret᷑ qᷓ; expẽſe ⁊ alia onera q hʒ ipᷣe ſuſtiere

pꝓ ↄſeruatiõe dicte rei qñ cõit᷑ iueniũt᷑ ↄ-ductoꝛes

taliũ reꝝ iſto mõ dataꝝ ſub tali ãnuo cẽcu. P
Anc q̊ͥʒ pẽſionẽ poſſe accipi cũ bona cõ⸗
h ſciẽtia ↄſuluit dñs Frã.de curte iurꝭj mo
narcha ac lectoꝛ in ſtudio Papiẽſi i ſuo
ↄſilio qð icipit.Suꝑ ꝓpoſita ↄtigẽtia.⁊ dñſ Pe.

ð graſſis iur vtriuſq; doctoꝛ ac lectoꝛ ĩi eodẽ ſtu

dio papiẽſi in ſuo ↄſilio qð icipit Uiſo caſu 4 up
x

Bermo

poſito.⁊ dñs Federicus de lãpugnano iurꝭ vtri
uſq; doctoꝛ:de collegio Mli:in ſuo ↄſilio qð iĩci
pit Et ſi ꝑ excellẽtiſſimos.Et pr̃ frat᷑ Baptiſta ð
ſallis oꝛdis minoꝝ iĩ ſua roſella.i.j.c.ðᷣ vſura.S.
xlvij.et młti alij frẽs tã oꝛdis nr̃i q;eciã alioꝝ.
Lad ꝓbandã hãc vᷣitatẽ adduci Q
ęæ ter.in auten.ꝑpetua.C. de ſacroſan.ec.et

in c.alias.S. ꝑpetua.x.q.ij.vbi ðꝛ.ꝙ ſi reſ

danda ad emphiteoſim eſt pᷣcioſa:ſed parũ aut
nihil pᷣſtet pẽſionis:res ipᷣa eſt ſubtilit᷑ extimãda
et pᷣm eiꝰ valoꝛẽ ⁊ extimationẽdebet iuſta penſio
cõſtitui.Ex qͥ textu patet ꝙ nõ ẽ neceſſe in emphi
teoſi minꝰſoluere q; in ſimplici locatõe:imo płꝰ
ſoluit᷑ qñ res eſt pᷣcioſa:licet ſit ꝑui redditꝰ.qꝛ in
emphiteoſi iſta habet᷑ reſpectꝰad dñium vtile rei
emphiteotice et ad alia iura q̃ trãſferunt᷑ in em⸗
pbiteotã:q̃ rõne põt plus recipi qᷓ; ꝑcipiat᷑ ex cõ⸗
uni locatione. H KR
Tad deciſionẽ caſus nr̃i eſt tex.iĩ d.S.qa
eęæe So leonis.in auten.de nõ alienã.⁊ glo.iĩ
d. aucen. ppetua. ? ĩ dic.c.ꝑpetua.vbi hr̃:
wꝓꝙ iuſta penſio rei dande ad emphiteoſim eſt qñ
pẽſio viginti annoꝝ cõpꝛebẽdit totã extimatiõeʒ
ipſiꝰrei.Et ſic qñ res valet mille vt ĩ caſu nr̃o iu⸗
ſta eſt penſio de.loĩ anno:qͥ in vigiti annis aſcẽ⸗

dũt ad ſummã de mille.et ↄſequẽter iuſta pẽſio

iſtius fundi ad emphiteoſim dãdi erit de qnqʒ

pꝓ cẽtenario.qꝛ cũ lex ciuilis vł canonica taxat pᷣ

ciũ ſuꝑ aliq̃ re:illud pᷣciũ eſt etiã iuſtũ in foꝛo cõ⸗
ſcientie.vt diẽ Cepolla in dicto tract.ð ↄtractibi
ſimulat.in.iij.caſu pᷣncipali.in.ij.pᷣſũptõe.ĩ vᷣſi.
dubitat᷑ apud młtos.et allegat.l.pſpexit.ff.qͥ ⁊ a
qꝗᷣbo. In eadẽ q̊ʒ pᷣſumptiõe in fine ſecũde colũne
dicit pᷣdictꝰdoctoꝛ ꝙ vbicũq; lex vel canon ꝓui⸗
det ſuꝑ certo diſponẽdo:ſᷣm aliquã rõnem:ob⸗
tinet in foꝛo iudiciali rõnabilit᷑:⁊ etiã in foꝛo cõ⸗
ſcientie ᷣm btm̃ Tho. vt refert ⁊ tenet Floꝛianꝰ

in. l. ex ꝑte heres.S.ſeruo.ff.fami.herciſ.et notat

Bal.ĩ autẽ.ĩgreſſi.in.ix.col.C. de ſacroſan.eccl.⁊
Jo. de anania ĩ.c.j.circa fi.de teſta.⁊ ꝓbat. 5

cõſti.et in c.qꝛ pleriq;.de ĩmu.eccle.
Tcòfirmant᷑ pᷣdicta. Nã de ↄſuetudine
e marie in ciuitate Mii in q̃ ſꝑ fuerũt ex⸗
cellentes doctoꝛes ⁊ exꝑtiſſimi ac religio
ſiſſimi viri:iſte cõtractꝰ vẽditiõis cũ pacto de re⸗
trouẽdendo ⁊ datiõe ad libelluʒ cũ pᷣdicto cenſu
Sq̃ztidie celebꝛat᷑ publice ⁊ palã a pᷣncipio vt ita di
cam creatiõis ciuitatj.̊ non debet dici illicitꝰvł
vſurariꝰ. Et ꝓbat᷑ h̊ ꝑ.l.qͥs ſit fugitiuꝰ.S.apud
labeonẽ ibi.Quia id facit qð ei publice facere li⸗
cere arbitrat᷑.ff.de edil.edic.et ibi Bar.dicit ꝑ il⸗

MHũ tex.ꝙ ſi qͥs facit aliquẽ actũ vel ↄtractũ qͥ exti⸗

matr cõiter licitꝰ:⁊ tñ eſt in rei veritate illicitꝰ:qa
ſapit vſurariã pꝛauitatẽ.nihilominꝰ nõ iudica/
bit᷑ vſurariꝰ.Qð ẽ notãdũ ꝓ mercatoꝛibo ⁊ alijs
q q̃tidie faciũt młtos ↄtractꝰ qͥ reputan liciti in
illo loco:qꝛ nõ dicunt᷑ cõmittere vſurã:licet dicti
cõtractꝰ haberent in ſe aliquẽ defeccũ. Nec foꝛte

peccãt:niſi eſſet ignoꝛãtia ſupꝑpina:et nõ curarent

nec vellẽt ifoꝛmationẽ vᷣitatᷓ hre.arg.in.l.nec ſu

pina.ff. de iur ⁊ fac.igno. Pꝛedictuʒ tñ dictum
Bar. debet ĩtelligi:no vbi ꝑ expᷣſſam iur diſpo⸗
ſitionẽ ↄtractꝰ decideret᷑ vſurariꝰ.ſed vbi ex aliqͥ
bus ↄiectur ſeu pᷣſumpciõib poſſet pᷣumi vſu
raria pᷣuitas.qꝛ iſtã pᷣſũptionẽ dato ꝙ vera eſſet

tollit cõſuetudo ⁊ cõis obſeruãtia ciuitatj.qꝛ pCᷣ⸗

ſumit᷑ ꝓꝑ eo qð palã ⁊ bona fide fit:⁊ nõ clãdeſti⸗

ne ſeu occulte:m Bar.in.l.frat᷑ a fratre.ff.ð cõ⸗

di.inde.et JImo lã in.l.j.S.fuit q̃ſitũ.in.iij.col.ff.

ad tre ꝓpt᷑ cladeſtinicatẽ em̃ pᷣſumit᷑ dolꝰ. Si vo

palã:ſecꝰ.Et iõ ſexꝰ muliebꝛis ⁊ ruſticitas nõ ex⸗
cuſant vbi facerẽt clã.qꝛ tũcin eis pᷣſumeret᷑ do⸗

lus:ſᷣm glo.ſingularẽ.Bal.⁊ oẽs in.l.j.C.de in⸗
terdic.ma.Quãato foꝛtiꝰ in ciuitate metropoli

Mlłł vbi ↄſtituunt᷑ vt ita dicã iura:et incõcuſſa

religio vᷣſat᷑.Et iõ dicendũ eſt cõſuetudinẽ tanti

tꝑis cuiꝰn extat memoꝛia in ↄꝛiũ declarare ⁊ de

mMöſtrare in boc paſſo nullaʒ cẽſeri:nec eſſe pᷣui/
tatẽ vſurariã.Cõſuetudo em̃ tal excuſat:nõ ſolũ

q̊ ad foꝝ iudiciale:vt notat Bar.vbi S.ſed etiaʒ

q̃ ad deũ:pſᷣm Panoꝛ.in c.cũ venerabilis.de cõ⸗

ſue.q dicit idẽtenere Inno.i c.ꝑ tuas.de ſimo.et
allegat ad hoc tex.in c.gaudemꝰ.in fi.de diuoꝛ.⁊

glo. in c.vnico.in vᷣ.de cetero:de poſtu.pᷣla.li.v⸗

Et facit ad pᷣdicta ꝙ cõſuetudo põt aliquẽ ↄctũ

appꝛobare vł ipꝛobare:pm Bal.i. l. ꝑ diuerſas.

in.ij.col.C.man.⁊ plus dixit Jo.de JImo.in cle.
j. de elect. ꝙ tolerant᷑ geſta vtute cõis opinionis

licet poſtea declararet᷑ dictã opinionẽ cõem non
fuiſſe iuridicã. Lalis ̊ ↄſuetudo in iſtꝭ cõtracti

bus eſt attẽdẽda.ar.in.l.ſꝑ in ſtipulatõibo.cũ ibi
nota.ff. de reg.iu.pᷣſertim cũ iſta iuſtificatio pen
ſionis libellarie ſit introducta ð iure ciuili.vt pa

tet ex pᷣallegat iurib S.S.qꝛ vᷣo leonis.in autẽ.

de nõ alienã.⁊ in aucc.ꝑpecua.C.de ſacroſan.ec
cle.Conſuetudo em̃ vł ſtatutũ vniꝰ loci eſt ius
cõmune iĩ illo loco.vt in.l.oẽs ppli.ff.de iuſti.et
iu.⁊ inſti.ð iure natu.gẽ.⁊ ciui.S.j.iũcto.S.ex nõ

ſcripto.eo.ci.⁊ cõiuncta.l.de qͥbo.ff.de legi.poteſt

mutare vł diminuere aut emẽdare id qð ð iure
cõi eſt introductũ.vt ꝓbat᷑ ꝑ.l.ius ciuile.ff.de iu⸗
ſti.⁊ iu.et hr̃ ꝑ doc.i dicq iurib.⁊ in.S.ſed natu⸗
ralia.inſti.de iure natu.genæt ciui.Et facit ad hᷣ
qð hr ꝑ doc.in.l.ſancimꝰ.C.de nup.et in auten.
nouiſſima.C.de inoffi.ceſta.S.ꝙ ꝑ ſtatutuʒ vel
ↄſuetudinẽ poteſt legitima diminui ⁊ diſtingui
licet in totũ nõ poſſit tolil. TT
T facit ad pᷣdicta ꝙ res ĩtelligit᷑ tãtũ va⸗
e leere q̃ntũ vẽderet᷑ cõiter et in loco publi⸗
co ⁊ płibo dieb ſubhaſtata. ſᷣm Bal. et
doc.i.l.ſeruꝰ.ff.de cõdi.fur. Cũ g̊ pᷣciũ ſiue cẽſus
taliũ reꝝ ad emphiteoſim dataꝝ cõit᷑ et publice
ſit qͥnq; ꝓ cẽtenario valoꝛis ipſaꝝ: iõ hec erit iu⸗
ſta pẽſio quã ↄſuetudo inueterata appꝛobauic.
Minime ei ſũt mutãda q ſo certã habuerũt in⸗
cerpᷣtationẽ.l.minime.ff.de legi.Et conſequẽter

UWU

⸗201

pshotn dig iil
Pocarſnllerelin
fosbnöfuctut:
ſnietlſenſic
nnie pe on
ui plosſtll
Genudofteiſntan
non ſacſftetſin
at Cepollaiſnot⸗
Epenul lngd⸗
nluu
de Bololinin
nuuitide Pen
ſatincpeccatu
ſncinclutute der
opinicighhlttl
Cotract ſcerint ch
Görololt Peden
Peente Znrisem
Nſdatmmoalſ:t,
lncinduntate den
ſy naelus gfhin
rloca Nnve itli⸗
ssucisrgumita
ndooptigegain⸗
nntepratlegidiun
6ſſueneparnn
beredebit homies
helivs edevo⸗
Gopqtblſnnrenmt
itcop minſica o
ßſttaſinemag
ſtotgeciraſußf
inpemiſſiscuiturn
ſuſtiacſci viricd
Mrobaverürettnt

fgota ſitretmun
legralijmuin.

doodiſſmulalen
r wedient pofl

sſpacio cnin

rgricanes vont⸗

(teligoſtviruren

nb ſblnoe

⸗

uuttofnani
lnonnerit
kxagi deeis ſpenl
Waffirmauerät

mnalumeſten
Morſuranap,
Onobſta
1 deſacroſa

deno⸗
ſrdirdmnag

eriAntnno in

nnöann
nitidicnn
um iun diſo
icrdiagli
Moßiuni rſ
neſet
ullurat g
er no (iet
afameß hͤ,
ti inijlf,
mids Sit
terndin
pſomm dof
nledein⸗

Uue neenl

urncinicſs
emdniun
üdelarurerde
Uennertſti
lawubrdoſoli
rnbis iz
rablls dech/
us deſmmoe

dokn a,

itglignizi
glilodizer.

chαρinof
nonicöemnon
oiniſt cöacti⸗
golardibi

Liuckfiand dhian

diunecuil rps
oloonis in ⸗
Nbanet
mnboa ckius
Nlf deiplier
eno
fdelg otet
aris göbiute
8coleſ dein
zing ſennan
u.Etinctuns
nun ainauen.
Fetum i
aauir i
1
irlgkü ra /
wpobli⸗
afn 30,4
iſveclus
itauble
öbeegitid
apuobun
nbuefi

lenin

Folium

nõ poterit dici iniuſtũ pciũ:et marie qꝛ mira pia D
loca ⁊ multe religioſe ꝑſone iſtos ↄtractꝰlbella⸗

rios h̊ mõ faciũt ⁊ antiqᷣtꝰfecerũt:q̊s nõ eſt veri/
ſimile feciſſe niſi cũ ↄſilio ꝑitoꝝ et diligẽti exami
natiõe vtꝝ cũ bona oſcia fieri poſſint.nec eſt cre⸗
dẽdũ ꝙ illos feciſſent ſi licite nõ eſſent.Cũ g̊ con
ſuetudo freqᷓntata in ciuitate ⁊ q̃litas bonaꝝ ꝑ⸗
ſonaꝝ faciãt ceſſare pᷣſumptiõeʒ vſuraꝝ:vt ↄclu
dit Cepolla ĩ ſuo tractatu de cõtractibo ſimulac

in penul.caſu.qð eciã ↄſuluit Petrꝰde ancha.in

cõſilio.xix.incipiẽte Pꝛeſens dubiũ.referẽdo ver
ba Baldi in.l.j.in.iij.q.C.de hijs q̃ pe.no.Et idẽ
tenuit idẽ Petrꝰ in q̃ſtiõe ꝑ eũ diſputata:quã re
fert in c.peccatũ.de reg.iu.li.vj.et Antho.de bu.
in c.in ciuitate.de vſur. Ideo nõ eſt dicẽdum nec

opinãdũ ꝙ ipſi religioſi et catholice ꝑſone tales

cõtractꝰ ſecerint cã vſure et auaricie.et bene facit
qð voluit Pe.de ancha.in diſputatiõe ſua inci⸗
piente Antiqͥs ⁊ modernis tgibꝰ viri cq
ↄſcia timoꝛati ⁊c.quã referc Jo.ð ana.ad plenũ
in c.in ciuitate.de vſur.in.vj.argumẽto: ꝑte af
firmaciua ꝙ pᷣſtita Uenetiaꝝ:mõtes Floꝛentini
⁊ loca Janue ſũt licita.⁊ ꝙ ĩ calib in qͥb poſſent
adduci argumẽta ad vtrãq; ꝑtẽ:eſt ſeqᷓnda ↄſue
tudo optia legũ interpꝛes.c.cũ dilectꝰ.de cõſue.
et.l.fi. de interpᷣtatiõe.ff.de legi.qꝛ ſic lex poſiciua

interpᷣtat᷑ legẽ diuinã:ſic dicendũ eſt de ſtatuto ⁊

cõſuetudie particulariũ locoꝝ.Et iõ infert ꝙ cre

dere debẽt homies moderni tgis eoꝝ antiq̊s ca

tholicos ⁊ deuotos fuiſſe:vt atteſtan?᷑ coꝛꝑa ſan

ctoꝝ q̃ ibi ſunt ⁊ młtcitudo ecclłiaꝝ ac monaſteri

oꝛũ ⁊ eoꝝ mirifica oꝛnamẽta:et ꝙ nõ iſtituiſſent

lpſa pᷣſtia ſine magna ꝓuidentia.Et plus.qa a

tãto tꝑe citra ſupᷣ fuerunt plurimi ſcci pfes ⁊ epᷣi
in pᷣmiſſis ciuitatibo:⁊ plures romani põtifices

iuſti ac ſcti viri qͥ cõſuetudines pꝛauas locoꝝ re

pꝛoba uerũt.et tñ de iſta nõ fecerũt mẽtionẽ:quã

tholici ?

Reſpõde᷑ ꝙ licet in caſu dicte autẽtice res ſit ali
cuiꝰ reddicꝰ:tcñ eſt indigẽs magna repatiõe ⁊ re
ſtauratiõe ⁊c̃.et reputat᷑ qdãmodo int᷑ infructu

nõ potuerũt ignoꝛare:cũ oib fere xpᷣianis pnci⸗

pib nota ſit:et multi habeãt pᷣſtita.et etiã cardi⸗
nales:⁊ alij muici. Merito nõ eſt credendũ eos
hos diſſimulaſſe ſi vſurã credidiſſent. Hec ille.
Et nos dicere poſſumus in ꝓpoſito ꝙ exq̊ͥ tan⸗
to tꝑis ſpacio cuius initij memoꝛia nõ eſt in cõ⸗
trariũ:ciues bone fame ac rectoꝛes pioꝝ locoꝛũ

et religioſi viri:vt nouit q̃ſi tota xpᷣianita s iſtos

ↄtractꝰ libellarios hmõi nature publice cõtraxe
runt.et romani põtifices:cardinales:⁊ archbiepᷣi

nõ ignoꝛauerũt:imo nõ impꝛobãado ꝑtrãſierũt.

et qdã de eis ſpecialit appꝛobauerunt et iuſtos
eſſe affirmauerũt:vt Martinꝰ qͥntꝰ. ſiẽ̃ S.dictũ

eſt.malum eſt ⁊ nõ ſine culpa velle decidere 4 in

ipſis vſuraria pꝛauitas cõmittat᷑.

On obſtat mõ auten.ꝑpetua.cñ glo. C.

n de ſacroſan. eccle.ꝛ. S.qa vo leonis.i au⸗
ten. de nõ alienan.ſ.ꝙ qñ res locabat᷑ ꝓ
ſex:debet dari ad empbiteoſim ꝓ qͥnq;.qꝛ debet

fieri diminutio in ſextã ꝑtẽ.qͥa rndet᷑ ꝙ ipſa iura

loquunt᷑: qñ res q̃ dat᷑ ad emphiteoſim indiget

K.

CLIn

reparatione ⁊ laboꝛe vt reficiat᷑ ? reſtauret᷑ qꝛ ef
poſſeſſio multũ inculta ⁊ deſerta:vel domꝰ rui/
noſa ⁊ in piculo deterioꝛatõis. Et ꝙ hoc ſit vex
patet.qꝛ ibi agit᷑ ð eccłia dãda ad emphiteoſim

etibi non pᷣupponit᷑ ꝙ anteqᷓ; ꝑuenerit ad eccle

ſi fuerit data ad empbiteoſim: imo ſi cõſideret
textꝰ innuit ↄꝛiũ. Hoc aũt nõ põt fieri ſires ẽ bo⸗
na ⁊ fertilis:vt patuit S.in ſcðo dubio. Naz⸗ res
eccłie nõ põt dari ad emphiteoſim in ꝑpetuũ. S.

alienatiões.in auten.de nõ alienã. Sed bñ ſᷣm
qͥſdã ſi eſt domꝰruinoſa vlł poſſeſſio ĩculta ⁊ ifer

cilis.auten.ſi qs ruinas.C. de ſacroſan.ec. Et iõö
rõne laboꝛis queʒ ſuſtinere tenet᷑ emphiteota:ec

expenſaꝝ in regando:ac ꝑiculi deterioꝛatõis ad

ipᷣm emphiteotã ꝑtinẽt :remittit᷑ ei ſexta ꝑs illiꝰ

pẽſionis:quã ſolueret ſi acciꝑet ſolũ vt colonus
qꝛ nõ teneret᷑ rẽ reficere ſumptib ſuis ac reꝑare

et melioꝛare ipſam. Hoc aũt deberet etiã int᷑ ſe⸗
chlares fieri.Et ꝙ pᷣdicca iura ſic intelligant᷑ oſtẽ
dit Archið.ſuꝑ ipa autẽ.ꝑpetua.vbi ſic dicit ad
lram.Dic ꝙ eſt ecclie vtilicas.qꝛ piculũ deterio⸗

ratiõis ꝑtinet ad emphiteotã:nõ ad eccliam. C.
de lure em phi.l.j. Un ꝓpcerea ecclie expedit tali
mõ cõcedere in emphiteoſi. Hec ille.

poꝛtio a pᷣncipio.Et in hoc caſu loquit᷑ d. auten.
vt ibi dicit dũs Accurſiꝰ gloſatoꝛ. Jura aũt con
traria nõ loquunt᷑ in caſu iſto.Et ſi iteꝝ dicat᷑ ꝙ

illa auten.ppetua.loquit᷑ in pᷣncipio de re fertili

qð patʒ.qꝛ ſubdit᷑ ꝙ ſi clade diminuta fuerit ⁊c̃.

oſa:q;ᷓuis habeat aliquẽ redditũ.qꝛ qd minimũ

eft ⁊c̃.Nõ em̃ habet redditũ ↄuenientẽ ⁊ ꝓꝓpoꝛtio

natũ alijs rebo fertilibo. Et hoc affirmat glo.oꝛ⸗
dinaria in.c.ꝑpetua.x.q.ij.vbi d.auten.de vᷣbo
ad vᷣbũ recitat᷑.et eſt ibidẽ canoniʒata. Uñ ſuꝑ il

la vᷣba in pncipio ipſius auten.i.ꝑpetua q̊; em
phiteoſis in hijs rebus permittitur ⁊c̃.ait gloſa.
In hijs rebus.ſ.non multũ vtilibo.hec illa. Qö

aũt ſequit᷑:ꝙ ſi clade ⁊c̃.nõ innuit rem eſſe ferti⸗

lem de qua loquebat᷑ in pꝛin. Sed eſt ſenſus il⸗
lius auten.ꝙ ſi res quãdo venit ad eccłiaꝭ loca
bat ꝓ ſex:poteſt dari ꝓ qͥnq; ad emphiteoſim ra
tione laboꝛis ⁊ reſtauratiõis ⁊c̃.vt ſupᷣ.ꝙ ſi poſt
qᷓ; guenit ad eccleſiaʒ res clade diminuta ſit:de⸗
bet fieri remiſſio in emphiteoſi habita cõſidera⸗

tione cõſtant penſionis et redditꝰ. ſi pur di⸗

cat᷑ dicta iura loq deem phiteoſi rei fertilis:? ſub
intelligi qñ alas data fuerat ad emphiteoſiʒ. re⸗
ſpõdet᷑ ꝙ opoꝛtet intelligi in caſu dictoꝝ iuriuzʒ

ꝙ emphiteota dat aliqd a pᷣncpio. Nã ſᷣm Cp/
nũ in.l.j.C.de iure emphi.qñ res ecclie fertilł da⸗

tur ad emphiteoſim.ſ.autoꝛicate apłica interce⸗
dente:pᷣſtat᷑ ſaltem aliq̃ poꝛtio a pncipio. Cum

NXſi dicat
ꝙ qñ res eſt ruinoſa debet deduci tcia ꝑs.d. au
ten.ſi qᷓs ruinas.ſᷣm vnã opiniõeʒ:vł due vᷣm cõ
munẽ. Rñdet᷑ ꝙ h̊ eſt verũ ſi det᷑ aliq̃ conueniẽs

BGermo

igit᷑ in dicto caſu dederit emphiteota a pᷣncipio
poſt aliquã poꝛtionẽ:nõ eſt iniꝝ ſi ſexte ꝑt fiẽda
eſt remuſio.boc aũt etiã fieri deberet inter ſecula
res.ſed nihil facit ad caſum noſtꝝ. X
Jaũc qͥs velit oiĩno detendere ⁊ obſtinã⸗
s ter aſſerere ꝙ dicta iura loquuntur qn a
ðpncipio nihil datũ fuit. Rndet᷑ ꝙ dermi
natio illo iuriũ ſolũ babet locũ in rebo eccliaſti
cis. Uñ arguit gloſa oꝛdinaria dñi Accurſij ibi
in oppoſitotbo di. Ergo deterioꝛ eſt ↄditio ecckie
q; ſecularis. Et rñũdet. Sed hoc facit ecctia ꝓpter
ſterilitatẽ qñq; vẽturã:qñ ſecular remitteret to/
tũ. Hec ille. In qͥd vbis affirmat Pꝛimo ꝙ ſe⸗
cularꝭ dans ad emphiteoſim ſi locado iueniret
ſex annuatim:idẽ pot acciꝑe ab emꝑbiteota. qð
intelligit qñ nihil dat᷑ a pncipio. Scðo dicit ꝙ
ideo eccłia ſi locando acciꝑet ſex:ab emphiteota
nõ accipit niſi qͥnq;: qꝛ dimittit hãc poꝛtionẽ:ne
teneat᷑ facere remiſſionẽ ꝓprt ſterilitatẽ.ita ꝙ vult
totũ ꝑiculũ ſo remanere emphiteote rõne tał di
minutiõts.Secularis aũt qͥ accipit tantũ q̃ntũ
a colono:⁊ foꝛte aliqͥd plus dãdo ad emphiteo⸗
ſim:declarãdo tñ vt ſupᷣ remittit ꝓpt᷑ ſterilitateʒ.
Et ſic ↄcoꝛdat Accur.cũ dictis in ſuꝑioꝛibo ⁊ cõ⸗
firmat cõcluſionẽ nr̃am.Et licet det etiã aliã ſo⸗
lutionẽ dicẽs ꝙ in caſu dictoꝝ iuriũ res erat ſo
lita locari ꝓ ſex. deinde poſtqᷓ; ꝑuenit ad eccliaʒ
aliq̃liteſt deterioꝛata. Jðᷣo debet fieri remiſſio in
ſextã ꝑtẽ qñ dat᷑ ad empbiteoſim.et ſic nihil face
ret ad ꝓpoſitũ nr̃jm. Lñ dicit ðᷣmã ſolutionẽ eſſe
verioꝛẽ. Pꝛeterea nõ eſt veꝝ ꝙ in dicta auten.di
cat᷑ ꝙ eccłia teneat᷑ vel debeat remittere ſexcã ꝑtẽ
ſe ſic ibi ðꝛ ad lr=am Nõ iminuendo niſi in ſextã
pꝛem. qð exponẽs glo.oꝛdinaria in dic.c. ppetua

in vᷣbo:iminuẽdo:dicit.id eſt ſi eſt minuẽda non

eſt plus minuẽda.et ſuꝑ vᷣbo:ſexcam:ait.Nõ re
mouet qn plus poſſit dari.
Tqᷣb oĩba ↄcludit᷑ nõ eſſe veꝝ illð qð ſu
e Cea dicebat᷑ in diſtinctione hulꝰvtractꝰ.
ſcʒ ꝙ licet ecckia dãs ad emphiteoſim: ſi

illa res reddit ſex deductis erpẽſis:poſſit accipe
qnq;.nõ tñ ſecłarl.ſed debet minꝰ acciꝑe rõne ſer
uãde ſocietatꝭ cõis. Et põt etiã ꝓbari ſic falſitas

ipſiꝰdiſtinctiõis. Nã aut iſta pẽſio de qͥnq; eſt iu
ſta aut iniuſta.qꝛ nimia ſᷣm eq̃litatẽ contractus

2

Si iilla res q̃ dat᷑ ad emphiteoſim meret᷑ qͥnq;.ꝗ

2 ſecular dñs illa põt acciꝑe.Si vo non meret᷑

qnq;: dico ꝙ rectoꝛ eccleſie male faceret ſi nollet

dare ad emphiteoſim niſi ꝓ qͥnq;.nec debet face⸗
re talẽ cõtractũ.Et facit ad bᷣ̊ illud qͥd ðꝛ.xij.q.ij.

in c.boc ius poꝛrectũ.in glo.⁊ in c.tuãũ.extra ð pe

nis.vbi etiã in gloſa ðꝛ ꝙ ſi in vẽditiõe płꝰ offert
qᷓ; res valeat:eccłia nõ debet reciꝑe.ſed tm̃ iuſtũ
pciũ.licet lex ciuilis dicat ꝙ ↄtrahẽtes pñt ſe in⸗
uicẽ deciꝑe in pᷣcio.l.in cauſe.S.penul.ff.ð mino.
et.l.itẽ ſi pcio.S.quẽadmodũ.ff.loca. Nã eccłia ĩ
ſuis ↄtractibo debet eqͥtatẽ puare:⁊ oẽm fraudeʒ
æuitare.c.ꝑ tuas.de dona.⁊ nõ debet pararelaq̃

xxVI

um.xxvij.q.j.c.de iudeis. Uñ nõ debet eccłia vł

pᷣlatus eiꝰ in aliqͥ vel minimo deciꝑe ↄtrahẽtẽ ſe
cũ.vt notat antho.de bu.in.c.cõtinebat᷑.i.j.col.

extra de hijs q̃ fi.a pᷣla.ſi.cõſen.ca.⁊ in c.i ciuita
te.de vſur.vbi allegat pᷣdicras glo.⁊ in c.pleriq;
de imu.eccle.?⁊ Bal.in auten.ad hec.in penł.col.
circa pᷣn.in v.inſuꝑ qrit᷑.de vſur.⁊ in d.l.in cau⸗
ſe. S. penul.ff. de mino.de q̊ vide Arch.in c.ſi cu⸗
pis eſſe.xvj.q.j.Et ita tenet ſceũs Bernardinꝰin

ſuis ↄtractibo:quẽ allegat et ſequit᷑ Cepolla ve⸗

ronẽſis vbi S.in.iij caſu pᷣncipali.in.ij.pᷣſũptõe.
et allegat textũ in c.j.S.j.in ti.de aliena.feu.i vſi.
feu.vbi ðꝛ.Eccłia cultrix iuſticie ⁊ auctrix nõ pa
tit᷑ aliqͥd contra iuſticiam in ſe ferre vel mouere
Quẽ textũ idẽ doctoꝛ ibidẽ notat ↄtra clericos ⁊
pᷣlatos:dicẽs ꝙ ſepiſſime ↄtrarium faciunt ſub
pᷣtextu ꝙ ſemꝑ melioꝛ cõditio eccleſie fieri debe⸗

at. Idem q̊ͥʒ tenet Archi.in d.c.hoc ius poꝛrectũ
2

k.q⸗h.
dicit Cepolla vbi ſupꝛa ſic ad litterã.
e De iure diuio ⁊ in foꝛo ↄſcie credo ꝙ nõ
ſit licitũ cõtrahentibo ſe decige in pꝛecio:
etiam citra dimidiũ iuſti pᷣcij.⁊ etiaʒ in caſu vbi
nõ daret᷑ reſtitutio:⁊ ↄtrahentes eſſent laici:ꝑ id
qð habet᷑ in lege ⁊ in euãgelio:qͥ qͥq; iubet᷑ alijs
facere qð ſibi vult fieri:? ꝓhibet᷑ alceri facere qðᷣ
ſibi nollet fieri.vt ex tex.in.j.di.c.humanuʒ genꝰ.
Certũ eſt em̃ ꝙ vnuſqͥſq; vellet ꝙ ſibi vẽderet᷑ iu
ſto:equo ⁊ cõi pᷣcio:et nullus vellet i pᷣcio decipi:

etiam citra dimidiã ꝑtem iuſti pᷣcij.quia nemo

pᷣſumi?᷑ iactare ſuũ.l.cũ ð ĩdebito.i pᷣn.ff.ð ꝓba.

cũ ſi.Et ad hoc vide glo.notabilẽ in.l.ſemꝑ ĩ cõ⸗
uentiõibo. ff. de reg. iur. qᷓ dicit: ꝙ licet lex dicat ꝙ
ſit licitum cõtrahetibo ſe deciꝑe in pᷣcio:nõ tñ cõ⸗

uenit viro bono. Sed in foꝛo cõſcie qͥlibet debet

eſſe bonꝰ vir.̊ ⁊c̃. Et ita tenet Bal.ꝑ illam glo.

quã dicit eſſe ſingularẽ.in c.cũ cãm.el.ij.in fi.ex⸗
tra de teſti. Et idem tenet ntho.ð bu.in d.c.in
ciuitate.in vᷣſi.venio.ad glo.de vſur.et in d.c.qͥa
pleriq;.in vᷣſi.quintus caſus.de immu. eccle.et
ibi ꝑ doc. .
On obſtat modo quod dicit᷑: eccleſiam
n non poſſe facere conditionem ſuam niſi
melioꝛem:quia fateoꝛ verũ eẽ.ſed nõ de⸗
bet eam melioꝛare cum iniuſto damno tercij.

Et cum dicit᷑ ꝙ datum eccleſie non cenſet᷑ amit /
ti: fateoꝛ quãdo dat᷑ cauſa eccleſie ⁊ pietatj. Sed
in caſu noſtro nõ pᷣſupponit᷑ ꝙ emphiteota ve⸗

lit dare eccleſie:niſi id quod res requirit ſᷣm iu⸗
ſtum pᷣciũ.et ideo ipſa eccłia male faceret plłꝰpe⸗

tendo vel exigendo. Bene verum eſt ꝙ in dubio

vtrũ eſſet modicus vel nimius cenſus:ſfauẽduʒ
eſſet eccleſie:ꝑ iura in cõtrariũ allegata.Sed nõ
ſumus in caſu iſto.
XYpᷣdicdᷓ aũt patʒ ꝙ in totũ nõ eſt vera il
e la diſtinctio.ſ.ꝙ aut res reddit fructus

cões ⁊c̃.Et iõ ſaluo ſꝑ melioꝛi iudicio vKs:

detur ſic poſſe diſtingui.et pꝛimo quãdo dat᷑ ad

;

mmobitin
cömuns
nciiene
n; Virſcch
nucusenpbt
noaſd⸗s
ſficrerogen
Cöttruimibten
totöinkacogni
noͤftreninio⸗
vts. Gloitd
velarca:debet
g ll ho dore
etisnofitfeml
polterdaklte
lgelihttrtp
modica peſog
ſeriltas qnalt
ytlltatiqootu
critmolci. Un
firemiſſorin
Cdelurem⸗
nim:cins t/
dinnigia go lutti
nlocnnöeſim
Chonoyelarcz
capvioſißaic⸗
citillgſol
prinapiode ſolix
licfadiminvtio
ninanonein die
Aceetbin ncta
lopeſiöts Erint
micio dwin⸗
nödaltchinre
eödnapalidert
mlſſiofietcürd
lis velſeintr
incpeerſtenli
Cinfrucuoſay
manoner labo
lsempbieota:
ammuo lludqo
ſolgäuna not
Preb de U
nas Kdelace
Gloütſtresi
nonatos ſuoy
Coltermltüpa
habitoreſpen
Klnaütlegn
coſeꝛe Cbe
dom Hoſ
tſhöentn
Mckhaln
nilndakac
nfnan
Wtilde

Nderakane
Notrahii⸗
ndakiſci
incicut
rincglmng
lral
dlin

epin/

len iulri.

me noere
s
un iubnrſr

tärfnhe

Nids vongi
12

ſcadlewi⸗
t
ugein oreco:
nunal ſbi
rlaicigid
ſzindet aiis
Um ſuen ed
bumanozgep,
Pibivideretin
eiöcodeche
ci; guus hen
vihn ohn⸗
iin iang ic/
lr lerdicatq
conim
tildedcde⸗
3ulgllam geo⸗
inainnia
obond
urand c4
nmat

ltaleſsn.
nonſusm. nid
fiiſenod
no
oncenck an
inen
dina e
* n/
ledrar,he,
cen dub
usſuilt
d

pctvenl
efnan

Giivdc,

n⸗ dvis

l
ð

Folium

emphiteoſim res fertilis ⁊ bona:habẽs redditꝰ
cõmunes.puta qͥnq; vel ſex ꝓ cẽtenario:deductꝭ

oĩbo expẽſis ⁊c.ſicut ſunt cõiter poſſeſſiões iſtaꝝ
ꝑtiũ.Lũc ſic eſt diſtinguẽdũ ꝙ aut a pncipio cõ

tractus emphiteotici dat᷑ aliqd pꝛo re: aut nihil
Pꝛimo caſu:aut dat᷑ magna ꝑs ita ꝙ parũ plłꝰ
ſufficeret ad emendã totã rẽ libere.et tunc debet
cõſtitui minimꝰcẽſus.qꝛ dat᷑ pᷣncipaliter ⁊ q̃ſi in
totũ in recognicionẽ directi dominij.et in h̊ caſu
nõ fit remiſſio ꝓpt᷑ ſterilitatẽ aut deꝑditionẽ ꝑt
vt S. Si aũt dant᷑ a pᷣncipio due ꝑtes iuſti pᷣcij
vel circa:debet etiã ↄſtitui modicꝰ cẽſus.ſ.tercia
ꝑs illiꝰqð daret᷑ a colono vel circa.et in hoc caſu
etiã nõ fit remiſſio ꝓpter ſterilitatẽ.qꝛ mag pᷣnci
paliter dat᷑ iſte cẽſus in recognitionẽ directi dñij
licet aliq̃lit᷑ reſpeccu reddituũ. Et maxie qꝛ eſt ſic
modica pẽſio ꝙ rariſſime vel nunqᷓ; accidet tał
ſterilitas qͥn aliq̊ mõ habeat tantũ reddicuʒ vel
vtilitatẽ quãtus eſt cẽſus.et ſi fit aliqd minꝰ:nõ
erit multũ. Uñ ꝓpter illud modicũ nõ debet fie⸗
ri remiſſio.et in hoc ↄcoꝛdãt cõiter doctoꝛes in.il.
j.C.de iure emphi.dũ dicũt ꝙ emphiteote nõ re
mittit᷑ cẽſus ꝓpt᷑ ſterilitatẽ. Si vo a pncipio det᷑
dimidia ꝑs iuſti pᷣcij:cõſtituet᷑ etiã minoꝛ cẽſus
qᷓ; in locatiõe ſimplici.ſ.medieta s illiꝰqð daret᷑a
colono vel circa.Si aũt dat᷑ a pᷣncipio ſoluʒ ter/
cia ꝑs iuſti pᷣcij:cõſtituet᷑ cẽſus:diminuendo ter
ciã ꝑtẽ illiꝰ qð ſolueret colonꝰ vel circa.Si vᷣo a
pꝛincipio det᷑ ſolũ aliqua ꝑua poꝛtio iuſti pꝛecij
tũc fiet diminutio in ſextã ꝑtẽ vel circa:ſᷣm deter
minationẽ in dicta autẽ.ꝑpetua.C.ð ſacroſan.
eccle.et ſᷣm q̃ntitatẽ poꝛtõis pᷣcij fiet etiã diminu
tio pẽſiõis.Et in hijs tribo vltimis caſibo fiet re⸗
miſſio ob ſterilitatẽ ſicut in colono. qꝛ iſta pẽſio
nõ dat᷑ tm̃ in recognitionẽ directi dñij:ſed etiam
eq̃ pᷣncipaliter rõne reddituuʒ vt g̊. Sed iſta re⸗
miſſio fiet cũ recõpenſatiõe vbertatꝭ anni pᷣcedẽ⸗
tis vel ſeqᷓnt:⁊ fiet remiſſio ꝓ rata:iuxca notata
in c.ꝓpter ſterilitatẽ.de loca.Si vᷣo res infertilis

et infructuoſa vel ruinoſa ĩdigẽs magna reſtau

ratione ⁊ laboꝛe detad emphitheoſim:tunc ta⸗
lis emphiteota dabit ꝓ pᷣma ſolutiõe et ꝓ cenſu
annuo illud qð cõiter de ſilibo haberi põt ⁊ dari

ſolet:iuxta notata in.S.j.in auten.de nõ alie.aut

ꝑ.reb.eccle. Uel diſtingue vt in autent᷑.ſi q̃s rui⸗
nas.C.de ſacroſan.eccle.maxie in reb eccłiaſtic
Si aũt ſit res hñs minoꝛes redditꝰ⁊ impꝛopoꝛ
tionatos ſuo valoꝛi:vt ſunt domꝰ⁊ palatia:que
cõiter młtũ valẽt ⁊ tñ ꝓ modica penſione locant
habito reſpectu ad valoꝛẽ ipᷣoꝝ.vt eſt tex. in.l.fi.
5§.ſin aũt legata.ibi.Ueluti domꝰin ꝓuincijs pᷣ⸗
cioſe ⁊c̃.C.ð bonis q̃ lib.⁊ ibi Bal.ðᷣt ꝑ illũ textũ
ꝙ domꝰ pcioſe ſunt q̊dãmodo ſteriles.quia nõ
coꝛreſpõdent redditꝰ pᷣcio ipſaꝝ.Uñ in ciuitate
Mli eſt palatiũ valoꝛis q̃ttuoꝛmiliũ ducatoꝝ
⁊ tñ qñ dat᷑ ad pẽſionẽ:nõ inuenit᷑ pẽſio vltra ſũ⸗
mãõ.lxxx.ducatoꝝ. In talibo ſi a pᷣncipio ↄtractꝰ
empbiteotici da᷑ magna ꝑs iuſti pꝛecij vlcra di

CLI

midiã: nõ fiet remiſſio ꝓpter caſum foꝛtuitũ:pu⸗
ta ꝓpter guerra:ꝓpter quẽ nõ potuit domꝰ habi
tari.vel qꝛ aliq̃ ꝑs ipſiꝰdomus coꝛruit nõ vltra

dimidiã. et rõ quare nõ fiet remiſſio eſt: qꝛ talis

cẽſus pᷣncipaliter dat᷑ in recognitionẽ directi do
minij.Si aũt det᷑ ſolũ medietas vł minoꝛ ꝑs iu
ſti pᷣcij:fit remiſſio.qꝛ talis penſio nõ ſolũ dat᷑ in
recognitionẽ directi dñij ſed eq̃ pᷣncipaliter rõne
reddituũ ſiue fructuũ:vt ſupᷣ dictũ eſt de poſſeſſi
onibo.et facit ad hoc in ar.l.etiã partis.ff.de vſu
fruc.et.l.que de tota.ff.de rei vẽ.Scðm aũt q̃n⸗
titatẽ ſolutiõis ipſiꝰ pᷣmarie fiet etiã remiſſio pẽ⸗
ſionis ſiue cẽſus:nõ reſpectu reddituũ ſimplicis
locutiõis:ſed ꝑ reſpectũ ad illud qð annuatim
ſolueret᷑ cõiter ſi ad emphiteoſim daret᷑ ſine aliq̃
ſolutõe a pᷣncipio.de q̊ infra ſtatim dicet᷑ in ſcðᷣo
mẽbꝛo pᷣncipali huiꝰdiſtinctiõis.Et idẽ dicẽduʒ
videt᷑ de rebo hñtibo maioꝛes redditus qᷓ; cõmu
nes:vt ſunt molẽdina ⁊ hmõi:q̃ locant᷑ pꝑ duode
cim ⁊ plus ꝓ cẽtenario.qꝛ talis diminutio pẽſi⸗
onis ſiue cẽſus q̃ fit ꝓter pᷣmariaʒ ſolutionẽ:nõ
fit ꝑ reſpectũ ad ipᷣm redditũ locationis:ſed em
phiteoſis abſolute ſine aliq̃ ſolutione a pᷣncipio
Et idẽ cẽſeo dicẽdũ eſſe de remiſſiõe ꝓpt᷑ caſũ foꝛ⸗
tuitũ.ſicut diſtinctũ eſt in ſuꝑioꝛibo de remiſſiõe
cẽſus ſiue pẽſionis domoꝛũ emphiteoticaꝝ.Si
vᷣo a pᷣncipio cõtractꝰ emphiteotici nihil penitꝰ
ſoluit᷑ ab emphiteota:dico ꝙ ſi eſt res hñs cões
redditꝰ vt poſſeſſiões:poterit dñs acciꝑe ab em

phiteota tantũ quantũ acciꝑet a colono.⁊ etiam

tõtũ plus quantũ cõiter extimabit᷑ plus vcilita⸗
tis trãſtuliſſe in emphiteotã qᷓ; trãſtuliſſet in co⸗
lonũ:deduct tñ expẽſis ⁊ cõſiderat ꝑiculis ꝑti⸗
nentibo ad ipᷣm emphiteotã magꝗ q; ad ſimpli⸗
cẽ colonũ. UVñ tantũ poterit acciꝑe ab ipſo vẽdi⸗
toꝛe cui dat ad emphiteoſim rẽ ab eo emptã: q̃n

tũ cõiter reꝑiret᷑ ab alio annuatim ſi ei daret᷑ ad
emphiteoſim: rõnibo ſupᷣ allegatis:in qͥb oſtẽdi
mus ꝙꝙ cõputatis oĩbo expẽſis ⁊ ꝑiculis tałl em⸗

phiteote:melioꝛ tñ eſt eiꝰcõditio qᷓ; ſimpliq colo⸗
ni.Et ideo ſaltẽ poteſt tãtũ ab eo accipi qᷓntum a
ſimplici colono. Si aũt ſit res habẽs redditus
minoꝛes ⁊ impꝛopoꝛtionatos valoꝛi:vt ſũt do⸗
mus ⁊ palatia:nõ eſt neceſſe dare illa ad emphi
teoſim ꝓ eadẽ penſione q̃ locarent᷑.ſed debet cõ/
ſtitui in emphiteoſi cẽſus pſᷣm excimationẽ rei.vt
patet ꝑ textũ in dicta auten. ꝑpetua.C. de ſacro
ſanc.eccle.et in dicto c. ꝑpetua.x.q.ij.vbi glo.ſuꝑ
illa vᷣba.Eſt res ſubtiliter extimãda vt ex hac iu
ſta pẽſio cõſtituat᷑.exponit:id eſt vt conſideretur
quantum in viginti annis inde colligat᷑.vt ĩi au
ten. de nõ alienan.aut ꝑ.reb eccle.S.quia vᷣo leo
nis. Hec illa.Si enim illa penſio ſimul collecta
aſcendat vſq; ad veram extimationẽ rei:erit iu⸗
ſtus cẽſus. Si aũt erit minoꝛ poterit augeri vſ⸗
q; ad tantã quantitatem ꝙ penſio ſiue cẽſus ip⸗
ſoꝛum viginti annoꝛuʒ compᷣhendat totum ve⸗
rũ valoꝛem ipſius domus:pſᷣm deciſioneʒ dicti

Bermo

S.quia vᷣo leonis.Et ſic erũtqᷣnq; ꝓ cẽtenario:li
cet locaret᷑ ipſa domꝰ in rõne triũ ꝓ cẽtenario et
foꝛte etiã ꝓ minoꝛi pẽſiõe.Nã in emphicheoſi nõ
habet᷑ reſpectꝰ ad fructꝰ ſiue redditꝰ ipſiꝰ ſed ad
ſuũ valoꝛẽ.qꝛ ꝑ ipᷣm ↄtractũ emphiteoticũ tranſ
fert᷑ dñium ⁊ naturalis poſſeſſio i dictũ emphi⸗
teotã:et alia iura de qͥbo viſum eſt ſupᷣ ꝓ qͥb ni⸗
hil ſoluit a pᷣncipio ↄtractꝰ⁊c̃.Dicit ãt dñs Bar
tholomeꝰ cepolla i ſuo traccatu de cõtractibo ſi⸗
mulad.in tercio caſu pᷣncipali.in tcia pᷣſumptõe
in vᷣſicu.cõclude tñ circa pᷣdicta.in fi.ꝙ illa erit
iuſta pẽſio q̃ eſſet iuſta ſi alteri nõ vẽditoꝛi libel⸗
laret᷑. Que aũt eſt illa. Dic ꝙ ẽ illa q̃ cõiter tales
domꝰ libellari ſolite ſunt in eodẽ loco. NHec ille.

In ciuitate aũt Mlicõiter tales domꝰ ſolent li

bellari in rõne q̃ttuoꝛ cũ dimidio vel qͥnq;.ꝗ̊ᷓ ⁊c̃.
Si aũt ſit res hñs maioꝛes redditꝰ qᷓ; cõiter alie
poſſeſſiões vt molẽdinũ: cõiter tenet᷑ determina
tio pᷣdicti doctoꝛis vbi S. dicẽtis. In molẽdino
credo ꝙ ñ habeat᷑ reſpectꝰad redditꝰqͥ ſũt in ma
gna q̃ntitate.ſed in rõne qͥnq; ꝓ cẽtenario:habi⸗
to reſpectu ad valoꝛẽ rei.vt habet᷑ in dicto.S.qᷣa
vvo leonis.in auten.de nõ alienan.coł.ij.Et licet
molendinũ videat᷑ modicũ valere reſpectu q̃nti⸗
tad fructꝰ qñ locat᷑:iñ iſtud eſt ꝓpt᷑ ꝑiculũ qð eſt
in eo ne pereat vel deterioꝛet᷑:?⁊ ꝓꝓpter magnã im⸗
penſam q fit in o manutenẽdo. Uñ deducendo
oẽs expẽſas ⁊ extimatiões ꝑiculi:nõ diceret᷑ in ve
ritate dñs ꝑciꝑe tãtũ de fructu. Cũ ergo libellat
dictũ molendinũ vni ⁊ in eo trãſeat oẽ ꝑiculum
2 oĩs ipenſa ad eũ ſpectet:pᷣm notata i.l.pᷣma.C.

de iure emphi.Sicut ⁊ dñs emit modico pᷣcio

ꝓpter dictũ ꝑiculũ ⁊ impenſam futurã:ita debet
etiã modico pcio libellari:exq̊ vt dixi in libellari
um trãſit oẽ ꝑiculũ ⁊ impeſa. Hec ille. Jdeo aũt
cõmunit᷑ determiat᷑ a doctoꝛibo ꝙ molendina ⁊
hmõi debent libellari in rõne qͥnq; ꝓ centenario
valoꝛis ipſoꝝ:ſᷣm ea q̃ habent᷑ in dicto.S.qa vo
leonis.qꝛ nõ põt bñ ſciri qᷓntꝰ ſit verꝰeoꝝ reddi/
tus:deductꝭ oibo expẽſis pᷣſentibo ⁊ futur::⁊ exci⸗
matis ꝑiculis ⁊c̃. Poteſt q̊ʒ in iſis molendinis
2 alijs oibo rebo libellãdis ſeruari cũ bona cõſci⸗
entia ↄſuetudo patrie antiq̃ ⁊ pᷣſcbta int bonos
viros.Nã habet᷑ p.l.dicta.l.de qͥb.ff.de legi.⁊.c.
fina.de ↄſuetu.⁊.xj.diſt.c.in hijs.et faciũt nota⸗
ta ꝑ Cynũ in.l.excepto tꝑe.C. loca.Ex pᷣdictꝭ aũt
oibo patet q̃rtũ dubiũ.ſ.ꝙ iſte emptoꝛ de q̊ in ca
ſu noſtro põt tuta ↄſcia dare ipᷣm fundũ ad em
phiteoſim ꝓ qͥnq; ꝓ centenario.Et ita me pᷣſente
ↄſuluit dñs Laurẽtiꝰ de buſti genitoꝛ meꝰ ⁊ iu⸗
ris monarcha: cũ pater frat᷑ Chomas ð noua
ria lectoꝛ curſuũ in loco noſtro ſctĩ Angeli apud
Mediolanũ ab eo petiſſet ſuꝑ b̊ ↄſiliũ ⁊ego erã
eiꝰſocius.et dixit ꝙ ſine aliq̊ ſcrupulo cõſcie fieri
põt.⁊ rñdit oib argumẽtꝭ in ↄtrariuʒ.Ex pᷣdiccꝭ
etiã patet ꝙ talis ↄtractꝰ nõ eſt ↄtra ius diuinũ
nec naturale nec ciuile aut canonicum.imo eſt
ſm ius diuinũ naturale canonicũ ⁊ ciuile.

Uo ad qntũ dubiũ.ſ.vt do) C
q ccoꝛ reqſitꝰ An talis ↄtractus poſſit ſecu
ra cõſcientia fieri:debeat rñdere ꝙ ſic.Di
cunt qᷣdã ꝙ nõ.qꝛ taliter ↄſulere ẽ aꝑire viã frau
dibo ⁊ ponere talit᷑ cõtrahẽtes in ꝑiculo peccãdi
Itcẽ qꝛ licet inueniri poſſint aliq qui babeant bo
nã ↄſciam:tñ ꝓximi vidẽtes ↄtractũ ⁊ nõ viden⸗
tes intẽtionẽ eoꝝ:male pñt ſuſpicari de ipſis.et
ſic generat᷑ ſandalũ in coꝛdibo puſilloꝝ:qð fieri
nõ debet Mat. xviij.vbi ait dñs. Ue homi illi ꝑ
quẽ ſcãdalũ venit. IJdeo Paulꝰapłs.jad Coꝝ.
viij.inqͥt. Si eſca ſcãdaliʒat fratrẽ meũ:nõ man
ducabo carnes in et᷑nuʒ. Sed hijs nõ obſtãtib⸗

in cõtrariũ eſt veritas.qꝛ cũ hic ↄtractꝰ poſſit cũ

bona ↄſcia fieri:⁊ de ſe ſit bonꝰ vt ſup clariſſime
ꝓbatũ eſt:poteſt ⁊ debet doctoꝛ rñũdere veritateʒ
Alit᷑ peccaret ᷓ pᷣceptũ ſpũſſcti ꝑ PS.dicẽcj. Re⸗

cte iudicate filij hoim. Immo ſi rñderet iſtũ con

tractũ eſſe dubiũ pcti moꝛtal:cũ qtidie fiat:po/
nerent᷑ aie in magno ꝑicło ⁊ dãno ſi poſtea face⸗

rent ↄtractũ ipᷣm q conſciaʒ.qꝛ oẽ qð fit ↄtra cõjO⸗

ſcientiã edificat ad gehennã.c.lr̃as.S.penlł. de re

ſti.ſpo.c.per tuas.de ſimo.c.inqᷣſitioni.de ſen.ex.

de peni.diſt.iiij.c. omne qð.xxviij.q.j.S.ex hijs.c.
fi.de pᷣſcpᷣ.et c.vnico.de ſcru.in oꝛ.fa. Ideo cõtra
tales ↄſultoꝛes exclamat Eſaias ꝓpba.v.ſui li⸗

bꝛi ca.di. Ue vobis qͥ dici bonũ malũ ⁊ lucem
tenebꝛas ⁊c̃. Trãſſũptiue in c.ſi qͥs dixerit.⁊ in c.

ſi qs hoĩem.⁊ in c.Ue vob.xj.q.iij. In eodem q̊ʒ
ca.dicit idẽ h̊a.Ue qͥ trahit iniqtatẽ in funicu
lis vanitat:⁊ q̃ſi vinculum plauſtri pctm̃.Que
vᷣ̈ba pñt exponi ̊ illos doctoꝛes qͥ ſuis ſcrupu/
loſitatibus faciunt anias innumer peccatis in
uolui ⁊ irretiri. JMU
On obſtat mõ dum dicit᷑ ꝙ taliter cõſu
n lere eſt aꝑire viã fraudibo ⁊ ponere ↄtra⸗
hentes in ꝑiculo peccandi.qꝛ reſpondet᷑
hoc eſſe falſum. Nã iſte ↄtractꝰ vt ̊ patuit fit ſi⸗
ne fraude:⁊ de ſe eſt licitus: nec eſt aliqð in eo ꝑi
culũ:cũ ↄtrahentes habeãt bonã intentionẽ ⁊c̃.
Vñ dicit᷑ in cõi ꝓuerbio.Quicqͥd agãt hoies in⸗
tentio iudicat oẽs. Intentio em̃ imponit nomẽ
operi et facit illud eſſe bonũ vł malũ:vt ait Aᷣm
bꝛo.in li.de offi.⁊? notat᷑.l.ſi hijs qͥ qdraginta.S.
ſed ſi opus.ff. ad legẽ fal. Non obſtat etiã dũ di⸗
cit᷑ ꝙ ꝓximi vidẽtes ↄtractũ ⁊ nõ vidẽtes volũta
tẽ ac intẽtionẽ ſcãdaliʒabunt᷑.qꝛ rñdet᷑ h̊ eſſe fal⸗
ſum. Nam cum videãt hũc ↄtractũ quotidie fie
ri a timoꝛatis viris:credũt ſicut eſt in veritate ꝙ
cum bona oſciẽtia poſſit celebꝛari.Et ſi aliquis
ſuſpicaret᷑ malũ de hoc ↄtractu cum videat eq̃⸗
litatẽ in pᷣcio:et cõtrahẽtes non ſint ꝑſone vſura
rie:et videat in ipſo ↄtractu reliquas bonas cir
cũſtantias et conditiones bonoꝝ ↄtractuũ:eſſʒ
pᷣſumptoꝛ temerarius:iudicãs in malũ ſine ra⸗
tionabili cauſa illud quod expᷣſſe patet eſſe ⁊ eſt
bonum. ᷣm notata ꝑ Allex.de AÄles in.iij. ꝑte ſũ⸗
me in tractatu de triplici ꝓceſſu iudiciali.q.pe⸗

obautdictdis
venitintelugkde
ſvoſine vllo au

ol Gieſenſcis

eſümnelntidel
haſ velſll i
ſnolataquicom
hobebatmognſ
Pfaccritad ren⸗
Cillugeratin eg⸗
fanrſcigdellon, l
goͤprilum fnin
nolldebem ubltin
Gtra oem patnec
bos. Talaütſcd
laſtiuſta iſcide
foreſicntnöcoranr
li ioicubatnone
ligiopeccamce A
ſſop Mrirn
bipaiua Etbie
Doijiigiidi

honatoalianeceſſa
rbiqn öſaädan

Ctideo ſtiorrade
böcotracſieſte
antbona intetioe
goꝛaligono debe
ſmotenerqlbern.
racbseſtbonus:
Genrii Alrerine
Etmncnolten
(arquältbereonn
gödekenaereciu
Eabicin
6 poſſittune
utevalet
docatog enicip
cordadoadem
dareilliadem
oad rönem
Nenenario:no⸗

uein empt

alohſinlssen
haninngus
ſonſierniape

bonuninemon

S=
hoſſtſen
ineg⸗ ſed
We Müffan
Mlo gatig
bennto
nnöiden
deiſse
lbe gzfn
Nebomill
sjallen
neil pinn
8nöchſtihn
nac oſti
tnlin
Ceyperttaes
Gdiß
danifücn
idefunde
poſtaſuen
tr md
Kpnl dere
n delner.
Kabise⸗
1 din
Pbavluil
imalürlocem
sdirntꝛinc⸗
holen;
ieuiin funiau
npon Oue
ſusſaupo/
npecansin
d

tultrchtn
1honcte na/
icnehoncc
sͦaultft i
ioneg⸗
ummonit⸗
Gtwics in
vont hoſne
gtat n
ruginn .
Naüdid
gins olinn
Geköeſefn
igondeft
bin ne;
Hininns
nnureh
S
mmwͦeſ
Miſnefn
rr aſerek
viigre ii

Folium

nul. et Richar. de media villa in. iiij. di.ix. ar. iij.

q.vl.et Tho.ij.ij.q.lx.Et ideo illud eſſe ſcãdalũ
paſſiuũ ⁊ ꝑ ↄſeq̃ns ſcõdalũ phariſeoꝝ:de q̊ non
eſt curãdũ. Uñ cum dñs dediſſet illam doctri⸗
nã Matth̊.di.Qð intrat in os nõ coinqͥnat ho/
minẽ.dicẽtibo ſibi diſcipuł.Scis qꝛ phariſei au⸗
dito hoc vᷣbo ſcãdaliſati ſunt Rñdit. Sinite il⸗
los.qð exponit glo.ſ.ſcãdaliſari.et ſubdit dicẽs.
Ceci ſunt ⁊ duces cecoꝝ.Et ſilłr iſte doctoꝛ dans
boc rectũ ↄſiliũ põt dicere de ſcandalo ſcrupulo
ſoꝝ doctoꝝ et idẽ põt dicere faciẽs ipᷣm ↄtractũ.
Qð aũt dicit dũs Ue homi illi ꝑ quẽ ſcadalum

venit:intelligit᷑ de ſcãdalo actiuo:nõ aũt de paſ

ſiuo ſine vlla cauſa.ſicut eſt in caſu nr̃o.Et illud

apli Si eſca ſcãdaliſat ⁊c.m Archiepi.flo.in.ij

ꝑte ſũme.in ti.de ira.c.iiij.S.penul.intelligit᷑ ĩ il⸗
lo caſu vel ſiłi.Nã aplus loquit᷑ de carne idolis
imolata:quã comedere pᷣcipue coꝛaʒ ſimplicib
habebat magnã ſpẽm mali.qꝛ poterant credere
ꝙ h̊ facerẽt ad veneratiõeʒ idoli.ſicut cõit᷑ fiebat.
et illud erat in lege ꝓhibitũ.et ideo merito pote/

rant ſcãdaliſari. Un qᷓ;uis comedere illã carneʒ

nõ ꝓpt illum finè:nullũ eſſet pccm:tñ ꝓpt᷑ ſpeciẽ

mali debemꝰ abſtinere.Et idẽ eſſet in eſu carniũ

cõtra cõem patrie cõſuetudinẽ et moꝛẽ.ac in ſiłi⸗
bus.Tale aũt ſcãdalũ nõ eſt in caſu nr̃o:cũ nul
la ſit iuſta cã ſcãdali.Et ideo nõ debemꝰ de bᷣ cu
rare.ſicut nõ curauit dñs de ſcãdalo phariſei qͥ

eũ iudicabat non eſſe ꝓpᷣam ⁊c̃.qꝛ ꝑmittebat ſe

tãgi a peccatrice Lu.ix.Nec eciã de ſcãdalo pha/

riſeoꝝ Mat.ix.qñ paralitico dixit. Remittunt

tibi pctã tua.Et bãc ſniam colligo ex mẽte beati
Tho.ij.ij.q.iij.qͥ dicit ꝙ nõ tenemur relinquere

bona tcꝑalia neceſſaria vel vtilia rõne ſcãdali al

teriꝰ:qñ illð ſcãdalũ venit ex iudicio temerario.
Et ideo iſti ↄtrahẽtes nõ tenent᷑ dimittere facere
hũc ↄtractũ:ſi eſt eis neceſſariꝰ vel vtilis:cũ faci
ant bona intẽtiõe ⁊ debitꝭ circũſtãtijs ⁊c̃. Et do⸗

ctoꝛ aliqs nõ debet ꝓhibere nec in ↄꝛiũ cõſulere.
ĩmo tenet᷑ qͥlibet reqͥſitꝰ dicere veritatẽ ꝙ.ſ.tał cõ

tractꝰ eſt bonus ⁊ licitꝰ:ac põt fieri ſᷣm deũ ⁊ cõ⸗

ſcientiã. Aliter in eo verificabit᷑ illud qð ſcriptuʒ

eſt in c.nolite.ij.qiij. Qui nõ libere veritatẽ pnũ
ciat quãẽ libere ꝓnũciare poteſt. aut nõ defendit
qð defendere cõuenit:pꝓditoꝛ eſt veritatis. E

Ed hic q̃ri põt de alio caſu.ſ. Utꝝ aliqᷣs
s poſſit tuta ↄſcia emere domũ (q in veri⸗
tate valet pᷣm cõem extimationem mille

ducẽtos:etiã cõputato onere pacti de retrouẽdẽ
do ⁊ dãdo ad emphiteoſim) ꝓ mille tm̃:⁊ poſtea

dare illã ad emphiteoſim ipſi venditoꝛi:cũ ipſo

pacto ad rõnem q̃ttuoꝛ cum dimidio vel qͥnq;
ꝓ centenario:nõ valoꝛis rei in ſe:ſed pecunie ex⸗
durſate in emptiõe.Et clarum eſt ex dictis ſuꝑi⸗

oꝛib ꝙ ſi talis emens ſit vſurarius vł cõſuetus

facere cõtractus illicitos in fraudẽ vſuraruʒ.⁊ h

conſtet:⁊ nõ appareat ꝙ habeat in hoc cõtractu
bonam intentionẽ.et multo mag ſi cõſtet ipᷣm

facere hunccontractũ in fraudẽ vſuray:reputa

bit᷑ illicitus ⁊ ſimulatꝰ: ac in fraudem vſi uraruz
ſm cõiter doctoꝛes in dicto c.ad noſtrã. de em.?⁊
ven.⁊ in dicto c.illo vos.de pigno.Si aũt nõ cõ
ſtet de eius mala intẽtione nec ꝙ ſit vſurariꝰ vel
cõſuetus facere ↄtractus in fraudem vſuraꝝ:di
cunt aliq doctoꝛes q̃ꝝ cõſilia ego vidi ſuꝑ ̊ par
ticulariter edita: ꝙ non reputabi illicitus. Et p
eoꝝ opinione arguit᷑ Pꝛimo ꝙ ↄtrahentibo lici
tũ eſt ᷣm leges ſe deciꝑe inuiceʒ ſeu dãnificare in
pcio.d.l.in cauſe.S.penul.ff.de mino.dũmõ nõ
fiat vltra medietatẽ iuſti pᷣcij.l.ij. C. de reſcin.vẽ.
et c. cum dilecci. de em. ⁊ven. Hoc aũt eſt in caſu
pdicto.ꝗ̊ ⁊c̃. Secũdo qꝛ talis vendens pᷣſuppo/

nit᷑ ſcire valoꝛẽ rei ⁊ cõſentire tali vẽditioni. Sci
enti aũt ⁊ volenti nõ fit dolus.l.vẽditoꝛ.vbi glo.

C. de reſcin.vẽ.l.j.in fi.ff.ð acti.em.l.j.S.itelligat
et. l. quia.S.pe.⁊ fi.ff.de edili.edic.l.domuʒ.ff. de
contrahẽ.em.il.nemo videt᷑.ff.de reg.iu.⁊ c.ſcien
ci. eodẽ ti.in.vj.Et ideo tenet ↄtractus nõ ſolum
de iure ciuili ſed etiam in foꝛo ↄſcientie videt᷑ li⸗

cltus qñ nullus dolus in eo interuenit:⁊ vterq;

ↄtrahentiũ ſcit valoꝛẽ rei:bm Panoꝛ.in c.cum

cauſam que.el.ij.in vltimis vᷣbis.extra de teſti.

vbi allegat Johãnẽ cal.idẽ velle in c.nauigãti.ðᷣ
vſur.Et idẽ tenuit ipᷣe Panoꝛ.poſt Innoc.in c.

da pleriq;.in.xij.col.in.ix.q.pᷣncipali.de imu.ec.

quia vẽditoꝛ ſciens rẽ plus valere:videt᷑ illð plꝰ
donare.l.donari videt᷑.ff.ð reg.iu.vbi ðꝛ.Dona

ri videt᷑ qdðᷣ nullo iure cogẽte còcedit᷑. Et idem ha
bet in.l. donari.ff.de dona.et Inno.in c.in ciui⸗
tate.de vſur.vbi viſus fuit velle ↄtrarium:intel⸗

ligit᷑ qñ venditoꝛ ignoꝛabat valoꝛẽ rei.vt notat
Panoꝛ.in d.c.quia pleriq;.Tercio ad cõfirma
mationẽ pᷣdictoꝝ adducit᷑ ꝙ etiã ſᷣm eos docto⸗
res qui tenent ꝙ modicitas pꝛecij cũ pacto de re
trouendendo faciat pᷣumi ↄtractum vſurariũ:
requirit᷑ modicitas ⁊ inequalitas vltra dimidi⸗

am vel ꝓpe dimidiã iuſti pᷣcij:ita ꝙ opoꝛtet rem

empcam eſſe lõge maioꝛis pᷣcij qᷓ; emat᷑: pᷣm al⸗
bꝛicũ de roſa.in.l.emptione.C.plus va.qð agit

et Jo.de imo.in c.ad noſtraʒ.de em.⁊ ven.Et ita

cõſuluit collegiũ Mediolani ⁊ Papie.vt refert
Cepolla in dic.tractatu.in.vj.caſu pᷣncipali.Et
idem ↄſuluit Panoꝛ.i cõſilio ſuo.lxxvij.? Pau

lus de caſt.conſilio.cclxxvj.et.cccxxix.?⁊ Ludo.de

roma.cõſilio.ccccxxiij.et Johã.de ana.cõſilio.lxx
viij.vbi doctoꝛes pᷣdicti ponderant modicitateʒ
pᷣcij.qꝛ ad hoc vt pᷣumat᷑ contractus vſurarius
opoꝛtet ſᷣm eos ꝙ ſi non ſit magna inequalitas
in pᷣcio:ſaltem interueniat aliq̃ cõuentio que ſit
contra naturã contractus:ſicut interuenit in ca
ſu c.illo vos.de pign. Sed in caſu nr̃o hec nõ in
teruenerũt, Et ſic non oĩs iniuſticia pᷣcij ſufficit.
vt declarat Petrꝰ de ancha.in ſuo conſilio.ix.⁊
Car.floꝛen.in d.c.ad noſtrã.refert ſe conſuluiſſe
apud Mantuã in eo qui emitꝓ centũ funduʒ
valentẽ ducenta et ꝓmiſit retrouendere vẽditoꝛi
4

Sermo

ꝙ t boc nõ iudicabit᷑ vſurariꝰ.⁊ Cepolla vbi ſu

p.ꝛꝛa. in penultio caſu pncipali ↄcludit:ꝙ opoꝛtʒ
wſit magna inequalitas in pᷣcio:ad hoc vt pꝛe⸗
ſumat᷑ ↄtractꝰ vſurariꝰ.⁊ hoc etiãvidet᷑ ꝓpbariꝑ
glo. in. c. cõqueſtꝰ. de vſur.que dũ loquit᷑ de mo⸗
dicitate pᷣcij:allegat.d.c.ad nr̃aʒ.de empt.⁊ ven.
vbi pᷣſumit᷑ ſicta vẽditio:ꝓ eo ꝙ vix dimidiã par

tẽ iuſti pꝛecij cõtingebat.Nã dictuʒ gloſe.ſeu do
ctor debet itelligi ſᷣm legẽ quã allegat iuxta no⸗

tata ꝑ Bar. in. l. nõ ſoluʒ. S. liberatiõis. de lib. le.
Et ideo videt᷑ reqri ꝙ ineq̃litas pꝛecij ſit talis ꝙ
noõ parũ:ſed valde excedat iuſtũ pᷣciũ:ita vt ſit in

dimidia vł circa dimidiã partẽ.vt ſup dictũ eſt.

vel ſaltẽ in tertia ꝑte iuſti pᷣcij ᷣm q̊ſdã:quoꝝ di

ctũ refert᷑ per Cepollaʒ vbi ſupꝛa poſt ſextũ caſũ
pncipalẽ:in vᷣ.veruʒ qꝛ in iſto libello.bᷣ aũt non

eſt i iſto caſu.. ⁊c̃. Quarto argui põt ꝙ talis cõ⸗
tractꝰ dici debeat licitꝰ:qꝛ eſt cõſuetꝰ fieri etiaʒ a
ꝑſonis timoꝛa.Et hic adduci poſſunt oĩa q̃ di

cta ſũt S. de ↄſuetudie.circa caſũ pᷣcedẽtẽ. Quiĩto
facit:qᷣa illud qð plus valet res vẽdita remanet

apud vẽditoꝛẽ ꝓ ſuo iure vtilis dñij. Uñ nõ vi⸗

det᷑ eſſe deceptꝰin aliq̊: exquo penes ipᷣm remõet
illð qð minꝰ habuit de vero valoꝛe rei vẽdite:et
illð põt vẽdere.vt patʒ ꝑ.l.fi.C.de iure em. Sex⸗
to ſi arguit᷑. Si pᷣdicta domꝰ nõ poſſz emi licite
niſi iuſto pᷣcio:⁊ poſtea dari ad emphiteoſiʒ:ad
rationẽ q̃ttuoꝛ cũ dimidio vł quiq; ꝓ cẽtenario.

⁊ ſic plꝰ q; ißfa domꝰreddat:ſequeret᷑ ꝙ pena ſta
tuta in iure tã ciuili qᷓ; canonico ↄ emphiteotas

nõ ſoluẽtes vt cadãt a iure ſuo.vt ĩ.l.ij.C.de iu.

em. ⁊ ĩ.c.potuit.ðᷣ loca.ſ.ĩ rebo eccłiaſticꝗ poſt biẽ⸗
niũ.⁊ ĩ tꝑalibo poſt triẽniũ:eſſet appoſita fruſtra
ò ad iſtu emphiteotã:qͥ cũ nihil ſoluat a pᷣncipio
coõtractꝰ ſed ↄſtituat ſe debitoꝛẽ maioꝛis redditꝰ

qᷓ; ſit ipſa domꝰ:talit᷑ cadere cedet lucro eiꝰ:⁊ nõ
dãno:cũ nihil amittat qð de ſuo dederit:⁊ exone
ret᷑a guamine talis penſiõis.ec obſtat ſi dicat

ꝓꝙ ꝑget melioꝛamẽta in ipᷣa domo ꝑ ipᷣm facta.
q rñdet᷑ ꝙ licʒ tales domꝰhabeant᷑ ad melioꝛã⸗

dũ:eñ ſepe nihil melioꝛam̃ti fit ĩ eis ab ẽphiteotꝭ
vł ꝓt᷑ eoꝝ impotentiã vel alijs ex cauſis. Ergo

ad b vt cadẽs ab ipſo libello ꝓpt negligẽtiã ſolu
tiõis in aliq̊ puniat᷑:videt᷑ cõcedẽdũ ꝙ emẽs cuzs
pacto de dado ad emphiteoſim:nõ ſoluat totuʒ
valoꝛẽ ſed emat rẽ ꝓ minoꝛi pᷣcio vt i illo punia
tur emphiteota cadẽs a iure ſuo.Septio addu⸗

cit᷑ ꝙ ſᷣm oẽs theologos ĩ.iiij.ſen.di.xv.⁊ ſanctuʒ

Bernardi.in ſuis ↄctibo:licitũ eſt ↄtrahẽtibo ſe pᷣ
ſeruare indẽnes:⁊ futurꝭ damnis pᷣcauere.Sed
talis emẽs minoꝛi pᷣcio ipſã domũ:ꝓpter b̊ facit:
ꝗꝛ ſepe emphiteote ꝑ trienniũ nõ ſoluũt pẽſionẽ:
cet ſic cadũt a iure ſuo:⁊ multotiẽs nihil alið ha⸗
bẽt. ⁊2 ſic ipſe dñs directꝰ ipſiꝰ domꝰ remanet p⸗
uatꝰ ſua pẽſiõe ꝑ trienniũ pᷣteritũ. Et aliquãdo
malicia vł alia culpa ẽphiteotaꝝ pars ipſiꝰ do
mæꝰ coꝛruit vlł ᷣuaſtata repit᷑⁊ eti qñq; ipᷣi em⸗
pbliteote deijciũt partẽ ipſiꝰ domꝰ ſub pᷣtextu:vt

XxXVII

in meliꝰ reſtaurẽt. deinde a ſuo iure cadẽtes:boc
dõnũ ipſi dño relinquũt:⁊ nõ habẽt vñ ſibi ſatiſ

faciãt.Et iðo videt᷑ ꝙ poſſit ipſe emẽs cũ tali pa

cto ð retrouẽdẽdo ⁊ dãdo ad emphiteoſim tato
minꝰ ſoluere ꝙ poſſit ſe pᷣſeruare idemnẽ a pᷣdi⸗

ctis malis:ſaltẽ in parte.⁊ etiã ad h̊ vt ipſe ẽhpi
teota timẽs amittere dicta melioꝛam̃ta:id eſt ip
ſũ pᷣciũ ab emptoꝛe retẽtũ ĩ emptiõe ſit mag ſol
licitꝰ ad ſolutciõeʒ pẽſiõis.Et maxime b̊ videt᷑ eẽ

licitũ ſᷣm aliq̊s illis qui licet faciant ↄfici inſtru

mẽta ↄtinẽtia:ꝙ niſi emphiteota ſoluat pẽſiõeʒ
ſtatutã cadat a iure ſuo.tñ nõ ĩtẽdũt facere eos
cadere:ſed ſolũ ſuã penſionẽ habere:⁊ ſe a dãnis
pᷣdict pᷣcauere.⁊ etiã h̊ ſcribunt in ſuis libꝛis:vt
heredes eoꝝ idẽ facauauan.
EbQ his nõ obſtãtibo: ego non ↄoſulerẽ ali
8 cui vt dictũ ↄtractũ tali modo faciat:ſʒ
modo pᷣdicto cũ ſolutiõe iuſti pᷣcij:ſalteʒ
valoꝛis rei ↄſiderate:cũ illo onere pacti retrouẽ⸗
dẽdi ⁊ dãdi ad emphiteoſim. rõnibo pᷣallegatꝭ in
ſuꝑioꝛib deciſiõibo.Nec obſtat pᷣmũ argumẽtũ
qꝛ ex ſupᷣdict patet ꝙ in foꝛo ↄſciẽtie quicqͥd per
mittãt leges ciuiles:nõ licʒ alicui deciꝑe ꝓximũ
in pᷣcio:nec dãnificare eũ vł in minimo.Uñ di⸗
cit Auguſt.in libꝛo ð vero cultu. Nõ ſolum pꝛo
maxima male ablatoꝝ q̃ntitate:ſed etiã ꝓ mini
ma denarij ꝑticula nõ poterit qͥs faciẽ videre di
uinã.Nõ obſtat ſcᷣm.qꝛ licet ſciẽti ⁊ volẽti nõ di
cat᷑ fieri dolꝰ:cñ ei põt inferri dãnũ.alłas vſura⸗
riꝰ ñ iferret dãnũ mutuatario ſciẽti et volẽti ſol⸗
uere vſuras. Uel dicẽdũ ꝙ dicta pᷣdicta auctoꝛi

tas intelligit᷑ de ſciẽte ⁊ volẽte libere nõ coacte:ſiẽ

in caſu nr̃o.qꝛ talis vẽditoꝛ ↄſentire pᷣſumit᷑ cõ⸗
pulſꝰneceſſitate aliq̃ᷓ.Et ideo licet ſciat valoꝛẽ rei
tamẽ non pᷣſumit᷑ donare illð qð eſt minꝰ iuſto

pcio.ſlã ſᷣm ſccm̃ Bernadinũ in ſuis cõtractibo
ſermone.xxxiij.Ad pᷣ̊ vt vẽdẽs pᷣſumat᷑ libere do

nare talit᷑ ꝙ emptoꝛ poſſit cũ bona cõſciẽtia reti
nere illö qð płꝰ valet res empta:q̃ndo ipᷣe vẽdẽs
ſcit rei valoꝛẽ ⁊ ↄſentit dari illã ꝓ minoꝛi pᷣcio:re
quirit ꝙ hoc nõ ꝓcedat ex leuitate vł egeſtate vẽ

ditoꝛis aut ex magna neceſſitate eiuſdeʒ.qa vno

ex his iterueniẽte ſicut eſt in caſu nr̃o:nõ pᷣſumi⸗
tur mera ⁊ libera volũtas.Alit᷑ ſequeret᷑ ꝙ etiã
mutuatariꝰ ſoluẽs ſciẽter vſuras:⁊ ad hoc ↄſen
tiẽs pᷣſumeret᷑ donare:qð eſt falſuʒ.Dicit quoq;
An. de bu. in.c.qꝛ pleriq;.in fi.de immu.eccł.q;
tũc emẽs minoꝛi pcio a ꝑſona ſagaciſſima ⁊ ſciẽ

te valoꝛẽ rei:põt tuta cõſciẽtia retinere talẽ reʒ ſic
emptã ſine ſupplem̃to iuſti pᷣcij:quãdo eſt veriſi

mile ꝙ in plꝰ nõ appᷣciauerit rẽ:⁊ reſiduũ volue

rit habere ꝓ derelicto:qð nõ eſt in fminis nr̃is.

Nã nõ ſumꝰ in caſu in qͥ talis vẽditoꝛ pᷣſuppo⸗

nakt velle donare nec ĩtẽdere donare:cũ pᷣſuppo⸗
nat᷑ vẽdere reʒ aliq̃ neceſſitate cõpulſus:⁊ eo ma

xime:qꝛ licet qñq; i ſimilib pᷣumat᷑ donatio de

minimis:nõ tñ de magnis:ſicut eſt in caſu iſto:
in q̊̃ donaret᷑ ſexta pars pcij rei vẽdice.nemo em̃

.
3
4

bubiofmi
1detlci
donurckolapt
nleleingare
Garo dtͤls
uellud vol
ſatqſihtlii
Cculatetißmnen
faudeetnoͤſchu
zuopontſbe
berlas aübinot
ototinlab dn
ſniliin.l, d.
ötimpugnant
ſvocdinapit0
Gpecu ntl de
nitſmmulet l.
galin piflumg
cum vir vrorl
Pinoͤcvenſle
pogumndereim
Uit fdeſolu en
nngridobiono
fdecaſtren peett
edoc Ldecola
Etpdicscöfrme
qs ci glt deydo.
et inl. ſiqs donat
etdocin. Minbii
cdoc inccicauſa
ladonagols ind
(collixbis gent
Careſtuedilapiar
1 : Aapidado⸗
inönffdedona
depac Incalucn
donädlin vidito
golnalgerqzemt
ſones? domos ſt
bendlpecun cun
Pcipſeempronit
tſimplerftpe l
Ctterinliin üri

ſtabto nemnolliber

adile giceotale⸗
cnob neetſtui⸗
deindebitoſfön
ſe niſt um tli
donaſſerniſidon
nglonſimmiltin
mmamn.Cman
Onobſta
1 araorür
tem iuſt
nlurnn
Cggtlocſart cötra
eummſchunrilie
Kerpeichꝛerig

adend
rüſſ
nis ci gi
reoſintin
ſennitli
ieihhi
mömiäck,⸗
Bheſemag il
uineb wiüc
ſalun iit
tidüͤrfrmens
darrk tdinis
llustbeise

vnonſalgigli
nnchfuing
enichſe,
magnreroni
nböalegngin
nüngunen
itegucser
dege nni
minmo, Oidi
1ſͤblomo
idaäpwini
Psinci waedi
tvolinnöd
ini Ras rſu
ſccwoläſo,
ußdca augoꝛi
henni calleſſe
mirelumitci
nſcn valorin
do imiw v⸗
nſoiscörh
zumatlbaed⸗
bonncititunnn
innfiiin
jynimn itort
elegchue e
Einc
gninnogumi,
ſguatt gens
1 udhoc i
lu dicrtqwo
deinmnd alc/
amalinutſ
mun ulnhſr
ihetii
teicli ni⸗
inn ipho/
muſupho/
Goluento
nuidongtod⸗
ct nncaluln
idte nenonn

DW

in dubio p̃ſumit᷑ velle donare. inſti. de dona. S.)
2.ff. de ꝓba. l.cũ de indebito. S. . vbi etiã habet c
donare eſt dilapidare ⁊ iactare ⁊ ꝙ nemo pꝛeſu/

mit᷑ velle iactare ſuũ.ĩmo etiã poſito ꝙ in iſtru⸗

mento vẽditõis poneret᷑ iſte vẽditoꝛ libere do
nat illud qð valet res vẽdita vltra taxatũ pᷣciuʒ

ſicut qũq; faciũt fieri mali empꝑtoꝛes.hoctñ non
excuſaret ipᷣm emptoꝛẽ.quia pᷣſumeret᷑ factũ in
fraudẽ et nõ reputaret᷑ donatio.qꝛ i caſu iſto nõ

pᷣſupponit᷑ ſubeſſe iuſta c donatiõis.ar.l.ꝑ di⸗
uerſas.cũ ibi nota. ꝑ glo.⁊ doc.C.man.⁊ quod
notat᷑ in.l.ab Anaſtaſio.eo.ti.et ita tenet Bal.in

ſimili in.l.ij.C.de rep.here.et in.il.fi.ibi. Tercio

pot impugnari.C.ne liceat poten.et in conſilio

ſuo qð incipict d ꝓbandũ ⁊ oſtendẽdũ.in.ij.ar.

et Specu.in ti.de ceſſatiõe actiõis.S.j.vᷣſi.pꝛeſu

mit᷑ ſimulatꝰ.et Cepolla vbi S.in.iij.caſu pnci⸗
pali.in.vij.pᷣſumptiõe in pn.⁊ ad hoc optie facit
l.cum vir vxoꝛi.⁊ qð ibi notat᷑.ff.de iure dotiuʒ.
Nã nõ eſt veriſile ꝙ fuerit animꝰ donãdi vbi eſt
pactum de redimedo appoſitum.ar.il.qui ſic ſol
uit.ff. de ſolu.etiã ſi ſit dictũ ꝙ donat᷑ ob bñ me⸗

rita.qꝛ ĩ dubio nõ pᷣſumunt᷑.i.ſi foꝛte.⁊.l.caſtrẽſe

ff. de caſtren.pe.et notat glo.in.l.ſi donatõe.⁊ ibi
ꝑ doc.C.de coł.⁊ ꝑ doc.in d.l.ꝑ diuerſas.C.mã.
Et pᷣdicta cõfirmant᷑ ꝑ notata a doctoꝛibo in.l.ſi
qͥs cũ alit᷑.de vᷣbo.ob.⁊ in.l.ij.C.de reſcin.vendi.
et in.l.ſi qs donatiõis.ff.de cõtra.em.et ꝑ Bar.
et doc. in.l.ſi tibi.in pᷣn.ff.de pac.⁊ ꝑ Anto.ð bu.
et doc. in c.cũ cauſam.de em.⁊ ven.Nã talis cau
tela donatiõis inducit pᷣſumptiõeʒ fraudis ſᷣm
Cepollã vbi S.qꝛ vt dictũ eſt:nemo pꝛeſumit᷑ ia
ctare ſiue dilapidare ſuũ.Donatio aũt ðꝛ iacta⸗
tio ⁊ dilapidatio:vt etiã patʒ in.lł.filiuſfamilias
in pᷣn.ff. de dona.⁊ in.l.cõtra iuris.S. ſi filius.ſff.
de pac. In caſu em̃ noſtro nõ ſubeſt iuſta cauſa

donãdi in vẽditoꝛe.ſed potiꝰneceſſitas:exq̊ ma⸗

gis indiget qᷓ; emptoꝛ.qꝛ cõiter qs vendit poſſeſ

ſiones ⁊ domos ſuas ꝓpter neceſſitatẽ cauſa ha
bendi pecuniã.cui potius eſſet faciẽda donatio

qᷓ; ꝙ ipſe emptoꝛi donaret. Nam donatio pura
et ſimplex fit ꝓt liberalitatẽ ⁊ munificẽtiã vt di
cit tex.in.l.j.in.ij.rñſo.ff.de dona.Sed in neceſ⸗

ſitatibo nemo liberal exiſtit.l.rẽ legatã.in fi.ff. de
adi.le.et ideo talis donatio potiꝰ pᷣſumeret᷑ fa⸗

cta ob neceſſitatẽ qᷓ; ob merã liberalitatẽ.d.l.cuj 3
de indebito.ff.ðᷣ ꝓba.⁊ ꝙ emptoꝛ aliter nõ emiſ

ſet niſi cum tali donatione.et ꝙ venditoꝛ non
donaſſet niſi donatariꝰillam rem emiſſet.vt no

tat glo.in ſimili in dic.l.ab Anaſtaſio.in vᷣ.colo⸗
ratam.C.man.g̊ᷣ ⁊c. BB
On obſtat tercio ꝙ ad iudicãdũ ↄtractũ
n vſurariũ reqͥrat᷑ ineq̃litas circa dimidiã
ꝑtem iuſti pᷣcij ⁊c̃.quia reſpondet᷑ ꝙ licet
iniuſticia ⁊ inequalitas pᷣcij in caſu noſtro nõ fa

ciat iudicari cõtractũ ipᷣm eſſe vſurariũ:tñ facit

eum reputari illicitum in foꝛo cõſcientie.vt pa⸗
tet ex pꝛedicq ⁊ eciaʒ ex hijs q̃ ponit Cepolla vbi

VI

„—

ſupꝛa in.iiij. caſu pncipali.in vᷣſi. vt aũt hec ma/
teria.in fine pᷣme colũ. Nec obſtatꝙ lex hũana

videat᷑ repucare talẽ ↄtractũ licitũ:exq̃ ipm fieri

nõ ꝓhibet ſed ꝑmittit deceptionẽ in pꝛecio ⁊c. qa
rñdet᷑ ᷣm Tho.ij.ij.q.lxxv.arti.j.ꝙ lerpumana

nõ pꝛohibet qͥcquid eſt contra virtutẽ. et oiĩa nõ
ſũt licita q ipſa nõ punit.⁊ intelligit᷑ nõ ſolũ de

lege ciuili ſed etiam canonica. Unde veꝝ eſt illõ
quod dicit᷑ in c.cum iam dudũ.de pᷣbẽ.ſcʒ mul⸗
ta ꝑ patientiã tolerant᷑ que ſi in iudiciũ deduce⸗

rent᷑ caſſarent᷑.Et alibi dicit.Oð ꝑmituimꝰ non

appꝛobamus.xxxj.q.j.c.hac rõne.Uñ tolerat ec
cleſia qñq; crimen ꝓpter ſcãdalum.iiij.diſt.c.de⸗

niqh et. j.q.vij.c.qtiens.⁊.viij.q.j.c.oꝛdinatõis.2⁊

xxiiij.q.iij.c.ipᷣa pietas.⁊.c.nõ poteſt.Et ſimiliter

tolerat ratõne mulcitudinis.c. vt cõſtitueret᷑.l.

diſt. Lex aũt diuina punit omnẽ damnificante,
ꝓximũ:etiã in parua qntitate.vt & eſt oſtenſum
Et ex hijs patet etiam rñſio ad q̃rtum argumẽ⸗

tũ de cõſuetudine quã non repꝛobauit expᷣſſe ec
cleſia. Unde talis cõſuetudo cõtra charitatẽ ꝓxi

mi potius poſſet appellari coꝛruptela qᷓ; cõſue⸗
tudo ꝑ ea que habent᷑ in c.mala.⁊ in ſex c.ſeqnti
bus.viij.diſt.et in c.fina.de cõſue.et ideo non ex⸗
cuſat᷑ eam ſequens.vt patet ex pᷣdictis iuribus.
Ns male cõſuetudines nullo vnqᷓ; tꝑe conuale⸗/
ſcunt.S.ſi vᷣo.in auten.vt nulli iudi.⁊.c.ſi conſue
tudinẽ.viij.diſt.⁊ c. cum cauſa.de ſentẽ.⁊ re iudi.
cum ſimili.Et ideo nõ tã ſpectãdũ eſt qð factum

eſt qᷓ; qð fieri debuit.l.licet.in fi.ff.de offi.pᷣſi.⁊ c.

cum cauſam. deteſti. Ad qntum argumentũ re
ſpondet᷑ ꝑ Cepollã vbi S.in.iij.caſu pᷣncipali.in
ij.pᷣſumptione.ver.ſed tutius.ꝙ tales non bene

loquunt᷑.Nec ſequit᷑ illud qð plus valet re ven

dita remanet apud venditoꝛẽ: eundẽq; cõducto

rẽ ſiue emphiteotã ꝓ ſuis melioꝛamẽt.et ſic pꝛo
ſuo iure.̊ nõ eſt leſus.quia illð plus nõ poteſt
libere vendere ſicut potuiſſet ſi nõ eſſet venditũ.
Sed cum ſuo onere libellario vẽdere tenet᷑:qð

ſibi difficilius erit ?⁊ magis dãnoſuʒ.et ꝓ hoc fa⸗
cit.l.iij.S.melioꝛ.ff.de in diem adiec. Item qͥa te
net᷑ ᷣus dño denunciare:et eo emere nolẽte ſibi
tenet᷑ laudemiũ ſoluere.l.fi.C. de iure fi. Ieʒ qa
ſi alienaret domino irreqͥſito:caderet ab omi iu
re ſuo.d.l.fi. Item qꝛ pꝛopter canonẽ debito tꝑe
non ſolutum caderet ſiłra iure ſuo ⁊ perderet di
cta melioꝛamẽta.d.l.fi.⁊.l.ij.C.de iure emphi.et
c.potuit.de loca.q̃ nõ ꝑderet ſi nõ eſſi in dicta v·

ditiõe. IJem amitteret etiam illud ius redimen

di quãdo eſſet ↄceſſum ⁊ appoſitũ in inſtrumen
to locationis libellarie.qꝛ tũc cẽſeret᷑ eſſe ius em

phiteoticũ ſeu pars iurj emphiteotici. vt ꝓbat᷑ i
l.ſterilis.S.ſi tibi.ff.de actio.emp.⁊ in.l.qui fun⸗
dum vẽdidit.ff.de contra.emp.et facit etiã.l.fũ⸗

di ꝑtem.eo.titu.Non obſtat q̊ʒ ſetum argumẽ⸗⸗/

— „

vt ſe exoneraret ⁊c̃.niſi de pᷣcio valoꝛis rei ſi in re⸗

mentũ.ſcʒ cum plus ſoluat emphiteota qᷓ; ꝑp/
cipiat de re ipſa:vtile ſibi eſſet cadere a iure ſuo:

Bermo

tineret᷑ in emptiõe ꝑ ipᷣm emptoꝛẽ.qꝛ rñdet᷑ ꝙ li⸗

cet ꝙ emphiteota cadat a iure ſuo ſi non ſoluat
ſit ſſatutũ in penã eiꝰ qñ eſt ſibi damnoſũ ⁊ vtile

dño taliter cadere:tñ ſi vtile ẽ dno q ipſe emphbi
teota nõ cadat:põt eũ inuitũ retinere in emphi⸗

teoſi.vt ꝓbat᷑ in d.l.ij.C.ð iure emphi.in v.ſi vo

luerit.Ad ſeptimũ etiã rñderi poteſt ꝙ tal emẽs

et ad emphiteoſim dans poteſt ſe pꝛeſeruare in⸗
dẽnẽ:ac ſe aſſecurare de penſione ⁊ omni dãno:
qð foꝛte fiet ab emphiteota in ipſa domo.etiã ſi
ipſe em phiteota nihil alið habeat ĩ bonis abſq;
eo qð ſibi retineat᷑ de iuſto pᷣcio rei ꝑ ipᷣm vẽden
de:vtputa exigendo fideiuſſoꝛes idoneos ⁊ hu⸗
iuſmodi. Itẽ habebit ꝑſonã ipſiꝰ emphiteote ob
ligatã.qꝛ obligatio ꝑſonalis q̃ tenet᷑ accipiẽs ad

emphiteoſim ad pẽſionẽ ſoluẽdã dño ita ſequi

pauꝑem ſicut diuitẽ quõcunq; vadat.l.qͥs ergo
caſus.ff.de pecu.Et ex hoc patet falſitas vniꝰ ar
gumenti qð faciunt qͥdam q caſum pᷣcedentem
dicẽtes ꝙ ſi in emphiteoſi plus ſolueret᷑ qᷓ; pciꝑe
tur:nunqᷓ; poſſent pauꝑes acciꝑe ad emphiteo

ſim. Ex hoc etiã argumẽto ſequeret᷑ ꝙ pauꝑ ni„/

hil hñs in bonis nõ poſſet facere aliquẽ ↄtractũ
in q̊ obligaret᷑:qð eſt falſum. Sed ponamꝰꝙ ta
lis vẽditoꝛ volens acciꝑe ad emphiteoſim ipᷣaʒ
domũ nõ poſſit inuenire fideiuſſoꝛẽ idoneũ:nec
alit᷑ aſſecurare ementẽ de pᷣdictꝭ:cũ nihil habeat

aliud in bonis:nec habiturꝰveriſiłr ſit. Nunqͥd

hoc caſu poterit ipſe emptoꝛ retinere illa ducẽta
Rndet᷑ ꝙ ſi nihil fiat in fraudem ſed ſolũmõ ad
indẽnitatẽ ↄſeruãdã:⁊ ↄſtituat᷑ pẽſio ſolũ ꝑ reſpe

ctũ ad valoꝛẽ rei extimatũ in ↄtractu vẽditionis
ſcʒ ad illa mille q̃ expurſant᷑et in ipſo contractu

caueat᷑ et exᷣmat᷑ ꝙ qᷓ;uis emphiteota aliqua ex
cauſa caderet a iure ſuo:tñ non debeat amittere
illa ducẽta:ſed ſua remaneãt.et ꝙ tranſacto tꝑe
redimendi teneat᷑ emptoꝛ.et etiã qtienſcũq; ipᷣm
emphiteotã amittere ius ſuũ cõtigerit ⁊ emptoꝛ
eũ cadere fecerit:teneat᷑ ſibi illa ducẽta bona fa⸗
cere ⁊ cõputare in debito pẽſiõis pᷣterite et ĩ alijs
obligationibi.⁊ qð reliquũ erit exburſare.õ vi
det᷑ incõueniẽs talẽ ↄtractũ admittere.qꝛ in tali
pauꝑtate emphiteote nõ tenet᷑ ipſe emẽs ſoli ob
ligatiõi eiꝰpſonali incũbere. Inanis em̃ ðꝛ actio
quã inopia debitoꝛis excludit.l.nã is.ff.de dolo
et c.olim.de reſti.ſpo.⁊.c.odoardus.vbi glo.ð ſo
lu.Quia qͥ nihil habet nihil dare põt.c.daibertũ
j.q.vij.Uñn taliũ inopũ debita dicunt᷑ deficiẽtia
vt in aut᷑ de exhi.reis.S optimũ.De multc alijs
ↄtractibo libellarijs ꝑtrãſeo:in qͥᷣbo ſepe fiũt mul
te fraudes ⁊ vſure palliate. Sed ex pᷣdictꝭ pote⸗
rit cognoſci qͥd ſit licitũ et qͥd nõ. 1?,5
Uinto cõmittit᷑ vſura in contractu ſocie
q tatis. Pꝛo cuius declaratiõe eſt ſciendũ
SIßm Tbho.ij.ij.q.lxxviij.?⁊ Gof.in ſũma.
aliqs põt ponere pecuniã in ſocietate ſine pecca
to ⁊ lucrum facere exea:ita ꝙ vnus ponat pecu
niam ⁊ alius oꝑam ꝑſonalem.qꝛ plerũq; qð pe

xXxVI

cunie deeſt per ogam ſupplet᷑.ff.ꝓ ſocio.l.ſocie⸗
tates.S.j.ita ꝙ cõmunicẽt ꝑicula:lucra:⁊ dãna.
Et concoꝛdat Hoſti.et notat᷑.xiiij.q.iij.c.pleriq;
in glo.Et de hoc eſt tex.in.l.j.C.ꝓ ſocio.et inſti.ð
ſocie.S.ij. Iſte em̃ cõtractus eſt licitus:dũmodo
ſit negociatio licita.alas non.c.ꝑ veſtras.de do⸗

na.int᷑ vi.⁊ vxo. Et ideo vterq; põt acciꝑe lucrũů
tã ponens pecuniã qᷓ; ponẽs oꝑam. Pꝛeciũ em̃
oꝑe eſt velamẽ arcis.l.cũ duobi. S.ſi in coeũda.
ff. ꝓ ſoc. Sciendũ eſt etiaʒ ꝙ põt qͥs deducere in
pactũ ꝙ ipſe accipiat tres ꝑtes lucri:et aliꝰſoluʒ
qrtam ꝑtem.Et hoc qñ qͥs ponit plus in ſocie⸗/
tate:ſiue rõne pecunie:ſiue rõne iduſtrie.inſti.de
ſocie.S.j.⁊.l.ſi nõ fuerint.in pᷣn.⁊.l.qͥd em̃.ff.p ſo
cio. Arbitrio ergo boni viri extimabit᷑ an illð plꝰ

quod in ſocietate ponit quis coꝛreſpondeat illi

pluri qð de ſocietate ꝑcipit.Similit ad ꝓpꝛiam
cõſcientiã recurrenduʒ eſt. In actiõe em̃ iſta pꝛo
ſocio que eſt bone fidei:arbitriũ boni viri ſequẽ⸗
dum eſt.l.in ꝓpoſita.ff.pꝓ ſocio. Si aũt vnꝰplus
alcero nõ cõferret:tcale pactum etiã de iure ciuili

non valeret ᷣm Aʒonẽè:quẽ Accu.ſequit᷑ in d.il.ſi
nõ fuerint.in pᷣn.ꝑ.l.qͥd em̃.ff.p ſocio.Ex qͥbo cõ⸗

cludit᷑ alicaſus vſurarius.videlicʒ ꝙ ſi qͥs paci
ſcat᷑ vt habeat duas ꝑtes lucri ⁊ vnã tm̃ damni.

et alius duas ꝑtes damni⁊ ſolũ vnã lucri.et tñ
ambo eq̃liter ponũt in ſocietate:vel reſpectu pe⸗

cunie:vel reſpectu induſtrie.Iſte cõtractꝰ eſt illi⸗
citꝰ tam de iure diuino qᷓ; de iure canonico et ci/

uili:vt inqͥt dñs Angelus de ꝑuſio in ſuo tracta
tu de ſocietatibo ꝑ.l.mucius.ff.ꝓ ſocio. Sciẽdũ
eſt q̊ʒ ꝙ aliqs poſſet dare licite pecuniã ad ſocie
tatem vel pecoꝛa:non facto aliq̊ͥ pacto de lucro.
ſed cõmittẽdo diſcretioni ipſiꝰ recipient vt aſſi⸗
gnet ꝑtem lucri vel dãni ſᷣm qð ei iuſtũ videbũ
Vñ ſi ulle nõ bñ aſſignaret nõ ſolum in foꝛo con
ſcientie teneret᷑:ſed etiã de iure ciuili poſſet cogi
ſatiſfacere ad arbitriũ boni viri.ff. ꝓ ſo.l.ſi ſo cie⸗
tatẽ.et ita det᷑minat Angelus de ꝑuſio vbi ſupᷣ.
Sextꝰ caſus vſurarius eſt:qñ aliqͥs dat pecuni
am ad ſocietatẽ aut pecoꝛa cũ hoc pacto ꝙ capi
tale ſit ſaluũ. Iſte em cõtractꝰde iure canonico ⁊
in foꝛo ↄſcie fieri nõ põt:ſᷣm Angelũ vbi õ.⁊ glo
ſam ac doc.in c.pleriq;.xiiij.q.iij. De iure aũt ci⸗
uili dicit Hoſti.in ſũma.in ti.de vſur.S.an alicq̊
caſu.ꝙ talis ſocietas valet mag ex vi pacti qᷓ; ex
natura cõtractꝰ. Sed Bal.in.l.j.C.ꝓ ſoc.q.ix.te
net ꝙ tale pactum nõ valet neq; ex foꝛma cõtra
ctus neq; ex eius natura. Sed ſapit vſurariam
pꝛauitatẽ.ſpᷣm etiam omnes canoniſtas cõiter bᷣ
pactũ nõ eſt egquum:nec in iudicio anie ſeruan⸗
dum.vt notat Anto.de bu.in c.fi.de vſurj. J
Eptimus caſus vſurariꝰeſt qñ aliquis
s8 dat alicui mercatoꝛi cẽtum ducatos vl
centũ oues alicui ruſtico tenẽdas ad ſo/
cietatẽ.⁊ ipſe vult habere cõmodũ de toto ⁊ non
vult ſentire damnũ niſi de dimidia ꝑte capita⸗
lis.et tũ alius tantum ponit in ſociecatate ſicut

.†
4

zncogis?
ſocröneotle
ſiceni

ſecc deerittia
Ukisspoalſen
etaurabt dett
ſtiii veleſneen
aunsieorruc⸗
Phi.ölignano⸗
ſt Geintide
Phiannoddl
cmaawrehin
GGzaus ſtini
Zuſno wbis. d
Cnsqfiuntaca⸗
erlifis moꝛtuls:
fficarekinmell
Antediecauſo⸗
nütpeccont rege⸗
ſſos rſuranos
inaqs nno r
ſolnguit Judeos
feigbnches
feor doneceisre
lotäin merom
ſniameis inbibe
pbidiceglo
poraliytpatetn
CCͤſtiuut itat̃⸗
defapto inar
ſniiſgte mein
bgiq degöne
oſflitdyöter necen
mereanteralign
erptüctenn
luſcantpphim
Vertenkinfinen
dickalt Tho⸗
ingiegpnae
Nctreateſttue
Fllugeiſtineni
ndooceſani vel
nenmre vnlira
noſcis cogun
ſugſnabnlle
wrnsenon
wallrfinue
lletſorasee

deeͤ dan⸗
Alncpleng
cockinſti
us dömodo
chns dedo⸗
Nunhe iuri
n. Decäch
Aincveits
38 Rcuennn
n ctilsſl
leplvan bae
icrtwirſtde
lgtenfoſ⸗
nubitanlön⸗
Mrthoncenl
nlitnd rian
cüͤeeluor⸗
don viniſchvi,
Giürpwpuns
nideimn cull
nlhukindli
Nco Crqvc/
igglshel
mümdamni.
ümänaanß
Ewdnpecope
Ncömaa ctlli⸗
manontoarc/
ſon o auca
bo. Gciti
cuniiad ſoe
adodelugo,
hiend Naſi,
zaiti cht
Nlominſoen
cuii poſſt o
ifpbolibe/
Epuio wi h,
isourpetunt
eoadgluht
eanonco?
gidisꝛgo
Deiutenit/
r ndid
erihagiihl⸗
Cei
mrma α
ſperſunnun
Nonikue ler
rmnſnun
en,
füininis
zucatos)
irinn
giagte lal.
ccatueſu⸗

ipſe rõne oꝑis ⁊ induſtrie vel alio modo.Talis
em̃ cõtract?eſt iniquꝰ ſᷣm Guil.⁊ etiã Ray.in ſũ

ma.li.ij.in ti.de vſur.? Johan.theutonicũ in ſũ/

ma pfeſ.li.ij.ti.vij.q.xxxvij.?⁊ mgrm Barcho. de
Piſis in ſua ſũma.in ti.de vſur.c.ij.et ibi Nico

laus de Auſmo in additionibo ſuis.Et idẽ tenet
Fran.de platea in tractatu de vſur.⁊ do. Johes
de mõte ſpello in.l.ſi paſcẽda pecoꝛa.C.de pac.⁊

ſctũs Bernar.in ſuo tractatu de vſur.et Archi⸗

epᷣs floꝛeñ.in ſua ſũma.ꝑte.ij.in tractatu ſocieta

tũ.Octauꝰcaſus vſurariꝰeſt:qñ aliqͥs dat ad ſo

cietatẽ certa capita ouiũ:extimata certo pꝛecio hᷣ̊ᷣ
pacto:qꝙ ruſticꝰ nõ accipiat aliquã vtilitatẽ do/
nec qͥ dederit recipiat pᷣus totam ſoꝛtẽ ex fetibus
VUl ſi qͥs paciſcat᷑ ꝙ anteqᷓ; ruſticꝰaccipiat aliqᷣd
reſtaurabit de fetib oia moꝛtua.hijs em̃ pactis
eſt q̃ſi velle facere oues ĩmoꝛtales.et ideo eſt illi
citus iſte ↄtractꝰ pᷣm Guil.vt hr̃ in ſũma ↄfeſ.li.
ij. ti.vij.q.xxxvj.et Monal.in ſũma. Et idẽ tenet

Johã.ð lignano in c.fi.de vſurſ.licet ↄꝛiũ tenue/⸗

rit Spe.in ti.de loca.S.iam dicendũ.in fi.et ibi
Johã.an.in additiõio.⁊ dñs Laurẽ.de floꝛen.
in tractatu reſtitu. Tñ pᷣma opinio videt᷑ verioꝛ
ſcʒ ꝙ ↄctus ſit iniquꝰ.vt etiaʒ tenet Nicolaus de
Auſmo vbi S. Dimitto młtos viurarios ↄtra⸗
ctus qͥ fiunt a campſoꝛibo: maxie in cãbijs ſuis
et lr̃ſis moꝛtuis:q̃ꝝ fraudes ſi vellẽ exponere ve⸗

rificaret᷑ in me illud Mantuani poeteĩ.j.Enep.

Ante diẽ clauſo cõponet veſper olimpo. Młcũ
aũt peccant reges ⁊ pᷣncipes atq; cõitates mani
feſtos vſurarios defendentes:⁊ pᷣcipue iudeos.
Cõtra q̊s Inno.terciꝰ i c.poſt miſerabilẽ.de vſu
ris inquit. Judeos ad remittẽdas xpᷣianis vſu⸗
ras:ꝑ pᷣncipes ⁊ ptãtes cõpelli pᷣcipimus ſecula
res:⁊ donec eis remiſerint ab vniuerſis xpᷣifide/

libo tã in mercimonijs qᷓ; in alijs ꝑ excõicatiõis

ſniam eis inbibemus cõioneʒ oĩmodã.Hec ille
vbi dicit glo.ꝙ iudei ꝑ eccłiaʒ puniunt᷑ pena coꝛ
poꝛali vt patet.xxviij.q.j.c.ſepe.in fi.⁊.vij.q.ilij.
c. cõſtituit.ita tñ ꝙ ad ſanguinẽ nõ ꝓcedat᷑.extra
de rapto.c.in archiepᷣm. Uñ dicit Alex.de Ales
in.iij.ꝑte ſũme in tractatu de ſeptio pᷣcepto deca

logi.q.v.q pᷣncipes xpᷣiani pñt expoliare iudeos

omibo pᷣter neceſſarijs.nõ tñ debẽt occidere: niſi
mereant᷑ ex aliquo maleficio ſicut ceteri xpᷣiani.
Scriptũ eſt em̃ in pẽ.Ne occidas eos:ne qñ ob

liuiſcant᷑ ppłi mei.Et rõ eſt.qꝛ reliqͥe iudeoꝝ cõ⸗
uertent᷑ in fine mũdi:vt ðꝛ Eſa.x.⁊ ad Rom̃.ix.

Dicit aũt Tho.in q̃dã epła ad duciſſaʒ Lotho⸗

ringie ꝙ bncipes talia bona accipiẽtes a iudeis
debẽt ea reſtituere hijs a qͥb ea illicite acceperũt
ipi iudei ſi iueniunt᷑:alioqͥn in pios vſus ad ↄſi/

liũ dioceſani vel alioꝝ ꝓboꝝ viroꝝ:vł in cõmu

nem terre vtilitatẽ expendere.Sed heu qꝛ hodie
nõ ſolũ ñ cogunt᷑ ꝑfidi iudei ad reſtituẽdas vſu
ras:imo puilegijs dotant᷑ ad multiplicandas

vſuras. Inſuꝑ xpᷣiani qᷓ; plures ꝑ manꝰiudeoꝝ

occulte vſuras exercẽt:qð ẽ ſceleratiſſimũ viciũ.

Pars ſecunda huius ſermonis deexcuſatio⸗

ne pecunie vltra ſoꝛtem accepte in aliquibus ca

Ecundo circa vſurã habebimꝰ oſidera⸗
8 re eiꝰexcuſationẽ.ſ.vtꝝ in aliq̃̊ caſu licaat
aliqͥd acciꝑe vltra ſoꝛteʒ ſine vicio vſure.
Ad cuius declarationẽ ponunt᷑ tres reglłe. Pꝛi
ma q̃ꝝ eſt: ꝙ ꝓpter intereſſe dãni emerged aliqͥd
acciꝑe vltra ſoꝛtem in mutuo:nõ eſt vſura.Naʒ
ſim dñm Anto. de bu.in c.ſalubꝛit᷑de vſurꝭ:du⸗
plex eſt inteſſe. Inũ dãni emergẽd.⁊ aliud lucri
ceſſanc. Sit ̊ hec pᷣma reglła.ꝙ ꝓpt᷑ intereſſe dã
ni emergẽt licet aliqͥd vltra ſoꝛteʒ actiꝑe.et h̊ ad
dãni recõpẽſatiõeʒ. Qð ↄfirmat Scotꝰ i.iiij.di.

xv.q.ij.?⁊ Cho.ij.ij.q.lxxviij.ar.ij.in reſpõſione pᷣ

mi argum̃ti.vbi ðt.ꝙ ille q mutuũ dat:põt abſ
qʒ pctõ in pactũ deducere cum eo qͥ mutuũ acci
pit recõpenſationẽ dãni:ꝑ qð ſubtrahit᷑ ſibi ali⸗

qͥd qð debet habere. hoc em̃ nõ eſt vẽdere vſũ pe

cunie ſed dãnũ vitare.Ex q̃ regula pᷣmo funda
caſus qͥ hr in c.ſalubꝛiter.de vſur.vbi ðꝛ Sane
generũ ad fructꝰpoſſeſſionũ que ſibiꝓ nũerata
dote a ſocero pignoꝛi obligate ſunt cõputãdos
in ſoꝛtẽ nõ credimꝰ cõpellendũ.qꝛ freqnter dot
fructꝰ nõ ſufficiũt ad onera mr̃imonij ſuppoꝛ⸗
tanda Hec ibi.Que intelligẽda ſunt qñ maricꝰ
ſuppoꝛtat onera mr̃imonij.aliter nõ:bm Rich.
in.iiij.diſt.xv.ar.vl.q.v.et facit.ff.de doli excep...

pater. Et opoꝛtet ꝙ iſta onera ſint certa pᷣim Aan

thoniũ de bu. in d. c. ſalubꝛiter. Et ſic nõ poterũt
fructꝰretineri cum ſoꝛte vlctra indubitatã onerũ

quãtitatẽ. Alia cãm aſſignat Hoſtiẽ.in d.c.ſalu⸗
beꝛiter. q̃re poſſit reciꝑe cales fructus ſine vſura

vt.ſ.dos ſalua remaneat mulieri:alit᷑ em̃ ↄtige⸗

ret eam ↄſumi.et lederet᷑ reſpublica.

Ed circa hũc caſum ſunt q̃ttuoꝛ notãda

8 Pꝛio ſᷣm dum Antho. ð bu.in d.c.ſalu⸗

bꝛiter. ꝙ hitelligit qñ dos fuiſſet ſimpli
citer ꝓmiſſa:⁊ poſtea cũ nõ ſolueret᷑: ad cautelã
ſit pignoꝛata poſſeſſio.Nã ſi ſuſtinet onera mfi
monij:põt tũc fructꝰ p intereſſe acciꝑe. Si autẽ
dos nõ ſit ſimpłr ꝓmiſſa ſed ſolũ ad certã diem
et interim ꝑcipiet fructꝰpoſſeſſionis pignoꝛate:
tales fructꝰcõputent᷑ in ſoꝛtẽ.Dicit q̊ʒ Joh̊.an.⁊
Jo.de lig. in d. c. ſalubꝛit.ꝙ heredes mariti qͥ nõ

tenent᷑ ſᷣm leges reſtituere dotẽ vſq; ad annũ pꝰ

moꝛtẽ mariti:⁊ tñ tenent᷑ relictã alere.vt hr̃.C.ð

rei vxo.acti.l.j.nõ hñt hoc pᷣuilegiũ.qꝛ eſt diuer⸗
ſa ratio in marito ⁊ heredibo.qꝛ heredes ſtatim

pñt reddere pignꝰobligatũ ꝓ dote.ſecus i mari⸗
to.vt in c.tua.de iureiurã.el.ij.et qꝛ ſoluto mr̃i⸗
monio delinit eſſe dos. 1
Ecũdo notãdum eſt ꝙ ſi ſoluto mrimo
sS nio heredes mariti obligẽt mulieri poſꝗ⸗
ſlelſſionẽ aliquã ꝓ dote:qꝛ nõ hñt vñ alit

ſoluãt:fructꝰcõputabunt᷑ in ſoꝛtẽ ſᷣm Hoſtiẽ.in

ſũ.iĩti.de vſurj.S.an aliqͥ.v.vj.et Inno.⁊ Jo.an.
in c.ſalubꝛit᷑.extra ð vſurj.qꝛ nõ eſt eadẽrõ in pᷣ⸗

Bermo

mo ⁊ in ſecũdo caſu.̊nec idẽ ius.facit.l.a titio.
ff. de vb. obli. Arguẽdo a ↄꝛio ſenſu: et ꝙ debeãt
in ſoꝛtẽ cõputari ꝓbat.l.citia.ff.de ſolutiõibus.
Sit g̊ cauta mlier vt nõ recipiat rẽ in obligatio
nẽ:ſed faciat eã diſtrahi.vel recipiat in ſolutũ.ff.
de re iudi.l.a diuo pio.S.ſi ſuꝑ rebo.aliter fructꝰ
excenuabũt ſoꝛtẽ: vt dicit dñs Antho.de bu.iĩ d.
c.ſalubꝛiter.Et idem ðꝛ in ſumma confel.li.ij.ti.
vij.q. xviijj.ð
Ercio notandũ eſt ꝙ caſu q̊ gener nõ re⸗
c cipit pignꝰ ſed cautionẽ de nůerãda do⸗
te in certo termio:et interiʒ recipit certos
denarios ꝓ libꝛa ex pacco:ſᷣm Jo.an.et Antbo.

de bu. ac Jo. de lig. in d. c. ſalubꝛiter. eſt vſura. qꝛ

dictũ c.ſalubꝛit᷑.loquit᷑ ð fructu pignoꝛis qͥ ſup
ponit᷑ diuio iudicio.Et ad rõneʒ textꝰ reſpõdent
Ec.ꝑ veſtras.de dona.int᷑ vi.⁊ vx.cũ glo.ibi.Nã
poſſeſſiões ſunt apte nate ꝓducere fructum:nõ
aũt pecunia.Et hãc opiniõeʒ tenet etiã dñs Lau
ren.de flo.in ſuis reſtitutiõibi.ſed Jo.cal.⁊ Pe.
de ancha. Panoꝛ.in d.c.ſalubꝛiter. tenuerunt
ↄtrariũ.cũ qᷣb etiã ↄcoꝛdat Paulꝰ de Liaʒa.vt
refert Fran.de platea ĩ ſua ſũma.in ti.de vſu.c.j.

S. xxxiiij.quoꝝ dictũ eſt tenendũ qñ gener ſubijt

aliq̃ onera mr̃imonij:et ꝓpter illa et nõ ꝓpter di⸗
lationẽ ſolutiõis dot aliqͥq recipit. Nam q;uis
etiã velit cautionẽ nõ videt᷑ iniuſte agere.vt põt
colligi ex ſnia Scoti in pᷣn.huiꝰ regule. Si autẽ

inteſſe nõ ſubeſt qꝛ nõ habet onera:et ſolũ ꝓpter

*

expectationẽ dotis aliqͥd vellet:eſſet vſurariꝰ. vt
patet ex pᷣdictis. O
AUarto notandũ eſt ꝙ gener poſſit dona
q re totũ ius qð hʒ in pignoꝛe amico ſuo:
et ille poſſet lucrifacere fructꝰ: ſpᷣm Guil.
vt patet in ſũma cõfeſ.eo.li.⁊ ti.q.xvij. Sed ſi ge
ner ab amico ſuo recipiat ſũmã pecunie dotꝭ:⁊ il
le recipiat pignꝰeo pacto ꝙ gener teneat᷑ nũerãti
reddere pecuniã ſi velit recipe tale pignꝰ ꝓpt᷑ qð
mutuauit:tunc eſſet vſurariꝰ nõ cõputãdo ĩ ſoꝛ
tẽ tales fructꝰ:ᷣm eundẽ Guil.vbi S.?⁊ Bal.ĩ ru
bꝛica.C. de vſuri.? Monal.in ſũma.⁊ Frãciſcũ
de platea vbi S.c.xxij. P
Ecũdo pᷣncipalr ex bac regla ſequit᷑ ꝙ fi⸗
S geiuſſoꝛ qͥ ex defectu pꝛincipal debitoꝛis
cCoõpulſus ẽ ſoluere creditoꝛi capicale cuʒ
vlſura:poteſt vtrũq; recipe.qꝛ ſeruari debet indẽ
nis.extra ð fideiuſ.c.cõſtitutꝰ.Et h̊ tenent Rich.
Monal.⁊ Alex.ð Ales vbi S.? Raymũ. Hoſti.
ac Inno.vt patet in ſũma cõfelſ.eo.li.⁊ ti.q.xvj.et
dñs Laurẽ.de flo.in ſuis reſtitutõibo. Q
Ercio ſequit᷑ ex hac regula ꝙ ſi mutuãs
t incurrit damnũ:eoꝙ debitoꝛ ñ ſoluit in
termio aſſignato:debet ſeruari indẽnis
Fpᷣ m ſdictos doc.vtputa ſi ꝓpt᷑ hoc neceſſe habu
erit accipe vſurã:põt acciꝑe illud qð ſoluit.vnde
dicit Monal.ꝙ hoc eſt inteſſe:nõ vſura.nõ aũt
pot petere lucrũ qð nõ acqſiuit vt in contractibo
bone fidei.l.ſociũ.ff. p ſoc.⁊.l.ſi ſterilis.S.cũ ꝑ vẽ

X

XXVI

ditoꝛẽ.ff.de acti.emp.Dicit tñ Tho.ij.ij.q.lxij. q/
ille qͥ detinet pecuniã alteriꝰ videt᷑ eũ dãnificare
impediẽdo ne adipiſcat᷑ qð erat in via habẽdi.et
ꝓpter tale dãnũ tenet᷑ aliquã recõpenſationẽ fa⸗
cere ſ̃m cõditionẽ ꝑſonaꝝ ⁊ negocioꝝ.ſed ð hoc
infra melius patebit.
Ro ↄcluſione iſtiꝰ tercij notabilis gene⸗
p raliter eſt dicẽdũ ꝙ oẽ damnũ qð aliqᷣs
paſſus eſt ex eo ꝙ ſoluta nõ eſt pecunia ĩ
termio:tenet᷑ mutuãs reſtituere:ſm Rap.in ſũ.

et Gof.vt patet in ſum.confeſ.eo.li.⁊ ti.q.xvj.Et

ꝓbant᷑ hec ꝑ c.ꝑuenit.de fideiuſ.et c.cõſtitutꝰ.eo.
ci.⁊.xij.q.ij.c.ſi quis.de cleric.Et idẽ dicit Hoſti
en.in ſumma.
Uarto erx hac regula ſequit᷑ ᷣm qð hr ĩc.
q coõqueſtꝰ.de vſur.in glo.ꝙ ſi vẽdo tibi pᷣ
diũ ⁊ trado ⁊ ꝑcipis fructꝰ:⁊ mibi nõ ſoł
uis pecuniã in cmio aſſignato:potero petere in⸗
tereſſe cuʒ ꝑcipias fructꝰ.nec erit vſura.vt.C. de
acti.emp.il.curabit.⁊.ᷣff.e.l.ij.⁊ hoc dicit glo.i.l.ij
C. de vſurj.⁊ cõcoꝛ. Hoſti.in ſũma.in ti.ð vſur.
§. an aliq̊. v.vij.dicẽs.qꝙ ĩ iſto caſu cõpetit actio
extra ↄctũ vel officiũ iudic:nõ ad vſuras ſed ad

inteſſe:qð veriꝰeſt.ff.de dolo.l.⁊ elegãter.S.non

ſolũ. Quinto ſequit᷑ ex hac regula ꝙ ſi debitoꝛ
vſurarij mutuat pecuniã ſocio eo pacto ꝙ reſti⸗
tuat ipſi vſurario pecuniã ſoꝛtis vſure ⁊ vſuras
inde decurrẽtes:et h̊ eo tꝑe q̊ intẽdebat vſurario
ſatiſfacere:nõ eſt vſurariꝰ.qꝛ q̃rit damnũ ſuum
euitare:nõ captare lucrũ.Et bᷣ tenet Johan.cal.
in c.ſi qͥs obligatꝰ.xiiij.q.iiij.⁊ in c.fi.extra ð vſu.
Nam nõ tenebat᷑ cũ ſuo dãno ſubuenire ſocio.
xxiij.q.v.c.ſi nõ licet.⁊.ff.de pᷣſcð.ver.l.qͥ ſeruan⸗
daꝝ.in pᷣncipio.
Excũda regula pncipalis qñ aliqͥd liceat
98 recliꝑe vltra ſoꝛtẽ ĩ mutuo ſine vicio vſu

re.eſt rõne lucri ceſſantj.Circa quã regu
lã notadũ eſt ꝙ ad hoc vt lucꝝ ceſſans poſſitac

cipi licite:opoꝛtet ꝙ ſit in accu vel in q̃ſi actu.qa
qᷓ;uis vſurariꝰ poſſit lucrari de pecunia quam
mutuat:⁊ aliq̊ mõ ceſſʒ a lucro poſſibili:non tñ
debet hfe intereſſe lucri ceſſantj.qꝛ non ceſſat ab
eo qð ſibi nunqᷓ; inerat.Et eſt addendũ ꝙ nõ eſt
tutũ ſᷣm iſtã regulã mutuare nõ habẽti neceſſi⸗
tatẽ huiꝰ mutui.qꝛ tũc nõ obligat᷑ ſibi mutuare
ex pᷣcepto:ſed mutuũ efficit᷑ ſibi ſpõtaneũ: q̊ caſu
ꝑiculũ eſt ne mutuãti magꝭ placeat pecuniã ſuã
ſic ꝑ mutuũ ad lucrũ exercere qᷓ; in alijs licitj cõ⸗
tractib.q̃pꝛopter in hmõi ↄtractibo ſꝑ adeſſe de
bet deſideriũ:ꝙ ſi eſſet poſſibile nõ fieret mutuũ
cũ tali lucro.Ex q̃ regula ſequit᷑ vm Monal.in
ſũma.⁊ Hoſt.ac Guil.atq; Ray.vt hr̃ in ſũma
cõfeſ.li.ij ti.vij.q.xxviij.ꝙ ſi volebã emere trã va
lentẽ reddere ſinguł ãnis ducẽta:qꝛ pecunia ad
5ᷣ erat ꝑata ⁊ pꝛecibo me feciſti ceſſare a tali ↄctu
vt tibi mutuarẽ.qꝛ pecunia tibi futura erat vti⸗
lioꝛ ⁊ ego mutuaui:poſſum paciſci vt des mi⸗
bi qlibet anno donec ꝓ neceſſitate pecuniã deti⸗

R

Mquäͤtnactl
aocltli

tudints

gcehebebalß
ustiimerce⸗
elſeruerecert
cunis ecls
tuerellüchlt
nisdien Ino.
tractü rorn

Pllrindi⸗
aii n bl
eſbobek lolii

Nucnpgrarck,

uracchcpel

ns nlein 1.
ſicliſs nſ
maintidepent.

risod inkele

Crpecunia llege
faudivſurap
ori cocoꝛ Jo⸗
ſobꝛlter ſtene⸗
Geratotiduboe
Cſant Cridete
Chittoneingel
Uecſdeſor li
Kaane⸗
1 (geyle
felimar⸗
hiols debebo
lvons pecunli ru
dümodoſatiſtaan
NAoliomodaei
Gunibäterſon
Lauri de flo in!
dum Gegdͤar⸗
dns inteat ſcbi
corruſtic wen
Arblbiturornila
lgluſtocioem
luſtic Erponit
neg dig ducan
otpcütradat

poſtrnod von⸗

tuerelceräſüm
glonömuruatn
dutaruttecpit
etalilucratm
necpeccat niſiß
oopop detrat
opas iuſtoh
ofünemurui⸗
ſcäitegulaale
nopeſum bfe⸗

Mgnipof
Dkninn

i iid
nahabilig
enſanoni in

Ctblisgene
tmüg dcs
Pckeomngi

lito whi;
ambinio
mdpeneln
urn N. de
Ndierbili
nulnnrſr.
locöentaco
Iniunasſcdad
legirr o
ueſdebt
aaorecti,
ſſurer ſuns
iſcavſorari⸗
danniſun
mar Pbanaal
cnöriu.
buente ſoco⸗
l lean
1

gi dicslin
Noſne co in
Cugving
aſuns oſſtar
Auqiand
una on
Mbllnondh
wonaſarab
ndüg nͤck
dehei enſi
il monar
iunch gon
auepeniſi
nalislat /n
nnſade
iͦſinnum
in Mulin
neruſina
jmmn ti

4 Cnlad
mnatnl zan
ra lat
int dean

Folium

nes quãtũ accepturus fuiſſet de illa poſſeſſione
Et hoc intelligendũ eſt habita ↄſideratiõe incer⸗

titudinis fructuũ ⁊ foꝛtune obuẽtiõis:ſm d.An
tho.de bu.in c.ſalubꝛit᷑.excra de vſurlj.Sʒ pone

ꝙ qs habebat pecuniam ⁊ volebat ire ad nũdi⸗
nas ⁊ ibi merces emere:vei ad aliũ locũ deferre:
vel ſeruare certo tꝑe vt lucraret᷑: tu indigẽs illa

pecunia recipis illã mutuo:offerẽs te paratũ re

ſtituere illã cũ lucro ſperato in termio ⁊ loco.q;B;

uis dicat Inno.i: c.fi.extra de vſu.ꝙ putat hüc

ↄtractũ vſurariũ:nec ſcit q̃liter poſſit excuſari.et

Jo.calde.in d.c.fi.appꝛobet opnionem Inno.⁊
etiã Jo.an.ibidẽ dicẽs ꝙ illud q̊d ðꝛ ibi de inter⸗

eſſe habet locũ poſt moꝛã debitoꝛis:⁊ ꝙ ex b cõ⸗
tractu pararet᷑ via ad fenꝰ. Nã ſtaret vſurarius
paratꝰ cũ capello ac calcaribo dicẽs ſe ad nũdi/
nas velle ire. Tñ Rap.in ſũma in ti.de vſurj.v.

itẽ aliqͥs.in fi.? Hoſt.in c.ſalubꝛit᷑.de vſu.⁊ ĩ ſũ⸗

ma in ti.de peni.S.qͥb.v.qͥd ſi paratꝰ.dicit:m te

neris ad inteſſe lucri:qð facturꝰerat vᷣiſimiliter

ex pecunia ille qui mutuauit:dũmõ nihil fiat in
fraudẽ Are 7 mutuans nõ ſit ↄſuetꝰdare ad

vſurã.cõcoꝛ. Jo.de lig.⁊ Antho.de bu.in d.c.ſa
lubꝛiter.ſ.ꝙ tener facere fatiſfactionẽ ex eqͥ: cõſi⸗
derato tñ dubio euẽtu et circũſtantijs iſtiꝰlucri
ceſſant. Et idẽ tenet Monal.in ſũma:di.ꝙ bᷣ re
cipit᷑ rõne intereſſe. Lide de hoc Petꝝ de anch.
in c.j.de vſurꝗ.li.vj.

Ercia regula q̃ cooſcit ſi aliqᷣd liceat ac⸗/

t cidpe vltra ſoꝛtẽ eſt iſta.ſ.ꝙ ex mutuo licet

redimere veratiõeʒ ſuã.i.acciꝑe ſuũ qð ſi
bi als debebat᷑. Ex q̃ regula ſequit᷑ Pꝛio ꝙ mu
tuans pecuniã ruſtico vt laboꝛet poſſeſſionẽ eiꝰ
dũmodo ſatiſfaciat illi de fructib poſſeſſionuʒ:

vel alio mõ det ei iuſtũ pᷣciũ ogaꝝ:nõ eſt vſura.

qꝛ nibil pᷣter ſoꝛtem accidit dño.Et h̊ tenet dñs

Laurẽ.de flo.in ſuo tractatu de vſurꝭ.vbi refert

dñm Bꝛeg. ð arimino:idẽ tenentẽ.Quãuis em̃
dyñs intẽdat ſibi oꝑas pᷣſtari rõne mutuia ruſti
co:⁊ ruſticꝰ ꝓpt᷑ mutuũ impẽdat oꝑas alias nõ

exhibiturꝰ:tn ille oꝑe nõ cedũt lucro dñi:cum il
las iuſto pᷣcio emat.nec ꝑ h̊ aliqð dãnũ patit᷑ ipe

ruſticꝰ. Et ponit idẽ mgr̃ Gꝛeg.aliũ caſum. Po
ne ꝙ dñ s ↄducat colonũ ad certũ tpᷣs ꝓ certo pᷣ⸗

cio ⁊ pciũ tradat anteqᷓ; colonꝰincipiat operari:
poſtmodũ vo nolẽte colono oꝑari niſi dũñs mu

tuet ei certã ſũmã pecunie:dñs mutuat vt oꝑet᷑:
als nõ mutuaturꝰ.calis dñs nõ eſt vſurariꝰ:qa
dũtaxat recipit ſuũ.i.oꝑas ſibi debitas:et nibil
erxtali lucrat᷑ mutuo.et iõ nõ eſt vſurariꝰcẽſendꝰ
nec peccat.niſi ̃m dñm Laurẽ.vbi S.de iuſto p
cio opꝑaꝝ detraheret aliqͥd ꝓt᷑ mutuũ.aut ſi vl⸗
tra oꝑas iuſto pᷣcio emptas alia exigeret a ruſti
co rõne mutui:tũc em̃ eſſet vſura. Itẽ ſequit᷑ ex p

cedẽti regula aliꝰ caſus: ſi mibi debes decez q̃

nõ poſſum hfre:⁊ mutuo tibi alia decẽ:ſ̊ pacto:
v1ät de viginti poſtea ſatiſfacias:nõ eſt vſura ſm
Hoſt.inſũma. qᷣa licet vnicuiq; redimere vexa /

tionẽ ſuã. c. dilectꝰ. excra de ſimo. Poſſumus qʒ
etia ſub hac regula ponere caſum qͥ hr in c.con⸗
queſtꝰ.extra ð vſu.vbi ðꝛ.ꝙ eccłia nõ tenet᷑ cõpu

tare in ſoꝛtẽ fructꝰpignoꝛis qñ accipit in pigno⸗

re a vaſallo ſuo feudũ qð tenet ab eadẽ:cñ interi

nõ debet reciꝑe ſeruitiũ a vaſallo.qꝛ tũc eſſet vſu
ra.Dicũt aũt doc.ibidẽ ꝙ ideo iſte caſus eſt licitꝰ

et fit ſine vſura:qꝛ eccłia rõne feudi nõ ðꝛ accige
alienũ.acciꝑet aũt ſi interim vaſallus teneret᷑ ad

ſeruitiũ. ratio &̊ feudi tollit rõnem vicij:⁊ ponit

excreſcẽtiã ſub rõne liciti.Et h̊ idẽ hr̃ extra de feu
dis.in c.j. Et hũc caſũ ponit Monal.in ſũma.

SDed vtꝝ hoc ſolũ habeat locũ in feudo eccleſie:

rñdet Alexã.ð ales vbi S.? Hoſti.in ſũma.ꝙ li⸗
cet nõ inueniat᷑ expᷣſſuʒ in alio feudo:tñ videt᷑ de
eqͥtate ꝙ idẽ ſit in oi alio feudo.qꝛ aut eſt licituz
aut illicitũ.Si licitũ.& etiã in laico:cũ ſit eadẽ rõ
ergo idẽ ius.l.a ticio.ff.de vᷣ.obli.⁊.l.et ideo.ff.ð
legibo. Si aũt eſt illicitũ.gꝗ̊ multo minꝰ debet fie
ri ab eccłia qᷓ; a laico.Et hãc opinionẽ tenet glo.
et Antho. de bu. et Jo. de lig. in d. c. conqſtꝰ. Rõ

aũt q̃re abolet᷑ viciu vſure in b caſu eſt:qꝛ vaſal⸗

lus nõ eſt dñs:qᷓ;uis habeat vtilẽ actõeʒ.vł ſᷣm
alios nõ ẽ mag dñs.pᷣſumit᷑ etiã velle dare fru⸗
ctus.qꝛ ad antidota eſt naturalr obligatꝰ.⁊ cõ⸗
coꝛ. Richᷣ.i.iiij.dil.xv.ar.vlti.q.v.et ¶ Donal.ac
Hoſt.in ſũma.Que aũt dicta ſũt de vaſallo nõ
hñt locũ in emphiteota ⁊ colono ſᷣm Hoſt. i ſũ⸗
ma in ti.de vſurꝭ.S.an aliq̊. Reuerẽdꝰtñ pr̃ frat
Angelus de claua.in ſua Angelica.in ti.de feu⸗
do:dicit idẽ eſſe ĩ emphiteoſi qð in feudo.qꝛ inqͥt
Spe.in ti.de feu.S.qñ.v.xl.qꝙ feuduʒ ⁊ cõtractꝰ
emphiteoticꝰ ⁊ libellariꝰ ſunt eiuſdẽ nature. Itẽ

inqᷣt Bar. in.l.ſi mihi ⁊ ticio.ff.de v.obli.? Bal.
in c.j.de inueſti.de re.alie.fac. Ubicũq; lex feuda

lis nõ eſt ↄ iur ciuilis aut naturał rõneʒ:habet

locũ in emphiteoſi. Pꝛedicta tñ de dño feudi et

rei date ad emphiteoſim ꝙ poſſit reciꝑe fructꝰpi

gnoꝛis nõ cõputãdo ĩ ſoꝛtẽ:limitat pᷣdictꝰ pf eſſe
vera vbi vaſallus vel emphiteota nõ fecit meli⸗

oꝛamẽta:⁊ qñ feudũ et emphiteoſis eſt a cã libe⸗
ra.qꝛ ſi exburſaſſet qᷓntitatẽ pecunie vel aliquid
aliud dño ꝓ hñdo feudo vł emphiteoſi:ſic nõ li

ceret qñ fruceꝰ diſpꝛopoꝛtionarent᷑ a ſeruitio ſi⸗

ue a fictu. Si vᷣo qrat᷑ qͥd de vſufructuario ob

ligãte ꝓpꝛietario. Rñdet idẽ vbi S.õm Hoſti.in
ſũma.ꝙ ſi babet a cã libera a ꝓpꝛietario: non cõ

putabit fructꝰin ſoꝛtẽ.alas ſecꝰ vbi fructꝰdiſpꝛo
poꝛtionarent᷑ a ſeruitio.Ex pᷣcedẽti regla etiam

colligit᷑ aliꝰ caſus qͥ hr in c.j.extra de vſurꝭ.vic,
ꝙ qñ laicꝰ tenet iniuſte aliquã poſſeſſiõeʒ eccłie

et dat pignoꝛi ipam poſſeſſionẽ rectoꝛi eccłie ix
ſiꝰ:tal poterit ꝑciꝑe fructꝰ illiꝰvlcra ſoꝛtẽ.qꝛ nõ

recipit niſi qð ſibi debet᷑.vt ðꝛ in d.c.j.in fine. Et
ſciendũ ꝙ idẽ poſſet facere laicꝰ in poſſeſſiõe ſua

ab alio ſibi iniuſte detenta.vt inqᷣt glo.in pᷣdicto
c.et Uldericꝰ.vt hr in ſũma ↄfel.eo.li.⁊ ti.q.xvj.
Vñ cõcludit᷑ generalr ſᷣm Rich.vbi S.ꝙ cũ qͥs

mutuat illis qͥ violẽter vel fraudulẽter rẽ ſuã de
tinẽt:reſtituere ñ tenet᷑ illud qð accipit vltra ſoꝛ⸗
Iẽ.qꝛ ſic nõ accipit alienũ.ſed ad ſe trahit qð ſuũ

eſt:ꝑ dictũ c.j.in tex.⁊ in glo.Et ita põt intelligi il
lud Ambꝛoſij.xiiij.q.iiij.c.ab illo.vbi dicit.ab il

lo exige vſurã cui nocere merito ðſideras.cui iu

re inferunt᷑ arma:huic legitime inferunt᷑ vſure.

quẽ hello vincere nõ potes: ab hoc vſurã exige q̃

neſcit crimẽ occidere. In oibo tñ pᷣdictᷓ caſib qũn

aliqͥd accipit᷑ vltra ſoꝛtẽ ab hijs q detinent iniu⸗

ſte aliqd ipſoꝝ mutcuantiũ:debet fieri tali mõo p

nõ ſcandaliſe primus. X
Ed hic qrit᷑ vnꝰcaſus.vicʒ qñ cõitas ali/
8 qua vel pnceps aliqs indiget pecunia ?
accipit a ciuibb mutuo:ꝓmittens ⁊ obli
gans eis certa pignoꝛa ⁊ certũ lucrũ:puta qͥnq;
vel ſex ꝓ cẽtenario.vel facit aſſignationes aliq̃s
in qͥb vlcra capitale dat ſibi lucrũ.queri Nun⸗
d iſti ciues qͥ cogunt᷑ ad mutuandũ:rõne huiꝰ
coactiõis poſſint lucrũ accige.Et q;uis aliqͥ do
cco.tenuerint ꝙ ſic:tñ Alexan.de Ales in ſuo tra
ctatu de vſur dicit.ꝙ nõ pñt licite illð lucꝝ reti⸗

nere.nec excuſat eos a pctõ coactio vel alia neceſ

ſitas.extra de vſurꝗꝭ.c.ſuꝑ eo.⁊ qðᷣð metꝰcã.c.ſacrx.
Et ideo etiã ille qͥ emit iura a pᷣmo mutuãte pꝛo
aliqͥ minoꝛi pcio vel etiã ſoluẽdo eidem pᷣciũ:cõ⸗
Mlttit vſurã.qꝛ ſi pncipalis cõtractus eſt illicitꝰ
elſt etiò ũlicitus acceſſoꝛiꝰ.c.acceſſoꝛiũ.de reg.iu.
li.vj. Uerũ tamẽ eſt ꝙpñt retinere ð tali lucro oẽ
intereſſe ⁊ damnũ qð patiunt᷑ ꝓpter tale mutuũ
coactũ.Et cũ Alexã.de Ales tenet mgr̃ Gꝛegoꝛi
us oꝛdis heremitaꝝ dicens:ꝙ tenent᷑ ad reſtitu
tionẽ talis lucri vlcra ſuuʒ veꝝ intereſſe.ſicut re⸗
fert dñs Lauren. de flo.in ſuo tractatu de vſu⸗
ris.et Lapus in repetitone c. in ciuitate.ð vſu⸗
ris.Et hec videt᷑ eſſe equioꝛ opinio. Tñ ſi ꝓpt᷑ta
le mutuũ dicti ciues cogerent᷑ ſubire aliq̊s labo

res vel ꝑicula occaſiõe mutuãdi:poſſent recõpẽ

ſare dictũ laboꝛẽ et aliqd ꝓ eo acciꝑe:ᷣm Hoſti.
in ſũma.Et idẽ dicit ĩ qͥlibet mutuãte:ꝑ c.ad no⸗
ſtrã. de rebꝰ ecclłie nõ alie.Et idem hr̃ in ſũma cõ
fel.eo.li.? ti.q.xxilij.
Eb alið eſt de imp̃ſtit q̃ fiſt Janue Flo⸗
8 rentie ⁊ Uenetijs:in qᷣbo ciues dãt pecu⸗
nis cõitati:nunqᷓ; recepturi capitale.ſed
accipiunt tm̃ ꝓ centenario.Licet em̃ qͥdã docto⸗
res hũc ↄtractũ nõ tenere dicãt:ſed eſſe vſurariũ
Inter q̊s fuit Lapꝰi d.c.in ciuitate.tñ cõit᷑ doc.
tenent ꝙ ſit licitꝰ.inter qͥs eſt Petrꝰ de ancha.in
c.vſuraꝝ voꝛaginẽ.de vſu.li.vj.⁊ in c.in ciuitate
de vſur.. In generali q̊ʒ capło fraty minoꝝ Ja⸗
nue celebꝛato fert᷑ determinatũ hũc ↄtractũ va⸗
lere. Et idẽ tenet dñs Lauren.de flo.in tractatu

ſuo vſuraꝝ.⁊ ingr̃ Fran.de neapoli ĩ ſuo tracta

tu mõd.et mgr̃ Angelicꝰ oꝛdinis pᷣdicatoꝝ in q̊
dã ↄſilio ſuo.et qᷓ; plures iuris ꝓfeſſoꝛes bᷣ cũ ſi⸗
gillo cõſuluerũt.ſicut refert dũs Lauren.vbig.

Ecalſſignat dñs Petrꝰde anch. in d. c. vlursrũ.

—

et in d. c. in ciuitate.rationẽ q̃re ſit licitus hic cõ⸗

tractꝰ.qꝛ nõ plus ꝑcipit᷑ qᷓ; de emptiõe vmꝰ poſ⸗
ſeſſionis ſilłis extimatõis.⁊ tñ nunq; capitale re
cipiũt:ſicut ſi emiſſent poſſeſſionẽ. Itẽ qꝛ pᷣciũ ꝓ
eis creſcit ⁊ decreſcit F̃m ꝙ creſcunt redditꝰ ⁊ de⸗

creſcunt. Itẽ qꝛ ſubiacẽt piculo:qꝛ poſſet cõmu⸗
ne eis in totũ tollere.⁊ ſepe ĩponit eis onera ſicut
poſſeſſionibo:ita ꝙ fere in oibo cõueniũt cũ rebo

imobilibo int qᷓs de iure cõputant᷑. vt in cle. exi/
ui de gadiſo.S.cũq;.de vᷣbo.ſ. Alij doctoꝛes aſ
ſignãt aliam rõnem.qꝙ in hoc caſu videt᷑ potius

qdaʒ emptio reddituũ ciuitatũ qᷓ; mutuũ: q̃̊ ad
effectũ.et iſte ↄtractꝰeſt licitus.ſ.emere redditus

alicuiꝰ poſſeſſionis.imo eciã emere redditꝰpecu
niarios:ſᷣm Alex.de Ales.vbi S̊.?⁊ Inno.Hoſt.

et Jo.an.⁊ Anctho.de bu.in c.in ciuitate.ð vſurꝭ

Tñ iſte ↄtractꝰnõ eſt ita honeſtꝰ⁊ decẽs ſicut qñ
emunt᷑ redditꝰ pᷣdiales. Et hec oia intelligenda

ſunt:niſi aliqd fiat in fraudẽ vſuraꝝ.qꝛ qͥcquid

agãt hoĩes intẽtio iudicat oẽs.ODñs q̊ʒ Antho.ðᷣ
bu.in d.c.in ciuitate.dicit iſtũ ↄtractũ impᷣſtita⸗/
rũ eſſe licitũ. Sciendũ tñ ꝙ d. Joh̊.de anania.iĩ
c.in ciuitate.de vſurꝭ.in.v.col.in.q.vtrũ in vẽdi⸗

tione annui redditꝰ cõmittat᷑ vſura.dicit: ꝙ a ta

libo cõtractibo eſt abſtinendũ ꝓpt᷑ dubiũ:ſequen

do ibi dñm floꝛentinũ ⁊ petrũ de ancba.qͥa bo⸗

naꝝ mentiũ ⁊c.c.ad eius.v.di.et clemẽ.exiui.de
padiſo.S.j.de vᷣbo.ſig.et c.cõſiliũ.de obſer.ieiu.

Itẽ qꝛ in dubijs tutioꝛ via eſt eligẽda.c.illud.cir

ca mediũ.de cle.ex.mi.⁊ de hoc eſt glo.notabilis
in c.in ciuitate.in vᷣ.niſi dubiũ.de vſur.⁊ in c.na

uigãti.in v.veriſimilit᷑ dubitat᷑.eo.ti.Et optie fa

cit tex.in d.cle.in.S.nos itaq;.in.v.coł.vbi ðꝛ.q;
in hijs q̃ anie ſalutẽ reſpiciũt ad euitãdos gues
remoꝛſus ꝑs ſecurioꝛ eſt tenẽda:pᷣſertim cũ non
ſolũ qð malũ eſſe dinoſcit᷑:ſed etiaʒ oẽ qd habet
ſpeciẽ alicuiꝰ mali ſit a viris ꝑfectis ſpecialit᷑ eui
tandũ. vt dicit tex.in d.cle.exiui de ꝑadiſo.in.S.
cunq; annui redditꝰ.de v.ſig. In mult alijs ca
ſibo põt aliqͥd iuſte accipi vltra ſoꝛteʒ ſine vicio

vſure.et pñt colligi ex dict in pᷣcedẽti pᷣmone.vt

qñ dat᷑ alicui pecunia ſigillata ad põpã.vel qñ
recipit᷑ aliqd rõne pene.vel qñ aliqͥd graᷓ datur
⁊ in ſiłib. In oib aũt alijs caſibo tenet mutuãs
reſtituere qͥcqͥd accipit vltra ſoꝛtẽ: ꝑ regulã vul⸗
garẽ poſita in c.peccatũ.de reg.iu.li.vj.Et nõ ſo⸗
lũ vſurariꝰ ſed etiã alij fautoꝛes tenent᷑ ad reſti⸗
tutionen. —
Nde q̃rit᷑.qñ cõitas accipit vſurã vtꝝ te⸗
v neant᷑ oẽs ciues q̊ͥꝝ autoꝛitate ⁊ ↄſilio Rᷣ
fit. Et rñdet Ray. ꝙ oẽs ſt᷑ vſurarij.arg.
vij.q.j.c.ſicut vir.⁊.xxiiij.q.iij.c.ſi habes.⁊.ff.qð
me.cã.l.metũ.S.aniaduertẽdũ. Et idẽ eſt ð hijs
q ꝓhibere pñt ⁊ ñ ꝓhibẽt.extra de ſen.excõ.c.q̃n/
te.Cõcoꝛ. Hoſtiẽ.vt hr̃ in ſũma ↄfeſ.eo.li.⁊ ti.q.
lvij.et licet oẽs ↄſentiẽtes cõmittãt vſurã:tñ ſᷣm
Guil.nõ tenent᷑ ad reſtitutiõeʒ:niſi qᷓntũ ad eos
ꝑuenerit:vł q̃ntũ releuati ſunt de expẽſis q̃s fe⸗

btorieſbi dater

(tr delſmont

litare imo
rar Inoten
zmudltöeteitri
dekepdinl Ruͤ⸗

ſnt litetin
juntillots del

neachachcnii
licti argerrn

lo yblg das

twablolute ſed ſo

füvelerbfemur
eogcceptu cont
debettckrul.
44 bic
9 (nöcii
teheatod

fdenr mno Be

ſogyberiminol
Piſurnüligt
ſumaion Kmn

(öthtenctad
ritalvii dicli⸗

tenergloicolul
woin deſ.⸗

murenraliſu⸗

Eͤbic q̃
6 pürariun
wauteint
utwaturnene
Bücarr aduhe
maliiniize
ſun tnlon
alapninſuri
(Kt)frmat
deoblijerdel
mblto ſeritre
lrktfurtü⸗en
ffdefunlin
ſtocaſug.
efi viciütoi

nlſaernot

lantni
we M .
Kanntlr
Naepai
reacit⸗
hoſſrcömnu/
nenguſch
Mnütäred
Lunde c
ſdoconbg
nicons
Smuni zad
Werthddtns
en ehen
Imohat
innn zefun
delisſirgi
Ginnliands
n guid
nsi dndo
nucümötr
deenmai
Prmüin id
1dit ge
Nudiüſeguen
che gadoß
tdamiannide
Nobſc ien.
ida cilder
tgowodls
erürrino Na
vin Ctoyeiefs
c bidr
ultidos Hnes
Himimchon
ezoigo babe
msſoeraltui
de adſo. 99,
Enolialisi
ſorez iue rico
an inone N
Ghopi r n
ügnt duun
Unctmutuss
onegbiul
Ur. Enie
mmuni

tin,
nuur
rma.
“
it obis
M,0i
Cevllanic.
eurätifn
ſinri deon
gheis e

Folium

eiſſent de ſuo. Illi tñ qᷣ pᷣſtitiſſent autoꝛitatẽ vłpᷣ

ceptuʒ hmõi ad vſura:ica ꝙ alit᷑ facca nõ fuiſſet

tenent᷑ inſolidũ.vt br in ſũma confeſ.vbi S.q.lx.
Et ſit hec ↄcluſio:ꝙ oẽs qͥ fuerũt cooꝑati ad vſu
rã tenent᷑ ad reſtitutiõeʒ:ꝑ illã regula.Qui cãm

dãm dat: dãnũ dediſſe videt᷑.c.ſi culpa.de iniur.

ct dãno da.l.q occidit.S.in hac.ff. a d.l.aqͥ. Quõ

aũt ⁊ q̃liter et ad qͥd qͥſq; cooꝑans teneat᷑:ad vi⸗

tandã ꝓlixitatẽ non refero ad pᷣſens. ſed de bᷣ ple

ne tractat᷑ in ſũma cõfeſ.li.ij.ti.vij.q.vj.et.lxj.ij.

ct.iij. Sed ) pᷣdicta arguũt vſurarij ꝙ ñ teneant᷑

ad reſtitutionẽ: dicẽtes ꝙ licitũ eſt acciꝑe qð vo⸗
lũtarie ſibi dat᷑.xviij.di.c.de eulogijs.j.q.ij.c.pla

cult.⁊ de ſimonia.c.dilectꝰ. Sed in vſura nedũ
voluũtarie: imo etiã qñq; rogatus a dãte accipit
vſurariꝰ. ̊ nõ tenet᷑ reſtituere.qꝛ volũtate dñoꝝ

⁊ traditiõe rei trãſfert᷑ dñiuʒ.S.ꝑ traditionẽ.iſti.

de reꝝ diui. Rñdeo ꝙ q̃dõ ſunt q̃ de ſui natura

ſunt licita:et in hijs pᷣdicta pcedũt. Et ſunt q̃dã

qRi ſunt illicita de ſui natura vł rõne pacti aut cõ

tractꝰ.⁊ tũc nõ pñt hẽtes licite facere qð de ſe eſt

illicitũ.arg.extra ð foꝛo cõpe.c.ſi diligẽti.⁊ ð ſen.
excõ.c.cõtingit.el.j.Et q̃̊ ad volũtatẽ ðt Alexã.de
ales vbi S. ꝙ dãs pecuniã vſurario nõ dat libẽ⸗
ter abſolute.ſed ſolũ ſᷣm qͥd:ꝓpt᷑ mutuũ habẽdũ
n vellet hr̃e mutuũ ſine datione illiꝰ pecunie.⁊
ideo acceptũ contra eius voluntatẽ abſolutam
debet reſtitui.

Ed hic q̃ri᷑ Nunqd ille qͥ mutuauit pe/
8 cunis cũ intentiõe ſecũdaria aliqd hñdi
teneat᷑ ad reſtitutionẽ illiꝰqð habuit.Et

rñdent Inno. Bern. ? Alanꝰ iĩ c. cõſuluit. de vſu
ris.qꝙ hec intẽtio ſecundaria aliqd hñdi nõ facit
quẽ vſurariũ:licʒ minuat meritũ plus vł minꝰ

ſᷣm maioꝛẽ vł minoꝛẽ reſpectũ ad cõmodũ tꝑa⸗

le.nõ tñ tenet᷑ ad reſtitutiõeʒ.arg.lxj.di.c.qͥd pde
rit. 2. lviij.di.c.ſi officia.⁊.j.q.j.c.qᷓpꝛopt᷑.Et bᷣ idẽ
tenet glo.iĩ c.ↄſuluit.ð vſu.⁊ Gof.⁊ Hoſt.i ſum⸗

ma.i ti.de vſu.pꝰ pᷣnci.⁊ Jo.an.i d.c.cõſuluit.⁊ ĩ

mercuriali.ſuꝑ.ij.regla.? Monal.i ſũma. B

Ed hic q̃rit᷑ vna vulgar q̃ſtio.vicʒ vtrũ
vlſurarius intẽtionariꝰ qͥ pncipalit᷑ mu⸗
tuauit intentiõe aliquid habẽdi:alit᷑ nõ
mutuaturꝰ:ceneat᷑ ad reſticutiõeʒ illiꝰqð accipit
Rñdent qͥdã theologi in.iiij.di.xv.⁊ Aſten.in ſũ
ma.li.iij.ti.iiij.et Alex.lombar.in ſuo tractatu ð
vſurl.ꝙ talis nõ tenet᷑ ad reſtitutiõeʒ.ſed ſufficit
ſola pnia.ſicut in ſimonia mẽtali.excra de ſimo.
c.fi.Et ↄfirmat᷑ ð ꝑ illud qð hr in.S.placuit. iſti.
de obli.q̃ ex delic.naſc.vbi ðꝛ.ꝙ ſi qͥs credat dño
inuito ſe rẽ ↄtrectare.⁊ tñ dñs ſit cõtentꝰ: nõ cõ⸗
mittit furtũ.⁊ nõ eſt obligatꝰreſtituere:vt etiam

hfr. ff.de fur.l.int᷑ oẽs.S.recte.Et iõ idẽ videt᷑ dicẽ

dũ ĩ iſto caſu.qꝛ lic, mutuãs habeat pᷣuã intẽti⸗
onẽ:tñ viciũ tollit᷑ ꝑ volũtatẽ dñi q̃ nõ eſt vicioſa
cũ det graj. Pꝛetea reſtitutio ñ dʒ fieri niſi dã/⸗
nũ paſſo.et notat᷑ extra ð reg.iu.c.pcem̃.li.vj.et

Leui.v.ac Nũe.vj. Sed ↄcedẽs nõ eſt paſſus ali

qð dãnũ:cũ ex mera volũtate ↄceſſerit ?⁊ dederit
illã pecuniã. nõ eſt fiẽda reſtitutio. Cõtrariam
opinionẽ vicʒ ꝙ talis mutuans tenet᷑ ad reſticu

tionẽ:tenet Hoſti.in ſũma.⁊ Rodonen in c.cõ
ſuluit.de vſuri.qꝛ pᷣceptũ eſt dñi Lu.vj. Duen

um date: nihil inde ſperãtes.et Monal.i ſũma

ideé tenet. ⁊ Pe. ð ancha.in c.vſuraꝝ voꝛagineʒ.
de vſu.li.vj.? dñs Laurẽtiꝰð rodul.i ſuo tracta

tu de vſu. Et h̊ dicit tutiꝰ ĩmo veriſſimũ fᷣm In
no.Et dicit Hoſti.ꝙ ſꝑ tenet᷑ ad reſtitutionẽ:exq̃̊

illa incẽtõe pᷣncipałr ductꝰ eſt. facit ad .l.ſi ego.
la.j.ff. ſi cer. pe.vbi ðꝛ.ꝙ ſi volui tibi rẽ dare:⁊ tu

credebas eã tibi mutuo dari:nõ efficit᷑ tua ante
ↄlſũptionẽ.qꝛ in h̊ caſu intẽtio recipiẽt ⁊ ↄceden/

tis diſcoꝛdat. ſic ̊ videt᷑ dicendũ in ꝓpoſito. Nã

cũ mutuãs intẽdat velle aliqͥd ex debito:? dans
credat ſe libere dare:ꝓpter hac voluntatũ diſcoꝛ
dis datũ vltra ſoꝛtẽ nõ efficit᷑ recipient.ſed tenet
ad reſtitutionẽ.Et hãc opi nionẽ tenet Ray.i ſũ⸗
ma.iĩ ti.de vſu.v.ſed nunqͥd.et ibi Guil.⁊ Arch.
cũ hijs cõcoꝛ.in c.j.xiiij.q.iij.et hoc q̊ͥ ad indiciũ
aĩie.et idẽ cõfirmat Jo.an.in c.cõſuluit.de vſurj.

et in mercuriali.ſuꝑ regla.peccatũ. Idẽ q̊ʒ tenet

dñs Ancho.de bu.in d.c.in ciuitate.de vſur.Et
hanc opinionẽ tenet ſctũs Bernardinꝰ in q̃dra
geſimali de xpᷣiana religione.in tractatu de reſti
tutiõibi.ſermõe.xxxvij.ar.ij.c.iiij.et Fran.de pla
tea in ſuis reſtitutõiba.in tractatu de vſuris.c.x.
§. xix.et Nicolaꝰ de auſimo.ac Bartholomeꝰde
Piſis.vt hr in piſanella:ac ſupplemẽto.in ti.de
vſu.c.j.S.j.⁊ c.vj.S.ij. lõ obſtat mõ illud qð di⸗
cit᷑ de ſimoniaco mẽtali ꝙ nõ tenet᷑ ad reſtitutio

nẽ.qꝛ rñdet dñs Ancho.de bu.vbi S.ꝙ qꝛ vſura

eſt ꝓhibita vtroq; teſtamẽto:nec diſpẽſatõeʒ pa
pe recipit.c.ſuꝑ eo.de vſurꝭ.ideo vſurariꝰ metał
tenet᷑ ad reſtitutiõeʒ.ſimonia vo ẽ ꝓhibita ſolũ a
lure poſitiuo:qᷓpꝛopt᷑ papa pᷣt diſpẽſare i rebo ſi⸗
mo niace acceptꝭ.⁊ iõ papa potuit det᷑miareĩ d.
c.fi.de ſimonia:ꝙ ſimoniacꝰ mẽtalis nõ teneat
ad reſtitutiõeʒ. Sed ſalua reuerẽtia dñi Ancho.
hec rñſio ñ videt᷑ vera.qꝛ ſimonia etiã ẽ phibita
de iure diuino. Uñ xpᷣs deꝰ nr̃ pᷣcepit Matth.x.
Gꝛad accepiſtꝭ:grat date.Ideo melioꝛ eſt rñſio
Monaldi nr̃i ĩ ſũma.ꝙ in vſura nõ eſt turpitu
do dãt:iõ iure diuio ⁊ hũano fiẽda eſt reſtitutio
illi qͥ dedit:cũ fuerit deceptꝰ: putãs ꝙ ſibi gtuite
fuiſſec cõmodatũ ⁊ ꝓpt᷑ hoc pecuniã dederit.et iõ
ei ſic decepto debet fieri reſtitutio. In ſimonia ãt
cõiter eſt turpitudo ex ꝑte dãt ⁊ accipiẽtꝭ:⁊ iõ illi
qͥ dedit nõ debet fieri reſtitutio.qꝛ ñ fuit offeſus
Sciẽti em̃ ⁊ ſimpłr volẽti nõ fit deceptio nec in⸗
iuria.ff.de reg.iu.l.nemo videt᷑.⁊.C.de reſcin.vẽ.
l.ſi vẽditoꝛ.ff.de iniurijs.l.ij. Itẽ in pari cã turpi
tudinis potioꝛ eſt ↄditio poſfidẽtꝭ.ff. de cõdi.ob
tur.cau.il.ij.⁊.ff.de vᷣbo.ob.l.ſᷣuũ.S.ſequit᷑.Opti
ma gů̊ eſt rnſio ad illð c.fi.ꝙ illð loquit ꝓpꝛie ĩ ca
ſu qñ nõ ſolum accipiẽs: ſed etiaʒ dãs peccauit
ꝑ ſimoniã mẽtalẽ.⁊ iðo ei nõ dʒ fieri reſtitutio.ſi
1

2. . .

Bermo

auit ipſe nõ dediſſet turpit᷑ ſed bona intẽtiõe: pu
ta ad redimẽdã vexationẽ ſuã:ꝓfecto accipies ꝑ

ſimoniã mentalẽ deberet ei reſtituere tanq leſo.
arg.in c. dilectꝰ. el. j.extra de ſimo. ſi teneamꝰ

opinionẽè quã poſui ſupᷣ in pcedẽ i mone ꝙ etiãõ
ſimoniacꝰintẽtionariꝰ öbeat reſtituere:vł eccłie

offenſe:vł ipſi leſo dãti.aut pauꝑibo loco xpᷣi qñ

nec dans nec ecclia fuit leſa. arg.hoc ð dicto c.fi.
nihil facit.Nõ em̃ ꝓbat ꝙ pecunia ꝑ ſimoniã ac
cepta nõ debeat reſtitui ſi bñ ↄſideret᷑: imo innu⸗
iit Zꝛiũ.vt ẽ̊ ꝓbatũ eſt. Uerũ qꝛ hec mea opinio ?ẽ

ↄſilij: ideo ſeqᷓndo opinionẽ cõem doctoꝛũ dico
ꝙ bona fuit rñſio Monal.Et multas alias re
ſpõſiones dãt doc.in d.c.ↄſuluit:q̃s bꝛeuitat ca

omitto. Nõ obſtat mõ illõ q̊d dicebat᷑ de furto.

qꝛ rñdeo ꝙ eſt maxia diſſiłicudo int᷑ caſum illũ
et nr̃m.nã ille qͥ videbat rẽ ſuã ſurripi erat ↄtẽtꝰ

traſferre dñiuʒz i illũ.⁊ iõ ille ñ cõmittebat furcũ:

cũ hr̃et rẽ de volũtate dni:licet ipᷣe neſciret.Et idẽ
eſſet dicẽdũ in caſu nr̃o qñ mutuũ accipiẽs ſciẽs

malã volũtatẽ illiꝰ.ſ.ꝙ ea icentiõe mutuauit ⁊ ñ

alit᷑ mutuaſſʒ:tñ ex mera volũtate ſua oĩno vel
let ei donare aliqͥd. hoc em̃ caſu ñ teneret᷑ accipi⸗

ens ei reſtituere aliqᷣd:cũ nõ ſit leſus aut in aliq̊ᷓ

deceptꝰ. In re em̃ ſua qͥlibet eſt moderatoꝛ ⁊ ar⸗

biter.ff. man. l.mãdata.⁊.ff. de iudi.l.nemo. Nõ

ſic aũt eſt i caſu nr̃o.qꝛ dãs vſurario itẽtionario
neſciebat illũ habuiſſe talẽ intentionẽ coꝛruptã
ꝙ nõ mutuaſſet ſine vſurl.et iõ cũ ſit deceptꝰ de⸗
bet ei fieri reſtitutio. Pꝛetea ideo ñ cõmittit᷑ fur⸗
tũ in pᷣdicto caſu.qꝛ ñ cõpetit ibi diffinicio furtci:
cũ nõ ſit ↄtrectatio rei aliene ĩuito dño:q̃ reqrit᷑ ĩ
furto.ff.de furtꝭ.l.j.⁊ inſti.ð obli.q ex delic.naſ.
furtũ.imo fuit facta ↄtrectatio dño ↄſentiẽte.li⸗

cet ↄtrectãs neſciat. In caſu aũt nr̃o cõpecit dif⸗
finitio vſure:maxie ũlliꝰ quã ponit Goſ.i ſũma

dicẽs ꝙ vſura eſt qͥcqͥd ſoꝛti accidit intentiõe pᷣce
dẽte vł pacto.̊ ⁊c̃. Nõ obſtat tcio dũ dicebat:et

ꝙ cũ ille dederit grat nõ fuit leſus.⁊ iðᷣo nõ dʒ ei
reſtitui.qꝛ rñdeo ꝙ imo fuit leſus.qꝛ putabat ſi

bi gtuite mutuatũ:et iðᷣo dedit.nõ aũt dediſſʒ ſi
ſciuiſſet illiꝰmalã volũtatẽ.⁊ iõ dʒ ei reſtitui.Nã

accipiẽs mutuo ⁊ poſtea reddẽs pᷣſumit᷑ ea intẽ⸗

tẽtiõe dare qꝛ mutuũ pᷣſtãs mutuauit:vt ſi mu⸗

tuauit ex charitate pᷣſumat᷑ ⁊ ille dediſſe ex chari

tate ⁊ mera volũtate:alit᷑ ſecꝰ.Nã vnuſqᷣſq; pᷣſu
mit᷑ aliqd dare eo mõ qͥ accipit.ff. mã.l.ſi vo nõ
remũerãdi.S.inde papiniãꝰ. Ex qͥb oib ſeqᷣt᷑

tał vſurariꝰ intẽtionariꝰ tenet᷑ ad reſtitutiõeʒ.Et
hecẽ vᷣitas meo iudicio ĩfallibił:cũ ð hᷣ̊ ſit caſus
dad lr̃aʒ in c.ↄſuluit.extra ð vſu.qð ñ fac̃ vllã młꝭ
tiõeʒ ꝙ mutuãs oñdat volũtatẽ ſuã ꝑ aliq̃ vᷣba

aut ſigna.ſ.ꝙ velit aliqᷣd.ſʒ ſolũ ꝓt᷑ eiꝰ pᷣuã intẽ⸗

tionẽ diẽ ꝙ tenet᷑ ad reſtitutõeʒ. Et ibi glo.-magi

ſtiralis ⁊ cõit᷑ oẽs doc.h̊ ↄcludũt. ¶

p Ro ↄcluſioe aũt huiꝰſermonis ſciẽdũ ꝙ

oẽs vſurarij publici ipᷣo iure ſũt eccłiaſti

cis ſacris puati:niſi ſatiſfaciãt.c qꝛ in oĩba.extra

XXVIII

de vſu. Uñ Z eos ĩ c. q;qᷓ eo.ti.li.vj.ðt ſũmꝰ põti
fex Nullꝰ maifeſtoꝝ vſurarioꝝ teſtam̃d it᷑ſit aut

eos ad ↄfeſſiões admittat ſiue ipos abſoluat:ni
ſi de vſurꝭ ſatiffecerint: vł ð ſatiſfaciẽdis ꝓ ſuaꝝ

viribo facultatũ idoneã pᷣbeant cautionẽ.Teſta

mẽta q̊ʒ mãifeſtoꝝvſurarioꝝ alicfacta ñ valeãt

ſed ſint irrita ipᷣo iure. Hec ibi. Uñn ðt Alexã.lõ⸗
bar.ĩ ſuo traccatu ð vſurꝭ.ꝙ publici vſurarij de

bent facere ſolẽnit ꝓclamari vocepconia ꝙ qᷣcũ

q; ðbet ab eis aliqͥd hr̃e:vẽiat ad ipᷣos libere oĩia

ſua recepturꝰ.et h̊ vt pleniꝰinoteſcat ⁊ ad ſcãda⸗

lũ remouẽdũ.qꝛ vt hr̃ in c.j.de penis.manifeſta

pctã nõ ſũt occulca purgatiõe purgãda:Si aũt
tał vſurariꝰ nõ poſſit ſatiſfacere qꝛ nõ hʒ vñ ſol

uat:nec põthr̃e fideiuſſoꝛẽ: nec pignoꝛa ꝓ dãda

cautiõe.debet ſᷣm Jo. an.in d.c.qq.de vſur.li.
vj. iurare ꝙ ñ põt illa hr̃e. Iẽ dʒ iurare ſe factu⸗

rũ ꝓ poſſe vt ſi atiſfaciat.arg. excra ðᷣ dona. int vi.
et vx.c.ꝑ vr̃as.Alit audiẽs eiꝰofeſſionẽ:ſuã ⁊ illi
us aſam ꝑdit. Siłr oẽs ſepeliẽtes tales vſurari

os manifeſtos ſũt ipſo iure excõicati:nõ obſtãte
q̊cũq; pᷣuilegio.vtĩ cle.eos qͥ.ð ſepultur. Iſti em̃
vſurarij ſũt peioꝛes lupis qͥ ñ comedũt alios lu
pos.ipſi vo deuoꝛãt ꝓxios ſuos.De qͥb ðt dñs
pſ.xiij.Qui ðuoꝛãt plebẽ meã ſic eſcã panis. Itẽ
ſũt peioꝛes iudeis.nã iudeꝰ de libꝛa denariũ vel
duos ꝑ ſeptimanã ſumit.ipſi vᷣo falſi xpᷣiani vix

in ſolido ↄtẽtant᷑:⁊ vſurã noĩe cenſus baptiſant

Sed diabolꝰeos baptiſabit in aq̃ ifernali. Iteʒ
ſũt peioꝛes alijs pctõꝛibo qͥ peccãt intpolatim et
nõ ↄtinue.ipſi vᷣo ↄtinue peccãt.ſ.die ac nocte.et

qlibet hoꝛa ac momẽto:doꝛmiẽdoq; ⁊ vigilãdo
lã ſo eoꝝ vſure currũt. Itẽ q̊libet feſto.⁊ iðo vi
dent eſſe peioꝛes iuda.ipſe em̃ vẽdidit xpᷣm.vſu
rarij vo xpᷣm ⁊ btãʒ vᷣginẽ ⁊ oẽs ſctõs.qꝛ ipᷣoꝝ fe

ſtiuitates cõputãt ĩ vſur.et qꝛ vſurarij ſunt ei ſi
miles:imo peioꝛes q; iße iudas. iõ ei ſiles erũt ĩ
pena. Judas em̃ in aere interijt:qͥ eſt hitatio de⸗
monũ.ad innuẽduʒ ꝙ nõ debebat ſtare i celo cũ

angel:nec in tra cũ hoibo.ſed in aere cũ demõibo

Et eodẽ mõ vſurarij nõ habitabũt in celo:qa de
um ⁊ btãm vᷣginẽ ⁊ oẽs ſctõs offenderũt:nec in
mũdo qͥete habitare pñt.qꝛ hoies ↄturbant.ſed
habitabũt in iferno cũ demonib q̊s ꝑ auariciã
adoꝛauerũt q̃ eſt idoloꝝ ſeruitꝰ.vt ðꝛ ad Gal.v
Et ideo dimittite vſuras o feneratoꝛes ⁊ reſtitu
ite male ablata:vt ſic a pena ĩfernali liberari va

leatꝭ. Qð vobis de? noſter ↄcedat amen.

—. — „ „

Feria tercia poſt terciã dñicã in q̃drageſima:

de acqſitis ꝑ ludum ac meretriciũ atq; ꝑ alium

quẽuis modũ nõ cõceſſum: et de reſtitutiõe in⸗
certoꝝ Sermo vigeſimuſoctaus. D

. 67 *
EO de creditoꝛi
r tuo.iij. Reg. iij. ⁊ i eola occurrẽcꝭ fe
rrie. Duo ſe natural leg pcepta. vnũ
affirmatiuũ.= a lið negatiuũ:Affirmatiuũ inqᷣe

Gricongrul
glifeirll
eplo⸗
dolni
loommnireſt
gitogbocco⸗
nralsqͤlbet
Deut ⸗Elor.
ijdicciotih⸗
gedecinlnd

unurolischneg

iberinefeeti,0l
iter 9
niabolio aufen

bifaeertergi

giurecsaſgnnt

dirit veldich felte

ſecrdidennidl
Frioiwbin
lenlol⸗Reaech
mor aſiderunoes
ludh ocjit. Go⸗
Vruudentbus
ſo QAarmdeinea
Püna paroht
Eludot
d Peimat
Rend
Des in.
Nepeie durane
ſſuorgeneraluae
Podobllesrxrſunt
Nonls puta paſſi

ſn Hoſtis Jene⸗

üdecon de in⸗

ſthales etpales

fuit ſaltatio Dau

ycßctt hüͤlt
Dei Geegalt .

Phognontepug
lon dſo hͤleſen

Mllsaboniift

ſatamſunrlauc
Gianboigdige
Cötinueladoꝛare
kſolncogöfit
Ndentöcloueel
ſtapödictadete
u pbisturpib
vergeauttasan
Gentis m ,g
llascrciſttt
fnhöm vocat,
elandabie
Ckbeneſti luc
Mepanetuls,
gioglilefufe
ipkaißlit

dtſiwi
i
Gobſaluun
aiigſu
unone Tiſ
fnenfralei
arurui de
lonagi
osldenrci
rtaſaͤtn
us untiſt
rpilSigſt
epnühziͦſl

urureſeſnau
aödomigert,
loniſnirili
otlesſarurt
ti goodſtire
Pulmn Jin
metütliosl
degvoedis
Cümns F
dudengri
dilchanivir
mus daptlant
ikanal. J
rintpobme
dez wate
y:riglido
ſcho loo yl
ndlerhn viu
is grihonſe
ſurun ſunaf
böallesiͦi
rickhicnnode,
duſunialoc
mtci denobo
irinclsde
knini delin
vgubunt ſeh
pisauariss
. 18647
ores lckin
muüliberoay
un.

nicniginr.
ingonun
eittumie i
1, ,„
Aon

Gocurtüift

en v
Hariudlog

Folium

Oia q̃cunq; vulq vt faciant vobis hoĩes:⁊ vos
cadẽ facite ũlis.qð habet᷑ Match.vij. Luẽc. vj. et
diſt. j.ĩ pᷣncipio.Exq̊ pᷣcepto ↄcludit᷑ ᷣm theolo/
gos in.iiij.diſt.xv.ꝙ ſicut qͥs vellet ſibi rẽ ſuã ab
alio detentã reſtitui:ſic et ipſe debet reſtituere ali
enã.Et ad boc cogit᷑ etiã ꝑ illã legẽ charitacꝭ fra⸗
ternalis q̃ qlibet tenet᷑ diligere ꝓximũ ſic̃ ſeipᷣm
Deut.vj.Exo.xx.Matthᷣ.xxij. DHarci.xij. Lu.x.
iij.di.c.oĩs.xxiij.q.iiij.c.ea vindicta.⁊.c.debet hõ.
et eadẽ cauſa.q.vj.c.ſi nõ licet. Aliud pᷣceptũ legꝭ

naturalis eſt negatiuũ di. Qðõ tibi non vis fieri

alteri ne fecerꝭ.Qð hr Thob.iiij. Act. xv.l.diſt. c.
põderet.⁊.ij.q.j.c.placuit.Et iõ cũ nullꝰ velit reʒ
ſuã ab alio auferri nec detineri iniuſte: debet q̊ʒ

ipᷣe idẽ facere erga ꝓximũ.Dicit᷑ em̃ in.l.j.ff.ꝙ qͥſ⸗

q; iur.qͥs aſꝑnabit᷑ idẽ ius ſibi dici qð ipſe alijs

dirit vel dici fecit.qð qͥs in alteriꝰ ꝑſona equum
eſſe crediderit:id q̊ʒ in ſua perſona valere patiat᷑.

Ex qͥb oib bñ inferunt᷑ vba ꝓpoſita in thema/⸗

te nr̃o.ſ. Redde creditoꝛi tuo. Suꝑ qͥb vbis q̃t
tuoꝛ ↄſideratiões faciemꝰ. Pꝛima erit de rebo .
ludũ acqᷣſit. Scða de rebo ꝑ meretriciũ adeptj.
Tercia de rebus ꝑ aliũ modũ nõ cõceſſuʒ habi⸗
tis. Quarta de incertis.
DPꝛima pars huius ſermonis deludo. E

E ludo tres conſideratiões faciemus
d Piꝛima dicet᷑ diuerſitad. Uñ ſcienduʒ
eſt ᷣm b. Zho.ij.ij.q.clxviij.et Alex.de
Ales in.ij.ꝑte ſũme in tracta.de diuiſi
one pctĩ.? Durandũ nr̃m in ſũma li.ij.ꝙ diuer⸗
ſa ſunt genera ludoꝝ.Quidã em̃ ſunt ſpũales ⁊
laudabiles:vt ſunt repᷣſentationes alicuiꝰ deuo
tionis.puta paſſiõis:annũciatiõis:⁊ ſimiliuʒ.qͥ
ſᷣm Hoſti.⁊ Inno.pñt fieri ĩ eccłia.vt patʒ in c.
cũ decoꝛẽ.de vita ⁊ ho.cle.Alij ludi ſunt ſemiſpi
rituales et tꝑales etiam laudabules:cuiuſmodi
fuit ſaltatio Dauid coꝛã archa: qᷣ luſit in ſignuʒ
iocũditatꝭᷓ ſpũalis ⁊ ceſſit ei ad meritũ.ij. Re.vj.
De q̊ Gꝛeg.ait. Ego dauid plus ſtupeo ſaltantẽ
qᷓ; pugnantẽ:pugnãdo hoſtẽ ſubdidit:ſaltando
coꝛã dño hũilẽ ſeipᷣm fecit.Hec ille.Alij ſunt tm̃
tꝑales ad bonũ finẽ facti:cũ bonis circũſtantijs
qͥ etiam ſunt laudabiles. Ideo ðt b. Tho.vbi g.
Sicut hõ indiget coꝛꝑali refocillatõe qꝛ nõ põt
cõtinue laboꝛare:lta etiã ex ꝑte anie indiget qᷣete
et ſolacio:qð fit ꝑ ludicra et iocoſa.Circa q̃ tria
vident᷑ pᷣcipue eſſe cauenda. Pꝛimũ et pᷣncipale
eſt ꝙ pᷣdicta delectatio non qrat᷑ in aliqᷣbo oꝑibo
ſeu vbis turpibo ⁊ nociuis.Secundũ ne totali
ter grauitas anie reſoluat᷑. Terciũ vt ludus ſit
cõueniẽs ſᷣm ↄgruitatem ꝑſone tꝑis ⁊ loci:⁊ ſᷣm
alias circũſtãtias debite oꝛdinet᷑. Et hec virtus
ſᷣm pᷣm vocat᷑ eutrapelia:rheto.ij.ca.xvj. Hec
ille. Laudabile eſt ergo aliqñ cã recreatiõis ali/⸗
quẽ honeſtũ ludũ facere:iuxta illud Cachonis.

Interpone tuis ĩterdũ gaudia curis Ut poſſis

qio quẽuis ſufferre laboꝛẽ. Ouidiꝰ q̊ʒ in epiſtoł
epła.iiij.dicit.Qð caret alterna requie durabile

nõ eſt. Hec reparat vires:feſſaq; mẽbꝛa nouat.
Areſto.q̊ʒ.x.Echi.dicit.Ludere ꝑ tpᷣs vt qͥs meli
us ſtudeat:rationẽ vᷣtutꝭ videt᷑ habere. Requiei
em̃ ſimilat᷑ ludus.imponẽtes ꝗ̊ qtidie laboꝛẽ:re
quie indigẽt.et.iiij.Echi.idẽ dicit. Reqes ⁊ ludꝰ
in vita vident᷑ eſſe neceſſaria.eti.v ij.eiuſdẽ libꝛi
alt. Hõ indiget ſꝑ aliq̃ recreatiõe ꝓpter multos
laboꝛes qͥ ſibi occurrunt.et in.viij. Politi.dicit.
Ois laboꝛãs reqᷣe indiget. Et in eodẽ li.iteꝝ ait
ꝙ melodia iratos ⁊ alijs paſſionibo occupatos
alleuiat:ipſoſq; letificat. Pꝛopt q̃ dicit Rich̊.nt
in.iiij.diſt.xvj.ar.iij.q.j.q religioſi pi cite vti
aliqñ ludis qͥ de ſe ſunt indifferẽtes caula recre⸗
ationis.Dicit em̃ ſapiẽs Ecces.iij.ꝙ eſt tpᷣs ridẽ
di ⁊ tp̃s flendi.Et hoꝝ hr̃ exemplũ ſcti Johãnis
euãgeliſte qͥ qᷓndã ꝑdicẽ domeſticã habebat.⁊ cõ
pleta oꝛõne cũ alijs ſpũalibo exercitijs:eã in ma
nu tenebat ⁊ recreabat᷑. Qð videns qͥdam iuue⸗
nis diſſolutꝰmurmurabat deillo:cui murmu
rationẽ in ſpũ vidẽs b. Johannes:eũ ad ſe voca
uit tenentẽ arcũ in manu.et rogauit illã vt iace⸗
ret ſagittã ab arcn.⁊ cũ rogaret vt iteꝝ foꝛtiꝰ tra
heret arcum ⁊ freq̃ntaret in iaciendo.ille rñdit ſe

nolle qꝛ rũget᷑ arcus.iuxta illud Ouidij in.ij.de

remedio amoꝛis. Si nunqᷓ; ceſſes tendere mol
lis erit. Cui btũs Joſᷣes inqᷣt.Ita ⁊ ego nõ ſemꝑ
ſto in oꝛõne.ſed aliqñ recreationẽ accipio ne f rã
gar:imo vt in ſeruitio dei feruẽtiꝰ aſſurgã.Et be
atus Anthoniꝰ vt legit᷑ in vitaſpatrũ eãdẽ reſpõ
ſionẽ fecit cuidã ſagittario murmuranti de diſci

pulis ſuis qꝛ pſallebant cauſa recreatõis. Ideo

inqͥt Ouidiꝰ in.ij.de arte amãdi.Da reqem:reqͥe
tus ager bñ credita reddit.
Uidam alij ludi ſunt vituꝑabiles.ſ.qñ
q ſunt de ſe mali:pᷣm Ylex. de Ales vbi . ?
Tho.ij.ij.q.clxviij.ar.iij.vel qñ eſt exceſ⸗
ſus in eis:vł nõ ſunt debite circũſtãtie.Dicit em̃
Areſto.ix.ethi. Paꝝ de delectatiõe ſufficit ad vi
tã q̃ſi ꝓ cõdimẽto:ſicut paꝝ de ſale ſufficit in ci⸗
bo. Silr oẽs ludi in qᷣb aliqð viciũ cõmittit᷑ ſũt
ꝓhibiti. UVñ ðᷣꝛ in ꝓhemio digeſtoꝝ in.S.illð vo
v. qs em̃.Quis em̃ ludos appellec eos ex qᷣbus
crimia oꝛiunt᷑.⁊.ff.ad.l.aqᷣli.l.nã ludus.ðꝛ. Tu
dus ꝑnicioſus in culpa eſt. Huiuſmodi aũt lu
di ſunt choꝛee et alia ſpectacula vana ſᷣm pꝛedi⸗
ctos doctoꝛes.quia licet ß᷑ᷣm Albertum in.iiij.
diſt. xvj.et Thomã in q̊dlibeto:choꝛee poſſint fi
eri aliquãdo bene ⁊ aliquãdo non:tamen vt ſe⸗
pius male fiunt ad ꝓuocandam libidinem. et
multa ex eis peccata cauſant᷑.Qui auteʒ ſint lu⸗
di licititi vel ꝓhibiti ponit Richar.in.iiij.diſt.xv
ar. v. q.viij. Int᷑ hos aũt ludos pꝛohibitos ma/
xime eſt ille qui innitit᷑foꝛtune.vt patet.ff.de ale
atoꝛi.l.ij.et.iij. Non punitur tamen ſᷣm leges ci
uiles ſi quis certet haſta:ſen pila:ſiue iaclendo
palum:vel currendo:luctando:vel pugnando.
quia hec fiunt cauſa virtutis coꝛpoꝛis exercen⸗
de.ff. eodem.l.ij.⁊.l.qua actiõe.S.ſi quis.ff.ad.

Bermo

aqui.Lñ vbi eſſet ꝑiculũ anĩe vel coꝛꝑis in tali
bus ludis eſſi pccm.arg.i cj.extra decoꝛnea. Et
ſupᷣdicta habent᷑ etiã ßᷣm Ray.⁊ Guil.ac Hoſti
en.vt refert᷑ in ſũma ↄfel.li.ij.ti.viij.q.xxiijj.
ſ Ecũdo hic qrit᷑ vtꝝ ludꝰalee ſit pctem̃ moꝛ
cale.Et rñ det Ray.in ſũma ꝙqᷣcũq; ludũt
alea ſiue taxillis:vł qͥ ſunt ꝑcicipes ſeu inſpecto⸗

res talis ludi:ſꝑ peccãt.Et dicic Guil.ibidem

etiã ſi hõ nõ ducic in ↄſuecudinẽ moꝛtalit᷑ peccat
ſcʒ qn ex auaricia ludit.Si qͥs aũt luderet cã re
creatiõis:vt ꝓ cõuiuio.vel ludat qͥd minimũ ita
ꝙ parũ poſſit lucrari vel ꝑdere:⁊ non ludat᷑ tꝑe
luctꝰ: nec ↄ legẽ.i.ſine dolo:nec ludẽs ſit clericꝰ:
nec ludere nolentẽ ꝓuocet. Hijs oibo ↄcurrẽtib⸗
talis ludus alee no videt᷑ phibicꝰ:pᷣm Durãduʒ
in ſũma.et Rich.in.iiij.diſt.xv.ar.iiij.q.viij.vbi

ctiã dicit ꝙ ludus ſcachoꝝ nõ eſt ꝓbibitꝰclericis

ſi fiat cã recreationis cũ alijs bonis circũſtãtijs
Raũt liceat ludere ꝓ eſculẽto cã recreatiõis hr
in.l.fi.ff.de aleato.vbi ðꝛ. Pꝛo eo aũt qð ponit᷑
in cõuiuio veſcẽdi cã ꝑmittũt leges ludere fami
lie.et intelligit᷑ de ludo licito ⁊ honeſto cũ debitꝭ
circũſtantijs. Cõcludo ̊ ꝙ ludus eſt ꝓhibitꝰ oĩ
iure.et intelligo de ludo inboneſto ⁊ aleaꝝ aua
ricie cã.vt patet.ff. de aleato.ꝑ totũ.Et in auten.
aleaꝝ vſus.C. de religioſis ⁊ ſump.fu.⁊ in.S.in⸗

terdicimꝰ.in auten.ð ſctiſſimis epis.⁊ in auten.

interdicimus.C.de epᷣis ⁊ cle. Iteʒ eſt ꝓhibitꝰ in

lege canonica.vt in c.clerici officia.extra de vi. et

honeſt. cle.⁊ in c.j.xxxv.di.et ibi Archið.pꝰ Ray.
et alios dicit expᷣſſe ꝙ ẽ moꝛtale pccm.Et ibi enu
merat młta mala q ex aliqͥbo ludis oꝛiunt᷑.de qͥ/
bus etiã Ouidiꝰ in.iij.de arte amãdi dicit
Tunc ſumus incauti:ſtudioq; oꝑimur in ipᷣo.

UVndiq; ꝑ luxus pectoꝛa noſtra patent.

Ira ſubit defoꝛme malũ:lucrariq; cupido
Jurgiaq; et rixe:ſollicituſq; timo.
Crimina dicunt᷑:reſonat clamoꝛib ether.
Inuocat iratos tũc ſibi quiſq; deoos.
Nulla fides tabulis:q̃ nõ ꝑ vota petun.

Et lachꝛymis vidi ſepe madere genas.

Ideo Jacob beneuẽtanꝰ ca.vij.ſui libꝛi ait
Quli ſequit᷑ bachũ:taxillos:⁊ meretrices
Infamis ſemꝑ:ſemꝑ egenus erit.

Et autoꝛ aſtrolabij dict. Quas młti multo cõ⸗

qrũttꝑe pr̃es Stultꝰ eas modico diſſipat vnꝰ

opes.ſ.ꝑ ludũ.Et ideo Jacobo beneuẽtanꝰ ca.j/
eiuſdẽ li.ait. CLudũ quẽq; fuge per quẽ tua ꝑdere

poſſis. Hoſtiẽ.q̊ʒ in ſumma in ti.de exceſſi.pᷣla.
in.S.q̃lit᷑ excedant.vſi.clericus vo.et Rap.in ſũ
ma in ti.de negocijs ſecłaribo.in.S.de ludo alee.

et glo. Rap.in ti.de emp.⁊ ven.ſuꝑ rubꝛica:vtrũ
de illicite acqſitꝭ poſſit fieri elemoſyna.S.xj.ð lu⸗

do alee.Et Henricꝰboich in d. c. clerici officia.et
oẽs theologi in.iiij.ſentẽ.diſt.xv.dicũt ſimplicit᷑

ꝙ nõ ſolũ ludus alee eſt pctm moꝛtale:ſed eciaz

ludus foꝛtune.vt expꝛeſſe dicit Guil.quẽ ſequit᷑
Archiepᷣs floꝛeñ.in.ijꝑte ſumme.c.xiij.de turpi

xXxxXVIII

lucro. Et magiſter Barcholomeus de Piſis in

magliſtrutia ſua.c.ij.de ludo in pᷣn.et hoc expᷣſſe

ꝓbat᷑ in.l.ij.ff.de aleato.vbi ꝓphibent omnes lu⸗
di qui non fiunt gra exercende virtutis.quia ra
tio ꝓhibitõis ludi aleaꝝ eſt qꝛ innitit᷑ foꝛtune vt
expᷣſſe dicit glo.in dicto.S.interdicimꝰ.et in dic.
auten.interdicimus.quas gloſas ſequunt᷑ oẽs

doctoꝛes ibi.Et hoc tenent om̃es canoniſte inc.

quia pleriq;.de ĩmuni.eccliaꝝ. Idẽ tenet ſanctꝰ

Bernardinꝰ in q̃drageſimali de religione chꝛi⸗

ſtiana.ſermone.xxxvij.ar.ij.c.iij.et ſermone.xlij.
ar. lij.c.iij. Ex quibus omnibus patent duo que

erant videnda de ludo.ſcilicet eius diſtinctio et
Eus aũt de luſoꝛibo facit magnaʒ puni/
d cionẽ. Nã muld annis infra in ꝑtibo ale,z,

manie duo luſoꝛes veniẽtes ad q̊ddam

hoſpitiũ in vigilia aſſumptionis dñe:poſt cenãä
petierũt ſibi dari aleas ad ludẽdũ ⁊ cadelas:qͥa

volebantilla nocte ludere:q̊s repꝛehendit hoſpi
tij mꝗr̃ ⁊ noluit eis aſſentire ob reuerentiã virgi
ginis. Illi aũt dicebãt ꝙ ad deſpectũ dei ⁊ virgi

nis volebãt ludere.Facta aũt nocte dederũt pe/

cuniã famulo domꝰ et ipſe latenter poꝛtauit eis
aleas ⁊ cãdelas:⁊ ipſis ludẽtibo faciebat lumen
Mirabile dictu Ecce ꝙ ꝑ totã noctẽ in ludo ſte⸗

terũt:maneaũt reꝑti ſunt etiam ludere:licet ſint

moꝛtui ⁊ nigri:⁊ vſq; nũc vt ðꝛ ludũt:⁊ vnus eo
rũ ꝓijcit aleas:alter vᷣo attrahit denarios: et ſic
faciunt viciſſim.et ille famulus ibi etiã ipᷣe moꝛ
tuus tenet lumẽ ⁊ habet cãdelas in manu ⁊ pe⸗

cuniã quaʒ ab illis accegat. Et vt ðᷣꝛ licet ab illo

loco fuerint aſpoꝛtati:ſemꝑ ibi reuertunt᷑ luden

tes.et ſic credit᷑ os facturos vſq; ad dieʒ iudicij

In Apꝛutio etiã qͥdaʒ armiger poſtq; oia in lu⸗
do ꝑdidit:vocauit diabolũ dicens ꝙ poſtq; oĩa
ſua amiſerit daret ei coꝛpus ⁊ animaʒ.ſtacimq;
demones adueniẽtes ⁊ illũ rapientes ad infer⸗

nũ in ania ⁊ coꝛꝑe poꝛtauerũt. In ꝓuincia q̊ʒ ro

mana qͥdam q oĩa ludo ꝑdiderat deſpatus gla

dlũ in gutture imaginis glłioſe virgis fixit dices
Cur me ꝑdere dimiſiſti.O iudiciũ dei:ſtatiz mu

tus effectꝰ eſt ⁊ bꝛachiũ eiꝰaruit.Nocte vo ſeq̃n⸗
ti diabolus illũ blaſphemũ in ignẽ piecit:et bꝛa
chio illo combuſto et facie: miſer ille expirauit.
Quem cum ełſocij ſepeliſſent terra euomuit:⁊
ſic ſcdᷣo ⁊ tercio fecit.LCandẽ illud coꝛpꝰrelinq̃n⸗
tes inſepultũ:a diabolo aſpoꝛtatuʒ eſt ⁊ ampliꝰ

nõ viſum: vt q̊ͥ ierat ania trãſiret ⁊ coꝛpꝰ.et mul

tis diebo in contrata illa terribiles demonũ ſtre
pitus auditi ſun.
Ebꝗàd dimiſſa punitõe luſoꝝ ⁊ guitate pec
8 cati eoꝝ:ne nimis in lõgũ ſermonẽ ꝓtra
hã:ſequit᷑ videre terciũ.ſ.An acqͥſita ꝑ lu

dũ ſubiaceãt reſtitutiõi.Et dimiſſis varijs opi⸗

nionib doctoꝝ:dico ꝙ acqſita ꝑ luduʒ foꝛtune

ſubiacent reſtitutiõi:pᷣm cõiter oẽs theologos in

liij. di. xv.maxie Richar.noſtrũ ibi.ar.v.q.viij.⁊

dico

Gonituein ⸗
ſdelenmb⸗

ridof
inenuttuno
zvngesoi

nooicpe
nuarten⸗ ind
ſrd geb ho⸗

Pomnoteſktdeiun
nlelocicnon

ecſiro lucien
pypoſoltimnplen

lgslmpialest

ſogatos glus lol
W vdinedebrtobl⸗
ccq; oit tdvot

declaratiöeponat
nubeſtßmn Bon
Abhiſs alienart
cäpont Tho
gütſontbmn Rar
atn t ale ſun
Nores trrannis
Ourdlcle mothe
ores tcoratoꝛes
Feadmmitrarefe
decuroſtnſo

bvo org qe⸗

pona ccad mea
diilooare. Jecſ
lfllolodeneeres
acelucereres ecl
bustutonvdcur
Klecdeſiegzedre

Ltes. Sech

dendo primu

Us,glt dicidon
(ũq;fraude tenen

hilchräas5m.

iteſſboc fur
kilnfine Eriget
bbeſtqſigsv
tmholenimpon
(Clevalerludi
emekenneirctin

bokg diccnͤe

iet viijqg rui.

fffdealeato.
ſolnqp phibt
önicpeies m
lurabꝛogaten
ktunepcentiß
neſeac 1
Ouicbtamnnis
luceneteges
e⸗ Nens ſo ma
toglinse

sde isin
nkommel
ris gniatn
nkforner.
nd eindi⸗
iuunki
Banonitelne,
mnaſanes
ruigonr/
A ſompni,
Maurr doqhe
sngde
„
tmomzoni

mmingedeg

ead ildn

sdirpſtni

türtͤldngq
Prchaardaſt
ucentüpgi
Neaüdeiryig
gr debenit e⸗

erponudlte

ſuchn lumen
woiinlooſte,
3bdarlicnſine
ludür: vnus
edannosa
bieni he noꝛ
s inmanurpen
rralarab llo
rwumunkloden
zaddieziudic
Notchoininlu
msghoſthin
mine; Kanng
ientw o nin/
Pyuimugr⸗
rdchuwog
mgis intdidis
züdaiſtanzmu⸗
ſoarfoſeän,
gigeatabns
aplavit
mevonhut
dcnpyrinin
uzek ruwyl
Ktanp'hl
leodemonitte

teologosn
ar M

Folium
canoniſtas in c.eps.xxxv.di.et ibi glo.et legiſtas

ff. de aleatoꝛibo.l.fi.vbi eſt textꝰad litterã.et glo.
in dicto c.clerici officia. Et qᷓ;uis talis reſtitutio

inueniat᷑ tmmõ pᷣcepta ĩ iure ciuili.exq̊ dixerũt

qͥdam ꝙ qͥs nõ tenet᷑ ad reſtitutionẽ ipᷣo iure.ſed
tm̃modo qñ cõpellit᷑ ꝑ ſniam iudicq: ſicut videt᷑
innuere textꝰ in d.l.finali. Lñ cõis opinio tenet
⁊ ſecuriꝰ ꝙ eo modo qͥ ludus foꝛtune eſt ꝓhibitꝰ
homo tene?᷑ de iure ad reſtituendũ qð lucratꝰeſt
ꝑ talẽ ludũ.qꝛ non tm̃ ꝓhibet᷑ ille ludus ſed etiã
acqſitio lucri ꝑ talẽ ludũ:maxie qꝛ talis reſtitu⸗

tio pᷣcipit᷑ implicite in iure canonico qð decreuit

leges imꝑiales nõ cõtrarias iuri diuio:nec ab⸗

rogatas ꝑ ius cano nicũ:nec ꝑ aliquã ↄꝛiã ↄſue/

tudinẽ debere obſeruari.vt hr.x.di.c.de capituł.

ct c.qͥs aũt.⁊ duobo c.ſequentib. Sed ꝓ maioꝛi
declaratiõe ponamꝰſex ramos huſꝰ lucri.:. Pꝛi⸗

mus eſt ᷣm Bonauẽ.in.iiij.di.xv.qñ qͥs vincit
ab hijs qͥ alienare nõ pñt.tenet᷑ em̃ reſtituere.vt

etiã ponit Tho.ij.ij.q.xxxij.ar.vij. Huiuſmodi

aũt ſunt ſᷣm Ray.⁊ Hoſti.in ſũma.iti.de peni.
S. qbo.v. ſed ⁊ ſunt.videlicet furioſi et pdigi:mi⸗
noꝛes.xxv.annis ⁊ marie pupilli ac mẽte capti:

ſurdi:ceci:? moꝛbo paralitico laboꝛãtes:qͥbs tu/⸗

toꝛes ⁊ curatoꝛes dati ſunt:qͥ ꝓpꝛia nõ pnt libe⸗
re admiſtrare.ff.de poſtulãdo.il.j.iĩ fi.⁊.l.ij.et iſti.
de cura.j.rñſo. Idẽ eſt de monachis ⁊ clauſtrali
bus.arg.xij.q.j.c.nolo.et c.nõ dicatis.et de ſtatu
mona.c.cũ ad monaſteriũ.Et ideʒ de ſeruo rem
dñi ludẽte. Idẽ eſt de vxoꝛe ludẽte res mariti.et
in filio ludente res paternas.et in admiſtratoꝛe
eccłie ludẽte res eccłie:q̃ paupeꝝ ſunt.In qᷣb oĩ
bus tutoꝛi vel curatoꝛi:abbati:dño:marito:pa
tri:eccleſieq; eſt reſtitutio faciẽda ſᷣm pᷣdictoſ do
ctoꝛes. Secũdus ramꝰ eſt.cũ qͥs decepit in lu⸗

dendo ꝓximũ. puta ꝑ falſos taxillos aut char⸗/

tas:aut dicẽdo mẽdaciũ ꝓpt᷑ qð vicit:aut alia q̃ᷓ
cũq; fraude. tenet᷑ em reſtituere ei qͥ amiſit vł ha
bẽti curã eiꝰ:bᷣm Tho.ij.ij.q.xxxij.ar.vij. Repu⸗
tat᷑ em̃ hoc vt furtũ.arg.ad hoc.xiiij.q.v.c.nõ ſa⸗
ne.in fine. Et idẽ dicit Ray.in ſũma. Terciꝰ ra⸗
mus eſt qñ qͥs vicit eũ quẽtraxit ad ludũ ⁊ idu⸗
xit multa impoꝛtunitate:cũ nõ vellet ludere.vel
cũ ille vellet ludũ dimittere:retinuit eũ inuituʒ.
tenet᷑ em̃ ei reſtituere ſᷣm Tho.⁊ Ray.vbi S.? ꝓ⸗
bat᷑ ꝑ dic.c.nõ ſane.Et iðo talis nõ põt facere ele
moſynã de eo qð ſic vicit.vt hr̃ in ſũma coõfeſ.li.
ij. ti. viij. q. xxiiij.Et hãc opinioneʒ tenet Aʒo.in.l.

fi.ff. de aleato. Quartꝰ ramus eſt cũ qͥs vicit ĩ lo

cis in qᷣbo phibitꝰ eſt ludus:et pꝑ leges eiuiles vel

municipales mãdat᷑ fieri reſtitutio q leges non

ſunt abꝛogate ꝑ diſſuetudinẽ. Lũc em̃ tenet᷑ re⸗
ſtituere ꝑdenti ᷣm Tho.vbi S.⁊ Rich.in.iiij.di.
xv.et Ray.ac Inno.vt refert᷑ in ſũma cofeſ.vbi S
Quintꝰramus eſt qñ qͥs vicit in loc vbi ꝓbibet
ludꝰ:nec leges ſunt abꝛogate ꝑ cõſuetudinẽ ↄꝛiã
ſed ꝑ eas nõ mandat᷑ expᷣſſe cui debeat fieri reſti

tutio.et ludus eſt inter volũcarios ſinefraude ⁊

CTLXI

qͥ alienare pñt.Et in hoc caſu videt᷑ teneri debe⸗
re opinio quã ponit aʒo ĩ d.l.finali.⁊ glo.⁊ Ar⸗
chi.in c.epᷣs.xxxv.di.⁊ excra de vita ⁊ ho.cle.c.cle
rici officia.qͥ dicũt ꝙ tali iure durãte ĩ ſuo robo⸗
re:acqᷣſitũ ſic ꝑ eũ qͥ viuit ſub hijs legib:debet re
ſtituere illi qͥ ꝑdit.Et idẽ tenet Ray.in ſũma.?. ꝓ
bat᷑ ꝑ ↄſtitutionẽ grecã.C. de aleatoꝛibo.et cõcoꝛ.
Hoſtien.in ſũma.ti.de p enitẽtijs ⁊ remil.vbi ᷣt
ꝙ fere oẽs doc.ſic tenent. Et hanc opiniõeʒ tenet
etiã Tho.⁊ Richᷣ.in.iiij.di.xv.Sextꝰramꝰeſt qñ
qͥs acqſiuit ſeu lucratꝰẽ in hmõi ludis ſinefrau⸗
de:in loq vbi legibo imꝑialibo hoĩes nõ ſũt aſtri
cti:nec ibi ſunt alie leges municipales phibẽtes
talẽ ludũ.vł ſi qͥs vicit in loc vbi leges de ludis
ſunt abꝛogate ꝑ diſſuetudinẽ.ſicut hodie vbiq;ʒ
fere ſũt abꝛogate in italia:ᷣm Scotũ in.iiij.diſ.
xv.⁊ tũc nõ tenet᷑ reſtituere ei qͥ ꝑdidit.nec ilie po
teſt repetere.ſed illud lucrũ debet erogari pauꝑi
bus:vt notat dñs Anto.de bu.in c.qa pleriq;.ð
imu.eccł. Et hec fuit opinio Placẽtij q ſic limi⸗
tata põt cõcoꝛdari cũ opiniõe Aʒonis a q̃ videt
diſcoꝛdare.et ꝓbat᷑ ꝑ c nõ ſane.xiiij.q.v. Silłr il⸗
le qͥ vicit aliquẽ qͥ attraxit eũ ad ludu nõ tenet᷑ il⸗
li reſtituere pᷣm Inno.in d.c.qꝛ pleriq;.⁊ etiaʒ h
in ſũma cõfeſ.vbi S.Ille em̃ nõ eſt dignꝰ habere
rẽ quã ꝑdidit qͥ inq;tum in ſe fuit ꝓximũ expoli⸗
are conabat᷑.Uerũ cũ ludꝰtalis ſit qdaʒ expolia
tio:nõ põt qͥs ꝑ ipᷣm aliqͥd licice acqrere.⁊ iõ de⸗
bet illud pauꝑibo erogare: ſᷣm Tho.ij.ij.q.xxxij.
et notat Johã.an.in c.clerici officia.de vita ⁊ ho
neſta. cleri. . KR
EęQ hic q̃rit᷑ qͥd fiendũ qñ aliqͥs aliqñ vi⸗
s cit ⁊ aliqñ ꝑdidit An fiat cõpẽſatio. Re⸗
ſpõdeo ꝙ aut luſit cũ eadẽ ꝑſona: vel cũ
diuerſa.Si cũ eadẽ:aut ludus eſt mutatꝰ:vt qꝛ
pᷣmus fuit licitꝰ: ⁊ ſecũdus illicitꝰ.et nõ fit cõpẽ⸗
ſatio.qꝛ ſolutũ vni ex diuerſa cã nõ liberat a de⸗
bito ex alia cã vel cũ altero.vt. C.qũñ ciui.acti.p⸗
iu.crimi.l.vnica.Aut ludꝰ non eſt mutatꝰ:vt qꝛ
vterq; erat illicitꝰ.ſ.in q̊ vicit ⁊ ꝑdidit.et videt᷑ ꝙ
poſſit fieri cõpenſatio.ã etſi ſit dare caſum in q̊

qs nõ teneat᷑ reſtituere illi a q̊ vicit rõne parꝭ tur

pitudis:põt tñ reſtituere eidẽ.⁊ reſtituẽdo libera
tur.vt notat᷑ in ſũma ↄfelſ.li.ij.ci.viij.q.xxv.ad fi.
Et idᷣo ꝑdẽdo cũ eo videt᷑ ei reſtituiſſe ꝓ ↄcurrẽti
q̃nticate. Si aũt ludꝰfiat cũ diuerſa ꝑſona:non
fit cõpẽſatio.qꝛ ꝑ int᷑itũ rei moꝛoſus debitoꝛ nõ
liberat᷑ ab obligatiõe.l.ĩ re furtiua.S.j.ff.de ↄdi.
fur.maxie qñ ipſemet dedit cãm interitui.ff.ð vᷣ.
obli.l.ſi ex legati cauſa.vbi ille tenet᷑ qͥ occidit ho
minẽ quem debebot.
Pars ſcða de rebo ꝓpt meretriciũ adeptj. ¶
Ecundo qrit᷑ Utrũ de reb ꝓpter oꝑa lu⸗
8 xurie acqᷣſit fiẽda ſit reſtitutio.et Reſpõ
deo pᷣm Monal.in ſumma in tractatu
reſtitutisnum.ꝙ ſi quis vel aliqua accepit ab
aliqua perſona que non poſſit alienare:tenetur
reſtituere.ſicut ille qͥ vicit tales ꝑſonas vt ſupꝛa

Bermo

viſum eſtin pte pcedente. Et idem tenet ſanctus
Bernardinꝰ in q̃drageſimali ð rpᷣiana religiõe
in ſermone.xxxix.ar.j.⁊.c.j. Si vᷣo accepit a ꝑſo⸗

na q poſſit alienare tenet᷑ reſtituere illi ꝑſone iĩ cu

ius dãnũ vł iniuriã aut calũniã datũ eſt.arg. in
l. et generalit.S.illud.ff. de calũniatoꝛibo.vtpu⸗

ta cũ vxoꝛ alicuiꝰ cõmittit adulteriũ cũ aliqͥ ꝓpt᷑
pecuniã:debet mulier illaʒ pecuniã ſecrete reſti⸗
tuere viro ſuo in cuiꝰiniuriã accepit:cũ etia do⸗

tẽ ꝑdat ⁊ viro applicãda ſit.extra ð diuoꝛ. c. olim

Ec idẽ dicẽdũ eſt in alijs ſiłibo ſᷣm ſcem̃ Bernar

dinũ in pᷣdicto ſermone.ar.ij.c.iij. Si vᷣo aliq̃ ꝑ

ſona accipiat pecuniã ꝓpt᷑ ſodomiã vel hmõi:pe

cuniã ipſaʒ debet dare pauꝑibo.vt põt colligi ex
glo. Ray.in ti.de rapto.S.ſed qͥd. de foꝛnicarijs.
ſuꝑ vᷣbo:tenet᷑ reſtituere. Si vo ſit meretrix acci
piens pecuniã ꝓ meretricio ab illo qͥ põt dare:et
nõ dedit ad iniuria alteriꝰ:tunc põt ſibi retinere
nec tenet᷑ illud reſtituere nec dare pauꝑibo dene

ceſſitate ſaluti.Et hoc tenet Rlexan.de Ales iĩ.iiij

ꝑte ſũme in traccatu reſtitutionũ.⁊ b. Tho.ij.ij.

q.xxxij.arti.vij.Et de b videt᷑ tex.in.l.iiij.S.j.ff.de

cõdi.ob tur.cam.vbi ðꝛ.Meretrix licet turpiter
faciat ꝙ ſit meretrix:ñ tñ turpit᷑ accipit qð et da
ctur etiã ex meretricio. Tñ cõſulũt doctoꝛes ꝙ ta
le lucrũ diſtribuat᷑ pauꝑibo ad arbitriũ cõfeſſo⸗
ris.qꝛ qͥlibet ðbet ſatiſfacere deo ꝓ turpi cã. xxvj)
q.vij.c.turpia.Uñ qꝛ Sapᷣ.xj.ðꝛ Per q̃ qs pec⸗/

cauit ꝑ hec ⁊ puniat᷑.Ideo cũ in receptiõe ob tur

pẽ cãm fuerit offenſus deꝰ cui occaſiõe deuentũ
eſt ad pctm̃:cõueniens eſt ꝙ ſacerdos inq;tũ pᷣm

deũ põt iniũgat penitẽti ꝙ tale lucrũ eroget i pi⸗
os vſus:vt ſic ſatiſfaciat deo ꝓpter qð fuit offen
ſus.et hoc niſi penitens ſit in magna neceſſitate

et ipſe penitẽs debet facere qð ſibi a ↄfeſſoꝛe iniiũ
git᷑.extra de peni ⁊.re.c.omis.Et licet ſcdtum ſi
Deut.xxiij.lõ offeres mercedẽ ꝓſtibuli nec pᷣci/
um carnis in domo dñi dei tui.nã qͥcqͥd illõ eſt

qð vouerꝭ abominatio eſt apud dñm deñ tuuz
Tñ ſᷣm Älex.de Ales vbi S.q.vltia.⁊ Lho.ite⸗

rũ vbi S.hoc intelligit᷑ ſolũ de oblatiõe publica
rõne ſcãdali: ne videat ccłia appꝛobare opꝰme⸗
retricũ.tñ offerre elemoſynas puatas vel dare

pauꝑibo pecuniã ex meretricio acqᷣſita: nõ eſt illi

citũ eis imo meritoꝛiũ.Et idẽ dicit Rich. in. liij.
diſt. xv. ar. v.q.viij.et ideʒ tenet Augꝰ.xiiij.q.v.c.
nõ ſane.in fi.qð etiã notat᷑ in ſumma contel.li.j

ti.viij.q.xxj.
Pars terc

dũ non conceſſum.

Ercio ſunt alij qͥ tenent᷑ reſtituere habi⸗/

t ta ꝑ modũ nõ conceſſũ.Et hoc pᷣmo qñ
alidᷣs accipit ꝓ donatiõe vel alio mõ ab
eo qͥ nõ põt donare vł alienare vtputa a furioſo

qͥ cõꝑat᷑ infanti.xv.q.j.c.merito.et extra de homi

cidio.c.ſi furioſus.talis em̃ donatio ñ valet.nec

ſiłr ꝓdigi.vt in.l.iulianus.ff.de curatoꝛe furioſi.

Nec ſilr donatio illiꝰ cui donatio ꝑ legẽ incerdi⸗

ia de rebh habit aliü qneurs no

XkXVIDI

cta eſt. vt qꝛ cõmiſit crimẽ leſe maieſtat.C ad. l.
inli.ma.lfi.Nec donatio heretici.C. de hereticis
l.manicheos. et.l.gaʒaros.eo.iti.qð tũ intelligi
qñ ſunt iudicialit pnũciati.vt in c.cũ ſcᷣm.ð he
reticis.li.vj. Itẽ nec cõdẽnatꝰ de publico crimie
põt alienare.ff. de dona.l.poſt otractũ.⁊.l.d ona
tiões. S.fi. Siłr nec ſeruꝰ aut filiuſfamilias pñt
do nare de reb dñi vel patr ſine licẽtia eoꝝ.ff.ðöᷣ
do.l. filiꝰ.⁊.ff.ad macedo.i.filiꝰ.⁊.ff.de peculio.l.
filiꝰ. Itẽ nec minoꝛ.xxv.annis.C.ſi maioꝛ fa.ra.
ha.l.vlci.et multo minus puſillus qͥ alienare ni
hil põt ſine tutoꝛis autoꝛitate.ff. de acq.re.do.l.
puſillus. Itẽ nec monachꝰ vel cõuerſus.liiij.di.
c.abbatiæt arg.ad hoc.xij.q.j.c.nolo.⁊.c.nõ dica
tis.⁊? excra de ſtatu mona.c.cũ ad monaſteriuz;.
Itẽ nec bonoꝝ eccłiaſticoꝝ admiſtratoꝛ:niſi bo
na eccliaſtica moderate donet ? gſonis honeſt·
qꝛ paupeꝝ bona ſunt.xvj.q.j.c.fi.ałs raptoꝛ eſlI.
et accipiẽtes reſtituere obligant᷑ ſucceſſoꝛi eiꝰ vł
ſuꝑioꝛi qͥ expẽdat in eccleſie vtilitatẽ.arg.xvij.q.
iiij.c.ſi qͥ in atrio.⁊ extra de offi.oꝛdi.c.cuʒ vos.
Icem nõ valet donatio qũ vxoꝛ donat aliqd nõ

tus.Et generalr qtiẽſcũq;ʒ qᷣs accipit a ꝑſonis ñ
valẽtibo alienare:tenet᷑ reſtituere illis q̃ꝝ itereſt.

ſicut dictũ eſt S.de ludo.vt inqͥt Scotꝰ i.iiij.di.

xv. Inueniunt᷑ etiã multa alia inboneſta lucra
de q̊ꝝ reſtitutiõe dicẽdũ ſᷣm Cho.ij.ij.q.lxij.ꝙ ſi

eſt turpitudo ex ꝑte dant ⁊ accipied:nõ eſt fiẽ.da

reſtitutio illi q dedit. ſed debet reſtitui illi in cuiꝰ
iniuriã vel dãnũ datũ eſt. vt patuitex pᷣcedẽtib.
Si aũt nõ eſt facta iniuria ⁊ dãnuʒ alicui?⁊ dãs
potuit dare ꝛtũcauteſt dati excauſa q punita
rũ.et taliter acqſita debẽt erogari paupibo ad ar
bitriũ penitentiarij.vt inqᷣt glo. Rap.in ci.de ra/
ptoꝛibo.in.S. ſed qͥd ð foꝛnicarijs.ſuꝑ vᷣb.tenent
reſtituere. Si vo fuit datũ ex cã q nõ puni i iu
re ĩ foꝛma iudicij:niſi pena ifamie.vt hiſtriona,⸗

tus ⁊ eoꝝ qͥ pugnãt ĩ arena.⁊ ð talibo ac ſilibo di
cẽdũ eſt ꝙ pnt retinere.nec ð neceſſitate obligant᷑

ad reſtitutionẽ vt inqt pᷣdicta glo. Et idẽ dicedũn
eſt de hijs lucr qð dictũ eſt ð pecunia ꝑ meretri
ciũ accepta. Si vo turpitudo fuit ſolu ex ꝑte ac
cipiẽt:debet reſtitui ipſi dati.extra de iniurijs.c.
fi.vt etiã dicit Inno.in.c.qꝛ pleriq; extra ð imu.
eccle.Si vo turpitudo ſit ſolũ ex ꝑte dãt ⁊ ñ ac/
cipiẽt. vtputa ſi q daret aliqd alicui mala intẽ

tiõe ⁊ ille acciꝑet bõa fide:põt licite retineri:alijs

circũſtãtijs bonis cõcurrẽtibꝰ.l.ſi ob turpẽ.ff. de

cõdi.ob tur.cau.cũ ibi notatj.l.ij. C.eodeY. N

Ijrat ſlunqd oĩa turpia lucra que nõ
8 ſunt reſtituẽda ꝑticłariter alicui poſſint
licite retineri. Et pᷣmo videt᷑ ꝙ nõ.qꝛ i..
illicitas.in pꝛincipio.ff. de offi.pꝛeſi.dicitur. le
quis iniquũ dãnũ aut lucrũ ſentiat:pᷣſes ꝓuin⸗
cie ꝓuideat.⁊.ff.de calu.l.in heredem.ðꝛ:ꝙ cõue
nit licita lucra ab oibo extoꝛqri.Etideo ĩfoꝛo iu⸗

i

5

taulnil
ſiali vient,
ͤſnetfli⸗
eit glinch
bniſebiuenet
fen inn oſſu
usnotepkiniun

rvtuogito

6 negtaltöun
No cfbbinotn⸗
bobarsthls
Gog viururiſeſn

tarnctomor

eßoCo, Poſſunt

bb rij Deſperan
labekaenplüder
censdenoctecin⸗
e delociginelurt
rärtiurgenr gel
icteſdts nden
ci tra meſniatm
nidamnsrioneze⸗

Ddicorch vlli veſtir

ctrepgͤingdsme

lini poloebot:qu

Ucerepoſſent c

rtceperii Clal
enanisqga ile

1/

pnfalusolts

nrd volärmerag

Ceptnsceduc⸗
Musc.

DPagroquarta

Tcius⸗
y decertſq;
sfücüs
qiſaripftgſo⸗
feſtrvtio vel äͤr
Glaütmortuiſu
Cholitfiendaeſt
kantäſivnagſon
lriet obateb die

feditosffdeacd

geigſiügalij
ſnintererlm
dünificetiſcant
mmleiqs deber.
hoſſt comodetr
boo deponiyp
feat Hecßn?
iglohnnro debe
dubtunerema

iraſlctdecon

neſtar .

en intlge

Ccl ſeön. dde
Uubllcocninie
Nngi2 dong
ukmlust
lcanaegn f
Erdepeclol,

Amaiorfurg,

sqalenmeni

de.
Gugſusliidi.
Mnenint.
nüfruwenito

ꝛ onsbonet,
c p „
Aalsmprnck,

londice,

donataligono
Uerlarln
hts goonioß
elsiincc.
Soobiiid.
hindoneſta loe
Müigliigi
ni vockfits
nctrwuillinas

urar jadent.

malauirdas
aanſnäpondts.
mi wräluco
mipaogtsar
Kinn denn
is ivn fotemm.
ign gontii/
nerrhlnon/
nltper di
ſrrroblin:
Sidide
niag werent
tſolüi es
mdeinions,⸗
nsmöind.
Aedin tid
alainubin
ckerunm 5
obmnif de
blungle
mianoſtin.
. no. el⸗
inpſes gon
dtviſo

ſunt qͥ vo rat nece
ereptus eſt.et nuſqᷓ; amplius nec nauis nec ipſe

Foolium

diciali ⁊ ciuili vident᷑ debere dari fiſco.C. de mo
do multaꝝ.l.mulcaꝝ. In foꝛo aũt canonico vel

pniali vident᷑ debere dari pauperibo.xiiij.q.v. c.

nõ ſane.ad finẽ.⁊ extra de vſu.c.cũ tu. Lñ docto
res cõiter dicũt ꝙ talia lucra de neceſſitate ſalu⸗/
tis nõ ſubiacent reſtitutiõi.debent tñ cõfeſſoꝛes
facere q̃ntũ poſſunt vt talia lucra habẽtes de qͥ
bus nõ reꝑit᷑ in iure expᷣſſuʒ ꝙ nõ poſſint retine

ri:reſtituãt ea.et debent eos qᷓntũ poſſunt indu⸗

cere vt erogẽt pauꝑibo.Nõ em̃ eſt ho neſtũ ꝙ ali⸗/
q teneat aliqð turpe lucrũ.l.nõ fraudant᷑.S.ne
mo.cũ ibi notat.ff.de reg.iu.⁊.ff.ð dolo.ꝑ totũ.

ꝓꝙ ſi habẽtes talia lucra debẽt reſtituere:quanto
mBag vſurarij ⁊ raptoꝛes. Sed talibo nõ reſtitu
entib eueniet illud qð accidit cuidã vſurario qͥ
in articlo moꝛt clamauit dicẽs. O pnia vbies.
q. d. dqa nõ feci eã qñ potui:ideo nõ poſſum face⸗

re modo. Poſſunt em̃ tales dicere in moꝛte ill
Job. vij. Deſperaui:nequaq;ᷓ vlcra iã vius.De b
habet᷑ exemplũ de q̃dã vſurario qͥ poſt ſplẽdidã
cenã de nocte cũ vxoꝛe doꝛmiens:totꝰ attonitus
et velociſſime ſurrexit. Interrogatꝰ aũt ab vxo⸗
re q̃re ſurgeret Reſpõdit.Nũc raptꝰfui ad iudi⸗
ciũ:et neſciẽs rñdere tot accuſatiõibo:audiui iu⸗

dicẽ ↄtra me ſniam ꝓmulgantẽ ꝙ hodie ad eter
nã damnationeʒ a demonijs trahi debeã. Quo
dicto: cũ vili veſtitu a domo fugiẽs:a ſuis tadeʒ
eſt reꝑtꝰ in q̃dã monaſterio vbi monachi matu

tinũ ꝑſoluebãt:quẽ cũ nulla rõne ad pniam in⸗

ducere poſſent. cõſanguinei vᷣſus domũ illũ du

cere ceperũt.Cũ aũt trãſirẽt ſuꝑ quendã põtem:
ecce nauis q̃dã veloci curſu ꝑtranſibat plena de
monijs:quã ſolus vſurariꝰvidẽs dixit Ecce iſti
är me raꝑe. Quo dicto e manib eoꝛũ

viſus eſt.

DPDars quarta de reſtitutione incerroʒ. O
Z melius pateãt dicta in pcedẽtibo ⁊ tazʒ

v de cert qᷓᷓ; de icerd reſtituẽdis cognoſcat
Ig fiẽdũ Sciendũ ſᷣm Monal.in ſum.
q qñ ſciri pñt ꝑſone expoliatoꝝ:facienda eſt eis

reſtitutio vel q̃rũ intereſt.c.reintegranda.iij.q.j.
Si aũt moꝛtui ſunt dãnificati ⁊ q intereſt dn /
cipalit:fienda eſt reſtitutio eoꝝ heredibo qͥ repu
tant q̃ſi vna pſona cũ ipſis:vt inqᷣt Tho.ij.ij.q.
lxij.et ꝓbat᷑ eiꝰ dictũ ꝑ.l.fiſcꝰ.ff.de iure fi.⁊ g.l. he

reditas.ff. de acqᷣ.re.do.⁊ ꝑ.l.moꝛtuo reo.ff.de fi

deiuſ.iũcta.l.ij. C. de reſti. mili. z. l.nõ ſ. oluz. ff. de

in inte. re. ?.l. minoꝛ aũt.S.fi.ff.de mino. Si vᷣo
dãnificati ſciant᷑ ſed ſint diſtãtes:debet eis tranſ
mitti qð debet᷑.⁊ pꝛecipue ſi ſit magni valoꝛis et

poſſit cõmode traãſmitii: alioqͥn debet in aliq̊ tu

to loco deponi vt ꝓ eis ↄſeruet᷑:⁊ demũ eis ſigni
ficari. Hec pᷣm Tho.vbi S. Ad reponendũ autẽ

in loco tuto debet ↄfeſſoꝛ debitoꝛẽ aſtringere qñ
dubitat ne rem cõſumat vel deterioꝛẽ faciat.ali⸗
ter aũt eſt de conſilio ad arbitriũ co nfeſſoꝛis pᷣm

Ed ꝓ dictoꝝ melioꝛi declaratõe Sciẽdũ
8 w aut int ꝑtes fuit cõuentũ ꝙ in aliqͥ lo⸗
co reſtituat᷑ res.⁊ bᷣ debet ſeruari pᷣm pa⸗
cta ad expẽſas illiꝰ. de qͥ facta eſt mẽtio in paccj.
Nihil em̃ eſt tã cõgruũ fidei hũane qᷓ; cõuẽta ſer
uare.l.j.ff.de pactj.! Si vo ſuꝑ bᷣ nihil eſt cõuẽtũ
tũc ſi res eſt remota a loco ex defectu debitoꝛis
puta ipᷣam trãſferẽdo:claꝝ eſt ꝙ tenet᷑ aam ſuis
ſumptibe mittere ad creditoꝛeʒ.ff.ad exhibẽdũ.l.
ſed ſi bereditas.S.q̊ aũt loco.vbi eſt textꝰ ad lr̃aʒ
de b. Et ita itelligit᷑ dietũ Hoſti.i c.cũ tu.ð vſurꝭ
quẽ refert dñs Antho.ð bu.ibidẽ:qͥ ðt ꝙ vſura⸗
riꝰdebet rẽ mittere ſuis ſũptibo ad creditoꝛẽ:cuʒ
ſit male fidei poſſeſſoꝛ.Uerũtñ ſi h̊ nõ poſſet fa⸗
cere tute ꝓpt᷑ ꝑiculũ itinerꝭ ⁊ tẽpoꝝ:interi excuſat᷑
inq;tũ durat ꝑiculũ et nõ vltra.extra ð dolo ⁊ cõ
tumacia.c.cũ dilecti.vbi ðꝛ.ꝙ iuſſus venire ad
papã excuſat᷑:dũ impedit᷑. Si vo nõ eſt ꝑiculuʒ
in mittẽdo:ſʒ debitoꝛi ẽ difficile ꝓpt᷑ pauꝑtatẽ vł
ꝓpt᷑ magnos ſũptꝰ:ꝑ pᷣ nõ videt᷑ excuſari.qꝛ dit᷑⸗
ficultas ſolutõis ñ liberat öbicoꝛẽ.ff. de v.obli.
l. cõtinuꝰ.S.culpa.Et dãnũ qð qͥs ſua culpa ſen
tit:debet ſibi:nõ alijs ĩputari.extra ð reg.iur.c.
dãnũ.li.vj.⁊.ff.eo.ti.il.qð qͥs.⁊ iuſtiꝰ patit᷑ culpo
ſus qᷓ; inocẽs.Dicit tñ Guil.ꝙ debitoꝛ poſſz eſſe
ita pauꝑ ⁊ creditoꝛ ita diues ꝙ merito cã elemo
ſyne deberet ei remittere:matie qñ res eſt mima

Et ita ſentiũt młti theologi i.iiij.di.xv.dicẽtes ꝙ;

debet ↄſiderari circũſtãtia rei ⁊ q̃litas pſone de⸗
bent ⁊ cui debet᷑ ⁊ ſũptꝰ itinerꝭ.poſſet em̃ res eſſe
tã modica ⁊ ꝑſona cui debet᷑ tã diues:⁊ tata dif⸗
ficultas ac ſumptuoſitas in mictẽdo: ꝙ nõ eſſet
neceſſe ipſam mittere ad euʒ.ſed poſſet diſtribui
pauꝑibo:interpᷣtata volũtate creditoꝛis.vł expe

ctari donec cõmode poterit trãſmitti.õ em̃ dʒ
creditoꝛ velle magnũ debitoꝛis diſpẽdiuʒ ꝓ ſua

minima vtilitate. Nec debent res nimis ſcrupu
loſe attẽdi.ff.de excuſa.tuto.l.ſed hec.vñ ſcriptuʒ
eſt in.l.ſcio.ff.de mino.qꝙ de minimis nõ curat
pᷣtoꝛ. qdð debet itelligi vt ſupᷣ. Si em̃ põt reſtitui
etiã qͥd minimũ debet ſꝑ reſtitui dãnũ paſſo vel
valoꝛ eiꝰ.ff.de dãno infec.l.ſi ꝓpꝛietariꝰ. Si aũt
in trãflatione rei reſtituende non interuenit cul
pa debitoꝛis:tũc aut nõ interuenit factũ credito
ris:aut ſic. Pꝛimo caſu:ſi res cõcernit cõmodi⸗
tatẽ creditoꝛis.puta ſi ꝗͥs apud aliquẽ res ſuas
depoſuit cõſeruãdas:hoc caſu nõ tenet᷑ debitoꝛ
illa remittere niſi ſumptib creditoꝛis.ff. depoſi

ci. l.ſi ĩ aſia. Sʒ ſi res ↄcernit cõmoditatẽ debito

ris. puta qꝛ res ẽ ſibi cõmodata:debet ſuis ſum

ptibus remittere.vt qui ſentit cõmodũ:ſentiat ⁊

onus.vt notat glo.in d.l.ſi in aſia. Sed ſi res cõ
cernit cõmoditateʒ vtriuſq; vt in locatiõe:debet
remitti ſumptibo vtriuſq;.quia idem eſt de par⸗

ced⸗ ad ꝑtem qð de toto q̃ ad totum.fſf.de rei ven
ris:qꝛ foꝛte ſe traſtulit ad aliũ locũ:debet remit⸗

l. que de tota. Sed ſi interuenit factũ credito⸗

ti ſumptibus ſuis. arg.in.l.qð niſi.S.fi.ff. de ot.

Bermo

lib.vbi ðꝛ.ꝙ libertus qͥ eſt in pꝛouincia tenet᷑ ire
romã ad pᷣſtandas oꝑas patrono:ſi ibi moꝛat᷑
vt bonus paterfamilias.nõ aũt ſi ceꝑit vagare
ꝑ mundũ.et interim dũ vadit romã dies oꝑaꝝ
pereuũt patrono. Hec aũt pꝛedicta hñt locũ qn ð
bictoꝛ fuit bone fidei poſſeſſoꝛ qͥ non tenet᷑ facere
ſumptꝰin miſſione rei:niſi vſq; ad locũ vbi pᷣus
habitabat creditoꝛ qñ rem accepit ibidẽ.Ab illo
aũt loco nõ tenet᷑ niſi ſumptibo creditoꝛis:ſi mu
tauit domiciliuʒ. Si vo ſit male fidei poſſeſſoꝛ
nõ ſolũ tenet᷑ rem vſq; ad locũ vñ habuit repoꝛ⸗
tare.ſed etiã ſi creditoꝛ mutauit do miciliũ ⁊ cre⸗
ditoꝛis intereſt aſpoꝛtaſſe illã reʒ ſimul cũ alijs
rebo ad locũ ad quẽ tranſiuit:tenet᷑ debitoꝛ ad il
lud intereſſe:exq̊ eum dãnificauit.et foꝛtaſſe tan
tũ erit intereſſe ꝙ opoꝛtebit ipᷣm debitoꝛeʒ mitte
re rẽ ſũptib ſuis vſq; ad illũ locum. Si vo cre⸗
ditoꝛ cepit diuerſimode vagari ꝑ diuerſas ꝑtes
nõ tenet᷑ debitoꝛ vagãdo eum qrere.d.l.qð niſi.
S.fi.ff.ð oꝑ.lib.Et ſᷣm hoc põt ſaluari glo. Ber.
in c.cũ tu.de vſu.di.qꝙ vſurariꝰ debet mittere rẽ
ſumptibo creditoꝛis.⁊ nõ tenet᷑ creditoꝛẽ vagan
do inqrere. Sciendũ q̊ͥʒ ꝙ qñ debitoꝛ adhibuit
debitã diligentiã ad inueniendũ dñm rei et nõ
inuenit:cũc põt diſtribuere pauꝑiba illud qð de
bet:ſᷣm doctoꝛes in c.cum tu.de vſu.⁊ pᷣm Tho
mã ⁊ Monal.vbi S.Et ſi poſtea inueniat᷑ dñs:
non tenet᷑ ampliꝰreſtituere ei.qꝛ bona fides non
patit᷑ vt ſemel exactũ iteꝝ exigat᷑.extra de reg.iu.
c.bona fides.li.vj.Et ſine culpa regularit᷑ nõ eſt
qͥs puniendus.c.ſine culpa.eo.ti.li.vj. Si auteʒ
non adhibuit debitã diligẽtiã in inqrendo vł ni
mis ero gauit:poſtea ſi inueniat᷑ tenet᷑ reſtituere:
nõ obſtãte ꝙ dederit pauperibo. Scriptũ eſt em
extra de ho mici.c.ſicut dignũ.S.eos. Non eiĩ ali
ena cũ ipſa potuiſſent eis quoꝝ fuerũt reſtitue/
re:debuerũt pauꝑibo erogare.Sit ̊ hec conclu
ſio:ꝙ qñ nõ inuenit᷑ cui ſit res reſtituẽda:poſt fa
ctã diligentẽ inqᷣſitiõem debet diſtribui in pias
cauſas:ſᷣm oẽs cheologos in.iiij.diſ.xv.et Mo
nal.vbi S. Lho.ij.ij.q.lxij.? Raymũdũ in ſũ.qͥ
dicic ꝙ debet erogari pauꝑibo in loco in q̊ͥ rapta
eſt:vel ſaltẽ in dyoceſi ⁊ de ↄſilio illiꝰepᷣi vł ſalteʒ
capellani.arg.diſt.lxxxvij.c.diuĩe.⁊ diſt.lxxxviij.
c.epᷣs.et.xij.q.ij.c.cõceſſo.⁊ c.q̃ttuoꝛ.et.vj.q.iij.c.
fi.et extra de rapto.c.j.Et cum hijs cõcoꝛ.Hoſti
en.in ſumma. OO¶O¶&QWW
AIrca quã diſtinctioneʒ querunt᷑ q̃ttuoꝛ.
C Pꝛimo vtꝝ de neceſſitate ſalutj debeat
fieri diſtributio vbi damnũ datũ eſt. Et
dicũt qͥdã ꝙ nõ.qꝛ nullo inre hoc pᷣcipit᷑:ſed ſim
plicit᷑ ꝙ debeat dari paugibo. vt in dic. c. cũ tu. ð
vſur.⁊ c.ſicut dignũ.de homicidio.cũ ſiłibo.Nõ
obſtat c.j.de raptoꝛib.qꝛ ibi ꝑſona cui debebat
fieri reſtitutio ſciebat᷑ et inſtabat apud epᷣm. alłs
epᷣs nõ fuiſſet motꝰ ad excõicandũ ex officio ſuo
niſi ad petitiõeʒ ꝑtis.extra de elec.c.innotuit.ad
fi.facit.ff.de dam.infec.l.iiij.S.boc aũt. Uñ non

XXVUI

mirũ ſi reſtitutio fit in loco vbi dãnũ datum eſt
cũ ibi ſit pᷣncipalis cui reſtitutio fieri debet. Alij
aũñt cõtra dicũt ꝙ eſt de neceſſicate ſalutꝭ qñ põt
cõmode fieri.Si aũt non põt cõmode fieri:ſuffi
cit ꝙ fiat alibi:bm Guil. Sed qͥcquid ſit veꝝ ex
hijs opinionibo Dico ꝙ tutiꝰ eſt facere diſtribu⸗
tionẽ in eodẽ lo co:et ſꝑ cõſulendũ qñ fieri põt.tũ
qꝛ videt᷑ equũ ꝙ reſpublica habeat cõmoditateʒ
ex bonis ꝑſonaꝝ ſuaꝝ.tum qꝛ nonnunq; in ta⸗
libus locis fit diſtributio:vel ꝑſonis quibo debe
tur:vel eoꝛuʒ heredibus vel ꝓpinqᷣs.Et ita tenet
dñs Anto. de bu. in d. c.cumtu.
Ecundo qri᷑ Utrũ autoꝛitas capellani
s ſufficiat ad talez diſtributionẽ. Et reſpõ
det dñs Ancho.de bu.in dic.c.cum tu.ðᷣ
vſuris:ꝙ nõ ſufficit. cuiꝰtñ opinio cõiter non te⸗
net᷑.vt infra patebit.Tercio qrit᷑. Nunqͥd de ne⸗
ceſſitate ſalucꝭ talis diſtributio debeat fieri auto
ritate epi vel alteriꝰſuꝑioꝛis. Hec q̃ſtio diſputa
ta fuit ꝑ dñũm Guidonẽ de Abaſio de archi. bo
no.doctoꝛẽ decretoꝝ.⁊ notat᷑ꝑ eundẽ xiiij.q.j.in
c.j.vbi ſic dicit. Raymũ.dicit ꝙ ſi non iueniunt᷑
ſpoliati vel etiã ignoꝛant᷑:tũc de cõſilio ⁊ autoꝛi
tate eccłie ſiue ſuꝑioꝛis penitẽtiarij diſtribuant᷑
in pias cauſas.Hoſti.aũt dicit ꝙ reſtitutio ma
le ablatoꝝ eſt vnus de caſibo ad epᷣm ꝑtinentib⸗
vt patet ſᷣm eum extra de iudeis.c.cum ſit.⁊. C.

de ep̃iſ ⁊ cle.l.nulli.2⁊.C.cõia.de ſucceſ.in auten.

omnis.ad idem extra de teſta.c.cua.S.j.⁊ in au⸗
ten. de eccle.ti.S.ſi aũt.coł.ix.et ſatis late iſta pſe
quit᷑ extra de vſur.c.cũ cu.⁊ in pᷣdicta decretali ðᷣ
iudeis.c.cũ ſit.⁊ in ſumma ſua.in titu.de penitẽ
tijs.S. vl. circa fi.Et facit ad h.xij.q.ij.c.pᷣcipimꝰ.
Tu dic hanc ſniam eſſe veram in hoc caſu et in
alijs qñ nullus deputacꝰ qͥ hoc exequat᷑xij.q.ij
c. de laicis.in fi. ? extra de vᷣ.ſig. c. cũ tibi.in glo. q
incipit.Nõ ĩtelligas.ſlã vbi certa ꝑſona a teſta
coꝛe deputata eſt:illa debet exeqᷣ.vt i pᷣdicto.c.de
laic.⁊ c.de epᷣis ⁊ cle.l.nulli.⁊ extra deteſt.c.tua.
etc. Johãnes.⁊ in auten.de eccle.ti.S.ſi qs. Im⸗
mo credo ꝙ ipᷣe raptoꝛ bona ĩcerta q debẽt pau
peribo dari põt dare ſine licẽtia epᷣi vel alteriꝰiu⸗
dic eccłiaſtici:vt ſatj colligit extra de vſur.c.cuʒ
tu. S. j. V. vel de hijs. Et hoc etiã innuit᷑ clare ex⸗
tra de homicidio.c.ſicut dignũ.S.eos. in glo.ſu
ꝑ vᷣbo qꝛ nõ. Nec obſtat extra de iudeis c.cũ ſit.
Nã illa decretalis loquit᷑ nõ de xpᷣiano ſed de iu
deo:cuiꝰ autoꝛitas ⁊ diſpẽſatio merito ſuſpecta
habet᷑ ab ecclia q̊ ad pauꝑes rpᷣianoſ.Et iõ iuſte
dicit:ſᷣm ꝓuidẽtiã dyoceſani ⁊c.q ſuſpicio ceſſat
in fideli xpᷣiano.Et ſic nõ dubito ꝙ epᷣs non ha⸗
bet ſe intromittere de talibo niſi ĩ defectũ. Hec il⸗
le. Cuiꝰ ſniam videt᷑ appꝛobare b. Tho.ij.ij.q.

lxij. dum nihil dicit de autoꝛitate epi. Nõ obſtat
mõ alia in ↄꝛiũ allegata.qꝛ in ipſis non dicit᷑ ꝙ
reqrat᷑autoꝛitas epᷣi:ſed ꝙ epᷣi debẽt ꝓcurare ꝙ

fiant hmõi diſtributiões in pias cauſas:non ꝙ

nõ poſſint fieri ſine eoꝝ autoꝛitate. Immo ĩ ali⸗

gbtoꝛltosel.
dolus vellunce
nness velam⸗
lenſantrda
Geleincrommlcre
Goffo fpeclat⸗
gltertaci et hd
ertimoꝛe⸗ Erdich
in no noſh
glaculpainkoꝛo
Fihuo ſis
ſetnorenſarttge
Gs vonſebabert
Gbfurtoltribu
MmMbo icurreneir
Adcclinandsd
urci cöſlio peni
goisinpꝛopꝛia

4
Uortor

dbusdebe⸗

perespele

ſurmagis paugen
Alnand Hi
Pate deden eicti
lltate⸗ſäſioid
txdict Zmbinl
ryſq cdict
ollprasq̈religi
elinſumma
keſtluerepan
ltenod ſolues
epereat pelen
nüigtotieſicutn
ſni taſneütn
ſincigndornie
Kiopſonsnoeq
geontdebentß⸗
inegociſpolia
alncerrapaug
ieniien
lkfeoplinercte
od pinguno
ſbpoteritp
ALaurunn babe
eken foꝛm
uunclachee
veniennnatio
hs dahenote.

dmänn
Eſalnt i i
woceffriſtf
bane ditnbu
hiſfinhitci
äänoitum
honnmncnag
nsqllde.

Wlag pllani
dungni Ei
nugannz
ürnonte
kſiundsdenrf
dcdenfian
Driſtodionrn
Miode anchio
enciiügin
Püpon iumniont
deciſliorautni
lun düknboen e
iglettemno ma
Mcön gnenetdo
dscnſt. .
deſveſinanen.
1cnn eie
ns luellu e
aca danuali ö
nanm depeng
ngicpim⸗
in boccauerin
Neteguatti i
cbiingoij
ms gonsteſ
rißdiocde
madelck .
a gs
muq dcha ha
dialmni/
nde r u;
nnui care e
iudast uͤlt
chianoſeldeu
nan iin
angl bilte
ihcraſt
ogchs M⸗
iͤ
nd Doih⸗
ui ſi
oͤtndicli
curareg
allasnong
jnnoii,

Folium

quib⸗ iuribo expᷣſſe ðꝛ ꝙ epᷣs tũc ſe interponat cũ

nullus eſt executoꝛ:vł cũ male adiplet.vt in pᷣal

legata.l.nulli.⁊ in c.tua.extra ð teſta. Et bãc opi
nionẽ ſequunt᷑ multi doct.maxime Sco.in.iiij.

di. xv.et Johan.mona.in c.qᷓ;qᷓ;.de vſur.li.vj.et᷑
Jo.de ligna.ac Pau.⁊ GBemi.atq; Jo.cal.ſuper
cle.j.de pui.ac Panoꝛ.in c.cũ ſit.ð iude. Pꝛo cõ
coꝛdia aũt baꝝ opinionũ põt dici ꝙ ſi diſtribu⸗
tio eſt bñ facta pauꝑibo:tũc nõ viciet᷑ qꝛ defuerit
autoꝛitas epᷣi. Sed ſi fuit male facta ⁊ int᷑uenit
dolus vel lata culpa.puta qꝛ dedit ſuis conſan
guineis vel amicis qͥ nihil vel parũ indigebant.
vel etiã ſcient᷑ ⁊ doloſe elegit nõ eligẽdos.tũc epᷣs
põt ſe intromittere vt iteꝝ fiat legitime.⁊ hoc ad

eiꝰofficiũ ſpectat.vt dictũ eſt S. Nec ðꝛ factuʒ qð

aliter factũ eſt qᷓ; debuit fieri.extra de reg.iur.c.qᷣ
ex timoꝛe.Et dictũ eſt de lata culpa vel dolo.qͥa
ſᷣm Inno.in c.ſicut dignuʒ.excra de homicidio.
alia culpa in foꝛo pniali nõ artat ad reſtitutiõeʒ
Itẽ puto ꝙ ſi qͥs ſciẽter ⁊ doloſe male diſtribue/
ret nõ excuſaret᷑qꝛ interuenerit autoꝛitas epᷣi.nã
epᷣs non ſe habet intromittere negocio huic niſi
ꝙ bñ fiat diſtributio: vt dictum eſt. ideo celeſtes
ambo incurrent iracũdias.C. ð epiſ.⁊ cle.l.ſi qͥs

ad declinandã.ad fi.meliꝰeſt tñ ſꝑ ꝙ diſtribuan

tur cũ cõſilio penitentiarij vel alteriꝰ ſctĩ viri:ne

quis in pꝛopꝛia cauſa fallatur diſtrchuen ſuo

modo. „ S5
NUaarto ⁊ vltio circa h̊ qrit᷑: qbus pauꝑi⸗
bus debeãt erogari.Et rñdet᷑ ꝙ int pau
peres pᷣeligẽdi ſunt pauꝑioꝛes. Qui aũt
ſint magis pauꝑes hr̃.C.de epiſ.⁊ dle.l.ſi qͥs ad
declinandã.S.fi. Int᷑ pauꝑes aũt eq̃les in pau⸗
ꝑtate debẽt eligi iuſtioꝛes q ſunt in eadem ne⸗
ceſſitate.Nã ſi oibo debet᷑ miſcðia:iuſto ampliꝰ.

vt dicit Amb.in li ð offi.⁊.lxxxvj.diſt.c.nõ ſatis.

2. xvj.q.j.c.ti.dicit Hiero.ꝙ in pauꝑibo non tam
pauꝑtas qᷓ; religio attendẽda eſt. Dicit q̊ʒ Mo
nal.in ſumma.ꝙ penitẽtiariꝰ ſi viderit eũ qͥ tene
tur reſtituere pauꝑem ⁊ egenũ:põt ſibi dare di⸗
latiõem ad ſoluẽdũ:ne alas ipſe cũ vxoꝛe ⁊ filijs
fame pereat.vel etiã põt ſibi remittere in ꝑte vel
etiã in totũ:ſicut viderit magnã eſſe neceſſitatem
ſuã. In caſu aũt neceſſitatis extreme licet ipſe ſit
indignus:tñ pᷣponẽdus eſt alijs etiaʒ ſctis ⁊ iu⸗
ſtis ꝑſonis nõ eq̃ indigẽtib. Si aũt eq̃liter indi
geant debent pᷣponi melioꝛes:vt meliꝰ poſſit ge
ri negociũ ſpoliatoꝝ q̊ ad vtilitatẽ aĩe cui ꝓſunt
iſta incerta pauꝑibo erogata.Et iſte accipiẽs ex
diſpenſatiõe talia bona tenet᷑ oꝛare ꝓ aĩa illiꝰad
quẽ res ꝑtinet.et alia bona ꝓ ipſa facere.et ſi ve⸗
nerit ad pinguioꝛẽ foꝛtunã:eroget in vſus pau⸗
peꝝ qð poterit ꝓ ania eiꝰ.arg.xij.q.ij.c.glłia epi.
et c.aurum habet eccleſia.Qui vo noluerit ſatiſ
facere iuxta foꝛmam pꝛedictam non eſt abſol⸗
uendus. Hec Monaldus.Sed ad eternam ꝑ

ueniet damnationẽ:a qua nos liberet omnipo⸗

Ens deus noſter Amen.

Feria quarta poſt terciã dominicam in qua/

drageſima:de octauo pᷣcepto decalogi Sermo

vigeſimuſnonus. B

Sn logue +
n cõtra ꝓximũ Ve um teſtimo⸗
niũ.Exo.xx.⁊ Deu.v.ac in epła oc⸗
currẽc ferie. Dicit gloſa oꝛdinaria

Deut. v.ſ uꝑ vᷣba themat nr̃i. Peſſimũ genꝰmẽ

dacij eſt falſũ teſtimoniũ. Uñ ðᷣt Tho.ij.ij.q.lxx
ar.iiij.? Aſten.in ſũma.li.j.pte.j.ti.xxxvij.ar.j.q;

falſum teſtimoniũ ſꝑ eſt pctm moꝛtale. Uñ ſi fi⸗

at in cã Greminali aliquẽ idẽ eſt pcem q̊ ad deũ
ac ſi manibo ſuis feciſſet malũ qð ꝑ teſtimoniũ
ſuũ factũ eſt ꝓxio.dicẽte Auguſtio.xj.q.iij.c. Ne⸗
mo. Nemo ꝑitoꝝ aut pꝛudentũ putet ꝙ minus
ſit ꝑiculũ in vbis lingua mentiẽdo qᷓ; in mani⸗
bus ſanguinẽ fundẽdo.Si aũtfiat in cã pecuni
aria:tũc ñ ſolũ moꝛtalit᷑ peccat ſed etiã tenet᷑ ad
reſtitucionẽ ois dãni dati ꝓpt᷑ falſuʒ teſtimoniũ
qꝛ qͥ cam damni dat:dãnũ dediſſe videt᷑.c.ſi cul
pa.de iniur.⁊ dã.dato.ij.q.j.c.notũ ſit.⁊.xiiij.q.v
c.nõ ſane. Et rõ q̃re ſit pctm̃ moꝛtale in ꝓferẽdo
falſum teſtimoniũ:etiã ſi neminẽ offedat eſt.qᷣa
teſtis debet iurare de dicenda veritate:vt habet᷑
C. de fide inſtru.l.iudices.⁊.C.de teſti.l.ſi qᷓndo
et in auten.de teſt.S.ſed hoc.coł.viij. Omne aũt

piuriũ eſt pctm̃ moꝛtale de ſui natura:vt inqᷣt

Tho.ij.ij.q.xcviij.et ſupᷣ ꝓbatum eſt in expoſiti⸗
one ſecundi pᷣcepti. Ideo ſcptuʒ eſt Pꝛouer.xiiij
Teſtis falſus nõ erit impunitꝰ.Nihil aũt eſt ali
ud falſitas qᷓ; mutatio veritatis.vt ðᷣꝛ in autẽ.
de fide inſtru.in pn. Pꝛouerbioꝝ quoq;.xxv.ðꝛ
Jaculũ et gladius ⁊ ſagitta acuta homo qui lo
quit᷑ cõtra ꝓximũ ſuum falſuʒ teſtimoniũ. Per
iaculũ aũt acceleratio moꝛtis ſubitanee: ꝑ gla/
dium ſeꝑatio anime:ꝑ ſagittam vᷣo omniũ pe⸗
narũ acerbitas deſignat᷑. Uñ narrat᷑ li.vj.eccle/
ſiaſtice hiſtoꝛie ꝙ tres falſi teſtes depoſuerũt cõ⸗
tra Narciſcum epᷣm hieroſolymitanũ virũ ſan⸗
ctum de qͥbuſdã infamatoꝛijs: qͥrũ vnus dixit.
Si ita non eſt vt dico:igne cõſumar.alius irre
mediabilẽ moꝛbũ ſibi impꝛecatꝰ eſt ſi mentiret᷑.
et tercius cecitatẽ. Sanctus igit᷑ Narciſcꝰ ꝓpter
talem infamiam pluribo annis in deſertis locꝭ
manſit. Sed vindicta dei ſuꝑ illos falſos teſtes
ſtatim venit:quoꝝ pꝛimuʒ ignis in domo eius
ex ꝑua ſcintilla accenſus cũ omni ſua familia ⁊
diuitijs combuſſit.Secũdus aũt a pedib vſq;
ad vᷣticem moꝛbo regio repletꝰ⁊ cõſumptus in
terijt Terciꝰ vᷣo lumie oculoꝝ pᷣuatꝰeſt.et Nar⸗
ciſcus redijt ac cum honoꝛe receptꝰeſt. Merito
aũt iſti falſi teſtes a deo ſic grauiter puniuntur.
qꝛ peccant ↄtra deum quẽ cõtemnũt.⁊ ʒ iudicẽ
quem decipiũt.atq; ↄtra innocentẽ ꝓximũ queʒ
ledunt:ſᷣm Iſido ꝝ.li.iij.de ſũmo bono. Et ideo
Pꝛouer. xxj.ſcptum eſt.Teſtis mendarx ꝑibit.ſ.
in eternum. Ideo bñ dicunt vᷣba ꝓpoſita. Non
5

. .
.

loquerꝭ ⁊c̃. Suꝑ qͥbo verbis tres ↄſideratiões fa

ciemus de mẽdacio:qð eſt ↄ octauũ decalogi pᷣ⸗
ceptũ. Pꝛima dicet᷑ notificatiõis. Secũda excu
ſationis.Lercia deteſtationis.
Pars pꝛima in q̃ declarat᷑ qͥd ſit mendaciũ ⁊
q̊t modis fiat:⁊ qñ ſit moꝛtale aut veniale. U
eElrynñgdaciũ diffinit᷑ ꝑ glo.in.l.mandati.
m ff. de interroga. act. 2. xxij.q.j.c.nec ar/⸗
tificio. in glo.q̃ incipit.Ne qͥſqᷓ;. Diffi⸗
nit᷑ aũt ab Augu.in li.de mendacio.et
trãſſumptiue in.iij.ſen.di.xxxviij.habet᷑ hec dil⸗/
finitio.⁊.xxij.q.ij.c.ille ergo.vbi ðꝛ.M.ẽdaciũ eſt
falſa vocis ſignificatio cũ intẽtiõe fallẽdi. Ad cu
ius diffinitiõis declaratiõeʒ ſciendũ ſᷣm Rich.i
iij.diſt. xxx viij.ar.j.q.j.? ſctm̃ Bonauẽ.ibidem ꝑ
ola.et b. Tho.ij.ij.q.cx.ar.j.et Alex.de Ales ĩ.iij.
ꝑte ſũme.in tractatu de mẽdacio.ar.j.et Aſte.in
ſumm a.pte.j.li.j.ti.xxxvj.ar.j. de rõne menda
cij eſt ꝙ illud qð dicit᷑ ſit falſum:ſaltẽ q̊ ad inten
tionẽ ipſiꝰdicẽtꝭ.Ex q̊ colligit᷑ ꝙ ſi qͥs iuret aliqͥd
qð putet eſſe falſum ⁊ tñ ſit veꝝ:mẽdaciũ ei ĩpu⸗
tat᷑ rõne male intentiõis:ſᷣm Ray.in ſũma.⁊ hĩ
in c.hoies.xxij.q.ij. Uñ glo.ſuꝑ illðꝰ PS. Labia

dolloſa in coꝛde ⁊ coꝛde locuti ſunt:inqt. UVbi eſt

duplex coꝛ:ita ꝙ vnũ ðᷣꝛ et aliud intẽdit᷑:ibi ẽ mẽ
daciũ.et Mg⸗ in.iij.ſentẽ di.xxxviij.ait. Nõ oĩs
q mentit᷑ dicit falſum.qꝛ mẽtiri eſt ð mẽtẽ ire:qð
facit qͥ falſum qð credit affirmat eſſe veꝝ. Aug.
q̊ʒ in Enchi. ðt S menti qui dicit veꝝ qð pu⸗
tat falſum.Et b idẽ hr̃.xxij.q.ij.c.is aũt.Simiłr
qñ qͥs diceret aliqð falſum qð putaret eſſe verũ
nõ ꝓpꝛie dicit mẽdaciũ.qꝛ nõ dicit ↄ mentẽ. Reã
em̃ linguã non facit niſi mens rea.xxij.q.ij.c.ho
mines.Si qͥs aũt affirmet aliqͥd qð ſit dubiuʒ
et dicat eſſe veꝝ vel falſuʒ:vel etiã illud qð eſt cer
tũ dicat eſſe dubiũ:mẽdaciũ ei imputat᷑ ſᷣm ſan
ctũ Bonauẽ.in.ij.ſen.diſ.xxxv.in qſtionibo circa
lr̃am.Oñ aũt ſit moꝛtale vł veniale ifra videbit᷑
Hugo aũt de ſctõ vict.in.j.li.de ſacr̃is.ꝑte.xij.c.
xij.diffinit mẽdaciũ:dicẽs.ẽdaciũ eſt falſa ſi⸗
gnitficatio vod cũ volũtate fallẽdi:vel q̃ pᷣſentia⸗
liter adeſt.vł q̃ poſtea aduenit.Nã ſi qͥs ꝓmittit
alteri aliqͥd ſe datuꝝ:habẽs volũtatẽ dãdi cũ ꝓ⸗

mittit:poſtea dare ñ vult mutata volũtate:mẽ⸗

daciũ eſt.non qꝛ coꝛ in ꝓmiſſione fuerit duplex:
ſed qꝛ poſtea coꝛ duplicauit. Sciendum q̊ʒ ſᷣm
Rich. vbi S.et ſctm̃ Bonauẽ.in.iij.di.xxxviij.in
q̃ſtionibo circa lr̃am.ꝙ qᷓ;uis diffinitio mẽdacij
nõ ꝑfecte cõueniat mẽdacio iocoſo:nec officioſo
qꝛ in iocoſo qͥs intẽdit delectare:⁊ in officioſo p⸗
deſſe nõ aũt fallere.tñ large circũplectit oẽ men⸗
daciũ.qꝛ vᷣbũ fallẽdi:nõ tm̃ impoꝛtat deciꝑe ſed
etiã falſum dicere.Falſum em̃ dicere q̊dãmõ de
cipere eſt:duʒ hõ dicit illud ad qð põt hoĩem ad
falſum deducere:⁊ ꝑ ↄſeqns fallere ⁊ deciꝑe.No
tandũ qͥʒ pᷣm Alex. de ales.⁊ Tho.ac ſcem̃ Bo/
naué.vbi S.ꝙ q;uis fiat mẽtio in diffinitiõe mẽ⸗
dacij ſolũ de falſa vocis ſignificatiõe:tñ eciaʒ in

XXVII

nutu⁊ geſtu ⁊ oꝑibo ſimulat poteſt eſſe mẽdaei
um. Sed ideo facta eſt mẽtio de vbis:qꝛ vt in⸗
qt Augꝰ. li.ij. de doctrina xpᷣiana. verba inter ſi ⸗
gna obtinẽt pᷣncipatũ.Uñ pvᷣs.j.Periher.⁊ au⸗
toꝛ libꝛi ſex pncipioꝝ inqͥt.ꝙ voces ſunt note ea⸗
rũ q̃ ſunt in ania paſſionũ. De mẽdacio facti lo/
quit᷑ Amb.xxij.q.v.in c.cauete.dicẽs. Nõ ſolũ in
falſis vᷣbis ſed etiã in falſis oꝑibo mẽdaciuʒ eſt.

Medaciũ eſt chꝛiſtianũ ſe dicere ⁊chꝛiſti oꝑa nõ

facere. Mẽdaciũ eſt epᷣm vel ſacerdotẽ ſe ꝓfiteri
et ↄtraria huic oꝛdini oꝑari Hec ille.alibi ðꝛ
ñ ſolũ vbis ſed etiã facq xpᷣm negamꝰ.xj.q.iij.c.
extimant.Augꝰ.q̃ʒ in li.de vera religione de hoc

mendacio facti dicit. Ile mentit᷑ qui vult vide./

ri qð non eſt.

CLictote etiã m Tho. in qdliber. ꝙ nõ re )
s fert qᷓ;tum ad pccm̃ vtꝝ aliqͥs vᷣbo:ſcri⸗

plto vel nutu.vel qͥcunq; facto mentiat᷑.
eq̃liter em̃ peccat in hijs modis. Sicut non re⸗

fert q;tum ad homicidiũ vtꝝ qͥs gladio vł ſecu

ri int᷑ficiat. Et idẽ ðᷣꝛ in ſũma confeſ.li.j.ti.x.q.v.
O mẽdaces ꝓfecto vos eſtis filij diaboli.de illo
em̃ ðꝛ Johᷣ̊.viij.ꝙ eſt mẽdax ⁊ mẽdacij pr. ſſam
ipſe inuenit ᷣmo mẽdaciũ:dicẽs Eue Beñ.iij.
Nequaq; moꝛiemini.Scitote etiã ſᷣm ſctm̃ Bo
nauen.in.iij.di.xxxvij.in q̃ſtionibo circa lĩſam:q;
hoc pᷣceptũ Nõ falſũ teſtimoniũ dices ̊ ꝓximũ:

includit etiã ꝙ nõ dicat᷑ ↄtra ſeißm. Hoc etiã ſci

endũ eſt ꝙ ſᷣm Aug.in li.ð mẽdacio:⁊ hr.xxij.q.
ij.in c.pᷣmũ.Octo ſunt genera mẽdacij.tamẽ ᷣm
Raymũ.in ſũma.⁊ mgr̃m in.iij.di.xxxviij.⁊ etiã
br.xxij.q.ij.c.ne qs.Oia mendacia reducunt᷑ ad

tres ſpecies.ſ.ad mẽdaciũ iocoſum:officioſumꝛ:
et ꝑnicioſum.vt etiã inqͥt ſctůõs Bonauẽ.i.iij.di.
xxxviij.ar.j.q.v.et Alexãder de ales in.iij.pꝑte ſũ⸗
me in tractatu de pᷣceptis.pᷣcepto.viij.⁊ b. Tho.

ij. ij.q. cx. ar. ij.

Jaũt q̃rat᷑ Nundqᷣd aliq̊d mẽdaciũ poſ⸗

s ſit fieri ſine pctõ. Rñdeo ſᷣm pᷣdictos do
cco. ⁊ etiã hr.xxij.q.ij.c.mihi aũt.⁊.c.mũ
in fine.Ait em̃ Areſt.iiij. Etchi.c.xiiij.Mendaciũ

ſᷣm ſe pꝛauũ eſt ⁊ fugiẽdũ.et Rugꝰ.in li.de men⸗
dacio öt.Nullo pacto:nullo fine:nulla diſpẽſa⸗
tione bũana vel diuia põt licite mẽdaciũ dici. et
ibidẽ etiã ait. Quiſquis eſſe aliq̊d genꝰ mẽdaci,j

qꝙ pctm̃ nõ ſit putauerit:decipiet ſeipᷣm turpiter

Et in li.de mẽdacio iteꝝ ait.Mẽdacioꝝ genera

mlta ſũt:q̃ qͥdẽ oia vniuerſalr odiſſe debẽꝰ. Z
Ed qrit᷑ ſunqͥd ois mẽdaciũ dicẽs pec⸗

s cet moꝛtalit᷑. Rñdeo ſᷣm pᷣdictos docto
res Pꝛimo de mẽdacio officioſo qð eſt

qñ qͥs mentit᷑ nulli nocẽdo ſed alicui vtilitatem
faciẽdo:aut in tꝑali:aut coꝛꝑali:aut ſpũali.et h̊ᷣ

eſt pctm̃ veniale ſᷣm ſctm̃ Tho.ij.ij.q.cx.Nõ em̃

licet mẽtiri ꝓ ↄſeruãda ſubſtãtia coꝛꝑali vel tꝑa

li aut ſpũali alicuiꝰ.vt ↄcludit᷑ in ſumma cõſfeſ.

li.j.ci. x.q.vj.et hr̃.xxij.q.ij.c.ne qͥs.⁊ extra de vſu/
ris.c.ſuꝑ eo.vbi ðꝛ.ꝙ ſcptura ſacra ꝓbibet ꝓꝑ al

ius

vtu me
tensiſ fucl
lgueot
beretolaghe⸗
diogbbiin
llidltmne
areallcut iii
zo midacill /
gublle Etice
pueſttench.
ſdfmiem
gfechepoblich
foꝛiby vitatis⸗
gedek ergoe⸗
tatie dablkalt
pulsſcangalip
umoffigoſum
ſapermiacl
ptus docrine⸗
bisqluneimg
aut emena⸗
biiq ctülmp
reb talemnigo
Altos Matt
nie Erigeo die
Gimokectinqᷓ
(ioꝛes alijstn
ſimoliakiocofe
altud ſcandal
lenet Lho. xbi
Datin infimrü
archſtone glon
ſequia moꝛeec
ſelob alio dano
Ccuſariawon
Bugaſtiinlid
primütangzſ.
Oltetnä.Eteti
Giqsadten
berarunöͤcom
niamſua rine
hoptpaliſalun
Uüfuerie vetale
hoſſttüäſeeric
Giſniam pon
geemnicaci
i⸗ glicus ofen
lnc Seegery⸗
la vreeniitt
cocloiocoſo
nlale ncgti
bode Zlesi
ar ii. et⸗
onauc, in,li
legice don
lanenich
lloddigi Zu
ſtodoef
6 Nwornie.

teſſenikgh
disgenin
erbalnmnſ⸗
derihe: u

nenoteeg,

iofnelbo/
1. ſüſolin
mätganc.
crſkan

Noniſeſſin
le lte

Pnngic.

ſligondehoe

nnin ie

1
lbegnö

lis thor ſei⸗

Gardon e
3 dio Nſn

ſundol dell⸗
ucjor ſſon

e Hei .

minlan Bo

cee
idsnee
n. Doccidd

corr biniq⸗
ninncianiim
arnijteta
nuncuuuntd
zmoficoſom:
Zonamliiid,
leoniigee ſi
orijnd De⸗

1
Enidno d
nfniccode
bianttcnl
Guldenen,
enuludihils,
niiaci dic
lgenb wihne
elehmtupi
Nitnin enn

odiſedih 27

iucũ diupe

vofmogbek
iu nlun

iine
otl u
4 mms ft⸗
rentadeſt

cnbihapt

Folium

7„ „

beret aliquẽ ↄtra iuſticiã.ſed ſolũ liberat eum a

dãno qð ſibi iniuſte infligit.Dicit tñ mgr̃ ſniarũ

in.iij.diſt.xxxviij.ꝙ mẽdacia q̃ fiũt ioco vel ꝓ vti
litate alicuiꝰ:imꝑfect ſunt venialia pctã.pfectis
vo mẽdaciũ ꝓ cõmodo alteriꝰ ðꝛ eſſe valde dã⸗
nabile.Et idẽ putari põt de mẽdacio iocoſo:pᷣci
pue ſi iteret᷑. Hec ille.Cuiꝰſnia cõiter non tenet᷑.
ſed ſᷣm ſctem Bonauẽ. poſſet ſaluari in illis virꝭ
ꝑfeccᷓ ⁊ publicis qͥbo adhibet᷑ fides tanqᷓ; ↄſerua
toꝛibo vitatis:qͥ ſi mentiant᷑ iã nec ipſis nec alijs
credet᷑.et ꝑ ↄſeqns magnũ pᷣiudiciũ fiet ipſi veri
tati ⁊ dabit᷑ alijs occaſio ſcadalisãdi.Et iõ rõne
huiꝰſcandali poſſet eſſe moꝛtale in eis mendaci
um officioſum vel iocoſum: qñ ſcient᷑ mẽtiunt᷑:

ita ꝙ ex mẽdacio ſeqͥ põt veriſiłr ſcãdalũ vel ↄtẽ⸗

ptus doctrine.Nõ ſic aũt ſcandaliſant᷑ hoĩes de
hijs qͥ ſunt imgfecti vel de ꝑfect ſed occulc. Si
aũt ꝓpt᷑ mendaciũ fieret ſcãdalũ actiuũ:nõ ẽ du
biũ ꝙ etiã imꝑfecti moꝛtalit᷑ peccarẽt:ſciẽter dicẽ
tes tale mẽdacium:qᷓ;uis de ſe nõ ſit moꝛtale.qꝛ
ait dñs Mat.xviij.Ue hoi illi ꝑ quẽ ſcãdalũ ve
nit.Et ideo dicenduʒ ꝙ qᷓ;uis ꝑfecti mag peccẽt
qᷓ; imꝑfecti in q̃libet mẽdacio:cũ debeãt eſſe ſan⸗
ctioꝛes alijs:tñ nõ peccãt moꝛtalit᷑ per mẽdaciũ
ſimplicit᷑iocoſum vel officioſum ex q̊ nõ ſequit
aliud ſcandalũ nec aufert᷑ ptãs iuſticie fiẽde.et hᷣ
tenet Lho.vbi S.dicẽs:ꝙ nulla circũſtãtia age⸗
uat in infinitũ niſi q̃ trãſfert in aliã ſpẽm.nõ aut
circũſtãtie ꝑſone.Si aũt qͥs ꝑ mẽdaciũ defende
ret quẽ a moꝛte coꝛꝑali ſibi debita ſᷣm iuſticiam
vel ab alio dãno ſibi ſᷣm deũ inferẽdo:nõ videt᷑
excuſari a moꝛtali ſᷣm q̊̃ſdã. Et ita intelligit᷑ illð
Auguſti in li.de mẽdacio dicẽt. Quõ diligit qͥs
ꝓximũ tanqᷓ; ſeipᷣm cui vt pᷣbeac tꝑalem vitã ꝑ⸗
dit et᷑nã.Et etiã in c.ſi qͥs.xxij.q.ij.dicit idẽ Aug.
Si qs ad te ↄfugerit qͥ de mẽdacio poſſit a te li⸗
berari:nõ es mẽtiturꝰ.Os em̃ qð mentit᷑ occidit
aiam ſuãa.⁊ in c.faciat.ea.q.⁊ cã.iteꝝ dicit.Faciat
hõ ꝓ tꝑali ſalute hoim qð põt.cũ aũt ad hoc vẽ⸗
tũ fuerit vt tali ſaluti niſi peccando ↄſulere non
poſſit:iã ſe exiſtimet nõ hr̃e qͥd faciat.Et iteꝝ ean
dẽ ſniam ponit Iſido.xxij.q ij.in c.oẽ.dicẽs. Oẽ
genꝰmẽdacij ſũmopꝑe fuge:nec q̃libet fallacia vi
tã alicuiꝰ ðfendas.caue mẽdaciũ in oibi.Et idẽ
inqͥt Gteg.xviij.moꝛał.c.ij. Nõ em̃ faciẽda ſt ma
la vt eueniãt bona:ad Ro.iij.Siłr dico de mẽ⸗
dacio iocoſo qð nunq; eſt licitũ:ſed ſᷣm ſe eſt ve⸗
niale.qñq; tñ eſt moꝛtale vt põt colligi ab Alexã
dro de Ales in.iij.ꝑte ſũme.in tractatu de mẽda
cio.ar.iiij. et Tho.ij.ij.qcx.ar.iiij.et Richar.ac
Bonauẽ.in.iij.di.xxxviij. Pꝛimo em̃ eſt moꝛta⸗
tale qñ qͥs ponit tantã in eo complacentiã ac de
lectationẽ ꝙ illud anteponit diuis pᷣcept..iuxta
illud dictũ Aug.qð hr̃.xxv.di.S.nũc aũt. Nullũ
eſt adeo pctm̃ veniale qͥn fiat moꝛtale dũ placet

ſcʒ vt moꝛtale. Secus ſitalis delectatio eſt ſub

rius dira mme n peccat moꝛte ¶doeo .: vt colligit er dictis Richar. in.iiij di. xxj.ar.
tiens:ſi nõ facit damnũ alicui:nec ꝑiuret:nec li⸗

ij.q.j.arg.ad hoc.xxv.diſ.S.criminis.Similiter

eſſet moꝛtale petĩ ᷣm Sco. in.iij diſt. xxxviij.ſſ i
p̃dicatoꝛ mẽtiret᷑ in pᷣdicatiõe etiã iocoſe. Uerba

em pᷣdicatoꝛis reputant᷑ vba dei.⁊ ideo non de⸗

bet mẽtiri.Qð dictũ limitari debet ſm ea q̃ ſuᷣ

dicta ſunt de mẽdacijs ꝑfectoꝝ.
Imiliter dicit Hoſt.in ſũma.in ti.dep..
8 S.q interrogatiões. ꝙ ſi qͥs aſſiduitate ⁊
mala cõſuetudie mẽtiat᷑ etiã iocoſe:moꝛ
taliter peccat.tñ ſᷣm Rich.in.iiij.di.xvj.ar.ij.q.iij
ꝓpter multiplicationẽ venialiũ pctõꝝ nõ peccat
qs moꝛtalłr:niſi qᷣeſcat in illa deoꝛdinatiõe ſicut
in fine.ſed tũc eſt moꝛtale nõ veniale.qñ aũt de⸗

oꝛdinatio manet in termis venialis:ita ꝙ nul⸗

lo mõ quis cõmitteret talia pctã ſi putaret moꝛ
talia:nõ peccat moꝛtalit᷑ ex freqᷓntatiõe.qꝛ deoꝛ⸗
dinatio vniꝰpcti moꝛtalis plus põderat q; cen/
tũmille venialiũ.Hec ille. GᷓQH
Oncludendũ eſt g̊ ꝙ nec iocoſum mẽda⸗
c ciũ nec etiã officioſum debet ab aliq̊ dici
cettctlã ꝓ liberãdo a moꝛte ꝓximo. Unõ ait
Augꝰ.ſuꝑ PS.Si qͥs non vult manifeſtare ho
minẽ ad moꝛtẽ:veritatẽ taceat:ſed falſum nõ di
cat:ne ꝓ coꝛꝑe alteriꝰ aniaʒ ſuã occidat.Que au
toꝛitas intelligit᷑ ᷑ᷣm determinationẽ in pᷣdictis
Sciendũ tñ eſt ſᷣm Alexan.de ales in.iij.ꝑte ſũ⸗
me ſuꝑ hoc pᷣcepto:ꝙ qñ qͥs tenet᷑ aliqd dicere ?⁊

tacet ex q̊ ſequit᷑ dãnũ notabile ꝓxio:peccat moꝛ

taliter:ma xie ſi h̊ faciat in iudicio. Un Rugꝰ.ad
caſulanũ:⁊ hr.xj.q.iij.c.qſquis.dicit. Uterq; reꝰ
eſt ⁊ qͥ veritatẽ occultat ⁊ qͥ mendaciũ dicit.qꝛ il⸗
le ꝓdeſſe nõ vult.⁊ iſte nocere ðſiderat.Et idem
hr̃ extra de cri.fal.c.j.qð ↄfirmat Chꝛy.in qͥdaʒ
ſermone dicẽs. Nõ ſolũ ille ꝓditoꝛ eſt vᷣitatis qͥ
traſgrediẽs veritatẽ palã mẽdaciũ loquit᷑.ſʒ etiã
ille qͥ libere nõ ꝓnunciat veritatẽ quã libere ꝓnũ
ciare opoꝛtet.q vᷣba habent᷑.xj.q.iij.c.nolite.Fa/
cit ad hoc qð ðꝛ.ff.de in ius vo.il.ſed et ſi.S.patro
nũ.in glo.ſuꝑ vᷣbo.ꝑ obiectionẽ.vbi ðꝛ: mẽda
ciũ non ſolum cõmittit᷑ dicẽdo falſitatẽ.ſed etiaꝭ

tacẽdo veritatẽ. Mendaciũ aũt ꝑnicioſuʒz ſꝑ eſt

pctm̃ moꝛtale ſᷣm pᷣdictos doc.in.iij.diſt.xxxviij
et Tho.ij.ij.q.cx.Eſt aũt ꝑnicioſuʒ qñ ðꝛ ad iiu
riã dei:puta dicẽdo aliqð pctm̃ vt luxuriari vel
ꝑiurare aut hmõi:non eſſe peccatum.vel cũ in⸗
fert nocumentũ ꝓximo qᷓ;dtum ad ꝑſonam:diui
tias vel famã.Et de tali mendacio dicit᷑ deo ber

ꝓpbhᷣam. Perdes oẽs qͥ loquunt᷑ mendaciũ.pᷣſ.ꝰ
Trãſſumptiue.xxij.q.ij.S.itẽ qð falſum.et..itẽ

qð dicit᷑.De hoc etiã mẽdacio ꝑnicioſo ðt Salo
mõ.Os qð mẽtit᷑ occidit aiam ſuã Sap.j.Trãſ
ſumptiue.xxij.q.ij.c.nec artificioſe.⁊.c.ſi qs adeo
⁊.xxij.q.v.c.iuramẽti.õ licet etiã dicere mẽdaci
um cã hũilitat..c.cũ hũilitatxxij.q.ij.Et oẽs di⸗
centes mẽdaciũ ꝑnicioſum tenent᷑ ad ſatiſfactio

nẽ de oĩ damno dato. xiiij.q.vj.c.ſi res. Et h̊ ſu

ficiat ꝓ pᷣma ꝑte noſtri ſermonis. .

Bermo

Pars ſecunda de excuſatione mendacij quã
faciũt qͥdam exẽplo ſanctoꝝ patrũ qͥ vident᷑ mẽ⸗
dacio vſi fuiPſe.. ,
Ed cõtra pᷣdicta allegãt qdam exẽplũ

priarche Jacob q dixit Jaac pri ſuo.

Ego ſum Eſau pᷣmogenitꝰ tuꝰ Beñ.
xxvij. Certũ eſt em fuiſſe fallam vocis
ſignificationẽ.ꝙ etiã ibi fuerit itẽtio fallẽdi:teſta
tus fuit Iaac pr̃ ſuꝰdicẽs Eſau.Uenit germa⸗
nus tuꝰfraudulẽter ⁊c̃.Et tñ a mgr̃o ſniaꝝ ĩ.iij.

diſt. xxxviij. et ab Auguſt.in li.ↄ mendaciũ:vt hr
xxij.q.ij.c.ſi qlibet.excuſat᷑ a pccõ.ꝗ̊ nõ oẽ menda

ciũ eſt pctm̃. Rñdet Rich.in.iij.diſ.xxxviij.ar.j.
q.ij.in ſolutiõe ſecũdi argumeti.et Älex.de ales i

iij.pte ſũme.ſuꝑ bᷣ pᷣcepto.⁊ in.ij.ꝑte.in tractatu

de mẽdacio.et Tho.ij.ij.q.cx.ar.iij.in reſpõſione
tercij argumẽti:q; Jacob in illo vᷣbo nõ fuic mẽ⸗
titꝰ ſed aliq̃ duplicitate ſancta et inſpirata vſus
eſt. Et qᷓ;uis pr eiꝰ dixerit eum fraudulłẽter egiſſe
nõ tñ mẽtitꝰ eſt.qꝛ ſic credebat:licet falſum puta
bat. Dixit &̊ ſe eſſe Eſau:nõ in ꝑſona ſed in iure⁊
dignitate pꝛimogeniture ſibi diuinitꝰtradite.q.
d. Ego ſũ ille cui debet᷑ pᷣmogenitura.Silr an⸗
gelus loquẽs in ꝑſona dei in veteri teſtamento
dicebat:vt hr̃ Exo.xx.Ego ſum dñs deꝰtuꝰ.⁊ tñ
nõ mẽtiebat᷑:referẽs ſe ad ꝑſonam dei.Et hãc re
ſponſionẽ dat Augꝰ.li.xvj.de ciui.dei.c.xxxvij.ex
cuſando Jacob. Et de hoc hĩ. xxij.q.ij.c.q̃rit᷑.S.
opponit᷑. Pꝛeterea obijciũt qͥdã de abꝛabhã qͥ vt
hr Geñ.xxij.cũ iret ad imolandũ filiuʒ:dixit ſer⸗

uis ſuis ꝙ reuerteret᷑ cũ filio:qð tñ nõ intende⸗

bat.et Geñ.xij.de vxoꝛe ſua dixit ꝙ eiꝰerat ſoꝛoꝛ
Siłr Joſeph Geñ.xlij.⁊.xliiij.dixit fratribꝛ ſuis

ꝙ erant exploꝛatoꝛes:⁊ tñ ſciebat ꝙ nõ erat veꝝ

Simiłr Judich vt hr̃ Judich.x.xj.⁊.xij.młta di

xit q̃ nõ erãt vera:nec intẽdebat facere qᷓ dicebat.

Mohſes q̊ʒ ⁊ Haarõ dixerũt pharaoni ꝙ vole⸗
bant ire viã triũ dieꝝ in ſolitudine ad ſacrifican
dũ.vt hr Exo.v.et tñ dicit glo.ibi.ꝙ nõ habebãt
intentionẽ pᷣncipalẽ ſacrificandi.ſed eundi in ter
ram ꝓmiſſionis et nunq; reuertendi.Exo.q̊ʒ.j.
ſcpᷣtum eſt ꝙ obſtetrices q̃ mentite ſunt pharao
ni:vt liberarent ꝑuulos filioꝛũ iſrael remũerate
fuerũt a deo.q̊ mẽdaciũ nõ eſt pctm̃.qꝛ nõ remu

neraret᷑ a deo ſi eſſet malũ:et patres ſcci veterꝭ te

ſtamẽti illud nõ feciſſent. Rñdeo ſpᷣm Tho. Bo
nauẽ.⁊ Rich.in.iij.di.xxxviij.et Rlex.de Ales.ac
Tho.vbi S.ꝙ ſi inueniunt᷑ aliq̃ in ſacra ſcriptu

ra dicta aut facca a viris ꝑfecq que videant᷑ mẽ

dacia:ſunt intelligẽda figuraliter ⁊ ꝓphecice eſſe
dicta:aut myſtice ⁊ cum aliquo ſpũali intellectu
Et ſic intelligunt᷑ vba Judich.Et hoc inqᷣt aug.
in li.ↄtra mendaciũ.Et ſiłr dicit in q̃ſtiõibd ſuꝑ
Beũñ.qꝙ Abꝛahã nõ eſt mẽtitꝰ dicẽs Sarã eſſe ſo
roꝛẽ ſuã.voluitem̃ celare veritatẽ quã dicere nõ
tenebat᷑: nõ mẽdaciũ ꝓferre. Soꝛoꝛ em̃ eiꝰ pote⸗
rat dici.qꝛ ex ꝑte patr ei attinebat.vñ Geñ.xx.in
quit.Uere ſoꝛoꝛ mea eſt filia patrꝭ mei ⁊ nõ ma⸗

2

tris mee.i.ex ꝑte patris mihi attinens ⁊ nõ ma/
tris. In ſacra em ſeptura cõſanguinei appellan
tur fratres. Uñ ipſe Bbꝛahã dixit Toth qᷣ erat fi
lius fratris ſui. Fratres em̃ ſumꝰ Geñ.xiij. Si
militer nõ eſt mentitꝰ Abꝛaha dicẽs ꝙ reuertere
tur cũ filio queʒ tñ intẽdebat ĩmolare.qꝛ vt inqͥt
apłus ad Heb.xj.ex magnitudine fidei ſue cre⸗
debat ꝙ deꝰ eũ rſuſcitaret:qͥ dixerat ei In Iſaac
vocabit᷑ tibi ſemen. Silr nec Joſeph eſt mẽtitus
dicẽs fratres ſuos eſſe exploꝛatoꝛes.qꝛ potiꝰ lo⸗
qbant᷑ temptãdo qᷓ; affirmando. d
E Mohpſe etiã et Karon rñdet᷑ ꝙ iſta du
d plicitas fuit ꝑmiſſa.potuerunt em̃ aſſi⸗
AAInare cãm recedẽdi:dicẽtes ꝙ volebant
imolare:qð erant facturi:licet pᷣncipalius rece⸗
derẽt nunqᷓ; redituri. Sic.j. Regũ.xvj.miſit deꝰ
Samuelẽ in bethleẽ ad vngẽdũ Dauid in regẽ.

et dixit ꝙ ſacrificaret ibi:⁊ poſtea diceret ſe ad ſa

crificandũ veniſſe:ne Saul poſſet ſcire ꝙ vnrxii
ſet Dauid.ſic fecit Moyſes:ne ſciret Pharao ꝙ;
abſq; reditu vellet exire de egypto.Ex qͥbo ſumit
argumentũ ꝙ ſi qͥs vadens ad aliquẽ locum vt
ibi aliq̃ bona cũ aliq̊ tractet:⁊ ad hoc celandum
vult ibi oꝛare:vt ſi interroget᷑ poſſit rñũdere.Ego
iui illuc cã oꝛandi.abſq; mẽdacio et duplicitate
hoc fieri põt:qũñ fit intentione ſancta:ne det᷑ peſti
feris cã malignandi.Uñ ſub tali mõ loquendi
licet occultare innocentẽ ne impie occidat᷑: ⁊ vir
ginẽ ne ſtupꝛet᷑.Ait em̃ Hieronymꝰ ſuꝑ epłam
Pauli ad Bala. Poſſunt hoĩes q;uis iuſti ali
qua ſimulare ꝓ tꝑe ob ſuã alioꝛũq; ſalutẽ. Nam
dolũ nõ cõmittit qͥ fraudẽ excludit.l.cum pr̃.S.

plane. ff. de le. ij. De obſtetricibo q̊ʒ rñdet Tho.ij

ij. q.cx.et Alexan.de ales.? Richar.vbi S. ꝙ ob⸗

ſtecrices nõ fuerũt remunerate a deo ꝓpt᷑ meda⸗
ciũ.ſed ꝓpter dei timoꝛẽ ⁊ iudeoꝝ amoꝛẽ.Et idẽ
habet in ſũma ↄfeſ.li.j.tit᷑.x.q.viij.Et ſiłr poſſu⸗

mus dicere de Judicth ꝙ ſi pur velimꝰintellige/
re ꝙ dixerit mendacium nõ laudat᷑ qꝛ mẽtita ſit
ſed ꝓpt᷑ affectũ quẽ habuit ad ſalutẽ popłi:vt in
qͥt Augꝰ.in q̃ſtionib ſuꝑ Geñ.Sed iteꝝ obijci⸗
unt defenſoꝛes mendacij de Dauid qͥ ſimulauit
ſe ſtultũ coꝛã rege Gech. j. Reg.xrj. et de Hieu qͥ

finxit ſe cultoꝛẽ Baal.iiij. Re.x.⁊ iſti nõ peccaue
runt.ſed potius cõmendant᷑. Nã de Hieu. xxij.
q.ij.c.vl.ðꝛ.UVcilẽ ſatiſfactionẽ ⁊ in tꝑe aſſumen

dã Hieu nos docet q ſacerdotes Baal intfecit:

ſe fingẽs idola velle colere.̊ videt᷑ mẽdacium

poſſit fieri in vbis ⁊ factis ſine pctõ. Rñdeo ſᷣm
ſctĩ Bona.⁊ Alexã.vbi S.ꝙ ille ſimulatões fu
erũt cautele:⁊ ideo fuerunt licite.Uñ ſciendũ eſt

ſᷣm Alex.de ales in.iij.ꝑte ſumme in tractatu de

octauo pᷣcepto decalogi.q.vl.ꝙ quadruplex eſt
ſimulatio. Pꝛima cautele q̃lis fuit Joſue qui ſi

mulauit fugã.Joſue.viij. Scða doccrine q̃lis

fuit xpᷣi Lu.vl.qͥ finxit ſe lõgiꝰ ire:vt inſtrueret et
moneret diſcipulos ad opa miſcðie ⁊ hoſpitali
tat. Tercia ſimulatio eſt ſigniticatiõis q̃lis fuit

ob Hißnt⸗
gifcautg⸗ n
ilCleude
ſignncatts⸗
Ulteñ⸗ ue
ſudc flalt
Ghudlllosihn
oidt. Ofing
cuckt obtki
gacüſedolijf
mininfiaidte
Ntqu fictoſig
vccunqort
igccadt
loti intentioey
gviduplictut
ti Diatenn Ca
tocitpspoſt
loopꝛudiligſi
i Jibmeülie
goäſulvelpun
ntopkio Yoby
altog diefcſul
ſenevtibideß
pulos uos:q
Gamitanlat0
olediritegon
Quarraſumuie
cdini onimin
Eeiſta ſimkano
Hfinſüma ofell

Hesſimtaclöcs y

lonisſamdone
honon di Rdo⸗
bilis mn Bler⸗
latonis vigie
lpenlingoo.
lebr inciexer⸗
ira nigiie⸗
loeqſimolata
göͤageklade,
Diendeis die
gſaka culoe
cedesadigolan
poraliterremmn
eoq Baglcal
ſoes migache
vonuntmule
ſune vepate
ſnn yryngen
inpa nobis.
Phguedineme
ſilt lerde
endankada
leaplloſenſn
Mengncn In⸗

Oulcſiſgnrn

s 1 da,
nmoppaln
arha nuf
Ii.Gi
preuerere
ngtinc
naſuecre⸗
a n

dck minns
Sporh,

dcgid
monrtnaſi
ecſolcan
nchelus er
ummltde
daud nnge
1danſead ſ
laſanerhrl
r Poarno
Crcpſundt
lbeloam
boccelnunn
lrmmcar g,
oc doplictate
— Wi
Amö logoendi
Neoctidet t
In'ſoo lon
volis lioll
ip iuni ſam
Arlan 9. .
ridn Toi
u.dis gob
1dogeite
r moꝛi⸗ Clbi
tit ol
pelinſntl
wuiy nann i
ipopliin
Gultterobi
itgſindlauk.
nade Did
lhnati
ide Da
intge unn
duiin
Netg widclſn
mlnit ßn
Pinuuud ir
1imi
neunud 1
i hrliin
omnihe dls
rintrverct
ösq̃s in

2
DRK
S
Z

l .W E
Rð M! .
l ð?

Folium

Jacob Geñ.xxvij.qͥ ſimulauit ſe eſſe eſau.in q̊ ſi⸗

gnificauit ꝙ minoꝛ pplłus pᷣferedus erat maio⸗
ri.ſ.gẽtilis iudaico.Silr fictio xpᷣi de q̃ ſupꝛa fu

it ſignificatiõis:qñ finxit ſe longius ire.ſignifica

uit em̃ ꝙ adhuc longe erat a fide illoꝝ. Uñ glo.
ſuꝑ d.c.fi.ait.Lalẽ le exhibuit in coꝛꝑe q̃lis erat
apud illos in mẽte.et Augꝰ.in q̃ſtionibo euãgeli
oꝛũ ðt.Qñ fingimꝰid qð nihil ſignificat: mẽda⸗
ciũ eſt.cũ aũt fictio nr̃a ſignificat aliqͥd nõ eſt mẽ

daciũ:ſed aliqᷓ figura veritatj.ſicut fuit fictio do

mini nr̃i.et idẽ ait in li.ↄ mẽdaciũ.et intelligẽdũ
eſt qñ fictio ſignificat aliqͥd vtile.alas nõ.xxij.q.
v.c.qᷓcunq; arte. Et eandẽ ſniam ponit Tho.ij.
ij.q.cxj.et addit Uldericꝰ ꝙ licitũ eſt ꝑ opꝰſimu⸗
latũ intentiõe vtilitatis conſeqᷓnde cõmittere ali
quã duplicitatẽ.ſicut fecit Dauid ſimulãs ſeſtul
tũ.Dicit em̃ Cacho ĩ ſuis documenc.Inſipiens
eſto cũ tpᷣs poſtulat aut res. Stulticia ſimulare
loco pꝛudẽtia ſũma eſt.Et ſad facit c.vtilẽ.xxijq.

ij. Itẽ ſᷣm eũ licet vci duplicitate vboꝝ ꝓpter ali⸗/

quã ſui vel ꝓximi vtilitatẽ. Sicut fecit xpᷣs qͥ di⸗
xit apłis Jobᷣ.vij. Uos aſcẽdite ad diẽ feſtũ: ego
aũt ad diẽ feſtũ iſtũ nõ aſcẽdã.⁊ tñ poſtea aſcẽdit
ſecrete:vt ibidẽ patet.qð fecit vt inſtrueret diſci⸗
pulos ſuos:qͥ volebant eũ ire ad feſtũ ad facien
da miracula ⁊ ad oſtendendã potentiã ſuã.vnð
ipſe dixit:ego nõ aſcendã.ſ.eo mõ q̊ vos vultis.
Quarta ſimulatio ðꝛ eſſe falſicat:q̃lis eſt hypo
critaꝝ qͥ ſimulãt ſe bonos cũ ſint mali:in malũ
et dãnũ ꝓximi cꝑale vel ſpũale ⁊ ad vanã głliam
Et iſta ſim łatio ẽ peſſima ſᷣm Tho.vbi S.⁊ etiã
hr in ſũma ↄfel.li.iij.ti.xxiiij.q.ccliiij.Pꝛime aũt
tres ſimłatiões vicʒ cautele:doctrine:⁊ ſignifica
tionis ſunt bone:qñ ꝑ eas non fit aliqͥd qð ſit õ
honoꝛẽ ðᷣi vł bonũ ꝓximi.Quarta aũt eſt ðteſta
bilis ſᷣm Alex.de ales vbi S. De mat᷑ia aũt ſimu
lationis vicʒ qͥd ſit ſimlłatio hr.C.de iu.⁊ fac.ig.
l.penlł.in glo.fi.Et vtꝝ ſit ꝑmiſſũ ſimulare de iu
re hr in c.j.extra.qð metꝰcã.in glo.ſuꝑ v.ſimula
uit.et.xxij.q.ij.c.vtilẽ.Dicit᷑ aũt de mala ſimula⸗
tiõe ꝙ ſimulata ꝓ infectj habent᷑.C.plus valere
qð agit᷑.l.j.⁊ de ↄtrahẽda emp.l.emptio.Sed ð
Hieun de 3 S.dictũ eſt dicũt qͥdã theologi ꝙ non
excuſat᷑ a culpa vł mẽdacio.qꝛ fuit malus nõ re

cedẽs ab idolatria Hieroboam.Laudat᷑ tñ ⁊ cẽ
poꝛaliter remunerat᷑ a deo: nõ ꝓ mẽdacio ſed ꝓ

eo ꝙ Baal cultũ deſtruxit. Sed obijciũt defen⸗
ſoꝛes mẽdacij ꝙ in mulcis locis ſacre ſcᷣture ꝓ⸗

ponunt᷑ multe locutiões q̃ ᷣm intentionẽ lr̃efal
ſe ſunt: vt patet de eo qð dicit᷑ Judicũ.ix.ꝙ ierũt

ligna vt vngerẽt ſuꝑ ſe regem:dixeruntq; oliue.
Impꝑa nobis.q rndit. Nunqͥd poſſum deſerere

pinguedinẽ meã.q̃ oĩa aꝑte ſunt falſa. Ad hoc re

ſpõdet Alex.de les.⁊ ſctcũs Bonauen.vbi S.qꝙ
ea dicunt᷑ ad aliquẽ ſenſum ſpũalem paraboli⸗
ce.et ꝓ illo ſenſu habent veritatem in ſe:⁊ nõ ſũt
mendacia. Unde dicit Augꝰ.in li.de mendacio.
Quicqͥd figuratiue fit aut ðꝛ:nõ eſt mendaciuʒ.

ð . . 4 *„
6 7
R
N

Et ita fuit in parabola pᷣdicta ⁊ in alijs tã vete⸗
ris teſtamẽti qᷓ; noui. Similr diſputãtes dicũt
falſum tenẽtes falſam opiniõeʒ:vt ꝑ diſputatio
nẽ ꝑueniãt ad cognitionẽ veri:q mag ſunt int᷑⸗
rogatiões ſeu tẽptationes qᷓ; aſſertiões.Conclu
dendũ eſt &̊ ꝙ nunq; eſt ſcienter dicendũ falſum
Icẽ qcqͥd eſt ꝓmiſſum debet ſeruari:niſi ſeruan
do vᷣgat in peioꝛẽexitũ ⁊ in dãnũ aniĩe:tũc em̃ nõ
eſt ſeruãdũ.xxij.q.iiij.c.in malis. Et talis fuit ꝓ
miſſio herodis ꝓmittẽt dare filie qͥcqͥd poſtulaſ
ſet.Nõ em̃ debuit ſeruare talẽ ꝓmiſſionẽ in am/
putatiõe capi Johis baptiſte:ᷣm Tho.ij.ij.q.
lxxxix.qᷓ;uis illã ꝓmiſſionẽ iuram̃to firmauerit
talis em̃ im pletio ꝓmiſſiõis fuit illicica.xxij.q.
ilij.c. eſt etiã cõtra officiũ.Et hoc inqͥt Amb.in.j.
de offi. ? Tho.ij.ij.q.lxxxviij.ar.vij.et cõcoꝛ.glo.
Rapy.vt hfr̃ in ſũma cõfelſ.li.j.ti.ix.q.xiij. Sed hic
q̃rit᷑ qͥd de gabaonit ⁊ filijs iſrł:qͥ gabaonite di
xerũt mendaciũ ipſis filijs iſrael.vt hr̃ Joſue.ix
ca.ibi em̃ ðꝛ ꝙ cũ gabaonite qͥ erãt ð terra pꝑmii
ſionis audiſſent ꝙ filij iſrael interficerent oẽes po
pulos illiꝰterre:ſciẽtes ſe etiã int᷑ficiẽdos:callide
cogitãtes de ſalute ſua:acceperunt ſibi cibaria ?
ſaccos veteres aſinis iponẽtes ⁊vtres vinarios
ſciſſos atq; ↄſumptos calciamentaq; ꝑanciq̃ q
ad indiciũ vetuſtat pecijs cõſuta erant. Indue⸗
rũtq; ſe veſtimẽt veteribo:panes qʒ q̊s poꝛtabãt
erãt duri ⁊ in fruſta cõminuti.ꝑrexerũtq; ad Jo
ſue ducẽ pplłi iſrael ⁊ dixerũt ei audiente vniuer⸗
ſo ppło.De terra longinq̃ venimꝰ pacẽ vobiſcũ
facere cupiẽtes. Rñderũtq; viri iſraelite adeos.
Ne foꝛte in terra q̃ nob ſoꝛte debet᷑ habiteq et nõ
poſſimus fedus inire vobiſcuz. At illi ad Joſue
cõuerſi dixerunt. Seruitui ſumꝰ. Quibo Joſue
ait.Quinã eſtꝭ vos aut vñ veniſt. Rñderũt.De
terra longinq̃ valde venerũt ſerui tui in nomie
dñi tui.RKudiuimꝰem̃ famã potẽtie eiꝰ ⁊ cũcta q
fecit in egypto:et duobo regibꝛ amoꝛreoꝝ trans
ioꝛdanẽ.dixerũtq; nobis ſenioꝛes ⁊ oẽs habita/
toꝛes tre nr̃e.Lollite in manibo vr̃is cibaria ob
lõgiſſimã viã ⁊ occurrite eis ⁊ dicite. Serui vfi
ſumus:fedus inite nobiſcũ.En panes qñ egreſ
ſi ſumus de domib noſtrꝭ vt veniremꝰ ad vos
calidos ſumpſimꝰ:nũc ſicci facti ſunt ⁊ vetuſta⸗
te nimia cõminuti. vtres vini nouos ipleuimꝰ2
nunc rupti ſunt ⁊ ſoluti.veſtes ⁊ calciamẽta q bꝰ
induimur ⁊ q̃ habemꝰin pedib ob lõgitudine ʒ
vie trita ſunt ⁊ pene ↄſumpta.Suſceperunt igit᷑
de cibis eoꝝ et os dni nõ introgauerũt. Fecitq;
Joſue cũ eis pacẽ ⁊ inito federe pollicitus eſt eis

t nõ occiderent᷑:pᷣncipeſq; multitudis iuraue⸗

runt. Poſt dies aũt tres initi federj audierũt ꝙ;
in vicino habitarẽt ⁊ int eos futurieſſent.moue
uerũtq; caſtra filij iſrł ⁊ venerũt i ciuitates eoꝝ.
2⁊ nõ ꝑcuſſerunt eos:eoq iuraſſent eis pncipes
multitudinis ĩ nomie dñi dei iſrł. Murmura⸗
uit itaq; oĩs vulgꝰ ʒ̊ pᷣncipes iſrł:qͥ rũderũt eis
Jurauimꝰ eis in noie dñi dei nr̃i.et idcirco non
z 5

BGermo

poſſumus eos cõtingere.ſed hocfaciemus eis.
Reſeruent᷑ qͥdeʒ vt viuãt:ne contra nos ira dei
cõcitet᷑ ſi ꝑiurauerimꝰ: ſʒ ſic viuãt vt ĩ vſus mul
titudinis vniuerſe ligna cedãt:aquaſq; depoꝛtẽt
Zunc Joſue vocauit gabaonitas ⁊ ait eis.Cur
nos decipere fraude voluiſt :vt diceretis:ꝓcul
valde habitamꝰ a vobis:cũ in medio nfri ſitis:
Icaq; ſub maledictiõe eritꝭ:⁊nõ deficiet de ſtirpe
vr̃a ligna cedẽs:aquaſqʒ cõpoꝛtãs in domũ dñi
dei mei.Qui rñderũt.ſunciatũ eſt nobis ſᷣuis
tuis ꝙ ꝓmiſiſſet dñs deꝰ tuꝰ Moyſi ſuo ſuo:v
traderet vobis oẽm terrã iſtã:⁊ diſꝑderet cũccos
hitatoꝛes eiꝰ:timuimꝰigit᷑ valde:⁊ ꝓuidimꝰaia
bus nr̃is:vro terroꝛe cõpulſi:⁊ h̊ ↄſiliũ iniuimꝰ.
nũc aũt in manutua ſumꝰ:qð tibi bonũ ⁊ rectũ
videt᷑fac nobis.Fecit ̊ Joſue vt dixerat⁊ libera
uit eos de manibo filioꝝ iſrael:vt nõ occiderent᷑.
Hec oia habẽtur Joſue.ix.Circa quã hiſtoꝛiam
q̃runt᷑ duo.Et pᷣmo vtrũ iſti gabaonite peccaue
rint in tot mẽdacijs.⁊ claruʒ eſt ꝙ ſic ᷣm oẽs ex⸗
poſitoꝛes ſacre ſcripture ſuꝑ Joſue.ix.ca.et cla⸗
re patʒ ex pᷣcedẽtibo.lõ em̃ licet dicere mẽdaciuʒ
ct ꝓ ſalute coꝛꝑis:tñ qꝛ iſti erãt ĩfideles ⁊ venerãt
vt ſe ſubderẽt legi filioꝝ iſrael ⁊ cultui:vt ifra pa
tebit:⁊ fecerũt ad ↄſeruatiõeʒ vite coꝛꝑalis ⁊ etiã
ſpũalis:ſũt ſᷣm qͥd excuſabiles:non tñ ĩmunes
oĩno a pccõ:qð patet exeo ꝙ puniuit eos Joſue
in ceſiõe ⁊ poꝛtatiõe lignoꝝ ⁊ aque.
Ecuũdo q̃rit᷑:vtꝝ filij iſrael bñ fecerint nõ
8 occidẽtes eos ꝓpt᷑ ꝓmiſſiõeʒ factã ⁊ iura
mẽto firmatã.Et pᷣmo arguit᷑ tripliciter
ꝙ debeant eos occidere.Fũdamẽtũ pᷣmũ eſt dei
pceptio. Nã pᷣceperat eis deꝰ ꝙ occiderẽt oẽs ha
bitatoꝛes illiꝰ cerre: vt habe᷑ Nume.xxxij. Iẽ q;
nõ facerẽt fedus cũ illis Nũe.xxxiij.Et iõ tale iu⸗
ramẽtũ factũ cõtra dei pᷣceptũ nõ debuit ſeruari
nec ꝓmiſſio.d.in malis.xxij.q.iiij. Scðo.qꝛ iu⸗
ramẽtũ ⁊ ꝓmiſſio fuit ↄditiõalis.ſcʒ ſi gabaoni⸗
te nõ erãt ð habitatoꝛibo terre ꝓmiſſiõis:q̊ nõ de
buit ſeruare deficiẽte ↄditione. Juramẽtũ em̃ cõ
ditiõatũ nõ obligat nõ exiſtẽte ↄditõe.xxxij.q.viij
c.non ſolũ.⁊ extra ð cõ.appo.c.verũ.Et extra de
iureiu.c.ꝑuenit.el.ij.vñ dicit ſeneca in li.ð bene/⸗
ficijs.ꝙ ad hoc vt homo teneat᷑ facere qðᷣ ꝓmi⸗
ſit requirit᷑ oia imutata ꝑmaneãt. Tertio ar/
guit᷑. Nã gabaonite doloſe ⁊ ꝑ mẽdacia eos dece
perunt: vt patʒ Joſue.ix. Fraus aũt ⁊ dolꝰ ali⸗
cui patrocinari nõ debet.xxx.q.j.c.dictũ.extra de
reſcrip.c.ex tenoꝛe. In ↄꝛiũ eſt veritas.ſ. debue
rũt ᷣuare iuramẽtũ ⁊ ꝓmiſſiõeʒ filij iſrael:vt pa
tet in.c.inter cetera.S.ſed cum hijs bominibus.
et in c.innocẽs.xxij.q.iiij.⁊ idẽ dicit Ambꝛoſiꝰ in
li.de officijs.Et b̊ tenẽt oẽs doct.eccleſie ſupꝑ Jo⸗
ſue.ix.c.et ꝓbatur in littera dicti c.vbi dici᷑. Ju⸗
rauimꝰeis in noie dñi dei iſrael:⁊ idcirco nõ poſ
ſumꝰ eos ↄtingere:reſeruent᷑ ̊ vt viuãt:ne ↄtra
nos ira dni cõcitet᷑ ſi piurauerimꝰ. Periuriũ ãt
nõ icurrit᷑ niſi ex trãſgreſſiõe iuramẽti obligato⸗

rinecira dei zcicat niſi Ppe ills q eillcitü ſerl.
ergo iuramẽtũ iſtud fuit puãdũ.Et bᷣ triplici rõ⸗

ne. Pꝛimo qꝛ gabaonite venerũt ad Joſue:volẽ
tes cultui dei iſrael ſubijci:vt ptʒ ex vbis eoꝝ cũ
dixerũt. Uenerũt ſerui tui in noie dei tui.ex mira
culis em̃ q̃ audierãt feciſſe deũ ꝓ filijs iſrael cre/
diderãt ipᷣm eſſe veꝝ deũ celi ⁊ terre:⁊ deſideraue
rũt ad fidẽ eiꝰvenire ꝑ fedꝰineundũ cũ filijs iſrł.
2 ſic nõ ſolũ venerũt ex timoꝛe: ſed etiã ex amoꝛe
dei.pᷣceptũ aũt dei de intfectiõe habiratoꝝ terre
ñ videbat᷑ ↄtra eos currere:qꝛ datũ erat ꝓt᷑ ma
liciã ⁊ obſtinatiõeʒ in malis habitãtũ in terra il⸗
la.vñ Joſue.xj.c.dicit᷑ de obſtinat. Dñi em̃ ſnia
fuerat:vt indurarent᷑ coꝛda eoꝝ:⁊ pugnarẽt cõ⸗
tra iſrael ⁊ caderẽt:⁊ nõ mererent᷑ vllã clemẽtiaʒ
ac perirẽt.Ex q̊ patʒ ꝙ gabaonite meruerũt cle⸗
mentiã:nec currebat ↄtra eos ſnia dei.Scðᷣa rõ

qre debuit h̊ͥ iuramẽtũ ſeruari ẽ ex ꝑte filioꝝ iſrra

el.licʒ em̃ Raab meretrici feciſſẽt pactũ exploꝛa⸗
toꝛes ꝙ ſaluaret᷑:vt habetur Joſue.ij.illud fuit

pactũ ꝑticulare:bᷣ aũt pactũ ⁊ iurametũ qð fece/
rũt ſilij iſrrael gabaonidꝭ fuit ðᷣmuʒ iuramẽtuʒ cõ

mune:qð oẽs filij iſrael fecerũt extraneis gentib⸗
Et ideo ſi fregiſſent ̊ iuramẽtũ ⁊ ꝓmiſſiõem ga
baonitas occidẽdo:fuiſſet diuulgatũ ꝑ terraſ in
circũitu:⁊ reputati fuiſſent filij iſrael infideles:⁊

iuramẽti tranſgreſſoꝛes:in magnũ ſcãdalũ illiꝰ
populi.⁊ ꝑ ↄſequẽs in irreuerẽtiaʒ ⁊ blaſphemiã

dei:cuiꝰ dicebant᷑ peculiarꝭ populꝰ a deo electꝰ.
Et ideo ad hoc vitãdũ ſeruãduʒ fuit iuramẽtuʒ.
Tertia ratio accipit᷑ ex ꝑte dei:q ꝓnus ẽ ad miſe⸗
rãdum.p.cxliiij.⁊ ideo credẽduʒ eſt ꝙ Joſue ex
familiari ↄſilio ðᷣ i moꝛtẽ illoꝝ coꝛꝑalẽ mutauit
in ciuilẽ.am ſeruitꝰ moꝛti cõparat᷑.ff.de regu.
iur.l.ſeruitutẽ.vt ſic ð mẽdacijs ſuis punirẽtur:
et iuramẽtũ ſeruaret᷑: qð de moꝛte coꝛpoꝛali eis
nõ inferẽda intelligebat᷑.Et ꝙ dñs hãc ſniaʒ ap⸗
ꝓbauerit patet ex b: Joſue eundo ad pugnan
duʒ in ſubſidiũ gabaonitarum dñs dixit ei. In
manꝰtuaſtradidi illos.ſ.oppugnatoꝛes gabao
nitarũ:vt habet᷑ Joſue.x. Iteʒ patʒ ꝑ hoc ꝙ ꝓpter
afflictionẽ iniuſtã gabaonitaꝝ factam ꝑ Saul:
fames facta fuit in terra iſrael trib annis:⁊ ſep
tẽ viri de ſtirpe Saul fuerũt crucifixi ad pᷣceptũ
dei:vt habet᷑.ij. Regũ.xxj.Et ex his ſolutum eſt
pᷣmũ argumẽtũ ð pcepto dei.Ad ſcðm argumẽ
tuʒ rñdet᷑:ꝙlicet in locutõe pᷣmaria cũ gabaoni
tis facta fuerit mẽtio ⁊ interrogatio:ſi erãt de ter
ra ꝓmiſſiõis:tñ in iuram̃to nõo fuit appoſita ali

qua ↄditio. Et dato ꝙ fuiſſet poſita:tñ exq̊ͥ vole

bãt credere in deũ ⁊ cultui eiꝰ ſe ſubijcere debue⸗
rũt ſeruare iuramẽtũ nõ occidẽdo eos:rationib
pᷣdictj.Ad tertium dicendũ:ꝙ fraus et dolus ꝓ⸗
pꝛie oꝛdinant᷑ ad malũ fineʒ. Mendacia aũt et

fictiones gabaonitaꝝ licet eſſent mala de ſe ta⸗

mẽ oꝛdinabant᷑ ab eis ad bonuʒ finem ſcʒ ad eo
rũ ſalutẽ coꝛpoꝛalẽ ⁊ ſpũaleʒ:vt patet ex pᷣdictis:
2 ideo nõ debuerũt occidi ꝓpter boc.Et hoc tenet

Fe

Zuguſug 7

Pord riade⸗
antu ſ
ſunido
jcepitde
ciſed micack
ſiömeteminken.
ſi1 ob rii di
gaco Kpeo lo
nid Diminmtlu
er vrdict Gal
guimü deteſtokan
limedace; ei/
nicacsbichal
hü micoriuſt?d
gunceka rol
guit be midee
rcad becdiche
lacüetinoꝛe d
dict Potooꝛe
s. Sarlotuqu⸗
remidaal P⸗
Moꝛs boim m⸗
venficatüeſtq,
ſoöet veritas:n
delinterra⸗ ſät
midaociüſundar
miſeruo ülud ,
fbo ntat vllo⸗
lbil eryj⸗Tnos⸗
hi diuttetmaac̃
ls 6ad Epbe ii
Midacälodtmin
ſo Pco iide
ſus ditate 20d
deoverarols al
ſmgo. Poreſt⸗
ſcatiois q: ſind
(demin midae
tloqoiono dee
nopoſſumdia
Püboies ſumt
Nwoqz iicdict
Scrihtüctenn
Atipudichacis
t miocii l
lingua eß eſt .
Roconis Dictt
ſo qcazain
Mer maliciity
farlingua en
ynoꝛſus iſt
6 Guis in co:
MWomoꝛtifero
Venenſodoꝛe 3

lngfan

illaife,

mpi⸗
4 oſbere
bis ora
tudermin
nlut⸗
rdgaue
icüfligift,
cnigamote
ubimopin
manpen
uümemnl
1, düchſi
7 pognuriro/
knidmitg,
Eeimeruerürce
udei Schan
Agefloptin
npagichln
eiz Ausfut
Mumiigöſee
Giramimo

muntsennh

pciſtüengs
Gügtenalin
N middesn
ͦ ſäcniͤls
mrblapbemi
us adeo ca,
gfutiumanz.
ſomwsizoſnle⸗
cke Poſeer
ngalt mumuit
miädengn.
ſuss unti:
onrecpongles
disbirſnige
noMα£
disinra
Guumnnz 0od
ggbocgee⸗
ang Sanl:
rwamnisſh
ckiasehen
dis ſoltomet
ſon ne
Mnaci hanl
ronidide
eltnohpinal
S
inmnmnnn
oemonid
wnin obte
,min deſeni,

immſcl,

Fohlum

glo. Augu.ſuꝑ Joſue.ix.⁊ x.c.?⁊ Nicolaus de Ty
ra ſuper Joſue.vy.
Pars tercia de mẽdacij deteſtatione. F
Uantü ſit deteſtabile mẽdaciũ:patet di
q ſcurrẽdo ſacrã ſcripturã. Nã Exodi.xxiij
86Spcepit deꝰ dicẽs. õ ſuſcipies vocẽ men
dacij:ſed mẽdaciũ fugies.Et Leui.xix.ſcriptũ ẽ.
Nõ mẽtiemini:neq; decipiet vnuſquiſq; ꝓximũ
ſuũ.⁊ Job.xiij.dicit᷑. Nũquid indiget deꝰvr̃o mẽ
dacio:vt ꝓ eo loq̃mur dolos.Et psS.xj.dicit da⸗
uid.Diminute ſũt vitates a filijs hoiuʒ.? Pꝛo⸗
uer.vj.dicit Salomõ.Serx ſunt q odit dñs:et ſe
ptimũ deteſtat᷑ ania eiꝰ.ſ.oculos ſublimes:⁊ lin

guã mẽdaceʒ ⁊c.Et.x.eiuſdẽ libꝛi diẽ᷑. Qui mẽtit

mẽdacijs:hic paſcit vẽtos.⁊.xiij.c.icerũ ait. Uer⸗
bũ mẽdarx iuſtꝰ deteſtabit᷑:impiꝰ aũt cõfundit ⁊
ↄfundet᷑.? Pꝛouer.xix.dicit. Pꝛinceps qͥ libent᷑
audit vᷣba mẽdacij:oẽs miniſtros habʒ ipios.⁊
xx.c.ad hec dicit. Oppꝛobꝛiũ nequã in hoĩe men
daciũ:et in oꝛe idiſcipliatoꝝ aſſidue erit.et Ecci.
xx.dicit᷑. Potioꝛ eſt fur qᷓ; aſſiduitas viri mẽda⸗
cis. Scriptũ quoq; ẽ Eccłiaſtici.vij. Noli ama⸗
re mẽdaciũ. Pꝛouer.enim.xx.dicit Salomon/
Moꝛs hoim mẽdaciũ ſine honoꝛe.Sed heu:qꝛ
verificatũ eſt qð ꝓphetatũ eſt Oſee.iiij.ca.vbi ðꝛ.
Mõ eſt veritas:nõ eſt miſericoꝛdia:nõ eſt ſciẽtia
dei in terra. Nã maledictũ homicidiuʒ:furtũ:et
mẽdaciũ ĩiundauerũt ſuꝑ terraʒ.Tu vo popule
mi ſerua illud Eccłliaſtici.iiij.c. Non cõtradicas
vᷣbo vᷣitac vllo mõ. Dicit em̃ ideʒ ſapiẽs eiuſdẽ
libꝛi.xxvj.Lres ſpẽs odit aia mea:pauperẽ ſuꝑ
bũ:diuitẽ mẽdacẽ:⁊ ſenẽ fatuũ ⁊ iſenſatũ.? Pau
lus ad Ephe.iiij.nos exhoꝛtat᷑ dicẽs.Deponẽtes
mẽdaciũ:loqͥmini veritatẽ vnuſqᷣſq; cuʒ ꝓximo
ſuo.⁊ Jaco.iij.dicit᷑. Nolite mẽdaces eſſe aduer⸗
ſus vᷣitatẽ. ⁊ ad Roma.iij.dicit Paułꝰ.Eſt aũt
deꝰ verax:oĩs aũt homo mendax.id eſt peccatoꝛ
ſm glo. Poteſt etiã ĩtelligi ð mẽdacio falſe ſigni
ficatiõis.qꝛ ſi nõ cauemꝰ a mulctiloqᷣo: facilit᷑ in
cidemꝰin mẽdaciũ. Pꝛouer.x.vbi dicit. In mul
tiloquio nõ deerit pccm̃. Item cũ des ſit veritas:
nõ poſſumꝰ dicere veritatẽ:niſi auxilio dei.⁊ iõi
qᷓ;tũ hoĩes ſumus ꝓni ad mendaciuʒ. Ad Cot.
quoq;.iij.c.dicit ideʒ apłs.Nolite mẽetiri inuicẽ.
Scriptũ eſt em̃ Apoc.xxij.Foꝛis canes ⁊ veneti/
ci ⁊ ipudici:ac idolis ſeruiẽtes: ⁊ oĩs q amat⁊ fa
cit mẽdaciũ. Mẽdax aũt ideo dicit᷑ veneficꝰ. q̃a
lingua eiꝰ eſt moꝛtifera: ſicut lingua aſpidis et
dꝛaconis.Dicit em̃ auicẽna i li.ð venenoſis aĩa⸗
libo ꝙ q̃daʒ aĩalia habẽt linguas moꝛtiferas ꝓ/⸗
pter maliciã ⁊ venenoſitatẽ hũoꝛis in eis dſant;
ſicut lingua ſerpentis: dꝛaconis: ⁊ canis rabidi.
cuiꝰmoꝛſus ẽ ſũme venenoſus.lingua aũt aſpi⸗
dis qᷓ;uis in coꝛpoꝛe viuent ſerpẽtj plena ſit ve⸗
neno moꝛtifero: ſeparata tamẽ a coꝛpoꝛe ⁊ deſic
cata:venenũ ſi pᷣſens fuerit ꝓdit. Naʒ in pᷣſentia
veneni ſudoꝛẽ pꝛũpere cõſueuit. Uñ talis ligua
vtilis ?⁊ pficua iter theſauros regios reputat᷑.Et

ſimilit᷑ ad ꝓpoſitũ noſtrũ dicere poſſumꝰ:ꝙ lin⸗
gua mẽdax ꝓpt᷑ moꝛtiferã maliciaʒ in ea latẽtẽ ⁊
dñantem:multos inficit:moꝛdet ⁊ occidit. Hec
aũt maledicta lingua iſtrumẽtuʒ diaboli et gla

diꝰ iniqᷣtat:habens venenuʒ aſpidũ inſanabile

ſi ꝑ iudiceʒ iuſta pena extraheret᷑ ꝛ amputaret a
viuẽte teſte falſo:⁊ aduſtione exiccaret᷑: ꝓpt᷑ exem
plũ iuſte vindicte multoꝝ eſſet ſanatiua. Sʒ qꝛ
modo regẽtes fouẽt tales mẽdaces ⁊ defendunt
atq; tributꝭ deuicti extrahere ⁊ deſiccare eoꝝ lin
guas negligũt.ideo tot moꝛtifera et inſanabilia
vulnera inocẽtitbo infligere nõ metuũt. Sʒ licet
quãdoq; nõ puniant᷑ ab homie:deꝰ tamẽ vltoꝛ
maloꝝ:eos ñ ꝑmitcet ipunitos:ſʒ ad tartareos
mittet cruciatꝰ.Omnes etiã mẽdaces eterna feli
citate pᷣuabit.aʒ Apocali.xxij.dicit᷑. Nõ intra/
bit in eã.ſ.celeſtẽ hierm:aliqͥd coinqͥnatũ vł faci
ens aboiationẽ vel mendaciũ Nõ ſolũ aũt ex ſa
cra ſcriptura deteſtabile apparet mendaciũ:ſed
etiã ex iure canonico. vt hr̃ in c.mihi aũt.⁊ i c.in⸗
cauti.⁊ in c.ome.xxij.q.ij.⁊ in c.ſi qͥs.xj.q.iij. Jðo
Amb.in q̊dã ſermõe:⁊ hr̃ in c.cauete.xxij.q.ij.ðt.
Cauete fratres mẽdaciũ qꝛ oẽs qͥ amãt mẽdaci⸗
um filij diaboli ſũt.Hiero.q̃̊ʒ ↄ Rufinũ ait. Pi
thagoꝛe pᷣceptũ fuit poſt deũ veritatẽ colenda:q̃
ſola hoĩes deo ꝓxios facit. Tulliꝰ etiã in.iij.ðᷣ of
ficijs inqͥᷣt. Tollẽdũ eſt in rebo cõtrahẽdis oẽ mẽ
daciũ.et Areſt.iiij.Ethi.ait. Ueraxlaudãdus eſt
vbiq;.ſed mẽdax vituꝑandus.Uñ legit᷑ i croni⸗
ca de nug phoꝝ c.xxviij.ꝙ Areſtoteles introga
tus qͥd fenoꝛis acqᷣrãt mẽdaces:inquit.vt qͥtiẽs
vera loquant᷑ nõ credat ies. —H
Uaãuis aũt ſit veꝝ qð dicit Terẽtiꝰ ĩi an⸗
q qQria. ca.iij.ſ.hoc tꝑe Obſequiuʒ amicos:
veritas odium parit:tñ debemꝰ ſeruare
p̃ceptũ qð ponit autoꝛ libꝛi de foꝛmula honeſte

vite. ca.ij.di. Nõ recedas a vero.et ca.v.eiuſdẽ li⸗

bꝛi inqͥt. Nihil tibi interſic an affirmes an iures
de religione ac fide agi ſcias vbicunq; de vitate
tractat᷑. Ait em̃ Iſið.in li.ij.ſoliloqᷣoꝝ.ca.xxxiiij.
Oẽ mendaciũ pctm̃ eſt.neminẽ g̊ mentiendo fal
las.nec aliud loq̃rꝭ ⁊ aliud anio teneas.nõ alið
dicas ⁊ aliud facias.Ad veritatẽ etiã dicendã in
ducunt leges ciuiles:⁊ ad ſeruãda q ꝓmiſſa ſũt
Pꝛimo ꝙ debeat dici veritas maxie in teſtimo
nijs ꝓferẽdis:habet᷑ in.l.eos.C.ð ꝓbatiõibo.⁊ in
l. et quia.ff.de interroga.act.⁊ in.l.nullũ.C.ð te⸗
ſtibo. ⁊ in.l.j.C.de libel.famo.et.C. de penis.l.de
curione.ibi ðꝛ.ꝙ dicẽs veritatẽ laudẽ maximaʒ
⁊ pᷣmiũ ↄſequet᷑. Oꝛego.q̃ in paſtoꝛali.c.xxvj.in
q̃t. Nihil eſt ad defendẽdũ puritate tutius:nihil
ad dicẽdũ veritate facilius.Uñ ſcriptũ eſt in.l.j.
C. ſi vt ſe ab heredi.abſti.ꝙ fidei vᷣitas vᷣboꝝ ad
minicula nõ deſiderat.Econtra vo eſt de falſita
te. Unde Richar.poeta in li.de nuptijs.ca.xxvij
öt. Eſt laboꝛ in labijs mendacia cõpoſiturꝭ. Ue
ra locuturis non laboꝛ vllus ineſt. Quãuis er⸗/
go verum ſit quod inquit Laſnocdortzo ini de

Bermo

amicicia. ſq plerũq; moleſta eſt veritas:tñ ſem

debemꝰ veritatẽ dicere. Et debemus ſeruare il

lud qð ait Quintilianꝰin li.declamationũ:inqͥ/

—

ens. Uiro foꝛti pᷣſertim ⁊ innocẽti nihil facere cõ

uenit q̊d negandũ ſit.et hoc inqᷣc declamatciõe.ij.

qͥ iteꝝ ait declamatiõe.x. Mag oder mẽdaciũ

cũ ſile vero eſt. Mõtcanariꝰ q̊ʒ in luna celeri con

tra mẽdaciũ inqt. Mlłc fidẽ pauca adimũt mẽ⸗

dacia.Ex qͥb apparet ꝙ non bñ loquit᷑ autoꝛ li

bꝛiqᷓ e Caphilus ca.ij.dicẽs. Crede ꝙ intduʒ

mulc mẽdacia ꝓſũt. Et qnq; nocet oĩa vera lo⸗
qui. Licet em̃ mẽdaciũ ꝓſit ad vtilicatẽ tꝑalẽ:tñ
nocet q̊ ad eternã. Itẽ male loquit᷑ aucoꝛ libꝛi qͥ
ðꝛ Facetꝰ.ca.ij.di. Eſto veridicꝰ:falſum qũq; lo

quarj.Nã ſꝑ verũ dicere credo nephas. Hec em̃

eſt falſa ſnia vt patet ex pᷣcedẽtibꝛ. Medacia em̃
nõ ſolũ ernaliter puniunt᷑:ſed eciã tꝑaliter ꝑ ius

ciuile.vt hr̃.ff.qð cum eo.il.ſed et ſi.S.j.⁊.ff.de ⸗

ba.i.cũ ð indebito.in glo.ſuꝑ vᷣbo.indebiti.⁊.ff.

ad.l.adqᷣ.l.inde neraciꝰ.S.penul.et ibi glo. et.ff. de
rei vendica.l.finali.i glo.finali.⁊ hr.C.cõmunia

vtriuſq; iud.l.ſi cũ paterno.in glo.ij.⁊.ff.de fide⸗
iuſſoꝛibo.l.ſi dubitet᷑.S.j.Et mendaciũ doloſum
mag punit᷑ qᷓ; ꝑ ignoꝛantiã factũ.ff. ò act.em.l.
iulianꝰ.S.qð aũt.in glo. Uñ dicit᷑ mẽdacia ñ
debent remanere ipunita.ff. de hijs qͥ no. infa.l.
debuit.⁊. C.de accuſatio.l.accuſatõis.⁊.ff.de rei
vẽ.l.fi. Puniunt᷑ qͥʒ mẽdacia a deo ꝑ moꝛtẽ coꝛ⸗

poꝛalẽ.vt patuit de anania et ſaphira qͥ moꝛtui

ſunt ꝓpter mẽdaciũ:qͥbs dixit Petrꝰ Act.v. Cur
tẽptauit ſathanas coꝛ veſtꝝ mẽtiri ſpũiſctõ ⁊c̃.⁊
ſtatim expirauerũt. Siłr Dañ.xiij.duo ſenes qᷣ
falſo accuſauerũt Suſannã: ꝓpter falſũ teſtimo
niũ lapidati ſunt a populo. Pꝛouer.xx.ſcptũ eſt
Suauis eſt homini panis mẽdacij.ſ.in pᷣſenti.
poſtea.i.in alia vica implebit᷑ os eius calculo.i.
duriſſima punitione. S

D ſeruãdas q̊ʒ ꝓmiſſiones ⁊ fidem datã
a erxhoꝛtant᷑ iura ciuilia.vñ.ff.ð pac.l.j.in
ncipio ðꝛ:ꝙ nihil tã cõgruũ eſt fidei hu

mane q; ea q inter eos placuerũt ſeruare. Et.ff.
de oſti.pecu.l.j.in pᷣnci.ſcriptũ eſt. Gꝛaue eſt fidẽ
fallere.et in.l.cũ venderẽ.ff.loca.ðᷣꝛ.Bona fides
exigit vt id qð ↄuenit fiat.et.C.de nõ nũerata pe

cu.l.generaliter.ſcptũ eſt. Nimis indignum eſſe

iudicamꝰ qð qᷣſq; ſua voce dilucide ꝓteſtatꝰ ẽ in

firmare.Salomõ q̊ʒ Pꝛouerbᷣ.xxviij.dicit. Uir

fidelis multũ laudabit᷑.et Tulliꝰin.j.de officijs
ca.x.dicit. Fundamentũ iuſticie eſt fides ac con⸗
uentoꝝ cõſtãtia ⁊ veritas. et li.ij. eiuſdẽ oꝑis.ca.
iij etiã inqᷣt. Nulla res vehemẽtiꝰrẽpublicã ↄſer⸗
uat q; fides. Ideo Ouidiꝰ.j.de arte amãdi inqͥt
Reddite depoſitũ:pietas ſua federa ſeruet.Nul
la em̃ eſt maioꝛ hois glia qᷓ; in ꝓmiſſis firma fi
deiitas.hinc nanq; magna laus ac honoꝛ et pᷣci

pua laudatio. O miſerabilis moderna etas O

doleda hoĩm cõditio. Ubi nunc xpᷣianoꝝ fides.
vbi vicinoꝝ fidelicas.vbi mercatoꝛũ legalitas.

Quod dare nolueris:nulli ſpondebis amico.
Dedecet hoc cũctos:pᷣcipueq; bonos.

xXxXIX

Nunchijs lachꝛymoſis tꝑib nõ nuda:nõ ſolen
nis ꝓmiſſio: nõ teſtes:nõ iuramẽta:nõ libꝛi:nõ
inſtrumẽta valẽt vt ꝓmiſſa attendant᷑. O infide
les ⁊ ꝑuerſe anie:pfecto vos eſtʒ detioꝛes paga⸗

nis q vitã er᷑nã nõ expectabant:et tñ potiꝰqᷓ; fidẽ

datã fragerẽt moꝛti ſe expoſuerũt.ſic fectt Mar
cus attiliꝰ regulus vt refert Tulliꝰ in.iij.de offi⸗

cijs.⁊ Ualeriꝰ li.j.? Aug.v.de ciui.dei. Sed ecõ

tra faciũt multi xpᷣiani młta ꝓmittentes et nihil

attẽdentes.⁊ ꝓpter hoc ꝓcedit ꝙ vnꝰ nõ credit al

teri. Ait em̃ Oꝛaciꝰ epłaꝝ li.ij.epła.ij. Multa fi/

dem ꝓmiſſa leuãt.et Ouidiꝰ in.iij.de faſtis ait.
Tarda venit dictis difficiliſq; fides.

Et Catho in ſuis documentis ꝓpter hoc inqᷣt.

NRem tibi ꝓmiſſam:certam ꝓmittere noll.
Rara fides ideo qͥa multi multa loquunk.
Igeo Jacobo Beneuẽtanꝰca.xix.ſui libꝛi inqᷣt.
Si quid ꝓmiſſum fuerit tibi ſuſcipe raptim
Mens a ꝓpoſito nam reſilire potet.
Et.xx.ca.eiuſdẽ oꝑis dicit
Qui ſpõdent multa:ſoluere pauca ſolẽt.
Et ibidem S

Cũ ſpondes aliqͥd:manus ilico verba ſequat᷑.
Auget em̃ meritũ qui cito ſoluit ideem.
Et Ricb.in li.ð nuptijs.ca.xxxvij. Quis bonꝰ
abſq; fide. Iſti ̊qͥ ñ ſeruãt fidẽ oibo ſũt exoſi. Ait
em̃ Marcialis cocꝰ li.vndiq; ſuſcepto.ca.ij.
Sponſio res vana:ſponſio verſatilis aura

Noli ſpondenti fidere digne nimis.

Et iõ vᷣſificatoꝛ fabulaꝝ Eſopi fabła.xxxj.inqͥt
Expedit in fido non irritare fidem.

Et Ouidiꝰin li.iiij.de ponto.epła.x.exhoꝛtans
ad fidelitatẽ ſeruandam ait.

Qulis laboꝛ eſt:puram nõ temerare fidẽ.
Sed fidelitatẽ iſtam raro habẽt ſocij in regno

vel dñatu.Ait em̃ Lucanus in..

Nulla fides regni ſocijs:oiſq; poteſtas
Impatiens cõſoꝛtis erit.

Similiter li.x.⁊ fi.idem inqᷣt de militiby:in qᷣb⸗
ſepe inuenit᷑ infidelitas.

ulla fides: pietaſq; viris qͥᷣ caſtra ſequunt᷑.
Uenaleſq; manus:ibi fas vbi maxia merces.

Similiter auari habent paucã fidelitatẽ. Uñ
Juuenalis.li.j.ſatyra.iij.ait.

Quantũ quiſq; ſua numoꝝ ſeruat in archa.

Taãtũ habet ⁊ fidei
Sed ð hijs ifidelibo iueniunt᷑ młti faciẽtes qð

inqᷣt autoꝛ in li.de moꝛibo medicoꝝ.ca.iiij. di.

Cũ dolet infirmus ꝓmittit pᷣmia multa.

Ceſſat ꝓmiſſum cum doloꝛ ipſe perit.

Nolite ̊ vos ita facere.ſed ſeruate illud qð in⸗

qͥt autoꝛ ł li.de foꝛmula honeſte vite ca.ij. dicẽs.

Cũ ↄſideratiõe ꝓmitte:⁊ pleniꝰ qᷓ; pmiſerꝭ pᷣſta.
OQð intelligẽdũ eſt de reb honeſtj. Ait em̃ mbᷣ.

li.iij. de offi.ca.xij. Unuſqͥſq; nibil ꝓmittat inbo
neſtũ:qð ſiꝓmiſerit tolerabiliꝰ eſt ꝓmiſſum nõ

L 060*1

nereihfuchee
cvio ijcoar⸗
efcimpisen
ticrrv)
glorled focbor
ſtson deo?
nrinfuturog

(nape
denonoꝛdeco⸗

Cognoſcerillu.
renes:g do vnic

epobakopinie
cognoſcutcogte

gaſkiriſſug Be
cogtatöes non
fentſicogirotoe
ſalacttmn Bo
duplerelt cogni
giröedemone

i Zliaeſt cogan

tus ſennaliäſt
cognoſcunkint
cq re do. Ettu
lure ſepeloquu
la lnrellgit dian
tudinisloqnst

Onatlcpinct.

nöirecerdſ
hoͤſcireſecretat
ſermoneinqgt.
itus boisqin⸗
Ghoſcitſecreta.
tooꝛ materis d
las vyt pbat Tl
Po di vitjar.x
Cbicludtqy
mraſolo deo g

ſödti vthf

taſuntocolisd
deus corgenfo
ſiͤe ſctüͦeſt

Jobq; ſullib

leo? nullatele

leluſttficeg ai

rclij diclt.
Rarakpenul)
nbvst vnue
ecgetlä ad

Mnttſeſee

Gmantn Ufis
nigediſe
Wognin

mmagniſte
ennni lbin
lank Oifi⸗
iinm gagn
nporbcſti
rſfer er
Beniidofi⸗
lde Seled
Nirmmsanb
wni gautal
ndeigts gt
ſiͤes

3erdeinc,
nunennt.
ubeunnt
ni li⸗
Chekagam
hort,

wa ſei.

ncbs anie.
onos.
dradaſegnst.
riten.
Wri; Doisdons

koiſüraoſi Zi

ſuleptoi
Maalss
lnubla nnine

.
mlarabonans

naneſdi.
e ociute
nj.
weeſas

demlittncn

un guni.
nanamnetdes.
kifalni U

wv ine n

foktſtinns
putnul
ſeE ,
uni 65
mrui dich,
tan d
Iminmritt/
Gommiſun⸗

Folium

facere q; facere quod turpe ſit. Iſido. q̊ʒ in ſolilo
quijs li.ij.ca.xxxv.ait. In malis ꝓmiſſis reſcin⸗
de fidẽ.im pia em̃ eſt ꝓmiſſio q̃ ſcelere adimplet᷑.

et in ca.xxxvj.eiuſdẽ libꝛi inqͥt. Nõ ſis in vᷣbis fa⸗
cilis:ſed fac bonũ qð ſpopõdiſti.Oðdð ſi ⁊ vos ege

ritis:coꝛã deo ⁊ hoibo habebic gr̃am in pᷣſenti vi
ta ⁊ in futuro głiam ſempiternã Ad quã ꝛc.

Feria qnta poſtterciã dñicaʒ in q̃drageſima
de nono ⁊ decio pᷣcepto decalogi Ser. xxx. J

VOna faciteſtu

b dia veſtra. Hiere. vij.? in epłla occur
rentis ferie. Dicit deus Hiere.xvij.
Pꝛauũ eſt coꝛ hoĩs ⁊ iſcrutabile qͥs

cognoſcet illud. Ego dñs ſcrutãs coꝛda ⁊ ꝓbãs
renes:qͥ do vnicuiq; ſᷣm oꝑa ſua. Quib verbis
repꝛobat᷑ opinio q̊ͥrundã qͥ dixerũt ꝙ demones
cognoſcũt cogitatiões hoĩm:ꝓbãtes ꝑ dictũ Au

guſti.xij.ſuꝑ Geñ.ad lr̃am q dicit. Mali angeli
cogitatiões nouerũt.qꝛ młta pᷣdicũt q̃ nõ pᷣdice⸗

rent ſi cogitatões nõ nouiſſent. Sed hec opinio
falſa eſt ᷑ᷣm Bonauẽ.⁊ Rich.in.ij.di.viij. NHam

duplerx eſt cognitio. Una certitudinis.et tali co⸗
gnitiõe demones nõ pñt ↄſciẽtiarũ ſecreta rima

ri. Alia eſt cognitio ↄiecturalis q̃ eſt ꝑ aliq̊s mo⸗
tus ſeu ꝑ aliq̃ ſigna ext᷑ioꝛa:ex qͥb cõiecturaliter
cognoſcunt᷑ interioꝛa.l.naturalẽ.S.in hijs.ff.de

acq.re.do.Et tali cognitiõe demones pᷣnoſtican
tur ⁊ ſepe loquunt᷑ vera de interioꝛibo coꝛdis.Et

ita intelligit dictũ Auguſt. Uñ de cognitiõe cer⸗
titudinis loqᷓns idẽ Augꝰ. in li.ð eccleſiaſtic/ do⸗
gmatib: inqt. Int᷑nas cogitatiões aie diabolũ

nõ videre certi ſumꝰ. Multo aũt minꝰ põt vnꝰ
hõ ſcire ſecreta coꝛdis alteriꝰ.vñ Augꝰ.in q̊dam

ſermone inqͥt. Nemo ſcit qͥd agat᷑ in boiĩe niſi ſpi
ritus hoiĩs qᷣ in ipſo eſt. Utꝝ aũt angeli boni co⸗
gnoſcãt ſecreta. licet Hermes in li.quẽfecit ð q̃t
tuoꝛ materijs dixerit ꝙ ſic:tñ in ↄtrariũ eſt veri

tas vt ꝓbat Tho.in.j.ꝑte ſũme.q.lvij.⁊ ĩ.ij.ſcri⸗

pto. di. viij.ar.v. et oẽs theologi in.iiij.ſen.di.viij

UVbi ↄcludũt ꝙ cogitatiões intrinſece cognoſcũ

tur a ſolo deo ꝓpꝛia vtute. Ipſi em̃ nihil eſt ab⸗
ſcõditũ vt hr̃ ad Heb.iiij.vbi ðꝛ.Oia nuda ⁊ aꝑ
ta ſunt oculis dei. Et.j. Johᷣis.iij.ðꝛ. Maioꝛ eſt

deus coꝛde nr̃o ⁊ oĩa nouit.et.xxxij.diſt.c.erube⸗
ſcãt.ſcpᷣtũ eſt. Secretoꝝ cognitoꝛ ⁊ iuderx eſt deꝰ.

Job qʒ ſui libꝛi.xlij.ca.ait deo. Scio qꝛ oia po⸗

tes ⁊ nulla te latet cogitatio. Et Ecci.vij.ðꝛ.Nõ

te iuſtifices añ deũ:qꝛ agnitoꝛ coꝛdis ipſe eſt.Et
Ps.xciij.dicit.Oñs ſcit cogitatiões hoĩm.Et.j.
Parabł.penul.ſcribit᷑. Omnia coꝛda ſcrutat᷑ do⸗
minus ⁊ vniuerſas mẽtiũ cogitatiões intelligit.

Seneca etiã ad Lucillũ inqᷣt.Quid ꝓdeſt aliqͥd

ab hoie eſſe ſecretũ.nihil deo clauſum eſt:ipſe co

gitationibo nr̃is interuenit.ſic interuenit dico vt

nunq; inde diſcedat.Ex quibo omnibus depᷣhẽ
dimus quãta ſit illoꝝ fatuitas qͥ gaudẽt delin⸗

4

TXVI

quẽtes ab hominibus nõ videri: nec cogitãt de⸗

um oim ſecretoꝝ oĩmq; coꝛdiũ eſſe inſpectoꝛem
Unge et poeta Ouidiꝰ in.iiij. Hetha.ait.Aſpi/
ciunt oculis ſuperi moꝛtalia iuſtꝭ. Et ideo bene

*

in hoc ſermone tractabimus de duobo vlcimis
pꝛeceptis decalogi:in quibo ꝓhibetur voluntas
animi inoꝛdinata. Unde duas tm̃ ↄſideratiões
faciemus. Pꝛima erit de nono pᷣcepto. Secun⸗

dicunt verba ꝓpoſita Bona facite ⁊c̃. Qua ex re

da erit de decimo. HH
Pars pꝛima huius ſermonis:vbi ponit᷑ ex⸗
poſitio noni pᷣcepti. R

Irca declarationeʒ iſtoꝝ pᷣceptoꝝ ar⸗
c guunt qdam ꝙ male loquit᷑ Auguſti
nus ſuꝑ illa vba Pſalmiſte Lex dñi
immaculata.vbi inqᷣc. Lex.ſ.vetus ꝓ/
hibet manũ non animũ.qð expᷣſſe videt᷑ falſum

ex hijs duobo pᷣceptis:in quibus ꝓhibet᷑ concu/
piſcentia mala animi. Reſpondet᷑ ̃m ulexã. de
ales in. iij.pte ſũme.in tractatu de nono ⁊ decio

pᷣcepto.q.iiij.et Petrũ Johᷣis ſuꝑ Matthᷣ.v.ca.
ꝙ verũ eſt legẽ etiã veterẽ ꝓhibere malã cõcupi⸗
ſcentiã coꝛdis.Unde dicit Augꝰ.in li.ↄtra Fau⸗
ſtũ.ꝙ pene omnia que monuit ⁊ docuit ſiue pᷣce
pit chꝛiſtus inueniunt᷑ etiam in veterib libꝛis.
Sed quia non bene intelligebant iudei:aperu⸗

it illa dñs in euangelio quod eſt ſuꝑabundans

ipſi legi in generalitate phibẽdi ⁊ expᷣſſione. et ſic
Auguſtini verba intelligunt᷑ vbi ſupꝛa.vicʒ ꝙ;
lex non ꝓhibet ita expꝛeſſe ⁊ clare omnes malas
coꝛdis cõcupiſcentias:nec eas ita ſtricte repᷣmit
ſicut euangelium.X autẽ concupiſcẽtia animi
mala ꝓhibeat᷑ a lege veteri:declarat apoſtolus
ad Rom̃.vij.di.Concupiſcẽtiã neſciebã eſſe pec⸗
catum niſi lex diceret.Non cõcupiſces. Et Ecci

xiij.dicit ſapiens. Fili poſt cõcupiſcentias tuas

non eas. Non ſolum aũt ꝑ legem ſed etiam per
paganos ꝓhibita eſt cõcupiſcẽtia. Unde ureſto
teles.ij. Poli.ca.iiij.inquit.⁊ Hagis opoꝛtet cõ/
cupiſcentias regulare q; ſubſtãtias.et Oꝛaciꝰin
epłis inquit. Sperne voluptates:nocʒ apta do
loꝛe voluptas.et Tulliꝰ in arte veteri li.j.in ꝓhe
mio ait.Ceca ⁊ temeraria eſt dñatrix animi cu⸗
piditas. IJdeo Ouidiꝰ in.j.de remedio amoꝛis
dicit.Dãnoſas hoĩies nõ cõcupiſcite curas.Con
cludendũ eſt ergo ꝙ concupiſcentie male animi
maleq; cogitationes multũ deo diſplicent. Uñ
Pꝛouer.xv.dicitur. Abominatio dñni cogitatio
nes male.Et Sap̃.j.dicit᷑. Peruerſe cogitatões
ſeparant a deo.et Pꝛouerbᷣ.vj.ſcriptum eſt.De
us odit coꝛ machinãs cogitationes peſſimas.
Et Eſaie.j.inquit deus. Auferte malum cogita
tionum veſtraruʒ ab oculis meis.Et.lv.ca.eiuſ
dem libꝛi inquit.Derelinquat impius vias ſu⸗
as:et vir iniquus cogitationes ſuas.et Hiere⸗
mie.iiij.ca.iteꝝ.Uſq; ait quo moꝛabunt᷑ in te co
gitationes noxie.Et Zacha.j.ait.Conuertimini

de vijs veſtris et cogitatiõib veſtris peſſimis.

Bermo

et Mattb.ix. dixit xp̃s phariſeis.Quid cogitat
mala in coꝛdib veſtris.
Eg ſciendũ eſt ̃m Tho.in.ij.ſnĩaꝝ diſt.
8 xrxix.ij. ar. et in.iiij.diſt. ix.art.iiij. ⁊.j.ij. q.

—

in tractatu de diuiſionibo pcti ꝙ triplex eſt cogi⸗
tatio. Una eſt nature:qñ qͥs cogitat ea ad q̃ na⸗
turalit᷑ inclinat᷑.vt ſi qͥ ſitiens cogitat de potu:
aut grauatꝰſomno cogitat de doꝛmitõe ⁊ hmõi
et in talibo cogitatiõibo non eſt pctm.qꝛ ex hijs qͥ
inſunt a natura nec laudamur nec vitupamur
ij. Ethi. Scðda cogitatio ðꝛ gfe:cũ qͥs cogitat bñ
facere.et hec eſt bona ⁊ meritoꝛia cogitatio ⁊ in⸗
fundit᷑a deo in aia nr̃a:vt inqt Augꝰ in li.de pᷣ/⸗
deſtinatiõe ſctõꝝ.Tercia cogitatio eſt culpe:qñ
qs cogitat de pctõ aliqͥ.et hoc põt fieri aliqñ me
ritoꝛie:vt cũ qͥs cogitat pctã ſua vt de ipſis cõte/⸗

rat᷑ ⁊ doleat.ſicut faciebat Eʒechias dicẽs illud

qð hr Eſaie.xxxviij.ca. Recogitabo tibi oẽs an⸗
nos meos in amaritudine ale mee. Silr eſt me
ritoꝛia talis cogitatio qñ hñs pᷣdicare vel ofeſſi⸗
ones audire de pctis cogitat vt cognoſcat q̃lia
ſint:moꝛtalia vel venialia:vt poſtea poſſit ea de

teſtari vel punire.Aliqñ cogitatio pcci eſt venia

le pctĩ:qñ qͥs cogitat deillis cũ aliqli delecta⸗
tione:nõ tñ ex ꝓpoſito nec ex deliberatiõe.ſed po
tius ex q̃dã ſurreptiõe.nõ em̃ eſt tũc pctĩñ moꝛ⸗
tale ſed veniale ti:vt dicit lex.ð ales in.iij.ꝑte
ſũme ſuꝑ hoc pᷣcepto.⁊ Augꝰ.ſuꝑ Beñ.ſõ ſolũ
aũt eſt pctm veniale cogitatio talis cũ aliq̃li ſen
ſualitate.ſed etiã q̃libet tẽptatio carnis cũ eiꝰ cõ⸗
motione:bſᷣm mgĩm in.ij.diſt.xxj.et ibi dñs Bo⸗
nauẽ.in q̃ſtionibo lr̃alib.Qñq; aũt talis cogita
tio eſt pctm̃ moꝛtale:vt qñ qͥs cogitat talia pctã

cũ cõſenſu deliberato ⁊ delectatiõe ac cõplacẽtia
pcti moꝛtalis.Et qᷓ;uis nõ ſequat᷑ actꝰeñ volun

tas depꝛauat᷑ ⁊ maculat᷑ interiꝰ.vñ dicit glo.ſu⸗

per Leui.xxv.Cogitatiões ⁊ delectatiões qᷓ;uis

nõ cõpleant᷑:apud deũ ꝓ facj habent᷑ ⁊ puniun

tur. ꝓptea graue ꝑiculũ iminet hijs qͥ nullã con

ſcientiã ſibi faciũt de cogitatiõibo turpibo ⁊ imũ⸗
dis. Idcirco ſeruandũ eſt illud NHiero.ↄſiliũ ad

Demetriadẽ vᷣginẽ di.Oiĩim opeꝝ ⁊ cogitationũ

tuaꝝ ſpecłatoꝛẽ tuũ deũ crede. Ideo caue neqͥd
loq̃rꝭ aut cogites qð oculos diuine maieſtat of
fendat. 10
y Tauit poſſit noxias cogitatiões declia⸗
re:aliq̃ vob remedia tradere volo. Pꝛi⸗
mũ g̊ remediũ eſt exercitatio:aut ĩ lectiõe:aut in
oꝛõne:aut ĩ coꝛꝑali occupatõe.vñ Hiero.ad ſal
uiniã ſcribẽs inqͥt. Sꝑ in manibo tuis diuia ſit
lectio ⁊ taʒ crebꝛe oꝛõnes vt oĩm cogitationũ ſa⸗

gitte qͥbo adoleſcẽtia ꝑcuti ſolet:huiuſcemodi cli

peo repellant᷑. Et idem ad Ruſticũ monachũ.⁊
hbr de ↄſe. di. v. c. nunq;. dicit. Sꝑ aliqͥd boni faci
to vt diabolus te inueniat occupatũ.Et ad De⸗
metriadẽ virginẽ iceꝝ ait.Nec ideo tibi ab opere
ceſſandũ eſt qꝛ deo ꝓpicio nulla re idiges.ſed iõ

ilxxv. ar. viij.et Alex.de Ales ĩi.ij.ꝑte ſüme

cũ oibo laboꝛandũ vt ꝑ occaſionẽ oꝑis nil aliud
cogites niſi qðᷣ ad dñi ꝑtinet ſeruitutẽ. Dicit q̊ʒ
NRich.i.iiij.ſen.diſt.xxvj.ar.iij.q.ij.q moꝛbo caxr/⸗
nalis ↄcupiſcẽtie efficacius põt tꝑariꝑ exercitiũ

meditationũ ⁊ affectionũ ſpũaliũ ⁊ deguſtatio⸗

nẽ celeſtiũ ac macerationẽ coꝛꝑis qᷓ; ꝑ mr̃fimoni
alẽ ↄcubitũ.X aũt cẽptatões carnales ꝑ oꝛõnẽ
ſuꝑent᷑ ꝓbat᷑ ꝑ dictũ ſaluatorꝭ Mat.xvij. Hoc
genꝰdemonioꝝ ñ eijcit᷑ niſi oꝛõne ⁊ ieiunio.Se⸗
cũdũ remediũ eſt euitatio Pꝛio vboꝝ ocioſoꝝ.
Ait ei apłs.j.Coꝝ.xv.Coꝛrũpũt bonos moꝛes
colloqᷣa pᷣua. Qõ metrice ait motanariꝰin luna

celeri.c.xvj.di.Turpia ſinceros coꝛrũpũt famia

moꝛes.⁊ Areſt.vij. Poli.ait.Exẽplo dicere de fa
cili qdcũq; turpiũ fit et ipᷣm facere. Hiero.q̊ʒ in
epitaphio ſctẽ Paule ðᷣt. Immundicia vł turpe
vᷣbũ atq; laſciuũ nunq; eſt ð oꝛe xpᷣiani ꝓferẽdũ
qͥb ſignis libidioſus aniꝰoñdit᷑. Jochꝛates ẽt ĩ
exhoꝛtatiõibo ſuis inqͥt ca.ij.Oue nephas ẽ age⸗
re:eadẽ neq; fari bonũ exiſties. Et auctoꝛ libꝛi ð
foꝛmula honeſte vite.iij.ca.inqͥt. A vᷣbis turpib⸗
abſtineto.qꝛ licẽtia eoꝝ ipudẽtiã nutrit.Autoꝛ q̊
qᷓ; libꝛi qͥ ðꝛ facetꝰ.c.ij.ait. axia ruſticitas tur
pia vᷣba loqͥ. Scdo ðbẽt euitari auditiões rerũ
turpiũ.Ait eĩ Iſið.li.ij.ſolilo.ca.xxxij.Facile agit᷑
qð libent᷑ audit᷑. Iñ Seneca ad Lucillũ epłaꝝ
li.xix.epła.viij.inqͥt. Ubicũq; viderꝭ oꝛõneʒ coꝛ⸗
ruptã placere:ibi q̊ʒ ⁊ moꝛes a recto deſtitiſſe nõ
erit dubiũ. Tercio euitari dʒ occaſio tẽptatiõis
⁊ male cogitatiõis vt ẽ inſpectio.Ait em̃ Ouidiꝰ
li.ij.ð reme.amoꝛis.Nõ facile ẽ viſa thauꝝ reti⸗
nere iuuẽca.Foꝛ equꝰviſe ſʒ adurit eq̃. Itẽ col⸗
locutio ⁊ freq̃ntatio cũ ꝑſonis ex dqb pᷣt oꝛiri ma
la cogitatio ⁊ miſſio mũeꝝ atq; cohabitatio.vñ
Beñ.xix.ðt deꝰ Loth.Mõ ſtes in oĩ loco circa re⸗
gionẽ ſed ĩ mõte ſaluũ te fac.Terciũ remediũ pᷣn
cipale eſt refrenatio ſenſualitatꝭ.iuxta illð apłi.j.
Coꝝv.ix.Caſtigo coꝛpꝰ meũ ⁊ ĩ ſᷣuitutẽ redigo:ne
foꝛte cum alijs pᷣdicauerim ipᷣe repꝛobo efficiar.
Quartũ remediũ ẽ repulſio cogitationuʒ ĩ pᷣmo
motu.Ait em̃ Hiero ad Euſtochiũ.Nolo ſinas
cogitatiões creſcere. Nihil in te babilonicũ vł cõ
fuſiõis adoleſcat:dũ ꝑuꝰẽ hoſtꝭ intfice.neqᷣtia eli
dat᷑ in ſemie.qꝛ em̃ ipoſſibile eſt in ſenſu homis

nõ irruere motũ medullaꝝ caloꝛe. Ille laudat᷑:
ille pᷣdicat᷑ btũs qͥ ſtati vt cegint incficit cogitatꝰ
⁊ allidit eos ad petrã.petra ãt erat xvAs. N

Ciẽdũ ergo ꝙ repᷣſentatiões diabolice re

8s rũ turpiũ qᷓs nob ſubmittit inimicꝰ: nõ
coinqnãt aiaʒ nr̃aʒ ſi nobᷣ diſpliceãt. Ait
em̃ Gꝛe.ĩ moꝛał.Cogitatio q̃ntũcũq; imũda ſit

nũqᷓ; mẽtẽ polluit cũ rõ nõ ↄſentit.Et põt intelli

gi de pollutiõe pcti moꝛtał.qꝛ nunqᷓ; eſt peccatũ

moꝛtale niſi qͥs cõſentiat expᷣſſe vel interpᷣtatiue
vt infra videbit᷑.Si vo ſenſualitas aliq̃lit᷑ dele⸗

ctet᷑ ex illa ⁊ nõ fiat debita reſiſtentia:eſt ſolũ ve/

niale pctm̃:cũ ratio non ↄſentit.ſi vo fiat debica

reſiſtentia ⁊ oĩno diſpliceat:nõ eſt aliqð pctm̃.de

iditiher
rnedenbnes
ripat l in
Eeclocbti⸗
cnon vitus:lta
ghoner noseeſe
4 Zug;.n ſern
cponat nos ſl
edcligbiaſau⸗
mtlöes maleto
Marbtn.
gethomiteiun
nlimis obini

ogtatlby iin

ii. Sabtfontt
crtiſtido cogit
ſcuenur. .
ſuferttiptation
pbot;fuertrace
deus diligenttb
Edvri
9 (piren
gles ii,⸗
Nimn in ijditl
Dundecalogil.
ſöcöchicest
Dis int vnüpe
Fekerigoſingol⸗
bicneetintent
ginarols. Jes
balaets enenoꝛ
chinterioꝛ cln
putauretinm
ſone pbidetno
Ptimoßceptod
ladecimo pon
alieneci cöſenl
phibltio bulꝰ
pricmitu Sate
ſam Bonaui
glicter Pꝛima
wrad muler
lptoꝛeſtcan
potreriſ.
Ebochecptä
Imitkerecöfirm
gueo dicis.
däei lämeche
ba lnqt uge⸗
d uplſcidi
ſat Hoceme
ſcuat ynoͤ
nala intentöe
lhplcere erl
büczfmn Aler
blhaimoruc
ſlühels
tafmn Dedi

sltin
i. da
CPmorpcar
ungererenͤ⸗
erdeguſar
Gomfinont
lsdong
en de
tlennio⸗
ſorung
donos nong
Nanarpnluns
orrüpütſamia
Hlodonedeft
m. Denqhn
macnmde
Wiani riti
Pchasai
Eenedasigge
Sracn hn
3tbisturpi
ruſticlus ur
udinöesferi
m Fuiesgt
lächlan
e önd N
reuodeckinlſen
Cſo tipentiss
eñ Od;
nlachaugtet/
ntah Jicol/
ſßtorilma
habirarid dn
glocdraare
rüfenthüße
Püunasilöͦgt
futmtirrgon
enpothefli.
unoniono
Hii ſſole inas
hbloniiitü
chaniutl
ialeniuboms
ne Telunctk⸗
niflät ogen
nNGs, .
unüinlet
intinimie/
gniag
ziginin
herireli
. al.
mßc nnn
unßenglu
ticſt de
tſolu ve/
ſpfardehin
icpann

Folium

peni. diſt. ij. S. ecõtra. Nõ em̃ eſt in ptãte nr̃a tene

re ne demones nobis faciãt tales repᷣſentatiões

vt inqͥt Augꝰ.in li.ij.ꝰ Julianũ.Et ideo beatus
Egidiꝰ ſociꝰdti Frãciſci dicebat:ꝙ ſicut non põt
teneri vẽtus:ita nec repᷣſentatioões diabolice.ſe.cd
opoꝛtet nos eſſe ſollicitos ad eas eijciẽdũ:vt in⸗

q̃ͥt Augꝰ.in ſermone de cogitationibo.Et ad hoc

exhoꝛtat᷑ nos ſapiẽs Pꝛouer.iiij.d.Oi cuſtodia

et diligẽtia ſerua coꝛ tuũ.De coꝛde em̃ exeũtc cogi
tatiões male ⁊ omnia facinoꝛa:vt inqͥt ſaluatoꝛ
Matthᷣ.xv. Ideo ðꝛ de ↄſe.di.v.c.nihil. Nihil ꝓ
deſt homi ieiunare et oꝛare ac alia bona facere:
niſi mẽs ab iniqᷣtate reuocet᷑.et Sap.j.ca.ðꝛ. In

cogitatiõibo impij erit interrogatio.ſ.in die iudi

cij. Si aũt foꝛtes fuerimꝰ pugnãdo diaboluʒ

et reſiſtẽdo cogitatõibo malis:maximũ pᷣmiũ cõ
ſequemur. Jac.em̃.j.ca.ſcpᷣtum eſt. Btũs vir qͥ
ſuffert cẽpcationẽ.i.foꝛtiter ↄ e pugnat:qm̃ cuʒ
pꝓbatꝰ fuerit accipiet coꝛonã vite quã repꝛo nil. ic

deus diligentibo ſe.
txeeà vt iã ad melioꝛẽ declarationẽ hurꝰ pᷣ
s cepti veniamꝰ Sciendũ eſt ᷣm alexã. de
gles l.iij. ꝑte ſũme ſuꝑ bᷣ pᷣcepto.et Rich.
nrm in.iij.di.xl.ar.j.q.iij.ꝙ iſta duo vltima pᷣce⸗
pta decalogi.ſ. Nõ ↄcupiſces vxoꝛẽ ꝓximi cui.et
MNõ cõcupilces rẽ ꝓximi tui:q̃ habent᷑ Exo.xx.qᷓ;
uis ſint vnũ pctm̃ cũ pctis ſexti ⁊ ſeptimi pᷣcepti

referẽdo ſingula ſinguł qᷓ;tum ad radicẽ.i.ad li⸗

bidinẽ et intentionẽ.duo tñ ſunt in effectu deoꝛ⸗

dinatiõis. Ideo ſicut ſexto pᷣcepto decalogi ꝓhi⸗
bet᷑ actꝰ exterioꝛ mechie:ita pᷣcepto nono ꝓhibet᷑

actꝰ interioꝛ ↄcupiſcẽtie ꝓut eſt in cõſenſu rõnis.
ꝓut aũt eſt in ðᷣmo motu.ſ.ſuggeſtiõe vt delecca
tione phibet᷑ nõ ſimpłr ſed ſᷣm qᷣd. Silr ſicut ſe⸗
ptimo pᷣcepto decalogi ꝓbibet᷑ actꝰexcioꝛ furãdi
ita decimo ꝓhibet᷑ oĩs ↄcupiſcẽtia ioꝛdinata rei
aliene cũ cõſenſu rõnis. Ut autẽ meliꝰ intelligat

ꝓhibitio huiꝰ noni pᷣcepti.ſ.nõ cõcupiſces vxoꝛẽ

ꝓximi tui Sciendũ eſt ̃ᷣm AÄlerx.de ales vbi S.et

ſctm̃ Bonauẽ.in.iij.ſen.diſt.xl.ꝙ põt exponitri⸗

pliciter. Pꝛimo:nõ ↄcupiſces.ſ.actiue.⁊ ita refer
tur ad mulierẽ ſicut ad virũ.ſed locutio facta fu
it viro:qꝛ eſt caput mulier.j.Coꝝ.xj.⁊ in c.cum
caput.xxxij.q.v.et c.duo pueri.de deſponſa.ipu.
Et hoc pᷣceptũ de nõ deſiderãdo pctm̃ luxurie cõ

mittere:cõfirmat ſaluatoꝛ Matth.v.foꝛtius lo
quẽs ⁊ dicẽs.Qui viderit mulierẽ ad ↄcupiſcen⸗
dã eã:iã mechatꝰ eſt eã in coꝛde ſuo.Suꝑ q̃ ver/

ba inqͥt Augꝰ.Nõ ait:qͥ cõcupierit.ſed: qͥ viderit
ad ↄcupiſcẽdũ.i.ex hoc fine attẽdit vt ea concupi

ſcat. Hoc em̃ eſt plene cõſentire libidini. Ex qͥbꝰ

cõcludit ꝙ nõ ſolũ peccat moꝛtaliter qͥ aſpicit cũ

mala intentõe peccãdi:ſed etiã qͥ aſpicit vt poſſit

cõcupiſcere.et bᷣ ſi cũ cõſenſu rõnis facit. Scien/⸗
dũ q̃; ſᷣm Alexan. de ales vbi S.ꝙ viſus accipit
hic ꝓ oĩ motu q eſt ad delectatiõeʒ luxurie.et nõ
ſolũ coꝛꝑalis ſed etiã interioꝛ qͥ eſt in ↄcupiſcen⸗

tia:pᷣm Bedã ſuꝑ Matthᷣ.Et ſᷣm bãc expoſitio/

nẽ videre ad cõcupiſcẽdũ eſt intẽdere ſeu ↄſenti/⸗
re q̊cũq; mõ ad luxuriã.Et iðᷣo nõ ſolũ intelligit
de viſu oculoꝝ coꝛꝑaliũ:ſed etiã de viſiõe cogita
tionis. Et ita itelligi qðᷣ dicit Chꝛyſ.ſuꝑ at
theũ inqens.Qui oculis incontinẽtibo aſpexerit
mulierẽ mechus eſt cõpletꝰ.Et illð Trenoꝝ.iij.

—, — „ „„ „ „„ „

Oculus meꝰ depdatus eſt aiaʒ meã.et Job. xrrz

Pepigi fedus cũ oculis meis vt nec qͥdẽ cogita⸗
rẽ de vᷣgine.Ubi inqͥt Gꝛeg. Nõ licet intueri qð

nõ licet ↄcupiſcere. Scðm em̃ alex.de Ales vbi
S.oia pᷣdicta hñt itelligi:qñ exterioꝛi viſui vł in⸗

terioꝛi repᷣſentationi ↄiũcta eſt intentio ſiue -᷑ſen

ſus mechandi. Que oĩa ↄfirmat glo.oꝛdinaria

ibidẽ di.Qui viderit mulierẽ ad ↄcupiſcendũ eã
id eſt vt trãſeat in affectũ coꝛdis:vt facere diſpo

nat vbi nõ deeſt volũtas ſed facultas. Sciendũ
q̊ͥʒ ꝙ talis pcti eſt ↄcupiſcẽtia q̃lis ſpeciei eſt ißm
petm̃ qð deſiderat᷑ cõmitti.Ait em̃ Amb.in li.de

offi.ꝙ intẽtio oꝑi nomẽ iponit. Qui gᷓ deſiderat
pctm̃ ſodomiticũ cõmittere dicet᷑ odomita.et qͥ
cõcupiſcit cõmittere pctm̃ õ̊ cõiugata:adulteriũ
mẽtale cõmittit.et ſic de ſingulis ſpeciebo luxurie
Et ideo opoꝛtet ſpecifice ↄfiteri tales ↄcupiſcen⸗

tias cũ debit circũſtãtijs qñ fuerũt cũ delibera
tiõe ⁊ cũ ↄſenſu rõnis. Nã totiẽs peccauit moꝛ⸗
talliter qͥtiẽs talia cõcupiuit:factꝭ aliqͥbo interual
lis. Sed ſi vᷣſat᷑ ↄtinue in tali deſiderio ꝑ ſpaciũ

tꝑis:erit ſolũ vnũ pccm̃ moꝛtale:ſed tãto graui⸗
us q̃nto diutiꝰ in eo ꝑſeuerat. Itẽ ſi mutaret co⸗
gitationẽ de vna ꝑſona ad aliã vel de vna ſpecie
ad aliã ſpeciẽ etiã cũ eadẽ ꝑſona:ſꝑ de nouo pec⸗
caret moꝛtalr. Uñ ſi centũ młieres videret vnã
poſt aliã ⁊ ſingulatim eas deliberate cõcupiſce⸗
ret ad peccatũ:cẽties moꝛtalit᷑ peccaret. Sed ſi
vna cogitatiõe omnes appeteret:vnũ ſolũ pccm̃

moꝛtale eſſet hñs in ſe tot pctõꝝ defoꝛmitatẽ q̊t

mulieres cõcupiuit.Faciũt ad hec notata ꝑ Jo.
an.ĩ regła Delictũ.ð reg.iu.li.vj.iĩ mercu.⁊ q no⸗
tant᷑.ff.ad.l.aqͥ.l.illð.⁊.ff.de pᷣua.delic.l.ij.Cõfixr
mãt etiã pᷣdicta vicʒ ꝙ totiẽs peccat᷑ moꝛtalit᷑ q̊/
tiẽs ðᷣſiderat᷑ cõmitti h̊ pctm̃.qꝛ volũtas ꝓ facto
reputat᷑.de peni.di.j.c.ꝑiculoſe.⁊ c.in q̃cũq;.et c.
cõuertimini.Uñ glo.ſuꝑ illud. Dixi ↄfiteboꝛ ⁊c̃.

inqͥt. Uolũtas ꝓ oꝑatiõe reputat᷑.

Ecũdo exponit᷑ ̊ pceptũ Nõ cõcupiſces
S98 ſcʒ paſſiue.q.d. Non appetas deſiderari
ſiẽ młti faciũt:qͥ licet alios nõ ↄcupiſcãt
tñ volũt ab alijs ↄcupiſci:⁊ iõ ſe lauãt ⁊ adoꝛnãt
ad hũc finẽ.ſicut młte mulieres faciũt hijs nr̃is
tꝑibo:cauſaʒ ruine młc dãtes.cõtra q̃s ðc Apłs
ij. Coꝝ.vj.emiĩ dãtes vllã offenſiõeʒ.Et ſalua

toꝛ ñ᷑ Mat. xviij. Ue mðo a ſcãdalis.⁊ ibidem

inquit. Ue ho mi illi ꝑ quem ſcandalũ venit.Ec

iteꝝ. Si oculus tuꝰ ſcandaliſat te:⁊ ſi manꝰtua

vel pes tuꝰ ſcãdaliſat te:erue eum ⁊ ꝓijce abs te
Pꝛo qͥꝝ declaratiõe ſciendũ ꝙ dupler eſt ſcãda⸗
lũ ſᷣm Tho.ij.ij.q.xliij.? Richar.i.iiij.di.xxxviij
vicʒ ſcandalũ paſſiuuʒ:et ſcandalum actiuum.

S “ õä õ =è 4 .

Bermo

Scandalũ paſſiuũ eſt q aliqͥs ſcandaliſat᷑ ſine
rõne ⁊ ei nõ dat᷑ aliq̃ occaſio ſcãdali.Et tunc aut

qs ſcandaliſat᷑ ex malicia volẽs impedire bonũ
Et hoc eſt ſcadalũ phariſeo ꝝ qͥ ſcãdaliſabant᷑ de
pr.⁊ tale ſcãdalũ eſt ↄtẽ

v. Ceci ſunt ⁊ duces cecoꝝ.Si

daliſant᷑ paſſiue nõ faciũc h̊ ꝓpter maliciã ſed ex
ignoꝛãtia vł infirmitate ⁊ hmõi.ðꝛ ſcandalũ pu

ſilloꝝ.et tũc diſtinguendũ eſt m Tho. vbi .qꝛ
aut ſcãdaliſant᷑ de hijs qͥ ſunt neceſſaria ad ſalu

tẽ:q nõ pnt dimitti ſine pctõ moꝛtali.Et manife
ſtũ eſt ꝙ nullus debet peccare moꝛtalit᷑ vt alteri
us petm impediat.qꝛ qᷣlibet plus tenet᷑ ſibi qᷓ; al
teri.Et iõ ea q ſunt de neceſſitate ſalut pᷣtermit⸗

ti nõ debẽt ꝓpt᷑ ſcãdalũ vitãdũ. Et h̊ eſt q̃d ðꝛ i c.

qͥ ſcãdaliſauerit.de reg.iu.Utiliꝰſ. cãdalũ naſcꝑ
micttit᷑ qᷓ; ꝙ veritas relinquat᷑. Si aũt ſũt bona

q̃ nõ ſunt de neceſſitate ſalut q;uis de ſe ſint ſpi

ritualia:ſi pñt dimitti ſine pctõ ad vitãdũ ſcãda
lũ puſilloꝝ.debẽt dimitti vel ſaltẽ itermitti vſq;
ad tpᷣs.et h̊ fiendũ eſt oino.et tał dimittẽs vł in

termittẽs ꝓpt᷑ ſcandalũ vitadũ meret᷑ eq̃le pᷣmiũ
vel matꝰ qᷓ; ſi feciſſet tale opus: vt inqt Rich̊.nr̃
vbi S.ar.vl.q.ij. Et iõ inqͥt apłus.j.ad Co.viij

Si eſca ſcãdaliſat fratrẽ meum:nõ mãducabo

carnes ĩ etnũ.Facit c.vt cõſtitueret᷑.l.diſt.Et no⸗

tandũ ꝙ talia bona ſunt occulcãda vel differen

da qͥuſq; oſtẽſum fuerit ꝓbabilit᷑ ꝓxio ſcãdaliſa

to ꝙ nõ habet cãm ſcãdalũ accipiedi.Si aũt ille
poſt redditã rõnem ꝑſeueret in ſcadalo:iã nõ vi⸗
debit᷑ ex ignoꝛatia hoc facere ſed potiꝰ ex malicia
Et iõ ꝓpt᷑ ipᷣm nõ ſunt talia bona dimittcẽda: vt

inqͥt Tho. ⁊ Rich.vbi S. Et hoc etiã hr in ſüma
vult eam reijcere cum poſſit. Sicut qͥs peccaret
moꝛtaliter ſi videret regulũ vel aliũ ſerpentẽ ve⸗/

cõfel.li.iij.ti.xxx.q.v. Scãdalũ aũt acciuũ eſt qñ

aliqͥs ꝓpt aliq̃d malefactũ ſcãdaliſat ꝓximũ.vñ
Tho.ij.ij.q.xliij.⁊ glo. oꝛdiaria ſuꝑ Mat.xviij.
ca.et Nicolaꝰde Lyra ſuꝑ pᷣſ.xlix.diffiniũtſcan⸗

dalũ dicẽtes.ꝙ eſt dictũ vel factũ vel minꝰ rectũ

p̃bẽs alteri occaſionẽ ruine.Et de hoc loquit᷑ſal

uatoꝛ vbi S.dicẽs. Ue hoi illi ꝑ quẽ ſcãdalũ vẽit
OQñ em̃ actiue ſcãdaliſamꝰ ꝓximũ de pctõ moꝛ⸗
tali:moꝛtalit᷑ peccamꝰ.vt inqᷣt Tho.vbi S.⁊ hr i
ſũma cõfeſ.eodẽ li.⁊ ti.q.ij.Et iõ debemꝰ ab om̃i
ſpẽ mali abſtinere ne ſcãdaliſemꝰ pximũ:vt ðꝛ.j.
ad Lhe.vl.et in c.cũ ab oi,extra ð vita ⁊ ho.cle
ri.OQNaũt ſcãdaliſantes ꝓximũ valde ſint puni⸗

endi põt ꝓbari ꝑ ſiłitudinẽ q̃ h̃ Exoð.xxj.vbi ðöꝛ

Si qs foderit ciſternã ⁊ nõ coopꝑuerit eã ⁊ cecide
rit in eã bos vel aſinꝰ: dñs ciſterne reddet pᷣciuʒ

iumẽtoꝝ. Suꝑ q̃ vba dicit Chꝛyß. młieres la
ſciuas ⁊ vanas multas aias interficiẽtes ex ea⸗

rũ oꝛnatu. Mulier ſiſe oꝛnauerit et ad ſe ocu⸗
los hoim ꝓuocauerit:et ſi plagã nullã intulerit

vindictã tñ dabit extremã:venenũ em̃ obtulit et

ſi nullus inuẽtꝰeſt qͥ biberit.Ex qb oĩbo patʒ ex⸗
poſitio ſcðᷣa huiꝰpᷣcepti.ſ.Nõ concupiſces.i.non
appetas cõcupilſci. QD½

uatoꝛ n curas ð ſcadalo phariſeoꝝ dixit Hat.

cimũ ⁊ vltimũ pᷣceptũ decalogi.

E.rcio ⁊ vltimo exponit᷑ Nõ ↄcupiſces.i.
t noõ ſacies tibi imaginatiões luxurioſas
in eis ex deliberatiõe delectationẽ capiẽ⸗
do. Multi em̃ ſunt qͥ nolũt cõcupiſcere nec ↄcu⸗

piſci.ſed tñ in turpibo cogitatõibo luxurie volũt

delectari.Et iõ ſciendũ eſt ꝙ tales ſꝑ peccãt moꝛ

talit᷑ ſi pᷣſtent ↄſenſum in delectatiõe cogitatöis

carnabł:licet ñ intẽderẽt vllo mõ ꝑuenire ad actũ

vt inqͥt Durãdus in ſũma li.j.ꝑte.viij.ti.ð luxu⸗

ria.q.xx.vñ ðᷣt Augꝰ.xij.de tri.ꝙ pter pctã cogi⸗
tationis etiã ſine volũtate ꝑficiẽdi ſed cũ volũta

te oblectãdi:totꝰ hõ damnabit᷑. Idẽ tenet Mgr
ſen.in.ij.diſt.xxiiij.et ibiſccũs Bona.in.ij.ꝑte.ar
ti.ij.q.ij.? Rich.ibidẽ.q.penul.⁊ Alex.de ales in

ij. ꝑte ſũme.in tractatu de pctõ in generali.⁊ bea

tus LCbo.ij.ij.q.cliiij.⁊.j.ij.q.lxxiiij.ar.viij.?⁊ iteꝝ
in q̃ſtionibo diſputat de veritate.q.xv.et ideʒ te/
net Ulde.vt hr̃ ĩ ſũma ↄfeſ.li.iij.ti.xxxiiij.q.cclxxj/

Si vo qs nõ conſentiat deliberate:nec pctõ:nec
etiã delectatiõi carnalis pcci.ſed tñ moꝛoſe ꝑma
net in cogitatiõibo carnalibo ⁊ nõ reijcit eas:licʒ

glo.ſuꝑ Mat.v.ca.⁊ qͥdã alij doc.dicãt hoc eſſe
veniale pctm:⁊ idẽ teneat brũs Tho.tñ ſanctus
Bonauẽ.in.ij.di.xxiiij.ponit duplicẽ ↄſenſum.ſ.
expᷣſſum ⁊ interpᷣtatiuũ.vñ dicit ꝙ nõ ſolum eſt

moꝛtale pctm̃ qñ rõ cõſentit expᷣſſe pctõ carnali

vel eiꝰ delectacioni in cogitatione.ſed etiã qñ bõö

ↄſentit interpᷣtatiue licet nõ expᷣſſe:dũ negligit re
pᷣmere cogitatiõeʒ:aniaduertcẽs ꝑiculũ recẽte co/
gitatiõis.nã ipſe ſibi eſt cã diſcrimis:qð nõ põt

eſſe abſq; cõtemptu ꝓpꝛie ſalutj.Et iõ dicit ꝓ ta
lia faciẽs debet ↄfiteri ſicut de moꝛtali.Alexa.qʒ
de Ales in.ij.pꝑte ſũme expᷣſſe aſſerit cogitationẽ

carnalẽ moꝛoſam eſſe petĩ moꝛtale qñ hõ non

nenoſum venire ad eũ interficiendũ ⁊ ꝑmitteret

ad eũ venire ⁊ nõ fugeret nec reſiſtẽtiam faceret:
qᷓ;uis nõ eſſet ↄtẽtꝰoccidi ab illo ſerpente:tñ pec

caret moꝛtalit tanq; ſuijpſiꝰhomicida.q&ᷓ ita i ꝓ⸗
poſito.Scriptũ eſt em̃ Ecc̃i.xxj.ca.Quaſi a facie

colubꝛi fuge pctm̃. Et hec ſufficiant ꝓ pᷣma par

te noſtri ſermonis.
Pars ſecũda huiꝰ ſermonis in q̃ declarat᷑ de

Excundo bꝛeuiter ꝓ declaratione vlti/
8 mißcepti.ſ.nõ ↄcupiſces rem pꝛorimi
tui Sciendũ eſt ᷣm oẽs theologos in
iiij. di. xl. et ibi ſanctꝰ Bonauẽ. in qᷓſtio
nibo circa lr̃am:qꝙ nõ ſolũ in hoc pᷣcepto ꝓphibe
concupiſcentia inoꝛdinata rerum tꝑaliũ:vt do⸗
mus vl pecunie.ſed etiam cuiuſcunq; alterius
rei.Et intelligi᷑ nõ debeat qͥs cõcupiſcere alie
nũ manẽs alienũ: vel cõtra iuris oꝛdinem:hoc
eſt:vt qͥs nõ velit ꝓximũ dãnificari ꝓpter ſuã vti
litatẽ:nã tũc nõ diligit ꝓximũ ſicut ſeipᷣm. Unde

in hoc pᷣcepto ꝓhibet᷑ oĩs cõcupiſcentia inoꝛdia⸗
ta alicuiꝰ rei ⁊ auaricia et imoderatus appetitꝰ

ilcto? vblbi⸗
icteiuſde ſpelie

(mblelbit,Pni

ece uia ſöſid⸗
ipiolenteſt tupin
deolje Jtcjſicu⸗
dnfenertin
volereq magnu.
gri vtſepecoting
glusſedeclgecuß

pmuvecupicltates
ſilur Etioeood
peſſimi auoldltan
li Bonop aucto⸗
Piditatradirek
Erpdicns popul
Hccpton decalogt
nl rir ca. Leges n
cuſtocite Quodſ
cernam. Z0uon

feriaſerapott
decötritione Der⸗
d. Job
rie.
cato

tnopuniesinſe
Ctinli depni⸗
Wgfaürſenin

ud vagraqc⸗
ſtopläginydo
nolum Daman
ſtnaturäadi
poſup llö
(correctomal.

ugeſimeinat.
ooſe mſ.

kecbeigeſtmal
öcömittere.
idzocoꝛgat
niſerer

Mildeu
1 Atiſ Nenin

ſianttg
lunnges
Mle necen
dlumnepolit
Nhetogratbis
Aenfrendagti
erizalonn
Parpci cg
ſetcüwii
Kimr M,
nalniger
2rdeicsin
ngenemlirben
rnarriilen
ariti
runacine
Gmiondnn
nörenckenslig
icirboc eſe
Thocñſonavs
Hlai ſan.,
ugöbunck
lepci arnali
welcitägdo
iledügegigtre
Snlürnätc,/
imisnodit
Siart
nunnli Aleriq;
ſent oogtanoni
mulegäbönon
5setaret
Aalüiſapentive
cendi:gmina
itinum un.
venenie
nuhcni
aOvniisſuct
durpöeet

nädacarade
68

duntonerbi
osrenpwant
discheolehel
Bonniiifth
ceſcche⸗ b
mmmiirrdo⸗
Niung anis
cnianr alie
1 nentho⸗.
noer ſi N
mcon⸗ Unce
tio mnordin
ms e

Folium

habendi:maxime cũ dãno ꝓximi.Et iðᷣo peccat

qs moꝛtaliter qñ habet talẽ deliberacioneʒ. Uñ
Pꝛouerb.xj.⁊.xvj.ca.ðꝛ.anꝰ in manu nõ eſt
innocẽs manꝰ.qꝛ licet manꝰin manu teneat᷑: vt
ſi qs actualit᷑ nõ furet᷑:abſtinẽdo nõ ꝓpt᷑ deũ ſed
ꝓpter ſuſpẽdiũ ⁊ penã:nõ eſt innocẽs:imo peccat
moꝛtalit᷑ ꝓpter auariciã:appecẽdo ↄ diuinaʒ iu⸗
ſtitiã. Silr qñ qͥs appeteret diuitias ad maluʒ
finẽ:puta ad luxuris:inanẽ głiam:vł gulã.ſicut
diues ille qͥ ſplẽdide epulabat᷑ Lu. xvj.faceret
hoc pᷣceptũ. Itẽ qͥcũq; deſiderat hr̃e aliqd modo
illicito ⁊ ꝓhibito:moꝛtale eſt.et talis ↄcupiſcen⸗

tia eſt eiuſdẽ ſpeciei cuiꝰ ẽ pctm̃ q̊ deſiderauit ac⸗

qͥrere.quia ſi ðſiderauit occulte tollere eſt furtũ.
ſi violent᷑:eſt rapina.ſi rẽ ſacrã:eſt ſa crilegiũ.⁊ ſic
de alijs. Iteʒ ſi cũ aliqs abſtulit aliqͥd alicui vel

dõãͤnificauerit in aliq̃ͥ etiaz minimo: deſiderauit

tollere qͥd magnũ:moꝛtalit᷑ peccauit ̊ hoc pᷣce⸗
ptũ.vt ſepe cõtingit mercatoꝛibo ⁊ artificibo qui
plus ſe deciꝑe cupiũt qᷓ; actu decipiãt.Cõtra qͥs
inqͥt Augꝰ. in li.de vera innocentia.c.clxvij. Oes
pꝛaue cupiditates ſunt poꝛte inferi ꝑ q̃ᷓs in moꝛ
tẽ itur.Et ideo o dilectiſſimi ciues dimittite hãc

peſſimã cupiditatẽ.ſcptũ eſt em̃.xlvij.di.c.bono

rũ. Bonoꝝ auctoꝛi inherere nõ poſſumꝰ niſi cu
piditatẽ q̃ radix eſt oim maloꝛũ abſcindamus.
Erx pᷣdictis popule mi habuiſti declaratõeʒ oim
pᷣceptoꝝ decalogi.Et ideo vobis dicit deus Te
ui.xix.ca.Leges meas ⁊ vniuerſa pꝛecepta mea

eternam. Ad quam ?ꝛc.

cuſtodite.Quod ſi feceritis ad vitam ꝑuenietis

Feria ſerta poſt terciã dñicam in q̃drageſima
de cõtritione Sermo trigeſt imuſpꝛimꝰ.

Amihibibere

d Jobb.iiij. et in euãgelio occurrẽt fe⸗

rie.Dicit ſaluatoꝛ Lu.xiij.oibo pec
catoꝛibo. Niſi pniaʒ habuerit:oẽs

ſimul ꝑibicꝭ. Pnia aũt eſt q̃dã doloꝛis vindicta
ſemꝑ puniẽs in ſe qð dolet cõmiſiſſe:vt inqᷣt Au

guſt. in li. de pnia. et de pe.di. iij. c. penitẽtia.el. .
MWgf aũt ſen.in.iiij.diſt.xiiij.dicit. Penitẽtia eſt
virtꝰ vel gra q̃ cõmiſſa pctã cũ emẽdatiõis ꝓpo⸗

ſito plãgimꝰvel odimꝰ ⁊ plãgẽda iteꝝ cõmittere

nolumꝰ.Damaſcenꝰ etiã inqt. Pnia ẽ ab eo qdᷣ
eſt naturã ad id qð ẽ ſ̃m naturã reuerſio. Glo

ſa vo ſuꝑ illð Mat.iij: Pniam agite:ait. Pnia
eſt coꝛrectio male volũtacꝭ.et Amb.in ſermõe q/
drageſime inqͥt. Pnia eſt doloꝛ coꝛdis ⁊ amari⸗

tudo aĩe ꝓ mał q qᷣſq; cõmiſit. Et ĩ eodẽ ſer.etiã

ðᷣt. Pnia eſt mala pᷣterita plãgere ⁊ plãgẽda ite⸗

rũ nõ cõmittere.Lrãſſũptiue de pe.di.iij.c.pnia

el:ij. cũ q̊ ↄcoꝛdat Gꝛego.qͥ inqᷣt. Penitere eſt añ
acta pctã flere ⁊ flẽda iteꝝ nõ ꝑpetrare. de pe.di.

iij.c.in eſtiuũ.v.pniaʒ. Et idẽ in ſubſtãtia ponit
Augꝰ.i li.de eccliaſtid dogmatibo. Uenꝝ qꝛ inqᷣt
Breſt.ijj. Elen.in.vj.Topi.⁊ vij. Metha. ꝙ vni

CLXIXx

us rei tm̃ debet eſſe vna diffinitio. Ideo ſciendũ
ſᷣm Alexã.de ales in.iiij.ꝑte ſũme.in tractatu de
pnia in generali.ꝙ iſte deſcptiões pnie dant᷑ hm
diuerſas ↄditiões vel relatiões.vñ potiꝰ ſt᷑ diffi⸗
nitiões ſᷣm effectꝰ qᷓ; ̃m eſſentiã.q̃ etiꝭ ponunt᷑cñ
ſũma ↄfeſ.li.iij.ti.xxxiiij.q.j.ſᷣm aũt eſſentiã vide
tur ſic poſſe diffiniri. Pnia ẽ vnũ de ſacr̃is eccłie
q̊ bñ diſpoſit ſꝑ remittunt᷑ pctã. ꝓbat᷑ excra ð ſũ
ma trini.⁊ fi.ca.c.j.S.ſacrm.vbi ðꝛ.Et ſi poſt ſu⸗
ſceptionẽ baptiſmi qͥſqᷓ; plapſus fuerit in pecca
tũ:ꝑ verã poteſt ſꝑ pniam reꝑari.
Ecundũ aũt mgr̃m ſen.in.iiij.di.xvj.ac
8 Tho. ? Pe. de palu. ibidẽ.? Richar.no⸗
ſtrũ.ea.di.ar.j.q.j.ptes itegrales pnie ſt᷑
tres.ſ.cõtritio coꝛdis:confeſſio oꝛis:⁊ ſatiſfactio

opis.q̃s etiaʒ ponit Ray.in ſũma.in ti.de pe.S.
xvj. Et ponunt᷑ in ſũma cõfeſ.eo.li.⁊ ti.q.xvj.q̃s

ponit Chꝛyß. in c.ꝑfecta.ð pe.diſt.iij.dicẽs. Per⸗
fecta pnia cogit pctõꝛeʒ oĩa libenter ſufferre. In

coꝛde em̃ debet eſſe cõtritio.in oꝛe cõſeſſio.in oꝑe

tota hũiitas.hec eſt fructifera pnia.Et Augꝰ.in
li.de pe.et hr ð pe.di.j.in c.nõ ſufficit.ait. Nõ ſuf
ficit moꝛes in meliꝰ mutare ⁊ a pᷣterit malis re⸗
cedere.niſi etiã de hijs q̃ facta ſũt ſatiſfaciat dño
ꝑ pnie lamẽta vł doloꝛẽ:ꝑ hũilitat gemitũ:ꝑ cõ
triti coꝛdis ſacrificiũ: cooꝑantibo elemoſynis et
ieiunijs. Hec ille.Nõ em̃ ſufficit ꝙ qͥs dimittat
pctã niſi ſatiſfaciat.ſicut oñdit Gꝛeg.i paſtoꝛali
tria exẽpla. Pꝛimũ ẽ.qꝛ ſi qs lr̃is vlł iſtrumẽtꝭ
falſum ſcöſerit nõ ſufficit ꝙ vlteriꝰ ñ ſcribat: ni
ſi etiã qð male ſcripſit deleat. Pctã aũt nr̃a coꝛã
deo a nob ſcpta ſũt:iuxta illð Hiere.xvij. Pctm̃
iuda ſcðtũ eſt ſtilo ferreo ĩ vngue ada mantino ⁊
exaratũ ſuꝑ latitudinẽ coꝛdis eoꝝ.Nõ igit᷑ ſuffiẽ
vt qͥs ampliꝰ nõ peccet:niſi qð male fecit ꝑ cõtri
tionẽ ⁊ lachꝛymas ðᷣleat:dicẽs cũ Ps. LTauabo
ſingłas noctes lectũ meum: lachꝛymis meis
ſtratũ meũ rigabo. Scom exẽplũ c. Nã ſi aliqᷣs
alicui blaſphemias dixerit: nõ ſufficit ꝙ vlceriꝰ
nõ dicat:niſi de hijs qᷓ male dirxit ſatiſfaciat.Qñ
aũt qͥs peccat tũc deũ blaſphemat:iuxta illð ad
NRo.iij. Nomẽ dei ꝑ vos blaſohemat᷑.Nõ ̊ ſuf⸗
ficit ꝙ pctõꝛ ab hijs blaſphemijs de ceto caueat
niſi de hijs q̃ male egit coꝛam deo ſe repᷣhẽdat ⁊
pniaʒ agat:dicẽs cũ btõ Job.ſui libꝛi.xlj.ca.Id⸗
circo ipſe me repᷣhẽdo et ago pniaʒ in fauilla ⁊ ci
nere.Terciũ exẽplũ eſt.qꝛ debitoꝛ nõ abſoluit a
debitc q̃ ↄxit ꝓ eo ꝙ alia nõ mulciplicat:niſi ea q̃
gxit ꝑſoluat. Pcta aũt nr̃a ſũt debica erga deuʒz:
iuxta illð Ps.Declinãtes aũt ĩ obligatiões.⁊ iõ
q̃tidie eũ rogamꝰdicẽtes.Dimitte nobis debita
nr̃a Mat.vj. Nõ ſufficit g̊alia debita.i.pctã nõ
mulctiplicare:niſi ſtudeamꝰde pᷣterit plenarie ꝑ
pniaʒ ſatiſfacere. Pꝛima aũt ꝑs pnie eſt ↄtritio
quã diffiniũt oẽs theoł.i.iiij.ſen.di.xvij.dicẽtes.
Cõtritio ẽ doloꝛ ꝓ pctis volũtarie aſſũptꝰ cũ ꝓ⸗
poſito ↄfitẽdi ⁊ ſatiſfaciẽdi.q etiã diffinitõ ponit
i ſũma ↄfeſ.li.iij.ti.xxxiiij.q.xvij.ad quã exhoꝛta:

Bermo

dñs Eʒech.ᷣxviij.oſtendẽs ſe dimiſſuꝝ pctã oiby

ↄtritiõeʒ hñtcibo dicẽs. Quacũq; hoꝛa ingemue⸗
rit pctõꝛ:oĩm iniqͥtatũ eiꝰ q̃s oꝑatus fuerat ñ re
coꝛdaboꝛ. In euãgelio q̊ʒ hodierno poſtulat ſal
uatoꝛ aqua ↄtritiõis ad bibẽdũ in vbis ꝓpoſic:
de q̃ ↄtritiõe tres ↄſideratiões faciemꝰ. Pꝛima
dicet᷑ neceſſitatis.Scða diuerſicatis.Tercia vti
litatis.
Pars pᷣma de cõtritionis neceſſitate. U
Uod ſine cõtritione pctõꝝ cõmiſſoꝛũ
q nõ poſſit qͥs ſaluꝰ eſſe ⁊ diuinã gr̃am
reciꝑe:pbat᷑ rõnibo:autoꝛitatibo:⁊ exẽ⸗
. plis. Pꝛima rõ ðꝛ oppoſitiõis.funda
mentũ cuꝰ ponit Pbus in li.de regi.bᷣn. di. Oẽ
coꝛruptibile ſimpłr coꝛrũpit᷑ ꝑ actioneʒ ſui ↄꝛij.
patet hec regula.Nã frigꝰn coꝛrũpit᷑ niſi ꝑ calo⸗
rẽ:dicẽte pho.iiij.Metha.Quecũq; a frigido cõ

ponunkt᷑ ſicut glacies ⁊ nix:a calido diſſoluunt᷑.

ꝓprea.ij.Echᷣ.ðꝛ. Medicie ſꝑ hñt fieri ꝑ ↄꝛia.vbi

etiã hr ꝙꝙ vᷣtꝰ⁊ viciũ ex eiſdẽ cauſis ↄꝛio mõ acce

ptis generant᷑ ⁊ coꝛrũpunt᷑.Quo pᷣſuppoſito pe
to q̃lit᷑ pctm̃ i aiaʒ intrauit.et claꝝ eſt ꝙ ꝑ cõpla
centiã ⁊ delectationẽ alicuiꝰrei illicite:dicẽte pvbᷣo
x. Ethic̃.Delectatio tenet oꝑantẽ in oꝑe.Cũ g̊ di⸗

ſplicẽtia ⁊ triſticia ſint ↄꝛia ðᷣlectatõi ⁊ cõplacen /

tie vt inqͥt AÄreſt.viij.Ech.&̊ pctm̃ qð intrauit in
aiam ꝑ delectatiõeʒ ac cõplacẽtiã:vt ðꝛ in c.nõ ẽ.
xv.q.j.nõ potit reijci ⁊ expelli de aia:niſi ꝑ diſpli
centiã ⁊ ↄtritiõeʒ.qꝛ ſi vnũ eſt cã alicuiꝰoppoſitũ
eſt cã oppoſiti.j. Poſt.⁊.ix. Mech. Itẽ ois res ꝑ
q̃ſcũq; cauſas naſcit᷑ g eaſdẽ ⁊ diſſoluit᷑c.j.de re

gu.iu.Et nihil eſt tã naturale qᷓ; vnũqͥdq; diſſol

ui eo vinculo q̊ ligatũ eſt.l.nihil.ff. ð reg. iu. Si
ergo vis eſſe ſaluꝰ ⁊ in gra dei:neceſſe ẽ te ꝑ ↄtri⸗

tionẽ eijcere de aia oẽ moꝛtale pctm̃:cũ gra ði nõ

poſſit ſtare in aia i tali pctõ exiſtẽte: vt ꝓbãt oẽs
theologi in.j.diſt.xvij.⁊ Lho.ij.ij.q.cxxxij.ar.iij.
Scða rõ ðꝛ btificatiõis.Claꝝ ẽ em̃ ꝙ q̃libet aia
rõnalis deũ videre appetit in q̊ ſumpłr btitudo
ↄſiſtit:dicẽte Aug.xiij.de tri.c.viij. d appetẽdã
btitudinẽ q̃ in clara dei viſione ↄſiſtit: naf̃a nos
cõpellit.Quo pᷣſuppoſito tũc ſic arguo ſᷣm Frã.
de ma. in tractatu ð magdalena. Iludẽ ſimpłr
neceſſariũ ſine q̊ͥ finis hr̃i ñ põt.vanũ eſt ̊ oẽ q̊d
ſuũ nõ attigit finẽ.iij. Phi.Cũ igit᷑ felicitas q̃ eſt
vltimꝰfinis hoĩs ſᷣm oẽs theologos ĩ.iiij.di.xlix
et etiã hr̃ in.j.Etchi.ſine gra ði hr̃i nõ poſſit. Gf̃a
aũt dei nõ habet᷑ niſi ꝑ ↄtritõeʒ pctõꝝ vt ð patu

it.̊ ↄtritio eſt neceſſaria ad ſalutẽ.Et coꝛroboꝛa

tur hec rõ ꝑ illud qð dicit Chꝛy.in c.nõ põt.de
peni.di.j.Nõ põt qͥs gr̃am vite celeſtj acciꝑe niſi
purgatꝰfuerit ab oĩ labe pcti. X
TLToꝙ hoc ſit veꝝ ꝓbat᷑ fundam̃to qð po
e nit Tho.⁊ cõmẽtatoꝛ ſuꝑ.iij.ð aĩa.dicẽs
Senſus nõ decipit᷑ circa ꝓpꝛiũ obiectuʒ

ſeruatis debitis circũſtantijs:que ſunt diſpoſi⸗/

tio oꝛgani:diſpoſitio obiecci:⁊ diſpoſicio medij.
patet hec regula.ſlam ad hoc ꝙ potẽtia viſiua

aliqð obiectũ comp̃ᷣhendat:vtputa aliquã ima
ginẽ vel figurã:tria requirunt᷑.vicʒ q oculus ſit
ſanus ⁊ nõ cecꝰvel turbidus. Itẽ ꝙ imago ſic p
pinq̃ ⁊ nõ valde remota ab oclo.et ꝙ medietas
aeris ſit clara ⁊ lucida ⁊ nõ tenebꝛoſa int᷑ poten
tiã viſiuã ⁊ ipᷣm obiectũ ſeu ipſaʒ imaginẽ. Qui/
bus pᷣſuppoſid dico a ſili ꝙ ad hoc vt ania deũ
videat:tria ſunt neceſſaria.vicʒ ꝙ oculi aniequi

ſunt intellectus ⁊ volũtas ſint ſani et nõ infirmi

id eſt ꝙ intellectcareat oi falſitate ⁊ hereſi.⁊ vo⸗

lũtas careat oĩ inoꝛdiato amoꝛe.Similr opoꝛ⸗

tet ꝙ obiectũ ipſiꝰanie qð eſt deꝰ pᷣm Rich. l. iij/

diſt. xlix.ar.ij.q.vj.? Lho.j.ij.q.iij.ar.viij.ſit ipſi

aĩe ꝓpinquũ ꝑ ↄfoꝛmitatẽ voluntat:et nõ remo
tum. Itẽ ꝙ int᷑ aniam ⁊ deũ ſit qͥddã mediũ luci

dũ ⁊ ſplẽdidũ qð eſt gr̃a creata qua mediãte aĩa

deũ videre poſſit.ꝙ ſi deficiat vna de pꝛedicqᷣ di
ſpoſitionibo: impoſſibile eſt ꝙ ania deũ videat.
O maledicte pctõꝛ qro a te ſi tu habes iſtas treſ
diſpoſitiões. Pꝛio vtꝝ oculi aĩe tue ſint mundi

Et rñdeo illð Ecẽi.xlvij.Dediſti maculã głie tue

tota em eſt maculata pctis ⁊ vicijs. Et põt dici

dete illð Treñ.iiij. Denigrata eſt ſuꝑ carbones
facies eiꝰ.Scðdðo qro a te Nunqᷣd tu ſis ꝓpinquꝰ

deo obiecto aie tue. Et dico ꝙ deus a te eſt löge.
Loõge em̃ de ab ipijs vt ðᷣt ꝓphᷣa.Ait em̃ Augꝰ.
in li.de natura boni. Pcetm̃ eſt receſſus ab incõ

mutabili bono. Tercio q̃ro a te vtꝝ mediũ int᷑
aĩam tuã ⁊ deũ ſit lucidum. Et rñdeo ꝙ eſt tene
bꝛoſiſſimũ.et verificatũ eſt illud Treñ.iiij. Du

tatꝰeſt in tenebꝛã coloꝛ optimꝰ.ſ.aĩe tue.? Tre⸗
noꝝ.iij.Oppoſuiſti tibi nubẽ.ſ.pcti:ꝛnõ trãſiuit

oꝛatio.Cũ igit᷑ dicat Augꝰ.vt recitat Ogr in.j.
ſen. di. ij. ſummũ bonũ ſolũ a purgiſſimis ocuł

cernit᷑. Ergo o pctõꝛes purgate oculos mẽt vfe
ab oibo vicijs p ↄtritionẽ.et lauate maculas aiĩe

veſtre ꝑ gemitũ et lachꝛeymas:iuxta illud Eſa.j.
Lauamini:mũdi eſtote.Ait em̃ ſaluatoꝛ Mat
thei.v. Beati mũdo coꝛde:qm̃ ipſi deũ videbũt
Si ergo vultis ad vitã eternã peruenire ad quã
nihil inqnatum intrabit Apocał.penlł.ſed ſolũ

ille qͥ inueniet ſine macula pᷣſ.xuiij. opoꝛtet ꝑ ve-

ram contritionẽ ⁊ lachꝛymationẽ vel ſaltẽ gemi
tũ coꝛdis purificari aias vr̃as ab oib inqnatio

nibo peccati.et ↄſequenter ſanctificari. Aqua em̃
expiatiõis ſctificat Nume.xxxj.Sicut ̊ miniſtri
mẽſe pᷣncipum ante miniſtratõis officiũ lauan
tur ⁊ ab omni imũdicia ſe expurgant:alioquin
abhoꝛrent eos dñi videntes ĩimũdos. IJa nos
fideles qͥ ſumꝰminiſtri xpᷣi:qꝛ intrãtes eccleſiam
accedimus ad mẽſam altarꝭ vbi ipſe cuiuuum
parauit.ſibi em̃ miſtramus oꝛatiões ⁊ petitões

noſtras.ſi loti ſumus ⁊ mũdi:recipic nos liben
ter.ſi vo imũdi ⁊ fedi fuerimꝰ:nos repellit.Eſa.
lxv. Recede a me:nõ appꝛopinq̃s mihi qͥa ĩmũ

dus es.Et ideo anteqᷓ; vadamꝰ añ eũ debemus
abijcere veſtes imũdas:⁊ loti aq̃ lachꝛymaꝝ ac
cedere ad exercendũ miniſteriũ noſtrũ. Et facit

ru Etol bi⸗
cbtoflio golo⸗

vbe ſsen
ictgeni
ſlosait Bron
an ſoaderedbi
alliadpniatn:
Ptionilachnimne
ſeſtecidilsaſs
Vducrrad iſn
iodebltnbuchl
lcidlappurt
(iſentmnult pt
uustubeſi Quis
Dauuo Quisiun
chymaphnn
caurl ſed eti mag
Nhoſümecrecrab
ognoſcis mediai
nocerrcg ſtult
atnt ſbipl Ju
arüs monalise
Vcognoſcis llip
s cöpunctiöls
lſondes ꝛmalo:
cutporuide Pen
geinc Per de
lilego⸗ſotſſtaci
toblol oͤt i
nrdeliau Etniib
echꝛiſtü nega⸗
me Gösacetd
potes eritats la
cpurgabita
guro habet li .
fuslepzoſuseci
nioſueſuoſus iun
cpeo llsdeſciit
momüdat cſter
Merl uull ſlaa
mtidſpctilcpra
ſhihrfinn⸗
luificatcölcientia
uuſalividensde
Mieptipſengan
onengonnanef,
rin ſamanizi,
Gamaraef
Clatad bam⸗
enotat ſacerde
(ng tad mo
Innſpefüite
(ldlrtedo⸗
gltchrukpid
nolng i Hre
ancun
Phncais boze

Umhaligifnn
icpoalieſt
pümmagoſt
ncſnegians
a ntporen
Bimagni. l
doenani deſ
Foaglaniegut
ſnianöifin
herti ro

e Sinitegag

efn Rihlii
unn anöten
imediülnd
1qbametiätegin
mudepnadi
unig deü rigeat.
bibesſtasgrel
Wetueſitmondt
Amacligkem
ncis. Ctpot dic
Sckſugartors
awſs pingu⸗
deuss reſtlöge.
da Rrch dup.
recelusad in
eny mediiint
Srideogekeme
4Liij WMu
Maiewe? Tre⸗
ſgainu riſit
nnt Mini,
urgſimisk
tocllos mid ft
Aume nocblasdie
6aunn lod f
iñ ſlunw. Ma
ñpldei nchit
igeuentendi
alpenl o
niß oort gre⸗
ggniralſali gemi
Aboiinafut
mnom Bansen
Senzninin
losoffai lnen
dpun glogun
nüdos, /1,05
ſiitunuum
umnclenſbes
nmnt bin
ethlli l,
nnbicginn
nici deben⸗
funinie⸗
mpſro⸗ ,

gihanti ſtib

ſigura Exo.xl.vbi deus pᷣcepit Moyſi di. Appli
cabis filios Aarõ ad foꝛes tabernaculi teſtimo⸗
nij ⁊ lotos aq̃ indues veſtibo ſanct vt miſtrent

mihi. Moyſes em̃ figurat pᷣdicatoꝛẽ diuini ver

bi qͥᷣ eſt executoꝛ ⁊ ꝓnũciatoꝛ mãdatoꝝ dei. Per
filios aũt Raron ſignificant᷑ fideles xpᷣi:qͥb pᷣdi
catoꝛ ſuadere debet vt veniẽtes ad oſtiũ tabᷣna⸗

culi.i.ad pniam:que eſt et᷑ne vite poꝛta:ſtudeãt

ꝑ lotionẽ lachꝛymarũ oẽs pcti ſoꝛdes detergere:
et veſte cãdida a ſacerdote ꝑ abſolutionẽ veſtiti:

audacter ad mẽſam dñi accedãat ⁊ ei ꝓpinẽt lau⸗/
des debitas atq; gratiarũactiões. Et ſic pulcri
ac placidi apparebũt in cõſpectu dei:etiã ſi pᷣmo

fuiſſent mulc pctõꝝ ſoꝛdibo iuoluti.Ait em̃ Pe
trus raueñ. Quis in ſeculo peccauit enoꝛmius

Paulo.Quis in religiõe guiꝰ Petro.Illi tñ per

lachꝛymaꝝ pniam meruerũt ↄſeqͥ nõ ſolũ mini
ſteriũ ſed etiã magiſteriũ ſctitat Hec ille.Sicut
ergo ſũme execrabilis eſt gui moꝛbo laboꝛãs et

cognoſcẽs medicinã ſuo moꝛbo neceſſariã: ſi il⸗

lã nõ exercet. Nullus em̃ ei cõpatiet᷑:ſi ipſe nõ cõ
patit᷑ ſibijpſi. Ita va lde repᷣhẽſibilis eſt pctõꝛ la
boꝛãs moꝛtalis pcti egritudie ſi pctm̃ nõ defle⸗
at:cognoſcẽs illã poſſe ſanari ⁊ mundari lachꝛy
mis cõpunctiõis ⁊ pnie.put exẽplarit᷑ videt᷑ ꝑ ũᷣ

lã ſimiles ⁊ maioꝛes pctoꝛes fuiſſe mũdatos.ſi⸗

cut patuit de Petro:de q̊ Amb.ſuꝑ Lucã.et tan

git᷑ in c. Petrꝰ.de peni.di.j.ait. Lachꝛymas Pe⸗

tri lego:ſatiſfactiõeʒ nõ lego.ſed qð defendi non

põt:ablui põt. Fleuit amare vt lachꝛyme laua⸗

rent delictũ.Et nihilominꝰ pctm̃ petri maximũ
fuit.qꝛ chꝛiſtũ negauit.Debemus ̊⁊ nos ad la⸗
chꝛymaꝝ aq̃s accedere:⁊ oĩm pctõꝝ noſtroꝝ me
moꝛes exiſtẽtes:lachꝛymas ꝑ ſingula effundere

Et ſic purgabit᷑ ⁊ mũdabit᷑ aia noſtra.Et huiꝰ fi

gura habet᷑.iiij. Reg.v.vbi legit᷑:i Naaman ſy
rus lepꝛoſus exiſtens:a puella iſrael ſerua vxo/⸗
ris ſue ſuaſus iuit ad Heliſeũ in ſamariã.Et pᷣ⸗

cepto illiꝰ deſcẽdit in ioꝛdanẽ᷑:⁊ ſepties ibidẽ lo⸗
tus mũdatꝰ eſt.et reſtituta eſt caro eiꝰ ſicut caro
pueri ꝑuuli. Naaman em̃ lepꝛoſus denotat pec

catoꝛẽ qͥ pcti lepꝛa ꝑcuſſus eijcit᷑ de ſccõꝝ conſoꝛ

tio. Habet tñ puellã ſeruã ex hieruſalẽ:ꝑ quã ſi⸗

gnificat᷑ cõſcientia oĩa videns.interpᷣtat᷑ em hie⸗
ruſalẽ videns deũ. Hec nanq; ſuadet dñe ſue.i.
aniĩe:vt ipſe naamã.i.pctõꝛ cõmotus ad contri⸗
tionẽ.naaman em̃ interpᷣtatoꝛ cõmotio mea:ꝑ⸗

gat in ſamariã.i.ad ↄfeſſionẽ ꝑ quã hõ cõiungit᷑
deo. Samaria em̃ interpᷣtat᷑ cõiunctio dño.⁊ ac
cedat ad ham Heliſeũ:qͥ interpᷣtat᷑ deꝰ meus:
et denotat ſacerdotẽ gerentẽ vicẽ dei ſuꝑ ↄfeſſiõe

pctõꝛis.et ad monita eiꝰ ꝓ pctis ſuls doleat:la⸗
chꝛymaſq; effũdat ſepties.i.ꝑ ſeptẽ capitalia vi⸗

cia diſcurrẽdo ⁊ ꝓ illis gemẽdo.et ſic ania eiꝰino

cẽtie reſtituet᷑:ꝑ ipſas lachꝛymas ⁊ cõfeſſionẽ re/

nouata.Uñ GBꝛego.xj.moꝛal.ait.Qui neſcit lu⸗
gere qð grauat:pferre ñ valet qð ſubleuat.Uox
cõpunctiõis poꝛos aꝑit coꝛdis ⁊ pẽnas vᷣtutuʒ

fundit.Cũq; ſe ſtudioſe mens de pᷣterita vetuſta
te redarguit:alacri nouitate iuueneſcit. Tercia
rõ qua ꝓbat᷑ neceſſitas cõtritionis ðꝛ cõpaſſio⸗
nis.Cũ em̃ de pctis ꝓrioꝝ teneamur br̃e diſpli⸗
cẽtiã. Ait em̃ glo.ſuꝑ illa vᷣba.j.ad Coꝝ.xij. Si
q̃d patit᷑ vnũ mẽbꝝ:cõpatiunt᷑ ei oia mẽbꝛa.Ni
ſi doleas de pctis ꝓxioꝝ tuoꝝ:nunqᷓ; gaudebis
de remiſſiõe pctõꝝ tuoꝝ.Et iõ ðt Dauid pᷣſ.xviij
Ab alienis parce ſeruo tuo. Uñ dñs ieſus vt hr
Tu.xix.vidẽs ciuitatẽ.i.aĩaʒ peccatricẽ:ſᷣm ſpũa
lẽ expoſitionẽ:fleuit ſuꝑ eã.Ex qͥ demõſtrat᷑ ꝙ qͥ

libet debet cõpati ⁊ dolere ð pctis ꝓximi:vt inqt

Amb.in li.de offi.⁊.lxxxvj.di.c.nõ ſatis.licet hic
doloꝛ nõ poſſit ꝓpꝛie dici cõtritio:pᷣm Tbo.i.iiij.
di. xvij. ar. ij.q.v.Ergo a foꝛtioꝛi qͥlibet debet ha
bere diſplicẽtiã de pctis ꝓpꝛijs. Ait em̃ Areſt.ix.
Ethi. Amicabilia q̃ ſunt ad alteꝝ veniũt ex ami
cabilibo q̃ pꝛiꝰſunt ad ſeipᷣm.Et ideo ðꝛ Ecẽl.xxx
Miſerere anie tue placẽs deo. Quarta ratio ðꝛ
excluſiõis:ſic. Si rex ex modico defectu exclude⸗
ret filiũ ſuum a curia ſua.ergo a foꝛtioꝛi exclude

ret ſeruũ ignobilẽ:ꝑ illã regulã. Si de q̊ͥ minꝰ:q̊

2 deq̊ mag.ij. Lopi.Quo pᷣſuppoſito peto n
deꝰ excluderet a celeſti curia oẽs nouẽ oꝛdies an
geloꝝ ⁊ om̃es pr̃iarchas ꝓphetas aplłos marty
res virgies ⁊ cõfeſſoꝛes:necnõ ⁊ beataʒ vginem
Mariã ſi cõmitterẽt vł ſolũ vnũ peccatũ venia
le. Et certũ eſt ꝙ ſic:dicẽte Auguſtino in li.ð ve⸗
ro cultu.Et ſi oẽs ſcti mũdi ſint in ↄſpectu ði:tñ

ſi vel minimũ ac leue pctm̃ etiã a nobis factum

eis nõ diſpliceret:ſtatim ex imꝑio diuine iuſticie
oẽs de celo ruerent:et oẽm głiam quãẽ poſſident
amitterẽt. Hec ille.Qð ſi ſic eſt:quõ poſſibile eſt
ꝙ pctõꝛ cõſequat᷑ gliam celeſtem ⁊ ingrediat᷑ re⸗

gnũ eternũ cũ macula pcti moꝛtalis:q in infini⸗
tũ eſt Guioꝛ ac peloꝛ cũctᷓ pctis venialiby. vt in⸗
qt Rich̊.in.iiij.diſt.xvj.ar.ij.q.ij. Qui etiã in ea//

dẽ diſt.cõcludit:ꝙ ſi qͥs centũmille annis ſtaret
cũ cõplacẽtia ſoliꝰ culpe veniał:cẽtũmille annis

ſtaret ꝙ ñ poſſet videre faciẽ dei. Ergo młto ma
gis ſi ñ hr̃et diſplicẽtiã pcti moꝛtal.Quita rõ ðꝛ
fructificatiõis. Uidemꝰem̃ ꝙꝙ illa terra efficit᷑ ſte
rilis ad quã nõ põt aq̃ irrigatõis deduci.Et ibi
ꝑdit᷑ laboꝛ culture:qꝛ ñ fructꝰ vtiles ꝓducit ſed

tribulos ⁊ ſpinas q nõ egẽt hũido.Et ſi inrfdum
fructuoſas arboꝛes ꝓducit:efficiunt᷑ ſilueſtres ⁊
fructꝰeaꝝ inutiles ſũt:agreſtes ⁊ ſine dulcedine.

Et ſilr aia nr̃a ſine aq̃ lachꝛymaꝝ et cõpũctione
eſt res ifructuoſa:germinãs ac ꝓducẽs pũctiões

pctõꝝ ⁊ malaꝝ cogitationũ. Et ſi interdũ ꝓdu⸗

cit fructꝰbone cogitatiõis:non ꝑueniunt ad de⸗

bite maturatiõis effectũ.qꝛ ad pᷣmiũ pfie eterne
nõ attingũt:ſed ad mẽdicitatẽ retributõis trene

Huiꝰaũt figura br.j. Reg.j.vbi legit᷑ ꝙ helcha⸗

na habebat dnas vxoꝛes q̃ꝝ vna erat ſterilis.ſ.
Anna.Altera vo fecũda.ſ.fenenna.Feſto aũt ſa⸗
crificij adueniẽte dedit ipſe helchana vxoꝛi ſue fe

nenne ⁊ filijs eiꝰac filiabus poꝛtionem optimã

—

Bermo

2Anne vo triſt/ vnã ꝑtem dedit debilẽ: eo non

bhabebat filios. Qð Anna videns acceſſit ad tẽ/
plũ vbi mulcuʒ lachꝛymata eſt ante deũ.Et ibi
narrãs cãm ſui doloꝛis ſacerdoti heli:ab ipo ſa
cerdote accepit ſobolis ꝓmiſſionẽ. Que poſtmo
dũ cocepit de viro ſuo et pegꝑit Samuelẽ ꝓphaʒ
dñi.vñ ipſa gaudens fecit canticũ illð Exulta⸗

uit coꝛ meũ in dño ⁊c̃. Spũalit᷑ em̃ ꝑ helchanaã

q interpᷣtat᷑ poſſeſſio dñi denotat᷑ chꝛiſtꝰ in q cõ⸗
ſiſtit poſſeſſio britudinis nf̃e.Nã in ipᷣo cſt hũa⸗
nitas ⁊ diuinitas:q̃s hõ in pr̃ia poſſidebit. Ha
bet aũt duplicẽ vxoꝛẽ.ſ.aiam iuſti et pctõꝛis:q̃s
ambas ſibi in baptiſmo deſpõſauit.ſed vna ea⸗
rũ eſt fecũda.ſ.ania iuſti:q̃ ꝓducit cõtinue meri⸗
ca deo grata.et ideo optimã a deo p oibo accipit
poꝛtionẽ.qꝛ et᷑ne btitudinis pᷣmia ↄſequet᷑.⁊ ni⸗
hilominꝰrecipit in pᷣſenti diuinã gram. Sterili
vo.i.anime peccatrici ⁊ ĩpenitẽti ac carẽti lachꝛy
mis cõtritiõls:triſtꝭ hoc eſt iratꝰ dat miſerã poꝛ⸗
tionẽ.qꝛ bona tꝑalia tm̃. Uñ anna qͥ interpᷣtat᷑
ima q̃ſi deiecta:ad ſeipam rediens ⁊ cõſiderans
miſerie ſue ſtatum: meroꝛe coꝛdis intrinſecꝰſau
ciata lachꝛymas młcas coꝛã deo excõpũctõe ef⸗
fundit:et ſacerdoti ſiue cõfeſſoꝛi narrato angu⸗
ſtie caſu.i.culpa:meret᷑ cõcipꝑe et parere ſamuelẽ
ꝓphᷣam dñi.Samuel em̃ interpꝛetat᷑ exauditio
gre dñi.Quia ipſa ania ob ſterilitatꝭ caliginẽ 5
us obnubilata:poſt lachꝛymaꝝ effuſionẽ fit lu
cida ⁊ iocũda atq; fecunda.Ait em Chꝛyſ.ſuper

Match. Nemo ad deũ aliqñ flens acceſſit qͥ nõ

qð poſtulauit accepit.Nullus ab eo dolẽter bñ
ficia optauit qͥ nõ ipetrauerit. Ipſe em̃ conſolat
flentes:curat meroꝛe lãguẽtes:⁊ penitẽtes infoꝛ
mat. Dec ille. Et Thob.iij. Sara filia Raguel
dixit deo. Poſt lachꝛymationẽ ⁊ fletũ exultatio⸗
nẽ infundis. Quia g̊aqᷓ lachꝛymaꝝ ẽ neceſſaria
agro coꝛdis nr̃i:qꝛ ſine ipſa efficit᷑ ſterile ⁊ infecũ
dũ. Ideo Dauid dicebat deo in pſona pctõꝛis ñ
cõtritipᷣſ.cxlij. Aia mea ſicut terra ſine aq̃ tibi.ſ.

eſt ſine fructu boni oꝑis.Ea pꝛopt qᷣlibet cogno

ſcens ſe habere coꝛ ariduʒ ad lachꝛymas: debet
eas a dño poſtulare ⁊ impetrabit. Sicut fecit il
le cui ſuadebat ſacerdos vt ploꝛaret pctã ſua.qͥ
rñdit ſe nõ poſſe flere.Cũ aũt ſacerdos ei diceret
ꝙ peteret lachꝛymas a deo ⁊ impetraret eas. N
le vocauit notariũ coꝛã teſtibo et dixit ei. Faciatꝭ
mihi inſtrumentũ publicũ:⁊ iſti ſint teſtes ꝙ in⸗
ſtãter a deo lachꝛymas poſtulo.Et ſtatim i ma⸗
ximas lachꝛymas ꝓꝛupit:inter q̊s ſpũm emiſit
et ſaluꝰ factus eſt. Si igit᷑ ipſa gra lachꝛꝓmarũ
nõ habet᷑:debet a deo pᷣcib ſpetrari.Cuiꝰfigura
hr Joſue.xv. vbi ðꝛ ꝙ ſuadente Othoniele Aye
vxoꝛi ſue vt apud patrẽſuũ cõq̃reret᷑ habebat
poſſeſſionẽ arentẽ ⁊ ↄſeq̃nt᷑ ſterilẽ.Caleph pr̃ eiꝰ
dedit illi irriguũ ſuꝑiꝰ: iferiꝰ.Otchoniel em qͥ in⸗
terpᷣtat᷑ fignũ denotat rõnis iudiciũ ſuꝑſignatũ

dei lu mie. iuxta illð pᷣſ.iiij. Signatũ eſt ſuꝑ nos

lumẽ vulcꝰcui dñe ⁊c̃. Hoc aũt rõnis iudicium

ſuadet aniĩe ſiue volũtati:di,. Ecce coꝛ noſty ari⸗

dũ eſt. Suade pfr̃i tuoi.xpᷣo vt aliud tibi cõmu
tet. Caleph em interpᷣtat᷑ oẽ coꝛ.et denotat xpᷣm

q̃ eſt oĩm coꝛdiũ inueſtigatoꝛ. Ad ipᷣm igit᷑ ſi cla

mabis:dabit tibi irriguũ ſuꝑiꝰ⁊ iferiꝰ.Suꝑiꝰꝑ.
ↄtẽplationẽ celeſtiũ.et inferiꝰ per meditationẽ ge
henne. Uñ ab vtroq; irriguo deducent᷑ lachꝛy⸗
marũ aq irrigantes coꝛ nr̃m ⁊ ad fructꝰ pnie fe⸗
cũdantes.De q̊ inqͥt Gꝛeg.in regiſtro. Irriguuʒ
ſuꝑiꝰaccipit aia:cũ lachꝛymis regni celeſt deſi⸗
derio affligit. Irriguũ vo inferiꝰ accipit:cũ infer
ni ſupplicia fledo ꝑcimeſcit. Hec ille. Hos igit᷑
riuulos ſupplicãtibo nob dabit deus qᷣb durici
es coꝛdis nr̃i mutabit᷑ in molliciẽ.Ait em̃ ipe do
minꝰ Eʒechie.xxxvj.Auferã a vobᷣ coꝛ lapideñ et
dabo vob coꝛ carneuz. Sexta rõ ſilis pᷣcedẽti ðꝛ
deſtructiõis. Uidemꝰ em̃ ꝙ qñ terra mulco tꝑe
ſtat ſine pluuia:vmes ⁊ ſerpentes multciplicant
intãtũ ꝙ ſemia deſtruũt ⁊ aer ex bᷣ ificit. Sʒ ma
gna tũc ſubſeqnte pluuia vᷣmes ⁊ ſerpẽtes mo⸗
riunt᷑ ⁊ aer purificat᷑:peſtiſq; ac ifectio remouet᷑
Et ꝓpt᷑ hoc ꝓpha inqᷣͥt pᷣſ.lxxvij. Pluuiã volũtari
am ſegregabis deꝰ hereditati tue.Que vᷣba ſpũ⸗
alit intelligunt᷑ de pluuia volũtaria lachꝛymaꝝ
ex cõtritõe:q̃ eſt neceſſaria aie peccatrici. Si em̃
multũ ſtet ſine ipſa pluuia:creſcũt in ea vᷣmes ⁊
imũdicie voluptatũ:ſerpẽteſq; auaricie ⁊ cupidi
tatũ:ac infectio ſuꝑbie ⁊ iniqtatũ.⁊ cetera vicia
intantũ deſtruẽtia ſemĩa naſcẽtia bonoꝝ operũ

⁊ co gitationũ ꝙ ipᷣa ania tota ĩficit᷑ ⁊ qͥdamodo

marceſcit.Et iõ neceſſaria ẽ pluuia lachꝛymarũ
ad reſiſtẽdũ tãc malis. Cuiꝰ figura br̃ Geñ.vj.
vbi legit᷑ ꝙ terra erat tota coꝛrupta intãtũ ꝙ di⸗
xit deꝰ. Penitet me feciſſe hoĩem. Igit᷑ miſſuʒ eſt
magnũ diluuiũ aq̃ꝝ et extincta eſt vniuerſa ca⸗
ro q̃ erat ſuꝑ terrã.et remãſit archa ſuꝑ aq̃s in q̃
ſaluate ſũt octo ꝑſone.Et poſitꝰeſt arcꝰ in fedꝰ et
a colũba poꝛtata eſt oliua virẽs ĩ archã. Spũa/
liter em̃ ꝑ terrã infectã intelligit᷑ hõ ᷑renis dedi⸗
tus qͥ deũ agguare ðꝛ voluptatibo ⁊ pctis.vñ in
q̃t illi Eſa. xliij. Pꝛebuiſti mihi laboꝛẽ in iniqᷣta
tibo tuis.Et tãta infectio creſcit tali ex coꝛruptõe
pctõꝝ:qꝙ niſi vnda lachꝛyme intcedat nõ rema⸗
nebit ĩ aia qͥcqᷓ; boni. Sed ſi celitꝰ mittat᷑ ad coꝛ
diluuiũ lachꝛymaꝝ:extinguet᷑ oĩs caro.i.carnał
affectꝰ.et deꝰ recõciliabit᷑ atq; arcũ ſue ire reuol⸗
uet: vt nõ poſſit nos ꝑcutere choꝛda ipſiꝰarcus
vᷣſus frã poſita.Et remanebũt octo btitudines
viue in aia:q̃ remũerabunt᷑.de qͥbo ðꝛ Mat.v.
Bti mðo coꝛde ⁊c̃.Et colũba.i.gr̃a dei poꝛtabit
oliuã virẽtẽ.id ẽ pacẽ aie ⁊ ↄſcie tranqllitateʒ.vñ
Chꝛy.ſuꝑ Mat.inqͥt.Sic̃ poſt vehemẽtes im⸗
bꝛeſaer mũdꝰ⁊purꝰefficit᷑.ita pꝰlachꝛymaꝝ plu
uias ſerenitaſ mẽtꝭ ↄſeqͥ? atq; trãqᷣllicaſ. Septia
rõ ðꝛ ꝑegrinatõis. Periculoſũ em̃ eſt itinerãtibo
vias inaq̃ſas ꝑagere. Nã itiner laboꝛe mẽbꝛis
infioꝛib calefact ſi hõ pᷣuet᷑ potꝰ bñficio:eſt ĩ ꝑi
culo ñ guo.Uñ cũ talẽ qͥs patit᷑ ſitim:ĩuẽto fõte

cus viet⸗

Fe

Ylu nanan
incelcbll
neſntzenn

oregquäſpe
naſnberi⸗
ſons daaboliſuc
inſum erni
anagverlägucte
bchwarthlatt

eniatadtonn⸗

tcylnentippin

Orcbpotauitod
lto Zmnolech u
aeaa facielocht
rßtukaſſumpesd
agobopeiliniade

ndlt nuch ſtel
i viridt ſenſtb
cni gtamnob
gitigikin Orebqt

vlpꝛeſentenecel
tonibyeſtuore.
untog qtooptus
cnymas emittit
Polopstamale
Genspoenitadm
Gopquibäſubh
us loqult aniel⸗
berinpmlipꝛl
narüiefficaaa on
eenloquunti

KCl rv. de. ſlon

Cälieffundatlod
aueg marillaed⸗
craucitor eſt es.:

c(clos penerrarede

peis intercedüͦt
Pſlveinqtillidan
1ln oſpecutuo.
farm lacheymax
Menneſalutar po
ſonis,idemen
lich lihoſtespi

foſeniontarmis
(hzſagitevitan

cisariältutemn
Etſtranianfa;
ſſa dicſte Berf
ſiämevertüyn
ineſtintweoh
ſipllasening
Diszoceſſant
nglam defen
olmdlſeinn
dͤrii din

oh itb vi

Uchllintln

udenotntn
Möm giſn
ird Snh 8
meltmtonege
tuüffucbe
ſtck Mjeie
dhn nan
Maccietüßfe
Delke pag
eduschtlſll
l unfen
woͤcmlopideie
nſlsatind⸗
Reemmdlotte
mus molcen
nesrſcharsn
Niiemormoc⸗
Puum wlirm
e A thuhii/
imubcnr
Nemna Sieß
Mätigadnd
mnantetuhid
Krü.:nm nin
caubonor per
oltitinodo
luuslaceymari
imnbi Beñ vj,
pnaintini di⸗
m Yotmiuzet
nckminſse
rche ooedein
iknintw
nisianhi ic⸗/
khilms dh
t heis fiin
Pilabotinnlnides
ulierconugtot
nurtarnökemaf
A ninatadn
eiscrolcmnd
arci ſventta⸗
cmduhſne
jtocbbeimdiies
deihir M⸗
ig dupoublt
iennglerg m
tetmmuts iñ
ſuhrmuppln
uintnd
,ldemnihii
ifconk /
fiiniuinſi

Folium

ad illũ magna alacritate declinat ⁊ refocillatus

tfotus incedit hilarꝭ vias ſuas. Spũalit᷑ oẽs ſu⸗

mus viatoꝛes tendentes ad terminũ vite nr̃e.ſ.
ad moꝛtẽ:ꝑ quã ſperamꝰad vitã felicioꝛẽ ꝑueni⸗

re. Sed in hac via pñt vite ꝓpt eſtũ iugis tẽpta

tionis diaboli ſuccẽdunt᷑ ſepe mẽbꝛa intioꝛa aie
ꝑ cõſenſum.et niſi hoc incẽdiũ vnda lachꝛymaꝝ

extinguat:lãguet aia.Sed refocillata dulcedine

lachꝛymaꝝ:hilarit᷑ ꝑgit ꝑ viã timoꝛis dei q̊uſq;
ꝑueniat ad regnũ ↄſolatõis etne q̃ diligẽtibo de
um ꝓmiſſa eſt.Et figura huiꝰhr Exo.xvij.vbi le
git᷑ ꝙ ſitientẽ ppłm iirł Moyſes percuſſa petra
Oreb potauit aq̃ latiſſima.Et poſtmodũ debel
lato Amalech ꝑuenit ad motẽè ſynai:vbi cũ deo

facie ad faciẽ locutꝰeſt. Per Moyſen em̃ qui in/

terpᷣtat᷑ aſſumptꝰð aqs intelligit᷑ fidelis xpi:qͥ ex

aqͥs baptiſmi a deo aſſumit᷑ in filiũ adoptiõis.

Tendit nãq; iſte cũ ppło aie ſue ⁊ coꝛpis.i.cum
oĩbo viribo ⁊ ſenſibo ſuis ad terrã ꝓmiſſiõis.i.ad
eternã głiam nob ꝓmiſſam ⁊ a xpo acqͥſitã.Ue⸗

nit igit᷑ in Oꝛeb qͥ interpᷣtat᷑ ſiccitas.qꝛ trãſeũtes

vitã pꝛeſentẽ neceſſe eſt intdũ callidi hoſtꝭ tẽpta⸗
tionib eſtuare. Lũc aũt petra ꝑcutit᷑ vga ⁊ flu⸗
unt aq̃ qͥb ppłus cõfoꝛtat᷑:qñ compunctiõis la

chꝛymas emittit.vñ totꝰ foꝛtificatꝰ:ſtrẽnue bel/

lãdo ſuꝑat amalech.i.diabolũ.et hilarꝭ ac gau/

dens ꝑuenit ad montẽ ſynai q interpᷣtat᷑ celſitu /

do:ꝑ quẽ bñ ſublimitas celeſtis denotat᷑.vbi de
us loquit᷑ anie lachꝛymũti benigne:ac ſe illi pꝛe⸗

bet in pᷣmiũ:qͥ pꝛiꝰ ei ſuũ pᷣbuerat auxiliũ lachꝛy

marũ efficacia ꝓuocatus ⁊ q̃ſi coactus.Lachꝛy
me em̃ loquunt᷑ cũ deo ⁊ eiꝰgr̃am impetrãt.UVn

Ecci.xxxv.ðꝛ. Non deſpiciet pᷣces pupilli: nec vi

duã ſi effundat loqᷓlam gemitꝰ.Lachꝛyme ei vi/
due a marxilla eiꝰ aſcendũt vſq; ad celum ⁊ dñs
exauditoꝛ eſt eiꝰ. Hec ibi.LTachꝛyme ꝗ̊ penitẽtuʒ

celos penetrare dicunt᷑ ⁊ ſ añ dei oclos aſtãt et
pꝓ eis intercedũt.et ipᷣe deꝰ eas libent᷑ intuet᷑. Uñ

pſ.lv.inqͥt illi Dauid. Poſuiſti lachꝛymas me⸗
as in ↄſpectu tuo.Et ideo de illo qͥ a deo recepit
gram lachꝛymaꝝ dici põt illud Ecci.xv. Aq̃ ſa⸗
pientie ſalutarꝭ potauit illũ. Octaua rõ ðꝛ defen

ſionis. Uidemꝰ em̃ ciuitatẽ obſeſſam nõ eſſe tu⸗
tã cũ illi hoſtes pñt aquã ꝓhibere. Nã ſit eſt fer⸗
ro ſeuioꝛ:⁊ armis acriꝰ pugnat. Poteſt eniʒ hõ
ictuz ſagitte vitare ſcuti ꝓtectiõe vallatꝰ.ſed coꝛ⸗

dis ariditatem potu deſtitutꝰ ſedare nõ poteſt.
Et ſiłr ania nr̃a q̃ in vita pᷣſenti multipłr eſt ob⸗

ſeſſa:dicẽte Berñ.in q̊ͥdã ſermõe Heu meqᷣd fa⸗
ciã.q̊ me vertã.vndiq; bella.vndiq; tela volant.

Et tñ eſt in tuto hñs lachꝛymas cõpunctionis.
Nã ꝑ illas extinguunt᷑ ardẽtes hoſtis tẽptatões

Hijs vo ceſſantibo areſcũt vᷣtutes ⁊ nequeũt ip

ſam aĩam defendere ac cõſeruare. vñ eſt in ꝑicu
lo tradendi ſe in manus diaboli.et põt dicere il⸗
lud Geñ.viij.Diminute ſunt aqᷓ.Figura aũt hu

ius hr̃ Judith.vij. Cũ em̃ holofernes obſideret
bechuliã: nihil valuit ↄ ipſaʒ quſq; ciuitas abũ/⸗

Cxx

dauit aq̃. Sed holofernes ſubterranea cãnalia
fecit obturari: ⁊ ſic ciuitas pᷣuata eſt aq̃.Et tunc
filij iſrł ꝑterriti deliberauerũt ſub ſtatuto tꝑe ci⸗

uitatẽ tradere ipſi holoferni. Per bethuliã nãq

quo inhabitabãt filij iſrł intelligi᷑ aia hbumana
quã inhabitãt memoꝛia:intelligẽcia:et volũtas.
in qͥb conſiſtit imago dei.Ergo qᷓ;diu lachꝛyme
cõpũctionis fluũt a coꝛde:oẽs ciues foꝛtes ſũt.i.

ale vires ⁊ bone oꝑatiões.Et iõ holofernes.i.di
abolus ſtudet obturare cãnalia aq̊. Per cria ei

cannalia lachꝛyme ad aiam fluũt.q̃ ſunt Conſi
deratio celeſtꝭ głie. Meditatio infernalis gehẽ⸗
ne.et Recoꝛdatio pᷣterite culpe. Hijs ̊ cõnalib
aꝑtis lachꝛyme fluũt qͥb tota aie familia ſuſten
tat᷑. Uñ Caſſiodo.ſuꝑ illð Ps.Fuerũt mihila⸗
chꝛyme mee panes die ac nocte:ait. Fletꝰ eſt cib⸗

aniaꝝ:coꝛroboꝛatio ſenſuũ:abſolutio pctõꝝ: re
fectio mentiũ:⁊ lauacrũ culparũ.Hec ille Ex qͥ

bus patet ad ipſiꝰanie in bono ↄſeruatiõeʒ ⁊ coꝛ
roboꝛationẽ neceſſariũ eſſe cõtritiõis gemituʒ ⁊
cõpunctionẽ.Eſt em̃ lachꝛyma cõpũctiõis nõ ſo
lũ potꝰaiaꝝ.ſed etiam cibo. Uñ pᷣſ.lxxix.ait pha
deo. Cibabis nos pane lachꝛymaꝝ. Autoꝛita
tibo q̊ʒ ꝓbat᷑ eſſe neceſſaria contritio pctõꝝ ad ſa
lutẽ.Ait ait Berñ.in ſentẽtijs ſuis. Sine contri
tione pcti:ſine doloꝛe culpe:ſine diſplicẽtia iniqͥ/
tat:et ſine amaritudie pᷣterite vite nunq; acqrit᷑
celeſtis vita nec remiſſio pctõꝝ.et Tharaſiꝰpr̃i⸗

archa. xxij.q.iiij.in c.actiõe.dicit. Oẽ pctm̃ bonꝰ
deindulget ſi qͥs tñ ex toto coꝛde doleat ⁊ peni⸗

teat. Itẽ Augꝰ.ad Felicianũ:⁊ ponit᷑ de ↄſe.di.iiij
c.oĩs.ait.Oĩis qͥ iã volũtat ſue arbiter ↄſtitutus
eſt:cũ accedit ad ſaccẽm fidelium:niſi eũ peniteat
veterꝭ vite:nouã vitã gre inchoare ñ põt.Et ideo

Eãzʒech.vj.ca.de pctõꝛibo inqͥt deꝰ. Diſplicebũt ſi⸗

bimetipſis ſuꝑ malis q̃ fecerunt ⁊ ſuꝑ vniuerſis

abomiatiõib ſuis.et.xxij.ca.eiuſdẽ libꝛi etiã ait.
Recoꝛdabimi viaꝝ malaꝝ veſtraꝝ et oim ſcele
rũ veſtroꝝ qͥb polluti eſtꝭ ⁊ diſplicebunt vobis

in ↄſpectu vro:⁊ ſciec qꝛ ego dñs accipiã vos cũ
bñfecero vobis. Hoc aũt oſtẽdit deꝰ multotiẽs:
marie in q̃dã ciuitate Anglie in q̃ qͥdã cõſangui

neus ep̃i cũ peccare appeteret cũ vna foꝛmoſiſſi⸗

ma puella iudea:et ipſam ſepiꝰſollicitaret. Illa

rũdit. Ita ſum a pfe meo dilecta et cuſtodita vt
neq; ego ad te:nec tu ad me venire ſine periculo
poſſis:niſi foꝛte venire voluer in nocte diei paſ⸗

ſionis xpᷣi vri. TLũc em̃ iudei qͥ hic habitãt fluxu

ſanguis laboꝛant:circa quẽ nimio doloꝛe occu
pati:minꝰalijs intendere pñt.et ſic voto nro no

cte illa potiemur: Juuenis aũt hoc audiens:ob
amoꝛis magnitudinẽ dñice paſſionis imemoꝛ

ac ſue ſalutcẽ:nocte illa prexit ad vginẽ ⁊ volũta⸗
tẽ ſuã adipleuit. Pr vo puelle de filie ſue cuſto⸗

dia ſollicitꝰan lucẽ ſurgẽs nec ſuo doloꝛi parcẽs
ad eiꝰcamerã ꝑrexit.Cũ iuuenẽ illũ ĩ lecto eiꝰiue

niſſet atq; ipᷣm coguiſſer exclamauit voce mag
dicẽs. Quid b̊ ag maledicte rpiom· vbl cſhliges

Bermo

vvdbi religio tua. Juro tibi ꝙ ſi ñ timerẽ dñm epi⸗
ſcopũ qͥ eſt mibi amiciſſimꝰcuius tu ↄſanguine
us es:nũc te occiderẽ. Ille autẽ inuenis totꝰ tre⸗
mefactꝰ genuflectẽs veniã poſtulauit:atq; cum

magna cõfuſione eiectꝰ eſt. Die aũt facta cũ eßẽs

diuinũ in eccłia officiũ inchoaſſʒ atq; diccꝰ iuue
nis ipſi officio intereſſet.Ecce iudeꝰ pr̃ puelle cũ
turba alioꝝ iudeoꝝ eccleſiã cũ ſtrepitu intrauit
vt q̃rimoniã de ↄſanguineo ſuo ipſi epᷣo ꝓpone⸗
ret.Quẽ ille iuuenis vidẽs ⁊cãm aduẽtꝰeius nõ
ignoꝛãs:ad ſe reuerſus:cũ cõtritione pcti ſui le⸗
uanit mentẽ ad deũ di.Oñe deꝰ meus libera me
ab haccõfuſiõe ⁊ ifamia.et ego ꝓmitto tibi ꝙ de
cetero te nõ offendã.⁊ de hoc pctõ plene ſatiſfaci
am.O magna pietas dei:mox vt illũ cõtritũ vi/
dit:cõfuſionẽ quã timebat in caput iudeoꝝ con
uertit. Nã cũ ad pᷣſentiaʒ epᷣi veniſſent:ſtatim vt
oꝛa ad iuuenis accuſationẽ aꝑuerũt:oẽs obmu
tuerunt. Uidẽs g̊ epᷣs oꝛa eoꝝ hiãtia ⁊ nulla ver
ba reſonãtia:putauit ꝙ tali die ⁊ hoꝛa veniſſent
vt diuio officio illuderẽt. Uñ illos ↄfuſibilit᷑ de

ecckia eijci pᷣcepit. Juuenis aũt ille diuinaʒ in ſe
exꝑtus clementiã:cõpleto officio ad põtificẽ ac⸗

cedẽs cõfeſſus eſt culpã ſuã ac ſuſcepit pñiaʒ.Et
po ſtmodũ religionẽ intrauit in q̃ laudabilit᷑ vſ
q; ad moꝛtẽ ꝑſeuerauit. Ala aũt puella q̃ cũ pa⸗
ter eiꝰ cũ dicto iuuene vᷣba faceret de camera au
fugerat:illiꝰexhoꝛtatiõe ſe xpᷣianã fecit:⁊ baptiſa
ta monaſteriũ intrauit in q̊ deuote ꝑſeuerauit.

O ſctã ⁊ deo gratiſſima cõtritio q̃ lapſum erexit

iudeos ↄfudit:⁊ puellã iudeã ad fidẽ ꝑduxit.Ali
ud q̊ʒ mirabile legit᷑.ſ.ꝙ qͥdã magnus vſurariꝰ
grauiter infirmatꝰ:ad ſe reuerſus ⁊ dolẽs ð pec

catis ſuis:abbatẽ quendã ſibi familiarẽ vocari

fecit. Cuiet dixit. Quia ifirmitate pᷣſſus ñ poſſũ

ð rebo meiſ alit᷑ oꝛdiare atq;vſuras rſtituere:oia

bona mea mobilia ⁊ imobilia ptãti tue ſubijcio
vt aliena reſtitui facias.et de aliſs bonis meis
qͥcqͥd tibi meliꝰvidebit᷑ ᷣm deuʒ facias.Et rogo

vt oĩia bona mobilia q̃ habeo nũc aſpoꝛtari faci

as.Nõ em̃ volo ea poſt me manere.Poſtea vo

me ad monaſteriũ tuum poꝛtari facias. Habe/
bat aũt duas archas plenas argẽti ⁊ auri ⁊ plu

rima pignoꝛa:vaſa:libꝛos:variaq; oꝛnamenta
frumẽtũq;:⁊ ſuppellectilẽ multã.Lũc abbas vi

dens eũ vere cõtritũ ⁊ penitenteʒ illi cõſenſit. Ect
pus oibo emiſſis: nouiſſime in feretrũ ponẽs in
firmũ:ad monaſteriũ ſuũ illũ poꝛtari fecit.Qui

morx vt monaſteriũ intrauit ſpm̃ emiſit. Abbas
vᷣo ſine moꝛa pignoꝛa reddidit ⁊vſuras reſtitu
it.Mulcaſq; ac magnas elemoſynas ꝓ aia illi⸗
us fecit.⁊ rekaͤuu in vſum monaſterij conuertit
Poſitũ aũt fuerat vſurarij coꝛpus in capło mo
naſterij:choꝛis monachoꝝ pſallẽtiũ circa illud

oꝛdinatj. Hoꝛa aũt in q̃ monachi ꝓ ania illiꝰat

tentiꝰ? deuotius oꝛabãt.Ecce qᷓ̃ttuoꝛ demones
in pte ſiniſtra feretri apparuerũt:q̊ꝝ pᷣſentia fra
tres oẽs territi fugerunt: vno tin maturo ſene

XXXI

impauido remanẽte. Cepit & illeqͥ pᷣmus demõ

videbat᷑ cãtare pᷣmũ vᷣſiculũ pᷣſ.xxxv.d.Dixit in/
iuſtꝰ vt delinqᷓt in ſemetipſo:nõ eſt timoꝛ dei añ
ocłos eiꝰ. Secundus aũt rñdit ſecũdũ:di. Qm

doloſe egit:vt inueniat᷑ iniqtas eiꝰad odiũ.Ter/
cius vᷣo ait terciũ vᷣſiculũ. Uerba oꝛis eiꝰiniqui

tas ⁊ dolꝰ:noluit intelligere vt bñ ageret.Quar
tus aũt addidit q̃rtũ. Iniqͥᷣtatẽ meditatꝰeſt i coꝛ

de ſuo:aſtitit oĩ vie nõ bone:maliciã aũt nõ odi⸗

uit. Quibo pᷣmiſſis ↄcludebãt oẽs.Ergo ſuſcipi
amus eũ qꝛ nf, eſt. Et ecce ſubito q̃ttuoꝛ angeli a

dextr feretri ſe locauerũt:demonibuſq; dixerũt.
Expectet etiã canticũ nr̃m.Et pᷣmꝰ ait qͥntũ vᷣſi

culũ eiuſdẽ pſalmi di.Oñe in celo miſcðᷣia tus 2

veritas tua vſq; ad nubes. Secũdus vo adie⸗
cit ſextũ. Juſticia tua ſicẽ mõtes dei:⁊ iudicia tua
abyſſus młta.Terciꝰaũt addidit ſeq̃ntẽ di.ilij
aũt hoim in tegmie alaꝝ tuaꝝ ſperabũt.Quar⸗

tus vo dixit aliũ vᷣſiculũ. Hoies ⁊ ium̃ta ſalua

bis dñe: quẽadmodũ mulciplicaſti miſcðiaʒ tu

am deꝰ. Ex qͥb ↄcluſerũt angeli.Cũ ſcptura ſol

ui nõ poſſit:nr eſt iſte qͥ ad deũ ↄfugit ⁊ in ipo in

vltia hoꝛa ſperauit.⁊ aiaʒ ſuã lachꝛymis amare

ↄtritiõis lauit. Igit᷑ deꝰ de toꝛrẽte voluptac ſue

potabit illũ.Ad qus vocẽ ðmones territi ꝓtinꝰ
effugerũt. Monachi aũt de ſalute illiꝰcertificaa

ti:ipᷣm in monaſterio honoꝛabilit᷑ ſepelierũt.Ex

pᷣdictꝭ aũt patec ꝙ cõtritio liberat aiam de ptůte
diaboli Et iõ nos hoꝛtat᷑ apłs.j.ad Coꝝ.vij.di.

Emũdemꝰ nos.ſ.ꝑ ↄtritionẽ:ab oĩ inqnamẽto
carnis ⁊ ſpũs:ꝑficiẽtes ſctificationẽ i timoꝛe dñi

Pꝛimꝰ em̃ gradus innocẽtie eſt odiſſe nefanda

c. faciẽtj.lxxxvj.di. Et idcirco ꝓpheta ait pᷣſ.xcvj.

Qui diligitꝭ dñm odite malũ.et ad Rom̃.xij.öᷣ

Odiẽtes malũ adherẽtes bono. Quapꝛopt᷑ in⸗

qͥt Augꝰ.in epła ad Uincentiũ. Quõ gaudebis
te vnqᷓ; eſſe coꝛrectũ niſi dus oder ⁊ doleas te fu
iſſe ꝑuerſum. Idẽ q̊ʒ Augꝰ.in li.de vᷣbis dñi aic
Sine odio culpe nunqᷓ; dat᷑ infuſio gre.Et faci⸗

unt ad pᷣdicta ea q̃ ſcribunt᷑ in c.poꝛro.de pe.di.

j.vbi ðꝛ.Si pctã ſua cõfiteri vel emẽdare nolue,⸗
rint:deũ quẽ hñt teſtẽ hẽbũt ⁊ vltoꝛem.ꝙ ipſi ſue
iniqᷣtaᷣ ꝑ volũtariã penã vltoꝛes exiſtãt:tꝑalibꝰ
penis mutabunt etna ſupplicia:⁊ lachꝛymis ex
vera ↄtritõe fluẽtibo reſtringẽt et᷑ni ignis ĩcẽdia

Pec ibi.Qua ex re Hiere.ꝓpbᷣůᷣa.xxiij.ca.ſui li.di⸗

cebat.Cõtritũ eſt coꝛ meũ ĩ medio mei cõtremue
rüt oia oſſa mea.·et Joelł.ij.ðt ꝓphᷣa. Scidite coꝛ⸗
da vr̃a ⁊ ñ veſtim̃ta vr̃a.Saluatoꝛ etiaʒ Cu.v.
inqͥt. Nõ egẽt qͥ ſani ſũt medico:ſed male hñtes.

Nõ em̃ veni vocare iuſtos:ſed pctõꝛes ad pñiaʒ
id ẽ ad ↄtritõeʒ pctõꝝ ⁊ ad alias ꝑtes pnie.Et iõ
ðᷣꝛ Jac̃.iiij. Emũdate manꝰpctõꝛes.ſ.aq̃ lachꝛp/⸗
moſe contritionis:et purificate coꝛda duplices
animo.Miſeri eſtote:lugete et ploꝛate.riſus ve
ſter in luctum conuertat᷑: et gaudium in mero⸗
rem. Humiliamini in conſpectu domini ⁊ exal
cobit voss.

.

Lhlalmno⸗
Cnorauitl

Aognliden

togrfimltan

ſoboſtion
lenndozen
is habe. Veo
waw luda
uumoltupliͤgun
Gipoeta biecen
aunis ver ſlo⸗
ſeugethonl,
Cehenltiv cke
ſaltilocheptmis m
doloꝛioculicarnn
gtleculpabllitdu
lammicir doloꝛ
ſogzqsſeereuſet
nönunq cheymn
lum. Veclle.
Limo pb
V bemusbi⸗
Piietatid
anisporadiſiob
pinelunr mirabi
poraoeo dulc
Crot hecauls ſtat
gtegemit incoſo
Poia tpiana wues
wris deigradis
Peto Krioga
dches plorareg
Nſis llis den
colübemettäne⸗
lü pcitu. Etſilr
fepulerü citüſer.
cbosnot denot
Piimaeſtyrdet
mußoeptaſoßuan
ndirigant viem
nestuas Scde⸗
giekdlignepen
ogtabonbioie
ahle mee Terce
geges ſeſalah
Adſitnii ſur⸗
luopnieptͤ
lhoſſcum
Ibtidas mecg
ſcndii diuine
funtciamtn
Ouimeſolu
cnsaſeſneiltu
Wlageneflig

keiömudenz

pd dit⸗
annn n
rüdi d,A
Futotn
nischinu
Riagnn Aar
neclnstticee
Angitto
s Erc büi
wärunangta

onidulgdierit ,

zönearcnifſi
nloanr
itus do aie
8dartiudids t
drſijnidi ii

*

beradät Qar,

de rioche alng
Maſimichaze
liſcn l
inptrrußon
uhnmbanun
rir ollgr i
wNestenin etd
uremfi
Piiſganirt
danaan dehtin
au lop mdl
monijamordſii
Kodiſenttsnds
pban atßlitn,⸗
cnd oñti
1. Ounhe i
on :dolansnn
n lde bisdnol
nchond dee di⸗
dewäurnolu/
nloren qhNſde
nes aiſtirtgaultp
curt em mnise
cthiignis ili
darizaaluild
cdiomacgenne
pba Gtti
mrrtii; A
olintlinicd,
lprim upiin
aamesPnel
sest
iml lchny/
unn duplos
conmeris
maumin mon
Munin nn
udominira

Folium

Tpfſalmo.vij.ait ꝓppᷣa.Niſi cõuerſi fue⸗
e rit:gladiũ ſuũ vibꝛabit:arcũ ſuũ tetẽdit
et parauit illũ.Debemꝰ gfacere ſiẽ Oui⸗
dius qͥ in li.ij.de ſine titulo inqͥt. Młta miſer ti⸗
meo qꝛ feci młta ꝓterue. Exẽpliq; metu terreoꝛ
ipſe mei.? Lucanꝰli.ij.dicit. Liceat ſperare timẽ
ti.uilus em̃ eſt qͥ nõ habeat cãm dolẽdi:cum
oĩs hõ ſit pccõꝛ.j. Johᷣj.Et ideo inqͥt Ouidiꝰ i.ij.
li.de remedio amoꝛis.Et qͥs nõ cauſas mille do

loꝛis habet. Sed heu qꝛ in hijs tꝑibo verificatũ

cernimꝰ illud qð inqᷣt Juuenabł li.ij.di. Maioꝛe
tumultu plãgunt᷑ numi qᷓ; funera. Et illud qð
idẽ poeta ibidẽ canit. Ploꝛat᷑ lachꝛymis amiſſa
pecunia verj.Nõ ſic aũt plãgunt᷑ pccã. Ideo in⸗
qͥt Augꝰ.et ponit᷑ de pe.di.iij.c.ſunt plures. Re⸗
cte penitẽs qͥcqͥd ſoꝛdis habet opoꝛtet vt abluat
ſaltẽ lachꝛymis mẽtj.ſed ſat eſt durꝰ cuiꝰ mend
doloꝛẽ oculi carnis nequeũt declarare.Sed ſci⸗
at ſe culpabilit duꝝ qͥ deflet dãna tꝑis vel moꝛ
tẽ amici:⁊ doloꝛẽ pcti lachꝛymis nõ eſtẽdit. Nõ
itaq; qͥs ſe excuſet nõ hr̃efontẽ lachꝛymarũ:cum
nõnunq; lachꝛymis oſtendat doloꝛẽ amoꝛe tꝑa
lium. Hec ille. 2

Ltimo ꝓbat᷑ exẽplis ⁊ ſilicudinibi ꝙ de⸗

v bemus hbfe cõtritionẽ. Legit᷑ em̃ in li.de
ꝓpꝛietatibo reruʒ ꝙ eſt q̃da auis q̃ vocat᷑
auis paradiſi ob inſignẽ eiꝰpulcritudinẽ:cuius
pẽne ſunt mirabiles adeo vt nullꝰcoloꝛ eis deſit
vox adeo dul ꝙ in hoie gaudiũ ⁊ deuotionẽ ex
citat.hec auis ſtatim vt capta fuerit cõtinue plã
git ⁊ gemit incõſolabilit᷑:donec libertati donet᷑.
O aĩa xpᷣiana tu es illa auis ꝑadiſi pulcerrima
varijs dei gratijs circundata dũ es in gra ⁊ ſine
pctõ.Et iõ qñ capta es a demoneꝑ laqueũ pctĩ
debes ploꝛare ꝑ ↄtritionẽ coꝛdis qͥuſq; libereris
vt ſis ðᷣ illis vᷣe ↄtrit qͥ dicũt illð Eſa.lix. Quaſi
colũbe meditãtes gememꝰ.Colũba em̃ hʒ gemi
tũ ꝓ cãtu.Et ſiłr penitẽs debet lachꝛymãdo cãta
re pulcrũ cãtũ ſex notaꝝ.ſ.vt.re.mi.fa.ſol.la.In
qbus no denotant᷑ ſex ↄditiões vere penitentꝭ.
Pꝛima eſt vt deſinat male facere ⁊ ꝓonat diui⸗
na pᷣcepta ſꝑ ſuare:canẽs cũ ꝓpha pᷣl.cxviij. Uti⸗
nã dirigant᷑ vie mee ad cuſtodiẽdas iuſtificatio
nes tuas.Scða vt cũ amaritudie cõtritiõis me
ditet᷑ diligent᷑ pctã ſua:iuxta illð Eſa.xxxviij. Re
cogitabo tibi oẽs annos meos in amaritudine
anie mee.Tercia vt totã ſpem ſuã ponat in deo:
credẽs ſe ſaluãduʒ merit crucifixi.ac dicẽs cum
Pau.ad Gal.vj.Mihi ãt abſit głiari niſi ĩ cru
ce dñi nr̃i Jeſu xpᷣi. Quarta vt faciat dignos fru

ctus pnie:vt pᷣcipit᷑ Mat.iij.? Lu.iij.ita ꝙ dice⸗

re poſſit cum PS.Feci iudiciũ ⁊ iuſticiã.ſ. pctã
nõ tradas me calũniãtibo me. Itẽ vt iploꝛet mi⸗
ſericoꝛdiã diuinã:dicẽs cũ Ps.Fac cũ ſeruo tuo
ſᷣm miſcdᷣiam tuõ:⁊ iuſtificatões tuas doce me.

Quinta vt ſoluat vincula pctõꝝ ꝑ cõfeſſionẽ di
cens anie ſue illud Eſa.lij.Solue vincula colli

tui captiua filia ſion. Sexta vt pniam ſuã ⁊ oia

C.XXII

alia bona oꝑa faciat nõ timoꝛe moꝛi vl penaꝝ
inferni pᷣncipaliter. nec etiã ex vana glia vel alio
malo fine. ſed excharitate et amoꝛe dei: atq; ad

erꝰgliam ⁊ laudẽ cantãs ⁊ dicẽs cũ Pẽ. Lauda

tionẽ dñi loquet᷑os meũ:⁊ bñdicat oĩs caro no

mẽſctm̃ eiꝰin ſeculũ ⁊ in ſeculũ ſeculi.Ad pᷣdictas
aũt de neceſſitate cõtritiõis optime faciẽde acci⸗

pe aliã ſiłitudinẽ.Legit᷑ in hiſtoꝛis Romanoꝝ
ꝙ cũ Titꝰ filius Ueſpaſiani exiſtẽs in caſtrꝭ hie/
roſolime audiſſet Ueſpaſianũ pr̃em ſuũ ð totiꝰ
ſenatꝰ voluntate ad imꝑij dignitatẽ ſublimatũ:
tato affectꝰeſt gaudio ꝙ ſubito mẽbꝛoꝛũ coꝛꝑxis
foꝛtitudine deſtitutꝰ:ex aꝑtiõe venaꝝ oia eiꝰmẽ⸗
bꝛa ↄtracta ſunt.Quapꝛopt᷑ qͥdã medicꝰpꝛudẽ⸗
dẽtiſſimꝰ cãm egritudis recogſcẽs reqᷣſiuit ſi ĩ to

to oꝛbe eſſet aliqs emulus cuiꝰ nomẽ Titꝰ no⸗
minari abhoꝛreret.⁊ intelligens qᷓndã Joſephũ
noie adeo Tito exoſum ꝙ in ſua curia nuliꝰ eũ

noiare audebat. Fecit eũ clã venire.⁊ ſtatuto die
mẽſam lautiſſimã añ oculos Titi iuſſit pᷣpari:

pincernaſq; ⁊ dapiferos iuuenes adunari: mãa⸗
dauitq; occulte oibo vt nullus ad pꝛeceptũ Titi

obedire pᷣſumeret. Sic aũt oiba oꝛdinatj:emu⸗
lũ Titi fecit cũ oĩ hbonoꝛe ⁊imꝑiali magnificẽtia
ad mẽſam collocari:et ſibi a ſeruitoꝛibo officio⸗
ſiſſime deſeruiri.Qð Titꝰ conſpiciẽs ſtatim ira
mag velut ignis cepit accẽdi:mandabatq; ſuis
hoĩem illũ occidere.Et cuʒ nullꝰ ſibi pareret ſed
potiꝰinimico ſuo gratioſius ſeruirẽt:intãtũ ſuc⸗
cenſus eſt ira ꝙ vene reſtricte ſũt:ex q̃ reſtrictiõe
ꝓꝛſus ↄꝛia pᷣme aꝑtioni venaꝝ oĩa eius mẽbꝛa
ↄtracta cõſolidata ſunt ⁊ pᷣſtine ſanitati reſtitu⸗
ca.Quapꝛopr illũ inimicũ de ceto ampliꝰnõ ha
buit.ſed potiꝰ eũ ſibi in ſinceꝝ amicũ copulauit
Qua ſiłitudie patet ꝙ qͥ vult ſanari a pctis qͥ ꝑ
cõplacentiã ⁊ delectatõeʒ in aia ſunt introducta
opoꝛtet oĩno ꝙ in ſe recipiat diſplicentiã ⁊ triſti⸗
ciã q̃ ipſi cõplacẽtie et delectatiõi eſt penitꝰ ↄtra⸗
ria et illius expulſiuag. A
Liã ſiłitudinẽ ponit phłᷣs li.vj.de ꝓpꝛie⸗
a tatibo rerũ:di.ꝙ anguis ſe ſentiẽs graui
moꝛbo vel ſenio aggrauatũ:płimis die
bus abſtinet a cibo ⁊ ieiunat vt ſic pellis eiꝰ faci
lius a carne relatet᷑. Deinde guſtata q̃dã herba
amariſſima:vi illiꝰherbe ſtatim puocat᷑ ad vo⸗
mitũ ⁊ euomit totũ hũoꝛẽ virulẽtuʒ qͥ fuit cã ſue
infirmitatj.Et tadẽ vt cutẽ rigidaʒ mollificet:in
aqᷓ ſe balneat ac hũectat.⁊ ſic foꝛamẽ anguſtũ q/
rẽs:cũ q̃dã violẽtia traſiẽs:penitꝰſe decoꝛticat ⁊
ſic ſoli exrpoſitꝰ ſe deſiccat ⁊ in carnis ſuꝑficie no⸗
uã cutẽ recuꝑat.ſumptiſq; viribo clariꝰpoſtmo⸗
dũ videt:foꝛtiꝰrapit:⁊ auidiꝰcomedit.Spũalit
ad iſtud ꝓpoſitũ xpᷣs nob ſuadet ⁊ Dat.x.d.Eſto
te pꝛudẽtes ſiẽ ſerpẽtes.q.d. Sicut anguis moꝛ
bo vel ſenio grauat᷑:ita aĩia ꝑ pcm̃ ſpũaltr infir/⸗
mat᷑ ꝓpter qð dicebat ꝓppbᷣa. Miſerere mei dñe
qm infirmꝰ ſum.Et iõ pctõꝛ vt exeplo ſerpẽt ſa⸗
net Pꝛio debet ꝑ abſtinẽtiõ carnẽ ſuo do mare 7

Bermo

humiditates carnalis ↄcupiſcẽtie deſiccare. De⸗

inde guſtet herbã amariſſimã:iuxta iũllð Hiere.

xxxj. Pone tibi amaritudinẽ ⁊c.i.diſplicẽciã ⁊ cõ
tritionẽ pctõꝝ:q̃ euomet pctã ꝑ integralẽ ↄfeſſio

nẽ:⁊ ſic recipiet ſoũalẽ ſanitatẽ: dicente Po.Os
meũ aꝑui.ſ.in ↄfeſſiõe:et attraxi ſpũm.ſ.ſalutis.

Itẽ debet aniam ſuã balneare aqs lachꝛymaꝝ:

iuxta illud Eſa.j.Lauami:mũdi eſtote.Trãſſũ
ptiue in c.lauamini.de pe.di.iij.et intrare ꝑ an⸗

guſtã poꝛtã pnie.de q̃ ait ſaluatoꝛ Mat.vij.
trate ꝑ anguſtã poꝛta ⁊c.et ſic deponere veterem

pellẽ ↄſuetudis pꝛaue:⁊ induere nouũ hoiem ⁊
renouari in vita.iuxta illð Ro.xij. Renouami
ſpũ mẽt vr̃e ⁊ induite nouũ hoiem qͥ ᷣm deũ cre
atꝰeſt.et accedere ad eũ ſolẽ iuſticie qͥ ait Jo.viij.

Ego ſum lux mũdi.Et ſic illũinabit ⁊ pᷣſtinã re/

cuꝑabit ſoſpitatẽ.Ex qͥbo etiã ſiłitudinibo pacʒ q̃
liter ↄtritio ⁊ diſplicẽtia de pctis cuilibet ẽ neceſ⸗

ſaria ad ſalutẽ. Exẽplo etiã Dauid ideʒ declarat᷑

Qui cũ tria hoꝛrẽda pctã cõmiſiſſet.vicʒ adulte/

riũ:homicidiũ:⁊ pditionẽ:nequaqᷓ; potuic vnq;

a deo veniã pcci inuenire gaduſ⸗ q; petm̃ ſibi di⸗
ſplicuit:⁊ coꝛdialit᷑ ðᷣteſtat
caui.vbi glo.ait.Cũ em̃ ſctũs vir verbũ peccaui
expᷣſſit:tũc vere pcti ſui odiũ et diſplicentiã oſtẽ⸗

dit.Ex q̃ diſplicẽtia ſtatim audiuit ꝓpham Na/

than a deo miſſum ſibi dicentẽ. Dñs tranſtulit

pctm̃ tuũ a te.et ideo ex tũc omne pctm̃ ſꝑ odiuit

Pꝛoptea dicebat.Oẽm viã iniquã odio habui
legẽ aũt tuã dilexi.Exẽplo igit᷑ iſtiꝰ ſcti Dauid qͥſ

q; debet pctã ſua deteſtari:vt tãdẽ mereat᷑ ab an

gelo eũ cuſtodiẽte audire.ODñs trãſtulit pctm̃ tu

uim a te. De hoc etiã exẽplo hr in c.põderet.⁊ in c.
vt ↄſtitueret᷑.l..diſt. et.ij.q.vij.S.itẽ cũ dauid.⁊ de
pe.di. ij. c. deniq;. 2 di. ij. c. Dauid.et c.totam. et c.

ille rex. “ B
Liud exẽplũ ponit᷑ i legẽda ſcti Bernar⸗

Aa di q trãſiens ꝑ Papiã cõiurauit qᷓndaʒ
demoniacũ: q coactꝰ aſſeruit in ſe babe⸗
re tres malignos ſpũs:q̊ꝝ noia erãt.Claudens
marſupiũ:⁊ claudẽs os:et claudẽs coꝛ.Et cum

ſctũs Berñ. q̃reret q̃ officia br̃ent. Rñdit pᷣmꝰ.
Ego habeo officiũ inducẽdi hoĩes ad furta faci⸗
endũ:vſuras:⁊ iniuſticias.?⁊ poſtmodũ induco
toc viribo faciẽtes talia vt nunqᷓ; reſtituãt:qð et
faciũt.ꝓpter qð inũerabiles ad ifernum ꝑduco.

Secũdꝰ vo dixit. Et ego o Bernarde habeo of⸗

ficiũ inducẽdi hoies ⁊ młlieres ad faciẽduʒ młta
pctã ſine ruboꝛe ⁊ verecũdia.deinde induco eos
vt ea pᷣ verecũdia nõ ↄfiteant᷑.⁊ ꝓpt᷑ innũerabi
les danant᷑ ⁊ pcipue mulieres.Terciꝰ vo dirit.

Et ego o Bernarde habeo officiũ ꝓponẽdi hoi⸗

bus magnã miſcðiaʒ ðᷣi vt peccẽt.ſed poſtqᷓ; pec
cata młtiplicauerint: induco eos vt de ipſis nõ
habeãt ↄtritionẽ ⁊ diſplicẽtis: ponẽs eis ſeuerilſ
ſimã iuſticiã dei:ppter qð cadũt in magnã duri
cia coꝛdis:obſtinationẽ ⁊ deſꝑatõeʒ.et ſic ſine ve

ra ↄtritioe moꝛiẽtes q̃ſi ifiniti danant. Qua ppf

erclamat Augꝰ.in qͥdaʒ ſermone has diaboli
ſuggeſtiões di. Magna eſt pietas dei q̃ ſola cõ⸗/

punctiõe pctã dimittit.Et iteꝝ. Plus placʒ deo

coꝛdis ↄtritio qᷓ; totiꝰ mũdi ꝑegrinatio.Eapꝛo⸗

pter oibo dʒ ſũme diſplicere pccm̃:ſicẽ diſplicebat
Plſalmiſte qͥ ait. Iniqᷣtatẽ odio habui ⁊ abomi⸗

nac?ſũ. Jpſe em̃ ↄgnoſcebat eiꝰmalignitatẽ. In⸗

terdũ naq; exꝑientia docʒ aliq̃ eſſe abomiabilia
q̃ inexꝑta placibilia eſſe iudicant᷑. Uñ pctõꝛ coꝛ⸗
ruptũ appetitũ hñs ⁊ ſolã pcti deleccatiões ſuꝑ⸗
ficialit᷑ attẽdens:illud amat ⁊ ſibi placet. Sʒ cõ
ſũmato pctõ ſentiẽs intrinſecã eiꝰamaritudineʒ
ꝑ remoꝛſum oↄſcie:⁊ ↄſiderãs penã ec᷑nã ifernalẽ

ei debitã: illud debet magnoge deteſtari ⁊ eijcere
ꝑ ↄfeſſionẽ.Cuiꝰfigura hr̃.ij. Reg.xiij.in Amon

filio ODauid qͥ intãtũ amabat ſoꝛoꝛẽ ſuã thamar
ſicq; ei placebat vt q̃ſi moꝛeret᷑ ob eiꝰ amoꝛẽ.Sʒ
poſtq; coguit ipam:intãtũ abomiatus eſt eã vt
nullatenꝰ poſſet ipᷣaʒ videre:⁊ maiꝰerat odiũ qᷓ;

pᷣus fuiſſet amoꝛ. Ideo vocato puero ſuo fecit

eã eijci ⁊ exciudi a ſe. Spũalit᷑ em ꝑ amõ ſignifi⸗
cat᷑ pctõꝛ.ꝑ thamar vo culpa pcti moꝛtalis.lã

pctõꝛ diligit culpã añ cõmiſſionẽ pꝓpt᷑ delectatio

nẽ quã ibi hʒ vel br̃e ſperat.Sed illa ↄſũmata ⁊
eiꝰintriſeca amaritudine ꝑcepta:ac ſeq̃nte pena
ↄſiderata:debet illã abomiari:ſtatimq; ꝑ famu
lũ ſuũ.i.ꝑ purã cõfeſſionẽ ipᷣaʒ eijcere a thalamo

aie ſue. ? illã plus odire qᷓ; amaſſet pus.ad qð
Eẽõʒrʒech.xviij.hoꝛtat᷑ deꝰpctõꝛes di.Conuercimi ⁊

agite pniam ab oib iniqtacibo vr̃is.⁊ nõ erit vo
bis vltra in ruinẽ iniqᷣtas.pijcite a vobis oẽs pᷣ

uaricatiões vr̃as in quibo puaricati eſtꝭ.⁊ facite

vob coꝛ nouũ ⁊ ſpũm nouũ.⁊ q̃re moꝛiemini.qꝛ

nolo moꝛtẽ pctõꝛis ſed vt cõuertat᷑ ⁊ viuat. Re⸗

uertimini ⁊ viuite.Et Augꝰ.in ſermone ad he⸗

remuas ðᷣt. O fratres mei ſicut exhibuiſtꝭ mem
bꝛa vjr̃a ſeruire ĩmũdicie ⁊ inidqtati ad iniqtateʒ:
ita ⁊ nũc exhibete mẽbꝛa vr̃a ſeruire deo in ſctifi

cationẽ. Pꝛio em̃ coꝛ qdðᷣ mala cogitauit ⁊ cõcu⸗
piuit peniteat ⁊ doleat:ac oculꝰfleat:os ſine int᷑⸗
miſſiòe oꝛet:aures audiãt vᷣbũ ðᷣi:manꝰelemo⸗
ſynã poꝛrigãt:ꝑegrinos ſuſcipiãt:ifirmos foue/

ant:nudos induãt:pedes veniãt ad eccłiam:ge

nua flectent᷑ ⁊ laboꝛet.qꝛ ſicut nullũ fuit mẽbꝛũ
qð peccãdo deo nõ diſplicuerit:ita nullũ ſic mẽ⸗

bꝛũ qdð pniaʒ ñ patiat᷑ ↄdignã.Et in alio ſermõe

idẽ ait. Ois qͥ ꝑ pniam deleuerit pctã ſua:iã an⸗

gelice felicitac ꝑticeps ẽ. Ipᷣa nãq; pnia medica

mẽtũ ẽ vulnerꝭ:ſpes ſalut ꝑ quã pctõꝛes ſaluãt᷑
ꝑ quã deꝰ ad miſcðᷣiam iclinat᷑. Dũ aũt pniaʒ fe
ceritꝗ fratres:fũdite ꝓ pctis lachꝛymas coꝛdis ⁊

coꝛꝑis.Nunqͥd nõ lachꝛymãdo Petrꝰ a rpo re⸗
ſpicit᷑. Nũqͥd ñ magdalena veniã meret᷑. nunqͥd

nõ marcha lachꝛymis ſanat᷑. nunqͥd ñ cananea

exaudit᷑.nunqͥd nõ laʒarꝰadvitã reuocat᷑. Laua

8̊ faciẽ tuã lachꝛymis.pcute pectꝰ.exalta vocẽ tu
am ↄficẽdo ⁊ annũciado ſacerdoti pctã tua. In
alio q́; ſermõe ad eoſdẽ etiã ðt. Simꝰ gᷓ tantũ ꝓ

4

Vlrvovaltbap
nmmlineh,
o ſenſturockin
inuufrg talt
tuto ausoepe

Pocbu aObodli
Preſtnoet

Peroleunchhe
crſtott,

Poſcun⸗

ſtdiſferen

Etrndco
ſheolo in.
folipeteepolie⸗
ſuntcömintalg
Nrepſinktgfetn
ſoſnicarqvdi
gfeccz orrito ſog
or,q) lcurn
mnafnhon

itinptesmagne
topvos Tn
is dup qclu di

tſedoduiatgdlſti⸗
apks 6 Roifn
Benethcaurſastd
Kig woörcnap
Güplenead deüc
fotalideſtrutkoſt,
Indurationeſiheo
tione vidcrepon
tquis ſemelacti
goſamnarſet.
goſſas guüfructu
liaminunanifre
ſgkobſtnatücktte
et Afoatnin
Giſaq grüfruci
fara minnrung
Ctenplickelps
legpſtfofiͤg
colerplunimu.
ideonöreol
Kumtonine
adoloꝛeres
Kindegranoſte
natgoſo mo⸗

ds egano ai
ſanldelca
Mnihetfert

köbasd
nol
elqſonc
us plagden
batio, Ee,
lidihlicber
dulrabomnl,
lgitni ,
adonnichlin
Onpcitor
Klectatiigſio/
Vammanmadin;
mici fml⸗
dalkmtticer
EGunin Bmnon
Nſuätbamar
cengiG,
latusch eiyt
napmtodiic
puero vo ſect
eamöſgnii
gionals⸗
ecpedlann
ils Mmarze
akſeigtepena
knimqzgfamu.
norestbalamo
ſezus 30 gö
AConvanmi⸗
mis i vo
eu robisdis
mieſt afuate
moriemiulqe
zir viua Re
ſamoneadbe⸗
abiduict men
i 0inicſate.
niedev in
Ngrautrccl/
ſatos inrint,
emanzceno
irmosfoe /
ad acklamge
lüfunt mivn
n wollüſtni
tin alioſenoe
ciſtinn⸗
pnisneti
aun l
iͦunnife
musο7
Nen ⸗ 1
Grt nun
Gäcananes
Gocat Lals
nulta vocett
i o.
p' giaod⸗

Folium

niad lamẽta ⁊ fletũ quãtũ furmus ad culps au
daces.q̃lis fuit nobis ad peccãduʒz intẽtio:tcalis
ſit ad penitendũ deuotio.grauiſſima pctã guiſſi
mis lamẽt indigẽt.O cõpũctio qᷓ; ſet: qᷓ; admi/⸗
lus ꝑ quẽ deꝰ ad hoĩem inclinat᷑.tu ligamen per
qð deꝰ foꝛtit reſtringit. Ocõpunctio ſctã ſine qᷓ
adulc nõ valet baptiſmꝰ:ſine q̃ ad iudiciuʒ dñi
coꝛpꝰrecipit:ſine qᷓ infructuoſa eſt oĩs cõfeſſio et
ois ſatiſfactio eſt inanis.O vitalis nauicula ꝑ
quã naufragꝰredire põt ad poꝛtũ ſalutis.O aq
ſalutarꝭ ꝑ quã oẽ pctm̃ deſtruit᷑.O via infallibi⸗
lis ꝑ quã ad ꝑadiſum ꝑuenit᷑.O ſpũale cõducu
lũ ꝑ qð de inuio ad viã tranſit᷑. M
Pars ſecunda huius ſermonis de cõtritiõis
diuerſirrgge..
DPMo ſecunde ptis declaratiõe q̃rit᷑ que
o ſit differentia int᷑ ↄtritionẽ ⁊ attritiõeʒ
Et rñdeo ſᷣm Rich̊. Tho.⁊ oẽs alios
theolo.in.iiij.di.xvij O ſicut in mate
rialibꝰ et coꝛꝑalib attrita eſſe dicunt᷑ q̃ ali̊ mõ
ſunt cõminuta:licʒ nõ ꝑfecte.Cõtrita vᷣo qñ oẽs
ꝑtes ſimł ⁊ ꝑfecte trite ſũt.Sic in ſpũalibo attri/
tio ſignificat quãdã diſplicentiã de pctis: ſed nõ
pfectã. cõtritio vo ꝑfectã.Et idẽ hbr in ſũma cõfeſ.
li. iiij.ci. xxxiiij.q.xviij. Itẽ dicit Richar.nr̃ vbi S.
ar. .q.j· ꝙ ſicut in mat᷑ialiba ðꝛ duꝝ qð nõ cedit
tactui.et ᷣm Phm.iiij. Mecha. ðꝛ fragi qð diui
dit᷑ in ꝑtes magnas.⁊ cõminui qð diuidit᷑ ĩ par

tea ꝑuas. Ita ꝑ qᷓndã ſiłitudinẽ ſ ſpũalibo ðꝛ coꝛ

hoĩs duꝝ q;diu diuie inſpiratiõi ſe tãgenti nõ ce
dit.ſed obuiat ꝑſiſtẽdo in affectu peccãdi.cui in/
qͥt apłs ad Ro.ij.bᷣm duriciã tuam ⁊ coꝛ ipeni⸗
tens theſauriſas tibi iram in die iuſti iudicij dei
Frãgi vo ðꝛ qn a pctõ recedere incipit qᷓ;uis nõ

dũ plene ad deũ còuerſus ſit. Cõteri vo qñ in oo

totalit᷑ deſtruit᷑ affectus peccãdi. Iſta aũt tria.ſ.
indurationẽ ſiue obſtinatiõeʒ:attritionẽq;:ac cõ
tritionẽ videre poſſumꝰ ꝑ tria exempla. Pꝛimũ
eſt. quia ſemẽ iactũ in terraʒ durã ⁊ nõ ſciſſam et
groſſam nõ creſcit. Jactũ vo in trã ſciſſ in ꝑtes
groſſas ꝑuũ fructũ reddit. Sed iactũ in terram
cultã ⁊ minutati fractã:multũ fructũ affert. Coꝛ
igit᷑ obſtinatũ eſt tanqᷓ; fra dura qͥ nullũ fructũ

facit. Coꝛ vᷣo attritũ eſt tanqᷓ; fra ĩ groſſas ꝑtes

ſciſſa qᷓ ꝑuũ fructũ reddit. Coꝛ aũt ↄtritũ eſt tãq;
terra minutatiʒ trita qᷓ̃ młtũ gignit. Secũdũ
exemplũ eſt. qꝛ ſpẽs aromatica ſi eſt itegra redo
let paꝝ.ſi vᷣo frãgit᷑:multũ redolet.ſi aũt cõterat
redolet plurimũ.Et ſiłr coꝛ hoĩs integrũ ⁊ duꝝ
coꝛã deo nõ redolet:ſed fetet. Sciſſum vᷣo ꝑ q̃n
dã attritionẽ redolet:ſed paꝝ.Cõtritũ aũt ꝑ ve⸗
hemẽtẽ doloꝛẽ redolet młtũ. Terciũ exemplũ
eſt. qꝛ de grano ĩtegro nõ põt fieri panis.De gra
no vo groſſo modicũ trito fit panis:ſed nõ ſapi
dus.dDe grano aũt minutatim oↄtrito fit panis
ſapidus ⁊ delicatꝰ.Et ſimiliter ð coꝛde integro ⁊
dDuro nõ põt fieri panis dei:ſed panis diaboli.

V
2
.

De coꝛde aũt attrito et ſi panis fiat:tñ nõ multũ
ſapidus eſt. De coꝛde vo cõtrito fit panis deo ſa
pidus:angelis delicatꝰ:et penitentiũ nutritiuꝰ:
dicẽte Ps. Eibabis nos pane lachꝛymaxꝝ. Sci
endũ q̊ʒ ꝙ ↄtritio eſt vnguentũ ↄfectũ exherbis
viliſſimis ⁊ imundis acfetidis.i.pctis ex volũ⸗
tate mala nad.ſed collectꝭ in cõſcia tanq; in hoꝛ⸗
to ꝓpꝛio:q̃s herbas pctõꝛ radicitꝰoẽs ſimł extra
hit:ita ꝙ nec radix in mala volũtate:nec folia.i.
oꝑa ꝑmanent.ſed oĩa ↄtũdit in moꝛtariolo coꝛ⸗
dis et ex hijs ſucũ male delectatõis penitꝰ extra
ctũ igne doloꝛis decoqᷣt:et ſic vnguentũ vtiliſſi⸗
mũ cõficit: q̊ oiĩa vulnera peccatricꝭ aie curãtur
et ſacrificiũ deo ſuauiſſimũ offert᷑: dicẽte ꝓpheca
pᷣ.l.Sacrificiũ deo ſpũs ↄtribulatꝰ: coꝛ contri⸗
tũ ⁊ hũiliatũ deꝰ nõ deſpecies. Sicut etiã vnguẽ
tũ cõfectũ ex myrra coꝛpꝰ a coꝛruptiõe ⁊ putrefa
ctione ↄſeruat:ſic amarꝰdoloꝛ de pctis alaʒ pur
gat ⁊ ↄſeruat ab ipuritate pcti ⁊ a coꝛruptiõe: et

redolet coꝛã deo. Uñ ↄtritꝰ pctõꝛ dicere põt illð

Ecci.xxiiij. QOuaſi myrra electa dedi ſuauitatem
odoꝛis.Ad ↄfirmationẽ aũt pᷣdictoꝝ dicic mgr
YZlerx.de ales in.iiij.ꝑte ſũme in tractatu de cõtri

tione:ꝙ in ↄtritõe pnie tria ſunt attẽdenda.ſ.qð

cõterit᷑.a q̊ cõterit᷑.et ad qͥd cõteri.Qõð cõterit᷑ eſt
coꝛ pctõꝛis:qð eſt tanq; vas fictile repletũ vene⸗
no pcti.iuxta illud Deut.xxxij.Fel dꝛaconum vi
nũ eoꝝ.Secundũ.i.a q̊ cõterit eſt duplex mola.

vna ſuꝑiꝰeleuãs.ſ.ſpes venie ex ↄſideratiõe diui

ne miſe cdᷣie ⁊ bonitatꝭ ⁊ amoꝛ ipſiꝰ dei ad ↄtritio⸗
nẽ inducẽs.Alia deoꝛſum depᷣmẽs.ſ.timoꝛ pene

ex ↄſideratiõe diuine iuſticie.De hijs aũt molis

ðꝛ Deut.xxiiij. Nõ accipies loco pignoꝛis inferi
oꝛẽ ⁊ ſuꝑioꝛẽ molã.Et Eſa.xlvij.ſcptuʒ eſt.Lol⸗
le molã ⁊ mole fariam.
Ciendũ ̊ vt inqᷣt Alexã.de Ales in.iij
8 pte ſũme i tractatu de penalitatib aſſũ⸗
ptis.q.iiij.? Magfr ſentẽ.in.iij.diſt.xxxiiij
Quadruplex timoꝛ iuenit᷑.ſ.mũdalis.ſeruilis.
initialis. et filialis. Filialẽ timoꝛẽ hñt bti in pria
qͥ̃ eſt qdã reuerẽtia pr̃na quã hñt erga deũ vt fili
us erga patrẽ. Initialis eſt timoꝛ queʒ hñt illi qͥ
oↄuertunt᷑ ad deũ:timentes eũ offendere pᷣncipa⸗
iter amoꝛe charitatcꝭ ⁊ dilectionis.Seruilis au
tẽ eſt quẽ hñt illi qͥ abſtinẽt a pctis ꝓpter penã et
timoꝛẽ iuſticie diuie. Muũdanus aũc eſt ule quẽ
hñt hoies ne aliqͥd ꝑdant:vel quẽ hñt de cerribi
libo.Et addit męgr in fine pᷣdicte diſtinctõis aliũ
timoꝛẽ qͥ ðꝛ naturalis ſiue hũanꝰ: qͥ fuit in chꝛi⸗
ſto tꝑe paſſiõis. Nunc ad ꝓpoſitũ reuertendo di
co bᷣm Alex. de ales in.iiij.pte ſũme in tracratu ð
pnia in generali.et ſctm̃ Bonauẽ.in.iiij.di.xiiij.
ar. ij. q. i. Rich. ibidem ar. iiij.q.ij. ꝙ pnia no/
ſtra cauſat᷑ a duobo. Pꝛima ca effectiua eſt deꝰ.
Niſi em deꝰad pniam coꝛ pctõ:is moueret:nul⸗

lus de pctõ pniam ageret.Uñ Joh.xiiij.ðt dñs

Memo venit ad me niſi pr̃ meꝰ traxerit eum.Et

ibidẽ etiã dic. Sine me nibil poteſt ſacoe Alia

Bermo

cauſa penitẽtie eſt voluncas noſtra ⁊ libeꝝ arbi
triũ.qꝛ vt inqͥt Aug.in li.de libero arbitrio.Qui
fecit te ſine te nõ ſaluabit te ſine te. olũtas aũt
nr̃a ⁊ liberũ arbitriũ vt in plibo inclinat᷑ adfaci⸗
endũ pniam Pꝛimo ex timoꝛe.⁊ i paud examo
re a pᷣncipio:vt dicũt pᷣdicti doctoꝛes ⁊ ing ſen.
in.iiij.di.xiiij. Cñ ad hoc vt ſit vera pnia neceſſe
eſt ꝙ nõ ſolũ fiat ꝓpter timoꝛẽ ſed etiã ꝓpter amo
rẽ dei ⁊ prie celeſtꝭ adeptionẽ.vt dicit Augꝰ.ð pe.

di.vij.c.nullus.Et in li.de pnia ðt. Dolẽdũ eſt ꝰ

doloꝛe purgãdũ:nõ ſolũ qꝛ peccauit:ſed etiã qͥa
ſe vᷣtute pᷣuauit ⁊ deũ offendit. Sciendũ ̊ ꝙ pe
nitẽtia q̃ fit ex ſolo timoꝛe ſeruili ⁊ diſplicentia q̃
habet ex eo ðꝛ attritio ⁊ ñ ↄtritio. Illa aũt diſpli
centia q̃ ꝓuenit a timoꝛe initiali et amoꝛe dei ðꝛ
cõtritio. Nam adeo coꝛ cõterit᷑ ꝙ totꝰaffectꝰ pec⸗
cõdi effundit᷑ ab eo. In attritiõe aũt ex q̃ frangit
vas ĩ ꝑces maioꝛes remanet deodoꝛe coloꝛe vel
ſapoꝛe veneni pcti in ipſo.qꝛ nõ eſt effuſus totꝰ
affectꝰpeccadi. In cõtritiõe vo cõtrito vaſe in mi
nimis ꝑtibo: nihil remanet in eo coloꝛis odoꝛis
vel ſapoꝛis pcti. Et hoc eſt terciũ qð ponit alex.
de Ales.ſ. ad qͥd ↄterit᷑ coꝛ.qꝛ ad effundẽdũ totũ
pꝓcti venenũ ⁊ oẽm affectũ.Ex qͥbus omnib ap/
paret ꝙ ſi qͥs habeat diſplicentiã de aliqᷣbo pctis
et de aliqb nõ:iſte nõ eſt cõtritꝰſed ſolũ attritus
Uñ nõ poterit ↄſeqͥ indulgẽtiã pctõꝝ ſuoꝝ.Deꝰ

em̃ vult totũ coꝛ hois ↄtritũ ⁊ nõ partẽ.vñ Pꝛo

uer.xxj.inqᷣt.Fili pᷣbe mihi coꝛ tuũ.Uñ Pꝛoſper
in li.epigrãmatũ dicit.Larga dei pietas veniaʒ
nõ dimidiabit. Aut nibil:aut totũ te lachꝛymã⸗
te dabit. Itẽ ſi qͥs ſit male ↄtẽcus de pctis pᷣteri⸗

tis:nõ tñ abſtineat in futuꝝ ab illis vel ab alijs

moꝛtalibo:talis licet aliqͥ mõ poſſit dici attritus
rõne illiꝰdiſplicẽtie:nõ tn vllo mõ eſt contritus.
vñ Smaragdus inqᷣt in c.ille pniam.de pe.diſt.

iij. Ile pniaʒ digne agit qͥ ſic pᷣterita mala deplo

rat vt futura iteꝝ non cõmittat.Nã qͥ plãgit pec
catũ ſuũ ⁊ iteꝝ admittit pctm̃ eſt q̃ſi qs lauet la⸗
terẽ crudũ:quẽ q̃nto mag abluit tãto mag lu⸗
tũ facit.et Iſido.in li.de ſũmo bono et in c.Irri⸗
ſoꝛ.eadẽ di.dicit.Irriſoꝛ eſt:nõ penitẽs:qͥ adhuc
agit qð penitet.et Augꝰ.in ea.di.in c.penitẽs.ait
Si adhuc fac certe nõ es penitens.Ad idẽ facit
c.Cauamini.et c.inanis.et c.qͥ admiſſa.et c.ba⸗
ptiſant᷑.et c.in caſſum.eadem di.
Lem er ſuꝑioꝛib patet ꝙ licet bonuʒ ſit
i timere deũ.qꝛ ſcpᷣtũ eſt Pꝛouer.j.Initiũ
ſapie eſt timoꝛ dñi.et Pꝛouerb.vĩij. Ti⸗
moꝛ dñi odit malũ.⁊.xiij. Timoꝛ dñi bonꝰeſt:qͥ
aũt timet deũ in pace vᷣſabit᷑.et.xiiij. Sapiẽs ti⸗
met ⁊ declinat a malo.Et idem hjr̃.xv.⁊.xvj.eiuſ
dem libꝛi.et Eccẽi.j.ðꝛ. Limoꝛ dñi expellit pctm̃.
Nlã qui ſinetimoꝛe eſt nõ poterit iuſtificari.Ecẽi
ij.ſcpᷣtũ eſt. Qui cimẽt dñm pᷣpabũt coꝛda ſua:et
in cõſpectu illiꝰ ſccificabũt aias ſuas.et iteꝝ ibi⸗
dem. Qui timẽt dñm cuſtodiũt mãdata illiꝰ.et
xrj.eiuſdẽ libꝛi ðꝛ Qui timet dñm ↄuertit᷑ ad coꝛ

XXXI

ſuũ.Lñ ſi qͥ ſolum ex timoꝛe ſeruili dimitteret
peccare ⁊ hret diſplicentiã pctõꝝ tm̃modo ꝓpter
euitationẽ pene:talis ſolũ eſſet attritꝰ ⁊ nõ cõtri
tus. Ideo hoꝛtat᷑ důs Mat.iij.ad pniam faciẽ⸗

dãaã ex amoꝛe dei ⁊ vite etne di. Pniam agite:ap

pꝛopinqᷓbit em̃ regnũ celoꝝ.⁊ nõ dixit:effugiet
em̃ pena et᷑nã. Illa g̊ eſt ↄtritio que eſt foꝛmata
charitate ⁊ amoꝛe vtutj.De qᷣbo duabo diſplicen
cijs loquit᷑ Oꝛaciꝰ ĩ epłla ad Quintũ di. Oderũt
peccare boni vᷣtut amoꝛe.Oderũt peccare ma⸗
li foꝛmidine pene.Dicũt g̊ theolo gi in.iiij.di.xvij
ꝙ attritio ꝓuenit a gra gratis data.cõtritio vo
a gr̃a gratũ faciẽte.et ideo ſolũ attritꝰ nõ eſt i grẽ̃a
dei. ſed ille ꝗᷣ eſt ↄtritꝰ. Dicunt tñ theologi vbiS.
maxie Rich.nr̃ ar.ij.q.iij.ꝙ faciẽti qð in ſe eſt de

us facit attritionẽ effici cõtritionẽ. Deus em̃ ſeip

ſum alicui negare nõ põt.ij.ad Thim̃.ij.ſi tñ eũ
qrat toto mẽt affectu.Et ideo nullꝰexcuſari põt
ſi nõ habuerit cõtritionẽ.qꝛ ex ſuo defectu rema⸗
nebit. Sicut ſi qͥs eſſet ĩi domo vndiq; radijs ſo
larib circũdata:ſed ex oĩ ꝑte clauſa.ſi em̃ nõ illu
minat᷑ ſibi iputat᷑.qꝛ põt ſi vult feneſtrã et oſtiuʒ
aꝑire ⁊ ↄſeqᷓnt᷑ lumẽ reciꝑe.licet radiꝰſolis nõ ſit
in ſua ptãte. Itẽ licʒ nõ ſit in facultate agriculto
ris ꝙ creſcant fructꝰet ſemina.qꝛ hoc eſt a vᷣtute
ſuꝑna ⁊ influẽtia celeſti:tñ ſi ager non fructificet
cultoꝛi iputabit᷑ ſi agꝝ nõ purgauit ⁊ diſpoſuit.
qꝛ hoc in poteſtate ſua fuit. Iẽ papa dãs indul
gentiã viſitãti aliquã eccłiaʒ q̃ indulgẽtia nõ eſt
in ptãte nr̃a.qꝛ tñ actꝰ.i.ire ad ipᷣam eccliam per
quẽ ſequit᷑ actꝰidulgẽtie eſt in nr̃a facultate.ideo
ſi nõ habuerimꝰipſam indulgentiã nõ eũdo ad
viſitandã dictã eccłiam:merito nob imputabit᷑:
nõ pape. Et ſic eſt in ꝓpoſito. Nã qᷓ;uis eſſe ĩ gra
nõ ſit in ptãte hoĩs recipiẽc ſed ſolũ in ptãte dei
tribuẽt.qꝛ tñ hõ põt in actũ et in opus erxire.ſ.in
pcti deteſtationẽ:ꝑ quã ei deꝰ vult dare gram:ſi
ipſam nõ receꝑit ex ſua negligẽtia:ſibi tm impu
tandũ erit.Dicit tñ Petrꝰ ð palu.in pᷣdicta diſt.

ꝙ ſi qͥs inueniret᷑ qͥ nõ poſſet eſſe male ↄtẽtꝰð ali

q̊ crimie: debet facere qð in ſe eſt vt dolere poſſit:
et ſaltẽ eſſe male ↄtẽtꝰ et dolere ꝙ dolere nõ põt.
et deꝰ eũ adiuuabit. Sicut fecit mr̃ mgr̃i ſniaꝝ ⁊

mggfi decretoꝝ ac mgr̃i hiſtoꝛiaꝝ eccleſiaſticaꝝ:

q̃ ex dãnato coitu habuerat hos tres filios.⁊ qꝛ
erãt tã excellẽtes viri:nõ potat eſſe male ↄtẽta ꝙ;

eos genuiſſet. etiã cũ pctõ. cui ſũmꝰ põtifex dixit
wꝙ ſaltẽeſſet male cõtenta ꝙ male ↄtenta eſſe nõ

Ciendum quoq; iurta ſniam Petri de

8 palu. vbi S. ⁊ b. Tho.ea. diſt. ar. ij. q. vj.
Rap.in ſũma ſua: vt etiã refert᷑ in ſũma

cõfeſ.li.iij.ti. xxxiiij.q.xix.ꝙ qᷣlibet vᷣe ↄtricꝰdʒ hr̃e

doloꝛẽ ꝑticłarẽ de qͥlibet pctõ moꝛtali de qͥ recoꝛ
dat᷑.De alijs aũt de qͥb ñ recoꝛdat᷑ ſufficit hr̃e di

ſplicẽtiã generalẽ ⁊ vniuerſalẽ. Et debet adeo eſſe

male cõtentꝰ ꝙ potiꝰ eligere debet moꝛtẽ qᷓ; pec⸗
care moꝛtalłr:vt inqͥt Tho.in ſuo q̊dlibet.nõ tũ

hlisrellachen

gedeotrittoeft⸗
bois ſemockin
t Bernurcbel
lirndeclul del⸗
hois fierer ſcſbi
Nondot Hoſt,
ſerciq rri Etbe
ſincs Bemaͤin
Prrpoͦp Ubil

Wlit troſs i

Debertn bomo⸗
Loniſepuocart
Vogn depe de,
ſpſodederdolen
foturötolerare
nij/voltune
loxbl⸗upꝛooe
debertäo mags
gbito l perme
ſimsinddepe.
nlsgaͤrn
furizs rin cci
rmüſolnzpam
hotmittatad
dcberecseni
reinſſintüſia
ſolachymas
Migne dolerer
Uitrütätoma
Mongtlora,
wertlminiaam
mnleiunoerie
Träſſüpeine
Bur rbis,
ſorqꝛ toti co⸗
nnguſtla dol⸗
mötculspulu
Nepuluenge
Nſdorr nöhe
nchtſnefrue
Umccdel
inhlonino
pun ſio
negumde

nodeſunena,
mügndis
aulsicßnoll
ſmneſrigoſtu;
tmasſols noſt
Alne agnlculto
gedoceſta veute
Mnonfwucufie
Purtꝛ didoſot.
tpapas dis noll
nolcenanuck
emanamper
i ucblraee ideo
minoüdo ad
nobinporabil:
ſchrischeigia
ſoluin pir del
noposerielin
urdareguni
muſbi minp
luinögndit
male ridal
rdolatpoſit.
dolae noͤhoͤl⸗
üngkilninn
Cdeiiaſtea::
mesflios
ſſemale ing
enmucii

ſiam hende
t. N
Iictrtinſüns
fenph
muldeqrtun⸗
ufiatbtn
Nbetoctotſ
tmorrichii,
zalbein

Folium

debet deſcẽdere ĩ ſpeciali ad bãc penã vł ad aliã.

imo ſtulte faceret ſi qͥs ſeipᷣm vel aliũ ſollicitaret
ſupꝑ buiuſcemodi ꝑticularib penis. vt etiã inqͥt

Inno.⁊ Alanꝰ.vt hr i ſũma ↄfeſ.eo.li.⁊ ti.q.xxvj

vbi etiã ðꝛ ſᷣm Anſel.i li.de ſiłitudinibo.ꝙ qͥs de

bet magis eligere eſſe in inferno ſine culpa qᷓ; in
paradiſo cũ culpa ſi fieri poſſet. Sciẽdũ etiõ pᷣm
Petruʒ de palu.in.iiij.ſen.di.xvij.ꝙ doloꝛ ⁊ di⸗
ſplicẽtia ð pctõ neceſſaria ad ↄtritionẽ:ſufficit ꝙ
ſit in ꝑte intellectuali ⁊ in volũtate:qꝛ hec diſpli⸗

cẽtia ſꝑ eſt in poteſtate hoĩs:nõ aũt doloꝛ ſenſi⸗/
bilis vel lachrymaꝝ.Et boc etiaʒ inqͥ t Tho.ea.

di. ar. .q.ij. Et ſanctꝰ Bernardinꝰ in qdã ſ̃ᷣmo⸗
ne de ↄtritiõe.vt em̃ inqᷣt pᷣs.ij. Phi. Uolũtas
hoĩs ſemꝑ eſt in libertate vſq; ad moꝛtẽ:vt etiaʒ

ait Bernardus in li.de libero arbitro.? Aug.in

li.xv.de ciui.dei.c.x.Non ſic autẽ eſt in poteſtate
hois flere ⁊ ſẽſibilitate dolere. Et cũ hac opiniõe
ↄcoꝛdat Hoſt. vt etiam habet᷑ in ſũma cõfeſ.eo.
li.⁊ ti.q.xxij.Et hec cõtritio ðꝛ ſufficiens:vt ĩquit

ſanctꝰ Bernadinꝰvbi ſupꝛa.De qua ait glo.ſu⸗

per põ.v. Ubi eſt vera contritio ſcʒ diſplicentia
volũtat ⁊ rõis ibi eſt vera oĩm pctõꝝ remiſſio.
Debet tñ homo ad doloꝛẽ ſenſibilẽ et lachryma
tionẽ ſe ꝓuocare q̃ntum eſt poſſibile:vt patʒ per

Augu. de pe. di. j.c.quẽ penitet.⁊ ſi nõ põt:de hoc
ipſo debet dolere: ⁊ diſponere potiꝰ oia mala in
futurũ tolerare:qᷓ; vni pctõ moꝛtali conſentire.

xxxij.q.v.c.ita ne. Iteʒ notãdũ ſᷣm Petrũ de pa⸗
lu.vbi ſupꝛa.et etiã oẽs theo.in.iiij.di.xvij.ꝙ qͥs

debet tãto magis dolere de vno pctõ qᷓ; de alio
quãto illð petm̃ ẽ grauius Et ideo dicit Rayp.in

ſũma in ti.de pe.S.xviij. ꝙ cũ grauedo pcti moꝛ
talis etiã vniꝰ ſolius ſit ſũma ⁊ infinita:cuʒ ſit )

ſũmũ et infinitũ deuʒ.ar.in.S.atrox.inſti.de in⸗

iurijs.⁊ in.c.cũ illoꝝ.S.nos tñ.de ſen.excõ.Et cũ
vnũ ſoluʒ pcem̃ moꝛtale excludat ab ifinito bo⸗

no ⁊ mittat ad ifinitũ malũ .ð pe.di.v.c.tratres

deberet qͥs etiã ꝓpter vnũ ſoluʒ moꝛtale pctm̃ do

lere in ifinitũ ſi eſſet poſſibile:ꝓpt᷑ qð ſi funderet
qͥs lachꝛymas ad eq̃litatẽ aque maris:nõ poſſʒ

ↄdigne dolere:tñ dolẽti q̃ntũ põt deꝰ veniã da⸗
bit:vñ tãto magis debʒ ↄteri et dolere:quõto g/⸗
uioꝛa ⁊ plura ↄmiſit pctã. Et ideo Jobel.ij.Cõ⸗
uertimini ad me dicit dominꝰin toto coꝛde vr̃o
in ieiunio et fletu ⁊ planctu:et ſcindite coꝛda vr̃a

Trãſſũptiue ð pe.di.j.c.quẽ penitet.Ideo dicit
Rapx.vbi ð ꝙ ↄtritio dicit᷑ q̃ſi ſimul ⁊ ex toto tri/
tio:qꝛ totũ coꝛ q̃ſi terit᷑ ⁊ ↄterit᷑:ac ſcidit᷑ nimia

anguſtia ⁊ doloꝛe pctõꝝ.vnde coꝛ ↄtritũ ẽ velut

mõticulꝰpulueꝝ lateꝝ:id eſt pctõꝝ in moꝛtario

ↄſcie pulueriʒatoꝝ.Si aũt quis non ↄterit᷑ in hᷣ

mũdo: 7 nõ habet integrã diſplicẽtiaʒ:poſtea ha

bebit ſine fructu in alio:iuxta illud Eccłia.xxvij.
Cõteret᷑ cũ delinquẽte delictũ:qꝛ in ĩferno ↄteret
in puluerẽ:nõ tñ vt alið vas fiat:iuxta illð pſal⸗

mi pꝛimi. Non ſic impij non ſic:ſed tanqᷓ; pul⸗
nis quem pꝛoijcit ventus a facie terre. Et Sap̃.

CLXXIIII

v. dicitur de damnatis. Penitentiam agentes:

et pꝛe anguſtia ſpiritus gementes. Debet ergo
contritio eſſe mõ tali diſpoſita:vt de grauioꝛibo
pctis grauioꝛ fiat pnia et doloꝛis afflictio.iðo
Hiero.ad mfreʒ et filiã in gallijs cõmoꝛãtes ait
Putride carnes ferro curant᷑:⁊ cauterio venena
ſerpẽtino curant᷑ antidoto:qð ſat dolet maioꝛi
doloꝛe expellit᷑.hec ille.Et idẽ ĩ epłka ad Amãduʒ
pᷣſbiteꝝ dicit.Nõ eſt medicine culpa ſed vulnerꝭ
cũ crudelitati clemẽti nõ ꝑcit medicꝰ vt parcat ſe
uit vt miſᷣeat. Qua er re inqᷣt Frã.ð map.in ſpᷣmo
ne de pↄtritiõe Magdalene dicẽs.Maria etc pe/⸗
noſa egritudo:cura maxia indiget Deut᷑.quoq;
xxv.ðꝛ. Pꝛo mẽſura pcti erit et plagaꝝ modus.
Cypꝛianꝰ etiã in epła ad frẽs ð pnia agẽda inqᷣt.
Quã magna delinqmus:tam grauit᷑ defleamꝰ

alto vulneri:diligẽs ⁊ medicina non deſit:pnia
minoꝛ crimine no ſit. et Hieronimꝰ in q̃daʒ epi
ſtola dicit.pctõꝛ & qͥ ſibi nõ ꝑcit:a deo illi parcet᷑:

? ſi futuras gehẽnas ꝑpetuas in b̊ ꝑue vite ſpa⸗
cio compẽſauerit:ſeipſuʒ ab eterno iudicio libe⸗

rabtt. Grandi plage alta et ꝓlixa eſt opꝰ medi⸗

cina:grãde ſcelꝰ:grãdẽ habeat ſatiſfactionẽ Hec
ille. Planctꝰ aũt ↄtriti ⁊ penitẽtꝭ triplici plãctui
debet aſſimilari.ſ.plãctui matris vnigenitum
plangẽtis:iuxta illð Hiere.vj.Luctũ vnigeniti
fac tibi luctũ amaꝝ. Item planctui dꝛaconis et
ſtrutiõis: iuxta illud Michee.ij. Faciã planctũ

velut dꝛaconũ: et luctuʒ q̃ſi ſtrutionũ. Naʒ do⸗

loꝛoſioꝛ planctꝰ ĩter oĩia aialia rõnalia eſt plãctꝰ

q fit ꝓ moꝛte vnigeniti. Inter anialia vo irra⸗

tionalia eſt plactꝰ dꝛaconis:inter volatilia ẽ plã
ctꝰ ſtrutionis.Quia igit᷑ pctõꝛ ꝑdidit aiam ſuaʒx

ideo debʒ plangere ad inſtar mulier vnigenitũ

plãgent.Unigenita.n.eſt aia eiꝰ:qꝛ vnã tantuʒ
habʒ. Si.n. duas aias haberet poſſet vna ꝑdi⸗

ta ſuꝑ alia ↄſolari.Scðo ꝑdidit caput ſuũ id eſt
deũ:⁊ ideo dʒ plangere ad inſtar dꝛaconis qͥ qñ

elephas caput eiꝰ ↄterit magnũ planctũ facit.ꝑ
didit etiã aia ſua merita:⁊ ideo debʒ plãgere ad
inſtar ſtrutionis. Strutio em̃ oua ſua in pul⸗
uere calido derelinqͥt vt foueãtur ibideʒ.Sed re
diens ⁊ a beſtijs illa cõculcata reperiẽs magnuʒ

vlulatũ facit. Oua aũt ſunt merita nr̃a:q̃ tunc
demones ↄculcãt qñ ad aĩaʒ ꝑ ↄſenſuʒ intrant.

iuxta illud Job.ij. Uadẽt et veniẽt ſuꝑ eũ hoꝛri⸗
biles:et ideo peccatoꝛ debʒ plãgere: et dicere cuʒ
pſalmiſta Miſerere mei deus quoniam cõcul⸗
cauit me hõ. D S⅔„
Deyuoti rpᷣiani vultis ꝙ oñdam vobis
o qñ eſtis ↄtriti:⁊ qñ attriti.Accipite duaſ
ſimilitudines. Pꝛima eſt:nã ſi monticu
lus lateruʒ cõteratur in puluereʒ:ſi quis ĩcedat

ſuꝑ illum:remanet ibi veſtigiuʒ pedis etiaʒ poſt
q; pertranſijt. Si autem illi lateres ſolũmodo
ſint attriti in magnas partes:ibi non remanec
aliquod veſtigium pedis ſi ſupꝛa incedat᷑. Ita

in bis qui ſolum ſũt attriti:ſi ssddate tenan

ſiatim poſt paſca nullũ remanet veſtigiũ ofeſſi⸗
onis nec bone volũtat.ſed redeunt ad pctã pſti⸗
na. In ↄtrit aũt remanẽt ſigna etiã poſt paſca ⁊

p totũ annũ.Illi qͥ ſolũ attriti ↄfitent᷑ in qdra⸗

geſima dicũt. Credo in deũ.poſt paſca aũt.Car⸗

nis reſurrectõeʒ. In qᷓdrageſima dicũt. Glia pa

tri ⁊ filio ⁊ ſpũiſctõ.poſt paſca vo. Sicut erat in
bpncipio ⁊ nũc⁊ ſꝑ:⁊ in ſecła ſecłoꝝ amẽ.alia ſilłi
tudo eſt. Nã ille moticulꝰ pulueriʒatꝰ⁊ contritꝰ
ſi ſuꝑincedat᷑ nullũ emittit clamoꝛẽ nec facit ſtre
pitũ.ſi vo ſolũmõ ſit attritꝰ in multas ꝑtes ma
gnas:ſi qͥs ſuꝑincedat ſtrepitũ facit.Et ita ĩ ꝓpo
ſito. Nã ↄtritꝰ ſi ſibi det᷑ pnia licita a ↄfeſſoꝛe:nõ
murmurat nec clamat aut recalcitrat.Attritus
vo ſolũ:reddit ſe difficilẽ ad pniam ſuſcipiendã.
imo murmurat⁊ ſonit eã.Et poſſumꝰ dare ali⸗
am ſilitudinẽ. Nã ſicut vaſbene plenũ vino ſi di
gito ꝑcutiat᷑ nõ emittit ſtrepitũ.ſic bñ ↄtritꝰq eſt
plenꝰ gra dei ſi pnia tãgat᷑ a ↄfeſſoꝛe:nõ clamat.

Vas aũt vacuuʒ ſi ꝑcutit᷑ digito:foꝛtit᷑ ſonat.ſi

attrit?qͥ eſt dei gra gratũ faciente vacuꝰ:ad peni
tentiã iniũctã cõfeſſoꝛẽ exclamat. Nõ ſic ̊ faci⸗
atis o deuoti xp̃iani.ſed ſeruate ↄſiliũ Salomo
nis Pꝛouer.iiij.dicẽtꝭ.Fili accipe diſciplinã pa⸗
tria tui.et Pꝛouer.xv.ðt. Stuitꝰ irridebit diſci/
plinã patris ſui:qͥ aũtcuſtodit eã ſapiẽtioꝛ erit.⁊
ibidẽ.Nõ amat peſtilens eũ qͥ ſe coꝛripit:coꝛ aũt
ſapient oẽm coꝛrectionẽ accipiet.Et pᷣl.ij.ðt Da
uid. Appᷣbẽdite diſciplinã ne qñ iraſcat᷑ dñs ⁊ ꝑe
atis de via iuſta. Facit ad hec c.nullus.ð pe.di.
j.?2 Gꝛeg. in moꝛal.t. Juſtũ eſt vt pctõꝛ tãto ma

ioꝛa iferat ſibi lamẽta ꝑ pniam qᷓnto maioꝛa ſi⸗

bi intulit dãna ꝑ culpo.et Chꝛyf.de pe.di.j.S.cc⸗
ce nũc.⁊ di.iij.c fecta.inqͥt. Perfecta pnia cogit
pctõꝛem oĩa libent ſufferre.et Amb.in c.medici⸗
na. de pe. diſt. . ait. Qui culpã exaggerauit:exag
geret ⁊ pniam. maioꝛa em crimia maioꝛibo ab⸗
luunt᷑ fletibo.Facit ad hoc.S.ex hijs.de pe.diſt.j.
vbi Viero.inqͥt de pctõꝛe. Pꝛeteritas delicias ꝑ.
q̃s deũ offẽderat vite auſteritate cõpẽſet.Et etiã
ſuꝑ TLeuiti.⁊ de pe.di.j.S.econtrario.idẽ Hiero.
ait.
bPeonorum. 10
vy Ude inqͥt Hoſt. in ſũma in ti.de pe.⁊ re.
wVYVpꝓ qlibet pctõ moꝛtali regularit᷑ debe/
ret ĩponi pnia ſeptẽ annoꝝ.xxxiij.q.ij.c.hoc ipᷣm.
et. S.ſeq̃nti.et.xxij.q.jc.pᷣdicãdũ.vbi glo. Lñn po
teſt ſacerdos in penitẽtijs diſpẽſare ↄſiderata cri
minis q̃ntitate:⁊ q̃litate ꝑſone:dignitate ac con
ditiõe:ſexu:officio.pauꝑtate:infirmitate:debili⸗
tatxe:cõſuetudine:cõplexiõe:ſocietate:cauſa:anio
et volũtate.et ſic ꝓ arbitrio pnias taxare ⁊ ipone
re. Et hec eſt cõis opinio ꝙ pnie ſunt arbitrarie.
vt etiã inqt Antho.de bu.in.c. Si qͥs.de furtis.
Et ꝓbant᷑ pᷣdicta in c.ſignificauit.⁊ c.om̃is.S.ſa
cerdos.de pe.⁊ re.⁊ in c.ſicut dignuʒ.de homici⸗
dio.⁊ c.crãſmiſſe.de eo qͥ co.ↄſan.vxo.ſue.⁊.xxvj.

Pꝛo qualitate pctõꝝ qlitas oꝑat᷑ pnie DR

q.vj. c. ca. ⁊ de pe.di.j.cimenſurã. et de aſe. di. lij.

xXXI

c.de penitentibj.Caueat tñ ſacerdos ne ſic arbi⸗
tret᷑ vt vilis fiat autoꝛitas eccłie:et ptãs clauiuʒ
ↄtẽnet᷑.c.abſit.il.diſt.Facic c.et iniuſta.xxiij.q.iiij.
et c.loci.xxxv.q.viij.et c.ſi quis pꝛepoſtera, diſt,l
Vec Hoſtienßß. 7
V qͥb oĩbo autoꝛitatibo patʒ ꝙ qᷣs nõ de
eęe bet reſpuere pniam ſibi iniũctã ꝓ ſatiſfa
cLctiõe pctõꝝ.Hoc idẽ ꝓbat᷑ ꝑ diſtinctiõeʒ
quã ponit Rich.in.iiij.di.xviij.ar.j.q.v.in coꝛpe
qſtiõis.vbi ait.Cũ q̃rit᷑ vtꝝ qͥlibet penitẽs tenea
cur tentiõe neceſſitat reciꝑe ⁊ explere pniam ſibi
ꝓ ſatiſfactiõe pcti a cõfeſſoꝛe iniunctaʒ. Rñdeo:
ꝙ aut cõfeſſoꝛ iniũgit pniam rõnabilẽ ⁊ diſcretã
Aut irrõnabilẽ ⁊ idiſcretã. Siſcðo mõ:penitẽs
nõ tenet᷑ eã reciꝑe.qꝛ ſacerdos talẽ pniam iniun
gedo abutit᷑ clauibo eccłie. Si aũtpᷣmo mõ iniũ
gat:dico ꝙ tentiõe neceſſitatis tenet᷑ iᷣm reciꝑe:
et ꝓ viribo implere.aliter peccat moꝛtaliter: ſi ſc
enter ⁊ ex deliberatiõe ⁊ abſq; legitima cã dimit⸗
tat. Si aũt penitẽs ſentiat pniaʒ ſibi nimis gra⸗
uẽ ⁊ ad obſeruãdũ ꝑiculoſaʒ:ſua infirmitate pẽ
ſata:debet ad illum eundẽ confeſſoꝛẽ vł ad aliũ
qñ illum habere nõ põt humilit᷑ recurrere ⁊ alle
uiationẽ vel cõmutationẽ petere:et cõfeſſoꝛ cõce⸗

dere:etiaʒ ſi videat ꝙ pnia alleuiata nõ ſufficiat

ꝓ ſatiſfactiõe pcti.Lutiꝰ eſt em̃ reſeruare penitẽ
tẽ in purgatoꝛio puniendũ qᷓ; iᷣm exponere ꝑi⸗
culo cadẽdi in moꝛtale pctm ꝓpt᷑ pnie trãſgreſſi⸗
onẽ.Hec Ricbᷣ.ad lr̃am.et idẽ tenet Rap.in ſũ⸗
ma in ti.ð pe.⁊ re.dicẽs ꝙ ſacerdos debet indu⸗
cere qᷓntũ põt pctõꝛẽ ad implẽdã pniam:oſtẽdẽ⸗
do ei magnitudinẽ pctõꝝ.tñ nõ debet ĩponere ei
niſi talẽ pniam quaʒ veriſiłr poſſit poꝛtare.Uñ
dicit Hoſt.in ſũma.qꝙ ſacerdos nullatenꝰ ðbet
ꝑmittere pctõꝛeʒ deſpatũ recedere ꝓpt᷑ nimiã pe⸗
nitẽtiã.xxvj.q.vj.c.ſi pᷣſbit᷑.ſed potiꝰ iponat vnũ
pr̃ nr̃ vł aliqd leue.et ꝙ alia bona q; fecerit ?⁊ ma
la q̃ rolerauerit ſint ei in pniaʒ.et idẽ dicit Ray.
in ſũma.⁊ Guil.addẽs.Cõſulo ꝙ ad vitãdã in⸗
obedientiã ⁊ trãſgreſſionẽ calibo iniũgat᷑ ꝑua ſa⸗
tiſfactio ſub pᷣcepto.Et in hoc ↄcoꝛ.Tho.in.iiij.
diſt. xix. et Inno. vt etiã ponit᷑ in ſũma ↄfeſ.eo.li.
et ti.q.cxxxv.ad finem.X aũt penitẽs teneat᷑ fa⸗
cere pniam rõnabilẽ cõfeſſoꝛis ꝓbat᷑ ꝑ c.omnis.
de pe.⁊ re.vbi dicit᷑. Et iniunctã ſibi pniaʒ ſtude

at ꝓ viribo adimplere. Quod etiaʒ pbat᷑ funda⸗

mento quod ponit Pbᷣus.ij.⁊.iiij. Copicoꝝ di⸗
cens.Si de quo minꝰvidet᷑ ineſſe ⁊ ineſt.ergo et
de quo magis. Sed ponamus ꝙ aliquis ſit in
firmus coꝛꝑe:pfecto ꝓ recuꝑanda coꝛꝑis ſani⸗
tate omnia faciet ſine ↄtradictione que ei medi⸗
cus imponet.vt ſi pᷣcipiat ei radere capillos:ab⸗
ſtinere a cibis aliquib eta vino: ꝙ non vadat
ad aerem in platea:ꝙ oculos teneat coopertos
ꝙ non luxuriet᷑ ⁊ huiuſmodi.Si ergo hoc facit
pꝛo ſanando coꝛpoꝛe quod eſt quid vile in com
paratione anime.nam anima melioꝛ eſt omni/
bus coꝛꝑibus.et anime bonum omnibo pᷣualet

icas oolutebil

202

,honittunle
irdennzcni
renenioſphi

otie
Subhuget
ieftſortnr

guhllos vano⸗

ndeponor veft
wonliendint
Negvncß laci
aaöes:arguinen
Uit muleerſien
lbietbigeß.
Uncieweqcki
Urad mortelnnt
.umerbunſarecch
ſneqnopötfeag
iunlin
Gacorpisſonitan
leppeler chas
PDtnNeride
loßeputal
binamdimirat:
Gütqtules ois

ino inutik ad ſa

nerenſan,
recuſaret conn
dleccoſeret.
liniualao⸗
ftoia eo ubaeg
leccgfucent⸗

Mierio qe rin

Candio enfacere
letpdiſtaidame
ufdirpcröꝛ oſi
Pcepei wedtar⸗
tatemegia ſenſa
ger ꝛdecoce
Gpniomuſtine
motuſdls id
Cingorferüpan
gulchztoleraren
Loczfu
3 naidb
doller
dic, Duomal
carthiſigtoulin

pulerirdebem

obligu Geeg,
Hoherul alt.
ſtringtrtlioin

uaſoelgunt.

Norclauclt,
ingert

ę zmitiale

naceſtcpoin
Agungmit
Wamnm n

neſerde
Nschu
aniſi
oſter diſt .

zcisnde
uchioſaäfn
Rdlkincnde,
d vincoe
Ne phinſbi
nan Riceb:
lirdiagi
ihniumininn
pmomoͤnĩ
ckinnee
domulte ſſ
umgcädimit,
biaimssgen,
nirmtacr i
Niadali
umrrole
ciſcſcncce⸗
kanöſuſhoat
annepenti
naponere gi⸗
Dniemiſgiſ
e Ran n
bdeher nol/
niamoſtide/
haihongtel
zhonae U
WAump ddet
ꝛpenimͤe
cigonatpnd
zäſentems
dier Rer.
1 rtidi in
iptgneſe⸗
Thoiniij.
nu ool.
tiotenati,
egconmns.
glptigzſ
balfuttt/
Thinen,
rinete .
hsn
chlinadl
Gon uls;
tohenh⸗
hobocf
mleincon
ſc oli/
pnirfu

Folium

coꝛpoꝛeis bonis.c. cũ ifirmitas. de pe. ? re. ⁊ c. ſo⸗

lite.de maio.⁊ obe.Ergo multo mag debet obe

dire medico ſpũali in remedijs ſanatõis alie ſue

Sed heu qꝛ rotũ oppoſitũ fit.Nã ſi medicꝰ ſpũ⸗
alis.i.cõfeſſoꝛ mulieri ſpũaliter infirme pᷣcipiat
ꝙ capulos vanos ⁊ moꝛtuos ac coꝛnua artifici
ata deponat veſtimentaq; vana ⁊ nimis pᷣcioſa
monilia:ꝙ dimittat tripudia ⁊ choꝛeas ⁊ impu
dicas ſocietates:ꝙ ocuł honeſtꝭ incedat ⁊ hmõi.
nequaq; vult acqeſcere ſed ) cõfeſſoꝛẽ mille excu
ſatiões:argumẽta ⁊ rõnes atq; mẽdacia oppo⸗
nit.O mulier iſenſata.O mlier vana ⁊ fatua:ve
cibi ve tibi:qꝛ pᷣponis coꝛpꝰcuũ qð eſt ſaccꝰvᷣmi

um aie cue q eſt imago ⁊ ſilitudo dei. Silr ſi qs
vir ad moꝛtẽ infirmet᷑ ⁊ medicꝰei dicat ꝙ opoꝛtʒ

eum exburſare cẽtũ aureos ꝓ faciẽdo electuario
ſine q̊ nõ põt reciꝑe ſanitacẽ:certũ eſt ꝙ ñ ſolũ cẽ/
tũ ſʒ etiã mille ſi tot hẽbit exburſabit ꝓ recuꝑan⸗

da coꝛꝑis ſanitate:atteſtãce Job.ij.ca.dicẽte. Pel

lẽ ꝓ peile ⁊ cũcta q̃ poſſidet dabit hõ ꝓ aia ſua..

ꝓ vita ↄſeruãda.Sʒ ſi ↄfeſſoꝛ medicꝰeius ſpũa⸗
lis pᷣcipiat ei vt aliena reſtituat:adulterã et cõcu

binam dimittat:⁊ hmõi.nequaq; vult obtꝑare
Sciãt g̊ tales oẽs ꝙ eo ꝝ ↄfeſſio eſt ifructuoſa et
oĩno inutił ad ſalutẽ:exq̃ ꝓ ſalute aĩe illud face⸗
re recuſant qð ꝓ ↄſeruãda coꝛꝑis ſanitate neq̃qᷓ;
recuſarẽt. Ideo inqͥt Aug.i li.de pe.⁊ ponit᷑ ð pe.
decoſiere. Donat ſe oĩno penitẽs in ptãte
iudic in iudicio ſacerdot:nibil ſibi reſeruãs ſui
vt oĩa eo iubẽte ꝑatꝰ ſit facere ꝓ recuꝑanda vita
aie q̃cũq; faceret ꝓ euitãda coꝛꝑis moꝛte.⁊ b̊ cuʒ
deſiderio.qꝛ vitã recuꝑat infinitã q̃ eſt deus.Cũ
gaudio em̃ facere debet ĩmoꝛtalis futurꝰ qͥ face⸗

ret ꝓ differẽda moꝛte moꝛiturꝰ. Hec ille. O igit

infelix pctõꝛ cõſidera ꝙ ſi eſſes infirmꝰ coꝛꝑe:ad
pᷣceptũ medici reciges amaras medicias ⁊ mul
ta remedia ſenſualicati ↄꝛia:⁊ aliqñ inciſiõeʒ pa
tererꝭ ⁊ decoctõeʒ. ⁊ ꝓ aie ſalute recuſas vł modi
cã pniam ſuſtinere. Et ideo ↄ tuã ſtulticiaʒ excla
mat Ouidiꝰ.ij.de remedio amoꝛis. Ut coꝛpꝰ re
dimas:ferrũ patier ⁊ ignes. Utq; anio valeas
quicqᷓ; tolerare negabis. Hr K
Lio q̊ʒ fundamẽto ꝓbat᷑ hec veritas:qð
a ponit phᷣs.iij. Lopi.di.Minꝰmalũ eli/⸗
gibiliꝰẽ maioꝛi malo.Que vitas hjr̃.xiij.

di. c. Duo mala licet cautiſſime oĩno ſint pᷣcauẽ

da:tñ ſi ꝑiculi neceſſitas ꝑpetrare vnũ ex hijs cõ
pulerit:debemꝰreſoluere qð minoꝛi nexu noſci᷑
obligari. Gꝛeg.q̊ʒ.xxxv.li.moꝛał.⁊ ponit᷑ xiij.di.
in c.nerui.ait.Cuũ mẽs int᷑ minoꝛa ⁊ maxia pctã

cõſtringit᷑:ſi oino nullłꝰ ſine pctõ aditꝰ patet:mi⸗

noꝛa ſꝑ eligant᷑.qꝛ et qͥ muroꝝ ambitu vbiq; ne
fugiat claudit᷑:ibi ſe in fugã pᷣcipitat vbi bꝛeuioꝛ
murꝰingerit᷑ Hec ille. Patet hec regula.Nã ſi ꝓ
ponat᷑ alicui aut moꝛs aut ꝑditio tꝑalis ſube:⁊

neceſſe ſit ꝙ oino vnũ ex hijs eligat:claꝝ eſt ꝙ pᷣ⸗/

eliget tanq; minꝰmalũ tꝑalẽ ſubam ꝑdere qᷓ; vi
tã amittere. Quo pᷣſuppoſico certũ eſt ꝙ deꝰ ꝓpo

CLXXV

nit hoĩ ꝓ ſatiſfactiõe peti duplicẽ penã. vicʒ aut
tꝑalẽ in h mũdo:aut purgatoꝛiã in alio.qð di⸗

co de hijs qͥ moꝛiunt᷑ cõtriti.Et bᷣ hr̃ de pe.di.j.c.
medicina.et ſũt vᷣba Gꝛegoꝛij.et alas allegat᷑ c.
medicamẽtũñ.S.ſi pctm̃.vbi inqᷣt. Nequaq; igtk·
vnq; pccõ ꝑcit᷑ qꝛ nullatenꝰ ſine vidicta laſſat,.et·
Aug.xxv.di.c.qͥ in aliud.ðt. Qui ĩ alið ſeculũ di

ſtulerit fructũ cõuerſiõis:pᷣus in fuĩo purgabit᷑
igne purgatiõis.hic aũt ignis ⁊ ſi nõ ſit et᷑nꝰ:mi
ro tñ mõ grauis eſt ſuꝑat em̃ oẽm penã quã vn
q́; paſſus ẽ aliqͥs ĩ bac vita vł pati põt. Nec ille.

et Rich̊.nr᷑̃ in.iiij.di.xx.ar.ij.q.j.in coꝛꝑe q̃ſtiõis

dic. Ignis purgatoꝛiꝰ aias affligẽs mag leſiuꝰ

eſt ⁊ afflictiuꝰ oi nr̃o igne.qͥ tñ int᷑ cetera elemẽera
mag ẽ afflictiuꝰ. Un nulli dubiuʒ eſſe debet qn
pena purgatoꝛij ſit guioꝛ ſimpłr qᷓ; ois ſił pena
iſtiꝰ mũdiihec Richar. Ideo inqͥt Aug.i li.ð pe.
et ponit᷑ de pe.di. vij. c.nullꝰ. Studeat ꝗ̊ qͥſq; ſic
delicta coꝛrigere in pnti vita vt pꝰmoꝛtẽ n opoꝛ

teat eñ talẽ penã tolerare.ſed adde:ꝙ ſi i hac vita
nõ habuer cõtritionẽ ⁊ diſplicentiã pccõꝝ tuoꝝ

ibis ad faciẽdũ pniaʒ et᷑nã in inferno:q nunq; fi
niet᷑. Jõ dicit Eccliaſticꝰ.vij.ca.ſui libꝛi. Hũilia
valde ſpm̃ tuũ ad diſciplinã.i.ad pniaʒ a ↄfeſſo
re datã:qm̃ vidicta carnis ipij igniſ ⁊ vmis.Au
di terribile exẽplũ. Legit᷑ em̃ in vitaſpatꝝ ꝙ cũ qͥ
dã ſctũs pr̃ deũ obnixe rogaret vt ei oñderet q̃̊n⸗

tã penã habeãt illi qͥ ð pctis ſuis pniaʒ facere no
lũt:ſtatiʒ ꝑmitiẽte deo apꝑuit ei qdã moꝛtuꝰ ca⸗
thenis igneis ligatꝰ:lametabilit᷑ clamãs ⁊ dicẽs
Cũ pniaʒ de pctis facere noluerim ĩ pñti ſeculo
ecce ꝙ in iferno me ſatiſfacere opoꝛtʒ.⁊ ꝓſecto cõ
tentꝰ eſſem ſtare tot annis ĩ igne ĩferni q̊t ſũt gut
te marꝗ.et inſuꝑ tot ãnis dietim aſcẽdere ꝑ arbo⸗
rẽ raſoꝛijs plenã a tra vſq; ad celũ attingentẽ q̊t
ſũt gutte aq̃ mar.et poſt hec oia deꝰ me libera⸗
ret ⁊ ad vitã et᷑nã ꝑduceret. Sed ve mihi ve mi0/
bi ve mihi:qm̃ ipoſſibue ẽ.Nã cũ ſtecero tot an⸗
nis in iferno q̊t ſunt gutte aq̃ marꝭ:adhuc reſta
bũt mihi totidẽ anni q̊t pus.Et qñ ſtetero mille

vicib tot annis qͥt ſũt gutte aqᷓ marꝭ:adbuc me

opoꝛtebit ad pmũ annũ reinciꝑe.⁊ ſic nunq; ſa⸗

tiſfactio mea finẽ bẽbit.Et qð mihi ↄtigit eueni⸗

et oib ꝓ pctis ſuis ĩ hac vita ſatiffacere nolẽtib⸗

Et hijs dict diſparuit. Aliud q̊; exeplũ refert

Beda in li.de geſtꝭ angloꝝ.de q̊ͥdã moꝛtuo qͥ re⸗
ſtitutꝰfuit vite ⁊ ſtatim fugit ad heremũ ⁊ ibi fle
bat ⁊ iugiter ſuſpirabat:cellãq; ibi fecit iuxta flu
uiũ cõgelatũ:et veſtitꝰ in illo ſe balneabat:⁊ egre
diens ꝑmittebat veſtimenta ↄgelari ad carnẽ:et
poſtea balneũ calidiſſimũ intrabat.et in hactaʒ
arduiſſima pnia vſq; ad moꝛtem ↄtinue die no

ctuq; ꝑſeuerauit.Cũ ãt de hijs a vidẽtib argue

ret᷑:rñdebat flẽdo ⁊ pectꝰ ꝑcutiẽdo di.O ſi vidiſ⸗
ſetꝭ q̃ ego vidi:hec ⁊ maioꝛa vos faceret.Dico eĩ
vob ꝙ pena pñs oim ſctõꝝ ⁊ martyꝝ ⁊ ois pena

q̃ eſt ĩ purgatoꝛio nihil ẽ in cõꝑatioe penaꝝ eter

narũ inferni quas ego vidi.Deinde clamabat:

Bermo

facite pniazʒ:quã ſi nõ facietꝭ in ö mũdo vbi cico

finiet᷑: poſtea eã facied in iferno vbi nũq; finẽ ha /

bebit. Et h̊ ſufficiat ꝓ ſcdᷣa ꝑte nri ſermonis.

Pars tercia de cõtritionis vtilitaate.
Uantũ ſit vcile hr̃e ↄtritõem de pctis

tractatu de ↄtritiõe.q dicit per contri⸗
tionẽ pctõꝝ ſtatim acqri remiſſionem
et veniã ipſoꝝ.Et idẽ tenet Tho.⁊ cõlter oẽs the⸗

ologi ĩ.iiij.di.xvij.? Ray.in ci.de pe.S.xix.qͥ inci/
pit.qualit᷑ aũt.di.ꝙ ſola coꝛdis ↄtritiõe pctm̃ di
mittit᷑ cuilibet adulto:dũ ↄterit᷑ ⁊ ꝓonit ab illo
abſtinere:⁊ ab alijs in futuꝝ:⁊ de illo ↄfiteri ⁊ ſa

tiſfacere ſᷣm iudiciũ eccłie.Et h̊8 ꝓb ⁊᷑ de pe.diſt.)

in c.magna.vbi Augꝰ.ait. Mag. dei pietas

vt ad ſolã ꝓmiſſionẽ pctã dimiſer pvnun

ciat oꝛe ⁊ tñ deꝰ is exaudit in coꝛdd.cRapy.
vbi S.ꝙ licet qᷣdã alij dixerint cona it fleri
remiſſionẽ ꝑ coꝛdis ↄtritiõem.ſ.ſi poſtea ↄfiteat᷑

et ſatiſfaciat.arg.de pe.diſt.iij.c.ſane.in fine. UIñ

Amb.i li.de padiſo.⁊ de pe.di.j.c.nõ põt.ðt. Nõ
põt a pctõ iuſtificari qͥ ſqᷓ; niſi fuerit pctm̃ añ cõ/

feſſus.tñ pᷣmã opinionẽ cõiter appꝛobãt docto⸗
pter qꝛ ad me nõ ꝑuenerat lex dei ꝑ quã poſſem

ctoꝛes taqᷓ; verioꝛẽ.Et patʒ ꝑ exẽplũ Laʒari quẽ
pmo ſuſcitauit dñs ad vitã:qᷓ; a diſcipuł ſolue⸗

ret᷑ Jo.xj. Itẽ ꝑ decẽ lepꝛoſos qͥ anteq; venirẽt ad

ſacerdotes:in via mũdati ſũt Luc.xvij.Et pſal.

xxxj.dicit Dauid.Dixi ↄfiteboꝛ aduerſũ me iniu⸗

ſticiãs mes dño:⁊ tu remiſiſti ĩpietatẽ pcti mei.di
xi.i.in anio firmit ꝓpoſui.hec ille.Et ꝓbat᷑ ꝑ c.ſi/

cut.el.j.de pe.di.j.vbi ðꝛ.Luce clariꝰ cõſtat coꝛ⸗

dis cõtritõe:nõ oꝛis ↄfeſſiõe pctã dimitti. Et idẽ
tenet Hoſti.dicẽs ꝙ in ↄtritione dimittat᷑ pctm̃

qñ fit cũ ꝓpoſito ↄfitẽdi ⁊ ſatiſfaciẽdi.ſi tñ poſtea

tꝑe debito nõ ſequit᷑ ↄfeſſio ⁊ ſatiffactio:pcim̃ qͥ
dẽ dimiſſuʒ nõ redit ſed moꝛtałr peccat is qͥ ob⸗
mittit. Et idẽ ponit᷑ in ſũma cõfeſ.li.iij.ti.xxxiiij.
q.xxvij.Ex qͥb oibo cõcludit᷑ ꝙ ſi qͥs qñq; in aliq̊
articulo neceſſitatꝭ poſſit ſaluari ſola cõtritione
ſine actuali ↄfeſſiõe:nunqᷓ; tñ ſaluabit᷑ ſine ꝓpoſi
to iplicito vlł explicito ↄfeſſiõis.Si ̊ qͥs conterit
ſine ꝓpoſito ↄfitẽdi ſatiſfaciẽdi ⁊ abſtinẽdi:cõtri⸗
tio nulla eſt. Si aũt cũ ꝓpoſito:pctã ei dimittun
tur.ſed ſi poſtea nõ ↄfiteat᷑:pctã ei dimiſſa nõ re⸗

deũt.ſed nouũ pctin moꝛtale cõmittit ꝓpt᷑ tranſ

greſſionẽ pᷣcepti.et tenet᷑ de illo pᷣcepto cõfiteri et
de oibo illis q ei ꝑ ↄtritiões dimiſſa fuerãt q̃ non
fuit ſuo tꝑe ↄfeſſus.alit᷑ eſt in ſtatu dãnationis.
Si aũt nõ habeat facultatẽ ↄfitẽdi:ipſa ſola cõ⸗
tritione ſaluat᷑. Patet ꝑ exẽplũ qð legit᷑ ĩ cronicꝭ
oꝛdinis minoꝝ:vbi ðꝛ.ꝙ cũ qͥdã frater Barcho
lomeꝰeiuſdẽ oꝛdis egregiꝰ pᷣdicatoꝛ cõtra q̊ddã

pctm̃ feruent᷑ pᷣdicaret:mulier q̃daʒ q̃ illð cõmi

ſerat tãto doloꝛe cõpũcta eſt ꝙ ſubito ſpũm exa⸗

lauit. Tunc frat᷑ Bartholomeꝰ ipoſuit ppło vt

oꝛaret ꝓ illa moꝛtua vt deꝰ ſuꝑ bᷣ ſuũ bñplacitũ
reuelaret.ſ.q̃re eſſet moꝛtua. Illo ̊ ſctõ fratre et
alijs oꝛãcibo dicta mulier a moꝛcuis reſurrexit

XNNI

et dixit ꝙ ad iudiciũ diuinũ euocata: ꝓpter cõpſ

ccionẽ fuerat a pena eterna liberata. ſed vt dictũ
pctm̃ ↄfiteret᷑ fuerat ad vitã reuocata.⁊ dixit int
alia ꝙ eadẽ hoꝛa q̃ obierat ſexagita milia hoim
in diuerſis ꝑtibo mũdi obierãt:de quibo tm̃ tres
purgatoꝛiũ intrauerũt:ceter in iferno ſepultis.
et excepto vno fratre mioꝛe qͥ ꝑ purgatoꝛiũ trãſi
ens ſine doloꝛe acceptis duabo aiab duaꝝ ꝑſo

naꝝ q ei ↄfeſſe fuerãt cũ eis ꝑadiſuʒ aſcẽdit. Ali

ud qͥqʒ exeplũ ꝙ ꝑ ↄtricionẽ qͥs acqrat remiſſio⸗
nẽ pctõꝝ ⁊ vadit ad ſtatũ ſalut recitat Petrꝰde
palu.in.iiij.ſen.diſt.xvij.vbi ait.ꝙ ĩ ciuitate Lu⸗
gduni reꝑtũ eſt a fodientiba fundamentũ cuiuſ
dã palatij vnũ caput cuiꝰos:dẽtes:lingua:⁊ la⸗
bia erant recẽtia.⁊ audierũt ab eo vocẽ dicenteʒ

ad epᷣm vt huc veniat ad ſaluãdũ vnã aiazʒ.

Igit᷑ ep̃s veniẽs interrogauit qͥs eſſʒ ⁊ qͥd vellet
Rñdit caput. Ego fui iudex legũ et vixi vtuoſe
ꝓut meliꝰpotui.⁊ circa officiũ meũ neminẽ offẽ⸗
di:qꝛ nullũ ↄſiliũ falſum dedi.nunqᷓ; feci iuſti
ciã:nũqᷓ; lege excoꝛſi:gẽtilis fui ⁊ abſq; baptiſmo

deceſſi:qꝛ nõdũ inſtitutꝰ fuerat baptiſmꝰ. In fi/

ne aũt vite mee dolui de oib pctis meis:q̃pꝛo⸗

ſaluari:miſericoꝛs deꝰaĩam meaʒ reſeruauit in

hoc capite. Nũc ̊ pᷣcoꝛ exqͥ tᷣs aduẽit vt meba/

ptiſes.nã ſuſcepto baptiſmo ania mea volabit

ad celuʒ ⁊ caput rediget᷑ in cineres. Statim

epᷣs cũ ſuo clero afferrifecit aquam baptiſmi et
pᷣdictũ caput baptiſauit.aia vᷣo illa volauit ad
celũ ⁊ caput ĩ cineres redactũ ẽᷣ. Alið etiã exẽplũ

legit᷑ in cronic oꝛdis nr̃i.videlicʒ ꝙ ſemel pᷣdica

te ͥdã fratre nr̃o i miſſa pꝰ euãgeliũ q̃dã mulier
coꝛã oib ſurrexit di. Uolo tibi frat᷑ cõfiteri. Cui
ille rũdit.Quieſce donec pᷣdicauero ⁊ miſſam fi⸗
niero.ſed aliq̃ntulũ poſt hec iteruʒ illa ſurrexit ⁊
cõfiteri poſtulauit.cui fratideʒ reſpõdit vt ppᷣus.
Tuc illa inclinato capite ſubito moꝛtua eſt.qð
vidẽs frat᷑ valde admiratꝰ dixit ppło.Oꝛemus

oss cũ fide ⁊ deuotiõe dñm ieſum xpᷣm vc iſtius

mulier miſereat᷑. Facta aũt oꝛõne mlier illa ſur
rexit ⁊ coꝛaʒ oĩbo locuta eſt di. Satis bñ eſt mibi
qꝛ dñs vidit coꝛ meũ ⁊ cõtritionẽ meã.et ideo fe⸗
cit mihi miſciam. Lunc dixit frater. ergo ego
peccaui qꝛ nõ ſtatim te audiui.Cui illa.on.qꝛ
ignoꝛabas caſum meũ.⁊ ꝓpter bonũ pᷣdicatiõis
et miſſe te deꝰexcuſatũ habuit.Et adiecit:hoc ſci
as ꝓ certo ꝙ hodie moꝛtuus eſt frat᷑ Johannes
de oꝛdinetuo ⁊ poꝛtatꝰin ꝑadiſum:cui deus do

nauit oẽs aias illoꝝ qͥ erãt in purgatoꝛio quas

in vita ſua audierat in confeſſione. Hoc ergo vi
di cum eſſem ibi.Et hijs dictis anima eius reqͥ
Eyulit. J7J1
p Relicta etiã patẽt ꝑ btm̃ Tho.in.iiij.di.
xrxrl. ar.v.q.j.et Alex.de Alles in.iiij.ꝑte ſũ⸗
me.in tractatu de iuſtificatione impij.vbi ꝓbãt
ꝙ ꝑ verã ↄtritionẽ oĩa pctã qᷓ;uis magna et hoꝛ
renda remitcunt᷑tmaxime qn contricio eſt doloꝛ

(degecimnan

foelloncei. A
aungupclo ſno
1 culpa deletg:
Vidict Berdes
ſonisſrinicn,
ſiacfogenifac
Denonialpet p
ſctoporntoon
ihetofortioꝛi ⸗
gcinismeruerin

onalenoſolü

Nükelactcis
miſercoꝛait im

ij Mlcdt dii⸗

Npawucg cömm
chaes foꝛnoꝛlge
cchar deẽ ierioꝛi
ſgocbenerioꝛe
ali Zmulroman
s ndckman
lefrequrata
tioßmn eandede
facerettotüpeni
menſoridepe
Ctdos ppiderel
foꝛiſtbliponere
Perüdepaluc
teologos bbice
Upaliqnrii,
nedepcisſois
werckinpurgu
Nrttbas woſt
Ladiſumn, Ethe
gelinſus mag
Ppdlciteqdal
ſtämnkierlmp
ſedecöcubin

ſhendzarer
aaeltiba
Pahslliggaccc

ſuneſeſin

a gmih
a ſeddi
tnedinrlt
Aumllia hoin
tmnoſchlltis,
ngnolͤ riſt
din ,
haſcidt Z
rureniſo⸗
clar Pende
danemi ainf
Kolnguurl,
wa dente
iini in,
elirgs eler
Mayintmoee
dn eminioffe,
nihſea ziuti
ſcdaniſn
pnſn vſ
ls nas:io
laguipoſen
Btclanauitin
tirktweda,
umen volbit
s, Stainz
andapnſnia
A wlout ad
Aoi aiplü
glandddci/
ücämuli
icofeen. ,Cul
roemiſſamſfi⸗
ila ornener
odt rove.
norwach,
o Oen
töm wikius
mnlerllaſ
vͤbäckmbi
neiet doſe
ncr egoego
iila. ſNon:
nüßdicns
0ectrhocſa
t bannes
nidasde
gtvno,
DoMon
nutuslei⸗

niij geeſif
di rbib⸗
vgnactbe
cock do⸗

Folium

gratia gratũ faciente infoꝛmatus. Sed gra gra
tũ faciẽs oẽm culpã delet.ꝗ̊ ꝛc. Uñ Seduliꝰpoe
ta de lachꝛymis ↄtritõis loq̃ns ait. Culpa fugit

cedũt lachꝛymis delicta refuſis.Dicit q̃ʒ glo.ſuꝑ
illud pᷣſ.l.Sacrificiũ deo ſpũs cõtribulatꝰ.Coꝛ
dis cõtritio eſt ſacrificiuʒ q̊̃ pctã ſoluunt᷑.et Iſið.
ait.Cõpũctio eſt bũilitas mẽtꝭ annihilãs pecca⸗

tũ.et Oꝛigenes Omel.iiij.inqͥt.Quãto amplius

cõpũgimur tãto ampliꝰ pctõꝝ relaxant᷑ vincu⸗
la. Ex qͥbo oĩbo patet pᷣma vtilitas cõtritõis q̃ ðꝛ
remiſſionis.ſ.pctõꝝ ſiue culpe. Scða aũt vtili
tas ðꝛ dimiſſiõis.ſ.pene et᷑ne ꝓ moꝛtali pctõ de/
bite q̃ mutat᷑ in tꝑalẽ.Qð ſic ꝓbat᷑. Culpa moꝛ⸗

talis delet᷑ ꝑ cõtritio nẽ:vt ſupᷣ ꝓbatũ eſt.ſed cuiꝰ

eſt delere cam:eius etiã eſt delere effectũ neceſſa⸗
rio ei ↄiunctũ. Cũ igit᷑ pena eterna neceſſario ſit

adiuncta pctõ moꝛtali vt effectꝰſue cauſe:ſequit

ꝙ ſi culpa delet᷑ ꝑ ↄtritionẽ: etiã pena etna deleĩ.
Vñ dicit Alex.de ales vbi S.ꝙ licet doloꝛ contri
tionis ſit finitꝰ:tñ ↄtritio ipſa habet vᷣtutẽ infini
tã ex gra gratũ faciẽte q̃ infoꝛmat᷑.et iðo valet ad
deletionẽ culpe ⁊ pene et᷑ne ac infinite.Ex q̊ etiaʒ
infert᷑ ꝙ ꝑ ↄtritionẽ fit ablatio pene tꝑalis eadeʒ
rõne ⁊ a foꝛtioꝛi:qꝛ ſm Aug.quecunq; patimur
pctã nr̃a meruerũt.ĩmo ſᷣm Alexã.vbi S.peccãs
moꝛtalit᷑ nõ ſolũ penã tꝑalem ⁊ et᷑nã:ſed etiã pe
nã redactiõis ad nihilũ meret᷑. vñ cũ eo deꝰ agit
miſericoꝛdit᷑ ißm ñ annihilãs:iuxta illð Treñ.

iij. Miſcdie dñi:qꝛ nõ ſumꝰconſumpti.Cũ igit

vt patuit ꝑ cõtritionẽ deleat᷑ culpa et tollat᷑ pena
et᷑na:a foꝛtioꝛi ꝑ eandẽ tollet᷑ ⁊ tꝑalis.nã plꝰ ac/
ceptat deꝰ ĩterioꝛẽ coꝛdis affectũ qᷓ; extioꝛẽ actũ.
ſed ꝑ actꝰexterioꝛes pnie abſoluit᷑ hõ ab oi pena

toali.q̊ multo mag ꝑ effectũ interioꝛẽ.ſ.ↄtritio⸗

nis.qn.ſ.eſt magna ⁊ cũ doloꝛe ſenſibili ⁊ actua
lit᷑ frequata:vt ait alex.vbi q. Que qᷣͥdẽ contri
tio im enndẽ doctoꝛeʒ poſſet eſſe tãta ꝙ remitti
faceret totã penã tꝑalẽ. Et ꝓpter boc inqᷣt glo.i c.

menſurã.de pe.di.j.ꝙ tantã cõtritionẽ poſſet ſa⸗

cerdos ꝑpẽdere in hoie ꝙ nullã ſatiſfactionẽ exte
rioꝛẽ ſibi iponeret. Uñ ſciendũ ſᷣm AÄllex.vbi S.et
Petrũ de palude.? Tho.in.iiij.diſt.xvij.⁊ alios
theologos ibidẽ:vt etiã hr̃ in ſũma ↄteſſoꝝ.li.uij
ti. xxxiiij.q xxviij.ꝙ aliqͥs poſſet hr̃e tantã ↄtritio

nẽ de pctis ſuis ꝙ deꝰ ꝑceret ſibi oẽm penã qus⸗

meret᷑ in purgatoꝛio poꝛtare:ita ꝙ ſi moꝛeret᷑ ſic
ↄtritꝰ hñs ꝓpoſitũ cõfitẽdi:iret recto tramite ad
ꝑadiſum. Et hoc tenet Archi.in c.qui bona.xvij
q.j.in ſua magna additiõe. Recitat etiã Ceſariꝰ
ꝙ pᷣdicãte qͥda ſacerdote de pctĩs ⁊ penis inferni

qdã młier ſimplerx exclamauit ad eũ di. Dñe:qͥd

fiet de cõcubinis ſacerdotũ. Ille vo cognoſcens
ipſam eſſe ſimplicẽ rñdit. Nunqᷓ; ſaluabunt᷑:ni
ſi cib anũ ardentẽ ingrediant᷑. Audiẽs aũt h̊ mu
lier illa et ipſa erat ↄcubina ſacerdod nõ in io⸗
co accepit vᷣba ipᷣiꝰ. Uñ cũ q̃dam die doleret de

pctis ſuis:accẽſo clibano:cũ magno doloꝛe ⁊ cõ
tritione ſuoꝝ pctõꝝ ingreſſa eſt ſimas clibani

LxXxxXxVI

nullo ibi tũc pſente. clauſoqʒ oſtio ſtatiz moꝛtua
eſt. Poſt hec viſa eſt a mult ꝓpe locũ aſtãtibo de

oꝛe ipſiꝰ clibani aſcẽdere colũba alba ad celum
Stupefacti vo de viſiõe venerunt ad clibanũ et
inuenerũt feminã moꝛtuã quã extraxerũt de flã
mis ⁊ tanq; ſui coꝛꝑis int᷑fectricẽ extra ſacꝝ ſepe
lierũt. Uolẽs aũt deꝰ oſtẽdere moꝛtẽ illam nõ ex
malicia ſed ex obediẽtia fuiſſe:cãdelis ardentib
ipſiꝰtumulũ illuſtrauit. multis hoc miraculuʒ
videntibo:volẽs oñdere ꝙcõtritio cũ obedientia

—

p̃dicatoꝛis ſibi valuit ad ſalutẽ Nã ſtatim recto

tramite ad celũ ꝑrexit. Recitat qʒ pᷣdictꝰ Ceſariꝰ
ꝙ; Pariſiꝰqͥdã ſcolarꝭ hñs enoꝛmia ⁊ hoꝛribilia
pctã:cũ pꝛioꝛi ſcti Uitalis vellet cõfiteri:tãta fu⸗

it in coꝛde ipſiꝰ ↄtritio ⁊ ſuſpiria in pectoꝛe ac ſin

gultꝰ in gutture ⁊ in oculis lachꝛyme vt vox de⸗

ficeret:nec aliqͥd ꝓferre poſſet. Dicẽète gᷣ ei poꝛe pᷣ⸗
dicto:vade ⁊ ſcribe pctã tua. Ille ſcripſit ⁊ redijt
Et cũ nõ poſſet voce ꝓferre:cedulã illã ſcriptam

dedit poꝛi:in q̃ erãt deſcpᷣta pctã tã grauia:ꝙ de
licẽtia ipſiꝰſcolaris dictꝰpoꝛ ad habendũ cõſiliũ
illam abbati oſtendit.Quã ipſe abbas reſpiciẽs
et nihil in ea ſcotũ reꝑiens:dixit poꝛi. Quid poſ
ſum hbᷣ legere cũ nihil ſcptũ ſit. Qð vidẽs poꝛ ſtu
pens dixit abbati. Scias ꝓ certo illum iuueneʒ
ſua pctã i hac cedula ſcpᷣſiſſe ⁊ me illa legiſſe.ſed
vt video miſericoꝛs deꝰ contritionẽ ſuã aſperxit.
Tũc abbas ⁊ pᷣoꝛ iuueni dixerũt. Cõfide fili qͥa
descibi oia pctâ tua dimiſit.Et cũ reſtituiſſent ſi

bi cartã albã in ſignũ dimiſſiõis pctõꝝ:ipᷣe cum

magno gaudio receſſit ab eis. Lachꝛyme em̃ ve
re cõtritionis mũdauerãt aiam eiꝰab oibo pccis
2 ſerenã fecerãt eã.Ait em̃ C(bꝛyſ.ſuꝑ Tu.Sicut
vbi vehemẽs imber ꝓꝛumpit fit ſerenitas: ſic la
cbꝛymis effuſis apparet tranqllitas ⁊ perit cali⸗
go reatuũ.Et iõ de Magdalena inqͥt Gꝛeg.ſuꝑ
Lucã.Quia turpitudinis ſue maculas aſpexit
lauãda ad fontem miſcðie cucurrit. Lachꝛyma
igit᷑ eſt fons diuine miſcðie pctm̃ extinguẽs ⁊ in⸗
fernale incendiũ.vt patet de pe.di.j.c.poꝛro.Uñ
legit᷑ in vitaſpatꝝ ꝙ btũs Arſenius fuit rogatꝰ
a fratribo ſimł cõgregat vt diceret eis aliqdð ver
bum edificatiõis.Qui fleuit di. Pꝛoducãt oculi
veſtri lachꝛymas:et cõburãt coꝛꝑa noſtra ne in
eternũ cõburant᷑. Iẽ ibidẽ ðꝛ ꝙ ſenex qͥdã flebat
incõſolabiliter:dicens ſe audiſſe voces innũera
biles freq̃nt᷑ dicẽtes. Ue nobis quia nõ fleuimꝰ
Pꝛedicta etiã de remiſſiõe pcti quo ad culpaʒ ⁊
penã virtute ↄtritionis ꝓbant᷑ ꝑ aliud exemplũ
qð legit᷑ de q̊dã ſctõ heremita qͥ intelligẽs ſoꝛoꝛeʒ
ſuam eſſe meretricẽ:ꝑrexit ad eam conuertendã
Quod uũlla audiens ꝓtinꝰ iuit obuiã fratri:et ab
eo cõuerſa ⁊ de pctis ſuis cõtrita:ſequebat᷑ illux
ad heremũ vt faceret pniam.in via aũt coꝛ ipſiꝰ
pꝛe doloꝛe ⁊ cõtritione peccatoꝝ ſciſſum eſt. Uñ
illi heremite reuelatũ fuit a deo ꝙ ad vitaʒ ꝑue⸗
nerat ſempiternã:virtute ↄtritiõis ab omi ma⸗
cula et pena purgata. Recitat quoq; Jacobug

Bermo

de vitriaco ꝙ fuit qᷓdã iuuencula q̃ cũ patre ſuo
peccabat.Mr̃ vo hoc ſclẽs filiã dure redargue⸗

brvat.Quapꝛopt᷑ illa indigna matrẽ int᷑fecit. Sʒ

po ſtq; pr h malũ ſciuit:filiã odio habuit.Qð il⸗
la cogſcẽs patrẽ doꝛmiẽtẽ ſuffocauit.et poſtmo⸗

dũ publica meretrix eſt effecca. Accidit aũt qᷓ daz

die ꝙ qdãa ſeruꝰdei ipſa pᷣſente locutꝰeſt valde ꝓ
funde de miſcðia dei:oſtẽdẽs eaʒ eſſe maximã et
infinitã.Facto vo ſᷣmone illa iuit cũ magna cõ⸗
tritiõe ad ipᷣm pᷣdicatoꝛẽ ⁊ q̃ſiuit ab eo di. Eſt ne
miſcðia dei tanta quantã pdicaſtꝭ hodie.Cuiu⸗
le.Eſt etiã multo maioꝛ qᷓ; dici poſſit. Lunc illa
iã ↄtrita inqt. Audite cõfeſſiõeʒ meã ⁊ date mihi
pniam.qꝛ ſi veꝝ eſt qͥd ðꝛ adhuc ↄfido de miſeri

coꝛdia ðᷣi. Ale aũt dixit ei.Expected qͥuſq; pꝰ pᷣn/

diũ pᷣdicauero.⁊ tũc veſtrã ↄfeſſionẽ audiã ⁊ pe⸗
nitentiã vob dabo. Illa vo inqᷣt. Dñe vt video

vos deſꝑat de ſalute mea.Cui ille rñdit.Nõ de⸗

ſpero ſʒ letoꝛ.Ex tũc vob pnia iniũgo vt tantũ
expected. Pꝛedicãte igit᷑ eo:ipᷣa iuuenis interim
de pctis ſuis tantũ dolere cepit ꝙ coꝛ eiꝰ pᷣ dolo⸗
re diuiſũ eſt.et ſic emiſit ſpũʒ.Quapꝛopt ille pᷣdi
catoꝛ fecit ppłm oꝛare ꝓ ea.Dũ vo oẽs oꝛarent:
audierũt vocẽ de celo dicentẽ. Nolite oꝛare ꝓ illa
ꝗqꝛ ꝓpt᷑ ↄtritionẽ ſuã magnã quã habuit eſt in ce
lo ⁊ ꝓ vobis oꝛare põt:⁊ nõ idiget oꝛõnibo vr̃is.
Eapꝛopf de deo öꝛ Judich.viij. Indulgẽtiaʒ eiꝰ
cũ lachꝛymis poſtulemus. W W
Ercia vtilitas cõtritiõis ðꝛ cõtribulatio
t nis.Nã diabolũ cõterit cũ ſuis tẽptatio
S nib ⁊ in ꝓfunduʒ inferni demergit. Uñ
coõtrito dici põt illud Ps. Contribulaſti capita

dꝛaconũ in aqͥs. Dꝛacones em̃.i.demones hñt

ſeptẽ capita.i.ſeptẽ moꝛtaliũ pctõꝝ tẽptamenta
Joſi qᷓʒ diabolo dici põt de aia ↄtrita illð Geñ.
iij. Ipſa cõteret caput tuũ. Quarta vtilitas di⸗
cit᷑ potationis. Ipſa em̃ aq̃ lachꝛymaꝝ potũ tri
buit dño nro Jeſu xpᷣo quẽ ipſe appetit:vt ex ver
bis themat nr̃i patet. Hõ nanq; diu itinere fati
gatus libẽter declinat ad potũ:nec põt qᷣcqᷓ; pꝛo
tũc delectabiliꝰ ſibi ꝓinari.Chꝛiſtus vo ↄtinue
diſcurrit ꝑ coꝛda hoim ⁊ ↄſcias fideliũ:arguen⸗
do:inſpirãdo:⁊ ſuſtinẽdo ne deficiãt. Unñ q̊dam
moõ loqndi fatigatꝰ ex tali laboꝛe ſitit ſalutẽ no
ſtrã. Nõ põt aũt ei in ſiti ſua aliqͥd dulciꝰ ⁊ dele⸗
cctabiliꝰ ꝓpinari lachꝛyma cõpunctiõis.Ait eniʒ
Berñ. Dulcioꝛes ſunt lachꝛyme penitẽtiũ deli⸗
cijs regũ.nã illis inebꝛiatꝰxpᷣs ad miſerendũ in⸗
clinat᷑ atq; aie copulat᷑. Uñ cał ↄtritꝰpõt ei dice⸗
re illð Eſa.xvj. Inebꝛiabo te lachꝛyma mea. Et
pꝛedicta pñt ꝓbariꝑ figurã Geñ.xxiiij.vbi puer
Abꝛae cognouit Rebeccã debere eſſe vxoꝛẽ Iſa⸗
ac filij dñi ſui ad idriã ⁊ ad ꝓpinatõem aq̃.Et iõ
ad aures eiꝰ appẽdit donaria multa:et facta eſt
vxoꝛ IJſaac. Per pueꝝ em̃ Abꝛae ſignificat᷑ diui
nus ſpũs pᷣuidẽs aĩiam debere eſſe ſpõſam filio
dei:ad coꝛ plenũ lachꝛymaꝝ nõ ſolũ ꝓ eius paſ⸗
ſione ſed etiã ex cõtritiõe ſuoꝝ pctõꝝ ⁊ cõpaſſiõe

XXXI

ꝓximoꝝ.Et ideo appendit ad aures eius dona
ria maxia.i.celeſtes ↄoſolationes Matth.v. Bti
qͥ lugent qm̃ ipſi ↄſolabunt᷑.Et efficit᷑ ſpõſa Ila⸗
ac qͥ interpᷣtat᷑ riſus.qꝛ copulat᷑chꝛiſto qui eſt ri
ſus ⁊ gaudiũ oim ang loꝝ. Et ſic patet q; pᷣcio⸗
ſe ſint lachꝛyme penitentiũ in conſpectu dei ⁊ qᷓ;
gratũ ſibi ꝓpinãt poculũ.et nõ ſolũ ipi ſed etiam
angelis. Uñ cõtritꝰ põt dicere deo ⁊ angelis illð

CLañ.v. Bibite amici mei ⁊ inebꝛiamini chariſſi

mi.Gentes em̃ ſitientes libenter vadunt vbi cre
daunt bene bibere.ſam inter omnes delectatio⸗
nes vite pᷣſentis ſenſibiles vna de maioꝛibo eſt ſi
tibundũ bibere.Chꝛiſtus aũt ⁊ angeli eius mul
tũ ſitiunt lachꝛymas penitentiũ. Unde ipᷣe dñs
ait Lu.xv. Gaudiũ eſt angelis dei in celo ſuper
vno pctõꝛe pniam agente.Et ideo cũ ingẽti gau
dio poſt pctõꝛem vadũt lachꝛymas poꝛtãtẽ coꝛ⸗
de.Cuiꝰ figura hr̃ Lu.xxij.vbi ðꝛ ꝙ diſcipuli de
mãdato xpᷣi iuerũt poſt hoiem poꝛtantẽ ampho

rã aq̃.⁊ in domo illiꝰparauerũt paſca dño. Hõ

em̃ poꝛtãs amphoꝛã aque eſt pctõꝛ penitens coꝛ
lachꝛymis plenum ferẽs:quem ſequẽtes angeli
intrant eiꝰhoſpitiũ ⁊ parant paſca dño.Et ideo

inquit Berñ.ſuꝑ Cañ.Lachꝛyme penitentiũ vi

nũ ſunt angeloꝝ.qꝛ in ipſis eſt odoꝛ vite:ſapoꝛ
gre:guſtus indulgẽtie:ſanitas redeũtis innocẽ⸗

tie:claritas recõciliatõis diuine:iocũditas atq;

ſuauitas ↄſcie. Quinta vtilitas ðꝛ inebꝛiatõis
et denudatiõis.Lachꝛyma em̃ cõpũctõis eſt po
tus celeſt inebꝛiãs aiam pctõꝛis amoꝛe diuino

De qͥ potu ait ꝓpbᷣa deo pᷣſ.lxxxix. Potum dabis

nobis in lachꝛymis in mẽſura.et pᷣl.lix. Potaſti
nos vino cõpũctionis.Sicut aũt ebꝛiꝰ non eru
beſcit denudare ſe. Uñ Geñ.ix. ðꝛ de Noe. Ine⸗

bꝛiatꝰeſt ⁊ nudatꝰ. ita ille qͥ eſt vere cõtricꝰ ⁊ con

ſequẽter diuio amoꝛe ebꝛiꝰnõ erubeſcit denuda
re pctã ſua ꝑ ↄfeſſionẽ. Ut em̃ ðꝛ Pꝛouerbᷣ.xxxj.
nullũ ẽ ſecretũ vbi regnat ebꝛietas. Et iõ Treñ.
iiij.ðꝛ anie peccatrici. Inebꝛiaber atq; nudabe⸗
ris.De hac etiã vtilicate et de mulcj alijs tägens
Anſelmꝰ ĩ li.meditationũ ait. O pnie lachꝛyma
rutilãtioꝛ auro:ſplẽdidioꝛ ſole:tu reſpuis auari

cliã:extiguis luxuriã:fugas furoꝛẽ:firmas amo

rẽ:odis maliciã:⁊ cogis pctõꝛem oĩa pctã confi⸗

teri. Sexta vtilitas ðꝛ ſeminationis ſiue meſſi

onis.De q̃ tangens Dauid ꝓpbᷣa pᷣſ.cxxv.inquit
Qui ſeminãt in lachꝛyꝓmis:in exultatiõe metent
Euntes ibãt ⁊ flebãt mittẽtes ſemia ſua.Ueniẽ⸗
tes aũt veniẽt cũ exultatõe poꝛtãtes manipulos

ſuos.ſ.diuiaꝝ graꝝ ⁊ donoꝝ ſpũſſcti. Septia

vtilitas ðꝛ vnctõis. Lachꝛyma em̃ ↄtritõis eſt qᷓ
ſi qddã oleũ ſuauiſſimũ q̊ͥ vngit᷑ rᷣͤs.Uñ de pec

catoꝛe ſua pctã deploꝛãte põt dici illud.j. Reg.x.

Tulit lenticulam olei ⁊ effudit ſuper caput eiꝰ.

Johãnis quoq;.xij. de penitente Magdalena

que vnxit pedes ieſu dicitur: ꝙ domus repleta

eſt ex odoꝛe ſui vnguenti.quia odoꝛe vnguẽti ſi⸗

ue olel lachꝛymarum replet᷑ tota celeſtis ciuitas

ſonnſeng tpare
cun deusan
aohoib cotnns
ſilibrici⸗n
c ncömniton
nocolicſer n
abut Po mm Fu⸗
gucſns Peot
Nouitamantudl
nomlchbirurer
lolchwedeen
lo redduntmann
rcöſolanonemt
grog alingutp
lnem doloꝛu me
nonestuelenfica
Alenzlachemap
emcigerfuron
or aiaz Ku
lii wilegtee
ſeuz di Elc dſe
moꝛuus eſt Et
os meos venden
cofllis vrſum
negliquidin do⸗
nlſimodlaumot
ingultbelſeus
Cönianis dan
Eöbabesinilli
ſuntoigvaſaol

Axvendlttolen

feſuobabut
Spirtualtere
ofſonapuaun,
inbirmobli
ſecemanetn
repoſſityi
Gumolt,
Nonirpeccar
bollucnt eing

uene en
elle don
Wuni gi

fakſpſ
biſkogu 1

chatetiho

lhecudel e⸗
ßlſeietam
wꝛangksil
umminchariſſi
nadunr bioe
nes dalnnno/
Nemaiolpeſtſi
norlaiig ul
, ſe dis
dalincll iper
wchngn gn
has oriti oy/
gdiapolde
rtankanpho
aladi. Hö
mpanemnsco
Mirsangi
vduo Erice⸗
peninnüini
or rie ſohoꝛ
theüns innoci,
Nüdtas u
Sinedriatds
hügöisc o
samorediuno
Pocmdabis
Alr Potaſti
tchas noneru
de ſoe. e⸗
neco ꝛcon
ubcerdenude
Pounbm⸗
36. ti Nii.
u nudad
alistigens
nielucyna
is dvart
irmasomno
upgicorfi,
nisſut maſi
Hlr inqur
laröe mann
bisſva Ueni/
nanious
iſei Shnn
innidi
3s Udepe
luier
ruplr eb.
pgalens
nus tihletn
evnguen ſß
eſtis uſtes

Foliũ

Sicut g̊ oleũ eſt młtũ dilatatiuũ.naʒ ꝑua olei

gutta cadẽs ſuꝑ pannũ orcũquaq; miłtũ dila⸗

tat᷑. Itẽ eſt valde penetratiuũ:qꝛ cadẽs caliduʒ
ſuper poꝛos carnis ſubintrat:⁊ acceditvſq; ad
neruos:a qͥbo remotis indignationibo ex frigi
ditate cauſatis:mẽbꝛa pᷣus ſuis motiba pᷣuata
recipiũt motũ ⁊ oꝑatiõeʒ pᷣſtinã.Et quãto oleũ

de amanoꝛi materia efficit tãco efficaciꝰſubin⸗
trat. et habet mollificare mẽbꝛa eneruata. Ita
oleum cõtritiõis:ideſt lachꝛyma ex cõpunctiõe
emiſſa:licet ĩterdũ videat᷑ eẽ modicũ qͥd:tñ mul

tũ dilatat᷑ in cõſpectu dei.Et manus dñi que ex

noſtre culpe frigiditate extẽdi ꝓhbibent᷑ ad largi
endũ indulgentiã:vncte hmõi oleo miteſcũt:ct

recpiunt pᷣſtinã ac ꝓpꝛis operationẽ:que eſt mi
ſereri ſemꝑ ⁊ parcere:⁊ ſe extẽdunt ad bene fadẽ
dum. Deus em̃ poꝛrigit manus ſuas adiutn⸗
ces hoĩbꝰ cõtritis. Et iõ daniel ꝓpheta dicebat

ſui libꝛi.c.iij. In aio cõtrito:⁊ ſpiritu hũilitatis

ſuſcipiamur.Et cũ manu dñi tãgit᷑ coꝛ ipᷣiꝰpe⸗

ntitẽt ⁊ cõtriti:totũ dulcedine ac ſuauitate qͥdã

modo liq̃ſat. Uñ Dauid ꝓpheta taliter tacꝰ di

cebat Ps.xxj.Factum eſt coꝛ meũ tanqᷓ; cera li

queſcens.? Pꝛouer.xiiij.ait ſalomon.Koꝛ qð

nonit amaritudinem anime ſue in gaudio eiꝰ
nõ miſcebitur extraneus.Sed no tadũ ꝙ quã
to lachꝛyme de amarioꝛi coꝛde ꝓgrediunt᷑:tan/

to reddunt manum xpᷣi ad largiendũ gratiam

⁊ cõſo lationem magis pꝛomptam:iuxta illud
quod ei inquit pſalmiſta. Secunduʒ multitu

dinem doloꝛũ meoꝛum in coꝛde meo:conſola⸗

tiones tue letificauerunt animã meam. Igitur
oleuʒz lachꝛymaꝝ diffuſiuũ eſt diuinaꝝ grarüů:

⁊ mitigat furoꝛẽ dei:⁊ a ꝑiculis moꝛtis liberat

coꝛpꝰ⁊ aĩazʒ. Cuius figura habet᷑ quarti Reg.
iiij.vbi legit᷑:ꝙ queda vidua clamauit ad heli/

ſeuʒ di. Ecce dñe:vir meꝰ qui fuit ſeruus tuus
moꝛtuus eſt. Et venit creditoꝛ ⁊ vult duos fili

os meos vendere:vt ſibi ſatiſfaciat.⁊ ſicoꝛbata
ero filijs vt ſum viro.Et ait illi heliſeꝰ. Habes
ne aliquid in domo tua.Que reſpondit. Nihil

niſi modicum olei in lechito quo vngar. Vade
inquit beliſeus.et mutuo accipe aliqua vaſa a
cõuicinis.⁊ daudete in domo.⁊ effunde oleuʒ

qð habes in illis vaſis.Qð illa fecit.?⁊ impleta
ſunt oĩa vaſa oleo. Unde ad pꝛeceptũ pꝛophe⸗

te vendidit oleum.et redemit filios.et de pꝛecij

reſiduo babuit mulier cuʒ filijs vnde viueret.
Spiritualiter eniʒ hec mulier deſtituta viro eſt

perſona pꝛeuenta peccato.que pꝛiuata vſu libe
ri arbitrij obligat᷑ dyabolo per peccati debitu ʒ
Nec remanet in domo ſua quicq; virtutis vñ
viuere poſſit vita ſpũali.qꝛ totuʒ creditoꝛ dya⸗
bołꝰſurripit.Uñ Beda ĩ q̊dã ſᷣmõe ait.Cũ qͥs
moꝛtałr peccat oĩa bona que fecerat in os dya
boli iactat.eius ſeruus efficit᷑.⁊ ad penã ſe obli
gat ſempiternaʒ. Exigit &̊ creditoꝛ vt vendatur
vterq; filius.ſ.coꝛpus ⁊ ſpũs.Ucrũq; eniʒ vult

CLXXVII

diabolus creditoꝛ ſũlle qͥ nobis ſuas credit tem
ptatiões ⁊ nos illi obligamur per cõſenſuʒ. S
tunc recurrẽdũ eſt ad Heliſeũ.iad chꝛiſtũ: qui
petit an aliqd boni exiſtat in anima nf̃a per qðᷣ
poſſit aia ipa gratiã inuenire. Sed nihil eſt ibi
niſi modicũ lachꝛyme. Suadet ergo xpᷣs vtva⸗

ſa vicini accipiant᷑.i.plage eius ⁊ vulnera:⁊ pee
catoꝛ cũ illis vaſis claudat᷑ intra coꝛ ſuũ:⁊ mo⸗
dicas lachꝛymas quas habet effundat q̃ͥ intan

tum creſcent ꝙ pᷣcioſe erũt in cõſpectu dei: ⁊ illa
rum pꝛecio ꝓ pctõ ſatiſfaciet ac ſibi gratiã com
parabit:⁊ ab iſultate diabolo liberabit. Occa

ua vtilitas dicit᷑ cognitiõis.Sicut em̃ ꝓpꝛietas

eſt turturis ⁊ colũbe ſemꝑ dare gemitũ ꝓp voce
⁊ cantu:⁊ ſic mutuo ſe cognoſcũt maſculꝰ ⁊ fe⸗/

mina:atq; ita ſuo modo loquũtur.Ita penité⸗

tis anime ſemꝑ eſt dare gemitũ ꝓ peccat: ⁊ hãc
voceʒ peroptime cognoſcit eiꝰ ſponſus chꝛiſtꝰ:
atq; ipam libẽter audit. Undeinquitc illö Can.
ij. Uox turturis audita eſt in terra noſtra. veni
amica mea ſponſa mea colũba mea ⁊c̃.Etho
ꝓ tanto quia ipᷣe dominꝰ Jeſus nihil nouitne

gare aĩme penitẽti ⁊ ſua peccata lachꝛymãti.vr

inquit (hꝛyſ.ſuꝑ Matth̊. Et ideo debemꝰ la⸗

chꝛymabili voce clamare cuʒ pſalmiſta qui ait.

Laboꝛaui in gemitu meo ⁊c.Figura autẽ huiꝰ
habet᷑ Leuit.xij.vbi legit᷑ ꝙ in ſacrifico offerri
debebat par turturũ aut duo pulli columbaꝝy.
Et illud pᷣcipue erat ſacrificũ pauperũ
bebãt facultatẽ emẽdi agnũ aut vitulũ.Spiri⸗
tualit᷑ em̃ ꝑ parturtuꝝ aut columbaꝝ intelligi

nõ ha

tur par oculoꝝ.ſ.coꝛdis ⁊ coꝛpoꝛis:qð eſt ſacri
ficũ pauperũ.i.peccatoꝛũ:qͥ ſunt oibus vᷣtuti⸗

bus deſtituti:⁊ nõ poſſunt ex ſuis merit xpᷣm

emere agnũ dei. Johᷣ.j.Quitamẽ accedẽtes ad

deũ cum hoc duplici gemitu largã ab ipᷣo con⸗
ſequũtur indulgentiò. Unð aſſiodoꝛꝰ ſuꝑ i⸗

lud Pſal.Laboꝛaui in gemitu meo.ſic ait.Ge⸗
mitus dictus eſt geminatꝰ luctus.ſ.oculoꝛũ et
coꝛdis:quẽ merito fideles appetũt: quoniã do
lentes ↄſolat᷑:penitẽtes emẽdat:diabolũ fugat:
⁊ xpᷣm reconciliat. O amaritudo dulcis lachꝛy
me felices ſalutarꝭ afflictio ⁊c. Nonavtilitas
dicit᷑ ſanatiõis.Contritio em̃ eſt optima medi⸗
cina ſanãs vulnera pctõꝝ. Et ideo de deo inqᷣt
Pꝛopha pſal.cxlvj.Qui ſanat contritos coꝛde
⁊ alligat cõtritiões eoꝛũ.Et Eſa.lvij.ſcriptũ eſt
Deus in ſcto habitat ⁊ cũ cõtrito ⁊ humili ſpiri
tu:vtviuificet ſpm̃ humiliũ ⁊ coꝛ contritoꝛũ.Et
lxj.ca. eiuſdẽ lib.inqͥt ꝓphᷣa. Spũs dñi ad onũ⸗
ciandũ mãſuetis miſit me:vt mederer cõtritos
coꝛde⁊ pᷣdicarẽ captiuis indulgẽtiã. Decima
vtilitas dicit᷑ deſiccatiõis.Sicut em cꝑe magni

eſtus cito deſiccant᷑ aque etiã ſi magna inũda⸗

tio aquaꝝ p̃ceſſerit. Lãta em̃ eſt vis caloꝛis de
ſuper vt aquas cõgregatas cito conſumat. ta
tẽpoꝛe fluxꝰ lachꝛymaꝝ que effundũtur ex pec,/
cati amaritudine adueniẽte caloꝛe dluin aino⸗

Bermo

ris per indulgẽtiã:anima ſic madefacta lachꝛy
mis tergi?᷑ recipiẽs diuinas cõſolatiões. Apoc.
vij. Abſterget deus oẽm lachryma ab oculis eo
rum. Unð tunc verificat᷑ illud Joſue.ij. Deſicca
uit dñs aquas maris.i.amaricati coꝛdis Fᷣigu

ra autẽ huiꝰ habet᷑.iij. Re.xviij.vbi legit᷑ ꝓ He
lias ↄſtructo altari ⁊ appoſito ſacrificio appoſi
tiſq; lignis tribus vicib aquã infudit.Et fuit
tam magna quãtitas aque vc repleretur ex ipa

vna magna fouea. Et ſic coꝛã ꝓpłi multitudine
inuocato auxilio dñi ſtatim deſcẽdit ignis ⁊ cõ

ſumpſit oĩa:⁊ adeo aquã deſiccauit vt ibi nul⸗/

lum aque veſtigiũ videret᷑. Spiritualit᷑ em̃ per
Heliã ſignificat᷑ xpᷣi fidelis qui per patietia in

aduerſis ⁊ tribulatiõibus ac temptatioibo ſeio

ſum deo ſacrificiũ facit.Et effundit triplex genꝰ

lachꝛymaꝝ.ſ.ex deſiderio celeſtis regni.extimo

re infernalis ſupplicij.⁊ ex recoꝛdatiõe ſui pecca

ti. lamat igit᷑ pꝛo xpᷣi anxilio coꝛde compũco
Etillud ſacrificiũ acceptãs deus mittit ſpũſſan

ci gratiã de celis exdudẽtem om̃s tẽptatiões ⁊
afflicciões acpenas:⁊ cõferencẽ ſpũales cõſ. ola⸗
tiões. Unde Berñ.in ſᷣmone de cõtemptu mũ⸗

At uit. Felices lacbꝛyme quas benigna manꝰ cõ

ditoꝛis abſtergit? beati oculi qͥ potius eligunt
liquefieri ⁊ affligi q; eleuari in ſuꝑbia:qᷓ; omne
ſublime videre:⁊ qᷓ; auaricie ⁊ petulãtie famu⸗
lari. Undecima vtilitas dici liberatiõis:ſiue
deſtrucciõis.Cõſueuerũt em̃ obſidẽtes ciuitatẽ

iuxta eã caſta igneũ erigere aliquãdo eque ma

„

gnitudinis ⁊ altioꝛis q; ſint muri ipᷣius ciuita⸗
rig.Et tũc ciuitas nõ eſt in tuto: quia in talibꝰ

caſtris ſunt ſagittarij ꝓijcientes ſagittas in ci⸗

⸗—

uitatẽ.Et etiã ex ipo caſtro poſſunt pijcere ignẽ

⁊ multa alia offendicula in dictã ciuicatẽ quibꝰ

poſſet perdi. Sũmũ tamẽ remediũ eſt vt lecre⸗

teaqua ducat᷑ꝑ ſubterraneos meatus ad locũ:

vbi uũlud batifoliũ eſt erecũ:quia cũ nõ babeat
fundamentũ firmũ impetu aquaꝝ diruetur:et

ſic liberabit᷑ ipa ciuitas nõ habẽtibo hoſtib⸗ lo⸗
cum vbi poſſint ſe tueri.Et ſiliter diabolus cu⸗

piens expugnare aiam noſtrã erigit cõtra nos
batifoliũ cogitationuʒ malaꝝ etia ibi collocat
ſuos expugnatoꝛes:ſq; ſuperbiã anariciã inui⸗
diam ⁊ alia vitia.Et intantũ erigit᷑ aliquãdo cõ
erg nos ꝙ anima noſtra non eſt in tuto quia

p ſagittas ignitas cupiditatis aliquãdo ſagit⸗/
catur gia aliquãdo per imundiciã carnalitans

2 aliquãdo ꝑ lapides ire ⁊c̃. Que quidẽ ſi ꝑ cõ⸗
ſenſum feriant voluntatẽ ciuitas aie perdita eſt
Sũmũ ergo remediũ eſt clam per oculos coꝛ⸗
dis lachꝛymarũ flumen emittere: qð ſi attinget

—

ad caſtrũ ülud diabolicũ diruet ipᷣm.Et capiet?

ibi diabolꝰ in ciſterna ſua ⁊ cõfundet᷑. Figura
autẽ huiꝰ habet᷑ flaum.ij.vbi vidit ꝓpheta edi

ficiũ erectũ ad modũ templi:⁊ aperte ſunt poꝛ⸗

te flumoꝛũ ⁊ templũ ſtatim diruptũ eſt? miles

ibi aſſiſtens captiuꝰ ductus eſt. Spügliter emm

21

*
7 „R 7
— .*
. . .
. . „ .
16

per illud edificiũ ſignifæat᷑ cõgregatio tempta
tionũ:quã ſtudet diabolꝰerigere iuxta coꝛ nrjm

vt ibi moꝛet᷑ cum exercitu vitioꝝ ⁊ capiat aiam

per cõſenſum. Sed ſi fluuiũ lachꝛymarũ mitta
mus munitiões eiꝰ ⁊ ipᷣm ſub laqueo captiua⸗
mus. Exemplũ autẽ habemꝰ de Magdalena

contra quã diabolus cõſtruxerat ꝓpugnaculũ

magnũ:ipᷣa tamẽ lachꝛymãdo deſtruxit oĩia de
monis offendicula. Et ideo inquit Cypꝛianus
in libꝛo ð agẽda penitẽtia. Abſterge lachꝛymis
tuas cicatrices:ſicut pcm̃ mulier illa in euage⸗
lio ⁊ fecoꝛẽ ſui erroꝛis abſterſit. Sic em̃ culpaʒ
ſuã diluit ꝙ oibus qui volũt veniam ꝓmereri

magiſteriũ pꝛeſtitit. Duodecima vtilitas dici

tur letificatois ſiue ↄſolatõis.Cõtritio em mul

tum lecificat ⁊ iocunda facit aiam. Unde de flu
iio lacheymarũ ex compũctõe emiſſarũ dici po
teſt itlud Pſal.xlv. Fluminis impetꝰletificat e
uitatẽ dei. Per ipam em̃ contritionẽ ſanctificat
aia peccatoꝛis.Et ideo ibidẽ ſubdit Pſalmiſta
Sãaccificauit tabernaculũ ſuũ alciſſimꝰ. San⸗
ctificatio vero anime eã facit hilarẽ letã ⁊ ſerenã
ij.ad horj.ſ. Gloꝛia noſtra heceſt teſtimoniũ
cõſciẽtie noſtre.Sicut autẽ nubes aliquãdo ex
materia amara generãt᷑:vt patet de vapoꝛibus

eleuatis ⁊ in nubes cõdẽſatis: ⁊ tamẽ vᷣtute ce⸗
leſti in pluuiã redacte ſunt dulciſſime ac terraʒ
fecũdãt. Ita coꝛ pctõꝛis quod amariſſimũ eſt
amaritudine peccati.vñ còparat᷑ mari Eſa.lvij.

vbi dict. Cor impij quaſi mare feruẽs qð qͥe⸗

ſcere nõ poteſt. Interdũ vᷣtute radij ſolaris:id ẽ
diuine gratie:eleuatis vapoꝛibo.i.conſideratiõi
bus peccatoꝛũ ſuoꝛũ generat nubes doloꝛis et
cõtritõis:que in dulciſſſimã pluuiã lachꝛymaꝝ·
redacte fecundat agrũ anime vt ꝓducat fruaꝰ
operatõis bone deo acceptos⁊ gratos. Ipᷣe em
deus oculo gratioſitatis ſue ſemꝑ intuetur coꝛ
contritũ ⁊ oꝑa ipᷣius penitẽtis vere cõtriti. Iñ̃
Eſaie.vltimo inqͥt.Ad quẽ reſpiciã niſi ad pau
perculũ ⁊ contritũ ſpiritu.Figura aũt pꝛedicco
rum habe?᷑.iij. Regu.xviij.vbi dici᷑ ꝙͥ nubecu⸗
la parua aſcẽdebat de mari ⁊ ecce celi cõtenebꝛa
ti ſunt:⁊ facta eſt pluuia grandis:ſine qua fue

rat terra młto cẽpoꝛe:ꝓpter quod fuerat eſuries

magna. Spũaliter em nubecula de mari aſcc⸗/
dlit quãdo compũccio de pctis cõſurgit. Et cè⸗/
tenebꝛatur celi:id eſt aime virtutes: celeſtibꝰ ſi⸗
miles:ſcʒ memoꝛia intelligẽtia ⁊ volũtas con,

triſtãtur. Tunc autẽ conuertitur in pluuiã nu⸗

bes eleuata quãdo ↄtritio de coꝛdevſq; ad ocua
los perueniẽs reſoluit᷑ in lachꝛymas.Etꝑ iſßas
pluuiã lachꝛymaꝝ fecũdat᷑ aia vtutibꝰ⁊ bonis
operibꝰ que ſterilis ſteterat diebꝰ multis qui«⸗
bus fuerat bonis operibo pꝛiuata ⁊ cõſequẽter
remanet dulcedine ⁊ cõſolatiõe plena.Inñ Ber
nar.in meditatõibꝰ ſuis alloquẽs dñm Jeſum
alit.Ecce me miſerũ multis meroꝛibo plenũ:dũ

vitam meã timeo:dum pctã mea conſidero:dũ

atcünifunn
dunm⸗

gaer ali⸗
hiu tn
onimoon 6
ſmsmeſ
galtumon

nhſicbusteſo

tuointeeraß⸗
i ſocond

ſaanüf
gamfn
ſtbaberemnpi

faicns.ck lne
ataſus diſplicr

minititt theliun
benepiuidl⸗Kt
luitſutapb⸗
(ocnto dick em
uinonloli har
tooner voluntan
Altate guida
Grabipaaffn
Atpeteſar ad
hois ſemillüb⸗
ſonſioliterdolen
Dleciſſimifilüi
benatisrſanltat
bonoꝛi boc cſ
obligonos G
laconinente cit
ſſcdicis. Auai⸗
fum. Lernacit
ſoperäs:t bancc⸗
natenoleneſe
centi depais:
mi cpeer deu.
clo pccgenboac
Ppena quam don
liſculorvclinfu
Kideo diat hi
bchenmnacordis
lolaaquanoern
gugiſanirisn
wüeſtwgnütu
s n verens
pallensobeinch
nio:magis au
Snapisſenem
uinabller ſupe
Mübabemsin.
Modñns ait
Armuleuz,
W
ndckiſ Pem
ſeniſgegtop.
Mnndueb
woigderremt
Nplenmnären

Moarietme
Nlurgenfen

rapigten

hefmari min
lgueo Capeina

N Magdalem

r Pugncnli
deſrurtoin de
quit Crpnanus
ſtergelachens
Uinllananige,
1 Gien ala,
tychiam omnermn
umaſtlinsdi
Vmnnoennul
nam Ongedeſn
taniſſni dic po
unpeAnfient
nnoniſangfigi
Gbalr Pfamita
iaaſim Sang
rilaitſnni
Nck atinoni
des gligigoer
Ederaorbus
uumivnec,
loſime ac deng;

amanſinict
mman Culw.

r tmis 90 ge⸗

dj olans:ide⸗

niconſideranii
ubes dolonsc
mmi bcheym⸗
tvar ie
guvs en
mpnmnr:
cii M
Nii
mnirreio
Nt nuben/
kalichenches
s e gua fie
Afunmtcurs
nde an c
cſungt
ts:Cdetl/
: wlüms en
rinploniu
Ndafſe
nus. NN
undon
i Nulischi
atuüi
inn Ii 3
dun n
tpglcni,
conideNte

iudiciũ tuũ foꝛmido: dum hoꝛã moꝛtis cogito
dumq; hec ⁊ alia mecũ pertracco lachꝛymans.
Tu ↄſolaturꝰades ſolita pietate:⁊inter hasq̃re

las nimioſq; ploꝛatꝰatq; ꝓfũda ſuſpiria coꝛdis

aſſumis meſtã atq; anxia animã meã.Et mẽteʒ
ſuꝑ alta mõtiũ deducẽs locas inter paſcua pa⸗
radiſi qbus refocillatꝰdiuitijs:⁊ miſeriaꝝ ob⸗
litus in te vera pace requieſco.hec ille. 1

Ro condluſiõe autẽ huius ſermõis eſt
p ſciendũ ſᷣm ſanccũ Bernardinũ in quo⸗
dam ᷣmõe de contritiõe ꝙ aliquis po⸗

teſt habere triplicẽ contritionẽ. Pꝛima dicit᷑ ſuf
ficiens.⁊ eſt illa quã habẽt illi quib om̃ia pec⸗
cata ſua diſplicẽt habẽtes ꝓpoſitũ nunq; illa cõ
mittẽdi:⁊ tꝑe ſuo ipᷣa cõfitendi acſatiſfaciẽdi ⁊
beneviuẽdi.Et iſta cõtritio eſt neceſſaria ad ſa⸗
lutẽ.vt ſupꝛa ꝓbatũ eſt pᷣma parte. Secunda
cõtritio dicit᷑ eminẽs:⁊ hãc cõtritionẽ habẽt illi
qui non ſolũ habẽt diſplicentiã de peccatis ĩ ra
tione ⁊ voluntate:ſed inſuꝑ recipiũt ⁊ in ſenſu⸗
alitate quãdã paſſionẽ ⁊ acctualẽ penã que ꝓce⸗
dit ab ipᷣa affectiõe.talis autẽ pena ⁊ doloꝛ non
eſt neceſſariꝰ ad ſalutẽ: quia nõ eſt in poteſtate
hois ſemꝑ illũ habere. Igitur ꝙ homo magis
ſenſibiliter doleat de pctis ſuis qᷓ; de amiſſione
Dilectiſſimi filij ſui:vel totius ſubſtantie ſue:li⸗
bertatis:ſanitatis:⁊ ꝓpꝛie vite:ac oim tẽpoꝛaliũ
bonoꝛũ:hoc eſt congruũ ⁊ perfectiõis non aũt

obligatiõis.Si quis autẽ hoc habeat dicit᷑ ha

bere eminentẽ cõtritionẽ:ad quã hoꝛtat᷑ Hiere.
vj.c.dicẽs. Lucũ vnigeniti fac tibi plãctũ ama⸗
rum. Tertia cõtritio dici᷑ ſuꝑabundãs ⁊ ex⸗
ſuperãs:⁊ hanc contritionẽ habẽt illi qui ex ca⸗
ritate nõ leuẽ ſed maximã habẽt in ratiõe diſpli
centiã de pctis:⁊ in coꝛde ſentiũt doloꝛẽ maxi⸗

mũ pter deũ.Et talis cõtritio his duobꝰ mo⸗
dis pᷣcedẽtibo adeo poteſt intẽdi ⁊ augeri ꝙ oĩs

pena quam homo meretur ꝓ peccatis in pᷣſen⸗
ti ſeculo:vel in futuro ei plenarie remittit᷑ a deo
Et ideo dicit Hieroñ.in quodã ſermone. Sola

lachꝛyma coꝛdis extinguit ignẽ infernalẽ: queʒ
tota aqua nõ extingueret occeani. Et Bernar⸗/
dus iĩ ſentẽtijs ſuis dicit. O humilis lachꝛyma
tuũ eſt regnũ tua eſt potẽtia:ante cõſpectũ iudi⸗
cis nõ vereris accedere ſola:ſi itraueris quicqͥd
petieris obtinebis:accuſantib ſilentiũ impo⸗

nis:magis crucias diabolũ qᷓ; gehenna: de oꝛe
vpðncipis ſententiã rapis. Quid plura: vincis in
uincibilẽ ⁊ ſuperas om̃ipotẽtẽ. Hec ille.Exem⸗
plũ habemꝰ in Magdalena Luce.vij.de qua

pius dñs ait Remittunt᷑ ei pccã multa quoniã

dilexit mulcuʒ. Ecce remiſſio culpe ex charitate

ꝓueniens que in ratõe diſplicẽtia generauit:qꝛ
vt dicit.j.Petri.iiij.haritas operit multicudi
nem peccatoꝝ.Deinde iterũ ait. Remittũtur ti⸗
bi peccata tua:bis replicãs remittunt᷑:vt in pꝛi
mo indicet remiſſionẽ culpe:in ſcðᷣo vᷣo vt oſtẽ⸗
dat plenariã remiſſionẽ om̃is pene:vnð in fine

CLXxVII

concluſit. Uade in pace. Idem qͥʒ contigict de la
trone cui Luc.xxiij.dñs ait. Amẽ dico tibi quia
hodie mecũ eris in paradiſo.ſ.eo ꝙ ſis purga⸗
tus per cõtritionẽ ab omni culpa ⁊ pena.⁊ hoc
exemplũ allegat beatꝰ Thomas in.iiij.di.xvij.
arti.v.q.ij.per quod ꝓbatur etiã ꝙ ꝑ contritio⸗
nem homo acquirit gratiã dei ⁊ głlam.⁊ poſſu
mus etiã ꝓbare ſic. Homo abſolutꝰ ab omni
culpa ⁊ pena moꝛiẽs ad celũ mox euolat:eo ꝙ;
in tali nullũ obſtaculũ reperit᷑. Sed per contri
tionẽ perfectã homo xrecipit nõ ſolũ dei gratiaʒ:
ſed etiã remiſſionẽ om̃is culpe ⁊ pene.Ergo cõ⸗
tritio aiam facit euolare ad regna celeſtia. Cuiꝰ
contritiõis virtutẽ etiã nobis ille cõcedat qͥ ſine
fine viuit ⁊ regnat. Amẽ. rJJMVM

Sab bato poſt tertiã do minicã in q̃drageſi⸗
ma de cõfeſſiois obligatiõe ⁊ diſpenſatiõe Ser
mo trigeſimuſſecũdus.

Agde et aplius
vV noli peccare. Jobᷣ.viij.ca.⁊ in euã⸗
elio occurrẽtis ferie. Sciendũ eſt
m Thoms in.iiij.di.xvij.⁊ om̃es
theolog.ibidẽ vt exiã habet᷑ ĩ ſimaofeſſoꝝ libꝛo
iij.tit.xxxiiij.q.xxx.ꝙ cõfeſſio cõueniẽtiſſime dif
nitur ſicab aug.Cõfeſſio eſt per quã moꝛbꝰ la⸗
tens ſpe venie aperit᷑. Gꝛego.q̊ʒ in quadã om̃lł.
ſuꝑ Lu.ait. Confeſſio eſt quedã vlcerũ apertio
quia peccati virꝰ ſalubꝛiter aperit᷑ in cõfeſſione
quod peſtifere latebat in mẽte. Ray.aũt in ſum
ma in ti.de peni.S.ij.diffinit eã dicẽs.Confeſſio
eſt coꝛã ſacerdote legitima pꝛioꝛũ peccatoꝝ de
claratio.⁊ ſubdit:ꝙ cõfeſſio dicit᷑ quaſi ſimul et

ex toto vel vndiq; faſſio. Nam ille confitet᷑ qͥ to⸗

tum fatetur. Gloſa vᷣo Guil.ſuꝑ verbo vndiq;
dicit.i.de om̃ibꝰpctis que occurrũt memoꝛie:?⁊
de circũſtantijs eoꝛũdẽ aggrauãtibo in alið ge⸗
nus pci trahẽtibo. ”M P
autẽ querat᷑ quare inſtituta fuit con⸗
ſ feſſio. Reſpondet Alexan.de ales in.iiij.
parte ſũme in tractatu de cõfeſſiõe:ꝙ ra
tionabilit᷑ fuit oꝛdinata maxime ꝓpter tria. Pꝛi
mo vt fiat diſcretio gregis dñici ne lupi aſcede⸗
rent in gregẽ qui manducarẽt agnos.Ideo in⸗
ſtitutũ eſt vt vultus cõſcientiaꝝ ſuarũ om̃es fi⸗
deles oſtenderẽt ſuis ſacerdotibi: ne heretici in
nocentiã palliarẽt ⁊ lupi ſub pelle ouina ſe abſ⸗
conderẽt. Ideo pꝛecipit᷑ cuilibet pᷣlato Pꝛouer.
xxvij.Diligẽter agnoſce vultũ pecoꝛis tui ⁊ gre
ges tuos cõſidera. Secunda ratio fuit ſacre
cõmuniõis receptio:quia oẽs tenent᷑ in paſcha
cõicare tam perfecti qᷓ; imꝑfecti.Et ideo vt cum
maioꝛi reuerẽtia ⁊ deuotõe mãducẽt agnũ pa⸗
ſchalẽ oꝛdinatũ eſtvt om̃s ꝑ cõfeſſionẽ purgent᷑
⁊ mundẽt aĩias ſuas:ne indigni ad ſacrũ ſacra⸗
mentũ accedẽtes iudiciũ ſibi eterne dãnatiõis
mõducẽt.j.ad Chor.xj. Tertia mel fuit dei
7

mi gioꝛificatio. Quilibet em̃ tenet᷑ deũ głifica⸗

re ⁊ bonoꝛare:atq; recognoſcere bona que ba⸗
bet ab ipo. Cũ ergo nõ ſit homo qᷣ nõ peccet.iij.
Reg.viij.et per cõſequẽs nõ indigeat gratia dei

Igeo tenet᷑ quilibet cõfiteri ſe pcõꝛẽ in quo glo
rnificat deũ oſtendes ſe illius gratia ⁊ miſericoꝛ
dia indigere. Unde qͥlibet cõfeſſoꝛ dicere poteſt

pcõꝛi illud Joſue.vij.Da glłiam dno deo iſrael

⁊ cõfitere acq; indica mihi qͥd feceris. Quicũq;
cem̃ ante xpᷣi vicariũ ptritus accedit acq; peccata

ſua confitet᷑:ex parte om̃ipotẽtis dei auditvᷣba

Apoſita:ſq; Uade ⁊ ampitꝰnoli peccare.Super
qbovbis duas cõſideratões faciemꝰ de cõfeſſio

ne.Pꝛima dicet᷑ obligatõis. Scda diſpẽſatõis

ſan pᷣma in qua declaratur qualiter com/
feſſio

lo eſt de neceſſitate ſalutis ad quam obliga

mur lege naturali ⁊ moyſaica.ꝓphetica ⁊ euãge

lica.apłica ⁊ canonica.

ciẽdũ ſᷣm ſentẽtiã Rich.ac beati Tho.

ſ- ⁊ Petri de palu.ſancti q̊ʒ Bona.⁊ oim
ccheolo.in.iiij.diſt.xvij. Ut etiã habet᷑ in
ſ ma eodẽ lib.⁊ ti.q.xxxj.⁊.xxxij.Et ſᷣm Ray.in
ſũma in titu.de peñ.S.ſupᷣ dicto.x cõfeſſio eſt

de necitate ſalutis in eo ꝗͥ in pctm̃ actuale moꝛ

tale cecidit ⁊ in aliquo caſu in eo qui ſolũ venia
le fecit:vicʒ in paſcha eo modo quo infra decla/
rabit᷑.Debetis aũt ſcire ſᷣm ſententis Alexan.de
agales in.iiij.parte ſũme in tractatu deofeſſiõe ar.
iij. ⁊ Rich. in.iiij. di. xvij. art.ij.q.iij.⁊ ſancti GBo
naueñ.ibidẽ ꝑte.ij.arti.j.q.j.q in lege nature ne
ceſſaria erat cõfeſſio nõ vocalis ſiue ſacramẽta⸗

lis:quonis in cõfeſſiõe vocali ⁊ ſacramẽtali tan

; in oꝛdiato iudicio opoꝛtet aliũ eſſe reũ ⁊ aliũ
iudicẽ:⁊ opoꝛtet ꝙ reus ſit penitens quivelit in
ſpõtaneo iudicio ſpõte pctã ſua cõfiteri. Sed iu

dex pꝛincipalis eẽ nõ poteſt niſi ꝗ valeat abſol/

re. Unde ſuꝑ illud Pſal.lv.Deus vitã meã an
nunciaui tibi.ait gloſa.Uitã deo annũciat qui
pcca deo confitet᷑:nõ deũ docẽs ſed ſeipſuʒ pec/⸗
catoꝛẽ agnoſcẽs ⁊ dinans.

uere ⁊ ligare.Et ideo iudicium confeſſiõis ſoli
deo cõpetit:qui pncipaliter ſolus poteſt pctã re
laxare. Quia igi tꝑe leg nature creatoꝛ noſte:
erat tm deus ⁊ nõ adhuc homoꝰ⁊ nõ ðᷣderat ali
cui autoꝛitatẽ abſoluẽdi in foꝛo ſacramẽtali:iõ
noõ erat neceſſaria cõfeſſio vocalis ⁊ ſacramẽta/
lis ſed tmmodo mentalis ⁊ occulta que fiebat

ſoli deo cũ contritiõe coꝛdis ⁊ diſplicẽtia. nð

Aug.in.viij.cõfeſſionũ dicit. Cũ malus ſum ni

hil aliud eſt me cõfiteri deo qᷓ; me mibi diſplice

—

Icittamẽ dñs Bona. vbi g
d iurex lege naturali in caſu quis tenebat

dQAl cõfeſſionẽ vocalẽ quãdo deus illam
exigebat:ſicut exegit ab Adã Geñ.iij.di. A dam

vbi es.vbi gloſa inqͥt. Uerba ſũt vocãtis ad pe

nitẽtiã ⁊ ad cõfeſſionẽ inducẽtis.Et ad Chaim
dDirit Beñ.iiij. Ubi eſt abel fratertuus.De qui⸗/

bus dicit 3 pe.di.j.S. deniq;.vt ꝑſpicue apꝑeat

c etiaz de

neminẽ ſine cõfeſſiõe a pctõ mũdari.Ab ipᷣiꝰhu
mani generis pᷣncipio ſumamꝰ exoꝛdiũ. pecca⸗
to p me tranſgreſſiòis pᷣmi parentes coꝛrupti a
dno ſunt reqſiti de culpa:vt pcetm̃ quod traſgre
diendo cõmiſerãt cõfitẽdo delerẽt. Serpẽs aũt
de culpa requiſitꝰ nõ eſt:quia per cõfeſſionẽ nõ

reuocabat᷑ ad venio.Chaim qͥʒ cũ pꝛime pᷣuari⸗
catiõi fratricidiũ addidiſſet ſiłitera dño de cul⸗

pa requiſitꝰ eſt:ſed quia ſuꝑbus capiti ſuo pec
catũ ſuũ cõfiteri noluit indignꝰ venia iudiea⸗
tus eſt:vnõ in deſpatiõis ꝓfundũ merſus eſt.
dum ait. Mea iniqͥtas maioꝛ eſt qᷓ; vt veniam
merear:vaguſq; ⁊ pfugus exijt a facie dei ſigni

ficãs eos qui pctm̃ ſuũ cõfiteri diſſimulãt diui
ne mipᷣatiois indignos habeir. S
Eñcũdo obligati ad cõfeſſionẽ fuerũt ho
ſ mines lege moyſaica. Unð ait Durãdꝰ
noſter in ſũma:qꝙ tẽpoꝛe legis ſcripte ip

ſe deus magis innotuerat hoi ⁊ iã pontiſicẽ cõ⸗
ſtituerat in terra:⁊ ideo hoĩ mãdauerat cõfiteri
vocaliter ꝑ ſacerdotẽ:generaliter tamẽ ⁊ diſtin?
cte ꝑ determinationẽ ſacrificioꝛũ. Uñ diat᷑ LTe⸗
uitici.xvj.qꝙ poſtq; ſacerdos ⁊ põtifex mũdaue
rit ſanctuariũ ⁊ tabernaculũ ⁊ altare tũcofferat
bircũ viuentẽ ⁊ poſita vtraq; manu ſuꝑ caput

„

eius cõfiteat᷑ oẽs iniqᷣtates ⁊ vniuerſa delicta fi

lioꝛũ iſrael.Et Leuit᷑.xxvj.dici᷑. Pꝛopter pecca
ta ſua affligãtur donecofiteant᷑ iniqtates ſuas
⁊ maloꝝ ſuoꝝ recoꝛdent᷑ qbus pᷣuaricati ſunt
in me:tũc oꝛabunt ꝓ iniqtatibo ſuis ⁊ recoꝛda⸗
boꝛ federis mei qð pepigi cũ patribo eoꝛũ.Nu⸗

meri q̊q;.v.ſcriptũ eſt. Uir ſiue młier cũ fecerit

bitur pem ſu.
Ertio dico ꝙ ↄfeſſio eſt de lege Phetica
t vnõ dicit Dauid Pſal. xxvij. Ex volũta
te mea cõfiteboꝛ illi.? Plſal.xxxj.Dixi cõ

ex oibus pctis que ſolet hoibus accidere cõfite

fiteboꝛ aduerſũ me iniuſticiã meã dño.⁊ ꝓuer.

xxviij.dicit Salomon.Qui abſconderit ſcelera
ſua nõ diriget᷑:qui autẽ cõfeſſus fuit ⁊ relique⸗
rit ea mĩicoꝛdiã conſequet᷑.Et Ecẽci.iiij.ðt Sa
piens Pꝛeſbytero hũilia aiam tuã.Et.xvij.ite⸗

rum inqͥt. Ante moꝛtẽ cõfitere pctã tua.⁊ ibidẽ.

VUiuẽs ⁊ ſanus cõfiteberis ⁊ laudabis dñmi:et
głlificaberis in miſᷣ̃atõibo illiꝰ. Et.ij. Neemie.ix.

dicit᷑. Filij iſrael cõfitebant᷑ pctã ſua ⁊ iniqtates

ſuas quater in die ⁊ quater i nocte ⁊ adoꝛabãt
dñm deũ ſuũ. Itẽ Joſue.vij.dixit Joſue.Achax

fili mi da gliam dno deo tuo iſrl ⁊ cõfitere.⁊c.
Rñndit ille. Uere ego peccaui dño deo iſrl. ſ. qʒ

Paralippo.xvj.habet᷑. Cõfeſſio pctõꝝꝑ⁊ magni

ficẽtia bonoꝛũ coꝛã illo.Et Job.x.ca.ſui li.inqͥᷣt

Zoquar in amaritudie aie mee: dimittã aduer
ſum me eloquiũ meũ:dicã deo noli me cõdẽna
re.Et.xxx.ca.eiuſdẽ libꝛi iterũ dicit.Si abſcõdi

quaſi homo petm̃ meũ ⁊ abſcõdi iniqtatẽ meã

quis mihi tribuat adiutoꝛẽ. Et Eſa.xliij.ſcptuʒ
eſt. Narra ſi qͥd habes vt iuſtificerꝭ.⁊.lij.eiuſdẽ

ſheni⸗ oeſ
nhtutanitl
incclarau⸗
ſcnir ee i
bcondtucſt
niittir hletnd
miͦnfop oriu⸗
Taderlarte
Nltote orotod
Conod
I norch
Bona.l
Gcofeſiouen
nenigogie
mficckthloi⸗
ainsiius iege
notmege mias
gurechüllucos
Pugo deſanan
pummnliat prerd
Prarczcöftem
ſickiſtiuta
onarn
cöfeſſo ſrbom
ierpegatore?

ſpoſttappone

.ſeno potuit t
r lalemec
lbrlircflöcke
Nüſuäpongin
datus enodes
Camenti cöfeſt
ur eſtſoameti
ſiinfigurngn
las diſcemen
1 phand. Lca
diis Manthl
eurdigna ſan
arbitno ſacerae
ſchioramiap:
mdaucrit dic
Bonabl
(oexponereme
ſagaminlis
natnocoaa.
clinquisin
t Hugo dele
tyvrcuraretſe
Cocurandt c
mgegrotili
fntſtmech
Kockltembt
ſgimaht
utüͤgyſſe
1sgeng 3

mn. ISbiohn
rdli, Pertnt
(eruptia
oanaſe
1Sais it
rüfeſſioneno
almevan⸗
radno Rall/
pinſto e
Nnia ucle,
Gi meſsck.
kövnmnuam
aftardaiſgni
diſlumolärdiu

9
ſoni fngitho
ar duric?
gs ſanrig
üponaficic,
uennt cöfun
umer diſtin⸗
Oidiar A
uli müdane
mrttücoffennt
nn ſugcaput
iueriadaicſ
Proprerpers
ſnictores has
juunann ſune
Uus eruoꝛda⸗
nicori. fuß
nliercüfuert
ANdare cfit
1
Nler phena
mi. Ervoli
Cmi din
i o? un,
ondontioden
nert tiqc
liijdt
nie
uaalwi.
labis donn
i amil
iu rnijans
ae: Covbit
ſoſue N
ioönmet,
de q;
iztmugn
a lina
mai ner
Slabſc̃li
niatareme
li ſci⸗
li, ℳ

Foliuũ

libꝛi.Soluevincka colli tui captiua filia ſion.ſ.
in ↄfeſſione.⁊.lviij. Si abſtuleris de medio tui
cathenã.ſ.ꝑ ↄfeſſiõeʒ oꝛiet᷑ in tenebꝛis luxtua:⁊
tenebꝛe tue erũt ſicut meridies.? Treno.ij.c.Ef
funde ſicut aquã coꝛ tuũ in ↄſpeu dei.ſ.ꝑ ↄfeſ

ſionẽ. 2 Oſe ee. xiij. Colligata eſt iniqͥtas ephꝛaiʒ

— „

abſconditũ eſt pctm̃ eiꝰ: doloꝛes ꝑturientis ve
niẽt ei.⁊ Oſee.xiiij.ðꝛ. Reddemꝰ vincula labio
rũ nr̃oꝝ.q̃rti quoq; Reg.v.c.cuilibet pctõꝛi ðꝛ
Vade ⁊ lauare ſepties in ioꝛdane:⁊ recipiet ſa⸗
nitatẽ caro tua atq; mũdaberis. U
Uarto dico:ꝙ cõͤfeſſio eſt de lege euãge
q lica atq; diuina. Uñ ẽ ſciendũ:bᷣm ſem

72

Bona.in.iiij.di.xvij.arti.j.q.ij.?⁊ Alexã.

de ales in.iiij.ꝑte ſũme in tractatu de ↄfeſſione
w cõfeſſio ↄueniẽter eſt iſtitutai lege euãgelica:
Aꝓpter legis gre ꝑfectionẽ q̃ ad ſiłitudinẽ legiſla

toꝝ idedt xpᷣi ondit humilitatẽ exercendã a ſub⸗
ditis ipius legis.iuxta illud Matth.xj. Diſci⸗
tea me:qꝛ mitis ſum:⁊ hũilis coꝛde.⁊ Haioꝛ
aũt eſt hũilitas ↄfiteri homini q; ſoli deo. Uñ

Hugo de ſancto victoꝛe ait. Plus facit qͥ ᷣuo

bumiliat᷑ ꝓpter dñm:qᷓ; qͥ ipᷣ dño bumiliatur:
ꝓpterea cõſitemini alterutꝝ peccata vĩa. hecille.
tẽ eſt iſtituta ꝓpter diuinã recõciliationẽ que

ſieri debebat humano arbitrio mediãte. Et iõ

cõfeſſio ſit pbomini:vt homo ſit iudex:⁊ arbiter
iter peccatoꝛẽ ⁊ deũ.Arbiter aũt talis debet eſſe

q poſſit apponere manũ in vtrũq;.Talis vero

elle nõ potuit quouſq; deꝰhomo faaveſſet. vñ
Rob qꝛ talẽ mediatoꝛẽ nõ videbat dicebat ſui
lbꝛi. ix.c. Nõ eſt qͥ vtrũq; valeat arguere:⁊ ma⸗

nũ ſuã ponere in ambod. Igit homo deificatꝰ

datus eſt nobis mediatoꝛ:ct arbiter xpᷣs:qͥ ſa⸗

cramentũ cõfeſſiõis inſtituit.Cõfeſſio em̃ pꝛo/⸗

ut eſt ſacramẽtũ nõ fuit in lege ſcripta veteri ni⸗
ſi in figura:qñ ſq; ſacerdotib data eſt auctoꝛi
tas dilcernendi inter lepꝛã ⁊ lepꝛã ac inter ſctm̃
⁊ ꝓphanũ. Licet aũt xpᷣs pꝛeceperit peccatoꝛib⸗
dicẽs Matth.iiij. Penitentiã agite:in qͥ intelli
gitur digna ſatiſſactio pꝛo peccato q̃ debʒ fieni
arbitrio ſacerdotis. Ad qð reqᷣrit᷑ neceſſario cõ
feſſio:tamẽ expꝛeſſe nõ reperit᷑ in euãgelio ꝙ eis

mãdauerit dicẽs cõfitemini.qð fecit:pᷣm ſanctũ
HBona.vbi.S.q.iij.qꝛ vt qͥdã dicũt ſufficit medi
co exponere medicinã egroto Quia igit᷑ cõfeſſio
ſacramẽtalis que ẽ aie medicina ð bet eẽ volũta
ria ⁊ nõ coacta. Jõ dñs ſolũ etiã ĩſinuauit ipᷣaʒ
relinquẽs in volũtate egrotãtis. Et bᷣ eſt qð di

cit Hugo de ſctõ vic.ĩ li.de ſacra. Medicis di⸗
xit vt curarẽt ſed infirmis nõ dixit:vt ad medi⸗
cos curandi cã ↄuenirẽt.Et hoc qꝛ certũ eſſe vo
luit ꝙ egroti libẽter ſalutẽ q̃rerẽt:⁊ ſe curãdos
offerrẽt ſi medicos inuenirẽt.hec ille. Itẽ qꝛ cõ⸗
feſſio eſt iterabilis:⁊ totiens quotiẽs qͥs ↄfitet
legitime acapit indulgentiã peccatoꝛũ iõ nõ in

ſtituit eã expᷣſſe ne ex eꝰ verbis daret᷑ peccatoꝛi⸗

bus materia recidiuãdi.expꝛeſſe aũt pᷣcepit de

baptiſmo. Johãnis.iij.quia nõ eſt iterabilis:et
tm ſemel percipi poteſt. Poſſumus qͥq; dicere
, Chꝛiſtus deus ⁊ homo pꝛecepit ꝙ hoies cõ⸗
iteren Pꝛimo implicite:vt dicũt om̃s cheolo
gi in.iiij. dil. xvij. maxime Richᷣ.noſter ibidẽ ar.
ij.q.j.Et hoc fuit quãdo pᷣcepit lepꝛoſo munda
to dicẽs Matth̊.viij. Uade oſtẽde te ſacerdoti
bus. Et idẽ habet᷑ Luce.xvij. Secũdo hocidẽ
fecit expucite quãdo diſcipulis dedit poteſtateʒ
iudicãdi in foꝛo conſciẽtie. Nam ꝓmiſit Petro
ſe daturũ huiuſmodi poteſtatẽ Matthᷣ.xvj. di
cẽs.LTibi dabo claues regni celoꝛñ.Et quodcũ
q; ligaueris ſuper terrã erit ligatuʒ ⁊ in celis:et
quodcũq; ſoluenis ſuꝑ terra erit ſolutũ ⁊ in ce⸗
lis.Quã poteſtatẽ poſtea dedit illi expꝛeſſe poſt
reſurrectio nẽ ſuã dicẽs. Paſce oues meas Jo⸗
hãnis.xxj.Similit᷑ etiã dedit oĩbus alijs apłis
dicẽs Johãnis.xx. Accipite ſpmſanctũ quoꝛuʒ
remiſeritis pctã remittũtur eis:⁊ quoꝝ retinue
ritis retẽta ſunt. Si ergo dedit hanc poteſtateʒ
Petro apoſtolis⁊ diſcipulis.ergo dedit ⁊ omi
bus ſuis ſucceſſoꝛibo:pᷣm Scotũ ⁊ Richᷣ.i.liij.
di. xvij. Cum ergo papa ſit ſucceſſoꝛ Petri:epi⸗
ſcopi vᷣo ſint ſucceſſoꝛes apoſtoloꝝ:ceterivᷣo ſa
cerdotes ſucceſſoꝛes ſint diſcipuloꝛuʒ:ſicut di⸗
cũt pꝛefati doctoꝛes vbi ſupꝛa.Et habet᷑.xxj.di.
ca.in nouo.⁊.lxviij.di:ca.quoꝛũ vices.⁊ extra ð
ſacra vn.ca:vnico.S.per frontis.Et Hoſti.ideʒ
dicit titu.de tẽpoꝛiba oꝛdinationũ.S.⁊ qualiter
Ergo oiĩbus ſacerdotib qui ſunt ⁊ qui erũt de

dit xpᷣus poteſtatẽ abſoluẽdi:ſed ſpecialiter cõ⸗

ceſſa eſt Petro:vt declararet᷑ a ſũmo pontiki⸗
ce ceti inferioꝛes hãc autoꝛitatẽ recipiũt. Hinc

eſt ꝙ q;uis huiuſmodi autoꝛitas oĩbus ſacer⸗

dotibus collata ſit:tamẽ nõ omnes ipᷣam erer⸗

cere poſſunt:quia bonis reſpeccib ab æcclia eſt

reſtricta. His pᷣſuppoſitis cõdiludo ꝙ; quilibet
xpᷣianus ex pᷣcepto diuino ⁊ euãgelico obligat᷑

ad cõfeſſionẽ.Et pꝛobat᷑ per fundamẽtũ quod

habet᷑ in iure. Na cui cõcedit᷑ iuriſdiccio ⁊ pote⸗
ſtas:etiã cõceſſa intelligit᷑ om̃is res ſine qua ip

ſa iuriſdictio bene ⁊ ↄgrue adimpleri nõ poteſt
vt habet᷑ in ca. pᷣterea.extra de offi. dele ⁊. l. ij. ff.
de iuriſ.om.iudi.Facit ad hoc ca.venerabilẽ.ex

tra de elec. Itẽ cui concedit᷑ pꝛincipale cõce it ⁊
acceſſoꝛiſi.vt pꝛobat᷑ per.l.ad rem nobilẽ.⁊.l.ad
legatũ.ff. de pꝛocur.⁊.ff.ſi vſuſfruc.pe.l.j.S.j.⁊

ff. de ſerui. ruſti. pꝛe.la.iij.S.qui habʒ. ff. ð acqᷣ.

here.l.illlud. Patet hec regula. Naʒ ſi pꝛinceps
dat iuriſdictionẽ alicui ſentẽtiandi malefacto⸗
rem: ex cõſequẽti intelligit᷑ dediſſe ei autoꝛitatẽ
7 poteſtatẽ inueſtigãdi ⁊ cognoſcẽdi de malefi⸗
cijs eoꝛũ.Quo pꝛeſuppoſito cõcdludo ꝙ cũ xpᷣs
dederit iuriſdictionẽ ⁊ poteſtatẽ ac autoꝛitatem
plenariã apoſtolis ⁊ eoꝛũ ſucceſſoꝛibo iudican⸗
di in foꝛo conſciẽtie peccata hominũ. Et cum fe
cerit eos iudices conſciẽtiarũ vt poſſint abſol/⸗
uere ⁊ ligare Manh xviij.diſt. Arnen dico vo⸗

. 4

bis quecũq; ligaueritis ⁊c. Ergo tenent᷑ ipſi ſa,⸗/
cerdotes ſi debet iudicare pꝛius cognoſcere di /
ligẽter omia crimina ⁊ neceſſarias circũſtãtias
ꝓctõꝝ. Judicãtem em̃ opoꝛtet cũcta rimari.cq.
iudicantẽ.xxx.q.v. Sed clarũ eſt ꝙ peccata cöo⸗/
Amuniter ſcire nõ poſſunt niſi pctõꝛes eis cõſcẽc
tias ſuas aperiat ⁊ reuelẽt.quia ecclłia nõ iudi/
cat de occultis:ſᷣm Scotũ in.iiij.diſ.xv.ar.jſ.q.

iiij.vt etiã habet᷑ in ca.ſicut.in fine.⁊ ca.tua nos
extra de ſimo.⁊extra de ſen. cxcõ.ca.a nob.el.ij.⁊

xxxij.diſ.ca.erubeſcãt.⁊.xxxij.q.v.ca.chꝛiſtiana.
S neceſſe ẽ ꝙ petõꝛes reuẽlet ſacerdoti pecca

conſequẽs xpᷣus inſtituens ſacerdotes iudices

animan:ex conſequẽti pᷣcepit peccatoꝛibo vt eis
cxrimina ſua reuelarẽt. Cõfirmãtur hec exemplo

Laʒari quẽ reſuſcicatũ tradidit diſcipulis ſol⸗

nendũ Joh.xj. Unð Aug.in libꝛo de peñ.? poę⸗
niltui de penitetia.di.j.ca.quẽ penitet.inqᷣt. a⸗

ʒarũ de monumẽto iam ſuſcitatũ obtulit dñs

Diſcipulis ſoluẽdũ:per hoc oſtendẽs poteſtatẽ

obſoluedi cõceſſam ſacerdotibꝰ. Quinto di⸗

co pꝛeceptũ de cõfeſſiõe eſſe etiã de lege apoſto⸗

lica:quod habet᷑ Jacobi.v.vbi dict᷑. Confitemi
alterutrũ pctã veſtra. Que verba exponẽs Ri⸗
char.in.iuiij.diſt.xvij.dicit:q apłus innuit con⸗

feſſionẽ faciendã ſacerdoti:quia pauloante bec
verba pꝛemiſit. Infirmat᷑ quis ex vobis indu⸗

cõcluditvt ſaluemi.Siliter.ij.

cat pᷣſbyteros eccłe.Et ibidẽ Rich.ait.ꝙ apłus

intellexit cõfeſſionẽ eſſe neceſſariã ad ſalutẽ:qᷣa
yt ſal⸗ Siliter. ij. Petri. ij. dicitur
Satagite imaculati ⁊ inuiolati inueniri in pa

ce:ſcʒ per ofeſſionẽ.vt inquit gloſa. Et.ſ. Johᷣ.j.

dicit᷑. Si cõfiteamur pctã noſtra fidelis ⁊ iuſtꝰ
eſt deus vt remittat nobis pctã noſtra ⁊ mun⸗
det nos a peccato noſtro.Dicit aũt Scotus in
liiij.di.xvij.ꝙ; apłi hoc pꝛeceptuʒ nũ qᷓ; pᷣdicaſſẽt
ſiue feciſſent:niſi illð expꝛeſſe in mãdatis a do⸗
mino Jeſu xpᷣo habuiſſent.Dicit aũt Hugo de

ſancto Tlictoꝛe in libꝛo de ſacramẽtis. Ipᷣi me⸗

dici quia negligeres in ſua curatiõe egrotos in⸗
uenerũt eos ad ſalutẽ querẽdã ⁊ admonitione
ſua excitauerũt ⁊ pᷣcepto attraxerüt. X
FFErrrto ⁊ vltimo dico ꝙꝙ cõſfeſſio eſt de pꝛe
ſcepto legis canonice.Unde de pe.diſt.j.
in ca.vide.dicit᷑. Quiſqͥs es qͥ cõſciꝰtibi

es alicuiꝰ erroꝛis:quãto tẽpoꝛe erraſſe te noſti:
tanto tẽpoꝛe humilia teipſum ad deũ ⁊ ſatiſfa⸗

cias ei in cõfeſſiõe penitẽtie.⁊ in ca.eccłia.ea.di.

dicit᷑. Ecdeſia xpᷣi eſt nõ habẽs maculã neq; ru⸗

gam aut aliquid iſtiuſmodi.Qui ergo pctõꝛuʒ
aliqua ſoꝛde maculatꝰ eſt nõ poteſt de eccleſia
xpᷣi appellan nec xpᷣo ſubiectus dici.poſſibileẽ

autẽ vt quomõ ecdlia que pꝛius ruga habuit?
maculã atq; immũdiciã poſtea reſtituta eſt. ira
peccatoꝛ recurrat ad medicũ:id eſt ad confeſſo/

rem:quia nõ habẽt opus ſani medico ſed ma⸗
le babẽtes vt curet vulnera ipᷣius ⁊ ſit de ecclia

ua in iudicio ſacramẽtali ſq; cõfeſſiõis.Et ꝑ

XXXII

que eſt coꝛpus xpᷣi.Et in ca.Secũda.eadẽ diſt.
dicit᷑. Secuda poſt naufragiũ tabula eſt culpã
ſimpliciter cõfiteri.Facit ad hoc ca.deus diffini
tionẽc᷑.⁊ ca.ſi peccatũ.⁊.ca.quẽ penitet.⁊ ca.quo⸗

modo.ea.di.vnde.S.alij.econtra dicit Amb.qꝙ;

nemo poteſt iuſtificari a pccõ niſi ülud cõfiteat᷑

Ambꝛo.etiã in quodã ſᷣmõe q̃drageſime.⁊ po⸗

nitur de peni. di. ſ. S. ecce als. ca. iquit ſcriptura.
Diclit. Dic tu pꝛius iniqͥtates tuas vt iuſtificerj.
Quibꝰ verbis oſtendit᷑ ꝙ nunqᷓ; meret᷑ iuſtifi⸗
cani qͥ in vita ſua noluit cõfiteri. Facit ad hoc.c.
ſi cui.eadé die.

A ſciẽdũ eſt ꝙ ex his pꝛeceptis tenetur

ę quilibet pctõ: cõfiteri oia pcrã ſua moꝛ⸗

talia.Unde ſi ſciẽter vel vnũ pctĩ moꝛ

tale dimitteret aut circũſtantiã neceſſariã moꝛ⸗
taliter peccaret cõtra pꝛeceptũ ⁊ cõfeſſio eſſet in⸗
utilis.⁊ pꝛobat᷑ hoc fundamẽto Philoſophi in
vij.phiſicoꝝ dicẽtis.Lot modis ſe habet vnuʒ

oppoſitoꝝ ad reliquũ quot reliquum ad illo.

Patet regula. Nã ſi quis recedeẽs ab vno loco

ad aliũ fecerit mille paſſus ſᷣm vltimũ potentie

ſue:certũ eſt ꝙ ſivult retrocedere ad pꝛimũ locũ
ꝗ quo motus fuerat neceſſe eſt ꝙ retrocedendo

faciat etiã mille paſſus ſᷣm vltimũ potẽtie ſue:

ꝙ ſi deficeret in vno ſolo paſſu clarũ eſt ꝙ non

attingeret ad pꝛioꝛẽ locũ a quo receſſerat. Cuʒ

igiturvt inquit Augꝰ.in quodã ſermone.quot

pctã quiſq; facit per conſeuſum tot paſſibo a pa

radiſo ſe elongat ⁊ recedit:nece eſt ꝙ volẽs redi

re ad paradiſum retrocedat ꝑ cõfeſſionẽ om̃ia
peccata ſua ãnullãdo:aliter ſivnum ſolũ dimit

tat qð ſibi nõ diſpliceat nõ poterit ad patriã ce
leſtẽ pertingere. Ideo dicit Beda in quodã ſer

mone.Quid pꝛodeſt ꝙ tota ciuitas cuſtodiat᷑:
⁊ vnũ foꝛamẽ per quod hoſtes intrẽt relinqua

tur. Aliã ſimilitudinẽ poſſumꝰadducere.Nam

ponamꝰ ꝙ homo habeat mille apoſtemata in
coꝛpoꝛe ⁊ om̃ia faceret per medicinã curari pꝛe

ter vnũ:adhuc ꝗpter illð ſolũ in intimis ⁊ ſecre⸗

tis partib coꝛpoꝛꝭ occultatũ moꝛeret᷑. Si vero
educeret᷑ ſanies illiꝰcum alijs ſanaret᷑. Sic inꝓ
poſito eſt de pctõꝛe habente multa apoſtemata

peccati moꝛtalis qui nõ ſanat᷑ niſi omia per cõ⸗
feſſionẽ detegat cõfeſſoꝛi. Unde notãdũ eſt ſᷣm

beatũ Thomẽã in.iiij.diſt.xv.ar.iij.q.iij.⁊ in.iij.
parte.q.lxxxvj.ar.iij.⁊ ſanctũ Bona.in.iiij.diſt.

xv.ar.j.q.ij.? Rich̊.ibidẽ ar.j.q.vj.⁊ Alexan.de

ales in.iiij.parte ſũme in tracatu de peñ.in ge⸗

nerali:ꝙ ad hoc vt penitentia ſit vera neceſſe eſt
ꝙ ſit integra de oĩbus pctis niło remanẽte.ã
dei perfecta ſunt opera Deut᷑xxxij. Sed ꝑfecũ
eſt cui nihil deeſt. iij. phiſicoꝝ.Cũ ergo remiſſio
pctõꝛum ſit opus miſ̃icoꝛdie diuine ad ꝑfectio
nem eius requirit᷑ ꝙ oia ſimul remittat. Unde
Aug.in libꝛo de pe.ait.Quedã impietas infide
litatis eſt ab illo qui iuſtus eſt dimidiã ſpera⸗
re veniã. Facit ad boc de peni.di.iij.ca.ſuntplu

(wur Dis tot
vbigoinquit
ſupeſtouogen
cgbeihiofin

poteſt valere⸗

miher. Foat
goſaarunnen
ppanenilito
fodere tlh

lumppanede
lpdin. Erqun
facendo ſolü
niſe

woꝛ debetſoti

pais ſuis r
fimini Golog
flijſum. Ke
flen deregu.
oimreus. I
alt Qeatpe
cofeſſione vt d
feuclanernu
itſelauoare:
niacarerad
r Etſopndic
Inno tentifn

Depe. 21e 1.

Vtmuſqzſems
nis gucpentea
no figeliterco
cumſbipeni
Plen Som
cturbaberean
ſeptemannis.
ſuoplercetxe
Foanckulculis
nles lcnent 4
Moꝛrolis Vn
xpijpane⸗
qulchqg gee
eſlltetll
n ii diſt .
golngz ſunte
Primüeſten
his Gecn
ußbus pecc
koonfeſſio y
nolnfttil.
eCumri

Mechfne

tila enid,
deus djffii

Gmark uft,
1 atudboc⸗

Nerts tchen
apaiſuamor,
Anüpen me
imrrſſni no⸗,
1leſtoeſein,
Poloſopbiin
isſehebann;
ignumadi.
tis ab o loo
glumpommne
Radoꝛimũ loci
Pnmoctdendo
mü poritie ſue
nchrüch non
.o nucſſant. A
tiſcnnone got
nwwrpuſſhape
ctg wwlesdi
Gſioni omia
numlolüdimit
mtad müce
aingbotiſc
nins tocil
ginmiz linque
addveer ſon
wolenauli
mni mee
irinis tſeqt/
ent Giren⸗
naret Ginp
luchotanatn
ſiomiaper
onidüͤ
nuniitt
mde
enei
bmmui ſi
ni Gdgan
Gntudgfean⸗
mimn. n
ing iui
joſungn

Foliuũ

res.⁊ ca.penitẽtiam.⁊de peni.di.v.ca.vltio.vbi
dicit᷑. Falſam penitẽtiã eſſe cõſtat cũ ſpꝛetisplu⸗
ribus de vno ſolo penitẽtia agit᷑:aut cũ ſic agit
de vno vt tamẽ nõ diſcedat᷑ ab alio.Et idẽ habe
tur in.iiij.ſen.di.xv.ca.penul.⁊ in.S.his autoꝛi⸗

tatibo.de peñ.di.iij.Et confirmant᷑ iſta per ea q̃
habent᷑ in ca.maioꝛes.extra ð baptiſmo. vbi di
citur.Dñs totũů hoĩem ſaluuʒ fecit in ſabbato.
vbi glo.inquit. Nihil reputat᷑ actũ dũ aliquid
ſuꝑeſt ad agenduũ.vij.q.j.ca.nihil.⁊.xxxviij.diſ.
ca.que ipᷣis.facit ad hoc ꝙ ſentẽtia ex parte non
poteſt valere:⁊ ex parte ſic.l.in hoc iudicio.ff.fa⸗
mi.her.Facit ⁊ ad hoc de cõuer.cõiu.ca.placet.i

gloſa.argu.etiã ad hoc.quia nõ valet aliqͥd fieri

ꝓ parte niſi totũ fiat.l.in cauſe.ff.de ꝓcu.⁊.l.iij.
ff.p dere.⁊.l.cũ hi.S.ſi pꝛetoꝛ.ff.de trãſac.⁊ de cõ⸗

ſe. di. ij. ca.comperimꝰ. Nec liberat᷑ pignus ſi ſo

lumpꝓ parte debiti ſatiſffiat.C. de diſtrac.pigno.
l.q;diu.Et qui aliqͥd debet facere non liberatur
faciendo ſolũ pꝛo parte.ff.de verbo.obliga.l.in
executiõe.S.pꝓ parte.Ex quib cõcludit᷑ ꝙ pecca

toꝛ debet ſatiffacere deo ꝑ confeſſionẽ de oibus

pctĩs ſuis.vt em̃ ait Hiero.de pe.di.j.ca.cõuer⸗
timini. Solo pctõ retento in confeſſiõe diaboli
filij ſumꝰ. Et ad pᷣdicta facit qð dicit᷑ in ca.de⸗
fleat. de re Jian ſe qꝙ in vno deficiẽs factus eſt
oĩm reus.Ideo Aug.de peñ.diſ.v.ca.cõſideret.
ait. Caueat penitẽs ne verecũdia ductꝰ diuidat
cõfeſſionẽ:vt diuerſa diuerſis velit ſacerdotib
reuelare:⁊vnũ dicat vni ⁊ aliud alteri.quia hoc
eſt ſe laudare ⁊ ypocriſim oſtendere ⁊ ſemꝑ ve⸗
nia carere:ad quã fruſtra ꝑ ꝑtes ſe ſperat pꝑueni
re.Et ſupꝛa dicta om̃ia cõfirmãtur ꝑ pꝛeceptuʒ
Inno.tertij:factũ in concilio generali.qð habet᷑

de pe. 2 re.ca.oĩs vtriuſq; ſexus.dicẽs. Omnis
vtriuſq; ſexus fidelis cum ad annos diſcretio⸗

nis ꝑuenerit om̃ia ſua ſolus pœã ſemel in an⸗
no fideliter cõfiteatur pꝛopꝛio ſacerdoti ⁊ iniũ⸗
ctam ſibi penitẽtiam ſtudeat pꝛo viribus adim
plere.Scð m autẽ gloſam ⁊ doctoꝛes quis di⸗
citur hbabere annos diſcretionis cõmuniter in
ſeptem annis:⁊ quãdo eſt doli capax ⁊ malicia
ſupplet etatẽ.extra de delictis pueroꝝ.ca.puer

grandiuſculis.quod eſt pᷣmũ capłm.Et ſic oẽs
tales tenent᷑ ad confeſſionem ſub pena peccati
moꝛtalis. Unde dicit ſeraphicꝰ Bonauẽ.in.iiij.

di. xvij. parte.ij.in queſtiõibo circa litterã.q.j.q;
quicũq; crederet ꝙ confeſſio nõ eſt de neceſſita
te ſalutis talis eſſet bereticus.Unð dicit Rich.
in.iiij.diſt.xx.arti.j.q.j.in coꝛpoꝛe queſtiõis.q
quinq; ſunt eſſentialiter neceſſania ad ſalutem.
Pꝛimũ eſt efficax doloꝛ de om̃ibus pꝛeteritis
culpis. Secũdũ eſt firmũ ꝓpoſitum cauẽdi ad
om̃ibus peccatis moꝛtalibo in futurũ. Tertiũ
eſt confeſſio vera ⁊ integra quãdo adeſt facul⸗

tas confitẽdi.Quartũ eſt ſatiſfaccio iuſta ꝓ poſ

ſe. Quintũ quod cetera grata deo facit eſt ꝙ ad

hac oig moueamur pnapałr amoꝛe ⁊ ðᷣi noꝓpt

CLXXX

timoꝛẽ ſeruilem. 22=2gf
Vod autẽ dimittẽtes ↄfiteri aliqd peem

q ſint in ſtatu damnatõis audite duo ter

,

ribilia exempla. Pꝛimũ legit᷑ in cronie

fratrũ minoꝛũ vbi habet᷑:ꝙ cum quidã confei,⸗
ſoꝛ noſtri oꝛdinis tranſiret cũ ſocio ꝑ quoddaʒ

caſtellũ:contigit ꝙ quedã mulier diues ⁊ vana
pꝛedicto confeſſoꝛi confiteret᷑. Cum aũt ſocius
iuuenis eolumbine ſimplicicatis in quodã an
gulo oꝛaret:vidit ab illa dñna ſe cõfitẽte tot bu⸗
fones ab eius oꝛe egredi quot peccata cõfiteba
tur.videbat inſuper quẽdã bufonẽ alijs maio⸗
rem ⁊ hoꝛribilioꝛẽ ꝓcedere ſepiſſime vſq; ad os

deinde retrocedere ſemꝑ.Landẽvidit ꝙ domi½

na illa abſolutiõe recepta a cõfeſſoꝛe reſuſcepit
in oꝛe ſuo om̃es bufones ꝑ eccłiam ſaltantes:
quos pꝛius emiſerat. Poſt igit᷑ receſſuʒ illius
dñe ille iuuenis ſimplex confeſſoꝛi dixit. Pater
mi ſic ⁊ ſic vidi.Qui confeſſoꝛ rei ſeriem intelli⸗
gens:videlʒ ꝙ quot bufones illa emiſerat: tot
culpas moꝛtales cõfeſſa fuerat:⁊ ꝙ maioꝛ bu⸗

fo in oꝛe retẽtus ſignificabat aliqð graue peem

quod illa pꝛe verecũdia cõfeſſa nõ fuerat. Sta⸗
tim iuit ad domũ pᷣdide dñe vt videret ſi blan⸗
dis verbis ab ea poſſet illud pccm̃ extrahere:ſʒ
inueniẽs eam moꝛtuã ⁊ a diabolo ſuffocatam:

ſtatim iuit ad eccłiam oꝛauitq; dominũ vt illiꝰ

mulieris ſibi confeſſe finẽ ei oſtendere dignare⸗
tur. Quid plura.Ecce dña illa ſibi apparuicval
de hoꝛribilis:que cũ eſſet cathenis igneis circũ
ligata vlulato magno clamauit dicens. O me
miſerã:o me infelicẽ:o me deniq; et᷑naliter a di⸗
uina iuſticia repꝛobatã. Ecce mi ſpiritualis pa⸗
ter ⁊ confeſſoꝛ:q omibꝰ peccatis meis tibi con
feſſis vnũ tm̃ pꝛe verecũdia reſeruaui: ꝓpter qð
nec illud nec aliquod alioꝛuʒ a deo eſt mihi rez

miſſum:⁊ ꝓpter hoc ad eternũ ignẽ a diuina iugas

ſticia merito condẽnata ſũ. Aliud q̊ʒ exempluʒ

ſimũe legit᷑ ſed vlcra pꝛedicta dicit᷑: ꝙ ipſa mu⸗

lier apparuit ſuo cõfeſſoꝛi ſuꝑ vnũ draconẽ ſe⸗
dens qui vndiq; flãmã effũdebat. HabebatqqG
pꝛedicta mulier ꝓ capillis lacertas terribiles
eius cerebꝛũ ꝑfoꝛantes:⁊ in auribus ſuis igne⸗
as fulguris ſagittas:⁊ ĩ oculis ſingłis raſpos

ignẽ emittẽtes ⁊ eam terribiliter cructãces:circa

collũ autẽ habebat duos ſerpẽtes qui eiꝰverba
⁊ pectus ac ipᷣm collũ dilacerabãt.Ad manus
vᷣo habebat duos canes rabidos eas rodẽtes.
XLũq; interrogata fuiſſet a cõfeſſoꝛe quare talia
pateret᷑ rñdit. Iſte draco qui vndiq; flamã ef/
fundit ⁊ me inflamat ⁊ poꝛtat eſt diabolus qui
me ne integre cõfiterer induxit. Lacertas aũt tã
terribiles in capite patioꝛ ꝓ oꝛnamẽętis capitis

⁊ vanitatibo factis.Sagittas vᷣo igneas ĩ aur

bus ꝓ auditione detractionũ ⁊ verboꝝ inho⸗

neſtoꝝ. Raſpos aũt ad oculos patioꝛ hoꝛribb

liter me affligẽtes ꝓ vanis ⁊ luxurioſis aſpect⸗/
bus:Serpẽtes vvo ad collũ ⁊ ad vberaeh laſci⸗

Bermo

uis ãplexibo ⁊ oſtẽſione pectoꝛis ac mãmillaꝝ.
CLanes aũt rabidos ad manusꝓ tactibo impu⸗/
dtcis.Et qꝛ panẽ quẽ dare debebã pauꝑibꝰ de/
di canibus.A quibo oibus penis libera eſſem:
ſi integraliter còfeſſa fuiſſem. Quo exẽplo patet
ꝙ deus non remittit peccata niſi ſimul fuerint

omia cõfeſſa.Aliud deniq; legit᷑ exemplũ ꝙ vir

quidã ⁊ vxoꝛ nõ valẽtes filiũ habere votũ fece⸗
runt głioſe vᷣgini ꝙ ſi fuliũ vel filiã eis impetra⸗
rxect:ad eius ſeruitiũ illũ alicui religioni mãcipa
rent. Quid plura.Concipit᷑ filiꝰ ⁊ ſanus partu⸗
ritur:qͥ cum adultꝰeſſet ꝑ parentes certioꝛ factꝰ
eſt qualiter eũ deuouerãt vᷣgini głioſe:qͥ ſtatim
cexkfectus eſt monachꝰ:mater aũt erat in elemoſy
nis faciẽdis pᷣcipua.Eo cꝑe ex voto q̊dã maritꝰ
cepit ꝑegrinari. Interivo mr filiũ ſpuriũ pepe/⸗
rit quẽ ſtatim pꝛe verecũdia occidit.Confitebat
pluries: ⁊ ſepiꝰ in ãno euchariſtiã ſumebat:nec
tamen vnq; auſa eſt xpᷣi vicario in cõfeſſiõe ad/
ulteriũ ꝑpetratũ ꝓdere.Tandẽ graui infirmita
te pꝛeſſa a conſcietia foꝛtiter ſtimulata:q adul
teriũ reuelaret decreuit potius moꝛi ſine pcti re
uelatiõe qᷓ; talẽ ruboꝛẽ in confeſſiõe ſuſcipere: et

ſic moꝛtua eſt. Quod ſentiẽs filiꝰ: cepit miſſas
beati Gꝛegoꝛij ꝓ matre celebꝛare:quo celebꝛan

te apparuit coꝛa eo quodda valde terribie ſup
gltari:quo viſo ille in vtute ſanguinis xpᷣi cõiu⸗

rauit illud vt ſibi diceret quid eſſet. Tũc mater

illius monachi eiulado clamauit.O fili mi ego
ſum infeliciſſima mater tua.Cui ille. Mẽtiris.
Cum em mater mea młtas faceret elemoſynas

⁊ ſepiſſime confiteret᷑R ac multotiẽs cõicaret ne⸗

Iqᷓ; poſſibile eſt ꝙ ſit daõnata. Tunc mater duo
vbera a duob ſerpẽtib crudeliter cruciata illi
oſtendẽs ait.Scito fili ꝙ hec ſunt vbera infeli⸗/

cia quetu ſuxiſti:verũtamen eternis cruciatibꝰ

Deputata ſum:quia adulteriũ quoddã cõmiſ⸗
ſum ex quo filiũ ſpuriũ peperi ⁊ occidi nũqᷓ; ſa⸗/

cerdoti reuelare pᷣſumpſi. Quibꝰ dictis relico
ibi maximo fetoꝛe ſtatim diſparuit.O igit᷑ feti⸗

di pctõꝛes emũdate ab oibus vitijs cõſciẽtiam

veſtrãa:aliter nec dei gratiã nec beate vᷣginis ſpe

rate beniuolẽtiã. Nam legit᷑ ꝙ quidã maxima
peccata cõmittebat ⁊ tamẽ qͥtidie ſalutabat be/
atã virginẽ ſperãs ex hac deuotiõe ſe ſalusdum

Quada aũt nocte apparuit ei beata vᷣgo ⁊ ante

ipᷣam ibat quedã pulcherrima iuuenis cũ quo
aà vaſe pleno cibis delicatis ⁊ pᷣcioſis cooper⸗

tis quodã lintheamine valde fetido ⁊ immun⸗

do. Tũc beata virgo hoꝛtabat᷑ eũ vt comederet
de illis cibis ita delicatis. Ille vo ſtupefactꝰ di

xit.O dña quõ poſſum cõedere cũ illa linteami

na ſint adeo fetida ⁊ immũda. Zũc beata vgo
Dixit. Sictue ſalutatiões ⁊ deuotiões mihi nõ

placent cũ ſint inuolute totvitijs ⁊ fetidiſſimis
pctis ⁊ abominatiõibꝰ: placerẽt aũt ſi cõſciẽtia

tua eſſet mũda ab oĩbus inquinamẽtis pctõꝝ.
Quiby dictis diſparuit: ⁊ ille pctõꝛ cõſcieẽtia ſuã

„„

tiõe beate vᷣginis feru iir.
Pars ſecuda ⁊ vltima de diſpenſatione con⸗
feſſionis. er 7

ab om̃i crimine ꝑ lent ionẽ mũdauit ⁊ in deuo
eruẽtius ꝑſeuerautt.

ne teneaofiteri.⁊ rñdet brũs Tho.in

iiij. di. xvij. ar.j.q.j.ij.iij.⁊.v.in coꝛpꝑibꝰ
queſtionũ ⁊ ſolutiõibꝛ argumẽtoꝝ.ꝙ papa nõ⸗
poteſt cũ aliquo diſpẽſare qͥn teneat᷑ cõfiteri oia
pctã ſua moꝛtalia ſacerdoti xpᷣiano.Et idẽ didt
Rich.noſter in eadẽ di.arti.ij.q.vij.⁊ etiã habe
in ſũma cõfeſſoꝝ lib.iij.ti.xxxiiij.q.xxxiiij.Et di⸗
cit Rich.vbi S.ꝙ circa cõfeſſionẽ poſſumꝰ duo

cõſiderare.videlz circũſtantiã ⁊ eſſentiã.Quãtũ

ad circũſtantiã tẽpoꝛis detminati ab eccłia qa

hoc eſt de iure poſitiuo:ideo papa põt diſpẽſa⸗

re ⁊ plongare tepus cõfeſſiõis ex cauſa rationa
bili.quia in his que ſunt mere de iure poſitiuo
⁊2 nõ diuino poteſt papa diſpẽſare.lxxxij.diſ.ca.

pᷣſoyter. Quatũ vo ad eſſentiã cõfeſſiõis qᷣa eſt
de iure diuino ⁊ de eusgelij pᷣcepto:vt ſupꝛa ꝓ⸗

batũ eſt. Cõtra qð papa diſpẽſare nõ põt.vt in⸗
quit Urbanꝰ papa in ca.ſunt quidã.xxv.q.j.iõ
papa nullatenꝰ põt diſpẽſare ne aliq s teneatur
cõfiteri.Aut em̃ talis cũ quo diſpẽſat᷑ nõ habet
facultatẽ confitẽdi ſed impoſſibilitatẽ:⁊ tũc nõ
indiget diſpẽſatiõe.Si aũt ſeruare poteſt: ⁊ tũc
tenet᷑ ſeruare:nec diſpẽſatio pape ipᷣm adiuua⸗
re põt.qꝛ vt inqͥt Berñ.in.iij.de cõſideratiõe.ca.
xiiij.contra rationẽ nõ eſt fiẽda diſpẽſatio. Nã
papa poſitꝰ eſt diſpẽſatoꝛ in edificationẽ nõ in
deſtructio nẽ.Et ideo ↄcludũt oẽs theologi vbi

ſupᷣ.diſ.xvij.q̃rti. papa cũ tota potẽtia ſua nõ

poſſet diſpẽſare cũ aliquo vt nũ q; teneret᷑ ↄfite⸗
ri:nec ſacramẽtũ cõfeſſiõis ãnullare:qð eſt iure
diuino.qꝛ ſicut vna ſpẽs nõ põt fieri altera ᷑ᷣm
naturã:ſᷣm Ph̊m.ij.poſterioꝝ.vtputa hõ in pe⸗
tram mutari. Ita nec ius diuinũ põt mutari in
ius poſitiuũ.Sed ſalua reuerẽtia Rich.⁊ oim

theolo.dico ꝙ in hoc pᷣcepto aliqͥs diſpenſauit.
Nã pleroſq; vidiſtetiſſe ꝑ tres ãnos ſineofeſſiõe
alios ꝑ qͥnq; alios ꝑ decẽ alios ꝑ viginti aut ꝑ
triginta ãnos:qͥ nunqᷓ; ↄfeſſi ſunt aut bene.qͥſ⸗

nã diſpẽſauit cũ illis.Nõ angelꝰ nõ papa nõ le-

gatꝰ a latere non epᷣus nõ ſacerdos nec quiſqᷓ;

alius clericꝰ nõ etia ipᷣe deꝰ. Sed qͥs fuit iſte di

pẽſatoꝛ:rñdeãt ipᷣi.Dic mihi o ĩfelix xpᷣiane qͥ tãẽ

to tempoꝛe ſine confeſſione ſtetiſti:quis diſpen

ſauit tecũ. Quare nõ es cõfeſſus.⁊ ſtatim dicet.

Ego nõ fui cõfeſſus ꝓpter luxuriã.qꝛ teneo con
cubinã quã nolo dimittere. Alius dicet. Nõ ſuz
ↄfeſſus ꝓpter auariciã.qꝛ nolo reſtituerevſuras
⁊ male acq ſita.A liꝰrñdebit.Sine ↄfeſſiõe ſteteri
Apter diſcoꝛdiã ⁊ rancoꝛẽ.qꝛ nolo ꝑcere inimico
meo ſʒ vindictã facere oino delibero.Cũ iſtis G
diſpẽſauit diabolus:ſicut diſpẽſauit cũ quadãa
iuuene:de qua legi ꝙꝙỹ cũ cõmiſiſſet inceſtů cuz

Ro decdlaratiõe ſecunde partis queri
p nunq d papa poſſit diſpeſare cu alid

(cmrecmnalin
mas dolo⸗

uuiſennu

Intlunffu

Gutglgan

Gſandapelaue
guia gerr ac
Uraucarnc
fteniroluirb
igtolenird
bolyoauana
c(oꝛdle⸗ Oiniqt
denablliſſim⸗
ſalutixeſtrico
niatnulac
lrantſeg
Nuentod nͤl

diicaqan⸗
Oecuſanonefft
no nadinuf

☚
Ge
riꝛ diabolicaſe
toretabttfalli
lſeneceſſanä ce
dũ ambꝛo/ſ
ſa Penus dol
funrqpigemn
ntſcog feuenn
nemeb nolede.
lii paneſümer
poꝛequo Pen
Peeeptü decon
maglſterſenin
llavaba wolun
Intio yrdckete
ſflaetöettng
ſlun wif
elunt magnee
ſc TindS
cotracöfeſſion⸗
chenmedicis
Neſtconfiter
n. Bugonis
ſdelacheni
nſimami
Nelinpublia
nge föin
ſtananczpn
noſepurann
ltndei ſi
icdigninn
ninene

ue in do⸗
.
Uarionecon

ns ghen?
ci llch
dais Di
dpin corpi
papan
töfitmnoi
1.Eticedict
aihbk
ernli Edi,
poſſonbduo
Nenni Oniti
nabackac
apor nic
auſa mrona
iure voſtnuo
Llemn. diſa.
ſtchos qa ct
veyr ſupa g
nopot rig

di n ,1

laͤstenearur
dnt nöbab
ieni. ꝛtuc no
npoteſt dt
ömadinu,
Hidcnd.
mnoni n in
teolog wi
tiria ſuan
unerttfie
egöck iure
in Amn fn
nun bölpe

Ntmuunin

ch toin
dipenſant.
eyſeſie
ſginnane⸗
urbehkiſͤ
dapan
s nec gula
sfiitedi
tthanri
guis diſpen
lunn din
and
daa ſin
uenriuns

ſiefei

Cltisg
cigr⸗

fratre carnali nunq; ipᷣm pem̃ cõfeſſ. a fuit dece
peꝛa a diabolo qꝗᷣ cũ ula dupẽſauerat.Cum ergo

fuiſſet moꝛtua line cõfeſſiõe ipᷣiꝰ pci:poſt moꝛ⸗
tem apꝑuit fratri ſuo de ſtatu illiꝰſcire deſiderã
ti. Eratq; ligata catena ferrea ab illo demone 4
cũ ea diſpẽſauerat ⁊ clamauit dicẽs. Heu mihi

quia ꝗpter pctm̃ tecũ cõmiſſum ſum ſic crudeli
ter cruciata ⁊ eternalr dãnata:qꝛ nunqᷓ; illð cõ⸗

fiteri volui.⁊ his dictꝭ diſparuit. Cũ luxurioſis

igit᷑ diſpenſat diabolus luxurie:cũ auaris dia⸗
bolus auaricie: cũ iracũdis diabolꝰ odij ⁊ diſ⸗
coꝛdie.O iniqua conditio xpianoꝝ:o ꝑtinacia

donabiliſſima: ovenenata ſynagoga ĩferni:cur d
ſalutẽveſtrã contẽnitis.Confitemi ergo ⁊ agite

pniam. quia cõfeſſio inſtituta eſt in remediũ ſa
utis nfr̃e:ſine qua nuliꝰ adultus valẽs cõfiteri

Euenit ad vitã ſempiternã.Ad quã. ?c.

Dñica quarta in q̃drageſima de confeſſiõis

excuſatione:frequentatiõe:⁊ reuelatione: Ser⸗

mo triceſimuſtertiꝰ.

. ice ancillaet

u eiꝰ Geñ. xxj tranſſumptiue ad
Gak.iiij.⁊in epła occurrẽtis dñice
Mulctos ſenſualitas renuẽs ↄ fite

ri ⁊ diabolica ſuggeſtio a confeſſiõis ſacramen
to retrahit falſis argumẽtatiõibꝰoſtendẽs non
eſſe neceſſaria confeſſionẽ ad ſalutẽ: maxime ꝑ
dictũ Ambꝛo.ſuꝑ Lucã.quod habet᷑ de pe.diſ.

ſ.ca. Petrus doluit. vbi dicit. Petrus doluit et
ſeuit quia errauit vt homo.õ iuenio qͥd dixe

rnit:ſcio ꝙ fleuerit.lachꝛymas ei lego: ſatiſfactio
nem eiꝰ nõ lego. Ad hocrñdet Alexã.de ales in
iiij.parte ſũme in tractatu de cõfeſſiõe.ꝙ eo tem

poꝛe quo Petrꝰ fleuit adhuc nõ erat publicatũ

pꝛeceptũ de confeſſiõe faciẽda ſacerdoti.vt inqᷣt
magiſter ſen. in iiij. di. xvij. Nõ tamẽ Ambꝛo. ꝑ
illa verba voluit oſtẽdere ꝙ tãta poſſit eſſe con⸗

tritio vt deleat culpã ⁊ penã ſine confeſſiõe ⁊ ſa⸗

tiſfactiõe:ita ꝙ homo nõ teneat᷑ ad cõfeſſionem

ſz potiꝰ voluit ſignificare ꝙ; lachꝛyme cũofeſſio
ne ſunt magne efficacie. Et ſic expoit Hugo de
ſaõ Uicco. Scðo arguit diabolica ſuggeſtio

cõtra cõfeſſionẽ ꝑ dictũ Chꝛyß.de pe. diſ. ſ. ca. la⸗
chꝛyme dicẽs.Lachꝛyme lauant delictũ:qð pu⸗

doꝛ eſt confiteri. Rñdet Alex.de ales vbi F. ßm
ſen. Hugonis de ſccõ Uicto.ꝙ hoc intelligẽdũ

eſt de lachꝛymis ſecretis q̃ fiunt in confeſſiõe ſe
creta facta vni ſacerdoti de pctõ qð eſt pudoꝛ cõ
fiteri in publico. Uñ Gꝛatianꝰ de pe.di.j.c.non
ita ait.lõ ita itelligẽdũ eſt vt ſine cõfeſſiõe oꝛis
pctã dicant᷑ dimitti:ſed ſine publica cõfeſſiõe.ſe
creta nanq; pctã ſecreta cõfeſſiõe ⁊ occulta ſatiſ/

factiõe purgant᷑.hec ille. Tertio arguit ſenſua

litas dicẽs. Nõ eſt nece cõfiteri ſacerdoti niſi ad

tarãdũ pniam pcci.Deut.xxv. Sʒ hoc ſibi ſuffi
Aẽter pot caxare hõ ſi ſit diſcretꝰ lʒ nõ ſacerdos.

ergo nõ tenet ad ↄfeſſionẽ. Reſpõdet Ric.ĩaiij.
di. xvij.ar.ij.q.j.ꝙ ille qui eſt nimis familiaris
vni ꝑti nõ dʒ eſſe iudex in ula cã.extra de offi. et
pote.in dele.c. inſinuate:qꝛ ſic dic gloſa ibidem
Familiaritatis affectio venitatẽ ipedire ſolet:vt
inqᷣt textꝰ in.c.accuſatoꝛes.el.iij..q.v.vbijð hoc

plene per doctoꝛes. Homo aũt eſt nimis fami

liaris carni ſue:⁊ eam nimis diligit:et iõ nõ eſt
rationabile:ꝙ ſit iudex in illa cauſa in qua agẽ
dũ eſt de punitione ⁊ maceratiõe coꝛpoꝛis ſui.
Quapꝛopter neceſſariũ eſt ipᷣm ſtare iudicio al
terius.ſ.ſacerdotis. Nemo enim debet eſſe iu⸗
ex ĩ cauſa ꝓpꝛia neq; arbit.ff. ð iuriſdi.om.iu⸗
dic.l.qui iuriſdictioni.⁊.ff.de iudi.l.iulius.⁊.ff.
de arbi.l.penultima.⁊. C. ne quis ĩ ſua cauſa.l.
vnica. ⁊ nemo debet eſſe iudex ⁊ pars:vt nota᷑
in.S.itẽ obijcit᷑.xxiij.q.iiij.⁊ ꝑ Voſtiẽ. ?2 Inno.
in. dilecus. de pe. ⁊ ꝑ Archi. in. c. inter qrelas.
xxiij.q.iiij.vel poteſt dici: confeſſio nõ ſ olum
oꝛdinatur ad taxationẽ penitẽtie ſed imo pꝛin⸗
cipalius ad ſuſceptionẽ gratie diuine:⁊ aliquã
relaxationem pene virtute clauium.vnde quia

nullus habet claues in foꝛo conſcientie niſi ſa⸗

cerdos:ideo neceſſariuʒ eſt confiteri ſacerdoti.
Quarto arguit dyabolica ꝑſi ualſio per dicum
Aug.in.c.magna.de pe.di.j.vbi exponẽs illud
pſalmiſte.Dixi confiteboꝛ ⁊c.ait. Uoluntas ſch
cõfitẽdi remuneratur:nõ opus.ergo ⁊c̃. Rñdet
Alexan. de ales vbi. S. ꝙꝙ licet coꝛdis cõtritione
peceata dimittant᷑ quantuʒ ad culpam:tamen
confeſſio neceſſaria eſt:quia deus non remittit
peccata iĩ cõtritione niſi contritus habeat inten
cionem confitendi iũlla.vnde dicit apłs ad Ro.
x. Coꝛde credit᷑ ad iuſticiaʒ oꝛe aũt confeſſio fit
ad ſalutem. Facitad hoc de peni.di.j.c.nõ põt.
vbi inquit Chꝛyſ.confeſſionẽ eſſe neceſſariam
humane ſaluti.vnde Greg.viij.moꝛał.inquit.
Qui ꝓmereri vult qð expedit debet malũ cõfi⸗
teri quod fecit.?. Ambꝛo.in.c.non poteſt.de pe.
dl. j. ait. Non poteſt quiſq; iuſtificari a peccato
niſi fuerit peccatũ ante cõfeſſum.⁊ Aug.in.li.l.
anneliar⸗ omelia.xij.dicit. Quomõ nobis pecca
toꝝ vulnera nunqᷓ; deeſſe poſſunt:ſic ⁊ ↄfeſſio
nis medicamina deeſſe nõ debent. Nõ em̃ ideo
vult deus vt cõfiteamur pctã noſtra:qꝛ ea iße
ſcire nõ poſſit ſed qꝛ hᷣ dyabolꝰdeſiderat vt ĩue
niat qð nobis ante tribunal eterni iudiq obij⸗
cat. Ideo vult vt magis defendere q; accuſare
pcã nr̃a velimus. Ecõtraria aũt deꝰ noſter:qi
pius ⁊ miſericoꝛs eſt vult vt ea confiteamur in
hoc ſeculo:ne pꝛo ũllis cõfũdamur poſtmodũ
in futuro.hec ille. Ideo bene dicunt verba pꝓpo
ſita. Eijce ancill:ideſt ſenſualitatẽ renuentẽ cõ⸗
fiteri vel dyabolicam ſuggeſtionẽ cõfeſſionẽ de
teſtantem:⁊ filiũ eius:ideſt peccatũ.ſ.illud cõfi
tendo. Suꝑ qᷣboverbis tres de cõfeſſione cõſi⸗
deratiões faciemus. Pꝛima dicet᷑. excuſatiõis.
Scõa frequentacionis.Tercia renalarlanid⸗

Bermo

Pars pꝛima in qua decdlaratur qui ſint excu
ſati a confeſſione ⁊ quando. .
Ro declaratõe pᷣme ꝑtis Sciẽdũ eſt
p Fm oẽs theologos in.iiij.ſen.di.xvij.
ꝙ oẽs hoĩes mũdi tenẽt᷑ ad cõfeſſiõeʒ
ſi nõ ſunt legitime excuſati:⁊ ptʒ ꝑ pᷣ⸗
ceptũ poſitũ in pᷣallegato.c.oĩs vtriuſq; ſexus.
ð peni.⁊ remi.vbi terminꝰponit᷑ vniuerſalis.ſ.

ois. Qui aſt totũ dicit nihil exctudit:vt notat᷑

in.c.ſolite.ð maio.et obe.Et iĩ.l.a ꝓcuratoꝛe.C.
man.cuʒ ſimilibo. Uñ nõ itelligit᷑ ſicut qͥdã be⸗
ſtialis d octoꝛ exponebat dicẽs. Nota pᷣmo in
verbo.oĩs vtriuiq; ſexus.ꝙ ſolũ hermofrodiꝰ
tenet᷑ ad cõfeſſionẽ. Pꝛeterea ibi ponitvtriuſq;
ſexus:vt ĩcludat mares ⁊ feminas q;uis ſi po⸗
ſuiſſet tmmodo maſculinũ ſexum tñ iduſiſſet

etiã femininũ.sã maſculinũ genꝰ cõcipit femi

ninũ.xvij.q.iiij.c.ſi qͥs ſuadente.⁊ de elec.c.gña

li.li. vj.⁊ de ↄſe.di.j.c.oẽs fideles.⁊.ff.de lega.ij.

l.ſi ita. ⁊.ff. de vᷣbo.ſig.ł.j.ad oñdendũ ergo ꝙ;
oẽs tenent᷑ tam maſculi qᷓ; femine ad ↄfeſſionẽ

volui ponere termios ꝑticulariſſimos. Ideo

dicit Ric.noſtervbi.õ.ar.ij.q.iiij.ꝙ etiaʒ papa
tenet᷑ ad cõfeſſionẽ faciendaʒ ſacerdoti xpᷣ iano.
Si em̃ eſſet cõfeſſio ſolũ de iure poſitiuo nõ te/
neret᷑ de neceſſitate:qꝛ par in parẽ nõ habet im⸗/
perium.c.innotuit.de elec.⁊.c.infcrioꝛ.xxj.di.ł.
ille a quo.S. tempeſtiuũ.ff. ad trebel.?.l. nam ⁊

magiſtratus.ff. de arbi.⁊ ideo nõ potuiſſet ob

ligari ꝑ ſuos pᷣdeceſſoꝛes. Si ergo ſolũmodo
papa feciſſet pᷣceptũ de cõfeſſiõe ipe nõ eſſet ob/
ligatꝰad eam de neceſſitate. Quia pꝛinceps eſt
ſolutus legibo.l.pnceps.ff.ð legib ſed bene de
congruitate deberet illã ſeruare:vt dicit in.l.di
a vox. C. de legibus. ⁊.l.ex imꝑfecto.C. de te⸗
ta. verum qꝛ confeſſio eſt de pᷣcepto diuino vt
ſupꝛa viſum eſt:ideo papa tenet᷑ ad eaʒ de neceſ
ſitate. Quantũ vero ad determinatiõeʒ tempo/⸗
ris oꝛdinataz a condilio generali tenetur de cõ⸗
gruitate:quia vt dicitur.xxv.q.j.in.c.cõfidimꝰ.
⁊.c.iuſticie. Juſticie ac rationis oꝛdo ſuadet:vt
quia ſucceſſoꝛibus deſiderat mandata ſua ſer
uari pꝛedeceſſoꝛis ſui pꝛocul dudio voluntatẽ
⁊2 ſtatuta cuſtodiit. dOD
Imiliter dicit Richar.vbi.S.qꝙ ſi cõfeſ⸗

ſio eſſet ſolummodo per pꝛeceptũ eccle
tia de aliquo veniali.ſicut fuit beata vᷣgo Ma
ria:an talis teneat᷑ ad ↄfeſſionẽ. Reſpõdẽt thee

ſie nõ tenerẽt᷑ ad eaʒ infideles.quia ad
ecdeſiam nõ pertinet iudicare de his qui nũqᷓ;
ſuſceperunt ſacramentum baptiſmi:vt inquit
apoſto.j.Coꝛin.v.⁊ habetur.xlv.diſt.c.qui ſin⸗
cera.et.c.de iudeis.xj.q.iij.c.inter verba.vnde
dicit Richar.in.iiij.di.xvij.arti.ij.q.jĩ. vicario

chꝛiſti non fuit conceſſa directe poteſtas ſuper

illo qui ſacramentum bapriſmi non ſuſcepit:

verũ quia de pꝛecepto diuino eſt confeſſio etiaʒ
infideles tenentur ad confeſſionẽ faciendam ſa
cerdoti chꝛiſtiano cui eſt cõceſſa poteſtas a chꝛi

ſo deo ⁊ bomine.

XXXII

Erüũ cum diuinũ pꝛeceptũ ſit rationabi
v liſſimũ non obligat ad aliquid irratioz⸗
nabile aut impoſſibile.quia ad ipoſſi⸗

bile nemo tenet᷑.ff.de regu.iu.l.impoſſibilium.

Ideo ad obſeruationẽ huius pꝛecepti non te⸗
nentur illi qui habẽt de nõ confitẽdo aliquã de

infra ſcriptis rationabilẽ excuſatiõʒ:quapꝛopt᷑

ſolent ſex generationes aſſignari excepte ab hu⸗
iuſmodi pᷣcepto. Pꝛimi ſunt illi qui nõ habent
aliqð peccatũ. Na ceſſante cauſa ceſſat effectus.

ca. cum ceſſante.extra de appella.cum ſilibus.
Sed ꝓ maioꝛi declaratiõe querit. Nunqͥd ha⸗
bens ſolũ peccata venialia teneatur confſteri:ſi

nullum babet moꝛtale. Reſpõdet Richin.iiij.

diſt. xvij.ar.ij.q.iiij.in ſolutiõe pᷣmi argu.qꝙ ho
mo non tenet᷑ penitere de venialibꝰ eo ꝙ ſimul
poſſunt cum gratia dei ſtare. nam nõ pꝛiuant
hoiem gratia dei:⁊ poſſunt poſt hanc vitam re

mitti.⁊ ideo de ſe non indigent de neceſſitate of

ficio dauiũ:tamẽ ꝑ accidẽs tenetur homo de ü⸗

lis penitere ⁊ cõfiteri ꝓpter obſeruationẽ ſtatuti

ecdleſiaſtici:etiã ſi nullũ habeat moꝛtale.Aliqui
tamẽ dicunt ꝙ talis non tenet᷑ ad dicendũ ſocer
doti aliquod peccatũ veniale in ſpeciali:ſed tĩ
in generali confitẽdo ſe peccatoꝛẽ multoꝛuʒ ve⸗
nialiũ. Hec Richar.cum quo cõcoꝛdat beatus
Tho.in eadẽ di.arti.j.q.iij.in ſolutione.iij.arg.
⁊ Petrꝰ de tarã.ibidẽ ar.iiij.q.j.⁊ Alex.de ales.
i.iiij.pte ſume ĩ tract᷑.de ↄfeſſiõe.Sctũs vᷣo SJ⁰eh

na. in. iiij. di. xvij. ꝑte.iij. art.ij. q.j.ðᷣt. Cũ q̃rit᷑ an

venialia debeãt coͤfiteri: Reſpõdeo ꝙ ↄgruüũ eſt
maxime viris ꝑfectis confiteri peccata venialia
regulariter tamẽ nõ eſt neceſſariũ niſi in duobo

caſibus:videlʒ ꝓpter dubiũ ⁊ ꝓpter ſtatutũ.ꝓpt᷑

dubiũ quãdo quis ꝓbabiliter dubitat vtrũ ſit
veniale vel moꝛtale:tenet᷑ em̃ hoc caſu confiteri
aliter periculo ſe expo nit ⁊ agit cõtra conſciẽtiã

⁊⅛ conſequẽs edificat ad gehennã. ca.litteras.

5S.poꝛro.de reſtitu.ſpo.cum ſilłibus.Et ideo de⸗

bet confiteri illud ⁊ relinq̃re iudicio ſacerdotis

vtrũ ſit venialevel moꝛtale.Nã in dubijs ſemꝑ
tutioꝛ via eſt eligẽda.ca.matcheꝰ.extra de ſimo.

Pꝛopf ſtatutũ vo tenet᷑ qͥlibet xpᷣianus ſemel

in ãno confiteri etiã ſi nõ habet niſivenialia.hec

ille.Si aũt vlterius querat᷑:ſi aliquis eſſet tãte

puritatis ⁊ ꝑfectiõis ꝙ nõ remoꝛderet eũ cõſciẽ

logi in.iiij.di.xvij.ꝙ hoc viſimilit᷑ nõ poteſt cõ⸗

tingere:quia nõ eſt inuẽta nec inueniet᷑ niſi vna

virgo Maria. Et ſcriptũ eſt.j. Johj. Si dixeri

mus quia pctm̃ nõ habemꝰ ipᷣi nos ſeducimꝰ:

⁊ vᷣitas in nobis nõ eſt.Dicit aũt vbi S Alex.de
ales:q ſi talis inueniret᷑ nõ teneret᷑ cõfiteri niſi
ratiõe inſtitutiõis eccłie:non dicẽdo tamen ali⸗
quid cõtra conſciẽtiam ſed dicẽdo in generali ſe

eſſe peccatoꝛẽ:nec mendacium dicet.iuxta illud
Pꝛouerb. xx. Quis poteſt dicere mundum eſt

motafenh
ohtbetſeccrt
(ecarooꝛigtl
iidirvi an i.
menti diat:c le
ſealiquod pem
ſeſſus et Bliqu
gotempoꝛcomt
li poſt bom
ſpccalir ſtarun
ſeniunt de lege

lerwero: vbidi

Aatiocnglte
ſßmiehabetur e⸗
ipos tuls nohal
iinötenaursd⸗
ſupraſalicetprct

Pie noſterinſuo

hreſacergotexte
2 eins conſaen
aſcum aſacnei⸗
lledlligenbing

Nericorccognole
Po weii Deliee
mücamedomin
onius rcedat
re diartenim 6

lagvegeſſimus

behegeſta nmeun
hhacſedeöhen
guabal Erfian
guiruriudiciüd
rbomoporn

deſtniabingerin

dlerpenſeth
menal inC de
ſacengobquidia
nor no cimilt.
ften miſtraret⸗

meeeſſerſineal

ſſſtoneniicom
Nctbentns Th
Kuundte

EN

ind
llind
lflpnnepen
nſ,lucenhebe
kelemneſenſun
Koer
uin
ſoo Wnn
ſſcgultece
bard
nikſgn Nan

t tutennbi

uid imano;
n ad ſpoſſi
oſſibilium.

eptivon te⸗

align de
Bequagzopt
reepteadhu,

Uln babene.

arckkuns.
cumſlbus.
flumjdba⸗

t chlnii
agug bo
oÜnn

nn peinoe

Nncme
neeeſſtnrof.
rhomodelti
noneſtanun
nrale Aovi
mdĩſoeer
Gali Kdtin
nulcouzW
ndarbearns
noneii arg
Zlar deals,
is fo
Aqnton
Wucſt
a venialia
ſindoob
ſtaruci. Y
birn miͤſt
aiuconften
m conſcini
. aligens,
iceo de/
oſacrdorss
dubis ſone
modefino.
nus ſonel
venialagher

mnscſrir

ganrti iſi
mig M
ſpogirſte
öonfth

lex vero:
la ratio exi

meinimw

J O iu

coꝛ menm purus ſum a peccato. Unde poteſt

quis ſe cõfiteri pcrõꝛeʒ nõ ex culpa actuali quã
nsoõ habet ſed ex reatu culpe que pꝛeceſſit ſalte,ʒ
ex peccato oꝛiginali Richardꝰ quoq; noſter in
liij.di.xvij.ar.ij.q.iiij.in ſolutione vltimi argu/
menti dicit: ꝙ tali ſufficeret dicere ſe nõ cõmiſiſ
ſe aliquod pœm̃ quod ſciat poſtq; legitime cõ⸗
feſſus eſt. Aliqui autẽ dicunt ꝙ cum carere lon

nõ poſſit homini conuenire niſi ex pꝛiuilegio

ſe tempoꝛe omni peccato taʒ veniali qᷓ; moꝛta⸗

ſpeciali: ⁊ ſtatuta nõ ſe extendant niſi ad ea que

„

veniunt de lege cõmuni.xix.q.ij.c.due ſunt. SF.
vbi dicit᷑ i qui lege pᷣuata ducit᷑ nul⸗

X.

ſupꝛa ſcilicet pꝛeſentando ſe confeſſoꝛi.vñ dicit

Ric. noſter in ſuo quodlibet.ꝙ debet ſe repᷣſen
tare ſacerdoti:vt ouem ſuam paſtoꝛ agnoſcat:
⁊ vt eius conſcientiã ſciat ⁊ ſacramẽta eccłiaſti
ca ſecura ↄſdientia miniſtrare ei valeat:⁊ etiã vt
ippſe diligentiꝰ inſtruat᷑ ab eo ⁊ daues eccłie ve/
nerãdo recognoſcat.hec ille.Uerũ cũ ſcriptũ ſit
Ps.xviij.Delicca qͥs itelligit. ab occultis meis
mũda me domine. emo debet eſſe adeo teme
rarius:vt credat ſe nullum peccatum cõmitte⸗/ d
re.Oicit enim Greg.iij.moꝛał.Non ſolum ma

la que geſſimus ſed etiaʒ ſi qua ſunt in nobis

bene geſta timeamus: quia ſepe ĩ eius iudicio
culpa eſſe depᷣhendit᷑ quod virtus ante iudiciũ
pꝓutabat᷑.Et vñ expectat᷑ pia merces oꝑis inde

ſequitur iudiciũ eterne vltionis. Ipſa enim no
ſtra bona operatio culpa nũqᷓ; caret niſi hanc

deſtrictiꝰ iudex in ſubtili lance examinis miſeri
coꝛditer penſet.bec ille. Jõ dicit auctoꝛ ſupple⸗
menti in.c.ij.de ↄfeſſione ꝙ valde fatuus eſſet

ſacerdos qui dicenti ſubdito maxime munda
no:ꝙ nõ cõmiſit aliquod peccatũ ⁊ nõ aliter cõ
fitenti miſtraret euchariſtiaʒ. Si tñ qͥs in veri

tate eſſet ſine aliquo crimine nõ teneret᷑ ad con
feſſionẽ niſi oo modo quo ſupdictũ eſt: vt etiaʒ

dicit beatus Tho.in.iiij.di.xvij.ar.j.q.iij. F
Ecundi qui ſunt excuſati ſunt amẽtes:
q nõ pñt mereri nec demereri ſʒ ſũt ĩ ſta
tu in qͥ in amentiã deuenerunt et in eo
intelligũtur ꝑſeuerare:extra de bap.c.maioꝛes
ad fi.vñ nec penitentiã nec cõfeſſionẽ facere pñt
redeant ſenſum.
Errxrcio excuſant᷑ ab hoc pꝛecepto muti:⁊

niſi lucida habeãt interualla:ſeu ad pꝛopꝛium

t loqui nõ valentes.qui ſᷣm Ric.i.iiij.di.
rxvyijarti.ij.q.j.nõ obligant᷑ cõfiteri niſi

ſigno vel nutu vl eo modo quo poſſunt. xxvj.

q.vj.c.qui recedunt. Illis aũt quiloqͥ poſſunt
⁊ habent ſacerdotẽ pꝛeſentẽ nõ ſufficit ↄfeſſio ꝑ
ſcriptũ facca:quia q;uis ꝑ ſcripturã poſſit ma/

nifeſtari delictũ.tamẽ quia voces ſunt note ea⸗

git vt a lege publica conſtringat᷑. Et
ſimile habetur extra de regula.c.licet. Jdeo ſᷣm
iſtos talis nõ habens remoꝛſum alicuiꝰpecca
nõ tenerur ad confeſſioneʒ niſi eo modo quo

.⸗ „
1 2 NXN .
. „
. . .

rũ que ſunt in aimo paſſionũ.j. Periher.Et pᷣn
cipaliter data eſt lingua ad ſignificãdũ ſecreta
coꝛdis. In ſacramẽto cõfeſſiõis requirit᷑ deter⸗
minatꝰ modus.ſ.actus loquẽdi quãdo haberi
poteſt. Unde Magiſter in.iiij.di.xv.ca.iiij.di⸗
cit.Docuit dñs coꝛꝑali pñtia pctã ↄfitẽda nõ ꝑ

ſcripturã manifeſtàda nec etia ꝑ nunci. H
Uanco excuſant᷑ idioma neſcientes:qui
q ectiã ſᷣm Rich.vbi s.nõ tenent᷑ cõfiteri ni
ſi per ſignũ vt muti: qᷓ;uis aliqͥ dicãt ꝙ;

tenent᷑ cõfiteri ꝑ interpꝛetẽ. Nã cũ hoc nullo iu⸗
re diuino aut poſitiuo ſit cõſtitutũ:nõ vid etix

tutũ plus artare cõfitentẽ qᷓ; artet ꝑ ipa iura.qꝛ
vt dict Pꝛouerb.penul.Qui nimis emũgit eli

cit ſanguinẽ.trãſſi umptiue.iiij.di.ca.deniq;. Et
ideo no tenent᷑ cõfiteri niſi ꝑ ſignũ:vt dictũ eſt.
LTams ſi iſti vellẽt cõfiteri ꝑ ſcripturãvel ꝑ aliũ.
et ſiłiter muti poſſunt hoc facere ⁊ merebunt᷑.

Unõð dicit Inno.in ca.ois.de pe.⁊ re.ſuꝑverbo

ſolus. Surdus vel mutꝰ vel eger qͥ ſine ꝑiculo
loqui nõ põt:vel qͥ eſt alteriꝰ lingue qᷓ; cõfeſſoꝛ:

põt cõfiteri ꝑ ſcripturã vel ꝑ alui.
Ulinto excuſant᷑ illi qͥ nõ ſunt doli capa

q ces:vt ſunt cõiter pueri infra ſeptẽ ãnos
vt notat glo.in.d.ca.oĩs.⁊ etiã in ca.j.de

delictis pueroꝝ. Cõiter ergo pueri ⁊ puelle quã

o hñt ſeptẽ ãnos:qꝛ ſunt doli capaces ⁊ diſcre

tiõis obligant᷑ ad cõfeſſionẽ.vt etiã notat᷑ in di⸗
rectoꝛio iuris li.j.ti.xv.S.lxv.Si aũt infra illos
ãnos haberẽt diſcretionẽ nõ excuſarent᷑ ab p̊ pᷣ⸗
cepto cũ poſſent moꝛtalit᷑ peccare ⁊ dãnari.Exẽ
plũ habemꝰ in libꝛo dialogoꝝ bti Gꝛegoꝛij de

puero qͥnq; annoꝝ blaſphemãte deum:quẽ de

mones expoꝛtauerũt.Debẽt ergo parẽtes indu

cere pueros ad cõfeſſionẽ qñ ſunt doli capaces

Et dicit Scot in. ij.di. xvij. ꝙ qñ puer facitiſta

tria vel vnũ eoꝝ:ẽ obligatꝰad cõfeſſionẽ an ſep
tẽniũ. Pꝛimo quãdo rñdet ad ꝓpoſitũ cũ ratiõe
Secũdo quãdo intrãs eccłiam diſcooperit ca⸗
put ⁊ facit ſigna diſcretiõis ⁊ deuotõis. Tertio
quãdo verecundat᷑ de malo alijs vidẽtibo.In⸗
fantia nanq; regularit᷑ iudicio caret.j.q.iiij.ca.

placuit.⁊ ca.ſequẽti.Nã infans ⁊ furioſus equi

parant᷑:quia iudiciũ animi nõ habẽt.ff.ad legẽ
aqui.l.ſed ⁊ ſi.S.igit᷑.⁊.S.ſed eſt furioſus.⁊.xv.
q.j.ca.illud. Unde etiã ſi homicidiũ cõmitteret
talis infans vel furioſus non imputaret᷑ ei.vt
in clem̃.vnica.de homicidio.Et idẽ in doꝛmien
te.l.fi.ff.ad.l.coꝛ.de ſicca.Oẽs igit᷑ doli capaces
contẽnentes ſemel in anno cõfiteri moꝛtalr pec
cant tanqᷓ; trãſgreſſoꝛes ⁊ violatoꝛes canonuʒ.
vlij. di. ca.ſi qͥ ſunt.vbi dicit Gꝛego. Pccm̃ pa⸗
aalralte incurrit quiſqᷣs dum ſe fidelẽ aſſerit:
edi apłice obedire cõtẽnit.facit.viij.q.j.ea.ſcien
dum.⁊ in ca.nulli fas.xix.di.idẽ Gꝛego.inquit
Nulli fas ſit apłice ſedis violare pꝛecepta.ſit er
go ruine ſue doloꝛepſtratus quiſquis apłicis
voluerit cõtraire decretis.Talis em̃ iam dam⸗

Berno

natus a ſancta ⁊ apłica eccłia ſua inobedientia

atq; pꝛeſumptiõe a quocũq; eſſe nõ dubitatur
hec ille.Oe tali dicit ſaluatoꝛ Matth̊.xviij. Si

eccłiam nõ audierit ſit tibi ſicut ethnicꝰ ⁊ publi

ceanus.Et ideo ſic moꝛiẽs ſine cõfeſſiõe dʒ cũ be
ſtijs ſepeliri ⁊ nõ in ſacro.UVnð refert Ceſarius
ꝙ; quidã nunq; confitebat᷑ imo dicebat.Stul⸗

tiſſimus oĩm mihi videt᷑ qui qð facit in ſecreto

alteri reuelat. Sed bec ſtulticia in caput ſuũ re

dũdauit.Nã infirmatꝰ ad moꝛtẽ moꝛtuꝰ eſt ſi⸗

ne confeſſiõe.Cũ autẽ in ſacro ſepultꝰeſſet tanti

auditi ſũt iĩ loco illo ſtrepitꝰ⁊ terroꝛes vt ſolutꝰ

videret᷑ ſathanas. Itẽ venerũt tẽpeſtates hoꝛri
biles om̃ia denaſtates.Cũq; hoies ad eccłiam
pergerẽt viderũt illũ miſeꝝ poꝛrigentẽ bꝛachiũ
extra ſepulchꝛuʒ:q̃ſi diceret.Extrahite me hinc:
quia nò ſum dignꝰſtare in loco ſacro.Illi autẽ
ſtrepuꝰ ⁊ terroꝛes nunq; ceſſauerũt donec illð

maledicũ coꝛpus canibꝰ dederüuüt. R

Eerjrto ⁊ vltimo excuſant᷑ a cõfeſſiõe illi qͥ
ſnõ habẽet ſacerdotẽ cui cõfiteant᷑:quẽ ta⸗
mmaen debẽtt tenent᷑ inquirere.vt dicit᷑ in
iiij.ſen.di.xvij.ca.nõ pꝛius.Et illud Aug.in li⸗
bꝛo de pe.qð ponit᷑.depe.di.vj.in ca.qvult con

fiteri. ſ.ſi deeſt ſacerdos: ꝓximo vel ſocio fienda

eſt cõfeſſio. Intelligẽdũ eſt pᷣm Rich̊.vbi ſupꝛa

de cõgruitate nõ de neceſſitate. Ualde em̃ eſtvti

lis talis cõfeſſio etiã ſi nõ ſit ſacramẽtalis. Uñn
recitat Ceſariꝰ ꝙ tẽpoꝛe quo ibant xpᷣiani vlcra
mare ad paſſagiũ accidit ꝙ multis peregrinis
cum illis ſimul trãſfretãtibus adeo tempeſtas
ꝑmaxima oꝛta eſt in mari vt om̃s de vita deſpe

rarẽt. Lũc vnus maximꝰ pctõꝛ inter alios ſur/⸗

rexit ⁊ coꝛã oĩbus dixit.Audite me ꝓ amoꝛe dei
⁊ oẽs nolite perire.Credo em̃ certiſſime ꝙ ꝓpter
metẽpeſtas ſit exoꝛta:quia maximꝰ pctõꝛ ſum.
ſed rogo vos oẽs vt audiatis cõfeſſionẽ meam

tunc ille cũctis tacẽtibꝰtãta pctã dixit ⁊ tam di⸗

uerſa ⁊ hoꝛribilia vt aures hũane hoꝛrerẽt au⸗
dire.Audi mirabilłẽ dei clementiã cõfeſſione fa⸗

cta ⁊ ab oibus audita ſtatim facta eſt trãquilli

tas magna in mani ita vt oẽs mirarẽtur ⁊ ꝑue⸗
nerũtad poꝛtũ cũ ſalute. Deus aũt ð memoꝛia
ſinguloꝛũ taliter illa pctã deleuit ac ſi nunq; ali
quid ſciuiſſent nec audiſſent. Et ex hoc miracu

lo oꝛta eſt cõſuetudo int᷑ marinarios:vt in ꝑicu

lo moꝛtis ſi nõ habẽt ſacerdotẽ vnus alteri con
fiteat᷑. Recitat q̊ʒ idẽ Ceſanꝰ ꝙ quidã ſacerdos
occulte tenebat vxoꝛẽ cuiuſdã militis ſue parro

chie ꝓ cõcubina:quod cũ dictũ fuiſſet militi nõ

ſtatiʒ credidit nec ſine ſuſpitiõe fuit:nullũ tamẽ
de hoc ſignũ ſacerdoti vel vxoꝛi oſtẽdit. Uolẽs
aũt caute inqͥrere vitatẽ rogauit ſacerdotem vt
iret ſecũ ad quoddã ſecretũ colloquiũ: qui cuʒ
iuiſſet cum eo durxit illũ ad aliã villã in qua de

moniac quidã oĩa pcetã nõ ve cõfeſſa ĩpꝛopera
bat hoibus. Zimẽs aũt ſacerdos ne miles ꝓpt᷑

hoc adduxiſſ et eũ vta demone de facto ſuo inqͥ

reret ſtabulũ quoddã occulte intrauit ⁊ pediby
ſerui militis ꝓuolutus ipᷣm humiliter rogauit
vt cõfeſſionẽ ſuã audiret.Facta autẽ cõfeſſiõe ex

coꝛde ⁊ penitentia petita dixit ſeruus ſacerdoti.
AQuicqͥd alteri ꝓ cõſiłi peccato iniũgeritis ſit ve

ſtra penitẽtia.Quo facto ſecurioꝛ cuʒ milite ad

demõiacũ perrexit.A quo cũ miles qreret ſi de⸗/
mon aliqͥd de ſacerdote ſciret:reſpõdit demon.

Nihil mali de eo ſcio.Et cũ hoc dixiſſʒ ſubiũxit

lingua latina dicens. In ſtabulo iuſtiticatꝰ eſt
OQð verbũ ſolus ſacerdos intelligẽs ⁊ vᷣtutẽ cõ

feſſiõis ac beneficiũ dei in ſe recognoſcẽs:nõ in
gratꝰ ſcłm deſeruit ⁊ in oꝛdinẽ ciſtertieñ.itrauit
Sed hic querit᷑: nuũqͥd ille qͥ nõ habet ſacerdo⸗
tem teneat᷑ ſcrib ere pctã ſua ⁊ mittere ſacerdoti.
Rñdect Rich.in.iiij.di.xv.ar.ij.q.iij.in coꝛpoꝛe
queſtiõis.ꝙ nõ:quia hoc nõ inuenit᷑ inſtitutũ.
Itẽ quia imineret periculũ ne eſſet defectus in
examinatiõe pctõꝝ:quã facere debet ſacerdos:
vt poſſit ſalubꝛia cõferre remedia. Itẽ qꝛ facilit
poſſʒ fieri reuelatio alicuiꝰcriminis.Littere em̃

faciliter perdi poſſunt aut per nücium malicio

ſe aperiri:aut per ignoꝛãtiã nũcij tradi illis qͥb
nõ mittunt᷑ qͥ eas aperirẽt. Itẽ quia aliqͥs mali
cioſus ſacerdos poſſet cõtra penitẽtẽ arguere ꝑ
ſcripturã fuã ⁊ eũ vituꝑare.In abſentia ergo ſa
cerdotis nõ tenet᷑ quis cõfiteri laico nec etiã ſa⸗
cerdoti ꝑ ſcripturã aut nunciũ tentiõe neceſſita
tis.ſed ſi faceret eſſet ſuꝑerogatiõis. Hoc em̃ ca
ſu ſufficit contritio cũ ꝓpoſito confitẽdi habita
oppoꝛtunitate ſacerdotis.
Pars ſecũda huius ſermonis de frequenta
tiõe cõfeſſiõis.ſ.vtrũ quis teneat᷑ plus qᷓ; ſemel
in anno cõſfiteri.
RURo declaratiõe ſecunde partis querit
p vtrũ pctõꝛ in peccato moꝛtali exiſtens
teneat᷑ habita oppoꝛtunitate cõfeſſo⸗
ris ſuũ peœm̃ cõfiteri ſub pena icurrẽ⸗
di aliud nouũ pctm̃ moꝛtale.Etvtrũ hõ teneat
plus qᷓ; ſemel in ãno cõfiteri. Ad quã queſtionẽ
rñdet Archi.ca.ille rex.de pe.di.iij.? Inno.ĩ ca.
ois.de pe.⁊ re.di.ꝙ illi qͥ ſtatim nõ ↄfitent᷑ poſt
petm̃ moꝛtale cõmiſſuʒ habita oppoꝛtunitate
cõfitendi nouũ pctm̃ incurrũt. Et poteſt ſic ar⸗
gui pꝛo eoꝛũ opinione. Magis tenet᷑ homo ꝓ⸗
nidere ſaluti aie qᷓ; coꝛꝑis:quia aĩa eſt pᷣcioſioꝛ
coꝛꝑe.ca.ſolite.de maio.⁊ obedi.Et moꝛs vniꝰ
aĩe pᷣponderat moꝛti innumerabiliũ coꝛpoꝛuʒ.
ca.ſi habes.xxiiij.q.iij. Sed ſi hõ habeat infir⸗
mitatẽ coꝛꝑis moꝛtalẽ tenet᷑ q;citiꝰpuidere:alr
reputabit᷑ homicida ſuijpᷣiꝰ:qꝛ qui potuit ho⸗
minẽ a moꝛte liberare ⁊ nõ liberauit eũ occidit.
ca.ſicut dignũ.S.illi etiã.de homi.Uñ vt habet᷑
ĩ ca.ꝓuidẽdũ.lxxxiij.di.Simachꝰpa.ait. Nõ eſt
grãdis differẽtia an moꝛtẽ inferas vłl admittas
Moꝛtẽ em̃ languẽtiboꝓbat᷑ infligere qͥ hãc cuʒ
põt ñ exdudit.Ergo młto magis hᷣ ẽ dicẽdũ de
ifirmitate moꝛtali aĩe. Nec ſᷣm pᷣdicos doc/ali

glialt dech

glonnitno al
mannu in e
t cexcolcamm

waneblin crcl

iit deithovlo
Bono.in iii dl.

tporilalanöͤtet
aonno nboclun
ireligioſis qte
mnoitale dech
Wdi cj cotaco
Uo deplnn
p dogoꝛi gdl
b ln.i, le ſin

Pondeturanat
Ufiſbice artj,

ii noͤmo ſuo
crquo qs cömmllt

6okenodolenen
ſanporeſvo⸗noa

ſugcino diſpi
(ditchdicis
nnsidl pe⸗

tenctpoſtlapſuz

bermemorlino
Gnusfacertenn
c(engo, Quiciig

Motenekowoꝛrmun
ſinctb Thoſ⸗
Netompons derern
uctodignad

ſon crcölidari

cac inl inoib
ſtarinpoſtlape,

Vepablrnoppor

Ulrpeccginillo
Neccarin bociſt⸗
niaſtcſejtetnn
lalafnorraliaco
Amöed ci⸗
uo ldüngn⸗
Macuü noobi
Pecckiaderen
tiabticötrari
tiglthedeb
medicited 8
gerallga
Zittñ
d biüs
n egkn
cbchig
nd. ſio ron
mannoſanre
arunckſne

4

Pypalge

terebr
ertoganit
ͤfeſſiöete

ſacergon.

mis ſit ve
3mütead
rmnaſide
nr denon,
Gfubiönt
Uſtifar'eſt
8 fme
oſeignöͤin
mei iranie
daſacrdo
reſacerot.
in opoꝛe
ininnn⸗
deftamsin
rſacntos:
tegefaalit
Vmren
Molo
Nllisqtn
ismall
gucg
macrgoſs
net niſ/
e euſſirr
Noceñ ca
babis

agnenes
sſend

mnoquen
Alinſtnns
re iſtſo/
moicumi/
jhötentat
gvchone
moia
nmt hoſt
nrunitoe
tetſico
fhonog
Pßahſo⸗
nors n
D
barinn
ratr
ue ho⸗
oecldlt,
rhabck
ſͤct
Gmittas
bot i
icidid
do

oliGd/

quẽ excuſat decretalis.oĩs vtriuſq; ſexꝰ.de pe.
⁊ re.qꝛ eccłia itendit tpᷣs artare ꝓpter hoĩum ne

gligentiã ⁊ nõ ampliare.Siẽc etia ꝓhibet ne qͥs

vlera annũ in excòicatiõe ꝑmaneat. extra de be/
reti.c.excõicamꝰel.j.S.qͥ aut.Lñ nõ pᷣbet lniam

ppmanẽdi in excõicatione vſq; ad illã hoꝛã.Alij
ant qͥdã theologi dixerũt illð qð rectat ſanctꝰ
Bona. in. iiij. di.xvij.ꝑte.ij.ar.ij.q.ij. ꝙ ſcłares
⁊ puri laici nõ tenentfiteri regularit᷑ niſi ſemel
in anno nõ occurrẽte alia neceſſitate. Secꝰ autẽ
in religioſis qͥ tenent᷑ ſtatim cõfiteri poſt lapſũ
in moꝛtale.De clericis aũt ſcłarib videt᷑ idẽ di⸗
cendũ:cũ tota eoꝝ vita ſit tpᷣs pnie:⁊ cultui di⸗
uino deputata. Sʒ dimittendo argumeta pdi
cctoꝝ doctoꝛũ adhereo opinioni Alexandri de

ales in.iiij.ꝑte ſũme in tractatu de ↄfeſſione.⁊

— 47„

Percr de taran.ac Scoti i.iiij.di.xvij.? Ricar.

nſti ibidẽ ar ij.q.vj.⁊ bti Tho.ea.di.ar.ij.q.iiij.

2 etiã in pᷣmo ſuo qͥdlibet.q.xj.qͥ dicũt:ꝙ ſtatiʒ

exquo qͥs cõmiſit pccm̃ moꝛtale:⁊ de illo recoꝛ
dat᷑:⁊ nõ dolet nec habet ꝓpoſitũ de illo ↄfitẽdi
tempoꝛe ſuo:nouã culpã icurrit:qꝛ exquo cul-
pa ſua ei nõ diſplicet pliacere videt᷑. Et in hoc cõ
coꝛdãt cũ pᷣdictis doctoꝛibi.ſ.ꝙ quo ad ꝓpoſi⸗
tum ↄfitendi tꝑe ab ecclia determinato qlibet
tenet᷑ poſt lapſuʒ in moꝛtale pctm̃:qñ de eo ha

bet memoꝛiã nõ aũt tenet᷑ ſtatim ↄfiteri licet ſe⸗

curius faceret ⁊ melius ſi ↄfiteret᷑:⁊ ꝓbat᷑ ſic ar
guendo. Quicũq; obmittit illud ad qð ex pce⸗
pto tenet᷑ oꝓoꝛtunitate habita moꝛtalr peccat.
vñ inqᷣt.b. Tho.ij.ij.q.lxxxvij.ar.j. Illud qð ſi
ne tempoꝛis determinatõe debetur niſi ftatim
ſoluat᷑ obligat ad peccatuʒ:vt ꝓbat᷑ ꝑ.c.eos de

„

ſen. excõ. li.vſ.⁊ in.c.cũ dilecti de dolo ⁊ ↄtuma

cia. et in.l.in oĩbus.ff.de reg.iur.Si igit᷑ pctõꝛ

ſtatim poſt lapſuʒ in moꝛtale tenet᷑ ad cõfeſſio⸗
nẽ habita oppoꝛtũitate ↄfitẽdi ⁊ nõ ↄfitet᷑:moꝛ

talr peccat in illo iſtati ĩ quo recoꝛdat᷑:⁊ q̃ rõne
peccat in hoc iſtanti eadẽ rõne peccabit in ſeq̃n
ri:⁊ ſic ſeq̃ret᷑ młta imo q̃ſi inumerabilia pec
cata moꝛtalia cõmitteret in die ꝓ vna ↄfeſſiõis

dDilatiõe:qð eſt icõueniẽs ⁊ valde dãnabile. Ex

quo ↄcludũt:ꝙ cum pᷣceptũ de ↄfeſſiõe ſit affir

matiuũ nõ obligat niſi ꝓ loco ⁊ tempoꝛe ſaliq;ʒ
ab ecclia determiato. ſ. ſemel ia no. Ad argumẽ
tũ aũti cõtrariũ rñdet᷑:ꝙ ꝑ ↄtritiõeʒ cũ ꝓpoſito

2fitẽdi tꝑe debito:hõ ſtatiʒ ſanat aiam ſuã deo

medicãte ð qͥ ðꝛ. PS.cxlvj. Qui ſanat cõtritos

coꝛde:⁊ alligat contritiones eoꝛum. W

Icũt tñ Paar doc.maxie Ric. Alexã.?
o. vbi. S. ꝙ licʒ cõiter qͥs nõ te/
neat᷑ niſi ſemel in ãno ↄfiteri:tñ in qnq;
caſibo obligat᷑ qͥs ad cõfeſſionẽ vltra pᷣdictũ te/
pus. Pꝛio rõne ſtatuti qñ qͥs vigoꝛe alicuiꝰſta
tuti ſeu oꝛdinatiõis tenet᷑ ↄfiteri ꝗ buſdã vicibd
in anno ſicut ſunt cõiter religioſi.ad talia enim
ſtatuta obſeruanda obligant᷑ ſub pena moꝛta,/
ls vel venialis peccati ſicut eos regula vel ſta⸗

d birüs Z

te cõfeſſoꝛis.vt dicit
xvij.⁊ Johãanes de neapoli idem.q.vj.⁊ idem
dicit Laudul.nea.in pꝛedicta di. quando vult
ſacramẽta miniſtrare vel aliquẽ actũ ſolennem

CLXXXIII

tutũ obligare intendit.Et idẽ diat᷑ de voto:vt ſi
quis vouiſſet ter vel quater in ãno cõfiteri. In⸗
quit em̃ deus Pſal.lv. Uouete ⁊ reddite dõmi
no deo veſtro ⁊c. Secũdus caſus eſt ratioe
ſacramẽti.ſ.quãdo quis vult celebꝛare ſiue eu⸗
chariſtiã aſſumere: tenet᷑ eĩ ↄfiteri ſi cõmiſit pec
catũ moꝛtale ⁊ habet oppoꝛtunitatẽ confeſſo⸗:
niſi foꝛte de ꝓpinquo expectat aliũ cui deuotiꝰ
⁊ ſecurius còfiteat᷑:ſicem expectãs cõmunicare
non pꝛohibetur:ſi eſt vere penitẽs.vt inquit Ri
chardusvbi ſupꝛa. Item ſuſcepturꝰſacrum oꝛ

dinẽ ante debet confiteri habita oppoꝛtunita⸗
Petrus de tara.in.iiij.dil.

in eccłia exercere.vt cãtare euãgeliũ ⁊ huiuſmo
di.Et btũs Thomas i pᷣmo quodlibero. Zer
tius caſus eſt ratiõe periculi: quãdo ſq; imine⸗
ret veriſimile periculũ moꝛtis.vt eſt tẽpoꝛe gra⸗
uis infirmitatis peſtis guerraꝝ famis nauiga
tiõis itineratiõis ad loca ꝑiculoſa ⁊ in mulieri⸗

bus tẽpoꝛe ꝓpinquo partui ⁊ hmõi:quia Ecẽci.

xviij.ſcriptũ eſt.Ante iudiciũ ſcʒ moꝛtis interro
ga teipᷣm:ſq; per cõfeſſionẽ. Quartꝰcaſus eſt

ratiõe dubij.ſ. quãdo ꝓbabiliter videt vel dubi

tat ãplius illo qno copio ſacerdotis habere nõ

poſſe.vtputa ſi quis in aliquo pctõ deliquit de

quo abſolutio ad papã ꝑtinet:⁊ nunc habet co
piã penitẽtiarij pape ⁊ non putat ãplius poſſe
habere in hoc ãno:tenet᷑ ſtatim cõfiteri.Quiavt
inqᷣt poeta. Lꝑe qui rebꝰ vtitur ille ſapit.⁊ iteꝝ.
Tpe cũcta ſuo quiſq; peritꝰ agit.Ait q̊ʒ Boe⸗
cius. Signat tẽpoꝛa ꝓpꝛia ſingulis aptans offi

cijs deus. Quintꝰ caſus eſt ratiõe ſtimuli.ſ.

quãdo cõſciẽtia ſtimulat ilico pctm̃ eſſe cõfiten
dqũ:⁊ nõ poteſt deponi talis cõſcientia:talis emſm
tenet᷑ ad cõfitendũ.qꝛ om̃e qð fit cõtra cõſciẽtiã
edificat ad gehennã.vt ĩ ca.ꝑ tuas.el.ij.extra de

ſimo. Et hec oĩa etiã habent᷑ in ſũma cõfel.li.iij.

titu.xxxiiij.q.lxix. In alijs autẽ caſib ſufficit ꝓ
homo ſit cõtritꝰ de pctõ ſuo ⁊ ꝓponat cõfiteri cẽ/
poꝛe ſtatuto.ꝙ ſi interim ĩopinate moꝛeret᷑ iret

ad locũ ſalutis. Tamẽ meliꝰ faciet ſtatim confi

tendo:maxime ſi ſit cericꝰaut religioſus: vt di⸗
cunt pᷣdicti doccoꝛes:⁊ etiã Nicolaꝰ de auſmo.
in quadriga.lib.ij.ti.vij.S.ij.ODebemꝰ em̃ vicare

omnẽ cauſam incidedi in moꝛtale pctm̃.extra ðᷣ

ſimo.ca.mattheꝰ.⁊ de homicidio.ca.penul.UVñ

Ecci.iij.dicitur. Qui amat periculũ peribit in il

lo.dicit autẽ Gꝛegoꝛiꝰin moral. Peccatum qð
per penitentiam nõ diluitur:mox ſuo pondere
in aliud trahit. Ideo Aug.in ꝓſpero ðt. Reme⸗/⸗
dia ↄuerſiõis ad dñm nullis ſũt cũctatõibꝰ dif
ferẽda:qͥ em penitẽti indulgẽtiã pmiſit diſſi‚=an
ti diẽ craſtinũ nõ ſpopõdit. Jõ ðꝛ Ecci.v. Netar
des ↄuerti ad dñʒ ⁊ ne differas de die ĩ diẽ. Exẽ

plũ habemꝰ de Dauid:ð q̃ͥ Amb.ait ĩ apologia

SBermo

Dauid:⁊ hr.de pe.di.iij.c.ille rex. Ille rex tantꝰ
⁊ potẽs nec exiguo qͥ dẽ momẽto manere penes

ſe delicti paſſus eſt aſciam: ſz Pᷣmatura 9feſſtöõe
atq; imẽeſo doloꝛe reddidit pctm̃ ſuũ dño. IJdẽ

q̊ʒ Amb.in li. de pe.⁊ bẽ. de pe.di.j.in.c.adam.
inqᷣt. Adaʒ poſt culpã ſtatim de ꝑpadiſo deiecit

des nec diſtulit:ſed ſtatim ſeꝑauit a delitijs:vt·

ageret pniam.hec ille.O pctõꝛ cõſidera:ꝙ ſi ha
beres vulnꝰmoꝛtale vł ifirmitatẽ grauẽ ſtatim
q̃reres medicinã. Jõ cum aia tua ſit ꝑ moꝛtale
pctm̃ letalr vulnerata debes ſtatim ad ↄfeſſio⸗
nis medicamẽtũ recurrere.Ait em̃ Iſido.lib.ij.
de ſũmo bono.ito coꝛrigit᷑ culpa que oto co⸗
gnoſcit᷑.tardiꝰ aũt ſanat᷑ vulnꝰ qð ia putreſcẽri
bus mebꝛis poſt longũ tpᷣs curatiõibo adhibe
tur. hec ille. Ideo cõſulo oibi xpᷣicolis:vt ſalteʒ
tribo vel q̃ttuoꝛ vicibo in anno fidelr ↄfiteant᷑.
Et hoc ſufficiat ꝓ ſcðᷣa parte noſtri ſᷣmonis.
Pars tcia de reuelatiõe pctõꝝ iĩ ↄfeſſiõe. N
Ercio dico:ꝙ tria gna pctõꝝ ſunt in cõ
tr feſſiõe reuelada.ſ. Pꝛimo pcti mani⸗
feſtuʒ ⁊ publicũ. Scðo pecm̃ occultũ ⁊
ſecretũ. Tercio pctin ꝓpꝛiũ ⁊ nõ alienũ.vt hr̃ in
ſũma cõfeſ.li.iij.ti.xxxiiij.q.lxviij. Pꝛimo igit
ſciendũ eſt.ᷣm Alexan.de ales vbi.S.⁊ petrũ ðᷣ
tarꝗ.in.iiij.diſt.xvij.⁊ ſecem̃ Bona.ibidẽ ꝑte.ij.
Ar.ij.q.ij. ? Ric.ea.di.ar.iij.q.iiij.?⁊ bim Tho.
ibidẽ ar.ij.q.j.q' manifeſtũ pctm̃ eſt ↄfitenduʒ.
Pꝛimo ex ꝑte cõfeſſoꝛis cõfeſſionẽ audiẽtis:vt
cognoſcat pctm̃ nõ vt hõ:ſʒ vt vicariꝰ dei.ſ.ꝑ te⸗
ſtimoniũ ↄſcie accuſantis q; eſt teſtis diuinꝰ:⁊
hoc fit ꝑ ↄfeſſionẽ.Nõ em̃ ſufficit aliqd eſſe no
tũ iudici:niſi ſit ei notu ʒ in foꝛma iudicij:qꝛ vt
ðꝛ in.c.iudicet.iij.q.vij. Judex dʒ iudicare ſᷣm
allegata:⁊ ꝓbata:vt etiã hꝛ in.l.illicitas.S.veri
tas.ff.de offi.pᷣſi.Etiõ opoꝛtet ↄfiteri pccm q̃n⸗
tũcunq; publicũ fuerit. Scðo ex ꝑte cõfitentis
vt iuſtificet᷑. Quãtũcũq; em aliqͥs ab aliq̊ accu
ſet᷑ nõ ꝓpter h̊ iuſtꝰiudicat᷑:ſʒ magis iniuſtus.
Sed qñ hõ ex cõtritiõe accuſat ſeipᷣʒ:tũc exercet
opus iuſticie:iuxta illðꝰ Pꝛouer.xviij. Juſtus
in pᷣncipio accuſatoꝛ eſt ſui.vt &̊ qͥſq; iuſtificet᷑:
⁊ dignꝰ recõciliatiõe eccłie cõpꝛobet᷑ qᷓntũcũq;
pctm̃ ſuũ ſit publicũ neceſſaria tñ eſt in confeſ⸗
ſione ꝓpꝛia accuſatio. Scðo pᷣncipałr dico:ſᷣm
Alexã. Bona.⁊ Ric.vbi.S.ꝙ pcetm̃ occultũ eſt
ↄfitẽdũ Pꝛimo ex ꝑte ↄfeſſoꝛis. Nã ſatiſfactio

imponẽda eſt ꝓ pctõ ſᷣm arbitriũ ↄfeſſoꝛis.Et

iõ neceſſe eſt ꝙ pctm̃ occultuʒ illi reuelet᷑:vt co
gnoſcat eiꝰq̃ntitatẽ ⁊ qualitatẽ:vt poſſit ſᷣuare
illud qð ðꝛ Deut᷑.xxv. Pꝛo menſura delicti erit
⁊2 plagaꝝ modꝰ.vt etiã habet᷑ in.l.ne qͥd ex nau
fragijs.ff.de incen.rui.⁊ nau. Scðo ex ꝑte cõfi⸗
tentꝭ:vt qͥ nõ erubuiti ſecreto peccare:nũc coꝛã
cõfeſſoꝛe reuelet pctm̃ ſuũ cũ ruboꝛe. Hõ enim

.

carnalis plus erubeſcit ocłos hoĩs q; dei. Itẽ

vt confeſſoꝛ ſciat ei ꝓuidere de remedijs cõtra

pam̃.Ideo inquit Boecius in.j.de conſoł. Si

XXXIII

operã medicãtis expectas opoꝛtet vt vulnꝰ de⸗

tegas.vnð dicit᷑ Oſee.xiij. Pctm̃ eius abſcõdi⸗
tum doloꝛes ꝑturiẽtis venient ei. Quapꝛopter
Oꝛatiꝰin ep łla ad Quintũ dicit.Stultoꝝ incu
rata pudoꝛ malꝰ vlcera celat. O
EAd hic querit᷑: nunqͥd radices pctõꝛum
ſ ſſint confitẽde ⁊ etiã temptationes.Et re/
ſpongdet Alexã. de ales vbi ſupꝛa:qꝙ non
ſunt cõfitẽde niſi q̃tenꝰ ſunt voluntarie aliquo
modo.vt quãdo ꝓcedũt ex ignoꝛaãtia affectata
⁊ craſſa tales radices pctõꝝ:vł qñ ex ĩfirmitate
que cõplacet:vt ex ea habeat᷑ licẽtia quedã peccã
di:vel ex aliqua culpa noſtra pcedũt dicte radi⸗
ces ſeu temptatiões.⁊ hoc poteſt eſſe tripliciter.
Pꝛimo quãdo qͥs voluntarie ſe temptatiõibꝰ
exponit:vt facũt quidã qui vadũt ad ſpeccacu
la vt videãt mulieres de quibꝰ poſtea temptan
tur. Cõtra quos inquit Job.xxxj.ca.ſui lib. Pe
pigi fedus cũ oculis meis:vt nec quidẽ cogita⸗
rem de vgine. Scdðo quãdo temptatiõibus
nõ reſiſtimꝰ ſᷣm noſtrã poſſibilitatẽ. Tertio
quãdo ſine om̃i tẽptatiõe qͥs exponit ſe pctõ:ſi
hmõòi expoſitio aliquo modo tẽptatio dicenda
eſt. Uñ de pe.di.v.ca.cõſideret.ĩquit Aug.Sũt
qui nõ ſolũ vincunt᷑ ſed vltro pcto ſe offerũt nec
expectant tẽptationẽ ſed pᷣueniũtvolũtatẽ.Ter⸗
tio pꝛincipałr dico ſᷣm pᷣdictos doctoꝛes maxi⸗
me ſanctũ Bona.⁊ Rich̊.in.iiij.di.xxj.ꝙ debe⸗
mus cõfiteri pctm pꝛopꝛiũ nõ alienũ.Et qͥlibet
in cõfeſſiõe debet famã alteriꝰcuſtodire quãtuzʒ
poteſt ſed ſuã conſciẽtiã purgare debet. Et ideo
ſi circũſtantia que ducit in cognitionẽ ꝑſone ſit
de neceſſitate cõfeſſiõis:vt quia trahit in aliam

ſpeciẽ pcti moꝛtalis.puta ſi quis peccaret cũ ſo

roꝛe vel cũ matre vel hmõi:tũc debet cõfiteri ſꝑ

tamẽ ſi poteſt occultando ꝑſonã meliꝰ qᷓ; poſſit

puta ſi habeat q̃ttuoꝛ ſoꝛoꝛes non noĩando in
particulari. Et idẽ dicit Alexã.de ales vbi S.Si
autẽ nõ ſit de neceſſitate confeſſiõis talis circũ⸗
ſtantia debet dimittere eã:ne potm̃ alteriꝰ pꝛo⸗
dat vel petita licẽtia cõfiteat᷑ alteri aut ſuꝑioꝛi qͥ
perſonã ignoꝛet. Cõcoꝛdat Petrus de taran.in
liij.ſen.diſt.xxj.Si tamẽ quis expꝛimat ꝑſonã
bona intentiõe nõ vt diffamet ſed vt penitẽtia⸗
rius oꝛet ꝓ eo vel eius ſalutipuideat nõ peccat
ſed meret᷑ xxij.q.v.ca.pᷣ videt᷑. Dicit tamẽ Rich.
vbi ſupꝛa.ꝙ debet ei dicere extra confeſſionem
ſed ego non condẽnarẽ eum qui in confeſſione
diceret vt apud cõfeſſoꝛẽ eſſet ſecretius. Et pꝛe⸗

dictis concoꝛdat gloſa Ray.vt habetur in ſum/

ma cõfeſſoꝛum libꝛo.iij.titulo.vxxiiij.q.lxxxvij.

Dicit etiã Petrꝰde taran.vbi ſupꝛa.ꝙ etiã quã

do arcũſtantia eſt neceſſaria:⁊ nõ poteſt expꝛi⸗
mi ſine periculo alteriꝰ obmittẽda eſt ⁊ ſufficit
pctm̃ dicere ſine hmõi arcũſtantia.vt etiã habe
tur in ſũma ↄfeſſoꝝ eodẽ libꝛo ⁊ tit.q.lxvij. Sʒ
cõtra hoc faciũt multi qui in cõfeſſiõe cũ debet
reuelare pctã pꝛopꝛia publicant aliena.vt puta

woꝛdienope

dſeſi Loͤtte
cofirhor du

ltaimeadl

Drelncfeſſt
taa deo reape

Pſemiencoꝛs
odediepo
1confeſſonis
Gamotng⸗

durtenecla
f. Manb xrv.
hrmoz Guga
gtiptanöequit
dicee dauidin
icuebaraliao⸗
Dubolsaönne
gels gopdbacl
Trcüͤck dong
eo Ec
mn
onguit
eikrenzu⸗
ſtuma o
hleeteneat ſuh
Aeholo ſinas o⸗
mäſzdunynan

Mera autechkih

Beac quitenet
ektpumiltae
loohoͤnnnir
nittinſpintut
clultvocg de
ſrtan he
at daud Ps
☛
lamäficiſtecct
1. TDunlibine.
iesligktipnn
teſintn
lorpl n
ictnnn

t vuld⸗
s obſc
apzopt
ulor inau
0

1spcörum
lones re/
Magnon
Kariealigvo
na afeann
aiimrare
gngipecc
undierncl,
ſemplicien
mpranötb?
Ladſpeanan
kumpran
aluilidepe
uidecogte
npranöbas
e. Tano
r ſegaoſ
no dicends
thug Git
Loſferürne
ürni Ta,
oꝛes mon/
rmdehe/
ni Cqlber
requicuz
. Ktideo
i goneſit
alam
Carn jſo
Gfinſe
eloſſt
noiangonn
oſbis
nliscni/
dlens po/
utſugiorig.
deturanin
nan oni
tpenting,
nnoelat
umi ic.
nteſſonen.
oonſcſone
mrulun/
gan
yaniqu⸗
t apn
rſuffia
c habe
ci.
. ñ debe⸗
NN

vxoꝛ dicens pctã viri ſui:ꝛ mater filij:⁊ famula
dñe ſue. Cõtra qͥs ĩquit Dauid Ps. xxxj. Dixi
cõfiteboꝛ adueriuʒ me iniuſticiã meã dñno. In⸗/
iuſticis meã dixit non alienã. Ueſtra ergo pctã
dicite in cõfeſſiõe ⁊ dimittite aliena vt indulgẽ⸗/
tia a deo reciꝑe mereamini. Qðdð nobis cõcedat

ipſe miſericoꝛs dominus. Amen.
Eodẽ die poſt pꝛandiũ de ↄfeſſoꝛis electiõe:

2⁊. confeſſionis conditione:ac frucificatione.

8

4

Ser mo trigeſimuſquartus.

nfiten

c no qm̃ bonꝰ qm̃ in ſeculuʒ milſe/

4

ricoꝛdia eius. PS.cv. Solent ↄtra

dyabolicas tẽptationes decẽ ⁊ octo
dari remedia. Pꝛimũ eſt oꝛatio:dicẽte ſaluato

re Matth.xxvj. Uigilate ⁊ oꝛate ne itretis in tẽ
ptatiõeʒ.Suꝑ qð inqᷣt glo. Ille teptat᷑ ⁊ ſupat
a tẽptatiõe qui neſcit oꝛare. Scðm eſt ieiuniũ:
dicete Dauid in Ps. Cum mihi moleſti eſſent

iquebar cilitio:⁊ hũiliabã in ieiunio aiĩaʒ meã.

—

Dya bolꝰem̃ pᷣualet ↄtra carni deditos:vt inqᷣt

angelꝰ Raphael Thobie iunioꝛi Thobie. vj.

Tercl eſt elongatio cauſe: qꝛ remota cauſa re⸗

mouet᷑ eſfectꝰ.ij. Phi. ⁊.c.cũ infirmitas.de pe.?⁊
re. Ideo ðꝛ Ecci.xxj.Quaſi a facie colubꝛi fuge

pccm̃.Quartũ eſt reſiſtentia in pꝛimis motibo.
Ideo inquit apłs Jacobus ſue canonice.iiij.c.
Reliſtite dyabolo ⁊ fugiet avobis.⁊ Hiero.in
teſtamẽto ſuo inquit. Lubꝛicꝰeſt ſerpẽs ⁊ niſi

capite teneat᷑ ſubito itrat. Et idẽ ad Euſtochiũ
alt. Nolo ſinas cogitatiões malas itrare aam
tuã:ſʒ dum puulus eſt hoſtis allide ad petraʒ:
petra autẽ eſt xpᷣs. Ideo inquit Dauid in PS.
Beatꝰ quitenebit ⁊ allidet ꝑuulos ſuos.Qui⸗

tũ eſt humilitas.Nam retia paruulos piſccu⸗
los nõ retinẽt.patuit exẽplũ deſctõ Antonio:qͥ
vidit in ſpiritu totrũ mũdũ laqueis plenũ:⁊ au
diuit voceʒ de celo dicentẽ ſibi: ſola hũſlicas
euaderet illos dyaboli laqueos. Eapꝛopter in
qe Dauid Ps.cxiiij. Cuſtodiẽs gꝑuulos dñs:

hũiliatꝰſum ⁊ liberanit me.Sextũ eſt fides.di

cente dño Match.⁊ Luce.xvij. Si habueritis
tantã fidẽ ſic eſt granũ ſinapis dicetis huic mõ
ti. Tranſi hinc:⁊ trãſibit. Et ſᷣm glo.ꝑ monteʒ
itelligit᷑ tẽptatio. Jõ ad Hebꝛe.xj.ðꝛ.Sancti ꝑ
fidẽ vicerũt regna.Septimũ ẽ cogitatio paſſio

nis xpᷣi. Inquit em Greg.in moꝛał. Si paſſio

dñi ad memoꝛis reuocet᷑nihil eſt adeo duꝝ qð
nõ equo aio toleret᷑. Undexpᷣs in foꝛma cruci
fixi apparẽs cuidã fratri nr̃o dixit ei: qñ tem
ptaret᷑ aſpiceret eiꝰplagas ⁊ ſubito liberaret᷑:vt
habet᷑ in ↄfoꝛmitatito ſccĩ Franciſci fructu.ix.?
ↄfoꝛmitate.ix.Octauũ eſt ↄſideratio remunera
tiõis que dat᷑ his qui reſiſtunt tẽptatiõibo.De
qua Jacobi.j.ðꝛ. Beatꝰvir qui ſufferttẽptatio

nem:quoniã cum ꝓbatus fuerit accipiet coꝛo⸗

nam vite qu repꝛomiſit deus diligetib ſe. Et

repperiſſe in ſcri

CL.XXXI

de bochabet exemplũ in vitaſpatꝝ de illo iuue

ne diſcipulo cuiuſdã ſceti patnis: q habẽs ab eo
in madat nevnq; iret doꝛmitũ niſi pꝛiꝰ habita

ab eo bñdiccõe.Quodã ſero ad ipᷣʒ pergẽs inue

nit eũ ſopoꝛatũ.Demon autẽ ei ter ſuggeſſit vt

iret doꝛmitũ abſq; illa benedictiõe.Cui ille nũ⸗
q; Cõſenſit. Unde pꝛedictꝰ ſctũs paterviſionem
talẽ habuit. Nã poſt illas tres temptatões a di
ſcipulo ſuo ſuꝑatas vidit tres fulgentiſſimas
coꝛonas de celo deſcẽdere ⁊ ſuꝑ caputilliꝰ ſe fir
mare.Unde exꝑgefactꝰ? ab illo interrogãs qͥd
feciſſet ⁊ cogitaſſet ipo doꝛmiente.Cognouie q;
ꝓpter illarũ triũ temptationũ ſuꝑationẽ tres il⸗
las coꝛonas meruerat. Nonũ eſt iuocatio no

minis Jeſu.ã Marci vlti.ipᷣe dñs ait de fide

libꝰ ſuis. In noie meo demonia eijclẽt ⁊c̃.⁊ Au

ce.x.dixerut ei diſcipuli.Dñe in noie tuo demo⸗
nia ſubijciũtur nobis. Decimũ eſt deuota ſa⸗
lutatio beate vginis:dicẽdo Aue maria.⁊c̃.vel

Moaria mater gre mater miicoꝛdie tu nos ab

hoſte ꝓtege in hoꝛa moꝛtis ſuſcipe. Ut em̃ ha⸗
bet᷑ in miraculis ipᷣius btiſſime vginis demo⸗
nes effugiũt hoc audiẽtes. Undecimũ eſt aii⸗
cuiꝰ ſacti vel ſccẽ deuota inuocatio. Unde dicit᷑
Job.v. Uoca in celis ſi eſt qͥ rñdeat ⁊ ad aliquẽ
ſccõꝝ cõuertere. Duodecimũ eſt dicere hũcyer
ſiculũ.Deꝰin adiutoꝛiũ meũ intẽde:dñe ad ad/

⸗ △

iuuãdũ me feſtina.vt dicit Johes caſſiodoꝛꝰin
ij. coll. abbatis Iſaac. Tertiũdecimũ ẽ ſigno
crucis ſe munire.vt habet᷑ in legẽda ſcti Cybani
⁊ Juſtine.⁊ etiã in legẽda ſcci Frãciſci acBaſilij

Un pſal.lxxxv.ait pha deo. Fac mecũ ſignũ in

bonũ vtvideãt qͥ oderũt me ⁊ confundãtur.Et
ideo canit eccłia. Per ſignũ crucis de inimiis
nr̃is libera nos deꝰnoſter. Quartũdecimũ eſt
dicere ðuote. Jeſu fili Dauid miſere mei. Hoc
em dicto cananea meruit a xpᷣo filie a diabolo
liberatiõʒz. vt habet᷑ Matth. xv. Hoc etiã dicco

ſtates in purgatoꝛio ſancti Patritij ab iſidijs

diaboli ſtatim liberant᷑.vt habet᷑ in legẽda ipiꝰ
ſctĩ Patritij. Quintũdecimũ eſt cõtinua exer⸗
citatio in bono opere.vnð Hiero. ad Ruſticũ
inquit. Semꝑ aliquid boni operis facito vtte
diabolus inueniat occupatũ. Sextũdecimũ
ponit beatꝰ Hylariꝰ pictauiẽſis epᷣus dicẽs ſe

.

Ecci.vij.dicit᷑. In oibus oꝑibus tuis memoꝛa
re nouiſſima cua ⁊ in eternũ nõ peccabis. De⸗

amũoctauũ eſt cõfeſſio ſincera. Unð Augꝰ.ad
here. ait. Cõfeſſio ẽ oppugnatrix demonũ: pa/
uUoꝛ inferni:obſtaculũ diaboli.hecille. Qꝛ etiã
ipᷣe maledictꝰ diabolꝰeſt ſuꝑbus:iõ indignaz⸗
ſiqᷣs eiꝰſuggeſtiões reuelet.iuxta illð Ecci.xxvi)

pꝑꝶᷣ ſcci emẽtis pape diſcipu⸗
li beati Pecri ꝙ quãdo aliqͥs habet grauẽ tri⸗
bulatõeʒ ſi ðᷣ uote ðt illũ pſal.qͥ incipit. Saluũ
me fac deꝰ.cito liberabit᷑. Que oĩia debẽt intelli
gi ſi pꝛedicte oꝛões dicant᷑ ſine vlla ſuꝑſtitione
Decimũſeptimũ eſt cogitatio vltimi finis. Iñ̃

—

Qui renelat ſecreta amici ſui perdet eũ.Et ſic di

mittit tẽptare ne ꝑ confeſſionẽ detegat᷑. De qua
cõfeſſiõe traccaturi tres cõſideratiões faciemꝰin

boc ſermone. Pꝛima dicet᷑ electiõis.ſ.ofeſſoꝛis
Secũda conditiõis.ſ.ipᷣius cõfeſſiõis.Tertia
vero frudtificatiõis eiuſd.
Pars pꝛima in qua declarat᷑ qualis debeat
cligi cõfeſſo.. QQ
UNUattuoꝛ ſunt neceſſaria in illo qui ð bet

eligi cõfeſſoꝛ. Pꝛima cõditio dict᷑ pote

ſtatis.vt ſq; habeat autoꝛitatẽ abſoluẽ/

di. Nam ſᷣm Durandũ nr̃m in ſũma lib.j.ꝑte.j.

di.j.ad abſoluẽdũ in foꝛo penitẽtie tria requirũ
tur.ſ.ꝙ ↄfeſſoꝛ habeat autoꝛitatẽ clauiũ exiſtẽs
ſacerdos.⁊ ꝙ hab eat autoꝛitatis executionẽe.et

ꝙ executio ſit libera ⁊ nõ ligata.Excõicatus em̃

nõ poteſt ligare necſoluere.ca.audiuimꝰ.xxiiij.
q.j.Et ideo dicũt oẽs theologi maxime Lbo.⁊
Rich.in.iiij.dil.xvij.ꝙ qᷣlibet tenet᷑ ↄ fiteri pꝛio
ſacerdoti.vt patet expꝛeſſe in ca.ois.de peni.⁊re.

Alienꝰ em̃ ſacerdos abſoluere nõ poteſt nec li⸗
gare.ca.placuit.de peni.di.vj.Dici᷑ autẽ pꝛius

ſacerdos quo ad hoc non ſolũ parrochianꝰ ſed

ctiã qͥlibet babẽs autoꝛitatẽ abſoluẽdi.vt decla
rat᷑ in ſũma ↄfeſſoꝝ lib.iij.ti.iij.xxxiiij.q.xxxviij

Et dicit Rich̊.⁊?⁊ Tho.vbi S.ꝙ cõfeſſus alicui
habẽti autoꝛitatẽ abſoluẽdi nõ tenet᷑ poſtea ite⸗
rum cõfiteri eadẽ pctã ꝓpꝛio parrochiano.vt pa
tet in extrauagãti Johᷣ.xxij. que incipit. Uas ele
ctiõis.Eſt ergo ſccẽdũ ſᷣm Alexã.de ales in.iiij.

parte ſũme in tractatu de cõfeſſiõe.⁊ ſecm̃ Bo⸗

72

naueñ.in.iiij.diſt.xvij.parte.ij.ar.j q.ij.? Rich.

æadẽ di.ar.iij.q.j.? Panoꝛ.ĩ dicto ca.ois.?⁊ Car

dinalẽ in cem̃.dudũ.de ſepul. ꝓpꝛiusſacer⸗
dos multiplicit᷑ ⁊ varie accipit. Pꝛimo em̃ pa⸗
pa in toto mũdo eſt cuiuſlibet ꝓppꝛiꝰ ſacerdos
quia eſt caput totiꝰ eccłie.ca.quato.⁊ ca.int᷑ coꝛ
poꝛalia. de trãſla.De q̊ Iſið.li.vij.echimolł.cxij.
⁊ habet᷑ in c.cleros.vᷣſi.põtifex.xxj.dicẽs. Pon
tifex önceps ſacerdotũ eſtvel dicit᷑ eſſe quaſivia
ſeqᷓntiũ. Ipᷣe em̃ ſũmus ſacerdos ipᷣe pontifex

maximꝰ nuncupat᷑. Ipᷣe em̃ efficit ſacerdotes ⁊

leuitas ⁊ omẽs eccłiaſticos oꝛdines diſponit:⁊

qð vnuſquiſqͥs facere debet oſtẽdit ⁊c. Scðo
cuiuſq; eſt ꝓpꝛius ſacerdos ſũmus penitẽtiariꝰ

pape.vt dicit Ancho. de butri. in. d. ca. omis. in

verbo ꝓpꝛio ſacerdoti.de officio autẽ ſũmi peni

tentiarij ⁊ alioꝛũ penitẽtiarioꝝ notat Joh.an.
in clem.romani.de elec.⁊ in ca.j.de tem.oꝛ.li.vj.

Tertio eſt ꝓpꝛius ſacerdos minoꝛ penitẽtiariꝰ

pape in curia romana velvbicũ q; ei cõmittat᷑ꝑ
ipᷣm papã:cui incumbitꝓuidere ſaluti oim fide
Liũ.ix.q.iij.ca.cũcta per mũdũ.⁊ in pꝑhemio.vj.

Quarto legatꝰ pape in ſua legatiõe.ca.j.ð offi.
le.cũ ibi nota.vñ in tota ꝓuincia ſua põt quoſ⸗

cunq; abſolueretãqᷓ; ꝓpꝛius ſacerdos. Quin⸗
to vicarius pape.argumẽto ca.j.de offi. vi.⁊ in
ca.officiũ.de offlarchiepiſ.Et meliꝰ in ca.inter

XXXIDH

cetera.de offi. ord. Sexto vicarius legati.vt in
dictis capłis.Et intelligit᷑ cũ papa hoc cõcedit.
ca.nihil. de o ffi. le. Septimo penitẽtianꝰlega⸗
ti cum ſpᷣe legatꝰ habeat poteſtatẽ cõſtituẽdi pe
nitẽtiarios:ꝑ iura ſupꝛa allegata. Ocauo ois

cui a papa cõmittit᷑ vbicunq; cõfeſſiões audire
eſt oĩim ꝓprius ſacerdos.ij.q.vj.ca.de cetero.
Nono archiepᷣus dũ viſitat eſt ꝓpꝛius ſacerdos

ſuoꝛũ ſuffraganeoꝝ ⁊ eos abſoluere poteſt.co.
noſtro.de peni.⁊ remiſ. Decimo epᷣus in cota

ſua dioceſi.ca.inter cetera.de offi.oꝛ.⁊ ca.j.⁊ ca.
quoniã.codẽ titu. Undecimo archipᷣſoyter ec⸗
deſie cathedralis.ca.officiũ.vbi gloſa.de offi.ax
chipꝛeſby. Duodecimo generalis vicariꝰ epᷣi qͥᷣ
poteſt audire om̃es de dioceſi.argu.in.l.cũ pꝛe

coꝛ.ff.de iudi. Tertiodecimo pꝛeſbyter parro⸗
chialis in tota ſua parrochia.ca.ij. de parroch.
Decimoqrto om̃s habẽtes autoꝛitatè a pᷣdicqꝭ
autoꝛitatẽ cõmittẽdi habẽtiba poſſunt abſolue
re tãqᷓ; ꝓpꝛij ſacerdotes dummõ ipᷣi als nõ ſint

incapaces iſtiꝰautoꝛitatis ſᷣm ꝙ declarat Alex.

de ales vbi ſupꝛa.⁊ ſanctꝰ Bona.ac Chomas

⁊ Ricb.in.iiij.di.xvij.? Panoꝛ.in dicco.ca.oĩs.
de peni.⁊ re.⁊ Archᷣ.in ca.plectis.xv.di.Et ideo
illi qui ↄfitẽtur fratribo minoꝛibo ⁊ pᷣdicatoꝛibo

qui habent autoꝛitatẽ per pᷣuilegia ſua audien
di ↄfeſſiões ſᷣm foꝛmã traditã in dem.dudum.
S.ſtatuimꝰ.de ſepul.nõ tenent᷑ petere licẽtiam a

ſuo parrochiano:licet Ber. gloſatoꝛ ſuꝑ.d. ca.
om̃is.dicat oppoſitũ.Que gloſa poſtea per Ae

mẽtẽ quartũ tanqᷓ; oino falſa ⁊ erronea fuit dã
nata in quodã pꝛiuilegio indulto fratribo mi⸗
noꝛibo ⁊ pᷣdicatoꝛibo:qð incipit.Quidã temere.
Et fuit determinatũ in eo ꝙ illi quibo a ſuꝑioꝛi

bus puta epᷣis ⁊ hmõi cõmittitur autoꝛitas au
diendi cõfeſſiões poſſint eas audire ⁊ ipis pax

rochianis ſacerdotibo inuitis ⁊ cõtradicẽtibꝰ.
Et hoc idẽtenet Johã.an.in ca ſi eᷣus.de peñ.

lib.vi.Dicũt autẽ pꝛedicti theologi maxieallex.

Tho.⁊ Richᷣ.vbi ſupꝛa.ꝙ quãdo alicui ſacer

doti cõmittitur auctoꝛitas audiendi cõfeſſiões

alienoꝝ parrochianoꝛũ nõ fit aliqð pꝛeiudiciũ

ipᷣis parrochianis.co ꝙ iuriſdictiõis ptãs nõ

eſt alicui cõmiſſa in fauoꝛẽ ſuũ ſed in vtilitatem
plebis ⁊ ad honoꝛẽ dei. Quintodecimo dici᷑

ꝓpꝛius ſacerdos ille qui eſt electus ab eo qͥ ha⸗

bet autoꝛitatẽ eligẽdi ſibi ↄfeſſoꝛẽ pꝛouidum ⁊

idoneũ:vt ſunt epi ⁊ abbates exempti quibus

ꝑꝓmittit᷑ a iure ſibi eligere cõfeſſoꝛem.ca.neꝓ di⸗

latiõe.de peni.⁊ re.Et idẽ dico de ↄfeſſoꝛe electo
a qͥcunq; habente autoꝛitatẽ eligeẽdi a papa vel
ab alio qui poteſt eãẽ dare. Sextodecimo dici

tur ꝓpꝛius ſacerdos quilibet parrochianꝰ ſacer

dos oĩm vagabundoꝝ qui in eius parrochia
voluerũt ↄfiteri ᷣm pᷣdictos doctoꝛes.Dicũtux
autẽ vagabũdi illi qui nõ habent domicilium

certũ vel habitationẽᷣm gloſam ⁊ Barcho. in
l.dies.S.pꝛetoꝛ.ff.de dam.infec.? Panoꝛ.in ca.

1deſorocope⸗
ſelbewubſa
deiliouidonnn
ininunruerd
nftad nunm
hetidict Pan

ſbemcreinuri,s

nalqupenoch

rpanrochidllina
(ti usdo onne
ruotdag,. in
iagoſa indem)
olnngat de foro

guidopermalo

cnCtfftamtal
us0 agel
QLofnis depehhe
cchercnorlb d
Alcubinotantpe

onniprcermmtepea
ninequiconnpaſ.
ſolloc. Quiatucn
lomickeoüd
wihabitanerürp⸗
ſuntryſ geNchy
coc fdeponod

dad apller dedee

ſaribiubimmpe

NCodocno dom
mdtſus lempa
Litoportutipus

morarindnendi
lus panoochieadi
bocabeptſcopon
glio poſſt ẽ nn
guugo cplſcop y
Chrnäperegnnäch
lcentüͤconfitic
naniidi Sed n
Penoperitliin
declisſaaamnene
CSMonänuregne
behrdomnlüin
Giſcopo elpan
moratun tame
lhanochlano
ſoꝛe confeſſiöi
no comnpefa
oporter que⸗
Ridegtemon⸗
Oeandi
1 uls⸗
clogo
nenltielde

micſcin

egaeean.
dc cöctdt,
lun lege,
timcalpe
Cano ois
des aucire
echen.
8lacerdos
Poteſt,d,
Pusintor
difnnra
a Roffiar
marbchich
ninlage
berpano;
depanoch.
nis cic
unrabſolue
ials nöſint
darat Zler.
Domus:
ao a ois,
d Stideo
dicdri
ſa audien
mndudon.
relicnams
ſg ,
upe Qe
u fult da
aumimi⸗
dätanre.
Waſugoorl
orinsel⸗
11 hishar
dlein'
ns de pcn,
niaiſaer/
icoſcſtics
gruuliai
sis
nrlumm
cino dict
Abeoq a⸗

n gubl⸗
ordlun⸗
luſp⸗ d
auno dia
Hin ſactr
mochi
Dicht
miclium
morinl⸗

nro mercnarto: ſibecari
in aliqua parrochia moꝛant᷑

Foliũ

fi. de foꝛo cõpe.⁊ pꝛobat᷑ ꝑ legẽ labeo.ff.ad mu⸗
ni.⁊.l.heres abſens.ff.de iudi.Et idẽ dicẽdũ eſt
de illis qui domicilio ſuo relico nauigant: vel
iter faciunt querẽtes quo ſe cõferãt ad habitan/

dum.ff. ad muni.lł.eius.S.ſi quis domicilium.
Et idẽ dicit Panoꝛ.in dicto ca.om̃is.de ſchola
na lʒ ibi nõ cõtraxerit
domiciliũ.Quia poterũt abſolui ab eo ſacerdo
te parrochiali in cuius parrochia habitãt de pᷣ⸗

ſenti:quãdo cõmode non poſſunt adire ꝓpꝛiuʒ

ſacerdotẽ.argu.in ca.fina.de parrochᷣ.Et idẽ te⸗

net gloſa in clem.j.de pꝛiui.? Panoꝛ.in ca.cum

contingat.de foꝛo compet᷑.qð intelligẽdum eſt

quãdo per maioꝛẽ pantẽ ani ibi ſteterütvł ſtare

intendũt. Nam tales efficiũtur de foꝛo ⁊ ecclłia
illius ad quẽ accedũt.argu.legis.ſi longius.S.
j.ff. de iudi.Et idẽ dicit Inno.⁊ Hoſtien.i dicto
ca. om̃is.de peñ.⁊ re.de beregninis ⁊ viatoꝛibꝰ
ac mercatoꝛibo diſcurrentibꝰ hincinde.Quia ſi

alicubi moꝛant᷑ per annũ vel per maioꝛẽ parte,z

anni pꝛeſertim tẽpoꝛe quo tenent᷑ cõfiteri: ⁊ ma
xime quãdo in paſchate non declinãt ad domũ
ſuiloci.Quia tũc nõ vidẽtur ibi habere domici
lium vbi eſt eoꝛũ domus quo ad ſacramẽta: ſʒ
vbi habitauerũt per maioꝛẽ partẽ ãni.c.queſti
ſunt. xvj.q.j.velvbi deliberauerũt habitare.di⸗
cto ca.fi.de parroch̊. Et argumẽtũ ad pᷣdicta in

ca. ad aplice. de deci. Et etiã quãdo non intẽdiſ⸗

ſent ibi habitare pertantũ tempus:ſed habita⸗
tio ⁊ eõductio domus eſſet illis ꝓlongata ſine

fraude ſua vltra paſcha. vt dicit Inno. vbi ſup.
Sivo per tale tẽpus ibi moꝛam nõ traxerintvł

moꝛari nõ intendãt:non poterũt a ſacerdote il⸗
lius parrochie abſolui:niſi licentiã babeãt ſuꝑ
boc ab epiſcopo vel a parrochiano ſuo aut ab
alio qͥ poſſit eã pꝛeltare. Dicũt autem quidã ꝙ;
aua0 epiſcopꝰ vel parrochianꝰ dant alicui li⸗
centiã peregrinãdi vel itinerãdi vidẽtur etiã da
re licentiã confitẽdi ⁊ alia ſacramẽta ſuo tẽpoꝛe
recipiẽdi. Sed Inno.vbi ſupꝛa dicit:ꝙ tutiꝰeſt
vt ſemꝑ petat᷑ licẽtia in particulari de cõfeſſiõe⁊
de alijs ſacramẽtis. Illi autẽ qui in diuerſis lo
cis moꝛãtur equalit᷑: aut in diuerſis caſtris ha
bent domiciliũ:nec apparet qð ſit pᷣncipale:licʒ
Hoſtiẽ.dicat ꝙ tutiꝰ eſt petere licẽtiã ab vtroq;
epiſcopo vel parrochiano in cuiꝰ iuriſditione
moꝛãtur:tamẽ alij dicũt ꝙ poſſunt cõfiteri il⸗
li parrochiano in cuius parrochia ſe inueniũt

tẽpoꝛe confeſſiõis fiende.argum̃.ca.ex parte.de

foꝛo compe.⁊ facit gloſa in.l.ij. C.vbi de crimi.

agi opoꝛtet. que dicit quẽcũq; connenin poſſe

vbi degit ⁊ moꝛatk. N
Otandũ eſt autẽ ſᷣm Panoꝛ.⁊ Hoſtiẽ.
n ac alios canoniſtas in dicto ca.omis.et

theologos:maxime Tho.in.iiij.diſ.xxj.
in expoſitiõe littere.⁊ ſetm̃ Bona.in.iiij.dil.xix.

arti.iij. q.j.ꝙ in quibuſdã caſibo poteſt quis cõ

s8 ⁊ huiuſmõi qui

fiteri alteri qᷓ; ꝓpꝛio ſacerdoti. UIt quãdo ꝓpꝛius

ſacerdos eſt indiſcretꝰ.ca.placuit.de peñ.di.vj.
ſed hoc facere debet cũ licẽtia.dicto ca.om̃is. de

peñn.⁊ rem̃.qua licentiã ſiꝓpꝛius ſacerdos nolit

dare poteſt ᷣm Hoſtieñ.vbi S.ad aliũ ire.ca.li⸗
cet.de regula. Uel vadat ad ſuꝑioꝛẽ vt eumad
danda licentiã compellat aut ipᷣe illam tribuat.
ca.nullus. de iurepatro. Siliter ſi quis ſciat p⸗

pꝛiũ ſacerdotẽ eſſe hereticũ vel ſciſmaticũ auc er
cõmunicatũ poteſt alio cõfiteri:nec videt᷑ teneri

ad petẽdam licẽtiã ab eo:cũ eciã locutio cũ tali /
bus ꝓhibeat᷑.ca.cũ excõmũicato.xj.q.iij. Et idẽ

eſt dicẽdũ ſi eſſet intdictus vel ſuſpẽſus. Quia
nemo poteſt plus iuris in aliũ traſferre qᷓ; ipſe

habet.ca.nemo.de regu.iu.libꝛo.vj. Similiter
ſi qͥs cognoſcat ſuũ ꝓpꝛiũ ſacerdotẽe eẽ fraglem
ad malũ:hoc eſt pꝛonũ ad peccatũ quod baber
cõfiteri:⁊ videt ex confeſſiõe veriſiłr periculũ im
minere ipᷣi confeſſoꝛi vel ſibi.Aut ſcit ipᷣm eẽ ſo pęãägę
licitatoꝛẽ ad malũ ſiue ignoꝛantẽ aut reuelatos

rem cõfeſſionũ.Uel quado petm quod vult cõ⸗

fiteri eſt cmiſſum contra ipm confeſſoꝛem vel

ſuos. In his⁊ ſiłibus caſibb quãdoꝓ babiliter
ĩminet periculũ confitẽtivel cõfeſſoꝛi debet pete

re licentiã ab ipᷣo confitẽdi ab alio. Si aũt par⸗

rochianns pꝛedictã licentiã dare nolit ſicut te⸗
netur:talis poteſt nõ obſtãte contradictõe ipᷣiꝰ
alteri cõfiteri.Quia pꝛiuilegiũ meret᷑ amittere qͥ
conceſſa ſibi abutit᷑ poteſtate.ca.licet.de regla.
Et hocintelligit᷑ quãdo aliũ ꝓpꝛiũ ſacerdotẽ ha
bere non poteſt.⁊ ſi nullũ qui eũ abſoluat inue
niat eſt coꝛã deo excuſatꝰ:ſicut ille qͥ non habet
copiã ſacerdotis.Nec in hoc trãſgredit᷑ pᷣceptũ
eccłie:quia pᷣcepta iuris nõ ſe excẽdunt vltra ca
ritatẽ:ſᷣm om̃s theologos.Dicũt tamẽ cmuni
ter doctoꝛes:q quãdo quis nõ põt habere aliũ
ſacerdotẽ ⁊ ĩminet necitas confitẽdi:cõſfiteri de⸗
bet pem̃ ſuũ in genere ſine eo de quo poſſz peri
culũ ĩminere.vt habet᷑ in ſũma cõfeſ.libꝛo.iij.ti.
xxxiiij.q.xxxix. Siłiter ſ̃ᷣm Rich.in.iiij.di.xvij.
in caſu extreme necitatis quando alicui iminet

periculũ moꝛtis: ⁊ ꝓpꝛiũ ſacerdotẽ habere non

poteſt:quilibʒ ſacerdos cuʒ abſoluere valet ab
oĩbus pctis ⁊ caſibus atq; excõmunicatõibus

vt etiã tenet gloſa in ca.paſtoꝛalis. de offi.oꝛdi.

quã cõiter ſequũtur doctoꝛes.Et hoc ꝓbatur ꝑ
ca.eos.de ſen.excõ.libꝛo.vj.⁊ argu.ad hoc in ca.
ſi pꝛeſbyter.⁊ ca.ſequẽti.xxvj.q.vj.⁊in ca.fures.
de fur. Dũmodo talis ſacerdos nõ ſit excõmu⸗
nicatꝰ aut hereticꝰ vel ab eccłia pᷣciſus:ſᷣm ſcm̃
Bona.in pᷣdicta di.xix.qᷓrti.
kEcuũda conditio ↄfeſſoꝛis dicit᷑ ſanctita
ſts. Ille em̃ debet eſſe bone ⁊ honeſte vi⸗
te cuũius miſterio iuſtificatur impij:re⸗
conciliant᷑ rei:ſanãtur in aĩa infirmi:atq; ſpiri⸗
tualitreſuſcitant᷑ moꝛtui.Unð Augꝰ.ſuꝑ pſal.
xxvj.pᷣmone.ij.ait. Talem eſſe opoꝛtet ſacerdotẽ
dñi: vt quod ꝓpłus ꝓ ſe apud deum non Aalets

Bermo

ppe pꝛo eo mereatur impetrare.quia ſcriptũ eſt.
Si peccauerit ꝓplus oꝛabit ꝓ eo ſacerdos.Si
autẽ ſacerdos peccauerit quis oꝛabit ꝓ eo: qᷓſi
dicat. nullus.vide textuʒ ad hoc in ca.fertur.S.
vulnerato.j.q.j.vbi inter alia dici. Uulnerato
paſtoꝛe quis curãdis ouibo adhibet medicinã.
Aut quomõ populũ oꝛatiõis clipeo tueat᷑ q ia
culis hoſtiũ ſeſe feriẽdũ exponit.Aut qualẽ fru
cctum deſe ꝓdudurus eſt cui graui peſte radix
eſt infecca. Maioꝛ g metuẽda eſt locis illis cala
mitas vbi tales iterceſſoꝛes ad locũ regiminis
adducuũtur:qui dei magis in ſe iracũdiã ꝓuoę/ nducit. unt moerc
nõ ſolũ qui faciũt ea ſed etiã qui cõſentiũt faciẽ

cant quã per ſemetipos placare debuerat.Qua

ex re dicit Durdus ĩ ſũma vbi S. ꝙ talis debet
elſſe cõfeſſoꝛ vt ſit dignus xpᷣi miniſter. Unde de
pe. di. vj. ca. qui vult. ſcriptũ eſt. Sacerdos cui
oymmis offertur petõꝛ:ante quẽ ſtatuit᷑ omis lan⸗
guoꝛ in nullo ſit iudicãdꝰ quod in alio pꝛom/

Dius eitiudicare. Judicans em alli qui pe eſt
iudicãdus condẽnat ſeipſum. Cognoſcat ergo

ſee ⁊purget in ſe quod alios videt ſibi afferre.Ex
quibo verbis ſumi argumẽtü ſ̃ᷣm Durädum
V́Vbvbi ſupꝛa.ꝙ exiſtẽs in moꝛtali pccõ peccat moꝛ
taliter abſoluẽdo aliũ niſi pꝛius peniteat. Pꝛe⸗

terea ſacerdos in cõfeſſiõe debet aias inftruere:
Docere:arguere:⁊a pctõ quãtũ poteſt reuocare.
NMLDMalus autẽ ⁊ pctis ipᷣe inuolutꝰ quõ hoc fa⸗
clet. Scriptũ eſt em̃ Ecci.xiiij. Qui ſibi ẽnequa
cui alij bonꝰ erit.De anima ſua modicũ curãs:
multo minꝰ curabit de aliena.Et ideo ſepe acci
dit:ꝙ male diſpoſitus accedẽs ad confeſſoꝛm

malũ multo magis indiſpoſitus ab eo recedit.
Immo qðs peius eſt aliquãdo penitens ad ta⸗

les cõfeſſoꝛes accedit cũ decẽ peccatis ⁊ reuerci᷑

cum qndecim. Et ſepe ad ipᷣos vadunt aliqͥ be⸗
ne diſpoſiti ⁊ cõtriti qui ab eis depꝛauati reuer

tunt᷑ incõtriti? ĩdiſpoſiti.Quõ em̃ audebitaliũn
arguere de crimine ille qui in eodeʒ ⁊ maioꝛieſt
inuolutꝰ.cum dicat Hiero.in trãſitu ſuo.Quo

modo pᷣdicabit auarꝰ de pauꝑtate:luxurioſus

de caſtitate:⁊ inuidus de charitate. Tu igit᷑ ſa⸗
cerdos qui vis eſſe fons in quo ſoꝛdidi debent
lauari:pꝛius purifica teipᷣm. Quia ſᷣm Bꝛego.
Difficile eſt fontẽ nõ deturpari in quo ſoꝛdidꝰ
lauatur. Lales cõfeſſoꝛes ſunt ſicut aqua que
quato plures pannos ĩmũdos lauat tãto ma/

gis ipᷣa fedatur. Itẽ ſicut cãdela que quãto plꝰ

ſtrato vite fonte ipᷣi perfidi moꝛiuntur ſiccitate.
Non ſolũ aũt debet eſſe ſctũs cõfeſſoꝛ ⁊ ſine pec
cato moꝛtali:ſʒ in ſctitate ſolidus ⁊ firmatꝰ ꝓpt
illa que audiunt᷑ in cõfeſſiõe.Et ideo Berñ.ſuꝑ

cantica ſᷣmõe.xviij.inqͥt. Tu frater cui firma ca
ritas nondũ eſt ſed adeo tenera ⁊ arundinea vt

XXXII

om̃i cedat flatui:qua fronte aliena vulnera cu⸗/
rare aut ambis aut acqᷣeſcis. Noli eſſe nimis iu
ſtus: ſufficit tibi ſi diligis pximũ tuum ſicuxte⸗

ipᷣm. õ em̃ ſalutẽ ꝓximi debes querere in ſalu
tis ꝓpꝛie detrimẽtũ.hec ille. Pꝛoptea ab illo qui
eſt in pctõ moꝛtali nõ debet quiſq; hoc ſaes re⸗

cipere ſacramẽta niſi in caſu necitatis: aut quã
do ab alio bono recipe non valet. Cuiꝰ ratio eſt
quia ſᷣm Durã.⁊ Rap.⁊? Tho.in.iiij.diſt.xxiiij.
Quicũq; in moꝛtali crimine executionẽ alicuiꝰ
oꝛdinis operat᷑ moꝛtaliter peccat.et ex cõſequẽ⸗

ti qui ad hoc eũ inducit.quia digni ſunt moꝛte

tibus.ad Roma.,j.⁊.lxxxvj.di.ca.facientis.⁊.ij.

q.j.ca. notuʒ ſit.⁊.xxvij.q.j.ca.ij.⁊ de offi.de leg.

ca.j. Ideo ſaluatoꝛ noſter dixit phariſeis ð mu

liere adultera. Qui ſine pctõ eſt veſtrũ pᷣmus in
eam lapidẽ mittat Joh̊.viij.⁊ de peñ.dilſ.vj.ca.
qui vult. Ex quo datur intelligi ꝙ qͥ vult alios
coꝛrigere ⁊ eis pniam iniũgere:pꝛius ab omni

pctõ moꝛtali ſe debet mũdare.ca.qui ſine pctõ.
⁊ ca.iudicet.⁊ ca.in grauib.⁊ ca.poſtulatꝰ.et.c.
ſacerdotes.iij.q.vij.O igit᷑ popule mi talẽ elige

cõfeſſoꝛẽ vt poſſis ab eo bene mũdatus recede⸗
re.Si em̃ eſſes vultũ lauaturꝰ nõ attramẽto l⸗
lum abſtergeres vt pulchꝛioꝛ fieres. Nec ſi ma⸗
re eſſes trãſiturus eũ qui nũqᷓ; in naui fueritꝓ

ductoꝛe reciperes.Nõ ergo debes malo ↄfeſſo⸗
ri animũ tuã cõmendare ſicut nec ouẽ lupo cõ⸗

mẽdares:nec qualiã ſiue coturnicẽ accipitri nec

lepoꝛẽ cani:nec ebꝛio ſo vinũ:nec guloſo fercu⸗
lum delicatũ. Unð vulgariter dict. Nõ des de⸗
licatũ moꝛſum in manu guloſi.Nam mali con

feſſoꝛes nõ ex charitate còfeſſiões audiũt necſa

lucẽ animaꝝ querũt: ſed honoꝛes ac cõplacen⸗

tias:⁊ qð peius eſt pecunias:burſas euacuan⸗
tes aut ad malũ ſolicitãtes:abſoluũta quibus
nõ poſſunt abſoluere:nõ faciũt cõſciẽtiã de gra
uiſſimis pctis moꝛtalibo. Unð hodiernis tepo
ribus tãtevanitates:tot cõcubinarij:tot vſura⸗
rij:tot male cõſuetudines:niſi ꝓpter ſuppoꝛta⸗
tionẽ maloꝛũ cõfeſſoꝛũ.O cõfeſſoꝛes de mani
bus veſtris requirent᷑ aie pereũtiũ.vnð Augꝰ.
in li.l.omeliaꝝ omelia.vij.dicit. Si pꝛo ſe vnuſ

quiſq; vix ſufficit in die iudicij reddere rationẽ:

qͥd de ſacerdotibo futuruʒ eſt a quibo ſunt oim
gie reqͥrẽde.q̃ſi dicat. male erit. Uñ o benedicte
alios illuminat tanto magis ſeipᷣam cõſumit.
De ipis qͥʒ dici poteſt illud qð ait Augꝰ.in ſerꝰ
mone epiphanie.de iudeis dicẽs. facti ſunt
ſicut lapides a miliario qͥ viatoꝛibo aliqͥd oſtẽé⸗/
dunt:ſed ipᷣi imobiles ꝑſiſtunt.Et alijs demõ⸗

deus ꝓcedit ꝙ nõ eſt aliquis tam ſceleratꝰ ĩcoꝛ
rigibilis ⁊ obſtinatꝰqͥ nõ inueniat confeſſoꝛem

Pꝛofecto eſt:quia tales mali cõfeſſoꝛes poſſũt
dicere ſibi cõfitẽti. Oñe quinq; talẽta tradidiſti
mihi:vnde dicunt ei.abſoꝛbeo te. Sancetũ ergo
eligite cõfeſſoꝛem:ſi vultis animas veſtras ſan

Ertia conditio cõfeſſoꝛis dici᷑ claritatʒ.
t Debet em̃ habere claritatẽ cognitiois et

ſciẽtie.vt dicit᷑ in ca.om̃is.de peñ.⁊ re.et
ibi gloſa ſuꝑ verbo ſacerdoti.⁊ glo.ſuꝑ verba

Ac ing ne,
nidu incn
cvotcrin.
ſlrctſlues
nusbli
mepelanmo⸗

nun artatmu
gnoſcre uica
nunggporeſtgse⸗
Sedlernu Und
gumsuce
cimitacablan⸗
cicpiinöncol,
cotipemncri,
lurra ls Zogei.
Gaduullusane
bernlſiprius ioe
inmagſtnzlir
ſen trrl .
Dullackt anime
mine diakin⸗
inguit ecgo.in
docen oncumi
ſorurabimmolns
Obetementure al
Agiman heclle)
ae qurdincans
ſaldeinquod⸗
Cabitſitumord
tia facte Ct Taa
Eprück ſenoit
habeatisſcenn
huminrerpoli
Gſtiolegenmar
Coteo debehat:
eo Zugdin
. Ouivulrc
querarſacrgo
negigesn
mflcorgttern
dit ſia
ſhelxy Auce)
Aca uels
ſunn crpoſtn
1Semen
ſgrrectſane
anonkape
nun nd d
iglidſtrr
tarsckae
habendegi
Renergin

Pülnenau,

ſenimisig

umſichen,
werin ſaln
abilloqui
cſcisre,
1s: aurqi
u roeſt
ndiſt mii,
none al
rer ciſegui/
uſun nore
lennüit faci
cofide l.
anſasömu
mühmus in
endilvſ.
rultalios
usabomni
ſniſnepao.
ſtulod ce⸗
ninlidge
us tecede
mammol
ſcimal
muifuent,
malo felo⸗/
oilupoc/

inec

lolo kera/
ſſodes de
mmdlcon
aiüt necls
Necplacen
1s cuacan,
itaulbus

mstlho
ſworfung
ſpporn
de mnant
ma gug,
polern
genmtone
n ſontoin
obenrdidt
em ior
nisſoſa
nluf

ꝓuidũ.in ca.neꝓ dilatiõe.eodẽ titu. Unde dicit

Rich.noſter in.iiij.diſt.xviij.arti.ij.q.v.qꝙ; con⸗

feſſoꝛ ahſoluẽs ſciẽter vel ex ignoꝛatia craſſavel

affectata ab illis pctis a quibo nõ poteſt abſol⸗
uere:peccat moꝛtaliter. Nam Deut.xxvij.ſcbtũ
eſt. Maledioꝰ qͥ errare facit cecuʒ in itinere. Et
ideo tales cõfeſſoꝛes exponũt ſe ſimili maledi⸗
ctiõi:que venit ſuꝑ filios Heli.De quib ſcptũ

eſt.. Regũ.ij. ꝙ erant filij Belial neſcientes do
minũ nec officiũ ſacerdotũ ad populum. Ideo

Augꝰ. de pe. di. vj. ca.qui vult.ait. Caueat ſpiri
tualis iudex vt ſicut nõ cõmiſit crimẽ nequicie:
ita nõ careat munere ſciẽtie.opoꝛtet em̃ vt ſciat
cognoſcere quicqͥd debet iudicare. Judiciaria
nanq; poteſtas expoſtulat vt qð debet iudica/

re diſcernat. Unð gloſa ſuꝑ verbo ſciat:ait. &

ignarus iudex eſſe dicit᷑ niſi habeat peritiã ⁊ ex⸗
perimẽta cauſarũ.quod eniã patet in aut.de iu⸗

dicib:in pᷣn.col.vj. Pꝛeterea vt dictũ eſt ad ſa⸗/

cerdotẽ pertinet iſtruere ſubditos ſuos in lege:
iuxta illð Aggei.ij. Interroga ſacerdotes legẽ.
Sed nullus artẽ aliquã docere pꝛeſumere de⸗
bet niſi pꝛius ipᷣe didicerit.extra de elec.ca.cum
in magiſtruʒ.lix.di.ca.oꝛdinatos.lxj.di.ca.mi⸗
ſerũ.⁊.xvj.q.j.ca.ſi clericatꝰ.Difficilioꝛ aũt ars
nulla eſt animarum regimine ⁊ cõſciẽtiaꝝ exa
mine.vt dicit᷑ in ca.cum ſit.de eta.⁊ quali. Ideo
inquit Gꝛego.in paſtoꝛali.lib.j.ca.j.Nulla ars
doceri pꝛeſumit᷑ niſi pꝛius intẽta meditatõe di⸗
ſcatur.ab imꝑitis ergo paſtoꝛale magiſterium
qua temeritate aſſumit᷑ cũ ſit ars artiũ regimẽ
animan.hec ille. Ideo dicit᷑.ij. Paralip.xix.Ui
dete quid faciatis.nõ em̃ hois exercetis iudiciũ
ſed dei:⁊ quodcũq; iudicaueritis in vos redũ/⸗
dabit.ſit timoꝛ dñi vobiſcũ ⁊ cuncta cũ diligen
tia facite.Et Leuit.x.dixit dñs ad Aaron.Pꝛe⸗
ceptũ eſt ſempiternũ in generatiões veſtras vt
habeatis ſcientiã diſcernẽdi inter ſanctũ ⁊ ꝓpha
num:inter pollutũ?⁊ mundũ:docẽtes filios iſrł
om̃ia legitima mea.Et Leuit.xiiij.dicit᷑.ꝙ ſacer
dotes debebãt diſcernere inter lepꝛã ⁊ nõ lepꝛã.
Ideo Augꝰ.in dicto ca.qui vult.de peñ.diſ.vj.
ait. Qui vult cõfiteri pccã ſua vtinueniat gram
querat ſacerdotẽ ſcientẽ ligare ⁊ ſoluere:ne cum
negligẽs circa ſe extiterit negligat᷑ a deo: qui eũ

mivicoꝛditer monet ⁊ petit ne ambo in foueam
cadãt.qꝛ ſi cecus ceco ducatũ pꝛeſtet.⁊c̃. Mat⸗
chei.xv. Luce.vj.xxxvj.diſt.S.vt itaq;.⁊.xxxviij.
di. ca.que ipᷣis.⁊ de peñ.di.vj.S.qꝙ autẽ.⁊ de re⸗
nun.ca.poſt tranſlationẽ.⁊ de eta.⁊ quali.ca.cũ
ſit. Scðm em̃ Alexã.de ales. Scire ſoluere atq;

ligare eſt ſcire illi oſtẽdere que reqͥrütur ad ab⸗

ſolutionẽ a peccato ⁊ ligare cũ penitẽtia compe
tenti.VUnð Durãdus noſtervbi ſupᷣ.? Richar.
in.iiij.diſt.xviij.dicit.ꝙ ſacerdos inq;tũ depu⸗
tatus eſt ad celebꝛãdũ diuinũ officiũ tãtũ ð bet

habere de grãmatica vt ſciat cõgrue ⁊ benevba

ꝓferre:⁊ ꝙ intelligat ſaltẽ ad litterã quod legat.

CLXXXVI

In quantũ vero eſt miniſter ſacramentoꝝ ſcre
tenet᷑ que ſit cuiuſcũq; ſacramẽti materia ⁊ fo ·½

ma Debec etiã noſcere modũ diſpẽſãdi. Inq;dtũ
vero eſt doctoꝛ tenet᷑ ſcire fidei erudimenta. n
quãtũ vero eſt iudex in foꝛo cõſcietie tenet᷑ ſare

diſcernere iter pctm̃ ⁊ pctm̃ ſaltẽ in ilis petis q

ſunt notoꝛia:⁊ penitentẽ ad ſe lure dirigere. In
alijs vo pctis de qͥ bo etiã ſapiẽtes dubitãt:ſim
plex ſacerdos debet habere tãtaʒ ſciam:ꝙ ſciat
de his ſaltẽ dubitare:⁊ remittere penitẽtẽ ad cõ

ſiliũ ſapientioꝛis.lã difficile eſt ſcire oem man /⁴ß 0

teriã reſtitutionũ:otractuũ ſuſpẽſionũ ⁊ hmõi.
Et idẽ dicit ſanctꝰ Bona.in.iiij.di.xvij.addẽes.

ꝙꝙ ðbet ſꝑ ſcire ad que pctã ſua poteſtas ſe pot
extendere quo ad abſolutionẽ.Et pᷣdicta eliciũ

tur ex.c.nulli ſacerdotũ.xxxviij.di. Et poſſumꝰ*
dicere:ꝙ qͥ nõ ingerit ſe:ſʒ ex obediẽtia vlł reqͥſi/
tus exercet ſe ex charitate in ↄfeſſionibo nõ tene

niſi ᷣm pᷣdicta. Sed qͥ obtulit ſe officio foꝛtius

obligat᷑. Talis em̃ tenet᷑ de oĩ exacta diligentia

ar. ff. depoſiti. l.j.S. lepe. verſi. ſʒ ⁊ ſi.vbi dict: ꝓp
qui obtulit ſe ð poſito tenet᷑ de leuiſſima culpa
vbi als nõ teneret᷑niſi ð dolo ⁊ lata culpa:cũ re
cipiat tm̃ ad vtilitatẽ alioꝛũ. Uñn dicẽ dursdus
vbi ſupᷣ ꝙ quotiẽs qͥs ſe ingerit ad cõfeſſiones
audiẽdas totiẽs offert ſe ad rũdenduʒ de pctis
moꝛtalib:⁊ de pᷣceptis de.ↄtractib.vſuris:⁊re
ſtitutiõibo. Uñ debet ↄfeſſoꝛ qͥlibet ſaltẽ cogno.
ſcere genera pctõꝝ:⁊ que ſint moꝛtalia ⁊ capiitia
lia ſaltem in cõmuni. 2211212ͤ1+l1XͤXͤX1X
Duertendũ tñ ſᷣm Anthoninũ archiei
a ſcopũ Floꝛentinũ:ꝙ põt qͥs dũmõ non
ſit nimis imꝑituſ in tribo caſib audire

cõfeſſiões. Pꝛimus eſt qñ ꝑiculũ moꝛtis iĩmi⸗

net:nec aliꝰcõfeſſoꝛ põt haberi:tũc em̃ qͥlibet cõ
feſſoꝛ pᷣt ⁊ debet eum audire.Scðs eſt qñ cõfi /
tens eſt peritus ſufficiẽter:ita ꝙ doceat cõfeſſo⸗
rẽ.qð ð bet ĩtelligi ſi eſt bone ↄſciĩe ille qͥ ↄfitertur
ita qð nõ ſit veriſimile ꝙ debeat fallere cõfeſ/ſo
rẽ in dicẽdo.Terciꝰeſt qñ ↄfitẽs viuit ſpũaliter

2 crebꝛo ↄfitet: ⁊ nõ cõſueuit habere niſi venia,

lia.Qui ergo vult recte ↄfiteri:querat ſacerdo⸗

tẽ habẽtẽ còſciam ⁊ ſcam:qꝛ nõ oĩ ſacerdoti eſff

ↄfitendũ.vñ Eccłi.iiij.dici᷑.Ne ſubijcias te ho

mini ꝓ pctõ.Et in dicto.c.qui vult.dicit Aug.

Qui cõfitetur ſacerdoti melioꝛi qᷓ; põt cõfiteat᷑.
Stultus em̃ eſſet infirmus qui ſcẽter ſe medi
co cõmẽdaret ignoꝛanttt. U¾
Ed hic oꝛit᷑ dubiũ. Si nõ iuenit᷑ idone⸗/
8 us ſciẽtia ⁊ ↄſcientia ſed vnus deficit in
ſcientia ⁊ alius in cõſcientia qͥd fiendũ.
Aliqui dicunt:qꝙ tutius eſt cõfiteri habẽti ſciaz
⁊ nõ cõſciam:qꝛ ſcia eſt neceſſaria ad executiõe,z

ſacramenti. Alij aũt dicunt oppoſitum ⁊ foꝛte

melius:qꝛ vt patet ex pꝛedictis deficiens in ſci/
entia pᷣt in caſu neceſſitatis ſine pcõ audire cõ
feſſionẽ. Sed deficiẽs ĩ cõſciẽtia nõ pᷣt ſine pcõ

moꝛtali ſe intromittere cui pctõ anneat qui ei
r ecf⸗

Bermo

pedccãdi occaſionẽ pꝛebet eum poſſet ſibi aliterp
uidgere:vt patet ex pᷣcedẽtibus.Et ideo Ecci.xix.
ſcriptũ eſt. Melioꝛ ẽ inſipiẽtia cum timoꝛe do⸗
mMini qᷓ; apparẽs ſapientia ⁊ ſtultitia. Pꝛeterea
impꝑfectionẽ ſciẽtie poteſt ſupplere perfectio cha

ritatis.extra de renun.ca.nili cũ pꝛidem.S.ꝓ de

fectu. Sed imperfectionẽ innocẽtie nõ ſupplet
ſciẽtia:imo quod peius eſt.quãto ẽ maioꝛ ſcien
tia tanto eſt ꝑiculoſioꝛ:ſicut bonus gladius in

manu furioſi.patet in demone qui eſt denomi

natꝰa ſciẽtia. Ideo dicit᷑..ad Chor.viij.Scien

tia inflat:caritas edificat.Et idẽ habet᷑ traſſum

ptiue in dicto.S.ꝓ defectu. Audite exẽplũ quod

accidit tẽpoꝛe quo comes Franciſcus ſfoꝛtia fa
ctcus eſt dux Mediolani. Quidã em̃ cõfeſſoꝛ ſi

ne cõſciẽtia diſcurrebat per dioceſim Mediola

nenſiũ dans bullas falſas ⁊ abſoluẽs ab om̃i⸗

bus peccatis tam pᷣteritis qᷓ; futuris.Quidam

duüt hoc intelligẽs acceſſit ad eum ⁊ petijt ab eo
vt ſibi abſolutiõʒ faceret de quodã peccato ma
gno quod volebat cõmittere:qui petijt ducatũ

p dicta abſolutiõe:qua facta in ſcriptis ille tali

ter abſolutꝰſciens pꝛedictũ cõfeſſoꝛẽ debere diſ
cedere ab ipa terra cũ magna pecuniaꝝ quanti
tate expectauit eũ in quodã loco ⁊ totalit᷑ erpo⸗
liauit eũ oĩibus rebus.Qui ſtatiʒ perrexit ¶ He
diolanũ ⁊ accuſauit expoliatoꝛẽ ſuũ coꝛam du
ce. Lum ergo ꝓ eo miſiſſet:ille cõfeſſus fuit q eũ
ecxpoliauerat.Et cũ dux vellet eũ tradere puniẽ⸗
qum capitaneo iuſticie ipᷣe rogauit ducẽ vt au⸗
diret cauſam ſuã. Deinde inrerrogauit ipᷣm cõ⸗
feſſoꝛẽ coꝛã duce:vtꝝ abſoluiſſet eũ a quodam
peccato qd volebat facere:⁊ ille quia negare nõ
Doterat reſpondit ꝙ ſic. Tunc expoliatoꝛ dixit.
ſiderãdo. P

Illuſtriſſime pᷣnceps iſte vadit per terras ab⸗

ſoluẽdo oẽs qͥ dãt ſibi pecuniã a peccatis etiazʒ
futuris:quare ego rogaui vt me abſolueret de

quodã magno pctõ quod volebã cõmittere: et

ipᷣe me abſoluit ꝓ vno ducato:pcetm̃ aũt quod

volebã cõmittere erat de deſpoliãdo ipᷣm:qua⸗

re ſi ab eo ſim abſoluiꝰ nõ debet querere aliam

punitionẽ.Quibo auditis dux ⁊ om̃s circũſtã⸗

tes in riſum cõuerſi ſunt ⁊ illũ confeſſoꝛẽ repꝛo
bum cũ vituperio expulerũt. olite ergo crede
dere omi ceretano dicẽti ſe habere autoꝛitatem
abſoluẽdi:ſed ſeruate illð Ecci.xxxvij. A cõcilia
x

rio malo ſerua aiam tuãs.
NUarta cõditio cõfeſſoꝛis dicit᷑ diſcretio
q nis.Debet em̃ofeſſoꝛ diligẽter examina
reoſciẽtiã cõfitẽtis cũ magna diſcretiõe.
Et ideo cotra malos cõfeſſoꝛes dicit Dauid in

pſal. Defecerũt ſcrutãtes ſcrutinio. Ideo Aug.

lis inueſtigatoꝛ ſapi

de peñ.di.vj.ca.j.ait.Diligens inqͥſitoꝛ ⁊ ſubti

92 ſapiẽter ⁊ aſtute introget a pec
catoꝛe qð foꝛſitan ignoꝛat vel ex verecũdia velit

occultare. Sunt tñ quedã q nõ debet nimis cu

rioſe inqrere:quãdo nõ ſunt veriſiłia ꝙ ſint in
cõfitẽte maxime de valde turpibo que qͥs igno⸗

tantiũ.Et ſi

rat. Tales em̃ confeſſoꝛẽs repꝛehẽdit Scotꝰ in
iiij.di. xvx.? Dauid in pſal.iquit. Scrutati ſunt
iniqͥ tates ⁊c. Ex hoc em̃ frequẽter addiſeit peni
tens que nõ nouit:⁊ contingit ſepiꝰ inquinari

ipᷣm confeſſoꝛẽ. Scriptũ eſt em̃ ꝓuerb.xj. Inue

ſtigatoꝛ maloꝛũ oppꝛimet᷑ ab eis. Ideo non de

bet talia enoꝛmia ⁊ incõſueta inqᷣrere: niſi in ge
nerali ⁊ de longinquo ꝑ quaſdã crcumlocutio
nes.vt ſi fecit qui cõfitet᷑ itelligat:⁊ ſi nõ fecit nõ

addiſcat. Nam narrat Ceſariꝰ ꝙ quedã vᷣgo cõ
fitebatur ſacerdoti qui impꝛudẽs⁊ indiſcretus

de pccis ſibi ignotis cepit eã interrogare.q̃ mox
intantũ cepit tẽptari ꝙ poſtea ſicut retulit alteri
ſacerdoti vix ab illis potuit abſtiere. Dicit ergo
Scotus vbi S.ꝙ valde peccãt tales cõfeſſoꝛes:
maxime ſi talia inhoneſta libẽter audiũt.Debet
ergo eſſe valde aſtutꝰ ⁊ pꝛudẽs cõfeſſoꝛ ⁊ facere
confitẽti multas interrogatiões.Pꝛimo vtruʒ
anno pꝛet᷑ito ↄfeſſus ſit ⁊ an integraliter:⁊vtrũ

compleuerit pniam ſibi impoſitã:⁊vtrũ recepit

coꝛpus dñi in paſchate:⁊ ſi recepitvtrũ in ſtatu
gratie.Deinde debet inquirere vtrũ ſeruauit de
cem pᷣcepta diſcurrẽdo per ſingula.Et vtꝝ com
miſit aliqua ex ſeptemvitijs capitalibus.Et an

ſeruauit mãdata eccłie.Et an cuſtodierit quĩq;

ſenſus coꝛpoꝛis:⁊ fecerit oꝑa miſicoꝛdie.Dein
de diligenter diſcutiat circũſtantias pctõꝛũ.Ad
hocem̃ tenet᷑ ſacerdos maxime quado qui con
fitetur eſt ignoꝛãs.de peñ.⁊ re.ca.om̃is.S.ſacer

dos autẽ. Ideo Job. xxix.ca.ſui lib.myſtice ait.

Cauſã quã neſciebã diligẽtiſſie iueſtigabã. vy
XA peo concdluſiõe huius partis dico ꝙ
e cſfeſſoꝛ ꝗᷣ eſt medicus ſpũalis debet fa⸗
cere ſicut medicus coꝛpoꝛalis ſeptẽ con
ꝛimũ quod debet medicus cõſide⸗

rare eſt quiditas:id eſt que ſit infirmitas. Vna

em̃ infirmitas ſanat᷑vna medicina que nõ ſana

tur alia:imo quidã egroti recipiũt valitudineʒ

vno medicamẽto qui occiderent᷑ contrario. Et

ideo ex hoc puenit ꝙ multi infirmi moꝛiũtur:

qa media ſe h⸗ nõ cognoſcũt infirmitates egro
t ſibiter medicus ſpũalis.i.cõfeſſoꝛ de⸗
bet conſiderare quiditatẽ infirmitatis ſpũalis

ſq; peccati.hoc eſt eius genus ⁊ ſpẽm vt ei ꝓui⸗
deat de remedio oppoꝛtuno. Secũdo debet

medicus coꝛꝑalis cõſiderare tẽpoꝛalitatẽ infir⸗
mitatis.ſ.quãto tẽpoꝛe quis ſtetit in ea.qꝛ inue
terate infirmitati alia requirit᷑ medicina qᷓ; ſi ſit
infirmitas recẽs que leuiloꝛi remedio põt amo⸗
ueri.Et ſiłiter confeſſoꝛ debet cõſiderare quãto
tẽpoꝛe penitẽs ſtetit in pctõ:⁊maxime ſi habʒ cõ
ſuetudinẽ in io. Tertio debet medicꝰ cõſide
rare infirmitatũ varietatẽ. Sepe em̃ in infirmo
ſunt egritudines cõtrarie que requirũt ↄtraria
medicamẽta.Et ideo i hoc opoꝛtet medicũ eſſe
pꝛudẽtiſſimũ:ne remedia adhibendo vni infir⸗

mitati faciat creſcere aliã. Sicut quãdo qͥs ha⸗
bet doloꝛes coliquos qͥ requirot remedia cali⸗

laaſhipetl
do⸗ ftller⸗ 6
Peſſtoti Qua
Gturſiblinn
tatendats
nam. ſ aliqun
nduckoano
ſosſibſfenn
haberpaiſſu
andu debont

luaociificon
aum llullis i
̃ſcigzifirn
odebet edien
Ms Nrun

Cllaterrona cn
dietar fibore
na authmmolpo

ſutercofeſſoꝛ m

beratrederextn

(ederpenictent

Ouinto debet
frniſanſena
1dchlis: r da
mmrer queeh c
Zliquado cm
ſaget milnfim
lopcebir dore/
aprunts: dlag
crcoſchoꝛ debel
noero Gdo
Aoltiniüger⸗
ſcerare auſa
pueneritancr
miacomeſtiöe
bentkien gcit
debetoligeran
mala ſoctate
neſanöeaute
reipam cauſa
lcermeacace
namolrucife
rottipus par
ſguäͤtotpe
ſchlentinfit
hHatolarüngt
us venlante
Pirez anba
wrſtiticitate
Eyrinq. ꝛc.
Wharearci
o Bug.in
Aanden
inlocinte
Mchbenn

Sapin
Ntati ſunt
llatpeni
nqunan
. jnue
ononde
mnllinnge
mlocuno
noͤfegrno
iro
ndlgeus
q mor
mlitalten
diat engo
cöfeſſoꝛes:
üit debe
rfacere
inovenz
lmtyani
miwapt
inſam
mautrde
mcom
18.Can
nitqig
die den
aori 30
o glcon
Flacer
ic at.
nbi. y
8 d
dafe⸗
ſchti n.
s coſi
ns. Ons
nöſans
lcwdine;
nmno.
oriücr:
es o
ſor der
ſpüalis
apo,
go deber

᷑

da:⁊ febꝛẽ peſtilẽtialẽ que reqͥ rit remedia frigi⸗

da.Et ſiłiter cõfeſſoꝛ debet cõſiderare pcõꝛũ di⸗
uerſitatẽ. Quãdoq; em qͥs habet quedã pctã q

vidẽtur ſibi inuicẽ quodamõ eſſe ↄtraria:lʒ oia
vitia tendãt ad pctõꝛis dãnationẽ ⁊ moꝛtẽ eter
nam.Nã aliquando qͥs habet petm auaricie q̊

inducit᷑ ad nõ facẽdũ elemoſynas pauꝑibus:
ſed ad ſibi retinendũ ſuꝑflua.Alio aũt ex latere

habet petm̃ ſuꝑbie ⁊ vanegłie q̊ͥ inducit᷑ ad ero
gandũ de bonis ſuis pauꝑibusvt laudet᷑ ⁊ me
lioꝛ ac mipicoꝛdioꝛ ceteris reputet᷑. Debet ergo
cõfeſſoꝛ ſingulis pctis congruẽtia adhibere re⸗
media:⁊ nò facere ſicut quidã medicꝰqͥ quibuſ

dam pillulis ſiue pulueribo vel quodã electua/

rio q̃ſcũ q; ifirmitates volebat curare. Quar
to debet medicus cõſiderare quãtitatẽ infirmi⸗
tatis.ſ.vtrum ſit magnavł parua.qꝛvna febꝛi⸗
cula tertiana curari poteſt modica abſtinẽtia ⁊
dieta vel flebotomia.Febꝛis aũt nota ⁊ quarta
na aut hmõi:potentioꝛibb remedijs indiget.Et
ſiłiter cõfeſſoꝛ magnitudinẽ ⁊ paruitatẽ pcti de
bet attẽdere:vt maioꝛi ifirmitati.i.peccato: ma⸗
ioꝛẽ det penitentie medicinã ⁊ minoꝛi leuioꝛẽ.
Quinto debet medicꝰ cõſiderare qualitatẽ in⸗
firmi.ſ.an ſit naturalit᷑ robuſtꝰ: an vo delicatꝰ
⁊ debilis:vt det ei medicamẽta que valeat tole⸗/
rare:⁊ que eiꝰ coꝛpoꝛis complexiõi cõueniant.
Aliquãdo em̃ modicũ ſolutiui magnã oꝑatõʒ
faciet vni infirmo que nihil faceret alteri. Sed
ei oꝑtebit dare multos ſcropulos diafenicon:
diaprunis: diagredi: ⁊ reubarbari ⁊c. Et ſilłi⸗
ter cõfeſſoꝛ debet cõſiderare qualitatẽ ipiꝰpetõ⸗

ris:vtrũ ſq; poſſit veriſiłiter facere pniam quã
ei vult iniũgere ⁊c. Sexto debet medicꝰ con⸗
debet habere vera cõfeſſio.

ſiderare cauſalitatẽ infirmitatis.ſ.qua ex cauſa
ꝓuenerit:an ex caliditate vł frigiditate:aut ex ni
mia comeſtiõe vel abſtinẽtia Quia medicine ha
bent fieri ꝑ cõtraria.ij.Ethic.Et ſiłiter confeſſoꝛ
debet ↄſiderare cauſalitatẽ pcti:an ꝓceſſerit ꝓpt
malã ſocietatẽ ⁊ cõuerſationẽ:an ex ſuꝑflua co⸗

melſatiõe: aut ex alia cauſa: ⁊ confitẽti interdice/⸗
re ip̃am cauſam. Septimo debet medicꝰcon

ſiderare accidẽtalitatẽ ifirmitatis. Quia accidẽ
tia multũ cõferũt ad cognoſcẽdum ꝙ quid eſt.
j.de aĩa. Et ideo pꝛudẽs medicꝰ nõ ſolũ cõſide⸗

rat tẽpus paraxiſmi ſed etiã multa alia iquirit.
ſq; quãto tꝑe ꝑdurauit frigus ⁊ caloꝛ febꝛꝭ:an

ſenſerit infirmꝰdoloꝛẽ capitis vel ſtomachi aut
ſpatularũ:an habuerit vomitũ:vtrũ q; in ſom⸗
nis veniant ſibi multa fantaſmata ⁊ poſſit doꝛ
mire:⁊ an habeat appetitũ edẽdi:⁊ lubꝛictateʒ:

aut ſtiticicatẽ coꝛpis.Langitq; ei pulſum.reſpi
cit vrinã.⁊c.Et ſiłiter ↄfeſſoꝛ debet dillgee⸗ exa

minare circũſtantias pctõꝝ.et multa alia de qͥ/

bus Aug.in libꝛo de pe.ait.Diſcretio cõfeſſoꝛis
valde neceſſaria ẽ.Cõſideret quãtitatẽ criminis
in loco in tẽpoꝛe:in ꝑſeuerãtia in varietate pſo⸗
ne:cuiꝰ fuerit etatis:cuius ſapiẽtie ⁊ oꝛdinis: et

Sõä

CLXxXxXVI

quali hoc fecerit temptatiõe ⁊ de ipᷣiꝰ vitij mul⸗

tiplici executiõe.hec ille.Quibo oibus cõſidera⸗

tis debet vnicuiq; infirmitati pꝛebere cõuenien

tia remedia⁊ nõ facere moꝛe imꝑiti medici qͥᷣoẽzʒ
infirmitatẽ oculoꝝ vno collirio vult curare.ca.
fina.xxix.di. Itẽ ipᷣe medicus ⁊ confeſſoꝛ debet
eſſe talis ꝙ infirmus ⁊ pctõꝛ habeat in eo con⸗
fidentiã ⁊ ſpem recuperade ſanitatis:aliter paꝝ
ꝓficiet. Et per experientiã videt᷑ ꝙ ex duobo me⸗

dicis eiuſdẽ ſufficientie ule plures infirmos cu/

rat in quo plures cõfidũt:⁊ qui habet maloꝛeʒ
famã peritie iĩmo etiã ſi ſit imꝑitioꝛ Ad pꝛedicta

cgtiã pòt dari exẽplũ de quodã medico qui pꝛẽm

ſuũ grauiſſime infirmũ curauit:deindevxoꝛem

eiuſdẽ patris ſui nouercã ſuã eadẽ ifirmitate la

boꝛantẽ lʒ nõ tam graui nũq; curare potuit.qꝛ
in eo nõ tantũ cõfidebat ſicut pater. Non debet
aũt cõfeſſoꝛ eſſe nimis rigidꝰ ⁊ auſterꝰ in ᷣmo⸗
ne ⁊ repᷣhenſiõe maxime anteq; penitẽs ꝑfecerit
cõfeſſionẽ. Quia ex cali aſperitate ſᷣmois tollit᷑
cõfidẽtia cõfitẽti ⁊ nõ audet poſtea dicere om̃ia
pctã ſua:⁊ ſepe ꝓpter hoc facit confeſſionẽ inua
iidã. Et ideo ipᷣe cõfeſſoꝛ quãtũ poteſt ſᷣm deuʒ
deber eſſe cõſolatoꝛiꝰ ipᷣi confitenti ⁊ iſᷣmm huma
nis verbis attrahere:vt omia ſua crimina cõfi⸗
denter dicat. Et tũc in eo verificabit᷑ illud Job.
xxvj.Obſtetricãte manu.i.diſcretiõe cõfeſſoꝛis
pꝛudẽtis:educus eſt coluber toꝛtuoſus.i.dia⸗
bolus de aĩia pctõꝛis. In fine vo confeſſiõis de
bet illi oſtẽdere grauitatẽ pctõꝛũ ſuoꝛũ ⁊ deda⸗

rare quãtã pniam meret᷑.et quatũ poteſt indu⸗
cere eũ ad doloꝛẽ ſuoꝝ ðlictoꝛũ.Et hec ſufficiãt

ꝓ pᷣma parte noſtri fᷣmonis.

. — —

Pars ſcdᷣa in qua ponũtur cõditiões quas

Er conditiões inter alias debet habe
ſ re quelibet bona cõfeſſio. Quarũ pꝛi⸗
ma dicit᷑ rectificatiõis:vt.ſ.nõ fiat ani
mho ſimulato. Deus em̃ nõ irridet᷑.vt
ðᷣt Paulꝰ ad Galł.vj.Sicut em̃ ſimia vult oĩa
ſimiare in deriſionẽ ⁊ tamen ipᷣa irridet᷑ ⁊ capit᷑
in ſuis deriſiõibo.Dũ em̃ videt barbitonſoꝛẽ ſe⸗

ipᷣm radere ad ſpeculũ:⁊ ipᷣa hoc facere volens

⁊ ſu b gutture radere ſibimet incidit collũ. Duʒ

etiã videt hoiem calciari vult ipʒ ſimiare ⁊ liga

tis ſibimet pedib calceis capit᷑. Ita multii ſua
confeſſiõe putãt deridere deũ vel hoies minuẽ⸗
do ac mediãdo pctã ſua cõmiſſa:ſed ipᷣi capiun
tur in ipᷣis.Nõ em deꝰ talẽ confeſſionẽ acceptat
ſed iudicat pctõꝛẽ ac ſi nõ eſſet cõfeſſus.addens
inſuꝑ penã ꝓpter irriſionẽ. Cuius figura habet᷑
ij. Reg.x.vbilegit᷑. ꝙ Dauid miſit nucios ad cõ
ſolãdũ Amon de moꝛte patris ſui dolentẽ. Sʒ
ipᷣe Amon ꝑſuaſiõe ſuoꝛũ ſeruoꝛũ apphedit ſer
uos Dauid ⁊ raſa eis medietate barbe⁊ inciſis
veſtibovſq; ad nates remiſit illos ad Dauid ſic
illuſos. Qð audiens Dauid eos noluit intuen
donec barbe eoꝛũ creuiſſent:⁊ tũc veſtitos veſti

. * 4 . 2

mẽtis cõpletis vidit eos. Et remiſit Joab cum
exercitu ſuo:⁊ exterminauit Amon de terra ſua

ob hãc deriſionẽ. Per amon em ſignificat᷑ pec/

catoꝛ.Amon nanq; interpᷣtat᷑ onuſtꝰ vel ꝓppłus

dolẽs ſiue ꝓpłlus meroꝛis vel ꝓpłlus iniquꝰ aut

7-

inutilis.Oꝛbatur em̃ patre.i.vſu liberi arbitrij

quo pꝛius merebat᷑.Sed mittit Dauid ſeruos

ſuos ad cõſoladũ ipᷣm: quia xpᷣs inſpirat ei no
ticiã pctõꝛũ:vt illa cõfitendo coualeſcat ⁊ libere

tur ab illo meroꝛe ⁊ pondere quo pᷣmebat᷑. Sʒ
adeſt pꝛaua familia ſuadens vt ð rideat ſeruos

Dauid. Hec aũt nefanda familia eſt pudoꝛ cõ
feſſiõis:timoꝛ ſatiffactiõis ⁊ amoꝛ delectatiõis.
Et vide quid ſuadeãt ipi Amon.i.pctõꝛi.Dicit

pudoꝛ cõfeſſiõis. Pcta tua ſunt nimis lubꝛica
⁊ turpia. Incide ſibi veſtes vſq; ad nates vt me

dia appareat ⁊ media ſint cooperta. Rade ſibi
medietatẽ barbe vt nõ reputet te cõfeſſoꝛ tuꝰ tã

ſoꝛdidũ.Dicit aũt timoꝛ ſatiſfactiõis. Caue ne

te diuitẽ ex vſura cõfitearis:quia oꝑtebit te ſatiſ
facere ⁊ remaneres pauper.Dicit aüt amoꝛ dele
ccatiõis.le cõfitearis te talẽ libidinẽ exercuiſſe
ne ipᷣa deleccatõe pꝛiueris.Et ſic ſuadet hec pꝛa
ua familia vt pctoꝛ ſua pctã diminuat. Et tunc
miſer credẽs deridere deũ vel confeſſoꝛẽ ipᷣe de⸗

ridet᷑. Quia deꝰ talẽ nõ reſpicit confeſſionẽ me⸗

dietatis pctõꝛũ ſed integrã intuet᷑. Nõ vult em̃

illa videre dimidiata ſed ꝓ integris ⁊ cõpletis

pumit. Unde mittit Joab qͥ interpᷣtatur inimi⸗

cus.i.diabolũ qui ipᷣm pctõꝛẽ ſic male ↄfeſſum

interimat. Ad pᷣdicta etiã facit qð ſcribit Cege,/
tius in libꝛo de re milicari dicẽs.ꝙ nihil magis

in acie cuſtodiẽdũ eſt qᷓ; vt om̃s milites incedẽ/⸗

culũ em̃ ab hoſtib ſꝑ ſuſtinet grauiſſimũ diui

ſus⁊ inoꝛdinatꝰexercitus.Oꝛ nanq; nos dũ cõ
fitemur pctã noſtra pugnamꝰ contra diadolũ:
⁊ tot armatos milites dirigimꝰaduerſus eum

quot pctã legitime cõfitemur. Ideo ſũmoꝑe ca,/
uendũ eſt ne talis exercitꝰ inoꝛdinatepcedatvel
diuiſe.i.nevnũ peccatũ manifeſtet᷑ ⁊ aliud tacea
tur ⁊ aliquid diminuat᷑ de eo qð factũ eſt. Sic
em deficẽdo diabolus nos vinceret. Ideo qu?ę
admodũ pœã cõmiſſa ſunt ita etiã debẽt lachꝛy
mabiliter cõfiteri ⁊ ſtatim diabolũ ſupabimꝰ.

„ 4

Cuius figura habet᷑.j. Machab. v. vbi legit᷑:
Judas machabeꝰ venit cõgregato exercitu con
tra Thimotheũ ducẽ filioꝛũ Amon iuxta toꝛrẽ

tem:quẽ vidẽs Thimotheꝰ ait pncipibus ſuis

Si Judas traſiẽs toꝛrẽtẽ inuadet nos nõ pote

rimus pᷣualere aduerſus euʒ.ſi vo timuerit ad
nos trãſire ibimꝰ ad ipᷣm ⁊ ſuꝑabimus cũ. Ju⸗
das aũt oꝛdinato ſcriba ſiue notario qͥ oĩim no

mina ſciebat fecit om̃s ꝓpꝛio noĩe ⁊ cognoĩe vo

cari ⁊ trãſire toꝛrentẽ. Quo facto perterritꝰ: Thi
motheus fugatꝰ eſt ⁊ exercitꝰ eius. Judas vo

ſuccẽſa terra eoꝛũ aſcẽdit mo ntẽ ſyon integy du

cẽs exercitũ ſuũ ſine vllo dãno:⁊ ibi dno ſacriſi

XxXXIII

cauit ? obtulit holocauſtũ. Per Judã em̃ ſigni

ficatur ois penitẽs. Judas em interpᷣtat᷑ gloꝛi⸗/

ficas:⁊ ipᷣe penitẽs głificat deũ. Iſte aũt Judas

id eſt penites: ᷣmo accedit contra diabolũ vſqʒ
ad toꝛrentẽ lachꝛymaꝝ ꝑ ↄxritionẽ.Sed ſi vult

obtinere victoꝛiã opoꝛtet ꝙ ꝓgrediat᷑:quia non

ſufficit fundere lachꝛymas ſed neceſſe eſt cõfite⸗
ri pctã.Qð cognoſcẽs diabołꝰ dicit ſocijs ſuis.
Si tranſierit toꝛrentẽ ⁊c̃. Et ideo opoꝛtet ꝙ ipᷣe

Judas ꝑ notanũ.i.memoꝛiã:que oĩa petã ha⸗
bet i ſcriptis q;dtũ ad nomẽ ⁊ q;tũ ad cognomẽ.

id eſt quãtũ ad locũ tempus ⁊ modũ ⁊ quo ad
oẽs alias circũſtãtias ad verã cõfeſſionẽ requi
ſitas faciat oia tranffretare ſingulatim ⁊ auda⸗

ccer.⁊ ſic oibus pctis tranſeũtibꝰtoꝛrentẽ ꝑ con

feſſionẽ conterit᷑ diabolus ⁊ diſſipat᷑ habitatio

eius:per quã culpã habitabat in aia.Et tũc ipᷣa
aia hac obtẽta victoꝛia cũ oibus virtutib ſuus
ſine aliqua leſiõe aſcendit in montẽ ſyon ad ſpe
culandũ eternã beatitudinẽ. Sciens ergo dia⸗
bolus Judam.i.ipᷣam animã penitentẽ veniſſe
vſq; ad toꝛrentẽ.i.ad lachꝛymabilẽ compũctio,z
cõgregat exercitũ ſuarũ temptationũ ad impe,⸗;

diendũ ne tranſeat vltra ꝑ confeſſionẽ:vł vt ſal⸗
tem aliquos de ſocijs ipᷣiꝰ nõ ꝑmittat tranſire:

vt ſic m Juda yaleat ſupare:optime ſciẽs ipʒ

niſi om̃s ſui ſocij trſierint nõ poſſe eius manũ
euadere.Et ideo Oꝛigenes ſuꝑ Leuit᷑.exponẽs
illud p ſal.Dixi cõfiteboꝛ aduerſum me ⁊c̃.nos

hoꝛtat᷑ ad integrã confeſſionẽ dicens. Uides

ꝙꝓnunciare pam̃ remiſſionẽ pcti meret᷑. Pꝛeuen

tus eſt diabolus in accuſatiõevltra nos accuſa
re non poterit. Si em̃ noſtri accuſatoꝛes fueriꝰ
mus nobis ꝓficiet ad ſalutẽ.ſi vo expectemus

vt a diabolo accuſemur:accuſatio illa cedet no

bis ad penã.diaboluſq; eos habebit ſocios inn
gehẽna quos ↄuicerit criminũ ſocios habuiſſe

hec ille. Licʒ aũt nõ ſit neceſſe ↄfiteri particulari

ter oĩa pcta venialia ſed ſufficat illa cõfiteri ĩ ge
nNerali:ſi in purgatoꝛio nolumꝰ ꝓ eis atrocus
truciari:tamẽ debemus aiam noſtraʒ ſtudioſe

purgare etiã a venialib: neꝑ illa trabamur ad

moꝛtalia. Ait em̃ Augꝰ.in lib.de decẽ choꝛdis.

Nolite contẽnere venialia qꝛ mima ſunt ſed ti⸗

mete quia plura ſunt:plerũq; em̃ beſtie minu⸗

te nocẽt. Nũqͥd ñ minutiſſima ſũt grana arene:

ſed tñ ſi ampliꝰ mittãtur ĩ naui mergũt eam vt

pereat.Quã minute ſunt gutte pluuie ⁊ tamen
flumina implẽt ⁊ domos deijciũt. Timẽda eſt

ergo ruina mltitudinis ⁊ ſi nõ magnitudinis.
que vᷣba inqᷣt Augꝰ.qꝛ aſſiduitas pctõꝝ venia
liũ interdũ indueit tã efficacẽ cõſuetudinẽ ĩ ma⸗
lo:⁊ tales facit cõcurrere circũſtãtias ⁊2 ditiões

ꝙ ab ipᷣis ꝓcedit᷑ ad moꝛtales culpas qᷓ dedu/

cũt hoiĩes ad eternũ interitũ. Et ꝓprea dicit etinaz
idẽ Aug.in q̃dã om̃ł.ꝙ ſicut gutte aque q;uis
minuteotinue fluẽtes in naui ꝑ ſentinã niſi ifa
ſentina euacuet᷑ tandẽ demergi faciẽt nauẽ. Ita

nlhcie n
ſlobrſl demen

nicondlrionn

etofeltol.
ſteant. O
einnt⸗
gnimoluonu
nbabercrintel
gereknecrealpete
dat Oape In
ginn Qautt
nchctilice
inicuntuncſts
nniſamſets Aun
lenisqin ipam
cis detby fuit
1o Dononemg
ancbotnüc ſin
viciqgodcuaa
habebar dequon
legebar Qund
ſnrcifeſi.Quis
4cſentr n ven⸗
nornica. Bllder
Gindrabänaag
loqnnb? peccar
perubar Zcaddt
gucreſcd times

t a ci volitate

dfeſſöefaa iut
ſurdenöinaerea
rcerndenetedee
Etoralit Gicſas
turpigerät Mi
dirt. Und uletr
rentad cifeſſoꝛe
?cofeſſionẽ reite
cluidl Tucofa
eqzamplsno⸗
ſnogd denonel
llbus demont.
lamturpiapai
Lgonbhliſtin⸗
co Tücarcäſt
fuiſementi
notämanmme,
vcoꝛipicod
Giflliaſuaiung
loho fuentcof
ſiwäquäten
kei uſtoiſti.
noncllägqfintte
naſuupisn
fftſöe diceg
iͤtde meo ha
ſiulint loche
mohifiſſewe⸗

däeßſini

Pptat go

gut Judas
ſadoli vſq;
Sadſivulr
N::quianon
ſecktftr⸗
tſochsſuis

dorrer ghe

dig pariba;
d oni,
Aürgtond
ſione rgni
mt auda;
verentigcon
t babanrio
a. Ciüctßa
Ummnt ſus
tiffonaſpe
ns ergo dig
ente veniſſe
cmpuͦno;
ni adimpe⸗
mäyk vrſal,
nn nanſire
nmeſcis iß;
ſeeuus monii
mit aponis
nmerr. nos
e
ri Prenen
Nosaccſa
nesfuci/

ðð/ èð ð

Cptgemns

ilo adano
hl ſocosin

ios hobuiſe

ipamianlan
ncöfienige
as aroaus

imn tucoſe

nabamnurad
ccichordis.

funt ſedtꝛ è·

beſtiemino/

Gmuon:

ngüt an

muietunn

mntntn,
ai⸗ Nn

cnin /

mainoes

vi deln,/
udatet

ue ihus
mniniſin⸗
nand⸗⅓

niſi pctõꝝ venialiũ cõtinuus fluxꝰ repꝛimat᷑:et
ab aia eijciat: pduceret finaliter ipam ad tarta⸗
rei abyſſt demerſionẽ.Et hec ſufficiãät quãtũ ad

pmã conditionẽ bone ↄfeſſiõis q̃ etiã appellari

põt ꝑfectiõis:vt.ſ.oia pcã ꝑfecte ⁊ integralit᷑ cõ
fiteant. Scðoa cõditio diat᷑ ꝓpoſitiõis.Debet
em ille 4 vadit ad cõfeſſionẽ firmiter ꝓponere in
animo ſuo nũqᷓ; ampliꝰ cõmittere illa pccã.Si
em haberet intentionẽ recidiuãdi in vanũ cõſi⸗
teret᷑ nec reciꝑet grãm dei ꝑ cõfeſſionẽ. Quia vt
dicit᷑ Sap̃.j. In maliuolã aiam nõ itroibit ſa⸗
piẽtia. C aũt cõfeſſio ſine tali ꝓpoſito nõ valeat
patet ꝑ exẽplũ qð legit᷑ in miraculis ſcti Conſtã
tini canturiẽſis archiepᷣi vbi dicit᷑:ꝙ celebꝛante
miſſam ſctõ Lauphꝛato quidã eiꝰ diaconꝰ iu⸗

uenis qͥ in ipᷣa miſſa dixerat euãgeliũ ibidẽ cun

ctis vidẽtibo fuit poſt euangeliũ ereptꝰ a diabo
lo.Demon em̃ ꝑ ventrẽ eiꝰ tanq; canis ꝑpuulus
currebat nũc vᷣſus os nunc vᷣſus inferioꝛa. Et
quicũq; ad eũ accedebat ſi crimẽ aliqð moꝛtale

babebat de quo noõ eſſet ↄfeſſus illð publice de

tegebat. Qua ð cauſa nõnulli erubeſcẽtes pure
ſunt cõfeſſi.Qui dũ ſe illi pñtarẽt q̃rebat demõ
q eſſent ⁊ vñ venirẽt nulla vt pᷣus eoꝛũ habens
noticiã. Alið etiã exẽplũ redtat Ceſariꝰ dicẽs:
ꝙ in bꝛabãtia apꝑuit qͥdã demon qͥ oibus ſibi
loq̃ᷓntibꝰ peccata cõmiſſa ⁊ nõ confeſſa impꝛo⸗
perabat.Accidit aũt ꝙ quidã hõ deſiderãs ipᷣʒ
audire ſed timẽs ne pctã ſua reuelaret cõfeſſus
eſt ea cũ volũtate iterũ recidiuãdi i eis.vnð hac
cõfeſſiõe facta iuit ad demonẽ.Et moxvt intro⸗
iuit demõ in aere camãs dixit. Amice veni huc
qꝛ certe benete dealbaſti.Et ſtatim oĩa pcã ſua

lʒ totalit᷑ cõfeſſa oĩbus audiẽtibo reuelauit:⁊ qꝛ

turpia erãt ⁊ vilia illũ nimis cõfudit ⁊ dãnãdũ
dixit. Unð ille triſtis effeccꝰ⁊ ad ſe reuerſus per
rexit ad cõfeſſoꝛẽ ſuũ ⁊ ei que acciderant retulit.
⁊ cõfeſſionẽ reiterauit cũ firmo ꝓpoſito non reci
diuãdi.Tũc ↄfeſſoꝛ illi ait. Mõ ſecurꝰ reuerte⸗

re qꝛ ampliꝰ nõ poterit te ↄfundere.Qui cũ rur

ſus ad dęmonẽ iuiſſet:dixit quidã de circũſtan
tibus demoni.Ecce amicꝰtuus cui pauloante
tam turpia petã ipꝛoperaſti. Demon aũt rñdit
Ego nihil iſti ipꝛoperaui nec de ipᷣo aliqͥd mali

ſcio.Tũc circũſtãtes exiſtimauert demonẽ pus.
fuiſſe mẽtitũ.Et ſic ꝑ vᷣtutẽ ſctẽ cõfeſſiõis euaſit
notã maxime ↄfuſiõis. Refert qͥʒ idẽ Ceſarius
ꝙ coꝛã pᷣdicto demone exiſtẽte quadã matrona
cũ filia ſua iuuẽcula que ſtupꝛũ cõmiſerat ⁊ de

eo nõ fuerat cõfeſſa:ipᷣe demò ait illi. Putas fi⸗
liã tuã quã tenes a latere eſſe vginẽ Uere tu ma
le eã cuſtodiſti:⁊ ſi mihi nõ credis introga Pe⸗
tronellã q̃ fuit cõſcia ſtupꝛi puelle. His aũt au

ditis ſtupẽs mjr filiã a ſe repulit cũ indignatiõe
⁊ cõfuſiõe dicẽs. Recede a me meretrix qꝛ nũq;
aliqͥd de meo habebis. Illa vo ſibi bene cõſcia
ſimulatis lachꝛymis eiulãs egreſſa eſt dicẽs de
monẽ fuiſſe mẽtitũ. Junſpirãte aũt deo ſtatiʒ ad

. 2* 4 „2 . 3 4
4 . .
2

vicinũ ſacerdotẽ inſcia mr̃e currẽs cum magna
coꝛdis cõtritiõe eſt cõfeſſa.Et poſt cõfeſſionè ad

matrẽ reuerſa q de loco illo nõdũ receſſerat: ait
illi.Male feciſti mr̃ ſic me repellẽdo ad vbũ de

monis q eſt mendax:⁊ cepitlachꝛyman.Cõmo
ta igit᷑ mater ſuꝑ filia lachꝛymãte dixit demoni
Quare tale crimè fulie mee impoſuiſti. Demon

aũt rñdit. Nibil mali locutꝰ ſum ð filia tua:bo

na eſt ⁊ munda ⁊ nihil mali ſcio de ea neq; dixi
de ipa.Sic igit᷑ puellavereofeſſiõis beneſicio a
ſtupꝛi nota eſt liberata ⁊ ad matris gram redu
cta que pᷣus nõ ve cõfeſſa fueratvituꝑata.Aliðᷣ
etiã exẽplũ legit᷑ i cronicis oꝛdis nr̃i.vbi dict᷑

Pariſiꝰ fuit quidã magnꝰ vſurariꝰ qͥ infirmi⸗

tate grauatꝰ ⁊ in extremis laboꝛãs cuidã fratri
nr̃o cõfeſſus eſt oĩa pctã ſua plenam reſtituẽdi
vſuras faciẽs cautionẽ.Et hoc facco ðfunctus
eſt ac honoꝛifice ſepultꝰ. Sed poſt aliquatuluz
tꝑis idẽ frater nr̃ invia quadã inueniẽs demo⸗
macũ pcepit ðmõi vt ſibi diceret qͥd factũ fuiſſʒ
de gia ipᷣiꝰvſurarij.Qui rñdit ei dices No biſcũ
eſt in inferno ſepultꝰ. Tunc frater nõ eredẽs in⸗
crepauit demonẽ dicẽs eũ mendacZ: quia dictꝰ
vſurariꝰ oiĩa peccata ſua cõfeſſus fuerat ⁊ nihil
dimiſerat de his que ad aie ſalutẽ pertinebant.
Rñdit aũt demõ. Uere quicqͥd ei cõſuluiſti to⸗
tum fecit:excepto ꝙ ſi vixiſſet reſtituere nõ intẽ⸗
debat⁊ ð hoc cũ eo deceptꝰfuiſti.Et ſiliter nos
ꝓpter ſuã confeſſionẽ credidimꝰ ꝑdidiſſe ilum
ſed deus qͥ nouit abſcõdita coꝛdis ipᷣm ꝓpt᷑ hoc

nobis adiudicauit. Et vt idubitant credas qðd

dico ſcias ꝙ ſemꝑ interfui ſue cõfeſſiõi:⁊ q̃cũq;
tibi cõfeſſus eſt audiui.Et cũ demõ oia ꝑ oꝛdi⸗
nem enarraret ⁊ tẽpus aclocũ confeſſiõis ⁊ i5a
peccata que qꝛ de eis nõ bene fuerat ↄfeſſus de
mon adhuc ſciebat.ille cõfeſſoꝛ cogitauit ſic eẽ
veritatẽ.Oquot inueniunt᷑ de taliba de quibus
inqͥt dñs Eſa.xxvj.?⁊ Matth.xv. Ppłus hicla
bijs me honoꝛat coꝛ aũt eius longe eſt a me.Et
ideo Aug.in.j.lib.de vᷣginitate ait.Nemo a pccõ
tanq; rediturꝰ abſcedat.Debet ergo cõfeſſio fie
ri cũ charitate ⁊ dei amoꝛe⁊ nõ ſolum extimoꝛe

Unð inqͥt aug.in ca.nullꝰ.de pe.di.vij.Quẽ pe

nitet oꝑtet nõ ſolũ deum timere iudicẽ ſʒ etiã iu
ſtum diligere. vt nõ ſolũ penam timeat ſed etiã

anxiet᷑ ꝓ głia. Ait etiã Gꝛego.in quadã omelia.

Nihil habet viriditatis ramꝰ boni oꝑis ſi non
mãſerit i radice charitatis. Pꝛoptea ſcriptũ eſt
Ecci.xvij. Amoꝛtuo q̃ſi nihil perit cõfeſſio. 3
Dauid pſal.liij.dicebat. Uolũtarie ſacrificabo
tibi ⁊ ↄfiteboꝛ noĩ tuo dñe qm̃ bonũ e. A
Ertia cõditio cõfeſſiois dicit᷑ diſcretõis
t oõteſſio em̃ debet fieri cũ magna diſcre
tiõe.qꝛ diſcretio eſt mater oimvirtutuz.
ca.j.de offi.cuſto.⁊ ca.pᷣſentiuʒ.j.q.v. Ideo Ni⸗
colaus de lyra ſuꝑ illaverba Matth.v. ꝙ ſi ſal
euanuerit ait. Sicut ſole om̃ia cõdiunt᷑ cbaria
ita diſcretiõe om̃ia opera noſtra cꝛa nor deherf

. ð õ .

Bermo

⁊ dirigi. Et ideo Berñ.ſuper Cañ. ſermõe.ij. di⸗/
cit. Diſcretio qppe om̃i vtuti oꝛdinẽ ponit:mo⸗
dũ tribuit:decoꝛẽ ⁊ ꝑpetuitatẽ ↄfert.Eſt ̊ diſcre

tio nõ tam virtus q; moderatrix virtutũ oꝛdi⸗

natrixq; affecuũ ⁊ doctrix moꝛũ:tolle hãc ⁊ vir
tus vitiũ erit. Hec ille.Etc Iſidorꝰ.in ſinoñ.ait.
Nuicqͥd boni cum diſcretiõe feceris virtus eſt:
quicqͥd ſine diſcretiõe geſſeris vitiũ eſt. irtus

em̃ indiſcreta ꝓ vitio reputat᷑. Hac ergo diſcre⸗
tiõe habita debet pctõꝛ grauedinẽ pcõꝛũ ſuoꝝ

diſcrete cõſiderare ⁊ grauioꝛa pꝛius confiteri:⁊
cũ maioꝛi maturitate ac diligetia.dein minoꝛa.
Argu.in.c.admonere.xxxiij.q.ij. Nã vbi maius
periculũ intendit ibi ꝓcul dubio plenius eſt cõ
lſulendũ.extra de elec.ca.vbi periculũ.li.vj.Con
tnaa qo facũt quidã qͥ valde ponderant leuia: ?

tranſcurrũt grauia:cõfitent᷑ ſe in eccłia ſputuin

feciſſe ⁊ de acerbiſſimis criminibpertraſeüt.Et
talis erat cõſcietia phariſeoꝝ decimatiũ mentãa

2 utã ⁊ ome olus:⁊ grauioꝛa legis pᷣtermitten

„2

tiũ Matth.ᷣxxiij. Iſtoꝛũ aũt conicieẽtia cõparat᷑
telis araneaꝝ capientibb paruas muſcas ⁊ ma

gnas nõ. Sempꝑ ergo incipias cõfiteri grauio⸗
ra que te magis onerãt ⁊ poſtea faciliꝰ cõfitebe

nis minoꝛa.

Uarta cõditio confeſſiõis dicit᷑ eẽ denu⸗

ꝗq datiõis.Unõð ſciendũ eſt ᷣm Alexan.de
AAlles vbi S.⁊ Rich. in.iiij.di.xxj.axt.iij.q.
iiij. ꝙ in cõfeſſione debet qlibet denudare qð fe
clt:⁊ nõ debet qͥs dicere mẽdaciũ: vel ꝙ nõ fecit
cauſa hũilitat.qꝛ ſi nõ licet alicui ferre teſtimo/⸗

niũ ↄtra ꝓximũ Exo.xx.multo minꝰ cõtra ſeipᷣʒ

m Aug. x. de ciui. dei. ca. xxſ. Ideo inquicaug.
xxij.q.ij.ca.cũ hũilitatis. ũ hũilitat cauſa mẽ
tiris:ſi nõ eras pctõꝛ anteqᷓ; mẽtireris mẽtiẽdo

efficieris qð euitaueras. Debemꝰ ergo dicereve

nitatẽ in ↄfeſſiõe:vt inqͥt Aug.ſᷣmõe.xxij.ſuꝑ Jo

han.Et ideo nõ debemꝰvti duplicibo vbis. Uñ
inqᷣt Alexa. de ales vbi S. ꝙ penitẽs aut ſcit ſe fe

clſſe pctm⁊ tũc ſimplici᷑ obligat᷑ adofitẽdũ illõ

⁊ ſi apponit conditionẽ dicẽdo ſi hoc feci:nulla
eſt cofeſſio.Et in hoc errãt multi dicẽtes. Si fe

£

ciſſem talẽ rem:dico meã culpã qᷣbꝰ ipᷣe rñderẽ

Et ego ſi te abſoluo abſoluo ſic ſemel feci cuidã
q quaſi in oibus pctis de qͥ bus ↄfitebat᷑ ſenꝑ

dicebat. Si hoc feci dico meã culpam. Si vo ti
met ſe peccaſſe ſed nõ ſcit ꝓ certo ſʒ dubitat aut

opinat᷑:debet dicere ſtimulũ ſuũ ſicuti eſt:dicen
do.timeo vel dubio aut opinoꝛ me cõmiſiſſe ta

le pctm. Bonaꝝ qᷣppe mẽtiũ eſt ibi culpã time/

72

re vbi culpa nõ eſt. ca. ad eius.v.di.⁊ ca.ij.S.cuʒ

güt. de obſer. ieiu. Jdeo Job.ix. ca. dicebat. Ue⸗

rebar oĩa opa mea.Debet ergo certũ ꝓ certo cõ⸗

fiteri? dubiũ ꝓ dubio.Lamẽ cauendũ eſt ne cõ

ſaltia ſit groſſ⸗ a aut erronea vel pᷣſumptuoſa:⁊
id eo cũ quis ſuã cõſciẽtiã cũ omi diligẽtia exa⸗

4

minauerit exiſtimare debet ꝙ multa mala cõ⸗

miſit de quib nõ recoꝛdat᷑ ⁊ que nõ cognoſcat.

Rich. in. iiij. di. xxj. ar. iij. q.iij.

XXXIIII

Et ideo in fine cõfeſſiois debet dicere. de oĩbus
iſtis pcetis meis cõfeſſis ⁊ oblitis ꝑ negligẽtia:
dico meã culpa:ſciens ꝙ ꝓ üũllis pctis q ꝑ negli
gęẽtiã obliuiſcunt᷑:maioꝛes penas patiet᷑ in pur
gatoꝛio qᷓ; ſi de illis eſſet ↄfeſſus. Ideo dicebat
Dauigd in pſal. Delicta qͥs intelligit ab occultis
meis mũda me dñe.Ideo dicit Alex. ð ales vbi

& ̃m ſentẽtiã Aug.in lib.de peni.⁊ etiã beatus

Tho.in.iiij.di.xxj.in expoſitoe littere.ꝙ no ſuffi
cit dicere pctã in generali ſed neceſſe eſt dicere in

ꝑticulari vni ↄfeſſoꝛi oĩa pctã de quib recoꝛda
tur facta diligẽti examinatiõe.Unõð de pe.dil.j.

§F.alij. dicit᷑.Dictu pᷣus iniqͥtates tuas vt iuſti⸗

ficeris.Uerũ quiavt ſcriptũ eſt.l.ij.S.ſi qͥd autẽ.
C.de vete.iure enu.⁊ ꝑ glo.in ca.poꝛrecta.de cõ⸗
fir.vti.vel inuti. Oim habere mẽoꝛiã ⁊ in nullo

penitꝰ errare diuinitatis potiꝰ qᷓ; humanitatis

eſt. Ideo quãdo quis adhibuit diligentiã quã
potuit in recogitãdo pctã ſufficit dicere culpaʒ
generalit de o blitis ⁊ deꝰ illa remittit. n inqᷣt
UVinta conditio cõfeſſiõis diat᷑ inexcu⸗
q ſatõis ſiue culpabilitatis. Unuſquiſq;
em debet ſe inculpare humilit᷑:⁊ nõ face

re ſicut queda mulier que in ↄfeſſiõe dicebat ꝙ
erat vna magna peccatrix. Cũ aũt cõfeſſoꝛ vtp⸗

baret eã rñdiſſet ꝙ etiã ipſe hoc intellexerat: illa
indignata ait. Nõ credatis ita eſſe. Scio em̃ qͥs

fult ille ſceleratꝰ qͥ male dixit vobis de me. Et ce

pit ſe innocẽtẽ velle oſtedere. Nõ igit᷑ debet qͥs

ſe excuſare in cõfeſſiõe ſed accuſare. Unð AäAugꝰ.
i libꝛo.l.omeliaꝝ omlia.xij.ait. Cõfiteamur pec
cata nr̃a nõ excuſemus:tu feciſti:tu reus es:tibi
ignoſcit᷑.Et idẽ in libꝛo devbis dñi ſermõe.vij.
inquit.Eſto accuſatoꝛ tuus ⁊ deus erit indul⸗
toꝛ tuus.Contra quod faciũt multi qͥ excuſant
pccã ſua excuſantes per erroꝛẽ vel ignoꝛãtiã qð
fecerũt per maliciã:vel dicẽtes.neſcio ſi hoc feci

cum erroꝛ in facto ꝓpꝛio nõ ſit tolerabilis.ca.ab
cxcõmũicato.de reſcriptis.⁊ C.de reſcin.vendi.

l.quiſe aaa f.delt ⁊ fac.igno.l.plurimũ.Alij
retoꝛquẽt peccatũ ſuũ in deũ cũ deus nõ poſſit
eſſe autoꝛ pcti:vt inquit Augꝰ.in.v.de ciui.dei.
Quli etiã in libꝛo de vera ⁊ falſa pnia dicit.Nõ
debet homo ſe excuſare ne ſuũ augeat crimẽ: vt
Adam cui nõ ſufficiebat peccaſſe ſed ſuũ ãplia⸗
bat crimẽ culpando vxoꝛẽ: ⁊ culpã tranfferẽdo
in auctoꝛem.Non igit᷑ peccãtes dicamus.ſon
aliud potui cum me cõſtitui furẽ: quia deus fe
cit me pauperẽ. Nec mirũ ſi deditus ſum foꝛni
catõi:quia talis creatus ſum nature.fragilitas
em mea magna cogit me cõmittere crimina ta⸗
lia. Errat em qui ſic fallit᷑: natura nãq; talis eſt
vt poſſit quiſq; reſiſtere malo cui ſe ſubijcit ex

arbitrio.hec ille.Alij excuſãt ſe dicẽtes ꝙ diabo
lus hoc eos facere coegit:qð eſt falſum. Et põt

dari exẽplũ ð illo religioſo cui cũ duo oua eeẽnt
data in queſta:ipᷣe illa poꝛtauit ad cellã⁊ ad lu⸗

crneignideco
mrgin ſuo q

mnon mictdices
rnutneſalſen.
ntaomel
uft ſadol i

udchlisthol
muſciſczncift

Ganaoiazmed:

ni. Reg rriij5
ieg M
tnmmcißcl
nCfrnirſce
flerbüͤlis,
do:dlſcrerailt
ghrptmablliszne
Aſtherepatn C

e nſiaqadiß⸗
ſrifimi cogno
ſtchintino Fit

ianeſe

oFmdoannä
ſubſpe venic Der

Delcodpenid

quis frequdre

Utcſcytes dej

nbocöffrkert⸗
dico bepent

4 opurgubltial
ili yboy. Dilc
(pödereofiteat⸗

gpolr Erdihne
ing Cofeſſordin
qulcognoſcites
iedarqn audt
ꝛ gnguloꝛiſo
oꝛapai. Etfu
lomno:xtdaret
Oteſſio eſeliben
ncandepee
negra rom
(oad confeſſo
bsqpoſentſe
060. Vcheymadr
nödiſfennder
Dimittareprm
f&Qdſta
9 nepo
ilinis 4
nltipenite
6konöber
(uſmnrno
loreriln

CLXXXNN

ginn Erne ignẽe decoques cedit. cũ aũt cofitẽdo di, magne indiſpoſitionis. Debetis ergo accedere
gongl ceret pᷣlato ſuo ꝙ iſtigaroe diaboli h feccrac: de ad confeſſionẽ cum maxima humilitate: vrin⸗
näinpur mon rñdit dicẽs. Mẽtiris:qꝛ ego hac maliciiã quit Aug. in omelia.j.ſuꝑ pᷣma canonicã Johã
wdichar iuenire neſciſſeʒ. Cõtra tales inqͥt Aug.in li.qnn nis:⁊ in libꝛo de vᷣginitate.ca.l.in lib.de verbis
docins quaginta omelian. omelia. xij. Snadere ⁊ ſolli dñi Fmõe.xij. Quia vt ſcriptũ eſt in.S.taciturni
alesrbi atare Rae bot: cogere oino ñ pᷣt. Et Hiero. tas.de pe. di.j. Sine huũilitate alicuiveniã ſi pera
ibens Ailt. Oebilis ẽ hoſt qͥ nõ vinat niſi volentẽ. Etiõ renõ licet. Cotra quod faciũt multi qui tumidi
gſiff vnuſqſqʒ in cõfeſſioe debet dicere cũ pſalmiſta. ac ſupꝑbiac ſine vlla huilitate ⁊ reuerẽtia vadũt
lidmmn Sang aiaz meg: qꝛ peccaui tibi. ⁊ cũ eodẽphe ad cofeſſionẽ magis ad ſe laudãdũ qᷓ; ad accu⸗
– ta. ij. Reg. xxiiij. Ego ſi um dñe q peccaui.ego q ſandü. Sicut ſaciebat queda mulier que in con
Nenlt iniq egi. Mltas alias oditiões ad cõfeſſiòeʒ ꝑ feſſ lõe dicebat. Dico meã culpã de oibus petis
Aedllſ, uinẽtes cũ pᷣdicis ponuttheologi:maxie TCho. meis:ego tamẽ ſum bona mulierꝛ libẽter facio
Priuſti in. iiij. di.xvij.qᷓs bꝛeuitat cã nõ młtũ explana,/ opa pietatis ⁊c.Uidẽs aũt ↄfeſſoꝛ ꝙ nibil alið
lagaut. bo. Sũt aũt ſedecim q i his vſibo ↄtinent᷑. Sit dicebat niſi ſuas laudes:dixic ei.Eſtis male cõ
nan dec, ſimplex: hũilis pfeſſio pura:fideł. Atq; freqns tenta de oibus bonis que feciſtis. Illa vo que
rinmto nuda: diſcreta:libẽs:vecũda. Integra:ſecrera: aliquãtulũ ſurda erat reſ põdit.ODñne ita. Lũc cõ
mnannng lachꝛymabilis:accelerata. Foꝛiis et accuſans: feſſoꝛ ſine aliqua abſolutiõe eam dimittẽs ait.
nqn ac ſit ꝑere ꝑata. Simplex.ſ.vt nõ recitz ĩ ↄfeſſio Ite ergo ⁊ dicite vnũ pater noſter pꝛo penitẽtia
maly ne niſi ea q ad ipam ꝑtinẽt. Hũilis:vt miſeruz Alij pompaticis veſtibo oꝛnati tam viri q; mu
1Dinc ſe ⁊ ifirmũ cognoſcat ⁊ cõfiteat᷑. P ura vt reea lieres vadũt ad cõfeſſiões ſicut ad tripudium.
. ſit eiꝰ intẽtio.Fidelis.i.vᷣa:⁊ ſine falſitate:⁊ vttaãa O nefandũ facinus:o magna demẽtia:o ſtulti
Zha/ Sntcsecß cõfeſſoꝛ ſit ĩ fide catholica:⁊ fiat cõfeſ/⸗ cia imenſa.Si em̃ mulier offendiſſet virũ ſuuʒ
ſgulq; ſio ſᷣ̃m doctrinã eccłie:⁊ nõ hereticoꝝ:⁊ q; fiat maxime in turpibꝰ volẽs ab eo indulgentiã im
nno face ſub ſpe venie. De pᷣmo hj. de peni. di. vj.c. q vult petrare:pfecto oculis ad terrã deiect veniã po/⸗
dichar Deſ ſcðo ð peni.di.j.c.quẽ penitet ⁊.c.nemo.Fre ſtularet.Lu ergo aia que es ſponſa xpᷣi deſpon
ſſor p’ quẽs vt frequẽter cades freqᷓnter ↄfiteat᷑ ⁊ reſur ſata illi per fidẽe.Oſee.ij.Et foꝛnicata es cũ ama
Gerar: ls gat. .ſepties. de peni.di.iij. Uel vt idẽ petm̃ plu toꝛibus multis Hiere.iij. debes cum maxima
coen0 iIlbo cõfiteat᷑:vt faciliꝰpene remiſſionẽ cõſequat᷑ humilitate ⁊ multis lachꝛymis ſi fieri poteſt co
me te Dilccto. c. quẽ penitet. Si em̃ nõ remittit᷑ ei in bo¹c ram vicario xpᷣi te ꝓſternere deuote: iuxta illud
eher 48 ſcło purgabit᷑ ĩ alio. Nudavt nõ iuoluat obſcu EcFi.iiij. Ante ſacerdotẽ humilia aiam tuaʒ:qꝛ
zuge. intatẽ vᷣ boꝝ. Oiſcreta:vt maioꝛa pctã cũ maio⸗ coꝛ contritũ ⁊ hũiliatũ deus nõ deſpiciet Pfal.
murpec ri põdere cofiteat᷑:⁊ diſcretũ qrat ſacerdotẽ.d.c. l.⁊ ca.ſacrificiũ.⁊ ca.in actiõe.de pe.di.j.et coꝛri⸗
zocsthi q̃ vult. Et diſtincte ac ſepati ſingła pctã 2fitea gia vel choꝛda ad collũ appoſita.Uel ſaltẽ cum
mepi⸗ ia ꝙ cõfeſſoꝛ bñ itelligat. Nõ faciẽdo ſicutqdʒ maxima reuerẽtia dicere cũ Dauid pſal.l.Miſe
it nanl qui cognoſcẽtes ꝙ vn ofeſſoꝛ ꝓ maioꝛi ꝑte doꝛ rere mei deus ſᷣm magnã miicoꝛdiã tuã.Et cũ
jamſone miebat qñ audiebat ↄfeſſiões:oẽs ibãt ad illũ publicano Lu.xviij. Deus ꝓpiciꝰ eſto mihi pec⸗
ninig ⁊ qñ grauloꝛi ſomno oppꝛimebat᷑ dicebẽt tur catoꝛi.Et cũ filio pꝛodigo Luce.xv. Pater pec⸗
boc fn pioꝛa pcta. Et finita cõfeſſione excitabst eum a caui in celũ ⁊ coꝛà te:iam no ſum dignus voca
isab ſomno: vt daret eis abſ. olutionẽ. Debet quoq; ri filiꝰtuꝰ:fac me ſicut vnũ ex mercẽnarijs tuis.
nd. Zfeſſio eſſe libens.i.ſpontanea nõ coacta. Uere Ihe vo benignus ⁊ mificoꝛs pater noſter cele
Nu Ne,;) cunda: vt de peccatis erubeſcat:et non ſe iactet. ſtis oĩa pccã tua tibi dimittet: diaboli prätem
ͦhoſt Integra.vt omnia peccata vni dicat. Secreta ſuper te ſeuientẽ auferet. Nam recitat Ceſarius
iide. quo ad confeſſoꝛem.⁊ etiam quo ad ↄfitentẽ in ꝙ fuit vna cõcubina cuiuſdã ſacerdotis q ſeip
ſc ſo his q; poſſent ſcãdalũ generare.⁊ vt fiat in ſere ſum laqueo ſuſpẽdit:de cuiꝰ moꝛte illa perterri
e to.Lachꝛymabilis qͥ̊ ad ↄtritõeʒ. Accelerata.vt ta monaſteriũ quoddã intrauit.Quã demõ ſe⸗
ne nõ differat de die in diẽ ofiteri. Foꝛtis vt nibil pe ſolicitabat ad peccãdũ dicẽs. Cõſenti mihi⁊
n ni⸗ dimittac ꝓpter vᷣecũdiã.Accuſãs ſeipᷣm nõ aliũ. ego faciã te magnã dñam. Illa vo facto ſigno
ft Ac ſit ꝑere parata.ſ.ↄfeſſoꝛi ĩ acceptada iniũcta crucis vel aſperſa aqua bñdicta fugabat diabo
aſte pnia.⁊ reliqͥs ꝑtinẽtibo ad ſuã ſalut. O lũ ſʒ ſtatiʒ reuertebat᷑ Tũc de cõſilio cuiuſdã cõ
das EEg iſtaꝝ ↄditionũ dimiſſa ꝓ nũc ãplio feſſoꝛis quãdo diabolꝰ appebat ſibi cepit dice⸗
n ſun⸗ s ri expoſitiõe ſolũmõ dicemꝰ ſextã ⁊ vlti⸗/ re. Aue maria.⁊ ſtatim fugiebat diabolꝰ veluti
nlns mů aditiõeʒ quã debet hre ofeſſio q̃ ðꝛ ſi ſagitta fuiſſet ꝑcuſſus ⁊ ꝓius accedere nõ au
ſun hũiliatiõis ⁊ verecundatiõis.vt em̃ inqt Aug. debat:nõ tamẽ eã ex toto relinq bat.Ladẽ cõſul
15 in. c. quẽ penitet.de peni.di.j. Ille qui vadit ad tum fuit ei vt generalẽ ↄfeſſionẽ faceret:ad quã
haner D ↄfeſſionẽ ðᷣ bet cũ verecũdia ⁊ ruboꝛe dicere pec cũ iret interrogauit eã demõ dicẽs. Quovadis
do. cata ſua.Et non facere ſicut quidã qui ſine do⸗ Et illa inqᷣ t. Uado cõfundere me ⁊ te.Et demo
NͤA. loꝛe ⁊ verecundia:immo ſepe cum quadaʒ va⸗ ait. oli noli pᷣ facere ſʒ reuertere. Cui illa dixit.
i na gloꝛia ⁊ riſu dicũt peccata ſua: qð eſt ſigni Sepiꝰ me cõfudiſti nũc autẽ cõfũdã te.Ille ve⸗

1

—-—

Bermo

ro nec minis nec blandicijs valens eaʒz retrahe

re:ſequebat᷑ vſq; ad locũ cofeſſionis ſicut mil⸗
uus in aere fuꝑ eaʒ volitãs. Que mox vtos ad
cõfeſſionẽ aꝑuit:ille damãs ⁊ elulãs euanuit:
nec vnq; poſtea viſus eſt ab ea nec auditꝰ:quo
miracło patuit ꝙ nõ ſufficit dicere Aue marta
ſine ↄfeſſiõe ad totalr fugandũ ðmoniũ.ult
enim beata virgo ꝙ deuoti ſui eoͤſeantur.

Pars tercia de fructificatiõe.

AUllctũ vtile eſt hoiem frequẽter cõfite/
m ri:vt ðꝛ i ſũma ↄfeſſo v.li.iij.ti.xxxiiij
gq. Ixv. Unde Alexã. de ales in. iiij. pte
ſiſime in tractatu de cõfeſſione ponit
noueʒ vtilitates:q̃s ille cõſeq tur qui freq̃nter ?
litatibo pꝛimo recitatʒ

deuote cõfitet. Quibo vti

alias nouẽ ſubiügemus. Pꝛia vtilitas dicit

cognitiòis ſc; pcti. Nã vt ſupᷣ dictũ eſt cõfeſſoꝛ
tenet᷑ inſtruere cõfitentẽ:eiq; oſtendere quantũ
põt peccatoꝝ qualitatẽ. quando.ſ.aliquod pec
catũ eſt moꝛtale:⁊ quãdo veniale.Et ſic ex coſe⸗

quẽti ille qui ſepius ſua pctã cõfitet᷑:clarius ea

cognoſcit. Et maxime quãdo diuerſis cõfeſſoꝛi
bus eadeʒ pctã cõfitet᷑. Quia ſepe qð neſcit vnꝰ
aut foꝛte nõ ita bene ð clarat ſupplet aliꝰ. Itẽ ꝓ

pter accum humilitatis quẽ facit cõfitẽs: deus

illuminat eius intellectũ ad cognitionẽ ſuoꝛũ
delicoꝝ:ita vt cum ꝓpbeca dicere poſſit. PsS. l.

Iniquitatẽ meã ego cognoſco ⁊c.Et iõ dicitur

Apoc.iij.Collirio vnge oculos tuos vt vidcas
Colliriũ em̃ quod ex quadã aqua ⁊ puluere cõ

tfict᷑:?⁊ purgat humoꝛes oculoꝛũ:ſignificat con
feſſionẽ ꝑ quã puluere cõſideratiõis peccatoꝝ:
⁊ aqua lachꝛymoſe cõpuncctiõis ĩtellectus illu⸗

minat᷑. Uñ Johᷣ.ix.dicebat cecus illuminatus.

Abij ⁊ laui ⁊ vidi.

Ecũdavtilitas dici ſatiſfatõis. Uerecũ

s dia em cum qua q pctã ſua cõfitet᷑: eſt
quaſi palliũ pᷣcioſũ cooꝑiẽs peœm̃. Inñn
Ambꝛo.in.li.de ſancto Joſeph dicit Plurimũ

ſuffragat᷑ verecũda cõfeſſio.Et penã quã defen

ſionevitare nõ poſſumus:pudoꝛe cõfeſſiõis ex
tinguimꝰ:⁊ Aug.in.li.de pnia:⁊ ponit᷑ de pnia

di.ſ. c. quẽ penitet ait. Qui ꝑ vos peccaſtis per

vos erubeſcatis.Erubeſcẽtia em̃ ipᷣa ꝑtẽ habet

remiſſionis.Et qm̃ verecũdia magna eſt pena:

iõ inqt Alex.de ales vbiſup:⁊ beatꝰ ho.ĩ.liij.
di. xvij. ar.iij.q.v.qꝙ; quãto quis pluries cõ fitet
⁊ diuerſis plłꝰerubeſcit.Et iõ mag ſibi remitci

tur de pena purgatoꝛij. Tercia vtilitas ðꝛ ſe⸗/
curationis. Nã ille qui cõfitet᷑ recipit ſecuritatẽ
mentis ⁊ traqͥᷣllitatẽ ai.vñ Dauid Ps.xij.inqt
In voce exultatiõis ⁊ cõfeſſionis ſonus epulã

tis. Et ratio eſt:qꝛ per ↄfeſſionẽ aia pacificatur
cũ ðᷣo.Eſa.lvij.Creaui fructũ labioꝝ pacẽ. Itẽ
ꝑipᷣam ſerenat᷑ ↄſciẽtia.ij.ad Coꝛ.j. Gloꝛia no/
ſtra hec eſt:ceſtimoniũ ↄſciẽtie noſtre.Et hoc ꝓ
bare poreſtis per experientiꝗ.Nã qn icis ad cõ/

XXXIII

feſſionẽ:videt᷑ vobis ꝙ babeatis mõtẽ magnũ
ſuꝑ hũeros ⁊ maxima grauedinc̃. Stativo qñ
cõfeſſi eſtis leues eſtis ⁊ hilares atq; iocũdi: qa
putredinẽ pcõꝛuʒ ab a expuliſtis. Quarta
vtilitas ðꝛ diminutiois. ã vt dicũt doct.ma⸗

rxime Rich.nr.in.iiij.di.xviij. Uirtute cauiũ ?æ
abſolutiõis diminuit᷑ de pena purgatoꝛij pꝛo

pctis ðᷣbita.vñ ðt btũs Tho.vbi S.qꝙ qͥs poſſʒ

totiẽs idẽ pctin confiteri ꝙ tota pena vel maioꝛ

pars ei remitteret᷑. Dicit em Rich.vbi S.ar.ij. q.
liij. ᷣm Aug.⁊ magiſtꝝ. ꝙ claues etiã reſpectu

eiuſdẽ pcti in nũero habet efficaciã plꝰ qᷓ; emel

imo totiẽs quotis qͥs cõfitet ⁊ abſoluif’. G
Uinta vtilitas dicit᷑ interceſſiõis. Tenẽ

tur em ↄfeſſoꝛes rogare deũ ⁊ intercede

reæeꝓ illis qͥ eis ↄfitent᷑.vt inqͥt btũs Tho.
vbi S.et pꝛobat᷑ in.S.ecõtra.de peñ.di.ſ. Si em

ſacerdotes debẽt ꝓ ꝓpło interpellare:⁊ eius pec
cata comedere.i.ſuis pᷣcibus delere atq; conſu⸗
mere.Oſee.iiij.⁊ca.ipᷣi ſacerdotes.j.q.j.A foꝛtio
ri tenent᷑ oꝛarep animabo ſibi creditis ⁊ peccata

ſua eis reuelatibus in cõfeſſiõe. VUnde dicit glo

ſa in ca.menſurã.S.nõ ſunt.in verbo quãto plu
ribus. de peñ.di.j. Lãto plures obligat ad oꝛã

dump ſe quãto pluribꝰ confitet᷑. Et ideo poſſet
aliquis tot cõfeſſoꝛibus confiteri ?ẽ omnibus

dicere pctã ſua ꝙ oꝛõibꝰeoꝛũ liberaret᷑ ab om̃i

pena. Quapꝛopt ſicut leges volũt ꝙ iter duos

diſcoꝛdãtes ponant᷑ arbitriꝓ pace refoꝛmãda:

put notatx᷑.ff. de.arbi.l.. ita ſcca ecclia:imo xpᷣus
inter deũ⁊ pctõꝛes poſuit arbitros.i.cõfeſſoꝛes

dicẽs ipᷣis pctõꝛibus illud Luce.xvij Reo ſten

dite vos ſacerdotibo.

. *

Ertavtilitas dicit᷑ gratie augmentatio⸗

(nis.Unde Magiſter in.iiij.diſt.xvij.ait.

OQuãto magis quis confitet᷑ turpitudi⸗
nem criminis tãto facilius cõſequit᷑ gratiaʒ re⸗

miſſiõis. Itẽvt ait Alexã.de ales vbi ſupᷣ.Deus
hoi ꝓpter confeſſionẽ purã multiplicat gratiam

ſus:2 facit confitentẽ magis deuotũ quanto ſe
pius confitet᷑vt etiã inquit beatus Tho.in.iiij
diſt. xvij. art.iij.q.v.Quãdoq; etiãs homo vadic
ad confeſſionẽ nõ ita bene cõtritus qui cõfiten⸗
do pctã fit cõtritus:vt ait Alex.vbi ð. Septi
ma vtilitas dicit᷑ decoꝛatõis.Quãdo em̃ hõ eſt

qui erubeſcit ꝓ xpᷣo fit dignusvenia:hecille.ẽt in pctõ moꝛtali:aia cius eſt turpiſſima ⁊ fediſſi

ma:⁊ facies.i.imago dei exiſtẽs in ea eſt obſcu⸗
rata:ita ꝙ dici poteſt illud Treno.iiij.Quõ ob
ſcuratũ eſt aurũ:mutatus eſt coloꝛ optimꝰ.De
nigrata eſt ſuper carbones facies eoꝛũ:⁊ nõ ſũt
cogniti in plateis.ſ.ſuperne ciuitatis a deo ⁊ ab

angelis per appꝛobationẽ ⁊ pꝛiſtinã dilectionẽ

Sed ꝑ conteſſionẽ aima fit pulchꝛa:dicẽte Da⸗
uid pſal.xcv. Confeſſio ⁊ pulchꝛitudo in cõſpe⸗
au eius ⁊c̃.Qõ etiã habet᷑ in ca.cotũ.de peñ. diſ.
iiij. que v ba exponẽs Augꝰ.ſuꝑ pᷣdicto pſal.ait.
Pulchꝛitudinẽ amas ⁊ eſſe vis pulcher:confi⸗
tere:qꝛ ↄfeſſio ipᷣa eſt pulchꝛitudo.Fedus eras

zfiteri rſis pu
ſoiulus t bu
noncs Gõfltetun
dcuoto gullete⸗
grolios etpecti
inenis Qulpe
ges cftſoꝛs ſe
tamenoꝛtmi⸗
– aam

4 gimis eſcrtits
orſuzq mle
Anirus ditl

auicumluafano

ahinimagrr,

elibateroia cofi⸗
nbickci ofeſſo
coppoſttomni,
cspoſſemouen
leacedered muͤc
ſcropſites datn
no ptmiſla tie
nwciag lampe
Cos alt Oeatn
fedepetotuo ſpe
demon Siröna
qus poſſim facen
cerdos autdirit
reixteampoſſis
nuftous dians ⸗
temel demo o.
Mlentiar no pofſ
mnehalianerbis
ſaiuschsinſun
ſpödittmiialin
ſumpmrint
cato ſno deus a
Carerllleerclam
Lauay
0 tatione
ti. Cu
pamopoꝛtebit
mulas neſuben
Orari inepka
ſormiclneen
Dnaxv
1 leo

„„urat
nlgio ſrare
nanreq; nno
droriocl /
Ctogmaläd
lerac or⸗
ſonmziennin
d dn.
0 bim
Manlt

dte negn
ni,
locidl
Quam
tdock ma/
ke danii?
Gatorij ro
Pqs poſß
aymao
discrie.
cäfepeen
böſend
ſolue
ſis. Lne
Lzinrnede
tbrüs Tho⸗
dej. Gieñ
tt cs ec
q; conſu/
3ſoꝛnio
18 Pecantn
gedicrgo
guöt lu
xad oꝛi
dco poſſer
omnidus
rek ab oini
Piterdos
rformiog:
inotöus
coſtſoꝛes
Foſten

Ruri
furpirud⸗
granoz
luß Des
S
guaaſe
Tholn
no udl
blchficn/

Segd

dchoͤck
tſdlſi
ot'
henſit
dwrob
one
ncoſpe/
rconf,
nsens

cõfiteri vt ſis pulcher. Peccatoꝛ eras:ↄfitere vt
ſis iuſtus.Et hanc vtilitatẽ cõfeſſiõis etiam de
mones cõficẽtur.Legit᷑ eniʒ ꝙ cõfeſſoꝛe quodã
deuoto audiẽte in eccłia cõfeſſiones demon in⸗
ter alios expectãtes ſtabat ibi in foꝛma pulchꝛi

iuuenis.Qui poſt multos ↄfeſſos ⁊ ipᷣe ad pe

des cõfeſſoꝛis ſe ꝓiecit:ſuaq; pctã cõfiteri cepit.
Ettam enoꝛmia cõfitebat᷑ ſcelera:x ram multa:
ꝙ ſacerdos admirãs ait. Si mille annoꝝ eẽs:

nimis eſſet tãta cõmiſiſſe.Ad qð ille rñdit. Se

nioꝛ ſuʒ qᷓ; mille annoꝝ.Tũc ſacerdos magis

admirãs dixit.Quis es tu.Et ille. Suʒ demõ

qui cum lucifero cecidi:⁊ pctã quoꝝ auctoꝛ fui
ex minima ꝑte ↄfeſſum ſum. Sed ſinõ tederet
te libẽter oia cõfiterer. Cui ſacerdos ait.Quid
tibi eſt cũ ↄfeſſione. Rndit demõ.Stabã nunc

ex oppoſito tui ↄſiderabãq; pctõꝛes cõfitẽtes:ſi

eos poſſem auertere.Et vidi illos ſoꝛdidos ad

te accedere:⁊ mũdos recedere:ꝙ q; indulgẽtia
pctõꝝ ſit eis data ꝓpter cõfeſſionẽ atq; vita eter

na ꝓmiſſa.Et ideo ⁊ ego ad te veni confiteri:vt
redeã ad illam patriã a qua cecidi.Tunc ſacer⸗
dos ait.O creatura dei:ſi vis verã pniam age⸗
re de pecõ tuo ſpero deuʒ tibi ignoſciturũ. Cui

demon. Si rõnabilẽ mihi penitentiã iniunges
Sa

quã poſſim facere libenter eam ſuſcipiam.
cerdos aũt dixit. Modicam volo tibi impone
re:vt eam poſſis facere.Uade coꝛaʒ altari:⁊ ge⸗
nuflexus dicas ſolum ter. Peccaui dñe milere
re mei.Oemõ vo ait.Nimis grauis eſt iſta pe⸗

nitentia: ⁊ nõ poſſum eam facere:qꝛ nõ poſſuzʒ
me hüiliare:⁊ his dictᷣ euanuit.Et h̊ recitat Ce
ſarius epᷣs in ſuo dialogo.Eodẽ quoq; mõ re⸗

ſpõdit mihi alius demon cum eum adiurareʒ.

Nam ꝓmittẽti mihi ꝙ ſi volebat penitere ð pec

cato ſuo deus ei parceret:⁊ ad vitã eternã reuo
caret:ille exclamauit.õ poſſum nõ poſſuʒ. J

Ccaua vtilitas ðꝛ euitatõis:ꝓpter freqn

o tationẽ em̃ cõfeſſionis melius euitant᷑
pctã.Cum em̃ cogitat qͥs ꝙ ſi cõmittet
pcm̃ opoꝛtebit poſtea illud confiteri abſtinet a
multis ne ſubeat verecundiã ↄfitẽdi:iuxta illð

Oratij in epła ad qͥntũ.Oderunt peccare mali
foꝛmidine pene. KRRRR
O na vtilitas ðꝛ glifi⸗

n leges volunt:ꝙ rõcinijs obligatꝰ rõne

pcuratiõis vł admiſtratiõis:nõ poſſit

religiõeʒ itrare:nec ad ſacros oꝛdines ꝓmoue⸗

ri anteq; ratiocinia reddiderit.c.vnico.ð obli.
ad rocioci.⁊.l.officiales.C.de epi.⁊ ele. Sic pec
catoꝛ ꝑ malã diſpenſatiõem vite ſue in ſeruitio
dyaboli poſitus nõ poteſt aſſumi ad gremiuʒ

ecclie:⁊ ad oꝛdines angeloꝝ niſi pꝛius ꝑ cõfeſ⸗
ſioneʒ rõcinia reddiderit.Et iõ Dauid pſalmo

xcix.inquit. Introite poꝛtas eiꝰ in ↄfeſſione q̃ſi
dDicat. Aliter nõ eſt intranqdum.
d. Ecima vtilitas ðᷣꝛ celatõis. Cõfeſſio em̃

occultac pem̃ dyabolo. Et ita cooꝑit vt

catõis. Sicut em

in iudicio de eo qð cõfeſſi fuerimꝰ nihil penicꝰ
obijcere poſſit.Et io pſal.xxxj.ait Dauid. Beati

qrũ remiſſe ſunt ini

exẽplũ qð legi᷑ de quadã muliere vidua roma⸗
na magne ſccitatis:q cũ haberet filiũ vnicũ quẽ

ꝑmittebat dormire ſecũ nolẽs illũ ↄtriſtare: l

aliter dicebat ſe velle intficere. Landẽ ex eo ha⸗

buit filiũ quẽ natũ occidit: ſtetitq; ꝑ decẽ ãnos
ꝙ nunq; illð pœm cõfeſſa eſt Camẽ ꝑſeuerabat
in ſuis bonis oꝑatõibo ſolitis pergẽdo ad eccle

ſias ⁊ pᷣdicatiões ac facẽdo elemoſynas.Qð̊ v.

dens diabolꝰ timuit ne aliqñ ↄfiteret᷑. vñ aſfſ=uu2
pta foꝛma cuiuſdã pulchꝛi iuuenis perrexit ad
manẽdũ cũ ſũmo põtifice.A quo cũ multũ dii

gerer ꝓpter diligẽs ſeruitiũ ſemel loquẽte papa
cũ cardinalibo de ſãctitate pᷣdicte mulieris:erat

em̃ magne fame:demõ accuſauit eã de crimie

pꝛedicto:vnde citata fuit ad curiã vt ſi hoc verũ

eſſe et puniret᷑. Cũ ergo veniſſet ad papã audiẽs
ſe accuſari de pᷣdicto crimine timuitvalde. CQan

dẽ poſtulauit tẽpus rũdẽdi dicẽs ꝙ volebat ac

cuſatoꝛẽ ſuũ puniri ð infamia ſ ibi ipoſita ſi nõ
poſſet accuſationẽ ſuã pbare Interim aũt dicta

mlłier ꝑrexit cũ magna cõtritõòe ⁊ lachꝛymis ad
quẽdã penitẽtiariũ pape ⁊ ↄfeſſa eſt.pacta ergo

pnia iuit ad curiã cum parentib ⁊ amicis ſuus

Tuũc papa dixit illi demoni qͥ erat in foꝛma iu⸗
uenis. Ecce młier quã accuſaſti.Qui rñdit.Nõ
eſt illa. Hec em eſt bona ⁊ ſctã mulier. Cũ ergo

papa vellet facere illũ appᷣhendi ꝓpter calumniꝰ

factã mulieri pᷣdicte ipſe diabolꝰ fracto palacij
tecto ſubito diſparuit:et ſtatim cecidit cadauer
moꝛtuũ in medio domꝰ.O ſctã cõfeſſio qũo es

mMagne vᷣtutis.Cũ ̊ oẽs qui aderãt obſtupeſce

rẽt.illa mulier vides hoc mirabile ſuũ pcrin co⸗
ram oibus manifeſtauit rogãs papã vt h̊ mi/
raculũ pᷣdicari faceret populo ad còmendatiõʒ

confeſſiõis. Que mulier accepta etiã alia penitẽ

tia a papa poſtea ſctiſſime vixit. Aliud etiã mi
raculũ legi᷑ de quodã bono confeſſoꝛe qͥ mul⸗
tas audiebat cõfeſſiões. Cũ aũt ſemel traſiret ꝑ
quãdã terrã obuiauit illi demoniacꝰ:ꝑ cuiꝰ os

demõ loquẽs ait ei. Lu młtas audis ↄfeſſiöes
ſʒ ꝓ certo ſcias ꝙ multi ⁊ multe ſunt nõ bene cõ
fitẽtes. Et hoc hodie videbis ꝑ expiẽtiã.Nã ta⸗
lis dña q̃ multotiẽs in ãno tibi coòfitet hodieve

niet ad te vt ſcias ꝙ nõ plene ⁊ integre ↄfitet᷑: in
reditu ſuo cũ trãſibit pontẽ ego eã in fluuiũ pi/

ciã ⁊ necabo:⁊ ſic aiam eiꝰ habebo. Factũ ẽ aut
vt ipᷣa mulier eadẽ die ad eũ veniretvt confitere

Lui cõfeſſoꝛ ait.Bona mulier cauete vob neali

quid dimittatis de pctis veſtris. Cuiilla rñdit.
Nihil obmitto dñe.Tũc cõfeſſoꝛ cepit ei narra

re ꝑ oꝛdinẽ oia q audierat a demõe.Quib au⸗
ditis illa ſtupefacta cecidit ad pedes cõfeſſor ⁊

cũ timoꝛe magno ⁊ lachꝛymis acveraotritõe cõ

miſſe ſunt iniqtates? quoꝝ tecta ſũt pcra
Et Hiero.inqᷣt. Quato magis qͥs ↄfitẽdo pcm’m·
ſua detegit tato magis de tegit. Et hoc patetg

Vermo

fecſa eſt: dixitq; quoddã petim̃ hoꝛribile in quo

ſteterat longo tẽpoꝛe:nec vnqᷓ; pꝛe verecũdia de

illo fuerat cõfeſſa. Tunc ſacerdos dixit illi.Exqͥ

pure cõfeſſa eſtis ſine timoꝛe pontẽ tranſite.Q 8

ipᷣa fecit ⁊ ſine leſiõe trãſiuit.Factũ eſt autẽ cum
tranſiret poſtea quadã die ille demoniacus per
eandẽ viam:dictus cõfeſſoꝛ interrogauit demo
nem dicẽs.Quid feciſti ð tali dna qua fubmer
gere volebas.LTũc demon iratus cepit exclama
re dicẽs.O traditoꝛ tu me ðcepiſti:tu mihi illã
rapuiſti. Ilã em̃ dñam perdidi ꝓpt᷑ cõfeſſioneʒ:
nec eã mõ cognoſco:⁊vbi ſit neſcio. Aliud etiã
exẽplũ legit᷑ de ſancto Auguſtino.ſ.qꝙ dũ ſemel
quodã ſero ſtaret ſuꝑ ianuã eccłie vidit demo⸗

nem nigerrimũ in ſpecie hoꝛribilis gigãtis inð

tranſeuntẽ qui habebat libꝛũ maximũu ſuꝑ hu⸗

meros ſuos.Quẽ coniurãs ſanctꝰ Auguſtinꝰ

interrogauit quid eſſet in illo libꝛo. Et rñdit de

mon ꝙ in eo ſcripta erat pctã hoĩim. Tunc ſan⸗

ctus Auguſtinꝰ ait. Reſpice ſi eſt aliqͥd de me.

Demon aũt ſtatim ⁊ in ictu oculi aperuit libꝛũ:

inuenitq; de eo ſcriptũ ꝙ ſemel oblitus fuerat

dicere cõpletoꝛiũ ex aliqua negligẽtia ſua. Lũc

ſccũs Auguſtinꝰpᷣcepit demoni ne inde recede⸗

ret quouſqʒ ipᷣe reuerteret᷑. Et intrãs eccłiam cõ

onus graue grauate ſũt ſuꝑ me. Itẽ pctõꝛ infir
mus timoꝛe inferni cruciat᷑ moꝛi timet.ſed per
confeſſionẽ a putredine ⁊ grauedine pcti exone⸗/

uerat. Uade ⁊ ampliꝰ noli peccare:ne deterius

feſſus eſt defectũ ſuũ ⁊ dixit cõpletoꝛiũ.Deinde
reuerſus ad locũvbi erat demon dixit ei rurſus
vt q̃reret ſi aliqͥd de ipᷣo erat ſcriptũ in libꝛo illo.

Demon autẽ ſepius reuoluẽs libꝛũ nũqᷓ; inue⸗

nit aliqͥd nec ulð qð pꝛius ſcriptũ fuerat: quia
erat ꝑ confeſſionẽ cancellatũ.De quo demõ cõ
turbatus receſſit triſtis. Legit᷑ q̊ʒ de quodã dle
rico vite ſctiſſime:qui tandẽ inuidia ⁊ pꝓcuratiõe

diaboli cecidit in foꝛnicationẽ. Quẽ diabolus

poſtea aſſumpta foꝛma humana accuſauit co⸗
ram ſuo epiſcopo.Et ſtatuto tẽpoꝛe ꝓbationis
ipᷣe demõ attulit chartã coꝛã iudice ↄtinẽtẽ locũ
tẽpus ⁊ pſonas cũ quibo peccauerat. Sʒ quia
ille clericꝰ poſt accuſationẽ cõfeſſus fuerat ſua
pctã:volẽs demõ iudici oſtẽdere pꝛedictã char⸗
tam inuenit oia deleta que pᷣus in ea fuerãt ſcri
pta.⁊ ſicofuſus euanuit. Undecima vtilitas

dicit᷑ ſanatiõis. Infirmitas em̃ coꝛpoꝛalis ſepe
aggrauat᷑ ex grauedine pcti: iuxta illud Pſal.

Iniqᷣtates mee ſuꝑgreſſe ſũt caput meũ:⁊ ſicut

ratus letus efficit᷑.⁊ cõſequẽter citius ſanat᷑:qꝛ

animꝰ gaudẽs etatẽ floꝛidã facit:ſpũs autẽ tri⸗

ſtis exſiccat oſſa Pꝛouerb.xvij. Inſuꝑ deꝰ ſepe

im mittit infirmitates ꝓpter pctm:dicente Aug.

ꝙ; ꝓpt᷑ pctã veniũt aduerſa.Et hoc affirmat ſan

cta mater eccłia in ca.cũ infirmitas.de peñ.⁊re.

vbi ait.Aũ infirmitas coꝛpalis nõnunq; ex pec
cata ꝓueniat:dicẽte dño languido quem ſana⸗

aliquid tibi cõtingat ⁊c.Et ideo ꝑ confeſſioneʒ

XXXIIII

ſublato pctõ recedit ipᷣa ĩfirmitas:quia remota
cã remouet᷑ effectꝰ.ij. Phiſi.⁊.ij.de gña.⁊.c.cuʒ
ceſſante. de appel. Et ↄſeqᷓnter ſanata aia ſanat᷑
etiã coꝛpꝰ:vt ðꝛ.in.d.c.cũ ĩfirmitas.Et pᷣdicta
vᷣitaſ ꝓbat᷑vno ſtupẽdo ꝓdigio qð hr ĩ croniq
oꝛdinis nr̃i. Ubi ðꝛ:q Pariſiꝰqdã dericꝰlubꝛi
cus ⁊ diſſolutꝰ.ſcia tñ pclarꝰincurrit grauiſſi⸗
mã ifirmitatẽ.Lũc ſocij eiꝰad ↄfeſſionẽ illũ in⸗
ducere conabant᷑:⁊ ad recipiẽdũ euchariſtie ſa⸗
cramẽtũ. Ille vo aio idurato recuſabat. Uidẽ⸗
tes aũt ſocij illũ ad finẽ appꝛopinq̃re miſerunt
ꝓ quodã deuoto fratre noſtro:vt ipʒ induceret
ad penitentis. Qui ſtatim venit.Et cũ illũ hoꝛ⸗
taret᷑ ad cõfeſſionẽ:ab ipſo infirmo deſꝑato re/
pulſus eſt cũ iniuria.Qui reuerſus ad mona⸗
ſteriũ cepit frequẽter oꝛare ante crucifixuʒ pꝛo
illo deſperato. Cuius ſancti fratris meritis de
dit miᷣicoꝛs deus illi ifirmo hanc viſionẽ.Ui⸗
dit em̃ iuxta lectũ ſuũ aꝑtũ quendã puteũ ma⸗
gnũ.Et de puteo ipᷣo velociter aſcẽdere dꝛaco⸗
nẽ hoꝛribilè cũ flãma ſulphurea:qͥ oꝛe aꝑto vi/
debat᷑ velle illũ ifirmũ deuoꝛare. Lũc ifirmus
ipſe timoꝛe maxio ꝑcuſſus:verſuſq; celũ ocłos
erigẽs vidit in aere dũm Jeſum veluti cruci af
fixum.Et pᷣdictũ fratrem ad pedes eius oꝛãtẽ:
vt ipᷣius ĩfirmi deſꝑati ⁊ a dyabolo decepti di⸗
gnaret᷑ mißeri.Cui dñs rñdebat di. Ueniat ad
cõfeſſioneʒ:⁊ nõ negabo ei veniam.Qð ille in⸗
firmus audiẽs:⁊ ad ſeipſum rediens diſparẽ⸗
te viſione dulcoꝛatus interius:miſit pꝛo dicto
fratre:eiq; plenarie confeſſus eſt:veniã cum la⸗
chꝛymis petens de iniurijs ei dić. Statimqʒ
facta cõfeſſione cõualeſcens:oꝛdinem noſtruʒ
ingreſſus eſt:cuiꝰ vita in oꝛdine extitit celebꝛis
⁊ famoſa.Ex quo miraculo patuit:ꝙ pervirtu

tem ſancte cõfeſſionis non tm̃ curatur anima
ab oiſbus infirmitatibus ſpiritualib:ſʒ etiam

qnq; coꝛpus ſanat᷑ ab egritudinibo ſuis moꝛ⸗
talib:⁊ medicina coꝛpoꝛea icurabilibb. N⸗
Uogdedma vtilitas ðꝛ debellatiõis ſiue
d ſuꝑatiõis:⁊ ↄfuſiõis demonũ. Slc em̃
Oleſſio letificat angelos:⁊ eis ac deo eſt
valde grata:ſᷣm Aug.in.viij.li.confeſſionum.
Ita valde ↄtriſtat demones ⁊ eos cõturbat ac
ꝑſequitur:ſᷣm eundem Aug.in libᷣ.de peni.Et
ideo nollent.ꝙ aliquis cõfiteret᷑. Nã ↄfitẽti po⸗

teſt dici illud pſalmiſte. Uox tonitrui tui ĩ rota

Et ad hoc habet᷑ exẽplũ in cronicis oꝛdinis nr̃i

vbi dicit᷑.ꝙ cũ qͥdã miles eſſet ifirmus ad moꝛ

tẽ multi coꝛui ſupꝛa domũ eius venerũt ⁊ oẽs
qui eiꝰdomũ viſitãdi gra itrare volebãt impe/
diebãt inſurgẽtes cõtra eos.Qð vidẽs filiꝰeiꝰ
nũciauit patri.Qui ſtatʒ fecit ad ſe vocani gar⸗

dianuʒ noſtri loci. Cum autẽ dictus gardianꝰ

intrarevellet domũ:coꝛui roſtris ⁊ alijs ei reſi⸗

ſtebãt.Qð cernens gardianus ſigno crucis ſe

mu niuit: ⁊ ſic intrauit ac miles ille cõfeſſus eſt
Et cõfeſſione expleta:nec vnus quidem ex coꝛ⸗

ſobbirnunl.
ni Jobu

bes multa p
aminfirmatun
Aboluone ſ

uminſpeueſt
ngcly bl

(ſeſuu poroch

cofeſſus eſtci

gecgarg ſua Ou

ſtaſuntgraui⸗

Pirnnen

landola poſſen

itledefunck
s diciteb ang
Mluit ni aeden

Cicauitgiamen
lenpeccna ſval

obdormmlultind
ſonus dicio:n

logiemagiſter

ſpainqua erate
ſcbidiceretquis
Koccretdemonn
tontünocennec
Ppuro oleſſio. A
noꝛulioia mih
Matboni. un
ſemanetlierer b
dumt dewanid

Darwn
q gnare a
Pauls⸗

Moꝛeboniregi

Colingtt in bell
Mlnennßrdi
Porarcames
gioteranrebl
GGe lecguce
Moruno geaer
Grninobis gue
vh decit deus
dabol rvic
Ulrſubſidii
Lognoſcigan
nobis deficere
nlo vulner
acinauit nol

„

uſiadjubo

ularenon
na 10
aioſangt
Qica
hriannc
denclube
giſſi⸗
lone llijin⸗
chanſtieſ,
aber Dici
ne mlenne
Ruducerer
nci llüͤbo,
o degato re/
sad nong,
waßizro
s menns de
tpiſone. Ui⸗
iporrüma;
ider deaco⸗
ſoreopto i/
icfmos
clüocos
uianaaf
us onite:
1.Ucmiarad
1Os len/
ns dihori/
Epo dico
ni ann la/
Sutimq;
em dolm;
neit Cchs
tehanem
uranima
h enam
ſuismo;/
. W
krait⸗
ni. Glan
gacdeo et
ſeſionum.
töcurdat N
depeni
iyftiipe⸗
miwiitocr
oeOinis nn
sodno:
nani *
ebi impe
ie
un gar,
curdian

aucs
feſſusc
ma

cæeʒ:⁊ viceducẽ:vt ſi ↄtingat ducẽ vulnerari v
mo:ꝛi:nõ ꝑeat exercitꝰregetis penuria. Similłr
eteni nobis quoꝝ vita ẽ militia ſuꝑ terrã. Job.

Foliũ

uis ibi remanſit. Aliud etiã mirabile exemplũ
recitat Jacobus de vitriaco dicens:ꝙ quidam

habẽs multa peccata nũqᷓ; cõfeſſus eſt ea. Lã

dem infirmatus eſt ad moꝛtem. Timens autẽ
ODypabolus ne ſacerdoti cõfiteretur perrexit ad
cum in ſpecie ſui parochiani ſacerdotis exhoꝛ⸗
tans euʒ:vt ſibi cõfiteret. Unde ipᷣe credẽs illuʒ
elſſe ſuũ parochianũ annuit eius exhoꝛtationi
⁊cõſeſſus eſt ei cuʒ magna coꝛdis cõtritiõe oĩa
peccata ſua. Quo facto dixit dyabolus. Frater
iſta ſunt grauia peccata: et ideo ego tibi iniũ⸗
go ne alteri vnqᷓ; ipſa cõfitearis:qꝛ inde multa
ſcandala poſſent oꝛiri. Deinde ipᷣe demon receſ
ſit: ⁊ ille defunct? eſt. Statimq; venerũt demo⸗
nes dicẽtes angelis. Noſter eſt:qꝛ nunqᷓ; cõfeſ⸗
ſus fuit. Angeli vo dicebãt.Nõ qꝛ cõfeſſio eiꝰ
valuit:nã credens ↄfiteri parochiano ſuo cõ⸗

tritionẽ habuit:⁊ pccã ſua dixit. Tandẽ deꝰ iu⸗
dicauit aĩiam eius redire ad coꝛpus:⁊ iteꝝ cõfi
teri peccata ſua ſacerdoti. Qð ⁊ factũ eſt. Et ſic

obdoꝛmiuit in dño.Aliud qͥʒ exẽplũ recitat Ce
ſarius dicẽs:ꝙ fuit Pariſius qͥdã magnꝰctheo

logie magiſter ⁊ pᷣdicatoꝛ qui ſemel in camera

ſua in qua eratvidit dyabolũ quẽ adiunrauit vt
. ſibi dicerer quld elleran
noceret demonijs. Cui ũle rñdit. Nihil nobis
tantũ nocet:nectãtũ eneruatvires nr̃as:quãtũ
pura ↄfeſſio.Quãdo eniʒ ho mo eſt in peccato
moꝛtali:oia mẽbꝛa eius ſunt a nobiſ ligata:ne
fadiat bonũ. Cum vero cõfitet᷑ pctã ſua:ſtatim
remanet liber:⁊ habilis ab omne bonũ facien⸗
dum ⁊ de manibus nfis liberat᷑.

ud qð plus inter hoĩes

AUiia autẽ nos oẽs habemꝰcõtinue pu⸗

qꝗq gnare cum malignis ſpiritibo:vt teſtat

Paulꝰad Ephe.vj.Uoluit deuſ facere

moꝛe boni regis.Nam ppter ĩminẽs ꝑiculũ qð
coõtingit in belo vbi qñq; eque bene occidi:vel
vulnerari pᷣt dñs ſicut ſubditus:qꝛ ſagitta ita
pfoꝛat carnes regias ſicut ruſticanas:ipſe pꝛu⸗

——

des rex ante belli igreſn uʒz cõſueuit oꝛdinare du
i ↄtingat ducẽ vulnerari vel

vij. dedit deus ducẽ nos in pᷣlio dirigentẽ ↄtra

dyabolũ ⁊ vicia.ſ.ſuã gr̃am a qua nobis ꝓue/
nit ſubſidiũ ⁊ auxiliũ ↄtra hoſtes nr̃os quos
ſemꝑ vincoimus qᷓ;diu talis duxviget in nobis
Lognoſcẽs autẽ ipᷣe dñs deus ꝙ talis dux põt
nobis deficere ꝓpter alicuiꝰſagitte peccati moꝛ
talis vulneratiõeʒ qua dinina gra puatur aia.

oꝛdinauit nobis viceducẽ: ne in pctõ nr̃o cõp⸗
henſi a dyabolo eternałr trucidemur. Et hic vi

cedux eſt pura cõfeſſio qua nos ſuccũbẽtes ho

ſtiba nr̃is:ex ꝑdiciõe diuie gre:ſi ad eiꝰremediũ

curramꝰ ſubleuamur:⁊ vincimꝰ. Cuius figura

hr̃ Judi.j.vbi legit᷑:ꝙ moꝛtuo Joſue ⁊ ſepul⸗
to in ſũmitate mõd ephꝛaiʒ:filij ſſrael timuerũt

valde eo ꝙ fuerat bellicoꝛũ dux:⁊ inſtabat oon

tra eos Cananeꝰ cũ exercitu ſuo. Sed cõſulẽtes

fllij iſrł den quis deberet eſſe eoꝛũ dux cõtra ho

ſtes:reſpõſũ habuerüũt / Judas eſſet dux exer
citus:quia deꝰ traderet terrã inimicoꝝ ĩ manu
eius.Unde ipᷣe Judas ſumpto ſecũ Simone
fratre ſuo debellauit Cananeũ:⁊ obtinuerũt fi⸗

lij iſrael ciuitates ⁊ regnũ eius. Joſue em qͥ int᷑⸗
pꝛetat᷑ ſalus:ſignificat gran dei:in qua tota ſa
lus noſtra cõſiſtit dicẽte Paulo.j.ad Chorj.xv.

Gratia dei ſum id qð ſum. Sed defidt interdũ
iſte dux in ſũmitate mõtis effraim: qͥ intpꝛetat᷑
frugifer.qꝛ cũ peruenit᷑ ad ſũmitatẽ ⁊ ſuꝑfluita
tem ꝓſperoꝛũ ꝑ affectũ gratia dei deficit in no⸗

bis: ⁊ ꝑdito tali duce pdimus ecia pᷣſidiũ ⁊ ad⸗
liutoꝛiũ diuinũ.Un vallati ab exercitu Cananei

id eſt demonis tẽptatiõibo:ſumꝰ in ꝑiculo inte
ritus ⁊ captiuitatis infernalis.Debemꝰigit᷑ ſta
tim cõſulere deũ ⁊ audiemꝰ ipᷣm dicẽtẽ. Judas

ſit dux veſter:qͥ interpꝛetat᷑ cõfeſſio. Iſte e‚m pꝛo

bus⁊ bonꝰdux aſſũpto ſecũ Simõe fratreſuo:

q interpᷣtat᷑ ponẽs triſtitiã:⁊ ſignificat cõtritõeʒ

fugabit Chananeũ.i.diabolũ:⁊ exercitũ eius.i.
petã:⁊ regnũ de quo ipᷣe demon egreſſus eſt. ſ.
celũ obtinebit.Et ideo Dauid ꝓphᷣa ſperabat vi
ctoꝛiã de inimicis ſuis mediate tali duce dicẽs
Plal.lix. Juda dux meus ⁊c̃. In figurã q̊ʒ bu
ius.j.Machab.v. dicik. Debellabat Judas fi⸗
lios Eſau.Alia etiã figura habet᷑ eiuſdẽ li.vij.c.
vbi dici:ꝙ cũ Judas machabeꝰexpugnaret gẽ
tes Demetrij ⁊ ðuaſtaret terra illiꝰ.Demetrius
furoꝛe repletus miſit nichanoꝛẽ cũ exercitu ſuo
cũ hoc mãdato:vt Judã ligatũ ſibi pntaret. Ue

nit ergo nichanoꝛ contra Judãa:ſed ipᷣe Judas
aioſe aggreſſus eſt ipᷣʒ nichanoꝛẽ ⁊ exercitũ illiꝰ
ac obtinuit victoꝛiã:⁊ fugato exercitu cepit ni⸗
chanoꝛẽ ⁊ occidit illũ.

chanoe ? oce Per demetriũ em̃ qͥ inter
pᷣtatur nimiũ ꝑſequẽs:ſignificat᷑ diabolꝰ ꝑſecu

toꝛ terribilis humani gñis.Cuiꝰ gẽtes.i.tẽpta⸗

tiões:filij iſrł.i.fideles xpᷣiani:mediãte duce Ju

da.i.confeſſiõe pura:expugnãt ⁊ deuaſtãt einus

terrã.i.ſuggeſtionẽ pꝛauã atq; domiationẽ ma
lignaʒ. Qð ipᷣe diabolꝰ valde moleſte ſuſtinet.
⁊ ideo omni conatu ſtudet qð amiſit recuꝑare.
Unõð quãdo vno genere pcti vincere nõ poteſt:
ad aliud ſtatim habet recurſum:dicẽte Gꝛego.
in moꝛal.Antiquꝰ hoſtis ex ꝓpꝛio certamie dũ
ſe ſuccũbere conſiderat ad alia tẽptationũ bella
feſtinat. Intuet᷑ em̃ vniuſcuiuſq; moꝛes cui vi⸗
tio ſint ꝓpinqui: et illa ponit ãte faciem ad que
citiꝰ ſperat inclinarè metẽ. Hec ille.Et Teo pa⸗
pa in ᷣmone octaue natiuitaris dñni ait.Nõ de⸗
ſinit hoſtis ãtiquus trãſfigurãs ſe in ãgelũ lu⸗
cis deceptionũ laqueos vbiq; pꝛetendere: et vt
quoqͥ modo fidẽ credẽtiũ coꝛrũpat inſtare.ſlo
uit cui adhibeat eſtꝰ cupiditatis:cui illecebꝛas
gule igerat:cui apponat icitamẽta luxurie: cui
infundat virꝰ inuidie.ouit quẽ meroꝛe cõtur
betc:quẽ fallat gaudio:quem metu oppꝛimat:

—

gue admiratiõe ſeducat. Oim diſcutit cõſuetu⸗
ines:vẽtilat curas:ſcrutat᷑ affeccus:⁊ ibi cau⸗/

ſas querit nocẽdi vbi quẽq; viderit ſtudioſius

occupari. Habet etem mitos ex eis quos tena/

cius obligauit aptos artibus ſuis: quoꝛũ ad

alios decipiẽdos ingenijs vtatur ⁊ verbis.hec

ille. Eapꝛopt dicit᷑ ĩ pdicta figura ꝙ miſit nicha
noꝛẽ cum exercitu ſuo vt cõpꝛehẽderet Judam.
Nichanoꝛ em̃ ĩterpᷣtatur ſtatura lucida: ⁊ ſigni
ficat pulchꝛitudinẽ rerũ mundanarũ ⁊ ſpecieꝛũ
delectabiliũ:quã obijcit fidelib vt eos auercat

a penitẽtia facienda.Et ideo dicit᷑ ꝙ ſolũ quere
bat appꝛehẽdere Judã:id eſt impedire ↄfeſſio⸗
nẽ purã. Sed ipᷣe Judas capit eũ ⁊ occidit atq;
exercitũ eius in fugã cõuertit Quia diabolũ cũ

oĩbus vitijs vera cõfeſſio pꝛoſternit:⁊ ꝓpło hie⸗

ruſalẽ pacẽ reddit.i.conſciẽtie trãquillitatẽ. Uñ

Augẽ. in libꝛo de peñ.de ipᷣa pnia loquẽs cuiꝰ
pars eſt ↄfeſſio:ait. Languoꝛes ſanat:lepꝛoſos

curat:moꝛtu os ſuſcitat: ſanitateʒ auget: gram
conſeruat:claudis greſſum:ſurdis auditũ:ceòꝗ
reſtituit viſum.vitia fugat:vᷣtutes exoꝛnat:me/

tem munit ⁊ ro boꝛat ⁊c.Et tunc verificat᷑ lllud

Plſalmi.criij.acta eſt iudea ſanctificatio eius
Et ideo oibus fidelibo dico cũ Pſalmiſta. Per

ſequimi ⁊ compꝛehẽdite ſq; demones ꝑ cõfeſſi⸗
onẽ.Poſtq; em̃ latrones latere non poſſunt ⁊

ſunt diſcooperti ⁊ noti nequaq; amplius ibi re

deunt.timẽt em ſuſpendi ⁊ ideo longe fugiunt.

Spiritualr autẽ demones ſunt velut latrones
quli per pctã animã ingrediẽtes eam oim virtu
tum gloꝛia expoliãt.Sed ſi per confeſſionẽ ma
nifeſtent᷑ inde effugiunt nec audẽt ad eã accede⸗/
re.Cuius figura habet᷑.iiij. Regũ.vj.vbi legit᷑.
ꝙ poſtq; Beliſeus oſtẽdit latrunculos Syrie
regi Hieruſalẽ fugiẽtes inde:non fuerũt poſt⸗

modũ auſi ampliꝰreuerti in Samariã cui pꝛi⸗

mo tantũ erãt infeſti. Tertiadecima vtilitas
confeſſiõis dicit᷑ placatiõis. Hoc em̃ eſt bonuʒ

ac ſingulare remediũ ad placandũ irati pꝛinci⸗
pis furoꝛem:in cuiꝰpoteſtate ſumꝰ magna hu⸗

miliatio. Uñ aliqui conſueuerũt gladiũ nudũ

puncta manu tenere:⁊ genua flectẽtes coꝛã pn⸗

cipe reos ſe moꝛtis clamare ⁊ petere miſericoꝛ⸗
diã. Tunc em̃ ſi pꝛinceps ille eſſet durioꝛ ferro

tãta humilitate flecteret᷑.quia vt ait ſapiẽs Pꝛo
uerb.xv. Sermo mollis frangit iram. Et ideo

nos qui aliquãdo intãtũ turbauimꝰ diuinam

maieſtatẽ per pccm̃ ꝙ effecti ſumus filij ꝑditio⸗

nis ⁊ digni ſentẽtia capitali nec poſſumꝰ effuge
re manus eiꝰ:quia vbiq; eſt ⁊ in om̃i loco nos

depᷣhendere poteſt.Unð illi ait ꝓpha.pſal.cxviij

Quo ibo a ſpũ tuo:aut quo a facie tua fugiaʒ.

MNullũ aliud remediũ melius habemꝰ qᷓ; reco⸗
gnito pctõ per humilẽ confeſſionẽ poſtulareve⸗

niam.Ait em Aug.ſuꝑ pſal.lxxiiij. Non eſt quo

fugias a deo irato niſi ad deuʒ placatũ.Figura

aut huius habet.ij. Regũ.xxiiij.vbi legi?:ꝙ cũa

XXXIIII

Dauid vidiſſet angelũ tenentẽ gladiũ in manu

interficientẽ populũ:flexis genibo camauit.
Dñe ego ſum qͥ peccaui:ego qui inique egi.Et
ſtatim angelus depoſito gladio ferire ceſſauit.
Sic igit᷑ ⁊ nos camemꝰ ad dñm denudando
pcctã noſtra per purã confeſſionẽ:⁊ ipᷣe deus de

ponet iram ſuã ⁊ nobiſcũ placabit᷑. Nullũ autẽ

aliud eſt remediũ euadendi:nã qͥ ſe occultat ab
co magis patebit.Et qui ꝑ confeſſionẽ manite⸗
ſtat pctã ſua ea occultat.Et ideo inquit Chꝛyb.
in quodã ſᷣmone. Pctõꝛũ indulgẽtiã inſtãti cõ
feſſione mercate. Quid hoꝛres fateri qð libẽter
ac pꝛompte cõmiſiſti. Cur ↄfunderis dicere qd
nõ es cõfuſus pꝑpetrare.Cur vereris deo indica
re qð veritus nõ es eo pᷣſente cõmittere.An pu⸗/

tas eũ cõmiſſa neſcire niſi a nobis ↄfitẽtibi que
cõmiſimꝰ agnoſcat. Peius ẽ cõfiteri nolle qᷓ; le⸗
gem cõtemnere. Niniuite confitent᷑ ⁊ viuunt:ſo

domite obturant᷑ ⁊ pereunt. Quartadecima

vtilicas dict᷑ honoꝛatiõis. Narrat Frontinus
byſtoꝛiographꝰꝙ romani cũ aliquis pꝛinceps

honoꝛabilẽ victoꝛiã de hoſtibo repoꝛtaſſec:po⸗
nebãt eũ i curru valde adoꝛnato ⁊ laureatũ de

ducebãt ꝝ ciuitatẽ.⁊ hoc appellabãt triũphũ:et

ille ſemꝑ a ꝓpło romano erat honoꝛatꝰ. Spũa⸗/
liter aũt dico ꝙ inter om̃s victoꝛias ⁊ vᷣtuoſas

oꝑatões qͥ bꝰhõ meret᷑ a deo honoꝛari eſt ipᷣa cõ
feſſio fidelis ⁊vera.Nã ꝑ am hõ deuincit dia
bolũ. de quo Job.xlj.dici.
ram que cõparet᷑ ei qͥ facꝰ eſt vt nullũ timeret.

Unõð cõfitẽs eſt magis victoꝛioſus qᷓ; vnqᷓ; fue

rit Ceſar vel Scipio affricanus. Itẽ cõfeſſio eſt
dux oĩm aliarũ vᷣtuoſarũ oꝑationũ. Nã elemo

ſyna oꝛatio ieiuniũ lectio ⁊ ꝑegriatio ⁊ ceta oꝑa

meritoꝛia que fiũt a nobis nõ poſſũt nec audẽt
ad diuinã maieſtatẽ accedere confeſſiõe pꝛeter⸗

miſſa. Ubi igit᷑ eſt vera cõfeſſio ibi eſt vera ſalꝰ.

Ipᷣa vo deficiẽte om̃s vᷣtutes deficiũt:ſed ipſa

pᷣcedente om̃es virtutes ſequũtur.Cuiꝰ figura
habex᷑ Exo.xiiij.additꝭ his que narrat magiſter
hyſtoꝛiaꝝ.Nam cũ filij iſrael exeũtes ð egypto
veniſſent ad mare rubꝛũ nõ audebãt mare itra
re quãtũcũ qʒ; ſentirẽt poſt ſe pparaonẽ veniẽte,z
cũ magno exercitu quouſq; tribꝛ Juda pꝛimo
eſt illð ingreſſa. Sed ipſa tribu pᷣcedente ſecute
ſunt eã oẽs alie.Etper hocliberatus eſt płlus
iſrael ſubmerſo ibi pharaone cum ſuo exercitu.
Et ex hoc tribus Juda meruit regale ſceptrum
Et hoc eſt qð inquit Dauid pſal.cxiij. In exitu
iſrael de egypto:domus Jacob de populo bar

baro.Facta eſt Judea ſanctificatio eiꝰ ⁊c.quod

dicit᷑ ꝓpter illud quod tũc fecit ipᷣa tribꝰ Juda.
De quo regali ſceptro pᷣdixerat Jacob patriar⸗

cha Beñ. xlix. dicẽs. Non auferet᷑ ſceptrũ de Ju

da ⁊c̃. Spũaliter em per tribum Juda intelli /

gitur vᷣtus cõfeſſiõis quã in exitu de peccato et
acceſſu ad miſᷣicoꝛdiã dei opoꝛtet omnẽvirtutẽ

pcedere:nam ipᷣa pꝛeeunte omnes alie virtutes·

Nõ eſt ptãs ſuꝑ ter

Manſmndi

mmntin bono
irentintegrin
to.goncon
ullimu pecant
ucerimartlie
nall nin
foeno potgen
Alsnoptten⸗
(coope glaae
“ Plalmilenii⸗
igenuzal
Palernr nid

r deü noſtni Ct

iſiiig nobls.
ermmina boneo

Oteſtionepꝛins
gura babeturl

openzcſſct agt
(curlnanis ve

vnumloci:rar

uumorningennn
heyltins:r pln
nas eſſtintcll

lalis vominisſ

damnatioms

mkeidecurtite⸗

luſtnodlaquet
ctum coopeni

tionis gennen
darefmaũ. S
ldckpecans:

Peryeram int

caigeſtanima
Comniarac
Errprodibenre

Aliunigoꝛatoo
V ntoriacread

lludpfalmil
lerranfa dabe

aucfſin
ſe Ait emn 3

mnallae ytutn

nkerelli

lttzs diatt
nbeacis m
Mmaietot

heree mihe

limnr

ddamaut,
queegi. Et
Ine ſſſauit.
denudando
e das de
ſulläanti
Locculegrad
lone manle⸗
nguie Ahuyß,
iſtäa c
n gölibärer
nsdicre q
1s deoindica

inm Iupu;

,frindne
mnoleihle⸗
irniuunrſo
wartadcams
Fwnnnns
bis peineeps
venaſſerpo/
lureacüde
müpdi
Spo
1tmolas
unck inc
deuinardia
Nis oter/

Müama.
Snifue

icoſchiocſt
.ſideno
nontnoge
ſütnecaudir
öe run,

krmn ſ

gürſehigſ⸗
Cubfiun

numagſſtr ..

woͤ gp⸗

itmareina.

oni enianh
ſcaprino
Genrr ſauu
s tgl
ſoamn

ſequũt᷑.Et ſic diabolo ſubmerſo cũ tẽptamẽtis

ſuis triũphat virtus cõfeſſionis.Et iõ pᷣ ceteris
virtutibo eſt colenda.vñ Greg.in moꝛali.expo
nẽs illud Job.xxxj.Si abſcõdi quaſi hõ pctm̃
meũ:⁊celaui in ſinu meo iniqͥtatẽ meã:ait.¶ Di
rent᷑ in bono Job:qͥ volũt caſtitatis cõtinẽtiã:
mirent᷑ integritatẽ iuſticie:mirent᷑viſcera pieta⸗

tis.Ego in eo nõ minꝰ admiroꝛ confeſſionẽ hu
millimã peccatoꝛũ qᷓ; tot ſublimia vtutũ.Qui

tadecima vtilitas dici᷑ germinatiõis. Tꝑe em̃

pyemali qñ terra coopra eſt glacie vł aqs iſupꝑ

fice nõ põt germinare. Et vna eſt ro:qꝛ radius
ſolis nõ pᷣt terrã attingere ad calefacendũ aqͥs

vel glacie impediẽtibo.Et ſimilłr cũ ager aie nfe

eſt cooꝑtꝰglacie culpevł aqͥs pctõꝝ:iuxta illud

plalmi. lxviij. Saluuʒ me fac deꝰqm̃ itrauerũt
ꝗadque vſq; ad aiaʒ meã ⁊c̃.nõ põt ꝓducere fru⸗
ʒQus deo placitos:quia nõ pot radiꝰgratie di⸗
uine ad ũllam accedere ꝓpter culpe occupatiõez.
s gratia ⁊ culpa ſimul in eodeʒ recipi nõ pnt
Eſaie.xxix. Iniqtates noſtre diuiſerũt iter nos

be virẽtis:⁊ ꝓductio diuerſoꝝ fructuum. Per

aquas em̃ intelligunt᷑ ſpiritualiter culpe moꝛ⸗
talis hominis ſubmergentes in abyſſũ eterne
damnationis Apoc.xvij. Aque multe populi
młti decurrẽtes ad moꝛtẽ. Quamdiu ergo hu/

iuſmodi aque ſuperficiem coꝛdis noſtri ꝑ affe⸗

ctum cooperiũt:nullatenꝰvalent bone cogita⸗
tionis germen pꝛoducere:et per cõſequens nec

dare fructũ. Sʒ cõgregatis huiuſmodi aquis

id eſt peccatis ⁊ culpis invnum coꝛam ↄfeſſoꝛe

perveram ⁊ integram cõfeſſionem:apparet ari
da ideſt anima pura apta ⁊ ꝑata ad germinã⸗
dum:quia radius diuine gratie ſtatim deſcen⸗

Ait pꝛohibente remoto.Et tunc ipſa aia ꝓducit
ieiunia oꝛationes elemoſynas:⁊ cetera oꝑa me
ritoꝛia circa q̃ pus ſterilis exiſtebat:et verificat᷑

illud pſalmi.lxxxiiij.ODñs dabit benignitatẽ:et

terra nr̃a dabit fructũ ſuũ.Extirpãda g̊ ſunt vi
cia ꝑ cõfeſſionẽ:vt poſſint in aia vere vᷣtutes in
ſeri.Ait em̃ Amb.in.j.lib.de Chaym. Egreſſus
malicie vᷣtutis oꝑat᷑ ĩgreſſuʒ.Eodẽq; ſtudio q
crimẽ expellit:inocẽtia copulat᷑. Sextadecima

vtilitas dicit᷑᷑ apparitionis ſiue cõfoꝛmatõis.ſ.

cum beatis mundiſſimis. Ait em deus Eſa.j.
Mungdi eſtote.ſ.vt in cõſpectu meo ſitis digni
appere:⁊ mihi miniſtrare ac cum ſanctis meis

habitare ⁊ cõuerſari. Indecens enim eſt ⁊ vitu⸗

Herioſum vbi omnia mũda ſunt ſoꝛdidũ appa

*
.——
—“” ,
4 . . E „ . 1 4

rere. Ille nãq; talis vt fedatoꝛ mũdicie eſt cum

ruboꝛe ab alioꝛũ cõſoꝛtio excludẽdꝰ.Sicut coꝛ
uus a pauonũ ſociecate. Et ſilłiter in curia cele⸗
ſtis gratie om̃es mũdi ſunt. Nullus em̃ ſoꝛdi⸗
dqus manereibi audet. fedaret em loca puriſſi⸗/

ma ⁊ manſiões amenas quas ſacti in pulchꝛi⸗
tudine habitãt. umeri.xxiiij. Quã pulchꝛa ta
bernacula Jacob. Inde eſt ꝙ ſtati excludit᷑ cuʒ
cõfuſiõe a dno qui ibi accedit imũdus.Eſa.lxvx
Recedite inquit dñs a me. Non appꝛopinque

tis mihi quia immũdi eſtis. Debemꝰ igit᷑ pus
nos ab omi ſoꝛde mũdare ſi cupimꝰad conſoꝛ
tium mũdiſſimoꝛũ dei ſeruoꝛũ ⁊ ad puriſſimã
dei gratiã introire.uius figura habet᷑ Leuiti⸗

ci.v.⁊ Numeri.xix.vbi pꝛecepit deus:qꝙ quicũ⸗
q; ex tactu rei immũde efficere᷑ imundus debe
rer purificari anteq; alioꝛũ mundoꝛũ conſoꝛtio
iungeret᷑. Et notãter dici᷑ extactu:quia nõ pol⸗
luitur quis niſi per tactũ:id eſt cõſenſum reruʒ
immũdarũ. Unde Augꝰ. in quodã ſermõe ait.
er nos CTemptatio quãtũcũq; immũda coꝛ non pol⸗
⁊ deũ noſtrũ.Et peccata noſtra abſcòderunt fa
ciẽ ſuã a nobis.Sed ſi volumꝰ ꝙ ager aie nfe
germina bone oꝑatiõis ꝓducat:neceſſe eſt vꝑ
ę eſſionẽ pꝛius culpã amoueamus. Cuius fi⸗
gura habetur Geñ.j. vbi legitur:ꝙ cum terra
openta eſſet aquis nibil germinabat ſed ſemꝑ
eęrat inanis ⁊ vacua.Sed cõgregatis aquis in
v́ynum locũ:⁊ arida apparẽte:mox radijs ſolis
canm attingentibo ſubſecuta eſt germinatio her /

uit ſi ratio non conſentit. Hec autẽ purificatio
fit per confeſſionẽ per quã om̃is immũdicia to
taliter tollit᷑ cancellat᷑. Nam hoc eſt diuinitus
oꝛdinatũ vt peccatoꝛ ipᷣe ſua pctã manifeſtãdo
deleat taliter ꝙ ampliꝰ ea non debeat reuidere:
qquia oĩm peccatoꝛuũ ſuoꝛũ immuũdicia in ſacco
perpetui ſilentij per virtutẽ confeſſiõis eſt con⸗/
duſa.vnð dici᷑ Job.xiiij. Signaſti quaſi a ſac⸗
culo delicta mea ⁊ curaſti iniquitatẽ meã. De⸗

cimaſeptima vtilitas dicit᷑ euaſiõis.ſ.ſubmer⸗

ſiõis eterne. Cadẽs em̃ in aqua nõ eſt in pericu
lo quouſq; os eius nõ cooperit᷑ aqua.Et ratio
eſt:quia poteſt ſpirare ⁊ reſpirare ⁊ ſic ſuffoca⸗
ri nõ poteſt. Si autẽ cooperiat᷑ intantũ ꝙ ſpira
tio ⁊ reſpiratio deficiat ſtatim intrinſecus caloꝛ
coꝛ vrit.quia pulmo nõ poteſt aerẽ calidũ ſpirä
do emittere ⁊ reſpirãdo aliũ aerẽ refrigerantẽ re
cipere ⁊ ipᷣm coꝛ refocillare.Et ſimilit᷑ cadens in
peccato nõ eſt in periculo combuſtiõis gehene
quouſq; os habet expeditũ ad cõfeſſionẽ. quia

tunc poteſt ſpirare per os caliditatẽ peccati:et ꝑ

reſpirationẽ attrahere gratiã indulgẽtie: dicete
Pfſalmiſta.Os meũ aperui⁊ attraxi ſpiritũ.ſc,ʒ

gratie.Et ſic coꝛ ⁊ aĩima refrigerãtur ⁊ ſanãtur.

Sed ſi tantũ ſupabundet culpa:vt ad cõfitẽdũ
os non aperiat᷑:ſuffocat᷑ aia a peccati nequicia
⁊ igni tradit᷑ ifernali.Cuius figura habe Exo-
di.xiiij.vbilegit.ꝙ egyptij intrates mare cooꝑti
ſuntaqua ⁊ oms ſuffocatiſunt. Per egyptios
em ĩtelligunt᷑ pcõꝛes tenebꝛis peccatoꝝ; inuo⸗
luti qͥ intrates mare vitioꝛũ ⁊ immergẽtes ſe in
voꝛagine culpe moꝛtalis: os clauſũ ad afeſſio⸗
nẽ hnt: ⁊ ideo moriunt᷑ in pœiĩs ſuis.Siem̃ o⸗

nõ clauderẽt indulgẽciã inenirẽt.Ait em Augꝰ.

in qͥdã ſᷣmone. Infernꝰ eſt puteus pfunde ind .
tatis ͥ nõ claudet ſuꝑ teos ſuũ niſi tu cauſer/
tuũ̃. Etiõ oẽs ðᷣbetis os vĩm apire ĩ ofelſioõe Ex

.. .

Bermo

tũc poterit dicere cuz pheta Ps.lxviij. Nõ ab
ſoꝛbeat me ꝓfũdũ neq; vrgeat ſuꝑ me puteus
os ſuũ.Decimaoctaua vtilitas dicit᷑ liberatio⸗

nis. Per virtutẽ em̃ ſancte ↄfeſſionis liberatur

hõ a młtis ꝑiculis ⁊ malis.Et iõ Eccłi.lj.dicit
ſapiẽs.Cõfiteboꝛ tibi dñe rex:qm̃ adiutoꝛ ⁊ ꝓ⸗
teccoꝛ factus es mihi:⁊ liberaſti coꝛpꝰ meũa ꝑ
ditione.liberaſti me a rugientibo pꝛeparatis ad
eſcam. Et de manibo querentiũ aĩaʒ meaʒ:⁊ de

multis tribulationibꝰ que circũdederunt me.

Apᷣſſura flãme que crcundedit me:⁊ in medio
ignis nõ ſum eſtuatꝰ.hec ibi. L.
St aũt ſciendũ:qꝙ cõfeſſio eſt curia mi⸗

e ſericoꝛdie dei ad quã põt appellare qui

rauatur a diuina iuſticia.vn Ambꝛo.
ſuꝑ bti imaculati.ait. Ceſſat diuina vindicta ſi
cõfeſſio pᷣcurrat humana. Juſticia em dei huic
appellationi libẽter ⁊ patièter cedit.Quia mib̃i
coꝛdia ſuꝑexaltat iudiciũ Jacobi.ij. Qð ptʒ ex

tribo. Pꝛimo ex credulitatẽ. Quia credit᷑ in hac
curia cõfeſſionis pctõꝛi factũ ſuũ narranti:nec
pleat defectuz eius: nec teſtis
qͥ ꝓbat ↄtrariũ ſed ei ſoli in omibus dat᷑ fides

ibi adducit᷑ qͥ ſu

jec ibi locũ hʒ illud qð Jo h.viij.dicit᷑. Lu de

teipᷣo teſtimoniũ ꝑhibes teſtimoniũ tuũ nõ eſt

verũ. Scðdᷣo patʒ ex liberatione:qꝛ in hac curia
nõ feruntur ſententie niſi abſolutionis. Nam
etſi homo fuerit ſceleratiſſimuſ abſoluit᷑ quaſi
latro a q̊ aufert᷑ laqus quẽ habet ad collũ quo

debebat ſuſpendi.Tercio patʒ ex eterna felicita

te. Nam cũ ille qui venit ad curiã hanc dignus
eſſet infernali ſupplicio:nõ ſolum remittitur ei
ipſa pena. Sʒ etiã remunerat᷑ eterno pᷣmio:vt
ſupꝛa patuit.Et ideo hoꝛtat᷑ nos Aug.ad peni
tentiã ⁊ cõfeſſionẽ in li.de cõflicctu vicioꝝ.c.xiij.
di. Ecce Dauid adulterio ſimul ⁊ homicidio re
us de inferni faucibꝰ miſicoꝛdia dñi deſcribit
liberatus. Ecce Manaſſes oĩum peccatoꝝ ne/
phãdiſſimus ⁊ impuriſſimꝰac ſoꝛdidiſſimus
illecebꝛoſiſſimꝰet ſceleratiſſimꝰꝑ pniam redijt
ad vitã.Ecce Magdalena innũeris foꝛnicatio
nũ ſoꝛdib inquinata ad fonteʒ pietatis anxia
currẽs:dñiq; veſtigia lachꝛymis nigans ablui
meruit.Ecce Petrus negationis ſue vinculis
aſtrioꝰ amariſſimis lachꝛymis ĩfidelitatis no⸗

dos ſoluit. Ecce ſeditiõis ſił ⁊ effuſiõis frm ſan
guinis latro obnoxiꝰ:vniꝰhoꝛe momẽto vna

q; cõfeſſiõis voce ad paradiſum de cruce trãſijt
Ecce Saulꝰeccłiam dei ꝑſeqns:⁊ mltos ꝓ xpᷣi
noĩe ꝑimens:⁊ vt ita dixerim mantyꝝ cruoꝛe ſe
totũ ificiẽs apłs factꝰ:in vas eſt eleciõis cõmu
tatꝰ⁊c̃. Caũt ꝑ cõfeſſiõeʒ liberet᷑ hõ a malis

tꝑalib ⁊ a młtis ꝑiculis ꝑcʒ ꝑ miraculũ quod
recitat Ceſariꝰin dyalogo ſuo dicẽs.ꝙ in ciutira

te Acebatenſi qͥdaʒ iuuenis qͥ ex młtis diuitijs
ad paupꝑtatẽ deuenerat diuitias ſibi acquirere
voluit dyabolo ꝓcurãte.Unde accedẽs ad qͥn/
dã aurificẽ dixit ad domũ ſuã veniſſe mercato⸗

XXXIIII

rem:q plurima vaſa aurea ⁊ argentea emere ve
nerat. Eapꝛopter vt illuc vaſa ſua vẽdibilia fer⸗

ret inſtãter rogauit.Qð ille credẽs ſtatim vo/ſa
multa nõ parui valoꝛis ſacculo repoſita ad do
mũ illius poꝛtauit. Qui vt domũ ingreſſus eſt

ab eo fuit interfectꝰ:⁊ adiutoꝛio ſoꝛoꝛis ſue coꝛ
pus defuncti in fruſta cõciſum in cloacã ꝓiecũ
eſt. Sed cũ rumoꝛ occiſiõis avicinis fuiſſʒ ſen⸗
titus cõfracte ſũt foꝛes ⁊ ipᷣe iuuenis homicida

cũ ſoꝛoꝛe captus ac iudici traditꝰtoꝛmẽtiſq; af⸗
flictus:poſt delicti cõfeſſionẽ iudicat᷑ ad ignem

cũ illa. Puella ̊ videns ſe ad moꝛtẽ dud dixit

fratri ſuo. Ecce frater ꝙ vt te iuuarẽ ne ꝑires ſił

tecũ pereo cũ nihil hoꝛũ ante cogitaſſem. Nunc

ergo audi cõſiliũ meũ.Si coꝛꝑpa perdimꝰ iuſti,/
cia dictate:aias ſaltẽ ꝑ confeſſionẽ ſaluare ſtuꝝꝝu
doeamus. ui frater deſꝑpatus ait. Ne mibilodj

ris de hoc. Quid em̃ valet cõfeſſio vel penitẽtia

in hoꝛa iſta.Nolo cõfiteri. Puella aũt coꝛde cõö
crito ↄfeſſionẽ fecit accerſito ſacerdote:atq; deo
aiaʒ ſuã cõmẽdauit. Ambo igit᷑ ſił rogo iĩꝛonũa
tur ⁊ ad lignum alligant᷑ atq; ignis ſubter o
accẽdit᷑.Et iuuenẽ impenitẽtẽ flama cõſumpſit
uellã aũt cõfeſſam ignis cõtingere nõ potuit:

ed vinculis ſolis abſolutis vt alter Daniel in

flãma illeſa ꝑmanſit.Quo viſo miraculo iudi⸗

ces puellã in dei laudes ꝓrumpẽtẽ innocẽtẽ iu⸗

dicates ignẽ exire iuſſerũt ⁊ liberã abire. Reci⸗
tat q̊ʒ idẽ doctoꝛ aliud miraculũ:ſq; O in argẽ

tina heretici quidã cõpꝛehẽſi timoꝛe moꝛtis be⸗

reſim ſuã ſe abnegare mẽtiebant᷑. Judex aũt ve⸗
ritatẽ noſcere cupiẽs ferro candẽti eos ꝓbarevo
luit:vt qui ferrũ candẽs nõ ſentiret in vitate ab
negare crederet᷑.Cũ igit᷑ heretici oẽs manibo ad

uſtis ad ignẽ cõburẽdi ducerent᷑ quidavni ecoꝝ
dixit. O miſer quare ſic vis moꝛi.Cui ille rñdit

Audiui ꝙ ſerã pniam deꝰ nõ ſuſcipiat. Rñdit
aũt fidelis. Nunqᷓ; pnia ſera eſt apud deũ.tm̃
confitearis ⁊ videbis clemẽtiam eius. Uocato

igit᷑ ſacerdote dictus hereticꝰ erroꝛẽ ſt unũofeſſus
eſt ⁊ exinde alia pctã ſua. Mira res:ſicuti con⸗

fitebat᷑ ſic paulatim manus aduſta ſanabat᷑ ⁊

pfecta confeſſiõe nulla aduſtiõis cicatrir appa,

ruit. Punitis igit᷑ alijs cũ iudex ⁊ hunc peteret
reſpõſum eſt puniri neminẽ debere niſi ð culpa

cõſtiterit.Et manu ipᷣiꝰ cofeſſipducta cũ nulluz

veſtigiũ ignis apperet liberat? eſt. Latas ergo
cõfeſſiõis vtilitates cõſiderãs Aug.in q̊ͥdã ſᷣmo

ne ad heremi.inquit. Cõfitemi o frẽs mei ⁊ noli
te differre:ad ſacram mẽſam cõfeſſiõis accedere

feſtinate:hec eſt em ſalus aimarũ:diſſipatrix vi
tioꝛũ:reſtauratrix vtutũ:oppugnatrix ðmonũ
angeloꝝ tunica: eccłiaꝝ fiducia. dux:bacułꝰ:⁊

ſpes oĩm fideliũ.O ſctã atq; admirabilis cõfel
ſio. Tu obſtruis os ĩferni: ⁊ aperis ꝑadiſi poꝛ

tas. O ↄfeſſio vita iuſtoꝝ:pctõꝛũ głia.Tu ſola

neceſſaria es pctõꝛi:⁊ nibilominꝰ iuſtꝰ ſi qs re

putat᷑ te aſtringere ⁊ frequẽtare debet: nihil em̃

mangriniu
Pbinrer lt
1e gundotan.

lanſat Felir
Ktitobene d

ogf bon
H Nken ah
lalpſinct

jtnaone
Mdere feſtina

ſcoꝛ gliamin.

cuſtan
decoſeſſiöls pp⸗

ſaucnoe Genn

0 tiplo
usfai
lobopbieſtſentit
cun AReſt zi
nemopamiꝛh
tha diotfinop

(öfen ?lniT

busqueſunta⸗
NMetha becoi

fine deſtnurom

yeſt/deccloꝛ⸗
0ſſeqoſuünoͤa
dar üntiin
ſanitos Prdr gu
itcntu mie
Aliuopoſtl
dicet Jnpanü!

ageptuzwptere

tieuntes ad co
2no Kapiites,
Oüpoſinonata
oſboscunnd
Bonasfuatte⸗
Nco neſinß
Confeſſiondde
7epellatſian
bus intiplo⸗
chꝛao facan⸗

Dar pein

fen aulbberb
Len
ſ coꝛe
5
J
oeitani
Kentunpoſſi
uogatͤf

aenmye
dibllafer⸗

tatim vala

oſtnad do

Greſſus ſt

dns ſe (oꝛ
loacäpiegĩ
8 fuiſz in
Sbomicda
Rmmärigaf,
Nkadignen
m dua dirie
ine girsſk
uſen. ſlune
rdimyluſti,

ſembiloz

uenrina
nürcrdec
rrargz deb

wgiponi

8ſubercos
ple
tnöporu
Dandin
iinnochriio/
4in Pen;
Oinai
mortis be/
eraüt w/
s pdarero
in dirantsb
Wanited
nidaynicop

Pin Niat
ud den .
us. Cocaco
iſniieſus
ſutico
ſanabat?
umnuopha
unc partt
niid alh
mai ulo;
Liushy

nunol
iander

Foliũ

remanere in iudidio qð fuerit ꝑ cõfeſſionẽ pur⸗

gatũ.hec ille.Et Berñn.ſuꝑ illud Pſal.Quid eſt
tibi mare ⁊c.ait.Oiĩia in cõfeſſiõe lauant᷑.cõſcien
tia mundat᷑:amaritudo tollit᷑:mare.i.pcetm̃ fu⸗
gatur:tranqllitas redit:ſpes reuiuiſcit:⁊animꝰ
hilareſcit. Felix aia cui iſta ex cõfeſſiõe ꝓueniũt.
Et ideo bene dicũt vᷣba thematis nr̃i.Cõfitemi

dññno qm̃ bonus qm̃ in ſeculũ mipicoꝛdia eius.

Poſt em̃ vitã hãc nõ valet cõfeſſio.vnð Dauid

in pſal.vj.inqͥt deo. In ĩferno aũt qͥs confitebit᷑

tibi. Ideo o deuoti xpᷣiani ad ſancã confeſſiõeʒ

accedere feſtinate: vt gram dei habeatis in hoc
ſckło ⁊ głiam in futuro.Ad quã ⁊c.

Feria ſcᷣa poſt quartã dñicã ĩ qdrageſima
de cõfeſſiõis pᷣparatiõe:explicatione:iteratiõe:⁊
inductiõe Sermo.xxxx.

Mnes eiecit de

o tẽplo Johᷣ.ij. ⁊ in euãgelio occurren⸗

tis ferie.Sapiẽtiſſimi Solonis phi
loſophi eſt ſentẽtia phiam a fine ſolũmõ conſe⸗
crari. Areſt. ʒ.ij.phiſi.inquit Finis habet ratio

nem optimi ⁊ eſt cauſa cauſaꝝ.⁊ in.ij.⁊.v.¶Oe⸗

tha.dicit finẽ optimũ eſſe in vnaq̃q; re: qꝛ rei eẽ

coõſfert.⁊ in.iij. Lopi.inquit. Melioꝛ eſt finis oĩ

bus que ſunt ad finẽ. Ideo Cõmẽtatoꝛ ſuꝑ.ij.
Mecha.hec oĩa conſiderãs dicit. Qui deſtruit
finẽ deſtruit om̃e bonũ.Et ratio eſt.qꝛ vt ĩquit
Areſt.j.de celoꝛ mũdo.⁊.iij. Phiſico.Uanũ eſt
om̃e qð ſuũ nõ attingit finẽ. Patet hoc ꝑ exꝑiẽ⸗
tiam. Nã medicina dicit᷑ vana ex qua nõ ſequit
ſanitas ꝓpter quã data fuit. Siliter ſi vnus va
dit centũ miliaria vt mille ducatos accipiat ab
aliquo:⁊ poſt laboꝛem itineris nõ accipiat eos
dicet. Invanũ buc veni qm̃ finẽ meũ non ſum

ageptus ꝓpter quem veni. Sic pnñt dicere mul⸗
ti euntes ad confeſſionẽ vt recipiãt indulgẽtiaʒ

⁊ nõ recipiẽtes ꝓpter eoꝛũ impᷣparationẽ ⁊ malã
diſpoſitionẽ:taliũ em̃ confeſſio eſt vana. Ideo

oibus euntibo ad confitẽdũ dicit deꝰ Hiere. vij
Bonas facite vias veſtras. Et ego vobis idem
dico: ne ſi impᷣparati ⁊ indiſpoſiti accedatis ad
confeſſionẽ:dñs Jeſus vos ꝓpijciat a gratia ſua

⁊ expellat:ſicut hõdie fecit deyendẽtibo ⁊ ementi

bus in tẽplo. Et ideo in hoc ſᷣmone qᷓttuoꝛ pul
chꝛas faclemꝰ cõſideratiões de confeſſiõe.Pꝛi⸗

ma dicet᷑ pparatiõis.Scða explicatõis.Tertia

iteratiõis.Quarta ⁊ vltima inductiõis.

Pars pꝛima in qua ponit᷑ pᷣparatio q̃ debet

fieri cuſlibet bone coͤfeſſiõi. 7

Ciendũ eſt ᷣm om̃es theologos ⁊ do

ſ coꝛes ꝙ cõfeſſio debet fieri cu magna

pꝛeparatiõe ita ꝙ ante confeſſionẽ de⸗
bet quiſq; diligẽter ſe pᷣparare ⁊ dare

operã vt omia ſua peccata ei ad memoꝛiã reuo
centurvt poſſit illa cõfiteri cũ circũſtantijs ſuis
Quod qnõ fadi eſt in malo ſtatu: Unð de peñ.

CxCII

di.ſ. F. hinc etiã.dici᷑. Si obliuiſcaris peccatoꝝ
tuoꝛũ.ſ.ea confiteri:vt dicit gloſa interlinearis.
tũc eoꝛũ recoꝛdaberis nolẽs quãdo in toto pu
blicabunt᷑:⁊ in cõſpectu ꝓferẽtur oĩm tam ami
coꝛũ qᷓ; inimicoꝝ tuoꝛũ ⁊ ſanccoꝝ angeloꝝ ce⸗
leſtiũq; virtutũ.Nõ em̃ ad Dauid ſolũ dicebat
Tu ſecreto feciſti⁊ ego hoc cũctis manitfeſtabo
ſed ad om̃es nos boc dicit᷑.hec ille. Et ſunt ver⸗
ba Chꝛy.Et ideo ſi quis ex ſua culpa ignoꝛat
que debet cõfiteri ſeu eoꝛũ eſt oblicus: debet de
hmõi negligẽtia dolere. Et cõfeſſoꝛ ſi aliquẽ im
pᷣparatũ viderit ad cõfeſſionẽ accedere debet ip

ſum monere vt cũ pᷣparatione veniat.vt dicit᷑ in

ſũma cõfeſſoꝛũ libꝛo.iij.ti.xxxiiij.q.xix.Quã pꝛe
parationẽ Eſaias expꝛimit.xxxviij.c.ſui libꝛi di
cens. Recogitabo tibi oẽs ãnos meos in ama
ritudine aime mee. In quibo verbis tangit tria.
Pꝛimũ ðꝛ recogitatõis:ibi.recogitabo.Secũ⸗
dũ totalitatis:ibi.oẽs ãnos meos.Tertiũ ama
ricatõis:ibi.in amaritudie aĩe mee.Quo ad pꝛi
mũ dicit recogitabo:id valde cogitabo. Pꝛepo
ſitio em̃ addita dictiõi auget ſignificatũ.l.gallꝰ
§. ille caſus indifficilis.ff.de li.⁊ poſt.vbi gloſa
exponit indifficilis.i.valde difficilis.⁊.ff.de aq̃ᷓ
plu.ar.l.j.S.in ſũma.in fi.exponit increſcit.id eſt
valde creſcit.Et ſimile habet᷑.ff.de fun.inſtruc.l.
queſitũ.S.ſed ſi fundus.⁊ ad ſilla.l.ſi qͥ in gra
ui.in pᷣncipio.⁊in aut᷑.quõ depoꝛ.epiſ.S.ſi quis
autezʒ. ⁊. ff, p ſocio.l.cum duoby. S. damna. ⁊ de
Enea inquit Uirgiliꝰ in ᷣmo eney. Ingemit ⁊
duplices tẽdẽs ad ſidera palmas ⁊c. Ingemit
id eſt valde gemit.Et parifoꝛmit᷑ dicit Pꝛophe
ta. Recogitabo.i.iterũ atq; iterũ cogitabo: ſcilʒ
ãteqᷓ; ad cõfeſſionẽ vadã.Quia vt beatꝰ Gꝛego
rius in moꝛalł.ait.Debet vniuſcuiuſq; mẽs cau
ſas ſuas apud deũ contra ſe ſolicita inquiſitõe

diſcutere. Nullus em̃ pꝛudẽs ſindicus alicuiꝰ

dñiredderet rationẽ ſue adminiſtratiõis niſi pᷣ
mo apud ſe de oĩibus pᷣmeditatꝰ eſſet: quomõ
⁊ qualiter ⁊ quãtũ expẽdiſſet. Pꝛeterea ſi debet

qtibet quotidie examinare cõſcientiã ſuã ⁊ vide

re quid boni fecerit ⁊ quõ vixerit.vt inquit Se
neca libꝛo.iij.de ira dei.multo magis tꝑe con⸗
feſſiõis debetvnuſquiſq; in aliquo ſecreto loco
diligẽter pᷣmeditari pcta ſua ⁊ examinare cõſeẽ
tiã ſuã.quia ſi quis ſineexaminatiõe cõſciẽtie ⁊
debita pᷣparatiõe accedit ad confeſſionẽ habẽs
mille pcã moꝛtalia de quibo oibus confitet᷑ ex
cepto vno oblito ex ignoꝛãtia ꝓueniete ex eius
impᷣparatiõe:nõ cõſequit᷑ veniã alicuiꝰ pci.Er
ecõtrario ſi quis habẽs eadẽ peccata vadatad
confeſſio nelaca debita pᷣparatiõe ⁊ obliuiſcat
maioꝛis partis ipoꝛũ pctõꝝ:cõſequit᷑ remiſſio⸗
nem eoꝛũ ex generali ipoꝛũ confeſſiõe ratiõe bo
ne diſpoſitiõis ⁊ pꝛeꝑationis.quia qui fecit qð
potuit legẽ adimpleuit.l.iure c.·ff. de cõdi.⁊ de⸗
mon.Et ideo bonũ eſt nõ ſolũ ſemel ſed ſepius
excogitare pctã ante confeſſionẽ.vt dictũ l⸗ Xu

ius oppoſitũ faciũt multi qͥvelut beſtie ad con/⸗

feſſione accedũt indeuoti ⁊ impᷣmeditati ſine vl

la cõpu ctiõe:ſine cogitatiõe aliqua:aut recoꝛda
tiõę peccatoꝝ ſuoꝛũ:⁊ ſepius ſabbatũ ſanctũ ex
pectates vadũt ad confeſſionẽ cõfeſſoꝛi dicẽtes.
Uis nos audire. In duob em̃ verbis expedie
mus nos.X ſi confeſſoꝛ dicat ꝙ paululũ expe
ctent dicũt.Oꝛ bene ſtat:hoꝛa ẽ tarda ⁊ alia ha⸗
bemus agere:ſi nos nũc nõ audis amplius in
hoc ano nõ cõfitebimur. Alij ſtotes ate ſacerdo
tem quid dicere debeãt ignoꝛat.qꝛ ſuꝑ hoc ante
noõ cogitauerũt ⁊ dicũt.Dñne interroga nos: ne⸗
ſcimꝰ em qͥd dicere debeamꝰ.O inſenſati:ſi mer
catoꝛ ſuoꝛũ qͥnternoꝛũ ratiões omi ſero diligẽ/⸗

ter diſcutit:vt videat quid lucratꝰ fuit ⁊ qͥd per

didit:⁊ hoc facit ꝓ pecunia.quõto magis pcxõꝛ:
ↄſcientiã ſuã examinare ⁊ diſcutere debet aia

ſua que adeo eſt pᷣcdoſa ꝙ ꝓ ea ſaluada dei filiꝰ

mo:tuꝰ eſt. Ideo dict Berũ.in ſᷣmone paſſio⸗
nis.Kõſidera o homo q; nobilis ſit aima tua:

2 qᷓ; grauia fuerint vulnera qbus ꝓ ea neceſſe

fuit dñim Jeſumvulnerari.

„7

Ebet igit qlibet tria cogitare anteqᷓ; cõ⸗
d fiteat᷑. Pꝛimo receptoꝝ a deo beneficio
rum ſua ingratitudinẽe:quibo accẽditur

mens ad diuinũ amoꝛẽvt faciat confeſſionem

cum amoꝛe. Unde in figura Leuit.vj.pꝛecepit

dñs dicens. Ignis ſemꝑ ardebit in altari meo
quẽ nutriet ſacerdos. Per ignẽ vo ardens dile

vt ardeat. Per altare vo mens noſtra incelligit᷑
ue ꝑ ſacerdotẽ debet accẽdi bonis exhoꝛtatõi⸗
bus in cõfeſſiõe:⁊ ꝑ confitentẽ debet inflãmari

ex diuinoꝝ beneficioꝝ cogitatiõe. Scðo ðbet

penitẽs cogitare bonoꝛũ amiſſoꝛũ copioſitatẽ.
Ait em Maximianꝰpoeta.Dura ſatis miſeris
memoꝛatio pꝛiſca bonoꝛũ. Tertio debet cogi

liquiſſe dñm deũ tuuʒ. Unð Ecẽi.xviij.ſcriptũ
eſt. Ante iudiciũ.ſ.cõfeſſiòis:interroga teipſum
ſcʒ cogitãdo pᷣdicta:⁊ in ↄſpectu dei iuenies ꝓpi
ciationẽ.Et Hiere.ij.dicit᷑. Uide vias tuas ĩ cõ

ualle.i.in mẽtis humilitate:cõſiderãs ꝙ hõ pꝛa

uus deterioꝛ eſt omi beſtia.vij.Ethi. Q
Eijũda pparatio dicit to
ſſſufficit dicere maioꝛẽ partẽ pctõꝝ ſed ne

ceſſe eſt dicere oia inq; tũ humana ꝑmit

tit fragilitas. Uñ debet pctõꝛ dicere illð Ouidij
in pᷣmo ð triſtibo epła.j. Tot mala ſum paſſus
quot in ethere ſidera lucẽt. Paruaq; qͥt ſiceaus
coꝛpoꝛa puluis habet. Ut aũt qͥſq; poſſit recoꝛ
dari de oĩbus pccis:nõ ſolũ q̃ fecit in anno ſʒ in
tota vita ſua:debet nouẽ cõſiderare. Pꝛimo eta

tem.ſ.infatie:puericie:adoleſcẽtie:iuuẽtutis: ſe⸗

neetutꝭ:⁊ ecatẽ decrepitã ſi eſt in ea:⁊ videre que
pcta in his etanb cõmiſit diſcurrẽdo ſingulos

F22

ãnos ⁊ q̃ſlibet partes ãni:qꝛ alia pctã fiũt ĩ eſfta
te ⁊ alia in hyeme⁊ ſic de aljs. Scdo ↄſideret
ſtatũ in quo ẽ vel fuit.ſ.vginitat:mr̃imonij:ve
viduitatis:vtrũ que reqᷣrunt᷑ ad tales ſtatꝰ ſer⸗
uauerit. Tertio foꝛtunã vicʒ; pſperitatẽvel ad
uerſitatẽ:ĩfirmitatẽvł ſanitatẽ ⁊ hmõi. Quar
to officia:artes ⁊ exercitia qᷓ fecit. Quinto ſo⸗
cietates:cũ qͥᷣ bo.ſ.cõuerſationẽ habuit:⁊ in qui⸗
bus locis. Serxto ſolẽnitates ⁊ feſta quõ fqua
uit ⁊ qͥd in illis cõmiſir. Sepcimo cõſiderare
debet pctã coꝛdis. Octauo pcã oꝛis. No⸗
no pctã oꝑis.Et ſic diſcurrẽdo poterit pctã ſua

iuenire.Caueat tamẽ penitẽs ne nimis moꝛoſe

pct carnis cogitz. Qꝛ Ecci.xiij.dicit᷑. Qui tetige
rit picẽ inq nabit᷑ ab ea.Debet q̊ʒ qᷣvult diligent
coõſfiteri poſtqᷓ; examinauit cõſcẽtiã ſuam ſuper
ſeptẽ pctis capitalibodiſcurrere ꝑ decẽ pᷣcepta di
uina:⁊ etiã pᷣcepta eccłie cõſiderãs ſi illa ſuauit

Itẽ duodeci articłos fidei:ſi ꝑfecte credidit. Et

ſeptẽ dona ſpũſſancti:ſi in ſe illa habuit.Opera
qʒ miicoꝛdie coꝛꝑalia ⁊ ſpũalia:ſi perfecit. Si
cetiaʒ ſenſus coꝛꝑis bene cuſtodiuit: ⁊ ſi qttuo-ꝛ
virtutes cardinales:⁊ tres theologieds aliaſe .

moꝛales exercuit.

—

Ertia pᷣparatio dici᷑ amaricatiõis. De

8

t qua Miere.xxxj.dicit᷑. Pone tibi amari
tudinẽ: dirige coꝛ tuũ in viã reã. Quã
amaritudinẽ Dauid ſentiẽdo dicit in pſal. Ru⸗
giebẽs a gemitu coꝛdis mei.Et alibi. Fuerũt mi
ctio deſignat᷑.De quo igne Luce.xij.inquit ſal/
uatoꝛ. Ignẽ veni mittere in terrã:⁊ qͥd volo niſi

hi lachꝛyme mee pães die acnocte.Talis ama⸗

ricatio meret᷑ veniã. Unð ad hoc applicari põot
illud Ouidij in pᷣmo de ponto.epła.v.dicens.

Parcendũ eſt animo miſᷣabile vulnꝰ habẽti:lʒ

in alio ſenſu dixerit. Dicat ergo qͥlibet ante con/
feſſionẽ illð Ouidij ĩ lib.epłaꝝ epła.ij. Heu pa

tioꝛ tellis vulnera facta meis. Et ploꝛet amariſ

ſime pctã ſua. Lachꝛyme em̃ quodãmõ loquũ⸗
tur cũ dev ⁊ impetrãt veniã:iuxta illud Ouidij
tare pcœtõꝝ numeroſitatẽ ⁊ grauedinẽ. Cui dict
Miere.ij.Scito quia malũ⁊ amarũ eſt te dere?z

i depõco. pla j. Intcrd iachegene ponder .

vocis habẽt.O pctoꝛes anteqᷓ; vadatis ad con

feſſionẽ ex toto coꝛde lugete pctã veſtra: ⁊ bonꝰ
ac pius ſaluatoꝛ cõuertet vobis lachꝛymas i cõ
ſolationẽ. Matthᷣ.v. Beati qͥ lugent qm̃ ipᷣi c
ſolabuntk. Immo ipᷣe lachꝛyme pariunt quada
dulcedinẽ:dicẽte Ouidio in.iij.de triſtibꝛ.epłla
Q vilij. Eſt quedã flerevoluptas.Expletur lachꝛy⸗
totalitatꝭ. Nõ emm

mis:egeriturq; doloꝛ. Ideo Dauid pſal.cxxxvj

inquit. Suꝑ flumina babilonis illic ſedimꝰ et
fleuimꝰ dũ recoꝛdaremur tui ſyõ.Babilon aũt
interpꝛetat᷑ confeſſio ſᷣm Hiero.⁊ ſpũaliter põt
accipiꝓ cõfuſiðe que ſuſtinet᷑ in cõfeſſiõe.Ex qqͥ

bus apparet ꝙ ad cõfeſſioneʒ accedere debemꝰ
cũ magnis gemitibo:ſaltẽ interioꝛib ſicut face⸗
ret capitali ſentẽtia dãnatus:ſi poſſet ad iudicẽ
ſuũ ꝓ venia ⁊ miicoꝛdia ipetrada accederedili

gęæter ei ſe pᷣparet⁊ qͥd dicere ðberet pᷣmeditaret᷑.
Pars ſcðᷣa in qua querit᷑: nũquid Areiſtan

„* . . 1

tie peõꝛũ debeãt explicari.

Ech
nen
cede
ſipe
kohlinioſ
ſmarataz
alnn Gjh
clancreüſta
degles imün. .
Alc in iii di⸗
6tz erij arc

9

grehiunkind

Cucdu ſütel
hentes: qci⸗
musallculates

lntitü diwinn
aecamesin
öͤn gploſt
nroiqarugein
ttirmorkalche
mirateaſiclot
Eveniglca⸗
1Bona bi.
hätesmpdi
nototiſüma
ſuntoav iſtec
luſnoiqong
Ctüſtänaoaln
Ualicianidon
venid
1ſcöſingtis
ſeupſonever
Lucckareſpi
rciſtäna en
mopeccareq
lreznanuri

küfütieſt

doſicene.

Iumonijd
8s ſtatſer
Narcyelaad

Quimd ſo,

inringni
ſtaquönn
oöſidente
ris. flo,
mt ociſla
imis noꝛoſe

t Cuimmige

wediigene

iſuamſtper
c chndi
ſilla fauie
tardiclt. Et
hur Opera
lpaftar. Gi
neſörwoe
las gliſy5

ars de
enbianman,
inmi. Qui
tinpſol Rr/
anitni
Ualsamna/
luan pot
1 dicens,
̈ dewirllz
Nerantlon,
15 Daga
lomamunl
imo loqvi/
los ou
nepondc
nsed d
mebon,
vnmmec
aſnhiic
untwudi
ſtin,ene
urlact
Sooln
lcſedimer
gabllonol
ſſiecH
lar dcan
pſarie,
radiudic⸗
uder oll
palut
cin cd
9

Foliũ

Ecũdo ſciẽdũ eſt:q; ad bonã ↄfeſſio⸗

nẽ nõ ſuffiat ↄfeſſio in gñali.puta di

cẽdo:cõmiſi oĩa pcta.vł dicẽdo.cõmi
ſi peœm̃ luxurie auaritie ⁊c̃.Sʒ requi

rit᷑ explicatio ſpãlis:vt inqͥt Ray.et Hoſtiẽ.in

ſũma vt etiaʒ habet᷑ in ſuma ↄfel.li.iij.ti.xxxiiij.
q.lxxx.Sʒ h̊ qrit᷑ nũqͥd ſit necariũ ↄfiteri in ꝑti
culari circũſtantias pctõꝝ.Et rñdet᷑ ̃m Allexa.
de ales in.iiij.ꝑte ſũme ĩ tractatu de ↄfeſſiõe.Et
Ric.in.iiij.di.xxj.ar.iij.q.v.Et ſem̃ Bona.ibi⸗
deʒ ꝑte.ij.ar.ij.q.iij.Et btm̃ Tho.in.iiij.di.xvj.
ꝙ reꝑiunt᷑ in triplici genere circunſtatie pctõꝝ.

Quedã ſũt alleuiãtes.qdã in alið genꝰ pceci tra ⸗
hentes:⁊ qᷓdã aliquo mõ aggrauãtes.Circũſtã

tias alleuiates ↄfiteri nõ eſt necariũ:nec etiã bo
nũ niſi ad p̊ vt ſatiffaciat alicui inqᷣſitiõi.vel vt

ꝓuideat᷑ ſcãdalo ⁊ ꝑturbatiõi.Ucpote ſi timeat

ↄfeſſoꝛẽ ex ̊ acciꝑe occaſiõeʒ ad malũ vł etiã ſi
in tãtũ diminuat vt ſit ĩ gũe venialis:ſic come⸗
dere carnes in qᷓ̃drageſima ꝓpter ĩfirmitatẽ cuʒ
aliqᷓ̃ tñ guloſitate.õ em̃ dʒ dicere comedi car/⸗
nes ĩ q̃drageſima cuʒ ſenſualitate:qꝛ ſic videret᷑

⁊ eẽt moꝛtale:ſʒ dʒ addere ꝙ comedit ꝓpter ifir/
mitatẽ.⁊ ſic ſolũ remanet pctm̃ ſenſualitat:qð

eſt veniale.alr vᷣo nõ ðᷣbẽt eas ↄfiteri ſᷣm Alex.
⁊ Bona. vbi. S. Circũſtãtias vᷣo ĩ alið genꝰtra⸗
hẽtes ſᷣm pᷣdidos doctoꝛes nece eſt ↄfiteri.vt ẽt
notat᷑ ĩ ſũma ↄfelſ.li.iij.ti.xxxiiij.q.lxxxj.⁊ cõiter
ſunt octo iſte circũſtãtie. Ut etiã ponit Nico.de
auſmo ĩ q̃driga ſua li.ij.t.vij.S.x. Pꝛima eſt
circũſtãtia ↄditiõis rei:vt ſi qͥ; peccauit cũ irrõ
nali aĩali ẽ pemm̃ beſtialitatꝭ. Sivo cũ rõali aut
cũ vᷣgie ⁊ ẽ ſtupꝛũ:aut cũ maritata ⁊ c adultiũ:
⁊ ſic ð ſinglłis.Et iõ q̃litercũq; ↄditio cõfitentis
ſeu ꝑſone vł rei cũ q̃ cõmiſſuʒ eſt pctm̃ inducat
ꝑtickłarẽ ſpẽz pcti:ẽ de necitate ↄfeſſiõis. Scða
circũſtãtia eſt modi peccãdi.Poſſet em̃ qͥs tali

mõ peccare ꝙtraheret᷑ ĩ aliã ſpẽʒ:vt ſi qs cũ mu
liere ᷓ natura peccaret ⁊ hmoi.Et ſic dicendum
eſt in peccatis matrimonij. —
Ercla circũſtãtia ẽ loci.Nã ſi pctm̃ fit in

t loco ſacro:vł ad cłtũ diuinũ ðᷣputatoꝛ
ducit ꝑticłarẽ ſpẽʒ pcti qð ðꝛ ſacrilegiũ
vt no.glo.in.c.j.de pe.diſt.v.UVñ hᷣ caunõ ſolũ
ↄfitendũ ẽ pctm̃ ſed etiã vbi eſt geſů. ¶I
Uarta circũſtãtia eſt tꝑis.Nã qñ pctiñ
moꝛtale fit ĩ feſto pᷣcepto ĩducit alia ſpẽ⸗

„

pctiĩ.vic; trãſgreſſionẽ tercij pᷣcepti deca

iogi vt dicit Nico. de lyra ſuꝑ Exo. xx.c. Et tãto

grauioꝛ eſt traſgreſſio:q;to feſtũ eſt ſoleniꝰ. Et
idẽ eſt ̃m aliq̊s qñ fuiſſet cõmiſſuʒ tꝑe ieiunij
pcepti:qꝛ moꝛtale petin appellat᷑ violatio ieiu⸗
nij. ð ↄſe. di. v. c. nihil ꝓdeſt. Alij tñ dicũt ꝙ licet
tale ieiuniũ nihil ꝓſit ad pᷣmiũ eẽntiale vite eter
ne:valet nihilominꝰquo ad obᷣuationẽ pᷣcepti
eccłie vłᷣ cõfeſſoꝛis.Cuiꝰopiniõis ẽ be.Tho.in.

iiij. di. xv. arti.iiij.q.j.⁊ Alb.in traccatu de Veiu

Rbus cardinalibus.

CxXCIII

Vita eſt numeri.Nã quotiẽs qͥs pecca⸗
q uit tot diuerſa pcã cõmiſit.Unð eſt cõ
fitẽdũ quotiẽs qͥs pœm̃ cõmiſit. Quili⸗
bet em̃ numerꝰ adiũctus alteri nũero cõſtituit
nouã ſpẽm ſᷣm Phᷣm. Si aũt qͥs non recoꝛdat᷑

debet dolere ⁊ cofiteri ꝙ ex ꝓpꝛia culpa non pot .

recoꝛdari. In hãc em obliuionẽ nõ veniſſet ſi ſe⸗
pius in ãno cõfiteri voluiſſet:vel ſi de ſingulis
pctis moꝛtalibo ꝑticularẽ mẽoꝛſã feciſſʒ. Sicuat
faciebat quidã monachꝰqͥ cõtinue in ſinu poꝛ./
tabat tabulã in qua notabat oẽs defec quos
cõmittebat.Licet aũt qͥs non recoꝛdet᷑ denume
ro certo pctõꝛũ ſuoꝛũ:tamẽ tenet᷑ dicere alique,
numerũ quẽ veriſiłr exiſtimare poſſet.vel quã⸗
to tẽpoꝛe in pctõ ꝑſeuerauit:vt puta ꝑ vnũ ãnũ
vel duos.⁊ qᷓ; frequẽter ſoliꝰ erat peceare:vbi⸗
gratia.ſi ſemel vel bis ĩ die aut hebdomadavel
menſe. x
Exta circũſtãtia eſt q̃litatis pci.vtputa
ſ ſi petm̃ eſt publicũ:hoc em̃ caſu inducit
aliã ſpẽm pcci:vicʒ ſcandaluʒ ꝓximi.De
quo ſaluatoꝛ Matth. xviij.in qͥt. Ue hoi illi xꝑ
quẽ ſcandalũ venit.Uñ nõ ſolũ debet cõfiteri
pcetm̃ eſt publicũ ſed etiã in quo ſit publicũ ſiue
in paucis ſiue in multis.qꝛ tot ſuo malo exem/
plo offendunt᷑ quantis ſuũ pctm̃ patuit.Debet
ſ̊qᷣs cõteri ⁊ↄfiteri:ſi coᷓſcit ſiue exiſtimat ꝙ oc
caſiõe ſui mali exẽpli ſit quiſqᷓ; ad alicuiꝰ mali
ſiue pcti ꝑpetrationẽ adduccꝰ. 2
Evptuma eſt inductio. Nam q cũ aliquo
ſ peccauit ⁊ pximũ ſuũ ad peccãdũ allexit
vltra pncipale pctm̃ homicidiũ ſpiritua
le cõmiſit:multo grauiꝰ coꝛꝑale.vt dicit Augꝰ.
xxij.q.v.ca.ille qͥ.et talis ſᷣm Scotũ in.iiij.di.xv
tenet᷑ ad inducẽdũ illũ q;tũ poteſt ad pniam ?
oꝛare ꝓ eo.nam magis eũ lelit qᷓ; ſi tꝑalia ei abſ
tuliſſet.ca.ſunt płimi.vj.q.j.eti eo debetofiteri
ꝙ inducit ſeu inducere deſiderauit aliũ ad pec⸗
candni. Octaua circũſtãtia eſt accidẽtj. Quã⸗
doq; em̃ cũ pᷣncipali pctõ accidunt multa alia.
Sepe em̃vt operet᷑ qͥs aliqð pctm̃ ↄmitcit mul
ta facnoꝛa:vᷣbigra.intponẽdo mediatoꝛes: vk
cõducẽdo ſocios vt ei ad pctm̃ auxilient᷑: vel vt
ſil peccẽt:ſeu vtendo adulatiõibo vel mẽdacijs:
vt ꝓximũ ad peccãdũ inducat. Uelvtẽdo canti⸗
lenis:ſeu vᷣbis alijs inhoneſtis aut diffamato
rijs. Siue litteras amoꝛis ſceribẽdo vł mittẽdo
Vel ꝓximũ odiendo:ſeu ei iniuriãdo vᷣbis aut
faccis.Aut de nocte ãbulãdo:vel arma gerẽdo:
Siue infamiã alicui mulieri ꝓpter ſuã frequen
tationẽ dãdo:ſicut młci faciũt trãſeũtes ꝑ q̃ſdã
domos ſepiꝰin die nõ ſine nota ipᷣaꝝ:vei eas ſe
quẽdo quocũq; ãbulẽt.⁊ ſic de ſi ibus.Hec em̃
oĩa debet cũ pᷣncipali cõfiteri.qꝛ ſunt circũſtãtie
in aliud genꝰ pcti trabẽtes.
Znotãdũ ſᷣm Alex.de ales vbi õ.ꝙ cuʒ
ęæ boc ſit pᷣceptũ affirmatiuũ:non obligat
q̃ͥs ſꝑ iſtas crcũſtãtios coflteſes loco

Ttpe.ſ. qũ cognoſcit eas p ſevxłꝑ inqſſitiõeʒ ↄfeſ
ſoꝛis. UVñ ſapiẽs ⁊ itelligẽs dʒ ↄfiteri eas abſq;

iterro gatõe.ignoꝛatibo vo ſufficit ↄfiteri qñ ab

ipᷣis ↄfeſſoꝛibo inqᷣrũt᷑:ſi alr hec ñ cogſcat. B
Ircuũſtãtias vero aggrauãtes petm:ſʒ
c ſpq; ñ mutãtes:dixer̃t qͥdã nõ eẽ neceſſe
Sfiteri:niſi de bono ⁊ equo. Scðm aũt
wwilh̊. Altiſiodoꝛeñ.ſi circũſtantie ſint notabiłr

aggrauãtes debent ↄfiteri. Nõ em̃ ſufficit üli q

mille marchas auri:vl theſaurũ ſcti marci ra⸗

puit dicere.Ego rapui aliena:qꝛ poſſet vifican
in duobo ſolidis vel numis.nec ſufficit illi qui

aliũ gladio vulnerauit dicere.ꝑcuſſi ꝓximũ:qꝛ
poſſet vificari i leui ꝑcuſſiõe maxille.Un ſacer⸗
dos nõ poſſet bñ ĩtelligere q̃ntitatẽ delicti:⁊ ſic

de ſimilibo. Hec aũt oia pᷣdicta tangit Aug.in

c.cõſideret.de pe.di.v.in.li.de ꝑnia dicẽs.Conſi
deret q̃litatẽ criminis:in loco ĩ tꝑei varietate ꝑ⸗
ſone:⁊ q̃li h̊ fecerit tẽptatiõe:⁊ ĩ ipᷣiꝰvicij execu⸗
tiõe.opoꝛtz em̃ penitere foꝛnicãte ſᷣm exceellentiã
ſui ſtatꝰaut officij:aut ᷣm modũ meretricis:et

in mõ oꝑis ſui:⁊ q̃liter turpitudinẽ ſuaʒ pegit:

ſi in loco ſacro aut cui debuit excelletiã fidel:vt

ſũt domꝰ dñnoꝝ:⁊alioꝝ młtoꝝ.Si ĩtꝑe oꝛonis
coõſtituto:vt i feſtiuitatib ſccõꝝ:⁊ tꝑe ieiunij cõ
ſideret ⁊ quãtũ ꝑſeuerauit:⁊ q̃nto fuerit in ibu/
gnatiõe:⁊ ꝑtractet ſecuzʒ qᷓ; młtiplici acciõe vicij
Delectabiłr peccauerit.Ois iſta varietas oñdẽ⸗
da eſt:ↄfitẽda:⁊ deflẽda.hec ille.ðm aũt iuri
ſtas pctin agguat᷑ diuerſimode iuxta ↄtinẽtiaʒ
itliꝰ v ſus. Quis qdvbi ꝑ q̊s.qtiẽs cur.quõ qñ
Quis:nã ꝑſona dᷣlinqntis aggrauat delictũ.l.
gut facta.S.pſona.⁊.l.capitaliuũ.ff.de penis.⁊.l.
pꝛeſoyteri.vbi Jaco.de are.C.de epᷣis ⁊ cle.⁊.C.
vbi ſenatoꝛes vł cdlariſſmi cõ.l.j.⁊.ff.de re mili.
l.ij. 2.l.nõ oĩs.⁊.C.de ſũ.tri.l.nemo.⁊.C.vt ne⸗
mo ad ſuum pꝛociniuzʒ.l.j.li.xj.⁊ ibi Gabar.⁊.
xxxij.q.vj.c.idignant᷑.Exẽplũ etiã aggrauat.ff.

de re mi.l.oẽ delictũ.S.q mane.ꝑſona q̊ʒ in quã

delinqᷣt᷑ aggrauat.l.aut acta.S.ꝑſona.ff.de pe⸗
niſ. ?7.l.fi.ff.ðᷣ o ffi. pſi.⁊.ff.ad legẽ põpeiã ð pari.
ſi ꝑ totũ.⁊ iſti.ð tiu.S.atrox.⁊.C.de rap.v.l.ſ.
Jah auft. vef de re muͦt los dellctrg in pn⁊.l.
milites.S.irreuerẽs miles.et.ff.de iiu.l.pᷣtoꝛ.S.
fi.⁊.xij.q.j.c.j.⁊ ibi Arch.⁊.xxvij.q.j.c.nuptiaꝝ.
Qulid etiã agguat.vt ſi fiat quis iiuria.dcõ.S.
Aotrox. Ubi etiaz.i.locaggrauat.dicta.l.aut fa⸗
cta.S. locꝰ. 2. S. euẽtꝰ.⁊.l.capitaliũ.S.⁊ ob iimici
tias.ff. de penis.⁊ ð ĩcẽdio rui.⁊ nau.l.qͥ edes.?
D. S. atrox.⁊. C.ð iceſtꝭ nup.l.iij.⁊.j.q.j.c.placu⸗
It.⁊.ij.q.viij.S.libelloꝝ.⁊ ibi Archi.Locus q̊ʒ
vulnerj aggrauat.d.S. atrox.⁊ argumẽtũ.ff. de
feri.l. ea d i fi.⁊ extra de homi.c.pᷣſbyteꝝ.⁊.ff. de
iniu.l.ptoꝛ.S.fi. Per qͥs etij.aggrauat delictũ.
vtputa ex ↄcoꝛdia młtoꝝ.ff.ad ſilla.l.excipiũt.

—

Qnotiẽs etiã aggrauat.iteratũ nãq; ðᷣlictũ ag

grauat. l.iij. C. de epiſ. audi. ⁊.ff. ð penis.l.ſi diu

eno.inglo.⁊.l.capitaliũ.Et ð h̊ tractat Bal.in

aut. ſʒ nouo iure.ꝛin.l.qͥcũ q;. C. de ſer. fug. Per

ſeuerãtia q̊ʒ auget pctm.l.iij.S.differtur.ff.de re

mi.⁊.l.capitaliu.S.ſolet.ff.de pe.⁊.c.fi.de cõſuę.
LCur:ex motu em̃ ⁊ cã aggrauat᷑ ðlictũ.ff.de his

qͥ no.infa.l.ictꝰfuſtiũ.⁊ ar.ff.maãdati.lpcurato⸗

rẽ.in pncipio.cũ ibi nota.ff.de fur.l.veꝝ.⁊. E.de
edic.di.adri.tol.l.fi.⁊.d.l.aut facta.S.j.⁊.ff.ð po

ſtu.l.ex ea. Quõ.ſ.ꝑ modũ ioci vel iiurie.d.l.aut
facta.S.nõ em̃.ff.de penis.Qñ:nã tẽpus aggra
uat.d.l.aut facta.S.tẽpꝰ.ff.ð pe.⁊ ad.l.aqᷣ.l.itaq;

2.ff. ad.l.coꝛ. de ſic.l.furẽ.⁊ de fur.l.ij.⁊ de effrac.
l.fi.? de incẽ.rui.⁊ nau.l.j.in fi. Sũt etiã multe
alie circũſtãtie aggrauãtes q̃ cũ pᷣdictis ponun

tur a theoł.qꝗ det᷑minãt ꝙ pctã nõ ſunt in gra⸗

uitate ⁊ offenſiõe paria.De quo Rich.in.ij.diſt.

xlij.q.vlt᷑.? Alex.de ales in.ij.pte ſũme in tract᷑.
de cõditiõibo pcti moꝛtalis.⁊ btũs Tho.ſj.ij.q.
lxxiij.ar.ij.⁊ in.ij.ſcripto.di.xlij.ar.x.⁊ in ſum.
gẽetiles. lib. iij. c. cxxxviij. Etp bat᷑ hecvitas ꝑ illð
qð dicit᷑. Eʒech.xvj.vbi loquẽs deꝰ de petõ hie⸗
ruſalẽ in cõparatõe ad pctm̃ ſodome ⁊ gomoꝛ⸗
re:ait illi.Sceleratioꝛa feciſti illis in oibusvijs
tulis. Et ſaluatoꝛ Joh̃is.xix.ait Pylato de pctõ
Juge ſiue ꝓpłi iudaici.Qui me tradidit tibi ma

ius pctm̃ habet. Mul g̊ modis ſᷣm pᷣdictos

theolo.dici᷑ vnũ pctm̃ grauiꝰ altero.puta igno

ratõe.Qꝛ grauioꝛ eſt culpa ꝓ cedẽs ex ignoꝛotia

affeccata ſiue craſſa ⁊ ſupina q; ex alia ignoꝛan

—

tia:ſᷣm Bona. in. ij. di. xxij. ar.ij.q.iij.? Rich̊.ibi
dẽ ꝑ oĩa.⁊ b. Tho.i q̃ſtiõibo diſputat ð malo.q.
de igꝛãtia. ar. viij.⁊.j.ij.q.lxxvj.ar.iij.⁊.iiij.?⁊ Ale
xan. de ales in.ij.ꝑte ſũme in tract᷑.de diuiſiõibꝰ
pcci. Itẽ iteratioe vt g diximꝰ.vnð Leo papain
q̃t. Iterata iniqcas miſᷣicoꝛdiã exinaniuit.Si⸗

cut em̃ qñ mẽbꝛũ ſemel vel ſepiꝰ fuit in aliq̃ ꝑte
vulneratũ:poſtea ibidẽ iterata vulneratio ma⸗
gis ipᷣm ledit q; ſi nũq; ibidẽ fuiſſet leſum. Ita

⁊ in vulneratiõe ſpũali aie eſt dicẽdũ.Dignitas
etiã ꝑſone auget vt diximꝰ delictũ. Uñ Iſið. li.

ij.de ſũmo bono inqͥt. Lãto grauius pctm̃ eſſe

cognoſcit᷑:q̃nto qͥ peccat maioꝛ hr.⁊.xxv.q.j.ca.

nulli fas. Hylariꝰ papa ait. Siqͥdẽ maioꝛi rea⸗
tu delinqͥt qͥ potioꝛi honoꝛe fruit᷑ ⁊ guioꝛa facit
vitia pctõꝝ ſublimitas peccãtiũ.Et.l.di.c.quia

tua.Gꝛe.ſcdᷣs inqͥt. Sicut minoꝛẽ maioꝛ pᷣcedit
honoꝛe:ita⁊ crimine.Uñ.Juue.Oẽ animivitiũ

tãto cõſpectiꝰin ſe crimẽ hʒ qᷓnto maioꝛ qͥ peccat
habet᷑.Et iſta maioꝛitas attẽdit᷑ crca młta.ſ.in

ſpẽdoꝛe cognitiõis inqᷓ;tũ qͥs plura cogᷣſcit ꝑti⸗
nẽtia ad ſalutẽ qᷓ; alij. Nam talis grnud pecac
ſ̃m Tho.ſj.ij.q.lxxiij.ar.x.iuxta illð
uus ſciẽs volũtatẽ dñi ſui ⁊ nõ faces plag va⸗
pilabit młtis. Suꝑ qͥ (hꝛy. ðt. Nõ ſiłiter ĩ oĩb⸗
oia iudicant᷑:ſʒ maioꝛ cognitio fit maioꝛ pene
matia. Itẽ qͥs ðꝛ maioꝛvaloꝛe ꝑfectois⁊ iſte ſiłr
guius peccat ꝓpt᷑ ingtitudinẽ.qꝛ iĩigratitudo de
dono vl bñficio ſibi diuinitꝰ collato aggrauat
eiꝰ delictũ. vñ Iſið.i.li. de ſũ. bo. ait. Creſcit pc

dmule iutt

Mb.
zubifaui
4. leck me
gtuß pelle

fum Ko

valſobaur al

aſignararel
ihnnin
bitqnpreve
ijcpꝛeapue
gltos uos
wo inepkas
ſehlt Jnce
Pertatotua
ipline Auie

Caueznecin

dignelgeemn
ſnateheclle
idigniusſu
Pelit Actam
ig ckt
ſerons deſt
torilp val vid
guaimaioꝛ
coꝛiq debe
none dignica
offenſact dig
ſinosmman
loemadehen
gerindtl
wTho
dis Lacha⸗
meitige u
vakeni pan
ocales ſaßt
Altengſona
Quiſibieſt
tenvinl i5
ſi Ntauge
wmckſicurpr
ult Sitenn
ſalüinnacck
Talis end
öpatriv
walüpbor
duntoles.
Ateripubi
Undotot
eis Tho
Piuninet
e
nbbuſ⸗
künme
gütdume
deo hid

ung er
rſffdere
e cöſue.
f dehis

urato/

10, de
1föo
d.lanr
nsaghn
llris
decffne.
nüulte
ioponun.
Nin /
nch diſt,
einm,
nnſun
msgll
pobic,
gomor
Pusris
depad
Euims
diaos
uaigno
gnoꝛina
ouun
chlbi
nalo.
i Be
viliöc
papein
iui. Oi,
naliq gte
mom//
ium N
ignas
1ol.
am ſſe
4,10,
oritea
nafuct
c guia
nhaalt
imivtenun
ent
laſi⸗
ſum⸗
Pce.
4
loip
pene
teſür.
do de
Naug
i

pſuzʒ. nõ eſt tãti gaudij excelſa tenuiſſe: qnti eſt
meroꝛis de ſublimibus coꝛruiſſe. Phus q̊ͥʒ.ij.

Foliu

cumulꝰ iuxta oꝛdinẽ meritoꝝ: ⁊ ſepe qð mino⸗

ribus ignoſcit᷑:maioꝛibbimputat᷑.Et Chꝛy.ſu
er Matth. ðt Quãto maioꝛa ſi unt hoibus col
ata bñficia: tãto grauioꝛa ſunt peccãtibo iudi⸗
cia. Itẽ eſt maioꝛ ſuꝑioꝛitate ſiue pᷣlatione:⁊iſte
graũiꝰ peccat ꝓpter ſcãdalũ vel imitationẽ alio⸗
rum.Et iõ Phᷣus.j.rheto.ait.N ęqͥ peccat pᷣmꝰ

vel ſolꝰ aut cũ paucis grauiꝰpeccat.⁊ rationem

aſſignat:qꝛ eſt alijs ca ⁊ exẽplũ peccãdi.vnð ait
Gꝛeg.in paſto.In exeplũ culpa vehemẽter tra⸗
hit᷑: qñ ꝓ reuerẽtia pctõꝛ honoꝛatur. Et iõ.xj.q.

iij. c.pꝛecipue.ðꝛ.ꝙ pᷣlati grauiꝰ peccat: qꝛ ſub⸗
ditos ſuos malo exẽplo occidũt.Eapꝛopt᷑ Hie

ron.in epła ad Heliodoꝛũ de moꝛte Nepotiãi
ſcripſit. In te oĩm oculi dirigunt᷑: domꝰtua⁊ cõ
uerſatio tua q̃ſi in ſpecula ↄſtituta eſt mgfa di⸗
ſcipline.Quid feceris id ſibi oẽs faciẽdũ putãat.

Laue ̊ ne cõmittas qð aut q repᷣhẽdere volunt

digne lacerare videãt᷑: aut qͥ imitari cogant᷑ re⸗
linq̃re.hec ille.Qui etiã ſuꝑ Eʒech.ait.Gꝛandis
ẽ dignitas ſacerdotũ:ſj grandis etiã eſt ruina ſi
peccãt. Letcamur ad aſceſum:ſʒ timeamꝰ ad la⸗

7

rhet᷑.c.xxiij.ðt.ꝙ uũla culpa eſt Suioꝛ que ẽ audi
toꝛibo vel vidẽtibo hoꝛribilioꝛ ⁊ aboiabilioꝛ:⁊ ĩ
qua ẽ maioꝛ ↄfuſio. Hoc aũt eſt in pctõ pᷣlatoꝝ
⁊ eoꝛũ qͥ deberẽt eẽ ſcti. Pctm̃ etiã aggrauat᷑ ra
tione dignitatis ꝑſone offenſe.qꝛ quato ꝑſona.
offenſa eſt dignioꝛ tãto culpa eſt guioꝛ. c.cũ illo
rũ.S.nos tñ.in tex.⁊glo.excra de ſen.ex.⁊.c. vge⸗

tis.extra de here.⁊.ca.ſicut qͥ eccłiam.xvij.q.ilij.

tẽ bõitas ⁊ ſcĩtas ꝑſone offenſe agguat pctin
m Tho.j.ij.q.lxxiij.ar.ix. Hoibus em̃ ſctis ait
dñs Zacha.ij. Qui vos tãgit q̃ſi pupillã oculi
mei tã git.⁊ ibi glo.exponit tãgit.i.vexat. Aggra
uat᷑ etiã pctm̃ rõne ꝓpinqͥtatis ꝑſone offenſe. vñ
occidẽs leipᷣm velvulnerans grauiꝰ peccat qᷓ; ſi

alteriꝰꝑſonã offenderet.Et ꝓptea Ecci.xiiij.dici

Qui ſibi eſt nequã cui alij bonꝰ erit. Et ad idẽẽ
textꝰ in.l.fi.S.ſi q aũt.ff.de bo.eoꝝ qͥ moꝛ.ſi.cõ⸗

ſci. Itẽ auget᷑ pctm̃ qñ qͥs offendit᷑ cuʒ bñfacere
tenẽt᷑.ſicut pr̃ a filio ⁊ amicꝰab eo cui bñficia cõ

tulit. Ait em̃ Phus.ij.rhet᷑.ca.xiij.ꝙ illa culpa

vel ĩiuria eſt maioꝛ q̃ ẽ idignioꝛ vł irrõnabilioꝛ
Talis em̃ dupłr peccat.pmo qꝛ nõ facit bonũ
qð patri vł amico facere tenet᷑. ſcðᷣo qꝛ ei reddit

malũ ꝓ bono. Itẽ grauioꝛ ẽ illa offẽſa qua offẽ/⸗

dunt᷑ płles. ⁊ ꝓpter hoc etiã iiuria facta pᷣlatovel

alteri publicevł famoſe ꝑſone:guio: eſt. qꝛ mul

titudo tota ꝑ eũ offendit᷑ vel ſcãdaliſat᷑. vt inqͥt

btüs Tho. vbi S. Et iõ ðꝛ Exodi.xxij. Pꝛincipi
pli tui ne maledicas ⁊c. Aggrauat᷑ q̊ʒ petm̃ cũ

4 —

infert᷑ nocumentũ viduis:pupillis:oꝛphanis:

pauꝑibuſq;:ac alijs miſᷣabilibꝰ ꝑſonis. Unde
Ecẽci.xxxv. ð?. Lachꝛymevidue ad maxillã deſcẽ

dũt: ⁊a maxilla aſcẽdũtvſq;ad celũ.Dicit q̊ʒ po

deo Libi derelictꝰ eſt pauꝑ:oꝛphũo tu eris ad/

. 4 *
—D̃ — * . —
— 4 .
—
„

iutoꝛ. Notandũ q̊ʒ ꝙ ſicut petĩ er malicia cð
miſſum grauiꝰ eſt q; cõmiſſum ex ignoꝛãtia.ſic
petm̃ ex malicia ꝑpetratũ tãto eſt maius q̃nto
eſt cũ maioꝛi malignitate ꝑacũ.Et ð tali peccã⸗
te inqᷣt PS. Iniqtatẽ meditatꝰeſt in cubiliſuo.
aſtitit omi vie nõ bone:maliciã autẽ nõ odiuit.
Item ſᷣm ſctm̃ Bona.Tho.⁊ Richain.ij. di. xl.
fãto pctm̃ eſt grauiꝰ q̃nto eſt cũ intẽſioꝛi ⁊ ardẽ

tioꝛi libidine ſtudioſe cõmiſſum.Et ideo etiam

magis peccat qͥ volũtarie ⁊ libere delinqᷣt q;ᷓ ille
q quaſi coacꝰ vel pᷣcibus aut ipoꝛtunitate pec
cat. Itẽ ſᷣm Tho.in.ij.ſcpto.di.xlij:ꝑte.ij.arti.v.

⁊.j.ij.q.lxxiij.ar.viij.pctm tãto eſt grauius qᷓ;to

infert maiꝰ nocumẽtũ ꝓximè:?⁊ intelligit᷑ de le⸗
ſiõe ac nocumẽto:tã coꝛꝑali q; ſpũali ⁊ tẽpoꝛali
Ut em̃ ait Gꝛego.in moꝛał.Ad maioꝛẽ doloꝛẽ
cõmouẽt dãna maioꝛa ⁊c. Itẽ ſᷣm Rich.⁊ ſccĩ
Bona.in.ij.di.v.pctinñ aggrauat᷑ inductiõe qñ
qs pctõ ſuo alios ad peccandũ inducit.ſicut fa
ciũt lenones:meretrices:ac młieres vane depin
gẽtes vultũ ac in collo ⁊ pectoꝛe nudate.Contra
quas ait Jacoponꝰ nr.Oꝛ nõ cogitatis vos fe⸗
mine cũ vr̃o oꝛnamẽto. Quot aias in hoc mõo
mittatis in ꝑditionẽ. Oꝛ nõ cogitac q; magnã
pꝛedã aufertis Jeſu xpᷣo:⁊ eum afficcis magno
vulnere. O vos ſerue quõ diabolo ſolicite ſerui
tis. Sctũs aũt Bona.in.ij. di. xxxiij.in qᷣſtiõi⸗
bus circa litterã ðt.Duodeci modis maxie con
ſueuit vnũ pcetm̃ dici maiꝰ altero a doctoꝛibus
beologir ·Pꝛimo cauſalitate: ⁊ ſic petm̃ dia·
boli ðꝛ eſſe maiꝰ:cuiꝰ inuidia moꝛs intrauit in
oꝛbẽ frarũ. Scðᷣo generalitate: ⁊ ſic perm̃ pᷣmi
parẽtis ðꝛ fuiſſe malꝰ:qꝛ in totũ genꝰ humanũ
ſe diffudit. Tertio enoꝛmitate:⁊ ſic pomm̃ Ju⸗
de ðꝛ maiꝰ:qꝛ vendidit deũ. Quarto ingtitudi
ne:⁊ ſic pctin illiꝰ ðꝛ maiꝰ qͥ plura ꝑcepit dona
graꝝ. Quinto pꝑiculoſitate:⁊ ſicpctm ignoꝛan
tie ðꝛ maximũ.qꝛ ꝑiculoſum. Serxto inſeꝑabi⸗
litate:⁊ ſic pctm̃ cupiditatis ðꝛ maximũ.qꝛ cuz
ceta vitia cũ hoĩie ſeneſcãt:ſola auaricia iuuene⸗
ſcit. Septimo ĩpoꝛtunitate:⁊ ſic ſuꝑbia ðꝛ ma
xima iniqᷣtas.qꝛ etiã i iis bonisoꝑibocõſurgit
Octauo ꝓnitate:⁊ ſicluxuria ðꝛ eẽ grauiꝰ pctm̃
ad quã hoies magis ſunt ꝓni. Nono maiorꝭ
greipugnatiõe:⁊ ſic pctm̃ in ſom̃ſanctũ ðꝛ ma⸗
ximũ. Decimo maioꝛis offenſe:⁊ ſic peccatum
idolatrie ðꝛ eſſe maxrimũ. Undecimo ratiõe fa
cilitat reſiſtẽdi.et ſic ðt mgr̃ in lr̃a ꝙ petm̃ Ade
fuit ꝗᷓuiſſimũ. Duodecimo rõne maioꝛ ĩpꝛo⸗
bitat atq; libidinis: ⁊ ſiccuiuſcũq; gnis pceim̃
maiꝰ põt fieri altero.hecille.Alij aut dicũt ꝙ cir
cũſtãtie agguãtesↄtinent᷑ in his vᷣſibo.Agguat
oꝛdo loc ꝑſona ſciẽtia tẽpꝰ: Etas ↄditio numę
rus moꝛa copia cauſa:Eſt modꝰ in culpa ſtatꝰ
altꝰlucta puſilla.que oiĩa ſic itelligi pnñt. Aggra
uat oꝛdo.ſ.ſubdiaconatꝰdiacõatꝰ vłpᷣſbyteratꝰ
⁊ hmõi. Scðo locꝰ.ſ.ſacer: vel ſi qͥs percuſſerit
aliquẽ in loco publico:vt i foꝛo. Tergo ꝑſona
5

ſq mr̃imonio copulato:q̃ minoꝛẽ excuſationẽ
Habet ſi luxuriet᷑ q; ꝑſona incõtugata. Quarto
ſcietia:qn peccat᷑ ꝑ maliciã ⁊ nõ ꝑ ignoꝛantiã.
Quinto tẽpus.ſ.ſacrũ. Sexto etas:minoꝛẽ eni
excuſationẽ habʒ ſenex ⁊ decrepitꝰ ſi luxuriet᷑ qᷓ;
iuuenis. Septimo cõditio:vicʒ ſi diues furtũ
faciat magis peceat qᷓ; pauꝑ. Octauo numerꝰ
tãto em̃ eſt grauiꝰ pem̃ q̃nto fit frequẽtiꝰ. No
no moꝛa.i.ſi ſtetit in pctõ multo tꝑe.vt puta vi⸗
ginti ãnis:qꝛ hoc dicẽdo cõpᷣhẽdit ſil q̃dragin⸗
ta pctã moꝛtalia q̃ cõmiſit in hoctꝑe no o bediẽ

do pᷣceptis ſccẽ mr̃is eccłie circasfeſſionẽ ⁊ colo

nẽ. Decimo copia.i.quaãtũ abſtulit multũ aut
paucũ. Undecimo cauſa.i.ex qua cõ cõedit in
qdrageſima carnes.ſ.pt gulã aut infirmitatẽ
Z ſic de ſilibo. vel ſi q offendit eũ a quo nunqᷓ;
offenſus fuit ſʒ ab eo bñficia recepit. Duodeci⸗
mo modꝰ:tali em̃ modo poſſet qͥs aliũ ꝑcutere
ꝙ eũ nõ offenderet ſʒ ex ſolatio videret᷑ facere:et
ecõtrario. Itẽ modꝰ.i.ſi peccauit manitfeſte:aut
Fnarusz hmõi. Tredecimo ſtatꝰ altꝰ.i.ſi re⸗
ligioſus vel religioſa vel pᷣlatus. Quartodeci⸗
mo lucta puſilla.i.ſi parua tẽptatiõe ſtimulatꝰ
aut nulla:ſʒ illã a ſeipo ⁊ ꝓpꝛia iniqͥtate pᷣuenit.
hec oia diligẽter debetis confiteri. Un Aug.ad
heremitas inqͥt illis qvadũt ad cõfeſſionẽ. Pꝛi
mo talis oꝛdo tenẽdus ẽvt pctã pᷣmeditemur:⁊
ꝓferedo taliter modũ ⁊ circũ ſtatiã pctõꝛũ deo ⁊
ſacerdotibo cõfiteamur:vt a pediboſuis nõ one
rati ſʒ alleuiati diſcedere valeamꝰ. Et nolite fra
tres mei differre confiteri pctã:nã qͥ vſq; ad vlti
mũ q̃drageſime diẽvel vite ſue diſtulerit cõfite⸗

ri dat ſignum ꝙ hoclibẽter nõ facit nõ gratioſe
non puro coꝛde ſed coactus.coacta em̃ ſeruitia
quõtũ deo vel hoibus placeãt cõſiderate.Nõ ꝗᷓ
de die in diẽ differamꝰ pã dere coꝛdis ſecreta p⸗
miſit em̃ deus veniã penitẽti:ſed nõ ꝓmiſitviq;
in craſtinũ differẽti. Sed cũ ad cõfeſſionẽ acceſ
ſeris tu homo vel femina caue ne rideas vel oꝛ⸗
nate incedas.nõ fabulas ꝓferas:ſed cũ humili⸗
tate capite ⁊ doꝛſo cinere ⁊ cilicio infuſis cõfite⸗
mini pctã veſtra. Hec ille. Cuius exhoꝛtationẽ
multi nõ attẽdũt q vadũt ad cõfeſſionẽ cũ ꝓpo⸗
ſito nõ cõfitẽdi aliqᷓ pctã vel circũſtantias niſi a
cõfeſſoꝛe int᷑rogent᷑.imo vadũt ad cõfeſſionẽ ſit
vipere ad incãtationẽ: ⁊ quodãmõ coacti dicũt
ctã ſua.Et opꝑtet mille ingenijs mille atq; arti
bus cõfeſſoꝛẽ ab eis extoꝛqre multa crimina:ſʒ
qð peiꝰ eſt multi etiã introgati rñdẽt ꝙ non cò
miſerũt talia.qͥbus eueniet ſicut illi mulieri de
qua legit᷑ in cronicis nr̃i oꝛdinis.q quidã frat᷑
noſter fecit venire patrẽ ⁊ matrẽ ac ſoꝛoꝛẽ ad ha
bitãdũ iuxta locũ frat minoꝛũ vt audirẽt miſ⸗
ſas ⁊ officia ⁊ ↄfiterent᷑ pctã ſua frequẽtiꝰ.Quo
recedẽte ꝑ obediẽtiã ad aliũ locũ:moꝛtuꝰ eſt pa
ter ⁊ ſoꝛoꝛ ipo neſciẽte. Semel aũt cũ ille oꝛaret
pꝓ patre matreac ſoꝛoꝛe ſua:volũtate dei aĩa eiꝰ
ꝑ miniſteriũ ãgeli duca eſt ad purgatoꝛiũ:vbi

inuenit ſoꝛoꝛẽ ſuã ibi exiſtentẽ: donec mater eiꝰ
viua exequeret᷑ teſtamẽtũ ꝑ ipᷣam factũ.poſtea
gia illa ducta eſt ad infernü vbi inuenit patrem
ſuũ ploꝛãtẽ ⁊ multos doloꝛes patiẽtẽ:⁊ ait illi.
Cur pater mi es ĩ bhoc loco toꝛmẽtoꝝ cũ tot bo⸗
na feceris in mũdo.Qui dixit ei. Multa bona
fecivttu ſcis:tamẽ aliqua pctã cõmiſi cũ matre
tua ĩpudice agẽdo cũ ea ⁊ cõtra honeſtatẽ ma⸗
trimonij:q̃ pꝛe vᷣecũdia nolui cõfiteri:⁊ iõ ſum
danatus:da nabit᷑ etiã mater tua niſi ↄfiteatur
pcetm̃ ſuuʒ. Quib auditis aĩa eiꝰ reuerſa eſt ad
coꝛpꝰ.Et ille obtẽta licẽtia venit ad matrẽ ⁊ oĩa
ei narrauit: ꝓpter qð cõfeſſa ſalutẽ obtinuit. Jõ
dicit Augin lib.de vera ⁊ falſa pnia.c.xj.Tu ve
ro filij aſta L
exiſtima:⁊ cũ reuerẽtia aperi penetraliũ tuoꝛuʒ
abſcõditiſſima latibula ⁊ cõſciẽtie tue ſecrecioꝛa
reuela.Et hoc ſufficiat ꝓ ſcdᷣa ꝑte nr̃i pᷣmõis.

ans coꝛã ſacerdote eũ angelũ dnieſſe

quis teneat᷑ recõfitenr.
Mlent doctoꝛes ſeptẽ cauſas aſſigna

Pars tertia de iteratiõe cõfeſſionis.ſ.quãdo

ſ trtre quib qͥᷣs tenetur iterare cõfeſſionẽ.
Pꝛima dicit᷑ recidiuatiõis:p cuiꝰme
lioꝛi intelligẽtia querit᷑: nũqͥd ſi quis
poſtqᷓ; cõfeſſus eſt iteꝝ cõmittat pctã de qͥbus
eſt cõfeſſus pᷣdica crimina ſemel cõfeſſa redeãt

ad ipᷣm.Si em̃ hoc eſſet verũ ſequeret᷑ ꝙ qᷣlibet

recidiuãs in pctõ ſemel cõfeſſo teneret᷑ ilud de⸗
nuo cõfiteri.Qð quidã credẽtes arguũt ꝑ para
bolã ſaluatoꝛis ſcriptã Match.xviij.vbi inqᷣt.
regnũ celoꝝ aſſimulatũ eſt hoi regi qvoluit
rationẽ ponere cũ ſeruis ſuis.Cũ inueniſſet aũt
vnũ de pᷣdictis ſᷣuis debitoꝛẽ ſuũ decẽ miliũ ta
lentoꝝ:rogatꝰab eo omẽ debitũ dimiſit ei. Ille

aũt aliũ cõſeruũ ſuũ reperiẽs debitoꝛẽ ſuũ cẽtũ
denarioꝛũ noluit ei miſereri ſed poſuit eũ in car

cerẽ. Pꝛopt᷑ qð ille rex fecit appᷣhendi pᷣdictũ ſer
uũ cui pᷣus dimiſerat ðbitũ⁊tradidit eũ toꝛtoꝛi
bus donec redderet vniuerſum debitũ.Exqua
pꝑabola videt᷑ ꝙ dimiſſa ſemel pctã redeãt ꝑ reci
diuationẽ.Et ꝓ hoc põt allegari dictũ Augꝰ.in
lib. de baptiſmo.vbi inqͥt. Redire dimiſſa pctãꝗ
vbi fraterna charitas nõ eſt aꝑtiſſime dñs do⸗
cet.ſ.in pᷣdicta ꝑabola.Et idẽ inqͥt mgjr ſen.iiiij.
di. xxij. c.j. Et habet᷑ de pe.di.iiij.c.cõſiderãdũ.fa
cit ad hoc.ca.epᷣus qͥ mãcipiũ.xij.q.ij.vbi f̃uus

ſemel manumiſſus ꝑ ingratitudinẽ reuocat᷑ in

Fᷣuitutẽ.Et idẽ habet᷑ in.l.ſi mãumiſſoꝛi tuo.C.
de obſe.patro.pᷣſtã.⁊ in.l.ſi manumiſſus.C. de
lib. eo.⁊ libe.⁊ in aut᷑.vt lib.de ce.S.habeãt itaq;
v.qᷣͥn etiã.col.vſ.Ergo a ſiłi homo a ſᷣuitute pec
cati ꝑ dei mĩicoꝛdiã liberatꝰ ꝑ ingtitudinẽ po⸗

ri ſᷣuituti iterũ ſubijci debet. Sed in ↄtrariũ eſt
veritas quã tenet doctoꝛ ſubtilis Scotꝰin.iiij.
ſen. di. xxij. 2 Rich. in ea. di. ar. j. q.j.⁊ ſccůs Bo⸗
naueñ.ibidẽ.⁊ btũs Tho.ĩ ea.di.ar.j.vbi dicũt
ꝙ pcta ſemel dimiſſa ꝑ verã pniam nõ redeũtꝑ
recidiuationẽ qᷓ;tũ in ſe:lʒ q;tũ ad aliqd dicant᷑

Nirebegb

noin nibluin⸗
degen n
agthliri
Ceologhinl
letes onible
diuini polen⸗
quo dpeha⸗
ſcet nadiuat
hocdiulns po
cfeminabant
denmii. O⸗
dinina demen
gt Diuina de
Lan vlerne⸗
halonfun
eliti celne
cebis autoꝛica

(luuatoꝛis:? d

dicunt cti di
gagrauck Gi
ſiſtleꝛpoſteatt
lgrolvs t

m dimmiſſisc

loꝛipeto Kt
fedireno quo
ataſenelerp
feiterare fla,
loſum tteraton
ſtieraggwus
ſant denuo /r
guirnocakin

(Aingla

bicopinioni
rarecofeſſion
busqs racd
ho ita ſoͤeſt
ſcſiſhenmn⸗
lliij cin ſün
Capcri quoe
negnuapin
eſendimiſſe
ntpctäteh
Aadipenaig
Nolnſpede
ngrattudo
ere xideaney
ngrecofeſſio
Ctenet
lunin
creſpecig
tCndene
varmoꝛ q
Prodiun
nſiäf
elnſe
ſincdini

mages
W
urparen
dnagte ül..
cutor bo⸗
uln bona
ſc marre
ckati na,
Vtiöſum
ſfrunr
naſackag
mnt ꝛ0i
dannt
Tuve
tii diieſte
ümon
ſcamnorg
ifnis.
1. guido
4
18 aſigna
cöfchione.
paßne
adliqus
de ädus
ſa deit
tt älbe
illodde
nürpea
hling.
arolut
niſſetaüt
iMün
iſrai Ae
iſeüͦtii
itcünen
ödiniſc
cirwei
i Ere
Ceitpfel
Angn
iſa gas
düs do
ſcniüi.
eridiſt
bifuns
ocitn
itno⸗
ls d
beitug
nper
nipe/
nlii,

redire. Et ꝙ hoc ſitverũ ꝓbat᷑ ſic. Alud qð om̃i
no in nihilũ recidit idẽ numero reſumi nõ pot.

ij.de gene. Uñ Auicẽna.iij. etha.in.c.iiij.ait.

Hõð anihilatũ eſt oino nõ reducit᷑. Et idẽ dicũt

theologi.in.iiij.ſen.diſt.xliiij.vbi inquiũt.Nul⸗
la res qnihilata põt redire eadẽ ĩ numero niſi ꝑ
diuinã potẽtiã.ũ ergo pctm̃ quo ad maculã ⁊

quo ad penã aqnihilet᷑ ꝑverã pniaʒ:ꝗ̊ nõ redibit

idẽ ꝑ recidiuationẽ ſed ſoluʒ nouũ pctm̃.necin

boc diuina potẽtia põt oꝑari que non eſt cauſa

effecriua pcti nec eſſe põt.vt dicũt theologi in.ij
di xxxiiij. aũt hec cõcluſio ſitvera habet᷑ in.c.
diuina clemẽtia.de pe.diſ.iiij.vbi Gelaſiꝰ papa

git. Oiuina clemẽtia ſemel dimiſſa pctã in vltio
nem vlteriꝰ redire nõ patit᷑ nã nõ iudicabit deꝰ
bis idipᷣm Naum.j.lxxxj.di.c.pᷣſ byter.xiij.q.ij.c.

queſitũ.xxiij.q.v.c.quid ergo.⁊ de peñ.di.iij.S.
ex his autoꝛitatibo.Non obſtat modo ꝑabola

Aſlluatoꝛis: ⁊ dictũ Aug.⁊ Mgri:quia ꝓ tanto

dicunt᷑ pœs dimiſſa redire:qa ꝑ ea ſequẽs cul/⸗
pa grauat᷑. Si em̃ mibi peccati contra te indul⸗
ſiſti:⁊ poſtea iterũ cõtra te pecco ex boc peccatũ

illo grauius reddit᷑. Unð recidiuãs in petis ſe⸗
mel dimiſſis efficit᷑ ingratꝰ de remiſſiõe ſingu⸗

loꝛũ pccõꝝ.Et quo ad hãc ingratitudinẽ dicũt᷑

redire nõ quo ad culpã. Et ideo nõ debemꝰ pec

cata ſemel expiata ꝑ cõfeſſionẽ iterũ ꝑpetrare ⁊
reiterare.Na ſᷣm Galienũ.inſanuʒ eſt ⁊ pericu⸗
loſum iterato reſpirare aerẽ ſemel expiratuʒ.Et
ſiłiter aggrauat valde aiam petm̃ ſemel remiſ⸗
ſum ⁊ denuo reaſſumptũ. aũt dicit᷑ de ßuo
qui reuocat᷑ in ſeruitutẽ:rñdet᷑ ꝙ non in eandẽ:
ſed in aliã q̃ fit ratiõe ingratitudinis. Scõðm q̊
hãc opinionẽ que eſt cõmũis nõ eſt neceſſe reite
rare cõfeſſionẽ oĩm pctõꝝ in particulari in qui⸗
bus qͥs recidiuauit.Unð dicit᷑ de.peñ.diſt.l. SF.
nõ ita.Nõ eſt neceſſe vt que ſemel ſacerdoti con
feſſi fuerimꝰ denuo cõfiteamur. Et glo.de peñ.
di.iiij.c.in ſũma.inqͥt.Nõ poſſunt redire dimiiſ
ſa pctã quo ad penã ſed quo ad bᷣuationẽ glo/
rie:quia pinde talis pᷣuat᷑ gloꝛia ac ſi pcã ei nõ
eſſent dimiſſa.Poſſumꝰ etiã dicere ꝙ ideo di⸗
cunt᷑ pctã redire per recidiuationẽ.qͥa recidiuãti

eadẽ pena ignis in genere debetur que pꝛius lʒ

nõ in ſpecie:maioꝛ tamẽ qᷓ; pꝛius inq;dtũ meret᷑
ingratitudo.Licet ergo Inno.in.c.om̃is.de pe.
⁊ re.videat᷑ velle ⁊ ſentire: recidiuãs teneat᷑ ite

rare cõfeſſionẽ ratiõe ingratitudinis: tamẽ cõi⸗

peccata ſemel dimiſſa.ſ.ꝙ recidiuãs nõ tenetur
dicere ſpecialit᷑ ⁊ diſtincte ea que ante confeſſus
eſt. Unde non eſt vera illa ſentẽtia que ait ꝙ in
quattuoꝛ caſibo redeũt ſemel dimiſſa pctã.ſcils
ꝓpter odium fraternũ:apoſtaſiã a fide: cõtem⸗
ptũofeſſiõis:⁊ doloꝛẽ de pnia habita ſiue facta

iuxta illð.Frẽs odit apoſtata fit ſpernicq; fateri
Penituiſſe piget pᷣſtina culpa redit. Nũq; em̃
ſemel dimiſſa pctã redeũt.Ec iõ ſufficit ↄficeriĩ

cerdos.

generali de illis:expᷣmendo igratitudinẽ ſuam
7 dicendo.Demultis ⁊ magnis peccatis moꝛ⸗
talibus liberauit me dns ꝑ pniam:⁊ ego igra
tus exiſtens iterũ in illa recidiuaui.Et hocidẽ
notat᷑ in ſũma ↄfeſ.li.iij.ti.xxxiiij.q.lxxj. Lñ me
lꝰ⁊ ſalubꝛiꝰeſt ad hᷣ:vt ſacerdos meliꝰcogno⸗
ſcat igratitudinẽ pœõꝛis:⁊ ſciat puidere illi cir
ca pcta inqᷣbo ſepe readiuauit:ꝙ noiet ĩ ꝑticula
ri pccã:q frequẽtiꝰcõmiſit:⁊ ↄfeſſus eſt in alijs
2feſſionibo.ſᷣm Alexan.de ales vbi ſupᷣ ⁊ btũs

Tho. in.iiij.di.xxij.ar.iij.q;iii. d
Ecundo tenet᷑ qͥs iterare ↄfeſſionẽ rõne
89 iuriſdiqiõis.ſ.qñ quis ↄfeſſus eſt ſacer
doti nò hñti ptatem abſoluẽdi vt patʒ
de pe.⁊ re.c.oĩs.Nam ſicut iudiciũ datũ a non
ſuo iudice nõ valet.l.ij.⁊ fl. C.ſi a nõ cõpe.iudi.
.l.ſi pater. C.ne de ſtatu.ð fun.⁊ in tm̃ ẽa iure
repꝛobatũ:qꝙ ſi cericꝰſuo iudice cõtẽptuvadat
ad iudicẽ ſecularẽ nõ ſuũ debet deponi.xxiij.q.
vlcima.c.ſi quis epᷣs.⁊.c.quo auſu.Sic iũlle de⸗
ponit᷑ de ſtatu gr̃e ⁊ głie:qͥ vadit ad iudiceʒ nõ
ſuũ vt ↄfiteat᷑:⁊ talis cõfeſſio nõ valet:ſᷣm ſcm̃
Bona.⁊ Ric.in.iiij.di.xvij.qꝛ qð nõ eſt recte fa
ctu: ꝓ nõ facto reputat᷑.l.quoties.ff.qͥ ſatiſdare
cog.l.j.ff.ſi qͥs ĩ ius vo.nõ ie.l.j.S.pe.ff. ꝙ cuiuſ
; vni.l.q;uis.S.ſi cõuenerit.ff.ad velle. E
Ercio tenet᷑ qͥs reiterare cõfeſſionẽ ꝓpter
8 irremiſſionẽ.ſ.qñ aliqͥ s ꝓpter aliqð ipe⸗
dlmẽtũ nõ potuit abſolui:puta qꝛ erat
excõicatꝰ.Lũc em̃ opoꝛtuit pᷣmo recurri ad ſu/
ꝑioꝛẽ qͥ hẽat auctoꝛitatẽ abſoluendi a tali excõi
catiõe:⁊ abſolui ab illa anq; abſoluat᷑ a pctis.
Ut inqͥt Ric.in.iiij.di.xvij.⁊ notat᷑ ĩ directoꝛio
iuris li.j.ti.xv.S.xlvij.ſi qͥ aũt non abſolueret᷑
ab excõicatiõe:abſolutioↄfeſſoꝛis eẽt nulla:po
ſito ꝙ ipᷣe nõ hr̃et auctoꝛitatẽ abſoluendi a tali
excõicatiõe:ſʒ ſolũ abſolueret ab alijs pctis:qꝛ
excõicatꝰ nõ eſt capax ſacroꝝ eccłie.extra de cle.
exco.mi.c.ſi celebꝛat.Facit ad hoc qð notat᷑ i.c.
pñti.de ſen.exco.li.vj.⁊ in.c.quicũ q;.xxiiij.q.j.⁊
liq; ignoꝛãtia ꝓbabilis pᷣſeruet eum a culpa?⁊ a
pena irregłaritat:ñ tñ facit eũ nõ eẽ excõicatũ.
vt inqᷣt Ric.in.iiij.di.xviij.ar.ix.q.iiij.? Petrꝰ
de palu.ibidẽ.q.vj.? Durandꝰin ſüma F
Uarto tenet᷑ qͥs iterare cõfeſſionẽ ꝓpter
ꝗq ignoꝛãtiã ↄfeſſoꝛis:puta qñ ↄfeſſus fu
it alicui ignoꝛãti:qͥ neſcit ligare ⁊ ſolue
re:⁊ diſcernere iter lepꝛã ⁊ lepꝛã.c.qͥ vult.de pe.
dil.vj.⁊ de hoc tractat Ray.in ſumma in.citu.
de peniteñ.⁊ remiſ.S.itẽ querit᷑ quid remittit ſa

Vinto tenetur iterare confeſſionẽ:quã⸗
q do quis dimiſit penitentiam ſibi iniun
cctam peragere. am vt dicit Alexan. et
Richar.ſi recoꝛdatur de penitentia ⁊ poſſit re⸗
fici:⁊ reficiat eam non tenetur iterum confiteri:
niſi de negligentia omiſſe penitentie. Nam ſᷣm
Sco.in.ilij.di.xv.q.j.⁊ Rich.fati. r aun

q.v.qui ex negligẽtia omittit facere pniam moꝛ
taliter peccat:qꝛ agit cõtra pᷣceptũ confeſſoꝛis ⁊
eccłie. Si autẽ de pnia nõ recoꝛdat᷑ ⁊ ad aliũ cõ
feſſoꝛẽ vadit:vel ad eundẽ qui ampliꝰ de pecca
tis ſuis ⁊ de penitẽtia ſibi iniũcta non recoꝛdat᷑
tenet᷑ totã confeſſionẽ pꝛeteritã iterare.Que oiꝗ
iudicio meo debet iteſligi qñ ↄfeſſoꝛ dedit ſ- olü
vnã pniaʒ q ðꝛ ſacr̃alis:⁊ ẽ ð necitate cõfeſſiõis
vt ãtiqͥtꝰfiebat.Quia vᷣo hodie pnie ſũt arbitra
rie boni cõfeſſoꝛes cõiter dãt duas pnias.vnaʒ
ſacr̃aleʒ q ẽ facił ad faciẽdũ:puta dicere pꝛ nr̃ ⁊
hmõi quã fauũt adipleri a penitẽte añq; diuer
tat ad alios actꝰ:⁊ ex b ſeqt duplex bonũ. Pꝛi⸗
mo:qꝛ nõ ẽ opꝰeũ reiterare cõfeſſiõeʒ ꝓpter ob⸗
miſſiõeʒ pnie cũ illã ſtati ipleat. Poſtea fcã ab⸗
ſolutõe còfeſſoꝛ ad bᷣ̊ vt cõfeſſus mioꝛes patiat
penas ĩ purgatoꝛio ꝓ ðᷣlicq ſuis dat aliã pniaʒ
adiplẽda ꝓ tꝑe q̃ ſi fuerit obmiſſa:liq; obmittẽs
peccet moꝛtałr aut veniałr ſᷣm volũtatẽ iponẽ⸗
tis:tñ ſaluo melioꝛi iudicio nõ credo euʒ teneri
ad reiteratiõeʒ cõfeſſiõis:ſʒ tãto maioꝛes patiet᷑
penas purgatoꝛij qᷓnto mag de pnia dimiſit:

4* . .

obmiſſione dicte penitentie.

vñ in ſcðᷣa cõfeſſione ſufficit ei dicere culpaʒ de

Exto tenet᷑ qͥ iterare ↄfeſſiõeʒ ꝓpter ma

S iʒ diſpoſitioeʒ qñ.ſ.ñ vult abſtinere ab
glicq̊ pctõ moꝛtali:vł qꝛ ↄfitet᷑ ſine cõtri⸗
tiõe ⁊ charitate.vł qꝛ nõ vult remittere odiũ vel
ſatiſfacere: ſeu aliqd alið agere ad qð obligatr᷑.

In his em̃ caſibo ↄfeſſio ñ valʒ.ð pe.di.v.c.frẽſ

7.c falſaſ. ⁊. dl.vij.c.nullꝰ.Diẽ tñ Tho.?⁊ Pe. ð
palu.i.iiij.di.xvij.?⁊ Archiepᷣs flo.ĩ ſũ.ꝙ ſʒ i his

caſibo ñ valeat cõfeſſio q̊ ad vtutẽ ſacri ⁊ remiſ⸗

ſiõeʒ pcõꝝvalz tñ q̊ ad pꝑtẽ ſacri.i.q̊ͥ ad expſſiõeʒ
vocalẽ. ð pe.⁊ re.c.qð qͥdã.vñ ceſſ ante illa mala
diſpoſitioe nõ tenet᷑ qͥs cõfiteri iteꝝ ð iã cõfeſſis

ſz ð illa mala diſpoſitõe tm̃.Quoꝝ dictü pᷣtitel
ligi veꝝ:ſi fiat eidẽ cõfeſſoꝛi ⁊ ð recẽti:ita ꝙ hẽat

mẽoꝛiã ð pctis pᷣdicij alr nõ. Nã iĩtelligetia di⸗

cctoꝝ ex cauſis ẽ aſſumẽda dicẽdi.c.ĩtelligẽtia.ðᷣ

v.ſi. VUñ dicẽdũ ẽ ſᷣm glo. Ray.vt hr̃ ĩ ſũma cõ⸗

feſ. li.iij.ci.xxxiiij.q.lxvj.qꝙ ĩ his caſib ſi qs cõ⸗

fiteat᷑ eidẽ ſacerdoti cui pᷣus:hñti mẽoꝛiã ð pᷣdi

pœis ſuffic ei dicere cłpã ſuã ð ipᷣis pctis in

gñnali:⁊ ꝑticularit᷑ de la mala diſpoſitiõe:⁊ de
alijs pccis poſtmodũ cõmiſſis.Si aũt cõfiteat᷑
alti còfeſſoꝛi vł etiã pᷣmo qͥ oblitꝰſit pccõꝝ eius
tenet᷑ iterare cõfeſſiõeʒ:rõne pᷣdicte male diſpoſi
tiõis ꝓpter quã cõfeſſio pᷣma nõ valuit.Et hanc

opionẽ qͥ ẽ ſecurioꝛ tenet ſctũs Bona.⁊ Ric.in
iiij. di. xvij. ? Panoꝛ.in.d.c.qð qͥdã.⁊ Archi de

peni.di.iijĩ fine.vbi dicẽ:ꝙ hec ẽ cõis opinio. J
Eptio tenet᷑ qͥs cõfit᷑i ſemel cõfeſſa pcta:
8 qjñ ſciẽter ob miſit ĩ cõfeſſiõe aliqð moꝛ
tale pctm̃ vel etiã eiꝰnecariã circũſtãtiã

c.quẽ penitet.circa pᷣncipiũ. ðᷣpe.di.j.nõ ſolũ nõ
valet cõfeſſio.ſed nouũ pctm̃ moꝛtale cõmittit᷑.

Simllr dz iterar confeſſio qñ obmictiẽ aliqðᷣ

petm̃ moꝛtale ex eiꝰignoꝛãtia craſſa ⁊ ſupia vel

affectata vł ex obliuiõe ab eiꝰ notabili cłpa ꝓce

dẽte.glo.ſᷣm Rap.in.ti. de pe.⁊ re.S.itẽ circa pᷣn⸗

apes.qꝛ lata culpa eqᷣ perat᷑ dolo.c. vt aiarũ de

cõſti.li.vj.⁊.l.qð nerua.ff.depo. Cõcludit᷑ ̊ ꝙ
ſi vł vnũ ſolũ pem̃ moꝛtale dimittat᷑ ſciẽter in
ↄfeſſiõe fruſtra dicunt᷑ alia pctã ⁊ cõfeſſio nõva
let. Octauo addere poſſumus ꝙ ratiõe ma⸗

lign atiõis iterãda eſt cõfeſſio:quãdo qͥs ſciẽter

maligno cõfeſſoꝛi ↄfeſſus eſt ſciẽs eũ eſſe in pec
cato moꝛtali.Nã ille cõfeſſoꝛ peccauit moꝛtalit᷑
vt pꝛobat᷑ ꝑ ca.qui vult.de peñ.di.vſ.Qui autẽ

cauſam dãni dat dãnũ dediſſe videt᷑c.ſi culpa.

de iniu. ⁊ dã.da.Et ideo qui eũ induxitvt ſe au⸗

diret in confeſſiõe valens alio cõfiteri moꝛtalit᷑

peccauit:⁊ cõſequẽter abſolutꝰ nõ fuitt.

aro quarri depis d mducdt hoiq; ad s

feſſi nẽ.

brus induci debẽt hoiĩes ad cõfeſſiões
Diabolꝰ eni nitit᷑ ꝑſuadere hoibʒ ma
xime ſuꝑbis ac hypocritis ⁊ mulieꝛi⸗
bus:ne dicãt oĩa pctã ãte eoꝝ oculos tẽdẽs pu
doꝛẽ cõfeſſiõis. Ut ergo tales nõ dimittãt ↄfite
ri pꝛevecũdia tria remedia dant᷑ a doctoꝛibus.

Pꝛimũ eſt naturale.Natura eni dictatvt nullłꝰ

vecundet᷑ facere opus vtutis: ſed tmmõ opus
vitioſum.qꝛ vt inqͥt Areſt.j.lib.magnoꝝ moꝛa
liũ.c.xiiij. In vᷣtute quidẽ erit laus:i malicia au

tem vituꝑiũ.Si g̊ homo nõ erubuit peccare et
facere res turpes ⁊ vecũdas:multo minꝰ debet
eru beſcere ↄfiteri:qð eſt opus vtuoſum.Ideo
exclamat Berñ.in quodã ſᷣmõe dicẽs.O nimia
inſania hoim:pudet ablui ⁊ nõ pudet inqnari.
pudet ſoꝛdes abſtergere ⁊ non pudet ↄtrahere.
abſtergit᷑ caliga ⁊ dimittit᷑ aia. Aug.quoq; in li

bꝛo de vera ⁊ falſa pnia.c.xx.ait.Non te pudeat

coꝛã vno dicere qð te nõ puduit foꝛſitan coꝛam
młtis facere. Nã hũanũ eſt peccare.ãgelicũ emẽ?

dare:ſed diabolicũ ẽ ꝑſeuerare. Ideo exclamat
dñs Eſa.j.Lauami mũdi eſtote. Ualde eni de⸗

teſtabile eſt qð toto poſſe hoĩes laboꝛãt ⁊ atten
dũt mũdicie coꝛꝑis:volũt eẽ mũdi in facie ⁊ in

crinibo:⁊ ĩimũdiciã habẽtes in vultu vel in veſti

bus nõ irẽt in cõſpectũ hoĩm niſi pꝛius eã aufe
rant.⁊ nõ erubeſcũt ire ãte dei pᷣſentiã pleni ſter⸗
coꝛibo imũdiſſimis pctõꝛũ.Querũt in lectis lin
theamina mũda:in mẽſis mũda mãtilia:mun

da fercula:mũda vaſa ⁊ mũda vina.⁊ nõ curat
habere iteriꝰ mũda coꝛda.Et iõ ait apłs Jaco⸗

bus ſuẽ cãonice.iiij.c. Emũdate manꝰ pctõꝛes:
2 purificate coꝛda duplices aimo. Nã vt babe
in aut.de leno.S.ſtatuimꝰ. Inqͥlinꝰ põt expelli
de domo ꝛ⁊ ea pᷣuari ſi ibi male ⁊ imũde ↄuerſe᷑
vt ſi ibi publicas meretrices tenet vł alios pu
blicos pcõꝛes.Cũ igit᷑ deꝰ nob locauerit aiaʒ q
eſt domꝰ⁊ habitaculũ trinitat debemꝰeã mun
daʒ ⁊ ab oibꝰ imũdicijs purgatã tenere.ne deꝰ·

Ria remedia ponit Ray.in ſũma: q

. lahntdi

e,eſſols:l
Fteraguao⸗
ibene uthire
rraſcle⸗
Vllb aquuach
nnscicognegn
(ſſuis ſegnnli.
imzncſt voltas
Sautefuut
Vluntatifamnu
Mricop malign
iefletty abiu⸗
na gueoes han⸗
)oſtengb
Ttotalrabaia
Medtarſum
bar ſc dillgeten
ſoncofeſioneſt
musnesdnerſe
plocum Denn
ſiht gñdennet
Npias odlnisn
nftutp mnop
ſcate dabolo
nd no diceh
deſvo Egop
Mbo? demone
Quechoiaſſtta
ftater minoꝛgf
(itqzeiin am
Uiatq; diabe
llicheprmis dein
do nogmmiltt.
adſevenir⸗
Aeſorſcem
Menanauit
rbmmdliern
1tritöc feſt
latg. Vegſti
habebatnept
entſclevite
Pludis cim
Nenoaucg
Mevecidlal
Tepotere
ſuürcutabe
.MZbbarig
glgneptis ſrp
aravrſtbi

Puungton
Ticn

irſugirel
l chape⸗
ctargapm
Nr alaru de
duck ,
nkſaiterin
öfeſſionova
mnnöema⸗
locs ſcli
tüͦ eſſen pee
wit nornlit
vj.Ouiauce
ckclialpe.
lunehrſcau⸗

iur.
i de

nlüͤmarc,
d cfeſſocg
nehoima
8 ? ulioi
blies gll
minityfite
ocorndus.
antrtholb⸗
mmöopus
op noig
imaloa
Epeacareet
nidebet
um. Jco
8.O ninia
aioqnari.
nomhar,/
gbogzinll
lepueer
imcum
gticiane
vachmet
emnide/
itt anen
ſcczin
dinvti
1s ciauft
lenſten
nlenolin
ailnmun
1höuit
u,
ice⸗
Ktlnpell
erſck
osp/
n,
e

tenmorraltt

Foliũ

imũdicias abhoꝛrẽs ſea nobis elonget⁊ ip̃am
domũ aiĩe nr̃e tradet demõibo ad incolẽdũ ꝑ pe
nã ⁊ toꝛmẽtũ.Ut aũt ipᷣam aiam nr̃f am imacu⸗
latã faciamꝰ:debemꝰ eã lauare in lixiuio lachꝛy
moſe ↄfeſſiõis:qð mediãte igne diuini amoꝛis
efficit᷑ ex aqua oculoꝝ ⁊ cinere hũilitatj. Sicut
etiã ſeruꝰ volẽs ex pᷣcepto dne ſue ſtupã vł came
rã bene purgare:pmo pul ueres aqua ſpargit ⁊
poſtea ꝑ ſcopã ex oibus ãgulis imũdicias con
gregat ⁊ eij cit.Sic poſtq; pctõꝛ de oibꝰ malis
doles aquã lachꝛymaꝝ ſparſit dʒ ex oĩbus viri⸗
bus aie ↄgregare pctã ad mẽoꝛiã:⁊ ꝑ ſcopã cõ⸗
feſſiõis itegraliter eijcere. Põt q̊ʒ dici ꝙ pᷣdicta
dna eſt volũtas q;ᷓ eſt regina ⁊ dna i toto regno

gie.eiꝰ autẽ ſᷣuus ſiue famulꝰ eſt intellectꝰ qͥ dʒ

voluntati famulari:⁊ ad eiꝰ imꝑiũ oĩa cõmiſſa

pctã eoꝝ malignitate cognita ꝑ ptritõʒ deteſta⸗
ri ac fletibo abluere. Per ſcopã vo ĩtelligit᷑ mẽo

ria que oẽs pctõꝝ feces dʒ ad oſtiũ oꝛis reduce

re:⁊poſtea ꝑ badille lingue eas ĩ ↄfeſſiõe eijcere

⁊ totalr ab aia ꝓijcere.Et iõꝓphᷣa ps.lxxvſ.inqͥt
Meditatꝰſum nocte cuʒ coꝛde meo:⁊ exercita⸗
bar.ſ.ꝑ diligẽtẽ inqͥſitiõeʒ oim pctõꝝ.⁊ ſcopebã

ſcʒ ꝑ cõfeſſionẽ ſpm meũ.qð ⁊ nos facere debe⸗
mus ne aduerſario nr̃o ĩmũdiciaꝝ amatoꝛi cõ
placeamꝰ De nullo em̃ alio ita gaudet diabolꝰ
ſicut qñ detinet pctõꝛẽ ne ↄfiteat. Uñ legit᷑ ĩ cro
nids oꝛdinis nr̃i: fuit quedã feia valde deuo
ta fratꝝ minoꝝ que ſepiꝰ in ãno confitebat᷑:ſed
ſuadęete diabolo ſꝑ retiebat vnũ hoꝛribiliſſimũ
pcetm̃ qð nõ dicebat ex vecundia. Dicebat em̃ in
coꝛde ſuo.Ego ꝓ hoc pctõ oꝛabo ieiunabo plo
rabo ⁊ elemoſynas dabo:vt deꝰ miſereat᷑ mei.
Que cũ oĩia iſta diu feciſſet tãdẽ deo volẽte q da
frater minoꝛ gr̃a viſitãdi domũ eiꝰ intrauit:vi⸗
ditq; eã in camera ſua deuote ploꝛãtẽ ⁊ oꝛantẽ.
UNlidit q̊ʒ diabolũ ſuꝑ humeros eiꝰridẽtẽ de eiꝰ
lachꝛymis.deiñ vidit ꝙ voluit eã ſuffocare:ſed
des nõ ꝑmiſit. Lũc frater valde expaueſcẽs fecit

illã ad ſe venire:dixitq; ei. Neſcio vtꝝ ſitis bene

ↄfeſſa: ſic em ⁊ ſic vidi dũ eſſetis mõ in camera
vra:⁊ narrauit ꝑ oꝛdinẽ oĩa q viderat. Audiẽs
aũt b̊ mulier timoꝛe cõcuſſa ilico cũ lachꝛymis

⁊ ↄtritõe ↄfeſſa ẽ integre:ſicq; a demõe fuit libe⸗

rata. Legit᷑ q̊q; ꝙ q̃dã abbatiſſa deuota ⁊ ſctã

habebat neptẽ ſuã in eodẽ mõaſterio q etiã ipſa
erat ſctẽ vite:que tãdẽ inſtigãte iimico pctm tur

pitudis cõmiſit.de quo tãtũ dolere cepit ⁊ flere
die noctuq; ꝙ iĩfirmata eſt ad moꝛtẽ: ⁊ nlło mõ

pꝛe vecũdia illð pctm̃ voluit cõfiteri dicẽs. Cui

Afiteri potero qᷓ inter alias moniales tã bona?

Icã reputabar. Moꝛtua g eſt ſine cõfeſſiõe illiꝰ

pcti. Abbatiſſa vᷣo deſideras ſcire qͥq factũ eẽt ðᷣ

aĩa neptis ſue:ꝑ totũ ãnũ rogauit beatã vginẽ
mariã vt ſibi boc onderet. Un ſemel doꝛmieti il
li apꝑuit bcã vᷣgo di. Multũ rogaſti me vt ſta

tum neptis tuetibi ondere:ſʒ veni mecũ ⁊ vide.
Tüc duxit ills ad loca diuerſa inferni vbividit

mltos diuerſis toꝛmẽtoꝝ gñibꝰ crudari.Et ca
vidẽdo talia timeret: dixit btã vᷣgo. Ne timeas
donec mecũ erꝭ.vltio duxit eã ad quẽdã magnũ
puteũ de q̊ exibat intolerabił fecoꝛ:⁊ terribił au
diebat᷑ vlulatꝰ ⁊ clamoꝛ.⁊ cũ intro aſpexiſſet vi
dit int alias neptẽ ſuã cathenis ferreis ligatã:?
ignẽ ardẽtẽ vſq; ad cingulũ vndiq; hntẽ:⁊ ma⸗
nibus ꝓpꝛijs linguã ſuã extra os trahẽtẽ: ⁊ma/
gnos rugitꝰ emittẽtẽ. Uidẽs g̊ abbatiſſa neptẽ

ſuã talr patiẽtẽ doloꝛe plena vgini dixit.Oble⸗
cro dña q̃ eſt iſta q tã grauit᷑ affligit᷑ in iſta gra

uiſſima pena.Cui btã vᷣgo dixit. Hec eſt nep tis

tua.Que ait.Dñna quõ põt eẽ:cũ in mũdo fuerit

tã ſccẽ ⁊ bone vite. Cui btã maria dixit. Hãc pe⸗
nã patit᷑ ꝓpt᷑ vnũ pctm̃ carnis qð fecit ⁊ pꝛe vere

cũdia illõ ↄfiteri noluit.nũc aꝑto oꝛe linguã te⸗

net in manibo ardẽetẽ.⁊ q̃ noluit loqui ſecrete in
cõfeſſiõe:mõ publice rugitꝰ ⁊ clamoꝛes q̊s au⸗

dis emittit.vñ dico tibi ꝙ intãtũ ſuſtinebit iſtã

penã qᷓ;tũ filiꝰ meꝰerit i celo.AQuib dictis abba
tiſſa excitata eſt ab hac viſiõe ⁊ nũq; ampliꝰ ro/
gauit ꝓ nepte ſua. Alið miraculũ legit᷑ de qda
luuene honeſta:q̃ tandẽ ſimici deceptiõibo frau
data pctm̃ turpitudinis ꝑpetrauit. vnð erube⸗
ſcẽs illð cõ fiteri:ſicut faciũt multi ⁊ multe qͥ¶ nõ
ↄfitent᷑ in vᷣitate ſʒ multa tacẽt ꝓpt᷑ vecũdis:itra

uit ipᷣa iuuenis in qͥddã mõaſteriũ dicẽs ĩtra ſe
Tãtã pniam faciã ꝙ deꝰ parcet mihi hoc perm̃

ſinevllaofeſſiõe. In hoc ̊ mõaſterio tatis ſe abſ
tinẽtijs vigilijſq;:acq; alijs inũerabilibo auſteri
tatibo macerauit:vt ab oibo monialibꝰ atq; ſcka
ribo ſcã reputaret᷑:multiq; ad eã vndiq; ↄflue⸗

rẽt viſitãdã:atq; ꝓ bñdictiõe illiꝰhñda.⁊ cõſilio

eiꝰ capeſcẽdo illiꝰ oꝛõibo ſe deuote cõmẽdantes
Tãdẽ moꝛit᷑ ſine ↄfeſſiõe.vñ om̃s eã ad celeſtia
regna migraſſe putabãt.Cũ g̊ mõiales ſcire de⸗

ſiderarẽt ſtatũ eiꝰ ſemel ↄgregatis illis in capho

apꝑuit in aere illa mivᷣabilis mõacha igneis ca
thenis ligata flãma hoꝛribili circũdata ⁊ excla⸗
mauit dicẽs. Heu mihi qꝛ dãnata ſum.Et int⸗/
rogata q̃re:dixit.Ue mihi.qꝛ qðᷣdã pctm̃ turpi
tudis in ſcło cõmiſerã de quo nũq; p vecundia

cõfeſſa ſum.⁊ his dictis ad eternos inferni cru⸗/

ciatus reuerſa eſt. An242
Ecũdũ remediũ q̊ vecundiã ðꝛ rõnale.
ſ Roõ em̃ dictat vt ð duob malis minus
eligat᷑ ⁊ maiꝰ euitet᷑iij.topi.⁊.l.qtiẽs.la.
iiij.cũ ſi.ff.de re.iu.Cũ &̊ maiꝰ malũ ſit ꝑpetuoꝛ
iferno dãnari qᷓ; ͥ tꝑalit᷑ paruã vecũdiã ĩ ↄfeſſi
one ſuſtinere:pfecto nullꝰ dʒ tacere aliqͥd exve⸗

cũdia ne ſibi accidat illð qð legit᷑ de quodã cle⸗

rico in eccłia maioꝛi cuiuſdã ciuitatis Cãpanie
q totus mundanꝰ ⁊ laſciuus cũ in infirmitates-
deueniſſet rogatꝰa parẽtibo vt cõfiteret᷑:oĩno pᷣ
verecũdia ⁊ puſillanimitate recuſabat. Cũ ergo
moꝛti appꝛopinq̃ſſʒ miſer ille cepit alta voce cla

mare. O accuſatus ſum. Et poſt paululũ dixit

O iudicatꝰ ſum.Et poſt paululuʒ alcioꝛi vocxI

2

Bermo

dirit. Heuↄdẽnatꝰſum Et hac voce emiſſa expi

rauit:⁊ coꝛ oĩbus raptꝰa demõibi ãpliꝰ viſus

nõ fuit. LTales aũt nõ cõfitẽtes debent ſepeliri ſi

cut quidãvſurariꝰin quadã ciuitate Manchie

qui cũ eſſet infirmꝰ rogaren ſacerdote ⁊ a fratri

bus nr̃i oꝛdinis vt cõſiteret᷑ ⁊ aliena reſtitueret:
aſſentire noluit ⁊ ſic miſer moꝛtuꝰ eſt ſine cõfeſ⸗
ſione.Audi mirabile.Duʒ epᷣus ciuitatis ſtaret

ſuꝑ cathedrã ſuã⁊ aliquãtulũ doꝛmiret:anteq;ᷓ

ille triſteʒ aiam emitteret vidit in ſomnis duos

ethiopes nigerrimos.q veniẽtes ad miſerũ illũ

cũ gladijs aperuerũt pectus eiꝰ⁊ extraxerũt coꝛ
illius de pectoꝛe:⁊ poſuerũt illud in archa ſuꝑ

aceruũ denarioꝝ ſuoꝛũ. Quo viſo epus euigi⸗
lans ⁊ ſuꝑ his que viderat cogitãs:ſubito vene

rũt parẽtes ⁊ filij eiꝰ rogantes n uſinere ſeü⸗
peliri coꝛpꝰ eius:alij vᷣo quos poliauerat ĩ cõ⸗
trariũ aſtabãt.Quibo dixit epᷣus. Ite ⁊ fratres

minoꝛes in teſtimoniũ vᷣitatis vobiſcũ ducite ?

illũ ꝑ pectus ſcindite⁊ ſi coꝛ ei ibi iuenerit ego
facia qð poſtulaſtis.Qui gauiſi domũ feſtinã
ter venerũt ⁊ ipᷣm ſcindẽtes coꝛ mime inuenerft:
ſʒ in archa denarioꝝ.Tũc ait epᷣus.Nõ ẽ dignꝰ
ſepultura xpᷣiani ſʒ ſepeliat᷑ ſepultura aſini:⁊ ſic

fecerũt. Uñ in iſto miraculo impletũ eſt illð ſal
uatoꝛis vᷣbũ di. Mat.vj. Ubi eſt theſaurꝰ tuꝰ2

ibi ⁊ coꝛ tuũ erit.Cõfitemĩ ̊ pctõꝛes dũ ſani eſt

ſeruãtes cõſiliũ Ecc̃i.xvij.c.di.Ciuus ⁊ ſanꝰ cõ
fiteberis ⁊ laudabis deũ ⁊ głificaberis in miſa

tiõibo illiꝰ. Aliter vobis accidet illð qð euenit
cuidã ĩ ciuitate Floꝛẽtie:qͥ cũ in vita nõ bene cõ/⸗

fiteret᷑ cũ in infirmitate moꝛtali eſſet fiꝰeiꝰ cur⸗

rens ꝑgebat ad monaſteriũ nr̃m: vt pꝛẽm gar⸗

dianũ duceret ad ↄfitẽdũ pꝛẽm ſuũ. Cũ g&̊ eet in
via occurrerũt ſibi duo demões in foꝛma duo⸗
rum fratꝝ nigri habitꝰ alteriꝰmonaſterij:⁊ q̃rẽ
tes ab eo quare tã cito curreret. intellecta cauſa

dixerũt.Nos ibimꝰ adviſitãdũ eũ donecveniat
gardianꝰ. Intrãtes ̊ in camera illiꝰinfirmi di⸗
xerũt ꝙ volebãat eũ alloqui in ſecreto.Fecerũtq;
exire vxoꝛẽ ⁊ oẽs alios ð domo ⁊ dauſer᷑̃t oſtiũ.
Poſt vnã aũt hoꝛã venit pater gardianꝰ inter⸗

rogauitq; qͥd faceret infirmꝰ. Eui rñditvxoꝛ il/⸗

lius dicẽs.Cõfitet᷑. Uenerũt em̃ duo frẽs ðᷣ tali
monaſterio ⁊ iam ꝑ vnã hoꝛã cũ eo ſunt ĩcluſi.
Pater gardianꝰ ꝗᷓ dixit.Dimittamꝰeos donec
exeãt. Lrãſacta aũt alia hoꝛavxoꝛ illius iuit ad
oſtiũ vt audiret ſi cõfeſſionẽ expleſſent:⁊ cũ diu
auſcultaſſet ñ audiuit aliquã vocẽ vel ſtrepitũ.
TZũc tremefacta nũciauit gardiano. Ille vᷣo di
xit ꝙ pulſaret ad oſtiũ. Lõgo ergo tꝑe ad oſtiũ
pulſauerũt foꝛtit᷑ caamauerũtq; poſtulãtes pꝛe
dictos frẽs vt aperirẽt:⁊ nũqᷓ; ruſum habuerũt
Quapꝛopt᷑ de cõſilio gardiani cũ ałr aꝑire nõ
poſſent cũ ſecuri oſtiũ fregerũt:iĩuenerũtq; illũ

infirmũ nõ eſſe in camera.Demões em̃ ĩ foꝛma

dictoꝝ fratꝝ appentes illũ in aia ⁊ coꝛpè ad in⸗
fernũ detulerũt.qꝛ ↄfiteri nolueras invita.Etiõ

re 4
ſnia illiꝰvᷣſus.Eſt hereſis crimẽ qð nec cõfeſſio

XXXV

8: Ecẽi.iiij.cuilibet vrm. Ne cõfundaris ↄfiteni
pctã tua. Ad qð facendũ bonũ eſt remediũ re

coꝛdari:ꝙ ſi pꝛe vᷣecũdia nolueritisↄfiteri poſt
modũ in die iudicij coꝛã toto moo publicabũt᷑

illa hoꝛribilia pctã q mõ erubeſcitis in ↄfeſſiõe
dicere coꝛã vicario xpᷣi. IJIdeo Naũ.iij.dicit duũuns

Reuelabo pudẽda tua in facie tua:⁊ oñdã gen

tibus nuditatẽ tuã:⁊ regnis ignominiã tuã:et

pꝓijciã ſuꝑ te aboĩationẽ:⁊ cõtumelijs te afficiã.

Et Hiere. xx. de talibo nõpfitẽtibo pꝛe vecundia
ðꝛ. Cõfundent᷑ vehement eo ꝙ nõ ĩitellexert. ob

pꝛobꝛiũ ſempit᷑nũ nũq; delebit᷑. Jõ Aug.iĩ trac.

deviſitatiõe infirmi:ſer.ij.inqͥt. Heu cur erube⸗

ſcis ↄfiteri qð nũq; facere erubuiſti. Melius ẽ

tibi coꝛã vno pati aliquãtulũ ruboꝛis:qᷓ; in die
iudicij coꝛã tot milibo hoĩm graui infamia no⸗

tatũ erubeſcere.

Ertiũ remediũ ðꝛ cõſcẽtiale. Conſaẽtia
t em̃ vnicuiq; dictat vt cõfeſſoꝛi ſuo ↄfidẽ
ter pctã dicat:cui nõ dicunt᷑ vt hoi ſʒ vt

deo.cuiꝰoculis oĩa nuda ⁊ aꝑta ſunt.ad Heb.

iiij. Nõ ᷓ debetis facere ſicut qͥdã dicẽtes. Heu
quõ ↄfitear hoc pctm̃ tã turpe:ſi em̃ dicã illð cõ

feſſoꝛ ꝑdet mihi fidem ⁊ nũq; videbit me bono

vultu. In ꝑſona taliũ dixit Dauid in pſal.Ue⸗
recũdia mea me eſt:⁊ ↄfuſio faciei mee coope
ruit me.Ettñ iſti decipiunt᷑. Nã deo ſic diſponz

te cõfeſſoꝛes maioꝛẽ eis pꝛeſtãt fidẽ:ac illos plłꝰ
diligũt: vidẽtes ꝙ in vitate ⁊ pure cõfitent᷑. Ad

tollẽdã aũt hãc diaboli tẽptationẽ debetis cõſi⸗

derare ꝙ ea q dicitis in ↄfeſſiõe dicitis deo:ita

ꝙ illud qð qͥs ſolũ ſcit in ↄfeſſiõe vllo mõ nũq;
põt reuelare ſine licẽtia illꝰ qͥ cõfeſſus eſt:cui de

bet dicere rurſus extra cõfeſſionẽ ad hocvt poſ⸗
ſit poſtea dici.vt dicũt theolo.in.iiij.diſ.xxij. Si

qͥs aũt ſacerdos reuelaret pctm̃ dicũ i ↄfeſſiõe

dz deponi de officio. vt neg, ſen. in.iiij.di.
xxj.c.vlt᷑.Et tali depoſito daba

ãnos redudi in mõaſterio arto ad ꝑpagẽdũ ppe
tuã pniam talis pcti.vt in.c.oĩs vtriuſq; ſexꝰ.ð
pe.⁊ re.iũcto.c.ſacerdos.de pe.di.vj.ſᷣm expoſi⸗
tionẽ Hoſt. Sciẽdũ &̊ f̃ʒ Alex.de ales.vbi S.⁊

Sco.in.iiij.di.xxj.?⁊ Pe.de palu.? Tho.ea.di.

ar.ſ.q.j.? Rich.ibidẽ art.iiij.q.ij.⁊ ſem Bona.
de pee qr.ij.q.j.ꝙ in nullo caſu licet reuela
qͥs ſcit ſolũ in ↄfeſſiõe.Uñ nõ ẽ vera

celat.Siliter qui audiret inedẽtervel alio mo⸗
do pam̃ alicuiꝰ quãdo confitet᷑: tenet᷑ ſub pena
cti moꝛtalis illud occultũ tenere.vt dicũt theo

ogi in pᷣdicta di.q̃rti.Et hec oĩa pᷣdicaa etiã ha⸗

bent᷑ in ſũma ↄfeſ.lib.iij.citu.xxxiiij.q.xcj.⁊.xcij.

Cõcludo ergo ſᷣm pᷣdicos doctoꝛes ꝙ ſi qͥs cõ⸗

feſſoꝛ co ꝗſceret totũ mũdũ inqᷣnani debere peõ
ifidelitatis ⁊ hereſis ⁊ vlceriꝰ oẽs hoiss mund.

. antiquitꝰ pnia
vt oĩbus diebo vite ſue ignominioſus ꝑegrinã
do ꝑgeret. Quã pniam ponit Męgr̃ vbis. Ho
die aũt dʒ poſtqᷓ; ꝑegrinatꝰ eſt ꝑ ſeptẽvel decem

Nbereoidt.
mmüſolipern
ne hoſltpfit⸗
gervmtencke
obuler Benel
aeitſcoms
lizat glio⸗
Noconi fint⸗
cuipi ſiſi
fegbitemo⸗
Nginfideles
niynius pon
jbicos doc
gobeclentil
Odicendiil
H
tſimitrſicoge
U ſipapadi
Urureſpintn
nis ? danatio⸗
ſicaeyt dicas
loq dicae
ſoniſie inc
ſaccreſicut d
golſineſtimte
niſtag gener
ridereandaa
ga ofeſſone
ytde cſiſace
fnnatwr ör⸗
Sellefalſuiin
Dofſärſonn
oro
aciü icofeſſe
1pdcos docn
rcij ſubintel
Gice Mar
dedieatilla⸗

eqz fli⸗

temin ſeon
mnoleſſtöepa
bieSelegi
Nondßiſui
unepgidi
ſco feſſus
ctſedello
Gluſci
gyiro ſuo
Plitenertt
aecererei⸗
te roſ
rlul
obite
ziftve
daddnit
Naiqmi

Gns,fin

remeglä re

fienpoſt
ublicabät

ingleſſtöe

dicrdns

kondägn

niniätni
jsteaffiai.

ftanga
lclauft ob

Augitn
varaube,
aius
us:indie

inamano/

,Konſcena

biſno,ie

boiße
nrad c.
is. Ma
dici llo c
me dono
ſapal De,
imee wope
bſicdiſpon
ellosls
nm’ d
bens coſi/
s de: itn
dwoni;
scktalde
boorpo
diſm Si
i ſi
nin idl
vc gnis
1s egrna
rbis. Mo
nn
iüpye
ſri
fnahoſ⸗
s wbio
Thod
e
anud
jnitin
rutſio
ſbpena

debere occidi ⁊ damnari eternałr:⁊ reuelando
vnũ ſolũ pm̃ quod ſolũmodo ſcit in cõfeſſio
ne poſſet pᷣfata incõueniẽcia tollere tenet᷑ illð ſe⸗
cretum tenere nec pᷣt reuelare:vt pᷣdictis malis
obuiet. Bene poteſt dicere in generali oĩbus vt
caueãt ſea malis ⁊ pᷣſidenti vtvigilet ſuꝑ gregẽ
ſuuʒ:aut alio modo ꝓuidere dictis malis:duũ⸗
modo nõ fiat directe vel indirecte reuelatio ali⸗
cuiꝰpcci.lã ſi qͥs poſſet oẽs dãnatos extrahe⸗
re ab ĩferno:⁊ oẽs pctõꝛes ↄuertere ad pniaʒ:⁊
oẽs infideles adducere ad fidẽ xpᷣi ꝑ reuelatio⸗
ne vnius pcti peccaret moꝛtalr reuelando ſᷣm
pᷣdictos docoꝛes.Qui etiam dieunt ꝙ ſi quis
obedientiã ſuꝑioꝛis:iĩmo etiam pape cogeret᷑
ad dicendũ:ſi ſcittalem cõmiſiſſe boc crimẽ de/
bet reſpondere ꝙ nõ:ſi nõ ſcit niſi in cõfeſſione:
⁊ ſimilr ſi cogeret᷑ iurare debet iurare ꝙ nõ ſcit.

Uññ ſi papa diceret. p̃cipio tibi ꝑ obedientiã in

virtute ſpirituſſancti ſub pena excõmunicatio
nis ⁊ dãnatio nis eterne ⁊ ſub oĩ cenſura eccłia
ſtica:vt dicas mihi ſi hoc audiſti aut ĩtellexiſti:
⁊ volo ꝙ dicas mihi ſiue hoc ſcias extra cõfeſ⸗
ſionẽ ſiue in cõfeſſione.talis ĩterrogatꝰnõ debz
facere ſicut qͥdã qͥ tacẽt vel dicunt nõ poſſuʒ lo⸗
qui ſine ſtimło:aut dicũt nolo reuelare ↄfeſſio
nẽ:ita ꝙ generãt ſuſpicionẽ de cõfitẽte:ſʒ debet
rñdere audacter.Ego nihil ſcio de hoc:neq; ex⸗
tra cõfeſſionẽ neq; in cõfeſſiõe. Si em̃ diceret ſe

h ſcire ĩ cõfeſſiõe mẽtiret᷑ cũ pᷣ̊ nõ ſciat vt hõ:ſed
vt deꝰ.c.ſi ſacerdos.de.of.oꝛ.Eadem em̃ ꝑſona

ſᷣm naturã pᷣt affirmare aliqͥd in ꝑſona alteriꝰ:
qð eſſet falſũ in ꝑſona ꝓpꝛia.Sic̃ angelꝰloq̃ns
Moypſi ĩ ꝑſona dei dixit. Ego ſum dñs deꝰ tuꝰ
Exo.xx.qð nõ erat veꝝ ĩ ꝑſona ꝓpꝛia.nõ ẽ ̊ mẽ⸗

daciũ ĩ cõfeſſoꝛe dicẽdo nihil ſcio.Qꝛ ſᷣm Buil.

⁊ pᷣdcõs doctoꝛes vt hr̃ i ſũma ↄfeſ.eo.li.⁊ ti.q.
xcij.ſubintelłr.ſ.vt hõ.vł nihil ſcio.ſ.reuelandũ
Sicut Mar.xiij.? Mat.xxiiij.dixit ſaluatoꝛ.
De die ãt illa ⁊ hoꝛa nemo ſcit neq; angeli in ce

lo:neq; filiꝰ.⁊ ſubintelłr.ſi.reuelandũ nob.Cõſi

temini ꝗ̊ ſecure:⁊ nolite timere.ſi em̃ reuelabit
in ↄfeſſiõe pctã via:deꝰilla abſcondet ⁊ occulta
bit. Sic legit᷑ ð qͥdã ſᷣuo qͥ fecerat adulteriũ cũ
vxoꝛe dñi ſui quẽ dñs ſuꝰſuſpectũ hñs deliba
uit ꝑ quẽda icatatoꝛẽ certificari Qð ſᷣuꝰ cogno
ſcẽs ↄfeſſus ẽ pom̃ ſuũ:⁊ dyabolꝰiterrogatꝰrñ
dit ſe de illo nihil penitꝰſcire. Itẽ legit᷑ de vxoꝛe

cuiuſdã q̃ cõmiat adulteriũ:⁊ cũ expꝛobꝛaret
a viro ſuo:illa penitꝰnegabat.Tũc dixit vir eiꝰ

ꝙ ſi teneret ferrũ ignitũ i manu ſua ſine leſione:
crederet ei. Illa vo pꝛiꝰↄfeſſa poſtea ðᷣo volẽte
pñte viro ſuo tenuit ferrũ ignitũ ĩ manibo ſuis

reuelabit pctã vꝛa:⁊ ſciri ea faciet ſaltẽ ĩ die iudi
coj pñtibo oĩb ãgelis ⁊ tota celeſti curia ⁊ oib
hoibo mũdi pᷣteric pñtibbo ⁊ futun qͥ oẽs dare

videbũtilla hoꝛribilia ſcelera ⁊ nephandiſſima libꝛi di.Nõ erubui in . a mege
fiten.· Qð etiã habet᷑ in. c. agite. de pe/di. ·. MuiI

pcã.q̃ mõ ĩ abdit ⁊ obſcun locis ꝑpetrad.Di⸗

cit em̃ ſaluatoꝛ Matth.x.Nihil occultũ qð nõ
reuelet᷑:⁊ opertũ qð no ſciat᷑. Habete ergo cõfiꝰ
dentiã in còfeſſoꝛe veſtro:quia ipᷣe nõ reuelabi·
pctã veſtra. Immo nulli maioꝛẽ defenſoꝛẽ ha⸗
bebitis honoꝛisvr̃iipᷣo cõfeſſoꝛe vro.ExX ſi pur

ip̃e eſſet ſceleratꝰ ⁊ reuelaret deꝰ vos adiuuabit
Bicut fecit cuidã dñne q̃ cõfeſſa ſacerdoti q̊dda

crimẽ qð fecerat cõtra legẽ mr̃imonij:ſacerdos

degit ei pniam ꝙ cõederet ĩ pane ⁊ aqua certis

dieb:ita ꝙ ſuꝑ menſam nõ haberet aliqua lin
teamia:ſed ſolũ parũ panis ⁊ aque.Illa vo di/

xlt. Hoc facere nõ poſſem ſine ſuſpiclõeviri mei

Cui ſacerdos dixit.Yaciatis hboc quãdo nõ eſti
ciuitate. Cũ igit᷑ quadã die ille ſacerdos vᷣba ba
buiſſet ↄtumelioſa cũ illa dña:ex iracũdia reue

lauit petm̃ ſuũ viro eiꝰ dicẽs. In huiꝰ ſignũ de
di ei talẽ penitẽtiã quam facit qñ eſtis abſens.

Tũc vir eiꝰ dixit vxori ſue. Habeo diſcedereab

bac ciuitate per multos dies ꝓpter quedã nego
cio valde impoꝛtãtia:habeas bonã curã de do

mo.Mane aũt facto aſcẽdẽs equũ ſicix ſi eſſet
magnũ iter facturꝰ receſſit. Sed ꝑmanſit in ci⸗
uitate ĩ q̊dã ſecreto loco vſq; ad hoꝛã qua vxoꝛ
elꝰ cõedere debebar. UVeniẽte ergo tꝑe comedẽdi
illa poſuit parũ panis ⁊ aque ſuꝑ mẽſaʒ vt pi?
deret.Quo facto ſtatim fuit ad poꝛtã vir eiꝰ.cui
fuerat nũciatũ ſecrete a quodã de domo ꝙ vxoꝛ
eiꝰ volebat tũc pꝛãdere. Statim ergo ꝙ fuit in
domo deſcẽdẽs de equo cũ enſein manu aſcen
debat ꝑ ſcalã vt iret in thalamũ ĩ quo eratvxroꝛ.
Quod audiẽs illa tota exterrita cmendauit ſe
deo ⁊ iuit obuiam viro ſuo.Et cũ interrogaret

quare redijſſet tam cito: ille rñdit. Modo dicã
tibi. Intremꝰ pꝛius thalamũ.Intrãtes ergo in
uenerũt lintheamina valde pulchꝛa ſugꝑ mẽſa,

cũ vino albo ⁊ rubeo ⁊ dapibo multis ſᷣm cõdi
tionẽ ⁊ ſtatũ illiꝰ familie.Qð cernens vir eiꝰ oe⸗
didit ꝙ ille ſacerdos falſuʒ ei dixiſſet ex ira:⁊ re
putauit vxoꝛẽ ſuã bonã ⁊ ſanctã. Illa vo grãs
egit deo qͥ pctm̃ ſuũ qð ipᷣaofeſſa fuerat occulta
uit. Que oia cõſiderãs Aug.in q̊dã pᷣmõe ad heę
remitas dixit.Depꝛecoꝛ te o homo vt cõfirxeri nõös
paueas.Frequẽter em̃ diabolus coꝛ tuũ aſtrin
git ne cõfitearis dicẽs. Quõ cõfiteboꝛ hec illa.
O homo qñcũq; hec pᷣſenſeris diaboli tẽptatio
nẽ eẽ nõ dubites.Nolite igit᷑ timere pctã ↄfiteri
o fratres. Nã illð qð ꝑ cõfeſſionẽ ſcio minꝰ ſco
qᷓ; illud qð neſcio.Cur ↄfiteri times pctã.pctõꝛ
eſt qͥ audit pctã ſicut ⁊ tu ⁊ foꝛſitan maioꝛ.ho⸗
mo eſt nihil differt a te:nihil alienuʒ habet ate.
Cur ergo times o hõ pctõꝛ hoĩ pctõꝛi confiteri:

E.tlige qð vis:ſi nõ cõfeſſus lates:incõfeſſus dã
abſq; vlla leſiõe.E grio vo ſi ñ ↄfeſſi fueritjĩ deꝰ

naberis.Ad hoc em̃ deꝰexigit cõfeſſionẽ:vt ſal⸗
uet humilẽ.Ad hoc dãnat nõ ↄfitentẽ:vt ſuꝑbũ
puniat in eternũ.hec ille.Ad hãc aũt verecũdiaã
abij ciẽdã etiã nos hoꝛtat᷑ btũs Job.ca.xxxj.ſui
libꝛi di. Nõ erubui in cõſpectu ꝓplłi pœã mea cõ

„7
7 .

. „ .

folum ſallicet cofeſſoꝛis noſrt. M.
NUartũ remediũ addere poſſumus: qð

„

gꝗ diciẽt᷑ meritoꝛiale.Cuʒ em̃ vt pꝛobat ſan

tlo.ſolacium grande credentiũ:infirmitatis no

2

ꝰ Tbo.in.iiij.di.xvij.arti.ij.q.ij.ↄfiteri

ſit actus virtutis ⁊ valde meritoꝛius debet ab
oibus freqᷓntan. Uñ ad memoꝛiã reducere de⸗

bemꝰqð Cypꝛianus in quadã epiſtola inquit

Pꝛetlara res ⁊ diuina eſt:ac ſalutaris opera⸗

ſtre ſalubꝛe pᷣſidium: munimentũ ſpei:tutela fi
dei:medela peccati:res poſita in poteſtate faci⸗

entis.res grandis ⁊ facilis:⁊ ſine periculo ꝑſe⸗

„₰

cutionis coꝛona pacis.verum ⁊ maximum dei

munus:infirmis neceſſariũ:⁊ foꝛtibus gloꝛio⸗

ſum. Quo xpᷣianus adiutꝰpfen gram ſpecialẽ
ꝓpmeret᷑ xpᷣm iudice:⁊ deũ cõputat debitoꝛẽ. hec

ille. Scom aũt btm̃ Tho.vbi.S.q.iij. Cõfeſſio
ſſt acmultaꝝ vtutũ. Pꝛimo penitencie: qula
pꝛout eſt meritoꝛia includit cõtritionẽ ⁊ ſatiſfa⸗

ccionẽ in actu vel in pꝛopoſito ᷣm Aug.in li.de

peni.Scõðo eſt actꝰ vᷣtutis vᷣtat.nã ſᷣm Tho.

vbi. S. q.ij.in coꝛpe queſtiõis ad vᷣtutẽ veritatꝭ
pertinet:vt quis ſe exterius oſtendat qualis eſt

intus.vnde Aug.ſuper canonicã pꝛimaʒ Johᷣ.

omelia.j. ait. Si cõfeſſus fueris peccatũ:eſt in
te veritas ꝑ quaʒ illuminari cepiſti. Tercio eſt

actus humilitatis ſe cõfiteri pcõꝛez. Sicut eſt

ſpecies ⁊ actus ſuꝑbie ſe iuſtuʒ velle videri qui
pctõꝛ eſt.de peni.di.j.c.taciturnitas.Quarto eſt

Actus ſpei:dum qͥ ↄfitet᷑ ſperat ↄſequi indulgẽ

tiam pctõꝝ.de qua inquit Aug.ſuꝑ Joh̊.ſᷣmo

nNe. xiiij. Deus largitur veniam:ſi homo ↄfiteat᷑
culpam ſuã:eſt enim cõfeſſio dei mileratio.hec

ille. Quinto eſt actus temperantie dum qui cõ
fitet᷑ po nit ⁊ ↄfeſſoꝛi ꝓmittit de cetero abſtine

re a pccõ:aliter ofeſſio nõ valeret.c.irriſoꝛ.de pe.
dl.iij. Sexto eſt actus pꝛudẽtie:ſi eniz magna ẽ
pꝛudẽtia ſcirè iuenire remedia ad ſananda vul
nera coꝛꝑis:maioꝛ ꝓfecto eſt pꝛudẽtia eius qui

cõfitetur:quo actu ſanat vulnera anime:vt di⸗

cit Aug.ſup Ps.lxvj. Septimo eſt actus timo
ris dei.ille em̃ qui deũ timet cõfitet᷑ vt in terribi

li iudicio dei nõ cõdemnetur.ſciens ꝙ non põt

melius fugere eius iram:qᷓ; ꝑ ↄfeſſionẽ puraʒ.

vnde Aug.ſuꝑ ſeam canonicã Johannis ait.

Vbiq; deus eſt.quo ergo fugies. Si vis ab

illo fugere ad ipᷣm fuge cofitendo non latendo:
⁊ ſuper Ps.xcix.iterum inquit.Semper cõfi⸗
cere ſemper enim habes qð confitearis. Repꝛe/

hende ergo te:ne ille repꝛehendat qui condem⸗

naturus eſt. hec ille. Octaua eſt actus iuſticie:

quia vt dicit᷑ Pꝛouer.xviij. Juſtus in pᷣncipio

3

accuſatoꝛ eſt ſui.Qð ſi fecerimꝰ recpiemꝰgram

dei in pꝛeſenti ⁊ gloꝛiam in futuro.

Frria tercia poſt q̃rtã dñicã in.xl. de iudicio

gemerario.Sermo trigeſumuſſexrus. N

to ergo minus debemꝰ erubeſcere vulth mmius

xxXXVI
Plite iudicare

n ßSm fadẽ ſed iuſtũ iudiciũ iudicate
oh.vtj.⁊ in euãgelio occurrentis
erie. Scòm iura ciuilia pᷣſumptio
nes cõiecture ⁊ ſuſpiciões multiplicit᷑ ↄcedunt᷑

Unõð pmo dicit᷑.ꝙ recurrẽdũ eſt ad pᷣſumptio⸗

nes cũ aliter veritas fieri nõ poteſt.vt patʒ.ff. de
ſti. l. j..ff. ſi pars here. pe.l. ãtiqͥ. Scðo qͥ ſemꝑ
uit malus ſemꝑ pᷣſumit᷑ małꝰ i eodẽ genere de
licti.l.iij.S.idẽ erit.ff.de ſuſpec.tu.⁊.l.ſi l
de acc.⁊.l.palã.S.nõ ſolũ.ff.ð rit.nup. ⁊.c.ſemel
de regu.iu.libꝛo.vj. Tertio pᷣſumitur quilibet
amic niſi cõtrariũ doceat᷑.l.cũ quidã.⁊.l.cũ pa
ter. S. rogo.ff. de le.ij. Qui aũt dicant᷑ amid: ha⸗
bet᷑ in.l.late culpe.S.amicos.ff.deverboꝝ ſign.
Quano qᷣlibet F umit᷑ bonus ⁊ benignus niſi
cõtrariũ doceat᷑. m
re milita.⁊.l.oĩmodo.C.de inoffic.teſta.⁊.l.peñ.
C.de euic.⁊.c.vnico.de ſcrutinio in oꝛ.fa. Quin
to qᷣlibet pᷣſumit᷑ talis qualis habet᷑ in opiniõe

cõi.C.ne de teſt. defunc.l.ſi mater.⁊.ff.de q̃ſti.l.

diuꝰ piusiin fi. Unde cũ de aliquo negocio du
bitat᷑ recurrẽdũ eſt ad cõem opinionẽ.l.cũ de la
neonis.S.aſinã.ff.de fun.inſtru.⁊.l.j.ff. de flũi.
Sexto qlibet pᷣſumit᷑ ignoꝛãs niſi ꝓbet᷑ ſcens.
ff. de ꝓba.l.veriꝰ.⁊.C. de epiſ.au.l.ſi legibo.⁊.ff.
de admi.tu.l.hoc aũt.⁊ inſtit᷑.de legat.S:ꝙ aũt.
Septimo qlibet pᷣſumit᷑ ſoluendo niſi cõtrariũ
doceat⁊᷑.ff.de pꝛiui.cre.l.ſi cxeditoꝛes.⁊.C.de he⸗
re.ac.l.pe. Octauo qᷣlibet pᷣſumit᷑ talis pᷣma fa⸗
cie qualẽ eũ veſtes indicãt.l.itẽ apud labeonẽ.ꝭ.
ſi quis vᷣgines.ff.de iniu. Nono qͥlibet pᷣſumit
ſane mẽtis niſi ꝓbet᷑ contrariũ.l.nec codicillos.
C. de cod. Decimo qlibet pᷣſumit᷑ talis qualeʒ
eũ loquela demõſtrat.ff. de tu.⁊ cu. da. ab his.
l. his qui.S. fi.⁊.ff.de cõdi.inſti.l.quidã.⁊ð q̃ſti
l.diuus płiꝰ.in fi. Unð dicũt iuriſte ꝙ ꝑ ext᷑ioꝛa
cognoſcũtur ⁊ iudicant᷑ interioꝛa.S.ceruos.in⸗

ſtitx. de re.di.l.naturalẽ.S.in his.ff.de acqui.re.
do. l. fulcimꝰ. S.illud ſaendũ.ff.ex qͥbus cau.in
poſ.eat᷑. Que oĩa ſᷣm cõſciẽtiã intelligunt᷑ poſſe

fieri cũ aliq̃li pᷣumptiõe ſine detminatiõe iudi⸗
cij quãdo ſunt de malo. Scom em̃ Alex.de al.
in.ij.parte ſũme in tract᷑.de diuiſiõe pcti.ſuſpi⸗
cio ⁊ iudiciũ temerariũ eſt ſũme deteſtandũ.De
quo tractaturi tres cõſideratiões faciemꝰ. Pꝛi

ma dicet᷑ dubietatis. Secũda veritatis.Tertia

temeritatis.
Pars pᷣma in qua oſtendit᷑ eſſe pctm̃ iudica

re in deterioꝛẽ partẽ aliena faca que nobis ſũt
dubia. O

malũ ex oꝑibꝰ dubijs.ã multa ſũt
oꝑa que bene fieri pñt ⁊ male.ſicut ie

iñare:oꝛare:elemoſynas facere:audire miſſas:
viſitare eccłas ⁊ ſilłia.In qᷣbus ſi diffinitiue qᷣs

l.non om̃s.S.a barbaris.ff.de

Rima cõſideratio eſt de iudico du⸗
p bietatis: cũ quis ꝓximũ ſuũ iudicat

—NMrr rrr2

iudicaret gy⸗
terpnig
Pelaunepyn
uungackt
16690 Rox
foͤſonat yb⸗
gulontkeſt
ncbyambigun
in dek ſnia.:
nus udicem
gtinluckrl
manifeſtabit
dicante c .
gontide pſunr
ſuar ceſtote
nihllall pa
biumett quo
Peetentur.
Kcũd

epi Pran
Cgnoſcetü
bansrenes q

berck. eo⸗
bus, opoſ
daus ſo teſa
Gudeiqulpn⸗
deoigene
ns prünias
Meo velleivs
E
§ bea.
Hym.
tianſaiiun
Ninereabſa
Kmonikfcſt
chbonürep
iͤdo.Ktl
cocinpiun
maleagäte
ſun i
liinbon
inmeliort
fallikſeam
dona fide
habes opi
lunaglian
hificisait
worch bon
Pargktqs
miden
Ka
1 aut
P

ocuumenns
ußſumpio
t adunt
ßſumco,
Npapzde
choqſeng
dignen de
uſe
n eclencl
m Nine
ldil. dps
nkamic:ba/
Nedop ſn.
nignbsniſi
rbans fde
baꝛloeñ.
onf. Qun
kin opinie
fdeiſl
nine du
gilcädela
ſ. K tü.
Obckſacns,
Alegi.f
uir
iimuni
1Cde be⸗
spmafa/
deoni.
derßſunik
dalos.
nlisqusle;
daab hi⸗
licli
Pgerios
nosi
1s ./R
niſoſe
nöelwd,
aden⸗
i i⸗
mnlide
en d
6

ulia
hhs ſic

io daß
udicat
nltaſüt
,ſicutie
miſſas:
uns

iudicaret ꝙ ꝓximus talia male faceret:vtputa

Apter vanã glłiam aut aliquẽ aliuʒ malũ finem

peccaret ꝑ vſurpationeʒ iudicij. JIdcirco in his
ſᷣuanda eſt regula q̃ ponit᷑ in glo.ſuꝑ illis ver⸗
bis ad Ro.xiuij.Qui nõ mãducat mãducantẽ
nõ ſꝑnat vbi ðꝛ.Dubia ſunt in melioꝛẽ ꝑtẽ in
terptãda:⁊ ꝙ ita ſit ꝓbari põt triplicit᷑. Pꝛimo
auctoꝛitate.ſcriptuʒ ẽ em̃ i.c.hũiſſe.xxxiij.di. In
rebo ambiguis abſolutũ nõ dʒ eſſe iudiciũ.⁊.xj
q.iij.in.c.gue.Gꝛaue ſatis eſt vt in re dubia:cer
ta det᷑ ſnia.⁊.xxx.q.v.c.incerta. Incerta nullate⸗
nus iudicemꝰ:q̃̊uſq; veniat dñs:qͥ latẽtia ꝓdu
cet in lucẽ:⁊ illuminabit abſcondita tenebꝛaꝝ ⁊
manifeſtabit ↄſilia coꝛdiũ.Ad bᷣ etiã facit.c.iu⸗
dicantẽ.e.q.⁊ cã.Et idẽ ponit᷑ in glo.ſuꝑ.c.naui

ganti.de vſur.⁊ in.c.ex litteris.de pba.Ad idem
facit.c.eſtote.extra de re.iu.vbi dicit᷑. Hoc loco

nihil alið pᷣcipi exiſtimo:niſi vt ea facta que du/
pꝛetentur. G
Ecũdo idẽ ꝓbat᷑ trib rõnibo. Pꝛio ꝓpt᷑
S diuinã maieſtatẽ.ODubioꝝ em̃ ⁊ ſecreto⸗
rũ iudiciũ deꝰſibi reſeruat:qͥ dixit Hie/
re.xvij.Pꝛauũ eſt coꝛ hoĩs ⁊ inſcrutabile:quis
cognoſcet illud. Ego dñs ſcrutãs coꝛda:⁊ pꝛo⸗
bans renes qui do vnicuiq; ſᷣm viã ſuã:⁊.xxxij.
di. c. erubeſcãt.dici. Deꝰ ſecretoꝝ cognitoꝛ ⁊ iu⸗

dex eſt. Ideo.xv.q.vj.ſcribit᷑.in.c.ſi a ſacerdoti⸗
bus.Nõ poſſũt humano ↄdẽnari examie: que

deus ſuo reſeruauit iudicio. Ale ̊ vſurpat offi
ciũ dei qui ꝓximũ iudicat de coꝛdis ſecreto. Et
ideo.ij.q.j..nomẽ pᷣſbyteri.ſcptũ eſt. Diuie pie⸗
tatis ptãti facere viderer iniuriã ſi illiꝰ iudiciuʒ
meo vellẽ iudicio pᷣuenire.
Ecũda rõ ẽ ꝓpt ꝓximi charitatẽ.ſᷣm em̃
S8 bea. Tho.ij.ij.q.xcvj. Ex h̊ ipᷣo ꝙ aliqͥs
h,z malã opinionẽ de aliqͥ̊ abſq; ſufficiẽ/⸗
ti cauſa iiuriat᷑ ei ⁊ tẽnit ipᷣm.Niłs aut dʒ aliũ
ↄtẽnere abſq; cogente cauſa. Ideo vbi nõ appa⸗
rẽt manifeſta indicia de malicia alicuiꝰ debemꝰ

eũ bonũ reputare:dubia in melioꝛẽ ꝑtem inter⸗
pꝛetãdo.Et ſi diceret᷑ ꝙ iudiciũ magꝭ dʒ eſſe de
eo ꝙ in pluribo accidit ſed vt in płibꝰ accidit vxt

male agãt:qꝛ vt ðꝛ Eccłs.j. Stultoꝝ ĩfinitꝰ eſt
numerꝰ.ꝗg dubia mag debemꝰ interpᷣtan ĩ ma⸗
lũ qᷓ; in bonũ. Rñdet be. Tho.vbi.g. N ille qꝗᷣ

in meliorẽ ꝑtem alioꝝ facta interpᷣtat᷑: freqntiꝰ
fallit᷑:ſed meliꝰ eſt e aliqͥᷣ gfl reqᷣ ntiꝰfallat habẽſ

bonã fidẽ de aliq̊ hoie malo:qᷓ; ꝙ rariꝰ fallatur
habẽs opinionẽ malã dẽe aliqͥ bono:qꝛ ex ᷣ fitiĩ
iuria alicui:nõ aũt ex pᷣmo.Jðo Senec.li.iiij.ð

bñficijs ait. Sãctiꝰeſt ꝓdeſſe etiã mał ꝓpter bo

nos:qᷓ; bonis deeſſe ꝓpt᷑ malos. Jõ lex fauet vt

patiat᷑ qͥs potiꝰnocẽte abſolui:q; inocctẽ ↄ dem

nari.ff.de penis.l.abſentẽ.in pꝛin.

H R
EErcia rõ eſt ꝓpt᷑/ ꝓpꝛiã vtilitateʒ: qꝛ ſic hõ

t euitat iudicium dei:ſᷣm ulud Luc.vj.⁊

MWatth. vij. olite iudicare:⁊ nõ iudi⸗

bium eſt quo animo fiat in melioꝛẽ partẽ inter/⸗

XCIX

cabimi. Notãdũ tñ ſᷣm AÄlexã.de ales iĩ.ij.par⸗
te fũme.qꝙ facta ꝓximoꝝ nr̃oꝝ pñtnob eſſe unu
bia tripłr. Pꝛio ex ignoꝛãtia pᷣncipij:nã vt ðꝛ e
tra de ſen.excõ.c.cũ volũtate. Uolũtate ac ꝓpoſi⸗
to maleficia diſtinguũt᷑. Jõ neſcimus ſepe ex q̊
pnapio ꝓcedãt ꝓxioꝝ facta. ꝓpterea in talibo iu
diciũ curioſũ cauere debemꝰ. Sic̃ em cec non
põt iudicare de coloꝛibj. Phi. Ita nec nos de
alioꝝ coꝛdibo.Scðo põt eſſe aliquod dubiũ ex
igrãtia medij:qꝛ młtotiẽs mutat᷑ volũtas.Naʒ
mlti aliq̃ bona exercẽtes mala intẽtiõe mutari
pñt ⁊ ecõuerſo:qꝛ ambulatoꝛia eſt volũtas ho⸗
minis vſq; ad moꝛtẽ.l.cũ h̊ ſtatꝰ..j.ff. de do.
int᷑ vi.⁊ vxo.cũ ſi.Tercio põt aliqͥd eſſe dubium
ex igrãtia finis:a qͥ opꝰ nr̃m appellat᷑ bonũ vel
malũ.ſᷣm Amb.in li.de offi. Jõ ðꝛ.xj.q.j.c.ſacer

dotib.eſcimꝰqͥs in tribili dei iudicio q̃lis ſit
futurꝰ:etem Haule egregiꝰ pᷣdicatoꝛ dic. No⸗
.

lite an tpᷣs iudicare q̊ͥ aduſq; veiat dñs:⁊ h̊ ha⸗
bet᷑.j.Coꝝ.iiij.Dic &̊ Alexã.de ales.vbi.S.q; iu⸗/
diciũ ↄdẽnatiõis in futuro niłatenꝰ eſt faciẽdũ:
puta dicendo.iſte erit damnatꝰ:vñ glo.ſuꝑ illð
ad Roma.xiiij.Nõ ampliꝰ inuicẽ iudicemꝰ:ait

õ iudicemꝰea que neſcimꝰ qͥ̊ aio fiãt.vel etiaʒ

ſi aꝑta ſint nõ ita repᷣhendamꝰ vt de ſanitate de
ſperemꝰ. Paulus em̃ male cepit ⁊ bñ finiuit:⁊
ecõtra de Juda ftuuiuul. E
Ercio ꝓbat᷑ ꝙ dubia ſint in melioꝛẽ ꝑ⸗
t tem accipiẽda exẽplaritate.Legit᷑nanq;
ꝙ ſcũs frat᷑ Leo ſocꝰbti frãciſci dũ in⸗
firmaret᷑ in loco ſccẽ Marie de angel apð aſſiſi
um:vidit i viſiõe młtitudinẽ fratꝝ ꝓceſſionalr

incedẽtiũ:int᷑ q̊s vidit vnũ a cuiꝰocłis radij ꝓ/

cedebãt lucidiſſimi:⁊ q̃rẽs ab vno illoꝝ qͥs eẽt
ille cuiꝰ ocłi ita reſplẽdebãt:audiuit ꝙ erat frat
Bernar.de qͥntaualle pᷣmꝰ ſociꝰ bti Franciſci:
qͥ ſemꝑ de his q̃ videbat in alijs in meliꝰiudica
bat.Qñ em̃ videbat aliq̊s male indutos dice⸗
bat.Iſti meliꝰpᷣuãt pauꝑtatẽ qᷓ; tu frat᷑ Bernar
de.cũ vᷣo aſpiciebat diuites pᷣcioſa indum̃ta de
ferẽtes coꝛdis cõpũctiõe dicebat.Foꝛſitã illi ſub
veſtib delicatj humilioꝛes ſũt qᷓ; tu ff Bermar⸗/
de.Ac ꝑ hũc modũ ſemꝑ in dubijs bñ de alijs
ſentiebat.his vᷣo dict viſio diſparuit.
Pars ſca de iudicio veritatis. XYX
FEcuũdo iuenit᷑ aliud iudiciũ qð dicit
S8 veritat. Ipᷣm aũt eſt cũ qͥs de manife
ſtis vᷣtutib aut vicijs ꝓximi ſui recte
ſentit:ð q̊ Dauid in ps.ait. Rece iu⸗

dicate filij hoĩm. Et ſaluatoꝛ nr̃ in vᷣbis thema

tis nr̃i ait. Nolite iudicare ſᷣm faciẽ:ſed iuſtũ iun
diciũ iudicate. Joh̊.vij.ait em̃ Areſto.j.Echico.

Unuſqᷣſq; bñ iudicat q bñ cogſcit.Qñn ̊ vide⸗

mus aliquẽ foꝛnicari:vł alið pctm moꝛtale cõ⸗
mittere poſſumꝰ illũ iudicare malefaccoꝛẽ. In
certꝭ em̃ nõ eſt locꝰↄiectur.l.ↄtinuꝰ.S.cũ ita qs
ff. de vbo. obli. ⁊ iõ in.c.eſtote.de reg.iur.ðꝛ.Qð
ſcptũ eſt.Ex fructibo eoꝝ cogſcetj cos.de Yann

RMã £

Bermo

feſtis ſcptũ eſt q̃ nõ pñt bono aio fieri vt ſtupꝛũ

blaſphemie furta ebꝛietates:⁊ ſilia.de qbo nob

pmittit᷑ iudicare.⁊.xj.q.iij.c.ſi qͥ dixerit.ðꝛ.Si
qͥs dixerit iiuſtũ iuſtũ:⁊ iuſtũ iiuſtũ vterq; ab/
onminabił eſt apð deü. Et Pꝛouer. xvij. ðꝛ. Qui
iuſtificat impiu ⁊ ↄdẽnat iuſtũ abominabił eſt
vterq; apð deũ.⁊ in.c.ſi qͥ hoiem.⁊ in.c.ve vobᷣ
cęgadẽ.q.⁊ cãa.inducit᷑ illð Eſa.v. Ue vobᷣ qͥ dicitis
bonũ malũ:malũ bonũ:ponẽtes lucẽ tenebꝛas
ct cenebꝛas lucccen.
Erũtñ alið eſt aliena facta ſubtiłr ⁊ curi
v ole inqrere ⁊ inueſtigare.alið eo ꝙ ma⸗
nifeſta ſt ⁊ mala illa ↄdẽnare. Pꝛimũ ei
eſt viciũ ⁊ repᷣhẽſibile.vñ Bern. in qͥdã ᷣ mõe ait

Mloli eſſe aliene vite temerariꝰ iudex:aut curio⸗

ſus exploꝛatoꝛ. Scm vo etſi nõ ſit malũ tñ ita
faciedũ eſt vt ꝓxio peccãti cuiꝰpctã ſt manifeſta
cõpaſſio habeat᷑. Cõtra qð faciũt młti.De qͥb
Cbhꝛp.in li.de cõpũctõe ait. In alienis ðlic ſeue
ri ⁊ amariſſimi iudices reſidemꝰ: nr̃as aũt tra⸗
bes ocuł infixas ꝓpꝛijs nõ videmꝰ. Jõ Marcia
lis co quꝰait. Ad facᷓ cłpas aqle tu lumia poꝛ⸗
tas.Ad ꝓpꝛiã vo niła vł oꝛba geris. Saluatoꝛ

q̊ͥʒ Matth̊.vij.ait.Quid vides feſtucaʒ in ocko

fris tui:⁊ trabẽ in ocło tuo nõ vides. Hypocri⸗
ta eijce pᷣmo trabẽ de oclo tuo:⁊ tũc videb eijce/
re feſtucã de ocło fris tui. Ex bᷣ vſitatũ ꝓuerbiũ
eſt. Lollere feſtucã qͥ vis de fris ocello.Que tua
ꝑturbat lumia tolle trabẽ.Sʒ młti reꝑiunt᷑ qui
mag aliena fctã qᷓ; ſua iudicare ↄtẽdũt.De qᷣbʒ
Sene.li.ij.de ira inqͥt. Aliena vicia añ ocłos ha
bemꝰ:a tergo nr̃a Sʒ vt inqͥt Lulliꝰ.li.iij.tuſcu
lanaꝝ qõnũ. Pꝛopuʒ ſtulticie eſt aliẽa vicia cer
nere ſuoꝝ obliuiſci. Jõ inqᷣt Bern. ĩ q̊dã ſᷣmõe
Qui ſui negligẽs eſt:alioſ curioſe circuſpicit.Et
ex h̊ ſeqᷣ᷑ pſptio⁊ꝛ ſupꝑbia maxia.Nã qͥ alioꝝ fa

cta iudicat i malũ:ſe ilł mito melioꝛẽ exiſtiat:il⸗
loſq; deſpicit. Si em̃ qͥs haberet verã hũilitatẽ

ſᷣuaret illð Senece ad Lucillũ. Sẽꝑ qͥcqͥd du⸗
biũ eſt:hũilitas in meliꝰ ðclinat. Jõ inqᷣt Bern.
tales pᷣſũptuoſos iudicatoꝛes i doctria ꝓfici⸗
entiũ.Que tua ſtvideas alioꝝ fœã relinq̃.Que
cibi ꝓdeſſe neqᷓunt:ſʒ ſẽꝑ obeſſe.Qui ̊ videt de
fectũ i ꝓxio ſuo:dʒ vt Bern.ait.diligẽt᷑ attẽdere
ꝙ ipᷣeẽ foꝛte ĩ eodẽ vł guioꝛi pctõ:peiꝰ q;ↄ mitte
rept ſi eũ gr̃a dei nõ pᷣuet. Jo ſaluatoꝛ Jo.viij
dixit phariſeis qꝗ volebãt iudicare adulterꝗ.qᷣ ſi
ne pctõ eſt vim pᷣmꝰ in illã lapidẽ mittat. Suꝑ
q vᷣba dic Bꝛeg.iij.q.vij.c.qͥ ſine pctõ.Ad aliẽa
q pe pctã puniẽda ibãt:⁊ ſua reliqrãt.reuocent᷑
itaq; intꝰ ad ↄſciam vt pꝛiꝰ ꝓpꝛia coꝛrigant ⁊ tũc
aliena repᷣhẽdãt.Ad bᷣ fac.c.iudiq;.⁊.c.ĩ guibo.?
c.poſtlatꝰ.⁊.c.ſacerdos.iij.q.vij.iðo diẽ Paulꝰ
ad Ro.xiiij. Btũs qͥ iudicat ſemetipᷣm.Et rõ pᷣt

aſſigri q̃ hꝛ.j.Coꝝ.xj.vbi ðꝛ. Si noſipᷣos iudi⸗

caremꝰ nõ vtiq; a dno iudicaremur.Alia rõ q̃re
dʒ ꝗs iudicare ſeiᷣm ponit᷑ ab Hugone de ſceõ
Vicco.in q̃dã ſᷣmõe vbi dic. Si teipᷣm ñ vides

nihil bñ vides. Sciẽdũ eſt aũt ꝙ aſi pctĩ in ⸗/

mis ꝑentibo ocłs erat aꝑtꝰ ad vidẽdũ oꝑa dei.
Sʒ pꝰpctm aꝑtꝰfuit ad vidẽdũ defectũ ⁊ miſe/
riã ſui:qꝛ tũc aꝑti ſt᷑ ocłi eoꝝ ⁊ coguer̃t ſe nudoſ
Beñ.iij.Mõ aũt ĩ mi eſt ecõtra q̊ꝝ ocłs nõ eſt
apꝑtꝰad vidẽdũ:nec ad ↄſiderãdũ oꝑa dei nec de
fectꝰac miſᷣias ſuas:ſʒ eſt aꝑtꝰad vidẽdũ ⁊ iue/
ſtigadũ defectꝰalienos ⁊ cauſus ad vidẽdũ p⸗
pos.Et iõ dicẽ Bern.Egregiũ inſtr̃m coꝛꝑis eẽt
ocłs:ſi ſic̃ ceta videret:ſic etiã poſſet ſeipᷣʒ coaſce
re.õtra vo eos qͥ iudicãt temerarie diẽ Paulꝰ
ad Ro.ij.In qͥ aliũ iudicas teipᷣʒ ↄdẽnas.eadẽ
em ag q iudicaſ. Jõ debemꝰ facere ſic ille ſcũs

pꝛ qͥ cũ audiſſʒ q̃nidã peccaſſe amare fleuit dicẽſ

Iſte hodie peccauit ⁊ ego cras.Legit q̊ʒ in vitaſ

patxꝝ ꝙ ĩuẽtꝰfuit i ſithi qͥ dã fr cłpabil:vñ fr̃es ðᷣ

△

q̊ꝝ erat ↄuẽtu ad abbatẽ Moyſẽ miſer̃t vt veni

ret ad puniẽdũ illũ:qͥ b acq euit.dũ g̊ veniret:ac

cepit ſpoꝛtã vetuſtiſſumã quã iplẽs arena ⁊ ſuꝑ
doꝛſũ ſuũ ponẽs ſic oneratꝰ veit ad frẽs qͥ iſßᷣm
vocauerãt.Quẽcũ vidiſſẽt:admirãtes dixerũt.
Quare hᷣ fac pꝛ.Quibo ipᷣe rñdit. Pcœã mea ſũt
pꝰme currẽtia q̃ nõ viðo: cũ ſint a tergo:⁊ tñ ve
ni hodie pctã q ſolꝰ deꝰnouit iudicare. X.
Iliter qͥdã aliꝰpꝛ ſcũs fecvt legi ĩ vitaſ
8 patꝝ qͥ ſaccũ plenũ arena pꝰ doꝛſũ ſuuʒ
poſuit.ſpoꝛtellã vᷣo plenã lapidibo poſu
it añ ſe:⁊ ſiconeratꝰ ꝑ mõaſteriũ icedebat. Int⸗
rogatꝰãt a fribo q̃re hᷣ faceret:rñditSaccꝰplenꝰ
arena pctã mea ſt᷑ q̃ poſui pꝰ doꝛſuʒ meũ vt illa
nõ videã nec ð ilł doleã. Spoꝛtella aũt plena la
pidibi q̃ eſt añ me pctã ſt᷑ fratꝝ meoꝝ q̃ͥ magſin
tueoꝛ qᷓ; mea. Sʒ heu qꝛ de talibo młti iueniũt᷑.
Dicit em glo.ſuꝑ.vij.c. Matth̊.Uix iuenit᷑ ali
qs ab h̊ vicio alienꝰ⁊ loqᷣt᷑ de vicio iudicãdi ꝓxi
mũ.Mas em̃ eſt copia medicoꝝ:nã oẽs volũt
infirmis dare remedia. Itẽ ↄfoꝛtãtiũ ifirmos ⁊
tribulatos ac iudicũ⁊ ſindicoꝝ cõitaſ.Cõtra at
tales ſindicos ꝓximoꝝ q̊ꝝ młti reꝑiunt᷑ öꝛ Ja

cobi.iiij.Qui ðtrahit fri aut qͥ iudicat frẽʒ detra

hit legi ⁊ iudicat legẽ. Lu aũt qͥſes qͥ iudicas ꝓ
ximũ.talibo ſubtrahit deꝰgr̃am ſuã.Uñ legit᷑ in
vitaſpatꝝ ꝙ cũ duo germani ſil in heremo ha⸗
bitarẽt ad pᷣuiẽdũ deo ad tãtã mẽt puritatẽ atqʒ
ꝑfectionẽ deuenerãt:vt ad placitũ videret alt᷑al⸗

teriꝰgram ꝑ ſplẽdoꝛẽ qᷓnda extra fulgẽtẽ ſuꝑ ſin
glos eoꝝ.Accidit aũt vt q̃dã die irẽt ad viſitan⸗
dũ pꝛes ſcõs ꝑ heremũ:⁊ cũ mioꝛ ex eis videret

vnũ ex ilł pꝛibo comedẽtẽ ſexta feria in hoꝛa ter⸗
ciaꝝ:iudicauit illũ trãſ 9

bebat᷑ ĩ pcepto. Reuerſꝰ ̊ ad cellã ꝓpꝛiã cũ ma⸗

ioꝛ oꝛãs optaret videre ſolitũ ſplẽdoꝛẽ ſuꝑ frim
mioꝛẽ nihil videre potat:ꝓpt᷑ qð vocãs eũ ſeiſci⸗
catꝰ eſt ſi in aliq̊ͥ eũ ↄſcia remoꝛderet.Ille vo di⸗

ligẽter ꝑſcrutata ↄſcia ſua de niło inquit recolo

niſiꝙ vidẽs talẽ pꝛem comedentẽ hoꝛa tertiarũ
in die leiunij male ſuſpicatꝰſũ de eo.Qð intelli⸗

gẽs maioꝛ dixit. Iſtð temerariũ iudiauʒ fuit cẽ

reſſoꝛẽ ieiunij:qð tẽ ha

4

ſbtrughis
habereſſth
itocueek
gioloos ſo
ſubrikrpln
nſipam.
losſonurde
hes teputat
ybiq;eis da
ſurivolun.
norrapinis.
tqh llibo h⸗
bus inct
minu anz p

nagni coti

nir Magn
les eih neg
picunt qui
ſouci dilabt
cumri frue
cultrbüllu
tUäbtüs
Quos mon
tboies qs
nat icwtos:
nulaſqziu
gtemerane
tüſuünodr
foaathono
hño rmn öb
Cdie upe
Ch Oiu
ti ag
Ctllläinvi⸗
decqfect
ſeibat. V
magna q
nefhatect
gerüteu
ſconerare
lbörpeaeſ
nir Itiſi
ilibßßis
Wenichatrr
Parst
oſtenit⸗a

t

Pamin;/
üoge de.
au? miſe/
ftſenudof
ocks noͤeſt
adanecde
gün ine⸗
ncꝛpisci
ſeß; log le
di Panſ
ang ande
llelaus
tfeurdicl
ichnvin
piſfesd
Uhnyeni
Svnircac
nmng: ſoe
fnis qin
ns ditcni.
ai maaſür
woernre
e. x.
kivi
dorlüſonz
idipoſn
lchat. i,
es
nmeir
Lplenals
jmagin
niuemit.
inenitali
icid pri
jois volit
ſirmos?
(Lumit
vid
fizdens
Glcs
ilagtin
moba⸗
nattarq;
maltah/
tiſupl
awiſienn⸗
isyida
horn nn,
göths
jaina/
iyfin.
lala/
po di⸗/
rccolo

inrel
fuis

Foliũ

ſubtractiõis gr̃e tue. Ille em̃ iuſtaʒ cãm potuit
babere tũc comedẽdi:pniaʒ gᷓ egit cũ eo ⁊ uᷣle re⸗

dijt ad lucẽ pſtinaʒ. In b̊ vicio maledicto iudi⸗

cãdi alios ſolẽt młtũ infici ⁊ laici ⁊ ſecłlares qui
ſubtiłr ꝑſcrutari q̃rũt ſacerdotũ ⁊ religioſoꝝvi
to:⁊ ſi pemm̃ aliqͥd veniale i eis viderit dãnãt il⸗
los ſꝑnũt doctrinã:otẽnũt ipᷣoꝝ officia⁊ oꝛatio
nes.reputãt ipos malos ac aꝑto oꝛe crudeliter
vbiq; eis detrahũt nec cogitãt q̊t ipiecatib ipſi
ſint iuoluti:q̊t ꝑiurijs:blaſphemijs:vſurꝭ:fur⸗
tis:rapinis:foꝛnicatiõib:adulterijs:ſodomijs
atq; ſiłibo pctis hoꝛribilibs ſint macłati.Detali

bus inqͥt Gꝛeg.in.c.młti.j.q.j.Mlti ſcłariũ ho

minũ cuʒ plus ſacerdotũ vitã qᷓ; ſuã diſcutiũt
magnũ cõtẽptiõis diuinoꝝ ſacroꝝ crimẽ incur
rũt.Magna em̃ trabe vulneratos ocłos habẽ

tes eãq; negligẽtes feſtucã tenuẽ i alioꝝ oclłis

ↄſpiciũt:quã dũ iĩcaute euellere feſtinãt i erroꝛ⸗
foueã dilabunt᷑.hec ille. Idcirco ſalubꝛe eſt do
cumẽtũ fructuoſũq; vt qlibʒ ſuis ðᷣfectibo ſe ac
cuſet ⁊ hũiliet:nõ ãt alioꝝ pctã pᷣſũptuoſe iudi⸗
cet. Uñ btũs Frãciſcꝰ dixit in regła ð frib ſuis.
Quos moneo ⁊ exhoꝛtoꝛ ne ðſpiciãt neq; iudi
cẽt hoies q̊s viderint mollib aſine 7 colo⸗
ratcᷓ idutos:vti cibis ⁊ potib delicac:ſʒ magis
vnuſqͥſq; iudicet ⁊ ðſpiciat ſemetipᷣm. Ille ãt ðᷣ
q̃ temerarie iudicat᷑ ⁊ murmurat᷑ ſi fadat debi
tũ ſuũ nõ dʒ młtũ ð h̊ curare.Quicqͥd em̃ boni
faciat hõ:nõ pᷣt euadere falſa iudicia.Sic ille qꝗͥ
hñs vnã ð buẽ ⁊ ꝑuã equã:volẽſq; ire ad villa
aſcẽdit ſuꝑ eã ducẽs ſecũ filiũ ſuũ iuuẽculũ pe
deſtrẽ. Un iuenit q̊ſdã qͥ dixerũt.Que diſcretio
eſt iſtiꝰ qͥ cũ ſit foꝛtꝭ ⁊ robuſtꝰvadiceq̃ſter ⁊ du⸗
cit illũ iuuẽculũ pedeſtrẽ.Quo audito deſcẽdit
de eq̃:⁊ fecit filiũ aſcẽdere ſuꝑ eã:⁊ ipſe pedeſter
ſeq̃bat᷑. Uñ alij dixerũt.O ſtulcicia hois iſtius

magna qͥ magis cõpatit᷑ filio qᷓ; ſibi:⁊ ipʒ iuue

nẽ facit eqtare:⁊ ſeq?᷑ eũ pedeſter. Lũc ãbo aſcẽ⸗
derũt equaʒ:⁊ alij dixerũt.O magna ipꝛudẽtia
ſic onerare illã ð bilẽ equã.Zũcãbo ðſcendẽtes
ibãt pedeſtres ⁊ ſeq̃bãt᷑ ißaʒ equa. Alij at dixe⸗
rũt. Iſti ſũt ſtulti q mag cõpatiũt᷑ huic beſtie:
qᷓ; ſibijpᷣis. Uñ qͥcqd faciebat ille bonꝰhõ ſꝑ in
ueniebat male iudicantes. DM
Pars tercia que dicitur temeritatis:in qua
oſtendit᷑ quid ſit iudgicium temerarium. v
Erciũ iudiciũ q̊ qs aliũ iudicat ðꝛ te⸗
t meritat. Etẽ cũ qͥs male ſetit de ꝓxio
ſuo diffinitiue ꝓpr aliqͥd iſufficies ſi⸗
gnũ ſuſpiciõis.Et ð h iudicio fit mẽ/
tio.ij.q.j.c.młti.⁊.xj.q.iij.c.temerariũ. Notadũ
tñ ſᷣm Alex. ð aleſi.iij.pte ſũme ĩ trac.ð triplici
ꝓceſſu iudiciali.q.pe.et Ric.i.iiij.di.ix.ar.iij.q.
vlti. ꝙ triplex eſt ſuſpicio:pᷣm quã qͥs pᷣt malũ

ð ꝓxio pᷣſumere. Pꝛia ðꝛ violẽta.ſ.cũ apꝑẽt oia

ſigna mali:⁊ nulla boni:vt ſi adulłt᷑ hitaret cuʒ
adultera:⁊ cõcubĩariꝰcũ cõcubia:vł ſi iueniat᷑
ſuſpeaꝰ cũ ſuſpecta ĩ loco ⁊ tꝑe ſuſpecto. Judi⸗

(C

care em̃ illos ñ ẽ pccm:marxie ſi iueniat᷑ nudꝰcũ
nuda cũ alijſ pᷣdici circũſtãtijs i eodẽ lecto:nã
B iduẽ̃ ↄdenatõeʒ tã qᷓ; ſit ſufficiẽt ꝓbatũ.xxxij.
q.j.c.dixit dñs.Et ꝑ hãc pᷣſũptionẽvioleta iudi
cauit.Salomõ ð filio illiꝰmeretriò:qꝙ alia me
retrix illa doꝛmiẽte abſtuliſſet eũ.De qͥbo ðꝛ tcij
Reg.iij.⁊ i.c.afferte.extra de pᷣſũp.Nã cũ dixiſſʒ
Salomõ.Afferte mihi gladiũ:⁊ diuidite ĩfateʒꝭ
viuuʒ:⁊ date dimidiã ꝑtẽ vni.⁊ dimidiã alteri.
qð nõ dixit diffiniẽdo ſʒ potiꝰtẽptãdo ⁊ iqͥrẽdo
vitatẽ.vt dic̃ glo.ſuꝑ.d.c.afferte.Clamauit młi
er cuiꝰfiliꝰerat viuꝰad regẽ.mota ſũt qppeviſce
ra eiꝰſuꝑ filio ſuo.Obſecro dñne date illi infatẽ
viuũ:⁊ n occidat᷑.E grio illa dicebat.Nec mihi
nec tibi:ſʒ diuidat᷑. Rñdit rex ⁊ ait.Date huic i⸗
fatẽ viuũ ⁊ nõ occidat᷑. Hec ẽ em̃ mr̃ eiꝰ. Liq g̊
iudex nõ ð beat exardeſcere aduerſꝰeos q̊s ma
los putat.ff.ð of.pᷣſ.l.obſᷣuãdũ.tñ vbi eſt ſuſpi
cio violẽta pᷣt ꝓcedere ſᷣm foꝛmã iuris.ſic ðꝛ de
coꝛꝑe alicuiꝰiterfecti iã naturali caloꝛe frigefcõ:
⁊ ſaguie ↄgelato:ꝙ ſi appꝛopiquerit ĩterfectoꝛ:

ſaguinẽ nouiter emittit vt qͥdã aiũt.q̃ſi natura

huana velit accuſare ꝑẽptoꝛẽ ſuũ eo mõ q̊ põt.
Et h̊ foꝛte ſcripta expᷣmere voluit cum Gen.iiij.
ad caiʒ dixit dñſ. VUox ſanguĩs fris tui clamat
ad með fra.In b̊ tm caſu mature eẽt ꝓcedẽduʒ
qꝛ dyabolꝰpoſſet facere exire taleʒ ſanguinẽ:ad
ifamãdũ aliquẽ ð homicidio. Silr cũ ꝓ furto
plures capiãt᷑ qui ſunt bone fame:⁊ oẽs alacri
vultu ⁊ itrepida voce coꝛã iudice inocẽtiã ſuaʒ
ꝓteſtant᷑:ſolꝰaũt vnꝰmale fame pallet int᷑ om⸗
neſ.obmuteſcit:tremit:defic:⁊ ſig nõ pauca oſtẽ
dit:põt iudex ↄ illũ ꝓcedere ᷣm foꝛma iurj.Se
cũda ſuſpicio ðꝛ leuis:qũñ ſt᷑ leuia ſig mali ⁊ foꝛ
tia ac plura boni.vtputa ſi młier loqt᷑ cũ aliq̊ vi
ro religioſo honeſte ⁊ ĩ honeſto loco:ac ↄdeceFti:

2 ds iudicet ꝙ loqᷓnt᷑ ð turpibo pecm̃ eſt. Z

Ciẽdũ tñ ſᷣm Zbho.ij.ij.q.xcvj.⁊ Alexã.
8 de gles. in.ij.ꝑte.ſum.in tractatu ð diui⸗
ſioe pcti.ꝙ aliud eſt ꝓ hmoi ſignis du⸗
bitare de malo ꝓximi:⁊ alið illð affirmare.Pꝛi
mũ ꝑtinet ad hũanã tẽptationẽ:ſine q̃ nõ ducit
iſta vita ſᷣm illð apłi.j.Coꝝ.x.Tẽptatio vos nõ
appᷣhẽdat niſi hũana.Affirmare vᷣo ⁊ exiſtima⸗
reꝓ his ſignis malũ de ꝓxio ſuo petm̃ eſt. Uñ
Augu.ſuꝑ illð.j.ad Coꝝ.iiij. Nolite añ tpᷣs iu⸗
dicare:ait.Et ſi ſuſpiciões vitare nõ poſſumꝰ:qꝛ
hoies ſumꝰ:iudicia tñ.i.diffinitiuaſ ſnias oĩno
ↄtinere debemꝰ. Uñ auctoꝛ libꝛi de foꝛmla ho⸗
neſte vite.c.ij. ait.De dubijs nõ diffinies:ſed ſu⸗
ſpẽſam tene ſniam.⁊ Caſſiodo.in li.de amicitia
c.ix.dic̃. Meliꝰ eſt in occłtis cauſis ↄfiteri igrs/
tiam q; piculoſã aſſumere foꝛtaſſis audaciam.
Liqʒ ̊ ſcptũ ſit Eccłi.xiij.Coꝛ hoĩs imutat faciẽ
illiꝰ:ſiue in bono ſiue in malo.⁊.xix.eiuſdẽ libꝛi
iteꝝ dicat᷑. Ex viſu cognoſci᷑ vir ⁊ amictꝰcoꝛꝑis
riſus dentiũ:⁊ in ceſſus hoĩs enunciat de illo.⁊
xxvj.c idẽ ſapiẽs dicit.Foꝛnicatio mlier⸗ in ex⸗

Bermo

collẽtia ocłoꝝ ⁊ in palpebr illiꝰ co gſcet᷑.Licʒ q̊ʒ
dicat Ouidiꝰ li.iij.de arte amã.Sepe tacẽs coꝛ⸗
dis ſemia vultꝰ hʒ. Et ĩ li.ð nuce.Et coloꝛ ⁊ ma
cies:⁊ geſtis⁊ oĩs egeſtaſ.Ondũt qᷣłr ſenſũ ſub
pectoꝛe geſtas:? Maximianꝰ canit. Certe diffi
clle eſt abſcõdere pectoꝛ) eſtꝰ. Pãdit᷑ in clauſo ſe

piꝰoꝛe furoꝛ:? Pꝛudẽtiꝰde Sichomachia.c.x.

ait.paloꝛ in oꝛe.Cõſciꝰ audac facti dat ſig reatꝰ

⁊ WMartiał coquꝰinqͥt.Eſt ſpeculũ ment facies

ocłiq; reuelat.Qualia ſint intꝰ mens animuſq;

hoiſ:⁊ Pꝛoſꝑ ĩ li.epigrãma.epigrãmate.xxij.ait
Ex oꝑm ſpecie clareſcũt intima coꝛdis:⁊ Caſſio

doꝛꝰepłaꝝ.li.iij.epła.ix.inqͥ. Pãdit᷑ ani natu⸗
ra ꝑ vultũ.Et idẽ dic Iſið.ij.li.ſoliloqᷣo.c.xxix.
⁊2 Bual.i alexãdnade.li.j.di.O qᷓ; difficile ẽ ſtu⸗

diũ nõ ꝓdere vultu. Et idẽ inqᷣt Ouidiꝰ ĩ eplis

dicẽs crimẽ:vbi Gual.poit ſtudiũ:?⁊ Matcheꝰ

poeta ĩ poetria ſua ꝑte.j.c.xix.ait.Eſt coloꝛ inter

pꝛes mẽ vultuſq; ꝓ ha.?⁊ Hẽeric'ſamarienſis.
li.j.pte.j.canit. Jazʒ faciẽs habitũ mẽt ſtudiũq;

fatet᷑. ¶ Dẽſq; qð intꝰ agit indicatilla foꝛj.Notã

dũ tñ ꝙ ꝑ has auctoꝛitates nõ ↄcludit:ꝙ quis
poſſit diffinitiuã ꝓferre ſniam aliquẽ putãdo
eũ malũ niſi vt.S.dictũ ẽ:oia ſint ſig mali ⁊ nul/⸗
la boni. Ubi vo ſũt aliq̃ ſig boni:lʒ ⁊ aliq̃ mali
debemꝰ vitare iudiciũ in malã ꝑtẽ:qꝛ inqͥt apłs
j.Coꝝ.ij.Quis ſcit hoĩm q ſũt homis:niſi ſpũs
hois:qͥ in ipᷣo eſt.q̃ſi di.Cũ nõ poſſimus videre
aim ꝓximi nr̃i nõ debemꝰ de ſecrec coꝛdis iudi

care q;uis aliqᷓ ſig malivideamꝰab extra qꝛ hoc

ad officiũ dei ꝑtinet.iuxta illud.j. Reg.xvj. Hõ
videt q̃ foꝝ ſũt deꝰ aũt intuet᷑ coꝛ. Sicẽ em̃ nulli
iudici lʒ ſubditũ alteriꝰ iudiò indicare.vj.q.iij.
c.j.Sic nec coꝛ hoiſ:lʒ alicui iudicare quod ſoli
deo ẽ ſubditũ.Et iõ apłs ad Ro.xiiij.inqͥt. u
qͥs es q iudicas alienũ ſᷣuũ.Zaãto aũt defectus
iſte eſt guioꝛ q̃nto tał iudicãs neſat iudicare ſe⸗
ipᷣm:dicẽte Gꝛego.Duꝝ eſt vt qͥ neſcit modera⸗
men vite ſue:fiat iudex aliene.Ad h̊ aũt adduci
põt illud qð legit᷑ in vitaſpatrũ.ſ.Qð qͥdã ſccũs
pꝛ dicebat qñ deꝰ flagellauit egyptũ no erat do⸗

mus in q̃ nõ eẽt moꝛtuꝰ ⁊ exponebat dictũ ſuuʒ

di. Sic ſtultũ eſt homi hñti in domo ſua moꝛ⸗

tuũ relicto eo abire:⁊ flere moꝛtuũ alienum:ita

ſtultũ eſt homi pctis pleno:velle ſe relicco iudi⸗
care de ꝓxio. Sʒ qͥdã pᷣſumptuoſi ac temerarij

dicũt:qð ſcptũ eſt.j.Coꝝ.ij.Spũal oia dijudi⸗
cat:⁊ ipe a nemie dijudicatur. Rñdet AÄlexã. de

ales vbi.S.ꝙ temerariũ eſt ⁊ pᷣſumptuoſuʒ: vt
qs ſe reputet ſpũalẽ:nec intelligi᷑ dictũ apłi:q;
ſpũalis debeat iudicare fada hoim dubia. Unñ
dic Tho. ſuꝑ eplas Pauli. Intelligi᷑ dem apli
ꝙ ſpũalis bñ iudicat de ꝑtinẽtibꝰ ad ſalutẽ:vtxꝝ.
ſcʒ bᷣ ſit bonũ vlł malũ.Qð iudiciũ nõ bñ hʒ hõ
carnal:cũ habeat intellectũ in carnalib offuſca
tũ.Quotiẽcũq; ꝗ̊ male ſuſpicamur de aliqͥ:pec⸗

camꝰſaltẽ venialr:qn nõ habemꝰ ſufficiẽtes pꝛe

ſumptiões. Qn v̈ aliqs ex leui ſuſpitiõe iudi/

ſiue credimꝰ vel ſencimꝰ.

cat quẽ eſſe in moꝛtali pctõ moꝛtalłr peccat. Ad

ſolũ em̃ deũ ꝑtinet cognoſcere interioꝛa homis
iuxta illð Act.j.Tu ſolꝰ noſti coꝛda filioꝝ ho⸗
minũ:⁊ iõ dic Aug.ſuꝑ Johan. Pꝛohibet dñs
iudiciũ coꝛdis:ꝑ qð de alijs male opinamur:
Ed h̊ q̃ri᷑ vñ ꝓcedãt tales ſuſpitiões de
S malo alteriꝰ. Et rñdet alexã. de ales vbi
S. ⁊ bea. Tho.ij.ij.q.lx.ar.iij.ꝙex tribus

cauſis. Pꝛio ex lõga exꝑiẽtia.Uñ dicit Phs.ij.

Recho.ꝙ ſenes ſunt maxie ſuſpicioſi:eo quod
mulcoties exꝑti ſunt alioꝝ defectꝰ. Uñ ait. Se⸗
nes cachoges ſunt. Eſt aũt cachogia in deteriꝰ
exiſtimare oia. 22ð
Eñuũdo ꝓuenit tal ſuſpicio mali ex eo ꝙ
9 galiqs male affici᷑ ad alteꝝ. Cũ em quis
aliũ ↄtẽnit vł odit:facile opinat᷑ malũ ð
ipᷣo. Inqͥt em Juliꝰcelſus.li.ij. Que volumꝰ li⸗
bẽter credimꝰ⁊ vnuſqͥſq; facile credit qð appetit
⁊ Aug.li.ij.de vᷣbis dñi ait. Hi maxie temere iu

dicãt q magꝭ amãt vituꝑare ⁊ dãnare:qᷓ; emen⸗

dare ⁊ coꝛrigere.Et hᷣ viciuʒ ꝓcedit:vł ex ſuꝑbia
vel iuidia:hec ille. D
Ercio ꝓuenit ſuſpicio mali ex h̊ ꝙ aliqͥs
t in ſeipᷣo malꝰeſt exqͥ ↄſoꝰ ſue malicie faci
le malũ ð alijs opinat᷑. Uñ Chꝛyſ.ſuper
Matth̊.inqͥt.Ois hõ exiſtimat ſᷣm ſe alteꝝ:nec
põt meliꝰſentire de alio qᷓ; ſentit de ſeipᷣo:hec ille
Cuiꝰ dicti rõ eſt:qꝛ receptũ eſt in recipiẽte ꝑ mo/
dũ recipiẽtis.Sic ptʒ de dulcivino:qð in ligua
febꝛicitãtis amaro humoꝛe infecta videt᷑ amaꝝ
Et ſiliter hoĩes carnalitatibo ⁊ ſpurcitijs dediti
religioſos ⁊ ſccõs viros tales eſſe iudicãt:q̃les
ipᷣi ſũt. Uñ ſiles ſunt metallo fuſo:ſiue modulo
recipiẽti foꝛma qua in ſe habʒ. Pꝛoptea ſapiẽs
Eccłs.x.inqͥt. Stultꝰin via ſua ambulãs: cum
ipe ſit inſipiẽs:oẽs ſtultos exiſtimat.?⁊ Sene.in

li.de moꝛibo dicit. Hoc aũt hʒ ois affectꝰ: vt in

qͥ ipᷣe inſanit ceteros putet inſanire. Uidemꝰ h̊

p exꝑpientiã. Nã auarꝰ cũ ſit ↄſuetꝰfraudibd⁊ mẽ

dacijs:i emẽdo ⁊ vẽdẽdo ꝓximũ deciꝑe:oẽs vẽ/
dẽtes ⁊ emetes ſiłia facere credit. Luxurioſus qͥ
reſpicit młieres ⁊ loqᷣtᷣmala intẽtiõe:ð alijs idẽ
malũ iudicat. Uñn dicit Aug.ſuꝑ ps. cxviij.ſer⸗

mõc.xij. Hõ malꝰſuſpicat i alio:qð ſentit ĩ ſeiſßo
Tercla ſuſpicio ðꝛ temeraria:cũ qͥs oia bona

in malã ꝑtẽ trahit:vñ Chꝛyſ.in q̊ͥda ſᷣmõe inqͥt.
Sũt qdã ꝑuerſi:qͥ de oibo male iudicãt.Dicũt
em̃ ſi qͥs ſtudet:⁊ hũilitativacat:hypocrita eſt:ſi
recreatiõi:diſſolutꝰ eſt:ſi ſocietati ſeeularis eſt:
ſi refectiõi guloſus eſt:ſi ſimplicitati fatuꝰ eſt: ſi
alioꝝ coꝛrectiõi:pᷣſũptuoſus eſt: ſi ſuẽtio ⁊ pa⸗
ci ſiłlatoꝛ eſt:ſi patiẽtie timidꝰeſt:ſi iuſticie impa
tiẽs eſt:ſi pꝛudẽtue malicioſus eſt:ſi iſtatvigiũlijs
⁊ oꝛatiõibo indiſcretꝰeſt:ſi cõi doꝛmitõi ſomno
lẽtꝰ ẽ:ſi pᷣdicatõi ⁊ alioꝝ ſaluti aꝓpetitoꝛ laudis
eſt:ſi adulari renuit ſuꝑbo eſt:hec ille.Quis ̊ ex

plicet qᷓ; młtos lucret᷑ diabolꝰ ꝓpt temeraria ?⁊

ſiptoſen⸗
nerihtom
llofrnt
Nxoleam

ſenaq
debonop
tate Germ

pop diſent
ſtubileq; n
nl no em.
ſomſubue
geriaab o
ſegilaroꝛ
Ge. Qulax
Ecki.vltio
Ueni mlrä⸗
neralr. Cd.
s dande
Gaidũ
adͤlaluti⸗
loꝛ fabo
in ybis pᷣ
bis:eſat
ns oſiger.
ma dckfa⸗
Vimaxdn
Parst

benefaccr

6

dlinatſen
nhadtl
ginclin
niscſtde
igiken⸗
turäcor
Unüqs
Gle nir
dliätecal
all reuen
leret.c
litgre in
hmmh
nlidefe
dn
oſoß
ſclois

cen I
ahonis
berdg
mmur:

bitiöes de
alesybi
Nerenbus
rhis
1conod
ma Se⸗
indarn⸗

Alab,
Memquis
malüö
volum?l,
goͤapetit
etemerein
karſupbia
.

baliqs
naligefa
Dafſloper
talennec
po⸗ beclie
lar eno/
Sinlie
Naman,
s degiti
t: dles
wodplo
kenſapiis
llis, am
Genein
Wen
lban⸗s
hrma
cois
noſus
lis ide
itiſcho⸗
inbong
höeince⸗
1. Da
nuckii
nsc:
ſ
t
Linpe
vmno⸗
audis
is ger
miß

ſũptuoſa iudicia. In qͥb tãto maiꝰ ꝑiculũ ĩmi⸗
net:q;to mioꝛ ꝭ culpe eſſe credunt᷑. Euitemꝰitaq;
illa qntũ poſſumꝰ:vt ſic et᷑nã dãnationẽ euade
re valeamꝰ.Qõð nob ↄcedat deꝰnf. Amẽ.

Feria q̃rta poſt q̃rtã dñicam in q̃drageſima
De bonoꝝ opeꝝ facilitate neceſſitate atq; vtili⸗

tate. Sermo trigeſimuſſeptimꝰ.

SS

q re puerſ. e: diſcite bñfacere Eſa.
lrein epla occurrẽtis ferie.Cuʒ
libꝛos nõ ſolũ ſacre pagie ⁊ xpᷣi

anoꝝ:ſj etiã ifideliũ atq; paga

noꝝ diſcurro:ab oĩbo aboinabile eſſe ociũ: dete

ſtabilẽq; negligẽtiã reꝑio.Uñ inqᷣt iuriſcõſultꝰ
in.l.nõ em.ff.ex qͥbo cau.ma.Nõ em̃ negligẽtib

iura ſubueniũt.Ecõtrario vo ſollicitudo ⁊ dili
gẽtia ab oĩbo amat᷑:atq; vtił reputat᷑. Uñ inqͥt
legiſlatoꝛ.in.l.pupillꝰ.. fina.ff.de his qͥ ĩ frau.
cre.Quia vigilaui melioꝛẽ meã ↄditionẽ feci.et

Eccłi.vltio inqͥt ſapiẽs.Modicũ laboꝛaui:⁊ in

ueni młta requiẽ. In.c.q̊ʒ cerici.j.q.ij.⁊ in.l.ge
neralr. C. de epis ⁊ cleri.ðꝛ.ꝙ beneficia ilł cleri⸗
cis dari debẽt qͥ diuis obſequijs fidełr inſudot
Scliẽdũ eſt ̊ duo eſſe pᷣcepta legis neceſſaria
ad ſalutẽ q̃ hñt᷑ ps.xxxiij.vbi ðꝛ.Declina a ma⸗
lo.:⁊ fac bonũ.Que duo etiã cõpꝛehẽdit Eſaias
in vbis pᷣpoſitis di. Quieſcite ⁊c̃. Suꝑ qᷣb ver
bis:qꝛ ſat ſuꝑius traccauimꝰde vitatiõe pctõꝝ
tres ↄſideratiões faciemꝰ de bonis oꝑib.Pꝛi⸗
ma dicet᷑ facilitac. Scða neceſſitatis. Tercia et
vltima vtilitat.
Pars pᷣma in qua ꝓbat᷑ ꝙ facile eſt vnicuiqʒ
benefacere. “”M

p ſiit faciliꝰ bñfacere aut male.Et pꝛimo
A malefacere ſit faciliꝰ:ꝓbat᷑ multis
fundamẽtis.Et pᷣmo rõne inclinatio⸗
nis.Teſte em̃ phᷣo.j. Phi. Unũqðq; mag in⸗
dinat᷑ ſeu mouet᷑ ad illud qð ineſt ſibi ex natu⸗
ra qᷓ; ad illud qð ineſt ſibi ex alio. Nõ lapis ma
gis indinat᷑ deoꝛſum q; ſurſũ qꝛ natura rei gra
nis eſt deoꝛſum tẽdere.iiij.de celo ⁊ mũdo.Luʒ
igit᷑ creatura rõnal ſit de nibilo:ꝑ ↄns ꝑ ſui na⸗
turã ẽ ↄuertibił ad nihilũ.Quia vt ðꝛ.iij. Phi.
Unũqð q; naturałr reſoluit᷑ in id ex q̊ͥ coponit᷑

Siẽ nix mediãte frigoꝛe cõpoſita ex aq̃ etiã me⸗

diãte caloꝛe in aquã vertit᷑. nũqð q; em̃ de fa⸗
cili reuertit᷑ ad naturã ſuã.l.ſi vnꝰ.S.pactꝰ ne pe
teret.vᷣ.qdð etiã ĩ ſpẽ.ff.de pac.⁊ etiã notat᷑ in.l.vo
lũtate.in fi.f.quibo modis pig.vlł hyp.ſol.Sed

ipᷣm nihil ꝑtinet ad pctm̃:qð nihil eſt eſſentialit᷑

niſi defectꝰ boni. aũt hõ vᷣtat᷑ ad bonũ ineſt
ei ab alio.ſ.a deo. Uñ.ij.ad Coꝝ.iij.ðꝛ.Non ſu/⸗
mus ſufficiẽtes cogitare aliqͥd a nob q̃ſi ex nob
ſed oĩs ſufficiẽtia nr̃a ex deo eſt.⁊ Oſee.xiij.dicit

deꝰ. Perditio tua exte iirł eſt:ſʒ ex metm̃ ſalua/

Wieſcite age

Ro declaratõne pᷣme ꝑt Querit᷑:vtꝝ

tio tua.Ergo faciliꝰeſt hoĩ facere malũ ⁊ tẽdere
ad ꝑditionẽ:qᷓ; facere bonũ ⁊ tẽdere ad ſuꝑnam
patriã. Un Juuenal inqᷣt. Ad moꝛes natura re
currit danatos fixa ⁊ mutari neſcia ? c. F

Ecũda rõ dicit᷑ coꝛruptiõis. vt em̃ dicdct

s mgf in.ij.di.xxvj. Pctõ pᷣmoꝝ parentũ
natura hũana coꝛrupta eſt. Sʒ ſicut ait

ph ij: Pll. iſe as eſt oꝑat᷑ ſᷣm qð aptũ eſt.

Et.ix. Mecha.dic cõmẽtatoꝛ Auenois.Unum
qð q; ſic̃ ſe hʒ ad entitatẽ ita ſe hʒ ad oꝑationem
VUVnñ natura coꝛrupta coꝛrupte oꝑat᷑. Inqͥt etiaʒ
ſaluatoꝛ Matth̊.vij.Nõ põt arboꝛ mala fructꝰ
bonos facere.g̊ natura nr̃a ꝓpt iſtã coꝛruptionẽ
faciliꝰſequet᷑ coꝛruptibilitatẽ vicio ꝝ qᷓ; incoꝛru
ptibilitatẽ vᷣtutũ. Ut em̃ ait Aug.i li.de ver.dñi
Natura coꝛrupta naturałr hʒ coꝛruptos appe/
titꝰ:⁊ eos adimplere deſiderat.⁊ iõ ðꝛ Geñ.viij.
Senſus ⁊ cogitatio hoĩs ꝓna eſt ad malũ om/
ni tꝑe:trãſſumptiue.in.c.ois etas.xij.q.j.⁊.c.cii’“
in iuuẽtute.de pᷣſump.⁊.S.ſi vᷣo.el.ij.in auten.ð
mona. vbi ðꝛ.ꝙ hũana natura quodãmõ labit᷑
ad delicta.⁊.ij.q.iij.in.c.pcliuꝰ.ðꝛ.ꝓcliuꝰeſt cur
ſus ad voluptatẽ:⁊ imitatrix natura vicioꝛum
Et ps.inqͥt.Coꝛrupti ſũt ⁊ abominabiles facti
ſũt in ſtudijs ſuis.nõ eſt qͥ faciat bonũ:nõ ẽ vſ⸗
q; ad vnũ. Pꝛopter pᷣdictã etiã coꝛruprionẽ ex⸗
damat doles apls ad. Ro. vij. di. Nõ qð volo
bonũ p̊ ago:ſʒ qðᷣ odio malũ bᷣ facio.Naʒ velle
adiacet mihi:ꝑficere aũt nõ inuenio.Uideo aũt
aliã legẽ ĩi mẽbꝛis meis:repugnanteʒ legi mẽtis-
mee ⁊ captiuantẽ me in lege peccati que eſt ĩ mẽ
bꝛis mes. 5
Ercia rõ ðꝛ ↄiũctiõis.Alia em̃ eſt ↄiun⸗
t cca coꝛꝑi.Coꝛpꝰaũt ſubijcit᷑ influẽtijs ce⸗
leſtibo:vt Saturno. Mercurio: Uene⸗
ri ⁊c̃. VUñ videmꝰaliquẽ eſſe melãcolicũ vt nũq;
vł raro rideat.aliũ vᷣo luxurioſũ:vt nihil pᷣ᷑ car
nalia cogitet.Ex piũctione igit᷑ coꝛꝑis videt᷑ aia
trahi ad inoꝛdinatas affectiões ſenſuũ coꝛpoꝛa
liũ:qꝛ aia ↄiũcta coꝛꝑi imitat᷑ paſſiones coꝛꝑis.
vt ðꝛ in li.ſex pᷣn.Et iõ inqͥ tSGalomon affirmãs
pᷣdiccã ↄcluſionẽ Sapie.ix.Coꝛpꝰ qð coꝛrũpi
agguat aiam:⁊ depᷣmit terrena inbhabitatio ſen
ſum mita cogitantẽ.Et ꝓpt᷑ exldamabat apłs
vbi ſupᷣ di. Infelix ego hõ: qͥs me liberabit de
coꝛꝑe moꝛtis huiꝰ. 21
Uarta rõ dicit᷑ obiectõis.Teſte em̃ pᷣo
q j. Metha. .iij.de aĩa. Obiectuʒ pᷣſens ?
cognitũ mag mouet potẽtiã ad actũ q;
obiectũ remotũ ⁊ ĩcognitũ.ſiã ocłs magꝭ mo⸗
uet᷑ ad delectationẽ ex pñtia foꝛmoſaꝝ figuraꝝ
⁊ ſiłr aur ex pñtia dulciũ melodiaꝝ:qᷓ; ex abſe⸗
tia ⁊ igratiõe eaꝝ.Uñ vulgarit᷑ ðꝛ.Lõge ab ocu
lis lõge a coꝛde.Et metrice. Qui ꝓcul eſt oclis:
ꝓcul eſt a lumie coꝛdis.Duo aũt ſũt obiecta in
nob.ſ. viſibile ⁊ inuiſibile. Pꝛimũ qͥtidie acadit
vt videre res delectabiles:ↄtrectare diuitiaſ:au
dire ſuaues ſonos ⁊cDe in hõ boſtmaau ba

S .
RM 4 7

Bermo

bet cogitatões.Quia vt ait Areſto.in li.ð ſen.et

ſenſato. Oiĩis cognitio ẽ ad ſenſũ.Et iõ ex tali co⸗ꝛ

gnitiõe facilitrahit᷑ ad amoꝛẽ cogniti.Obiecũ
vo iuiſibile eſt vita et᷑na:⁊ bõa futura q;̃ fide ta⸗
tũmõ ꝑcipiũt᷑:⁊ ſũta nr̃is ſenſibo remotiſſima:
et nlłlatenꝰ videri pñt:⁊ iõ ad eiꝰ amoꝛẽ difficiliꝰ
attrahũt.Sicut ſi qͥs audit de mliere foꝛmoſa

quã nũq; nouit neq; vidit:faciłr obliuiſcit᷑ ð ea

ſi aũt ipᷣaʒ viderit:faciłr ꝓrũpit ĩ libidinẽ. Cum

igit᷑ ome qð ẽ i mũdo ſit aut ↄcupiſcẽtia carnis
aut ↄcupiſcẽtia ocloꝝ:aut ſuꝑbia vite.j. Joh.ij.
q oĩa ſũt obiecta cognita ⁊ ꝓpinq̃ᷓ:iõ ad illa faci

lꝰhõ mouet᷑ qᷓ; ad oppoſita.

poſtmodũ libatꝰ:vł ſi ad r̃gnũ qͥs fuerit ð pau
ptate ſublimatꝰ.Cũ igit᷑ via pnie ꝑ qua iturad

patriã ſuꝑnã ſit arta. Matth.vij.? ſenſualitati

Zↄla: atq; amaritudie plena acaſpa. Uia aũt vi

debit. Ohioh:ta dul eſt amoꝛ pecũie ꝙ qͥdam
mõ potiꝰme excoꝛiarẽ vt de pelle facerẽ pecuniã

;; illa pauꝑibo darẽ.Dic luxurioſo qͥd illi eſt de

lectabiliꝰ:an foꝛnicari:an vo caſtitateʒ ſeruare.
Anteq; dimitteret illã feminaʒ potiꝰ abnegaret
xpᷣm. Dic ambitioſo ſi hec noĩa ſibi placẽt. Spe
cabili: Magnifico: Reuerẽdo ⁊c.Et ſie diſcur/⸗
re ꝑ oia vicia:⁊ iuenies apð hoiĩes aſperõ eẽ vir⸗
tutẽ ꝓpt᷑ laboꝛẽ ĩ ea exiſtẽtẽ:qꝛ vᷣtus eſt crca dif⸗
ficile.ij. Ethi. Et ois vᷣtꝰexiſtẽs in coꝛꝑe fatigabi
lis eſt.iij. Ethicoꝝn. K
FEFEFErrta rõ ð mediatõis.Teſte ei expien⸗
8 tia videmꝰ:ꝙ ſic dic ph̊ᷣs.ij.Etchi.Diffi⸗
lulwlle ẽtenere mediũ circa qð ↄſiſtit vtus.
Facile aũt ẽa medio deuiare.Siẽ ptʒ i ſagittan
tibo qᷣb difficileẽ i mediũ ſagitcare:ſʒ facillimuʒ
eſt deuiare a ſigno.ꝗᷓ ſiłr erit ĩ oꝑatõe vᷣtut q̃ dit

ficlil erit: ⁊ ecõtrario ð vicioſa oꝑatiõe elõgata a
medio.Dictu o dña Frõtoſa ſi tenes mediuʒ in

veſtibo ⁊ oꝛnamẽt tuis.⁊ ſi tot põpe ⁊ tot ioca⸗
lia ↄueniũt ſtatuituo.Diſcurramus etiã ꝑ oẽs
ſtatꝰ:⁊ ↄſideremꝰſi in oibo ſᷣuet᷑ mediũ ⁊ inueni
emꝰ ꝙ qᷓſi de omni ſtatu dici põt illud Eʒech.xv
Medietas eiꝰ redacta eſt i fauillã. A
Eoptia rõ ðꝛ młtiplicatiõis.ſᷣm em̃ phᷣm
8 ijj.. Ethi.? Diony.in li.de diuis no.I¶ Da⸗
lll ſe hʒ młtifarie:bonũ aũt vno mõ tm̃
2 ex vna ⁊ ꝑpfecta cã̊. Sic ptʒ ĩ hoĩe ſano ⁊ infir⸗
mo. MNã ad h̊ ꝙ qs ſit ſanꝰoꝑtet ꝙ q̊dlibet eius

mẽbꝛũ ſit ſanũ:⁊ ꝙ ĩ toto coꝛꝑe hõ hẽat ſanitatt

Ecotra vo eſt ð ifirmo. Nã infirmꝰqͥs ðꝛ q̃̊libet

eclsmebꝛo patiẽte:⁊ ſilr eſt ð bono oꝑe.ſlã ad D

VUinta rõ ðꝛ delectatiõis.natura em̃m ma
⸗ie fugit triſte:⁊ appetit delectabile. viij.
Etchl. exẽplũ. Si em qͥs audierit ꝙ debe
gt decapitari:pᷣ anguſtia tãtũ dolebit ꝙ canꝰ ef,/
ficiet᷑. Ecõtrario vo erit ſi tał ſnia danatꝰ fuerit

XXXVII

vt ſit bonũ reqͥrit᷑ ꝙ ei nõ deſit aliq̃ crcũſtantia:
vt i elemoſyna ꝙ fiat ð bito mõ ⁊ tꝑe:ac vo pau

peri bõa itetioe cũ vultꝰac mẽtd hilaritate.abun
daãter ſᷣm tuã faculcatẽ:celerit᷑ ꝛrebo nõ coꝛrupꝭ
7 de ſuo ⁊c̃. UVn ſi aliq̃ iſtaꝝ circũſtantiaꝝ delit:
dicta elemoſyna nõ erit opꝰbonũ.Sʒ ecòtrario
eſt de oꝑatõe mala q̃ vna mala circũſtãtia inter
ueniẽte ẽ mala:lʒ ð ſe tal oꝑatio eẽt bona. Quia
g̊ bonũ vna ↄditiõe coꝛrũpit᷑ ⁊ ĩ malũ ↄuertit᷑
lõ ipᷣm malũ freq̃ntiꝰ⁊ faciliꝰ ꝑpetrat᷑. W
Ctaua rõ ðꝛ freq ntatõnis.Nemo em̃ eſt
o tã ꝑfect? qͥ ſaltẽ n cadat ſeptieſi die. Pꝛo
ger. xxiiij.⁊.c.ſepties.de pe.di.iij.Qð ĩtel
ligi de pctis venialibo.Sʒ qͥd dicemꝰ de illo qͥ
eſt i pctõꝝ volutabꝛo ĩmerſus:queʒ nõ delectãt

niſi obſcena vicioꝝ. Pꝛofecto cũ dicat Areſto.i

72

pdicament.⁊.ij.Ethi.ꝙ ex freqntatis actibo ge

nerat᷑ habitꝰ de difficili mobił a ſubiecto:talis

Iſi in ↄtinuo motu malefaciẽdi eſt ſ. ang. Qula
9

q ſoliteſt aliqͥd facere:naturałr mouet᷑ ad illð
iteꝝ faciẽdũ ꝓpt᷑ hitũ ĩ eiꝰaia exiſtẽtẽ.Quiavt ait

phᷓ;s. Ex ſilibo hitibo generãt᷑ ſiłes actꝰ:⁊ ↄſeqᷓn/
coꝝ ſit ſenſualitati ölectabił ⁊ iocũda.̊ ⁊c. ſã
ſi qͥs petierit ab aliq̊ auaro qñ mittit manuʒ in
aceruũ ducatoꝝ ſuoꝝ:qͥd illi eſt dulciꝰ:an talit
ↄtrectare pecunis:an illa pauꝑibo erogare.rſpo

ter ex freqᷓntatõe peccadi:generat᷑ ꝓnitas ⁊ q̃dã
qſi neceſſitas ad peccãdũ.

ODna rõ ðꝛ teptatõis.Diabolꝰ em̃ tanqᷓ;

n leo rugiẽs circũit qᷓrẽs quẽ ðᷣuoꝛet.j.Pe

tri.v.Qui tãta calliditate vtit᷑ vt vix ali⸗
qs fiat imunis a ſuo veneno. Uñ legit᷑ in vitaſ
patrũ ꝙ ſctũs Machariꝰvidit ipᷣm demonẽ in
foꝛma medici cũ lieaveſte vndiq; ꝑfoꝛata:⁊ am
pull pẽdẽtib plena.⁊ introgatꝰ ab eo qͥd hẽret ĩ
ilł ampull:rñdit ſe ĩ ill poꝛtare diuerſa pctõꝝve
nena:vt vnicuiq; daret qð ei mag placeret.vñ
mlti accipiũt de oleo illaꝝ ampullaꝝ.Si em̃ re

perꝭ vnã młierẽ honeſtã:iuenies centũ vanas:2-
ſic de ſingul oditiõibo viroꝝ ac mlłieꝝ: ⁊ iõ inqͥᷣt

Pꝛopha.ps.xiij.Oñs ð celo ꝓſpexit ſuꝑ filios
hoĩm:vt videat ſi eſt itelligẽs:aut requirẽs deũ.

Oẽs declinauerũt ſil iutiles facti ſũt:nõ eſt qͥ fa

ciat bonũ:nò eſt vſq; ad vnũ.UVñn ðꝛ i ꝓuerbio
vulgari ꝑgamenſiũ.Ois hõ i ſuo miſterio mi⸗
ſerrune ſeruic do. O
EflꝑA pꝓ pte oſpoſita videlʒ ꝙ faciliꝰeſt age
8 re bonũ q; malũ:arguũt alij. Pꝛo q̃ruʒ
oopiniõe meliꝰfoꝛtificãda:pono qͥnq; pᷣ⸗
ſuppoſita.Pꝛimũ ẽ: deꝰ nõ põt eẽ cã effectiua
pcti:ſᷣm Alexã.de ales.in.ij.pꝑte ſũme:i tractatu.

.

de malo. ⁊ Richar.i.ij. di. xxxvij.ar.iij.q.j.? Zo

nauẽ.ibidẽ.ar.ij.q.j.?⁊ Scotũ ĩ ea.di.⁊ Tho.ĩbi
dẽ. ar.iij.⁊.j.ij.q.lxxix.ar.j.Et ꝓbat᷑ hec vitas du
plici rõne. Pꝛia ðꝛ dilectõis ſic arguẽdo.Illud

qð deꝰ ꝓducit vł fac amat ⁊ diligit iuxta illud

Sapie.xj.Dilig dñe oia qͥ ſt:⁊ nihil odiſti eoꝝ.
q̃ feciſti. Sʒ deꝰ odit pcm.Eccli.xij.vbi ðꝛ.Al⸗

tiſſimꝰ odio hʒ pctõꝛes.Et Sapie.xiiij.c.ðꝛ. Ab
ominabilł eſt deo impiꝰ⁊ ipietas eiꝰ. Et Dauid

in ps.v.inqͥt.Odiſti oẽs qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ Et in

bpſona del itep dic. Jniqs odio habuip, cxviij)

Dndnd
goeinq
hobon'e
Cctar⸗? crat
ſat chodi
tqode e
goming
ih

Vtſit
nos fuceret
norimmpon
ſcuſſccop.
zacſtoclul
Zucorpcl
eten teſta.
jinlii⸗
natu manic
eoiairllt
ſaccrealigd
viogret
anigͤſen
A
9 (u:
chhat
lerpcẽfie
atop:r qr
aa doc. U
Ho:oſiiic
Uiatide.
lgtrecte ni
ponü auth⸗
ichinoid
6 us
ſpe
1 Pichan
qidꝛmen
peccare no
ſtimaret⸗
mornecy
laudandu
non haben
Crmulien⸗
woriger
bergpon
gbon
rca diffi
tolſſcrnl
als: nec
hüctez.

ergllq

Amnitriel
uunfllat
hilben

ſtannn⸗
c Fopan
ateabun
coꝛnn
landeſit:
ccrrario
tia inter
ha. Qnia
n guenk.
moeneſt
dee ꝛo
ain
de lloq
odelecät
Breſto. i
achh ge
ego:talls
me Quia
ckad il
Miaxtait
ſeqn⸗
1or jgi
4
antanq;
eet . e
t vix ali⸗
tinyial
Anone
ram
baci
gaönde
(Ac. ſ
Siente
vanas:
rionqt
ig fllos
lris dei.
pckqt
mo m
9
atage
Noin
anh
cfenus
magan.
ier he
Thoibi
icnsd
T
nud
Mco
,3l/
Ab
anic.
Ein
adi

Foliũ

Vñ dicũt doct. in. iij. deꝰ odit petm̃ et hoĩem

paõꝛẽ inq;tũ pctõꝛẽ:nõ inqᷓ;tũ hoĩem:qꝛ inq;tũ
hõ bonꝰ ẽ.iuxta illð Geñ.j.UVidit deꝰ cũcta qᷓ fe/
cerat:⁊ erãt valde bõa. Si ̊ deꝰ diligit cuncta ꝗ
fecic cũ odio hẽat pem:̊ ilud ipſe nõ fec. Etł
eſt qð ðꝛ Johõ.j.Et ſine ipᷣo factũ eſt nihil.id eſt
petm.ſ̃ᷣm glo. HZ l P
Ecũda rõ ðꝛ cauſalitat:cuiꝰfundam̃tũ
8 poit phᷣs.ij. Mectha.di.Qõ eſt cq alioꝝ
vt ſint talia illð ẽ maxie tale.Si ̊ deus
nos faceret pccõꝛes:⁊ eẽt cã nroꝝ pctõꝝ: ipſe eẽt
maximꝰpctoꝛ. Sʒ bᷣ eſt hereticũ dicere: cũ ipe ſit
ſctũ ſſctõꝝꝑ.Dañ.ix.⁊ ĩ ipᷣo nõ poſſit eſſe pctm̃.qᷓ
va eſt ↄduſio Augu.in li.lxxxiij.qõnũ.q.xxj.di.
Aucctoꝛ pcti deꝰ nõ eſt.⁊ idẽ dic ĩ li.qõnũ noui ⁊
veter teſta.q.j.⁊ in li.ꝰ Adamãtiũ monachũ.c.
xvj.⁊ in li.j.retractationũ.c.xxvj.⁊ in li. ↄ foꝛtu/
natũ manicheũ.diſputatõe tercia vſus finem:⁊
hec oia itelligũt᷑ de cã effectiua.Non em̃ põt deꝰ
facere aliqð petm̃. Uñ ſi deꝰ pᷣaꝑet nobᷣ aliquid
qð videret᷑ pctm̃:eiꝰobſᷣuatio rone diuĩ bñpla⸗
citi:qð ſemꝑ ẽ ſcem̃ eſſet ſctẽ ⁊ bona. QD
Ciẽdũ tñ ſᷣm Alex.de ales.vbi.S.⁊ ſan
8 ccũ Bonauẽ.in.ij.di.xxiij.ar.j.q.ij.?⁊q Ri
char.ibidẽ.q.iij.q deꝰꝑmicttit iuſte ma⸗
la ⁊ pctã fieri.Uñ appellari põt cã ꝑmiſſiua pec⸗
catoꝝ:⁊ qᷓre h̊ faciat młtas aſſignt rõnes pdi⸗
cti doct.Unã aũt aſſigt Aug.in dialogo ſuo ad
Hoꝛoſiũ.qꝛ deꝰ de mal ſcit elicere młta bona.
Vn ait idẽ Aug.li.ij.ð ciui.dei. Sic̃ niłs hoim
agit recte niſi diuio adiuuet᷑ auxilio:ita niłs de
monũ aut hoim agit iniq̃ niſi diuio eodẽq; iu⸗
ſtiſſimo iudicio ꝑmittat᷑. KRK
Ed h̊ qrit᷑ q̃re deꝰcũ ſit oĩpotẽs nõ poti⸗
S us fec̃ hoĩeʒ ipeccabilẽ qᷓ; peccabilẽ. Re/
ſpõöget ſccũs Bona. iin. ij. di. xxiij. ar.].q.
j.? Richar.ibidẽ.q.ij.ꝙ h̊ młò fec rõnibo.Una
q̃rũ ðꝛ meritatiõis.Si em̃ hõ creatꝰfuiſſʒ ita vt
peccare nõ poſſet niłs iuſtꝰeo ꝙ nõ peccaſſet ex
iſtimaret᷑. In his em̃ q̃ a natura ſunt nec lauda
mur nec vituꝑamur.ij.Echicoꝝ.Sic̃ mutꝰnõ ẽ
laudandus quia tacet cũ facultatem loquendi

non habeat.nec cecus quia oclło vago nõ reſpi⸗/

cit mulieres: nec ſenex decrepitꝰ aut infirmꝰ ad
moꝛtẽ qꝛ nõ luxuriat᷑.Sʒ ille merito laudari de
bet qꝗ potuit facere mala ⁊ non fecit. Eccłi.xxxj.
Cũ g̊ honoꝛ ſit pᷣmiũ vtutis.iiij.Echi.⁊ vᷣtus ſit
circa difficile.ij. Ethi.Si hõ facere malũ nõ po⸗

tuiſſet:niła difficultas ĩ bono fuiſſet.⁊ ideo nec

laus:nec meritum:nec honoꝛ ei dari ðberet. Et
hãc rõeʒ tãgit An.in li.Cur qñ ⁊ quõ deꝰ. c.ij.
inter alia dicẽs.O qᷓ; rõnabiłr rõnale aial ĩ ſua
dimittit᷑ libtate:vt ob ſue electiõis meritũ vł vi⸗
uat felicit᷑ vł infelicit᷑moꝛiat᷑. Si em̃ angelꝰ vel
hõ liberi nõ fuiſſent iã apð deũ nulliꝰmeriti eſ⸗
ſent.Et idẽ ĩ li.ð agone xpᷣiano inqͥt. Deꝰhoiem
inextimabilẽ fec:⁊ libeꝝ ei arbitriu volũtatcᷓ de⸗
dit.Nõ em̃ eẽt optimꝰ:ſi dei pᷣceptꝭ nccitate non

2

Dl
. e⸗ .
*⸗ .
3
.
5 .
. .

voluũtate parerer. Lactã. qʒz i.vij. diuiap inſti ait
Ulła laus ẽ nõ facere qð facere nõ poſſis:ſicut

nlla vtꝰ ẽ agere qð ag vꝛgẽte nccitate.Quis fa⸗

meſcentẽ aut ſitietẽ laudet qꝛ bibat ⁊ comedat.

⁊ Hiero.de pe.di.ij.c.ſi em.S.liberi arbicrij ait.
Aber arbitrij nos pↄdidit deꝰ:nec ad vtutẽ nec
ad vicia nccitate trabimur.Alioqͥn vbi nccitas

eſt:ibi nec laus nec coꝛona.⁊ Aug.i li.ð va reli⸗

gioe inqt.Lales ſᷣuos ſuos imo filioſ melioꝛeſ
eſſe iudicauit deꝰſi ei ſeruirẽt libałr:qð nllło mõ

eẽt ſi nõ volũtate ſʒ nccitate ei de uirẽt: hec ũle.
VUnñ vnꝰactꝰſiue ↄſenſus ſpõtaneꝰ pᷣualet infi⸗
nitis actibꝰ ꝓcedẽtibo ex neceſſitate.Et iõ Zug.
in.c.ia ſũt.xxviij.q.j.dic.Mlca fiut nõ iubẽte le
ge vel neceſſitate ſʒ liba volũtate.Ea aũt ſũt no

ſtris officijs gtioſioꝛa:q̃ cũ liceret nõ impẽdere
tñ gr̃a liberalitatis ipendimꝰ. SM

—

Lia q̊ʒ ex cã fec deꝰhoĩem peccabilem: ꝗ

a ðꝛ ↄſᷣuatõis.Uoluit em creatoꝛ optim⸗
ſuue creature mõſtrare:ꝙ ſic̃ ſine ipo fa⸗
cta nõ fuerat:ita ſine ipᷣo nõ põt in eſſe ↄᷣuari:⁊2⁊
ſi apareret deũ nõ ſolũ eẽ eẽntie cauſatiuũ ſʒ eti
am ↄbſᷣuatiuũ.Ob quã cãm GBꝛego. ait. Oiĩa ſi⸗
quidẽ in nihilũ tẽderẽt niſi manꝰ ↄditoꝛ ea te⸗
neret.Et iteꝝ dic. Sic em̃ natura vtibił ↄdita
fuit:vt iugit᷑ hẽat neceſſariũ ꝓtectoꝛem:vt q ſine
ipᷣo nõ potuit eſſe:nec etiã ſine ipᷣo valeat vnico
momẽto ſubſiſtere.hec ille. X
Ercia rõ ðꝛ oñſiõis vt.ſ.oñderet᷑ dei po⸗
t ctẽtia.Cũ em̃ vt ait Aug.ſuꝑ Johã.a
ius ſit hoĩem iuſtificare:q; celũ ⁊ terraʒ⸗
atq; angelos ⁊ hoiĩes de nihilo creare. Jõ dü cre

auit deꝰ hoĩeʒ cũ libero arbitrio ⁊ eũ poſt pcem̃

iuſtificauit ꝑ gram:maxie oñdit potetie ſue glo

riã:quã mime oñndiſſet ſi eũ ipeccabileʒ creaſſet.

Itẽ h̊ egitvt eiꝰſapiẽtia clareſceret.Sapiẽtia em

alicuiꝰmgr̃i pcipue oñdit᷑:qn ex aliq̃ materia li
cet vili aliqð optimũ opꝰ ꝓducit.Sic figulꝰva
ſa pulchꝛa ex luto fac̃ ad ſeruitiũ reg. Hũc aũt

oꝛdinẽ deꝰ ſᷣuauit cũ hoĩem ex luto foꝛmatũ ce⸗
leſtẽ fecit ac dei filiũ. Immo ex ꝑticipatioe diui⸗

nitatqʒ ipᷣm fecit deũ:dicẽte ps.Ego dixi dij eſtis

et filij excelſi oẽs. Sapiẽs q̃ʒ artifex ex q̃libʒ ma
teria nõ tm̃ vnũ ſʒ diuerſa oꝑa facit:ſic figulus
ex luto diuerſa vaſa fabꝛicat ⁊ piccoꝛ diuerſas
imagines:⁊ in imagine diuerſos ponit coloꝛes
Ut igit᷑ deꝰ oñderet ſuã potentiã diuerſas ſpẽs
creaturaꝝ creare voluit:⁊ angelos atq; hoies qͥ

peccare poſſent ↄdidit:vt ex cadẽtiũ defoꝛmita,⸗

te magꝭ eluceſceret pulchꝛitudo ꝑmanẽtiũ.Op⸗
poſita em iuxta ſe poſita mag eluceſcũt.j.Elen.
7. ij. de celo ⁊ mũdo. Uñ Aug.in li.Enchiri.dic.

Ex oibo ↄſiſtit vniuerſitas admirabilis:in qua

eminẽtiꝰ cõmẽdant᷑ bona:⁊ mag placẽtac lau⸗
dabilioꝛa ſũt dũ cõpant᷑ mal.Et Iſido.in li.de
ſũmo bono ait.Nũqᷓ;ᷓ; ꝑmitteret deus mala ab

oꝛiri niſi ex ↄꝛijs mał bone nature decoꝛ emana

ret.Et Aug.in/xj.de cui.dei inqᷣt. Sic̃ Zia on

Bermo

trarijs oppoſita v monis pulchꝛitudinẽ reddũt

ita quada nõ verbo ꝝ ſed rerũ eloqntia ↄtrario⸗
rum o ppoſitiõe ſeculi pulchꝛitudo cõponit᷑⁊ ſi
cut pictura nigra cũ coloꝛe nigro ſuo loco ꝓpoſi
ta albũ manifeſtat:itavniuerſitas reꝝ ex pecca⸗
toꝛibo pulchꝛa eſt quauis ꝑ ſeipos ↄſideratos
ſua defoꝛmitas turpet.Et in li.de natura boni
idẽ exẽplificat di. Sicut ſermõis decẽtia maioꝛ
eſt interpoſitiõe ſilentij: qᷓ; ſi ↄtinue ꝓfiteret᷑: ſic
vniuerſitatis pulchꝛitudo maioꝛ eſt ex interpo/⸗
ſitiõe maloꝝ bene oꝛdinatoꝝ.hec ille. Pꝛeterea

videmꝰ ꝙ ſepe vtile eſt domũ deſtrui pmittere

vt meliꝰreſartiat᷑ ⁊ refoꝛmet᷑.Et ideo pᷣ mõ ratio

nalis creatura ſapiẽter ad liberũ caſum eſt oꝛ⸗

dinata vt altiꝰ ⁊ meliꝰ reſtauret᷑. Et ob hãc cau⸗
ſam ꝑmittit deꝰ aliq̊s ruere in pctã vt poſtmo⸗
dũ ꝑ pniam reſurgetes ad ꝑfectioꝛẽ ſtatũ redu⸗
cant᷑. Pꝛoinde Aug.in li.de coꝛrectiõe ⁊ gra.ait
UVſq; adeo deus cooperat᷑ in bonũ:vt ſi qui eo
rũ deuient ⁊ exoꝛbitẽt etiã hoc eis faciat ꝓficere

in bonũ:qꝛ melioꝛes redeũt atq; doctioꝛes.hec

ille. Nã cecidit Petrus ⁊ ꝑfectioꝛ eſt effectus:de

quo Ambꝛo.l.di.c.fidelioꝛ.inqᷣt.Fidelioꝛ factꝰ ẽ
Petrus poſtqᷓ; fidẽ ſe ꝑdidiſſe defleuit: ⁊ ideo
maioꝛẽ graʒ repꝑit qᷓ; amiſit.hec ille. Cecidit eti

am Magdalena.⁊ ꝓ maculis ſuis tã abundã
ter fleuit ꝙ nõ ſolũ veniã pctõꝝ obtinere meru⸗

it ſed etiã dñi colloquia familiariꝰdeguſtare:vt

in eã ſuꝑabundaret gratia in qua ſugabunda⸗

uerat pctm̃.vt ait Apłs ad Roma.v. U

Oc etiã egit deus vt iuſticia q eſt pᷣclariſ

h ſuma oim virtutũ ſᷣm Tulliũ in.ij.de of
fi.⁊ phᷣm.v.Echico.in ipᷣo eſſe noſceretur
Eſt aũt duplex iuſticia pᷣm Franci.de mayro.in

j.di. xlvj.ſ.punitiua ⁊ pᷣmiatiua. Pꝛia ꝑlequit᷑
malos.ſcdᷣa vo öfendit bonos. Pꝛima malos
vituꝑat. Scða aũt bonos cõmẽdat.Nũq; aũt
dei iuſticia cognoſceret᷑ ab angelis ⁊ hoib: niſi
malos puniret in b mũdo vel in futuro.bonos
vero in vita ꝑpetua remuneraret:vt inqͥᷣt Aug.
xxj. de ciui.dei.Qui etia in. iij.li. de libero arbi⸗

trio dic. Sũmo deo iuſtiſſime placuit vt ĩ oꝛtu

hois oꝛiginałr appareret iuſticia puniẽtis ⁊ im

pꝛomptu eſſet miſericoꝛdia liberatttts. X
AL./ia inſuꝑ ex cauſa fecit deus hoĩem pec

a cabilẽ q dici᷑ñ humiliatiõis.Quia em̃ te
ſte Bꝛego. humilitas eſt cuſtos omniũ

virtutũ voluit rõnalem creaturã vertibilẽ face/

re:⁊ aliq̊s ꝑmittere cadere vt qͥ aliquas haberẽt
gr̃as ex ̊ cauſam humilitac ⁊ timoꝛ? haberẽt
ne eas ꝑderẽt ⁊ calcado ſuꝑbiam ad maius vir
tutis ⁊ gratie culmẽ ꝑpuenirent.Et ad hoc addu
ci poteſt diccũ Pauli.ij.ad Coꝝ.xij.vbi ait. Ne
magnitudo reuelationũ extollat me: datꝰ ẽ mi⸗
hi ſtimulus carnis mee:angelꝰſachane qͥ me co
laphiʒet ⁊c.Et.xj.q.iij.c.iniuſtũ iudiciũ.Calixtꝰ

papa ait.Melioꝛ eſt in malefactis apud deum
humilitatꝭ ſancta cõfeſſio qᷓ; in bonis ſuperba

XXXVII

gloꝛiatos. g
Ztima aũt rõ ꝓ nũc dicit᷑ gloꝛificatiõis.
v Si em homo nõ haberet libeꝝ arbitriũ

duo mala ſequerent᷑ reſpectu future glo

rie. Pꝛimo em̃ nõ plus mereret᷑ paradiſum qᷓ;
ſi eſſet aſinus.qꝛ remota cauſa remouetx᷑ effectꝰ.
ij. Phi. ⁊.ij. de generatiõe. Cũ em̃ felicitas ſit pᷣ⸗
miũ vᷣtutis.j.⁊.x.Ethi.⁊ virtus ſit habitꝰ electi⸗
uus.ij.Ethi.⁊ electio ꝓcedat a libero arbitrio.&̊
deficiente ipᷣo libero arbitrio deficeret electio.et

per ↄſequẽs virtus ⁊ ↄſequẽter nibil beantudi
nis poſſet hõ acquirere vł mereri:vt etiã ſupas

declaratũ eſt. Scðm malũ eſt:qꝛ ſi ſine meritis

om nes celeſtẽ gloꝛiã adipiſcerent᷑ omnes eſſent
equales in głia qð incõuenientiſſimũ eſſʒ.eo q/

in palatio cuiuſlibet treni reg diuerſe ſunt ma⸗
ſiones.̊ multo magis hoc decet eſſe in palatio
eterni regis.Diuerſitas em̃ ſpederũ eſt ad deco

rem ⁊ ꝑfectionẽ totiꝰ vniuerſi.xij. Metha.⁊ iö8 o

ſaluatoꝛ noſter ait Johᷣis.xiiij. In domo patrꝭ
mei mãſiones multe ſunt.Ait em̃ glo.ſuper illa
vᷣba Luc.vj.Eadem mẽſura ⁊c̃.ꝙ q̃ttuoꝛ equa
lance menſurant᷑ in celeſti głia.videlicet chari⸗
tas:gratia:meritũ:⁊ gloꝛia.Que quidẽ menſu⸗
ratio mime fieri poſſet:niſi in bonis oꝑibo libe⸗

ro quiſq; potiret᷑ arbitrio. Magna ꝗg erit pul⸗
chꝛitudo videre vᷣgines:ↄfeſſoꝛes:martyres:re

ligioſos:⁊ apłos:ac reliquos ſanctos diuerſis
meritis ⁊ pᷣmijs głioſos.Uñ ſaluatoꝛ Match̊ᷣ

xiij.ponit ſimilitudinẽ dicens:q; ſemen ſparſuz

fecit fructũ aliud trigeſimũ:aliud ſexageſimũ:⁊
aliud centeſimu. E
O Idicta etiã de peccabilitate homis ad
A duci poteſt illud qð ait dñũs Bonauẽ.
in. ij. di. xxix. ar. iij. q.ij.vbi ꝓbat ꝙ maiꝰ
meritũ nũc acquirit᷑ poſt lapſum pᷣmi ꝑentis qᷓ;
ſi fuiſſet in ſtatu innocẽtie:⁊ maxime quia cum

vbi maioꝛ eſt difficultas:ibi maioꝛ ſit virtꝰ.ij.

Echi.cũ nunc homo habeat maioꝛẽ ↄtrarietatẽ

a diabolo:carne ⁊ mũdo etiam ipſius reſiſtẽtis

maioꝛ eſt virtus ceteris paribi qᷓ; tũcfuiſſet:⁊ ꝑ
ↄſequens maioꝛ gra maiꝰ meritũ ⁊ maioꝛ glo⸗

ria. Cõcludendo ergo pꝛimũ pᷣſuppoſitũ dico ꝙ
ſicut ſi aliquis dñs dediſſet alicui ſuo ſeruitoꝛi
caſtrũ inexpugnabile: ⁊ ille ſpõte dimitteret in⸗

trare ſuos inimicos in caſtrũ imputaret᷑ hoc ſer
uo nõ dno.Sic a ſimili cũ deus dederit homi⸗

ni inexpugnabile caſtrũ aie cũ trib potẽtijs ſc;
intellecu:memoꝛia:⁊ volũtate: cũ quibo poteſt
reſiſtere oibo inimicis ſuis nõ eſt iputandũ deo

ſi ſe capi ꝑmittat ⁊ ipᷣis hoſtibo ſuis ſpõte ſe ſub
ijciat ſed ſibi.Et ideo inqͥt Salomon ſapie. vij.

Solũmodo hocinueni ꝙ deus fecit hoiem re/
cctum ⁊ ipe infinitis ſe immiſcuit queſtiõibo.Ex
quo dat᷑ intelligi ꝙ noſtra iniquitas nõ ꝓcedit
ex culpa dei:ſed ex nr̃a culpa. Eccłi.quoq;.xv.
dicit᷑. Oeꝰ ab initio ↄſtituit hoĩem: ⁊ reliqᷣ teum
in manu ↄſilij ſuiEt paulopoſt ðꝛ.Appoſuit ti⸗

eraquo
bnen
iormnali⸗,
cni ſopot
dagcogalen
cund
ſtis no
. ſalſac
craafnedicen
detriſtlbo.cN/
ſalte Genel
insmortute
ſüquidirn.
durnt ineror
Ngtoig fatii
Genridoquie
aus Toccule,.
na dabitca
ſſauſcelib
ſgtaintelligar
maticl dicent
ſckno ſolbe
ſdeniſupri
pihiaoreſt
beacus Tho.
hocenſieſſe
Ueniäetia. P
maolopopo:
facnces ehoe
aſſetro mol
(ſentmalea
beniens a
tcerooſſe
Natiſud ead
ſtoul Zligu
goipanpes
quldefoꝛm
umiincouer
ſtutecfficen⸗
aus:negg„
wls eriſtt
ſmneäntleg
nes gꝛiniu
Imwopot
li. Oan
minüoil
gis. Jane
ſuntimü
Siſtela:
les abſ
ſin daret
carlgen
Gattrole
Mt
Nens dei
Glsſtell
Er
ſen

arbicni
tuegio
lumq;
ice⸗
tasſad/
dn
tbimo⸗
dacrio er
dannngi
ni on
Nemenns
neseſſn
ichzo
kſunt ma,
inpolano
ſtasdeco
nba 0
mopo
ſuperlla
worequs
ler chan/
llbe⸗
enit pul⸗
ummes:re
8diuenſis
1 ſooni;
inü.
1

dmisad
Honaui.
egnus
genns
gnia am
eyum . 4
uncruce
reiſtins
Uiſſee
gior go⸗
idic
ſauicoꝛl
ercrin,
thocle
ntbom
Ninsſ
porck
naudeo
eleſ
e⸗
Nunre/
iEr
eedlic
⸗ry⸗
tun
ſolct,

Foliü

biignẽ ⁊ aquã ad qð voluenis poꝛrige manuʒ.
Cũ ̊ habeatvnuſqͥſq; libeꝝ arbitriũ faciẽdi bo
nũ aut malũ.vt ꝓbat ſctũs Tho.j.pte ſũme.q.
lxxxiij. Nõ põt quis excuſare pctã ſua dicens ꝙ
deus cogat eũ ad peccandũ. . A
EkErcundũ pᷣſu ppoſitũ eſt ꝙ influẽtia cele/
8 ſtis nõ poteſt cogere libeꝝ arbitriũ:vnð

falſa eſt ſnia Tullij.li.j.de diuinatione

circa finẽ dicentis.Fato oĩa fiunt.⁊ Ouidij i.iij

de triſtibo. c. vij.dicentis. Rõ fatũ vincere nulla

valet.? Senece in l.tragediaꝝvbi ait. Regitur

fatis moꝛtale genꝰ.⁊ eiuſdẽ ð ↄſolatõe ad Pau
linũ qui dixit. Mutare fata nõ poſſumꝰ:ſtant

dura ⁊ inexoꝛabilia.? Lucani i.vj.di. Pꝛeceps
agit oĩa fatũ.⁊ Juuenalis li.iij.ſatira.j.dicentis
UVentidiꝰquid em̃.quid Tulliꝰ.an aliud qᷓ; ſy⸗
dus ⁊ occulti.mirãda potentia fati.Seruis re⸗
gna dabũt captiuis fata triũphos. ⁊ idẽ ſatira
lij.eauſdẽ libꝛi dicit. ata regũt hoĩes. Si em ꝑ

fata intelligamꝰcõſtellatiões:ſicut tenẽt mathe/
matici dicentes ꝙ cõſtellatio ſub qua quis na/

ſci᷑ nõ ſolũ habet influẽtiã neceſſariã ſuꝑ coꝛpꝰ

ſed etiã ſuꝑ rõnem ⁊ voluntatẽ. Dico ꝙ opinio

pꝛedictoꝝ eſt heretica ⁊ ſtultiſſima ꝓut pꝛobat
beatus Tho.in ſũma ↄtra gentiles.li.iij.c.lxxiij
hoc em̃ ſi eſſet verũ ſequerent᷑ infra ſcripta incõ⸗
ueniẽtia. Pꝛimo ꝙ ſi alique ſtelle eſſent cauſa
maloꝝ opoꝛteret dicere ꝙ aliq̊ mõ eſſent male⸗
factrices ⁊ hoc eſſent aut ꝑ naturã. ⁊ ſie deus fe
ciſſet res malas qui oĩa creauit bõa Geñ.j.aut
eſſent male a volũtate ⁊ hoc eſt falſiſſimuʒ ⁊ in⸗
cõueniens cũ ſint ſine aia. Scðm incõueniẽs
eſt qꝛ nõ poſſet aliqua rõ aſſignari: quare aliqᷣ
nati ſub eadẽ ↄſtellatione ſint ſapiẽtes ⁊ aliqui
ſtulti.Aliqui foꝛtunati:⁊ aliqui infoꝛtunati:ali
qui pauꝑes: ⁊ aliqͥ diuites:aliqui pulchꝛi:⁊ ali
qui defoꝛmes:aliqͥ boni:⁊ aliqui mali. Terci
um incõueniẽs eſt qꝛ ſi ex ↄſtellatiõib qͥs neceſ

ſitate efflcere᷑ bonus aut malus nõ eſſet pᷣmiõ⸗

dus:neq; puniẽdꝰqꝛ in neceſſitatibo nemo libe
ralis exiſtit.l.itẽ legatã.ff.de adi.lega.Unð fru/

ſtra eẽnt leges ⁊ iudices puniẽtes fures ⁊ latro⸗
nes qꝛ iniuſte punirent᷑ ſi aliud facere nõ poſſẽt
Immo potiꝰ deberet puniri ſtella cogẽs ad ma

lũ. Quartũ incõueniens eſt:qꝛ vana eſſent ho⸗
minũ ↄſilia ⁊ crcũſpectiões ⁊ pꝛudẽtie in agen
dis. Uanaq; eẽnt ſtudia ⁊ exercitia.Si em ea q̃ᷓ

ſunt ĩ mũdo ꝓcederẽt neceſſario ex ↄſtellatiõibꝰ

Si ſtella daret alicui ꝙ eſſet grõmaticus vel di

ues abſq; ſtudio ⁊ laboꝛe de neceſſitate eſſet eo
ſi nõ daret ſatis poſſet laboꝛare:ſtudere:vel lu⸗
crari:qꝛ nunq; obtineret qð deſiderat.Et lõ ta⸗

les aſtrologos irridet Aug.in ſᷣ mõe epiphanie

Dicit q; Ptholomeus in ſuo cẽtiloquio. Sa/
piens dñabit᷑ aſtris ⁊ anima ſapiẽtis adiuug

opus ſtellaꝛ

——

Erciũ pᷣſuſpoſitũ eſt ꝙ paſſio appetitus
t ſenſiciui nõ põt neceſſitare ad peccanduũn

—

ita ꝙ ſenſualitas nõ pᷣt cogere rõnẽ ad malũ:vt

ꝓbat Tho..j.ij.q.x.ar.iij.Et iõ ſtulte loquũt᷑ qͥ
dã qͥ ſe dicũt nõ poſſe abſtinere pccis.Et ꝙ ꝓpt᷑
qᷓſda vehemẽtes paſſiões ⁊ naturalẽ cõplexioeʒ
cogunt᷑ qͥdãmõ iuiti ad peccãdũ.Cõtra q̊s ſtat
ſnia Biraldi odonis ſuper.iij.Ethi.di.qꝙ; nulla
naturał ↄcupiſcẽtia q̃ntũcũ q; itẽſa ꝑ natiuita⸗
tẽ vł ꝑ etatẽ necitat vel cogit hoĩeʒ ad eẽ malũ ?⁊
vicioſũ iuolũtarie:eo ꝙ ꝑ rõnẽ vnuſqͥſq; ſuꝑa⸗
re pᷣt q̃ſcũq; paſſiões etiã potẽtiſſimas iclinateſ
ad malũ.Et h̊ ꝓbat᷑ auctoꝛitate ſcripture Gen.
iiij. Sub te erit appetitꝰtuꝰ⁊ tu dñaber uliꝰEt
iõ inqͥt Seneca ad Lucillũ. Erras ſi exiſtimas
nobiſcũ vicia naſci:ſuꝑuenerũt igeſta ſũt nulli
nos vicio natura ↄciliat:nos illa itegros ac li⸗
beros genuit.hec ille. Jõ falſa ẽ ſnia Oꝛatij i ſer
mõibo:pᷣmõe.iij.dicẽcꝭ.Nã vicijs nemo ſine na⸗

ſcit᷑. Optimꝰilleẽ:qͥ minꝰvꝛget᷑. Ex pᷣdicc ̊ ptʒ

ne complexionis. S
UVaartuʒ pᷣſuppoſitũ hr̃ a btõ Tho.ſj.ij.
q q.xxx. ar. j.? Alex. ð al.vbi.S.⁊ ſct/ Bo
na i.ij. di. xxv. ꝑte.ij. ar.j.q.uiij.⁊ Ric.ibi/
dẽ ar.iiij.qj.viq;:ꝙ liq; dyabolꝰpoſſit ꝑſuade⸗
re pctin:nõ pᷣt tñ cogere libeꝝ arbitriũ hois acd
malũ.Nõ em̃ eẽt libeꝝ ſi cogi poſſet.iõ Berñ.ĩ
li.ð libo arbitrio dic. Libertas ꝓ igenita ſui no
bilitate nlła pᷣt cogi necitate.Sʒ ð h̊ dicũt qͥdã
qñ aliqͥs potẽs ⁊ ſapiẽs pᷣliat᷑ cũ ðbili ⁊ iſipiẽte
ꝓfecto vicit ⁊ ſuꝑat illũ.Scriptũ ẽ ei i.l.iij.ĩ pᷣn.
ff. de alienatiõe iudi.mu.cau.fa. Potentioꝛibꝰ
pares eẽ nõ poſſumꝰ.Sʒ dyabolꝰpotẽtioꝛ ⁊ ſa
piẽtioꝛ ẽ hoie:⁊ ipoꝛtũe eũ teptatvt malũ faciat
̊ eũ coget ad peccãdũ.De ſapia em̃ dyaboli lo
qtur Aug.i li.ð natura demonũ di. ꝙ bʒ mille
nocẽdi artes.Qð etiã notat᷑ ĩ.c.ſciendũ.xxvj.q.
iiij. De potẽtia ãt ipiꝰðꝛ Job.xlj.Nõ ẽ ptãs ſup
terrã q cõparet᷑ ei:qͥ factꝰeſtvt nullũ timeret.qð
Johãnes apłs declarauit cum dixit Apoc.xij.
Ve terre ⁊ mari.qꝛ deſcendit advos dyabolus
hbñs irã magnã.i.ptãtẽ.Ad hec rñdet᷑: dyabo
lus ñ tẽptat hoĩeʒ q̃ntũ pᷣt:nec q̃ntũ ſat:necqᷓn
tũ vult ſʒ qᷓntũ a deo nob benigno ꝑmitti᷑. ¶ñn
inqͥt Pauilꝰ.j.Coꝛ.x.Fidelis deꝰqͥ nõ pati? vos
tẽptari ſupᷣ id qð poteſt ſi fac cũ tẽptatoepuẽtuũᷣ
vt poſſitꝭ ſuſtinere. Pꝛeterea vt inqt Hiero.in
q̃dã epła. Debilis ẽ hoſtꝭ qͥ nõ vincit niſi volẽtẽ.
Et.xv.q.j.inqͥt Ambꝛo.in.c.nõ eſt.Nõ eſt ꝙ cui
q; nature aſcribamus erũnã niſi nr̃e volũtati.
Temo em̃ noſtrũ cogit᷑ ad pem̃ niſi volũtate
ꝓpꝛia ſe deſlexerit: volũtariũ ſibi ſᷣuũ dyabolꝰ
actionat᷑. Neminẽ em̃ iugo pctõꝛum aſtrictuʒ
poſſidet:niſi ſe ei pꝛiꝰ ere pccõꝛũ vendiderit.bec
ille. Semel aũt dyabolꝰa nobis victꝰpoſteanõ
ita foꝛtit᷑ nos tẽptare pᷣſumet:ĩmo nos ſuꝑ ülũ
ptãtem recipiemꝰ. Naʒ in Poꝛtugalia vt legi
in cronicis oꝛdinis nr̃i puella qdaʒ dum ſepiꝰ

in ſpeculo ſe conteplaret᷑:a dyabolo inuaſa⸗

ꝙ nullus poteſt excuſare peccatuʒ ſuum ratio⸗

S

Bermo

Et cũ multi ſerui dei veniſſent:⁊ młta remedia
facta fuiſſent vt eijceret᷑ ⁊ nihil valuiſſent. Int᷑⸗
rogatꝰdemõ qre expelli nõ potuiſſet rñdit. So
lus talis frater mioꝛ me expellere põt:qꝛ cũ illũ
de luxuria foꝛtit᷑ tẽptarẽ ab illo victꝰ ⁊ cõfuſus
fui. Uocatꝰigit᷑ ille frat demonẽ ſtatim expulit.
Kũ aũt poſtmodũ ꝑ q̃dam montiũ pᷣrupta fra
ter ille iter faceret:apparuit ipi demõ ille in ſpecie
capꝛe terribił aſpectꝰ:quẽ ille ſpũ recogſcẽs in/⸗
quit.Uade retro ſathana:neſcis qꝛ ↄ me nihil
potes.Et plus tibi dico miſer ꝙ loc quẽtu de
celo cadẽs amiſiſti meus eſt:qꝛ te ſuꝑaui in bel
lo:vt habui ꝑ reuelationẽ.ſcriptũ eſt em Deute.
xj.Ois locꝰquẽ calcauerit pes veſter veſter erit.
vbi glo.ait.Qui demonẽ tẽptantẽ vincit locum
quẽ ipᷣe ꝑdidit obtinebit.Qð audiẽs diabolus

ſtatim diſparuit? ampliꝰad eũ tẽptandũ accede

re nõ pᷣſumpſit.Ad pᷣdicta etiã ꝙ; hõ cogi nõ po
teſt ad peccandũ facit diccũ Bern.in li. de libe⸗
ro arbitrio qͥ ait. Liberũ arbitriũ eſt potentiſſi⸗
mũ ſub deo:⁊ ab aliqͥ agẽte creato ſui omnino
defectũ nõ patit᷑. ’ ODOD
EA?᷑ ̊ expᷣdictis qntũ pᷣſuppoſitũ quod
S hbiẽ ab Alexãa. de ales in.ij.ꝑte ſũme.in tra
cctatu de malo.⁊ ꝑ Lho.j.ij.q.lxxiiij.ar.j.
⁊ in.ij.ſcripto.di.xlj.ar.iij.⁊ icerũ in q ſtionibo di
ſputatis de malo.q.j.ar.vj.⁊ Richar. in.ij.diſt.
xxxv.ar.j.q.ij.Et in eo dẽ li.di.xlj.ar.ij.q.ij.⁊ ſan.
Bonauen.in.ij.di.xxxiiij.ar.j.q.ij.⁊ di.xlj.eiuſ/
dem li.ar.j.q.ij.vbi dicũt.ꝙ cauſa ꝑfectiua ⁊ cõ
pletiua peccati nihil aliud eſt niſi volũtas no⸗
ſtra. Ec ideo inqt Hiero.in q̃ſtionid ad Helbi

diam.Hoies ſuo arbitrio derelicti ſũt:neq; emrm

bonũ neceſſitate faciunt ſed voluntate. Deꝰ em̃
equali cũctos ſoꝛte generauit:et dedit arbitrij li
bertatẽ:vt faclat vnuſqᷣſq; qð vult:ſiue bonum
ſiue malũ.hec ille.Gi ergo queras vnde ꝓcedit
ꝙaliqui ſunt boni aliqui vo mali.dico ꝙ pꝛo
uenit ex ſpontanea cuiuſq; volũtate. Vñ AÄreſt.
v. Echi.c.vij.inquit. Juſtũ operari omne volũ⸗

tarium eſt.Et in.iij.Ethico.c.iij.dicit. Virtꝰ vo⸗

Auntaria eſt ⁊ nihilominꝰ⁊ malicia.Et Seneca
lib. de moꝛibo ait. Omne pctm̃ actio eſt volun⸗

taria.Et idẽ ad Lucillũ ſcribit. Ualentioꝛ omni

foꝛtuna animꝰeſt ⁊ in vtrãq; partẽ ipᷣe res ſuas
ducit:beateq; ac miſere vite ſibi cauſa ẽ.Et Sa⸗
luſtius in iugurtino dicit. Dux atq; imperatoꝛ
vite moꝛtaliũ animꝰeſt. Zulliꝰquoq; in.ij. Re⸗
tho.noue ait.Uoluntatẽ in omnibo reb ſpecta
re cõuenit.Et idẽ in ſentẽtia habet᷑.l.di.c.ſi qua
ſemina.Et.c.ſi quis.⁊.c.quãtum.c.hi qui.⁊.c.ſe
pe cõtingit.Et extra de ſen.excõ.c.cum volũtate.
Et.C.ad.l.cCoꝛ.de ſicca.l.j.⁊.ff.de fur.l.qui iniu⸗
rie.in pꝛin. Ideo Augu.in lib.de libero arbitrio
ait. Uſq; adeo peccatum eſt voluntarium ꝙ ſi
nõ eſſet volũtariũ nullũ eſſʒ pcrm.Facit ad hoc
xlv.di.c.de iudeis.⁊.xv.q.j.c.merito.⁊.c.illa.⁊.c.
nõ eſt.Et.xxxiij.q.v.c.ſicut em.⁊.xxiij.q.iiij.c.na/

RDR
.

XXXVH

buchodonoſoꝛ.vbi ðꝛ. Vaſis ire nũqᷓ; de red/
derʒ ĩteritũ:ſi ñ ſpõtaneũ iueniret᷑ hõ hr̃e po᷑m.
His pᷣſuppoſit ↄcdludo:ꝙ facile eſt bñfacere

abſtinere a vicijs cũ hec oia ꝓcedãt a nr̃a volũ
tate.Et hec vitaſ ꝓbat᷑ rõne q ðꝛ libᷣtat ſiue ptã
tis.lihil eĩ mag ẽ i ptãte nr̃a q; volũtas nr̃a.
Ut iqͥt Aug.i li.ð libo arbitrio.⁊.v.li.ð ciui.dei
c.x.idẽ ait.Sũt nr̃evolũtates i nob:⁊ ipᷣe faciũt
qcqͥd volẽdo facimꝰ:ſiue bonũ ſiue malũ. Eſt
Gi facłtate nr̃a bnñfacere ſi volumꝰ. Un Dauid
pS.cxviij.iqͥᷣt.Aia mea ĩi manib meiſ ſꝑ. Solũ
Sreſtat vt velimꝰ.Quia vt iqͥt Aug.i li.de libꝰo
arbitrio. Qui fec̃ te ſine te:nõ ſaluabit te ſine te.

EX vo faciliꝰſit bonũ agere qᷓ; malũ ꝓbat᷑ rõ⸗

ne ꝗ ðꝛ naturalitatꝭ:cuiꝰfũdamẽtũ ponit Arel.
iij.ð regimie pncipũ di. Que magis naturalia

ſüuũt mag facilia ſut ad agẽdũ.Faciliꝰem̃ hõ ĩce?⸗
qit q; retrocedit. Faciliꝰ iacet qᷓ; pſallat qꝛ iſta
ſũt mag naturalia ſpẽi hũane.Cũ igit᷑ virtꝰſit

magis naturalis bone rei qᷓ;viciũ:ergo nature
hũane q̃ bona eſt Geñ.j.faciliꝰeſt ire ꝑ viã vᷣtu
tis ⁊ bñ oꝑari:qᷓ; ꝑ viam vicioꝝ ⁊ male agere.
CX aũt viuere ſᷣm vtuteʒ naturale ſit homini:
teſtatur Tullius in li.tuſculanarũ queſtionũ
dicẽs. Sũt enim igenijſnr̃is inata ſemina vtu
tũ:q̃ ſi liceat ſeqͥ:ipᷣa a vitã btãm ꝑducent.hec
ille.Ad argumẽta qt ꝑtis ↄtrarie dico pᷣm Ric.

nt ʒ i ſuo q̊dlʒ:ꝙ i h̊ ßuãda ẽ ſnia Hiero.dicẽt.

Diſtigue tꝑa:⁊ ↄcoꝛdabis ſcripturas. Qð etiã
ponit Aug.i.c.ſi peccauerit.ij.q.j.⁊ notat᷑ i.l.ad
uerſus.C. ð fur. G Pe i
eſt dubiũ ꝙ faciliꝰerat hoi ĩ oĩibo vᷣtutibo ſe exer

cere:qᷓ; vnũ pctm̃ cõmittere:qꝛ nõ hẽbat alid

ipelleſad malũ:nec caro rebellabat ſpũi:ſʒ ſub
dita erat rõni ꝑ iuſticiã oꝛiginalẽ ſᷣm mgrʒ i.ij.
di. xxv. Si aũt loq̃mur ð tꝑe nature coꝛrupte ꝑ
petm:dico ꝙ ẽ duplex facilitas.ſ.pᷣncipij ⁊ ſeq/
le ſiue ↄſeqntie.Quo ad pncipiũ veꝝ ẽꝙ aſſue
to in pctis difficiliꝰẽ bñ oꝑari qᷓ; male:⁊ nature
nfe coꝛrupte facilioꝛ ẽ via coꝛruptiõis qᷓ; itegri⸗
tat ⁊ icoꝛruptibilitatj.Quo vo ad ſeqlã.i.poſt
qᷓ; qͥs bñ agere ceꝑit faclioꝛ eſt via vᷣcutũ q; vi
cloꝝ:⁊ maxie vbi qͥs ĩ bñfaciẽdo aſſuefactꝰẽ ſic

teſtat᷑ Hiero.ad Celantiã. Sciẽduʒ q̊ fm Ric.

nr̃m vbi.S.ꝙ lʒ ꝑ coꝛruptiõeʒs nature ab oꝛigia
li pctõ ſit hoĩ difficile ĩ pncipio bñ oꝑari:tñ pa⸗
rũper aſſueto facile vr. Jõ Apłs ad Hebꝛe.xij.
inqᷣt. Oĩs diſciplina in pñti qͥdẽ nõ vr̃ eẽ gaudij
ſʒ meroꝛ):poſtea vᷣo fructũ pacatiſſimũ luſticie
reddet exercitatᷓ ꝑ eã.Et Berñ.in quadã epła.
ait. Subito ꝓcedenti devmbꝛa ad ſolẽ:de ocio
ad laboꝛẽ:graue videt᷑ eſſe qð incipit:ſʒ poſtqᷓ;
ab his diſſuelcere ⁊ ad illa pauliſper aſſueſcere
cepit vſus tollit difficultate:ĩuenitq; facile qðᷣ
difficlle añ putauit. Jõ ſaluatoꝛ nr̃ oĩbo xpᷣiãis
inqt Mat.xj.Tollite iugũ meũ ſuꝑ vos:⁊ iue⸗
nietᷓ reqem aiab vꝛis. Jugũ eĩ meũ ſuaue ẽ:⁊

onꝰmeũn leue. Hec ãt leuitas ⁊ faclitas bñ ope

i ei loqᷓmur ð tꝑe inocẽtie:ñ

cbicniihin⸗

urnſtimlnp

1 ticeer⸗

hiorent bn
paijgqp dee

c(oꝛdedlicul

pnöericlinar
aulcnte Pern

QAuiſooncld

genas vrau
Pars ſcd
Re

muũ
bus

ica volütatl

busſbilnuic
gantbonao
bitno. Irino
Otog cipli
lecome no
lns em ofa
Ptekea depe
dictglo Dor

Brcgi Onl
acha man?

fentbonoro
deſan etco d.
gopolituts
1rrg ſ
tropio noin
Eriij g
nuz Katad
Vern 2 li de
cicug:.
coreputgk⸗
Pocop, Pen
ſipanelxery
Mlentlitet
Meopertm
Manberi
gackiig
itapkonh
kragteyrt
lectonefze
opa ay b⸗
ſimer /B
ſwcis lo
füirlupero
Amento.
dorüſtfag
olapolit⸗

iiz deſe,
öbfepan.

tbife

nja voli
1ar ſiuepti
Ninsnf,
lanidei
eſpefaciͤt
malii
Un daud
alſo Soli
gilidelbo⸗
obrurſete.
gli pdatro
pont ZBre.
1s nauralia
loanböice,

Mllargr iſta

iigtnnſt
agonacure
Iegü den
emalc agee.
eſebomin.
igucktonii
ſanina dm
gncent het
d im Pie.
Hi dicij,
no. Qbani
notniilod
iweineñ
unbſecrer
idar dligo
ſoünßſub
mmngzii
recomwotep
napiſei
qgegolue
lernore
shiugi
ſeiſiipolt
fui
ſceſi
fn N.
re borga
vgonitie
rfcigung
müͤtuſt
utihtn
li deolo
cſ vofi;
r aſotſere
n plals
worr iue
ſuguee
io üohe

Foliũ

radli etiã ĩ hñte naturã coꝛruptã:⁊ ad malũ ĩdi
nat ꝓcedit avᷣtute diuie gfe q̃ eſt foꝛtioꝛ q; na
tura:vt młtipłr ꝓbat Amb.i libꝛo de ſacramẽ/

tis ⁊ i.c.reuera.de cõſecra.di.ij. Sic em̃ nauis

hſñs ventũ bñflantẽ i velis facillime currit ↄtra

ipetũ aq̃ꝝ deoꝛſuʒ currẽtiũ:⁊ nauẽ trabẽtiũ na
turałr ad iĩferioꝛa:ſic cũ ſpũſſcti flatꝰſufflat in
coꝛde alicuiꝰ:ipᷣm ꝑ viã vᷣtutũ nõ obſtãte coꝛru
ptiõe ⁊ iclinatiõe nature facit currere ſine diffi⸗
cultate. Permaneat ̊ vnuſqͥſq; ĩ gra ðᷣi:ſi vult
faciłr bñ oꝑari:qꝛ viſficabit᷑ in eo illud Eſa.iiij.

NQui ſꝑant i dño mutabũt foꝛtitudinẽ aſſumẽt

pẽnas vt aquile:volabũt ⁊ nõ deficiẽt.
Pars ſcda de necitate bonoꝝꝛ oguz. E
Ro expeditiõe ſcdðᷣe ꝑtis mouet᷑ q̃daʒ

p pulchꝛa q̃ſtio.ſ. Utrũ deꝰ creatura re
mũeret ſola bona volũtate abſq; oꝑi

bus:⁊ ſi neceſſaria ẽ bona oꝑatio ad

liũcta volũtati.Oꝛit᷑ aũt iſta q̃ſtio ex auctoꝛitati
brus ſibi inuicẽ ↄtrarijſ. Pꝛio em̃ videt᷑ ꝙ nõ re
Irant᷑ bona oꝑa: dicẽte Berñ. im. li. de libero ar
bitrio. Intẽtio ſufficit ad meritũ:bona actio re/

qrit᷑ ad exeplũ. Ergo videt᷑ q̃ntũ ad merituʒ

vite eterne nõ ſit necaria bonitas actiõis. Uo⸗
lũtas em ꝓ facto reputat᷑:vt ĩ.c.homicidioꝝ ⁊.
c.oĩs.⁊.c.nũqͥd ⁊.c.noli.⁊.c homicidiũ.⁊.c.ſiꝓ⸗
pterea. de pe. di. j. Nẽ ſuꝑ PS. Dixi ↄfiteboꝛ ⁊c.
dicit glo. Uotũ ꝓ oꝑatiõe reputat᷑.Cõfirmat hᷣ
Sreg.i Omelia ſuꝑ Mattheũ dicẽs. Nũ qᷓ; eſt
vwvacua manꝰa munere cũ archa coꝛdis repleta
fuerit bonavolũtate. Pꝛeterea in.c.cũ volũtate

de ſen. excõ.ðꝛ. Amplłꝰreſpicit deꝰ ad ſpõtane/⸗

as volũtates qᷓ; ad actꝰ. Facit ad h.ix.q.vj.c.vl.
⁊. xv.q.vj.C.j.⁊.xxij.q.v.c.qͥ plurare.vbi ðꝛ.Deꝰ
ex oꝑib nõ iudicat:ſʒ ex cogitatiõibo⁊ ex coꝛde.

Et.xiiij.q.v.c.ſi qͥd. ðꝛ.Deꝰcoꝛ iterrogat:nõ ma
nuʒ.Fgacit ad h.xxiiij.q.j.c.odij.Et.xxij.q.ij.c.re
uera.⁊.xlij.di.c.qeſcamꝰ.⁊ de pe.di.j.c.ꝑiculoſe
⁊.c.ĩ q̊cũ q;.⁊.c.couertimi.vbi ðꝛ. Volũtas ꝓ fa
cto reputat᷑. Sʒ i ↄtrariũ iduci pñt alioꝝ dicta

doctoꝝ. Pꝛimo Ambꝛoſij in li.de officijs. traſ

ſũptiue.lxxxvj.di.c.nõ ſatꝭ.vbi ðꝛ.Nõ ſatꝭ ẽ bñ

velle niſi ſit etiã bñ facere.⁊ Jacobi.ij.Fides ſi⸗/

ne operibo moꝛtua eſt.Et Joh̊.ac Marci.iij.⁊

dit apłs nihil oꝑantes.⁊.ij. Petri.j.ðꝛ.Sapiẽ/

ter agite:vt per bona oꝑa vꝛa certã vocationẽ ?⁊

eleccionẽ faciat.Ex qͥbo oibo vr̃ ↄdudi nec̃aria

eẽ oꝑa cuʒ bona volũtate ad meritũ vite eterne.
Ad hãc q̃ſtiõeʒ rñdeo ſᷣm Alex.de ales in.ij.pꝑte

ſũme ⁊.ſ.GBona.in.ij.di.xl.ar.j.q.iij.q duobus
modis loqͥ poſſumꝰ de oꝑibo bonis aut ð illis

q̃ ſũt ſuꝑerogatiõis aut de illis qͥ ſunt obliga⸗
tiõis.De pᷣmis dico volũtatẽ bonaʒ nõ eſſe ſine

aliq̊ merito:etiã ſi ſit facultas ad oꝑanduʒ. Si

vo nõ ſit faculcas ſʒ impoſſibilitas tãtũ meret

bona volũtas:q̃ntũ ſi el iũcta eẽt bona oꝑatio.

—

CoCIII

Et ſᷣ eſt ven de pᷣmio eſſentiali nõ tñ accidẽtali.

UVs ſi mulier nupta deſideret eſſe virgo ⁊ virgi/

nitatẽ ſeruare qᷓ;uis illð deſideriũ pᷣmiet᷑ pᷣmio

eſſentiali:nõ tñ accidẽtali.ſ.aureola q̃ dat᷑ virgi⸗

nibo. Siliter dia põt de manyrio:⁊ de alijs oꝑi
bus ſuꝑerogaciõis.Deillis vo oꝑibo q̃ ſunt de
obligatiõe dicendũ eſt:ꝙ aut ille qui habet intẽ
tionẽ habet ⁊ facultatẽ bñ oꝑandi aut non. Si
nõ hʒ facultatẽ ſʒ bonã voluntatẽ ⁊ reccã inten⸗
tionẽ:tũc plenitudo ſola volũtatis ſufficit ei ad
meritũ vite eterne abſq; exterioꝛi oꝑe.Et ſic hñt
intelligi oẽs ille auctoꝛitates ad pᷣmã ꝑtem. Si
aũt adſit facultas volũtas ⁊ ptãs:intentio non

poteſt ſufficere ad meritũ abſq; oꝑe Uñ Hiero.

ad Euſtochiũ ait.Eterna vita nõ niſi ꝑ diuino⸗
rü mãdatoꝝ obſeruatõnẽ acqᷣrit᷑. Ut em̃ inquit
Areſto.in.ij.Ethi.Ad ꝑfectionẽ vᷣtut tria requi
rũt᷑...ſcire.velle ⁊ oꝑari.Et Dionyſiꝰ in li.de my
ſtica theologia ait.ꝙ ꝑfectio totiꝰ theologie eſt

pꝛaxis:id eſt oꝑatio. Jõ Aug.in ſᷣmõe de dedi⸗

catione tẽpli dicit. Sicut em̃ malis opibo quaſi
quibuſda ſeris ac vectibo vite ianua daudit᷑ ita
bonis operibo aperit᷑.Et.j. Johã.iij.dicit᷑. Filio⸗

li mei nõ diligamꝰ verbo:neq; lingua:ſed ope⸗

re ⁊ veritate. “ ́
Eceſſariũ ̊ eſt ſemꝑ bonis oꝑibo inſu⸗
n dare. Et h̊ duplici rõne. Pꝛima dict᷑ foꝛ
cclificatois. Fũdamtũ cuiꝰponit᷑i.lſi vnꝰ
S.pactꝰne peterʒ. v.qð etiã ĩ ſpẽ.ff.ð pac.ſ. vna
qᷓq; res de facili reuertit᷑ ad naturã ſuã. Qõ etiã

notat᷑ in.l.volũtate.in fi.ff.qͥbo mo.pi.vł hypo.

ſol.Exẽplũ hꝰhẽmꝰ ĩ aq̃ cui ſi ponat᷑ obſtaculũ
ne poſſit ire ꝑ viã ſolitã:de facili ꝑuo ſacto foꝛa
mie reuertit᷑ ad ↄſuetũ curſũ.Sed qͥlibʒ eſt ꝓnꝰ
ad malũ oĩ tꝑe.Geñ.viij.⁊ oẽs cõiter ð dlinãt po
tiꝰad malũ qᷓ; ad bonũ.Juxta illð ps. Oẽs de⸗
clinauer̃t ⁊c.Curſꝰaũt nature nr̃e ipedit᷑ a novb
ex ↄtinua carnis moꝛtificatõe:⁊ qtidiano feruo
re vt ait Gꝛego.i q̃dã omelia.⁊ fuit ſnia bti pꝛis
nr̃i Frãciſci:vt hẽ i legẽda maioꝛi:ꝑte.v. Vñ ðꝛ
Pꝛouer.xij. Manꝰ foꝛtiũ dñabit᷑:q aũt remiſ⸗
ſa eſt tribut ſeruiet.Et Ecci.xxxiij Ngugu ⁊ loꝛũ
curuãt collũ duꝝ ⁊ ſeruũ pigꝝ inclinat oꝑatio⸗

moꝛ rci. iij. z nes aſſidue. Uñn qͥdã vſificatoꝛ ait. Continuos
Matthᷣ.vij.Oĩs arboꝛ q nõ facit frutcü boniũ
excidet᷑ ⁊ i ignẽ mittet᷑.⁊.ij.ad The.iij.repᷣhen⸗

patiẽs noctuq; dieq; laboꝛes. Fit ſctũs ſcelerũ

qͥ pꝛiꝰ auctoꝛ erat.Nãq; rudi⁊ modico macerat

dů viſcera victu. Spũi ſubdit ſe furibũda caro
Ex pᷣdicc ̊ ſeqͥt᷑ ſi ceſſauerimꝰa feruoꝛe:⁊ va

cauerimꝰocio:ſtatĩ ad vomitũ reuertemur: ſiẽ

qͥ vadit ð aquã vigoꝛe remoꝝ ſi ceſſauerit remi/
gare aqua eũ reducet iferꝰ:⁊ foꝛte mag qᷓ; ante
erat. UIñ Hiero.ad Ruſticũ monachũ ait. In
deſiderijs eſt omnis ocioſus:⁊ Iſidoꝛus in ſy⸗
nonima dicit. Gꝛauis libido vꝛit quẽ ocioſum
inuenit. Un Aug.ad heremitas dicit. Uigilate

igitur fratres:ocioſitatẽ in cunctis deponẽces.
Quid em̃ eſt ociũ niſi viui hominis ſepultura.

Per ocioſitatẽ em̃ heremũ ſepe cẽptamur euie

Bermo

p hanc attendimꝰſepe ad luxuriã per hancaĩa⸗

mur ad ſuꝑbiã:ꝑ hac ducimur ad mũdi gliaʒ
pꝑ hõctẽptamur ðlicate paſci:ꝑ hãc ſuffocamur

pcioſe veſtiri:ꝑ hanc ad ſuꝑfluã doꝛmitionẽtra
himur:ꝑ hãc ad ſecularia vba ducimurlibent
audire. Hecẽ illa peſtis vᷣe peſſima:q; freqᷓnter
ſcõꝝ cõuẽtꝰ deſtruxit:ꝑiẽs in eis luxuriã:nutri/
ens gulã:ſeminãs iter eos ʒiʒaniaã:generãs ĩter

cos homicidia:⁊ oĩa que ſũt oꝑa carnis.Nũqᷓ;

ciuis celoꝝ erit qͥ odoſitatẽ amauerit. Et iõ o fr

q heremũ hitas:ſiviſ ꝑfectꝰeẽ fuge ociũ.hec ille.
Hiſboſeth em̃ doꝛmiẽs fuit ociſus.ij. Reg.xij.
Doꝛmientibꝰ hoibo inimic?ſuꝑſeminauit ʒiʒa⸗
niã Matth.xx.Et ſᷣuꝰpiger repᷣhenſus ẽ a dño

de nõ opato talẽto:⁊ codemnatꝰẽ Matth.xxv. do vt tꝑe hyemali:tꝑe frige
pereamꝰ:ſed bonis oꝑib oꝛnati:eternaliter refi
cdlamur in patria. .

Chꝛiſtꝰredarguit ocioſos Match.xx. Jõ ocio⸗
ſi nõ merent᷑ a deo adiuuari. Patuit exẽplũ de

q̃dã ruſtico cuiꝰ aſinꝰceciderat i foueã luto ple⸗½

nã. Traſiẽs aũt qͥdaʒ nobilis miles cõpaſſione
motꝰ:voluit ſubleuare aſinũ illiꝰ:ipᷣe vᷣo ruſti⸗
cus ſtabat manibo iũctis aſpiciẽs quõ bñ age⸗/

ret.Qð cernens ille miles idignatꝰdixit. Ruſti

cõe ego volo adiuuarete:⁊ tuñ vis paululũ ex⸗

tendere manũ ad ſubleuãduʒ tuum aſinũ:⁊ ſic

diſceſſit nõ pᷣſtãs ampliꝰ illi auxiliũ.Et ita facit
de ſividet nos negligẽtes ĩ facq nr̃is ⁊ ĩ bonis

operationibus.

Ecũda rõ q̃re nõ debemꝰ vacare ocio:ſʒ

8 ſpaliqd boni agere ðꝛ cõmiſſiõis.Fur⸗
tũ em̃ cõmittimꝰ q̃tiẽs re nob ↄceſſa ali
tervtimur qᷓ; vtẽdam accepimꝰ.S.itaq;.⁊.S.pla
cuit.Inſti.de obli.q̃ ex de.na. Sʒ deꝰ nob ðdit
coꝛpꝰ⁊ aiam:vt bonuʒ faceremꝰ Geñ.ij.ibi.vt
oꝑaret᷑ ⁊ cuſtodiret illũ.⁊.iij.c.dixit deꝰhoĩi. In
ſudoꝛe vult? tuiveſcen pane tuo.Itẽ dedit nob

tp̃ᷣs ad acqᷣrẽdã vitã eternã. Cũ g̊ ſtamꝰocioſi:

⁊ voluptatibo huiꝰmũdi vacamꝰ:furtũ cõmit⸗

timꝰi coꝛꝑe:qð ẽ pᷣcioſius cũct opibo terreniſ.l.
ij.ff.ad.l.rodiã.de iac.⁊.l.penul.ff.ſi q̃dru .pau.

fe.di. Itẽ in aĩa q̃ ẽ pᷣcioſioꝛ coꝛꝑe.c.cũ ifirmitas

de pe. ⁊ re. Iẽ i tꝑe:qð ſᷣm Berñ.nõ redꝓpit eſti⸗

matiõem.De q̊ͥ̊ etiã inqᷣt Seneca ad Lucilluʒ.
Nulliꝰrei maioꝛ eſt penuria qᷓ; tꝑis.QOuanto ꝙG
res in qͥbo furtũ cõmittit᷑ ſũt maioꝛꝭ pᷣcij:tanto
mai? eſt furtũ ar.in.S.atrox.inſti.deiſiurijs.Cũ

̊fur reꝝ tꝑaliũ ſuſpẽdat᷑ qͥd faciẽdũ eſt de tãto
fure.Ideo Jaco.iiij.ðꝛ.Scienti bonũ ⁊ nõ faci
enti:pccm̃ ẽ illi.Ea ꝓpter Paulꝰmanibo ꝓpꝛijs
laboꝛabat.Actuũ.xviij.vtvitaret ociũ.Queoĩia
ↄſiderãs Aug.ad heremitãs dic̃. Age igit᷑ frat
qð bonũ eſt:fuge ociũ qꝛ moꝛs eſt.Aꝑi oculos
mẽtis ⁊ coꝛꝑis:videbiſq; ſingłas creaturas ad
officia ſingła ðputatas nũqᷓ; ociari. Ecce ei ſol
curſuʒ anni ꝑficit. Luna etia mẽſuras ⁊ viciſſi⸗
tudines diſcurrit:et cetere ſtelle.Oia em creata

ſibi deputata officia quiete exercẽt. Nõne aĩalia

bꝛuta ad ſue nature induſtriã ociũ fugiũt. Nõ⸗

ne ⁊ ſemꝑ laboꝛãt:vt ↄſeruẽt᷑ in eſſe.ſſũquid in

xXxXxVI

ſuis neceſſitatibo deficere ⁊ pigreſcere eavidemꝰ2
abſit. Oia em ſub obediẽtia ſũt:oia agũt q̃ age
re debẽt. Solꝰmiſer hõ accidia ſopoꝛatꝰ:ab of /
ficio ſuo freqᷓnter recedit:⁊ dei imaginẽ in ſe de/

turpãs in accidia ꝑſeuerat.Erubeſce o xpᷣiane ⁊
abſcõde te a facie ſaluatoꝛ tui qͥ iumẽ inſipien

tioꝛ ⁊ foꝛmicis hodie facꝰ eſſe cõpꝛobarꝭ. adð
em ad foꝛmicã o piger:⁊ ↄſidera ſemitas eiꝰ: q
cũ pᷣceptoꝛẽ nõ habeat:tanq; ſollicita de ſalute
ſua in eſtate grana colligere nõ deſiſtit qᷣb viue
re poſſit ĩ hyeme. Foꝛmicaꝝ ̊ ↄditiões attẽdere
debemꝰ:⁊ eos ſũmopere imitari. Laboꝛare em̃

ſine int᷑miſſiõe debemꝰ:vt fructũ bo noꝝ operũ

acqͥramꝰ in eſtate pñq vite:⁊ tã mirifice ⁊ głioſe

laboꝛãdo vt tꝑe hyemali:tꝑe frigoꝝ ⁊ iudicij nõ

O ofirmationẽ aũt pᷣdictoꝝ dico: lic;

a vn?ſolꝰtm̃ eſſet ſaluãdꝰqͥſq; dʒ ꝓ poſſe
totvirib conari ſic vtuoſe viuere:vt ipße
mereat᷑ eẽ ille ſaluãdꝰ:qð ꝓbat᷑ dicto Pauli.j.
ad Coꝝ.ix.dicẽtꝭ.Frẽs neſciq ꝙꝙ hi qͥ ĩ ſtadio cur

rũt:oẽs q dẽ currũt:ſʒ vnꝰaccipit bꝛauiũ. Si er

go illi qͥ currũt ad bꝛauiũ lʒ ſciat ꝓ certo ꝙ vni

ſoli dabit:tñ nõ ceſſant currere:ſed ſperat vnuſ

quiſq; ſe eſſe illũ qͥ bꝛauiũ ↄſeqᷣt᷑:q;to magis dʒ
vnuſqͥᷣſq; inſudare:vt bꝛauiũ ſempit᷑ne głie cõ⸗

ſequat᷑.Et iõ ſubiũgit apłsvbi.S. Sic currite vt

cõpꝛehẽdat.Ois em̃ qͥ in agone ↄtẽdit ab oib⸗

ſe abſtinet. Etilli qͥdẽ vt coꝛruptibilẽ coꝛonã ac
cipiã:nos vo incoꝛrupit.
d heu qꝛ mlti ſũt a diabolo decepti qͥ
8 vigdeæẽtes ſe in pctis iuolutos tãq; deſpe⸗
rati dicũt. Poſtq; oĩno dãnabimur di⸗
mittamꝰaliqͥd boni facere. Quid em̃ valet nr̃a

ↄfeſſio.qͥd ꝓderit bona opatio. Poſtqᷓ; ᷓ amit

temꝰbona futuri ſecłi:ſaltẽ pñtibo ꝑfruamur:⁊
pctã pctis addamꝰqꝛ oĩno diaboli ſumꝰ.O er⸗
roꝛ iniqͥſſime:o peſſima opinio:o deceptio ſa⸗
thanica:q̃ntos i iferni ꝓfudũ demerg.Et iõ vt

hec maledicta obſtinatio ð coꝛdibo eoꝝ tollat ꝓ

pono hãc ↄcluſionẽ:ꝙ ſi qͥs ĩ hac vita adhuc de
cẽ milibo anis viuere deberet eẽtq; certificatꝰab
angelo vel a deo qð oino dãnabit᷑:et cõmittẽdo
vnũ pctm̃ moꝛtale poſſet ↄſeqͥ oẽſ mũdi theſau
ros:oĩaq; bõa ac delectamẽta: hiturꝰ ea ꝓ toto

tpe vite ſue nõ deberet dictũ pctm̃ ꝑpetrare. Ait
em Chꝛyb.in li.de reꝑatiõe lapſi.Centũ ſi placet

annos delitijs demꝰ? adde ⁊ alios cẽtũ:ſi placet
adde ⁊ decies cẽties milies cẽtũ:q erit ex his q̃ſo

ad eternitatẽ cõparatio. Nõne om̃e tpᷣs vite hu⸗

ius labiles q̊ delitijs frui videmur: ⁊ idulgere
libidini q̃ſi noct vniꝰſõniũ ad etcnitad cõgatio⸗

nẽ videt᷑. Quis vᷣo tã̊ amẽs:qͥ ſue tã ipꝛudẽs erit

q vt vniꝰnoct delectabile capiat ſõniũ:eternam
eligat amittere głiam vł et᷑nas eligat ſubire pe⸗
nas.hec ille.Et iõ inqᷣt Salomon.Ecclłs.xj. Si
annis mulctis vixerit hõ ⁊ in his omnibus le⸗

Wimagin

cfueniemme⸗
Nenerit wonlt
dieſples
nisdeßene y
ſno durloꝛg
ſcigz danc
mscenotr
gkigfügocd
gtubiot/
ſluton 1I.
genſapiam.
ſonis olneſh
nochiſiden
tbi pdeſſent
mdo:r aia
ni tſinefine
dic Ois ron.
cec icelſan
laafuturaſi
Tode
ogan.
5gre
Agllle mlta
laſteſobait
nckcavereab
rönegrotitue
ſteo. Joffia
norjaqbon
Ulſſe Ctphũ
cuz ke
düfigat⸗
tſcie
Coꝛi? cnaid
Beralt. Gr
Gataq büf
redditeyic
Peinqt
Cllatis gr⸗

(gglde dacie

n
6 tre
ſpen

ſbeoiween
(clo ꝛ mud
us ofn
ſeidit Ja⸗
municatb
metop ſ
may eſu
nis cief
nmnila
Qudaref
anhoien
n Ondd
ineci
Clardon

awiden?
urq age
gbof,

einſede⸗
wüne
binſſpien
ar. Dad
lngeb⸗
de ſalute
ltqbvine
aniere
borgreefn
wrihei
ſergloſe
iuctcjnö
molierreft
S
dioglig
dzppoſſe

larexie

Pauli,.
iſtadio aur
Gii Gier
mogi
Paratnun
omagis d
tnegliec,
cme
t obobo
ron ac

deceptiq
ii deſpe/
dbimurdi⸗
wAlenfe
tß gamt⸗
fwomor:
umd Oe
echno ſ
6⸗Kio
ntwlli⸗
ochucde
muficatab
cömiredo
Gdicheſan
9ca ploto
erare.
riſiplan
ilipher
rerhio
s ith
1ugere
nnno/
es erl
ernam
biree⸗
r.1
ſibus .

Foliũ

tatꝰfuerit memiſſe dʒ tenebꝛoſi tꝑiſ futuri qð cũ

venerit vanitacᷓ arguẽt᷑ oia pᷣterita.Et Eccłi.xxj

diẽ ſapiẽs.Fili peccaſti:ne adijcias iteꝝ ſʒ ð pᷣſti
nis depᷣcare vt tibi pcta ſoluãt᷑. Et eiuſdẽ li.uij.

c.etiã ðꝛ.Coꝛ ſapiẽs abſtiebit a pctis:ne ĩ nouil⸗

ſimo durioꝛa patiat᷑. Ex pᷣdic igit᷑ pʒ nilłs q̃n
tũcũq; daãnãdꝰdʒ addere pctin pctõ ne guioꝛes
penas ecnalr patiat᷑ i iferno:⁊ qᷓ;to ꝓfũdiꝰðmer
git᷑ i ꝓfũdo tãto maioꝛẽ głiã amittẽs mag elõ/
get᷑ a btõꝝ ↄſoꝛtio. Inqͥt q̊ͥʒ Hiero.ſuꝑ illa vba

ſaluatoꝛ Matth.xvj.qd ꝓdeſt hoĩꝛc. Si hꝛes

oẽm ſapiam Salomõis:⁊ oẽʒ foꝛtitudinẽ Sã
ſonis omẽſq;diuitias Creſi:⁊ longitudinẽ vite
Enoch:ſi deniq; oẽʒ hr̃es ptãtẽ Octauiani:qͥd

tibi ꝓdeſſent hec oia cũ ĩ fine caꝛo tua dãda ſit

vᷣmibo:⁊ aia ſit cũ demõib ⁊ dinite epulõe ĩ et᷑/⸗
nũ ⁊ ſine fine cruciãda.Chꝛyſ.etiã i ſetẽtijs ſuiſ
dic. Ois rõnał cogitatio die noctuq; alijs a ſe

reiec iceſſant᷑ vᷣſari dʒ circa tꝑa et᷑nitat ſiue fe
licia futura ſint:ſiue triſtabilia.hec ille. V

VUod aũt qlibet etiaʒ dãnãdꝰteneat᷑ bñ
q oꝑari:ꝓbat᷑ aliqᷣbo rõnib:quaꝝ pꝛima

3: gratificatiõis. Nullꝰem ẽ in hac vita

adultꝰqͥ młta bona a deo nõ ſuſceꝑit ſiue tꝑa⸗
lia ſiue ſpũalia vł coꝛꝑalia:ꝓ q̊ꝝ recõpẽſatiõe te
net᷑ cauere ab oĩ eiꝰ offẽſiõe ⁊ aliqͥd boni facere
rõne gratitudis.Nã cũ ðꝛ i.c.cũ i officijs.de te⸗
ſta. In officijs charitat illis pᷣus tenemur ob⸗
noxij a qͥbb maiꝰnos bñficiũ cognoſcimꝰſuſce⸗
piſſe.Et phũs.v.Ethi.dicit. Refamulari oꝑtet
ei qͥ graʒ fec:⁊ rurſum ipᷣm iciꝑe.Ex qͥ dicto ptʒ
q̃re bñficiatꝰdʒ recõpẽſare aliqͥd ꝓ bñnficijs ac/⸗
ceptj.ſ.qꝛ ipᷣa recõpẽſatio ẽ valde gta ipᷣi bñfa⸗
ctoꝛi ⁊ etiã ĩductiua:vt alia bñficia ipẽdat. Vn
Ber.ait.Gratitudo ẽ vᷣtꝰdeo ⁊ boibo plurimũ
grata q̃ bñficia recepta cognoſcit:⁊ gr̃as danti
reddit:⁊ vicẽ toto poſſe repẽdit.⁊ Caſſiodo.ſuꝑ
PS.inqᷣt.?⁊ Helioꝛa meret᷑ ſuſciꝑe qͥ ð mioꝛib⸗
collatis gratꝰ extiterit. Indignꝰ vᷣo eſt ð dãdis
qui de datis rep erit᷑ ingratus. A4
Epteʒ aũt ſũt iter alia bñficia dei q̃ oĩibꝰ

8 ts repꝛobis ⁊ dãnãdis q; etiã eleccᷓ cõit᷑

ipendit. Pꝛimũ eſt creatiõis:qꝛ hoĩem

ad umaginẽ ⁊ ſilitudinẽ ſuaʒ creauit Geñ.j.Et

ipᷣe oibo eẽntiam tribuit:vt etiã teſtat᷑ pᷣs.j.de
celo ⁊ mũdo. Scðm bñficiũ ẽ cõicatõis. Nã de

us a qͥ om̃e datũ optimũ ⁊ om̃e donũ ꝑfectũ de
ſcẽdit. Jaco.j.etiã repꝛob ⁊ pᷣſci ac dãnãdis cõ

municat bñficia coꝛꝑum celeſtiũ:⁊ q̃ttuoꝛ ele/

mẽto ꝝ.ſ.t᷑re cũ fructib aĩialibo ⁊ theſauris ſuis

mar ⁊ fluminũ cũ piſcib.Aer cum auib atq;

ignis cũ effectu ſuo.Teq; o pccõꝛ ipᷣe deꝰ cũ tota

familia tua paſcit veſtit ⁊ nutrit.De qͥ̊ ps. ait.
Qui dat eſcã oĩ carni.De cuiꝰetiam benignitate

erga hoĩem admirãs idẽ ꝓppůa inqt ipᷣi deo.ps.

viij. Quid eſt hõ ꝙ mẽoꝛ es eiꝰ:aut filiꝰhoĩs qꝛ
viſitas eũ. Minuiſti eũ paulo minꝰab angelis

glia ⁊ honore coꝛonaſti e:⁊ ↄſtituiſti eũ ſuper

alba indiget lenſu.

(c(CVv

oꝑa manuũ tuaꝝ.Oia ſubieciſti ſub pedibi eiꝰ

oues ⁊ boues vniuerſosiſuꝑ ⁊ pecoꝛa cãpi ⁊c̃.

Terciũ bñficiũ ðꝛ cuſtoditiõis.Nã ne angelus
ſathane ĩ vtero mr̃is vł extra vteꝝ te ſuffocaret:
celeſtẽ angelũ ad tui cuſtodiã ðöputauit vſq; ad
moꝛtẽ.Un ꝓp ha.ps.xc.inqͥt.Angeł ſuis mada
uit de te:vt cuſtodiãt te ĩ oibovijs tuis.Quartũ
bñficiũ ðꝛ ↄceſſiõis.Ecceem̃ ꝙ deꝰſua clemẽtia
dedit ⁊ dat tibi tot dies hebdomadas mẽſes ct
annos:in qͥbo potuiſti ⁊ vales ꝓmereri vitã etc᷑⸗
nã:culꝰtꝑis tãta eſt pᷣcioſitas:q; vna eius vncia
emi nõ poſſet cũ toto theſauro mũdi.Nã ĩ mo⸗
mẽto tꝑis poſſet qͥs facere ſic bonũ cogitatũ ad
deũ ꝑ amoꝛẽ ⁊ deſideriũ:q mereret᷑ e᷑nã gliam
Et iõ Eccłi.iiij.ðꝛ.Fili ↄſerua tpᷣs ⁊ deuita a ma
lo. Sʒ heu qꝛ de mitis did põt illð Job. xxiuij.
Dedit ulli tᷣs pnie:⁊ ipᷣe abutit᷑ eo i ſuꝑbiã.Qui
tũ bñficiũ ðꝛ collocatiõis.Cũ em̃ te naſci poſſet
facere de ſaraceno ⁊ ſaracena ſua benignitate fe
cit naſci de xpᷣianis:⁊ int᷑ xpianos educari: ⁊ ba
ptiʒzari:ac reciꝑe gram ſpũſſcti:dicente apłlo ad
Ro.v. Charitas dei diffuſa eſt in coꝛdibo veſtrꝭ
ꝑ ſpiritũſctm̃ qͥ datꝰeſt vob. Itẽ liq; tu ſis ingra
tus ſpũiſctõ:tñn iugit᷑ te vocat ⁊ inſpirat ad bo⸗

nũ. Un Apoc.lij.inqᷣt. Ego ſto ad oſtiũ ⁊ pulſo

⁊ Matth.v.ait ſaluatoꝛ.Pz meꝰ celeſtis ſolem
ſuũ oꝛiri facit ſuꝑ bonos⁊ malos:⁊ pluit ſuper
iuſtos ⁊ iniuſtos.Que vᷣba nõ ſolũ itelligi poſ
ſũt de ſole ⁊ pluuia materiali:ſʒ etiã de ſole radi
antis inſpiratiõis ſue ⁊ de pluuia gre.Sextum
bñficiũ ðꝛ redẽptiõis.Eq̃łr em̃ dei filiꝰ ꝑ moꝛtẽ

⁊ paſſionem ſuã q̃ntũ in ſe fuit oẽs bonos ma⸗

loſq; redemit.Quia ꝓ ſalute totiꝰ hũani generꝭ
ſanguinẽ ſuũ fudit.Unð Apoc̃.j.ðꝛ Ipe dilexit
nos ⁊ lauit a pccis nr̃is in ſanguine ſuo. Etad
Ro.v.i adhuc inimici eſſemꝰxpᷣs ꝓ nob moꝛ
tuus eſt. Et ibidẽ.Cũ adhuc inimici eſſemꝰrecõ
ciliati ſumꝰ deo:ꝑ moꝛtẽ filij ſui.Et ad Ro.viij.
Qui ꝓpꝛio filio nõ peꝑcit:ſʒ ꝓ nob oibo tradidit
illũ.Septimũ bñficiũ ðꝛ btificatiõis.Nã deꝰtã
malos q; bonos ad finẽ btitudis creauit:⁊ vo⸗
lũtate ancedẽte vult oẽs hoĩes ſaluos fieri. Et

Bern.ait. Nũqᷓ; creatꝰeſſem:nec ego nec quiſq;

aliꝰ:niſi deꝰad britudinẽ ſuã me creaſſet. Pꝛo⸗
pter pᷣdicta igit᷑ bñficia⁊ młta alia.vt qꝛ fecit eũ
creaturã rõnalẽ:nõ aũt beſtiã vł lapide:tenetur
quiſq; eciã pᷣſcitꝰ ⁊ danandꝰdeo gr̃as referre: ?
ad honoꝛẽ eiꝰ in aliquã recõpenſationẽ bñ oꝑa ⸗
ri:vt dic̃ be. Tho.ij.ij.q.cvj.ar.iij.vbi ait.q ois
effectꝰad ſuã cam naturalr ↄuertit᷑.Et iõ tal oꝛ⸗
do reqrit vt ille qͥ ſuſcepit bnficiũ pᷣcipue a deo
p graꝝ recõpenſationẽ ↄuertat᷑ ad ſuũ bñfacto
rẽ ſᷣm modũu vtriuſq;. In ðᷣo em̃ pncipalr inue⸗
nit᷑ cã debiti:eo ꝙ ipᷣe eſt pᷣncipiũ oim bonoꝛuʒ
nr̃oꝝ:a q̊ oia ſubſeq̃ᷓnter bõa deriuãt᷑. Uñ ph̊s

j.Topi.inqt. Deũ vta venerari oꝑteat:ſi qͥs du⸗

bitat indiget pena ſic ſi qs dubitatvtrum nuſ

Bermo

Ecũda ratio ðꝛ exẽplificatiõis quã tãgit
8 Bꝛego. in moꝛa.di.Nõ mediocriter lau
Qablle eſt eciã mal inter bonos nõnlłis
fulgere vᷣtutibi.Ait em̃ ph̊s.j.Ethi. Uirtꝰ eſt fi⸗
nis ꝓpt᷑ quẽ honoꝛ ⁊ laus.Et iõ Lulliꝰ i philip.
inqͥt. Bꝛeuis a natura nob data eſt vita: ſʒ me⸗
moꝛia bñ acte vite ſempit᷑na eſt:q ſi nõ eẽt lõgi⸗
oꝛ qᷓ; hec vita qͥs eẽt tã amẽs qͥ maxis laboꝛibo

⁊ ꝑiculis ad ſũmã laudẽ głiãq; ↄtederet.hec ille

Qui etiã in li.de amicitia ſcribit.Nihil eſt i hac
vita vᷣtute amabiliꝰ. Nihbil qð mag alliciat ad
diligendũ:qͥ ꝓpe qͥ ꝓpt ꝓbitatẽ vite etiã q̊s nũqᷓ;
vidimꝰ diligimꝰ.Et in li.ð natura deoꝝ etiã ait
Nihil eſt vᷣtute amabiliꝰquã qͥ adeptꝰfueritvbi
cũq; gẽtiũ erit a nob diligit᷑.Et ſupᷣdicta patent

de phᷣis moꝛalibo lʒ infidelib:qͥ vſq; ĩ hodier/

nũ diẽ q̃ntũ ad ipᷣas vᷣtutes moꝛales laudant᷑
⁊ cõmẽdãt᷑ atq; diligunt᷑:ac ꝑ vniuerſũ oꝛbẽ no

minant᷑:’ſic̃ etia viuẽtes ĩ honoꝛe habebãt᷑. Ecõ⸗
tra vo eſt de mal ⁊ dãtibo malũ exẽplũ:qͥ i vita

et pꝰ moꝛtẽ ſũt infames ⁊ ab oĩbo vituꝑant᷑ ⁊ de
teſtant᷑. Et iõ inqͥt ſapiẽs.Eccł.xlj.Curã habe de

bono noie:hoc em̃ tibi mag ꝓderit qᷓ; theſauri

mlti ⁊ inumerabiles.Mltas alias rõnes aſſi⸗

gnare poſſumꝰ q̃re etiã pᷣſcitꝰ⁊ dãnandꝰ debeat
bñ oꝑari:q;̃ patere pñt ex dicẽdis in parte ſeq̃nti

huius ſermonis.

X- pdictj aũt arguere poſſumꝰ ꝙ multo

e mag electꝰ⁊ pᷣdeſtinatꝰtenet᷑ toto tꝑe vi
te ſue bñ oꝑari:⁊ malũ deteſtari:lʒ ꝑ di⸗
uinã reuelationẽ fuiſſet certificatꝰꝙ ſaluabit᷑ qꝛ
ſ̃ᷣm oẽs theologos.in.j.di.xlj.Nõ ſolũ finisvlti

mus cadit ſub electiõe ⁊ pᷣdeſtinatiõe:ſed inſux

cadit mediũ a deo poꝛdinatũ q̊ ꝑueniat᷑ ad illũ
finẽ.Et iõ Frãcil.de mayro.in ſuo ↄflatili:in pᷣdi

ca di. q.j.inqᷣt.Cũ qrit aliqs ⁊ introgat di. Si
ſum pᷣdeſtinatꝰ⁊ ex ̊ deꝰpᷣuidet me ſaluãdũ:q̃/

re ̊ oꝑtet me laboꝛare in bono opꝑe cũ finalr ſal
uari debeã. exq̊ deꝰ ab et᷑no ſic pᷣuidit.Ad h̊ re/

ſpõdeo q̃drupłr.Pꝛio mõ ſic.:lã lʒ deꝰ nõ poſ

ſet alit᷑ facere ita ꝙ neceſſario ſaluaret eũ tñ exqͥ

deus illũ gratis ab et᷑no pᷣoꝛdinauit ad gloꝛia,z

tãto mag debet conari ad cõplacẽdũ ſibi ꝓ gra

titudine.Scðo rñdeo ſic. Na deꝰ nõ neceſſario

decerminauit ad ſaluãdũ nec neceſſario ſtat in
illa determiatciõe quin poſſet velle oꝓpoſitũ ſi fa
cias malũ.Tercio rñdeo:ꝙ ſcia dei ð futur ↄti

gentib nõ eſt ita detminata:ſic eſt de neceſſari/
is ſʒ eſt ↄoditionata. Sic̃ oẽs ꝓmiſſiões ad Ab/⸗

rahã ⁊ ad Dauid fuer̃t ↄditionate. Quarto re⸗
ſpõdeo ꝙ ſiẽ̃ deꝰpᷣcognouit iſtiꝰſaluationes:ita

etiã pᷣcognouit oẽs actꝰ vᷣtuoſos ⁊ meritoꝛios

qb ſaluabit᷑ ⁊ conatꝰqͥbo conabit᷑.hec ille. Pꝛe
dicta vo ꝓbant᷑ ſiłitudine. Alaꝝ eſt em̃ ꝙ deus
ab et᷑no pᷣuidit nũeꝝ annoꝝ menſiũ ⁊ dieꝝ cu⸗

iuſſlibet hoĩs q̊ viuere dʒ. Juxta illud Job.xiiij.

Numerꝰmẽſiuʒ eiꝰapð te eſt:ↄſtituiſti termios

eius qͥ pᷣteriri nõ poterũt. Et tñ ſic pᷣuidit deꝰ cõ

XXXVDI

ditionalr ꝙ ſiqͥs diceret:ego nolo comedere:bi
bere:nec doꝛmire:nec nociua coꝛꝑi ac vite pᷣcaue
re:⁊ ita faceret certe talis nõ viueret vſq; ad pᷣfi⸗
xum fminũ:ſʒ potiꝰmoꝛeret᷑ ⁊ iõ ſic coꝛꝑalis vi
ta indudit comeſtionẽ de neceſſitate ſᷣm naturã
dicẽte phᷣo.j.de generatiõe. Om̃e aial qᷓ;diu vi⸗
uit indiget alimẽto ↄueniẽti ſue nature:ad h̊ vt
viuat.Sic et᷑navita reſpectu nr̃i ⁊ etiã diuini oꝛ
dinis de neceſſitate includit vᷣtuoſaʒ oꝑationẽ.

Pꝛete rea nõne ſtultꝰeſſet infirmꝰqͥ diceret:vo⸗
lo comedere ⁊ bibere qð mibi placuerit:qꝛ ſi ſa⸗

nari debeo ſanaboꝛ:⁊ ſi moꝛi ðbeo moꝛiar.Cer
tũ eſt ꝙ ſic: cum deꝰ oꝛdinauerit medicinas ad

recuꝑandã ſanitatẽ:aliter ſequeret᷑ ꝙ iutiles eſ⸗

ſent medicie ⁊ etiã medici: qð ðꝛ.Eccłi.xxxviij.
Honoꝛa medicũ.ꝓpt᷑ neceſſicatẽ em illũ creauit

altiſſimꝰ. A deo em eſt oĩis medela. Nã alciſſimꝰ
de tra creauit medicinã:⁊ vir pꝛudẽs nõ abboꝛ

rebit eã.hec ibi.Et iõ ſiłr eſt dicẽdũ de medicina
pnie quã deꝰ oꝛdiauit ad purgãda pctã. Et pꝛo
pterea ðꝛ Luc.xiij.Niſi pniam egerit oẽs ſimul
Eibitis.Itez deꝰ pᷣuidit ꝙ vinea tua factura eſt
vinũ:⁊ ager tuꝰfrumẽtũ in abũdãtia:⁊ tñ ſi nec
vinea nec ager cultiuaret᷑ ac oꝛdinaret᷑:nullã vł
modicã collectã faceres vini vł frumẽti.Quia ꝗ̊
vt diẽ btũs Tho.in.j.ꝑte ſũme.q.xxij.Deꝰnõ ſo
lũ ꝓducit res in eſſe ⁊ ad debitũ finẽ:ſʒ etiã pᷣoꝛ⸗
dinauit quõ vnũqðq; ꝑueniat ꝑ debita media

ad debitũ finẽ. Jõ ſicut infirmus cupiẽs ꝑopta

tũ finẽ ſanitatᷓ recꝑe dʒ pꝛiꝰ ſirupos ⁊ medici⸗
nas ꝓpoꝛcionatas reciꝑe:⁊ ſiliter volẽs ex vinea
vł agro fructꝰcolligere dʒ pꝛiꝰ vineã ⁊ agrũ bñ

cultiuare. Sic ⁊ in/ ꝓpoſito de ſalute aĩe ⁊ fructu

vite et᷑ne capeſcẽdo eſt dicẽdũ. Pꝛetea pᷣuidit de
us ab et᷑no ꝙ tal dñs eſt habiturꝰ victcoꝛiam de
hoſtibo ſi bñ dimicauerit. Poſito aũt caſu ꝙ ta

lis nõ pugnaret nec hoſti reſiſtentiã faceret: vel

inermis ↄ ipᷣm accederet certũ eſt ꝙ penicꝰſuccũ
beret. Et ſiłr dicẽdũ eſt de hoie qͥ ſi viriłr pugna
uerit cũ hoſtibo ſpũalib:ſᷣm dei pᷣuiſio nẽ victo
riã obtinebit:iuxta ꝓmiſſionẽ eccłie dicẽtꝭ in of⸗

ficio apłoꝝ. Eſtote foꝛtes in bello:⁊ pugnate cũ

antiq̃ ſerpẽte ⁊ accipietᷣ regnũ eternũ.Sed tñ ſi
nõ pugnauerit nõ fᷣcipiet coꝛonã.di.apło.ij.ad
Thi.ij. Nõ coꝛonabit᷑ niſi qͥ legitime certauerit.

Peꝛeterea licqʒ deꝰ puiderit filiũ tuũ fieri bonũ le
glſtã vł canoniſta:ſiue medicũ:oꝛdinauit tñ ꝙ;

tales ſciẽtias acq rat mediãte ſollicitudie ſtudij
ꝑ mltos annos.Et ſiłr liq; deꝰpᷣuiderit ⁊ decre⸗

uerit aliquẽ debere ſaluari:oꝛdinauit tñ ꝙ potẽꝛ
tie ipᷣius tã rõnales qᷓ; ſenſitiue ſint ſollicite ad

acqͥrendã ſalutẽ eternã:mediãtibo vᷣtuoſis oꝑa
tionibo.Et iõ ðꝛ.ij. Petri.ſ. Satagite frẽs vt ꝑ
bona opꝑpa veſtra certã vocationẽ ⁊ electionẽ ve⸗
ſtram faciatis. OQ
Redicta etiã ꝓbari poſſunt rõne q̃ dicit᷑

perfectiõis. Cuius fundamentuʒ ponict

philoſophus.). Phi.di. Unaqueq; res

acoꝛiit
(ickinſue

gial. M.
ſeſcnech

ſo pter S

gtcnonek.
Pphliſnn
penbetton/
ieleanbi⸗
nno biuuſ

fanoꝛi:ene

ldltadalie
iocudene
giarönall:

noqjlitas

feditvioe
lis⸗r mule
Ppütde vt
Un Pꝛou
dis peedit:
cinſqzpin
laao maioꝛ
Ucdecibae
lapouldud⸗
gliu venola
goꝛficario
Po

b ſo
ſiich
ſpbontsopt
ſanbckaöfn
lnqt do D
egeritpnian
ſticäevita⸗
imputabun
t
tamt goꝛ
Porste
.
b

Natii
Perbyvic
no. aglt Ee
detiduſtn
amo.) Oc
Zugadbe
ccupatos
dareaden
nins an
ſo vñin
wdolarn
oakemi
Dadie⸗

ehae bi
teßcane
Gadßfi⸗
palis vi
Nnaturi
San vl;
teadh
diuinioꝛ
opatione,
Mcao,
egſiſo,
onar Ker
Comsad
unles e,
cklorvii.
llüeaune
iahiſim⸗
nöͤabboꝛ
emedicng⸗
i⸗ Enno
oisimul
facuna et
emiſinee
tenullivr
Ounz;
Donoͤſo
ſheijon,
bia medla
gles gopra
t ecla/
var vinen
agrü biͦ
apuidrde
onam de
taaſuta
um
mſucui
nrpugea
ſonivao⸗
hin inof,
wonaea
Gedtiſi
gkoiia
nanent.
mibonut
avit h
gie fuci
ntrdat/
tn ole
oluura
Nolso.α
feNE
moni ve/

1 hollt

Foliũ

huüc oꝛdinẽ ſumpſit a natura vt qͥcquid imꝑfe⸗
ccũ eſt in ſuo genere appetat ꝑfici. Et in eo deʒ li.
ctiã ait. Materia quãuis vna foꝛma ifoꝛmata
ſit.ſemꝑ tñ in aliã tẽdit ꝑfectionẽ:⁊ apꝓpetit eam
nõ ꝗꝓpter coꝛruptõeʒ foꝛme ſub q̃ ẽ:ſʒ v magis
pfectionet᷑. Uñ qñ eſt ſub foꝛma embꝛiõis.vlte
rꝰaliã foꝛmã appetit:⁊ ſic ſucceſſiue. Et ſic ap⸗

petitꝰeſt rõne maioꝛis pfectiõis. Hoc etiã ptʒ ð
itellectu hũano:qꝛ cũ eſt ĩfoꝛmatꝰv na vᷣitate ⁊

vno hitu ſcie:naturałr appetit ꝑfici alia ſcia ꝑ⸗
fectioꝛi:⁊ nõ qͥ eſcit ſub vna ſpeculatõe ſʒ vlteriꝰ
tẽdit ad alias ſpeculatiões vt magis ꝑficiat᷑:et
iiõ ↄdudendũ eſt ꝙ a foꝛtioꝛi pᷣ appetitꝰdʒ eẽ in

gĩia rõnali:⁊ pᷣcipue a deo electa reſpectu vᷣtutũ

ã vt ðꝛ.ij.Ethi. Uirtꝰ eſt qͥdã habitꝰ:ſeu bo/⸗
na q̃litas mẽtis:q̃ hñtem ꝑficit:⁊ opꝰeiꝰbonũ

reddit:⁊ iõ qͥlibet dʒ ſꝑ ꝓcedere de bono in me

lius:⁊ multiplicare in vtutibo. Juxta illð Ps.

Ibůt de vᷣtute in vᷣtutẽvidebit᷑ deꝰdeoꝝ ĩ ſion.

Uñ Pꝛouer.v. ðꝛ. Juſtoꝝ ſemita q̃ſi lux ſplen

dẽs ꝓcedit:⁊ creſcit vſq; ad ꝑfectã diẽ.Quanto

em̃ qſq; plura bona opꝑpa fecerit tãto ĩ celeſti pa
lacio maioꝛi glia fulgebit: dicente Greg. Sicut
in elec i hac vita fuit diſcretio oꝑũ:ita ĩ alia vi⸗

ta ꝓculdubio erit diſcretio pᷣmioꝝ.Et ſic h̊ aliꝰ
aliũ vᷣtuoſa oꝑatiõe trãſcẽdit:ita illic aliꝰaliuʒ

gloꝛificatione pꝛeceldet. .
Reo oↄcluſiõe aũt huiꝰꝑtis dico: ꝙ ſiqͥs
p ſp peccaſſet:⁊ nunqᷓ; aliqͥd boni feciſſet

ſi icipit bñ agere ⁊ penitere:vtvſq; i finẽ

in bonis oꝑib ꝑſeueret ſaluabit᷑:⁊ in libꝛo vite

ſcribet᷑:a q̊ fuerat ꝑ pctm̃ ðletꝰ:qꝛ Ezech.xxxiij.
inqͥt deꝰ. Si dixero ipio moꝛte moꝛierꝭ:ille at
egerit pniam de pctõ ſuo:feceritq; iudiciũ ⁊ iu⸗
ſticiã:vita viuet ⁊ nõ moꝛiet᷑ ⁊ oĩia pctã q̃ fecit ñ
imputabunt᷑ ei.Et iõ Salomon Pꝛouerb.iij.
hoꝛtat᷑ dicens. Bene fac ſemꝑ:⁊ inuenies gra⸗
tiam ⁊ gloꝛiaʒ coꝛam deo.
Pars tcia ð fructificatiõe bonoꝝ oꝑeꝝ. Q
Ercio vidẽdũ ẽ ð bonoꝝ oꝑeꝝ fructi
t ficatione. Quãtũ em̃ ſit vtile ſꝑ aliqd
boni facere:ptʒ diſcurrẽdo dcã ſccoꝝ
PDer hoc em̃ qͥs acqᷣrit graʒ dei.vnð
Act᷑.xiiij.ðꝛ.Acceptꝰẽ deo qͥ cũq; iuſticiaʒ oꝑat᷑.
Per bᷣ vicia carnis debellant᷑.vñ Iſido.in Si
no.ait. Cedet aũt libido rebus:cedet operi: ce

det iduſtrie ⁊ laboꝛi.? Ouidiꝰin.ij.de remedio

amoj.Ocia ſi tolles ꝑiere cupidinis artes. Jõ

Aug.ad heremitas dicit.Uos frẽs meos ſemꝑ
occupatos eẽ deſidero:vt bꝛauiũ ſalut ꝑ graʒ
dei reciꝑe mereamini.⁊ idẽ Aug.ait.Non facile
mens capit᷑ a tẽptatiõe q̃ ſꝑ bono vacat exerci⸗
tio:vñ in ꝓuerbio dici᷑. In ollam bullientem
nõ volat muſca.⁊?⁊ Pꝛouer.xij.ait ſapiens.Qui

opꝑat᷑ terrã ſuaʒ ſaturabit᷑ panibo.⁊ Hiero.ſuꝑ

Elaiãa:dic̃. Sudoꝛe em̃ ⁊ laboꝛe nimio ad vber
tatẽ fructuũ ꝑuenimꝰ.Nõ ſolũ ãt ſpũalẽ fructi ¶coꝛꝑi infixa ↄtinuũ doloꝛẽ ex m infi⸗
xũ humano coꝛdi iugiter illud excruciat. Etiõ

affert boni oꝑis exercitatio ſʒ etiã coꝛꝑalẽ.vnð

Fulgẽtius ait:qꝛ qͥdã ſapiens ĩterrogatꝰſic rñ
dit. Honeſtꝰlaboꝛ hũane vite fida eit cuſtodia
doꝛmiẽtis nature ſtimuluſ:ſopiti caloꝛis lima
ſuꝑſluitatis ↄſumptio:vicioꝝ fuga: moꝛboꝛñ
moꝛs:la guoꝛis medicina.lucrũ oꝑis.iuuẽtutꝭ
debitũ. adoleſcẽtie diſciplina.ſenectut gaudiũ.

ſalutis adiutoꝛiũ nutricis oim maloꝝ ocij eſt ĩ
imicꝰ.Ille aũt ſolꝰ ab exercitio ſe ſubtrahat qͥ fe

licitatis gaudio carere deſiderat.

Eiẽdũ tñ ꝙ ad vitã et᷑na ↄſeq̃ndã nõ ꝓ⸗
8 ſt opꝑa fctã ĩ pctõ moꝛtali cũ ſint ſine cha
illtate. vt inqͥt Gꝛeg.in q̃dã omelia.⁊ me
liꝰ Paulꝰ.j.Coꝝ.xiij.Et ad h̊ fac tex.i..við.⁊ in
c.teneamꝰ.j.q.j.Uerũtñ qꝛ inqt Augꝰ.in li.de li
bero arbitrio.Nullũ malũ impunitũ:⁊ nullum
bonũ irremuneratũ. Jõ lʒ qͥs ſit in pctõ moꝛta⸗

li ⁊ ſciret ſe eſſe damnãdũ :nõ dʒ ceſſare a bonis
oꝑibo vt ieiunare oꝛare viſitare eccłias facere ele

moſynas ⁊ hmõi.õ em̃ quiſq; laboꝛabit bñ⸗
faciẽdo:etiã in pctõ moꝛtali:qͥ nõ recipiat merce
dem ſuã.Aſſigt aũt Alexa.de ales.in.iliij.ꝑte ſũ⸗
me.nouẽ vtilitates boni facti etiã in pctõ moꝛ⸗
tali. Pꝛima ðꝛ delectatiõis ⁊ iocũditatis mẽ
tis.Ait em̃ Areſto.iiij.Ethi.llłs eſt qͥ nõ gau/
deat bonis oꝑatiõibo. ⁊.ij. Retho.Bene facere
⁊ bene pati delectabiliſſimũ eſt pᷣm naturã.⁊.ix.
Ethi.Boni oꝑatio ſtudioſa delectabił eſt ſᷣm ſe
ipam.⁊ Tulliꝰin li.de ſenectute ait.Cõſciẽtia be
ne acte vite:mlłtoꝝq; benefactoꝝ recoꝛdatio io⸗
cũdiſſima eſt. Seneca qͥʒ ad Lucillũ ſcribit.Re
rũ honeſtaꝝ pᷣciũ in ipᷣis eſt:qð eſt mẽtis leticia
⁊ Bern. ait.Delectatioes nõ ꝑdimꝰcum honeſte
viuimꝰ:ſed mutamꝰa coꝛꝑe ad aiam⁊ a ſenſibꝰ
ad ↄſciam.Et Augu.dicit.Gaudiũ vᷣtutj eſt ve
lut fons gaudij in ꝓpꝛia domo naſcẽs. Econtra
vo ẽ de mala oꝑatiòe.vt em̃ inqͥt Phs.v. Po⸗
liti.O poſitoꝝ o ppoſiti ſũt effectꝰ.Et iõ ſic muli
er pariẽs fuliũ pulchꝝ cũ integritate mẽbꝛoꝝ cũ
videt eũ natũ gaudet:⁊ nõ meminit pᷣſſure ꝓpt᷑
gaudiũ qꝛ natus eſt hõ in mundũ.Johis.xvj.
Qñ vᷣo parit hoꝛribilẽ ⁊ mõſtruoſum feduʒ vt
bufonẽ ſeu maſſam carnis magnã triſticiã ſu⸗
mit.Sic a foꝛtioꝛi quelibet anima ꝑturiẽs actũ
virtuoſũ ineffabilẽ leticiã ſuſcipit. Et de h̊ expo
ni põt illud Cantc'.iiij. Hoꝛtus ↄdluſus.ſ.ↄſcie:
emiſſiões tue paradiſus.Econtra aũt ꝑturiens
malũ actũ pcti ↄtriſtat᷑.vñ Boetiꝰ inqͥt Nunqᷓ;
ſine pena ſũt vicia nunq; ſine gaudio ⁊ pᷣmio ſt
vcutes.⁊ phs.ix.Ethi.dic̃. Uirtuoſus his q̃ ſũt
ſm vᷣtutẽ actõibo ſuis gaudet.his aũt q ſũt ᷣm·
maliciã ↄtriſtat᷑:ſic muſicꝰ i bois melodijs dele
ctat᷑ i ᷣuis aũt ↄtriſtat᷑.Et.x.Ethi.de bona oꝑa/
tiõe ait.Delectatio naturałr ſeqͥt᷑ oꝑatiõeʒ.⁊ ad
ĩiuicẽ vident᷑ ↄiũgi:⁊ ſepationẽ nõ reciꝑe.De ma
la vo inqͥt.ix.¶ Detha.Malũ ſemp ſubſeqͥ᷑ pe⸗
na. Bern.aũt dic.Sic gladiꝰ⁊ ſagitta humano
coꝛꝑi infixa ↄtinuũ doloꝛẽ exhibẽt:ſic pem̃ infi

Bermo

Hiere.ix.ait deus.Cibabo populũ iſtũ abſin⸗
thio:qꝛ peccauit in me:⁊ dabo ei potum aquazʒ
fellis.Sicut igit᷑ pictoꝛ de turpi imagine a ſefa
cta ↄtriſtat᷑.⁊ ecõtrario gaudet de foꝛmoſa.Sic
hõ ↄtriſtat᷑ de oꝑatione vicioſa turpi ⁊ bonmt⸗

nabili:⁊ letat᷑ de virtuoſa ⁊ bona. 8
Ecunda vtilitas dicit᷑ ſatiſfactiõis. Pꝛo
8 pter opus em̃ bonũ etiã i moꝛtali pecca
to factũ ſatiſfit pᷣceptis dei ⁊ eccleſie:⁊ in
obedientie pctm̃ vitat᷑.Nãa ſi quis in pctõ moꝛ⸗
tali exiſtens tenet᷑ officiũ diuinũ dicere:ſi illud

obmittit aliud moꝛtale petm̃ cõmittit:ſi vo ꝑ⸗
ſoluit ſatiffacit pᷣcepto.Et idẽ eſt de laicis obli/⸗
gatis audire miſſam diebo feſtiuis.⁊ ſic de ſmt

libus.ſᷣm Tho.in.iiij.di.x-yv.

Erca vtilitas diat᷑ diminutiõis. Me⸗
t rent᷑ em peccatoꝛes qñq; nõ ſolũ puniri

eternałr:ſed etiã tꝑaliter flagellari ſed ꝓ

pter bona que faciũt deus tꝑalis pene mitigat

ſeueritatẽ. Quid em̃ putamꝰfacturũ deũ ſodo⸗

mitis vſurarijs ⁊ ſacrilegis homicidis blaſphe
mis ⁊ ceteris ſceleratiſſimis hominibo:niſi face
rent aliqua bona. Pꝛofecto extermiaret eos de
terra potẽtiſſimus deus:ſed eos ſuffert eos to⸗

lerat:eiſq; multa mala q̃ in pᷣſenti vita merẽtur
ſuſpendit. Ideo qᷓ;to magis quis eſt in peccat

inuolutus tanto magis debet ſemꝑ facere ali⸗

quod bonũ:vt ſic ſaltem vitare poſſit terribilia

dei iudicia. Ait em̃ deus Leuitici.xxvj.Si non

audieritis me.ſ.aliqð bonũ fadẽdo:ſed ambu
laueritis ex aduerſo mihi:ego quoq; ↄtra vos

incedã et ꝑcutiam ſepties ꝓpter pctã veſtra ⁊ ad
paucitatẽ cuncta redigam. Deſerteq; fient om/

nes vie veſtre. Hoc aũt poſtea adimpleuit. Inñ
ps.cvj.inquit ꝓp heta. Poſuit terrã fructiferaz
in ſalſuginẽ:a malicia habitantiũ in ea.Ecõtra

vᷣo bona operatio pᷣſeruat a malis:dicente Au
gu. Sicut modicũ lumẽ in nocte pᷣſeruat homi

nẽ a multis pᷣcipitijs:ſic modicũ bonũ in nocte
peccati ꝑpetratũ:a ruina multoꝝ maloꝝ pᷣſer-

uabit.Ait etiã pᷣs. Remedia adbibita a muld
nociuiſ pᷣſeruãt. Habemꝰ aũt exemplũ ð niniui
tis qui bonis oꝑibo euitarũt ſubuerſionẽ ſue ci

uitatis Jone.iij. Uidit deus oꝑa eoꝝ:⁊ miſertꝰ

eſt populo ſuo.
¶Uarta vtilitas dici

mus tẽꝑales diuitias: dat ſalubꝛẽ aerẽ

fertiles agros:armenta fecunda:vberes fructꝰ:
letam familiã:amicoꝛum copiam: ſanitatis le/
ticiam. honoꝛis excellentiam. Ideo Eſaie.j.dic
deus · Si volueritis benefacere bona terre co⸗

medetis.

do aiam ⁊ coꝛpus.Sed cũ inter tot pctã inter⸗

—

vtilit taugmẽtatiõis. Au
q gmentat em deus ꝓpter bona que faci⸗/

inta vtilitas diat᷑ liberatõis.Liberõt
q em̃ bona oꝑaa ptãte diabolica. Quoto
em̃ quis magis abũdat pctis:tãto ma⸗
ioꝛẽ auctoꝛitatẽ ſumit diabolus ↄtra eũ:vexan⸗

xxxVI

ſerit aliquid bonũ opus pijſſimus deꝰ reſtrinj/
git audaciã eius:tãq; magna eſt bon oꝑis vis

etiã in peccatoꝛibo:vt nõ ſolũ reſiſtere diabolo:
ſed illũ vincere valeat ⁊ expugnare. Uñ tali bñ
operãti inqͥt ꝓpheta.ps.xc. Suꝑ aſpidẽ ⁊ baſui⸗

ſcũ ambulabis:⁊ cõculcabis leonẽ ⁊ dꝛaconẽ.?

Eccłli.xxix.ðꝛ de elemoſina.Suꝑ ſcutũ potẽtis
⁊ lanceã impugnabit ꝓ te inimicos tuos.⁊ itel

ligit᷑ nõ ſolũ ð ſimic tpalibꝰ ſʒ etiã ð ſpũalibj.i.

demonibo. Et de hoc habet᷑ exẽpluʒ qð rectat

SBSrego.iij.li.dialogoꝝ de illo iudeo nõ baptiʒa

to:qͥ nocturno tꝑe exiſtẽs in qdã tẽplo antiquo

in heremo idolis ðdicato:ſigno crucis tm̃ mu⸗

nitꝰ:ðmones oẽs qͥ illuc cõuenerãt terruit atq;
fugauit.Cui demões ipᷣiꝓpter ſignũ crucis tin
nullã moleſtiã inferre potuerunt.

Exrta vtilitas ðꝛ diſpoſitiõis. Valet emriꝛ

s bonũ factũ in pctõ moꝛtali ad diſponẽ
dũ pctõꝛes ad pniam. Uñ de eo q nõ eſt
paratꝰ pcta dimittere Greg. ait. de pe. di. v. c. fal⸗

ſas.ec tñ deſꝑet ⁊ iteri qͥcqͥd pot᷑it boni facere
hoꝛtamur vt faciat:vt oĩpotẽs deꝰcoꝛ illiꝰillu⸗
ſtret ad pniam. DHinc Alex.ð ales in.iiij.ꝑte ſũ.
coõſulit his qͥ non ſunt parati ſua pccã relinqre

vt ſemel in aãno ſᷣm eccłie ſtatutum ſacerdoti ſe

pftent:eiq; dicant ſinguli.Oꝛa ꝓ me deũ pʒ:qꝛ
tale petm̃ habeo qð dimittere nõ ꝓpono. Ex hᷣ

(qͥt ipᷣe) poſſibile ẽ vt qͥ credebat ꝓpoſitũ malũ
mutare nõ poſſetantaʒ a deo ↄſeq̃tur gr̃am:vt
mutet᷑ in alterũ virũ:⁊ de nõ ↄtrito fiat ↄtritꝰ.

Sic ⁊ Ric.in.iiij.di.xx.querit an valeãt indul⸗

gẽtie exiſt entibo imoꝛtali:⁊ rñdet.ꝙ q;uis non

poſſit fieri remiſſio pene manẽte culpa:⁊ exↄſe
quẽti exiſtẽtes ĩ moꝛtali ĩidulgentiã nõ ↄſequãt᷑

tñ ſi facũt illð qð ↄtinet᷑ ĩ foꝛma idulgetie pꝛu⸗

dẽter faciũt:qꝛ bona facta i moꝛtali pctcõ pccõꝛẽ
de cõgruo diſponũt ad pniam:⁊ illa mediante
ad ſuſceptionẽ gre ⁊ remiſſiõis pecõꝝ ꝑ diuinã

miſicoꝛdiã.hec Ric.Et ad pᷣdicta facit exẽpluʒ
qð legit᷑ in vitaſpatrũ vbi ðꝛ:ꝙ q̃dam meretrix
alexãdrina noie aria:que appella?᷑ Maria
egyptiaca ꝓpter pniaʒ quã fecit i egypto:deceʒ ⁊
ſeptẽ annis libidini publice deſuiuit in Alexã⸗

dria. Hec videns multos de ciuitate pᷣdiqa ire
hieroſolimẽ ad adoꝛandã crucẽ xpᷣi:ꝑrexit cuʒ
ecis nõ eo ꝓpoſito vt a turpitudine ſua deſi ine

ſʒ tm̃ vt modicũ illud bonũ ipᷣa cuʒ eis oꝑaret᷑
In itinere aũt nauigãdo nautis coꝛpꝰſuũ ꝓſti

tfuit.Cum vo bieroſolimã adueniſſet:voles in

gredi templũ tãqᷓ; meretrixter repulſuʒ paſſaẽ
a dño:ita ꝙ; nullo mõ intrare poterat. Cogno⸗

ſcens ergo hoc ꝓuenireꝓpter ſua ſcelera:ↄtrita
flere cepit cuʒ doloꝛe.Et qꝛ deuota erat vᷣginis
btẽ ſe ad eiꝰauxiliũ poſtulandũ cõuertit dicẽs.

Succurre mihi o clemẽtiſſima dei genitrix:ec⸗
ce iam tercio igredi volui eccłiam:vt adoꝛarem
crucẽ filij tui:in q̃ pepẽdit ꝓ me peccatrice:⁊ vili

ter vt mereoꝛ eiecta ſum. Succurnre ergo mihi

bnpeente
ln buefb
vcibectlodi

aens/,
ſtal
dlacheftnis:
gucrſons l
nenabllistorn
nes midos ſt
ccnatrans

unnis cötelnp

ſllos panee⸗

cihants lleer
ſabauit.
iuunt ſineabo⸗
fiaenrn ,.
Unretlnote,
ſonoie ſprio

1iſuallire
dilcereſureen
wüͤſacm düif
hatahtloclle

iaaſt?

ſtulgnerarn iß
nis Maitillav
aquã ſcas pee
neci pueniſſa

peidi iin
(ßdiepangeie

blidiſtabart
glin ſoanno⸗
Ciqzinten T.
ACcaput von
na Waniec
ſachm venerab
Zunclenig?
lummadeedepe
lnn Aßdeſ⸗
ogtarernech
loniſewalſin
vaereſcpultu
Inuarrodn
ionasa
Vecgmeren
chatenazin
diſpoſttafuit
Sin
V nbo
„ uimne
npörpſcue

(puifaereni

s

nabbei
Ktimlo El
aerhichdne

Aetig
opisdis
Mobolo:
inalibñ
rbaſili,
con.2
1ponins
108, 2l
pdalte.
88 nanr
öbapths
omnngo
lommo,
marq;
nastin

rch
ddhoni
oqnͤck
dircſl,
bonifuene
Alo/
lij eli
mtinär
Nerconſe
cdeipig
no.Eth
oſii nai
Pgonre
ir mi.
ir indul;
Gwisnon
ee
olegit
igenep,
gopa
zmetane
adünni
r cihle;
mmaan
1: Waon
rwedechn
ein Yoi,
pagaite
Orert i⸗
zadeſiſa;

Foliũ

o fons pietatis:o mater gre:o miſicoꝛdie ſpecu
lum.Que vᷣba cũ diceret cũ lachꝛymis audiuit
vocẽ de celo dicẽtẽ ſibi.Si traſieris Joꝛdanem
ſalua eris. Qua voce cõfoꝛtata iteꝝ ad eccliam
acceſſit ac eã libere intrauit abſq; cõtradictiõe:⁊

cũ lachꝛymis ⁊ cõpunctione coꝛdis deoſculata

cruce foꝛas ꝓdijt.affuitq; üli ꝑſona quedã ve/⸗
nerabilis tot numos illi afferens ꝙ ad tres pa
nes emẽdos ſufficere potuerũt. Quibo emptis

deſerta trans Joꝛdanẽ petijt ac ibi decẽ ⁊ ſepteʒ
annis cõtemplatõi oꝛõi⁊ deuotiõi inſiſtẽs tres

tm̃ illos panes cõſumpſit. Multiplicabat᷑ ſiqͥ/

dẽ panis ille ex miraculo dei ita ꝙ toto illo tꝑe

illa cibauit. Ibi etiã decẽ ⁊ ſeptẽ alijs ãnis ſuꝑ⸗
uixit ſine cibo ⁊ potu materiali gra dei ⁊ cibo ce
leſti recreata.Cũ gᷣabbas Zoʒimas deſta per⸗
curreret in ↄtẽplatõe illa ſpũ ꝓphetico eũ cogno
ſcẽs noĩe ꝓpꝛio vocauit:bñdictionẽq; popoſcit

⁊ vitã ſuã illi reuelauit.Poſtulauitq; vt in ſccõ

dñice reſurrectiõis die ad ripã Joꝛdanis ſctiſſi
mũ ſacrjm dñi ferret ibiq; illã expectaret. Diſta⸗
bat aũt locꝰ ille a Joꝛdais fluĩe ꝑ dietas trigin
ta. Receſſit ̊ Zoʒimas.fecitq; ſicut Maria po

ſtulauerat:⁊ ipᷣa die paſche ſtans i ripa Joꝛda/

nis vidit illã veniẽtẽ q̃ facto ſigno crucis ſuper
aquã ſiccis pedibo ãbulauit.Et tranſito Joꝛda
ne cũ ꝑueniſſet ad eũ reuerẽtiſſime cõione ſuſce
pta ꝑ eãdẽ viã redijt ad locũ vñ receſſerat.Eadẽ
em̃ die ꝑ angelos depoꝛtata fuit ꝑ oẽ ſpaciũ il⸗
lud q̊ diſtabat locꝰad quẽ redijt a Joꝛdane.Se
quẽti vᷣo anno ad locũ illũZoʒimas ꝑuenitvi⸗
ditq; in terra Mariã iacẽtẽ coꝛpuſq; exanime.
ad caput vo illiꝰ ſcpturã dicẽtem. Sepeli Zoʒi

ma Marie coꝛpuſculum:q̃ die paſche qua a te

ſacrᷣm venerabile ſuſcepit migrauit ad dñm.
Intellexitq; Zoʒimas ꝙ ꝑ miniſteriũ angeloꝝ
in vna die depoꝛtata fuerat ꝑ ſpaciũ trigita die⸗
tarũ.Cũ g̊ᷓ de ſepultura illius ſolicitꝰ: Zoʒimas

cogitaret nec haberet modũ fodiẽdi terraʒ vidit

leonẽ ferociſſimũ ad ſe gradiẽtẽ qͥ foꝛtiter cepit
fodere ſepultureq; locũ ↄueniẽtiſſime pᷣparauit
In qua recõdito coꝛꝑe ſctẽ leo viam ſua tenuit:
⁊ Zoʒimas ad ſuã cellã redijt in dño cõſolatꝰ.
Hec g̊ meretrix ꝓpter illð bonũ qð facere inten⸗

debat etiaʒ in pctõ moꝛtali.ſ.adoꝛare crucẽ dñi

diſpoſita fuit ad pnĩiam.

Eptima vtilitas ðꝛ ↄtinuatiõis. Ualet
v em̃ bonũ etiã ĩ pccõ moꝛtali factũ ad cõ/
tinuãdũ⁊ ꝑſeuerãdũ i bonavita.Faciliꝰ

em̃ põt ꝑſeuerare i bono qͥ bñfacere cõſueuit qᷓ;

qͥ bnñfacere nũqᷓ; didicit. Uñ ꝓuerb.xxij.ðꝛ.Ad/
oleſcẽs iuxta viã ſuã etiã cuʒ ſenuerit nõ recedet

ab ea. Et Ecci.xij.ſcptũ ẽ.Nõ erit ei bñ qͥ aſſiduꝰ

eſt ĩ malo.Ecõtra vo de ↄſuetudie ait Quidius
Factibi cõſueſcat nil cõſuetudine maiꝰ. A
LCtaua vtilitas ðᷣꝛ alleuiatiõis. Poſito

o em̃ ꝙ ꝗs in pctõ moꝛtali fadẽs bonum

ꝓpt᷑ ſus impniam eſſet danatꝰ vᷣtute illiꝰ

ccviI

boni penã foꝛtiꝰſuſtineret leuioꝛq; ei fieret. Uñ
inqͥt ſccũs Bona.in.iiij. di.xv.ar.j.q.vj.C tali
q̃druplicit diminuit᷑ pena ĩ ĩferno debita. Pꝛi⸗
mo qꝛ inq;tũ talis facit bonũ non facit malũ:⁊
ꝓ tũc volutas nõ ẽ ita intẽſa ad malũ ſicut ſi nõ
faceret illð bonũ. Scðo qꝛ cũ bonũ ſitↄtrariũ
malo pᷣſeruat hoĩem a multis pcis que faceret
ꝓ quibo adaucta ſibi fuiſſet pena. Qꝛ tale addi
tum tali facit magis tale.vj. Topi. Tertio qa
bonũ qð facit attrahit ad ſe młta alia bona: pᷣci
pue cũ illud bonuʒ facit ex pᷣcepto dei vel ceche.
Et iſuꝑ qꝛ bonũ generat bonũ ⁊ malũ generat
malũ.Sicut em̃ pctĩ ſuo põdere ad aliud tra
hit:pᷣm Bꝛego.ſic bonũ ſiuevtus ex põdere bo⸗
nitatis ſue hoĩeʒ a pctis pᷣſeruat ⁊ ad alia bona
attrahit.UVñ Ecci.iij.ðꝛ. Ignẽ ardẽtẽ extinguit

aqua:⁊elemoſyna reſiſtit pctis.Et ſicut cibꝰma

terialis foꝛtificat coꝛpꝰ hoĩs infirmi:ne infirmi
tas ⁊ futura moꝛs pᷣualeat.ſic bonũ opus aiaʒ
pctõꝛis foꝛtificat cõtra pctm̃.Et ideo de nũ;be
ne oꝑantibo inqͥt deꝰ ꝑ PsS.Dimiſi eos ᷣm de⸗/
ſideria coꝛdis eoꝝ ibũt in adinuentioibo ſuis.
Quarto ex bono qð quis facit in pctõ moꝛtali
diminuit᷑ pctm̃ ingratitudis ⁊ ex cõſequẽti etiã
pena. Et pᷣter pᷣdicta oĩa inqᷣt Aug.in li.Enchi.
tale bonũ facit vt colerabilioꝛ ſit dÜů natio. B
Ona vtilitas ðꝛ głificatiõis. Nã ſi pec⸗
n catoꝛ ꝑ pniam moꝛiat᷑ in ſtatu ſalutis ⁊
illã obtineat vnũ tm̃ gradũ beatitudi
nis:in illo gradu erit cũ amplioꝛi gaudio acci⸗
dẽtali ꝓpter bonũ qð in moꝛtali pcõ fecit qᷓ; ſi il
lud obmiſiſſet:ſᷣm Ric.in.iiij.di.xlix.ar.v.q.vij.
declarãdo vt ibi.Animent᷑ ̊ oẽs ⁊ iuſti ⁊ pœõ⸗
res ad bona oꝑa:marxime aũt ea ſtudeatis face
re in ſtatu gre ꝓpter maximã remuneratiõʒ quã
expectatis.Legit᷑ em̃ in cõfoꝛmitatibs bti Fran/
ciſei:q btũs frater Bernardus de Quitaualle
dũ ſtaret in choꝛo ad miſſaʒ ⁊ leuaret᷑ coꝛpꝰ xpi
cecidit in extaſim vſq; ad nonam. Deniq; con⸗
ſurgẽs damauit ad fratres.O frẽs mei agamꝰ
bonũ.Et ſic płies dixit nec poterat iſta dicẽs ſa
turari.Et poſt hec reddẽs rõnem ſubiũgebat.
O q̃nta glia:o quãta btitudo:o quãta iocũdi⸗
tas bene oꝑantibo pᷣparata eſt. Agamꝰ g̊ bonũ
qꝛ cetera oia amittimꝰ ſola bona oꝑa nobiſcuzʒ
poꝛtamꝰ. Vt em̃ dicit᷑ Apod.xiiij.Opera illoꝛũ
ſequũtur illos.Qð nobis facere cõcedat miſeni
coꝛs deus. Amen. .

Feria qͥnta poſt quanã dñicã iĩ qdrageſima
de tribulatiõibo ⁊ aduerſitatibo patiẽter poꝛtan
dis:Sermo triceſimuſottauꝰ. K

S amaritudine eſt.iiij. Regũ.iiij.⁊ in
epla occurrẽtis ferie. Sic ſol agẽs
natu rale lʒ vnifoꝛmit᷑ ſe habeat:tũ
ꝓpt᷑ diuerſas materie diſ boſiroes varlos gecte

—à SBSBermo xxVIII

Pducit. Ut habet᷑.ij. Phiſico. Aliq̃ em̃ ĩidurare fratribo 2 ſum plenꝰcribulatiõib:quõ poſſum haun
tacit ⁊ ſiccari.Alia vo liq̃fieri ⁊ molleſcere.Sic attẽdere cogitatiõibo carnalibo:⁊ſic liberatꝰfuit . n mand
tribulatio ꝓpter varias hoiuʒ qlirates diuerſi/ vtute tribulatiõis a carnali tẽptatione. De hag hi ryji.
mode oꝑat᷑ in eis.Arca malos em̃ ĩ coꝛrigibi⸗ auũt vtilitate tribulatiõis ðꝛ Ecci.xj. Malica ſi ſererucet
les oꝑat᷑ eternã danatiõeʒ:⁊ eis ẽ pncipiũ qd/ ue afflictiovniꝰhoꝛe obliuionẽ facit luxunie ma lainge
mõ ĩferni. Juxta illud ſaluatoꝛis nrti Matth̊. xime. Secũda vtilitas tribulatiõis ðꝛ cogni,/ tiumwu
xxiiij. Hec aut oia initia ſũt doloꝝ.⁊ Greg.ſup tiõis.Pꝛo cuiꝰdeclaratiõevideamꝰ pmo quos irübtu
Zu.xxj.dicct.Ultia tribulatio młtis tribula effectꝰ ꝑturiat ꝓſperitas mũdana:vt ex oppoſli m
tiõib puenit᷑:⁊ ꝑ qebꝛa mala q pueniũt indicã to intelligamꝰ effectꝰ aduerſitatis ⁊ tribulatio⸗ ſe
tur mala ꝑpetua q ſubſequũt᷑. At cõcra. Juſtis nis.Cõtrariaꝝ em̃ cauſaꝝ ↄtrarij ſunt effectꝰ.ij Ceuni
ꝓficit ad ſalutẽ ⁊ magnaʒ vtilitatẽ aduerſitas. de genera.⁊.ij.phiſic.Et ſi vnũ eſt cauſa alicuiꝰ?2⸗ *
Uñ de ipſis ðꝛ Sapie.iij. In paudis vexati:in oppoſitũ eſt cauſa oppoſiti.j. Poſtef.⁊.ix.¶ QO
miltis bñ diſponent᷑ qm detẽptauit eos:⁊ iue cha.Dico igit ꝙ ex ꝓſperitate qs obliuiſet᷑ c di le 4
nic illos dignos ſe. Et iõ angelꝰdixit Thobie: tiõis ſue:dicẽte Dauid pſe al. xlviij. Homo cũ in 4 .
vt hꝛ Thobie. xij. Quia acceptꝰeras dᷣo:neceſſe honoꝛe eſſet nõ ĩtellexit:cõparatꝰ eſt iumẽtis in atuwoꝛe
fulit vt tẽptatio ꝓbaret te. Scriptũ eſt em̃ Ecci. ſipiẽtibo ⁊ ſiłis faciꝰ eſt illis. Et Seneca ĩpuer. uen
xxvij. Uaſa figuli ꝓbat foꝛnax:⁊ homines iu⸗ alt.Foꝛtuna quẽ nimis fouet ſtultũ faat. Itez humlir
ſtos temptatio tribulations. d ex pꝓſperitate naſcitur obliuio dei: dicẽte Dauid chronue
XLA fadi ad h̊ dictũ Areſt.ij.de gñatione pſal.xiij.Dixit inſipiẽs in coꝛde ſuo:nõ eſt deug chus rerqau
eęæ di. ꝙ motus ſolis ĩ obliquo circulo eſt Exr qᷣbus obliuiõibo homo efficit᷑ ſuperbj. Uñ arſunbog
ꝗ gñatois ⁊ coꝛruptiõis.Cuiꝰrõ eſt qꝛ ſcriptũ eſt Pſal.lxxvij. In laboꝛe hoiʒ nõ ſunt: 6geneſchn
ſi directe ſꝑ luceret ſuꝑ emiſꝑiũ nr̃m ſuo feruo⸗ ⁊ cũ hoibus non flagellabunt᷑.ideo tenuit eos glagtſſan⸗
re terrã tatũ deſiccaret ꝙ ſterilis efficereł. Qua ſupꝑbia:opꝑti ſũt iniqᷣtate ⁊ ĩpietate ſua.Yacit ad ſit uſtück
re ad viuẽtiũ ↄpᷣuationẽ:necariũ ẽ:vt qñ ſol ob hocillud Tirgilij.x.Eney.circa mediũ dicẽtis. ſadeoſent
liq̃ reſplẽdeat. Sic ſpũałr:deꝰqͥ eſt ſol iuſticie ſi Neſcia mens hoim fati oꝛtiſq; future Et ̃uaa Guhnadi
ſꝑ lumẽ ꝓſꝑitatꝭ emitteret:mltis eẽt cã ſterilita re modũ rebus ſublata ſecũdis.Et Lucanꝰi.j. ſmireoc⸗
tis ⁊ ifructuoſitat:ita ꝙ oꝑa vtutũ nõ facerẽt. dicit. Moꝛes rebꝰ ceſſere ſecũdis. Et Ouidiꝰ li tinemens
Deꝰg nõnũq; bonos ⁊ iuſtos obliq ꝓ ſubtra bꝛo.ij.de arte amã.ðt.Luxuriãt animi rebꝰ ple⸗- ſeaunimas
cionẽ ꝓſpuatj reſpicit:⁊ in tenebꝛis tribulatio rũq; ſecũdis. ec facile eſt equa cõmoda mẽte Autoꝛisadl
num ad tps ſtare ꝑmittit:vt aplioꝛẽ eis gr̃aʒ ? pati.Si ergo ꝓſperitas eſt cauſa boꝝ maloꝛuz comroc
gliaʒ tribuat:⁊ eos ꝑ patiẽtiã melioꝛes reddat. ergo tribulatio eiꝰ cõtraria erit cauſa Zrioꝝꝑ bo Harat He
Jõ tribulato dicit dñs Eſaie.liiij. In modico noꝛũ:⁊ ſic faciet hoĩem habere cognitoʒ ſue mi lunegec
dereliq te: ⁊ imagnis miſatiõibo ↄgregabo te. ſerie ⁊ infinite bonitatis diuine:a qua oẽ bonũ mihichach
In momẽto idignatõis mee abſcõdi faciẽ mei ꝓcedit:⁊ ſine qua nihil valemꝰboni agere.?⁊ per dilumſuu:
pauliſper:⁊ ĩ mibicoꝛdia ſempiterna miſᷣtꝰſuzʒ cõſequẽs eũ fadet humilẽ ac dei timoꝛatũ ⁊ i eo ſſto mudo⸗
tui. Qua ꝓpter hoꝛtat᷑nos apłs ad Ephe.iij. totã ſpem ſuã ponentt. 7„7„77 gurientip
di. Obſecro vos vt nõ deficiat i tibulatiõnbbbd. od aut tribulatio det hoĩ cognitionez tenrplunn
De qͥb tractaturi:tres ↄſideratiõcs fademus. q ſuijpᷣius.habet᷑ Ecci.vij.vbi ðꝛ. Meliꝰ Ktmbalat
Pꝛima dicet᷑ fructificatiõis. Scðᷣa necitatiõis ett ire ad domũ lucꝰ q; ad domũ cõui⸗ cumcadel
Lercia diſtinctionis. uiiij. In illa em finis cũdoꝛũ admonet᷑ boim:ac wolſnas:⸗
Dars pꝛima de fructificatione ⁊ vtilitate tri viuens cogitat qͥd futurũ ſit. Et Hiere.xxxj. ðꝛ. ſrege diſpe
bulationYum. E Laſtigaſti me dñe ⁊ eruditꝰſum quaſi iuuẽcu⸗ füercſien
Icet innũere ſint vtilitates qᷓs cõſeq, lus indomitꝰ. Ideo inqᷣt Boeciꝰ in li.ij. de con wrpuerr
Imur ex tribulatiõibo patiẽter tolera⸗ ſol.c.xv. Plus hoĩbus reoꝛ aduerſam qᷓ; pſpe⸗ correctotr
iuius.:tñ bꝛeuitat cã ſol tres enodabi rã ꝓdeſſe foꝛtunã. Oaũttribulatio det cogni⸗ Giſtitine
. mus.Quarũ pᷣma dicet᷑ liberatiõis. tionẽ dei habet᷑ Pſal.lxxij.vbi dicit᷑.Cũ occide⸗ deſendath
Una em̃ tnibulatio plerũq; libat ab alia. Iñ ret eos q̃rebãt eũ ⁊ꝛ reuertebãt᷑ ⁊ diluculo venie⸗ lkarebabe
verificat illa ſnia catonis.Doloꝛ ẽ medicia do bant ad eũ.Et mẽoꝛati ſunt qꝛ deꝰ adiutoꝛ eoꝝ ro nöleu
loꝛis. Maxie ãt tribulatiões liberãt a tẽptatio ⁊ dñs excelſus redẽptoꝛ eoꝛũ ẽ.Gꝛe.q̊ʒ i moꝛal. nermien
nibo carnalibo. Siẽ legit᷑ i vitaſpacrũ ð illo ſcõ dicit. Niſi tribulatões eſſe ent hoies obliuiſcerẽ⸗ Singel⸗
patre:cuius diſcipulłꝰgrauiter tẽptatiõib car⸗ tur dei:tribulatiões que nos bie pᷣmũt ad deuʒ ſinuls
nalib vexabat᷑:quẽ ille pꝛudeter fecit a fratribꝰ ire compellũt.Nã ſicut equus vł aſinꝰ dũ extra ge n
alijs qtidie tribulari. Unde vnꝰvno die euʒ de viam elt vel incedit lẽte a dño ſuo pungit᷑ vrad gl⸗
aliquo crimine coꝛam ſuo abbate accuſabat:? viã redeat velvelociꝰ incedat.Sicut legit᷑ feciſſe Cafl
alia die accuſabatur de alio:⁊ ſic cõtinuas tri Balaamſi ue aſine dũ ambularet excra via.Nu Yen
bulatiões ſuſtinebat. In fine ãt ãni:iterro gatꝰ meri.xxij.ſicetiã deꝰ pctõꝛẽ pungit per tribula⸗ phh⸗
ab bbaate quõ faceret cum teptationibus car/ tionẽ vel aliquã aduerſitatẽ:vt ipᷣe qͥ extra viam 2d de
nalib:reſpondit. Non datur mihi viuere cuz charitatis ãbulat per pctã ad viã rectã reuertat dalin

ihaſn
benpfuit
e, Dehag
alcaſh
Uunema
Rogn,
mo qnos

mbulano,
nrtſtadi
alaus:
lulatcodi
honociin
tumins in
wenipner
iſnar Ig
ir dauid
nöckdens
upert. Un
oßz nſun:
onmnunr os
in ſagtad
giü dins.

e Sfe

1 ucarpl⸗
EOuidl

mmindgle,

mooa mae

englorz
nodo.
z ſue m.

aaoi honil
iagererpc
mormitlc

ogninon

doni Gnl⸗

nekboimc

rnen
uiluuicu/
lli; decon⸗
umi;
odetchg

Cüocale,
Pculovonen
Glutvꝛcop

4 zimon 1

obliuleni/

nituudenz;

icrm

atra vion

täen

oppeti

Caie WMhe

Foliũ

per bonas oꝑatiões:⁊ in gra ⁊ vᷣtutibo ꝓficiatꝛ

pꝓcedat Et ſᷣmvolũtatẽ diuinã ambulet ꝑ ſemi⸗/

tam mandatoꝝ eiꝰ.De hoc aũt figurã habemꝰ
Geñ.xvj.in Agar ancilla Sare q̃ dnam ſuã de
ſpexerat⁊ recedẽs ab ea fugerat in locũ deſertũ.
Lui angelłꝰ apparẽs pᷣcepit dicẽs. Reuertere ad
dñam tuã ⁊ humiliare ſub manibiipᷣius.Quã
figurã btũs Aug.ſuꝑ Joh̊.tractans.vt etiã ha⸗
bet᷑.xxiij.q.iiij.c.quãdo.ait. Ad hoc ancilla affli

git᷑ vt reuertat᷑.qꝛ pꝛoles eiꝰſicut pꝛoles Jacob

cũ fratribo hereditatẽ obtinebit.ſ.in regno celo⸗
rũ.ꝓpter qð dñs inqͥt Oſee.vj. In tribulatione

ſua mane ↄſurgẽt ad me. Idẽ q̊; Aug.ſuꝑ pſal.

alt. Flagellum interius vel exterius gloꝛificat
creatoꝛẽ:cõpellit nolentẽ:erudit ignoꝛatẽ:cuſto

dit virtutẽ:expellit infirmitatẽ:excitat toꝛpoꝛeʒ:

humiliat ſuꝑbientẽ:purgat penitẽtẽ:cruciat no

centẽ:nũciatq; moꝛtẽ ſuꝑuenientẽ. Un Anchio
chus rex qui dum eſſet ſanus ⁊ in pſperitate ita

erat ſuꝑbꝙ dicebat ſevelle facere Hieroſolymã
cõgeriẽ ſepulchꝛi iudeoꝝ:poſtea ꝑcuſſus a deo
plaga iſanabili hũiliatꝰ eſt dicẽs.ij. Machab.
ix.Juſtũ eſt ſubditũ eſſe deo:⁊ moꝛtalẽ non pa⸗
ria deo ſentire.Dicit etiã Gꝛeg.ix.moꝛal.c.xxxvi

Supna diſpẽſatio idcirco nos tota ſibi intẽtõe

ſeruiẽtes carnis nr̃e ꝑmittittemptatiõibo cõcu⸗

ii ne mens noſtra audeat in ſuꝑbiã pᷣſumptiõe
ſecuritatis eleuari.vt dũ pulſata trepidat i ſolo
autoꝛis adiutoꝛio fidẽ robuſtiꝰponat. hec ille.

Ecõtra vᷣo ẽ de hoĩepſꝑitatibo excecato qͥ de deo

nõ curat. Hoc aũt ego vidi ꝑ exꝑientiã i quodã
iuuene pulchꝛo atq; ꝓſperitatibꝰ pleno:qͥ dixit

mihi cũ adhuc eſſem ſecularj.Teneat deꝰpara⸗
diſum ſuũ:ego em̃ neſcio pulchꝛioꝛẽ ꝑadiſum
iſto mũdo.O ſtulte qͥs te ad tantã inſaniã per⸗

duxit niſi ꝓſperitas.Cũ ergo qͥs eſt in ꝓſperita⸗

te vt plurimũ nõ recoꝛdat᷑ dei nec ſccõꝛũ.Cũ vo

eſt tribulatꝰſtatim ad eccłiam pergit:dicit offi⸗

cium:cãdelis illuiat imagines ſctòꝛũ: facit ele⸗
moſynas:ſe recõmendat ſeruis dei:⁊ oĩia bona
facere diſponit. Ideo Eſa.xxvj.ðꝛ.Dñe in ãgu⸗
ſtia exqͥ ſierũt te.Et de vtraq; cognitiõe ſił habe
turpuerb.xxix.vbi inqᷣt Salomon.Uirga atq;ʒ
coꝛrectio tribuit intellectũ ⁊ ſapiẽtiã.Que ſapia
cõſiſtit in cognitiõe ſui ⁊ dei. aũt tribulatio
defendat hoiem a ſuꝑbia ⁊ faciat ſtare in humi
litate:habet᷑ Job.x.vbi ſcriptũ eſt.Si iuſtꝰ fue⸗
ro nõ leuabo caput ſuꝑbiẽdo ſaturatũ afflictio
ne ⁊ miſeria.Et.ij.Chorj.xij.ait Paulꝰ. Ne ma
gnitudo reuelationũ extollat me datꝰ eſt mihi
ſtimulꝰ carnis mee angelus ſathaneqͥ me cola
phiʒet.Et pſal.xliij.inqᷣt Dauid. Hũiliaſti nos
in loco afflictiõis. B

emplũ huiꝰ hab emꝰ in filijs iſrł.quiĩ

? pꝓſperitate ſuperbiẽtes ac in deũ peccan
tes:poſtea tribulati pctã ſua cognouef̃t
⁊ ad deum cõuerſi ſunt. Numeri.xxj.Siliter in

Dauid in ꝓſperis ſuperbiẽte ac ꝑyłm per faſtũ

CCVII

numerari faciente.qͥ ꝓpter plagã a dño factã in
ſuo exercitu mirũuimmodũ humiliatꝰeſt.ij.ꝓ Re
gũ.xxiiij. Unð ppmo cognouit miſeriã ſuã cum
dixit pſal.xxj.Ego aũt ſumvermis ⁊ nõ homo.
obpꝛobꝛiũ hoim ⁊ abiectio plebis.Deinde po⸗
tentiã diuinã cũ dixit pſal.xlvij. Hagnꝰdñs ⁊
laudabilis nimis ⁊ magnitudinis elꝰnõ eſt fi⸗
nis.Et pſal.xlvj.Oẽs gentes plaudite manibo:
iubilate ðo ivoce exultatõis. Qm̃ dñs excelſus
terribilis rex magnus ſuꝑ oẽm terrã.Quibo co
gnitis ſtatim ad deũ cucurrit.vñ dixit pſal.cxix
Ad dñm cum tribularer clamaui.⁊ pſal.cxiiij.
Tribulationẽ ⁊ doloꝛẽ inueni ⁊ nomẽ dñi iuo⸗
caui.Sicq; totã ſpem in eo poſuit. Unde canit
pſal.cxx.Leuaui oculos meos in mõtes:vñ ve⸗
niet auxiliũ mihi.Auxiliuʒ meũ a dñno qui fecit

celũ ⁊ terram. Et pſal.cxxij.Ad te leuaui oculos

meos q habitas in celis. Ecce ſicut oculi ſeruo
rum in manib dnoꝝ ſuoꝛũ. Sicut oculi acille
in manibo dñne ſue ita oculi nr̃i ad dñm deũ no
ſtrũ donec miſereat᷑ nrfi. 25
Ertia fructificatio ex tribulatõe pueniẽs
t dicit᷑ purgatiõis. Fundamẽtũ cuiꝰ col⸗
ligit᷑ in.l.vᷣuus.ff.de manumiſ.vbi dicit
ꝙ dñs non poteſt manutenere ſeruũ ſuũ alteri
obligatũ donec ſatiffecerit illi obligatiõi ⁊ debi
to. Quo pᷣſuppoſito dico ꝙ lʒ om̃s ſimus ſerui
dei cui inqͥt Dauid pſal.cxxviij.Oia ſeruiũt tibi
tñ ſumꝰ obligati alijs.Qꝛ vᷣa ẽ illa ſẽtẽtia.j. Jo
han.ſ.Si dixerimꝰ quia pctm̃ nõ habemꝰnoſ⸗
ipᷣos ſeducimꝰ ⁊ veritas in nobis nõ eſt. Et.iij.
Regũ.viij.Nõ eſt homo qui nõ peccet.Et puer.
xxiiij. Septies in die cadit iuſtus. Et in.c.licet.
xlv.di.ſcriptũ eſt. Sine pctõ nullus viuit.Si q̊
oẽs ſumꝰ pctõꝛes ſequit᷑ ꝙ ſumꝰobligatiad fa
ciendã pniam ipᷣoꝛũ pctõꝛũ.quia pctm̃ eſt obli
gatio quedã ꝑ quaʒ tenemur tolerare penã ſᷣm
qualitatẽ delicti. Unde inqͥt Dauid pſal.cxxiiij.
Declinãtes aũt in obligatiões.i.pcta ſᷣm gloſa.
Et hoc eſt qð inqͥt ſaluatoꝛ Johᷣ.viij. Qui facit
pctm̃ ſeruus eſt pcti.trãſſumptiue in.ij.ſen.diſ.
xxv. Cum ergo ſimus om̃s debitoꝛes multoꝝ
pctõꝝ non còuenit deo dño noſtro nos ſeruos
ſuos manumittere.i.a ſeruitute pᷣſentis vite li⸗
berare ⁊ ad libertatẽ vite eterne ꝑducere donec
ſatiſfecerimꝰ obligatõi quã cũ pctis noſtris ha
bemꝰ:⁊ donec fuerimꝰ purgati ⁊ mũdati ab oĩ
bus noſtris pctis ⁊ ðfectib. Inquit em̃ Rich̊.
in.iiij.di.xxj.ar.j.q.j.q; nullus põt habere gau⸗
diũ vite eterne donec alicui pene obligatus eſt.
Neceſſe eſt ergo pctã noſtra ꝑ punitionẽ purga
ri:qꝛ deus iuſtus eſt:⁊ vult iuſtidiã exerceri.di⸗
cente Dauid pſal.x. Juſtus dñs ⁊ iuſticias di⸗
lexit. Juſticia autẽ vult delicta puniri.l.ſi lõgiꝰ.
ff. de ludi.cũ ſiłibo.Si ergo volumꝰ aſcẽdere in
celũ neceſſe eſt purgari noſtra ðlicta: quia nihil
inqᷣnatũ intrabit in illud Apod.vltimo.Sʒ ſo
lũ ille qͥ ingredit᷑ ſine macula.pſe al .Et ino⸗

cens manib ac mũdo coꝛde. PS.xxiij. Si aũt
iſta purgatio nõ fiat i h mũdo:nece eſt vt fiat i
alio:diceẽte Berñ.i q̊dã ſᷣmõe.Qui ĩ hoc mũdo

fagellari nõ merebi᷑ ĩ alio toꝛquebit᷑. Cuʒ igi
purgatiões alteriꝰ ſeculi ſint aſꝑioꝛes qᷓ; pñtis:
melius eſt ꝙ hic purgemur de oib pctis nr̃is.

Hec aũt purgatio nò pᷣt fieri niſi mediate affli⸗

cciõe ⁊ tribulatiõe.Quia vt inqᷣt p̊ᷣs.ij.Ethi.x.

Mecha.⁊.viij. Phiſicoꝝ.Cõtraria ↄtrarijs cu

rant᷑.Sic̃ patʒ de frigido qð eijcit᷑ a calido. Et
ecõtra.Cuʒ igit᷑ pctm̃ itrauerit ⁊ itret in aia nfſa
mediante delectatiõe:vt ðꝛ in.c.nõ eſt.cõiuncta
glo. xv.q.j.Necariũ ẽ ꝙ eijciat᷑ ꝑ ſuũ ↄtrariũ.i.
ꝑ afflictiõem ⁊ tribulatiõeʒ. Quiavt inqtqreg.

ſuꝑ Job. xxiij.c. Sic auꝝ ꝑ ignẽ purgat᷑ ab oi
rubigine ⁊ macula coꝛꝑali:ita aĩa nf̃a aduerſi

tate tribulatiõe⁊ afflictiõe purgat᷑ ab oĩvicio et
defectu ſpũali:ideo Jo b.xxiij.c.ſui libꝛi ĩiquit.

Pꝛobabis me ſicut aurũ:qð ꝑ ignẽ tranſit.vñ

Grego.ait.Qð lima ferro:et foꝛnax auro:⁊ tri/
bula grano:ſtᷣ facit tribulatio hoi iuſto. Scri⸗

ptũ eſt etiaʒ Tobie.iij. In tꝑe tribulatiõis pctã
dimittunt᷑. Magna ẽ gvtilitas hoĩs tribulaci.
Quia vt inqͥt Iſido.in li.de ſũmo bono. Jõ hᷣ

flagellis atterimur:vt ĩ iudicio purgati iuenia

mur.Qð ſciẽs Dauid inqͥt Ps.xvij.Caſtigãs

caſtigauit me dñs:⁊ moꝛti nõ tradidit me.Si

gnũ eſt ꝗ̊ malũ qñ qͥs nũqᷓ; hʒ tribulatõeʒ. Vnñ
legit i legega ſect Ambroſ

rioſus. Nã diuitias:ſᷣuos ⁊ ãcillas:filios ⁊ fi⸗

lias hẽo:⁊ oia ad votũ ſꝑ habui:nec adhuc qͥ c⸗

qᷓ; aduerſi mihbi euenit. Quo audito beatus

Ambꝛo.vehemẽter obſtupuit:⁊ ſocijs ſuis di⸗

xit. Surgite eamꝰ:qꝛ dñs nõ eſt i loco iſto.Fe⸗

ſtinate:ne nos diuina vltio ̊ appᷣhẽdat.Cum

igi aliq̃ntulũ ꝓceſſiſſent ſu bito terra ſe apuit:?
hoĩeʒ illũ cũ vniuerſis ad ſe ꝑtinẽtibo ita abſoꝛ⸗
buit:vt nullũ inde veſtigiũ remaneret.Qð cer⸗

nẽs btũs Ambꝛoſiꝰ dixit.Quã ꝑiculoſa ẽ ꝓſpe

ritas mũdana.Qõ ſciẽs btũs Aug.inqᷣti q̊ͥdaʒ

ſᷣmõe.Euidẽtiſſimũ eſt repꝛo batiòis ſignũ hr̃e

oĩa ad nutũ:ſctũs q̊ʒ Greg.in.v.moꝛaliũ h̊ de⸗

clarat ꝑ ſilitudinẽ di. CX medicꝰifirmũ de cuiꝰ

ifirmitate deſpat ꝑmittit comedere ⁊ bibere ad
libitũ:⁊ cetera facere q̃ illi placẽt. Eũ vᷣo quẽ ſa

nandũuũ credit:nõ ꝑmittit viuere ad libitũ:ſʒ dat
ei ſirupos ⁊ medicinas:mltaq; alia ſenſualita⸗
ti ↄtraria qͥb ſanitaſ recuꝑat᷑.Sic etiã facit deꝰ
pctõꝛibo obſtinat:q̊ͥs videt ad moꝛtẽ eternã p⸗

ſpari: necvelle liberari pnia. Permittit em̃ eos
in h̊ mũdo ꝓſꝑari:⁊ hr̃e młta ad votũ ꝓ remu

neratiõe bonoꝝ q faciũt ĩ petõ moꝛtali.Nõ eim
dare eis vult vita eternã.At cõtra bonis ⁊ iuſtꝭ
quibus vitam ꝑpetuã dare itendit multa ad/

„ *

uerſa ĩfligic:vt a pctõꝝ vulneribo talibo medici

cuʒz pᷣdieꝰ ſanctꝰ
Komã pꝑgeret in q̃dã villa Luſcie apud qndã
diuiteʒz hoſpitatꝰeſt:eũq; de ſtatu ſuo reqͥ ſiuit.
Lui ille rñdit. Statꝰmeꝰ dñne ſꝑ fuit felix ⁊ gio

XXXVII

nis ſanent᷑. Sunt em̃ tribulatiões moꝛdaciſſi/

ma medicamẽta aiaꝝ ſanatiua.c.nõ oĩs.v.q:v.
Et ideo ſccũs Thobias de tribulatione habita
gras deo referebat ſui lib.cxj.dicẽs. Benedico
te dñe deꝰ iſrł:qꝛ tu caſtigaſti me ⁊ ſaluaſti me.
2. xij.c.etiã dicebat.Magnus es dñe in eternũ

qm̃ tu flagellas ⁊ ſaluas ⁊c̃.Et ꝓpter hãcvtilita

1„

tem deꝰ diſpoſuit vt nulla dies ſine doloꝛe traſ⸗
eat.vt ðᷣt Seneca in lib.depuidẽtia:ſicut etiam
quẽlibet diẽ ſequit᷑ ſua nox ĩmediate. Quod cũ

q̃dã rex a quodã philoſopho audiret ⁊ nõ cre⸗

deretvelletq; experiri contrariũ:fecit oia genera

ſolatioꝛũ apponivna die pᷣcpiens ſub pena ca⸗
pitis vt illa die nihil triſte diceret᷑ aut fieret coꝛã

eo.Cũ aũt eſſet in palacio ſuo in magna gloꝛia
⁊ leticia:ecce ꝙ ſubito deſuꝑvna hirundo ĩocu
lum regis ſtercus calidũ pꝛoiecit ⁊ eũ viſu bua
uit. Deus em̃ noluit vt lex ſua frãgeret᷑ qua diſ⸗

poſuit hoĩes tribulatiõibo ſubdere in hoc mũ⸗
do ne poſtea crucient᷑ i futuro.Et ideo illos nõ
diligit quibo nullas vnqᷓ; tribulatiões ĩmittit.
Faciunt q̊ʒ nobiles de bobus ſuis ſilłiter. Naʒ
quãdo bos pᷣparat᷑ ad occidendũ permittit᷑ vi⸗
uere ĩ paſcuis ſine aliquo onere ⁊ laboꝛevt me⸗

lius impinguet᷑. Cũ vo pinguis fuerit ad ma⸗

cellũ perducit᷑ occidẽdus.GBouẽ vo vtilẽ ⁊ foꝛ⸗
tem ſemꝑ laboꝛibo detinẽt.Et ſic facit deꝰpcõꝛi
inutili ⁊ infructuoſo. Permittit em̃ eũ incraſſa
ri diuitijs ⁊ ꝓſperitatibo:deinde in momẽto eũ

ad moꝛtẽ eternã tranſmittit. Illũ vᷣo qui vtilis

eſt in laboꝛibo huius mũdi ⁊ tribulatiõibdo con
tinue detinet. Quia ſicut medicine ⁊ alie res cõ
trarie ſenſualitati purgãt coꝛpus ab infirmita⸗
tibus coꝛpoꝛalibus:ita aduerſitates ⁊ tribula⸗

tiões mũdãt aiam a vitijs ⁊ infirmitatib ſpiri
tualibo. Ideo nece eſt vt boni hoies multas tri
bulatiões patiant᷑ ne poſtea in purgatoꝛio toꝛ⸗
queant᷑ ꝓ pctis cõmiſſis.Unð ſcriptũ eſt Pſal.
xxxiij. Multe tribulationes iuſtoꝝ.Facere em
bonũ ⁊ pati malũ recta ⁊ infallibilis eſt via per
ducens ad celũ.Quapꝛopt᷑ bta Agatha exulta⸗

bat in tribulatiõibo ſciẽs ꝙ ꝑ illa ad celeſtia re⸗

gna migraret. Uñ in eiꝰ legẽda legit᷑. A gacha le
tiſſime ⁊ głianter ibat ad carcerẽ:⁊ q̃ſi ad eu⸗/
las iuitata agonẽ ſuum dño cõmẽdabat.Ccniq
ꝓconſul Quintianꝰeã faceret toꝛmẽtis crucianri
illa dixit. Sicut qͥ videt quẽ diu ðöſiderauit aut
ſicut qͥ inuenit theſauros multos:ita ⁊ ego de⸗
lectoꝛ in his penis coꝛꝑalibo poſita. Et ſicut nõ
põt triticũ in hoꝛreum reponi niſi teca eiꝰ fuerit
foꝛtit᷑ cõculcata in paleis:ita ⁊ aia mea non poot
in ꝑpadiſum dei cuʒ palma intrare marcyrij niſi
diligẽter feceris coꝛpus meũ a carnifiabo tuis
attrectari.hecilla. J.

Mnes ergo triblłati ſi patiẽter toleraue
o. rint aduerſitates: maxie quas patiunt᷑

ꝓ liuſticia in vitã eternã remunerab utur·
canit᷑ in hymno dedicatiõis ecełie.Et vruc⸗

merito⸗
bleimuͤ
loides
diſponar
dicat Yl
wordorl.
maucel
Murh.
hoies

aaucrue
eqin

mn o
Amipa
abo eu.
foꝛmeta
naeſt a
mnynog
aseſtma
lomagis
dico dete
fratntipt
s Abꝛal
Parrcar
itb
gtiuna
turqnor
onerſtt
nrunb
Jiö nli
Mhonon
Eoy.
pöͤtaman
Uiterver
bhoc Ga
Urbon
bitſaete
berſa o⸗
queſbi
Quidi⸗
hocauc
loꝛar.
goadill
auenie

ſſtis our

kerdeq
ſuohapi
les voe
gaͤteba
nbi fre
nirne
dii gae
mala vit
lin tn
agrn
ſocſeſecc
Dl
Nbrbi⸗

lgeici
vqv.
habita
necico
ltime.
enii
CVtlta
etriſ⸗
Nenam
Modcü
ꝛmͤae⸗
gonera
annca,
ctcora
nagoris
oioan
Vluua
guadic,
hoc mü/
bllosno⸗
gimicit,
len ſ
nlint ri/
Nereme’
tad ma⸗

nliꝛfor⸗
deahi

jnenſ
miwei
Uirelis
con
Nsco
firmies,
umdbala⸗
nin ſpin
nulusm
wroto,
cpl⸗
ten
ſtruper
garules/
iaschu⸗
bal.
gaaen
mubiat
rcgo d
ſcht
as ſunt
nonhet
miuſi
wtuis

gleraue
atiunt

abüru.
nms

Foliũ

meritoꝝ illuc introducit᷑ ois qui ob xpᷣi nomẽ

hici mudo pꝛemit᷑. Tonſiõib pꝛeſſurꝭ expoliti

lapides ſuis coaptant᷑ locis ꝑ manuʒ artificis

diſponunt᷑ ꝑmanſuri ſacris edificijs. Licet aũt
dicat Hiero.ꝙ ipoſſibile eſt ipaʒ innocẽtiã nõ
turbari.i.nõ dolere:tamẽ ſi nõ ꝑturbet᷑ nõ ꝑdit
mercedẽ ſuã q̃ eſt maxia. Et ideo inqͥt ſaluatoꝛ
Matth̊.v. Bti eritis cum maledixerint vobis
hoiĩies ⁊ ꝑſecuti vos fuerint ⁊ dixerint oẽ maluʒ

aduerſus vos mẽtiẽtes ꝓpt᷑ me.Gaudete ⁊ exul
tate qm̃ merces vr̃a copioſa eſt ĩ celis. Et ibidẽ
etiã ait. Beati qͥ ꝑſecutionẽ patiũt᷑ ꝓpter iuſticiã

qm̃ ipoꝝ eſt regnũ celoꝛũ.Et Pſal.xc.ðt deus.
Qum ipo ſum in tnibulatoe eripiam eũ ⁊ glifi⸗
cabo eũ.Et Sap̃.iij.ðꝛ de iuſtis.Si coꝛã hoib⸗

toꝛmẽta paſſi ſunt ſpes illoꝝ imoꝛtalitate ple⸗

na eſt. Facit ad hoc.l.cũ qͥ.ff.de iu.iuf. vbi ðꝛ:
qͥ invno grauat᷑ in alio dʒ ſubleuari.Quanto g
qs eſt magis tribulatꝰ ꝓ vitate ⁊ bono oꝑe:ta⸗

to magis debet credere le eſſe deo gratũ.Et ideʒ

dico de temptatiõibo. vt inqᷣt btũs Fran.cuidã
fratri tẽptato.Uñ diciũ Gen.xxiij. Teẽptauit de/⸗
us Abꝛabã.ſ.ꝓpt᷑ pᷣdictas vtilitates. Sicut em

pater carnalis filiũ quẽ magis diligit plus coꝛ

rigit vt bñdiſciplinatꝰ hereditatẽ iuſte poſſide⸗
at.iuxta illð.xxiij.q.v.c.nõ putes.Filiꝰ nõ diligi
tur qͥ non diſciplinat᷑. Sic deꝰ pater celeſtis hic
aduerſitatibo filios ſuos coꝛrigit vt exerceãtur

in vtutibo ⁊ tandẽ habeãt hereditatẽ eternã.vñ

Iſið.in lib.de ſũmo bono ait.Lũc iuſtis pᷣmia
diſponunt᷑ eterna cũ in pᷣſenti tribulatõe pbant᷑

Et Augꝰ. v.q.v.c.nõ oĩs.inqͥt. Quis nos ãpliꝰ

põt amare q; d&.et tñ nos non ſolũ docere ſua
uiter verũ etiã ſalubꝛit᷑ terrere nõ ceſſat.Et ꝓpter
hoc Seneca ad Lucil.ſcribens eplła.lxxvj.inqͥt.
Vir bonꝰ quicqͥd ei acciderit equo aio ſuſtine⸗
bit:ſciet em̃ illud accidiſſe lege diuina a quavni
uerſa ꝓcedũt.Et iõ quidã deuotꝰ xpᷣianꝰ ĩ oĩb

que ſibi accidebant ſꝑ dicebat.Oĩia pꝛo melioꝛi

Quidã aũt dux qͥ fadebat hoĩes cõedi a canib⸗
hoc audiẽs dixit.Ego faciã eũ a canibo meis de

uoꝛari: ⁊ videbit ſi hoc erit ꝓ melioꝛi.Milit er⸗

go ad illũ nũciũ pᷣcipiẽs eivt ad ſe veniret.Quo
adueniẽte dixit ei pnceps pᷣdictus. Uadas cuʒ
iſtis curialibo meis. Ille vo vadẽs cũ deſcẽde/⸗
ret de quadã ſcala lapidea fregit tibiã cadendo
ſuꝑ lapides:⁊ ſtati dixit.Oia ꝓ melioꝛi.Curia⸗
les vo ei cõpatiẽtes cucurrerũt ad pᷣncipẽ ei nũ⸗
ciãtes caſũ illiꝰ.Et ipᷣe introgauit qͥd dixerat cũ

tibiã fregiſſet.Et auditis vᷣbis eius dixit.Oꝛ di

mittat eũ.qꝛ fuit pꝛo ſuo melioꝛi potifragi ti⸗
biã qᷓ; a canibo deuoꝛari.Ecci.etiã.xj.drt̃. Bõa ⁊
mala vita ? moꝛs pauꝑtas ⁊ boneſtas a deo

ſunt.Et ideo cũ ea que dant᷑ ab amicis ſoleant

eſſe cara:tribulatiões a deo miſſas debemꝰgra
tioſe ſuſciꝑe:⁊ dicere cum ſaluatoꝛe nr̃o ſenſua

litati renitẽti.Calicẽ quẽ ð dit mihi pater nõ vis
yt bibã illũ Johᷣ.xviij.Nõ eſt igit᷑ timẽda potio

tribulatiõis:qꝛ fidelis eſt dñs ꝗ nõ patiet᷑ vos
tẽptari ſupꝛa id qð poteſtis:ſed faciet cũ tẽpta⸗

tione pꝛouẽtũ vt poſſitis ſuſtinere.j.ad Corꝗ.x.
Et ꝓpterea dicebat Hiero.ſuꝑ Pſal.Ueniat pla

ge veniãt oĩa genera maloꝝ dum poſt plagas
xpᷣus adueniat. Studeat g̊ vnuſqͥᷣſq; tribulatꝰ
eſſe patiẽs:qꝛ in hoc conſiſtit vera ſapientia ſᷣm
Platonẽ.Un Quidiꝰ.iiij.de triſtibo ait.Fert ſa
piens oẽs caſus patient᷑ amaros. YFrena nec in
domiti moꝛe recuſat equi. Sicut em aurũ no⸗
biliſſimũ inter oia mecalla minꝰ ſonat ſub mal
leo:⁊ quãto eſt dulciꝰ tato eſt meliꝰ.Sic vir bo
nus cõtra iugũ dei nõ recalcitrat:ſed quãto plłꝰ
aduerſitatibꝰ malleat᷑ ⁊ ꝑcutit᷑ tãto mag in lau
dem ⁊ honoꝛẽ oipotẽtis dei cõcitat᷑. Un de bea⸗
to Tobia dicit᷑ ſui lib.ij.c. Nõ eſt cõtriſtatꝰ ↄtra
dñm ꝙ plaga cecitatis euenerit ei ſed imobilis
in dei timoꝛe ꝑmũſit gras agẽs deo oibus die⸗
bus vite ſue:ſciebat nanq; q; vtiles ſunt tribu⸗
latiões. Scriptũ eſt em̃ in pial.xv. Multiplica

te ſunt ifirmitates eoꝝ:poſtea accelerauer̃t.ſ.ad

regna celeſtia. Ideo młtis pꝛoſꝑitates a deo pe
tẽtibo ſiue ſanitatẽ coꝛꝑis vel diuitias aut filios
aut dignitates ⁊ offida:que aliqñ eis eſſẽt cau⸗
ſa dãnatiõis:deus rñdit lð Match̊.xx.Neſci
tis qͥd petatis. Pꝛo vna em̃ hoꝛa tribulatiõis
deꝰ dat etiã in hac vita q̃draginta hoꝛas conſo
latiõis:⁊ pꝛo vno die triſticie dat vnũ annũ leti
cie.vt inqͥt Alex.de ales in.iij.ꝑte ſũme in tract᷑.
de aſcẽſioe xpᷣi.q.v. Ideo qñ erimus in ꝑadiſo
habebimꝰ maximã cõſolationẽ de recoꝛdatiõe
tribulationũ:ꝑ quas cõſecuti erimꝰ regna celo
rum.iuxta illð dictũ Enee qð recitat Uirgilius
in.j.Eney. Foꝛſan⁊ hec meminiſſe iuuabit.Sã
cti igit᷑ in celo dicũt deo illud Pſal.lxv. Indu⸗
xiſti nos in laqueũ:poſuiſti tribulatões in doꝛ
ſo nr̃o:impoſuiſti hoĩes ſuꝑ capita nr̃a.Trãſi⸗
uimꝰꝑ ignẽ ⁊ aquã ⁊ eduxiſti nos in refrigeriũ
Ad coͤfirmationẽ etiã pᷣdiccoꝝ adduci poteſt ꝙ
aqua ſalſa minꝰ ſubmergit qᷓ; dulcis.vnð ouũ
in dulci aqua pꝛofundat᷑ ſed in amara ac ſalſa
ſuꝑnatat.Et ſilłiter multi in aquis dulcibo ꝓſpe
ritatũ pereunt qͥ in amaris ⁊ ſalſis aqͥs tribula
tionũ ſaluantur. Patet q̊ʒ vtilitas tribulatõis
exẽplo filioꝝ iſrł qͥ oppꝛeſſi ⁊ anguſtati in egy⸗
pto.vt hr̃ Exo.j.poſteavalde młtiplicati ſunt et
exaltati. Siliter Joſeph venditꝰ a fratribo ⁊ tri
bulatꝰ in carcere poſtea mirabilłr exaltatus eſt:

Geñ.xlj. Gaudere igi᷑ debemꝰ in tribulatiõibꝰ

nr̃is apłos imitãtes:de quibo ðꝛ Act᷑.v. Ibant
apłi gaudẽtes a cõſpectu cõſilij:qm digni habi
ti ſunt pꝛo noĩe ieſu contumeliã pati.lec vnq;
ꝓpter tribulatiões quãtũcũq; maximas deſꝑa⸗/
re debemꝰ: ſʒ dicere cũ btõ Job ſui li. xiij. c. Etiã
ſi me occiderit in ipᷣo ſperabo. Debemꝰ q̊ʒ imi⸗
tari romanos de quibo legit᷑ ꝙ nõ ſolũ faciebãt
ſacrifica dijs ſuis qn victoꝛias de hoſtiby ⁊ ꝑ/
ſperitates habebãt reputãtes eas fechi eilloꝝ

Bermo

gfra:ſed etiã qñ eis eneniebãt aduerſitates ſtatiz
eis ſacrificabat. Pꝛimo vt eoꝛũ irã mitigarent
quam ſe incurriſie timebãt ꝓpter aliqð pctm̃:⁊
Aprea tali plaga fuiſſe flagellatos arbitrabant᷑.
Scdðo vt eis gratias referrẽt de illa aduerſitate
quã ulos putabãt ſibi imiſiſſe ꝓ minoꝛi malo.
Et iõ młto magis nos xpᷣiani ðbemꝰ deo gr̃as
agere de tribulatõibo qᷓs nobis euenire ꝑmittit
ulamur:dicẽte dño Apoc.iij.Ego quos amo
arguo ⁊ caſtigo. Per patiẽtiã q̊ʒ ⁊ tribulatiõeʒ

aias noſtras ſaluamꝰ. ¶nð ait ſaluatoꝛ Lu.xrj·
In patiẽtia veſtra poſſidebitis aias vias.Oica

mus ergo cũ głioſo patre nr̃o Franciſco qñ tri
bulati ſumꝰ.Cantũ eſt qð expecto ꝙ oĩs pena
videt᷑ mihi delectatio.⁊ cũ Paulo ad Ro.viij.

Quis nos ſeꝑabit a charitate xpᷣi.tribulatio:

an aguſtia:an ꝑſecutio: an fames:an nuditas:

an ꝑiculũ:an gladiꝰ.Certꝰ ſum qꝛ neq; moꝛs:
neq; vita:neq; ãgeli:neq; pnoipatꝰ: neq; pote⸗
ſtates:neq; virtutes:neq; inſtãtia:neq; futura:
neq; foꝛtitudo:neq; altitudo:neq; pꝓfundũ:ne⸗

q; creatura alia poterit nos ſeꝑarea caritate ðᷣi

que eſt in Jeſu dño noſtro.

Pars ſecũda pus ſennonis eiribulaclo⸗

num neceſſitate.
Ecuũdo in hoc f̃ᷣmone ꝓbandũ eſt ꝙ
ſ nelce eſt nos tribulatiões tolerare in
bhboꝛoc mũdo ſi volumꝰ ad vitã eternaʒ
puenire: ⁊ hoc duplici ratõe. Pꝛima
ðꝛ cõparatiõis.fundamentũ cuiꝰ ponit Phᷣus
ij. Lopic.⁊ in.viij.phiſi.?⁊ Boeoꝰ in topid ſuis
lib.ij.di.Si de quo mag videt᷑ ineſſe ⁊ nõ ineſt

ergo nec de quo minꝰ. Que regula eſt trita? fa/

moſa etis int᷑ legiſtas. Et notat᷑ in.l.nec ex vera.
C. de acqᷣ.poſ.⁊ in.l.relegatoꝛũ.S.ↄſtitutũ.ff. de
ĩter.⁊ re.⁊ inter canoniſtas in.c.ſi ſaale cba
mediũ.cũ ibi nota.xxxij.q.v.⁊ in.c.ſi romanoꝝ.

xix.di.Hec etiã regła notat᷑ ꝑ theoł.ij.ſen.di.vl/

tima.quã poſſumꝰ exeplificare ſic ⁊ dedarare:
viqʒ ꝙ ſi ille qͥ habet maioꝛẽ euidentiã aliqͥd fa⸗
ciendi ⁊ tñ illud facere nõ põt: multo minꝰ illð
facere poterit ille ꝗͥ habet minoꝛẽ euidẽtiã.Exẽ⸗

i gra vt oẽs intelligãt. Sivnus hõ ſanus ro⸗

uſtꝰ ⁊ foꝛtis nõ poſſet ire ab hac ciuitate vſqʒ
ad Romaʒ niſi eqᷣtaret:multo minꝰ poterit ire
vnꝰ infirmꝰ debilis ⁊ cõditionatꝰ.Facto q̊ hoc
fundamẽto dico ꝙ nr̃ redẽptoꝛ Jeſus xps filiꝰ
dei ſine vlla macula ⁊ pctõ totus plenꝰ vᷣtutib⸗

lzʒ haberet oẽm euidẽtiam intrãdi in gliam vite

et᷑ne:tñ in illã intrare nõ potuit q;tũ ad hũani⸗
tatẽ niſi mediãate via tribulatiõis.iuxta illð Lu
ce.xxiiij.vbi ipᷣemet dixit.O ꝑtuit pati xpᷣm ⁊ ita
itrare in głiam ſuã.qð q̃liter intelligat᷑ non eſt

pntis ſpeculatiõis.Ergo nos qͥ ſumꝰpctõꝛes ?

pleni defectibo qͥ pauca aut nullã euidentiã ba
bemꝰ intradi in gliam padiſt i:multo minꝰitra⸗
re potenimꝰ niſi ꝑ vi tribulationũ tranſierimꝰ

„ . .

n hoc em̃ cognoſcimꝰnos a deo aman cũ tri⸗

xXXVIII

Et hoceſt qð inqͥt Berñ.in quodã ſᷣmõe dicẽs
Si oꝑtuit xpm pati ⁊ ita intrare in regnũ ſuũ:
quo nos miſeri intrabimꝰin regnũ nõ nr̃m niſi
pus patiamur.q̃ſi di.nõ poterimꝰ itrare aliter.
Igeo ðꝛ.j.Petri.ij.pᷣusꝓ nobis paſſus ẽ vo⸗
bis relinquẽs exẽplũ vt ſequami veſtigia eius.
Et.iiij.c.eiuſdẽ epłe etiã ðꝛ.xpᷣo igit᷑ i carne paſ⸗
ſo ⁊vos eadẽ cogitatõe armami.Ut em̃ Berñ.

alit. ſõ decet meẽbꝛũ delicatũ ſub capite ſpinato
eſſe. Tribulatio ̊ eſt poꝛta ꝑ quã peruenit᷑ ad

celũ.vñ Dauid pſal.cxvij.ait. Hec eſt poꝛta dñi
⁊ iuſti intrabũt ꝑ eã.Nõ ſolũ aũt ſaluatoꝛ nr ꝑ

viã tribulatiõis ꝑrexit:ſed etiã oẽs ſancti ⁊ ſcc

dei. Pꝛimo btãvirgo maria maxime in paſſiõe
filij:iuxta illð dictũ Simeonis Lu.ij.Ettuam

ipᷣiꝰ aiaʒ ꝑtrãſibit gladiꝰ. Johãnes qͥʒ baptiſta

decollatꝰ eſt Matth.xiiij.?ẽ Mar.vj. Stepha⸗

nus lapidatꝰ.Act᷑.vij. Petrus crucifixus ⁊ An

dreas frater eiꝰ: Paulꝰ decapitatꝰ eſt:Bartho

lomeꝰ decoꝛiatꝰ: Laurẽtiꝰ aſſatꝰ: Job iuſtꝰmi
rabilit᷑ afflictꝰ: Eſaias ſecatꝰ. Et bꝛeuit᷑ loqu⸗
do oẽs amici dei in hac vita tribulatiõeʒ ꝑpeſſi
ſunt. Hoc aũt nõ ꝑmiſiſſer deꝰ noſter qͥ eos ſũ⸗
moꝑe diligebat niſi tribulatões valde eſſentvti
les ⁊ necarie ad ſalutẽ. Ideo Paulłꝰ apłus ad
Heb. xj. de ſctĩs loq̃ns ait.Alij diſtẽti ſunt:alij

vo ludibꝛia ⁊ vᷣbera exꝑti.inſuꝑ ⁊ vincula ⁊ car
ceres:lapidati ſunt ſecci ſunt tẽptati ſunt in occi
ſiõe gladij moꝛtui ſunt. Circũierũt ĩ melotis et
in pellibo capnis egẽtes ⁊ ãguſtati:afflicti: qͥbꝰ

dignꝰ nõ erat mũdꝰ:in ſolitudinibo errãtes in
montibo ⁊ in ſpelũcis ⁊ in cauernis terre.q̃ſi di.

apłs. Nece eſt vt alij qͥ volut ad vitã eterna ꝑue
nire ⁊ ipi pergãt ꝑ viã tribulationũ.Et ad pᷣdi⸗

cta adduci pot illð qð hr̃ Judith.viij.vbi dicit᷑.
qꝙ qñ filij iſrael erãt in ꝑſecutiõe Holofernisvo

cauit Judith pbꝛos ⁊ ait eis. Uos frẽs qͥ pᷣſby

teri eſtꝭ in ppło dei ad eloquiũ vim coꝛda eoꝛuʒ
erigite vt mẽoꝛes ſint qũo a deo tẽptati ſunt pa

tres nr̃i vt ꝓbarent᷑ ſi vere colerẽt deũ ſuũ. Me

moꝛes eſſe debẽt qũo pater nr̃ Abꝛahã tẽptatꝰ

eſt ⁊ ꝑ multas tribulatiões ꝓbatꝰ dei amicus

effectus eſt. Sic Iſaac ſic Jacob ſic Moyſes ⁊?
oẽs qͥ placuerũt deo ꝑ młtas tribulatiões trãſ⸗

ierũt fideles. Et ideo ðꝛ Jacobi.v. Exẽplũ acci⸗
pite frẽs laboꝛis ⁊ patiẽtie ꝓp h̊as qͥ locuti ſunt
in noiĩe dñi.Ecce btificamꝰq ſuſtinuerũt. Suf⸗

ferentiã Job audiſtis ⁊ finẽ dñi vidiſtis. Bea⸗

tus aũt Bꝛe.in.iij.moꝛal.ðᷣt.Dũ bti Job vulne
ra craciatuſq; cõſidero:repẽte mẽtis oculos ad
Johem deduco:⁊ nõ ſine grandiſſima admira
tiõe ꝑpendo:qꝙ ule ꝓphetie ſpũ intra mr̃is vterũ
repletꝰ:atq; vt ita dixerim pᷣuſqᷓ; naſceret᷑ rena⸗

tus. Ille amicꝰ ſponſi:Ille quo iter natos mu
lierũ maioꝛ nemo ſurrexit. Ille tantus ꝓpheta ?
pluſq; ꝓpha ab iniqs in carcere mittit᷑ ? ꝓꝑ puel

le ſaltu capite truncat᷑:⁊ vir tãte ſctitatis ꝓ riſu

iurpiũ moꝛit. Quãdo aũt vł in ibo peccauic qͥ

amat.Bu
ſccopv
lle Bptun
piepoli
urdequ
Reas aſſi
Möftcenit
mijtam
Kiceof
tiſuntey
ſenno⸗
Gorus, Q
Pſtis vlte
hosdonal
cöſiderurt
Giautab
pmabu
paſſionü
coigne
feuelabit
S
ſin
85
Bona in
guereſic.
manſin⸗
em ſans
fona via
latmsin
noes no
9ſequis
niſſim⸗
mllinaſ⸗
nquod.
amous
Rkrcoꝛe

edicis
niͦſuu:
Ummſi
Kkallter.
1stvo/
aeins,
mepel,
Br,

ſpinato

enk od
onadeli
Anrnf

i :ſte

npaſſöe

Snam

bapalſta
Spba/
ms: In
Banbo
iuſtsmi
t logui/

peſi
gcos ſi/

aſtenertl
Nlus ad
ſunt:alij
wlarcr
ntinoc
clonser
icb⸗
ices in
ſide.
mnäpue
tadpt,
wbidick,
ſmsyo
göͤſb;
aco
iſuneps
uü Me
jtipnn⸗
amious
Noſest
ostriß
lüge
cunſone
ie Suß
is Ba
obwlve
mloss
ad
fofrenu
rna
s me
ea?
ppr 4
oſn
ableg

Foliũ

locuſtas ſolũmõ ⁊ mel ſilueſtre edebat.Quidĩ
q̃litate ſui tegminis deliqͥt qͥ cameloꝝ pilis coꝛ
pus oꝑuit. Quid in cõuerſatiõe ſua offendere
potuit qͥ de heremo nõ receſſit. Quid illũ loq̃ci

tatis reatꝰ polluit qͥ diſiũctꝰ ab hoibꝰ fuit. Qñ

illũ vł ſilẽtij culpa notauit qͥ ad ſe veniẽtes tãve

hementer increpauit:di.Genimina viperaꝝ qͥs
vobis demõſtrabit fugere a vẽtura ira.Quid ẽ

ergo ꝙ Job dei teſtimonio cõmen at᷑ ⁊ tñ pla

gis vſq; ad ſterqͥliniũ ſternit᷑. O eſt ꝙ Johã
nes dei voce laudat᷑:⁊ tñ ꝓ ter sverbis in
ſaltatõis pᷣmiũ moꝛit᷑.Quid eit· ipotẽs de⸗
ſic vehemẽter in hoc ſeculo deſpicit qs ſic ſubli⸗
miter añ ſecula elegit niſi hoc qð pietati fideliũ
patet.qm̃ idcirco ſic eos pᷣmit in infimis quos
videt qñ remuneret in ſũmis: ⁊ foꝛas vſq; ad
deſpecta deijcit quos intꝰ vſq; ad icoꝛruptibi⸗
lia ꝑducit. Hinc ̊ vnuſqᷣſq; eolligat quid uũᷣlic
ſint paſſuri quos repꝛobat:ſi hic ſic cruciat q̊s
amat.Aut quõ ferient᷑ qͥ in iudicio arguẽdi ſũt
ſi ſic eoꝝ vita pᷣmit᷑ qͥ ipᷣo iudice teſte laudãt᷑.hec

ille. Apłus q̊ʒ Pauiꝰ. ij. ad Thim.iij.inqᷣt.Oẽs

qͥ pievolũt viuere in xpᷣo ieſu ꝑſecutiões patiun
tur. De quibo ipᷣi fideles xpᷣiani debẽt głiari.qͥa
ꝑ eas aſſimilant᷑ dño nr̃o ieſu xpo: quilʒ pecm̃
nõ fecerit nec inuẽtus ſit dolus in oꝛe eꝰ.j. Pe⸗
tri.ij.tamen multas perſecutiones paſſus eſt.
Et ideo fidelibo ſuis dixit Johᷣ.xv. Si me ꝑſecu
ti ſunt ⁊ vos ꝑſequent᷑. Uerũ:qꝛ ſᷣm GBꝛego.cõ
ſideratio pᷣmij minuit vim flagelli.Et vt ait Iſi
doꝛus.Qui futurevite pᷣmia diligent᷑ excogitat
pñtis vite mala equanimit᷑ poꝛtat. Ideo Apłs

nos hoꝛtat᷑ ad tolerãdas tribulatões cũ xpᷣo ex

cõſideratiõe retributiõis dicens.ij.ad Chorꝗ.j.
Sicut abundãt paſſiões xpᷣi in nobis:ita ⁊ per
xpᷣm abundabit ↄſolatio nr̃a.⁊ ſicut ſumꝰſocij
paſſionũ ſic erimꝰ ⁊ conſolationũ.õ ſunt aũt
cõdigne paſſiões huiꝰ tꝑis ad futurã glłiam q̃ᷓ
reuelabit᷑ in nobis:ad Roma.viij.
Ecuũ da ratio hoc ꝓbãs dicit᷑ meritatõis
ſ ſiue pᷣmiationis. Quam rationẽ ponit
Greg.in moꝛał.⁊ ſeraphicꝰ doctoꝛ ſccũs
GBona.in.ij.ſen.di.xxiij.ar.j.q.ij. Et poſſumꝰ ar
guere ſic. Si nulla eſſet pugna nulla eſſet victo
ria:⁊ ſi nulla victoꝛia ergo nulla coꝛona. Inqͥt

em̃ ſctũs Maximꝰ in ſᷣmõe vniꝰ martyris.Co

rona victoꝛibo datur. Si ergo hõ nõ eſſet tribu
latus in hoc mũdo ⁊ nõ pugnaret cõtra tẽpta⸗
tiões nõ poſſet victoꝛiã patiẽtie repoꝛtare:⁊ per

ↄſequẽs triũphũ vite eterne. Et ꝓpter hoc beni⸗

gniſſimꝰ dñs nr̃ ꝑmiſit ꝙ vita hois ſit cõtinua
militia ſuꝑ terrã. Job.vij.Uñ inqͥt btũs Berñ.
in quodã ſᷣmõe.Muüdus caro demonia diuer
ſa mouẽt pᷣlia. Cõtra q oꝑtet nos virilit᷑ pugna
re vt coꝛonã victoꝛie coſeq̃mur. W
Uãuis ergo oĩpotens deus de potentia
q abſoluta poſſit nobis dare coꝛonã vite
ermne ſine aliquo nr̃o merito:hoc tamẽ

facere nõ intẽdit:ſʒ vult ꝙ eã bonis ogibus ac⸗

qramꝰ.vt inqᷣt ſctũs Bona.in.ij.di.xij.ar.j.q.ij.
Igeo inqt Paułꝰ.ij. ad Thim.ij. Nõ coꝛonabi
tur niſi qͥ legitime certauerit.ſ.cõtra tẽptatiões:

aduerſitates ⁊ tribulatões mũdi ⁊ diaboli. Ne
ceſſe &̊ eſt in hac vita nos aduerſa colerare ſi vo
lumꝰ ꝓſperitatẽ eternã ꝓmereri. Ut etis inquit

Mgę ſen.in.ij.diſ.xxix.⁊ ſccũs Bona.eiuſde li⸗

bꝛi di.xxx.ar.j.q.j.deo ſcriptum eſt Actc᷑.xiiij.⁊
fuerũt vᷣba Pauli que ibi recitat ſccũs Lucas.

Per multas tribulatiões oꝑtet nos intrare in

regnũ celoꝝ. Idcirco ad heremitas Aug.inqͥt.
Qui exceptꝰ fuerit a paſſiõe flagello ꝝ exceptus
erit a nũero głificatoꝝ.Et Hiero.ad Julianuʒ
ait.Difficile imo impoſſibile eſtvt pꝛeſẽtibus ⁊
futuris quis fruatur bonis:vt hic ventrem ⁊
illic mentẽ impleat:vt de delicijs trãſeat ad de⸗
licias:vt in vtroq; ſeculo pᷣmus ſit: vt in celo et
in terra glioſus appareat. Iſið.q̊ʒ in lib.de ſũ⸗

mo bono ðdt. Si dulcia qᷓrimꝰ nece eſt vt pᷣus

amara toleremꝰ. Ideo inqͥt Paulꝰ ad Heb.xij
Per patiẽtiã curramꝰ ad ꝓpoſitũ nobis certa⸗
men. Et hoc ſufficiat p ſcðᷣa ꝑte nr̃i ᷑ᷣmonis.
Pars tertia de diſtinctiõe patiẽétie. N
Atiẽtiã diffinit Laccãtius in.v.diui⸗
p narũ inſtitutionũ aduerſus gentes
dicẽs. Patiẽtia ẽ maloꝛũ que aut in
ferunt᷑ aut accidũt cũ equanimitate
ꝑlatio.Et Tulliꝰ in rhetoꝛica idẽ in ſubſtantia

dicit lʒ alijs vᷣbis. Reperit᷑ aũt diuerſa patiẽtia

Pꝛima eſt remiſſoꝝ.i.eooꝝ quibo ex officio incũ
bit repꝛehẽdere coꝛrigere vel punire aliena petã
⁊ tamẽ illa tolerãt. Contra quos eſt.c.facietis.
lxxxvj.di.vbi ð:.Faciẽtis ꝓculdubio culpã ha⸗
bet qui qð põt coꝛrigere negligit emẽdare.et in
ca.erroꝛ.lxxxiij.di.ſcriptum eſt. Erroꝛ cui nõ re⸗
ſiſtit᷑ appꝛobat᷑:⁊veritas cũ mime defenſat᷑ op⸗

pꝛimit᷑. Negligere qppe cũ poſſis ꝑturbare per

uerſos nihil alið eſt q; fouere:nec caret ſcrupu⸗
lo ſocietatis occulte q mãifeſto facinoꝛi deſinit
obuiare.Et i.c.qͥd em.ibidẽ ðꝛ. Quid em̃ ꝓdeſt
illi ſuo erroꝛe noò pollui qͥ cõſenſum pᷣſtat errãti
Et in.c.cõſentire.ea.di.ſcriptũ eſt. Cõſentire vi⸗
detur erranti qͥ ad reſecanda que coꝛrigi debẽt
nõ occurrit. S O
Ecũda patiẽtia eſt mundanoꝛũ.i.eoꝝ qͥ
ſ oApter mundũ quoſq; laboꝛes ſtrenue to
lerãt:⁊ in paruo bono oꝑe ſunt impatiẽ
tes.De quibo.xlvij.di.in.c.oẽs.Gꝛego.ait. Oẽs
huiꝰ ſeculi dilectoꝛes in terrenis rebus foꝛtes
ſũt:in celeſtibo aũt debiles.Nã p tꝑali głia deſu
dare vſq; ad moꝛtẽ appetũt:⁊ ꝓ ſpe ꝑpetua nec
parũ quidẽ ĩ laboꝛe ſubſiſtũt. Pꝛo terrenis lu⸗
cris iniurias quaſſlibet tolerãt:⁊ ꝓ celeſti merce

devel tenuiſſimi vbi cõtumelias ferre recuſant.

Terreno iudici toto etiã die aſſiſtere foꝛtes ſũt
in oꝛatioe vo coꝛã dno vel vniꝰhoꝛe momento
laſſant᷑. Sepe nuditatẽ deiectionẽ famẽq; ꝓꝑ ac

Bermo

quirxẽdis diuitijs atq; honoꝛib tolerãt:ſuꝑna
autẽ laboꝛioſa qrere tãto magis diſſimulant:
quãto ea tribui tardius putt.
Errlia eſt pacietia ſtultoꝛũ.i.eoꝝ qͥ ſciunt
t ꝓꝙ peccãdo moꝛtaliter ſeruiũt diaboloꝛ
ttfaimẽ ꝑmittüũt ſe trahi ab illo de peccato ĩ
ꝓctm̃.Quibo ðᷣt Paulꝰ.ij.ad Chor.xj. Libẽter
ſuffertis inſipiẽtes cũ ſitis ipᷣi ſapiẽétes. Suſti⸗
nectis eĩ ſi qs vos in ſᷣuitutẽ redigit:ſi qͥs deuo⸗

rat:ſi quis accipit:ſi quis extollit᷑:ſi quis in fa⸗/
ciem vos cedit.Et in hac patiẽtia ſtulca ſũt mul

totiẽs vxoꝛes que viris ſuis in pctis cõſentiũt:
⁊ ecõtra viri vxoꝛibo:⁊ ſiliter ſerui dñis:ne eos
turbari faciat. Hec aũt patientia eſt peſſima ⁊
ſuppoꝛtatio iniqua.

ſuas vt appareat hoĩbus ieiunãtes.
Quinta patiẽtia virtuoſoꝛũ.de qua modicũ
hodie reperit᷑. Aſſimilat᷑ em hinnule que cũ ſit
calidiſſima ⁊ cõſequẽter nõ bona in eſtate tunc
emicttit folia latiſſima:ſed in hyeme quãdo eſſet

bona abſcõdita latet ſub terra.Dicit᷑ aũt cõiter

ꝙ patientia comedit᷑ cũ codleari rabiei.De qua
vᷣ̈tuce Aug.inquit in lib.de patiẽtia.Uirtꝰ ani⸗
mi que patiẽtia dicit᷑tam magnũ bonũ dei eſt.
vt etiã ipᷣiꝰqui nobis es largit᷑ patiẽtia pꝛedicet᷑
Et Jacobi.j.c.ſcriptũ eſt. Patietia opus ꝑfectũ
haber. Et.ij.ad Chorj.vj.dicit Pauiꝰ. In omi⸗

bus exhibeamꝰ? noſmeripſos ſicut dei mmiſtroo
in multa patiẽtia.⁊ ad Epheb.iiij.ait. Cũ patii⸗/
tia ſuppoꝛtãtes inuicẽ.⁊ ad Heb.x. Patientia

vobis neceſſaria eſt vt volũtatẽ dei faciẽtes re⸗
poꝛtetis repꝛomiſſionẽ. Hanc aũt patiẽtiã de⸗
bemꝰ a deo impetrare:⁊ dicere cũ Pſal.Ab ipᷣo
em̃ patiẽtia mea.Et iteꝝ.Tu es patientia mea.

In quinq; aut debet homo eſſe patiẽs. Pꝛi

mo in charoꝛũ amiſſiõe.Nã multi ſunt qͥ ꝓpter
moꝛtẽ amicoꝛũ indignãtur deo:⁊ ſeipſos com
mittũt cõſũmãdos doloꝛi.Cõtra quos inquit
Seneca de cõſolatiõe ad Paulinũ.Quid tam
humile ac muliebꝛe eſt qᷓ; cõſũmandũ ſe doloꝛi
cõmittere. Ideo Paulꝰ.j.ad Theb.iiij.ait. Nõ
cõtriſtemi ſicut ⁊ ceteri qͥ ſpem nõ habẽt.Tales
em̃ vident᷑ nõ habere ſpem de reſurrectiõe futu
ra.ca.qᷓ; pꝛepoſterum.xiij.q.ij.Sciendũ tamen
ꝙ aliud eſt afflictionẽ non ſentire in aduerſis:
aliud eſt nõ ſufferre. Un Seneca vbi g ait. Nõ
ſeẽtire mala ſua nõ eſt hoĩs:ñ ferre nõ ẽ viri. R
Ecuũdo debemꝰ eſſe patiẽtes in perditõe

ſ tcpaliũ bonoꝝ. Un vt habet᷑ in lib.de mo

ribus phᷣoꝛũ:laudat᷑ Anaxagoꝛas qͥ nõ

eſt cõtriſtatꝰ qñ in patriã rediẽs poſſeſſiões ſu⸗
as ðᷣſertas ⁊ diſſipatas inuenit.Et ideo Tulliꝰ

in.ij.de oꝛatoꝛe ðt. Magna laus ⁊ admirabi⸗

lis videri ſolet:culiſſe caſus ſapientis aduerſos

nõ fractũ eſſe foꝛtuna:retinuiſſe in rebus aſpe⸗
ris dignitatẽ. Ideo laudat᷑ Job qͥ audiẽs oẽs

ſfilios ſuos moꝛtuos: et oem ſubſtõtiã ſuã ſibi

Lem nſth

Uarra patiẽtia ẽ hypocritaꝝ. De quib⸗
ꝗ dicit᷑ Matth.vj. Exterminãt em̃ facies

xxXVII

ereptã nõ eſt deſpatus:ſed ait vt habet᷑ ſui libꝛi
j.c. Nudus egreſſus ſum de vtero matris mee:
nudus reuertar illuc.Oñs dedit dñs abſtulit:
ſicut dño placuit ita factum eſt:ſit nomen dñi
benedictũ. ù
Ertio debet eſſe quis patiens in coꝛꝑis
t flagellatiõe:cũ.ſ.coꝛpus egritudinibꝰ et

infirmitatib aggrauat᷑. Sicut de bea⸗/

to Frãciſco legit.De quo ſcũs Bona.in legẽda
maloꝛi inqᷣt. Cũ duris coꝛꝑis angeret᷑ doloꝛi⸗

bus illas ſuas ãguſtias nõ penarũ noie appel
labat ſed ſoꝛoꝛũ.Dũ aũt ſemel grauiꝰ ſolito do
loꝛũ vrgeret᷑ aculeis:quidã frater ſimplex dixit
ad eũ. Pater oꝛa dñm vt mitius tecũ agat:ma

num em ſuõẽ plus debito ſuꝑ te aggrauare vi⸗

det᷑.Quo audito vir ſccũs cũ eiulatu excamãas
ait. Niſi noſcerẽ in te ſimplicẽ puritatẽ tuum ex
nũc abhoꝛrerẽ ↄſoꝛtiũ:qͥ auſus fueris circa me
diuina iudicia repᷣhẽſibilia iudicare.Et lʒ eſſet
totus attritꝰ grauis ꝓlixitate languoꝛis pꝛoij⸗

ciens ſe in terrã oſſa debilia duro caſu colliſit ⁊

deoſculãs humũ:gr̃as tibi inqͥt ago dñe deus

de oibus his doloꝛib meis:teq; mi dñe rogo

vt centuplũ ſi tibi placuerit addas:cũ tue ſãcte
volũtatis adipletio ſit mihioſolatio ſuꝑplena.
Et ideo etiã nos debemꝰ patiẽter infirmitates
tolerare.Quia virtus in infirmitate perficit᷑.ij.

ad Chorj.xvi,j.
Uarto debet eẽ patiẽs qͥlibet ⁊ nõ deſꝑa
q re de tẽptatiõibo ſʒ virilit᷑ reſiſtere.lam
vyt ait btũs Bona.i.ij.di. xxiij.ar.j.ideo ðᷣ
us ꝑmittit hoĩiem temptanivt foꝛtiter ⁊ viriliter

agẽs maioꝛẽ inde głiam cõſequat᷑. Scriptũ eſt

em Jacobi.j.HBtũs vir qͥ ſuffert tẽptationẽ:qm̃

cũ ꝓbatus fuerit accipiet coꝛonã vite.Et ibidẽe
etiã dici᷑. Ome gaudiũ exiſtimate fratres cũ in
varias tẽptatões incideritis. Has em̃ tẽptatio

nes ſepe ꝑmittit deꝰ ꝓ nr̃a vtilitate. Uñ Job. v.
ſcptũ eſt. Btũs hõ qui coꝛripit᷑ a dño: increpa⸗

tionẽ ̊ eiꝰ ne repꝛo bes.Oñ ergo es tẽptatꝰſiue

tribulatꝰ recoꝛderis illiꝰ ſentẽtie que hr̃ Ecci.iij
vbi ðꝛ. Diſciplinã dñi ne abijcias:ne ðficias cũ
ab eo coꝛriperis.Quẽ em̃ diligit dñs coꝛripit:

⁊ ꝗq̃ſi pateri filio cõplacet ſibi.Debes etiã recot
dari qð dici Pſal.xxxiij. Juxta ẽ dñs his qui
tribulato ſunt coꝛde. Et de hoc eſt exeplũ ma⸗
gni Anchonij qui dũ poſt multas tẽptatiões ⁊
v̈bera qͥ a demonib fuerat paſſus vidiſſet in
ſplẽdoꝛe quodã mirabili dñm ieſum xpᷣm dixit
ad eum. Ubi eras bone ieſu:ieſu bone vbi eras
q̃re non fuiſti a pncipio vt me adiuuares a de⸗
monijs.Cui dñns ait.Anthoni hic aderã ĩtuẽs
quõ pugnares ⁊ meo auxilio certamẽ ſuꝑaſti.
amodo aũt qꝛ viriliter pugnaſti in toto oꝛbe te
faciã noĩari. Recoꝛdare etiã o tribulate⁊ tẽpta⸗

te ꝙ multo płes tribulatiões paſſus eſt xpᷣs ꝓ

amoꝛe tuo:quare ↄueniẽs eſt vt tu etiã aliquid

patiaris amoꝛe eiꝰ. Uñ inqͥt Paulus ad Heb.

rij. Recogitate eũ qui ſuſtinuit taleʒ a pcoꝛibꝰ

rah

les. Un.
memo:
cquoan
wei
4
i
oibwofa
jmorte
iniunas
aarxt
müremee
eſeiniu
piens co
feſicfeci
fuiſſetin
neecpiſſe⸗
no vider
Citoſaan
cruleüter
visceiran
iükinl
Genena
h Latul
luainfa⸗
lolüuer
loisqn
kientſibi
bonnrſi
nus, ct
nlin co.
ls hye ſib
Zbach
le. debet
fenege
tuparie
Aſckenn
Ottuoꝛr
lauganie
pariaſüt
ſa eqh
heabifar
Peruert
Rüof
ſplicnei
jcwola
loßzn
chete⸗
Tbeßx,
res gütſ

Folij CccxiI

N;. : hſecutionẽ: vt nõ fatigemi animis vfis deficiẽ,⸗ ſerpẽtes. Serui em dei ſunt odoꝛifen fama. ij.
Dſtllt tes. Iñ Sꝛeg. in moꝛal.inqt. Si paſſio dni ad ad X oꝛ].ij. Odoꝛeʒ noticie ſue manifeſtt pter
daaei memoꝛia reuocetur nihil eſt adeo duꝝ qð non nos in oĩ loco. Pcroꝛes aũt ſunt ſerpentini:qꝛ
equo animo tolerek. U virdetractiõis ſꝑ poꝛtãt ⁊ venenũ in lingua:
M AUinto debet qs eſſe patiẽs in tolerãdis dicente pſamiſta. Clenenũ aſpiduʒ ſub labijs
lndſck 9q iniurijs ? infamijs impoſitis:ſciens q; eoꝝ.Sicut aũt odoꝛ virtutũ bonos recreat:ſic .
deden —. mnacſs habẽt bꝛeues pedes: ? vertas malos cõturbat.ijj.ad Coꝛ].ij.Alijs ſi um?odoꝛ
legitn oĩbus fal litatibo ſi. upereminẽs erit. Ad qð ſunt moꝛtis in moꝛtẽ.alijs vero odoꝛ vite advitam.
dor Itcuoꝛ remedia ſᷣm Senecã. Pꝛimũ ẽ ipſas Nõ eſt ̊ derogatio viris odoꝛiferis:ſi ifaman?t
ſenppe iniurias o bliuiõi gragere:ſ. icut faciebat Julius ab hoib fetidł:vñ Areſtoteleſ cũ ei qᷣda diceret
ſlid ceſar: vt refert tulliꝰ. Uñ idẽ ſeneca ait. Iniuria hoies te contenut. rndit. Et illos aſini. Et iõ ſic
lanit ru remedii eſt obliuio. Scom eſt noͤ reputa illli nõ curat de cõtẽptu aſinoꝝ ita nec ego de cõ
rm re ſe iniuriã recepiſſe.vnde idẽ Seneca ait. Da⸗ tẽptu maloꝝ. Tercio ondit exemplo coloꝛil
—— piens colaphis ꝑcuſſus ðt.S lcut debult face/¶cui nõ eſt derogatio ſʒ cõmẽdatio ſi ceci de ilo
Macet re ſic fecit.Et de hoclaudat᷑ Cato qͥ cũ a quodã falſa iudicãt quẽ nũqᷓ; viderũt. Sancti eteni v.
nunis “ fuiſſet in oꝛe ꝑcuſſus negauit ſe ab illo iniuriaã ri coloꝛati ſunt albo coloꝛe puritatis:nigro hu
un r recepiſſe. Tertiũ eſt ꝙ dz diſſimulare ſe młta militatis:rubeo cha ritatis:aereo celeſtis cõtée⸗
tume nõ videre nec audire.vñ idẽ Sene.ait.õ expe platiõis:⁊ viridi amabilis coõuerſatiõis. Pcõö⸗
Caker dit oĩa audire vł videre. Multe em̃ iiurie nos res aũt ſunt ceci. Sapie.ij.Excecauit eos mali⸗ B
1so/ trãſeũt ex quibo pleraſq; nõ accipit qͥ neſcit. õ tia eoꝝ. Nõ eſt ꝗ̊ͥ bonoꝝ derogatio ſi pctões ce
cllſtr vis ee iracũdꝰ nõ ſis cinoſus. Quartü reme (ide coloꝛiboſ uaꝝ virtutũ male iudicant. Im⸗
dicus diũ ẽ in ludũ ⁊ ſolatiũ ſiurias ↄuertere.vñ idez mo a talib laudari⁊ diligi eſt vituꝑatio:? odi
düefogo Sene.narrat.qꝙ cũ Diogenes phᷣus quãdã cãʒ ri eſt cõmẽdatio. Uñ cũ qͥᷣdã iuuenis ſpecioſus
tneſie cũ Letulo habuiſſet: Lètulꝰattracca pingui ſa/ diceret Demoſteni phᷣo. Si hoĩes me odirẽt ſi’
ppleng. liua in faciẽ eiꝰ expuit. Ille aũt faciẽ extergẽes in te:ſi uſpẽdio me perimerẽ. Ille rñdit. Et ego me
nmitaes luſũ ↄuertit di.Affirmabo amodo o Lẽtule fal ꝑimerẽ ſi me quẽadmodũ te amarẽt. Quar⸗
cfliſ;. li oẽs qͥ negãtte os hr̃e.Oẽs ̊ xpᷣiani tenent᷑ pa to oñndit᷑ exeplo medici cui nõ eſt derogatio ſyʒ
tient᷑ ſibi illatas iiurias ferre.iã aliter qͥs nõ ẽ cõmẽdatio:ſi frenetici eũ co ntẽnũt. Medici enm
no degs bonꝰniſi ſciat tolerare malos.xxij.q.iiij.(.cũ bo ſunt ſerui dei ab hoibo honoꝛãdi Eccłi. xxxvij.
.,ſſan nus.⁊.c.tolerãdi.⁊.c.qͥ pᷣm carnẽ. Uñ i.c.hec aut Honoꝛa medicũ ⁊c. Frenetici aũt ſunt pctõꝛes
iH vita. ea. q.? cã. ðt Oꝛeg. Quiſqͥs nõ toleratma, q manꝰſ ibi inijciũt. Sapie.xvj. Hõ ꝑ malicaã
ninliter los ipᷣe ſibi ꝑ ipatiẽtia teſtis eſt qꝛ bon⸗ non eſt ocddit aiaʒ ſuam. Si igit᷑ frenetici pccõꝛes ĩfa,⸗
roücſt Abel em̃ eſſe renuit quẽ Chaim malicia nõ exer mãt ſᷣuos dei nõ debẽt curare:ſed coꝝ blaſphe .
ni⸗giſn cet. Oebẽt ꝗ̊ boni infamatiões maloꝝ eᷓnimi miã deridere. Uñ legit᷑ de Ueſpaſiano imperag
Etibide ferre:qꝛ potiꝰ redũdat ad eoꝛũ cõmẽdatõʒ q; v toꝛe:ꝙ cũ qͥda vellet ei impꝛoperare ꝙ eẽt aua⸗/
meschin tuꝑatciõeʒ:iĩmo eſſet no bis vituꝑiũ ſi a turpibꝰ rus ⁊ ſenex:ſibi dixit. Uulpẽ poſſe pellẽ mutare
täptnte⸗ 2⁊ ſceleratis laudaremur: dicẽte S ene. in lib. de non animũ.Ille aũ trñdit. Huiuſmodi hoibꝰ
Joby. Ittuoꝛ vᷣtutibi. Paria ſunt laudari a turpib⁊ debemꝰriſum:no bis coꝛrecionẽ: penã vero ori
marpe laudari ob turpia.ſNos vo dicere poſſumꝰ ꝙ mioſis.Et ĩ b ondit gño ſitatẽ animi ſui. Navt
puſue paria ſũt vitupari aturpib ⁊ laudani ob vtuo/⸗ inqᷣt Seneca ĩ li. de demẽtia. Magni animi ꝓ⸗
iii ſa. Idẽ qͥ;ʒ Sene.inqᷣt.limia demẽtia eſt vereri pꝛiũ eſt iiurias atq; offenſiões ſꝑnere. Et idẽ in
fcas ne ab ſfamiby infamer..? Gꝛeg.ſuꝑ Eʒech.ait. libꝛo ð ꝓuidẽtia inqᷣt. Marcet ſine aduerſario
töroh Oꝛ iã oñdimꝰ iuſticie aliqͥd nos hre:ſi illis di/ eſt patiens viro foꝛti:⁊ q dnatur aio ſuo exrxu⸗/
boi ſplicere ĩcipimꝰqͥ nõ placẽt deo. Et b oſtẽdi por gnatoꝛe vebluʒz. ⁊ ad Luallũ inqr Seneca Ej
Hlina qdruplici exeplo.Pꝛimo lucis cuinõ ẽ deroga aio audiẽda ſüt ĩpitoꝝ ↄuicia. Ait em̃ Cato ſui
Rj tio ſʒ cõmẽdatio ſi eã fugiũt ⁊ odiũt veſptiliões libꝛi.iiij.c.Cũ recte viuas ne cures vᷣba maloꝝ·
lſein Scti etem̃ viri ſũtlux qꝛ hñt lucidã famã.j.ad Arbitrij nr̃i ñ ẽ qð qᷣſ. ꝙ; loq̃t᷑. lã ſic canes ↄtra
1 dotr. Thbeß.v. Oẽs vos filij lucis eſt ⁊ filij dei. Pctrõ nos latrates ñ pnt ꝑ bᷣ facere ꝙ hoies rõnales
nm mns res aũt ſunttãqᷓ; veſpꝑtiliões:qꝛ diligũt opa te/ noõ ſimꝰ. Ec ꝙ ipᷣi beſtie nõ ſint:ita beſtialiũ op
bl Nef nebꝛarũ ⁊ odiũt oꝑa vᷣtutũ. Et iõ cũ viris luci⸗ pꝛo bꝛia ñ pñi efficere qͥn ſimꝰ deo grati 7 vtuo
nis 8 disↄuenire n pñt.ij. ad Chor.vj.Que ſocietas ſi i:⁊ ꝙ ipᷣi nõ ſint dyabolici ⁊ a ðᷣo maledici.Ea
gninn lucis ad tenebꝛas. Nõ eſt ̊ derogatio viris lu⸗ ꝓpter Iſido.li.ij.ſoliloqͥoꝝ.c.xij.ait. Iniurjs n
ſinaſ⸗. cidis ſi infamant᷑ ab hoĩb tenebꝛoſis.Unð cũ reſpondeas conuiciũ ne retoꝛqueas:cum ſilen
hbet qdã amicꝰ Diogenis phᷣi dixiſſet ei. Oẽs vitu⸗ tij patientia tacendo cito vinces: maledicenti
guh⸗ perat te:ille ait. Oꝑtet ſapia ab iĩſipiẽtibo feriri. benedicnonem oppone. Jraſcentem patientia
S Scðo hoc oſtendit᷑ exemplo odoꝛis: cui nõ demolire. blandimento iracundiã furentis di
lien, eſt derogatio ſed cõmendatio ſi eum fugiunt ſolue.Uince nequitiãõ manſuetudine vince ma
onb,

BGermo

liciã bonitate. Berñ. q̃ ĩ libꝛo de impꝛobatiõe
vitioꝛuz.c.iiij.ait. Nobilis exuperat duras pa⸗
tiẽtia linguas.Un Jobones ſolobꝛiẽſis angli⸗
cus ĩ polichꝛatõe libꝛo.iiij.l(audat Octaulanu
auguſtũ:qui cũ ꝑ ciuitatẽ Romã ꝑgeret quidã
delpatus ⁊ vilis homo ei dixit. O tyranne. ui
ille rñdit pacifica voce. Si eſſem non diceres: ⁊
nõ ampliꝰ de ybis eiꝰcurauit. Laudat q̊ʒ Sue
toniꝰ lib.iij. de duodecim ceſaribo Teyberiũ ce/

ſarẽ qͥ neminẽ de ſe maledicentẽ vel ſibi cõuicia

inferentẽ puniri volebat dicens in ciuitate libe⸗
ra linguã mentẽq; liberã eẽ debere. Laudat᷑ etiã
Juſtinianꝰ imꝑatoꝛ q in.l.vnica.C.ſi qͥ impa
foꝛi male.inqᷣt. Si quis modeſtie neſciꝰ ⁊ pu⸗
doꝛis ignarꝰ ipꝛoperãtiq; maledicto noia nſa
crediderit laceſcẽda:ac tumulẽtia turbulentus
obtrectatoꝛ fuerit tẽpoꝛũ noſtroꝝ:eu pene nolu
mus ſubiacere neq; durũ aliqͥd vel aſ peꝝ ſuſti⸗
nere. Qm̃ ſi ex leuitate ꝓceſſit cõtẽnẽ dũ eſt:ſ iex
infamia miatiõe dignu:ſi ab iniuria remitten
duũ. In lib.etiã de nugis phᷣoꝝ laudat᷑ Ariſcipꝰ
ppᷣus qͥ cuidã ſibi impꝛopꝑpia dicẽti rñdit Ctinã
ita tu tue lingue ſieut ego auriũ meaꝝ dns ſuz.
Ibidẽ etiã laudat᷑ Zenophon qͥ maledicèti ſibi
reſpõdit. Tu didiciſti maledicere ⁊ ego didici
maledicta cõtẽnere.Quoꝝ exẽpla ⁊ nos ſectari

debemꝰ: nec de maloꝝ iniurijs aut pſecutiõib
curare:que ſi nõ haberemꝰ nõ eſſe· emꝰ boni: Cuzʒ

ſcriptũ ſit Ecci.xxxiij.õtra bonum malũ eſt:?
cõtra vitã moꝛs:⁊ ſic cõtra virũ iuſtũ pcõꝛ. Cõ

ſiderat em̃ pctõꝛ iuſtũ ⁊ querit moꝛtificare euʒ:
vt ait Pſal. Cõcludo ergo ꝙ qubet debet eẽ pa

tiens in oibus aduerſitatibo q;tũcũqʒ aſperis.
Tũc em̃ maioꝛ eſtvirtus qᷓ;to maioꝛ tribulatõ

equanimit tolerat᷑: dicẽte Lucano li.ix. Saudet
patiẽtia duris. Ideo Cirgiliꝰ. v. Eney. ꝓpe finè

inqͥt. Superãdo ois foꝛtuna ferẽda ẽ. Et Pꝛu⸗

dentiꝰ de ſicchomatia.c.iiij.alt. Oibus vna co⸗
mes vᷣtutibo aſſociat᷑. Auxiliũq; ſuũ foꝛtis pa⸗
niẽtia miſcet. Uirtꝰ nãvidua eſt quã nõ patiẽtia
firmat. Et Catho ſui li.c.ij.ait. Magna etenim
moꝛũ ſo patiẽtia vᷣtus. Maxime aut debemꝰ
cæẽ patiẽtes ðᷣ his qᷓ meruimꝰ. Ait em̃ Cato.c.iiij
Ooõ merito pateris patiẽter ferre memẽto.Cũqʒ
reus tibi ſis ipᷣm te iudice dana. Ideo Michee

viij. dicit g ha in ꝑſona taliũ.Ira dñi poꝛtabo

gqm̃ peccaui ei. Ad patiẽtiã q; hoꝛtat᷑ Caſſiodo⸗
rus epłaꝝ li. x. epła.xj.di. Suſtinendo potiꝰ q;
vindicãdo laudaberis. Et Iſið.ſolilo.li.j .Cc.iiij.
ait. Qui aduerſa patiẽter tolerat deũ ſibi citius
placat.?⁊ Berñn. in li.de ipꝛobatiõe vitioꝛũ.c.iiij.
Svt. Nulliꝰ aduerſi patieẽs terroꝛe mouet᷑. Et ſua
vir patiẽs vota videbit ouãs. Mattheus q̊q;
poeta in poetria ſua parte.j.ca.xvj.ait. Patien

tia eſt cõſeruatiua virtutis. Ut autẽ poſſimus

eſſe patiẽtes debemus ſeruare conſiliũ Iſidoꝛi
vbi ſupꝛa ca.x.dicẽtis. Patienter leuioꝛa poꝛ⸗

tabis ſi grauioꝛũ fueris recoꝛdatus. Recoꝛda⸗

totũ coꝛpꝰſuũ vulneratũ ꝓpter ini

re ᷓ o tribulate: afflicte: ⁊ anguſtate:q; multo

maioꝛes ſũt ⁊ ᷓuioꝛes afflictioes iferni:qᷓ; iſtiꝰ
ſcki:a qͥb liberaberis ſi patiẽter iſta tolerabis.
Oð tibi cõcedat ⁊ nobis oĩbi.ſ.in tribulatiõib⸗
gaudere:⁊ nõ ðſpare eni pſator⸗ ↄſolatoꝛ Ihᷣs
xps cui eſt honoꝛ ⁊ glia in ſcłla ſcloꝝ. Amen.

Feria ſexta poſt q̃rtã dominicã in q̃drageſi⸗
ma. De martyrio Sermo trigeſimuſnonꝰ. X

Amus er nos

eꝛ⁊ moꝛiamur cũ eo Job.xj.⁊ i euã
gelio occurrẽtis ferie. Ut tradunt
naturales philoſophi Sanguis
hũanꝰfecũdat lignũ aridũ:qꝛ ſi lignũ fuerit are
factũ optimũ remediũ eſt ſtatiʒ ĩ pncipio arefa
ctionis apponere ad radices ſanguinẽ bũanũ
Vñ narrat Hermes egyptiꝰ:ꝙ roſariũ plãtatũ
in terra cõmixta cuʒ ſanguiĩe ad caloꝛẽ modicũ
ignis:oĩ tpe anni ꝓdudt roſas.Et ſi ilr hoies qᷣ
dicunt᷑ arboꝛes. iuxta illð Marci.viij. Uideo
hoĩes q̃ſi arboꝛes:qñ ſunt areſcentes ꝑ pctin ⁊
ↄcupiſcẽtiã carnaliu delectationũ eis ſicarefa⸗

ctis ꝑ defectũ deuotiõis:⁊ nullum fructũ boni

oꝑis faciẽtib:nõ ẽ meliꝰremediũ qᷓ; ad radiceʒ
coꝛdis eoꝝ apponere calidũ ſãguinę? xpᷣi ob uũlo
rũ ſalutẽ effuſum:qꝛ ſic elephas viſo ſanguine
aĩat᷑ ad pꝛeliũ:ita ipi ex meditatiõe paſſiõis xpᷣi
accendent᷑ ad amoꝛẽ qᷣ eſt caloꝛ naturalis aie:⁊
faciẽt fructũ aggrediẽdo ꝓ eiꝰamoꝛe qcũq; ar⸗
dua ⁊ difficilia ac etiã martyriũ.dicentes itra ſe
vᷣba thematc nr̃i.Et ꝗꝓpterea xpᷣs facit moꝛe fal⸗
carij qͥ volẽs euolatũ reuocare falconẽ aſcendit

arboꝛẽ:vł aliũ locũ eminẽtẽ ⁊ oñdit illi carnem

ſanguinolẽtã. Ipe em dei filiꝰ volẽs hoĩeʒ pꝑdi⸗

tũ ⁊ euolatũ dẽ manibo ſuis ad ſe reuocare aſcẽ

dit arboꝛẽ ſcẽ crucis ĩ mõte caluarie:⁊ oñdit ei
dqtates eiꝰ vo⸗
ce magna ⁊ damoꝛe valido ipᷣm euocãs.Sed
młti nolũt eiꝰvocẽ audire.UVñ ipᷣe cõq̃rit᷑ Job.
xix.di. Seruũ meũ vocaui:⁊ nõ rñdit mibi.⸗l⸗
le aũt nõ rũdet xpᷣo qͥ eiꝰpaſſiõi nõ cõpatit᷑.⁊ ꝓ
ipᷣo ꝓ ſe moꝛtuo nõ ẽ ꝑat?moꝛtẽ ſubire.Sʒ hic

querunt doctoꝛes vtrũ ſuſtinere martyriũ pꝛo⸗
pter chꝛiſtum ſit in pꝛecepto.Et reſpondet bea

tus Thomas in.iiij. ſuo q̊dlibet.q.iij.ꝙ aliqd

eſſe ſub pꝛecepto poteſt intelligi duobꝰ modis

UVno modo conditionate quo ad animũ ſicut
ſub pꝛecepto eſt.vt Aug.exponit illud Mat⸗
thei.v. Si quis ꝑcuſſerit te in vnam maxillam
pꝛebe ei ⁊ alteram. Quod intelligit᷑ m pꝛepa⸗
rationeʒ animi ſcilicet vt bomo habeat animũ
pꝛeparatuʒ ſi opus eſſet.⁊ ſalus alioꝝ exigeret
ꝙ ⁊ patienter ſe ꝑcuti in alia marxilla ſuſtineret

Et per hunc modum ſuſtinere martyrium pꝛo

pter chꝛiſtũ cadit ſub pꝛecepto.quia homo de⸗

bet habere animũ pꝛeparatum ita ꝙ potius ꝑ
muteret ſe occidi.qᷓ; chꝛiſtuʒ negare vel moꝛta⸗

iehan

cbloluet

pororart
nunhmn

Eplom
Arerrpr
oſllioeer⸗
pꝛlü ad
apto.
mus. Pe
linös⸗

Pars

1

noneman
ot Era
oriidicit
open
Wno nih
nücact
funade
lused,
buscan
panam
ſarn
Timdlcen
lominuds
marmrd
derini
diffinito⸗
ſuſtinene
gadion
querimo
(ölernat
t n
HS
Titome
tius ame
dlleaia
igkinte
que doſi
nädgec⸗
horrenr
ſtinhe⸗
Nrqn
eſt ſͤ
ſluaro⸗
Mmdem
Rfeeins
ugci

Mlto
Giſ
bis.
nöͤib
5e
men.

grageſi,
w. x.

1os

ſeici
mdunt
anguis
umtare
Nioarefa
büani
iplirari⸗
modici
rboies
.Uideo
opam
ſcareta⸗
au bon!
ndic;
lobilo
unguine
ſiols thl
lis ale
igan,
würaſe
oefal/
Aandit
lamen
dicz gdi⸗
heure aſc⸗
ꝛoñdita⸗
as vo/
nt
gunt
G hic
müpro,

udet ben

cclii
vMocls
mü ſat
4 Mn
nurllun
1 P
rnn
age
ftnerer
umpꝛo
de⸗
otius
wor,

lit eccare. Alio modo aliqd cadit ſub pᷣcepto

Ablſolute tãq; debitũ ſimpłr.ſicut amare deum
honoꝛare ꝑentes ⁊ hmõi.Et hoc mõ ſuſtinere
marcyriũ nõ eſt ſub pᷣcepto. Non em̃ tenet᷑ qͥs ſe

ingerere martyrio:qð ſicpbari põt.Minus vi

get᷑ ꝙ hõ ſua tribuat q; ꝙ pꝛiũ coꝛpꝰ exponat.

vt. inquit Gꝛego.in omelia ſuper illud Luce.x.
Ego ſum paſtoꝛ bonꝰ ⁊c.ſed dimittere oĩa ſua

Apter xpᷣm nõ cadit abſolute ſub pᷣcepto ſed ſub

cõſilio.ergo multo minꝰ exponere moꝛti coꝛpꝰ

ꝓpꝛiũ ad ſuſtinendũ martyriũ eſt abſolute ſub

pᷣcepto.De quo martyrio tresↄſideratiões facie

mus. Pꝛima dicet᷑ cõmendatiõis.Secũda cõ⸗
ditiõis.Tertia variatiõis.
Pars pᷣma de martyrij cõmendatiõe. x
AXL inqᷣt btũs Tho.ij.ij.q.cxxiiij.ar.j.
v Subire martyriũ ꝓpter xpᷣm eſt ac⸗
q̃ttuoꝛ virtutũ. Pꝛimo charitatis vt

limpꝑantis.vñn ſccũs Maximꝰ in ſer⸗
mone martyꝝ ðt. Caritas xpᷣi i martyribo ſuis

vicit. Ex caritate em̃ ſola hʒ martyriũ ꝙ ſit meri
toꝛiũ:dicẽte Paulo.j.ad Chon.xiij.Si tradide

ro coꝛpꝰ meũ ita vt ardeã:charitatẽ aũt non ba

buero nihil mihi ꝓdeſt. Scðo ſubire marty
nũ eſt actꝰ foꝛtitudinis:vt actũ eliciẽtis ⁊ timo
rem exdludẽtis.Et ideo de martyribo inqͥt Pau
lus ad Heb.xſ.Foꝛtes facti ſunt in bello.e qͥ/
bus canit eccłla. Sctõꝝ meritis inclyta gaudia
pangamꝰ ſocij geſtaq; foꝛtia. Tertio eſt actꝰ
fidei:vt in deo tanqᷓ; in vltimo fine cõfirmãtis:
⁊ intellectũ eoꝝ ad credẽdã alteriꝰ vite głliam il
luminotis.Uñn btũs Maximus vbi s dicit de

martyrib. Nunq; em̃ hãc vitã ſic cõſtãter expẽ⸗

derẽt niſi eſſe ali incõparabilit᷑ beatioꝛẽ ꝑfecta
diffinitõe ſentirẽt. Quarto eſt actꝰpatiẽtie: vt

ſuſtinẽtis.vñ de martyribo canit eccłla.Cedun

gladijs moꝛe bidentiu:nõ murmur reſonat nõ

querimonia ſed coꝛde tacito mens bene cõſcia

cõſeruat patiẽtiã.
X quibo cõcludere poſſumus ꝙ ſufferre

ę martpriũ eſt acꝰ maxie ꝑfectiõis.Et põt
ꝓbari ſᷣm Thomã.ij.ij.q.cxxiiij.ar.iij.ſic

Tãto magis oſtẽdit᷑ eſſe aliqs ꝑfectius ⁊ ardẽ⸗
tius amare deũ:quãtop eius amoꝛe rem magꝭ
dilectã contẽnit ⁊ magis odioſam s. Cum
5

igit᷑ inter oĩa bona ſua maxime amet hõ vitam

ſuã.ſicut ſcriptũ eſt Job.ij.Pellẽp pelle ⁊ cũcta

que poſſidet dabit hõ ꝓ aĩa ſua.i.p vita conſer
uãda:ecõtra vo inter oĩa odibilia maxime ab⸗

boꝛreat moꝛtẽ.ſicut etiã om̃e alið animal facit.
vt inqͥt Boetiꝰ.iij.de cõſoł.Ergo ſequit᷑ ꝙ mar

tyr qui ꝓ xpᷣi amoꝛe vitã contẽnit ⁊ moꝛtẽ ſuſti ⸗/

net eſt ſũme ꝑfectiõis ⁊ charitatis.Et boc eſt qðᷣ

ſaluatoꝛ inqt Johᷣis.xv. Maioꝛẽ hac dilectio⸗

nem nemo habet vt aiam ſuã ponat quis pꝛo
amicis ſuis. Sed cõtra arguit᷑ ſic. Nobiliꝰ et
ꝑfectius eſt pꝛopter xpᷣm dare animã q; coꝛpꝰ:

qula gia multo no bilioꝛ eſt coꝛpoꝛe.xxiiij.qiij.

c.ſi habes.⁊.l.ſancimꝰ. C. de ſacroſanc ec. Sʒzuy
mantyriũ hõ ꝓpter xpᷣm dat coꝛpꝰ:p obedientiãẽ
vero aiam ⁊ ꝓpꝛiã volũtatẽ deo ſacrificat.c.ſci’ẽ

dũ.viij.q.j.Ergo obediẽtia ꝑfectio 2cẽ martyrio
Rudet btũs Zhomas vbi.S.ꝙ martyriũ com
plecit᷑ illud ſine qͥ obediẽtia eſſe nõ pot.ſ.vt ali

qs ſit obediẽs vſq;ʒ ad moꝛtẽ:⁊ ideo martyriuʒ
eſt ꝑfectius obedietia:quã in ſe indlqudit. A

Ecũ do ſic arguit᷑ meliꝰeſt bonuʒ quod

8 ꝓgeſt mltis:qᷓ; qdᷣ vni ſoli.j. Ethic.⁊..

licet qͥbuſdã. deregu. Sʒ acgubernas⸗

illi ſoli qui patit᷑: ergo docere ⁊ pᷣſidere eſt ꝑfecti

us martyrio. Reſponder Thomas vbi ſupꝛa:

ꝙ manxriũ nõ ſolũ patiẽti ꝓdeſt ſed etiã mul⸗
tis alijs: vnde Ambꝛoſius in quadaʒ epła ait.

Marxyr cum patitur nõ ſoli ſibi paut᷑:ſʒ etiez
cuilibet. Sibi ei patitur ad pᷣmiũ:cuilibetad

exẽplũ.ſibi ad requiẽ:cuilibʒ ad ſanitatẽ.Exem

plo em̃ eius didicimus in xpᷣm credere:⁊ moꝛ⸗

tem non timere.hec ille. 5B
X quibo patet:ꝙ martyres ſunt pfectio⸗

eres doctoꝛiba:qꝛ ipᷣi docẽt nõ ſolũ yvbo:
ciã facto ⁊ exeplo. Sunt etiã ꝑfectio⸗
res vᷣginib:vnde Auguſtinꝰin li.de virginita⸗
te facit comparationẽ inter ꝑfectionẽ martyrij ?
virginitatis.Et tandẽ concludit ꝙ ceteris pari
bus pfectio martcyrij eſt excellẽtioꝛ ꝑfectiõe vir

ginitat. Beatꝰ quoq; Tho.in.iiij.di.xlix.inqͥt.

ꝙ licet vna aureola ſit maioꝛ altera ᷣm qd:ſinmn

plicit tñ loq̃ndo:aureola martyꝝ eſt potioꝛ au

reola doctoꝝ ⁊ virginũ:qꝛ cũ ĩi ma rtyrio ſit pu⸗
gna difficilioꝛ:⁊ victoꝛia maioꝛ:dʒ etiã eẽ excel⸗

lẽcioꝛ aureola q̃ martyrib dat᷑:vñ glo.ſuꝑ illð
Mat.v. Btiĩ qͥ ꝑſecutionẽ patiũt᷑ ⁊c.dic:q; oẽs
alie btitudines ꝑficiunt᷑ ĩ iſta.Eccłia q̊ʒ ĩ cõme⸗
moꝛatione ſeõꝛũ martyres pᷣoꝛdinat ⁊ pponit

doctoꝛib:⁊ vᷣginibo ad ondendũ pᷣeminẽciam

eoꝝ reſpectu doccoꝝ ⁊ nd. Quoꝝ martyꝝ
gliaʒ admirãs ſcã mĩ eccłia inqͥt deo. Que vox

q poterit ligua retexere:q tu marcyribo mũera

pᷣparaſ:q̃ſi dicat.nulla. Jõ canit Dauid ꝓphera

Ps.cxv. Pꝛecioſa in cõſpectu dñi moꝛs ſccõꝝ

elꝰ.i.ſᷣm Alexãdrũ ðᷣ ales. Ibi chara ⁊ grata el
deo moꝛs martyꝝ. Cuʒ em ipᷣi oñderint oꝑpibb

arduis:ꝙ ſuꝑ alios deũ dilexerũt dicente Gre⸗

goꝛio in quadã omelia paſcali.ꝙ ꝓbatio dile/
ccõis:exhibitio ẽ oꝑis.Credẽdũ ẽ ꝙ deꝰi celeſti

curia illis pᷣcipui amoꝛis ſigna oſtenderet:eos
ſingulari gloꝛia decoꝛando.

Pars ſecũda huius ſermonis:de martyrij

conditione.

2

di⁊ docẽdi ꝓdeſt multis.actus autẽ martyrij)

Ecundo ſciendũ eſt m Frãciſcuʒ de

s map.iĩ tractatu ð martyrio:ꝙ ad veri’

martyriũ tres ↄditiões reqͥrunt. Pꝛi

ma dicitur perſone diſcretio ſcilic; ꝙ

ſit ꝑſona diſcreta:ne ſeipſum quis interficiat.

E eus cm̃ nõ vult aliquem ſeipſum interimere

xt martyr fiat. quia ſi pꝛecipit ne ꝓximuʒ quis

iterficiat. Exo.xx.a foꝛtioꝛi ihibet occidere ſeipᷣʒʒ.
Etio qͥ ſe occidit:crudelioꝛ ẽ eo qͥ aliũ iteremit.

ffr.de bonis eoꝝ qui moꝛ.ſi.cõſci.l.fi.⁊ ibidẽ ðꝛ
ꝙ qᷣ ſibi nõ parcit:młto minꝰalijs ꝑcet de q̊ lo⸗
Ins Aug.ſuꝑ ũlð Johãnis.xij.Qui odit aiaʒ
ſuã. ⁊c.inqͥt. Uide ne tibi ſurrepat:vt teipᷣm ve

lis ĩterimere:ſicĩtelligedo ꝙ debeas ĩ h mũdo
odiſſe aiaʒ tuã. Hincem̃ quidã maligni hoĩes
atq; puerſi ĩ ſeios crudelioꝛes ⁊ ſceleratioꝛes
homicide flãmis ſe donãt ac pᷣfocãt:pcipitio ſe
collidũt ⁊ ꝑeũt.bᷣ dñs nõ pᷣcipit:ĩmo dyabolo
pcipitiuʒ ſuggerẽti rñdit.Cade retro ſathana.
Scriptũ eſt᷑ em. Nõ tẽptabis dñʒ deũ tuũ. Pe

tro aut dixit:ſignificãs q̃ moꝛte clarificaturus

eſſet den.Cuũ eſſes iunioꝛ cingebas te:⁊ abula⸗
bas q̊ volebas cuʒ aũt ſenueris aliꝰcinget te:⁊

feret qͥ tu nõ vis. vbi ſat expᷣſſit nõ a ſeipᷣo:ſʒ ab
glio ðᷣ bere occidi qͥ veſtigia ſeqͥt xpᷣi.hec ille. D
NRPopter ðᷣfectũ huiꝰcae:nõ fuit martyr

py Ragias:qui ſeipᷣm pᷣcipitauit ⁊ gladio
vulnerauit eliges magis nobiłr moꝛi:
q; ſubditꝰfieri pctõꝛibo:⁊ ↄtra natales ſuos in
dignis iniurijſ agi:vt ðꝛ.j.achabe. xiij. Sʒ

ↄtra h̊ argui põt de ulis qͥ tꝑe ꝑſecutiõis xpᷣia⸗

noꝝ ſe occiderũt.de qͥbs dicẽdu eſt ſᷣm H
ciui.dei.c.ij.ꝙ ille fecerũt diuina iſpiratõe ſicut

de illis młieribo q̃ ne pudicitiã ꝑderẽt:⁊ ab iſe⸗

ctcatoꝛibo coꝛrũpent᷑ ſe ĩ flumine pᷣcipitarũt q̃rũ
cccłia mẽoꝛiãvenerat᷑ in cathalogo ſcõꝝ.Silr
2 Samſone credẽdũ ẽ:qͥ ſeipᷣm ĩteremit iuxta
illud Judicũ.xvj.dicẽs. Hoꝛiat᷑ aia mea cum

philiſtijm. Fuit em figura dni nr̃i Jeſu xpᷣi:vũ
de ipſo dicltur ibidem: ꝙ multo plures interfe
cit moꝛiens:qᷓ; ante viuus occiderat. E
Ecuũda cõditio marcyrij ðꝛ itentiõis re/

s clficatio:vt ſq; nõ ꝓpter aliquã munda

nã ⁊ tꝑalẽ gloꝛiã ſeu vtilitatẽ moꝛtẽ qͥs

ſubeat:ſʒ ꝓpter deu ⁊ vitã eternã habẽdã.Cuiꝰ
rõ eſt:qꝛ ſᷣm Philoſophuʒ.ij.de aia.Oia iuſte
denoiant᷑ a fine.Et ſᷣm Ambꝛoſiũ ĩ libꝛo ð offi
cijs. Intẽtio tua oꝑi tuo nomẽ imponit. Licet

g aliqð opus bonũ ſit in ſe:põt tñ denoiari ma

lũ rõne male ĩtentiõis.vt ptʒ de ieiunãte vł faci
ente elemoſynã ꝓpter põpã aut fauoꝛẽ hũanuʒ.
Deꝰ em̃ coꝛ iterrogat nõ manũ.xuij.q.v.c.ſi qͥd.
⁊.xv.q.vj.c.ſi a ſacerdotib.Et/ꝓpter defecrũ hu⸗

ius circũſtãtie nõ fuit martyr Judas macha⸗
beꝰ.qꝛ ꝓpter humanã reuerentiã fuit interfectꝰ

noluit em̃ fugere hoſtes cũ poſſet moꝛtẽ ſiceui

tare dicẽs. Abſit rem iſtã facere vt fugiamꝰeos

⁊ imponamꝰcrimẽ głie nr̃e.vt ðꝛ.j. Macha.ix.

Ex pᷣdictis etiã ptʒ.qꝙ ad martyriũ ꝑfectũ reqᷣri
tur vt libenter nõ inuitus quis moꝛiat᷑. Quia

nulluʒ bonũ niſi voluntariũ.c.pᷣſens clericus.

xx.q.iij. Et nemo inuitus bene agit etiam ſi bo

nuʒ eſt quod facit.vt inquit Auguſtinus in.j.
çonfeſſionun.

Ertia martyrij cõditio ðꝛ eauſe iuſtif᷑ica
t tio.vt.ſ.p aliqua iuſta cauſa qͥs moꝛiat᷑
nõ ꝓ culpa ſua.Ns qñ ꝓpter furtũ aliqᷣs
ſuſpẽdit᷑ nũqd martyr vocari poteſt. Certe nõ.
Hinc.j.Petri.ij.ðꝛ. Que em̃ eſt gr̃a ſi peccan/
tes colaphiʒati fueritis.Sʒ ſi bene faciẽtes pa⸗

tient᷑ ſuſtinetis:hec gra apud deũ.

Uapꝛopter Aug.in ᷣmone de innocen⸗
q tibus inqͥt. Quotiẽſcũq; ſcõꝝ martyria
celebꝛamꝰ totiẽs laudes ſaluatoꝛis edi
cimꝰ Quotiẽs aſſerimꝰ martyꝝ paſſiões totiẽs
xpᷣi gam pᷣdicamus.õ em̃ ſuſcepimꝰ ꝙ paſſi
ſunt ſed ꝓpter quẽ paſſi ſunt admiramur. Igit᷑
nõ pena in laude ſʒ fides ẽ ĩ honoꝛe. Magnifi⸗
camus nõ qꝛ grauioꝛibo ſubiacuere ſupplicijs
ſed qꝛ iuſticie cauſa grauioꝛa tolerauere ſuppli
cia. Nã płes ſceleratoꝝ peioꝛes penas vidimꝰ
eſſe ꝑpeſſos:ſʒ nihil eis ꝓſunt.qꝛ martyres cau
ſa iuſtificat:ſceleratos cõſcia ſua dãnat.Et ideʒ
ſuꝑ pſal.xxxiiij.ſer.ij.ait Martyrẽ nõ facit pena
ſʒ cauſa.Nã ſi pena martyres faceret oiĩa metal
la marcyriboplena eſſent:oẽs cathene martyres
traherẽt:oẽs qui gladio feriunt᷑ canoniʒarẽtur.
Ergo diſcernatur cauſa.Nemo dicat qꝛ patioꝛ
iuſtꝰ ſum.qͥa ipᷣe qͥ pꝛimo paſſus eſt ꝓ iuſticia
paſſus eſt. Ideo magna exceptiõe addidit. Bti
qui perſecutionẽ patiuntur pꝛopter iuſticiam.

hec ille.Qui etiã in pᷣmõe.vj.de martyribo dicit.

Nemo ſe extollat ⁊ głiet᷑ de paſſiõe.ã ſi attẽda

mus ſolas paſſiões coꝛonant᷑ ⁊ latrões. Si de

paſſiõe głiandũ eſt põt ⁊ ipᷣe diabolłꝰgłiari cuiꝰ
vbiq; tepla euertunt᷑ vbiq; idola frãgunt.Nũ⸗
quid poteſt dicere:⁊ ego martyr ſum qꝛ tãta pa
tioꝛ. Ergo homo dei pᷣmo eligat cauſam ⁊ ſic ſe
curus accedat ad penã.qꝛ poſt penam accipiet
coꝛonã.hec ille. „
Tideo Tho.ij.ij.q.cxxiiij.ar.ix.ðt.qꝙ ad
e martyriũ ꝓpꝛie ſumptũ reqͥrit᷑ ꝙ qͥs moꝛ
tem ſuſtineat ꝓ xpᷣo iuſtis ð cauſis:que
ſunt ſeptẽ ſᷣm Fran.de may.vbi S.⁊ fratrẽ Alua
rũ hiſpanũ in lib.de planctu ecce. Pꝛima cã
dicit᷑ iuſticia:qua ſuſcepit martyriuʒ Abel.de q̊
Matth.xxiij.ðꝛ.A ſanguine Abel iuſti ⁊c̃.vbi
Aug. öt ꝙ ĩ Abel triplex ꝑfectio fuit.ſ.vginitatꝭ
ſacerdotij ⁊ martyrij.De iſto martyrio hr.xxiij.
q.iiij.c.nimiũ.⁊.c.qͥ peccat.⁊.c.ſi eccła.⁊.j. Pe.iij
vbi ðꝛ. Si qͥd patimi ꝓpter iuſticiã beati ericis.
⁊ Mat.v.inqͥt ſaluatoꝛ.GBti qui ꝑſecutionẽ pa
tiunt᷑ ꝓpter iuſticiã qm̃ ipᷣoꝛũ eſt regnũ celoꝛuʒ.
vbi Chꝛy.ait.qꝙ hic accipit᷑ iuſticia p om̃ivᷣtute
ſicut etia accipit᷑ ab Areſt.v.ethic.Et ideo qñ qͥs
occidit ꝓpter aliquod bonũ opus factũ amoꝛe
del marcyr eſt. 22
ſ Ecũda cã ẽ pati ꝓ lege obᷣuãda:ſic fece⸗
rfüt machabei.ij. Mach. vij. ð qͥbo eccłia
celebꝛat feſtũ.Qꝛ lʒ ãte xpᷣi incarnationẽ fuerint
martyrizati.tñ vt inqͥt Ber. Qð negauit eis tẽ⸗

pusaↄceſſit martyrij toꝛma:qꝛ eo mõ paſſiſunt⸗

lema

gdennt

ſe⸗ gent.
Ne 4

(t
gu
Thoni
a wolu⸗
agsi
nicegeritn
gfamnbap
neda:lta

49
6
hubekern
ſusinqu
chens ſul
galacuar⸗
U
ton
nn
gnohrem
ſemo.N.l
Aaplonoel
infmone
Diſcemic
nto dellir
linccroꝛ
[aꝛ
S
ſ m
i
Nant
jiigui
autonttat
)Joheli
tendel
deben?,
eherqn
poꝛisyit
toꝛ. Bon
ſuis vbi
narüo
Mäſus⸗
dicitig
necpcep
epale
Pima:
dctn.
ainage
Ckſe
omage
hin
ſigant

.* . . — . . Z

luktfen qͥ? martyres noui teſtamẽti paſſi em̃ ſũt ne trãſ bonũ ſimpliciter. bonũ coꝛpis quod eſt magis
enoni grederent᷑ legẽ dei:ſicut ⁊ iſti ne fidẽ euangelica bonũ.⁊bonũ aie quod eſt marime bonũ.vt idẽ
ficis negarent. Pbus alt. vj. echic. Si homo amat bona tepo
enö5. Ertig cauſa martyrij eſt pati loco xpᷣi:ſi, ralia quia bona ſunt ſimplicit᷑magis dʒ ama⸗

t? cut fecerũt innocẽtes in quoꝛũ ſingulis

lhaaan, re bona coꝛꝑalia qꝛ magis bona.Et maxie bo⸗

etes, putabat᷑ occidi xpᷣs.De quibodicit beatꝰ na aie que oibus alijs bonis melioꝛa ſunt.vt
8 Tho.vbi S.ar.j.ꝙ martyrij głliam quã in aliis ait Areſt.vj.polit. Et ideo cũ maio: ſit bonitas
lnnoc Apꝛia volũtas meret᷑:illip xpo occiſi ꝑ dei miſe⸗ in aia pꝛoximoꝝ qᷓ; ſit in om̃i ſubſtãtia tẽpoꝛali
inünpga nicoꝛdiã ſũt aſſecuti. Nãa effuſio ſanguis ꝓ xpo ⁊ qᷓ; in Apꝛia vita coꝛpis:magis tenet᷑ qs dilige
onse. vicẽ gerit marcyrij. Uñ ſicut pueris baptiʒat ꝑ re aiam ſui pꝛoximi q; oia bona ſua tꝑalia ⁊ ᷓ
desnnüss gram baptiſmalẽ merſtũ xpᷣi oꝑat᷑ ad glam ob coꝛpꝰ ꝓpꝛiũ:⁊ ꝑ ↄſequẽs obligat᷑ coꝛpꝰ ſuũ moꝛ
Pran tinẽd:ita ĩ occiſis ꝓpt᷑ xpᷣʒ meritũ maryrij. Tti exponere pꝛo ſalute aie pꝛoximi ſui. †*
r. aotrkr Uaana martyrij cauſa eſt cũ quis pati· Ecũda ratio dicit᷑ qualitat. Cuius fun⸗
Watg ꝗq ꝓ libtate ecclie.ſic btũs Chomas archi ſ damentũ ponit᷑ a Philoſopho. ix. Ethi⸗
luoplicjs cpus cantuariẽſis. Et de hoc martyrio cox diceñ. Amicus ſe ð bet habere ꝑ oia

cr uppli habet᷑.xxxij.q.viij.c.cõuenioꝛ.vbi diuꝰ Ambꝛo⸗ ad amicũ ſicut ad ſeipſum:eo ꝙ amicꝰ eſt alter

1sm ſius inquit imꝑatoꝛi.Si rapis ſi deuoꝛas ſi ac ipᷣe.Quod etis dñs pꝛecipit Deut᷑ xxij.? Mat⸗
mmce ceperis ſuſtinebo.Si aũt extẽderis manũ tuaʒ chei.vj.diceñ.Diliges pꝛoximũ tuũ ſ icut teipᷣm.
m idg ad ſactuariũ dei ibi me ſacerdotẽ iuenies. WOQuo p̃ſi uppoſito certũ eſt ᷣm Bonaueñ. in. ij.
fanen Ulnta mancyrij cauſa eſt patt ꝓpter aſſer di xxix. arti..q· iij.in ſolutiõe. ij argu. iſto ad/
cigmaenl q tionẽ vitatis.ſicut fecerũt Eſaias ⁊ Hie uerbiũ ſicut accipit᷑ dupliciter. Pꝛimo p„ qua⸗
mormns reremias: ac Johes baptiſta.De quo mar dam quãtitate ⁊ cõmenſurabilitate amoꝛis in⸗/
zaretur. tyrio hr.xxiij q.iiij.c.vnuſqͥſq;. Et iõ.xj.q iij. ca. tenſi.⁊ hoc modo nullus tenetur lgere pꝛoxi
gepanen nemo. ðꝛ. Meliꝰeſt p vᷣitate pati ſuppliciũ qᷓ;; mũ ſicut ſeim. Scdo modo accipit pꝛo ſikiu
pluſtic adulatiõe bñficiũ. De hocetiã loquens Augꝰ. dinead eundẽ finẽ ⁊ bonuʒ.⁊ hoc modo qlibet
4or. Bi in ᷣmone de decollatiõe btĩ Johis baptiſte ait. tenet᷑ diligere pꝛoximũ ſicut ſeipᷣm: id eſt ad ilũ
l Diſcernẽdũ ẽ qui ⁊ ꝓꝑ quo patiant᷑ ⁊ erůt marty finẽ ad quẽ ſe diligit.Oð ſi ſiceſt cũ quilibet te⸗
waut. res dei ſi ꝓ veritate qͥ xpᷣus eſt patiamur ⁊ legi⸗ neat᷑ pᷣponere ſaluteʒ aĩe ſue ſaluti coꝛꝑis ſui: G
ſnite time coꝛonen. n pan ratloe tenet exrponere coꝛpus ſuũ ꝓ ſalute
Gide .— Exta manyrij cauſa eſt pati ꝓ charitate pꝛoximi.aliter traſgredit᷑ pꝛeceptũ de diligedo.
kana ſ ꝛ⁊ ſalute alicui ſicut xpᷣus ꝓ humani ge/ pꝛoximũ ſicut ſeißm. %
unt. ſü, neris redemptiõe paſſus eſt. vt dicttur Ed terũ querit: nunqᷣ d ille ſit martyrd
En · Petrij. [ſ motꝛté ſuſtinet pꝛo liberatiõe patrie ⁊ rei
zſeſt Egd hic querit᷑:nũqd teneat᷑ qͥs coꝛpꝰ ſuun publice. Et rñdet btũs homas.ij.ij.q.
umel ſ moꝛti exponere ꝓ ſ alute aie pximiſi ui.E½cxxiiij.ar.v. ꝙ cauſa martyrij eſt bonũ diuinuz
ma riIiImndetalex.de ales in.iij.ꝑte ſũme ĩ tracł.· nõ hbumanũ: ſed ſi bonũ humanũ ꝓ quo quis
de caritate.? Bona.i.iij.diſ.xxx.ar.j.q.j.⁊ Tho. moꝛit᷑ referat᷑ in diuinũ:ſiue in ciuitate moꝛia? D
1ord ij.ij. q.iiij. art.ij.in coꝛpꝑe q̃ſtiõis:ꝙ ſic. Qð pbat᷑ ſiue in bello poteſt martyr appellari ⁊ coꝛona,z
Nes o⸗ autoꝛitatib⁊ rõnibo. Pꝛima auctoꝛitas babe recipiet martyrij.De talit᷑ moꝛiẽtibo dr in.S. filij
uls · Johᷣ.iij.vbi dici᷑. In hoc cognouimꝰ charica aũt. ĩſti.de excu.tuto.Qui aũtpꝛo republica ce·
mie tem dei:qm̃ ipᷣe poſuit aiaʒ ſuꝗ ꝓ nobis: ⁊ nos ciderũt intelligunt᷑ in perpetuũ viuere ꝑ gliam.
Pumaa debemꝰ ꝓ fratrib aias ponere. vbi dicit gloſa. Ad hoc etiã poteſt applicari illð Petrarche in
Scdei⸗ Debet quiſq; ꝓ fratribo nõ aiam ponere ſʒ coꝛa⸗ triumphis anldiele Bene moꝛi totam vitã hoę⸗%
ſtini bi poꝛis vitã q̃ ex aia ꝓcedit. Itẽ Jobᷣ.x.inqͥt ſalua noꝛat. .— KE
fgnim toꝛ. Bonus paſtoꝛ aiaʒ ſuã ponit pꝛo ouibus Eptima cauſa martyrij eſt pati pꝛo fide
ſohrnn. ſuis.vbi glo.ait.Quiſq; em̃ naturalr eſt paſto. ſ Sicut fecit Stephanꝰ Actuũ.vij.⁊ alij
1 Peng aĩarũ ꝓximoꝝ ſuoꝝ.vñ ⁊ qͥ ſq; ꝓ aiabus eoꝛuz maryres noui teſtamẽti qͥ pꝛie marty⸗
ntanns. vitã ſuã debet dare. Alia autoꝛitas eſt Chꝛyb. res dicunt᷑.quia paſſi ſunt ꝓpter teſtimoniũ qð
Vriotia dicẽtis ſuꝑ Matth. Pꝛoximũ ſuũ non diligit pꝛo fide xpᷣi dederũt. Martyr em̃ grece ideʒ eſt
icclou⸗ nec pᷣceptũ implet caritatꝭ:qͥ p ſalute ꝓximivitã ¶qð teſtis latine.vt ait Aug.in ſᷣmone.v.de bea⸗
offifmc coꝛꝑpalẽ nõ exponit. Ratiõibo q̊ʒ idẽ pꝛobat. to Laurẽtio.Et Iſið.ix.ethim̃.lʒ aũt Apłus di
lſcs Pꝛima dicit bonitatis. cui⸗ fundamẽtũ ponit cat ad Romãos.x.Coꝛde credit᷑ ad iuſticã:oꝛe
timo:e Areſt. v. Topic.Sicut ſimplicit᷑ ad ſimpliciter: autẽ confeſſio fit ad ſalutẽ. Ex quo videt᷑ innue⸗
ita magis ad magis:⁊maxime ad maxime.Cũ reꝙ quis nõ ſit in ſtatu ſalutis niſi aperte conę/.
ſiefel/ igit᷑ oẽ bonũ naturalit ſit diligibile.j.Ethic.Er⸗ fiteatur fidẽ xpᷣi etiã vbi eſt periculũ moꝛtis.LCa⸗
eclis go magis bonũ eſt magis amabile: ⁊ maxtime men ſᷣm ꝙ inquit btũs Thomas.ij.ij.q.iij. axr.
fuerin. bonũ marime diligibile. uʒ itaq; ĩ hoc mũdo ij.hoc nõ intelligit?᷑ eſſe de neceſſitate ſalutis ni⸗
iteisti Teꝑiant᷑ tria bona.ſ.bonũ exteriꝰadueniẽs:qð ẽ ſipꝛo loco⁊ tꝑe ⁊ ſᷣm alias debitas circũſtãtias

Aſun

Bermo

qñ.ſ. ꝓpter ſubtractiõeʒ buiꝰↄfeſſiõis ⁊ teſtifica
tiõis ſubtraheret᷑ honoꝛ deo debitꝰ: vł ſalꝰ pxi⸗
mi ipediret᷑:vt ſi qͥs iterrogaret᷑ de fide ⁊ taceret
⁊ er b̊ crederet᷑ ꝙ nõ hr̃et fidẽ:vel ꝙ fides nõ eẽt
bona:vl alij ꝓpter taciturnitatẽ auerterent᷑ a fi/
de. In hmõi em caſibo tenet᷑ quis ad apꝑtã fidei
cofeſſionẽ nõ obſtãte moꝛt ꝑiculo.qꝛ potiꝰqͥs
tenet᷑ moꝛtẽ ſubire:⁊ oia mala tolerare qᷓ; fidẽ
negare vł alteri pcõ ↄſentire.cta ne.xxxij.q.v.

7. xxij.q.ij.c.ne qͥs.⁊.xxiij.q.viij.c.cõuenioꝛ.⁊.c.
qſquis.xj.q.iij.ac.c.ſacriſ.extra qð metꝰcau.cũ
ſimilibo.Facit ad h̊ qð inquit Areſt.j.Ethi.di.
Meliꝰeſt moꝛi qᷓ; agere ↄtra bonũ virtut.Eti
li.de ſecretꝭ ſecretoꝝ ad Alexãdrũ iteꝝ ait. Pꝛiꝰ
eligẽda ẽ moꝛs qᷓ; offenſio pᷣcdlariſſime vᷣtutis.

Et eãdẽ ſniaʒ ſcribit Seneca ad Lucillũ ⁊ Tu

liꝰin.jide officijs. Quapꝛopter inqᷣt gloſa ſuꝑ

illud.j.Joh.iiij.Limoꝛ nõ eſt in charitate.Qui

charitatẽ xpᷣi hʒ non timet moꝛtẽ ſuſciꝑe ꝓ xpᷣo.
Qui timet ꝓ xpo ſuſciꝑe moꝛtẽ:minime chari⸗

tas xpᷣi in eo ẽ.Nõ ẽ timẽda occiſio ꝓpter xpᷣm
qdruplici rõne. Pꝛimo qꝛ miles nõ timet expo
nere moꝛti roncinũ pigrũ qñ ſperat accipe a re⸗
ge derxtreriũ velocẽ. Piger rõcinꝰeſt coꝛpꝰnr̃jm

ad oẽ bonũ opꝰtardũ ⁊ pigrũ:poſt cuiꝰmoꝛteʒ
accipiemꝰ dextreriũ velocẽ.i.ipᷣm coꝛpꝰgłioſuʒ
velociſſimũq; ꝑ dotẽ agilitatis. Sapie.iij. Ful
gebũt iuſti:⁊ taq; ſcitille ĩ arũdineto diſcurrẽt:

7 Eſaie.xl.Qui ſꝑant in dño mutabũt foꝛtitu
dinẽ aſſumẽt pẽnas vt aqle:volabũt ⁊ nõ defi⸗
ciẽt. Scdᷣa rõ ẽ:qꝛ libẽter ſuſtinet qͥs laceratõeʒ

groſſi ſacci:vt hẽat indumẽtũ biſſini ſubtiliſſi
mi. Sacc?groſſ ꝰeſt coꝛpꝰnrm poſt cuiꝰlacera⸗
tionẽ ĩiduemur veſtimẽto biſſino.i.ipᷣo coꝛpoꝛe

glificato:ꝑ dotẽ ſubtilitat.Apoc.xix. Datũ eſt
ei vt cooꝑiat ſe biſſino ſplẽdẽti ⁊ cadido. Ter

cia rõ eſt:qꝛ libẽter ꝑmittit hõ frãgi carcerẽ tene
bꝛoſũ qñ ſꝑat venire ad palaciũ lucidũ:carcer
tenebꝛoſus aĩe ẽ coꝛpꝰnr̃m:poſt cuꝰfractionẽ

recipiemꝰpalaciũ lucidũ.i.ipᷣm coꝛpꝰ głificatũ

pꝑ dotẽ claritatis Matth.xiij. Lũc fulgebũt iu

ſti ſicut ſol ĩ regno pꝛis eoꝛũn. Quarta rõẽ᷑:qꝛ

libẽter ꝑmittit hõ deſtrui domũ luteã ⁊ caſurã

vt poſſit recuperare domũ laureã ⁊ eternã.Do
mus lutea ⁊ caſura eſt coꝛpꝰnr̃m:de luto factũ

⁊ moꝛti addictũ. Poſt cuiꝰdeſtruciõeʒ recipie
mus domũ eternã.i.ipᷣm coꝛpꝰglificatũ ꝑ dotẽ
imoꝛtalitatis:ſcðᷣe ad Coꝛin.v. Scimꝰ em̃ qm

ſi terreſtris domꝰnoſtra huiꝰhabitatõis diſſol

uat᷑ ꝙ edificatoeʒ ex deo habemꝰ domũ nõ ma
nufactã ſʒ eternã in celis.Et ideo omnes xpᷣia⸗
ni debẽt ſe pᷣparare ad tolerandã moꝛtẽ ꝓ defẽ

ſione fidei xpᷣi in ꝑſecutiõe antichꝛiſti in ꝓximo
iminentis. Nam taliter moꝛientes potius qᷓ; fi

dem negare:gloꝛioſaʒ aſſequẽtur martyrij pal⸗
mam. vnde Seneca ad Lucillum inquit.Foꝛ

titer ꝓ virtute moꝛi gloꝛioſum eſt.

Pars.iij. huiꝰſer. de martyrij variate S

No ad tertiã partẽ noſtri ᷣmõis ſciẽ⸗
qꝰ dum eſt ſᷣm Franciſcũ de may.vbi ſu
pꝛa ꝙ tria reperiunt᷑ martyrij genera
Pꝛimũ eſt cuiꝰ paſſio in aĩa ⁊ coꝛpo
re redũdat.Sicut fuit martyriũ xpᷣi:iqui in ani⸗
ma ⁊ coꝛꝑe ineffabiliter afflictus fuit. Unde in
eius ꝑſona exdamat Hiere. Lrenoꝝ.j.O vos
om̃s qui trãſitis ꝑ viam attendite ⁊ videte ſi eſt
doloꝛ ſicẽ doloꝛ meus. Sed hic queri poteſt

Ire dñs noſter martyriũ ſuũ voluit pati in cru/

ce.Et reſpondet᷑ ᷑ᷣm Zhomã in.iij.parte ſũme:
q.xlvj.arci.iiij.? magiſtrũ Bartholomeũ de pi
ſis in cõfoꝛmitatibo beati Franciſci:libꝛo.iij.ꝙ
multis de cauſis. Pꝛimo ratiõe ſatiffactionis.
vt ſicut in ligno ſcientie boni ⁊ mali faca eſt hu
mani generis perdicio Adã ⁊ Eua de ipᷣo ſumẽ
do:ſicin ligno crucis fieret eiꝰreparatio ⁊ redẽ⸗
ptio. Unõð de eo canit eccłia. Qui ſalutẽ huma⸗

ni generis ĩ ligno crucis cõſtituiſti.vtvñ moꝛs

oꝛiebatur inde vita reſurgeret.Et qui in ligno

vincebat in ligno q̊ʒ vinceret᷑ per xpᷣm dñm no⸗
ſtrum.Et ideo de ipo dici poteſt illð Sap.xiiij.

Benedictũ lignuʒ per quod fit iuſticia.loluit
ergo xpᷣus ligno crucis affigi quaſi reſtituens
qð Adam ſumpſerat.vnð poteſt dicere cũ pſal

miſta. Que non rapui tũc exſoluebam.De quo

Augꝰ.in quodã ſᷣmone de paſſione ait. Cõtem

pſit Adam pꝛeceptũ accipiẽs ex arboꝛe pomũ.

Sed quicqͥd Adam ꝑdidit xpᷣus in cruce inue
nit.hec ille. Unde ipᷣe inquit homini illud Cañ.

viij. Sub arboꝛe mala ſuſcitaui te. Ibi coꝛru⸗

pta eſt mater tua:ibi violata ẽ genitrix tua.Si⸗

.

cut ergo pᷣmi parẽtes multipliciter peccauerũt:

ſic rpᷣus in paſſione ſua multimode ſatiſfecit.
Nam pꝛimo contra peccatũ oculoꝛũ quãdo cu

rioſe nimis ↄſpexerũt lignũ:videtes ꝙ eſſet pul
chꝛum viſu ⁊c̃.Geñ.iij.ipſe fuit velatꝰ in facie.

Marci.xiiij.ſicut pᷣdixerat ei pater eternꝰ. Eʒe⸗
chiel.xij.dicẽs.Faciẽ tuam velabis:id eſt velari
pꝓmittes ⁊ nõ videbis terrã:quia poꝛtentũ dedi
te domui iſrael. Secũdo contra peccatũ ma
nuũ in attrectãdo ⁊ arripiẽdo pomũ:fuit ĩma
nibus ſuis cdlauis aſperrimis perfoꝛatꝰ.Quas
plagas videntes angeli cũ aſcendiſſent in celuʒ

cũ ſtigmatibo interrogauerũt eũ dicentes illud
Zacharie.xiij.Quid ſunt plage iſte i medio ma
nuũ tuarũ.Et ipᷣe reſpõdit. His plagis plaga⸗

tus ſum in domo eoꝛũ qui me diligebõt.id ẽ in

terra iudeoꝝ qui me diligere debebaãt cãqᷓ; eoꝝ·

meſſiã ⁊ regẽ de illoꝛũ ſtirpe natũ. Tertio cõ⸗
tra pctm̃ pedũ quibo ad pomũ vetitũ ꝑrexerãt:
fuit in pedib ſuis vulneratus.vt merito dicere
potuerit illð Job.xxx. Pedes meos ſubuerter̃t
⁊ oppᷣſſerũt. Quarto cõtra peœm̃ guſtus quo
pomũ ꝓhibitũ comederũt fuit felle ⁊ aceto po⸗

tatus.vnde inquit illð Pfſal.lxviij. Dederũt in
eſcam meã fel:⁊ in ſiti mea potauerũt me aceto.
Quinto ↄtra pctm̃ nariũ quo pomi fragran

ä ðs D
õ

Pina w
Crnupte
ſavoro:
ſockn
tüsde⸗
whii
iaudt
rergart
lunoll
ſiue
ſrdepa
ckonse
indi
purgat
cobecl
ſcendo
igo:
crlo
micted
demere
kerinee
Ccre
enböh
nlüßt
alfigey⸗
paſſiof

isſti,
Ppbiſu
ſgenera
nabnpo
Amnani;
Unden
Avos
daeſickt
mpoteſt
minan,
m ſime:
meidepi
bd ije
ncnonis.
ncſthu
lpo ſumẽ
nornede;
Nibuma;/
trimoꝛs
inlino
dümno⸗
Sap nii
1Golur
kiruens
rͤpſal
deqvo⸗
t. Cötan
e pomi.
manve
19An.
icr/
wa
caumni.
iſfeat.
vodo an
vcſapul
Pinfzae.
n
ctan
muüdedn
rü ma
fut ims
Quas
rinccu;
neslud
Nediona
bgiagn
jridein
lir
non
nlart
enelt
squo
1obo⸗
crütin⸗
acelo.

tigu

quib
Adã ſuperb hũilis xpᷣs:ꝑ feminã moꝛs per fe⸗

tiam odoꝛauerũt: ipᷣe in mõte caluarie fuit cru/

7

cifirus vbi imũdidie ciuitat poꝛtabant᷑:ex qui⸗

bus eiꝰ odoꝛatꝰ fuit afflictꝰ.⁊ verificatũ fuit il⸗

lud Eſa.iij. Et erit ꝓ ſuaui odoꝛe fetoꝛ. Serto
contia pem auriuʒ quib ſuggeſtionẽ diaboli

„

ſerper audierũt fuitvᷣdis deriſoꝛijs blaſppe⸗
mat :luxta illud Lu. xxiij. Stabat plus erpe⸗ p
ccans ⁊ deridebãt eũ pᷣncipes cũ eis ⁊c. vñ dice

re poterat illð Job.xxx.Nuc ðᷣridẽt me iunioꝛes

tꝑe quoꝝ patres nõ dignabar ponere cũ canib

gregis mei. Septimo ) pœm coꝛdis q̊ nimis

auide pomũ cõqupierũt fuit in latere lanceatus

Joð.xix.Et venificatũ fuit illud qð in ꝑſona eiꝰ

pᷣdictũ fuerat Job.xvj.Circũdederũt me laceis
ſuis:quoꝝ vnꝰ cõcidit me vulnere ſuper vulnꝰ

irruẽs in me ſicut gigas. De hac aũt ſatiffactiõe
inqt Aug.in li.de ſymbo.tract᷑iij. His gradib⸗
ꝑierat humana natura a xpᷣo reparata ẽ.

minã vita.per Euã interitꝰ:pꝑp Marliã ſalꝰ. Illa

coꝛrupta ſecuta eſt ſeductoꝛẽ:hec ĩtegra peperit

ſaluatoꝛẽ ⁊c. Scða rõ q̃re xpᷣus in cruce paſ/

ſus eſt manyriũ ſuũ ðꝛ purgatiõis ſiue muda⸗/
ciõis.de qua Chꝛyß. in ſer. de paſſiõe: ⁊ ſt uꝑ illö

Joh.lij. Opoꝛtet exaltari filiũ hoĩs:ait.Exalta⸗

ri audiẽs ſuſpẽſum intelligas ĩ altũ vt ſ ctifica⸗

rer gerẽ q ſœĩſicauerat terra obulando ſuper eã:
iuxta illð Col.j. Pacificãs per ſanguinẽ crucis
eiꝰ ſiue q̃ in celis ſunt ſiue q̃ in ternis.⁊ Aug.in

ſer. de paſſiõe ðt. Jõ nõ ſub tecto ſʒ ſub celo cru⸗

cifixus eſt vt aerẽ mũdaret. Aer em̃ mundat᷑ cũ

—

in altitudine crucis ouis imolabat᷑. Terra etiã

purgabat᷑:qꝛ ſtillabat ſãguis de latere dñi ſuꝑ
cã. bec ille. Qꝛ ̊ xpᷣus terrã ſctificauerat in ea na
ſcendo ⁊ cõuerſando⁊ꝛ aquã in ea ſe baptiʒari fa
ciẽdo ⁊ ſuꝑ mare gradiedo. Ignẽ vo ſcificaturꝰ

erat ſom̃ſem in ſpecie ignis ſuis fidelibo tranſ⸗

mictẽdo. Ideo ad ſcificationẽ ⁊ purgatiõʒ oiʒ
elemẽtoꝝ cõueniebat vt aerẽ purgaret ⁊ ſccifica
ret in eo moꝛiẽdo. Tertia rõ ðꝛ cõicatõis.Iã
qꝛ aer eſt magis cõmune elemẽtum qᷓ; alia.põt
em̃ hõ habere ꝓpꝛiã terrã aq uãq; ꝓpꝛiã ⁊ ignẽ ꝓ

pꝛiũ:ſʒ nõ ꝓpꝛiũ aerẽ.ideo xpᷣus voluit ĩ aere cru

afigi: vt onderet ꝙ ſicut aer eſt cõis oĩbus ita?
paſſio ſua fuit cõis oĩbus.ſ.illis qͥ ſunt in celo
eos repãdo:illis qͥ ſunti mũdo eos ſaluãdo:exi
ſtentibo vo ĩ purgatoꝛio ⁊ limbo eos liberãdo.
Etiõ ĩ cruce poterat dicere. Accepi cõmunẽ aerẽ

Sap.vij. Oẽm ſolictudinẽ faciẽs de cõi vfaſ⸗ a
lute. Quarta rõ dr̃ mediatõis. Sicut eĩi aer ẽ

mediꝰ ĩter celũ ⁊ terrã:ſic xpᷣs fuit mediatoꝛ int

deũ ⁊ hoiem:ad Gabł.iiij. Mediatoꝛ nõ vniꝰeſt

nature ſʒ duplicis.ſ.diuine ⁊ hũane. Et iõ ſicut

ger ex ꝑte ſuꝑioꝛi hʒ puritatẽ ꝑ quã ↄuenit cũ ce
lo:⁊ ex ꝑte inferioꝛi habz quãdã groſſitiẽ ꝑ quã
Zuenit cũ terra.ſicetiã xpᷣus cũ deo ↄuenit rõne
diuine nature:cũ hoie vo ratiõe hũanitatis aſ⸗

ſumpre,⁊ iõ aſcẽdit in aere ſuꝑ crucẽ vt oñgeret

.* .

ſe eſſe vep mediatoꝛẽ q ad pfectã rẽcõcliationez
faciẽdã inter deũ ⁊ hoiem poſſet mittere manuz

ſuã in ambob Job. ix. S

dere poſſet. Si em̃ xpᷣs ſp mãſiſſet in celo fuiſſet
in loco nimis alto nec hõ ad ipᷣm ſe erigere po
tulſſet:ꝙ ſi ĩ terra ſtetiſſet fuiſſer in loco nimis
deßſſo. Et iõ voluit pati in loco medio.i.in aere
vct hõ ad ipᷣm poſſet ad celũ aſ. cẽdere.Et ꝓpt hoc
dicebat iudeis Joh̊.viij.Cũ exaltaueritis filiuz

——

boiĩs.ſ.in aere ipᷣm crucifigẽdo:cũc cognoſcetis
qꝛ ego ſum.ſ.qͥvos ad celũ ꝑducoꝛ traho. Unö

eriã dicebat Joh. xij. Si eraltatus fuero a terra
oia trah ad meip̃m. Traxit nã q; celeſtia patrẽ

recõciliado. Itẽ treſtria gentilẽ ꝓpłm ad fidè de

ducẽdo. Et iſernalia ſctõs pꝛẽs q erat in linbo

extrahẽdo. Etiõ voluit in cruce exalrari vt ꝑ ca⸗

put ſurſũ nos deo recõciliaret: pedes deoꝛſũ
infernũ ↄculcaret: iuxta ill Eſa.liiij. Qui ðᷣt p⸗
fudo deſolarevt ꝑ manũ dexterã ad aqlonẽ extẽ
ſam gẽtes in frigoꝛe ifidelitatꝭ poſitas attrahe⸗

ret.ꝑ manũ ſiniſtrã ad auſtrũ expãſam iudeos

in quibo aliqñ calo: fidei viguerat cecitatis ſue

menito repꝛobaret. Diait q̊ʒ Bꝛe.naʒãʒzenꝰ:qꝙ fi⸗

gura crucis a medio cõtactu in q̃ttuoꝛ extrema
ptita ſignificat vtutẽ ⁊ p uidẽtiã eiꝰ qͥ in ea ppẽc
dit diffuſaʒ in toto oꝛbe terraꝝ.Et Chꝛyß. ait.
xpᷣs in cruce expaãſis manib moꝛit᷑ vt alf̃a ma⸗
nu veterẽ ꝓpłlm:altera vo eos qui ſunt ex gẽtib⸗
trahat:vł vt onñderet ſe iuxta qctuoꝛ ꝑtescrucis
feciſſe hoim redeptionẽ: ãgeloꝝ reſtauratiõsem

——

diabolice potẽtie ſubiugatio nẽ:⁊ a limbo patꝝ
liberationẽ.Lact.vᷣo in.iiij.diui.inſti.inqᷣt. Illa
etiꝗ pᷣcipua fuit cauſa cur deꝰ crucẽ maluerit: ?
illũ in cruce exaltari fuit nece: vt oibus gentib⸗
paſſio eiꝰ inoteſceret.Nã qm̃ bis qͥ in patibulo
ſuſpedit᷑ cõſpicuꝰeſt oĩbus ⁊ ceteris altioꝛ:crux .
potiꝰ electa ẽ q ſignificaret illũ tã cõſpicuũ tãqg
ſublimẽè futuꝝ:vt ad eũ cognoſcẽdũ parit᷑ ⁊ co⸗

—

lẽdũ cũcte nati

„

nulla gens tã i

ad occaſum magnũ ꝓplm ex oĩbus liguis ⁊ tri
bubꝰ cõgregãdũu:⁊ ſub alas ſuas eſſe vẽtuꝛ:ſi⸗
gnũq; illð maximũ atq; ſublime frontib ſuis
ſuſceptuꝝ.cuiꝰ rei figurã iudei etiã nũc exbibẽt
cũ limina ſua de cruoꝛe agni notãt.hec ille. Cru
cifixꝰ aũt nr perſex modos pcõꝛes ad ſe trabit
Pꝛio ꝑ capid idinatiõʒ:ſiẽ amicꝰnutu capit a⸗/
micũ vocat vt det ſibi oſculũ.qð qͥdẽ oſ culũval
de ðᷣſiderabat hũanũ genꝰ di. Can.v. Quis det
te frem meũ ſugẽtẽ vbera mfis mee vt iuenia te
for⁊ ðoſculer te.tcenet ̊xpᷣs ĩ cruce caput iclina

Ulinta ratio ðꝛ attracnõis. Qꝛ em̃ hõ in
ꝗterra iacebat ⁊ ſurſum aſcẽdere nõ pote
rat:lõ xpᷣus ad terras venit vt aſcenſum
oim ppararet:⁊ hũanũ genꝰ ad celũ ꝑ ipᷣʒ aſcẽ

6es ex oĩ oꝛbe cõcurrerẽt.DeniqRʒ
nhũana eſt:nulla regio tẽ remo
ta:cul aut paſſio eiꝰ:aut ſublimitas maieſtatis
ignota ſit.Extẽdit &̊ i paſſiõe manꝰ ſuas oꝛbẽqʒ
dimẽſus ẽ:vt iã nũc oñderet ab oꝛtu ſolis vſq;?

Bermo

tũ triplici ex eauſa. Pꝛimo ratõe recõciliatiõio:
ſolet em̃ qͥ aliũ ſibi vult recõciliare caput iclina⸗
re ⁊ oſculum ſibi dare.⁊ ideo ipᷣe caput indlinat

vt oſculũ nobis poꝛrigat ⁊ recõciliationẽ faciat
Quod oſculũ deſiderabat ſponſa Cañn.j.dicẽs
Oſculet᷑ me oſculo oꝛis ſui. Scðo ratõe eleua⸗
tiõis. ſolet em̃ qͥ aliũ vult e gere ſeipᷣm iclinare
⁊ illũ ad alta eleuare.Et iõ xps caput ſuũ incli⸗
nauit ⁊ de celo ſcalã fecit acnos ad patriã eleua
uit. Joh. xv. Nemo venit ad patre niſi ꝑ me ⁊c̃.
Tertio ratiõe exauditõis.ſolet em̃ hõ libent au
rem ĩclinare ei quẽ vult benigne exaudire.xpᷣs
Keapur inclinãs aurẽ dextrã nobis poꝛrigit:et
ſiniſtrã a nobis auertit. Auris aũt dextra eſt eiꝰ
mibicoꝛdia quã modo nobis libẽter ipendit: ſi
niſtra vo eſt eiꝰiuſticia qua modo a nob libent᷑
auertit. Dicere q̊ʒ poſſumꝰ ꝙ xpᷣs ĩ cruce caput
inclinatũ ad dexterã tenuit:ſiue vt ꝑ hoc ſignifi
caret ꝙ patiebat᷑ ꝓpter pctm̃ qð fecerãt pᷣmi pa⸗
rẽtes cũ dexta:ſiuevt ꝑ hoc innueret ꝙ nõvocat
hoĩem ad leuã.i.ad vitã tẽpoꝛalẽ:ſʒ ad dextrã.i.
ad celeſtẽ vitã:ſiuevt ꝑ hoc oſtẽderet ꝙ in his q
facimꝰ nõ ſiniſtrã ſʒ rectã intẽtionẽ habere debe
mus.iuxta illð Mat.v. Neſciat ſiniſtra tua qͥd
faciat dextera tua. Scðo trahit ad ſe per bꝛa
chioꝛũ extẽſionẽ:ſicut mr̃ trahit ad ſe pueꝝ bꝛa
chia aperiẽdo quoꝝ aꝑtiõeveniẽdi fiducia ei pᷣ⸗
bet. Deꝰ aũt habet duo bꝛachia.ſ.gram ⁊ glaʒ:
q̃ ãbo olim clauſa tenebat: qͥ nulli pene dabat
gram ſuã ⁊ neminẽ recipiebat ad ſuã głiaʒ.Cã
dem aꝑuit bꝛachiũ ſiniſtrũ ſue gre redpiens in

gr̃a ſua płm iirł.ſed tñ dexceꝝ bꝛachiũ dauſuz

tenebat:qꝛ nullũ ad ſuã głaʒ admittebat.Mo

do aũt ambo bꝛachia habʒ aꝑta ⁊ extẽſa:qꝛ oẽs

ad ſuã gram paratꝰeſt reciꝑe ⁊ ad głiam intro⸗
ducere.Et iõ qlibet fidelis põt dicere illð Cañ.ij

Leua eiꝰ ſub capite meo:⁊ dexta illꝰ ãplexabit᷑

me. Et qᷣlibet btũs dicere põt deo cum Ps. Te
nuiſti manũ meã⁊ ĩ volũtate tua deduxiſti me:

q;tũ ad pꝛimũ bꝛachiũ gr̃e:⁊ cũ glia ſuſcepiſti

q;tũ ad ſcõm. Tertio trahit ꝑ manuũ ꝑfoꝛa
tionẽ:ſicut liberalis trahit egenũ ad veniẽdum
ad ſe. pᷣs em̃ in cruce habuit manꝰ aꝑtas cõfi

xas ⁊ ꝑpfoꝛatas.aptas ad inuẽdũ ꝙ dat oibus
faciliter ⁊ liberalit᷑ gram ſuã.Uñ illi iquit PS.

Aperis tu manũ tuã ⁊ imples oẽ aĩal bñdictõe

Et ad Heb.xij.ait apłs.TLaqᷓ; filijs offert ſe deꝰ

Et Sap̃.vſ. ðꝛ. Pꝛeoccupat qͥ ſescupiſcũt. Ha

buit etiã manꝰcòofixas ad innuẽdũ ꝙ dat ĩimu⸗

tabilit᷑ ⁊ pſeuerãter. Ecci.ij. Reſpicite filij natio
nes hoĩm ⁊ ſcitote qꝛ nullꝰſperauit in dño ⁊ cõ

fuſus eſt ⁊ ꝑmanſit i mãdatis eiꝰ⁊ derelicꝰ eſt
pauci aũt ſunt qͥ habeãt iſtã imutabilicatẽꝛ ꝑſe
uerãtiã ſeruiẽdi ⁊ bñfaciẽdi. Nã de multis dici
põt illud Ps.Cõfitebit᷑ tibi cũ bñfeceris illi. Et
Ecci.vj.ðꝛ.Eſt amicꝰ ſociꝰmẽſe qͥ nõ ꝑmanebit
in die necitatis. Ipevo dñs xpᷣs nõ ſolũ bonis
q ei ſeruiũt:ſed etiã malis qͥ eũ offendũt tribuit

ſua bñficia:iuxta illud Mattb. v.l⸗ olẽ ſuũ oꝛiri
facit ſuꝑ bonos ⁊ malos.habuit etia manꝰꝑfo

ratas:qꝛ oĩbo dat largiter ⁊ abũdanter. Sicut
em̃ vas ꝑfoꝛatũ largit᷑ effũdit.ſic xpᷣs largit tri⸗
buit.j.ad Thi.vj.Qui pᷣſtat nob abunde.⁊ Ja
cobi.j.Qui dat oibo affluẽter ⁊ nõ ipꝛoꝑat. Tlõ
ſolũ aũt ẽ liberalis:ſʒ q̊dãmõ ꝓdigꝰ:qꝛ hʒ ma⸗

nus ꝑfoꝛatas. Sic ðꝛ ð aliquo ꝓdigo qͥ nibi
ſibi ſcit retinere. Iſte hʒ manꝰꝑfoꝛatas vas em

ꝑfoꝛatũ nihil retinere põt. Nonne ꝓdigꝰeſſet q
ꝓ potu patrimoniũ ſuũ daret.xpᷣs autẽ ꝓ potu
a frigide dat pꝛimoniũ celeſtꝭ glie Mattrh. x.
Quicuq; dederit potũ vni ex minimis iſt cali⸗
cẽ aq̃ frigide:amẽ dico vob ñ ꝑdet mercedẽ ſuã
Licet ergo xpᷣs ſꝑ ĩ vita ſua fuerit liberaliſſimꝰ
qꝛ młta ⁊ inumera bñficia hũano genen exhi/⸗
buit:tñ in fine vite ſue qdãmõ fuit ꝓdigꝰ:qꝛ ni
hil ſibi retinuit ſʒ oĩa alijs donauit. Nã Pecro

ðᷣdit eccłiã. Jobãni mr̃e ſuã chariſſimã.pꝛi de

dit aiam ſuã pᷣaoſiſſima:latroni dedit ꝑadiſuʒ

Micodemo ⁊ ioſeph dedit coꝛpus ꝓpꝛiũ:nobis

oĩbo dedit ſuã carnẽ ſacratiſſimã ⁊ ſanguinẽ pᷣG⸗
cioſiſſimũ in cibũ ⁊ potũ.crucifixoꝛibo veſtimẽ
ta:⁊ lãceatoꝛi reſtituit viſuz. Quarto trahit ꝑ
lateris aꝑtionẽ:vt ſuũ amoꝛẽ oſtẽdat. Amoꝛ eĩ
aliqñ ondit᷑ ex ſᷣmõe:qꝛ qñ coꝛ abũdatĩ amoꝛe

os etiã abũdatĩ ſᷣmone Mat.xij.Ex abũdãtia
coꝛdis os loqᷣtur. Aliqñ aũt amoꝛ manifeſtat᷑

in oꝑe:qꝛ ſᷣm Greg.ĩ omelia penchecoſtẽ. Pꝛo

batio dilecõiſ:exhibitio ẽ oꝑis. Iſtevo amoꝛẽ
maioꝛ pᷣoꝛe:⁊ iõ.j. Joh.iij.ðꝛ. Nõ diligamꝰver
bo neq; ligua.ſ.tãtũmõ:ſʒ oꝑe ⁊ vᷣitate. Aliqñ
aũt amoꝛ radicat᷑ ĩ coꝛde:de quo ðꝛ Deut᷑.vj.?
Mat.xxij.Diliges dñm deũ tuũ ex toto coꝛde
tuo:⁊ iſte amoꝛ coꝛdiał ẽ ꝑfecciſſimꝰ ſine qͥ alij
amoꝛes nihil valẽt.Pꝛimũ amoꝛẽ xpᷣs nob oñ
derat in ſua ſalubꝛi eruditiõe ⁊ doctrina.ſcðm

etiã oñderat ĩ młtiplici bñficoꝝ largitõe:ſʒ ter

ciũ.ſ.coꝛdialẽ amoꝛẽ nob oñdit ĩ later aꝑtõe:ꝑ

quã manifeſtauit qᷓ;tuʒ nos dilexit:q̃łr ⁊ ꝓpter

qd. Quãtũ qꝛ pluſq; coꝛ ſuũ:iuxta qð ꝓ nobis
voluit vxulnerari.Sic em̃ loqtur mat filio.Fili
tu es coꝛ meũ. Plus te diligo coꝛde meo.Qua
liter aũt:qꝛ ex itimo amoꝛe coꝛdis vt.ſ.coꝛ eꝰvi
deamꝰ:⁊ ꝙ ex amoꝛe coꝛdiali nos diligat certi
ſimꝰ.Sic em̃ loqͥtur amicꝰcũ amico:vtinã vi⸗
deres coꝛ meũ.Et iõ Berñ.inqͥt.Clauꝰpenecrãſ
dauꝰreſãs factꝰẽ mihi:qͥd niſi vt videaʒꝑ foꝛa
mẽ.⁊c̃.ꝓpter qͥd vt ad iſtar colũ be ab ĩſidijs de⸗
monũ i ipᷣo foꝛamie abſcõdamur.Can.v. Ue⸗
ĩ colũba mea ĩ foꝛamib petre. Quito trabit ꝑ
pedũ affixionẽ ſicẽ amicꝰpoſitꝰin carcere trabit
amicũ ad ſe viſitãdũ:xpᷣs nãq; ꝓpter nos ſe in⸗

carcerari fec:qñ ꝓ nr̃a ſalute ĩ cruce affigi volu

it. Debemꝰꝗ ad eiꝰpedes currere:qꝛ ſic ðꝛ Deu.
xxxiij. Qui appꝛopinq̃t pedibo eiꝰaccipiet ð do
ctrina illius.Ad pedes igit᷑ currãt pcõꝛes ⁊ tri

bulaci. Nõvnꝰpes elꝰeſt vnctꝰ oleo.iielꝰmivᷣicoꝛ

VV
“
4

dia v⸗
ſuum
lam
Gou
tritos
iſtee
nuin
gemde
onige
am reu
motole
cöfiros
nigeſt
cccõ
liüven
Gedit
Proc
Fimen
Galon
bonap⸗
ait .
d aſi
corplse
altdeb
ſͤcnte
de wer
qpoſet
abinta
ciclie
Parirü⸗
nlurſ
ſurt
Aiund
ſuegee
ſicerten
monte
Patres
admu
cade
detſey
emor⸗
bong
quodr
bvido
kaliter
malid
mald
gabi
lns

hitſt

chaa⸗

en

umeg
quech
patet
Pliera
ſeannn

1

müde
rpadlu;
nobis
nguniß/
nveſtime
omabig
Bmor
xi amoꝛe
abüdana
unifeſtat
Ni Peo
gamoꝛi
a
. Buqi
dnte
wrcd
ſneioi
1soboß
n
ſͤehzte
agtoen
rmer
nobis⸗

2ẽ

Foliũ

dia viſceroſa. Deute. xxxiij. Tingat in oleo pedẽ

ſuum. Peccatoꝛ ad iſtũ pedẽ accedat ⁊ mede⸗/

lam ac ſanationẽ inueniet. Ipſe em̃ ait Eſa.lxj.
Spũs dñi ſuꝑ me eo ꝙ vnxit me vt mederer cõ
tritos coꝛde. Secũdus pes eſt vnctus ſanguie
Ziſte eſt paſſio eius głioſa:de quo pede ait ps.
Intingat᷑ pes tuus in ſanguie ⁊c.⁊ ad iſtuʒ pe⸗
dem debẽt accedere tribulati ⁊ inueniẽt ↄſolati⸗

onẽ:qꝛ vt ait Gꝛego.Si paſſio dñi ad memoꝛi⸗

am reuocet᷑:nihil eſt adeo duꝝ qð nõ equo ani
mo toleret᷑. Amplexari igi᷑ debemꝰ pedes dñi
cõfixos in cruce:vt nobiſcũ ꝑmaneat. Signum
nãq; eſſet ꝑfecti amoꝛis ſi amicꝰcũ amico ſe fa⸗

ceret cõpedirivt ſecũ maneret.Chꝛiſtꝰ aũt in h̊ ex

iliũ veniẽs ad nos voluit in pedib ↄfigi tanq;
cõpeditꝰ.:vt oñderet ꝙ nobiſcum manet libẽter.
ꝛuerbio.viij.Delitie mee eſſe cũ filijs hoĩm.

tẽ manet vtciliter. vñ de ipᷣa ſapiẽtia diuia diẽ

Salomon ſapiẽtie.vij. Uenerunt aũt mihi oia
bona pariter cũ illa.¶ Danet qͥʒ ꝑſeuerãter. Vñ

ait Matthei vltio. Ecce ego vobiſcũ ſum vſq;

ad ↄſũmationẽ ſecłi. Sexto ad ſe trahit per ſui
coꝛꝑis extẽſionẽ.poſtqᷓ; em̃ p nob taliter ſe exten
dit debemꝰ⁊ nos ad ipᷣm extẽdi ⁊ ab ipſo trahi.
Nã excẽdit ſe ꝓ nob de celo vſq; ad vginis vteꝝ
de vtero in pᷣſepiũ:de pᷣſepio in mũdi exiliũ. In
quo ſemꝑ ſe extẽdit in noſtrũ obſequiũ Pꝛimo
ab infantiavſq; ad pueritiã.qꝛ in infantia in cir
cũciſiõe ſanguinẽ ſuũ fudit. In pueritia vo ſub

parẽtũ o bediẽtia ſe extẽdit. Luce.ij. Scõo a pue

ritiavſq; ad iuuẽtutẽ qꝛ in ſua iuuẽtute nos in⸗

ſtruxit.miracula fecit:⁊ bñficia multa impẽdit.

A iuuẽtute etiã ſua ſe extẽdit vſq; ad finem vite
ſue:qꝛ crucẽ aſcẽdit ⁊ ꝑ paſſionẽ nos redemit:et
ſic extendit ſe de mundo vſq; ad patibulũ:poſt
moꝛtẽ vᷣo ſe extẽdit vſq; ad ſimbũ:⁊ inde ſãctos

patres eduxit.De limbo aũt iteꝝ ſe excẽdit vſq

ad mundũ:qñ głioſe reſurrexit. Poſtmodũ vſ
q; ad celũ:qn mirabiliter aſcẽdit. Tandẽ exten⸗
det ſe vſq; ad iudiciũ:qñ veniet iudicare viuos

⁊ moꝛtuos.Extendamꝰergo nos ad ipᷣm ꝑoꝑa

bona vt ipᷣe ad nos ſe extendat ꝑ ſua bñficia.de
quo dicit᷑ ps.liiij. Excendit manũ ſuam in retri
buẽdo. Notandũ eſt aũt ꝙ q̃ttuoꝛ ſũt q̃ natu⸗
raliter attrahunt.ſcʒ ſimile ſicut videmꝰ in ani⸗
malibo ⁊ m axie ĩ hominibo Eccki.xiij.Om̃e ani
mal diligit ſimile ſibi:? omnis hõ ſimili ſibi ſo⸗
ciabit᷑:de auibꝛ quoq; dicit᷑. Eccłi.xvij. Volati⸗
lia ad ſibi ſimilia ↄueniunt. Item vacuũ attra⸗

hit: ſicut patet in vẽtoſa que q; cito ſtupa ꝑ ignẽ
cuacuat᷑:ſi aere nõ implet᷑ ſanguinẽ ad ſe trahit

Item calidũ:ſicut patet in caloꝛe radioꝝ ſolari
um:cuius virtute attrahunt᷑ vapoꝛes. Inſuꝑ
quedã ꝓpꝛietates naturales rerũ attrahũt:ſicut
patet in calamita attrahente acũ ex virtute pꝛo/⸗/

pꝛietatis cuiuſdã naturał.Chꝛiſtꝰ ergo nos ad

ſe attrahit. Pꝛimo ꝑ ſimilitudinẽ nr̃e hũanitatꝭ

ad Phil.ij. In ſimilitudinẽ hominũ factus⁊c̃.

CCxx

⁊ ad Hebꝛeos.ij.Debuit per omnia fratribus
aſſimilari ⁊c. Nos igitur qui ad ſimilitudineʒ

eius creati ſumuſ.Geñ.j.debemus ab ipᷣo tra⸗

hi:⁊ ad illum ire per imitationẽ. iuxta illud ad
Ephe.v. Imitatoꝛes ði eſtote ſic filij chariſſimi
Scðo nos ad ſetrabit ꝑ vacuuʒ paupertatis.
Fuit em̃ vacuus in natiuitate:in vita ⁊ in moꝛ
ce. In natiuitate fuit vacuus ab oibus reb ne⸗
ceſſarijſ. Nõ em̃ habuit lectũ vbi reqᷣeſceret:ſʒ in

p̃ſepio fuit redinatꝰ.:nõ pãnos qͥbus inuolue⸗

ret᷑ ſicut merebat᷑:ſed viles tantũ pãniculos.nõ
Fſᷣuientes qᷣ aſtaret:ſʒ bouẽ ⁊ aſinũ ⁊c. Scðo

fuit vacuus in vita qꝛ nõ habuit domu ad ho -

bitandũ Matthei.viij. ulpes foueas habẽt
⁊ volucres celi nidos.Filius aũt hoĩs nõ habʒ
vbi caput ſuũ reclinet:nõ ctiaʒ habuit diuitias
ad poſſidenduʒ.ij.ad Coꝛin.viij. Pꝛopternos

egenꝰfactꝰeſt cũ eſſet diues. Nõ cibos ad come

dendũ qꝛ ſepe eſurijt.iuxca ilð Mat.xxj. Ma
ne reuertẽs ad ciuitatẽ eſuriuit. Tercio fuitva
cuus in moꝛte.eiꝰem̃ coꝛpus fuit vacuũ ⁊ eua⸗/
cuatũ ſanguie:ita ꝙ remaãſit i cruce aridũ ſicut

lignũ.Uñn mhe dñs inqt ꝑ pſalmiſta. Aruit tan⸗
qᷓ; teſta virtꝰmea:⁊ aia eiꝰfuit vacua omni cõ⸗

olatione:⁊ plena triſtitia ⁊ doloꝛe Mat.xxvj.
vbi ait.Triſtis eſt aia meavſq; ad moꝛtẽ.Eius
qͥ̊ʒ familia fuit euacuata fide:qꝛ oẽs aplłi fideʒ
ꝑdiderũt.Eius etiaʒ paſſio fuit vacua vtilitate
⁊ valoꝛe:quia illa die tm̃ vnũ latronẽ eſt lucra⸗
tus:vñ dicere poterat illud Eſa.xlix. In vacuũ
laboꝛaui:⁊ vane foꝛtitudinẽ meam cõſumpſi.
Tercio trabit nos ꝑ caliduʒ charitatis:de q̃
Joh.xv.ipᷣe ait.Maioꝛeʒ hac dilectionẽ nemo
habet ⁊c̃. Ipᷣe em̃ dñs xpᷣs in paſſione ſua fuit
totus calidus igne amoꝛis:qð ꝑ q̃ttuoꝛ ſigna
oſtendi põt:que ſunt ſigna in aliquo vehemen
tis caloꝛis. Pꝛimũ c:qꝛ valde ſudauit.Quã⸗
do em̃ quis ſudat in fade ⁊ in toto coꝛꝑe:ſignũ
eſt intenſi caloꝛis.Chꝛiſtus autem ſudoꝛẽ tan⸗
tum emiſit ꝙ in terram deffuebat Luce.xxij. Ex
quo patuit ꝙ tantum habebat caloꝛẽ in coꝛpo
re:ꝙ humoꝛẽ flegmaticum in ſanguinem con⸗
uertebat:⁊ in tanta abundantia ꝙ ex poꝛis to⸗

tius coꝛpoꝛis in modũ ſudoꝛis ſanguinei exi -
bat. Scõm ſignũ ẽ:ꝙ veſtes ferre nõ potuit

ſed nudus in crucẽ aſcendit:ac ſi ipſo facro di⸗
ceret.Lato igne ardeo ꝙ veſtes ferre nõ valeo.
Et hoc figuratuʒ fuit ſcði Regũ.vj.vbi dicit᷑ q
Dauid nudus ludebat ante archam domini.
Archa em̃ domini figurabat crucem chꝛiſti in
qua pꝛofunda dei myſteria continent᷑.vbi xpᷣs
nudus luſit:quia nudus ⁊ gaudẽs crucẽ aſcen
dit. Tercium ſignum eſt:quia ſitiuit ⁊ potũ

petijt:dicens.ſitio H.xix.quod indiciuʒ fuit

magni caloꝛis.vnde Bernardus ait. Sitio et
nõ doleo inquit Chꝛiſtus:o dñe quid ſitis.Fi⸗

dem veſtraʒ:ſalutẽ veſtram:et gaudiuʒ veſtrũ

pł aĩaꝝ vr̃aꝝqᷓ; coꝛꝑis mei mertne guciar

Bermo

⁊ iõ ſi nõ mei:ſaltẽveſtri mi?emini. Quartuʒ
ſignũ eſt:quia totus in crucc rubicundus fuit.
Homo enim qui ſtat ad ignem cfficitur rubi⸗/
cũdus in facie:Ypᷣs aũt ad ignẽ chantad nõ ſo⸗
lũ ſteterat ſed ipo totꝰinflãmatꝰerat:⁊ ipᷣm ſecũ
ſemꝑ habebat:ð q̊ Luc.xij.dixit. Ignẽ veni mit
tere i terrã. Et adeo iſto igne ardebat ꝙ; ꝓpt no⸗
ſtrũ amoꝛẽ de celeſti habitatõe deſcẽdit:⁊ ſeipᷣm
moꝛtẽ dedit:iuxta illð Hiere.xj. Reliqͥ domũ
meã ⁊ dimiſi hereditatẽ meã.Dedi dilectã aiam
meã in manibo inimicoꝝ meoꝝ. Quia aũt totꝰ
ardebat in coꝛde:iõ caloꝛẽ ſuũ ðmõſtrauit facie
rubicũda:⁊ totiꝰcoꝛꝑis ruboꝛe.Fuit em̃ totus

cruentatꝰin cruce.iuxta illð Eſa.lxiij.Quare ru

bꝛũ eſt indumẽtũ tuũ:⁊ veſtimẽta cua ſic calcã⸗
tiũ in toꝛculari.⁊ Can.v.ait eiꝰſpõſa.Dilectꝰme
us cãdidꝰeſt.ſ.ꝑ puritatẽ: ⁊ rubicũdꝰ ꝑ charita
cis feruoꝛẽ ⁊ caloꝛẽ.⁊ iõ iſto caloꝛe oẽs ad ſetra/⸗
here dʒ. Quarto nos ad ſe trahit ꝑ ꝓpꝛietatẽ na
turalẽ pietatis:qꝛ ei pꝛiũ eſt miſereri ſemꝑ⁊ ꝑce

—

re.Sic em̃ adamas naturalr attrahit ferrũ: ſic

⁊ tpᷣi pietas ad ſe trabit om̃e coꝛ duꝝ.iuxta illõ

Job. xxj. Poſt ſe oẽm hoiĩeʒ trahit. Qð exponi
ðʒ ſiẽ etiã exponit᷑ ilð.Oĩa trahã ad meipᷣm.i.
ðᷣ oĩ genere:vt ſit diſtributio nõꝓ ſinguł geneꝝ
ſed ꝓ generibo ſingłloꝝ.O oẽs ꝗ̊ hoiĩes.i.de oib⸗

hoim ↄditiõib ad ſe trabit:vel oia ad ſe trabit.
id eſt cũcta natura hũanã integntia.m Augu.·

ſc; coꝛpꝰ⁊ aiam. Rogo g̊ te bone Jeſu cruſixe
vt coꝛpꝰ⁊ aiaʒ meã ad te trahas:dicẽs illð Can.
j. Trahe me poſt te. S
Exta rõ q̃re xpᷣs voluit pati martyrium

8 crud: 2 ſuꝑ oia exaltari eã ðꝛ ſaluatiõis:

de q̃ ipᷣe ſaluatoꝛ ait Johã.iij.Sic moy

ſes exaltauit ſerpẽtẽ ĩ deſto:ita exaltari oꝑtet fi/⸗
liũ hois:vt oĩs qͥ credit i eũ hẽat vitã etnã:⁊ iðo

Bern. pᷣdicta ↄfirmãs i ſᷣ mõe ð paſſiõe dñi in⸗
qt. Quis nõ rapiat᷑ ad ſpem ſalu ⁊ ipetrãde fi⸗
duciã:dũ eiꝰ ĩ cruce ↄſiderat coꝛꝑis diſpoſitõeʒ
videlʒ caput indlinatũ ad oſculãdũ:bꝛachia ex⸗
tẽſa ad amplexãdũ:manꝰapꝑtas ad largiẽdũ:la
tus aꝑtũ ad diligẽdũ:pedes clauis affixos ad
nobiſcũ cõmanẽdũ:totiuſq; coꝛꝑiſ extẽſionẽ ad
ſe totũ nobᷣ ipẽdẽdũ.hec ille.Pꝛedictã aũt ſilłitu
dinẽ ſerpẽt poſuit ſaluatoꝛ:vt oñderʒ ꝙ ſic aſpi
ciẽtes illũ ſerpẽtẽ eneũ ĩ altũ exaltatũ:qͥ ſerpens
niłm hẽbat venenũ:ſʒ figura erat ſerpent.ſ.pctĩ

ſanabãt᷑ a veneno:⁊ a moꝛte libabat᷑:ſic ili qui
aſpiciũt ꝑ fidẽ ⁊ deuotionẽ ad ipᷣm dñm ĩ cruce

exaltatũ nõ ꝓ pctis ſuis q̃ nũqᷓ; habuit ſʒ ꝓ alie
nis.iuxta illð ad Ro.viij.Miſit deꝰfiliũ ſuũ in
ſiłitudinẽ carnis pcti ⁊c̃.ſaluãt᷑ a veneno pcti et
a moꝛte et᷑na:vt inqͥt Aug.i li.ð baptiſmo ꝑuu
loꝝ. Septio decuit xpᷣ moꝛi ĩ cruce rõe oſtẽ/⸗
ſiõis:vt.ſ.oñderet nlm genꝰmoꝛꝭ:ꝭ a ſuis fideli
bꝰ eẽ timẽdũ:cũ ipᷣe cruò patibulũ ſuſtinuerit:
q̃ moꝛte niła ẽ doloꝛoſioꝛ:vituꝑioſioꝛ:hoꝛribi⸗

lioꝛ:⁊ execrabilioꝛ.vñ Aug.in.li.lxxxiij.qõnũ.et

S O

XXXIX

in li.ð ſymbolo tractatu.j.inqᷣt.De cruce xpᷣi qͥd
loq̃r:qͥd dicã.Extremũ genꝰelegit moꝛt: ne ali⸗
qð genꝰmoꝛt eiꝰ martyreſ foꝛmidarẽt Octauo
rõne ꝑfectiõis:qꝛ h̊ genꝰ moꝛt vniuerſaꝝ vᷣtutũ
in xpᷣo ꝑfectionẽ demõſtrat.vn Aug. in li.ð gr̃a
veter ⁊ noui teſta.dic̃ ꝙtale genus moꝛ elegit
xpᷣs vt ex lõgitudie:latitudie:ſublimitate:⁊ pꝛo
funditate crud oñderet ſe eſſe magiſtrũ illiꝰ do⸗
ctrine quã tradit diſcipłs eiꝰ Paulꝰad Eph.iij.
dicẽs. In charitate radicati ⁊ fundati vt poſſit
cõpꝛehẽedere q̃ ſit lõgitudo:latitudo:ſublimitaſ

⁊2 ꝓfundũ ⁊c̃.Dilit qͥʒ ibidẽ Aug. ꝙ ꝑ latitudi⸗
nẽ crucis q̃ ex ligno trãſuerſo ↄſurgit in qͥ exten

dunt᷑ bꝛachia:ſignificant᷑ oꝑa bona in charita⸗
te dilatata.p lõgitudinẽvo cruò ĩ q̃ coꝛpꝰ ſtetit

ſignificat᷑ ꝑſeuerãtia in bono.ꝑ altitudinẽ autẽ

in qua erat caput crucifixi ſignificat᷑ ſpes ſuper
noꝝ bonoꝝ.ꝑ ꝓfunditatẽ vo crucis ſignificat᷑

humilitas:quibo virtutibo aĩa fidelis eleuat᷑ in

celũ. Nono rõne figuratõis.Crux em̃ i veteri

teſtamẽto multiplicit᷑ eſt figurata.ſ.in ligno vi⸗
te in medio padiſi. Geñ.j. Quia in ligno crucis
pepẽdit xpᷣs.qͥ eſt vita eterna Joha.xiiij.Figura

ta quoq; eſt in baculo Jacob qͥ trãſiuit ioꝛda/
neʒ. Gen.xxxiij.di. In baculo meo trãſiui ioꝛda

nem iſtũ: qꝛ ꝑ virtutẽ crucis ⁊ memoꝛiã paſſio⸗

nis xpᷣi tranſimus omnẽ amaritudinẽ huiꝰ mũ
di:⁊ ideo etiã figurata fuit in ligno qð aquas

Marath amaras fecit dulcoꝛari:qð lignũ oſtẽ

dit deus Moypſi:vt habet᷑ Exo.xv.Figurata q̊ʒ
fuit in virga aurea que Heſter.i.humanã natu
ram introduxit ad Aſſuerũ regẽ. id eſt deũ:ſine
cuius extenſione ad eius aſpectum nõ poterat

introire. Heſter.iiij. Item in virga Moyſi:cuiꝰ

virtute Pharao cũ exercitn ſuo fuit demerſus

in mari rubꝛo Exo.xiiij.Et in virga Dauid:cuʒ

qua perrexit contra Goliam ⁊ eũ occidit.j. Re⸗
gum. xvij. Per virtutem enim crucis deuictus

eſt lucifer cum exercitu ſuo.id eſt cum ſua pote

ſtate ⁊ ſocietate in inferno demerſus. Et iõ po
teſt alia ratio aſſignari que erit decima in oꝛdi⸗
ne et dicitur triũphationis.ſcilicet ꝙ Chꝛiſtus

crucem elegit vt cũ illa et in illa de diabolo triu/⸗
pharet et eum ſupplantaret.vnde ſᷣm Augu.de

cepit eũ tanq; murem.Ait enim. Uenit redem⸗
ptoꝛ et victus eſt deceptoꝛ.et quid fecit redem⸗
ptoꝛ captiuatoꝛi noſtro.tetendit muſcipulam
id eſt crucem ſuam et poſuit in ea eſcã id eſt ſan
guinem ſuum. Ille autem effudit ſanguinẽ nõ

debitoꝛis ſed redemptoꝛis:pꝛopter quod receſ⸗
ſit a debitoꝛibus. Bꝛego. antem inquit ꝙ dece⸗/

pit eum tanq; piſcem:quia carnem poſuit exteri

us: interius autem occulcauit ferreum bamuz
id eſt diuinitatẽ.Diabolus autem voluit cape⸗

re eſcam carnis:⁊ captus eſt hamo diuinitatis

vnde Job.xxxix.dicit᷑. An appꝛehendere poteris

Leuiatã hamo:⁊ fune ligabis linguam eius.

ſm vero Remigiũ decepit eũ tanq; auẽ. Un exx

use

gub⸗

,

49

,

- mmmmmmmmmnm

D 8
“ S
S=
„
„*

Foliũ

ponens illud. Job.xl. Nũquid illudes ei quaſi

aui.dicit. Iluſus eſt diabolus in moꝛte xpi q̃ſi
auis.Nam xpᷣs ſue carnis moꝛtalitate abſcon⸗
dit diuinitatẽ vt laqueũ quo velut auẽ impꝛoui
dam eum pꝛudenti irretiuit muſcipula.hec ille
Hec ergo fuit vna ex cauſis quare xpᷣus in aere
voluit moꝛi in cruce vt aereas poteſtates id eſt
demões qui in caliginoſo aere dicunt᷑ dñari et

diſcurrere tanq; aues caperet ⁊ debellaret:⁊ iðõo

Chꝛiſtus pauloante paſſionẽ ſus ait Johõ.xij.
Nũcpꝛicipes huius mũdi eijciet᷑ foꝛas.ſ.medi⸗
ante cruce que eſt baculus dei.Eſaie.xxx.A vo⸗

ce dñi pauebit Aſſur virga percuſſus. Aſſur.i.

diaboluſ. Ipᷣa etiã crux dici᷑ virga Moyſi que
ſerpentes deuoꝛauit.Exo.vij. Quia virtꝰ crucis
demones ꝓſtrauit.vñ Chꝛy5.ait. Ubicunq; de⸗
mones ſignũ crucis viderint territi fugiunt:ti⸗
mentes baculũ quo plagã acceperũt.Et iðo ca⸗
nit eccleſia. Per ſignuʒ crucis de inimicis nr̃is
libera nos deꝰ noſter.⁊ ps.ait. Fac mecũ ſignũ
in bonũ vt videãt qui oderũt me ⁊ ↄfundantur
Eſt etiã crux gladius ⁊ enſis dei vulnerans de/⸗
mones.vñ Oꝛigenes ait.Tanta eſt virtus cru/⸗
cis ꝙ ſi in mẽte fideliter habeatur nulla libido
nulla peccati macula poterit pᷣualere:ſed conti⸗
nuo ad memoꝛiã eius totius pcti ⁊ moꝛtis fu⸗
git exercitus:nullus demonuʒ /ꝓpe ſtare poterit
vidẽs gladiũ in quo deiectus eſt.Et Chꝛyß.diẽ.
Diabolus timet crucẽ quaſi enſem:in quo leta⸗
le vulnus accepit.Crux etiã eſt vexillũ imꝑato⸗
ris celeſtis.vñ canit eccłia. Uexilla regis ꝓdeũt
fulget crucis myſteriũ ⁊c̃.Et iõ ſicut ad viſionẽ
vexilli regis ſolẽt aduerſarij eius fugere: ſic de⸗
mones ad viſionẽ iſtius vexilli fugerũt ⁊ ſccõs
patres qui erãt in limbo dimiſerũt.vñ Eſa.xiij.
dicit᷑. Suꝑ montẽ caliginoſũ.i.ſuꝑ diabolũ le⸗
uate ſignũ.ſ.crucis:⁊ ingredient᷑ poꝛtas.ſ.ciui⸗
tatis ſuꝑne.duces.i.ſancti patres ſe ⁊ alios di⸗
ſcrete ducẽtes.Et iðo Eſa.łj.dicit᷑ xpᷣo.Nũquid
nõ tu ꝑcuſſiſti ſuꝑbum ⁊ vulneraſti dꝛaconẽ:et
poſuiſti ꝓfundũ maris viã vt tranſirẽt liberati
ſq; ſcci patres ex limbo educti:⁊ ad Colo. ij.di⸗
cit᷑ de xpᷣo.Expoliãs pꝛincipatꝰ ⁊ poteſtates tra
duxit illos ↄfidẽter palã triũphãs in ſemetipᷣo.
Undecima ratio dicit᷑ ↄgregatiõis. Sic̃ em̃
omnes milites ↄgregant᷑ ſub vexillo imꝑatoꝝ
ſui:ſic xpᷣs a ppꝛehedit crucis bꝛauiũ vt ſub ipſo
congregati pugnarent viriliter ſui milites ↄtra
hoſtes dei. vñ Eſa.xj.dicit᷑. Leuabit dñs ſignuʒ
in nationes ⁊ cõgregabit diſperſos iuda ⁊c.vt
ergo victoꝛioſi ſumꝰin pᷣlio cõtra demones faci⸗
mus nobis in fronte ſignũ crucis: de quo inqͥt
Augu.ſuꝑ ps.lxxiij. Jã in frontibo regũ pᷣcioſi⸗
us eſt ſignũ crucis qᷓ; gẽma diadematj. Duo/⸗
decima ratio dicit᷑ nauigatiõis. De qua inquit

Chꝛyſ. Nauigat eccłia iſtructa fidei gubnacu⸗

lo felici curſu ꝑ huius ſeculi mare habens deũ

gubernatoꝛẽ:angelos remiges:poꝛtus choꝛos

CGXVI

ommũ ſanctoꝝ erecta in medio ipſa ſalutari ar

boꝛe crucis: in qua euãgelice fidei vela ſuſpen⸗
dens ſpirituſancto flante ad poꝛtũ paradiſi de⸗
ducit᷑:hec ille.Et ideo de cruce dicere poſſumus
illlud Sapie.xiiij.Exiguo ligno credũt homies

animas ſuas:⁊ tranſeuntes mare ꝑ ratẽ libera //

ti ſunt. HZ T
Erciadecima ratio dicit᷑ iluminatiõis:
t de qua Chꝛyß.exponẽs illð Luc.xj. Ne⸗
mo accendit lucernã ⁊ ponit eã ſub mo/
dio:ſed ſuꝑ candelabꝝ vt luceat omnibo qui in
domo ſüt.ait.lucerna eſt diuina ſapiẽtia incar/
nata:candelabꝝ eſt lignũ crucis:lucerna igit᷑ in
candelabꝛo exiſtẽs:xps eſt pendens in cruce:et
eccłiam illuminãs. Quartadecima rõ dicitur
ſeſſionis.ODe qua ait Teo papa.O admirabilis
potẽtia crucis:o ineffabilis głia paſſiõis xpᷣi in
qua⁊ tribunal dñi⁊ iudiciũ mũdi ⁊ ptãs eſt cru
cifixi. In ſolio igit᷑ ⁊ ſede crucis xpᷣs iudicia ſua

exercuit:⁊ ius ſuũ omnib dedit:vñ Ambꝛo.in

quit.Auctoꝛ humani generis in cruce exiſtens
pietatis officia diuidebat:ꝑſecutionẽ apłis: pa
cem diſcipulis:coꝛpus iudeis.patri ſpiritum:⁊
virgini Marie paranimphũ.Latroni paradi⸗
ſum:peccatoꝛibo infernũ.crucẽ penitẽtie penitẽ⸗
tibus xpᷣianis delegauit:hec ille.Sicut em̃ q̃n⸗
do quis de moꝛte dubitat teſtamẽtũ ↄdit ⁊ fili⸗
is ꝓpinquis ⁊ amicis legata dimittit. Sic xpᷣs

nolẽs inteſtatus decedere:ſedẽſq; in thꝛono cru

cis teſtamentũ ↄdidit:in quo pᷣdicta legata cõ⸗
fecit.⁊ verificatũ fuit ilud qð in eius ꝑſona pꝛe
dixerat ps.di. Diſpoſui teſtamẽtũ electis meis.
Quintadecima rõ dicit᷑ doctrinatiõis: vt ſq;

crux eſſet cathedra magiſtralis.vñ Aug.ait. Li

gnũ in quo fixa fuerũt mẽbꝛa moꝛiẽtis:etiã ca⸗
thedra fuit xpᷣi docẽtis.Docuit em̃ in titulo cru
cis tria genera hominũ.ſ.pctõꝛes vt ſperẽt ⁊ fir
miter ↄfidãt ꝑ crucẽ ſaluari:⁊ ideo dici᷑ Jeſus
id eſt ſaluatoꝛ. Itẽ bonos vt ꝑ crucẽ ſperẽt vir⸗
tutibo adoꝛnari:⁊ ideo dicit᷑ naʒarenꝰ.i.floꝛidꝰ.
Itẽ btõs vt ꝑ crucẽ ſciãt ſe in celeſtib coꝛonari:
⁊ ideo dicit᷑ rex iudeoꝝ.Poſſumꝰautẽ dicere ꝙ;
xpᷣs in cruce docuit ꝑfectionẽ vite ſapiẽtie ⁊ ſcien
tie. Pꝛimo vite ꝑfectionem:ꝑ duodecim gradꝰ
ſcale ꝑfectiõis qua ad celũ aſcẽdit᷑. Pꝛimꝰ gra⸗
dus eſt mũdi abdicatio quã oñdit dũ nudus i
cruce pepẽdit.quaſi diceret illð Matth.xix.Si
vis ꝑfectus eſſe vade ⁊ vende oĩa q habes ⁊ da
pauꝑibo ⁊ ſequere me:qꝛ em̃ impoſſibile eſt ali/
quid eſſe ſimul ſub duob actib ↄtrarijs:oꝓpo
ſita nãq; nõ poſſunt ſimul ⁊ ſemel ineſſe eidem
ſubiecto.iiij. Metha. Ideo nemo põt ꝑfecte ſer
uire ſimul deo ⁊ mũdo. Matth.vj. Scðs gra⸗
dus eſt abnegatio ſui quẽ oſtẽdit:qꝛ exinaniuit
ſemetipᷣm ⁊c̃ad Philł.ij.Itẽ dixit pꝛi Matth̊.
xxvj.Fiat nõ ſicut ego volo:ſed ſicuttu.q̃ſi nos
inſtrueret dicẽs. Quia ↄfoꝛmitas voluntatum
eſt pꝛincipiũ ilectiõis ⁊ amicitie ſᷣm Alium
2

S

Er

Germo

in lib. de amicitia. ideo vbi remanet voluntatis
ꝓpꝛietas dilectio eſſe nõ poteſt.qui ̊ cupit eſſe ꝑ.
fectus dei amicus ⁊ ab eo diligi abneget ſemet⸗
ipᷣm. Matthᷣ.xvj.? Luc.xiij. Lercius gradꝰ eſt
carnis maceratio:quẽ docuit in totiꝰ coꝛꝑis ſui
maceratõe⁊ clauoꝝ affixiõe.quaſi diceret.Quia
ↄtraria nõ ↄiungunt᷑ ↄtrarijs:caro aũt ↄtraria
tur ſpiritui ad GBal.v. Deus vᷣo ſpũs eſt. Johã.
iiij.ideo cũ carnalis nõ poſſit ꝑfece deo ↄiungi
nã qui in carne ſunt deo placere nõ poſſunt.ad
Roma.viij. Moꝛtificate &ᷣ coꝛꝑa vꝛa.ad Colo.
iij.Quartꝰgradus eſt penitẽtia quẽ oſtendit in
ſumptiõe myrrbe:aceti ⁊ fellis.q̃ſi diceret.Quia
pctõꝛ nõ recõciliat᷑ deo ſine penitẽcia:⁊ ↄſequen⸗
ter remanet imꝑfectus.ideo pniam agite Dat
thei.iij.? Marci.j.Facite ꝗ̊ dignos fructus pe
nitẽtie. Luce.iij.qꝛ niſi penitentiã egeritis om̃es
ſimul peribitis. Luc.xiij.Quintꝰgradus eſt pa
tientia:quẽ oſtendit qꝛ cũ malediceret᷑ nõ male⸗

dicebat:vt dicit᷑j.Pe.ij.quaſi diceret. Quia pa

tiẽtia opus ꝑfectũ habet. Jaco bi.j. Jõ ſi vultis
eſſe ꝑfecui:patiẽtia vobis eſt neceſſaria.ad Heb.
x. In patientia em veſtra poſſidebitis animas
veſtras. Luc.xxj.Et ideo dico vnicuiq; meoꝝ fi
deliũ illud Eccłi.ij. In humilitate tua patientiã
habe. Sextus gradus eſt oꝑatio virtuoſa:quẽ
oſtendit cũ ſ̃ᷣm ps.operatus eſt ſalutẽ in medio
terre:quaſi diceret.quia multã maliciaʒ docuit
ocloſitas.Eccłi.xxxiij.ideo nemo debet ocio va

care.xxvj. q.vij.c.nõ licet.ſed ſemꝑ aliquid boni

operis agere de ↄſe.di.v.c.nunq;.⁊ ideo ſi vulcꝭ
eſſe ꝑfecti operamini opus qð nõ perit. Johan.
vj. Septimꝰgradus eſt humiliatio.⁊ itũ docu
it quãdo ſe humiliauit vſq; ad toleranciã moꝛ⸗
tis.vt ait Apłs ad Phil.ij.quaſi diceret.qꝛ deꝰ

diſperdit ſuꝑbos. Luce. j.⁊ cũ humilibo eſt ſer/

mocinatio elus. Pꝛouer.iij.⁊ eis dat gratiã ſu⸗

am. Jacobi.iiij.ideo humiliamini ſub potenti
manu dei:vt exaltet vos in dieviſitatiõis.Octa

uus gradus eſt obediẽtia:quẽ oſtendit quãdo
patri factus eſt obediens vſq; ad moꝛtẽ crucis:
vt ait Apłs ad Phil.ij.quaſi diceret:qꝛ obediẽ
tia eſt gratioꝛ deo qᷓ; viccime.j. Reg.xv. ⁊.c.ſciẽ⸗

dũ.viij.q.j.ideo o anima fidelis hoꝛtoꝛ vt obe/

dias deo illiq; adhereas. Ipſe em̃ eſt vita tua.
Deute. xxx. Nonus gradus eſt oꝛnatus virtutũ
quẽ oſtendit dũ oim virtutũ loꝛica armatus at
q; in equo ſancte crucis roboꝛatꝰ diabolũ om⸗
niũ vicioꝝ inuentoꝛẽ ꝓſtrauit.Et ideo.pS.xxiij

dicit᷑.de eo. Oñs foꝛtis ⁊ potẽs:dñs potes in p/
lio: ⁊ iteꝝ.dñs virtutũ ipſe eſt rex gioꝛie.Dum &
manũ confixã haberet in cruce tanqᷓ; ſonipedis

regens habenã in pꝛeliũ: dici poterat illi id qð
dicit᷑.j. Paral.xxix. In manu tua virtus ⁊ po/⸗
tentia. Ipe em in cruce eleuatus ꝑ talẽ oꝛnatuzʒ
virtuoſum nobis dicebat. Induimini virtute
ex alto.Luc.xxuij.Decimꝰgradꝰ eſt oꝛatio: quẽ

oſtendit cũ vt ait nnłs ad MHebꝛe,v. oꝛauit cuzʒ

lachꝛymis ⁊ exauditus eſt ꝓ ſua reuerentia: q̃ſi

diceret. Si vis eſſe ꝑfeceus eſto in oꝛatione ꝑſi⸗
ſtens cũ lachꝛymis.ſ.deuotiõis: ſicut de Tho⸗

bia legit᷑ ſui li.ciij.Qui em ↄſeruat legẽ mulei⸗
plicat oꝛationẽ.Eccłi.xxxv. Undecimꝰ gradꝰ eſt

cõtemplatio celeſtiũ.quẽ oſtẽdit in alta ſubleua

tione coꝛꝑis ſui in ligno crucis.q̃ſi diceret.con⸗
templare in ſpecula.Eſa.xxj.⁊ ſuſpice celũ ⁊ in⸗
tuere ⁊ ↄtẽplare ethera ꝙ altioꝛ te ſit. Job.xxxv.

⁊ ſicↄtẽplando altitudinẽ ⁊ iocunditatẽ ſuꝑno⸗

rum bonoꝝ:deſpicies ðleccationẽ oim terreno

rũ:⁊ dicere poteris illud Hiere.iiij. Aſpexi ter⸗

ram:⁊ ecce vacua erat.ſ.omni vera ↄſolatione.

Duodecimꝰgradꝰeſt recomendatio: quẽ oſten⸗

dit cũ ait patri.Luce.xxiij. Pater in manꝰ tuas
cõmendo ſpiritũ meũ.q̃ſi diceret cuilibet fideli

ſuo. Jacta ſuꝑ dñm curo tuã ⁊c.ps.liiij.⁊ dic ei
Ego aũt in te ſperaui dñne: dixi:deꝰ meꝰ es tu:in
manibo tuis ſoꝛtes mee.pS.xxx. Qui em̃ ſperãt

in dno mutabũt foꝛtitudinẽ:aſſumẽt pẽnas vt

aquile.ſ.ad volandũ ꝑ viã pfectiõis:volabũt et

nõ deficient.id eſt vſq; in finẽ ꝑſeuerabũt.Eſa.
xl. Scðᷣo in eachedra cru qᷓ pendẽs xpᷣs qui eſt

ſapientia patris apð quẽ ſuut oẽs theſauri ſa⸗
pientie ⁊ ſcdẽne dei abſconditi.ad Colo.ij.legit
plures lectiões ad veſtrã ſapientiã ꝑducẽtes: et

inter alias iſte doctoꝛ ſũmus ⁊ magiſter excellẽ
tiſſimus ꝓponit ⁊ ꝓbat ſea ces peinapales ↄdu⸗
ſiones. Pꝛima eſt ꝙ deꝰeſt ſuꝑ oia diligẽdꝰ qa
ipᷣe pꝛioꝛ dilexit nos.j. Johan.iiij.⁊ tradidit ſe/
metipᷣm ꝓ nob.ad Ephe.vj. Scða ẽ ꝙ ꝓ ipo ſi

opus fuerit moꝛtẽ ſubire debemus:ratio.quia

ipſe ꝓ no bis paſſus eſt: ꝑ hoc relinquẽs exem⸗
plũ vt ſequamur veſtigia eiꝰ.j. Pe.ij. Lercia eſt
ꝙ inimicis noſtris bonũ ꝓ malo reddere debe/

mus ſicut ipᷣe fecit: dum ꝓ ſuis crucifixoꝛib ex
oꝛauit.Luc̃.xxiij.ratio.qꝛ ſic faciẽs hoſti ſuo in⸗

geret carbones ignis:id eſt charitatis?⁊ amoꝛis
ſuꝑ caput eiꝰ.Pꝛouerb.xxv.⁊.ad Ro.xij.Quar
to eſt ꝙ ab oĩ pctõ eſt abſtinendũ: ratio qꝛ ipſe
vt nos a peccatis noſtris lauaret ſanguinẽ ſuũ
fudit.Apoc̃.j.Quinta eſt ꝙ in bono incepto et
ſi duro ⁊ difficili eſt ꝑſeuerandũ nec malis ſug⸗

geſtionibo nos retrahere volentib eſt conſenci⸗

endũ.ratio:qꝛ ⁊ ipᷣe cũ ei ſuggeret᷑ vt de cruce de
ſcenderet Matth.xxvij.nõ conſenſitc:ſed in ipſa

aſpera cruce voluit vitã termiare.Et ꝓpterea di⸗

cio Augu.Crux lectus eſt:in quo xpᷣs rex glłie re

quieuit.Qui ergo vult regnare cũ ipo:debet ſe⸗
cum requieſcere in hoc lecto. Sexta eſt ꝙ pau⸗

ca loqui debemus ⁊ pꝛudẽeter nec impꝛoperan⸗
tiũ ↄuicijs reſpõdere debemꝰ ſicut ipᷣe fecit:de q̊
pꝛedictũ fuerat.Eſa.liij.Sicut ouis ad occiſio

nem ducet᷑ ⁊ quaſi agnꝰ coꝛã tondente ſe oomu
teſcet:⁊ nõ aperiet os ſuũ.ratio:quia nõ recipit
ſtultꝰ vᷣba pꝛudẽtie.Pꝛouerbᷣ.j.⁊ iðᷣo ðꝛ. Pꝛo⸗

uerb.xxvj. Ne reſpõdeas ſtulto ſᷣm ſtulciciã eiꝰ
ne ſills ei efficianis. ZYZ

8

cehu
leuat
ſang
illo
tias
obſt
inam
molle
matic
toeben
lux.31
fuse
valge
gireg
liquo:
dulcee⸗
rriij
gbing
omne
ratef
annant
nelge
frung
ſonr
Ginid
necgl
Pdon
faleg
pcuſin
gbiſa
dlac
wwerat
walic
vnſ.
liroe
biev
lisi
ect
Pal
nun
ar
re⸗

Foliũü⸗

FEptima lectio eſt ꝙ ſalutẽ ꝓximi q;tum
8 poſſumꝰ ꝓcurare debemꝰ ⁊ eius neceſſi⸗
tatibo ſubuenire ſicut ipᷣe fecit.Quii cru
ce humani generꝭ indigẽtias ⁊ calamitates re⸗
leuauit. Hò em̃ erat imundus peccatis: ⁊ ipſe
ſanguinẽ fudit in lauacrũ ⁊ emũdationẽ.iuxta
illð ad Hebꝛe.ix.Sãguis xpᷣi emũdauit ↄſciẽ
tias nr̃as ab operibo moꝛtuis. Itẽ erat durꝰ et
obſtinatus in malis:⁊ ipᷣe effudit ſanguinẽ ſuũ
in emplaſtrũ ⁊ mollificationem:emplaſtrũ em̃
mollificatiuũ fit de herb ⁊ floꝛibo ⁊ ſpeciebo aro
maticis aliq̊ liquoꝛe ſuꝑinfuſo ⁊ melle aꝓpoſi⸗
to:herba aũt medicinalis fuit caro eiꝰmoꝛtalis
iuxta illud Eſa.xl.Ois caro fenũ. Flos odoꝛife
rus eſt eius aĩa oĩm virtutũ odoꝛe repleta:atq;
valde pulchꝛa ⁊ amena.Can.ij.Ego flos cam/⸗
pi ⁊c̃. Spẽs aromatica eſt eiꝰdiuinitas pᷣcioſa:
liquoꝛ infuſus eſt eius ſanguis effuſus. Mel
dulce eſt eiꝰ ſppũs humanꝰ de quo ipᷣe ait Eccłi.
xxiiij. Spũs meus ſuꝑ mel dulcis.Ex his igit̃
quinq; generibo ↄfectũ eſt illu l emplaſtruʒ qð
omnẽ duriciẽ coꝛdis humani mollificat matu
rat ⁊ frangit.Dici᷑ nãq; ꝙ eſt quida lapis ad⸗
amantinꝰqui frangi nõ põt nec mallei ꝑcuſſiõe
nec ignis aduſtione nec uttan inueteratione:
frangit᷑ aũt ſanguinis appoſitiõe. Et ſic multi
ſunt qͥ ad penitentiã frangi nõ poſſunt nec ꝑ di
uinã cõminationẽ nec ꝑ adhibitã tribulationeʒ
nec ꝑ longã ſenectutis ↄfectionẽ:frangunt᷑ aũt
ꝑ dominice paſſiõis recoꝛdationẽ.vnde in figu
ra legi᷑ Numeri.xx.ꝙ Moyſes virga bis ſilicẽ
ꝑcuſſit ⁊ egreſſe ſunt aque largiſſime.Mlti em̃
qui ſaxei vident᷑ ſepe ad memoꝛiã crucis dñice
ad lachꝛymas cõmouent᷑. Item qꝛ hõ ex pecca⸗

to erat cecꝰ:iuxta illud Sapie.ij. Excecauit eos

malicia eoꝝ.ideo effudit ſanguinẽ ſuũ in colliri
um ſue illuminatõis:⁊ hoc figuratũ fuit in col
lirio ex felle piſcis quo illuminati ſũt oculi To
bie vt habet᷑.xj.ſui.li.c. Conſideratio em̃ iſtiꝰ fel
lis.id eſt amaritudinis paſſionis chꝛiſti tollit
cecitatẽ ⁊ fragit duritiã humane mẽtis. Uñ in
paſſiõe dñi petre ſciſſe ſunt.terra mota ẽ:⁊ mo⸗

numenta aperta ſunt:⁊ moꝛtui reſurrexerunt.

Matth.xxvij. Illi ergo qui ad iſtð colliriũ nõ

„

ſanan?᷑ ſunt lapidibo durioꝛes:terra ĩſenſibilio

res:monumẽtis fetidioꝛes:⁊ moꝛtuis miſera⸗
bilioꝛes. Itẽ qꝛ hõ erat ſᷣuꝰ⁊ captiuꝰpcti Johᷣ.
vlij.iõ xpᷣs ſanguinẽ ſuũ fudit in pᷣciũ ſue redẽ⸗
ptiõis.iuxta illud ad Hebꝛe.ix. Per ꝓpꝛiũ ſan⸗
guinẽ itroiuit ſemel in ſctã eterna redẽptiõe in⸗
uenta.Fecit aũt in iſta emptione ſicut liberalis
mercatoꝛ facere ↄſueuit qͥ iuento quẽ diu deſi⸗
derauit lapide pᷣcioſo ſacculũ pecunie ſtudioſe
ligatũ nõ diſſoluit:ſʒ lacerat pecuniã nõ nüerat
ponderat nõ mẽſurat ſʒ vẽditoꝛi exponit vt ac/
cipiat qᷓntũ velit. Ipᷣe em̃ habuit ſacculũ pecu⸗
nie ideſt coꝛpꝰ ꝓpꝛiũ plenũ pᷣcioſo ſanguine:vñ

de ipo dici põt illud Pꝛouer. vij. Sacculũ pe⸗

CCXVI

cunie ſecũ detulit.nõ aũt expectauitvt iſte ſaccꝰ
diſſolueret᷑i.cõi moꝛte finiret᷑ ſʒ in qͥnqʒ ꝑtib⸗
ipᷣm lacerari voluit:vt theſaurꝰ⁊ pᷣciu humane
redẽptõis largiter efflueret.de q̊ ðꝛ.j. Pe.j.Nõ
coꝛruptibilibꝰ auro vel argẽteo redẽepti eſtis:ſʒ
pꝛecioſo ſanguine q̃ſi agni imaculati Jeſu xpᷣi
Oia qͥdẽ deus fecit in nůero pondere ⁊ mẽſura
vt hr Sapie.xj. excepto oꝑe nr̃e redeẽptiõis:ibi
em̃ non bᷣuauit nũerũ vt vnã vel duas guttas
ſanguinis daret cũvna ſufficeret:nõ ſᷣuauit põ
dus vt vnã vnciã vł libꝛã effunderet.nõ ſᷣua⸗
uit mẽſurã vt vnũ calicẽ mẽſuraret ſʒ totũ ðdit
totũq; effudit vñ pſalmiſta ait. Copioſa apud

eũ redemptio. Ubi Ber.inqͥt. Pꝛoꝛſus copio⸗

ſa:qꝛ nõ gutta ſanguis ſʒ vnda flumis ꝑ qͥnq;
ꝑtes coꝛꝑis emanauit.Hanc aũt dilaceratiõeʒ
coꝛꝑis ſui ipſe dñs libenter ꝓ noſtra redẽptiõe
tolerauit.vnde in eius ꝑſona inquit pſalmiſta
deo patri.Conſcidiſti:ideſt cõſcidi ꝑmiſiſti:ſac⸗
cum meũ:⁊ circũdediſti me leticia.Sicut enim
Moediolanũ depingit᷑ in foꝛma cuiuſdaʒ boni
hoĩs diuitis hñtis burſaʒ plenã denarijs quã
tenet aꝑtã:vt vnuſqͥ ſq; caꝑe poſſit quãtũ velit
Cũq; burſa ipᷣa euacuat᷑ ab extrabentibo pecu⸗
niã ipᷣe ridet. Sic ſaluatoꝛ nr̃ qͥ ẽ diues in oẽs:
ad Roma.x.burſaʒ ſui coꝛpoꝛis voluit tenere
aꝑtã ĩ qᷣnq; locis:vt ab oĩ ꝑte extrahi poſſet pe⸗
cunia ſui pcioſi ſanguinis. De cuiꝰeuacuatiõe
leratꝰeſt cũ dixit Johᷣ.xix.Cõſũmatũ eſt. Tunc
enim cõſũmatum adeo fuit eius coꝛpus ⁊ con
ſumptum:qꝙ omnia ſua oſſa apparebant ⁊ di⸗
numerari poterant. Unde ĩ eius perſona inqͥt
pſalmiſta. Dinumerauerũt omnia oſſa mea:et
iteruz. Oſſa mea ſicut cremium aruerunt. Si
enim oſſa fuerunt igne paſſionis concremata
multo magis caro ⁊ pellis ac nerui coꝛꝑis eiꝰ.
Cõſũmatus quoq; fuit ſanguis eius quia to⸗
tus fuit effuſus. Inſuper quia homo erat peõ
vulneratus ideo Chꝛiſtus voluit vt coꝛpus ſu
um tanq; alabaſtrum plenum vnguento fran
geret᷑ vt inde vnguentũ pᷣcioſum exiret quo vul

nera hominis ſanarent᷑. Iſta aũt vnguẽta pete

bat ſponſa. Can.j.di.Trahe me poſt te:in odo

rem curremus vnguẽtoꝝ tuoꝝ. Que quidẽ vn

guenta ſunt ſuauia:qꝛ delectt coꝛda. ⁊ ſunt ſa
natiua quia curant pctã: iuxta illð Eccłi.xxxviij
Vnguentarius faciet pigmẽta ſuauitatis:⁊vn

cciones ↄficiet ſanitatis. Iſtis aũt vnguentis ſa
nauit ſamaritanus vulnratũ infundens pla

gis eius vinũ ⁊ oleum Luce.x. ſanguis em̃ xpᷣi
fuit tanq; vinũ letificans patrẽ:⁊ tanq; oleũ ad
miſericoꝛdiã ipᷣm incdlinãs. Item qꝛ hõ erat feti

dus.ideo Chꝛiſtus voluit coꝛpus ſuum tanq;

apothecã plenã balſamo in cruce aperiri. vt in⸗
de balſamũ efflueret ⁊ fetidus curaret᷑. Tũcem̃
illa apotheca aperta fuit qñ vnus militũ lãcea

latus eius aperuit. De odoꝛe aũt huiꝰ balſami

ipſe dñs ait.Eccłi.xxiiij.Siẽ cino moini 7 bal /

Bermo

ſamũ aromatizans odoꝛẽ dedi. Item qꝛ hbomo
deũ offenderat.iðo diſciplinari debebat.QAua⸗
pꝛopter xpᷣs diſciplinari voluit ⁊ ſic nobis deñũ
pacificauit:iuxta illud Eſa.liij. Diſciplina pad

noſtre ſuꝑ eum.olim naq; pax tribꝰ modis ini
tiabatur ⁊ firmabat᷑.ſ.ꝑcuſſione.qꝛ adinuicẽ ſe

manibo pꝑcutiebant. Itẽ ſigni erectione quia ali
quã columnã vel pilã lapideã erigebãt.⁊ de iſtꝭ
duob dici Joſue vltimo. Percuſſit Joſue in
die illo fedus ⁊ intulit lapidẽ pergrãdem di.La
pis iſte erit vobis ĩ teſtimoniũ ⁊c. Lercio aque
effuſione. Et de hoc dicit᷑.j. Reg. vij. Hauſerũt
aquã ⁊ effuderũt in ↄſpectu dñi.ꝑ qð volebant
innuere ꝙ ſicut de aqua nihil remanet cũ effun
ditur:nec ſubſtatia:nec ſapoꝛ nec coloꝛ:ſic ſi ali⸗
quis pacẽ nõ ſeruaret nec de illo nec de his qͥ ad
ipſum ſpectabãt aliquid remaneret. Uc g xpᷣus
firmã pacem cũ deo nobis acquireret fuit diſci
plinatus ⁊ percuſſus:nõ ſolũ in manibo:ſed eti
am in pedibo fuit ꝑfoꝛatus:⁊ i toto coꝛpoꝛe fla
gellatus.Fuit etiã tanq; ſignũ eleuatus in cru⸗

ce:de quo dicit᷑. Eſa.xj.Erit radix ieſſe qui ſtati

ſignum voputan ⁊c̃.Fuit inſuꝑ ſicut aqua effu
ſus:ita ꝙ nihil ſibi remãſit nec ſanguis necaĩa:
nec vita:nec veſtis:nec familia.vñ ꝑ ps.ait.Si⸗

cut aq̃ effuſus ſũ ⁊ diſperſa ſũt oĩia oſſa mea ⁊c.

Inſuꝑ quia homo erat liuidus ⁊ infirmꝰ.ideo
xps ſuo liuoꝛe ipᷣm ſanarevoluit.iuxta illð Eſa.
liij.⁊ liuoꝛe eiꝰſanati ſumus:coꝛpꝰ em̃ eius fuit
in moꝛte liuidũ ⁊ nigrũ Apoc̃.vj. Sol factꝰ eſt
niger tanq; ſaccus cilicinꝰ:ho mo aũt erat infir
mus in capite.id eſt in intentione que eſt caput

anime:qꝛ in his que faciebat nõ habebat ſanaʒ

intentionẽ:erat quoq; infirmus in coꝛde qꝛ ha
bebat cogitationes noxias ⁊ vanas. Itẽ in pe/
dib qꝛ habebat affectionẽ imundãa aut terrenã

Pes em̃ ſᷣm Aug.dicit᷑ affectus ⁊ amoꝛ aie:qa

ſicut coꝛpus vadit pedibo:ſic aia affeccibo.Erat
etiã infirmus in toto coꝛꝑe:qꝛ habebat totã vi⸗
tam mundanã ⁊ ↄuerſationẽ vanã. Ut igit᷑ ſu/
is liuoꝛibo eũ ſanaret voluit vulnerari in capite
vt ſanaret eius obliquas intẽtiões: vt oĩs intẽ⸗
tio hoĩis in ipᷣm verũ deũ tenderet:⁊ ideo inqnit
Tren.j. Poſuit me quaſi ſignũ ad ſagittã. Iteʒ
voluit vulnerari in manibo vt ſanaret malas et
remiſſas hois oꝑationes ⁊ in coꝛde vt ſanaret
eius noxias ⁊ vanas cogitatiões. In pedibꝰ q̊ʒ
vt ſanaret illius imũdas ⁊ terrenas affectiones
⁊ in toto coꝛꝑe vt oĩm pctõꝝ illius infirmitates
curaret.de quo inquit homi ps.Qui ſanat oẽs
infirmitates tuas. Inſuꝑ qꝛ hõ erat a deo elon⸗
gatus ⁊ fugitiuꝰ:ideo effudit ipᷣm ſanguinẽ in
reclamatoꝛiũ ſue reuocatiõis. Sicut em dni ſo
lent arboꝛeʒ aſcendere cũ fruſto carnis qñ aues
ab eis euolauef᷑̃t:⁊ tẽ eas vocãdo: ⁊ poſt eas ſi⸗
bilãdo ad ſe reuocãt.Sic xpᷣs arboꝛẽ cruò aſcẽ
dens ⁊ coꝛpꝰ ſuũ cruentatũ oſtendẽs ad nos ſi
bilare nõ ceſſat. iuxta illud Eſa.v. Leuabit do⸗

minus ſignũ in natiõibo ⁊ ſibilabit ad eũ de fi⸗

nib terre. Hõ em̃ tanq; auis cõtũax a deo euo⸗
lauit.Oſee.ix.Epbꝛaim q̃ſi auis auolauit.Sʒ
nocãdũ ꝙ alique aues ad dños ſuos nõ reuer⸗

tunt᷑ aut qꝛ ſunt nimis replete: ⁊ ſignificãt aua⸗

ros:iuxca illud Deute.xxxij. Incralſatꝰ eſt dile⸗
ctus ⁊ recalcitrauit:incraſſatus impinguatꝰdi⸗

latatꝰ dereliqͥt deũ factoꝛẽ ſuũ ⁊ receſſit a deo ſa
lutari ſuo:aut venire contemnunt qꝛ ſunt in de

uoꝛatiõe pᷣde ⁊ cadaueꝝ occupate.⁊ ſignificant
luxurioſos qui figurati ſũt ꝑ coꝛuũ:qui ðuoꝛa

tioni cadaueꝝ dedituſ ad archã nõ redijt. Geñ.

viij. Aut ideo nõ reuertũt᷑ qꝛ nõ ſunt bñ dome⸗
ſticate. Sũt em ſilueſtres ⁊ ſignificãt ſuꝑbos.
Animalia aũt domeſticant᷑ triba modis:aut ꝑ

flagellationẽ qꝛ qñ canis flagellat᷑ leo domeſti

cat᷑:aut ꝑ ſanguinẽ:qꝛ aliqñ auib dat᷑ ſanguis

ſiue vinũ ad domeſticandũ eas:aut ꝑ beneficio
rum collationẽ. Non eſt em̃ aliqð aial ita ſilue⸗
ſtre qð ex beneficijs nõ fiat maſi etũ ⁊ lene.xpᷣs

igit᷑ qui dicit᷑ leo non ſolum nob.s domeſticus
fuit ſed ante nos canes vt nos domeſticaret fla

gellari voluit:⁊ vinum ſanguis ſui ad bibẽdũ
nobis dedit:ac bñficia ↄtinua nob is tribuit:⁊
tn aliqui domeſticani nõ poſſunt:nec ex flagel⸗
latione leõis:nec ex potu ſui ſanguis:necex col/
latis beneficijs. Itẽ qꝛ hõ etiã bonꝰ erat diuer⸗
ſis tribulationibo agitatꝰ:iuxta illud ps.xxxiij.

Multe tribulatiões iuſtoꝝ:ideo xpᷣs tribulari

voluit vt hominẽ amaricatũ ad dulcedinẽ ⁊ cõ⸗
ſolationẽ reduceret.qꝛ vt ait Bern. Uidẽtes an⸗

guſtias dñi nr̃i leuius nr̃as poꝛtabimus: imo

de ipſis ↄſolationẽ ſpũalem recipiemꝰ. Ad qð
ꝗadduci põt illud qð ait AÄreſto. dicẽs ꝙ ſi vas

fiat de cera noua ⁊ diligẽter daudat᷑ ac in mari

ponat᷑:aqua que ꝑ poꝛos eius intrabit dulcis

efficietur. Iſtud aũt vas cereũ eſt coꝛpus dñicũ

Sicut em̃ cera generat᷑ ex apibo ſine coꝛruptiõe

et cõmixtiõe:ſic caro xpᷣi fuit generata a virgine

ſine coꝛruptiõe.Fuit aũt caro noua:qꝛ nilla pec/
cati vetuſtate viciata. Fuit quo q; dauſa:qꝛ nui

la diabolica tẽptatione fuit aꝑta:poꝛi vo eiꝰſũt
vulnera ipſiꝰ. Si igit᷑ nr̃as amaritudines ꝑ re
coꝛdationẽ ⁊ deuotionẽ in vulnera eius miſeri⸗
mus:mox in dulcedinẽ ↄuertent᷑.Et iõ ait apłs

ad Hebꝛeo. xij. Recogitate eũ qui calẽ ſuſtinuit
a pcrõꝛibo aduerſus ſemetipᷣm ↄtradictionẽ: vt

nõ fatigemi animis veſtrꝭ deficẽtes. Inſuꝑ qᷣa

homo erat ↄtinuea demoniboimpugnatus: qꝛ
militia ẽ vita hoĩs ſuꝑ terraʒ. Job.vij.ideo xpᷣs
venit ad pugnandũ ↄtra ipᷣos demones ꝓ libe

randa humana natura.ſicut philocaptus ſolet
qñq; ire ad pugnã ꝓ amaſia ſua.Et ideo aſcen⸗
dit ſuꝑ equũ crud. Calcaria fuerũt claui:lãcea
fuit arũdo in manu ſibi data:ſupꝛaueſtis caro
eius ſanguinolenta:galea in capite fuit coꝛona

ſpinea:enſis ad latus fuit plaga quõ habuit in
larere:cirothece eius fuerũt vulnera in manibe

.
.
.
4

deſi⸗
Ndo,
’G
cncr)
Ntang
tdle,
napd;
deoſe
Ninde
tnanr
doors
domne;
gdos,

aut 4
omncki
nguis
nefao
ſiue;
s
ſtas
refs
bai
ugc/
00
Mer/
lari
106/
Ban/
imo
lis
mari
les
ci
Noe
n
e
tnut
ie
e
ſen,
nue
N
i
i
te
4
9

2=

rex atheniẽſiũ de euẽtu belli apollinẽ reqͥſiuit.qͥ
rñdit ꝙ ſi ſe occidi ꝑmitteret gens ſua victoꝛiã
obtineret. cũ vᷣo hoſtes iſtud oꝛaculũ audiſſẽt
pceperũt ne aliqͥs regẽ athenienſiũ tãgeret. Ipe
vo ne cognoſceret᷑ ruſticanũ hitũ accipiẽs ⁊ ſar
mẽta aſſumẽs ĩ hũeriſ ad hoſtes ꝓceſſit. Ibiq;
qndã militẽ cuʒ falce ꝓuocãs ab ipᷣo ẽ occiſus.
Quo cognito doꝛothẽeſes mẽoꝛes oꝛacłi fuger̃t
⁊ athenienſes victoꝛiã habuerũt.Iſte aũt rex fi
gurauit dñm Jeſũ xpᷣm regẽ głie qͥ ne a demõi
bus cognoſceret᷑ habitũ ſerui accepit ⁊ in hũerꝭ
ſuis baiulauit ſarmẽta.i.crucẽ in qua fuerunt
diuerſa ligna:⁊ ſic moꝛtuuſ fuit.Si em̃ demo⸗

Foliũ

liuis.Talibo aũt armis ĩuſitatis voluit xpᷣs cũ
dyabolo dimicare ⁊ pꝛo amaſia ſua moꝛtẽ ſub
ire:⁊ ſic moꝛiendo hoſtes illiꝰ pſternere.Ad qð
adducipᷣt illð qð refet Ualeriꝰ.ſ.q doꝛothẽſes

⁊ atheniẽſes dũ adinuicẽ decertarẽt.Coſdrus

nes eũ cognouiſſent nũqᷓ; occidi eũ ꝓcuraſſent

nec dñm glie crucifigi feciſſent.j.ad Coꝛ.j. In⸗

ſuꝑ qꝛ hõ erat a celo exdluſus:iõ ipᷣe dñs ſãgui

nẽ ſuũ effudit:cuiꝰvirtute paradiſuʒ aꝑuit ⁊ eũ
ad celũ reduxit. Sanguis em̃ xpᷣi ⁊ crux eiꝰfuit
clauis paradiſi.vt ait Hiero.ð qua Eſaie.xxij.
ait deꝰpater. Dabo claueʒ Dauid ſuꝑ humerũ
ciꝰ ⁊ aꝑiet ⁊ nõ erit qͥ claudat:claudet ⁊ non erit
qui aꝑiat. Iſta em̃ clauis ſᷣm gloſam fuit cru

—

xpᷣiquã ipᷣe ſuꝑ hũerũ ſuũ baiulauit. Itẽ qꝛ hõ
erat aduſtus ⁊ accẽſus igne ↄ cupiſcẽtie:iõ xpᷣs
effudit aquò ⁊ ſanguinẽ de ſuo latere Joh̊.xix.

Tſic ignẽ ipᷣm extinxit:⁊ ð hac aq̃ exponi pᷣt illð

Eccki.iij.gnẽ ardẽtẽ extinguit aq̃ inſuꝑ qꝛ hõ
erat in carceratꝰ quo ad ſeõs pꝛes in libo ↄdu⸗
ſos iõ ipᷣe ſanguinẽ ſuũ ſparſit cuiꝰ virtute eos

de carcere eduxit. vñ illi ðdꝛ Zacha.ix. Tu q̊ʒ in

ſanguine teſtamẽti tui eduxiſti vinctos ð lacu.
Itẽ qꝛ hõ ꝑ pm̃ erat ſpũaliter moꝛtuꝰ.aia eni
q peccauerit ipᷣa moꝛiet᷑ Eʒech.xviij. Jõ ſciẽs ꝙ

gia oĩs carnis in ſanguine eſt Leui.xvij.voluit

ſanguinẽ ſuũ effundere vt euʒ poſſet viuificare

vñ de chriſto öbebant illi moꝛtui qͥ debebãt ab

eo reſuſcitari ⁊ cũ eo reſurgere:cum itellexiſſent
eũ moꝛtuũ. UVUiuificabitnos pꝰduos dies:ter⸗
cia die ſuſcitabit nos Oſee.vj.qð⁊ factum eſt:⁊
iõ xpᷣs aſſimilat᷑ pellicano.vñ ipe per pſalmiſtã
ait. Similis factꝰſuʒ pellicano ſolitudinis ⁊c̃.
Legit᷑ em̃ ꝙ ſerpẽs valde odit ⁊ ꝑſequit᷑ pellica

num: ⁊ duʒ pellicanꝰ abeſt itrat nidũ ⁊ pullos

eius occidit.pellicanus aũt rediens tribus die⸗
bus plangit pullos ſuos moꝛtuos. Tercia ãt

Ddie cũ roſtro ſe vulnerat ⁊ de ſanguine ſuo pul

los ſuos aſpergit:⁊ ſic illi reſuſcitant᷑. Serpẽs

iſte eſt dyabolus qui humanũ genus occide⸗

rat:ſed Chꝛiſtus in quinq; partibusvulnerari
voluit:etſic pullos ſuos moꝛtuos ideſt hoies

ad vitam ſuo ſanguine reuocauit. Item qꝛ hõ
pꝛiuatus erat ꝓpter ingratitudinẽ ſuã heredita
te paterna celeſtiũ bonoꝝ:iõ xpᷣs in moꝛte ſua

adidit teſtamentũ quo euʒz heredẽ inſtituit. ñ

ad moꝛtẽ iturꝰ dixit illud Luc.xxij. Ego diſpo/

no vobis ſicut diſpoſuit mihi pater regnum vt
edatis ⁊ bibatis ſuꝑ menſã meã in regno patrꝭ
mei. Quia vᷣo omneteſtamẽtuʒ ↄfirmat᷑ moꝛte
teſtatoꝛis.vt ait Paulꝰ ad Hebꝛe.ix.de qͥ in.l.j.
ff. de teſta. vbi glo. allegat ad bᷣ legẽ tertiã. ff.de
adl.lega. Jõ ſicut vetus teſtamẽtuũ ↄfirmatũ fu
it ſanguiĩe.iuxta illud qð ait Paulus vbi.S.di.

Lecto em̃ mãdato leg a Moyſe vniuerſo ꝓpło

accipiẽs ſanguinẽ vituloꝝ ⁊ hircoꝝ cũ aqua et
lana coccinea ⁊ yſopo ipᷣm q́ᷓ libꝝ ⁊ oẽm popu

lũ aſperſit dicẽs. Hic eſt ſanguis teſtamẽti qð
madauit ad nos deꝰ. Ita teſtamẽtũ ſuũ nouuʒ
voluit dñs nr ꝑ ſanguinẽ ſuũ ↄfirmare. vn ait.

Marci.xiiij. Hic eſt ſanguis meꝰ noui teſtamẽæę
ti qui ꝓ młtis tradet᷑.?⁊ Luc̃.xxij.iteꝝ dixit. Hic
calix nouũ teſtamentũ eſt in meo ſanguie.Ter⸗
cio in cathedra crucis iſte doctoꝛ ſapiẽtiſſimus

oſtẽdit nobᷣ ꝑfectionẽ oim ſciẽtiaꝝ. Ipᷣe em̃ erat

deus oim ſdẽtiaꝝ dñs.j. Regũ.ij.Et in ſignuʒ
huiꝰ velũ tẽpli in paſſiõe ⁊ moꝛte eiꝰ ſciſſum eſt:
Matth̊.xxvij. Scpture em̃ ſacre ante erat velo
obſcuritatis velate q̃ ꝑ crucẽ ⁊ paſſionẽ eiꝰ fue⸗
rüũt aperte ⁊ intellecte.i huiꝰ q̊ʒ figurã legi᷑ Apo
cal.v.qꝙ btũs Johaãnes vidit libꝛũ clauſũ ſigna

tũ ſeptẽ ſigillis quẽ niłs poterat aperire:ſolus

aũt agnus occiſus ꝓ ſalute mũdi aperuit illũ ⁊
ſoluit ſignacula eius.

Oſſumꝰ q̊ʒ dicere ꝙ xpᷣs crucifixꝰ eſt li⸗
p ber vite in q oẽs tam idiote qᷓ; ſdaentifict
legere pñt ⁊ videre in eo legẽ abbꝛeuiatã

qꝛ ipᷣe dñs in cruce ꝑfectionẽ totiꝰlegis ⁊ ꝓpheti

as ac ꝓmiſſiões factas ſctĩs patribo oꝑe adim⸗
pleuit:⁊ ideo qͥ in h̊ libꝛo bñ legit totã bibliam
oẽſq; ſciẽtias aĩe neceſſarias addiſcet.ſicut fecit
ſctũs Bernar.⁊ głioſus Frãci.qͥ in lod ſolitari
is oꝛãdo ⁊ in cruce meditãdo ꝓfunditatẽ ſcien/
tiaꝝ adepti ſũt. Q ãt Jeſus xpᷣs crucifixꝰ ſit li
ber ptʒ. Sicut em boni libꝛi plerũq; fiũt ð char
ta agni bñ raſa atq; int᷑ duas tabulas ligata:qᷓ
eſt ſcpᷣta q̃ſi ꝑ totũ litteris nigris. Sed in pꝛin⸗
cipalibo capitib eſt ſcpta litteris vermilijs ⁊ ru

beis:ita xpᷣs qͥ eſt agnꝰ imaculatus in cruce ſtat

ad modũ libꝛi. Sicut em̃ pellis agni qñ aptat᷑
ꝓ faciẽdo libꝛo radit᷑ ⁊ ſubtiliat᷑ ira pellis chꝛi⸗
ſti agni bñdicti raſa fuit qꝛ eiꝰ caput fuit depila
tum cũ barba ⁊ ipᷣe dñs fuit ſubtiliatꝰ cum fuit
veſtibo ſpoliatꝰ ⁊ nudꝰin cruce depoſitus.Iſta
aũt pellis ſic raſa ⁊ ſubtiliata nõ fuit ligata ſed

cõdlauata inter duas tabulas.id eſt int duo li⸗

gna crucis:⁊ erat ſcbta quaſi ꝑ totũ vniuerſałr
licteris nigris:qꝛ erat liuida ⁊ denigrata pter
icus flagelloꝝ:pugnoꝝ:alapaꝝ:⁊ aliaꝝ pena
rũ:habebat aũt in partibo pᷣnapalibo lr̃as groſ
ſas ⁊ vermilias.ſ.plagas pᷣncipales capitis qð
erat totũ ſanguinolentũ:⁊ vulnera manuũ ⁊ pe
dũ ⁊ plagã lateris.Qui &̊ ſciẽtiã iſtius c,

. diſcet ſapientiſſimꝰerit qð faciebat Paulꝰqui

alt.j.ad Coꝛj.ij. Nõ me iudicaui ſcire aliqͥd iter

os niſi xpᷣm Jeſuʒ ⁊ huccrucifixũ De ipo q̊ꝗq;
libenter pᷣdicabat.vñ ait eiuſdẽ epłe.j.c. Pꝛedi⸗

camus xpᷣm crucifixũ:⁊ in cruce eiꝰ gliabat᷑ di.
ud Gala.vj.Mihi aũt abſit goꝛiaꝛi niſi ĩ cruce

dñi nr̃i Jeſu xpᷣi:ꝑ quẽ mihi mũdꝰcrucitixiꝰeſt

⁊ ego mũdo:qſi diceret.glient᷑ auani in affluen
tia diuitiaꝝ.iuxta illud pſalmiſte In młtitudi

ne diuitiaꝝ ſuaꝝ glłiant᷑.glient᷑ qͥʒ potẽtes ĩ po

tentia ſecłari.ſicut facebat Arphaxat rex medo

rũ: de quo ðꝛ Judich.j.Gliabat᷑ q̃ſi potẽs iĩ po

ctẽtia ſua ⁊c. Głient᷑ hypocrite in ſimulata ſcita

te ſua ⁊ religioſitatis apparẽtia.iuxta illud ad

Bala. vj. Uolunt vos arcũcidi vt in carne via

glient᷑:glłient᷑ etiã pccõꝛes in maloꝝ ꝑpetratio⸗/

ne. de qᷣbo ðꝛ Pꝛouer.ij. Qui głiant᷑ cuʒ malefe

ris ĩ malicia. PS.xv.głient᷑ qͥʒ milites i armis

ſuis.iuxta illud Judith.ix.Gliant᷑ i ſagittis et

laceis:ego aũt i cruce dñi mei gliaboꝛ.De q̃ iqᷣt

Aug.Lrurx q̃ pᷣus erat ſuppliciũ latronũ trãſit

cerint ⁊c. Uñ cuidã ſcelerato ait psẽ. Quid głia

ad frõtes iperatoꝛũ Aſcẽdit ̊ xpᷣs crucẽ vt in

ſigno eẽt głiatio nr̃a ⁊ de hoſtibo nr̃is victoꝛia.
vñn Cõſtantinꝰiꝑatoꝛ ꝑ ſignũ crucis qð hẽbat
in dextera ⁊ in fronte ſua ⁊ militũ ſuoꝝ deuicit
Maxæẽtiũ cuʒ toto exercitu ſuo:vt legit᷑ ioſfico

iuẽtiõis ſccẽ crucis:⁊ ſilłliter Eradiꝰiꝑatoꝛ ꝑ vir

tutẽ crucis cui ſe deuote cõmẽdauerat deuicit

filium Koſdroe regis perſarũ:⁊ ſubiugauit ſi⸗

bi exercitũ eiꝰ cũ toto dnio:vt legit᷑ in offico ex·
alcatiõis ſcẽ crucis. Alia qͥʒ de cã q̃ eſt ſextadeci

ma ĩ oꝛdine pati voluit xps ſuppliciũ crucis et

aſcẽdere hoc patibulũ.iuxta illð Job.vij. SGu⸗

ſpendiũ elegit ſibi aia mea:⁊ ðꝛ initatiõis:vt.ſ.
oẽs iuitaret ad cõpatiedũ ſibi:⁊ iõ inqͥt Berñ.
Aſcendit in altũ vt ab oibo videret᷑. Foꝛtiter cla
mauit vt lõgiꝰ audiret᷑ ⁊ nullꝰexcuſaret᷑ clamo⸗

ri lachꝛymas addidit:vt hõ ei ↄpatereẽ. Se/

ptimadęecima rõ ð: puiſiõis:qꝛ em̃ ĩ mari huiꝰ

mundi fere oẽs piditabãt᷑:iõ deꝰ puidit hoĩ de
triplici remedio.ſ.de naui tabula:⁊ ponte.ſla⸗
uis eſt inocetia in qua poſitꝰfuit Adã:ſed hanc
nauẽ ipᷣe fregit qñ peccauit. In hacaũt naui fu

uenit. In hacetiaʒ naui ſunt baptiʒati quãdiu

Pᷣuant inocẽtiã baptiſmalẽ. Sʒ qꝛ fere oẽs frã⸗

piens demonibo illud Eʒzech.ix. Suꝑ quẽ vide

XXXIX

eſt nobis qñ ſuꝑ lignũ crucis extenſus fuit. A d
ↄſtruccione aũt iſti põtis q̃ttuoꝛ diuerſa ligna
cõpaginata fuerũt.qꝛ crux q̃ ad truncũ ſiue pe⸗
dem qui in terra fixus eſt fuit de cedro. Stipes

vo qui in altũ eleuatus eſt fuit de cypꝛeſſo: bꝛa
chia ſiue lignũ tranſuerſale de palma. Tabula
aũt ſuꝑpoſita de oliua. Super has vo trabes

ſtrata fuit tabula.id eſt caro xpᷣi ĩmaculata:que
tribo clauis vł q̃ttuoꝛ ſᷣm aliquos doctoꝛes fu

it ibi ↄcdlauata:⁊ iðo nõ reſtat niſi vt hõ ſuꝑ hũc

pontẽ aſcendat:⁊ ad patriã pergat. Per pᷣdica
aũt quattuoꝛ ligna ſignificat᷑ quadruplex cud
efficacia Pꝛima eſt qꝛ malas cogitatões fugat
B ſignificat᷑ ꝑ cedrũ cuiꝰ odoꝛ fugat ſerpẽtes.

cða quia in tribulatiõe ↄſtantia pᷣſtat: quod

ſignificat᷑ ꝑ cꝓpꝛeſſum que nulliꝰventi impulſu
coms amittit.Tercia eſt qꝛ de hoſte triumphat
qð ſignificat᷑ ꝑ palmã qua victoꝛes coꝛonaban
tur. Quarta eſt qꝛ amaritudinẽ penitẽtie tempe
rat:qð ſignificatꝑ oliuã cuius liquoꝛ doloꝛem
vulnerũ mitigat. In his &̊ q̃ttuoꝛ caſibꝛ debe/
mus nos maxie crucis ſignaculo cõmunire:v?
cũ aliqua mala autturpis cogitatio ſe ingerit:

vel cũ aliqð periculũ ſubito nobis emergit:vł

cũ aliqð fantaſma diabolicuʒ noſtris ſe ſenſibd
obijcit aut cũ aliquis doloꝛ vel timoꝛ nos arr /
pit ⁊ inuadit.poſſumꝰq̊ͥʒ dicere ꝙ hec q̃ttuoꝛ li⸗/
gna ad cõpoſitionẽ crucis ſunt ↄiunca ad oſtt
dendũ que ꝑ xpᷣm in cruceſunt acta. Pax enim
eſt facta inter deũ ⁊ boĩem:qð ſignificat᷑ ꝑ oli⸗
uam.victoꝛia de diabolo habita qð ſignificat᷑ p
palmò.ꝑ cypᷣſſum vo ſignificat᷑ amaritudo paſ
ſionis rpᷣi.? ꝑ cedrũ dulcedo que a xpᷣo oĩbus fi

delibo paſſionẽ ſuã eſt ꝓpinata. Deciaoctaua

ratio dicit᷑ ↄſignationis.oẽs em̃ dñi ſolẽt dona

re arma ſiue inſignia ſua ſuis fidelibo ſeruitoꝛi⸗
bus vt vidẽtes eos ſic inſignitos reuereãt᷑ ⁊ nõ

offendãt ipᷣos:⁊ iõ xpᷣs elegit ſibi martyriũ cru⸗

cis vt hoc inſigne donaret ſuis fidelibus:pꝛeci

ritis thau.quod ſcʒ habet foꝛmã crucis ne occi⸗

datis eũ.Et pꝛedicta ſufficiãt quo ad pꝛimũ ge

nus martyrij.

itt btã virgo q ᷣuata inocẽtia ad poꝛtũ ꝑadiſi ꝑ

gũut nauẽ inocentie:iõ parauit eis deꝰcabulã pe

nitẽtie.de qua Hiero.inquit. Penitẽtia eſt ſcoõa
tabula pꝰnaufragiũ.Et cũ hactabula Maria

V Bern. Sicut de? nõ pꝛiuat bonis eos qui am⸗/
bulãt in inocetia ita nec puat eoſ qui ambulãt

Ercuũdũ maryrij genus eſt:cuius paſſio
8 pꝛincipalr eſt in aia:ſicut fuit martyriũß

Iglloſe virginis:que vt inquit Hierony.

ad Euſtochiũ ex doloꝛe quem habuit de moꝛte

filij fuic pluſq; martyr.vt etiã ait Richar.in.iij.

di. xxxiij.arti.vij.q.iiij. Fuit em̃ verificatũ in ea

in pnia. Quia vero ſunt mulci qͥ ꝓijciũt tabulã

ideo deus parauit ſibi terciũ remediũ.ſ.paſſio⸗
nis ſue mericũ EtC ꝓpterea xpᷣs appellat᷑ potifer

vt ptz ad Hebꝛeos.v. vij. ?. viij. Pontifex autẽ
iterpᷣtat᷑ põtem faaẽs.Lüc em xps pons fact⸗

ia uülð Simeonis dictũ Luce.ij.Ettuã ipius ani⸗
magdalena puenit ad poꝛtaʒ paradiſi. Ait em̃

mã ꝑtrãſibit gladius.Terciũ martyrij genꝰ eſt
cuiꝰpaſſio pꝛincipalłr eſt in coꝛꝑe ſicut fuit mar
tyriũ bti Stephani qui cũ lapidaret᷑ ⁊ coꝛꝑalit᷑
affligeret᷑ oſolabat᷑ aia eius vidẽdo celos aper⸗

tos.Achj.vij. Silr ⁊ alij multi martyres int af⸗
ſlicnões coꝛꝑales reapiebãt diuinã pſ. olationẽz
vnde btũs Laurẽ.dicebatDecio.Diſce miſerq a

oarbones tui mihi refrigeriũ pᷣſtãt:licet aũt ali⸗

lgn
ee
unes
aebeg
ndug
bes
aate
es
nhic
dien
rand
vgr
as,
gbod
puln
npbar
ben
mde
ren
debe⸗
.
nſin
am/
oꝛli⸗
loſt
cnim
voli⸗
tg
hsfi
ms
ons
wei⸗
no
o
ce
lc/
ig
ſſo
ni
ij⸗
n
ij⸗
7

1

—¶ ——

Foliũ

quod martyriũ dicat᷑ eſſe in aĩa. tamẽ intelligen

dum eſt ꝙ etiã coꝛpus patit᷑. Et ſimiliter dicen⸗
dũ eſt de marcynio qð in coꝛpoꝛe eſſ. e ꝓhibet: qꝛ
vt inqͥr Areſto.j.ð aia.Oẽs paſſiones ⁊ oꝑatio
nes nõ ſunt ſolius aĩe vel ſolius coꝛꝑis:ſed to⸗
cius ↄlũcti:vnde ſi quis dixerit aiam ꝑ ſe intelli
gere dicit etiã eam filare ⁊ texere. Ideo aũt dicit
martyriũ aie:qꝛ pꝛincipalius redũdat in ea.Et

ſimiliter eſt de manyrio coꝛpoꝛis. Sciendũ q̊q;
eſt ꝙ ſolũ tribo ſccõꝝ generibo dat᷑ aureola ſch
martyrib:virgib: ⁊ doctoribo. Que aureolaẽ

quoddã pᷣmiũ accidentale pꝛincipałr in aia cõ⸗
ſiſtens exquo reſultat ſpecialis decoꝛ ĩ coꝛpoꝛe.
Que glia eis dat᷑ ꝓpter excellentẽ victoꝛiã quam

habuerũt ð mundũ:carẽ:⁊ diabolũ.vt dicunt
theologi in.iiij.di.xlix. Sicut aũt aureola virgi
nitatis nõ dat᷑ niſi his qui ꝑſeuerauerint in vir
ginitate vſq; ad moꝛtẽ:⁊ aureola doctrine non

datur niſi his qui acu docuerint:ita aureola

martyrij nõ dat᷑ niſi his qui occiſi fuerint ꝓpter

xpᷣm aut ſaltẽ eoꝝ paſſiones ⁊ alſflictiones ꝑſe⸗

uerauenint ⁊ ocinuauennt vſq; ad moꝛtẽ:vt in
quit btũs Tho.in.iiij.di.xlix.

Xx
Ed licet aureola nõ det᷑ niſi his qͥ actua/
8 liter martcyriʒzati ſũt tamẽ ſũt alij qͥ pᷣmi⸗
um eſſentiale martyrij ↄſequent᷑. Eſt em
aliud genus martyrij cuiꝰpaſſio nõ eſt carnẽ oc

cidens neq; aiam ſeparans:qð nõ pꝛiuat᷑ pꝛe⸗

mio eẽntiali.Cuiꝰquidẽ marcyrij multe ſũt ſpe⸗/

cies quas enumerat frater Aluarꝰ in li.de plan

ctu eccleſie:nos vᷣo aocto poſſumus aſſignare.
Pꝛima dicit᷑ appeticiõis.ſ.qñ quis ardet de/⸗
ſiderio martyrij ⁊ ꝑ eũ nõ ſtat quin illud tole⸗
ret ſi facultas adeſſet.Et iſto mo fuit martyr be⸗
tus Franciſcus q ter ad ꝑtes infideliũ ꝑrexit vt
ꝓ ↄuerſione eoꝝ ⁊ pᷣdicatione fidei xpᷣiane mar⸗

tyriũ pateret᷑. Et ideo de illo canit eccłia.O mar

tyr deſiderio Frãciſce.Et ſimilłr eſt de btõ Anto
nio de padua q ⁊ ipſe ardebat deſiderio martp⸗
rij.vnde de ipſo canit᷑. Sed hoc deſideriũ ſuum
nõ impleuit:de quo rex regnantiũ aliud decre⸗
uit.De beato q̊ʒ Martio canit eccłia. O głioſa
aĩa quã ⁊ ſi gladiꝰꝑſecutoꝛꝭ nõ abſtulit palmaʒ
tamẽ martyrij nõ amiſit.Et ratio eſt qꝛ apð de/⸗
um volũtas ꝓ facto reputat᷑:qñ ꝑ nos nõ ſtetit
quin eã opere cõpleremꝰ.c.oĩs.cũ ſimili.de pe⸗
niten.di.j. XX
Ecũda huiꝰmartyrij ſpẽs dicit᷑ moꝛtifi⸗
8 catiõis.Et hocmõ martyriʒatꝰfuit Jo⸗
hãnes euãgeliſta cui dixit dñs et ffi ſuo

Jacobo illð Match. xx. Calicẽ quidẽ meũ bi
betis.Calicẽ aũt paſſionẽ ſolet appellare vt Gꝛe
go. inqᷣt. Fuit ergo martyr ſctũs Johãnes euan

geliſta:qꝛ in carne fuit moꝛtificatus amoꝛe xpᷣi
nõ ſolũ qñ in feruẽtis olei dolium merſus eſt:⁊

poſtea in inſula pathmos exul afflicus eſt ſed
etiã qꝛ in pnia ⁊ auſteritate coꝛpꝰſuũ afflixit. vt
em̃ inquic Bern.ſuꝑ cãtica ſermõe.xxx. Genus

———

martyrij eſt facta carnis moꝛtificare .

Ertia martyrij ſpẽs dicit᷑ abnegatiõis
t Aypꝛie volũtatis:ſicut faciũt boni religio
ſſi abnegãtes ſeipſos ⁊ ſuas volũtates.h̊ᷣ
em eſt opus valde arduũ.vt inquit Aug. in qͥ⸗
dam ſermõe:de quo marcyrio loqͥtur ſaluatoꝛ

Macthᷣ.xvj.di.Qui vult venire poſt me abne/

get ſemetipſum: ⁊ tollat crucẽ ſuã ⁊ ſequat᷑ me.
quaſi diceret ꝙ abnegare ſeipᷣm eſt quedã crux

tinua quã ſi poꝛtauerimꝰvſq; ad moꝛtẽ ſeque

mur ipᷣm in glia celeſti.
UVarta huiꝰmartyrij ſpẽs dicit᷑ obſerua
ꝗq tonis.ſ.caſtitatis in adoleſcẽtia ⁊ iuuẽ⸗
tute in qua etate maxie viget caloꝛ ⁊ in⸗

cendiũ voluptatis.vñ inqͥᷣt Ambꝛo. in q̊dã ſer⸗

mone Martxyriũ eſt in iuuenib caſtitat obſer⸗
uatio.Sed dolendũ eſt plurimũ ꝙ hodiernis
tꝑibonõ ſolũ nõ iuenit᷑ caſtitas i iuuenibo.ſed ne
q; in multis ſenib impudiq qͥ merito inuetera
ti dieꝝ maloꝝ appellari poſſt unt. ODañ. xiij. ⁊ ex⸗
tra de pᷣſump.o.cũ in iuuẽtute.Cũ em̃ deficiente
caloꝛe naturali deberẽt eſſe ↄtinẽtioꝛes:⁊ q̃nto
ſũt moꝛti vicinioꝛes mag deberent timere.lxxx
vj.di.c.tanta. Ipſi ſenes decrepiti ia pedẽ in fo⸗
ueam habẽtes magis ſũt libidinoſi q; iuuenes
mulci.vñ cũ eoꝝ ſeneccus deberet eſſe venerabi
lis. Saßp. xiiij.⁊.xliiij.di.c.poꝛro.⁊.l.ſemꝑ. ff. de
iure imu.pꝛopter ipᷣoꝝ luxuriã ſũt aboiabiles
apð deũ⁊ hoieſ.itavt maledicti pueri cctũ ãnoꝝ

increpatõe ꝓphetica nücupent᷑. Eſa.lxv.⁊.c.pau

lus.ij.q.vij.otra quoꝝ luxuriã inqͥt Tulliꝰin.j.
de officijs. Luxuria cũ omi etati turpis ſit ſeni/
bus tñ eſt fediſſima.Sapiẽs q̊ͥʒ eccłiaſticꝰ ſui li
bꝛi.xxv.c.dicit. Tres ſpẽs odit aia mea.paupe⸗
rem ſuꝑbum:diuitẽ mendacẽ:⁊ ſenẽ fatuũ acin
ſenſatu. A
Uinta huiꝰmartyrij ſpẽs eſt toleratõis
q ſq; pauꝑtatis ⁊ egeſtatis.vñ Chꝛib.in qᷓ
Qdaam ſermõe ait. Habet pauꝑtas marty

riũ ſuũ ⁊ egeſtas ſi bñ tolerata fuent. Facit eni⸗

maryrẽ egeſtas ꝓpter xpᷣm nõ ꝓpter neceſſitateʒ
Bern.quoq; in qͥdã ſermõe inqt. Qð martyri⸗
um grauiꝰeſt qᷓ; int epulas eſurire:inter veſtes
multas ⁊ pᷣcioſa veſtimẽta algere.inter diuitiaſ
pauꝑtate pᷣmi.Ex quibo cõdludit ꝙ ille põt dici
martcyr qͥ diuitijs affluẽs pꝛo xpᷣi amoꝛe facit ſe
pauꝑem ſua tribuẽs pauꝑibo ⁊ qui delitijs ab/
undare valẽs ⁊ pᷣcioſis indui veſtimẽtis parcaʒ
in potu ⁊ cbo atq; indumẽto vitã ducit.Aitem̃
Aug.in quodã ſermõe.õ ſine violẽtia fieri po
teſt vt de abundantia ⁊ delitijs ad famẽ ⁊ ſitim
ad abſtinentiã ⁊ crucẽ trãſeat ⁊ ſomno pꝛiꝰatq;

oclo amicã carnẽ ↄtritione vigilijſq; conficiat:⁊

iracũdiam patiẽtia ſuꝑbiãq; humilitate cõmu
tet:ac amoꝛe paupertatis affluentiam ſuperet:
vinolentiam ſobꝛietate:⁊ luxuriam caſtitate cõ
dẽnet:et hõ ſubito in virũ trãſfoꝛmet᷑ ꝑfecctum:
ac quodãmodo alterreddat᷑ ex altero. WR 8

Bermo

Exta huiꝰmartyrij ſpẽs ðꝛ dilectiõis.ſ.

S inimicoꝝ:vt nõ ſoluʒ facamꝰↄtra eos
vindictã ſʒ illos diligamꝰ eiſq; bñfacig
mus atq; illoꝛũ ĩiuriã patieter toleremꝰ. Deqᷣ
martyrio Greg.in moꝛalibo inq uit. Martyres

ſine ferro eẽ poſſumꝰſi patiẽtiã i aio vᷣacit cuſto
dimꝰ. Ferre naq; ↄtumelias ⁊ inimicos dilige

re martyriũ eſt ĩ occulta cogitatione. E.
Eptima huiꝰ martyrij ſpẽs ðꝛ cõpaſſio
sS nis.ſ.ad afflictos ⁊ tribulatos.de qua
Greg.vbi ſupꝛa ait.Qui doloꝛẽ exhibet
in ꝓximi necitate ꝓfecto martyriuz noſe citᷣ ſuſti⸗
nere. Sʒ hec faciũt mici qͥ nõ ſolũ nõ ↄſolant᷑
afflictos ſʒ eos magis affligũt vᷣbis ⁊ ↄtume⸗
lijs. ↄtra illð qð ſcriptũ eſt i.l.diuꝰ.ſff. de officio

p̃ſſi.ſꝙ nõ debet dari afflictio afflicto. Qui igi

dolet de paſſiõe xpᷣi ⁊ ei compatit᷑ huiꝰſpẽi mar
tyrij pꝛemium conſequetur. D
o Etaua huiꝰmartyrij ſpẽs ðꝛ impletiõis
ſq; diuinoꝝ pᷣceptoꝝ ⁊ legis euangelice
cõſilioꝝ ſtatuta.Eteni mater eccłia ĩ officio oiʒ
ſcõꝝ ð ↄfeſſoꝛibo ſctis indqt.Licet pſecutoꝝ nõ

ſenſerint gladiũ tñ ꝑvite meritũ deo digni mar

tyrio nõ pᷣuant᷑:qꝛ martyriũ nõ tantũ effuſione

ſanguinis:ſʒ abſtinẽtia pccõꝝ ⁊ exeratatiõe dei

pceptoꝝ pfict᷑. Auguſtinꝰ qͥʒ ĩ ſmõe ð btõ Tau
rentio ait. Crux dñi nõ tm illa ðꝛ q̃ paſſiõis tꝑe

ligni cõfixione ↄſtruit ſʒ etiã ulla q totiꝰ vite cur
ricłis cũctaꝝ diſciplinaꝝ vᷣtutibo coaptat᷑. Zo

ta igit᷑ vita hoĩs xpiani ſi ſ̃m euangeliuʒ viuat:

crux atq; martyriũ eſt. Ideʒ q̊ʒ Aug.in ſᷣmone
Johãnis baptiſte inqͥt. Duo ſunt abſtinẽtie ?⁊
crud gña.vnũ coꝛꝑale:⁊ aliud ſpũale.vnũ eſt

a potu ⁊ epuliſ tẽꝑare appetitũ gule.a ðᷣlectatio

nib ⁊ molliſſimis ſenſualitatibo cohercere.ab
his q̃ tactu ⁊ guſtu viſuq; decipiũt ſenſuʒ viri/⸗
liter reuocare ac violent᷑ abſtrahere. Alterũ ab⸗
ſtinẽtie ⁊ crucis genꝰ eſt pᷣcioſiꝰatq; ſublimius
motꝰai regere ⁊ ꝑturbatiões illiꝰmodeſtie tran

qͥllitate placare ire ac ſuꝑbie ipetꝰ q̃ſi ferã beſtiã

refrenare.litigare q̃tidie ↄ vicia ĩcrepare ſe q̃dã
cenſura ⁊ auſteritate vtutis:⁊ rixã q̊dãmõ cuʒ

hoie ĩterioꝛe ↄſerere.pᷣcioſa hec in ↄſpectu dñi ⁊

glioſa crux cogitatiões malas ĩ ptatẽ redigere
volũtates ꝓpꝛias abnegare.eaſq; iterioꝛi exami

natiõe diſcutere:⁊ regẽtis iĩꝑio ſubiugare.a ſer⸗

mone qͥ aĩa ledit᷑ tãq; a cibiſ noxijs abſtinere:⁊

fenſuzʒ ab his q ↄtraria ſũt ſpũali tꝑãtia ſobꝛiũ
cuſtodire.hec qꝗᷣ facit pᷣrupto paſſiõis muro vio

lẽter ad celoꝝ regna ↄſcẽdit.Uiʒ itaq; ſibi factu

ra ẽ aia vt palmã laboꝝ quãẽ ſibi ſubtrahi mul

tis inimicis aduerſantibo ſentit viribꝛ ↄtendat

eriꝑe.eceſſe eſt ꝗ̊ cũ ſũmo laboꝛe ex x mundo
raꝑe palmã ſalutis:⁊ q̃ſi excubãtib ⁊ circũie⸗
ctis hoſtib obſeſſos fructꝰꝑuigili itẽtione deci
ꝑeſꝛ pᷣdã adtheſauros vite velut de medio ſcłi

huiꝰicendio arreptã repoꝛtare.hec ille.O igitur

deuotixpᷣiani nõ vultis vel nõ poteſtꝭ eẽ morty

res effuſiõe ſanguĩs veſtri ſaltẽ accipite aliquaʒ

crucẽ de pdict ⁊ nõ eric ſine eẽntiali pᷣmio mar
tyrij. Ad et᷑nã etem xpᷣi ſocietatẽ ⁊ gloꝛis nõ po⸗

terit puenire qͥ aliquã de pᷣfatis crucib ſeu ſpe/

ciebo martyrij noluerit acceptare ipᷣo dicẽte dno
Matthei.x.Qui nõ tollit crucẽ ſuã ⁊ ſequi᷑ me
nõ ẽ me dignꝰ:⁊ idẽ hẽ Luc.xiiij.Quã qͥdẽ mar
tyrij palma nob ↄcedat qᷣ in ſeculũ ſecłi viuit et

regnat.Amẽé.

Sabbato poſt quanã dñicam in quadrage

ſima ðᷣ peſtilẽtie ſignis:cauſis ⁊ remedijs. Ser
mo quadrageſimus. ꝗ”M KE
Egreliquit me

dñs Eſa.xlix.? i epłla occurrẽt fe

d rie.Sunt quidã qͥ ſtati vt a deo

flagellant᷑ putãt ſe ab ipo dereli
ctos:vba ꝓ themate nr̃o aſſum/

pta ſingłi dicẽtes.qͥ tñ ſepe fallũt᷑ qꝛ nõ ſemꝑ de

us flagellat hoĩeʒ qꝛ eũ nõ amet:imo ſepe ei tri⸗

bulatòes imittit ⁊ ifirmitates vt habeat maius
meritũ vł alijs młò de cauſ q̃s ponit mgfr̃ ſenñ.

in.iiij.di. xv.c.j.Aliqñ em̃ mittit vt merita auge
ant᷑ flagellato patiẽter tolerãti vt Job li.eiꝰ.c.j.

vl p patiam eiꝰ det exemplũ alijs.ſic Thobie vt
ðꝛ li.eiꝰ.ij.c.vł ad cuſtodiã vtutũ.vt ĩ hũilitate

ꝑſiſtat:vt Paulo.ij.Coꝝ.xij.vł ad coꝛrigenda
pctã vt Marie lepꝛa.Numeri.xij.vł ad głis dei

vt ceco nato. Johꝗ.ix.vł ad initiũ pene vt Hero
di.Actuũ.xij. Antiocho.ij. Macha.ix.q̃tenꝰ hic
videat᷑ qͥd i inferno ſeq̃t᷑. Etiõ nõ poſſumꝰ bene
ſcire qua ex cauſa deꝰ imittat flagella ſua:iõ dicẽ

Dauid ps.xxxv. Judicia dei abyſſus młta.Et

vas electiõis Paulꝰ ad Roma.xj.inqᷣt. O alti
tudo diuitiaꝝ ſapiẽtie ⁊ ſciẽtie dei qᷓ; incõpꝛehẽ

ſibilia ſũt iudicia eiꝰ: ⁊ iueſtigabiles vie eiꝰ.Ex
quib vbis qͥdã voluer̃t dicere ꝙ ð iudicijs dei
futurꝭ nullã poſſumꝰhabere cognitionẽ.Qð ve
rũ eſt ð cognitõe demõſtratiua⁊ certa.poſſumꝰ

tñ ↄiecturare ex aliq bo indicijs qñ deꝰ velit mit

tere flagella ſua in mũdo.imo ⁊ de die iudicij
futuro ſig aliq̃ nob deꝰ pꝛiꝰ demõſtrabit.iuxta
illud ſaluatoꝛꝭ Luc.xxj.Erũt ſig in ſole luna et
ſtell:ſʒ ↄ arguũt quidã ꝑ illð Hiere.x.A ſignis
celi nolite timere qᷓ gẽtes timẽt. Sʒ rñdet ico/⸗
laus de lyra.ſuꝑ dictũ.c.ꝙ ſuꝑſtitioſũ ẽ ⁊ herett
cũ credere:q; ↄſtellatiões ⁊ ſig celeſtia habeãt ar
tare aiam rõnalẽ ad aliqðᷣ malũ vt ꝓbat beatꝰ
Tbho.in ſũma ↄ gẽtiles li.iij. Lñ ex ↄſtellatõib⸗

⁊ curſu ſideꝝ cauſant᷑ ea q̃ ſᷣm naturã fiũt i coꝛ⸗/
poꝛibo hũanis vt ſiccitas pluuia vẽtus ⁊ ſterili
tas infirmitateſq; ac peſtilẽtie. Quãobꝛẽ liq; de
futurꝭ ↄtingẽtibo nõ ſit determiata vᷣitas.vt di⸗

cit Areſto.j. Periher. Tñ ex ſignis celi poſſumꝰ
pᷣnoſticare ea q̃ fiéda ſũt in poſteꝝ:q̃ cauſantur

a curſu ſideꝝvł a tpis q̃litate Joina tolome⸗
al

us egyptiꝰ in ſuo cẽtiloqͥo ?⁊ Meſſalla ĩ li.de tẽ⸗

d var
lrhis
Pſenna:
Pꝛima
lla dera
Paors
ocſeee

1

npurrec
noetik
poſſtc
Cmitten
Hodenn⸗
limecoꝛ

zͤſeere

gererd
ſoſtico;
cheſte
onefm
tqe

mc
NA
mus
Ndict
qzino
chlafe
malal
Wun

tünic
dath
darſ
turis
Pdͤiri
Crie
nola
ſtifen
Cm
tam
riſn
liij

6

woe
gere
mu
Cta⸗
apei
b

Foliũ CcCCxX
u pdꝝ varietate ⁊ iõ poſſumꝰ timere de peſtilẽtia eſt in aere ↄ̊ naturã tꝑis inflãmãt᷑.hec poit Are,)
qn videmꝰſig naturalia ex qbo cauſat᷑.De q̃ im ſto.in li. Methᷣ.⁊ Auerrois ibi.⁊ Albertus ma
e pᷣſentiaꝝ traccaturi tres ↄſideratiões faciemus gnꝰ. Ex qͥ poſſumꝰtimere peſtilẽtia futurã ꝓpter
o Pꝛima erit de ſignis. Secũda de cauſis.Ter/ coꝛruptionẽ ipᷣius autũnalis tꝑis. 7
ne cis de remedjis. s Ertiũ ſignũ ẽ qñ mltiplicant᷑ vẽti meri⸗
Pars pᷣma in qᷓ ponũt᷑ ſio er quib poſſumꝰ t dionales ⁊ occidẽtales tꝑe autũni diebꝰ
g cogſcere peſtiletiã debere venire in bꝛeual. aliq bo. Hi em̃ vẽti laxat vtutẽ naturalẽ
Ro expeditiõe pᷣme ꝑtis ſcẽduʒ eſt ꝓ etturbãt huoꝛes ac faciũt egritudinũ recidiua/
p peſtilentiã q eciã epidimia appellatur tionẽ ⁊ generãt febꝛes putridas vt hẽ ab Auicẽ
. dODlffinit Aliabas.v.cheoꝛice ſue ſicẽpi na.ij.j.doctria.ij.in.c.de naturj vẽtoꝝ ⁊ a pᷣo z
Alimia ſiue peſtilẽtia eſt mutatio aer aↄcdliatoꝛe.i.Petro de albano.j.pbleumatũ ꝓ
d in putredinẽ vł peſſimã q̃litatẽ vniuerſałr ⁊ mł bleumate.xxiij.⁊ ab Ipochꝛate ⁊ Baliẽo.iij.am
tis peſtiferꝭ.Que qñ ð beat euenire niłs lʒ ſcre phoꝛiſmoꝝ amphoꝛiſmo.y. HD
e poſſit ꝓ certo qꝛ h̊ ſtat ĩ diſpoſitiõe dei:⁊ ipe pot artũ ſignũ eſt qñ in autũno apparue⸗
4 eã mittere in inſtãti ad ſuũ libitũ niłis indicijs q iit aer tenebꝛoſus ⁊ turbidus:ita ꝙ illa
t pᷣcedentibo:tñ qn venit ex cauſis naturalib ma die videat᷑ velle pluere ⁊ nõ pluit ⁊ ſic cõ
do xime coꝛpoꝝ celeſtiũ ⁊ aeris poſſumꝰ ꝑ aliq̃ ſig tinuat tpᷣs młtis diebo.ꝑ h̊ em̃ cogᷣſci᷑ cõple⸗
ni cogſcere qñ debeat euenire ⁊ iõ debemꝰea atten xio aeris eſt coꝛrupta ⁊ maxie coꝛrũpet᷑ i hyeme
n dere ⁊ diligẽter intueri.qꝛ inqͥt Ipochꝛas.j.pꝛo ſequenti.Eſt em̃ aer plenꝰvapoꝛibo calidis ⁊ hu
de noſticoꝝ in pncipio.videt᷑ mihi ꝙ ex melioꝛibꝰ midlis a vẽtis auſtralibo depoꝛtat qͥ eiſtentes
m’ rebo eſt ꝙ medic vtat᷑ puiſione id eſt ꝓnoſticani cauſa putredinis mag inficiũt aerem q; ſi eſſet
65 one ſᷣm Galienũ ibide ĩ cõmẽto ſuo.Et rõ huiꝰ pluuia.hᷣ Areſ.i.jp bleumatũ ꝓbleumate.xxiij.
i. eſt qꝛ vt inqᷣt Galienꝰ.j.tegni.vtilitas mag eſt ſi Que dariſſime demõſtrat ibi ↄciliatoꝛ. A
ge gnoꝝ ſignificatiũ rẽ futurã.qð exponit cõmẽta Vintũ ſignũ ẽ paucitas pluuie ĩ vere cũ
. toꝛ eiꝰ Hali.dic. Per ſigna idicatiua ſcit᷑ id qd ꝗq ffrigoꝛe poſt q̃ mitiplicat᷑ auſter ⁊ ↄtur⸗
futuꝝ eſt:⁊ pᷣparas ei qð neceſſariũ eſt. Eſt igit bakt aer diebo aliqͥbo.Deinde darificat᷑ -
ne ⸗ mas vtilitas pᷣſcire futura mala rõe pᷣparatois hebdomada vnã vl circa. Lũc em̃ eſt giculũ pe
4a vñ Cato.c.iij.inquit.Nã leuiꝰledit qcqͥd pᷣuidi⸗/⸗ ſtilẽtie.a vt ait Areſt.j.ꝓbleumatũ ꝓbleuma
dei mus añn.Et verſificatoꝛ fabulaꝝ Eſopi fabula te.ix.?⁊ Jpochꝛas⁊ Galienꝰ.iij.ampho.ampho.
4 xx.dicit. N pᷣuiſa minꝰledere tela ſolẽt ꝛego. iij. Hoc eſt qꝛ hũoꝛes retẽti in coꝛꝑe ⁊ mltipli⸗
bie q̊ʒ in omelia plimoꝝ martyrũ ait. Minꝰ em ia cati in hyeme qͥ ad poꝛoſitates extrinſecas debe
Ne cula feriũt qᷓ puident?᷑.⁊ nos tolerabilius mũdi ret in vere a natura expelli ⁊ a calido naturali il
. mala ſuſcipimꝰ:ſi ↄtra hec ꝑ ꝓuidẽtie cypeum luius tꝑis ↄſumi exiſtẽte illo aere ↄtra naturam
. munimur. ———MBẽ B frigido repellunt᷑ a frigido aeris ad interioꝛa ⁊
St itaq; pꝛimũ ſignũ qñ q̃litates ⁊ di⸗ ibidẽ retenti putrefiũt:⁊ ſupꝑueniente auſtro per
eſpoſitiões tꝑoꝝ nõ ſeruat natura ſuam: miſcent᷑ cũ ſangnie ꝑ totũ coꝛpꝰvniuerſalr ⁊ ex.
5 D vynvñ ſclendũ eſt ꝙ natural diſpoſitio au/ cõſequenti hoĩes pernecc. 210
ę tũni eſt ꝙ ſit frigidꝰ⁊ ſiccus:hyems vo eſt frigi Erxrtũ ſignũ eſt cũ iĩ aere accidit ꝙ ĩ noce
4 da ⁊ humida:ver calidũ ⁊ humidũ:eſtas cali / s ſit frigꝰ⁊ i die caloꝛ vehemẽs ⁊ pfocatio
da ⁊ ſicca.vt inqͥt Auicẽna.ij.j.doctria.ij.c.ð na ac ↄturbatio.tũc em̃ cito accidit peſtilẽ⸗
1 turis tẽpoꝝ.Qñ &̊ diſpoſitiões tẽpoꝝ nõ ſũtſic̃ tia⁊ infirmitateſ.ois em̃ ſubitanea mutatio de
pᷣdiximꝰſʒ ↄtrario mõ ſe hñtilla taa debẽt iudi ijcit actũ ꝓpe vᷣrut.ij.tegni qͥ ẽ liꝰ Galieni. ĩ¶
1 cari coꝛrupta ⁊ ex ↄſeq̃nti aer eoꝝ putridꝰ vene⸗ Eptimũ ſignũ eſt qñ apꝑuerit eſtas nõ ve
1 noſuſq;:ac peſſime q̃licac:⁊ vniuerſalr młc pe hemen caloꝗ: ſz magne ↄturbatõis hñs
6 ſtiferꝰ. Et in hãc ſniam ↄueniũt oẽs phᷣi ⁊ medi matutia altata ⁊ iã pᷣceſſer̃t in autũno ſtelle ca⸗
8 ci.maxie Areſto.ꝑticula.j:pbleumatũ q̃ſi ꝑ to⸗ dęẽtes⁊ ignes ſtãteſi aere.tc em̃ iudicãdũ ẽ ꝙ va
4 tam. ? Ipochꝛas ⁊ Galienꝰ.iij.ꝑticula ampho⸗ poꝛes groſſi exiſtẽtes mat᷑ia igniũ hmõi ⁊ ſtella
1 riſmoꝝ etiã q̃ſi ꝑ totã:⁊ Auicẽna.j.q̃rti tractatu rũ cadetiũ ĩ autũno pᷣcedẽte toto tꝑe hyemiſ ⁊ve
iiij.c. de febꝛe peſtilẽtie. H ris aere remãſer̃t ⁊ ad eſtatẽ ꝑueniẽtes ſuffociit
. Cðm ſignũ naturale? mag ꝑticłare qñũ caloꝛẽ eſtat⁊ eũ obtũdũt ⁊ ð mãe ĩifrigidati alte
8 i autũno maxie ĩ pncipio occobꝭ apꝑẽt rãt matutia eſtatj.ſ.ad frigidũ vł meliꝰad calo⸗
ſtelle cadẽtes.i.vapoꝛes groſſi ignei ad rẽ remiſſũ ſuffocatũ.qᷓpꝛopt ẽ eſta ificiũt ?

coꝛrũpũt.De nat᷑a em hũidi ẽ ↄobtũdere caloꝛẽ ?
ſicci acuere.iij. Mecheo.ſiccitas em̃ ẽ lũa caloꝛ
vt inqͥt cõmẽtatoꝛ.j. Ampho.cõmẽto.xxvy. OQ
Ctauũ ſignũ ẽ qñ videbᷣdiẽ altari dievno
o mł vicibo ⁊ h̊ itellige de q̃cũq; alteratio⸗

modũ ſtellaꝝ q̃ vident᷑ cadere ⁊ ignes ſtãtes in
aere.Ex his em̃ coſaſcere poſſumꝰ tpᷣs autumni
mutatũ a ſua naturali cõplexiõe.ſ.frigoꝛe ⁊ ſic⸗
atate ad calidũ ⁊ humidũ groſſũ ⁊ vnctuoſum
aptũ inflãmari.Eleuant᷑ em fumi groſſi acerra
⁊ ab aq in aere ꝑ vᷣtutẽ ſolis ⁊ a caliditate qᷓ tůc

renitatẽ ⁊ obſcuritatem ac hmõi.Ex his em̃ co⸗

gnoſcit᷑ eimala diſpoſitio:⁊ ꝙ in aere ſũt mul⸗
te eleuatiões maloꝝ vapoꝝ ⁊ multiplicatiões

diuerſo vẽtoꝝ.hmõi em̃ aeris mutatiões coꝛ⸗

poꝛa nr̃a alterãt ad pꝛauas egritudies ⁊ peſtilẽ

„

tias.vñ ait Auicẽna.ij.pᷣmi doctrina.ij.in.c.de

impᷣſſiõibb malaꝝ mutationũ aeris.Ex aere cũ
mutat᷑ ꝓueniũt in coꝛꝑibo accidẽtia: cũ em pu/
treſcit putrefacit humoꝛeees. P
Onũ ſignũ eſt qñ die vno appet ſol cla⸗
n rus ⁊ ĩ alio ↄturbat᷑:⁊ hᷣ nõ fit ꝓpter ecli/
pflim hq; accidit młt diebi.ſignũ eſt em̃
aeris q̃litatẽ eſſe male diſpoſitaʒ.. Haxie qñ ſol
exurgit aparet ꝙ habeat ante ſe nebulã ad mo

dũ puluer ⁊ ger puluerulẽtꝰ exiſtit ita ꝙ ſol nõ

põt reddere lucẽ darã ⁊ pᷣ accidit młtis diebus
Tũc em̃ iudicãdũ eſt aerẽ eſſe plenũ malis va⸗

poꝛibo ⁊ diuerſis moꝛboſitatibo ex qᷣbo coꝛrũpi

tur ⁊ eſt cã peſtilẽtie ſjᷣm Auicẽnã.j.iiij.traccatu
ilij.in. c. de febꝛe peſtilẽtie. ⸗ Q
Ecimũ ſignũ eſt cũ tꝑe eſtatꝭ ⁊ magni ca

d loꝛ ſubito poſt pluuiã apparet magna
qᷓntitas ranaꝝ q ſũt in ꝑte ſuꝑioꝛi colo/

ris cineritij ⁊ ſub vẽtre coloꝝ diuerſi.maxie citri

ni ⁊ aurei.arguũt em̃ eo ꝙ ſũt humide ⁊ aq̃tice
magnã humiditatẽ ⁊ aqͥſitatẽ eẽ i acre naturã
tꝑis Uñ cũ ꝓpter caliditatẽ pᷣcedẽtẽ poꝛoſitates
coꝛꝑis ſint aꝑte implẽt᷑ młta hũiditate putreſci
bili:⁊ ꝑ ↄnñs coꝛꝑa coꝛrũpũt᷑.ſic̃ aitAreſt.j. Pꝛo

bleumatũ ꝓbleumate.xxj.⁊.xxij.⁊ eius cõmẽta⸗
toꝛ Petrus paduenſis.

mMgdecimũ ſignũ eſt qñ multiplicant᷑ re⸗
vy ptilia ex putredine generata ſicut vmes
dDdiuiuerſi ⁊ viꝑe imꝑfecte:⁊ alia hmõi ani⸗
malia ⁊ aparẽt mures ⁊ alia aĩalia ſbᷣterrancea
fugere de ſub terra ⁊ aquatica ð ſub aqua ⁊ ma
nifeſte exire ita vt videant᷑ fugere ab aliq̊ ꝑſeq̃n
te.Signũ eſt em̃ ꝙ terra ⁊ aqua eſt coꝛrupta a
a quibo fugiũt.Nã in terre ↄcauitatibo generan
tur qñq; fumi venenoſi a quib mures ⁊ ſerpẽ/
tes:⁊ ola alia aialia ſubt᷑ranea fugiũt ad ſuꝑfi⸗
ciẽ fre:tãqᷓ; aveneno moꝛtifero.Et ſiłr ĩ aqͥs ali
qñ generant᷑ moꝛboſitates a qͥb aĩalia aqᷓtica

fugiũt. Et iõ ꝑiculũ eſt ne etiã aer coꝛrũpat᷑ illis

moꝛboſitatibo ad ipᷣm ꝑueniẽtibo. Siłr qñ ani

malia fugiũt ab habitatõibo ſuis ↄſuec ⁊ aues

a nidis ſuis nullo ꝑſequente:⁊ aliquãdo relin⸗
quunt oua ſua vt fugiãt:ſignũ eſt ꝙ aer ille eſt
coꝛruptꝰ:⁊ iõ ꝑiculũ ẽ peſtilẽtie:⁊ hec oĩa expo⸗
nit ↄcilliatoꝛ.j. Pꝛobleumatũ ꝓbleumate.xxij.
Hec etiã vndecim ſigna collegi ab Auicenna.j.

quarti tractatu.iiij.in.c.de febꝛe peſtilẽtie:licet

ea nõ ita diſtincte ⁊ care ponat.

Uodecimũ ſignũ ẽ qñ magna fames ?
q pauꝑtas eſt i terra maxie vbi ẽ magna

hoiuʒ multitudo ita ꝙ nõ hñt necaria
ad vitã.tc ei hoĩeſ necitate coacti ↄmedũt młta
coꝛrupta nociua et nature gria ac aboiabilia

XL.

Sicut accidit nõ młtis ãnis elapſis in qbuſdã

moõtibo ꝓpe Comũ i qb ꝓpr cariſtiã ⁊ penuriã
hoĩes comedebãt fenũ tritũ madefacctũ cũ aq̃:⁊

mlłta alia penitꝰnature hũane hoꝛribilia ad cõ
medendũ.Ex taliũ em̃ comeſtiõe gñant᷑ febꝛes
putride ⁊ venenoſe vt colligit᷑ ab Auicen.j.q̃rti
tractatu.ij.in.c.de febꝛibo putridis. Coꝛrũpũt᷑
em̃ coꝛꝑa q̃ coꝛrupt veſcũt᷑ vt ait Auicẽ.ij.pᷣmi

7

doctrina.ij.in.c.de iudicijs ⁊ diſpoſitiõibꝰ ãni.

Coꝛruptis vᷣo coꝛꝑibi ex flatu coꝛrũpit᷑ aer.Et
ↄſeqᷓnter peſtilẽtiat pauꝑibo etiã diuites qͥ eis
ꝓuidere noluer̃t de necarijs peſtilẽtia pene cau

ſat᷑. Gñalr ̊ ſccẽdũ ẽ ꝙ coꝛrupto aere coꝛrũpůO
coꝛꝑa peſte:vñ Hoꝛoſiꝰnarrat li.v.ꝙ poſt lo⸗

cuſtas inũerabiles iĩ mari a vẽto ſuffocatas to⸗

ta coꝛruptio aeris ẽ ſubſecuta:⁊ tã grauis peſti

lẽtia:vt ĩ numida occingintamilia hoiuʒ moꝛe
rent᷑. Et circa oꝛã maritimã q carthaginẽſi atq;
vticẽſi litoꝛi adiacet:pluſq; ducẽtamilia. Que

clades tam repẽtina fuit apud vticẽ:ꝙ ſub vna

die ꝑ vnã poꝛtã pluſq; mille qngẽti moꝛtui ſũt
depoꝛtati. Mltis etiã alijs ĩ locis ꝓpter coꝛru/

ptionẽ cadaueꝝ coꝛrupto aere:ſecuta eſt maxia

peſtilẽtie moꝛtalitas. In ciuitate q̊ʒ Achaia vt
mihi retulerũt frẽs nr̃i qͥ ibi fuerũt q̊libet octa⸗
uo ãno coꝛrũpit᷑ aer:⁊ ſeqͥt᷑ peſtis maxĩa q̃ du⸗
rat ꝑ ſex mẽſes.Et q̊libet die ſaltẽ moꝛiunt᷑ vigĩ
tiq̃ttuoꝛmilia hoĩm. Hʒ em̃ illa ciuitas:vt ðꝛ
vigintiquattuoꝛmille ↄtratas: ⁊ qñ nõ moꝛit᷑
niſi vnꝰ ꝓ ↄtrata oi die reputat᷑ ꝑua peſtilentia.

Recitat qͥʒ Hoꝛoſiꝰli.v.q; anno ab vꝛbe ↄdita

ſexcẽteſimoſexto:tãta rome exoꝛta eſt peſtilẽtia
vt miſtri faciẽdoꝝ funeꝝ pᷣmo nõ ſufficerẽt:de
inde nõ eẽnt.Erãtq; magne domꝰ vacue viuis:
ac plene moꝛtuis largiſſimeq; hereditates re⸗
mãaãſere nulli vo heredes. Rerert q̊ʒ tꝑe Anto

nij iꝑatoꝛis qͥ xpᷣianos ꝑſecutꝰeſt tãta lues ẽ ſe

cuta: vt agricultoꝛibo carerent.O mibᷣi pccõꝛes
q̃re nõ timetis offẽdere deũ. Peſtilẽtia em̃ ⁊ coꝛ
ruptio aeris multotiens mittit᷑ a deo nullis ſi⸗
gnis pᷣcedẽtib qñ nobis iraſcit᷑ ꝓ vicijs nr̃is:
vt em̃ refert Horoſius li.iij.? Aug.li.v.de ciui.
ði.c.xviij.ãno ab vꝛbe ↄdita.cccdlxxxj. Ingẽs pe
ſtilẽtia vꝛbẽ romã ſtrauit:⁊ ſybilla ↄſulta rñdit
illã peſtẽ ira dei ũlatã. In ciuitate qʒ Mediola
ni in.⸗4)ſ.hoꝛribiliſſima peſtꝭ adeo pᷣualuit:

vt quaſi innũerabiles hoĩes quotidie moꝛerẽẽ

Lãtaq; erat coꝛruptio aeris et moꝛboſitas:q;
accipiẽtes panẽ recentẽ ⁊ calidũ tũccoctũ ⁊ po⸗
nẽtes mane ad aereʒ:poſtea in ſero reperiebant
totus marcidũ. Quomodo o peccatoꝛ faceres
ſi veniret peſtilentia.Si em̃ fugies ab hac ciui⸗
tate deus faceret coꝛrũpi aera:vbi fugies. Jp⸗
ſe enim dixit ⁊ facta ſunt:ipſe mãdauiit ⁊ creata
ſunt.pſalmo antepenul. Ideo hoc conſiderãs
Dauid exclamat Ps.cxxxviij.Quo ibo a ſpũ
tuo:⁊ quo a facie tua fugiaz. Uade ergo ⁊ recõ⸗

cilia te deo:⁊ depꝛecare beatam virginẽ:vt inter

pelan
gupe
ſagiu
quiv
gesh
faau
ſequa
terlgi
qoo

ſlü. li.

ſto in
cedeti
goꝛl.
P
dict
auen
del iu
appelt
nü di
aregt
porte
aplat
deuo:
ckatin
alt
Gis
ur.]
min
en
Ufir
bent
pan⸗
nan

.

in

nebatz
eanmi

ni:
bilaodd
Wnkſbecg
tialin
lenhit
ajn
nntd in.
Mken et
Ng as
pche an
Corripi⸗
Fhottlo⸗
catasti/
usheſi
zoe
niſig
lie Ae
ſubmna
emiſüt
rn
ſtmania
chaiar
baocn
ſqdu⸗
untvigi
18 Nrdr
mori⸗

hezaͤitn
eſtilina
crinde
es:
Aes /
e Znto
ucsil.
circs
nrc
lloſi⸗
niis:
deau.
gißße
1md
cdiol⸗
zalbie
oer
gi
2o
chone
ns
auh⸗
as
i
ſü
o/,
r.

uree⸗ — —

. .
. .
.
2 .

gij pape.romã peſtis maxia ↄcuſſit in qᷓ Pe/

laglus moꝛtu eſt:cui ſucceſſit moꝛalis Gꝛego.
qui vir mire ſccitatis tũc oꝛdinauit letanias:? p
ges ꝑ cuitatẽ in ꝓceſſiõe eas decãtabat cũ clero

⁊ faciebat depoꝛtari imaginẽ vginis beate ante

ſe quã btũs Lucas depinxerat:quã ego vidi et

„

terigi in ciuitate roma. Cũ gveniſſet ad caſtruz
g5 pſtruxerat Adrianꝰimꝑatoꝛ:qui pᷣm Hoꝛo
ſiũ.li.v.⁊ Eutropiũ fuit duodecimꝰ ab Augu⸗
ſto imꝑatoꝛe ⁊ apellabat᷑ caſtrũ Adriani. JInt/
cedẽtibo meritis vᷣginis glłioſe vidit btũs Gꝛe⸗
goꝛi.angelũ ſuꝑ quendã lapidẽ illiꝰ caſtri: quẽ
lapidẽ ego vidi ⁊ tetigi ⁊ eſt rome in loco nr̃o 4
Dicit᷑ ara celi. Habebat aũt in manu ſua enſem

cruentatũ quẽ in vaginã poſuit ſignificãs peſtẽ
dei iudicio ĩmiſſã ceſſare.Et exinde illud caſtrũ
appellatũ eſt caſtrũ ſancti angeli vſq; in hodier⸗
nũ diem. Tegit᷑ quoq; ꝙ tẽpoꝛe ſancti Ludowi

regis Frãcie:venit tãta peſtis in frãciã q; qrtã

parte hominũ occidit: que peſtis ardebat coꝛpa
a plãta pedis ꝑgens vſq; ad coꝛ admodũ ignis

deuoꝛãdo donec occideret eos:⁊ illa infirmitas
erat incurabilis:qua ex re oẽs infirmi nõ habẽ⸗
tes aliud refugiũ currebãt ad eccłiam beate vir
ginis eiꝰ auxiliũ imploꝛãtes: ⁊ ſtatim ſanabon
tur. In ciuitate quoq; Pariſij tante erãt infir⸗
mitates peſtilentiales ꝙ erat res hoꝛribilis ad

videndũ ⁊ audiẽdũ pꝛopter maxios planctus

infirmoꝛũ. Pꝛo vltimo autẽ refugio ad eccleſiã
beate virginis accedentes quadã nocte illis ap
paruit virgo gloꝛioſa ⁊ omnes benedicens ſa⸗

9

nauit.

mittit peſtilentu. T

Ecundo ſciendũ:ꝙ deus mittit peſti
8 lenciam vt plurimũ ꝓpter peccata:iu⸗⸗
xta illud Aug.in ſermõe quodã dicẽ

tis. Pꝛopter pctã veniũt aduerſa. Et
ideo audite tremẽda ac terribilia verba qᷓ dicit
deus Eʒzech.xiiij.inquiẽs. Si miſero peſtilenti
am ſuꝑ terrã illã ⁊ effudero indignationẽ meaʒ
ſuꝑ eã auferam ab ea hominẽ ⁊ iumentuʒ. Et ſi
Noe ⁊ Daniel ac Job fuerint in medio eius.vi/
uo ego dicit dñs:quia filium ⁊ filiã nõ libera⸗

bunt ſed ipᷣa iuſticia ſua liberabũt animas ſu⸗

as.Licet aũt ſint multa peccata ꝓprer que mittit
deus peſtilentiã:tamẽ cauſa bꝛeuitatis ſolũmo
do aliqua enarrabimꝰ:alia pꝛetereudo quo ad
diſcuſſionẽ. Dimitto ergo quomodo deus mit
tit peſtilentiã pꝛopter peccatũ ſacrilegij quãdo
fit iniuria vel damnũ ecdeſiaſticis ꝑſonis vł ec
deſijs vt habetur Eʒzechiel.v. Item Apter pecca⸗
tum idolatrie ⁊ incantationis.vt habetur Leui

cici.xxvj. Item ꝓpter contemptũ pꝛedicationis
quãdo homines nolunt ire ad pꝛedicationẽ.yxt
habetur Hiere. iij.vbi dicit deus. Mittam in

cos gladium:famem:⁊ peſtem:eo ꝙ nõ audie/

rũt verba mea qᷓ miſi ad eos per ſeruos meos
Aphectas. Item imittit eam pter fraudationem

decimarũ quando nõ ſoluunt᷑ vel nõ iitegre. vt
habetur Malachie.iij. .xvj. q.j. c. reuertimini.
et ſunt verba Herony. Et idem habetur Hiere.
xxij.Item pꝛopter peccatũ homicdij. Nã quia
Pharao iuſſerat interfici om̃es maſcul
naſcebantur ex filijs iſrael.vt habetur Exodi.ſ.

Igeo omnia pꝛimoge

dei moꝛi.vt habet᷑ Exodi.xijet dicũt aliqui do⸗
ccoꝛes ꝙ illa plaga fuit peſtilentie. Item mittit
peſtilentiã pꝛopter vicium guloſitatis.vt habe
tur Nume.xj. Item pꝛopter peccatũ murmura
tionis et diffamacionis. Nume.xiiij. Item pꝛo
pter iniuſta bella et diſcoꝛdias.Mattch. xxiiij.
vbi dicit. Conſurget gens in gentẽ ⁊ regnũ ad/
uerſus regnũ.Et ſequit᷑ et erunt peſtilentcie ⁊ fa⸗
mes ⁊ terremotus per loca. Itẽ ꝓpter mercãtias
doloſas ⁊ fraudulentas ⁊ malos cõtractus in
fraudẽ ꝓximi Eʒzech.xxviij. Item pter viciũ in-
gratitudinis. Eſaie.xxxviij. vbi Eʒechias ſicut r
dicunt doctoꝛes ꝓpter ingratitudinẽ percuſſus
fuit peſte ſed poſtea liberatus per penitentiã et

contritionẽ ſuã. 4488?è́èùWẽ
o aũt ; quattuoꝛ ſũt pᷣncipales cau⸗
d ſe quare deus mittit peſtilẽtiaʒ. Pꝛima
eeſt celeſtii mandatoꝝ abominatio. Se

cũda eſt mentiũ elatio.Tercia rapinaꝝ vſurpa
tio. Quarta libidinũ inhoneſtatio. Pꝛima er
go cauſa miſſiõis peſtilentie eſt diuinoxꝝ man⸗
datoꝝ abominatio. Pꝛo cuiꝰdeclaratõe ſcẽdũ

eſt ſᷣm Alexan.de ales in pꝛima ꝑte ſũme: in tra

l Ctatu de volũtate dei circa finem. Et ſanctũ Bo
Pars ſcðᷣa huiꝰſermõis de cauſis qᷓre deus

nauen.in.j.di.xlviij.arti.ij.q.ij.? Scotũ in eadẽ

di.in pᷣn. vbi nõ mouet aliã queſtionẽ niſi iſtam

Et beatus Tho.in pᷣmo ſcripto eadẽ di.q.iij.et
iiij.? Lãdul.neapoli.eadẽ di.q.iij.? Petrum de

taran. ibidẽ. arti.ij.q.j.? Johan.de ripa.in eadẽ
di. circa finẽ.⁊ Franci.de mayro.in.j.di.v.q.vlti

ma. ꝙ omnes homines tenent᷑ confoꝛmare vo
luntatẽ ſuũ cum voluntate dei quado ſciunt eũ
omnino aliquid velle marie in obſeruãdis eiꝰ

pꝛeceptis. Et hec eſt ↄcluſio omniũ licʒ diuerſa
diſtinguãt de volutate antecedẽte ⁊ conſequẽte

et de volũtate abſoluta ⁊ ↄditionata:⁊ varia di
bꝛeuitatis omitto. H YXY
Icuũt etiã oẽs theologi ꝙ deꝰ fecit homi⸗/
d nẽ adhüc finẽ vt ipſe obediret ſuo qea⸗
toꝛi.⁊ creature ad vtilicatẽ hominis crea
te ipᷣi homini obtẽperarent.vnde ſcriptũ eſt Ge⸗

ſtinguãt de volito ipſius homis ⁊ dei: q̃ cuauſa

neſis.j.ꝙ dixit deus.Faciamꝰhbominẽ ad ima

ginẽ ⁊ ſiłitudinẽ noſtra vt pꝛeſit piſcibus mar

⁊ volatilibo celi:⁊ beſtijs vniuerſe tre.Et ps.viij

dicit Dauid.Oia ſubieciſti ſub pedibo eiꝰ oues

et boues vniuerſas inſt uper ⁊ pecoꝛa campi.vñn
dicit Nicolaus de lira. Geneſis.ij.⁊.iij.q; ſi ho⸗

mo diuinis obediſſet mãdatis animalia omia⸗

os qui

nita egypti fecit angelus

Bermo

ſibi obediſſent:⁊ cetere ccature eꝰ volũtati con
deſcẽdiſſent. Patuit hoc in btõ Frãciſco qui p⸗
pter oimodã ↄfoꝛmitatẽ volũtatis ſue cũ volũ/⸗

tate dei imperabat creatur ⁊ ei obediebant.Si

cut de illo canit ecclłia dicens. Hic creaturis im

perat q nutui ſubiecerat ſetotũ creatoꝛis qcqᷣd

in rebo repꝑit delectamẽti regerit in gloꝛiã facto

ris. Et ad b̊ põt adduci illud Ouidij in.j. Me⸗

tha. dicẽtis. Sanctiꝰhis aial mẽtiſq; capacius
alte. Deerat adhuc ⁊ qð dnari in cetera poſſet.
Uen qꝛ hõ fuit ⁊ eſt rebellis ſuꝑioꝛi ſuo id eſt
deo:iõ inferioꝛes ſui.id eſt oĩa creata ad elꝰ vtili

tatẽ illi nõ obediũt:ſed rebellãt. Et hoc eſt iuſtũ

ꝑ illã ſniam legalẽ que inqᷣt.Qð qͥſq; iuris ĩ al⸗

terũ ſtatuerit:ipᷣe eodẽ iure vtat᷑ff.qð quiſq; iu⸗

ris.ꝑ totũ.Et.c.cũ oẽs.extra de ↄſti.v n Cato alt
Patere legẽ quã tuipᷣe tuleris. Hocem ꝑmittit
iuſticia ꝑ ſllã aliã vulgarẽ ſniam dicentẽ.Fran⸗

genti fidẽ fides frangat᷑ eidẽ.vt notat᷑ in. l. ſi di⸗

uerſa.⁊ in.l.ſi qs maioꝛ.C.detranſac.⁊ meui in
l.ſi ↄuenerit.ff. ꝓ ſocio.⁊.xxviij.q.ij .c.ſi infidelis

2⁊ in.c.ꝑuenit.el.ij.extra de iure ur.⁊ in.l.ſi inſti⸗
tuta.ff. de io fi teſta.⁊ in.l.cũ onas. C.de pa⸗
ctis. Faciũt ̊ creature ꝓ ſuo creatoꝛe:ſicut facit
bonus filiꝰ qui vides patrẽ verberari:nõ ſolu;
ↄdolet ſed defendit ⁊ ↄtra inimicos patr inſur
git. Ita creature ↄtra hoĩes creatoꝛi eoꝝ ↄtral⸗
os inſurgũt ⁊ vindictã faciũt. Juxta illud Sa/

pisẽtie.v. Armauit oẽm creaturã ad vltionẽ imi⸗

micoꝝ. Et h̊ eſt qð inqt Gꝛego.ſuꝑ Lucã ome⸗/⸗
lia.xxxv.dicẽs.Quia in cũctis delinquimus:in
cũ ccis ferimur:vt impleat᷑ qd ꝑ Salomonẽè di/⸗

cit᷑. Pugnabit ꝓ eo oꝛbᷣ terraꝝ otra inſea enſatos.

Oia que ad vſum vite accepimꝰ ad vſum ↄuer

timus culpe:ſʒ cũcta qͥ ad vſum pꝛauitatis in/

fleximus ad vſũ nob vertunt᷑ vltiõis.Tranquil

litatẽ qᷣpe hũane pad ad vſum vertimꝰ vane ſe

curitatis.pegrinationẽ terre ꝓ habitatiõe dilexi

mus pꝛie:ſalutẽ coꝛpoꝝ in vſum redegimꝰ vici
oꝛũ.vbertat abundantiã nõ ad nec ſatẽ car⸗
nis ſed ad ꝑuerſitatẽ intoꝛſimꝰvolup ac. Ipſa
ſerena blãdimẽta aeris ad amoꝛẽ nob uire co⸗

egimꝰcrene delectatiõis. Jure igit᷑ reſtat vt nos

ſimul oĩa feriãt q̃ ſimul olavicijs nr̃is male ſub

iecta ſeruiebãt.Et qð pꝛius in mũdo incolumeſ
habuimus gaudia tot de ipᷣo poſtmodũ coga⸗

mur ſentire toꝛmẽta.hec ille.
Ue oia ↄfirmantur ꝑ illã ſniam Moy⸗

ꝗq ſi deute.xxviij.di. Si audire nolueris

wvocẽ dñni dei tui:vt cuſtodias oĩa man/
data eiꝰ q pcipio tibi hodie veniẽt ſuꝑ te omẽs
maledictões iſte ⁊ appᷣhendẽt te. Maledictꝰerꝭ

in ciuitate:maledictꝰin agro:maledictũ hoꝛreũ
tuũ:maledicte reliquie tue:maledictus fructꝰ vẽ

tris tui:⁊ fructꝰ cre tue:armenta boum tuoꝝ et

grex ouiũ tuaꝝ:maledictꝰeris ingrediẽs.⁊ ma

ledictꝰegrediẽs. Mitte ſuꝑ te dñs famẽ ⁊ eſuri
em ⁊ increpationẽ in oia oꝑa tua q̃ tu facies do

necterat te ⁊ ꝑdat velociter. Adiũget tibi dñs

peſtilentiã donec ↄſumat te de terra ad quã in⸗

gredieris poſſidendã.pcutiette dñs egeſtate:fe⸗
bꝛe ⁊ frigoꝛe:ardoꝛe:⁊ eſtu:aere coꝛrupto:ac n

bigine ⁊ ꝑſequet᷑ donecperaeaas. 2
Ecũ da pꝛincipalis cauſa peſtilentiaruʒ
g eſt mẽtis elatio. Et ꝓpter hãc ꝑcuſſus fu
it Sẽnachenib rex aſſirioꝝ de cuius exer
citu angelus dni fecit moꝛi centum octuaginta
quinq; milia hoĩm.⁊ hoc fuit ꝓpter ſuꝑbia eius

Ipſe vo reuerſus ad ciuitatẽ ſuã Niniue a pio

pꝛijs filijs occiſus eſt.iiij. Regũ.xix. Similr ꝑ/
cuſſus fuit Dauid ꝗpter elationẽ. ij. Regũ vltio
vt etiã habet᷑.j. Paralip.xxj.Naʒ motus pecca⸗
to ſuperbie fecit populũ numerani ⁊ non ſerua
uit pᷣceptum dñni.Exodi.xxx.ſq ꝙ ante dinume
rationẽ populi ſinguli offerrent deo pꝛeciũ pꝛo
animabo ſuis vt no eſſet plaga in eis.Fecit ergo

numerari ad faſtũ ⁊ pompã vt gloꝛiaret᷑ de po⸗

tentia ſua.Quapꝛopter miſit de is Gaad ꝓphe

tam ad Pauid dicentẽ ſibi. Hec cit dñs. Tri⸗
um tibi datur optio elige vnnum :his vt faciã

tibi.Aut ſeptẽ annis veniet fames in terra tua:

aut tribo menſib fugies aduerſarios tuos ⁊ il⸗

li te perſequent᷑.aut tribo dieb erit peſtilentia in
terra tua.Dixit aut Dauid. Coartoꝛ nimis ſed
melius eſt incidere in manus dñni:miſericoꝛdie
em eius multeſunt:qᷓ; in manus hominũ.Ele⸗
gitq; peſtilentiã triũ dierũ quã ĩmiſit deus ĩ po
pulu:⁊ moꝛtui ſunt peſte ſeptuaginta milia vi⸗
ri. Eleuans autẽ oculos Dauid vidit angelũ ex
tendentẽ manũ ſuper hieruſalẽ:⁊ exdamauit ad
deum dicens. Ego ſum dñe qui peccaui. Ego
qui inique egi.Iſti qui oues ſunt quid fecerũt.
Vertat᷑ obſecro ira tua cõtra me ⁊ ↄtra domuʒ
patris mei.Milſertus eſt ergo dñs ſuꝑ afflicti
onem populi:⁊ ait angelo percutienti.Sufficit

nunc.Cõtine manũ tuã.O ſuperbi conuertimi

ni ad dominũ ne mittat ſuꝑ vos peſtilentiam:
aut ſi miſerit vt auferat. Ipſe em̃ deꝰ parcet vo⸗

bis ſicut pepercit Dauid cui etiaʒ peꝑcit poſtqᷓ;

occidi fecit Uniam:⁊ adulteriuʒ fecit cum vxoꝛe
eius.vt habet᷑.ij. Reg.xij. Nam cũ penitẽtia du
ctus dixiſſet peccaui. Reſpondit ei Nathã pꝛo⸗

pheta dicens. Et dominus abſtulit a te peccatũ

tuum.Et in pꝛimo gradu reſtituit eũ ⁊ ſpirituʒ

pꝛophetie recepit.vt habetur.l.diſtin.c.cum ex⸗

audiero.⁊.c.ſacerdos.⁊.c.vt conſtitueretur.⁊.iij

q.vij.c.ſacerdos.⁊ de peni.diſtin.j.c.⁊ venit.⁊ ðᷣ
peni. diſtin.iij.c.totã.⁊.c.Dauid.⁊.c.ille. A

xd hic queritur quare deus pꝛo pec⸗
s cato Dauid percuſſit populum cũ ſcri
pptum ſit Geñ.xviij. vbi dixit abꝛahaʒ
deo. Abſit a te domine vt innocens pe

reat pꝛo peccato rei. Eſt etiam ſcriptum Eʒechi/

elis.xviij.Yilius non poꝛtabit iniquitatem pa/
tris neq; pater iniquitatem filij.⁊ Oeute.xxiiij.

dicit᷑. Non occidẽtur patres pꝛo filijs neq; filij

i⸗
in
ſed
ndie
H
i⸗
ta4
Ece
nit.
n;
ici
ſat
mmi
m.
ſĩ
tor
1d
o,

ng,
1

Foliũ

ꝓ patribo:ſ. ed vnuſquiſq; ꝓ peccato ſuo moꝛiet᷑

De quo ĩ.c.iã itaqʒ.j.q.iiij.Et facit exemplũ illi/
us nati de ſcoꝛto qui putabat ſe damnandum.

qð eſt falſum.vt in.c.vndecũ q;.⁊.c.naſci.⁊.c.nũ
q;.⁊ multis alijs.c.lvj.di.Alibi dici᷑ pena ſu
os debet tenere auctoꝛes:vt dicit glo.in.c.queſi

uit.extra.de his que fiunt a ma.par.ca.⁊ idẽ ha⸗

betur in.l.ſancimus.C. de penis.⁊.C.ne vxoꝛ ꝓ

ma.l.ob maritoꝛum.⁊.xvj.q.vj.c.illud.⁊ in.c.ſi
epiſcopũ.⁊.c.cognouimꝰ.⁊ extra ð ſen.excõ. Ro

mana.lib. vj. ⁊.j.q.iiij.c.placuit.⁊.c.nullius.⁊.c.
iudei.⁊.l.ſi pena.ff.de pe.et.c.⁊ ſi pignerationes
de iniuri.⁊ dam.da.li.vj.⁊.l.ſi filius.C.ne filius
pꝛo patre. Sed contra pꝛedicta videtur ꝙ deus
debeat punire iniquitatem patrum in filios vſ
q; ad terciam ⁊ quartam generationẽ.vt ipſe in

quit Exodi.xx.⁊ Deute.v.in crimine em̃ leſe ma
leſtatis puniuntur etiam filij ꝓpter delictum pa
rentum.vt.C.ad.l.iuliã maieſtatis.l.quiſquis.
Reſpõdeo ſᷣm bea.Bonauẽ.in.ij.ſen. di.xxxiij.
⁊ ſctm̃ Thbo.j.ij.q.lxxxvij.⁊ ar.vl.⁊ Nicolaũ de
lyra ſuꝑ Deute.xxiiij.c.⁊ Alexan.de ales.in.iij.ꝑ⸗

te ſumme.in tractatu de ꝓceſſu iudicij.?⁊ Jobã.

a

mo.in.c.vſuraꝝ.de vſur.in.vj.ꝙ pena ſpiritu⸗
ali ⁊ eterna nunqᷓ; punit᷑ pacer ꝓ fuio:nec econ⸗
tra. Et ita intelligunt᷑ autoꝛes dicẽtes ꝙ pena
debet ſuos tenere auctoꝛes. Pena vᷣo tempoꝛa

li ⁊ coꝛꝑali puniunt᷑ filij ꝓ parentiba a deo. Si
cut patuit in diluuio Gen.vij.⁊ in ſubuerſione

Sodome.Geñ.xviij. Et in pꝛimogenitꝭ egypti

oꝛum interfectis. Exodi.xij. Et in habicatoꝛib-

chanaã interfeccis ⁊ alijs iſrael ex pꝛecepto dei:
qð habet᷑ Numen.xxxiij.Et iplere cepit Joſue ĩ
paruulis. Jerico. Joſue.vj.⁊ in alijs ommib il
ius regiõis. In quibo q̃ttuoꝛ iudicijs moꝛtui
ſunt ꝑuuli ex pccõ parentũ.Filij em̃ ſunt quedã
bona ipᷣoꝝ parentũ.Et ideo ex moꝛte eoꝝ fit de
trimentũ patrib. Quapꝛopt deꝰ aliqñ occidit

filios ad punitionẽ parentuũ. Silłiter qꝛ ꝓpłus

Dauid erat illi ſubditus ⁊ ſeruus:⁊ quodãmõ
in bonis eiꝰ.iõ ex moꝛte illoꝝ punitus fuit Da
uid.Aliqͥ vᷣo dicũt ꝙ etiã ꝓpłs habebat aliqua
pctã:ꝓpter q̃ moꝛtẽ illi intulit deꝰ.Et q;uis Da⸗
uid dixerit ꝙ illi qͥ interficiebant᷑ erãt ſicut oues

⁊ ꝙ nihil fecerant:debet intelligi de illo pccõ qðᷣ

ipſe cõmiſerat. In alijs tamẽ vicijs erãt inuolu
ti. Sit ergo cõdluſio ꝙ quãdo deꝰ punit filios
ꝓ patrib.:vł ſeruos pꝛo dñnis illis quos punit
facit cedere punitionẽ illã ⁊ affliccionẽ:vł ad au
gmentũ meritoꝝ vel ad purgationẽ anime: vel
ad aliquã aliam vtilitatẽ. Puta qꝛ melius erat
illis moꝛi tũc qᷓ; amplius viuere:quia ſi vixiſſẽt
effecti fuiſſent mali vel deterioꝛes:⁊ maioꝛẽ ha⸗
buiſſent damnationẽ.
NQd aaũit qrat᷑ qᷓre moꝛiunt᷑ peſte boni reli⸗
8 gloſi qͥ nõ ſut ſuꝑbi. Rñdeo ꝙ fecit hoc
dDdeꝰad occultãndũ ſua iudicia: pcrõꝛes

enim nõ merentur intelligere ꝙ ea peſtis veni/

(CxXII

at ꝓpter eoꝝ ſuperbiam ⁊ delicta. Et ſic deꝰcol⸗
ligit ⁊ rapit bonos eſca maloꝝ.Ideo dicit Au
guſtinus vt etiq ſcriptũ eſt in.c.ð tirije.xxiij.q.
iij. Si ratione facti ꝓfunditatẽ iudicij dei pene

trare nõ poſſumꝰ:manifeſte tamẽ ſcimus verũ

eſſe ⁊ bonũ om̃e qð facit.hec ille in.j.ð ciui.dei.

UVUbi etiã dicit ꝙ aliqn puniunt᷑ boni ſimul cuʒ

malis:qꝛ eoꝝ pccã nõ redarguerunt. Ipᷣi enim
ſunt ſpeculatoꝛes qui debẽet puidere ſuis deuo

tionibo iudida dei ſuꝑ peccatoꝛes ⁊ eis ãnun⸗
ciare.iuxta illud Eʒechieł.iij.Fili hois ſpecula⸗

toꝛeʒ dedi te domui iſrael:⁊ audies de oꝛe meo
v̈bũ ⁊ ãnũciabis eis. Ideo qñ nõ ãnunciãt ve⸗

nit ſuꝑ eos illa terribil ſnia dei Eʒechiel.xxxiij.

di. Si ſpeculatoꝛ viderit gladiũ veniẽtẽ ⁊ nõ in

ſonuerit buccina ſanguinẽ eon ð manu ſpecu⸗

latoꝛ reqrꝗ. Boni grcligioſi ſunt illi qͥ puidẽt
flagella dei iminẽtia:⁊ den quodammõðõ tenent

ſuis oꝛonib ne illa mittat. IJdeo Mopſi rogã/

ti ꝓ ppło Erxodi.xxxij.dicebat deꝰ. Oimitte me
vt iraſeat᷑ furoꝛ meꝰcõtra cos. Ille vero rñdit.
Quleſcat obſecro dñe ira tua:⁊ eſto placabiis
ſuꝑ nequitiq populi tui.Quando igit᷑ religioſi
nõ rogãt deu ꝓ peccatoꝛibo ⁊ qnunclant eis im

minẽtia mala:⁊ coſ nõ repᷣhendũt immittit eis

des peſtilentiã. Ideo pꝛecipit cuilibet pᷣdicatoꝛi
deus ꝑ ꝓphetaʒ Eſala.lviij.di. Clama ne ceſſes:
quaſi tuba exalta vocẽ tuam ⁊ qnuũcia populo
meo ſcelera eoꝛum:⁊ domui Jacob pctã eoꝛuʒ.
Et ideo o ſuꝑbi maledicti ãnũcio vobis ex ꝑte
dei:ꝙ ſi nõ dimittatis ſuꝑbiaʒ veniet ſuꝑ vos
peſtilentia hoꝛribilis que vos humiliabit ⁊ p⸗
ſternet vſq; ad pꝛo fundum inferni. K
Errcia cauſa peſtilẽtiaꝝ dicit᷑ rapinarũ
t vſurpatio. Pꝛopter rapinas em̃ mina᷑
de peſtilentia Eʒechiel.xxxviij. Jõ Exo.
ix.c.dixit Moyſes Pharaõi. Hec dic dñs deꝰ
hebꝛeoꝝ.Dimitte ꝓplm meũ vt ſacrificet mihiĩ
deßto:alioqͥn ꝑcutiã te ⁊ ꝓplłʒ tuũ peſte:ꝑibiſqʒ
de terra. Pharao aũt iterpᷣtat᷑ violetia vlł diſſi⸗/
patio:vł denudãs ꝑcuſſos aut diſſipaãs ppara
tos:vt inqͥt Hiero.Et tales ſuntvſurarij denu
dãtes ꝑcuſſos:qꝛ rarovł nũ qᷓ; aliqͥs accipitad
vſuraʒ niſi ſit ꝑcuſſus aliq̃ moleſtia pauꝑtate:
7 penuria. Itẽ diſſipãt pᷣꝑatos:qꝛ pauꝑes ad
diuinũ cultũ pᷣꝑatos ꝓprer moleſtiã fenoꝛis re
trahũt a diuinis:⁊ a celebꝛatiõe feſtoꝝ. Sʒ ꝓh

doloꝛ:qꝛ tales nũqᷓ; aliena reſtituũt dicẽteſ. Fa

ciã poſtea ĩ moꝛte teſtamẽtũ:ſʒ iudicio deivenit

eis peſtꝭ ⁊ tollit illis itellectũ:⁊ ñ pñt oꝛdinare

facta ſua:imo nec hr̃e notariũ aut teſtes cũ i ta

li moꝛbo ⁊ abvxoꝛe ⁊ a ꝓpꝛijs filijs relinqᷓntur.

Tũc nõ pnt hre ↄfeſſoꝛẽ aut ſacerdotẽ qui eos
abſoluat:⁊ eccłie miniſtret ſacramẽta. mmo
ſepe veniũt tumłatoꝛes ⁊ eoos necdũ moꝛtuos

iuenietes occidũt:aut ſic ſemiuiuoſ ſepeliũt:ac

cipiũtq; burſã cũ claui capſaꝝ ⁊ bõa illoꝝ diri
piũt q tacis ſudoꝛibo cumularũt. Et ſic nec ip/

Bermo

ſi nec ſui de illis bonis gaudent.vnð Eſa.iij.di
ci᷑. Exactoꝛes ſui ſpoliauerũt eũ. Aliqñ etiã ex
furoꝛe infirmitatis:aut diabolica inſtigatione
theſauros ſuos in ſterquiliniũ ꝓijciũt:ſicut ac/⸗
cidit cuidã cui Bononẽſi qͥ toto tꝑe vite ſue fe/
cerat mala lucra ꝑ ↄtrac illicitos: veniens vo
ad moꝛtẽ ne filiꝰilla poſſideret accepit pecuniã
2 ꝓiecit in ſterqᷣliniũ ⁊ appꝛopinq̃ns moꝛti cla⸗
mabat. Aperite poꝛtas vt diaboli me poꝛtẽt. Et

ſic damãdo expirauit. Et demões illũ ad tarta⸗

ra poꝛtauere.Et hoc eſt qð dici? Eʒech. vij. Ar⸗
gentũ eoꝝ foꝛas ꝓijciet᷑ ⁊ auꝝ eoꝝ in ſterquili⸗
nium erit. Argentũ ⁊ auꝝ eoꝝ nõ poterit libera
re eos in die furoꝛis dñi. D
Varta⁊ vltima peſtilẽtie cauſa ꝓ nũc eſt
libidinũ inhoneſtatio. Hec em̃ peſtilẽs

luxuria:imo cathedra peſtilentie de qua

Dauid ps.j.inquit. Beatus vir quiĩ cachedra

peſtilentie nõ ſedit: adeo hodiernis tempoꝛib-

creuit ꝙ totũ mũdum coꝛrupit:acq; vſq; ad ſa⸗
cerdotalem cathedram aſcendit. Sed nolo po⸗
nere os meũ in celum. Quid de ſacro matrimo
nio loquar: de quo Paulus ad Eph.v.inquit
Sacramentũ hoc magnũ eſt in chꝛiſto ⁊ in ec/⸗
deſia:⁊ tamẽ hodiernis tempoꝛibo hoꝛribiliſſi⸗
me beſtialitates contra matrimonij ſacramẽtũ

ab vxoꝛatis ppetrant᷑ qui ſepe nõ ſeruãt nec mo
dũ nec locũ:nectẽpus: necoꝛdinẽ. Sed hicnon
me extẽdo qꝛ bñ intelligẽti mediũ ſatis eſt ver⸗

buʒ. ꝓpter hoc peccatũ Her maritus thamar ꝑ⸗
cuſſus fuit peſte a dno ⁊ occiſus. Geñ. xxxviij.
qꝛ nõ ſeruabat qð debebat in mrimonio.Quid
dicemꝰ de vicio nephãdiſſimo ſodomie: qð q̃ſi
totũ oꝛbẽ repleuit ꝓpter quã innominabilẽ tur
pitudinẽ deus fere deſijt incarnari:vidẽs natu

ram humanã illo hoꝛribiliſſimo ſcelere infectã

vt inqͥt Aug.in quodã ſermõe.Uñ in nocte na⸗
tiuitatis ſue:fecit oẽs ſodomitas moꝛi peſte:vt

dicit Hiero. ſuꝑ Eſaiã. Ideo Juſtinianoin au/
tentico:vt nõ luxurient᷑ ↄtra naturo.colł.vj.ait.

Pꝛopter talia pctã ſq blaſphemiã ⁊ pctm̃ ↄtra

naturã:fames ⁊ terremotꝰ⁊ peſtilentie fiunt: vt

etiã inquit glo.in.c.flagitia.xxxij.q.vij.ðo Jo

heł.iiij.clamat dñs di. Poſuerunt pueꝝ in pꝛo
ſtibulo ⁊ puellã vendiderũt ꝓ vino: ideo ↄuer⸗
tam retributionẽ veſtrã in caput veſtrũ.⁊ Eʒe/⸗
chiel. vj. iten dicit. Hec dicit dñs deꝰ ad oẽs ab

ominationes maloꝝ in iſrł:qꝛ gladio ⁊ fame et

peſte ruituri ſunt.⁊ Eʒechielł.xxxiij.iterũ dictur

Feciſtis abominatiões vꝛas:⁊ vnuſquiſq; vxo
rem pꝛoximi polluit:⁊ terrã hereditate poſſide⸗

bitis. Uiuo ego dicit dñs:qꝛ qui in cuitatibus

ſuunt gladio cadent.⁊ qui in agro beſtijs traden
tur ad deuoꝛandũ:qui autẽ in pꝛedijs ⁊ ſpelũ⸗
cis ſunt peſte moꝛient᷑. Sed hoc nõ ſufficit eis.
Mam ad luxuriã ↄcitandã artem adinuenerũt

ſq; coꝛeas:in quib cum tactibo impudicis ac ri

ſibus diſſolutis ⁊ oculoꝝ iaculis ſe ad libidinẽ

pꝛouocant. Ideo exdamat deus Ezech. xxv. di.

Pꝛo eo ꝙ plauſiſti mau ⁊ percuſſiſti pede ⁊ ga

uiſa es toto affectu ſuper terram iſrael: iccirco
ego extendã manũ meã ſuper te:⁊ tradã te in di

reptionẽ gentiũ ⁊ interficia te de populis ⁊ per⸗

dam te deterris:⁊ conterã.⁊ Ezechiel.vij.iteruʒ
minat᷑ di. Ira mea ſuꝑ vniuerſum ꝓpłm:gladi⸗
us foꝛis fames ⁊ peſtis intrinſecꝰ.Qui in agro
eſt gladio moꝛiet᷑ ⁊ qui in ciuitate ſunt peſtilen⸗
tia ⁊ fame cõſũmabunt. L
Pars teraa huius ſermonis de remedijs cõ
tra peſtilentiãꝗõ. E
Ccipe ꝓppłe mi nouẽ remedia ↄtra pe⸗
a ſtilentis. Pꝛimũ dicit᷑ remedium di⸗
ſpoſitiõis.De quo GBalienꝰ.j.de diffe⸗
rẽtijs febꝛiũ.c.v.inqᷣt.Quia nõ erit in
eo diſpoſitio ergo coꝛruptio nõ poterit oꝑari.⁊
iij. tegni ideʒ ait. Facta vo egritudo curab it di⸗/
ſpoſitione ablata:a qua pᷣncipaliter que ſᷣm na
turã eſt oꝑatio ledit᷑ Philoſo.quoq;.viij. Phi
ſi. dicit. Int᷑ duos motus cõtrarios: neceſſario
intercedit quies media. Cũ igit᷑ vt ſupꝛadictũ ẽ
ex diuina iuſticia ꝓpter pem̃ diſponatur vnuſ⸗
quiſq; ad peſtẽ ⁊ cetera aduerſa: remoueamus
a nobis peccatum⁊ remouebit᷑ peſtis.quia ſᷣm

Philoſo.j. Poſterioꝝ. Si affirmatio eſt cauſa

affirmationis:⁊ negatio eſt cauſa negatiõis:qð
iteꝝ habet᷑.j. Periher. ⁊.iiij. Metha. Et alibi di
cit: ꝙ remota cauſa: remouet᷑ effectus.ij. Phi.
ij. de generatione.⁊.viij.Ethico.l.cũ pater. dul
ciſſimis.ff. de lega.ij.l.quod dictũ.ff.ð pac.l.ad/
igere. S. quẽuis.ff.de iure patro.l.j.S.ſexũ.cũ ibi
notatis per glo.ff.de poſtulãdo.l.ſi cũ fulius.S.
titio.ff. de donationibo.l.j. C. de condi.ob cau.⁊
ff. eo. ꝑ totũ.c.cũ infirmitas.ð peni.⁊ remiſ.c.cũ
ceſſante.extra ð appel.c.⁊ ſi xpᷣs.de iureiu.c.poſt
tranſlationẽ. de renũ.⁊. S. ecõtra.lxij.di.Cũ igit
pctm vt ſupꝛa patuit ſit cauſa peſtis ideo remo
to peccato remouebit᷑ ipſa peſtilentia.vnde Gre
go.in quadã collecta inquit. Nulla nocebit ad⸗
uerſitaſ vbi nulla dominat᷑ iniquitas.O igitur
peccatoꝛes ſi nõvultis ꝙ deus mittat vobis pe
ſtilentiã vel ꝙ iam miſſam faciat ceſſare.ceſſate
a pctis ⁊ ceſſabit peſtilentia.argu.in.c.neophitꝰ
lxj. di. .j.q.j.c.quod ꝓ neceſſitate.⁊. .q.vij. c. qðᷣ
pꝛo remedio.Ideo dicit᷑ i.c.incõmutabilis.xxij.
q.iiij.⁊ de pe. di.j.c.nouit.⁊ ſũt verba Augu.in
ſermone beati Johãnis baptiſte. Nouit deus
mutare ſententiam:ſi tu noueris emendare de⸗
liccum:⁊ ideo clamat deus Zacharie.j.di. Con
uertimini ad me ⁊ ego conuertar ad vos. Pꝛo/

pter hoc etiã dicit Ela.j.c.ſui libꝛi.Quieſcite age

re peruerſe:diſcite benefacere.?⁊ Dauid in põ. in⸗
quit.Dixi iniqͥs nolite inique agere.Et ad Ro.
vj. ait Paulꝰ.Deſtruat᷑ coꝛpus peccati.Si em
vos innocentes fueritis per dimiſſioneʒ pecca⸗
toꝛum poteritis ſperare ð adiutoꝛio dei contra
peſtilentiam. Scriptum eſt em̃ Job. iij. Quis

M
caſ

vii
ml
ſo

5

cop
ſicea
Um.
(Um

nto:

hot.
rvi
Po.
li
ſeiun
Jein
niuit
chda
pum
urne
l⸗
nis
glic
in
VN

d.
Nctr
ican
liteinde
lstpe
wiumz;
n gadt;
uhnago

necis5
mnpen
ciomde
ſdedike,
nöain
togan:
nabit di
efmne
in Poi
Aeſſano
diai
ru
amus
nufm
kauſa
is:
ibidi
Po.
Kdul
cld/
cübi
ins 5
aan
il
cpoſt
iig;
ano
er
itad/
gur
sͤpe
cſſate
pbi⸗
ni
.
deus
C
ben⸗
e
i⸗
9
ns
iis

me

—

vnqᷓ; inocẽs pe. ijt. Jdðᷣo dicit᷑ Eccli.xxj.Fili pec⸗
caſti:ne adijcias teꝝ peccare:ſʒ de pſtinis dep⸗
carevt tibi dimittant᷑.Scriptũ eſt em̃ Eccli.xxx

vlij. Oꝛa dñm ⁊ curabit te.vñ Iſido.inqͥt.Om⸗

mibo malis pᷣualet oꝛatio.⁊ Caſſiodoꝛꝰin epłis
ſufficiat ꝓ pꝛimo remedio. yF
Ecundũ remediũ dicit᷑ exſiccatio humo
98 ris.vnde Auicẽna.j.iiij.tractatu. iiij.in
C. ude febꝛe peſtilẽtie ait. Sũma curatõis
coꝝ eſt exſiccatio:⁊ opoꝛtet ꝙ cibi eoꝝ ſint ex de

dicit. Oꝛo eſt poſtica ꝑ quã ira dei auerti.Et h

ſiccatiuis.⁊ Galienus in.j.de differentijs febꝛi⸗

um.c.iij.ait.Cõuenit coꝛpꝰ hmõi exſiccare:⁊ ſicè⸗
cum ↄſeruare.Duo aũt ſunt que virtuoſe ⁊ me/
ritoꝛie coꝛpꝰhumanũ exſiccãt:⁊ in ſanitate ↄſer⸗
uãt. Pꝛimũ ẽ ſobꝛietas ⁊ abſtinẽtia.de q̃ Eccłi.

xxxvij.ðꝛ. Qui aũt abſtinẽs ẽ adijciet ſibi vitam

Jõ.j. ad Thel.j. ðꝛ. So bꝛij ſimꝰ. ⁊. ij.ad Thi.
iiij. Sobꝛiꝰeſto.Ouplex aũt eſt ſobꝛietas. Pꝛia
ieiunij:de qᷓ Hiero.ad Demetriadẽ vᷣginẽ diẽ.
Jeiunio ſanant᷑ peſtes coꝛꝑis.Quo ieiunio ni⸗
niuite liberati ſunt ab exterminio. Jone.iij. Se
cũda ſobꝛietas eſt ſomni. Nã ſᷣm Auicẽnã.iij.
pꝛimi.Cauẽdũ eſt a multo ſomno ſpecialit᷑ di⸗
urno.Et iõ ðꝛ.j. Petri.v. Sobꝛij eſtote ⁊ vigila
te. Bonũ eſt gↄtra peſtẽ remediũ vigilare in bo
nis meditatioib paſſiõis xpᷣi:ꝛ recõmendare ſe
alicui ſctõꝝ:iuxta illð Job.v.c.Voca in cel ſi eſt
q̃ rñdeat:⁊ ad aliquẽ ſccõꝝ ↄuertere.⁊ Matth.
xxvj. dicit ſaluatoꝛ. Uigilate ⁊ oꝛate. B

Excũdũ qð meritoꝛie exſiccat coꝛpꝰ eſt ca

8 ſtuas q̃ a peſte pᷣſeruat.El ꝓbat᷑ rõe quã
ponit Phulo. vij. Metha. vbi dicit. ꝙ
diſſimilitudo cauſaꝝ diſſiles ꝓducit effectꝰ in
cauſatis.Cũ g actꝰ luxurioſus diſponat coꝛpꝰ
ad peſtẽ ſᷣm Auicẽ.j.iiij.traccatu.iiij.in.c.de fe⸗/

bꝛe peſtilẽtie:⁊ Galienũ in.j.de differẽtijs febꝛi⸗

um.c.iij.Ergo caſtitas ren ouebit hãc malã di⸗

ſpoſitionẽ ⁊ pᷣſeruabit a peſtilẽtia. Caſtitas em̃

eſt illa ꝗñ aias deo ↄiungit ⁊ ei repñtat:vt ðꝛ i.S.
ſancimꝰ.in autẽtico de lenonibo.coll.iij. Si aut

deꝰ ꝓ nob quis ↄtra nos:ad Roma.viij. Cũ G
peſtulẽtia ſepenumero ĩmittat᷑ a diabolo qͥ iudi

cio dei ꝑmitit᷑ inficere aera ⁊ moꝛbos imittere:
vt inqͥt Aug.in lib.de diuinatiõe demonũ:⁊ ha
bet᷑.xxvj.q.iiij.in.c.ſciẽdũ.Si fuerimꝰ ↄiũcti ðo
ꝑ amoꝛẽ nõ poterit nobᷣ nocere talis peſtilentia
ab inimico ꝓcurata. Incoꝛruptio aũt facit ꝓxi⸗
mũ deo. Sap̃.vj. Et iðo ſi caſti fuerimꝰ nihil ti/
mere debemꝰcũ habeamꝰ deũ nrm adiutoꝛem.

Jõ dicebat Job.xxvij.ſui libꝛi.c. Pone me iu⸗
xta te ⁊ cuiꝰvis manꝰpugnet q me.q.d.tunc emm

nõ timebo peſtilẽtiã:nec alia flagella. V
Erciũ remediũ ðꝛ aꝑtio opilatiõis:de q̊
t Balienꝰvbi.S.inqͥt.Cõuenit opilatiões
poꝛoꝝ apire. Tres aũt aꝑtiões ſũt neceſ
ſarie ð peſtẽ ⁊ alia flagella. Pꝛia auriũ ad pᷣdi⸗
catiões:de qua Job.xxxvj.ðꝛ.Si audierit ⁊ ob

ſeruauerint cõplebũt dies ſuos ĩ bono:⁊ ãnos

ſuos ĩ głia. Si aunt nõ audierint rrãſibũt ꝑ gla
diũ ⁊ coſumẽt᷑ triſticia. Scða aptio eſt pcoꝛ⸗

—

dloꝝ ad iſpiratiões:de q̃ Apoc.iij.hr vbi dicic

dñs. Ego ſto ad oſtiũ ⁊ pulſo.ſi qͥs mihi aꝑue
rit ianuã itrabo ad illũ ⁊ cenabo cũ illo. er
cia aꝑtio ẽ labioꝝ ad cõfeſſiões:iuxta illð pſal⸗
miſte.Os meũ aꝑui ⁊ attraxi ſpũʒ.De q̃ Greg.
in paſtoꝛali dicit. Ulcera clauſa plus cruciãt:ſʒ
chᷣ putredo q̃ iteriꝰferuet eijcit᷑:ad ſalutẽ doloꝛ
aꝑit᷑.vñ Cato.Doloꝛ ẽ medicina doloꝛis Oꝛa⸗
tius q̊; in epla ad Quintũ dicit. Stultoꝝ icu⸗
rata pudoꝛ malus vlcera celat. Jõ Boetiꝰin. j.
de ↄſolatiõe ait.Si oꝑam medicãtis expectas
opoꝛtet vt vulnꝰ detegas.⁊ Ambꝛo.in qͥd ſer⸗

mõe dicit. Cõfeſſio aiaʒ a moꝛte liberat. J

Uaanrtũ remediũ ðꝛ euacuatio ſuꝑflui⸗
q tatis.De q̊ Balienꝰ vbi.S. ait. Cõuenit
coꝛpꝰſuꝑfluitatibo plenũ euacuare:vñ
diẽ Auicẽ.j.q̃rti.tractatu.iiij.c.ð febꝛe peſtilẽtie
ꝙᷓ multũ eſt vtilis flebotomia ⁊ ſolutio ac eua
cuatio vẽtris ad curatiõeʒ peſtilẽtie.Et ibidẽ di
at.ꝙ coꝛꝑa plena malis hũoꝛib ſũt diſpoſita
ad capiẽdaʒ peſtẽ. Jõ mgr̃ Johanes de mugo.
in pᷣn.xxij.c.de oꝛdine q̃rundaʒ medicinarũ ait.
Laudo ꝙ hoĩes ſani itẽdãt puraatioibo.Areſ.
qͥʒ in li.de ſecretis ſecreton ad alexandrum ait.
Ab ſtinere a nimia comeſtiõe:⁊ ſuꝑfluitatẽ pur
gare ſũme ſanitatiſ eſt. Lriplex ergo euacuatio
eſt neceſſaria ad purganda ⁊ auferẽdã peſtem.
Pꝛia ðꝛ ꝓpꝛie neqᷣtie.i.euacuatio mẽtis a ma
lis motibo ⁊ cogitatiõibo:qꝛ qui diligit coꝛdis
mũdicia hẽbit amicũ regẽ Pꝛouer.xxij. Eteua
cuare debemꝰocłos vanis ⁊ laſciuis aſpectib:
aures a malis auditiõibo. Linguaʒ a murmu/
rationibo ⁊ verbis turpibus manꝰab impudi
cis tactib:ludis:ꝑcuſſionibuſq; ac malis oꝑi
bus:⁊ pedes ab iniqͥs greſſib.vñ Elſaie.j.dicit
dñs.Lauamini mũdi eſtote:auferte malũ co⸗
gitationũ vraꝝ ab oculis meis.Scða euacua
tio eſt aliene ſubſtatie.Aic eĩ Aug.in qͥdaʒ ſer
mone. Si detines alienũ detineris a dyabolo.
Jõ dicit dñs Mat.xxij. Reddite que ſunt ceſa
ris ceſari:⁊ que ſuut dei deo.Et Paulꝰad Ro
manos.xiij. Reddite omnibo debita. Terda
euacuatio eſt pie miſicoꝛdie:ſq; ꝑ elemoſynas.
Ait eniʒ Apoſtolus.j.ad Thimo.iiij. Pietas
ad oĩa valet pꝛomiſſionẽ habẽs vite que nunc
eſt ⁊ future.? Thobie.iiij.dict᷑. Elemoſyna ab
omni peccato ⁊ a moꝛte liberat.Et idem habet᷑
in.c.miroꝛ.de pe.di.j. KKKK
Vincũ remediũ dici᷑ deteſtatio ocioſi⸗
q tatj.De quo Galienꝰ vbi ſupꝛa ait. Si
quis moderatis laboꝛibo vtitur oino
impaſſibilis pꝛeſeruatur. Ideo diat Aplłs.ij.
ad Chbimotheũ.ij.Laboꝛa ſicut bonus miles
Ieſu chꝛiſti.Et ad Galathas.vj.Duʒ tempus
habemus operemur bonum.

Bermo

Extũ remediũ ðꝛ moꝛigeratio maturi⸗
tatis.De quo Galienus vbi ſupᷣ ait. Si
qͥs vtat᷑ vita decoꝛa impaſſibilis eſt.De
betis g̊ viuere moꝛigerati:⁊ nõ eſſe diſſoluti:in
deoꝛdinatis comeſtiõibo:⁊ ducere vitã oꝛdina⸗
tam:⁊ oĩ honeſtate ac vtute decoꝛã. Ait eĩ In
no.in.c.venerabilis.de pᷣben.⁊ digni.Non loci
aut generis ſʒ vtutũ nobilitas viteq; honeſtas
gratum deo faciunt ⁊ idoneum ſeruitoꝛẽ. M
Eptimũ remediũ eſt euitatio cõtagiõis
s Dicuũt em̃ mediciꝙ peſtis eſt moꝛby cõ
tagioſus:⁊ ꝙ hõ dʒ cauere a cõuerſatõe
cũ moꝛbatis:⁊ nõ tagere res eoꝝ.Qui em̃ teti⸗
gerit picẽ inqᷣnabit᷑ ad ea Ecci.iij.Ego aũt dico
vobis:ꝙ cauere debetis a conſoꝛtio maloꝝ:qꝛ
ſcriptũ eſt.xxviij.q.j.c.ſepe.Sepe maloꝝ cõſoꝛ⸗
tia etiã bonos coꝛrũpũt. Ideo ſᷣuate pᷣceptum
apłi.j.ad Coꝛ.v.di.le cõmiſceamini cum foꝛ⸗
nicarijs. Moyſes q̊ʒ dicit vobis Numeri.xvj.
Recedite a tabernaculis hoim pctõꝛũ:⁊ nolite
tangere que ad eos pertinent ne inuoluamini
in peccatis eoꝛum. 1
Ctauũ remediũ ẽ elõgatio coꝛruptiõis
o ideſt a loco vbi coꝛruptꝰẽ aer.Uñ medi
( dicere ſolẽt. Fuge:fuge:⁊ cito aclõge
vað.Jõ dico vob illð Ecci.xxj.Quaſi a facie co
lubꝛũfuge pctim̊. Nonũ remediũ:ẽ tardatio
reuerſiõis ad locũ peſtifeꝝ donec ceſſauerit pe/
ſtilentia.Sic ego dico vobis nolite reuerti am
pliꝰad locuʒ peſtiferũ pctõꝝ.Dixit em̃ ſaluatoꝛ
nr̃. Jo.v.paralitico curato.Uade ⁊ ampliꝰnoli
peccare:idem dixit adultere Jo.viij .Thobias
ñ dixit filio ſuo Thobie.iiij. Oibo dieb vite

. .
. .

tue:deũ in mẽte habe:⁊ caue ne aliqñ ↄſentias
pctõ. Facit ad h.c.ille pniaʒ:⁊.c.nihil ꝓdeſt:⁊.c.
inanis.de pe.di.iij.O igit᷑ peſſimi pctõꝛes ſivul
tis fugere peſtem:⁊ alia flagella:accipite iſta re
media:⁊ facite hãc receptã quã vobis nunc da
bo. Accipite qᷓntũ plus poteſtis de amaritudie
mẽtis ↄtra pctã cõmiſſa:⁊ ð vᷣa coꝛdis cõtritio
ne:ãna magis libꝛã qᷓ; vnciã:⁊ pᷣdicta miſceat
cũ aq̃ lachꝛymaꝝ faciẽdo ſirupũ ⁊ bibẽdo illũ
⁊ fadatis vomitũ ꝑ nudã ↄfeſſionẽ ⁊ purgabi
tur peſtifeꝝ venenũ deliccoꝝ. Lunc remanebit
totꝰleuis ⁊ cõſolatꝰſpũs veſter qͥ erat aggraua
tus:⁊ apoſtema peſtiferũ pctõꝝ euaneſcet.De⸗
inde recipite ſuauiſſimum ⁊ refrigeratiuũ ele⸗
ctuariũ coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis dñi nr̃i Jeſu xpi
poſt hec vngite partes ſenſuales oleo ſctõ:q̃ vn

ctio oꝛdiata ẽ ab ecclłia ad ſanitatẽ aie ⁊ coꝛꝑis.

Jaco bi.v. Hoc em̃ eſt meliꝰremediũ totiꝰmũ⸗
di. Quo nõ ſolũ recipit᷑ ſepenumero ſanitas in
pᷣſenti ſʒ etiã ĩmoꝛtalitas in futuro ſecło. Quã
nobis concedere dignet᷑ ipᷣe dñs nr̃ Jeſus xpᷣs
qui cũ patre ⁊ ſpirituſancto ꝑ infinita ſeculoꝝ
ſecula viuit ⁊ regnat deus.Amen.

Pꝛima pars ſermonũ p dicabilium Rolſarij

Impꝛeſſa ⁊ diligenter reuiſa in imꝑiali oppido

Hagenaw ꝑ Induſtriũ Heinricũ Gran inibi
incolã:Impenſis ⁊ ſumptibo ꝓuidi Johannis
rynman. finit feliciter. Anno ab incarnatiõe dñi
Milleſimo quingenteſimo.xviij.die menſis
Septembꝛis.

— —
„ 2 — - — — ☛ – — ——— — —- — — — 22 — – ☚ — —

„ .
. .
. .4
4
*
.
*
α
1 .
“
*
= .

4
“
. W
3
4 9 .
Hr
4 4
„.
*
*
. 3 *
4 4
„
.
4

SD
—T

S ee

Pulcra carmina in commen/

ationem huiusoperis

5

Exho⸗tatio fratris Bernardi⸗/

ni de Buſti d lectoꝛem iſtius operis ſui.

Floꝛiia perluſtrans huius viridaria ſecli:
Eindida decerpſi lilia pulcra nimlis.
nuper et plenos herbis redolentibus hoꝛtos
Pꝛiuauit ſolito noſtra decoꝛe manus.

Arboꝛ etimmenſas pꝛebens ſpaciantibus vmbꝛas
Euulſa:eſt noſtro nunc ſituata ſollo.
Hicroſa purpureo rutilat rubicunda coloꝛe:
Lacteq; vel niuibus alba liguſtra magis.
Hic etiam aſpectus fragrant vaccinia nigri.
Hic virides pandunt vndiq; pꝛata comas.
Quiſquis es hos ſtudeas ꝑegrinos carpere floꝛes:
Quoꝛum quotidie plus pullulabit odoꝛ.
Hec ſua tempoꝛibus periet fragrantia nulliios ·
Hoꝛrida nec folijs expoliabit hyems. Hr
Nulla quoq; inſignem foꝛmam populabitur etas
Que mage per cunctos fit ſpedoſa dies.
Hoꝛtulus iſte parit fructus:herbaſq; perennes.
Faſciculos auida conglomerate manu.
Keplere 2 mentis ſubito gymnaſia veſtre

pargite per cunctas hoc thimiama domoo.

Fatris illuminatinouarienſis

oꝛdinis minoꝛum pᷣdicatoꝛis ad leccoꝛes huius operis exhoꝛtatoꝛia.

Ille canattirios roinano mane laboꝛes:
Inq; ſuos vertat leua tro phea duces.
Hic variata ferat diuerſis coꝛpoꝛa foꝛmis.
Mollis et heroas tradat amando neci.
Frat ernas acies iocundus carminis auctoꝛ
Eazuseie⸗ ſiluis dulce poema colat.
Ille ſodalitios ludat verſutus amoꝛes.
Callidus et paci terminet arte doloo.
Armet et in generum trepidanqi ceſaris alas.
OQui paphium lachꝛymans hoꝛruit altaſi celus:
Jlion auſoniã vectet peregrinus ab alto.
Paſtoꝛes cecinit:iugera quiq;ʒ maro.
Aumpliet vſq; licet ciceronis pompa theatrum.
Pꝛofluat et danae gloꝛia pꝛimatoge.
Pbiloſophus pꝛunos rebus veſtiget et oꝛtus.
Abſtrabat a ſenſu quicquid in ente latet.
Nectat et argutis logices contamina nodis.
Ingenij hoc poteris figere fine pedem. H“
Si ſapis:hic omnes mentis compone receſſus.
Omnia in hoc vno ſi potieris habes.
Quicquid calliope:q uicquid patefecit apollo:
Quicquid Areſtotelis nobile pandit opus.
Adde ꝙ empireos aquilino remige colles
Tranſmeat:et ſo lium cunctipotentis aditt.
Que fuerant varijs longe voluenda libellis
Otius hoc poteris ſtringere faſciculo. a6 2

R

Balancde Q

Focus

N

—

-Euroskala Offset

VierFarbSelector Standard“

. 9 Copyright 4/71999 VXVMaster GmbH www.yXyVmaster. com