Gb754_fol_1
author: Pelbartus, de Themeswar

—

72

5
ð

ð
2 S

5
èòð è
l ⸗

8

421
gne

1.

“

——— -,b—,⸗a˙oN ⸗ FJ——¶ — — 9

N12c511883583 021

W. Raiser

ziset

2=

⸗
.

*
„
.
*
0
.
9
₰ . .
„

—
17
.
4 .
D

BSermões Quadrageſimales
Pomeriij fratris Pelbarti de
Chemeſvar diui oꝛdinis ſan

cti Franciſci incipiũt feliciter.

.
„ —
ℳ 0
V 2 4 ι R
7

B i
mus,
.7 ,„gogs
aſſign

rl ſi
pbmf⸗
5 paatat
AIcfectua
— pemtm
. ad deüo
il ?

. ſhae
* „ crageſim
.- lclleſiead

bodiecan
ces ad
yerbis in⸗
binemiſen
lchiabe
emo cann
⸗ LTLhoeſaur
“ . boni pot
matreeca
dum:
pli line
8. 6
* Q2MN ,7 uain

2 . . ihe .
. iei ii
Peime⸗

. . . e

* „ — l

., In noie domini no

. S G*r

ſtri ieſſe chꝛiſti inepit quadrageſimalis ꝑs ſer⸗
monũ Pomerij de penitentia ⁊ eꝰ ꝑtibo:ac coꝛ
requiſitis ⁊ ꝑtinentibo ad eandem.

.

ie“

mones faciã.Tũ qꝛ ꝓ ulis dieb ꝓpłus minoꝛi
numero ↄfluit qᷓ; dieb feſtiuis vel dñicis. Tũ

iſtam pᷣmitto ꝙ ꝓ

qꝛ gaudent bꝛeuitate moderni:vt ſcribit᷑ ff. qð
metus cã.l.j.in gloſa.⁊.C. ð a ppellatõibo.l.am
plioꝛẽ. Pꝛo diebo aũt dñicis longioꝛes aliquã⸗

tulũ ſᷣmones faciemus: vt multis ↄcurrentib⸗

ꝓtũcta plebeis qᷓ; ſcientificis ⁊ altioꝛibo poſſi⸗

mus ꝓ modulo ſatiſfacere. Deniq; iudicio ſa/
gacis pᷣdicatoꝛis relinquit᷑ vt ſᷣmo ꝓ aliq̃ die ᷣ

aſſignatus poſſit ꝓ altero die tranſponi⁊ pᷣdi⸗

cari ſicuti videbit᷑ ꝓpło ⁊ tꝑi ↄgruere.Nã ⁊ ßᷣm

phůᷣm ſᷣmones aptandi ſunt ſᷣm ↄgruentiã ⁊ ca
pacitatẽ audientiũ. Hoc ſolũ depcoꝛ vt qᷣcqᷣd

defecruoſum inB D. ⁊ alijs meis laboꝛibo cõ⸗
perit᷑ niſiſpſius Nũfficiẽtie aſſcribat᷑.⁊ ꝓ me
ad deũ oꝛones dirigant᷑.Quicqͥd autẽ boni vi⸗
attribuat᷑. cui

ſum fuerit:deo altũſimo aq̊ eſt:
laus ⁊ glia ſit in ſecula ſeculoꝝ Amen.

Feria quarta Cinerũ ſeu in capite ieiunij qᷓ/
drageſimalis Sermo pᷣmus ſq; de inuitatione

eccleſie ad penitentiam ⁊ ieiuniũ.
Hnuertim̃i/
.älſerlcons ohekl. ij. ⁊ in epla

— hodierna.Sancta mater ecccia

hodie canit hec verba exhoꝛtañ.oẽs filios.i.fi⸗
deles ad penitẽtiã his diebꝰ agenda. In gunb⸗
verbis inducit ad penitentiã ex ↄſideratioe di⸗

uinę miſericoꝛdie:q̃ ꝓmiſit penitentibo veniã ?z
celdtia bona. Pꝛopterea etiã in euãgelio hodi
erno canit verbũ ſaluatoꝛis nr̃i Matchᷣ.vj.di.

Theſauriʒate vob theſauros in celo.qð etiaʒ
poni põt ꝓ themate. idiamus g hoꝛtantem

matrè eccłiam. Conuertimini o virio mulieres

ad dñm deũ ⁊c̃. Exq̊ ſanca eccłia hoꝛtat᷑ nos
ad pniam:⁊ induat nõ ſolũ verbis ſed etiã
plis. Jlcirco tria myſteria ꝓ ſᷣmone iſto decla⸗

remus ᷣm qð tripłr hoꝛtat᷑ nos eccłia ad peni æ

tentiam die iſiis.
Wimũ ðꝛ exemplarnis induoionis.
Becũdũ ðꝛ q̃drageſimalis obſeruationis
Tertiũ ðꝛ diuinalis inuitationis.

—

d A Lirca pmũ de exemplari inductiõe vel in⸗

uitatione aduertendũ eſt ꝙ ſas eccłia inuitat ⁊
inducit nos ad pniaʒ exẽplo qᷓdruplicis cerimo
nie qᷓ facit adie ⁊ diebo iſtis qͥdrageſimalibo.
Pꝛime- R miſſaꝝ exhoꝛtatione.

Ber

7
7
7

„ — —2

Tertio in cenen ↄſecratiõe.
Ultimo in imaginũ apud certos ↄtectione. òôM
auma inq; in miſſaꝝ oim exhoꝛtatioe. Nin

niad dñm deũ vim qꝛ benignꝰ

C a— —2½ Srr)

Scðo in veſperaꝝ anticipatione.

2

ine miſſaꝝ cantari ſolet.hũiliate capita veſtra

facit:niſi ꝓpterea vt pcõꝛ qͥ a toto anni curricło

ðo.q̃re h̊ fact his tꝑibo qð als ꝑ totũ annũ nõ⸗

in peccatis ſuꝑbiuit ↄtra deũ:iã nũc hũiliet᷑ iad

pniam tripłr.ſq; in coꝛqe ꝑ ↄtritionẽ.in oꝛe pr

2feſſionẽ.in ſatifaction opis ꝑ ieiuniũ:elemo
ſynã ⁊ oꝑationẽ qtenus gram dei ⁊ głiam ↄſe⸗

quat᷑.ã Jac.iiij.Deus ſupbis reſiſtit:bũſibꝰ

„

plures qͥᷣ ſe ieiunare putãt in q̃drageſima mor
vt ſignũ audierint ad nonã hoꝛã manducareqd

nullatenus ieiunare credendi ſũt ſi ante mdqu

cauerint qᷓ; veſptinũ celebꝛet᷑ officiũ.Cõcurren⸗
dũ eſt em̃ ad miſſaʒ.⁊ auditis miſſaꝝ ſolẽnijs:

veſꝑtinis officijs:largitis elemoſynis ad cbũ

aut dat graz. ⁊ ſicgliam. B Secũdo in
ſperaxꝝ anticipatiòe. Nã his diebꝰ q̃drageſima
libo veſpe añ pꝛandiũ dicunt᷑ cũ toto anno pAüt·
meridie dicant᷑. Sed h̊ qre fit niſi ad pnie inkdnu
cionẽ. imirũ vnde bᷣ fiat.dicendũ ꝙ ex derre
to de ↄſe. di.].c. ſolent. vbi ↄaliũ dicit ſic. Solẽt

accedendũ eſt. Si vo aliqs neceſſitate ↄſtricꝰ

fuerit:vt ad miſſaʒ venire nõ valeat:extermiata
veſꝑtina hoꝛa cõpleta oꝛoe ſua ieiuniũ ſoluat.
Hec ibi.Quare aũt ſic fuerit inſtitutũ. DicẽdnFG

ꝙ vt ſic ieiunãdo xpᷣm imitari in pnia ⁊ ieiunio

qᷓntũ poſſumus nos inducamur.Quia em̃ n⸗
poſſumus ſine abo ieiunaretot diebo ſicut fee
xpᷣs:ſaltẽ ieiunemus vſq; poſt veſperã.Et quia
multi nõ pñt ieiunãdo expectare hoꝛã diei veſp
tinã:ſaltẽ veſpis anticipatꝭ comedãt in meridi
Zertio in cinerũ ↄſecratiõe.Nã hodie eccłiai·⸗
neres ↄſecrat ⁊ capitibo hoĩm iponit vt ſe moꝛ⸗
tales cognoſcant:⁊ ideo pniam agant.vñ ſacer
dos iponẽdo cineres didt. emẽto hõ qꝛ pul
uis es ⁊ in puluerẽ reuerteris.Quia nimirũ nil

ſicad penitẽtiam ꝓuocat ſicut moꝛtis mẽoꝛia

Ecci.vij. Memoꝛare nouiſſima ⁊ in eternũ nõ

pec. Jõq; eccłia hodie canit.Emẽdemus in me
lius qð ignoꝛant peccauimuſ.ne ſubito pᷣoceuꝝ
pati die moꝛtis qᷓramus ſpaciũ pnie ⁊ iuenire

nõ poſ.⁊c. Quarto in imaginu ↄteciõe.Eth⸗
apud certas ecclias ſeculariũ marxie ſolet fieri.

Sed qre p̊ niſi ad ſignificandũ ꝙ pctõꝛ nõ ẽ di
gnus videre fasiẽ ðᷣi aptã ⁊ ſccõꝝ gliaʒ niſi agat
pniam. Eſa.xxvj.Tollat᷑ ipius ne videat głlaʒ
dei. O ̊ pctõꝛ ꝑtimeſce ⁊ age pniam.qꝛ deus ⁊
ſcti angeli ⁊ beata vgo ⁊ oẽs ſcti abominant᷑ te
in pctis exiſtentẽ aſpicere.⁊ ſic ꝑibis.O infelix
perpende qꝛ ſine pnia celũ habere nõ poteris.

CEKirca ſecũdũ de q̃drageſimali obfuatis

ne Querit.qre ſub nũero q̃dragenanio voluit
deus h̊ ieiuniũ obſeruaria ꝓpło.ſ.xpᷣiano.Ad
qð aſſignant᷑ papue rõnes q̃ttuoꝛ m do.
Pꝛima ratio decmationis tpalis. l
a 2.

N

Scva rõ offlictionis penitẽtialis.
Tertia rõ ↄſecrationis nũeralis.
Quarta rõ imitatiõis chꝛiſti foꝛmalis.

oſe. di.iij. ieiuniũ.⁊.ca.ſe. Nã ſi ꝗs ieiunaret die
dñica ca abſtinẽtie vel aliq̃ bona intentiõe.vel

cex pcepti pᷣlati ipoſitiõe:bonũ eẽt. vt ptʒ ꝑ MHie⸗
ro.lxxvj.diſ. VUtinã inqͥt om̃i tꝑe ieiunare poſſe

Pꝛima inquã ro decimationis tꝑalis.Nã bo⸗

nus chꝛiſtianus dz deo decimas ſoluere de bo
nis oĩby.ſ. poſſeſſiõibo ⁊ etiã coꝛpalibo.⁊ ſic etiã
de tꝑe annuali vite ſue. Sed vc ſcribit᷑ ꝑ Greg.

de ple. di. v. cqᷓ̃drageſima (inqᷣt) ipſi dies decie
ãni ſunt.infra.vᷣbi gra. H ꝑ.ccclxv.dies annꝰ
voluit᷑. deinde ꝑ.xxxvj. dies affligimur q̃ſi ãäni
do decias damus. Rõ.qꝛ.xxxvj.ſunt decia nie
ri.ccclxv. dieꝝ ⁊ ſex hboꝛarũ:quẽ nüerũ atinet an
nus totus. Subdit᷑ ibidẽ. Sed vt ſacer nüerꝰ.

xl. dieꝝ adimpleat᷑: qᷓttuoꝛ dies ad ſupplemẽtũ
xl. dien addut᷑. Hec in dicto caplo de ↄſecratio
ne S. Jõ qᷓdrageſimã ieiunare debemus ꝓ dea

ma tpis ⁊ coꝛpis exoluẽda. Idcirco em qttuoꝛ
dies addimus. qꝛ coꝛpus ex q̃ttuoꝛ elemẽtis ẽ

oſtitutũ.vt ſic ieiunãdo ſoluamus qᷣcqͥd in coꝛ

poꝛe ꝑ annũ peccauimus. Scꝗa rõ afflictio
nis pnialis.qꝛ nũerus.xl.a pncipio mði depʒu

tatus ẽ p pnia hoĩm expectãda vł facẽda.Et hͥ

patz pᷣmo in diluuio qð pluit.xl.diebꝰ Geñ.vij
Secũdo in exitu filioꝝ iſrł.xl.annis ꝑ deſertuzʒ
qͥ ſi nõ peccaſſent.xl.dieb intraſſent fines terre
ꝓmiſſiõis.Tertio.xl.diebo ieiunauit Moyſes

ꝓ lege accipiẽda. Quarto.xl.diebꝰ Helyas aſcẽ

dit in montẽ oꝛeb ad colloquẽdũ cũ deo. Quin
to deniq; poſt paſſionẽ chꝛiſti.xl.annis expecta
uit iudeos ad ↄuerſionem. Sexto quia etiam

niniuitas ante. xl. dies ad penitentiam mo⸗
nuit. Septimo qꝛ xpᷣs.xl.diebo ꝓ nobis ieiuna

uit in deſerto. Hinc canit eccłia.Lex ⁊ ꝓphete p

mitus b̊ pᷣtulerũt poſtmodũ xpᷣs ſacrauit oĩa.
⁊c. Tertia rõ ↄſecrationis nũeralis.qꝛ xpᷣus

dns nneꝝ qqragenariũ mlłtiplr oſecrauit. S
pacronẽ temo articlo ꝓſequar ob bꝛeuitateʒ ?

deuotiõz. Quarta rõ imitatiõis xpᷣifoꝛmis ⁊

ſpecialis.qꝛ vt dicit Berñ.chꝛiſtianus a xpᷣo ðꝛ

vt chꝛiſti frater ⁊ imitatoꝛ reputet᷑.ſed xpᷣs dũs
xl.diebo ieiunauit.g̊ ꝛc. D Sʒ qri᷑ hic.Qua
re ecclie filij xpᷣiani nõ eo mõ in h̊ ieiunio xpᷣm
imitant᷑ ſicut xpᷣs ieiunauit.qꝛ ipᷣe xpᷣs ieiuna⸗

uit ↄtinue ſine dieꝝ interpolatõe.chꝛiſtiant aut
dies dñicos interceptos nõ ieiunãt.⁊ ſie diſcõ⸗

tinuãt ieiuniũ.Ad bᷣ rñdet᷑ ꝙ h̊ rõnabiłr oꝛdia
uit eccłia triplici růne. Pꝛimo ꝓpr reſurectio
nis xpᷣi veneratiõʒ. Et hac ponit Alexander de

ales in.iiij.Nã xpᷣs in dñica reſurrexit ⁊ die illa

bis comediſſe legit.ſq; cũ diſcipulis in emaus
eũtibo.⁊ cũ apłis qͥb apparuit ianuis dauſis:
vt ptʒ in euangelio.ideo ↄgruit xpianis eo die

bis comedere vel nõ ieiunare.ita tñ ꝙ ebos q̃/
drageſimales ſumãt:vt ſic q̃ntũ pñt xpᷣo ↄfoꝛ⸗

ment qᷣ in dictis appantiõiby panes ⁊ piſces ac

mel ⁊ nõ carnes legit᷑ comediſſe ipᷣa die reſurre

ctiois. Scðo ꝓpter vitandã ſuꝑſticionẽ. Nã

Apr pᷣ eiunare ꝓhibitũ eſt ab ecclia die dñico ð

mus ⁊c. Sed ſi qͥs in dñica ieiunaret q̃ſi facẽs

3 ↄſuetudinẽ ꝓplłli xpᷣiani.vel cũ ſcandalo aliox

vel ſi ꝓpter ſuꝑſticionẽ aliqua: ſic peccaret. Un

ↄgruit illo die.ſ.dñico nõ teiunare. Tertio ꝓ

pter ieiunij deuotiõʒ.qꝛ ex ↄtinua ieiunij affli⸗

ctiõe faſtidiũ fatigaret hoĩes.⁊ ſic deuotio ieiu⸗

nãdi ꝑiret. Hec e Alex.in.iiij.? Tho. ij.ij. q. crl

vij. O ergo xpᷣiane imitare xpᷣm ieiunãdo.ſ.his
dieb ꝓut eſt ſtatutũ.imitare pniam agẽdo ⁊c.

E Kirca tertiũ de inuitatiõe dei aduertẽduũn
eſt ꝙ miſericoꝛs deꝰ ⁊ dñs ieſus hũc numeꝝ q̃
drageſimalẽ ↄſecrare voluit multipłr.vt atten/
dentes hoies talia:inuitent᷑ ad obſeruãtis ipa,z

q̃drageſimalẽ in pnia ⁊ ieiunijs ⁊c. Uñ in epyla

hogdlierna Johelij.canit᷑. Hec dicit dñs ↄuerti

mini ad me in to.coꝛ.ve.i ieiunio ⁊ fl.?⁊. Pꝛi

ne. qꝛ Matcheꝰeuãgeliſta ſcribendo gñationẽ
xpᷣi poſuit xl.gñatões vt A eiero.

— 717

mo em̃ ↄſecrauit aduẽtu in gnatiõis deſcriptio

dictet gñatiões.xlij.? h̊ paꝝ diſtat. Sed qre B

Augꝰ. dicit ſic. Ad h̊ dñs ſue gnatiõis q̃drage⸗

nanio nuero ad nos deſcendit vt nos ad deum

nr̃o q̃dragenario aſcecdamꝰ ⁊c. Scðo ↄſecra

uit in ↄcep tiõe ſᷣm ꝙ dicit Fra. maro.qꝛ.xl.heb
domadis in vtero virgineo manſita ↄceptiõe.

Tertio in ieiunatiõe.qꝛ.xl.diebo ieiunauit vt
patuit Quarto in pᷣdicatiõe ⁊ miraculoꝝ
oꝑatione.qꝛ a.xxx.anno qᷣ cepit pᷣdicare vſq; ad
q̃rti anni dimidiũ qͥ̊ paſſus ẽ moꝛtẽ.xl.menſes
nũerant᷑. Quſito ↄſecrauit ſua moꝛte.qꝛ.x:.ho
ris ab hoꝛa expiratõis.ſ.nona vſq; reſumectiõ
moꝛtuus qᷣeuit. Sexto oſecrauit reſurrectiõe
⁊ tandẽ aſceſiõe.qꝛ poſt reſurrectiõʒ.xl.die in ce⸗
lũ aſcendit.O ̊ pctõꝛ audi xpᷣm deũ inuitantẽ
ad penitẽtiã agendã ⁊ ↄſecres te deo his dieb.

O infelix qͥd tardas penitere cũ neſcias ſi dism
craſtinũ habeas.Sʒ ⁊ ecce ↄſideres hodie quᷣ

cineres iponũt᷑ capiti xpianoꝝ vt moueant᷑ ad

ℳ☛

pniam. Mimiꝝ in ꝓyal. eſarij Exempliũu
legit᷑ qðᷣ ⁊ narrat᷑ in ᷣmoibo diſcipuli.Carnifex

q̃dã cũ tertia feria añ diẽ cineꝝ totã pene noctẽ
in comeſatiõibo ſic hen multi ſolẽt expeydiſſet.

Ettãdẽ mane cũ collega biberet ⁊ audiſcet pul

ſocio. Ego tibi cineres ⁊ tu tandẽ mihi dabis.

.Y ationẽ ad eccłiam ꝓ cneribo ſuſcipiendis dixit

Tollẽſq; cineresð foco iacauit ſuꝝ caput illiꝰ

⁊ ecce mox ĩ penã ſenſit pulueres ac ſi ſibi falib
inſufflaret᷑.⁊ exclamãs tãtũ ſibi hauſit vt vix ꝙ;
nõ ſuffocaret᷑. Accurrũt młti ducũt eũdẽ ad in⸗
ſulã vbi nõ erãt pulueres.ſʒ nil ꝓfuit.Uij iuſto

iudicio cũctis vidẽtibo turbine eneꝝ ſi uffocatꝰ
expirauit. Ue ̊ ve miſeris pctõꝛib. Sed vos

chariſſimi ↄuertimi ad dũm deũ vim qꝛ miſen

coꝛs ẽ penitẽtib.Rogemꝰ ̊ xpᷣm vt detcc.··

8.1

☛

Bermo

Feria qnta poſt cinerũ Sermo ij. ſq de con

grua inſtitutiõe ieiunij qᷓdrageſimie in vere.

⸗ Itil i Jeſus.

go veniã ⁊ curaãbo eũ. Datth.
viij. ⁊ in euãgelio hodierno. In qͥ/

. vbis oñdit᷑ ꝙ dñs ieſus ex imen
ſa pietate ꝑatus ẽ curare infirmitates: pᷣſertim

aiaꝝ vere penitẽtiũ ⁊ ſupplict᷑ oꝛantiũ. Sicut

fect Centunioni petẽti ꝓ ᷣuo.vt ptʒ in euãgelio
Sʒ qm̃ vt Salomon ſcribit Eccs.iij. Oia tpᷣs

bñt.Eſt em̃ tpᷣs ridẽdi vł gaucdi.⁊ eſt tᷣs plã

gẽdi. Jõ chariſſimi aduertite qm̃ antea tpᷣus
vobis erat gaudẽdi mũdiałr.ſed iã inſtat tᷣus
plangẽdi pctã ⁊ ieiunãdi ac ↄfeſſiõeʒ faciẽdi.ꝓ
ptereã de h̊ tꝑe põt accipi ꝓ themate alio pᷣmo⸗
nis illð Ecci.iiij. Fili ↄſerua tpᷣs ⁊ deuita a ma
lo.nõ ↄfundarꝭ ꝓ aĩa tua dicere veꝝ ſq; in ↄfeſ⸗

ſiõe.Et qͥ hec facit venit ad eũ xpᷣs ꝑ gr̃am ⁊ cu

rat ei.ſ.in nia ab infirmitatibo pctoꝝ. put ꝓmi

ſit cturioni d.S. Ego veniã ⁊c. Et in euãgelio
Itaq; de h̊ tꝑe q̃drageſimali qͥ̊ ſolẽt fideles aie

P pniaʒ lauuui a æpo curari tria myſteria no
temus⸗ S.
D ðꝛ ↄuenientia vᷣnalis tis
Decũ dũ ðꝛ⸗ S q̃drageſimalis inſtitu

Tertiũ ðꝛ euidẽtia ꝓbabilis rõnis (tõis.

Eirca pᷣmũ de ↄueniẽtia vnalis tꝑis in

qrendũ ẽ. Unde ↄuenit ꝙ eccłia ꝓ tpe ieiunij ⁊

inee herbe ? arbuſta ⁊c᷑.ſic ſpũalr ↄuẽit vtera

Sed heu mlti griũ faciũt õ qͥs xpᷣs Lu.xiij.po

nit ꝑabolã de arboꝛe plantata in vinea ⁊ qrẽs

dñs fructũ in ea ⁊ nõ inueniẽs:dixit cultoꝛi.ſuc

cide illã vt qͥd terrã occupat.At ille. Dñe dimit

teillã ⁊ ̊ anno vſq; dũ fodiã ſtercoꝛa. h̊ eſt: re⸗
cognitõʒ pctõꝝ tãq; ſtercoꝝ.Et ſi qͥdẽ fecerit fru
ctũ pnie.ſin aũt:in futuꝝ ſuccides ⁊c.Sic in ꝓ
Tertio h̊ eſt s renouatiõis.ſ.tã cur
ſus celi:qꝛ ſol ij intrat in pᷣmũ ſignũ anietis:qᷓ;
etiã elemtoꝝ ⁊ ĩ eis exñtiu. Nã aer iã ſerenat᷑ a⸗
ues in aeſe cantare icpiũt ⁊ nidificare acpullifi
care.ſic piſces ĩ aqs ꝓcreare.pᷣta ⁊ arboꝛes in ter
ris vireſcere ⁊c̃.̊ ↄuẽit h̊ tꝑe ⁊ hoies in aia reno

uari ꝑ pniam.qꝛ vt Aug.ðt. Impoſſibile ẽ no⸗

uã vita.iſ.celeſte inchoare niſi qͥs veteris vite ſq;
pctõꝝ peniteat.Oh qᷓnta hoĩm ſtulticia pctõꝝ.
qꝛ vt ðꝛ Hiere.viij.iluus in celo:turt᷑: irun
do:⁊ aconia cognoſcũt ⁊ cuſtodiũttpᷣs aduẽtꝰ

—

ſui.ꝓpłus aũt meus.ſi.xpᷣianus nõ cognouit iu

diciũ dñi.ſ.futuꝝ ↄtra impenitentes.

H Kirca ſecidũ de ↄgruẽtia inſtitutiõis q
ri Quare ieiuniũ q̃drageſimale eſt inſtitutũ.ſ.

ꝓ h̊ verno tꝑe ſᷣuãdũ. Quũ em xpᷣs dñs nõ h̊ tꝑe
leiunauerit.ſed ĩmediate poſt ephiam Math.
iiij. Mirũ g eſt ꝙ ieiuniũ q̃drageſime nõ ꝓ illo
tpe: ſʒ ꝓ h̊ tpe veris inſtituit eccłia ſccã. Ad qð

rñdet᷑ ſᷣm qlex. de ales.⁊ ſctm̃ Tho.in.iiij.q.ſ.

qicemꝰ vicia:⁊ plantemꝰin nob vtutes pꝑ nlaz

tꝑe veris ↄgruẽtius inſtitutũ eſt ieiuniũ ⁊ aſſu
mit᷑ ac exercet pt᷑ tres rõnes.nõ obſtãte ꝙ xpᷣs
glio tꝑe ieiunauit.qꝛ ſic voluit ⁊ vᷣgruit.
Pꝛumo ꝓpr earnalis ↄcupiſcẽtie repᷣſſionẽ.
ecũdo qꝛ b̊ eſt tpᷣs plantatiõis. Scvðo ꝗꝓpr fideliũ ad paſca pᷣꝑation.
Tertio qꝛ h̊ eſt tpᷣs renouationis. CTenio ꝓpt pmoꝝ ꝑentũ traſgreſſion.
Pꝛimo inquã h̊ vernũ tpᷣs eſt tpᷣs medicatõis ½ Pꝛimo inqua ꝓpter carnal ↄcupiſcẽtie repᷣſio
Nã ꝓ iſto tꝑe mẽſis Marcij ſolent hũoꝛes cõ⸗ nẽ.Et hãc ronẽ ponit Johes belet in ſũma ſua
mouer in hoie:vt volũt phiſici.⁊ iõ ↄſulũt ꝓ hᷣ de officio.qꝛ viq; in vẽre maxie inſurgũt iua⸗
te fieri purgatiões ꝑ amaras potiões vł ſuda leſcũt motus camales ⁊ cupiſcẽtie magꝭ accẽ
nões. Pꝛoinde Johes meſue in pᷣcica pᷣma ðt dunt᷑. Sicut etiã videmꝰ in aialibo ⁊ auid q in
ꝙ oẽ malũ aut moꝛboſum qð in coꝛꝑe latitaue vere magis mouent᷑ naturalrad cõmiſcẽdũ ꝓ

pnie int᷑ alia tꝑa deputauerit bᷣ vernũ tpᷣs. Ad
qð dicendũ ꝙ hᷣ ſumme ↄueniẽs fuit:pᷣapue ex
huiꝰ verni tꝑis ↄditione triplic. ꝰ
Pruro qꝛ h̊ eſt tᷣs medicatiõis.

—

rit:⁊ in vere medicinis aut laboꝛib.ſ.ſudando

expurgatũ nõ fuerit:eſtate ſuccedẽte hõ ꝑiculo⸗

ſius febꝛib eſtuabit. aoc idẽ dic etiã Eõòſtanti
nus li.de natura moꝛboꝝ. Ideoq; ſicẽ h̊ tpᷣs cõ
uenit ꝓ coꝛpoꝝ medicina.ita plus ↄuenit ꝓ aia

bus medẽdis ꝑ amaritudinẽ pnie ⁊ expurga⸗

tionẽ lachꝛymaꝝ tãaq; ſudoꝝ atq; laboꝝ operũ

bonoꝝ.Uñn Ecci.xviij.Añ languoꝛẽ. Tyra.ſq; æ ſunt ieiunia q̃ttuoꝛ tepoꝝ q̃ inſtituit calixrus
moꝛtis.adhibe medicinã. ⁊ ante iudiciũ.i.hoꝛa p̃pᷣ.lxxvj.diſ.c.ieiuniũ.ac Urbanus ppppᷣ.e.dil.c. Trre
moꝛtis interroga teipᷣm.ſ.ꝑ diſcuſſionẽ ↄſcie.et

inuenies in ↄſpectu dei ꝓpiciationẽ. O tu pctõꝛ

q̃ͥd eſt ꝙ times moꝛi in coꝛge:⁊ nõ times moꝛi

„ ⁊ in aia ꝑ pem̃.ſic facis ac ſi digitũ amputariti⸗
. Meres⁊ caput decollari nõ timeres.qꝛ ania vt

caput c ipꝛopoꝛtionabiłr pᷣcellit coꝛpus.
putant᷑ vi de:eradicant᷑ berbe noaue 7 plantot᷑

wernũ tp̃s ẽtp̃ᷣs plãtatõis.lã h̊ tꝑe

atiõe.Et h̊ accidit ideo:qꝛ ꝓut Johs Dama
Tong ðt. In eſtate colera auget᷑ in hoie.in au⸗
tũno melancolia.in hyeme flegma.⁊ in ve ſan⸗
guis increſcit.⁊ ſictũcex incremento calidi ſan⸗
guĩs ↄcupia accẽdit. Jõq; h̊ tꝑe veris ↄueniẽt᷑
leiuniũ eſt ad reᷣmẽdũ carnalẽ ↄcupiſcetiã.In
alijs aũt tꝑibo ſũt minoꝛa ieiunia inſtituta. vt

ſtatuimuſ.viq; in eſtate in hebdomada penthᷣ̊.
vt repᷣmat᷑ colera iracũdie ⁊ fallacie. Colericus
em̃ ẽ naturalr iracũdus ⁊ vᷣſutꝰ. Itẽ in autũno
ſ.in ſeptẽbꝛi vt debilitet᷑ melancolia cupiditat
⁊ triſticie. Melancolicus em̃ naturalr cupidꝰ
eſt ⁊ triſtꝭ. Deniq; in hyeme vt debilitet᷑ flegma
ebetudis ⁊ pigritie.⁊ h̊ fit in decẽbꝛi. Quartuʒ

fit ieiuniũ qᷓctuoꝛ tẽpoꝝ in q̃drageſima rõne iã
a 3

- 9H Hĩœnö
dicta. Et ſᷣm Alexã.de ales hec ieiunia ↄueniẽt

fiũt tribo diebo iuxta nũerũ triũ menſiũ vt ſatiſ⸗
faciamus ĩ dieb trib de his pctis qᷓ cõmiſimꝰ
ſinglłis tribo mẽſibo ꝑtiũ anni. Itẽ fit feria qrta
ꝓpðmẽoꝛiã traditiõis xpᷣi.Et feria ſexta ꝓpt xpi

crucifixionẽ.⁊ ſabbato pt᷑ xpᷣi qetẽ in ſepulcero
⁊ triſticiã apłoꝝ de nece dñi.Et ſic patZʒ.
Scðo ieiuniũ q̃drageſimale ꝓ vemo tꝑe ob⸗
ſeruandũ ẽ ꝓpt᷑ fideliũ ad paſcha debitã pᷣpara
tionẽ.ã ad feſtũ paſce ſpentr dz ſe ppare ꝓolłs
xpᷣianuſ:maxie ꝓpt pᷣceptũ cõicandi euchariſtiã
⁊ ꝓpt᷑ venerãdã paſſionẽ xpᷣi ac reſurreccionẽ qͥ
in vere facta ẽ.ꝗ̊ ↄuenient᷑ crca ↄfiniũonice paſ
ſionis ⁊ reſurrectiõis in vniuerſo oꝛbe obſerua
tio q̃drageſime apłica inſtitutiõe obſᷣuat᷑.vt ðt

Iſið.vj.thimoł.Quatenꝰetiã ꝑ bᷣ inſtnamur

ꝙᷓ ſicut xpᷣs dñs ꝑ ſuã paſſionẽ puenit ad gliaʒ
reſurrectiõis.ita⁊ ꝑ ieiuniũ ac ꝑ pnie oꝑa pue⸗
nimus ad głiam eterne beatitudis.O & tu qᷣͥ ia

cces in pctis q̊ puenies niſi in infernũ. Tertio

ꝓpt᷑ pᷣmoꝝ ꝑentũ traſgreſſionẽ.qꝛ pᷣmi pentes
peccauerũt in vere fᷣm Ylex. de ales in ſcõo vo⸗
lumine ſũme.ꝗ̊ tũcieiunamus.vt ſicut ab ipſis
gaudijs padiſi ꝑ gulã cecidimꝰ. ita ꝑ abſtinen
tiã tũc faciendã ad ea redeamꝰ. Uñ canit ecclłia
aradiſi poꝛtas ieiunij tpᷣs nobis aperiet:ſu⸗
cipiamus illud oꝛates ⁊ depᷣcantes vt in die re

ſurrectiõis cũ dño głiemur. Hecin offico dñi

ce pme. Uñn aũt ꝓbat᷑ hõ peccauerit in veris
tpe ꝓpt᷑ bꝛeuitatẽ articło tertio reſecãdo ꝓſcq̃r.
K Eirca tertiũ de euidentia rõnis qᷓ ꝓ ba⸗
bilr agnoſcit᷑ ꝙ bᷣmus hõ in tꝑe veris peccauit
ꝑ gulã.ideoq; in veris tꝑe ↄgrue inſtitutũ eſt ꝓ
remedio peccati ieiuniũ p̊: ꝓpter capacitatẽ ſim
pliciũ hiſtoꝛice ꝓſeq mur. Narrat᷑ qppe ex qͥ⸗
buſdã codicibo Iſidoꝛi.viij.ethimologiaꝝ reꝑ
tũ ꝓut habet᷑ in ara celi in bibliocheca fratꝝ mi
noꝝ ſic viq; ꝙ poſt aſcenſionẽ dñi apłi occupa
ti in pᷣdicatiõe nil tradiderũt de die qͥ paſca de⸗
beret celebꝛari.Cũ vo ipᷣi ex ᷣ mðo traſiſſent:p
oꝛbẽ vniuerſum diuerſa introducta fuere ieiu/⸗
nia. Alij em ieiunabãt q̃draginta dies. Alij vi⸗
ginti.Alij tm̃ q̃draginta hboꝛas.Omiſq; gallia
viij.Ral.aplis paſca celebꝛabat.Oꝛientales vo
q̃cũq; die menſis marcij luna.xiiij.veniſſet pa⸗
ſca tenebant. Tũc pᷣ Uictoꝛ romanus epᷣs di
rexit dãs autoꝛitatẽ ad Theophilũ ceſarie pale
ſtine epᷣm vt ex hieroſolyma vbi xpᷣus dñs fuit
ↄuerſatus:paſcalis oꝛdiatio ꝓuẽiret. Lũc epᷣs
Theophilus adunato ↄdilio ſapientũ ⁊ docto
rũ dixit eis.Quẽ diẽ pᷣmũ creditis in mũdo cre
atũ.Et ↄcoꝛditer rñderũt de die dñico. Atiülle.
Quõ ꝓbad. Rñderũt.ex ſceptura q;̃ dicit.Factũ
eſt mane ⁊ veſpe dies pᷣmus, Deinde ſcõs.vltio
ſeptimus in qͥ qeuit deꝰ:hᷣ eſt in ſabbato. ũ g̊
ſabbatũ ſit dies nouiſſimus qᷣs pᷣt eſſe poꝛ niſi
dnicus. Zheophilus acceptauut.ſʒ itex interro
gauit de ꝑte ãni q̊.ſ.tꝑe facꝰ ſit mõs. Rñnderũt

„
.
.

ꝙ in vere. At ille. Pꝛo bate qð dicitis. Scriptu
ra ait Germinet terra herbã virentẽ ⁊ facẽtẽ ſe⸗
men.⁊ lignũ pomifeꝝ faciẽs fructũ.⁊ bᷣ tꝑe ver
videmus fieni incipi.Lheo.dixit.Ueꝝ ẽ.i qm
in vere tres menſes ſũt in qͥ uloꝝ mũdus cepit

eſſe. Rñgerũt. In eqͥnoctio.qꝛ ſcptura dicit.Fe

cit deus lucẽ ⁊ vocauit diẽ.fecit tenebꝛas ⁊ vo⸗

cauit noctẽ.⁊ diuiſit deꝰ lucẽ a cenebꝛis.Theo.
di. Quid de luna:an plena ſit creata. Rñderũt

ꝙ plena factaẽ in pncipio.qꝛ ſcriptura diat.Fe
at deus duo lüinana magna ⁊c. Et cũ tali iue/
ſtigatiõe m illo acilio ſtatuerũt paſca nõ debe⸗

re celebꝛari ante.xj. kal.aplis:qð eſt altero die

imediate ſeqᷓnti poſt feſtũ ſeci bñdicti.Ex iſtis
ptʒ ꝙ pᷣmi pentes in vere peccauerũt. Jõq; tali
tpe.i.viij.Rał.aplis xpᷣs moꝛtuꝰ ẽ.⁊ nos ↄueni
ent᷑ tali tpe ꝓ amoꝛe xpᷣi ieiunamus. Rogemꝰ

òN dnm ieſum vt det nobis gram ⁊c. Amen··

Feria ſexta poſt Cinerũ Sermo tertius in oꝛ

dine ſq; de inatatiõe chꝛiſti ad ↄuerſionẽ a pec⸗
catis noſtris faciendꝗ.

8B 1t ote . „ PF

e glteciti ſicut ⁊ pr veſter celeſtis
ctus ẽ. Mathᷣ.v.⁊ in euãgelio ho
dierno. Uerba ſunt hec ſaluatorꝭ

nf̃i ieſu. In qͥb hoꝛtat᷑ ad ſanctitatẽ vite ꝑfecaã

ſectandã exẽplo dei oĩpotẽtis ꝓ modulo nr̃e in

7„

firmitat poſſibili. Sʒ qm̃ vt dicit p Bs. m phi
ſicoꝝ. Unũ qðq; pfectũ tũc eſt cũ attingit ſu
nẽ ſcʒ fm ↄuenientẽ gradũ ſui ſtatꝰ ⁊ ꝑfectiõis

uũ fi

finis aũt creatiois huane deꝰ ẽ quẽ penitẽtes at
tingũt ꝑ ↄuerſionẽ ꝑfectã ad ipᷣm.Vñ vt exẽpli
gra loqmur. Sicut oculus qͥ faaꝰ eſt a ded ad

vidẽdũ nõ ðꝛ pfeeꝰ niſi plenũ viſum paſſit hꝛe
ſic manus in operando: ſic pes in ambulando

pfectus ẽ dũ pot facere qð dʒ. Hõ g̊tũcꝑfecus
ð qn ad finẽ ſuũ ſq; ad deũ attingit.hic ꝑ graz
⁊ in futuro pfeciſſime ꝑ głiazʒ.ipᷣm amãdo lau
dãdo ⁊ poſſidẽdo.Et hec oĩa inchoant᷑ ꝑ pijaz
quã ꝓ bis tꝑibo vt agamꝰ iuitat eccłia.clamat

ctiã vᷣba xpᷣ in pᷣmiſſo themate ⁊ in euangelio.

Itaq; de pnie inchogande ↄuerſione tria my⸗

ſteria notabimus ꝓ botſermone.

Senn ðꝛ xpᷣi admonitionis.
Secundũ ðᷣꝛ modi ↄuerſionis.
Tertium ðꝛ ſtulte dilatiõis.

Eirca pmũ de xpi admonitõe.ſᷣ ad pnie cõ5

uerſionẽ. Exq̃ͥ hodierna dies.ſ:.feria ſexta c paſſi
onis dnice. Ideirco hodie ex eiꝰmẽoꝛia paſſiõis

pꝓſequen.ſᷣmonẽ aduertẽdũ eſt.ꝙ xpᷣs dñs ad/
monet nos ad pniaʒ agendã quã pcipue debe⸗

mus in h̊ tꝑe facere. Admonet aũt xpᷣs hoc die
paſſus pᷣcipue quadrupliciter. . *
Se ex nr̃e moꝛtis incertitudine.
Secũdo ex pene infernalis cõminatione.

Tero exregni celeſtis pmiſſio.
£
„„ *
*
.

%

.„
. *.
1

„

„

1
„ ●

Bermo

Quanto ex amara crucis paſſione.
LPꝛio ex moꝛt ĩcertitudine 5
lluqᷣ ãt ſcitote qm̃ ſi ſciret pr̃familias q̃ hoꝛa
r veniret vigilaret vtiq; ⁊ nõ ſineret ꝑfodi do
mũ ſuã. Jõq; ⁊ vos eſtote ꝑati.qꝛ q̃ hqa nõ pu

tatis filiꝰ hoĩs veniet. Itẽ Marci.xiij. Uigilate

nec pes a

neſciqᷣ em̃ qñ dñs vẽiet:ſero an media nocte an
gallicãtu an mane ne cũ venerit rep.iue.v.doꝛ.
Qð aũt vobᷣ dico oĩb di.vigilate ⁊c̃.Sed heu
qᷓ;młti nõ curãt admonitiões xpᷣi ſub ſpe lõgio
ris vite di. Adbuciuuenis ſuʒ: penitere potero
cũ ad ſenecutẽ ꝑuenero. Sʒ tavs aduertãt qi
(yt Lulliꝰ li.de ſenec.ait) Fruſtra inqͥt ſꝑat ado
leſcens ſe diu victurũ. Quid em̃ ſtultiꝰ qᷓ; incer
ta ꝓ cris hꝛe.qm̃ etiã illa etas (q; adoleſcẽtie
vel iuuẽtutis)płes qᷓ; ſenectus hʒ caſus ſq moꝛ
tis. Faciliꝰ em̃ adoleſcẽtes moꝛbos icidũt:guiꝰ
egròtant.triſtiꝰ moꝛiũt᷑. Hecille.O g̊ fatui qui

Ipatis ꝙ in magna bebdomada pniam agetj⁊

nũc in pctõ ꝑſeuerat ſub tali ſpe.qs ſeit ſi ſuꝑui
ueq vſq; ad magnã hebdomadã.⁊ ſi ſcirecᷓ nõ
ne melius ẽ pᷣuenire.qꝛ vt Aug.õðᷣt de pe.diſ.v.(.

7. S. ſ. Qu ſct ato pœm̃:cito inueniet deũ
ꝓiciũ Qui aũt peqm diutiꝰretinet:tanto auget

ↄtẽptũ.Exẽplũ.Petrus xpᷣm negãs cito ſe reco

gnouit ⁊ miam cito inuenit.ſʒ iudas tarde.ſci⸗
licet poſt chꝛiſti reſurrectionem ſe recognouit
⁊ miaʒ nõ iuenit.O g̊ hõ noli eſſe vt iudas quẽ
xpᷣs dñs nr̃ano nuit ad pniaʒ tã vbo qᷓ; oſculo
dãdo qᷓ; pedes eiꝰ abluedo. ⁊ tñ ille oĩa hec ↄtẽ
pſit.Et nũcte monet xpᷣus vᷣbo in ſcripiur. Itẽ
oſculo dãdo ſe ad oſculandũ ⁊ guſtandũ in eu
chariſtia.? pedes abluẽdo.i.affectus ꝑ ꝗqᷓs la

chꝛymaꝝ.lã ſi hec ↄtẽnis differẽdo ꝑibis vt iu

das. Scðo ex pene infernał cõminatõe Xpᷣs

nos achnonet ad pniam Luẽc.xiij.di.Dico vobᷣ
niſi pniaʒ egerit oẽs ſiłr ꝑibit.Et iteꝝ Math.
vij.Omis arboꝛ.i.hõ.q̃ nõ facit fructũ bonũ ex
cidet᷑.⁊ in ignẽ.ſ.infernalẽ.mittet᷑ ⁊c̃. Et Luẽ.õ.
ponit᷑ exẽplũ de arboꝛe fid plãtata in vinea.de
qᷓ̃ vᷣis pꝑmiſit h̊ anno vt fodiat᷑ circa eã ſq; recoꝗ
ſcendo pctõꝝ ſtercoꝛa. Et ſi fecerit fructũ pnie:
bñ qͥdẽ.Sin aũt:excidat᷑. Amb. Ue mihi ſiinꝗ
tus fuero.ſ.xpᷣo.ve mini ſi pctã mea nõ defleue

ro.qm̃ ſecun ad radicẽ poſita Fariani frucũ

pniĩe hõ.alioqͥn igni tradet᷑ ꝑpetuo. LZertio ex
regni caeſtis ꝓmiſſiõe.Admonet xpᷣs Macth.
iiij.di. Penitẽtiã agite appꝛopinqᷓbit em̃ regnũ

celoꝝ.O q̃ntũ pᷣmiũ dat᷑ pniĩe.ſq; regnuʒ celoꝝ.⸗

Nõ terrenũ.nõ vna villa vel ciuitas:ſed regnũ
eternũ.O nſira hoĩm demẽtia ꝓ decẽ aureis fle
rẽt ⁊ 9 fiterent᷑ ⁊ pniom vtiq; facerẽt.⁊ tñ ꝓ indi
cibili theſauro celeſti nõ faciũt. Jõ Bern. li. de
ĩterna ↄuerſatiõe dic̃. Lribuit mðs ꝑua ⁊ ſᷣuit
ei auiditate magna.tribuit deꝰmagna ⁊ eterna
⁊ vix ᷣuit᷑ ei vnica hoꝛa. Interdũ ꝓ vno numiſ
mate vſq; ad moꝛtẽ litigat᷑.ꝓ celeſti aüt regno
SAra leuat᷑. O ſtulti ergo filij ada ⁊c.

2

ath. xxiij.

5

V

Quarto ex amara crucis paſſiõe.ſlã q̃rexps
paſſus ẽ baiulãs ſibicrucẽ i q̃ moꝛi voluit niſi

vt exẽplo ſuo inuitaret nos ad pniam. Unde
Mactp.xvj.ait. Qui vult venire poſt me ab.ſe.
⁊ tol.cru.ſq pnie.⁊ ſeq̃t᷑ me.ſ.in oꝑibo boniſ. Jõ

Berñ.ðt.Xpᷣs in altũ crucis aſcẽdit vt ab oib

videret᷑. lamauit foꝛtit᷑ vt ab oĩbo audiret᷑.cla⸗
moꝛi lachymas addidit vt hõ ↄpateret᷑.qui ad
eiꝰ camoꝛẽ nõ cõpungit᷑ durioꝛ ẽ petra ⁊ ſaxo.
grauioꝛ inferno.fetidioꝛ ſepulchꝛo.O ꝗ aia au
di xpᷣm de cruce ad te damatẽ. Reuertere ſuna⸗

mitis.i.aia peccatrix.Ecce manus expãdi vt te

penitentamplexarer.caput inclinaui ad oſcu
landũ te.pedes ↄfigi volui vt fugere nequeã te.

ſanguinẽ fudi vt abluã a peccatis te.lancea la⸗

tus aꝑtũ teneo vt ſuſcipiã te ꝑ amoꝛẽ in coꝛde.
Ecce dulciſſime voco te ad pniam.vlciſci diſſi⸗
mulo.pctã tua penitẽti tibi dimitto.inſuꝑ gr̃aʒ
tribuo.⁊ głiaʒ ꝑpetuã in celo tibi dabo.O g fi⸗
deł aia recognoſce amoꝛẽ xpᷣi ⁊ vocẽ ⁊ penitere.

MW circa ſecũdũ de mõ ↄuerſiõis Notan

dũ ꝙ paſſio chꝛiſti q̃ fuit vera pnia ꝓ nr̃is pec/⸗
catis docet nos q̃lit᷑ uertamur ad deũ ⁊ vera
citer penitere.Nã xpᷣus paſſionẽ ꝑtulit crucis p
cipue q̃ttuoꝛ modis.⁊ his modis debemus ⁊
nos penitere. .
Pꝛimo totaliter.
Secundo foꝛtiter.
Tertio amanter.
Quarto perſeueranter.
Pꝛimo inquã totałr.qꝛ xpᷣus totũ ſanguinem

fudit in paſſiõe nil reſeruans ⁊ totũ coꝛpus ex⸗

poſuit doloꝛi.Sic dʒ hõ xpᷣianus totałr ↄuer⸗
ti:ita ꝙ nullũ pœm̃ retineat:ſʒ de oibo peniteat
Johel.ij. Hec ðt dñs.ↄuertimini ad me in to⸗
to coꝛde vꝛo.Cõtra h̊ peccãt qͥ liq; de alijs peni

teant.tñ aliq̃ reſeruãt vicq; aliena nõ reſtituedo

vel irã tenẽdo vel ſcoꝛtũ nõ eijciendo. Scðo
foꝛtiter.qꝛ foꝛtẽ ⁊ acerbiſſimũ doloꝛẽ xpᷣus ꝑtu
lit ſuꝑ oẽs martyres.Sic ⁊ hõ dʒ foꝛtiter dole
re de pctis ⁊ caſtigare vitia.Gal.v. Qui xpᷣi ſũt
carnẽ ſuã crucifixerũt ↄcu.⁊c̃. Uñ ꝓ h̊ tꝑe canit
eccłia. Utamur g̊ ꝑcius vᷣbis cibis ⁊ potib ſõ⸗
no iocis ⁊ artius ꝑſtemus i cuſtodia. Uitemꝰ

agüt peſſima qᷓ ſubꝛuũt mentes vagas.nullũgg
demus callidi hoſtꝭ locum tyrãnidi. Tertio⸗
amanter.qꝛ xpᷣs ex amoꝛe maxio ꝓ nob paſſus

eſt.in cuiꝰ ſignũ coꝛ ſuũ vulnerari voluit:vt ðt
Berñ.Sic ⁊ hõ ex amoꝛe ði dʒ penitere vᷣo coꝛ
de.UVñ Johelł.ij. Scindite coꝛda vꝛa ſq; vehem̃
tis doloꝛis ⁊ amoꝛis vulnere ex mẽoꝛia paſſio
nis xpi. NR
in ſᷣmone ꝙ q̃dã ſancta mlier ⁊ deuota his die

bus tato amoꝛe cõpatiebat᷑ xpᷣo paſſo ꝙ ꝑ totã

q̃drageſimã infirmata ꝑaſceues die moꝛtua ẽ

⁊ tũc dixit filio ſuo.Triginta anni ſũt ꝙ nullaʒ
diẽ ptermiſi qͥn fleuiſſem ꝓ xpᷣi paſſiõe:⁊ ſic ↄſo
lata ⁊ leta in xpᷣo felicit᷑ migrauit.· Quarto ꝑ⸗ Tn

.,

Babbato poſt Cineri..

ſeuerant᷑ vt ſiẽ xpᷣus nec amoꝛe mr̃is ſub cruce
plangẽtis:nec ad vᷣba iudeoꝝ di. Si xpᷣs ẽ de/
ſcendat de cruce ⁊ credimus:deſcendit.Sic hõ
vſq; ad moꝛtẽ ꝑſeueret in gra pniali ⁊ nolit per
petuo declinare ĩ pctm̃.ã Match.xxiiij. Qui
pſeuerauerit vſq; in finem:hic ſaluus erit.O gꝗ
gia diſce hec exemplo xpi. “è”M
Kirca tertiũ de dilatiois ſtulticia bꝛeuit᷑ ſuf
ficiat exẽplarit ꝓſequi tmmõ de ſtulticia eoꝝ qᷣ
liq; in hac q̃drageſuma ieiunẽt vel alia deuotio
nis opa faciãt.tñ ↄuerſionẽ verã pctõꝝ:⁊ ↄtriti
onẽ differũt vſq; ad finẽ q̃drageſime. nec curãt
verã ↄtritionẽ antea foꝛmare. O Vn talis
dilatio pnie oſtedit᷑ eſſe ſtulta.⁊ a foꝛtioꝛi ſi am
plioꝛẽ qͥs dilationẽ faciat exẽplo quadruplici.
Sꝛimũ exẽplũ. Si qͥs vellet pᷣcioſiſſimũ bal
ſamũ infũdere vaſi vel malmaticũ ⁊ hmõi ipᷣm
vas vidẽs ĩmũdũ foꝛe:nõ lauaret antea:ſʒ poſt
eaq; ex illo vaſe ebibit iã malmaticũ vł euacua
tiõi eſt ꝓximũ tũc velit lauare:ſtultũ vtciq; eſſet
Sicq volunt ſacra ⁊ ieiunia ⁊ alia bona facere
ſie pcedenti ↄtritiõe. Secũdũ exẽplũ.Si qͥs
ꝑ totã q̃drageſimã vellet laboꝛare in vinea.⁊ qᷣ
libet die ꝓ pcio accipe monetas malas nil vel
paꝝ valentes vellet:ſʒ timmõ in vltima hebdo/⸗
mada vellet bonas acciꝑpe:nonne ſtulrus eſſet.
Dic in ꝓpoſito. Tertiũ exẽplũ.Si qͥs fedata
manu ꝑ ſtercoꝛa cũ rege in menſa comederet ⁊
nõ niſi in fine pꝛandij ſe lauaret.ſtultus eſſet.
Applica ſic in ꝓp oſito. Quartũ de theſauris.
qꝛ ⁊ xpᷣs dñs in euagelio pᷣme diei q̃drageſime
ꝗadmonuit nos dicẽs. Theſaurſate vobᷣ theſau
ros in celo. Match.vj. Sed dato ꝙ aliqͥs con
dens theſauros reponeret q̊ͥlibet die centũ au/
reos in capſa.⁊ fur q̃tidie totidẽ ex eadeʒ capſa
tolleret.⁊ cũ vltimo die vł citra oibo furatis the
ſauris iã vacue capſe ſeras ⁊ vectes apponeret:
noõne ſtulte feciſſet qͥ ſcent᷑ pᷣus apponere negle
xiſſet. Sic in ꝓpoſito a ꝓplica.O ̊ chariſſimi ro
gemus dñm ⁊c̃. 1ðèðèMvWt
HSabbato poſt Cinerũ Sermo qrtus ſqʒ de
penitentie dilatione periculoſa ⁊ q;fatuũ ſit dif

1 . -=
Wotquot ta/
gq gebant eũ.ſ.ieſum ſalui fiebant
MDMarci. vj. 2 in euã gelio hodier
no. Spũalr quotqͥt tangũt ieſũ

lũt xpᷣm ꝑ pnĩam tangere cũ poſſent:ſʒ differũt

de die in diem · ⁊ ſic a diabolo decepti pibũt:nec
ſalui fiũt. Idcirco de dilatiõe ſacre pnie it bᷣ ſer

mone ageñ.tria myſteria notabimus.
Aliud mema ſi placqz habes intra ſᷣmonẽ.
Eaunn ðꝛ ꝑiculoſitatis.
Secundũ dicit᷑ fatuitatis. *
Lertiũ ðꝛ iniquitatis. .
P Lirca bᷣmũ de piculoſitate notandũ ꝙ
qᷓ;uis vt magiſter in.iiij.diſti.xx.dicit.melioꝛ ſit

pnia ſera q; nulla:tñ vtiq; ſũme ꝑiculoſum eſt

pniaʒ differre tiſmõ ad extremũ vite⁊ nolle pe
nitere in tꝑe ſanitatis. Quapꝛopt᷑ ſcribũ Ecci.
v. Netardes ↄuerti ad dñm.⁊ ne differas ð die
in diẽ. ſubito em̃ veniet ira illius.⁊ h põtæc the
ma. Sunt auũt pᷣcipua tria ꝑicla dilate pnie.
Srana eſt difficultatts. ,—
Secundũ eſt dãnoſitatis. DW

Tertium eſt dubietatis. .

Pꝛimũ ꝑiculũ difficultat.qꝛ vt magiſter vbi
S.c.j.dic. imendũ eſt de penitente ſero: maxie
cũ filij qͥs illicite dilexit ſunt pntes ⁊ vxoꝛ ⁊ mũ

dus ad ſe vo eet. ericulolaltentut
vicinũ ad moꝛtẽ ꝓtrahere pnie remediũ Viffici
le em eſt vt ſit vera pnia tũc qñ cruciatus mem
bꝛa ligat ⁊ doloꝛ ſenſum oppꝛimit vt vix hõ ali

q̃d cogitare valeat. Hec ibi. Rõ huiꝰ eſt. qꝛ vt

Aug.ſᷣmone de inocẽtibo ðt. Juſto dei ludicio
hac aniaduerſiõe pctõꝛ ꝑcutit᷑: vt moꝛiẽo bli/⸗
uiſcat᷑ ſui:qͥ dũ viueret o blitus eſt dei.Et Cyba
nus depnia.diſ.vij. S. aũt. dic. ꝙ iuſto dei iu⸗
dicio nõ eſt dignus in moꝛte acciꝑe ſolaciũ qͥ ſe
in vita nõ cogitauit moꝛiturũ.O durũ diauz.
Sed hec vt magiſter vbi S.oſtendit ſic intelli⸗
genda ſũt.ꝙ qᷓ;ujs in fine vere penitere ſit diffi
cile.ſi tñ ex dei mia inſpirat᷑ alicui tũc veſa pnia
hoĩſem liberat liq; ꝑ multos ignes vel penas.⁊

exẽplũ ponit de latrone iuxta xᷣm. Secſduʒ

ꝑiculũ dãnoſitatis.Certũ eſt em̃ ꝙ talis multa
dana meritoꝝ incurrit.⁊ młta bona interim q̃
ſq; in gra feciſſet vel facere potuiſſet ad pᷣmiqᷣ vi
te eterne. Q Sicut em cum aliqͥs eſt excõi
catus nil ꝑcipiet de ꝓuentibo ſuoꝝ bñficioꝝ qᷓ;
diu manet excõicatus.Exẽplũ de appellatiõib⸗
c.paſtoꝛal. Sic pctõꝛ de bñficijs dei ⁊ ecclłie ſuf
fragijs ac meritis paſſiõis xpᷣi nil ꝑcipit q;diu
ſtat in pctõ moꝛtali.tãqᷓ; a deo excõicatas. Ju⸗
xta illud ps. Maledicti qui dedli.a man.tuis.

ſalui fiũt.ſ.tãgendo coꝛde in vere pnie doloꝛe ?⁊ Tertiũ ꝑiculũ dubietatis.qꝛ pnia ſolũ in ex
amoꝛe.ã vt Berñ.dicit. Duo ſunt inquit bꝛa tremis eſt. dubia.⁊ videt᷑ coacta tinoꝛe pene.⁊

chia qͥbo amplexamur xpᷣm ieſum ſq; timoꝛe re

uerẽtiali ⁊ amoꝛe filiali. Sʒ timoꝛ inditat pctõ⸗
rẽ ad dolendũ de peccatis.⁊ amoꝛ verã pniam
ↄſũmat tãq; finis pᷣcepti q̃ eſt charitas.vt patʒ.
j. Zimo.j.lã iõ pniam agere debemus vt deñ
diligamus. Uñ optime dicimus ꝙ quotqᷣt fi⸗/
deles tangũt Jeſum ſq; ꝑ vere pnie gram ſalui
fiüt:vt dic h̊ euãgeliũ.Exqͥ aũt ſunt multiqͥ no

*

ͤc

pſeq̃ns falſa. nec ſalutifera. Ninſᷣrũ vt tAu
gᷣ. Pnia in moꝛte raro vera. nec inuenit ů ſcn
ptura canonica niſi vnꝰ ſq; latro qͥ in fine vᷣe pe

mituit. Ille vt nullus deſperet ſolus vt nullus ẽ
pᷣſumat.qꝛ in ſano hoie pnia ẽ ſana.in infirmo ·

infirma.in moꝛtuo moꝛtua ⁊c̃. Unde ꝓut ideʒ
Aug.allegat᷑ a mgro vbi S. ⁊ etiã de pe: dil. vij.
in pᷣn. diẽ. Si qͥs poſitus in eumdane

ceſſitagx

WM

—
*

—

. . Bermo

ſue egritudinis voluerit acciꝑe pnjaʒ ⁊ accipit:

⁊ mox reconciliat᷑ ⁊ vadit hinc.fateoꝛ vobis nõ

ulli negamus qð petit:ſʒ nõ pᷣſumimus ꝙ bñ
hHinc exit.ſi ſecurus hinc exierit ego neſcio. Pe⸗

nitentiã dare poſſumus.ſecuritatẽ vo.dare nõ
poſſumus.nunqͥd dico dãnabit.ſʒ nec dico li⸗

berabit᷑. Uis ̊ a dubio liberari:age pniam dũ

ſanus es.qꝛ pniaʒ egiſti eo tꝑe qͥ̊ peccare potui⸗
ſti. Si vis agere pniam qñ iã peccare nõ potes
peccata te dimiſerũt:nõ tu illa. Itẽ due res ſũt
aut ignoſcit᷑ tibi aut nõ.qͥd hoꝝ ſit tibi futurũ
neſcio.̊ tene certũ:dimitte inctũ. Hec Augꝰ.
O g̊ hõ pctõꝛ noli differre penitere ne in dubio
pereas. ARK
Citłca ſecundũ de fatuitate eoꝝ qͥ differũt pe
nitere.Et ꝓ bᷣ nota ꝙ tales pᷣcipue triplia fatui
tatę laboꝛant.
SBenne ðꝛ abbꝛeuiatiõis.
Secunda ðꝛ ruinationis.
Tertia ðꝛ ceſſationis.

Pꝛima fatuitas. qꝛ ſicut fatuus eſt q ſq; qdra,⸗
ſane aut qͥnqᷓginta annis iacere vellet moꝛtali

anguoꝛe iutiriutac ⁊ nolle ſanari: ſʒ hoꝛa tm̃
mõ mòꝛt vita ſana fungi.⁊ tã bꝛeui tꝑe ſq; diei
vł hoꝛe:aut aliqͥt dieꝝ paucoꝝ.⁊ iteꝝ moꝛi ſub
dubio ꝑpetue moꝛtis. Sic fatuus ẽ qͥ vult in
languoꝛe moꝛtali aie iacere toto tꝑe.⁊ bꝛeui tĩ
mõ tꝑe in excremis viuere ⁊ ſic moꝛi. Nã pctĩ
moꝛtale ẽ ais moꝛſ. Ro.vj.Stipẽdia pœi moꝛs
⁊ Eʒech.xviij.Aia q̃ peccauerit ipᷣa moꝛiet᷑. Sʒ
pnia eſt gtia viuificaãs aiam. Scða fatuitas
ruinatõis.qꝛ vt Greg. dicit. Pctm̃ qð citius ꝑ
pniaʒ deletũ nõ fuerit mox ſuo põdere ad alið
trahit ⁊ ruere facit. Stultus ̊ reputat᷑ aliqs ſi
ſciens ſe cõburẽdũ ſibi ſarcinã lignoꝝ accumu

lat ⁊ ſupaddit.Sic ⁊ in ꝓpoſito.Exẽplũ de viſi

one ſcti Arſenij in vitaſpatrũ.ſ.de eo qͥ ligna ſe/⸗
cabat ⁊ in ſarcinã alligabat:tẽptabat leuare ⁊
poꝛtare ⁊ nõ poterat.⁊ adhuc plura ligna ſuꝑ⸗
alligabat ⁊ totiẽs h̊ fecẽ ꝙ oĩno coꝛruit ſub one
re. St angelus expoſuit ſuo mõ de pctõꝛib ſibi
ad inferni ignẽ peccata ſuꝑaddentibꝰ Tertia
fatuitas ðꝛ ceſſatiõis.qꝛ pctõꝝ ſtulta cogitatio
ſubito ceſſat ⁊ moꝛte iaſpata qͥcqͥ d pᷣmeditat᷑ ð
longa.ſ.vita.de domo palatij.de filijs.de diui⸗
tijs:ceſſat.vt ptʒ Luc.xij.de diuite q cogitabat
ampliare hoꝛrea:ogregare młta:comedere ⁊ bi
bere ⁊ reqͥ eſcere.⁊ tñ illa nocte dictũ ẽ ſibi inſpe

rato. Stulte hac nocte repetent a te aiam tuãꝗ ⁊

q̃ ↄgregaſti cuius erunt. Ue ;talib.

S Eifca tertiũ de iniqtate dilatiõis pnie:

ofandũ ꝙ pctoꝛ differẽs pniam iniquus ðꝛ

eſſe triplici papue iniquitate.
ꝛimo Z deũ ⁊ celeſtẽ curiã.
edᷣo ↄtra ꝓpꝛiam aiam.
TcLercio ↄtra oẽm creaturã.

Pꝛimo inquã ↄtra deũ ⁊ celeſtẽ curiã. Nã diffe
es pniai ad ſenectutẽ vł moꝛt hoꝛã: deterio

α.

rẽ ꝑtẽvite ſue.i.ſenectutẽ vł finẽ vite deo reßuãs
dat ⁊ imolat diabolo melioꝛẽ.ſ.iuuẽtutẽ. Jõq;
iniquus eſt deũ:imo ⁊ maledictꝰ Malach.jſ.
ca. Maledictus doloſus qͥ in grege ſuo hʒ ma
ſculum.i.aial bonũ.⁊ foꝛte ⁊ aptum imolatiõi
⁊ immolat debile dicit dñs. Deniq; exquo to/
ti celeſti curie gaudiũ eſt ſuꝑ vno pctõꝛe pniaʒ
agente Luc.xv.talis agit iniq̃ ð xpᷣm ⁊ beatã vᷣ
ginẽ Mariã ⁊ oẽs angelos ac beatos ꝙ qn/
tũ in ſe eſt nõ auget illoꝝ głiam ⁊ gaudiũ acci⸗
dẽtale de ſe.qð fieret penitedo.
eſt talis ̊ pꝛiã aiam ſuã.qꝛ tãdiu differendo
vult potiis hẽe aniam malã q;ᷓ bonã ⁊ ſeipᷣm

ſᷣuũ q; libeꝝ:in ſtatu latronis qᷓ; in ſtatu regis

⁊ inutilẽ qᷓ; multũ valentem. Pctm em facit in

hoie hecoia. Tertio oẽm creaturã.quia vv·

Aug. ðt. Offenſo creatoꝛe offendit᷑ ois creatu⸗

m. ſicut rege in faciẽ ꝑcuſſo oẽs ſᷣui fideles offẽ
dunkt᷑.Et qꝛ ſepe deus ꝓpter impenitẽtiã hoĩm
punit etiã creaturas alias. Nã ꝗꝓpt᷑ pcta pmoꝝ
ꝑentũ tra fuit maledicta a ðᷣo. Itẽ ꝓpt᷑ pctã hois
totꝰ mðs diluuio deletꝰ ẽ. Itẽ ꝓpt᷑ pctã iudeoꝝ

xpᷣm crucifigentiũ ſol obſcuratus eſt ⁊c. O ꝙ

pctõꝛes exꝑgiſcimi ⁊ feſtinate ad pniam. Z
Ut aũt ↄuerſiõis graʒ hõ a deo obtinere poſ
ſit:multũ valet ſᷣuitus deuotiõis btẽ mr̃is dei

Sicut legit᷑ exemplũ de bᷣ in libꝛo apũ.⁊ in ſp..

exem.lix.di.v.ꝙ iuuenis qͥdã moꝛtuis ꝑentibꝰ
hereditatẽ totã in ludis ⁊ tabernis diſſipauit ⁊
vagabũdus ferebat᷑ nec patrui ſui monitionẽ
curabat nec deũ nec pniaʒ ſuſciꝑe volebat.Eui
tandẽ ſemel patruus dixit. Chare frater facereſ
ne aliqd ꝓ me.Cui ille.Utiq;.At ille.olo vt
głioſam virginẽ Mariã ſalutes qͥtidie.l. Aue

maria dicẽdo. Cui cachinnãdo rndit. Hoc ſeł
tmnmõ faciã ⁊ nõ oĩ die. Patruus inſtitit ⁊ vix

illũ induxit vt oĩ die faceret ſaltem feſto qͥ tenet
ire ad ecclłiaʒ.Et pꝰannũ viſus ẽ ſtatim mutatꝰ
a vecoꝛdia ⁊ vanitatũ ſeq̃la.Lãdẽ pacruꝰ inſti⸗
tit vt duplicaret ſalutatões.Quo facto mag fa

ctus eſt ſtabilitus.Et tandẽ induxit vt triplica

ret dicẽdo.d. Aue maria.Cõſentit ille iuuenis
⁊ factus ẽ oĩno ſtabił in bono.Patruꝰ g ſpõſã
illi copulauit. Et dũ vicinis ⁊ amicis ↄueniẽ⸗
tibo ſederẽt in mẽſa ſpõſus ⁊ ſpõſa:iuuenis re⸗
coꝛdatus eſt ꝙ illo die nõ ꝑſoluiſſet ſalutatio⸗
nes btẽ Marie.Et ſurgẽs de mẽſa ĩtrauit tha⸗
lamũ ⁊ cepit ꝑpoꝛare.Et ecce apparuit illi głlioſa
vᷣgo lucidioꝛ ſole oſtẽdens tres togas.i.pallia.
aureis lr̃is ↄſcptaſ.d.Ecce ſalutatoes tue ↄſcri
pte ſunt qͥb me honoꝛaſti.ſcito ꝙ tertia die ve⸗
nies ad me in celum.⁊ ſic diſparuit vgo. Juue
nis g̊ intrans ad ↄuiuiũ letabat᷑. Tandẽ tertio
die dũ alij epularent᷑ iuuenis iſte febꝛe coꝛrep⸗
tus lectũ aſcendit.⁊ qͥd ſibi ↄtigerat cõuocatis
patruo:ſpõſa:⁊ aliqbo narrauit.ↄfeſſuſq; ſacer
doti cõicauit.⁊ btẽ virgini ſe cmendãs felicit
migrauit. Sponſa vo eiꝰ in ſaã Seinkn bpe

Scöo iniquꝰ

mo manſit. Ecce ̊ ptʒ q;bonũ eſt ſᷣuire vgini.
Rogemus g̊ dñm nfm ieſum chꝛiſtũ vt ⁊c.
Dſmica pꝛima q̃drageſime in mane Sermo

q̃ntus quo ad pᷣcedentes ſq; de penitẽtie valo⸗
re ſaluberrimo.

Wcetusẽ ieſus

· DLertiũ ſignũ miſeratõis.qꝛ plus faẽ miam

d iin deſertum a ſpũ Matth.iiij. ⁊ in
euãgelio hodierno.Dñs ieſus vo⸗
leerns nob exẽplũ pᷣbere ſalut ductꝰ
eſt a ſpũſctõ in deſertũ ad faciendũ pniam ma

ximã:ieiunãdo:vigilando:oꝛãdo: ſiſte lecto in

nuda terra doꝛmiẽdo:eſtui ventis ⁊ pluuijs ſe
ſine cella exponẽdo:inter ſcoꝛbiones ſerpentes

⁊ feras q in illo deſerto abũdant iacẽdo.qᷓtenꝰ
eiꝰexẽplo aiaremur nos ad pnie oꝑa.Et ad hec

omia ductus ðꝛ a ſpũſancto ſᷣm MNico.de Lyra
⁊ oẽs expoſitoꝛes.qꝛ vt ſcribi᷑ Roꝝ.viij. Qui⸗
cũq; ſpũ dei agunt᷑:hi filij dei ſũt. Sed qm dia
bolus ↄ ome bonũ tẽptatoꝛ ſtatim adeſt vt im

pediat. Jõ Ecci.ij. Fili accedẽs ad ſeruitutẽ dei

ſta in timoꝛe ⁊ pᷣpara aniam tuã ad tẽptationẽ.

Pꝛopterea ⁊ xppᷣs tẽptatus ẽ:ſʒ vicit vt nob exe⸗

plũ ⁊ vᷣtutẽ vicendi daret:vt ptꝭ in euãgelio.

Textũ ⁊ expoſitionẽ euãgelij ⁊ qſtiones circa

eã vide alibi.hic em̃ ꝑtrãſeo ob bꝛeuitatẽ.qꝛ la⸗
tius tractabo deo dante in alio q̃drageſimali
ſmone de teẽptatiõe. Itaq; exquo xpᷣs ſuo exẽ
plo penitẽdo in deſerto inuitat ad pniam faciẽ
dqs. Idcirco de ipᷣa tria myſteria notabimus in
hp ᷣmone agentes.ſ.de ſacre pnie ſaluberrimo
valoꝛe.
Senmn ðꝛ diuine acceptationis.
Secundũ ðᷣꝛ diffinitiue cognitionis.
XLYertiũ ðꝛ mirifice oꝑationis.

₰ℳ

VULirca pᷣmũ de acceptatiõe pnie apud deũ

inqͥrendũ eſt ⁊ declarãdũ qualibo ſignis oſtẽdi
poſſit ꝙ deus bñdictus młtũ acceptat ⁊ amat

perõꝝ hoim pniam. Ad qð rñdendo notemus
pla ſigna dilectiõis dei ad penitentẽ. Pꝛimũ⸗

ſignũ pᷣdicationis xpᷣi ⁊ ᷣme monitiõis.qꝛ dei
filiꝰ veniẽs in mũdũ ꝓ ſalute hoim:pᷣmo oĩim
ĩcepit pᷣdicare de pnia. Math. iiij. Cepit ieſus
pᷣdicare ⁊ dicere.pniam agite apꝛopinq̃.em re
gnũ ⁊c̃.Ecce chariſſimi q̃ntũ amat xpᷣs pniam
hois.qꝛ pᷣmo oĩm ad eã monet ppᷣdicãdo.⁊ ꝓ ea

regnũ celoꝝ ꝓmittit di. Appꝛopinquabit em re n ccg *
Scõm ſignũ aptionis ſq; ianue vnolle.vel diſplicere ꝙ peccauit.ſiue pccm̃ dete/⸗

gnũ celoꝝ.
celeſtis.qꝛ deus nulli hoĩm celũ aperire volui
añq; filiꝰ dei dñs ieſus pniaʒ duriſſimã egit ꝓ
pctis hoĩm. Per griũ ad oĩa pctã ſq õ̊ ſuꝑbiaʒ
hoiĩs ſe huiliando.ad ſuſtinendã moꝛtẽ turpiſ⸗
ſimã cruò:⁊ abiectã. Itẽõ auariciã nudus pe
pendit ⁊ veſtimẽta ſua crucifixoꝛibo diuidẽda

reliquit. Itẽ ↄtra luxuriã in vᷣgineo coꝛpoꝛe de
planta pedis vſq; verticẽ:vulneribo ⁊ doloꝛib·
plenus extitit. Itẽ ʒ irã ꝓ crucifixoꝛiba oꝛauit.

4

plãgimus ⁊ odimus.õᷣ eſt ᷣm

Cõtra gulã felle cibatus ⁊ aceto potatus ẽ. cõ

tra inuidiã manus expandit ad amplexanduʒ
caput indinauit ad oſculandũ ⁊ coꝛ vulgerꝗri
ꝑmiſit ad coꝛdialẽ amoꝛẽ erga om̃es penitẽtes
oñdendũ ſᷣm Berñ.Itẽ ↄ accidiã.vſq; ad moꝛ
tẽ in cruce ꝑſeuerauit᷑ foꝛtit᷑.O g̊ hõ ⁊ tu exẽplo

xpᷣi age pniaʒ vt ameris a xpᷣo t obtineas celũ.

deꝰ ad vnica verã pniam qᷓ; faceret ad interceſ⸗
ſiões oĩm ſccõꝝ.Nã ſi vnus hõ in pctõ moꝛtali
exñs nollet penitere.tali deus pcta nõ dimitte⸗
ret:etiã ſi om̃s ſttĩ ⁊ beata vᷣgo ꝓ illo intercede
rent.ſed ſi penitet etiã nullus ſccõꝝ ꝓ eo interce
dat ſtatim deus pctã miſericoꝛditer dimittit.

Eʒech.xviij.Quacũq; hoꝛa ingemuerit hõ non

reminiſcoꝛ oĩm iniqͥtatũ eiꝰ dic dñũs. Quar⸗
tũ ſignũ amicatiõis.qꝛ ſi vnꝰ hõ totius mũdi
pctã feciſſet ⁊ eſſet qᷓntũcũq;ʒ maximus dei ini⸗
micus.ſicut ẽ diabolus.talis ſi penitet mox de-
us bnñndicꝰ ipᷣm ĩ amiciciã recipit ⁊ graʒ ei dat

in pñti ⁊ ꝑſeueranti głliam in futuro. Exẽplu,z
de latrone in cruce pᷣus xpᷣm blaſphemãate ⁊ G

uiciante: ꝓut habet᷑ l t WMar,

xv.Sed poſtea viſa xpᷣi patlẽtia:vt ðt ra pe⸗

nituit ⁊ xpᷣs ei dixit. Hodie mecũ eris in para⸗
diſo ¶Luc. xxiij. Quintũ ſignũ inimicatõis.ſ.
hoĩs a pnia declinãtis.qꝛ hõ q̃ntũcũq; deo di⸗
lectus ſit ⁊ amicꝰ ſi a pnia declinauerit in pam̃
moꝛtale ſtatim deꝰ habebit eũ ꝓ inimico.⁊ ſub
trahit ab eo gr̃am ſuã.ã etiã ſi apłs aliqͥs vł

btũs ꝑ impoſſibile peccaret in celo:ſtatim ini⸗

micus dei fieret.ſic ⁊ lucifer peccauit ⁊ a ðo eie
ctus eſt cũ oibo ſuis cõplicib. O ̊ xpᷣiane ad/
uerte q;tũ te deus diligit ſi pniam egeris.⁊ q̃n
tum odit ſi nõ egeris.
CLirca ſecũdũ de diffinitõe pnie:vt cogꝑnoſca

mus qͥd ſit pnĩa qᷓ deo eſt tã accepta ⁊ gratiſſi ,/
ma ac nob̃ ſaluifica. Aduertendũ ꝙ qᷓ;uis va⸗

rie dent᷑ de ea diffinitiões: tñ mgfr̃alis ⁊ potiſſi
ma eſt quã ponit mgr in.iiij.di.xiiij.vbi diẽ ſic

atiõis ꝓpoſito plãgimus ⁊ odimus ⁊ plangẽ
da iterũ cõmittere nolumus. Et ↄſiłr diffiniũt
pniam Grego.⁊ Amb.& pe. diſ. iij. S. ]. in pᷣnci.
Ex q̃ diffinitiõe dant᷑ nob pᷣcipua qnq; docum̃
ta de ſacra pnia.
miſſis pctis ſuis dolere. Jõ ðꝛ.qᷓ cõmiſm mala
cotũ peccaſſe

ſtari.vñ nõ ſũt penitẽtes qͥ delectant᷑ in pctis vł
placʒ eis ꝙ peccauerũt:liq; tłes ↄfileant᷑. Se
cũdũ eſt ꝙ penitẽs debʒ pctã velle punirſicq;
emẽdare. Jõ addit᷑.cũ emendatiõis ꝓpoſito.vt
idẽ Scotus ðt eadẽ diſ. Uñ Iſidoꝛus li.echi⸗
mol.ait.Pnia appellat᷑ q̃ſi puniẽtia eo ꝙ hõ in
ſe penitẽdo punit qð male admiſit. VUñ illiqͥ ⁊
ſi doleãt de pctis:tñ nolũt emendare ꝑ ↄfeſſio⸗

nẽ verã ⁊ ſatiſfactionẽ debitã vel reſtsutionem

* nia eſt vtus vel gra q̃ cõmiſſa mala cũ emẽé⸗⸗⸗/

Pꝛimũ iꝙ penitẽs dʒ de cõ⸗

— .

gfa. P

Aug. dic. ij

ablatoꝝ:nõ dicunt᷑ penitentes. Tertium eſt
ꝙ penitens debet ꝓpoſitum cauendi de cetero

bre. Ideo addit᷑. ⁊ plangenda.i.pctã moꝛtalia
iteꝝ camittere nolumus.vñ illi qͥ adhuc aliqñ
volũt peccare nõ ſũt penitẽtes. Exẽplũ.Si ti⸗
bi moꝛbido vlł intoxicato daret᷑ aliq̃ medicina
q̃ moꝛbũ r veena expelleret euomendo ⁊c.tñ
naturã nõ cauetet a moꝛte ſtatim vł de ꝓximo
ſubſeqnti:inutilis ſiceſſet medicina tał. Sic lʒ
hõ doleat pctã ſua ⁊ ↄfiteat᷑:tñ ſi nõ vult cauere
nõ ſufficit ad euadendũ moꝛtẽ eternã. Quar
tũ eſt ꝙ penitẽs dʒ pᷣdicta facer ex electiõe ⁊ nõ

co acte ſʒ volũtarie. Jõ pnia ðꝛ i diffinitiõe vᷣtꝰ

qꝛ cactus vᷣtu meritoꝛiꝰ vite eterne. Uñ phᷣs

viij. Ethi.ðt ꝙ pᷣncipale ĩ vᷣtute moꝛali ẽ electio
iõ ad verã pniaʒ reqrit᷑ motus liberi arbitrij cũ

gr̃a ↄcoꝛdãs.UVñ qͥ coacte penitẽt vl pniaʒ aut

pena ꝓ pctis inflictã nõ ſufferũt patient᷑:nõ ſũt

penitẽtes veracit᷑.vt ptʒ ꝑ Scotũ g̊. Quintũ

Eſt ꝙ penitẽs ve hʒ gram dei poſſidere.iõ ðꝛ ꝙ
pnia eſt gra. Et h ſᷣm Zlex. de ales iĩtelligendũ

eſt nõ eſſentiałr.qꝛ ꝓnia ⁊ gra nõ ſũt idẽ eſſen⸗
tialr᷑:ſʒ intelligendũ ẽ cauſatiue.qꝛ ſicut gr̃a bʒ

iuſtificares gratũ deo reddere pctõꝛẽ.ſic ⁊ pnia

eoſdẽ effectus hʒ in hoĩie cauſare. Unñ ad

uertendũ ꝙ pnia melioꝛ eſt ⁊ maioꝛ multiplici
ꝛio em̃ pᷣualet qᷓ; gra/ꝓphᷣie.qꝛ ꝓhare
põt etia repꝛobo.vt cayphas fecit ⁊ balaã ꝓphᷣa
Et etiã diabolus multa occulta põt pᷣdicere vt

ij.ſfuꝑ Geñ. Et incantatoꝛes ⁊ hmõi.
Sed va pnia eſt bonoꝝ ⁊ ſalut ſignũ:in q̃ qs
moꝛiẽs nõ pᷣt dãnari.ꝗ̊ ⁊c̃.O ̊ tu hõ plꝰ debes

pniam appetere q; phare. Scdo pnia pᷣua⸗/⸗
let gr̃am eijcẽdi demões.qꝛ hoc etiã malexpia

ni pñt facere ꝑ nomẽ xpᷣi.vt ptʒ de Juda.⁊ de q̊
dam Mar.ix.⁊ alijs. Sʒ pniam agere verã nõ

põt qͥs niſi deo gratꝰ. Tertio pnia pᷣualet etii⸗

vnica qᷓ; facere q q; miracula.moꝛtuos ſuſata⸗
re.infirmos curare.⁊ queq; hmõi.qꝛ hec nõ fa⸗
ciũt deo gratũ. Unñ Math.vij.xpᷣs ðt. Multi
dicent mihi in illa die. Oñe:noͤne in noie tuo ꝓ⸗
phẽtauimus:⁊ demõia eiecimus ⁊ vᷣtutes mł⸗
tas.i.miracula fecimus.⁊ tũc ↄfiteboꝛ illis:qᷣa
nõ noui vos. diſceditea me ⁊c. Sʒ pnia gratũ
facit deo ⁊ eternã ſalutᷣ tribuit.O hõ noli q̃re
re gram miraculoꝝ ſʒ potiꝰ pniam.qꝛ vna ↄtri
tio vł vna ↄfeſſio ⁊ ſatiſfactio pᷣualet oĩa illa.O
̊ ſacra ꝓnia qᷓ;tũ te debemꝰ aplecti ſine q̃ nec ẽt
alia ſacra puta baptiſmꝰↄfirmatõ.oꝛdo.eucha

riſtia.mr̃imõiũ.vnctõq; extremavalẽt ad ſalutẽꝰ

2EZ Liro tertiũ de pnie mira oꝑatiõe ↄſide⸗
ranqũ eſt ꝙ penitentia multa ⁊ maxima mira⸗

„ Dilia põt efficere ad ſalutẽ.ideo eſt diligedao.

ꝛimo qdẽ in hoie impio.

Scho in hoie iuſtificato.

Teitio in moꝛtis termino. H
Quarto in purgatoꝛioo.
Quinto in inferno. Sexro in celo.
.Septimo in ipſo deo alciſſimo.

vy

Pꝛimo dae in impio.qꝛ pnia impiũ vł pctõꝛẽ

iuſtificat. Augꝰ.aũt ſuꝑ Joh.ðt.ꝙ maiꝰ ẽ vnũ

iuſtificare impiũ qᷓ; ð nihilo creaſſe mũdũ. Rõ
qꝛ in qeando mundũ deꝰ nullũ habuit adiu⸗
toꝛiũ: ſʒ t̃ dixit ⁊ facta ſunt oia q̃ voluit vt ðt
ps. Sʒ in iuſtificãdo impiũ reqᷣrit deꝰ libeꝝ ar

bitriũ ↄſentiẽs hois.Nã qͥ creauit te ſine te: nõö
iuſtificabit te ſinete.vt Augꝰ.vbi S.ðt. Item qꝛ

in iuſtificãdo nõ ſuffecit vt deꝰ dicat.ſed ⁊ opoꝛ
tuit dei filiũ incarnari ⁊ multa pati:vt ſic ſan⸗

guine ⁊ moꝛte iuſtificaret impios. Scdo in

hoie iuſtificato.qꝛ plus fac pnia mereri in vni⸗
ca hoꝛa q; pctõꝛ poſſit mereri mille annis. Ni⸗

mirũ q̃ri pot Utrũ pnia ſit potẽs ad oĩa.vtpote

infinite vtutis. Rñndet᷑ ꝙ pnia eſt infinite pote

ſtatis vel vᷣtutis.qð oñdit᷑ ſᷣm Tho.in.iiij.diſ.

xv.arti.ij. Et etiõs Bonauẽ.⁊c.qꝛ culpa ʒ deũ cõ
miſſa eſt infinita inq̃ntũ eſt ↄ deũ infinite maie
ſtatis.⁊ etiã inq̃ntũ obligat ad penã gehẽne qᷓ

eſt infinita a ꝑte po ſt vtpote ꝑpetua.⁊ tñ pnia
ſatiſfacere põt ꝓ pctis infinite guitatis ex infini

ta dei mia acceptante:adeo ꝙ etiã ſi qͥs oia ſce⸗
lera totius mũdi cõmiſiſſet:ꝑ verã pniam ſibi
remitterent᷑.ꝗ̊ põt oia q̃ ſunt ad ſalutẽ neceſſa⸗
ria.Exceptis aliqᷣbo q̃ nõ liq; redire ꝑ pniam.qꝛ
nec ſũt ſaluti neceſſaria.tñ in aliqͥ equalẽti pᷣt:⁊
illa abũdant᷑ lucrari hõ.
tatẽ ꝑditã nõ põt recuꝑare.tñ hõ ꝓ h̊ͥ põt pᷣmia
eſſentialia maioꝛa acqᷣrere.vt ptʒ de magdale⸗
na q̃ ꝑ pniam ſublimari meruit pᷣ multis vgi⸗
nib. Scõðm ẽ ꝙ tpᷣs ꝑditũ nõ põt reſtituere.
m pᷣt ꝓ eo abũdantiꝰſatiſfacere.vñ liq; ſenex nõ
poſſit iuueneſcere:tñ pᷣt penitere ⁊ ſatiſfacere de
iuuẽtute male ꝑdita. Tertiũ eſt ꝙ aĩas finali
ſnia a ðo dãnatas nõ pt eriꝑe ex iferno.tñ pnia
pᷣt in vita iſta pᷣſeruãdo eriꝑe ne dãnet᷑ talis.Ex

iſtis ptʒ mira vᷣtus ſacre pnie. ? Tertio in
moꝛt termio pnia fac mira. qꝛ ſiqͥs a pᷣncipio

mõi vſq; finẽ ſꝑ in pctis vixiſſet ⁊ i ᷑mio moꝛtꝭ
verã pniaʒ faceret:ſtatim ꝑ pniaʒ mereret᷑ gr̃a⸗
⁊ ſalutẽ et᷑nã.Sʒ foꝛte di.Quare g̊ volo penite⸗

„

Pꝛimũ ẽ vgini⸗

re añ cminũ moꝛ:cũ in moꝛt hoꝛa poſſimlu

crari ſalutẽ etnã. Ad id rñdet᷑ ꝙ feſtinare debes

nũcad pniaʒ.qꝛ vt Aug.ait.Qui veniã ꝓmiſit
deꝰ diẽ craſtina nõ ſpopõdit.vñ neſq qn moꝛie

riſ.⁊ ſic in pctis moꝛte pᷣuentꝰ ĩ e᷑nũ ꝑibis.Exzæ

plũ cape ex lege cinili.ff. Arboꝝ furti ceſaꝝ.l.ſi
płes.in.ff.nouo caſus notat᷑ ⁊ iudiciũ dat᷑ ꝙ.ſ.
arboꝛ ſit illiꝰ in cuiꝰ oꝛto viuit ⁊ radices hʒ.⁊ ñ
illiꝰ vᷣſus cuiꝰ trã declinat qñ ſcindit᷑.Sicẽ iu
ſtũ dei iudiciũ de hoĩe ꝙ qͥ in pñti vita viuit in
fra diaboli ꝑ pctm̃ ⁊ ibi ſꝑ fixit radices amoꝛis
⁊ coꝛdis ſui.tal ⁊ ſi in ſciſſiõe moꝛtꝭ declinet ad
dei trã penitẽdo ſᷣm ſigna ext᷑ioꝛa tm ex timoꝛe
moꝛtis:vtiq; adiudicabit᷑ diabolo:nõ deo.niſi
tũc vᷣe penituerit ex dei amoꝛe.⁊ ſic radicẽ illuc

purgatoꝛio fac mira:qm̃ pnia pᷣt eẽtãta ꝙ toti
reatu purgatoꝛij delet. vt patebit i alijs fmõib⸗

Dñica.I. quadrageſime

Ouinto in inferno.qꝛ ꝑpetuã penã ibi debitã
Pctſ d penitet in pnti vita ſibi ↄuertit in tꝑa
Eé ⁊ vna hoꝛa ꝓ illa ſatiſfacere põt.
celo.qꝛ om̃s angelos ⁊ btõs miro mõ letificat.
TLu. xv. Gaudiũ ẽ angel ⁊c. Septio ĩ deo. Uñ
Berñn.O felix lachꝛyma penitetiũ tu iferni ignẽ
hoĩb extinguis:tu celum reſeras:tubtõs vi⸗
no ↄuiuij.letificas.Et qð ſupᷣmũ eſt iu vincis

—

n iuincibilẽ ⁊ ligas oĩpotentẽ. Hec ille. Naʒ

ſiõe q̃ſi cogit᷑ ꝑcere penitẽti ⁊ ſniam mutare.vt
ptʒz in exẽplo de niniuitis. Itẽ de Achab huilia
to ⁊ Manaſſe. Immo vt legit᷑ in hiſmꝛia ſãcti
Martini ꝙ ſi etiã diabolus veracit᷑ poſſet pe⸗
nitere ⁊ deo hũiłr dicere culpã ſuã.deꝰ ei miſeri
coꝛdiã faceret. O g̊ ſacra pnia qᷓ; amabił es qᷓ;

——

vtuoſa ⁊c̃. Rogemus xpᷣm vt det ⁊c.

Drſica eadem poſt pꝛandiũ Sermo ſextus

„

ſq; de penitentie obligatione ⁊ eiꝰ q̃litate veri⸗
tatis diſcernẽda. .⸗

e acceptabile:ecce nũc dies ſalutis.
ijj. Coꝛ. vj. ⁊ in epla hodierna. Uer
ba ſunt ſcti apłi. In qͥb ſcã ecclłia
caneñ.hoꝛtat᷑ nos ad pniam faciendã iſtis die
bus. Nã iſti dies ſacre q̃drageſime cõmẽdant᷑
pnia ex trib q̃ in epla notant᷑ hodierna. Pꝛi
mo qꝛ his dieb oꝛo eſt magis exaudibił. Unð
ðꝛ in epła.Frẽs hoꝛtamur vos neĩ vacuũ graʒ⸗
dei recpiat.Lyra.In vacuũ gr̃a recipit᷑ qñ qͥs
in ea non viuit bñ vt deberet facere xpᷣianus in
gra baptiſmali.qꝛ nõ ↄſequit᷑ gliam niſi bñ vi
uat.Sicut ̊ medicina ðꝛ in vanũ accepta que
nõ ſanat:ſic in ꝓpoſito. Et ſubdit. Ait em.ſ.deꝰ

Eſaie.xlix.Tꝑe accepto exaudiui te.Ex q̊ ptʒ ꝓ

ͥ tgꝑe accepto deus magis exaudit oꝛones fide
liũ penitentiũ.qꝛ oꝛo in h̊ tꝑe hʒ duas alas qᷣb
volare ad ↄſpectũ dei melius põt ſq; ieiuniũ ⁊
deuotionẽ paſſiõis xpᷣi q̃ potiſſime h̊ tꝑe reco⸗
lunt᷑. Scðo qͥʒ h̊ tꝑe hõ eſt magis deo accepta⸗
bilis ꝓpter pniam ſolitã ꝓ h̊ tꝑea fidelibo.Ter
tio qꝛ H̊ tpᷣs pᷣcipue ðꝛ eſſetpᷣs ⁊ dies ſalu:qꝛ

ab ecckia inſtitutũ eſt ꝓ ſalute ſpecialiꝰ acqren/⸗

da ꝑↄfeſſionẽ euchariſtiã ⁊ hmõi.O g̊ chariſſi
mi viri ⁊ femine cognoſcite b̊ tpᷣus ⁊ ↄuertimi

ni ad pniam audien.qꝛ ecce nũc b̊ tpᷣs accepta /

brile ⁊c.Itaq; de pnia quã pᷣcipue facere debe⸗
mus bᷣ ĩꝑe vt ſimus accepti ðᷣo ⁊ ſaluemur no
temus tria myſteria ꝓ iſto ſmſone.
Brann ðꝛ obligatiõis.
ecundũ ðꝛ diſtincctionis.
Tertiũ ðꝛ diſcretionlis..
Thema aliud habes intra ßᷣmon.
A Lirca inen dedblinatie pnie q̃ri poteſt
vtrũ oĩs hõ og ad pniam. ⁊ q̃libꝰ le
giby obligat᷑ ad es. Rndet᷑ recolligẽdo ex docto

Sexto in

de
der de lgan? vinci ꝑ pniaʒx.qꝛ ex liberali ꝓmiſ

ce nũc tẽpus

.

rũ dictis ꝙ ſic. Et pmo ex lege nature.qð oñdit᷑
P. dare

e. Pꝛimò in pᷣmo hoĩie Geñ.iij.q poſtq; pec
cauit dñs dixit eidẽ.Adã vbi es.Ubi glo.? u o
ge. dicũt ꝙ hec vox eſt reuocantis ⁊ qaq ꝓhiam
reducẽtis.ꝓpt᷑ qð (vt doctc᷑.di.)ſi Adã tunc ↄfeſ
ſus fuiſſet penitẽdo deꝰ pepciſſet. Scðo in ſctõ
JZJob ſub lege nature teſtante.c.exj. Audite pᷣmo
nes meos ⁊ agite pniam.qm̃ in diẽ ꝑditõis ſer
uat᷑ maluſ.⁊ bᷣ põt etiã poni ꝓ themate.Tertio
oñdit᷑ ex naturali rõne.qꝛ vt Tullius ait li.de
officijs. c.j. Generi aiantiũ oĩm eſt a natura tri
butũ:vt ſe vitã oꝛpuſq; tueant᷑.⁊ declinet ea q̃

nocitura vident᷑.om̃ia qͥʒ q̃ ad viuendũ nece,“⸗ . oe

ſaria ſunt inqrat ⁊ paret. Hec Lulliꝰ.Sed in⸗ *
cõꝑabiliter magis tenet᷑ hõ ad vitã aiĩe q̃ pcellit
ome coꝛpus:vt eiꝰ moꝛtẽ deuitet ꝑ pniaꝭ. ⁊c̃.
Heun heu mi deꝰ videmus coꝛuos ⁊ lupos ca⸗
uere ꝑicula ſua in laqueis q̃ cognouerint:⁊ tñ
hõ nõ cauet:ſed potiꝰcurrit ꝑ peccata ſe pᷣcipita
re in talia. Scðo ex lege ſcripture h̊ idẽ ondit
ꝙ hõ o bligat᷑ ad pniam.qꝛ om̃is ſcptura h̊ te⸗
ſtat᷑ vicʒ diuinalis legꝭ q̃ pcipit ſanctificari ſab
bata penitẽdo de pctis:vt volũt doctoꝛes.⁊ p⸗
phetalis ⁊ ſapialis.inſuꝑ ſcriptùra ẽuavelical:
vt ptʒ.⁊ apłicalis.⁊ iuris canonicalis.ac ciuił
legis.Quaꝝ dicta ſingillatim eloqui nõ cape⸗
ret tpᷣs.iõ bꝛeuitat amoꝛe ꝑtraſeo. B Aer
tio obligamur vel induci ⁊ incitari ad pniaʒ vi
demur ex lege exẽpli om̃is creatu.qꝛ vt Hu⸗
o de arca oe.lib.ij.c.iij.ðt.Oĩis creatura nob
loquit᷑ ⁊ damat vt fugiamus ſuppliciũ eternũ
ſq; ꝑ pniam.Et h̊ oñdit᷑ ſ᷑ᷣm Bonauẽ.lib.ſiłitu

dinũ. alioſq; in multꝭ creaturis ⁊ eoꝝ exẽplis. .

Pꝛimo in terreſtribꝛ videmꝰ ꝙ oĩa terrenaſcẽ⸗
tia creſcũt ſurſũ ⁊ in hyeme arefacta iteꝝ tꝑe ve
ris renaſcunt᷑ ⁊ reuireſcũt.Sic ⁊ nos debemuſ
ad pniam exurgere ⁊ reuiuiſci ꝑ gram. Scðõo
in aĩalibo irrõnabilib:videmus ꝙ aues capti e
laqueo:piſceſq; in ſagena.⁊ mures ĩ muſcipu⸗
la nõ pñt qeſcere:ſed laboꝛant exire toto poſſe.
Itẽ aſinus bos equus ⁊ omne aial ſi ceciderit
in lutũ ſurgere curat.Elephas ſi ceciderit foꝛti
ter barrit᷑ lugẽs donec vnicoꝛnis auxilio ſuble
uat᷑:ſic dʒ hõ exire de lagueis diaboli ⁊ lugẽdo
ad deũ tlamare:q̃tenus eiꝰ auxilio poſſit ſur⸗
gere ꝑ pniam. Lertio in ads ⁊ fluminibꝰ q oĩa
ad mare tendũt cãq; ad fontale pncipi ſuum
NQuarto in aere ⁊ ignib que ſi ad ima pᷣmant᷑:
nihilominus ſurſum ſemꝑ ferunt᷑ ad ſua loca
Sic ad ꝓpoſitũ opiica. utmto in celeſtibo:qꝛ
ſidera ⁊ ſi occidãt tñ ad oꝛtũ ꝓperave nõ ðſiſtũt
debet gů̊ ⁊ hõ a caſu peccati ſumere. Ultimo in
hũanis coꝛꝑibo q̃ ſi vulnerant᷑ vel infirmitateʒ ..
incurrũt nõne ꝓperant ad medicinã.Jõ Augꝰ. ę
ſuꝑ ps.l.di. Sunt multi qͥs peccare nõpudet: ⸗
agere aũt pniam pudet.O crudelis inſania de

vulnere ipᷣo nõ erubeſcis ⁊ de ligatura vulner
erubeſcis.ſlone vulnꝰ fedius ⁊ pucdius eſt
.,
„
. 3
.
2

*$

. 7

— —

—
A4
„ — –

Ofugeẽ ̊ ad medicũ ⁊ agepniaʒ. Hrcille ⁊c. O
„ „ 6Scharlſſimi ecce ex iſtis poſſumus ꝓ documẽ⸗
to hꝛe ꝙ pctõꝛ qᷣ nõ vult penitere peioꝛ ẽ oĩ crea

tura mũdi ⁊ om̃i beſtia.ã ⁊ Anſtote.vij.ethi.

Hõ beſtialis centies milleſies peioꝛ eſt om̃i be

ſtia. Inſuꝑ nõ ſqlũ beſtialis ðꝛ ſʒ ⁊ diabolicus

qꝛ Cn.lib.de cõpunctione coꝛdis ðt. Peccare

hũanũ eſt:ſed ꝑmanere in pctis diabolicũ eſt.

Exremplũ de Juda de qͥ xps dixit. Unus ex vo

— bis diabolus eſt ⁊c.

CAirca ſecũdũ de myſterio. diſtinctiõis. ſ.

pnie.Notãdũ ꝙ ſᷣm canoniſtas doctoꝛes pnia
9 9

gnalr diſtinguit᷑ ſic ꝙ q̃dã eſt pnia va:q̃dã aũt
falſa:vt ptʒ de pe.diſ.iij.S.ſiue ãt qͥs ⁊c.ꝑ verba
Gratiani.Et de his regule tres pᷣapue tradũu᷑
ibidẽ ſq gnales. Pꝛima regula ꝙ falſe pnie

nũqᷓ; indulgẽtia ꝓmittit᷑. Uñ Eſicius de pe.ibi

dẽ etiã ðt ꝙ ſicut va pnia veniã ꝓmeret᷑:ita fal/

ſã pnia ⁊ ſimulata deũ irritat.ſ.ad irã ⁊ vidictã.
Scda regula ꝙ vere pnie nũq; venia a deo

negat᷑.nã ibidẽ ꝑ diuerſa capła ſcribit᷑ ꝙ deus

nũq; ſpernit pniam verã.Etiã ſi s ad ſummũ

maloꝝ ꝑutniat:ſʒ qᷓntãcũq; pniam ⁊ q̃ntocũ⸗/

. qᷓ; ꝑuo tꝑe factã ſi tñ fuerit vera deꝰ reſpicit:ac/⸗
ceptat ⁊ peccata remittit:ſic ptʒ ibi ꝑ doc.płes.
Tertia regula ꝙ multo plurimi hoĩes faciũt
falſam pniam qᷓ; verã ⁊ ↄgruõ:⁊ ſic damnant᷑.

Hsc regulã ibidẽ tãgit Amb.circa pncipiũ.eo.

5§S. di. MTaciliũs ẽ inuenire qͥ rece ſuauit inno/
enti q́; qͥ ogrus egerit pniam. Hec ibi. Sed

quõ h̊ intelligendũ ſit glo.ibidẽ ðt int cetera.

S pnia pfectiſſima q̃ nõ ſolũ delet pctã: ſʒ ẽt pec
“ cadi affectiõzʒ:qð eſt difficillimũ ̊ rariſſim.O
/4 533 h6 caue a falſa pnia ne pereaſ:ſic̃ exẽplũ legit
li. Rilil de lupo penitẽte in cuculla mõachali ⁊

veniã petẽte ab ouib ⁊ bob de pꝛeda facta.cui

pepercerũt ⁊ gauiſi ſũt:ſed poſtea lupus vbicũ
qᷓ; ſolitariũ pecus reꝑiebat deuoꝛabat di.Non

poſſum mendicare nec laboꝛare. viuere de pᷣ/

da cpoꝛtet:ſed hoĩies occiderũt illum.

OD LCixca tertium de pnie diſcretiõe. Notã/⸗

dũ ꝙ ſᷣm Aug.Quedã diſcernit᷑ eẽ pnĩa ſana.ſ.
in hoie ſano debite fa ned tpe
te dubia ſqʒ q̃ fit tm̃ in moꝛtis hoꝛa.Quedã oĩ⸗/

Quedã infirma vtpo

Ae

5*

tota hũilitas.heceſt fructifera pnia.hec ibi.O
hõ diſce ſic vere penitere.¶ Secũdũ ſignũ iuſ
xta.E. ðꝛ emẽdatio ſq; in ſtatũ vite melion. ãS

Iſið.de pe.di.iij.c. Irriſoꝛ (ait) eſt ⁊ nõ penitẽs
q adhuc agit qð penitet. Itẽ ibidẽ.c.ille pniam
agit digne ⁊c̃. Smaragdus dicit.Qui plangit
pcm ⁊ iterũ admittit pctm: q̃ſi qͥs lauet laterẽ
crudũ quẽ qᷓnto magis abluit tanto magis D

—

tum facit ⁊c̃.¶ TZertiũ ſignũ iuxta.l.ðᷣꝛ nega

vt Brego. de pe. di. v. falſas. ⁊ Innocẽtius ibi/⸗
dem ca.fretres.di. Falſa pnia eſt cũ penitẽs ab
offico vł a curiali negocio qð ſine pqtis agi nõ

pᷣt nõ recedit. Silłiter ſi qͥs a ſocietate mala mu

lieꝝ ſcʒ tenendo meretricẽ ꝑ quã trabit᷑ ad pec⸗

xta.J.ðꝛ indulſio.viq iniurie fratris ⁊ dilecio
nis.ſlã xpᷣs ait Matth̊.vj. Si nõ dimiſeritis

hoib peccata eoꝝ:nec pr̃ veſter celeſtis dimit⸗

tet vobis peccata.Uñ Inno.vbi S.ðt.Falſa eſt
pnia cũ qͥs odiũ in coꝛde geſſerit:aut ſi offendẽ
ti offenſus nõ indulgeat.aut ſi offenſo cuilibet

nõ ſatiſffaciat ⁊c. E Exemplũ de Eſau de j̊
aplus ðt Heb. xij. ꝙ nõ inuenit locũ pnie q;qBʒ

ci lachꝛymis inqſiuiſſet eã.ð pt᷑ odiũ fraternn
NMuintũ iuxta.T. ðꝛ tentio ſq; iuſte ⁊ nõ ini⸗

no moꝛtua vt in hoib pꝰ moꝛtẽ.Sed va pnia

ſſaluific diſcerni a falſa pᷣcpue ꝑ decẽ ſigna qᷓ
gnotemus iurxta lr̃as huiꝰ dictiõis pnia Pel
/¶mũ ſignũ accipit᷑ iuxta lram. P. Et ðꝛ punitio
„ “ ꝓ pœis.ſã Augꝰ. de pe.di.iij.c. pnia (inqᷣt) eſt
qdã dolentis vindicta puniẽs in ſe qð dolet cõ
miſiſæ. Penitereem̃ eſt penã tenere vt ſemꝑ pu
. niat in ſe vlciſcendo.ſ.doloꝛe habituali ᷣm glo.
„ qð cõmiſit peccando. Hec ibi. Uñ ⁊ ſᷣm gloſaʒ
H ibidem., Si qͥs ieiunat ꝑ aliũ ⁊ nõ vult ꝑ ſe ieiu
nare cũ bñ poſſet:nõ vere penitere videt᷑. Hiuc
. Johes ys aurei.e. diſ. . de pe.c. perfecta (inqᷣt)
pnia cogit pctõꝛẽ omia libent ſufferre.Et infra.
In coꝛde 5ↄtritio.in oꝛe eius ↄfeſſio.in opere

ſic. Qui bona alterius iniuſte detinet recogno⸗
ſcat ſe verã pniam nõ poſſe pagerẽ q̃ ad eternã
vitã ꝑueniat:niſi bona q̃ iniuſte abſtulit reſti⸗

tuat.Ad idẽ Augꝰ. xiiij.q.vj.ſi res. Pem̃ nõ di

mittit᷑ niſi reſtituat᷑ ablatũ. Sextũ iuxta.E.

matic..nec alij heretici ſiue errent de pcrõꝝ re⸗
miſſiõe.ſiue de alijs fidei artciculiſ:penitere pñt

vere niſi uechi credit ecclłia:⁊ eidem
Beptimũ ſignũ iuxta..ðꝛ no/
litio.hoc eſt diſplicentia peccati pᷣteriti ⁊ futuri

obediant ⁊c̃.

moꝛtalis:vt ptʒ ex diffinitione pnie de q̃ ᷣmõe
pᷣcedenti.x. Uñn falſa eſt pnia qn hõ vł nõ vult
deteſtari peccata pᷣterita moꝛtalia vł nõ hʒ ꝓpo

ſitũ cauendi decetero futura ⁊c.¶ Ogauũu ſi ,/
nũ iuxta.C. ð ↄfeſſio. Nã vt volũt om̃s doc.·
uꝑ.iiij. Confeſſio eſt ꝑs vere pnie.Qui ̊ h do⸗

leat:tñ fi ↄfiteri nõ vult pctm:falſe penitet:qꝛ p

gratio ſq; pnie de malis cũctis: vt ſq; integralr·

de oĩb peniteat hõ ⁊ ↄfiteat᷑:nlło peccato moꝛ⸗
tali pᷣtermiſſo ſine pnia qð mẽti occurrerit.Unñ
Inno.papa de pe.di.v.fratres.ðt.Falſaʒ pniaʒ
eſſe Znar cum ſpꝛetis pluribo de vno ſolo pnia
agit᷑:aut cũ ſic agit᷑ de vno vt nõ diſcedatur ab

alio. Exemplũ ð his qᷣ aliq̃ pᷣcepta decalogi ob
ſeruant:aliq̃ nõ:vel pᷣcepta ſaltẽ eccłie ſcient ns

521

WU
.
ℳ

ðꝛ erroꝛis excluſio ſq; hereſis om̃is.qꝛ Heb.xj ⸗
Sine fide va impoſſibile eſt placere deo: qᷓnta
cũq; aſperã talis faciat pniam:⁊ quecũq; bona
agat.vt ptʒ ꝑ Aug. Extra de hereticis.c.firmiſſi
me ⁊c̃.Uñ nec idolatre nec ĩcantatoꝛes.nec ſciſ

D

„

D S
D –
.

tio viq; occaſiõis peccandi ⁊ tranſgreſſiõis: qi

.

catũ nõ vult ſepari.⁊ ſic de alijs. Quartũ iu⸗/

„

4

que poſſeſſiõis. Unñ Greg.vbi S.ca.falſas.inqᷣt

.

„

„

êòõſ

. A we

6

Feria..poſtd ominicam pꝛimò »

re buili:falſa pnia eſt. Ideo Aug.vtallegat ma

giſter in. iiij. di. xx. ðt. Arbitrij libertatẽ qrit deꝰ
vt deleri poſſint cõmiſſa.nõ neceſſitatẽ ſed cha

ritatẽ:nõ tm̃ timoꝛẽ:qꝛ ſine charitate nemo ſal

uus eſſe põt.hec ⁊ pla ibidẽ.O & chꝛiſtiane pe/⸗

nitere ſtude puniẽdo peccata:⁊ vitã emendãdo
occaſiões peccati deuitando. ꝓximis indulgẽ/

do.aliena reſtituendo.erroꝛes cauendo.ꝓpoſi⸗

re bec om̃ia faciendo vt ſaluenis ⁊ nõ pereas in
Pꝛo exẽplo finaliad terroꝛem

pctõꝝ poni

tũ nõ peccãdi tenẽdo.integre ↄfitendo dei amo

eternũ ⁊c.
qð narrat᷑ in ſpeculo exẽploꝝ. diſ.
ix.exemplo.ccxiij.⁊ ex vitaſpatrũ ꝙ qͥdã vſura/⸗
rius vl veneratoꝛ habuit duos filios.vnus in
pᷣdicatiõe vᷣbi dei cõpunctus.dixit pꝛi⁊ fratri.
reddamus vnicuiq; qð abſtulimus:qꝛ ſicmo
riendo dãnabimur. Illi indignanter rñderũt.

Noõnetu debes eẽ ↄfeſſoꝛ nr̃:vade ſi nobiſcũ nõ

in heremũ ſᷣuiens xpᷣo. Landẽ cũ moꝛtẽ patris
ſui ⁊ fratrꝭ ſui audiſſet oꝛauit deũ vt reuelaret᷑

te fumigantẽ:⁊ voces mirabiles lugentiũ:⁊ pᷣ⸗
mo vidit pꝛeʒ ſuũ ꝙ in magna olla bullienti in
igne coquebat᷑ feruentiſſime.qͥ exclamauit di/⸗
cens. Ue ve ve maledicta hoꝛa in qua ↄceptus

vis moꝛi.nos tenebimus bona nr̃a.Ille ̊ iuit

ſibi ſtatus illoꝝ.⁊ ecceę angelus eũ manu tenẽs
duxit ad q̃ndã montẽ ⁊ vidit vallẽ ſub illo mõ

2 natus ſum ⁊c̃.Cui heremita.O infelix pater:

nõnetu es hic. Rñdit.Ego ſũ.Ecceego maledi

ctus quõ perij:qꝛ penitere ⁊ reſtituere nolui ⁊c
Tandẽ eccevidit frẽʒ ſuũ venire in alia olla bul

lientẽ: ⁊ cepit dicere ille patri in penis. Male⸗/

dictus es tu pater mi in eternũ: qꝛ iniuſta bõa
ſuꝑ me hereditaſti:? me dãnaſti.ui pr̃ rũde⸗
bat.Maledictus ſis tu fili:qꝛ ꝓpter te talia ac/

q̃fiui iniuſte ⁊ retinui:⁊ ꝓpterea impenitẽs dã⸗

natus ſuʒ. Heremita ait illis. Dicite ſi poſſint
vos aliqua ſuffragia iuuare. Rñderũt.lõ.Et
mox cũ magno eiulatu di. Ue nob ve ⁊ ve.in ꝓ
fũdũ iferni deſcẽder̃t.tũc heremita redijt ad ſe:

⁊ maioꝛẽ de cetero pniaʒ egit. Roge.g xpᷣm ⁊c.

Itẽ exquo in hacpꝛima dñica de ieiunio xpᷣi
ſpecialius agit᷑.ideo ꝓ iſtis dieb libet ᷣmones
fieri de ieiunio nr̃o faciẽdo ad exẽplũ xpᷣi.

Feria ſcðᷣa poſt pᷣmã dñicã q̃drageſimeſᷣmo
ſeptimꝰ.ſ.de ieiunij ſacri q̃litate ⁊ cõmẽdatiõe.

Buriuiet dedi

. e ſtis mihi manducare.ſitiui ⁊ dedi

ſtis mihi bibere. Mach. xxv. Et in
. euãgelio hodierno. Uerba hec lo⸗
quit᷑ ſaluatoꝛ noſter dñs ieſus ꝙ ſq; in iudicio
finali talia dicturus ẽ electiWs. G irca qðᷣ

aduertendũ ꝙ ex euãgelio cõperimꝰ xpᷣm dñm

S Decimũ iuxta lFam. A. ð: amatio. ſ.
diuinalis.ã ſi hecoĩa pᷣdica facit hõ ex amo
re dei vera eſt pnia.Si aũt nõ ſed ex ſolo timo/⸗

gelis.ↄtritiõʒ ⁊ ↄfeſſionẽ ⁊ ieiuniũ ⁊ bona oꝑpa
⁊ diligent᷑ ꝓcuramus nr̃am ſalutẽ.cũc damus

eſuriuiſſe ⁊ ſitiuiſſepłies. Pꝛimo qᷣdeʒꝭ in pue⸗

ricia ⁊ tũc dedit ei mãducare ⁊ bibere beata vir „*

——

go maria q̃ lactauit eũ virgineo lacte: ⁊ uidit
omia ei neceſſaria.

1 Scoo in deſerto Matb. iiij
Cũ ieiunaſſet q̃draginta diebꝰ ⁊ q̃draginta no

cctib poſtea eſurijt.qð põt poni ꝓ alio themate
⁊ vt ibidem habet᷑.Acceſſerũt angeli ⁊ miniſtra

bantei vt putamus cibũ ⁊ potũ afferendo ⁊c.

ertio ſitiuit eſurijt ſemꝑ ſpũalr hoim ſalu⸗/
tẽ deſiderando. Vñ ⁊ in cruce damauit.Sitio

ſalutẽ hoĩm ſᷣm. Ber.Et nos chariſſimi ſi offe⸗

rimus xpÿo caſtitatẽ cũ maria.obedientiã cũ an

xpᷣo paſſo abũ ⁊ potũ deſideratiſſimũ ſm Crib
Itẽ q̃rto xpᷣs eſurit ⁊ ſitit in mẽbꝛis h̊ ẽin pau

p̃eribo.⁊ de pᷣ iudicabit in fine diſceptando de

his qͥ fecerũt miſericoꝛdiã pauꝑibo:⁊ qͥ nõ.⁊ il

lis dabit regnũ celeſte. Iſtis aũt ſq; imiſericoꝛ⸗

dib dabit ſupplica:vt ptʒ in euãgelio. Itaq;
vt xpᷣo eſurienti ⁊ nos cõpatiamur eſuriendo ?z
ieiunando.⁊ ſiccibũ bonoꝝ operũ nroꝝ demꝰ2
eidem tria myſteria dedaremus de teunio in
hoc ſermone. .
Pꝛimũ dicit᷑ diſtinctiõis.
Secundũ ðꝛ moderationis.
Tertium ðꝛ cõmendationis.
H CcCirca bᷣmũ de diſtinctiõe ieiunij vtile eſt
ſcire:vt ſciamus diſcernere. Pꝛo q notandũ ꝙ
vt colligit᷑ ex dictis Alexã.in.iiij.volũine ſũme:
⁊ Rich.in.iiij.di.xv.ieiuniũ ẽ pᷣcipue q̃druplex
Pꝛimu naturaalt.

BO 2 „ 7
— . — — „ r
— 4 ₰ P *

Decundñ ſpirituale.
Tertium vircuale. 4
Quartũ irrõnabile ⁊ nõ laudabile..

vſq; quo vꝛget neceſſitaſ.⁊ tale ieiuniũ requirit
ad euchariſtie ſumptionẽiĩ hoie ſano de pᷣcepto
ſed tale ieiuniũ cõiter nõ eſt meritoꝛiũ.qꝛ ter

caꝗ q inſunt no bis a natura:nec laudamur nec

2

vituꝑamur.ij.ethicoꝝ.Et qꝛ nõ comedere eo ꝙ

nõ appetis naturale eſt ̊ nec meritoꝛiũ nec de
meritoꝛiũ.¶ Secũdũ eſt ieiuniũ ſpũale:qð eſt a ⸗ veire/

abſtinere a vicijs. Uñ Augꝰ.de ↄſe.di. v. c. leiu⸗
niũ.(inqͥt) Magnũ ⁊ generale eſt abſt inere ab
iniqͥtatibꝰ ⁊ ab illiciᷣ voluptatibo ſeculi ⁊c. Nã
ibidẽ.c.nihil.Pius papa ðt.Nihil ꝓdeſt hoi ie
iunare ⁊ oꝛare ⁊ alia bona religionis agere niſi

mens ab iniqͥtate ⁊ ab obtrecatõi lingua co

hibeat᷑. Et gloſa ibi ðᷣt ꝙ intelligendũ eſt nil
ꝓdeſt ad vitã eternã:pᷣmiando tñ valet ad alia
multa ieiunare ⁊ bona agere:etiã in pccõ moꝛ⸗
tali:vt de h̊ ᷣmõe.x.A.patebit. Pꝛoindę ⁊ Gre
go.in omelia q̃drageſime ðt.Incaſſum caro at

—

terit ſi nie voluptatibo animus nõ Jeſrenat

F

os

⁊c̃. J¶ Lertiũ ieiuniũ eſt virtuale qð ꝓ vtu⸗/
tis exẽrcitio inſtituit eccłia tenendũ ſm copoꝛai ⸗ e.
£
„
*
9*

4J

(ſeim naturale ſq; ieiuniũ eſt cũ qͥs nõ come e.L
it aliqͥd nec bibit qᷣcqd a media noctetał diei e

5

92

₰ ₰

o

in Pue .
rij
mrano

iniſtran
lo ꝛc.
Sino
offe/
man
os „
nus
s „
von
de
Ail,
vr/
;
27
2
in

—

3 68 6 4

NBermo

A,7 abſtinentia. hᷣ Alex.in.iiij. volũine diffinit ſic

Jeiuniũ eſt abſtinẽtia a cbo ⁊ potu ſᷣm foꝛmã
eccłie intuitu ſatiſfaciendi vel vitandi perm̃.vł
acqrendi vitã eternã. Ex qua diffinitiõe habet᷑
quare debeat fieri ieiuniũ qꝛ nõ ꝓ vana głia vł
in hypocriſi aut aliqua intentiõe ſiniſtra. Et ð

hoc vᷣſus.Ab ſtinet eger egens cupidus gula ſi
mia virtus.Expone.Abſtinet eger.vel qꝛ nõ pᷣt

comedere vel ꝓpter medicinã. Egens:qꝛ nõ hʒ.

Qupidus:qꝛ nõ vult expendere. Gula:vt poſt⸗

ea auidius comedat.Simia.i.hypocrita vt lau
det᷑. Uirtus.i.virtuoſus vt mereat᷑.Et bac ſola
vltima intẽtione ſcq; bona vtutis ieiuniũ ẽ ſan⸗
catũ ⁊ beatitudinis meritoꝛiũ ⁊c̃.¶ Quartũ ie⸗
iuniũ eſt irrõnabile qñ ſq excedit modũ vtutiſ
⁊ diſqetiõis:⁊ h̊ nõ eſt laudabile. Jõ Berñ.po
nit vᷣſus. Oib adde modũ:modus ẽ pulcher⸗
rima vᷣtus.vᷣſus.Om̃e qð eſt nimiũ vtit᷑ in vi⸗
ciũ.Et de h̊ in ſubſequenti articulo patebit.
Lirca ſecũdũ de moderamie ieiunij.ad qð
hoꝛtat᷑ aplus Rox.xij.dicens ſic. Obſecro vos
itaq; frẽs ꝑ miſericoꝛdiã dei vt exhibeatꝭ coꝛꝑa
via hoſtiam viuentẽ ſanctã deo placentẽ rõna⸗
bile ſit obſequiũ vim. Sed iuxta h̊ querit᷑ quõ

dDebeat hõ ſuũ ieiuniũ moderare vt ſit deo acce⸗

N r=9e- Pptabile ⁊ lauda bile.Ad qð rñdet᷑ recolligendo

ee emdy he H

t
10
r.
ec

„ X „
62 . . .

pꝑaddunt᷑ ꝓ ſimpliciũ inſtrucoe. P n
id qð eſt neceſſariũ vite ſibi negat᷑.Nam nõ lice

vm Rich.iiij.dil.xv.? Tho.ac alios ꝙ exqͥ ieiu
niũ eſt vᷣtutis actus. Uirtus aũt in medio ↄſi⸗
ſtit ſemꝑ.ij.cchicoꝝ. Ideo ieiuniũ dʒ moderari

medi tenẽdo inter duo extrema ſᷣm rõnẽ viq

ꝙ nec abſtinentia ſit nimia nec comeſtio vel po
tatio ſit nimia. Pꝛoinde nota ꝙ ples ſunt ca⸗
ſus in qͥb ieiuniũ nõ eſt laudabile:quoꝝ tres
pmi ponunt᷑ ꝑ Rich.vbi S.⁊ Tho.Alij cñt ſu⸗

bit ſic ieiunare ſicut nec ſeipᷣm interficere vel in⸗

fatuare liq;. Jõ Hiero. ad Nepocianũ ðᷣt. Tan

yl ſocietatẽ ſubtrahit᷑.hoc eſt qñ
Hy ſibi neceſſaria ſᷣm eg q inumbũt facienda ex
officio:vel ex ſocietate eoꝝ cũ qͥbo ↄuiuit:ſubtra

tũ tibi ieiunioꝝ ipone qᷓntũ ferre potes ⁊c̃.Sʒ
raro fit:qꝛ vt Boetius ait.ij.de ↄſo. Natura
pauicis minimiſq; ↄtenta eſt. Idem ⁊ Seneca.
do qñ id qð eſt neceſſariũ 436 officium

bit ſibijpſi:puta ſi eſt pᷣdicatoꝛ vł eantoꝛ in cho
ro.⁊ tatũ ieiunaret ꝙ nõ poſſet pᷣdicare vel can
tare.vel ſi pᷣlatus deficeret ex ieiunio ab executi

one ſui officij.vel ſi ſubditus tantũ ieiunaret ꝙ;

pᷣ defectu nõ poſſet cõem vitã fracrũ qͥbo ↄuiuit
tenere.⁊ ſicoe alijs.tales offerrẽt de rapina ho⸗
locauſtũ. Uñ diat Hiero.de ↄſe.di.v.c.nõ me⸗
diocriter. ꝙ de pᷣda offert holocauſtũ qͥ aboꝝ
nimia egeſtate vel ſomni penuria coꝛpus ſuuʒ
imoderate affligit ⁊c. Lertio qñ quis ꝑ ieiu
niũ nimiũ ab oꝑibo vtilioꝛibo impedit᷑ vicʒ ab

oꝑibo charitat: a vigilijs oꝓpoꝛtunis ⁊c̃.ad q̃
liq; nõ teneat᷑:cñ indiſeetũ eſt ⁊ nõ laudabile ta

Pꝛimo qñ

s ſic ieiunat

⁊ pene oẽs greci ſcriptoꝛes. Hec de phis ſuffis
Scðo exemplis ⁊ vbis ſancoꝝ pfirr

le ieiuniũ. Uñ Hiero.dicto ca.nõ medioqiter.

inqᷣt. Illi maioꝛi bono pᷣferunt minus bonũ.q ꝗ

ieiuniũ charitati aut vigilias pᷣferüt ſenſus in⸗
tegritati. Hec ille. Quanus caſus additin

q̃ nõ eſt ieiuniũ laudabile qñ quis ex ſuo voto
ad nimiã coꝛpoꝛis maceratiõʒ ꝑ ieiuniũ aſtrin

git.⁊ ronibo dicteis. ¶ UVnñ querit᷑ vrrü l,⸗
ceat hoĩ vouere nimiã carnis macerationẽ. Rn··
det᷑ ſᷣm Tho.ij.ij.q.lxxxviij.ꝙ ſi ipſa maceratio

coꝛpoꝛis ꝑ ieiuniũ ex voto ꝓmiſſuʒ:⁊ hmõi.ſic

fiat ꝙ natura nõ nimis grauet᷑ſed rationabi⸗
liter votũ tlłe impleat᷑ bene liq;j. Si aũt magnũ

gonamen imineret nõ dʒ hõ votũ tale ſeruare

ſed ſm arbitriũ ſupioꝝ vel confeſſo mutare.
Auinto ⁊ vltimo.ieiuniũ nõ ẽ laudabile qñũ
in comed endo ⁊ bibendo ob ieiuniũ nimis ex

cedit᷑ Nam ſunt p łlimi pᷣſertim magnates qͥ ꝓ
die ieiunij magis exqſita cibaria ⁊ epulas abũ
dantius faciunt qᷓ; alijs diebo cõibo.⁊ ſe gula ⁊
cbꝛietate plus ingurgitant ſine moderamine.
alijs aũt diebo parcius comedũt licet plies. Et
tale ieiuniũ nõ eſt laudabile vt ðt Rich̊.õ.qꝛ ie
iuniũ oꝛdinatũ eſt ad refrenandũ carnem. Iſti
aũt ecõtra.igit᷑ taliter potius carnales volupta
tes augent ⁊ excitãt. Hec ille.Sed di.tñ vt diſ.
xlj.nõ co gant Aug. t. Non cogant᷑ diuites ci⸗
bis paupeꝝ veſci:ſed vtant᷑ ↄſuetudine infirmi
tatis ſue.hec ille. Cur ꝗ̊ nõ liceat eis pᷣdicto mõ
ieiunare:aut qͥd debeant facere de B. Rñdet
qᷓ;uis poſſint vti diuites cibis lautioꝛib:vt ðᷣt
Rich. vbi S. ⁊ nõ artant᷑ ad cibos pauperũ.ve
rũtamẽ tenent᷑ a gula moꝛtali ſe oẽs cauere: qꝛ
ꝑ b frangit᷑ ieiuniũ generale. Hec ᷣm Rich.xv
di. qrti. Deniq; ⁊ Aug.dicto.c.nõ cogant᷑.docet
qd faciãt diuites ꝓpter cibos lautioꝛes ſibi cõ⸗
ceſſos di. Doleãt aliter ſe nõ poſſe ieiunare.dẽt
inopibo neceſſaria vtant᷑ pᷣcioſis:ſed dent pau⸗
peribo vilia. Hec ille. Et depe quõ diuites poſ
1 iant ieiunia ſubleuare.O diues obſerua hec.

mũdi. Pꝛimo dictis ⁊ exemplis phᷣoꝝ.qꝛ vt
Hiero.ↄtra Jouinianũ ait in lib. antiqtatum
Dicearchus laudat aurea ſecla ſaturni:qm̃ cũ
tũc om̃ia humus funderet nullus comedcbat
carnes:ſed vniuerſi viuebant pomis ⁊ herbis

q̃ terra ſponte gignebat.Et bᷣ a pncipio mundi

vſq; diluuiũ. Itẽ Tullius de tuſc.q̃ſti.ðt ꝙ la⸗
cedemonij magis parſimonia qᷓ; abis delecã
tur.huiꝰ teſtes ſunt enophon eop hꝛaſtul
is ſuffi⸗
ciant. S
chaꝝ ⁊ ꝓꝓhaꝝ.ã ſctũs Dauid in ps.ðt. Hũi
liabã in ieiunio aiaʒ meõã. Itẽ niniuite ieiunio

placaueft deũ ⁊ oꝛone.ſic ⁊ oẽs patres ve.teſta.
vt ptʒ in biblia. Tertio cõmendat᷑ ex vbis ee

2KEirca terti notandũ ꝙ cõmendat᷑ ieiun⸗ ⸗
niũ ab omilbo generibus hoĩm ſemꝑ a pncpio

„

eremplis xp̃i aceiꝰ diſcpuloꝝ. Nã xpᷣs docuit

ieiunare Matb.vj. Et ipſe ieiunauit qdragin

Feria.i.poſt dominicam pꝛimãa.

ta dieb ? nocib. Et apłi ac diſcipuli ieiunaue
rũt etiã in dñicis diebo: vt ait Hiero.lxxvj. diſ.

vtinã. Quarto ex vᷣbis ſcetõꝝ ⁊ exemplis ſq;
martyꝝ ↄfeſſoꝛũq;.ſancti baptiſte.ſancti Nico
lai qͥ etiã in cunabulo q̃rtã ⁊ ſextã ferias ieiuna
uit. Itẽ Anachoꝛitaꝝ in hberemo.erãt em̃ mira
ieiunia bine aut trine hebdomade. Itẽ exẽplis
ſanctaꝝ vᷣginũ ⁊ viduarũ ac ↄiugatoꝝ.de qͥb
dicere nõ ſufficimus ꝑ ſingla. Deniq; vltimo
ſuꝑ om̃ia dicamus ꝙ altiſimus deus cõmen
dauit nobis ieiuniũ in pmis pentibo in ꝑadiſo
qꝛ voluit nõ ſimplici᷑ omni cebo vti in ꝑadiſo
hoĩes.ſed ab aliqͥ ſq; a vetito abſtinere:vt ex ab
ſtinentia amplius mererent᷑.Geñ.iij.O g̊ ſacꝝ

o cõmẽdabile ieiuniũ dignũ eſt vt te amemus.
⁊ cũ ſanctis te obſeruando ad celũ ꝑueniamus

pᷣſtante chꝛiſto.
Feria tertia poſt pᷣmã dñicã q̃drageſime. Ser
mo. viij.ſcʒ de ieiunij obligatione ⁊ oꝛdinatio⸗
nis fractione.

cE ieſus hieroſolymã cõmota ẽ vni⸗
uerſa ciuitas. Math.xxj.⁊ in euã
geolio hodierno.ſicut Augꝰ. ðt de
doctrina xpᷣiana.Om̃is xpᷣi actio nr̃a eſt inſtru
ctio. Jõ ꝑ hec vᷣba myſtice docemur ꝙ c xpus
dñs intrauerit aiam ꝑ gr̃am taq; hieroſolymã
pacificã q̃ ðꝛ ciuitas dei ſũmi ⁊ habitaculũ ſpi
rituſſancti:vt docet apłs.tũc vniuerſa in ſuis
viribo cõmouet᷑ ſq; volũtas ad dei amoꝛẽ. intel
lecus ad dei cognitionẽ ꝑ fidẽ.mẽoꝛia ad bñfi
cioꝝ dei ⁊ paſſionis recoꝛdationẽ.⁊ vires exte/⸗
rioꝛes ad bona oꝑa ⁊ ad coꝛꝑis caſtigationem
vt ſpũi ſubijciat᷑ ꝑ ieiunia ⁊ hmõi.Pꝛoinde co
gitemus ꝙ xpᷣus dñs intrat ꝑ gram in coꝛdis
nfr̃i ciuitatẽ.⁊ cõmoueamur ad dei laudẽ ⁊ bo⸗
na opꝑa pᷣſertim ad ieiunia nũc exercenda. ſicut
⁊ ðꝛ in themate. ꝙ Cũ intraſſet ieſus ⁊c.ptʒ in
euangelio. Itaq; exquo ꝓ his dieb de ſacro ie
iunio cepimꝰ ꝓſequi.idcirco tria myſteria ſub
ſequent᷑ notemus ꝓ h̊ ᷣmone declaranda.
Seinan ðꝛ obligationis.
Secũdũ ðꝛ oꝛdinationis.
Tertium ðꝛ violationis.
P Crea pmũ de obligatione ieiunij Notan
dũ eſt ꝙ ieiuniũ cadit ſub pᷣcepto.vt pʒ ꝑ Rich
in. iiij. di. xv. Et hᷣ pᷣmo ꝓpter eccłie mandatũ: q̃
ſtatuit ſub pᷣcepto fidelibo certis tpibo leiunan
dũ.Ideo.xiiij.q.j.c.quiſqͥs.Aug.ðt.Quiſqͥs pᷣ
ceptis nõ obtꝑat reus eſt ⁊ debitoꝛ pene. Hec⁊
plura ibi.Sed qͥb diebo inſtituit eccłia ieiunã
dum fidelibo ſi nbpoete ſatis ↄſtare poterit ex
plebanoꝝ ꝓ ſingłis hebdomadis denũciatiõe
ideo hic ꝑtranſeo cauſa bꝛeuitatis. Scðoq; te⸗

gat: puta ſi s vouic ob paſſionẽ chꝛiſti ieiuna

re feria q̃rta vel ſexca:vel ob deuotionem beare
vᷣginis ſabbato.⁊ ſic de alijs.De hmõi Augꝰ.
Vouere volũtatis eſt:ſed reddere neceſſitatis
Siliter ſi q ex ꝓfeſſiõe regule ſue tenet᷑ cerr
ta ieiunia. Lertio tenet᷑ ꝓpter pnie iniunction? rn,
ad ſatiſfaciendũ.qꝛ ſᷣm Scotũ tenet᷑ hõ obedi/
re licito ↄfeſſoꝛis pᷣcepto.

O CLirca ſecũdu de oꝛdinatione ſunt aliqua
dubia ptractanda:vt ſciamus quatłxr eccłia oꝛ⸗

dinauit obſeruari ieiunia.ad que ſq; ex pᷣcepto
nos obligauit.
ꝛimo quertt᷑ de cbi ⁊ potus qualitate.
Scõdͤo de fumptionis tꝑalitate. .
Tertio de numeri eius qᷓntate. 2
Pꝛimo inquã querit᷑ qualibo cibis debet hõ ie e
iunare ſᷣm oꝛdinationẽ ecclłie.Ad qð rñdet᷑ f/
Rich. ⁊ cõiter doc. Carnes ꝓhibent᷑ pncipal?:
qꝛ eſus carniũ fouet cõcupiſcentiã carnalẽ a q̃
eccłia intendit abſtrabere ieiunando. VUñ eſu⸗
carniũ ſemꝑ frangit ieiuniũ.oua aũt ⁊ lactici⸗
nia interdicunt᷑ inqntũ ſunt oꝛta ab aĩalibo car

nes bñtibo. di. iiij. deniq;. ⁊ ab iſtis debent ab⸗

ſtinere ieeiunãtes ſᷣm ↄſuetudinẽ patrie:qꝛ vt
MHiero.lxxvj.diſ.vtina.dicit. naqueq; ꝓuin⸗
cia abũdat in ſuo ſenſu vt moꝛẽ obſeruet in ie⸗
iunijs.⁊ pᷣm Innocẽtiũ ꝓpter penuriã piſcium
in aliqbo ꝓuincijs ↄceſſus eſt vſus laccicinioꝝ
⁊ ouoꝝ:ei cepto ieiunio q̃drageſime:vt ðt frat᷑
Angelus. Rich.aũt ðᷣt etiã in q̃dyageſima vti
poſſetalibo vbi eſt ↄſuetudo. Sed piſces come
dere ieiunãtibo ↄcedit᷑:qꝛ ſunt frigidi vt pluri⸗/ ⸗
mũ.ideo minus fouẽt ↄcupiſcentiã carniſ. Itẽ
qꝛ piſces ex aq̃ viuũt.aialia aũt ex terra. Aqua
aũt nõ fuit maledicta a deo ſed terra q̃ ꝓduxit
fructũ quẽ hõ comedendo peccauit.ꝗ̊ ⁊c̃. Item
fructus ⁊ legumina ↄcedunt᷑ fᷣm Alexs.ideo pᷣ
ſertim:qꝛ in illis dñat᷑ aqua ⁊ terra q̃ ſũt ambe
frigide nature.⁊ ſic nõ ſũt incẽtiua. P Sʒz ⸗
di.vini potus ſuꝑ om̃ia accendit ad luxuriam

Paaneiebaiant ung res vinũ.Et ad Ephᷣ.v.

lolite inebꝛiari vino in qͥ eſt luxuria.Quase ꝗ̊
nõ ꝓhibet᷑ ieiunantib potus vini. Rñdet᷑ ſ̃ᷣm
Alexã.in.iiij.volu.ſũme.⁊ Rich̊.ꝙ h̊ factũ eſt
Pꝛimo ꝓpter ꝑiculũ vindũ tranſgreſſionis.
Multi em̃ fuiſſent talis pᷣcepti tranſgreſſoꝛes
Scðo ꝓprt letificationẽ: qꝛ ieiuniũ ſepe triſticiã
excitat.Uinũ aũt letificat coꝛ hoĩs: vt at ps.iõ
ↄcedit᷑.Tertio pt᷑ neceſſitatẽ digeſtiõis.Mul
ti em̃ hñt ſtomachũ debilẽ qb neceſſarius eſt
vſus vini ad digeſtionẽ ꝑficiedã.Uñ ſᷣm Tho.
ij.ij.q.cxlix.arti.iij. Nullus potus alliatus ẽ ie⸗

iunãtib:niſi ꝑ accidens in certis caſibo. Hrid

ex voto cũ qͥs ſe obligauit voto ad ieiunãdũ aꝗd ,..—V
tm̃ vel ad nõ bibendũ vinũ.Scdðo ex exceſſu.ſ. ꝓ
qñ ꝓpter potus exceſſum ꝑcipit ſe hõ inebꝛiari:
tũctenet᷑ abſtinere vel moderare ne ꝑiculo ſerx .·
ponat. Lertio ex ſcandalo ſq; qñ alij enh̊ ſcan⸗/ Oele
liſant᷑. Ro.xiiij. Noli cibo tuo illũ ꝑgere ꝓ quo

xpᷣs moꝛtuꝰ eſt. ꝓpterea phibitũ eſt is: derij giſſet. ⁊c.
7 religioſis tabernas ingredi niſi cauſa neceſſi⸗
tatis innegrinatione.xluij.diſ. Non opoꝛtet.Et

, .

⁊c̃. Exemplũ narrat᷑ ad id ꝙ qͥdam in
beremo cũ plłies comederet de radicibo ⁊ herb
vel pane in die qtienſcũq; ſibi placeret:venit ad

W „ duob, ſequẽtib⸗ caplis ibidẽ.⁊ ſicptʒ ad qſituz cũ angel⸗ ⁊ ſalutauit eũ dicẽs ſic. Aue bꝛutũ:⁊
e Do⸗n Q Scdo qrit̃ q tꝑis hoꝛa ſit aſſignata ſq ad diſparuit.ille huiꝰ rõnẽ cogitare cepit ⁊ ꝓpoſuit
comegendũu in ieunij obßuantia. Rñdet᷑ bꝛeè Ettmmõ bis in die comederet. Et iteꝝ veniens
7 uiter ᷣm Alexã. d ales. Rich. ⁊ ↄcoꝛdat Archi angelus ſalutauit eũ dicẽs.Aue homũcio.tan⸗
di.in.c.ſolent.de ↄſe.di.j.Alioſqʒ ꝙ cõis ↄſuetu qẽ cepit ſemel comedere tmmõ in die angelꝰ
do ſeqᷓnda eſt q̃ cõiter tenet hoꝛã nonã.ſʒ h̊ nõ ẽ ecũ ſalutauit dicẽs.Aue angelice hõ.De pꝑtinen⸗
„ in pcepto vel neceſſitatis.qꝛ hoꝛa nona hbʒ ma/ tib ad hãc q̃ſtionẽ plura ꝓſeqᷓmur tertio arti.
gnã latitudinẽ determinatã ſᷣm groſſam extia/ ſubſequenti. S — 2
. ·..·tionẽ ſqʒ; poſt ſextã poſtq; ſatis ꝑuo reſiduo tte irca trtiũ de ieiunij violatione vl fraciöse ſ. 0 6 wro
,. nona occurrit dicenda in qᷓ cib ſᷣm inſtitutiõ, qrit᷑ qbo modis violat᷑ vel frangit᷑ eccłiaſtium ?

H eccłie ſumẽdus eſt ſq; die ieiunij: vt dicit frater
Angelus de claua.Et hec hoꝛa nona ↄuenient᷑
determinat᷑ ieiunantibo: vt ſic de alijs dieb ali⸗
quã afflictionẽ ſentientes xpᷣo cõpatiant᷑ ſlam
xpᷣi paſſio cõpleta fuit hoꝛa nona qñ indlinato
cpite emiſit ſpm̃. Uñ ſᷣm Alex.⁊ frem Angelũ
Si qs ante ſtatutã hoꝛã comedit in die ieiunij
etiã ſi ꝑ ſpaciũ notabile pᷣueniat:nõ frãgit ieiu⸗
niũ:nõ peccat moꝛtałr niſi faceret in fraudẽ ie⸗
iunij.Si ãt ex cauſa rõnabili faceret nullũ pec/
catũ eſſet. puta vel cauſa itineris aggrediẽdi:vł
qñq; religioſi ita mane ſurrexer̃t:? adeo fatiga
ti ſũt ꝙ opoꝛtʒ anticipare hoꝛã.ꝙ ſi qͥs differret
comedere in die ieiunij poſt meridiem augeret
meritũ ſuꝑerogando.ſlã apud nos ↄſuetudo
ʒ (is tenet cina meridiẽ. ꝛc. R¶Lertio q/
int qtiens licitũ ſit comedere vel bibere in ieiu⸗

— ries bibere in die quẽcũq; potũ vel aquã lcitũ
— . eſt. Rõ Alexan.⁊ Tho.ij.ij.q.cxlvij.Et in.iiij.qꝛ
DUWDU potus ſumit᷑ mag ad alterationẽ coꝛꝑis ⁊ di⸗
geſtionẽ ciboꝝ qᷓ; ad nutritiõʒ: liq; aliqͥ mõ nu
. triat.ꝓptereaqᷓ;uis ĩmoderate bibetes ſicut etiã
imo derate comedẽtes in vnica refectõe:pñt pec
care:⁊ meritũ ieiunij ꝑdere:tñ eccłia nõ ꝓhibet
pluyies extra hoꝛã comeſtiõis etiã bibere. Sed
qm eccłia nõ potuit determinare q̃ntitatẽ pon
deris vel molis in ſumendo cibo:qꝛ quod vni
eſt multũ alteri hoĩ ẽ mo dicũ.⁊ ecõuerſo.ideo
determiauit qᷓntitatẽ Alciſſitudinis. hᷣ eſt ſeł in
die ieiunij comedere.tũ vt ſic ieiunans differat
ab alij ieiunãtib qͥ pluries comedere ſolẽt
in die. Lũ qꝛ ſic xpᷣiana religio differre oñdit̃ ⁊
pcellere ritũ paganiſmi.la Aug. lib. de va reli

0 2 “
„ — N gione ðt. Omis religio oĩs ſecta hʒ ſua ſacrifi⸗
aoaa ſuos ſaærdotes ſuaq; ieiũia.ſʒ ſacrificia re/
ligimis xplane pᷣcellũt om̃ia alia.ergo ⁊ ieiu⸗
„ nia debent pᷣcellere ieiunia aliaꝝ ſectaꝝ. Exẽpli
H gia ſaraceni ⁊ turci ⁊ hmoi ieiunãt vſq; ad ſero

tant ſe:⁊ plura carnalia faciũt. Deniq; ſic ſtatu
tũ eſt. tũ etiã qꝛ in die vel etiã nocte płies come⸗/
dere:adᷣ bꝛutalẽ naturã accedit magis qᷓ; ad rõ
nmale:ſicub: in ꝑadiſo hõ ſemel ſaltẽ in die come
D .

videxint ſtellã.⁊ tandẽ in nocte tota ingurgi⸗

ieiuniũ.ad qð rñdet᷑ ſᷣm doctc᷑.theolo.⁊ canoni
ſtas.recolligẽdo ꝙ; pᷣcipue q̃ttuoꝛ modis viola
tur vel frangit᷑ eccłie ieiuniũ. Pꝛimo qͥdẽ ni /
miũ decbo q;uis ſel ſumẽdo.UVñ Rich.in.iiij
ðt:qꝙ qͥ diebꝰ ieiunioꝝ ſeł dũtaxat tatũ comedit
q̃ntũ actu duab vicib comederet q;uis lIfas
ſtatuti ſᷣuet:nõ tñ eiꝰ itentõi o bedit.nec meritũ
ieiunij acqᷣrit. Nã.C. de legi.l.nõ dubiũ ðꝛ. Nſõ
dubiu eſt in legẽ cõmittere eũ qͥ vba legis am/
plexus ↄtra legis nitit᷑ volũtatẽ. Exemplũ ſᷣm
Aureolũ. Quid aliud eſt dare ventri denariuz
vnũ qᷓ; duos obolos. Scðo ĩterdicta in cbũ
accipiẽdo ſq; carnes ⁊ hmõi.vt S.patuit. Ter
tio numerũ dieꝝn nõ adimplẽdo vt płes facüGt ⸗
ieiunando in q̃drageſima tm̃ tres dies in heb?;
domada vł quattuoꝛ. Lalibo q;uis melius ſit
aliquid facere qᷓ; nihil.tñ vt Aug.in ſermone di

Hnall die. nd qo cõiter ꝓ regula ponũt doctoꝛeſ cit de quadrageſima ꝙ totam quadrageſimaʒ

. ꝙ ſemel tantũmõ in die comedendũ eſt:ſed plu integro numero debemus ieiunare quotidia/

mnis ieiunijs.vt ſi quis vnã diẽ pᷣtermiſerit totã
quadrageſimã violauerit ⁊ fructũ amiſerit ma
gni laboꝛis ꝓpter cibum modidtꝑis. Hec ille.
Auarto ieiuniũ eccleſie violat᷑ pluries in die
qᷓ; ſemel comedendo:vt iam patuit ex pᷣcedenti⸗
bus. Pꝛoinde qͥ in mane vel ſero comedunt in
die ieiunij electuaria vel fructus vel etiã moꝛſel
lum panis ⁊c̃.in fraudẽ ieiunij violat᷑ ieiuniũ.
Secus ſi talia ſumant ꝑ modũ medicine.vt di
cemus pᷣmone.x.D. Et hic ꝑtranſeo amoꝛe bꝛe⸗/
uitatis. Rogemus ergo dñm ieſum vt det no⸗/
bis gr̃am bene ieiunandi⁊ penitendi:quatenꝰ
vitam eternam poſſimus ꝓmereri Amen.

e
4

Notare volo ꝙ ꝓ iſtis ßᷣmonibo quadrageſi
malibo qᷓ;uis ꝓ ſingulis poſſint alia themata
Apꝛioꝛa cõuenientius aſſignari.Uerũtamẽ ego
ꝓ vnoquoq; ſᷣmone ſtatui thema acdꝑe ex ſa⸗
cro talis diei euangelio aſſignato iuxta moꝛè;
oꝛdinarij romani in miſſali.eo ꝙ deuotio po⸗
puli huius expoſcit ⁊ delectat᷑ audire ex euange
lio aliquid vel ſaltem textualiter.

Feria quarta poſt ᷣmam dñieam Sermo.
ix.videlicet de traſgreſſione damnabili ielunij
ſacri ⁊ excuſatione. ..

„

Feria.m. poſt dominicẽpꝛimã.

xtendẽs ieſus

R ᷑ manü in diſcipulos ſuos dixit.

Ecce mater mea ⁊ frẽs mei Mat.

V xij.⁊ in euãgelio hodierno. Qui⸗
bus vbis ⁊ ſeq̃ntib oſtendit dñs ieſus maxi⸗
mã charitatẽ erga om̃s xpᷣianos fideles.Nam
ſᷣm Hiero.oẽs vipᷣanos deſignauit xpᷣs ꝑ diſci
pꝓulos.quia om̃s qͥ facũt dei voluntatẽ:pecca⸗
ta.ſq; cauendo: pᷣcepta implendo ⁊ penitentiaʒ
ieiunia ⁊ alia bona oꝑa fadendo chꝛiſtus dili⸗
git vt matrẽ ⁊ fratres: quia tales lige 2 amoꝛe
chꝛiſtũ ↄcipiũt in coꝛde ſicut mat ⁊ imitant
vt fratres. Pꝛoinde chariſſimi fadamꝰ dei vo⸗
luntatẽ ieiunando ⁊ deũ diligẽdo q̃tenus chꝛi⸗

ſtus extẽdat manũ in nos dicens.Ecce iſti ma⸗

ter mea ⁊ frẽs ⁊c. Itaq; de ieiunio tractañ.pᷣ
ter pᷣdicta notemus adhuc pꝛo ſᷣmone tria alia
Keemi moꝛtalis tranſgreſſionis.
ecundũ ðꝛ rõnabilis excuſatiõis.
Lertiũ ðꝛ dãnabilis defraudationis.

TCcirca pmũ de moꝛtali peccato trãſgreſſio

nis ieiunij qrunt᷑ pᷣapue tria ꝓ edificatioe.
Pꝛimo de peccati qualitate.
ecũdo de eius nũeroſitate.

Tertio de ſoluendi neceſſitate.

Pꝛimo inq; queni᷑ qualiter peccent qͥ frangũt
ieiunia de pᷣcepto ecclłie:an ſemꝑ peccent moꝛta
liter. Rñdet᷑ ᷣm frem Angelũ de daua.in ſum

ma. Rich.in.iiij.di.xv.alioſq; recolligendo.q
exquo ſtatutũ ecclłie de ieiunandis certis diebꝰ
eſt de iure poſitiuo. Legiſlatoꝛis aũt in ↄdẽdo
ius poſitiuũ.nõ eſt intentio neceſſe debet vt ob
liget ad obſeruationẽ hoies eos qͥ habent legi/

timã ⁊ roõnabilẽ cauſam nõ obſeruandi illud.
Unde extra de obſerua.ieiuni.c.oſiliũ.dicit᷑.
legi nõ ſubiacet neceſſitas. Ideo ad q̃ſtionẽ di⸗

cendũ ꝙ qui frangit ieiuniũ peccat moꝛtaliter

in certis caſibo:⁊ nõ ſemꝑ.vicʒ Pꝛimo ſi fran/⸗
git ſine neceſſitate vel ſine rõnabili cauſa vt cõi⸗
ter docto.tenent cũ glo.in.S.als autẽ ea demũ.

xxv.di. Et h ſi faciat ſciẽter. Scðo ſi facat ex cõ

temptu ſolutionẽ ieiunij. Uñ Berñ.li.ij. de pᷣce
pto ⁊ diſpenſatiõe ðt.Non qualiſcũq; manda

ti (q; ecclie vel pᷣlati) pᷣteritio criminalẽ inobedi
entiã facit.ſed repugnare ⁊ nolle obedire. Ter⸗

tio ſi ſoluat talia ieiunia ex ↄſuetudine.Sic em
dicit᷑ ↄꝛtemptus interpᷣtatiuus ⁊ peccatũ moꝛta
ie ſᷣm Rich.in q̊dlibeto pᷣmo.q.xix Pꝛeter hec
eſt veniale. ¶ Scðo quent᷑ vtrũ hõ fran/
gens ieiuniũ totiẽs peccat moꝛtaliter quotiẽs
comedit in die ieiunij ſine cauſa rõnabili. Re⸗
ſpondet᷑ ſm Durandũ in.iiij.⁊ frmm Angelum
ſupᷣ.ꝙ nõ peccat moꝛtaliter pᷣterqᷓ; ſemel in illo
die. niſi comedens nouo ↄtemptu mentis plu⸗
ries comederet:qꝛ tunc totiens peccaret moꝛta
liter.⁊ hec eſt cõmunioꝛ opiuio. Aliter obliga⸗

reĩ ad impoſſibile.qꝛ exquo ſemel illo die ieiu⸗

niũ fregit iam nõ põtillo die ieiunare.⁊ ideo pᷣ

ceprũ eſt ſibi facũ impoſſibile. Sed imieiunio
gquadrageſime ſi fregerit vno die põt ⁊ tenet᷑ ni
hilominus ieiunare alijs dieb ſinglis. ⁊ ſic qᷣt
dies o bmittit ĩ qᷓdrageſima tot peccata moꝛta⸗

is Ccõmittit. Sic ⁊ in q̃ttuoꝛ tꝑib.ergo debʒ cõ
iteri.
niũ aliqt dieb teneat᷑ tot dies alios ꝓ illł ieiu
nare. Rñdet᷑ ꝙ liq; tex. de obſer.ieiu.c.j.videat᷑
velle ꝙ ſictñ ᷣm fratrẽ Angelũ ſnpᷣ dicendum
eſt ꝑ capłm.ij.ibidẽ.ſcʒ de obſ. er. ieiu.ꝙ nõ tene
tur:quia ibi nõ imponit᷑ frangẽtib vt alio die
leiunent:ſed penitetie ſunt arbitrarie.ſicut ⁊ de
illo qui dimiſit vno die dicere officiũ nõ tenet᷑ il

lud reaſſumere.vt no. Inno.c.j.de cele.miſ.Et

pluribo modis ꝓbat hoc frater Angelus. O g
hõ obſerua ieiunia ne pecces ⁊ ꝑdes aiam tuâ.
Virca ſecũdũ de rõnabili excuſatione q̃nt᷑.
Que ſunt rõnabiles cauſe excuſantes a ieiunio

indicto ab ecclia. Rñdet᷑ m Rich. in. iiij. di. xv
Ar.lij. q.iiij.? comuniter docto.ꝙ ꝑſone plures

⁊ cauſe aſſignant᷑. Pꝛimo pueri etate exiſtẽtes.
Secũdo ſenio deficientes.Tertio egrotantes.

AQuarto mendiatate victitantes. Quinto bſᷣuie⸗

tes. Sexto pegrinantes. Septimo laboꝛantes
Ocauo impᷣgnate mulieres.ono nutrices.
Deamo vxoꝛes. Pꝛimo pueri qꝛ in eis viget
caloꝛ.⁊ indigent cebo dupliciter.ſtʒ ad nutrim
tu ⁊ ad augmentũ.ideo multa fit ↄſumptio in
eis.vnde opoꝛtet eos comedere pluries ⁊ freq̃n
cius.ideo rõnabiliter a ieiunio excuſant᷑. Sed
vſq;ad quotũ annũ etatis.cõmunius cheolo⸗
gi tenent vſq; ad vigeſimũpmũ annũ ꝓut tan⸗
git frat᷑ Ange. intelligẽdo ꝙ vſq; ad.xxj.annũ

liq; nõ teneant᷑ ad omia ieiunia tñ benę ad ali⸗
qua eis cõmenſurãda iuxta augmentũ ⁊ ꝓpꝛie

tatẽ ad dictũ annũ ſᷣm Tho.in.illij.diſ.xv.vnde
arbitrio boni viri eſt relinquendi. Secũdo
ſenes.ſc; nimiũ ſᷣm Richᷣ. ꝓpter defectum calo
nis ⁊ virtutis debilitatẽ vt ↄfoꝛtent᷑ in natura.
Sed h̊ etiã a quoto anno frater idẽ Ange.dicit
ꝙ liq; aliqui dixerũta.lv.anno.tñ arbitrio bo⸗
ni viri ⁊ ↄſcientie eſt relequendũ.qꝛ alij putãt
poſt ſeptuageſimũ annũ. Tertio egrotantes
ꝛ ad ſanitatẽ plus ↄfert pluries ſumere qð ſeł

ſumeret:⁊ ſic noceret. Quarto mendlcãdo vi

ctitantes.vicʒ qñ cibũ neceſſariũ ſufficient᷑ hꝛe
ꝓ vnius comeſtionis hoꝛa nõ poſſunt. Qui
to ſᷣuientes.ſ.ad menſam nobiliũ aut religioſo
rũ.vel legentes qͥ aliquid pᷣlibant.ne ſcʒ defic⸗
ant in legendo vel ſeruiẽdo pᷣm Rodoneñ,ſi h̊
faciãt poſitis mẽſis vel paꝝ ante.ita ꝙ ↄtinua
tio tꝑis dici debeat vna meſa nõ ſoluit᷑ ſic ieiu⸗
niũ ſed excuſant᷑. Siliter illi qͥ iam incepto pꝛã
dio vadũt poꝛtare vinũ vł encenniũ ad vicnũ

vel aliquid aliud faciũt ⁊ redeũt ad ꝑfuiendaʒ

comeſtionẽ excuſant᷑ ᷣm frem Angeꝰ Sexto
OD

XCTertio querit᷑ vtrũ frangens ieiu⸗

o

Bermo

pegrinãtes.ſ.ſi ſimul cũ ꝑegrinatione ieiunare

nõ põt.nec cõmode differri põt tpᷣs.vſᷣm Tho.
eberet bᷣ fieri cũ diſpẽſatione ſuꝑioꝛis. Idẽ ðt

⁊ hmõi.ar.c.nõ mediocriter.de ↄſe.di.v. Se

ptimo laboꝛãtes.p̊ eſt gui laboꝛe victũ neceſſa
riũ q̃rẽteſ.qͥ ſq cũ leiunio nõ pñt cõmode oꝑpari

ſiłiter ⁊ itinerantes ⁊ hmõi ſᷣm frẽm Ange.Tñ

vt Rich. ðt.debẽt ſi aſſit facultas a ſuo ſacerdo
te petere diſpenſatiõʒ in talib.⁊ ille dʒ ↄcedere.

Aduertetñ ꝙ intẽtio maioꝛis lucri nõ excuſat

ſ̃ᷣm Aſtexanũ. Octauo impᷣgnate mlieres.qꝛ
tales ↄſueuerũt hĩe varios appetitus aboꝝ q/
bus niſi ſatiſfacerẽt poſſet eſſe ꝑiculũ ſui vel fe⸗
tus. Uñ ſᷣm Rodoneñ.tales ĩmo tenent᷑ ſolue

re ieiuniũ.Nono nutrices qꝛ debẽt caꝑe cibũ ꝓ
ſe ⁊ ꝓ puero alendo. Decimo vxoꝛes.ſcʒ quã
do ꝓhibent᷑ a viris excuſant᷑ in ieiunijs volun

tatijs:ſed nõ a ieiunijs indictis ab eccłia.xxxiij

q.vlti.manifeſtũ.tñ qñ ꝓpter ſcandalũ viri non

poſſet obuiari ſacerdos ꝓpꝛius vel ↄfeſſoꝛ pot

diſpẽſare cũ talib.qꝛ pᷣceptũ iuris poſitiui nõ
obligat quẽ cũ ſcandalo:vt ꝓbat frat᷑ Angelꝰ.
Z Circa tertiũ de dãnabili fraude ieiunij ad/
uertẽdũ ꝙ in ieiunio põt qͥs fraudẽ facere. Pꝛi
mo gulã moꝛtalẽ cõmittendo vt in pᷣcedentib
patuit.Scðo cibũ ꝓhibitũ ſumẽdo ſicut pᷣſer⸗
tim faciũt aliqui caſtoꝛes ⁊ hmõi comedendo.

Querit᷑ ergo vtrũ in die ieiunij liceat come⸗
gere beueros ſeu caſtoꝛes.Aliqui dicũt ꝙ nõ.
ſed verius ſᷣm Guilh̊. durãdi in rõnali lib.vj.

rñdet᷑ ſic di. Quidaʒ piſces ſunt hñtes ex vna

ꝑte foꝛmã q̃drupedũ.⁊ ex altera foꝛmã piſeiũũ ſi

cut eſt beuer.⁊ hmõi in ieiunio põt comedi tm̃/⸗
mõ ex ea.ꝑte q̃ piſcis videt᷑.ex alia vᷣo ꝑte nõ.cõ

coꝛdat katholicon. Rõ qꝛ cũ ſit aial monſtruo
ſum ſᷣm p̊m.ãgſex ea ꝑte q̃ eſt piſcis veract᷑ nõ

ꝓhibet᷑. Uerũtñ ſi qͥs comederet pedes eiuſdẽ
eo ꝙ natat peccaret:qꝛ nõ liq comedere: ſiẽ̃ nec

pedęs aucarũ ⁊ auiũ natantiũ. N nullus pi⸗
ſcis eſt pedatus.Cauda tñ:qꝛ piſcis eſt:põt co
medi.liq; ꝓpter delicioſitatẽ meritũ ieiunij atte
nuet.Tertio fraudẽ fagit ieiunio quis plłies co

medendo ſiue publiceiue occulte.Et ꝙ dãna⸗
bile ſit:exempluʒ legimus in dyalogo GBrego.

de q̊dã monacho qͥ ſanctus putabat᷑ ⁊ ad extre
mũ dudctus fratribo tremẽs dixit. Qñ me ieiu/

nare credebatis occulte comedebã:⁊ ecce nunc

datus ſum dꝛaconi ad deuoꝛãdũ:qͥ cauda ſua

pedes meoa colligauit.caput aũt ſuũ ĩmittenſ

in oꝶmeũ ſpm̃ ebibit.⁊ ſtatim moꝛtuus eſt ſi⸗/

rater Hage. de qᷓcũq; alia bona oꝑatiõe: puta
obedientia pᷣlati:pᷣdicatiõe.ↄfeſſionũ auditiõe

i rauit eũ.ſ.ieſum dicens. Dñe adiuua

me Math.xv.⁊ in euangelio hodier⸗
no. Quicũq; vult vt a dño ieſu adiuuet᷑ ad ↄ᷑ſe

quẽdã ſalutẽ eternã.opoꝛtet vt ad ipᷣm accedat
ſ.pꝑ verã fidẽ ⁊ pniam ac bona oꝑa ⁊ ipᷣm hũiłr

adoꝛet ⁊ auxiliũ poſtulet:in hũiliatõe coꝛdis ſe

indignũ reputãdo.vtpote pctõꝛẽ dei inimicuʒ.
Itẽ cũ h̊ in hũili oꝛis ↄfeſſiõe.⁊ inſuꝑ in hũilia

tione coꝛꝑis q̃ potiſſime fit ꝑ ieiuniũ ꝑ qð caͤro
in ſeruitutẽ redigit᷑:vt dicit apłlus.j.Coꝝ.ix.Et
deo ſacrifigũ ſanctũ viuũ ⁊ deo placitũ reddiẽ᷑.
Roꝛꝝ.xij. Ideoq; in exemplũ nobis ꝓponit᷑ ho
die mulier chananea que venit ad chꝛiſtũ ⁊ ma

ann hũilitate ſupplicauit ꝑſeuerant᷑ vt xpᷣs filiã
uã a demonio liberaret. ⁊ ſica chꝛiſto ſalutem

obtinuit:vt ptʒ in euãgelica hiſtoꝛia hodierna.
Itaq; de ieiunio ſacro ꝑ qd ꝓmeremur chꝛi /
ſtĩ auxiliũ ad ſalutẽ pᷣter ea q̃ in pᷣcedẽtibꝛ ᷑ᷣmo⸗
nibo egimus tria adhuc myſteria ꝓ iſto ßᷣmone

declarabimus.
Pꝛimũ ðꝛ ſanctificationis.
Scõðm ðꝛ inuiolationis.
Tertiũ ðꝛ fructificationis.

AQirca pmũ de ſanctificatiõe ieiunij ad qð
nos ſcriptura hoꝛtat᷑ Johelł.ij.dicẽs.Canite tu
ba in ſyon.ſ.laudãdo deũ.Et ſequit᷑. Sanctifi⸗/

cate ieiuniũ.id eſt ſanctũ facite vt ſit deo gratũ

Querit᷑ ergo quõ debeat hõ ſanctificare ieiu/
niũ ſuũ vt ſit deo gratũ ſacrificiũ ⁊ meritoꝛiũ p

mioꝝ celeſtiũ.Ad qð rñdet᷑ recolligẽdo ᷣm ſcri

. . . —

pturas ⁊ doctoꝛes ꝙ ad ſanctificandũ ieiuniiũ/

requirunt᷑ pᷣcipue ↄditiões qͥnq; q̃ ſunt ſq;.
Seen vt fiat ſancta intentiõe. H
cðo vt fiat ſancta cautione.
Tertio vt fiat ſancta aſſociatione.
Quarto vt fiat ſancta diſcretione.
Quinto vt fiat ſancta inuiolatione.

Senne inquã vt ieiuniũ fiat ſancta intentione
q ꝓ deo ⁊ vᷣtut exercitio ⁊ ꝓ ſalute:nõ aũt ꝓ

„.

vana glia vel bypocriſi ⁊ hmoi. Uñ Matt. vj.

xpᷣs dicit Cũ ieiunad nolite fieri ſicut hypocri⸗

te triſtes ⁊c.Et infra.Amẽ dico vobis receper̃t

mercedẽ ⁊c. Nã tale ieiuniũ nõ reputat᷑ ſanctũ
ſed iniquũ.qꝛ vt Hiero.ait. Simulata ſancci⸗

tas nõ eſt ſanctitas ſed duplex iniqᷣtas. Tũ qꝛ
talis in ſeipo nequã eſt.tũ qꝛ oꝑat᷑ nequit᷑ que⸗
rendo vanã głiam ab hoib ꝑ ieiuniũ ⁊ hmõi.
Scðo reqrit᷑ vt ieiuniũ fiat ſancta cautiõe.h

eſt ſine omis peccati moꝛtalis inqnatione:qꝛ ſi
pctm̃ nõ cauet᷑ ieiuniũ nõ meret᷑ celeſte pᷣmium

Tla venit etago

. ne penitentia. OQergo dei iudicia, Rogemus Querit᷑ ů̊ vtꝝ ieiuniũ factum in pctõ moꝛtali
1 * P — 9 9 . . Te , . .
“““ chꝛiſtum ⁊c̃. vi.il eat aliqd. Ad qð rñdet frater ange.in ſũma
1„ wꝓꝙvalet ad plła ꝓpter que etiã in peccato non eſt
Feria quinta poſt pꝛimam dñicam Sermo obmittendu. Pꝛimo valet ad obediẽtiã mãda
4 decimus de ſanccitate ieiunij obſeruãda ⁊ fru/ ti.⁊ ſicpctĩ noui euitatiõeʒ qð hõ incurrerer qn
4 . ctibus tius. eeuniu epceptũ ab ecclia vel ex voto ⁊ pnia ⁊c.
. . . „ 5S J b5 2
* *
L Ü +ͤ
9
.*
. * —

Feria. v. poſt dominic pꝛimã

ſi em̃ tale ieiuniũ nõ faceret peccaret Ano bediẽ
tiã. Scdðo valet nibilominus etiam in pœõ ad
coꝛpoꝛis maceratiõeʒ.Tertio valet ad ꝓla alia
ad q valẽc oꝑa in pꝓctõ moꝛtali facta.ſq; ad bõa
tꝑalia aſſequẽda ⁊ mala euitanda ⁊ hmõi.ſed
nõ valent ad ↄſequẽda pᷣmia vite eceme directe
ideoq; melius eſt vt talis ↄterat᷑ ⁊ ſic ieiunet.
Tertio requirit᷑ vt ieiuniũ fiat cũ ſancta aſſo
ciatiõe.vic; elemoſyne ⁊ oꝛonis.Thob.xij. HBo
na eſt elemoſyna cuʒ ieiunio ⁊ oꝛone magis qᷓ;
theſauros auni ↄdere ⁊c. B Sed di.quod
boꝝ ſit melius facere qñ ſunul elemoſynã cũ ie
iunio nõ poſſet qͥs facere. Rndet Ogenes in
omelł.ſuꝑ euãgel.Cũ ieiunatis Nolite fieri ⁊c.
Ddicẽs ſic. Gonũ eſt teiunare fratres:ſed melius
eſt elemoſynã dare.ſi aliqs vtrũq; põt duo bõa
ſunt.ſi vero nõ põt:melius eſt elemoſynã dare.

Et ſi poſſibilitas nõ fuerit ieiunadi ſufficit ſibi
elemoſyna. Jeiuniũ vo ſine elemoſyna nõ ſuffi⸗

cit dũ vcrũq; põt.Si aũt foꝛte aliquis ita pau⸗
per eſt vt nõ habeat qð tribuat:illi ſufficit bõa

voluntas. Quarto vt fiat ſancta diſa etione

vt ſò nec abſtinẽtia ſit nimia:put patuit ſᷣmõe.
vij. R. Nec etiã comeſtio ⁊ potatio ſit nimia ſʒ
moderata teneat menſurã ſᷣm ronẽ. Sed ſi q̃

rat᷑:qᷓntũ debeat qͥs ieunãs comedere ⁊ bibere

Ad id Bonauẽtu.lib.de ꝓf.relig.rñdet dicens.
ꝙ de b certa regula dari nõ põt. Hoctñ inquic
obſeruandũ eſt ꝙ nõ comedat qͥs tantũ vt poſt
comeſtiõʒ oꝛare vlł de dᷣo cogitare nõ poſſit.nec
tã modicũ ꝙ laboꝛare neqat. Hec illbe. Ulcio
vt fiat ſanca inuiolatõe.bᷣ eſt vt ieiuniũ nõ vio
letur aliquo mõ. Et de mõis violatiõis egimꝰ

ſ̃mõe.viij. S. Circa h̊ tñ alique qſtiones ſunt

tractande q̃s ꝓſequemur in ſubſeqnti articulo
ſmonis.O gᷓ hõ diſce ieiuniũ tuũ ſanctificare.
Ccirca ſecũdũ ̊ de ieiunio inuiolato ⁊ ſctifi
cato q̃ſtiones aliquas tractemus. Pꝛima q̃
ſtio vtrũ gula frangat vel violet ieiuniũ ſacrũ.
Ad qð rñdet᷑ ſᷣm Rich.ꝙ ieiunium eſt triplex.
VUnũ ab iniqͥtatibo abſtinere.⁊ hᷣ̊ frangit᷑ ꝑ qͥdli
bet moꝛtale pctm.Aliud eſt accus virtutis ab⸗

ſtinentie.⁊ hec eſt refectio qͥtidiana ſatietatẽ fu⸗
giens.de ↄſe.di.v.ſint tibi ⁊c̃. Et b̊ frangi᷑ ꝑx gu

lam moꝛtalẽ:ſed nõ ꝑ venialẽ.Nam vt Aug.de
bono ↄiugali dicit.Non ois gula ẽ pctm̃ moꝛ⸗
tale:ſed veniale lic; minuat meritũ:tñ nõ fran⸗
git oino ſicut facit pctm̃ moꝛtale.Tertiũ eſt ie/⸗
iuniũ ex inſtitutiõe eccłie:⁊ h̊ lic ꝑ gulã moꝛta
lẽ ꝑdat meritũ abſtinentie q̊ ad celeſte pᷣmiũ:tñ
ſpecialius frangit᷑ ⁊ violat᷑ comedẽdo cibos in
terdictos ieiunantibo.ſq; carnes vel oua:vt pa⸗
tuit p̃ᷣmone.viij.O. Itẽ frangit᷑ etiã nimis no⸗
tabiliter hoꝛã comedendi determinatã ab ecde
ſia ſine cauſa rõnabili pᷣuemẽdo. Et deniq; frã
git᷑ comedendo plus qᷓ; ſeł. Hec Rich.ſuꝑ.iiij.

dil. xv. O Scða ꝗg;̊ queſtio eſt vtrũ in die ie

⁊unij comedere mane vel ſero elecuaria aut hu

17

iuſmodi vel fructus:autetiam moꝛſellũ pani&

violet ſanctum ieiuniũ.d qð rñdet᷑ ᷣm fratr

Angelũ in ſũma ꝙ liq varie fuerint opiniones

⁊ aliqui dixerint ꝙ ſola electuaria confeeraq; z2

hmõi medicinalia poſſint licite comedi.tñ mo⸗

„

derni tenẽt doctoꝛes ꝓ generali regula:ꝙ qᷣcq d

pᷣter interdicta cibaria extra hoꝛã vnice come/
ſtionis ſumit᷑ intentiõe comedæetis oꝛdinãte ad
medicinã potius q; ad cibũ pnapalr in modi⸗
ca qntitate nõ frangit ſanctũ ieiuniũ.licet illud
nutriat aliqualit᷑. Exempli gra.qꝛ indigens po
tu ⁊ timẽs ne dilauet ſtomachũ ⁊ ſicnoceat ſu⸗
mit aliquid: ſiue illud ſit electuanũ ſiue panis

etia:vel fructus aut amigdala nuces:⁊ quicqd

aliud hmõi qð ſumit᷑ ꝑ modũ medicine ꝓ eui⸗
tando nocumento potus nõ frangeret ieiuniũ.

qꝛ eccłia nõ intendit talia ꝓhibere.Tertia qſtio

vtrũ qͥs talia pᷣdicta ſumẽs ad delectatiõeʒ frã⸗

gat ieiuniũ.rndet᷑ ſᷣm doc.qꝙ qᷓ;uis poſſet meri⸗

tũ ieiunij mioꝛare.nõ tñ pᷣceptũ ecclłie de ieiunã
do frangeret moderate ſumptũ intentiõe bona

vel medicine.niſi ſumeret in fraudẽ ieiunij vel

ſtatuti eccłie ſq; in magna qntitate ad extinguẽ

dũ famẽ in toto vel in ꝑte tũc frangeret ieiuniũu
ſancũ. Hec patent ex dictaminibo Zho. Rich̊.

Pet.de pal. Quarta qſtio vtꝝ ebꝛietas fran
gat ſanctũ ieiuniũ. Rñdet᷑ ſim Rich.vbi S. ꝙ;
qũñ eſt pom̃ moꝛtale:frangit eo mõ qͥ ſupᷣ dictũ
eſt de gula:⁊ põt hõ plus peccare ſeipᷣm incbꝛiã
do qᷓ; ſi frangeret tm̃ ſimpłr ieiuniũ. Hec Rich
E Circa tertiũ de fructibo ſacri ieiunij. Aduer

tendũ ꝙ ſacrum ieiuniũ ↄfert hoĩ fructus ſalu
bꝛes multiplices qͥs bꝛeuiter tangens Grego.

in pᷣfatione dicit. Qui coꝛꝑali ieiunio vicia cõpᷣ

mis mentẽ eleuas:virtutẽ largiris aß mia. per
C

xpᷣm dñm nr̃m. Ut aũt danꝰ hec ꝓſequamur
notabimus ſacri ieiunij fructus pᷣcipue ſeptez.
Pꝛimus fructus ðꝛ pᷣteritoꝝ pctõꝝ ſatiſfa⸗

ctio.Nã ſᷣm doc.in.iiij.ieiuniũ ponit᷑ vna ꝑs ſa

tiſfſactionis. Scðs ðᷣʒ vicioꝝ repᷣſſio.vt dicit

Greg.S.exemplũ de Eua q̃ q;diu abſtinẽs git
in ꝑadiſo:ꝑmanſit in vginali innocentia.ſʒ dũ
ↄſenſit gule pem incurnt. Tertius ðᷣꝛ futuro
rũ pcõꝝ pᷣſeruatio.qꝛ ꝑ ięiuniũ coꝛpus domat

⁊ ſpũᷣi fubijcit᷑.⁊ ſic a pects cauet᷑.j.Coꝝ.ix. Ca⸗

ſtigo coꝛpus meũ ⁊ in ſuitutẽ redigo ne ⁊c.O.
qᷓ; multi dicũt nõ poſſũ cauere petm ↄſuetũ.ſʒ
tales aduertãt ꝙ nõ eſt caſtrũ ta foꝛte q expu⸗
nari nõ poſſit ſi victualia eidẽ ſubtrahantur:

1/

vincet illð ieiunio. Jõ Amb. Nulliieſt tã gran⸗

depam̃ qð ieiunio nõ expurgetur. Quætus
ðꝛ infirmicatũ ſanificatio Ecci.xxxvij. In n uix

eſcis nõ deerit infirmitas.qͥ vo abſtinẽs ẽ adij⸗
ciet vitã.Galienus etiã ðᷣt.A bſtinẽtia eſt ſũma
medicina. F Exremplũ in vitaſpatꝝ de qͥdã
diuite qꝗͥ nõ poterat curari medicina.ſed poſtqᷓ;
factus ẽ monachus ſanatus ẽ. J nter ogatul⸗

ic ſi hõ coꝛpoꝛi gulam ſubtrabit expugnabit ?

ανM

aq̃ͥdam atico qͥs eñ curaſſet. Rñdit. Fames ⁊

Greg.in pᷣfa.S. Uñ Moyſes ieiunãdo meruit
o. accipe legẽ illũinantẽ ꝓpłm. Et ſicieiunãtibo di
ſcipulłs ⁊ oꝛantibo miſit ſpm̃ſctm̃ illũinantem
Sextus ðꝛ demonũ effugatio Match.xvij.
Hoc genus demonioꝝ nõ eijcit᷑ niſi in oꝛone ⁊

ieiunio.ã ſicus fames expellit lupũ de nemo⸗

re.ſic ieiuniũ diabolũ. Septimus ðꝛ operũ
mirãdoꝝ in oib ꝑpetratio. Uñ Amb. lib. de ie
iunio. Magna eſt ieiunij vtus. Helias ieiunꝰ
clauſit celũ. Jeiunus filiũ vidue ab inferis reſu
ſcitauit. Jeinnus pluuias depoſuit. Jeiunus
ignẽ de celo eduxit. Jeiunus raptus eſt in ꝑa⸗

nauit.hec ⁊ plura ibi.O ̊ chariſſimi aduerta⸗
mus q; bonũ eſt ieiunare:tã ad bona coꝛꝑalia

qꝙᷓ; ſpũalia ad meritaq;ʒ gre in pñti:⁊ glłie in fuę/

turo ꝓ pᷣmio eterno. Rogemus ⁊c̃.

Feria ſexta poſt mã dñicam. Sermo. xj. de
pnie impedimentis tribo ⁊ remedijg.

Cceſanus fctũs

ę · es: iã noli peccare ne deterius tibi ali⸗

q́d ↄtingat. Joh.v.⁊ in euãgelio ho⸗

dierno. Hec verba dixit xpᷣs dñs hoĩ qͥ.xxxviij

annis fuerat infirmus quẽ ſanauit dñs iuxta
ꝓbaticã piſcinã inter multos languidos iacen
tẽ.in qhbo verbis docet oẽs penitẽtes vt caueant

a recidiuo peccati poſtqᷓ; ſũt ꝑ pniam ſanati.qꝛ
ppter ingratitudinẽ guioꝛẽ penã demerent᷑ reci
diuantes. vt accipit᷑ ex ipſis vbis xpᷣi in euãge
lio. Jõ Ecc̃i.xxj.Fili peccaſti ne adijcias ixeꝝ: ſʒ
de bpſtinis depcare vt dimittant᷑. qð ppᷣt eſſe alið

thema. Exq̊ aũt diabolus multos ſoletmpe
dire ⁊ retrahere a pniavarijs modis ⁊ ipedimææę
tis.ideo in ̊ pᷣmone agemus de trib ipedimẽé⸗
tis qͥb ꝑmaxime ſolet retrabere młtos a pnia.

⁊ ſic tria myſteria notabimꝰremedia applicãdo
Peiina ðꝛ erroꝛ ſeductiõis. .
Secundũ ð timoꝛ ſatiſfactionis.
LTLertiũ ðꝛ fauoꝛ exemplificationis.

5

Adudũ eſt ꝙ diabolꝰ ſedus mentes hoĩm młtoꝝ ꝑ
. erroꝛẽ vanũ de pᷣdeſtinatõe diuia.⁊ recidiuatio
ʒmnmnner in pcetm̃ ↄſuetudinarie.Nã multi diabolico
iſtinctu dicũt ſic. Quare debeo penitere cũ deꝰ
me pᷣoꝛdinauit vł ad vitã vel ad dãnationẽ nec
.9 5t alit fieri qᷓ; put deꝰ pᷣuidit.ideo ſi ſum oꝛdi⸗
natus ad vitã eternã dabit deꝰ gram peniten/
Q di qñ vult faltẽ in hoꝛa moꝛtis.Si aũt ſum de

nuũeſd repꝛobo? vtiq; finalłr dãnaboꝛ.ideo fru
ſtra pniam nũc ago exquo finalr ſim caſurus.

Itẽ qꝛ inqũt tales etiã ſic Ego ſcio ex ↄſuetudie uerx in pctm̃:q
cidiuantis ⁊c. Sed cũ ſciam me ex ↄſuetudine
recidiuare qᷓre debeo penitere. Ad h̊ rñdet᷑ fᷣm

mea ꝙ nõ poſſum cauere a recidiuo peccati:qꝛ

ageo aſſuetus ſum ꝙ ↄcupiſcẽtia mala ſtatim
vincet e none mellus mibi nõ penitere q;

B QLirca bmũ de erroꝛe ſeductionis Aduertẽ

e. Rndit. 37 p'pnianm ecidiuãdo guius ſq; dãnari. Juxta
faba. Quintus ðꝛ mentis illũinatio:vt dicit .

illð pᷣmiſſum in themate dictuʒ chꝛiſti.e tibi
deterius ↄtingat ⁊c. Sed ad hec repellenda ꝓ

remedio ſunt ↄſideratiões tres. pꝛima de dei

oꝛdinatione.qꝛ diuina pᷣdeſtinatio ita eſt a deo

p̃diſpoſita vt electi ad eã nõ niſi merẽdo ſq; per
pniam ⁊ oꝑa ac pᷣcib pueniãt:vt ðt Greg.xxiij.

dei due ſunt ſnie late vel pᷣuiſe.vna qꝙ peccatoꝛ

ſi penituerit ſaluetur. alia ꝙ ſi peccatoꝛ nõ peni

tuerit damnet᷑. Stultus eſt ergo qͥ ſniam moꝛ⸗

tis eterne dãnatõis cũ nũc poſſet:nõ vult muta

ſi cadit quõ iuſtꝰ.ſi iuſtus quõ cadit.ſʒ iuſti vo

nationis ſi tu noueris mutare delictũ.Ad id ex

emplũ ponit᷑ ᷣm eundẽ Aug.xxiij.q.iiij.c.nabu

chodonoſoꝛ.S. Itẽ qͥ ꝑ ꝓp ham. ꝙ ſicut ſcmus
neminẽ vltra terminũ ſibi a deo pᷣfixũ eſſe vicu
rũ.tñ ſi ↄtingat languoꝛ oibb languẽtib nõ in⸗

cõ grue medicinã exhibemus.ita lic ſeimus ꝙ
ſoli pᷣdeſtinati ſaluant᷑:tñ oĩbo peccantib adhi
benda eſt coꝛrectio ⁊ pnia.⁊ ſic patʒ ꝙ hõ debet

deponere talẽ erroꝛẽ diabolicũ ⁊ feſtinant᷑ peni

tere. Scdða ↄſideratio de penitentie accelera-⸗

te valoꝛe:qꝛ q̃nto qͥs feſtinat pluries etiam ca⸗
dens reſurgere pluries tanto ex h diabolus de

q.iiij.c.obtineri.Uñ ↄſidera ꝙ in poꝛdinatione

re penitedo ſcʒ in ſniam vite eterne ⁊ ſalut. lã
eiunus raptus eſt in pa/ ibidẽ Au. ðt. Nouit deꝰ mutare ſniam ſcʒ da⸗/
diſuʒ.⁊ tanto plus meruit qᷓnto amplius ieiu/

bilitat᷑ ne hoĩeʒ illũ ſu biectũ tenere poſſit in ſer
uũ ꝑpetuũ.tanto etiaʒ magis deus ꝓuocat᷑ vt
ↄfoꝛtet illũ ꝑ gram ſuã ⁊ tanto plus iuſtificat
ſaltem in hoꝛa moꝛtis ex habitu pniĩe crebꝛe ac⸗
quiſito. Un Hiero.ad ruſtitũ mo.de pe. di.iij.
9H.ꝙ aũt. ðt. Septies ĩ die cadit iuſtꝰ ⁊ reſurgit

cabulũ nõ amitcit qͥ ꝑ pniam ſemꝑ reſurgit. et

nsoõ ſolũ ſepties ſed ſeptuagieſſepties delinquẽ/

ti ſi ↄuertat᷑ ad pniaʒ peccata donant᷑. Hec ibi.
O ergo peccatoꝛ reſurgere feſtina quotiens ca
dis. Tertia conſideratio de ꝑiculoſa in pecaa c
to mãſione ⁊ ↄſuetudinis aſſidua aggraua io

ne.qꝛ qͥſqͥs qᷓnto pluries ⁊ q̊tiens peccat:tanto

ſibi penas plłes accumulat.vñ Job. xx. Pluet

dñs ſuꝑ eos vim furoꝛis ſui. Glo. dicit. qt ſunt
utte in pluuia: tot dabit dñs impio toꝛmẽta
q iuxta omia ⁊ ſingula oꝑa eius. Reuera ſtul

tus eſt qͥ ſibi qͥtidie vellet augere cruciatus.Et

.

H.Sed di.tñ ſcriptura expᷣſſe ðt.ij. Pet.ij.ꝙ

de b exemplũ ponemus in fine huius ſᷣmonis.

refugientes coinqnaciones ſq pœõꝝ his rurſũ

implicati facta ſunt eis poſterioꝛa (inqͥt) deteri

oꝛa poꝛibo. Et ſequi᷑. Melius em̃ erat illis nõ

cognoſcere viã iuſticie qᷓ; poſt agnitionẽ retroꝛ

ſum ↄuerti ab eo qð traditũ eſt ſanctco manda
to. hec ibi. Uidet᷑ & melius hoi ſtare in peccato

qᷓ; penitere niſi ſic peniteret ꝙ poſtea nõ recidi⸗
uet in pctm̃:qꝛ ingratitudo aggrauat petin re⸗

ſniaʒ Scoti in.iiij.di.xxij.alioſq;. ꝙ nõ cſtapte

W

.

MMam ſi bene aduertimus:om̃is pena pñtis vi

Feria.v.poſt dominicã pꝛimã

rra in peccatis manendũ ſʒ melius ẽ Epius re/
ſurgere.qꝛ qᷓ;uis pctm ſubſequẽs in recidiuãte
ſit grauioꝛi pena puniendũ ꝓpter ingratitudi⸗
nẽ reſpectu peccati pᷣus cõmiſſi.⁊ h̊ mõ intelli⸗
gendũ eſt ꝙ poſterioꝛa facta ſunt deterioꝛa po⸗
ribus peccatis comꝑando adinuicẽ ipſa pecca
ca.nihilominus tñ peius eſt in peccato ſtare rõ
nibo ſupꝛadictis in reſpectu quo ad hoiem pe⸗/
nitentẽ:nec ↄſurgit etia ſemꝑ tantus reatus ex
ingratitudine recidiuationis qᷓntus fuit reatꝰ
pᷣteritoꝝ peccatoꝝ:vt ptʒ ꝑ Scotũ ſupᷣ.vñ au⸗
toꝛitas Pe.pᷣdicta intelligenda eſt facẽ̃do ↄꝑa
tionẽ peccati poſterioꝛis ad pctm̃ bᷣus in eodeʒ
genere peccati vel ſpecie:⁊ nõ quo ad vois ſta⸗
tũ:quia melius eſt cognoſcere viam iuſticie ꝑ
fidem ⁊ pniam: qᷓ; oino nõ cognoſcere.⁊ meliꝰ
eſt ex luto peccati crebꝛo exurgere:qᷓ; in ipᷣo con
tinue iacere. Uñ Chꝛib.de cõpunctione dicit ꝙ
humanũ eſt peccare:ſed diabolicũ eſt in pccõ ꝑ
ſeuerare.⁊ ſic ptʒ.O ̊ peccatoꝛ.o peccatrix noli
negligere:noli in pcõ doꝛmitare:ſʒ feſtina cele
riꝰreſurgere vt poſſis dãnatõʒ ꝑpetuã euadere

5333 K,üirca ſecundu de timoꝛe ſatiſfactionis. lã

multi erroꝛe diabolico decepti dicunt.ego non
poſſum de peccatis ſatiſfacere tãto laboꝛe quo
deberem cũ ſint peccata mea multa ⁊ magna.⁊
ſic iuxta ps. Alictrepidauerũt timoꝛe vbi non

eerat timoꝛ. Similes leonibo qꝗᷣ vt dicit᷑ timent

allũ albũ eo ꝙ putant in eo eſſe quendã lapi⸗
em noie albeſton.⁊ ſimiles etiã elephantis qͥ
timẽt mures:vt hec patẽt in exameron Ambꝛo
ſij.ſicq; tales nõ penitent. Sed ↄtra hmõi re⸗
media ſunt ↄſiderationes triplices. Pꝛĩa ↄſi
deratio dicit᷑ penitẽtialis facilitatis.lã ſi q̃rat
vtrũ poſſit ho faułr ꝑ pniam de oĩbo peccat ſa
tiſfacere. Rñdet᷑ ſm Tho.in.iiij.diſ.xv.ꝙ pius
droeus nõ exigit ab hoĩe peccatoꝛe equiualẽs vel
cuale:hoc eſt vt qᷓntũ malũ ꝑ peccatũ nocuit:
⁊ qᷓntum bonũ ꝑdidit intantũ ſatiſfaciat:quia
hoc eſt impoſſibile. VUnð ppᷣus.viij.ethicoꝝ ðt
ꝙ in his honoꝛib qui ſunt ad deũ ⁊ ad paren⸗
ces nõ tenet᷑ hõ ad equiualens ſed ad poſſibile.
Vnde nõ exigit deus in penitentia ab hoie niſi
qð eſt ſᷣm ſuaʒ poſſibilitatẽ:quia ad impoſſibi
le nemo obligat᷑.ff.de regu.iurꝭ.l.impoſſibiliũ.
Igdeoq; hõ q̃ntũcũq; ſit magnus peccatoꝛ po⸗
terit faciliter ſatiſfacere fadẽdo qð in ſe eſt:⁊ q̃n
ctũ poteſt. ⁊ virtus paſſionis chꝛiſti ſuplet qð
deeſt. Nam Berñ. dicit. ꝙ vna gutta ſanguiniſ
cchꝛiſti pᷣponderat ſuꝑ omia peccata totius mũ
di. Secũda ↄſideratio ðꝛ penalis modicitat

„

te modica eſt ⁊ quaſi nihil reſpectu pene future
vt dicit Augꝰ.ſicut extrahere capillum vnũ de
capite minimus doloꝛ eſt reſpectu crurifragij
aut aſſationis. Tertia ↄſideratio ↄſolabilis
ſuauitatis quia deus magna ↄſolatione dele⸗
ccationẽ infundit penitentibo ſicut ꝓmiſitxpᷣs

mulando:⁊ ſic penas inferni augendo ſibi. Ite
nũ vidit aliũ ſtantẽ ſuꝑ lacum ⁊ aquã haurien
do fund entẽ in canale ꝑfoꝛatũ ſubłus ⁊ efflue⸗

„*

Matth. xj. di. Uenite ad me oẽs qui laboꝛatis
ſq; in mundilalib:⁊ onerati eſtis ſq peccatis: ?
ego reficiam vos. Tollite iugũ meũ ſuꝑ vos.ſ.
iugũ penitẽtie. Jugũ em̃ meũ ſuaue eſt: vonus
meũ leue.Chꝛyb.ðt.O homo penitentiã times:
nihil in ea durũ eſt ſed delectationẽ habet. cum
guſtaueris tunc ꝑſenties qᷓ;ſuauis ẽ ſapoꝛ eiꝰ.
R CLirca tertiũ de fauoꝛe exanplificationios.
Nam multos retinet ⁊ impedit a penitentia fa
uoꝛ exempli multoꝝ quos vident tã deros S
ſeculares maioꝛes ⁊ minoꝛes hoĩm:ꝑ abꝛupta
vicoꝝ currere.⁊ dicunt. Si illis hoc licet qua⸗
re nõ mihi.Si illi ſperãt ſaluari:quare ego dãa⸗
naboꝛ.⁊ ſic exẽplo illoꝝ a penitẽtia retrabunt᷑.

Sed ad bec repellenda notemus tria reme⸗ *

dia ↄſiderationis. Pꝛima ↄſideratio de mumi

toꝝ damnatione:quia vt chꝛiſtus ðt Matth̊.

rC

vij. Lata via que ducit ad ꝑditionẽ: multi amn

bulãt ꝑ eã. Unde ſi tu vides multos curreread
dãnationẽ:nõ debes poſt eos currere ad igne=
gehenne:ſed teipᷣm ſaluare.ſicut ſtultus eſſet qͥ
videns ꝙ alij occidũt ſe pᷣcipitando in ignẽ ipᷣe

ſimiliter faceret. Secũda de infernali ar

doꝛe.ſlam ſi querat᷑ vtrũ quãto plures erũt imn
inferno tanto damnati habeant amplioꝛẽ ↄſo⸗
lationẽ ex multitudine ſocietatj. Juxta illud p⸗
uerbiũ cõmune.Gaudiũ eſt miſeris ſocios hĩe
penaꝝ.Ad hec rñdet Augꝰ.omelia de peniten⸗
tia.Et habet᷑.ij.q.j.c.multi.vbi ðt ſic. Non que
rant hoĩes ſibi comites ad ſupplicia necgaude
ant:qꝛ płes inueniũt ſibi ſimiles in culpa.Nã
nõ ꝓpterea minus ardebũt:qꝛ cũ multis arde⸗

büt. Hec ibi.⁊ ſic in damnatis fallit puerbiun,z ·
en ↄſideras⸗

ſupꝛadictũ:vt ðt Aureolus.

tio de chꝛiſti paſſiõe.Nam ideo chꝛiſtus ꝓ no⸗

bis ſanguinẽ fudit:doloꝛes ſuſtinuit:crucẽ ba

iulauit:⁊ in ea moꝛtuus eſt:vt nobis extmpluʒ
⁊ inctamentũ daret penitentie.ſequamur ergo

chꝛiſtum plus qᷓ; alios. Exemplu ad ſupꝛadi⸗

cta ꝓ finali ponamus ex vit.pa.de ſancto Arrſe· Pa

nio qͥ oꝛauit vt ſibi oꝑa hoĩm reuelaret deꝰ. tũc
apparuit ei angelus dicens. Egredere de calla.
Egreſſus vidit ethiopem ligna cedentem ⁊ fa⸗

cientẽ ſarcinam grandẽ quà temptabat leuare

nec poterat. Etille iterum plura ligna cedens

ſuꝑaddebat. iterũ temptabat leuare. Et tãdiu
plura ſuꝑaddidit ꝙ coꝛruit ⁊ oppꝛeſſus eſt ſub

onere. Unde angelus expoſuit Arſeniodicens
Sic faciunt peccatoꝛes:peccata peccatis accu⸗

bat aqua.⁊ cum vellet vas illũd implere ftc:nõ

poterat.Et angelus ait. Sicſunt multi qᷣ licet

bona opent᷑:tamen quia a malo non deſiſtuntꝰ
vere penitendo euacuant merita.hec ſufficiant

Rogemus ergo dominũ noſtrum ieſum chꝛ⸗

.
●
9
⁹
9
NEN ☛
.
1
C
6 *7
6
„
61
5
△
4 68
4

Sabbato poſt pᷣmã dñicam Sermo. xij. de

alijs impedumentis penitentie ⁊ remedis.

Wgientes diſci

a puli ceciderũt in facẽ ſuam ⁊ timue/
miuſt valde. Matth. xvij. ⁊ in euãgelio
hodierno.Sic̃ ᷣt Remigius.Dñs ieſus głiaʒ
ſue claritatis in tranſfiguratiõe oſtenſurus du
xit ilos in montẽ excelſum ſeoꝛſum vt ſignifica
ret ꝙ qͥ volunt xpᷣm in glłia celeſti videre nõ de/⸗
bent ſtare in infimis vicioſis voluptatib mũ⸗

di.ſed amoꝛe ſuꝑnoꝝ erigant᷑ ad celeſtes mon⸗

tes ꝑ penitentiã ⁊ virtutes.UVnde ⁊ in huiꝰ my⸗
ſteriũ qñ diſcipuli viderũt ibi gliam tranſfigu
rationis:audientes vocẽ dei patris xpᷣo ſuo fi⸗
lio teſtimoniũ ꝑhibentis:mox ceciderũt in faci
em ſuã:qꝛ ſancti penitentes ⁊ deũ timentes in
faciẽ cadere dicũt᷑:q̃ſi ſe ante deũ ad pniaʒ faciẽ

dam ꝓſternentes: ſed impij retroſum fugiẽtes

deũ:ꝑ pctm̃ cadũt in ifernũ. Hec ſᷣm Remigiũ
Et nos ergo chariſſimi vere penitendo audia/
mus xpᷣm deũq; patrẽ vocaãtẽ ad pniaʒ ⁊ ꝓſter
namur cadẽtes in faciẽ ne in moꝛte cadamꝰ in
infernũ impenitẽtes.ideo ðt euãgeliũ ꝙ audiẽ
tes diſcipuli ⁊c. JItaq; de alijs adhuc impedi

mentis pnie ꝓſequẽdo cũ remedijs tria myſte

ria in h̊ ſᷣmone poſt pᷣdicca declarabimus.
Pꝛimũ ðꝛ impedimentũ pudoꝛis.
Secundũ ðꝛ pſumptionis.
Tertium ðꝛ deſperationis.
MW irca pmũ de pudoꝛe penitendi.Nã plu
rimi ↄfundũt᷑ pudoꝛe verecũdantes penitere ⁊

ↄfiteri pctã.⁊ ſic retrahunt᷑ a pnia.tales ſeit pᷣci

pue ſuꝑbi ⁊ hypocrite qͥ volũt videri boni cum
ſint omi ſpurcicia pleni:⁊ ſic verecũdant᷑ vera⸗
citer ↄflteri vel ſe hũiliare ad pniam. Uñ de pe.
di.iij.S.inter hec hircũ.ðt Adamãcius. Pigra

⁊ verecũda eſt pnia q̃ pntiũ pudoꝛe pᷣmit᷑. Olo.
i.repᷣ mit᷑. Itẽ ſunt heu multi qͥ obmittũt facere

pniam ⁊ alia bona ne irrideãt᷑ a malis vlł alijs
holbo:certuʒ eſt em̃ ꝙ diſplicet malis vita bo⸗
noꝝ. Pꝛouer.xxix.Abominant᷑ impij eos qͥ in
recta via ſunt.verũtñ valde fatui ſunt qͥ ne irri⸗
deant᷑ a malis ꝓptere in malo ꝑſeuerãt nec pe

nitentiã aggredi curant.Unð tales ꝓ remedio

anime tria debent oſiderare.
Se aſſimilationẽ exemplarẽ.
ecũdo rõnem naturalem.
Tertio futurã ↄfuſionem finall.
Pꝛimo inguã aſſimilationẽ exemplarẽ.lã tu

hõ qñ pꝑcipĩs ꝙ; Mali vł quiq; hoiĩes irrident te

p eò ꝙ bonitatẽ facis.cõſidera ꝙ ſiłe eſt h̊ ac ſi

ceci irriderent eũ qͥ bene videtc.aut claudi irride
rent eos qͥ recte ambulãt.aut ſi laceratis veſtibꝰ
indutiirriderent eos qͥ regio habitu fulgẽt.aut
in ſtercoꝛe iacentes irrideret eos qͥ mũdos ſe a
ſerco Ktcirati⸗ fuauerũt vel relurgüt ex tali

bus ⁊ ſe mũdãt.Sed dic mihi o hõ. Nõne ſtul
tus eſſet qͥ taliũ ⁊ tales irriſiones curaret intan
tũ vt ſibi oculos erueret ne a cecis irrideret᷑aut

claudũ ſe faceret aut amictũ regiũ ꝓijceret. aut
ſe mũdare nollet ob hmõi irriſiones.ſic in ꝓpo⸗

ſito. Scðo ↄſidera ronẽ naturalẽ. lã rõ na⸗
turalis dictat ꝙ ſi nõ erubuiſti facere turpe ⁊ i

honeſtũ:ſicut eſt peccare moꝛtałr.nõ debes eru

beſcere id qð eſt honeſtũ ⁊ vtile. Unñ Ber. O in
ſania hoĩm nimia.pudet ablui ⁊ nõ pudet inqͥ

nari. abſtergit᷑ caliga ⁊ ↄtemnit᷑ ania. Hec ille.
O hõ dic mihi.Situ latrociniũ vel furtũ comi

ſiſſes ⁊ in go crimine dephenſus:nõne erubeſce
res:certũ eſt ꝙ ſic:nõne petere tibi remitti a iu⸗
dice penã moꝛt erubeſceres certũ eſt ꝙ nõ.Sic

in ꝓpoſito:nõ debes erubeſcere penitẽdo remiſſ⸗/

ſionẽ pcti a deo petere. Tertio ↄſidera ↄfuſio

nẽ finalẽ:qꝛ ſi tu nuncin pnia nõ vis erubeſcc⸗
niã ſufferre coꝛã vno pᷣſbytero ĩ ↄfeſſiõe faciẽda:
heu heu qᷓ; maximã ↄfuſionẽ opoꝛtebit te ſuſti

nere in finali iudicio coꝛã toto mũdo.qꝛ dñs ðᷣt
Naũ.iij. Reuelabo pudenda tua ⁊ oſtendã gẽ⸗

tibo nuditatẽ tuã ⁊ regnis ignominiã tuaʒ. Ile

tibi miſer pctõꝛ:qꝛ tunc nõ poterit tibi fieri ali⸗

qua remiſſio ꝑ illã ↄfuſionẽ.nunc aũt erubeſca
tia ẽ ſalutifera in ſacra pnia. Elige ́tibi qð vrs
qꝛ vel hic vel in futuro verecũdiã de pctis tuis

opoꝛtebit te ſuſtinere:hec ̊ cogita.

—7

irca ſecũdũ de impedimẽeto pᷣſumptio
nis Notandũ eſt ꝙ miti a pnia retrahunt᷑ ⁊ de
cipiunt᷑ ꝑ vane ſpei pᷣſumptionẽ triplicẽ.

Pꝛimo ꝑ ſpem diutius ſuꝑuiuendi.
Scõðo ꝑ ſpem miam ↄſequendi.
Tertio ꝑ ſpem bene moꝛiidi.
Pꝛimo inq; ꝑ ſpem diutius ſuꝑuiuẽdi. Nam

vt inquit Qicero lib.de ſenectute.Nemo eſt tã ſe
nex qᷣ ſe nõ putet annũ viuere.Et Hiero.ad Ge
rũciã.Nemo eſt tã fraci viribo ⁊ tã decrepite ſe

nectutis:vt nõ ſe putet adhuc annũ poſſe ſuꝑui

uere vñ ſubꝛepit obliuio ↄditiõis ſue ⁊c. erũ
tñ ꝓ remedio tu hõ ↄſidera:qm̃ qͥcqͥd qͥs cogi⸗

tet vita nr̃a bꝛeuis eſt ⁊ incerta:nec põt eſſe diu

turna. Jac.iiij.Que eſt vita nr̃a vapoꝛ ad mo⸗

dicũ parẽs:⁊ deinde extermiabit᷑.iõ feſtinemꝰ

ad pniam.Exẽplũ Luc.xij.de diuite cogitante
in copia bonoꝝ epulari ⁊ gaudere in ãqnos plu
rimos.cui dictũ ẽ. Stulte hac nocte repetẽt a te
aiam tuã:⁊ q ↄgregaſti cuiꝰerũt. Scðo retra
hunt᷑ a pnia hoies ⁊ decipiũt᷑ ꝑ ſpem ↄſequẽdi

miam a deo ex ſola magnitudie mie cũ tñ ma⸗

le viuãt. Sed h̊ ꝓ remedio ↄſidera:qꝛ deꝰ nõ
minꝰiuſtus ẽ q; miſericoꝛs:vt ait Chꝛyſ. Jqꝓ.
ſcribit᷑ Ecci.v.De ꝓpiciatu pctõꝝ noli eẽ ſine me
tu.Et ne dicas.Miſeratio dñi magna c.MHul
titudis pcõꝝ meoꝝ miſerebit᷑. Miſcðia em̃ ?

ira ab illo cto appꝛoxiĩat.ne g̊ tardes ↄuerti ad

dñm. Hecibi.Augꝰ.in ſacra ſcptura canonica
nõ iuenit᷑ niſi vnꝰ ſolus qͥ in fine vᷣe deinuert

Dominica ſecũda quadrageſimę

ſq; latro in cruce. Ille vt nullus deſp Ret ſolus

vt nullꝰ pᷣſumat. Hec ille. Tertio mlti a pnia
retrahunt᷑ ꝑ ſpem bñ moꝛiendi penitẽdo i fine
⁊ tota vita male viuũt:tales ſine meritis opeꝝ
bonoꝝ ſperant ſaluari. Sʒ ꝓ remedio ↄſiderã
dũ eſt ꝙ vt Augꝰ. ſᷣmone de Innocẽ.ðt. Hac
aniaduerſione ꝑcutit᷑ pccõꝛ vt moꝛiens obliui
ſcat᷑ ſui:qͥ dũ viueret oblitus eſt ði. Itẽ Hiero.
de tranſuu ðt.Uix de centũ milibb hoim quoꝝ
mala fuit vita reperit᷑ vnus qᷣ in moꝛte mereat᷑
indulgentiã inuenire. Hec ille.qꝛ talis nõ vide
tur veraciter penitere:ſed moꝛtis timoꝛe:vt ð h
latius diximus ſᷣmone.iiij.Exemplũ legit de q̊
dã pniaʒ ꝓcraſtinãte qͥ veniẽs ad extemũ dixit
eiulando.O cras cras q;longam reſtem fecit q̃
ſupendar ſq; in inferno.

O circa tertiũ de impedimento deſperatõis

Nimirũ diabolus ſic ſolet pctõꝛẽ deciꝑe ꝙ ante
qᷓ; hõ peccauit pꝑſuadet ſibi ꝙ pem̃ ſit remiſſi⸗
bile ꝑ dei miſericoꝛdis.ideoq;faciat illð ⁊ poſt/⸗

ea poterit miſericoꝛdiã ↄſequi penitẽdo. Sed
poſtq; hõ peccauit pluries:tunc inſtigat vt hõ
deſperet de dei miſericoꝛdia.tũ ꝓpter pctõꝝ ma

gnitudinẽ.tũ pter viciſſitudinẽ.tũ pter multi
tudinẽ. Sed ↄtra tria ꝓ remedio ſunt ↄſide⸗

randa. Pꝛimo xpᷣi paſſio cuiꝰ vnica gutta ſan⸗

guinis pponderat pctis totius moi ad ſatiſfa⸗
cendũ.vt ðt Berñ. Uñ glo.ſuꝑ illud Job. vj.
Vtinã appenderent᷑ pctã mea in ſtatera.Glo.ðt
crucis paſſio ⁊ moꝛs chꝛiſti plus ponderat qᷓ;
mulcitudo pctõꝝ ſuꝑ numerũ arene marj. Se
cũdo miſericoꝛdie dei magnitudo q eſt infini⸗
ta adeo ꝙ oẽs etiã ex inferno ſi vellet poſſet libe
rare:infundendo eis pniam ſicut infundit pec

catoꝛi pᷣmã gram mere grat:vt ꝓbat hec Rich̊.

in.iii,j. Tertio ↄſiderada eſt deſperatiõis gra
uis offenſio.qꝛ vt ðᷣt Hiero.⁊ Iſið.ſuꝑ oĩa alia
peccata grauius petm̃ eſt deſperatio ⁊ plus pu
nit᷑ in inferno. Nã ⁊ iudas grauiꝰ peccauit de/⸗
ſꝑando qᷓ; xpᷣm tradendo. Hec ibi.Pꝛoinde ẽt
ſi putares te a deo repꝛobatũ ⁊ dãnadũ:adhuc
ñ debes deſpare etiã in hoꝛa moꝛt. P Sʒ
querit᷑ ꝓ inſtructione quõ hõ debeat ſpem hꝛe:

⁊ hᷣ etia in extrema hoꝛa moꝛtis. Ad hocrñũdet

Brego.lib.xxxiij.moꝛal.di. In hoĩs pectoꝛe in⸗

ceſſanter debent ſpes fiducia ⁊ timoꝛ ſimul cõ⸗

iungi.qꝛ incaſſum miam qͥs ſperat ſi nõ etiam
iuſticiã foꝛmidat.Et incaſſum iuſticiã metuit
ſi nõ etiã de miſericoꝛdia cõfidit. Opoꝛtet ̊ de
nr̃a infirmitate foꝛmidare ⁊ de dei miſeratione
ↄfidere. Hec Grego. Exemplũ In caſtro foꝛ⸗
ti exiſtenti in ↄfinib inimicoꝝ:qᷓ;uis ↄfidas ð
foꝛtitudine caſtri: nunqᷓ; tñ ſic debes pᷣſumere
qn cuſtodes adhibeas.Sic in ꝓpoſito nos qui
ↄtinue verſamur in ↄfinibo demonũ volentiũ
caſtrũ aie noſtre occupare: debemus cuſtodie

chꝛiſti ⁊ beate Marie nos cõmendare.⁊ in no⸗

ſtris viribo minime ↄſidere. Nam Augꝰ.ðt ꝙ

nemo a deo firmat᷑ niſi qͥ ex ſeipſo infirmũ ſe re

cognoſcit. Ricut legimus ad hecexemplũ in li:
apũ:⁊ ſpeculo exemploꝝ di.v.exẽ.cviij.O qͥdã
deuotus dum in hoꝛa moꝛtis nimis ↄfulẽs in
ſuis meritis exultaret ꝙ ſecure tranſiret ad celũ
Ecce in agone cepit flere Interrogatus rñdit ꝙ;
ſc; beata virgo ſibi apparuit ⁊ admonuit ꝙ fi⸗
duciã ſpei cu moderamine timeꝛis hꝛet.⁊ ſic de
beret vltimũ diẽ excipere.Et ſic cõpũctus:a fra⸗
tribo aſtantibo oꝛonẽ petiuit vt hec noxa ſibi di⸗
mitteret᷑ a deo.De hoc miraclo habet᷑ ſer. de tꝑe

xxvj. G. poſt penth. Rogemus ergo dñm ⁊ c.

Dmñica.ij.q̃drageſime in mane Sermo.cxiij.ð

ↄtritiõe. Et aduertendũ ꝙ ſᷣm oꝛdinariũ curie

romanũ in hac dñica legit᷑ euãgeliũ diei heſter
ni.i.ſabbati qð eſt de tranſfiguratione xpᷣi. Sʒ
in eccleſijs ſeculariũ ſacerdotũ legit᷑ euãgeliũ pᷣ
cedentis qnte ferie ſq; de muliere chananea. Jõ
thema põt de vtroq;ʒ pᷣdiccoꝝ euangelioꝝ acci⸗
pi ſicut placuerit pᷣdicatoꝛi. 4

Cceſſit ieſus et
a tetigit eos:dixitq; eis.Surgite noli
te timere ⁊c̃. Matth̊.xvij.⁊ in euãge⸗
lio hodierno. Sicut docet Bern. dñs ieſus qdð
ſemel ⁊ in vno loco coꝛꝑaliter fecit h̊ ſpũaliter q̃
tidie ad ſalutẽ noſtrã ꝑ gram facere nõ deſiſtic.
Sicut ꝗ̊ in trãſfiguratione ex voce patris cele⸗
ſtis territos ⁊ ꝓſtratos nõ deſeruit in timoꝛe:ſʒ
pie ad eos acceſſit ⁊ etiã tetigit manu acↄfoꝛta

uit di. Surgite nolite timere.q.d.nõ eſt timen⸗
dũ vobis.quia ego ſalus eterna ſum vobiſcũ.

Sic ſpũałr benignus ieſus ⁊ nunc accedit ad
coꝛ pctõꝛis qñ.ſ.ad vocẽ dei inuitantis ↄuertit
⁊ ad penitendũ ꝓſternit᷑ coꝛam ieſu veniã petẽ⸗
do ⁊ ſe hũiliando.ã teſte Eſa.lvij. dñs habi⸗
tans eſt cũ ↄtrito ⁊ humili ſpũ vt viuificet ſpm̃
humiliũ ⁊ coꝛ ↄtritoꝝ. Hecibi.O vere mira xpᷣi
hec dilectio. Itẽ xpᷣus dñs ieſus nõ ſolũ accedit
ad pctõꝛẽ ſed etiã manu miſcðie illũ tangit ad⸗
iuuãdo vt ſurgat a pctis:⁊ ↄfoꝛtãdo ſua pntiſ⸗
ſiõe vt nõ timeat.qꝛ vere penitẽtibꝛ ꝓmiſit xpᷣs
regna celoꝝ Match.iiij.O chariſſimi audia
mus qᷣd dicit euangeliũ.c Acceſſit ieſus ⁊c̃.
Item ex euãgelio alið thema accipe.Miſere⸗

re mei dñe fili dauid filia mea male a demonio

vexat᷑̃ Matth.xv.⁊ in euãgelio. In qb derbis
nos exemplo huiꝰ młieris chananee docemur
quõ pctõꝛ ↄtritus debeat miſcðᷣiam dei inuo⸗

care.qꝛ pᷣmo ↄſiderando ⁊ allegando xpᷣi diui⸗
nã miſciam magno:cui ꝓpꝛii eſt ntiſexeri ̃ᷣm
Bern. Jõ ðt Mũerere mei dñẽ.ſ.deus. SGCtdðo
allegando vel ↄfitendo xpᷣi incarnationẽ vł hu

manationẽ. Jõ addit.fili dauid. Tertio põꝝ·

ſuoꝝ ↄfeſſionẽ verã.iõ addit.filia mea a demo⸗

nio vexat᷑ ſ᷑ᷣm Rabanũ b̊ eſt:oↄſcia pctõ guatur

Hec ex euãgelio qð legit᷑ hodie ĩ ecclij eFlaria

„ „,
4
eeiiyu
. v
4
N
(ohrno
affr.
●%

Itaq; poſtqᷓ; egimꝰ de pnia in gñali:Jã agẽ⸗

du reſtat de eiꝰ pᷣma pte q eſt ↄtritia.ð qua tria

myſteria declarabimus ꝓ hoc ſᷣmone.
ꝛumũ ðᷣꝛ realis notificationis.
cõðᷣm ðꝛ regularis modificationis.
Tertiũ ðꝛ ſalutaris reiterationis.
OQ Lirca pᷣmũ de reali notificatõe Notãdũ q;

valde neceſſariũ ᷑ nobis h̊ noſſe qͥd ſit realr va

ↄtritio.qꝛ ipſa eſt ꝑs pᷣma pnie:q; ſi nõ valuerit
nil valebũt pnie cetere ꝑtes.ſcʒ ↄfeſſio ⁊ ſatiſfa⸗
ctio.Siẽ ſi alicꝰ ſtructure füdamtũ male fuerit
iactũ nil valebit ſuꝑedificata ĩ eo ſtructura: ſed
coꝛruet.vñ mgr in.iiij.di.xvj.c.j.ðᷣt. In ꝑfectõe

pnie tria ſũt ↄſiderãda.ſ. Cõtritcio coꝛdis vlł cõ⸗

punctio.Cõfeſſio oꝛis. Satiſfactio oꝑis. Hec

„. . „ „.
R Lirca ſecũdũ de reglłari mõ ↄtritõis notã

de ſunt quatuoꝛ regule pᷣapue.
Pꝛima de mõ nõ volẽdi.
Scða de mõ deteſtandi.
Tertia de mõ dolendi.
Quarta de mõ/ꝓpoſitũ hbñndil.
Pnie regula ꝙ hõ ↄtritus ve:dʒ velle petrm̃m nõ
eciſſe.? q fecit diſplicere:vt ponit᷑ ß᷑ᷣm Scotũ ?-=

doc. Sʒz di. Quõ põt hoi diſplicere ⁊ nolle qðᷣ

iã pᷣteritũ ẽ:cũ illud nõ põt nõ eſſe. Nã pᷣterituʒ
nõ eſſe pᷣtenitũ implicat ↄtradictioneʒ ᷣm phᷣm
ij. Periher. Stultũ em̃ eſt nolle qð nõ põt non
eẽ. Sʒ ad ł̊ rñdet᷑ ſm Tho.in.iiij.di.xiiij.ar.i.q.
vj.in ſolutione argumẽti.O qᷓ;uis volũtas cõ
plera in ipᷣo penitẽte nõ ſit abſolute de impoſſi⸗

—

— eſt inqᷣt fructifera pnia vt ſicut trib mõis deuʒ bili.eſt tñ de ipᷣo ⁊ dʒ fieri volũtas ↄditionata.
J 6 1/) offẽdimꝰ coꝛde:oꝛe:⁊ one.ita trib mõis ſatiſſa MWellemus em ſi eſſet poſſibile ꝙ h̊ nõ fuiſſet.xx· 47
,8 gamꝰ. Hecmgr biſAnapropt diſcamꝰ agno S ſufficit. Hec ibi. Geci da regula.qꝙ hoĩi cõo⸗
ſccere qͥd ſit realr ↄtritio. Ad qð rñdet᷑ ſᷣm Bo trito ve:ſi nõ põt dolere de h̊ qð fecit:ſufficit de
onPrn muen. dil. xvj. lib.iiij. ? Rich.ac Tho. ce.li.uiij. teſtari ꝙ illud inoꝛdinate legẽ dei fecit ⁊ offſenY
» dil. xvij.ar.j.q.j.Et ↄcoꝛdit᷑ alios doc.q; Contri dit. S Mã querere poſſes.Quõ hõ qͥ nõ pCt e= ereE

tio ẽ doloꝛ volũtarie aſſumptus ꝓ pctis cũ p⸗

. . . aſlumpt petm̃ dolere eo ꝙ exinde vtilitatẽ habuit vel cõ
poſito ↄfitendi ⁊ ſatiſfaciendi. Sed vt hec dif

NIN.. uin tate Habuit vel oH a e
ſecutus ẽ poſſit eſſe in ſtatu ſalut.Exempli gr̃a „* EE

finitio magis innoteſcat ſimplicibo hic q̃ritur.

Quare talis doloꝛ pnialis ſq; ꝑctis nolat᷑ cõ
tritio.nã h̊ vocabulũ q̃re hʒ.Ad h̊ nota ſᷣm eoſ⸗/

dem pᷣdictos doc.vbi S.qꝙ ſicut in materialibꝰ

durũ ðꝛ illud qð nõ cedit tactui ꝑ phᷣm.iiij.me
theroꝝ.Frangi aũt ðꝛ aliqͥd dũ diuidit᷑ in ꝑtes
mags.qᷓ ðꝛ cõminui vlł ↄteri qñ redigit᷑ in ꝑtes

puas ⁊ minutas vt q̃ſi annihilet᷑. Sic mecha⸗
phoꝛice coꝛ hoĩs duꝝ ðꝛ eſſe qñ diuine inſpira

tioni q̃ſi manui tãgenti nõ cedit.ſed obuiat.h̊ ẽ
dũ in affectu peccandi dure ꝑmanet. Ses qñ

hois coꝛ reſipiſcere inapit a pccis frangi ðꝛ per
attritionẽ.Qñ aũt intãtũ qͥs ↄterit in ſe affectũ

peccati:lta vt volũtas peccãdi in eo ꝑfecte ⁊ to⸗
taliter deſtruat᷑ ⁊ ab eo recedat:tunc ↄtritio ðꝛ.
Et ſic patʒ ſᷣm Franciſcũ maro.⁊ alios ꝙ attri⸗

tio differt ab ipſa ↄtritione.qꝛ attritio eſt doloꝛ

im fectus. ? qꝛ eſt ſine gra gratufaciete.Contri
tio do eſt doloꝛ ꝑfectus ⁊ cũ gratia gratũfaciẽ/⸗

te.liq; ↄtritio ⁊ attritio materiałr idẽ ſint. Sic̃

em̃ lux auroꝛe incipit mane:ſic in hoĩe attritio:

q̃ creſcendo fit ↄtritio ſi lux ipſa meridiei ⁊ ꝑ⸗
fecte diei.licʒ materiałr ſint icem.Exempli gra.
Vnus magnus pccõꝛ deo inſpirante incipit ſe

recognſcere de pctis ⁊ dolere:ſed nõdũ hʒ ꝑfe/
ctũ ꝓpoſitũ deſerẽdi pccm:talis attritus ẽ. Qñn
aũt talis ꝑfectius dolet:adeo ꝙ oĩno vult abſti
nerea pctõ:afiteri:? cauſas pctõꝝ excedere.pu⸗

Jõ non dolet.qꝛ ex adulterio filiũ generauit qꝗ

magnꝰ ⁊ potẽs vl ſciẽtificus ꝓ tota puincia vł

eccłia poſtea vtil effectꝰ ẽ. Uel ſi qͥ ex rapina di
tatus ẽ q̃ſtũ faciẽdo ꝑ rapta bõa ⁊ iã reſtituere
pᷣt⁊ ſe ac ſuos ſuſtẽtare.⁊ nõ dolet ꝙ rapuerat:
qm̃ ex h̊ᷣ ditatꝰ Kücer ſᷣm Ven. de gandauo
in qdlibeto. Q crca pœm̃ pñnñit cõſiderari tria.
Pꝛimo ſuba acus pcti. Scðo aliqð bonũ qð

euenit ex pctõ.puta filiũ gñauit ex adulterio:vt

dictũ ẽ ⁊ hmõi.Tertio ioꝛdiatio actꝰ ipᷣꝛꝰ.ſ.

legẽ dei factũ ẽ tale. Hõ aũt tenet᷑ dolere ſolũ de
ĩoꝛdinatõe actꝰeo ꝙ deũ offendit ↄ eiꝰlegẽ faciẽ

do. Jõq; liq; hõ nõ poſſit dolere de delectatiõe

quã habuit in actu pcti vlł de ſuba illiꝰactꝰ. aut
etiã de bono ſecuto puta de filio gñato ⁊ hmoi.
Nibilominꝰ tal pᷣt ſaluari ſi doleat ꝙ talẽ dele⸗
cratõʒ ⁊ filiũ ſeu aliã vtilitatẽ habuit ex inoꝛdia
to mõ ⁊ cũᷓ offenſa dei.Et h̊ dolere ſuffic ad ↄtri
tiõʒ ſaluificãa. Tertia regła.ꝙ ad verã ↄtritõʒ
nõ neceſſario reqͥrit᷑ doloꝛ ſenſual:ſʒ ſufficit do
loꝛ volũtat.ſi tñ ↄcurrit doloꝛ ſenſual: merito
rius ẽ ⁊ młtũ vtił. Rõ.qꝛ doloꝛ ſenſual nõ ẽ in
ptãte hoĩs vt poſſit ſe excitare hõ ad ſenſibiliter

dolendũ ⁊ ploꝛãdũ.ſã vtphᷣs ðᷣt młieres ſüt

naturałr ad fletũ faciles.viri autẽ duri.ſed deꝰ
nõ reqͥrit ab hoie id qð ẽ ipoſſibile. Nã.ff.de re.
iur.lipoſſibiliũ.Ad impoſſibile nemo obligat᷑
Pꝛoptea ad ↄtritiõʒ verã qñ hõ nõ pᷣt ſenſuaxr
dolere:ſuffic ad ſalutẽ dolere ſaltẽ intellectualr

ron, Oc. Den

„

△
. ☚ —

⁊ volũtarie.hᷣ ẽ:velle nõ feciſſe ↄ deũ.aut ſaltem
dolere de bᷣ ꝙ nõ pᷣt dolere ſenſibilłr fledovł do
lere ꝙ ñ pt ſic velle nõ feciſſe.Nã vt canceł.piſiẽ.
qͥdã tractatu.⁊ ſeqᷣt eũ Antho.floꝛeñ.alijq; mo

ta meretricẽ à ſe anijcere. aliena reſtithere.ira de
HER ponejr̃e ⁊ hmõi.iam ↄtritus /Ex qͥb ptʒ ꝙ ad
. verã ↄtritiõʒ q̃ttuoꝛ reqrũt᷑ q̊ꝝ ſi vnũ tmmõ de

461 .„2
,„ iuhRHιι1nerit: va otritio no erit/Pꝛimũ ẽ doloꝛ pᷣteriti

iwE pct. Scöm ẽ ppoſitũ de cerero cauẽd?Tertiũ ẽ

R ppoſitũ ve ↄfitedi/ Quartũ ẽ ꝓpoſitũ iuùxta poſſe derni d. Aliqñ inqt nõ tã meritoꝛiũ ẽ dolere ſen
rri ſariſfacii Et de his clariꝰ agemꝰin ſeq̃ntib. ſibilr ð pccis.ſicut velle dolere ⁊ nõ poſſe.
. , 00 * b 1
„ * “
— „
„ * * . 4
*
—

SSsL”ͤ

228 1. 7
4

4

“
77

4

bat᷑ hocꝑ põ.di Deſideriũ pauperũ Raudiuit

dñs:pᷣparationẽ coꝛdis eoꝝ audiuit auris tua-
Et ita iudicat nos deus ſᷣm rõnis ſuꝑioꝛis ar /
bitriũ voluntatẽ ⁊ iudiciũ.⁊ nõ ſᷣm ea que nob
inuitis ⁊ ↄtra nitentibo ex rationis electioneq;
nolentibo poꝛtio ſenſuał inferioꝛ aduehit. Hec

ille. T. Exemplũ ad hec narrat ꝙ qdaʒ no/
bilis ⁊ ditiſſima mulier illegitime ↄcepit ⁊ pe⸗
perit ſucceſſiue tres filios qͥs fec erudiri ⁊ facti

ſunt doctoꝛes maxiĩ: ita ꝙ ꝑ eos mlti de ecckia

illũinati ſunt. Unus illoꝝ fuit theologus ma/
ximus. Alius canoniſta. Tertius hiſtoꝛiarum

magiſter. Cũq; mulier illa ad extremã tandem

hoꝛã in infirmitate pueniſſet: acceſſetut pᷣdicti
filij eius ⁊ monebant eã ad pniam.lla di.õ

poſſum dolere peccata illa ex quibo tanta pue⸗/

nit vtilitas vt tales doctoꝛes genuerim. At uli
monentes eam diligenter ⁊ ſollicite induxerũt
vt doleat de hoc ſaltem ꝙ nõ poteſt doloꝛẽ hꝛe

Illa aſſentiens ſic deceſſit. Et tandem cuidam
vVilxro bono apꝓparuit dicẽs ſe eſſe in purgatoꝛio
⁊ ſic de ſaluandoꝝ numero. Quarta regula

O ad veritatẽ ↄtritionis ſalutifere ſufficit in ꝓ

poſito voluntatẽ nõ peccandi de futuro habe⸗
re.Nec requirit᷑ neceſſario ↄtinuatio de facto ꝓ
omni futuro tꝑe:vt nõ ↄtingat a penitentia ve

ra poſtmodũ aliqñ de facto excidere. Nam vt
Tho.in.i iij.diſ.xiuij.dicit.erroneũ ẽ dicere ꝙ nõ
fuerit vera penitẽtia vel ↄtritio vera quãdo in⸗
qnat᷑ ſequenti culpa.vł ꝙ a vera pnia nõ poſſit
s excidere vel pniam iterare.Unde ſufficit ad
veritatẽ otritionis hoc in ꝓpoſito hꝛe ꝙ de cete⸗
ro nunq;; velit moꝛtaliter peccare dei gr̃a adiu⸗
uante ⁊ iuxta ſuũ poſſe.qᷓ;uis neſciat ſi aliqua⸗
do peccabit aut liq putet ꝙ aliquando pecca⸗/
bit. Uñ ⁊ chꝛiſtus Joh̊.viij.loquens adultere
dephenſe ⁊ etiaʒ alijs quos abſoluit:dixit.Ua⸗

4 de ⁊ amplius noli peccare.hoc eſt.habeas volũ
tatẽ vel ꝓpoſitũ nõ peccandi.⁊ nõ dixit.nõ pecca
bis amplius. De hoc patebit clarius etiaʒ in ſe
quenti articulo.O ergo homo diſce quõ ꝑ con

tritionem ſaluari poſſis.

. . . Hc. Qa22 tioné ſemꝑ quotiẽs vult ſibi foꝛmare ⁊ vere pe

nitere. Rõnes queſtionis ſunt ꝓ vtraq; parte.

Nam poſſe arguen . diecre ꝙ nõ. ꝗqꝛ ꝓput de
Diſ. iij. . ]. Augꝰ. Inanis ẽ penitẽtia (inqᷣt)
hn/ quã ſeques coinquinat culpa.ergo videt᷑ ꝙ ta⸗

lis nõ vere penitet cũ ſciat ſe iterato peccare.qm

ad verã penitentiã requirit ꝙoſitum nõ pecca
E3 in ↄtrariũ eſt.quia vt ibidem.ſcʒ de pe.

dil.iij.S.hac autoꝛitate.Gratianus ðᷣt.ꝙ itera⸗

tã penitentiã deus nõ ↄtemnit.⁊ ſepiſſime itera

ſoſto. ibidem.c.Talis mihi (inquit) crede eſt er
ga hoies pietas dei ꝙ nunq; ſpemit penitentiã

DU,:q

lutũ. Dũ ergo pᷣma vice vel ſecũda cecideris ſi

cagere:ſtultus es. Sicẽ in ꝓpoſito de caſu heca
Eirca tertium de ſalutari reiteratione que
Itrũ hõ qui ſcit ſe ↄſuetudinarie iteratis vi
in peccatũ futurũ cadere:poſſit veram ↄtri
valet ad ſalutẽ hoĩ crebꝛo cadenti:crebꝛo ⁊ ſta,⸗

ta penitẽtia ſemꝑ peccata remittunt᷑. Itẽ Chꝛy⸗

Dominica. I. quadrageſime.

ſi ei ſimpliciter ⁊ ſincere offerat᷑ etiam ſi ad ſum
mũ qͥs pueuiat maloꝝ ⁊ inde tamẽ velit reuer-
ti. Hec ibi.Ad hec rũdet᷑ergo ᷣm Rich̊.ſuꝑ.iiij
diſ. xiiij.q.ix.ar.ij.? Cho.ↄcoꝛ.ali
do ꝑ quattuoꝛ documenta.⸗
terite pnie veritate.vic q pnia quã ſequens in
quinat culpa nibilominus vera eſt nec ðꝛ ina⸗
nis ꝑ Augꝰ.vbi S.ſic intelligendo ꝙ nõ fuerit
vera:qꝛ potuit eſſe vera.Sʒ inanis dicit᷑: ſic in
telligendo ꝙ ꝑ pctm̃ ſequens moꝛtificat᷑ ⁊ red
dit᷑ inſufficiens ad vitam eternã. Et bene ſic ðꝛ
inanis eo ꝙ erit ſine fructu pnie vere ꝑſeueran/
tis in gra:cuiꝰ fructus eſt vitatio gehẽne ⁊ ad,
eptio głie. Hec patent in glo.ibi.
documentũ de hmõi penitẽtie qualitate.ꝙ ſcJ
peccatoꝛ ↄſuetudinarie recidiuans põt iteratis

vicib ſemꝑ velle non peccaſſe ⁊ ꝓpoſitũ habere
nõ peccandi.liq; putet ſe nõ impletuꝝ hoc ꝓpo⸗

ſitũ ſed iterũ caſurũ ex fragilitate vel pꝛaua cõ⸗
ſuetudine.Et hoc ſufficit ad veram ↄtritionem
ſq; habere ꝓpoſitum.vt patuit ex ſupᷣdica regu
la.iiij.articulo pᷣcedenti. Nam vt Aug.libᷣ.retra
ctationũ.j.c.xviij.ðt. Nulius ſceleratus quan⸗
tũcũq; peſſimus qᷓ;diu in hac vita eſt ↄſtitutꝰ
debet vel habet deſperare.quia ſemꝑ quotienſ-

cũq; cadit põt reſurgere ad verã penitentiã pdi
. r ergo dei miſericoꝛdia maxima.

X
Tertiũ documentũ de excuſationis falſitate
a vicʒ illi qͥ ſe excuſant ꝑ ↄſuetudinẽ dicẽtes
ideo nõ poſſunt veraciter penitere.qꝛ ſciũt ſe ite
rũ ꝓlapſuros in peccatũ.falſum dicũtiſoꝛimo
quia neſciũt ſi foꝛſitan moꝛiant᷑ anteq; iterato
RSlr de⸗ habeant nunc ꝓpoſitũ ⁊ ſufficit.⸗

ſeuerandi vt de cetero nõ peccet.ſicut multis fa
cit ex miſericoꝛdia deus ertio qꝛ tali occaſio⸗j
ne nõ reſurgere fatuũ eſt. Sicut exẽpli qa. Si
tu ſcires ex certa dei reuelatiõe ꝙ inde tranſiẽs
anteq; puenias ad domũ tuã ter es caſurus in

büͤt. ideo ha ir s ſee
ecdo qꝛ foꝛſitan deus dabit ſibi virtutẽ ꝑ⸗ 6. E. „

nõ vis reſurgere:eo ꝙ adhuc habebis pluries

cati. O ergo hõ exurge de fecib pcti quotiẽſcůi⸗
q; cadis.. Quartũ documentũ de iterate ⁊ cc
berrime ↄtritionis ſalubeitate.ꝙ viq; multum

tim per ↄtriti
docet nos

em reſurgere. „ Ad quod
ꝛimo ſcriptura tã ſacra ;̊ cano

nica. Nam Miero. ad Ruſticũ mona.de pe. diſ.

loſq; regolligẽ *
ꝛimü eſt de p†᷑ ⸗

ecüdum

iij.S. ꝙ aũt.ðt. Septies in die cadit iuſtus ⁊ re e
ſurgit. Si iuſtus:quõ cadit.ſi cadic:quõ iuſtꝰ.
Sed iuſti vocabulũ nõ amigit qui ꝑ peniten/⸗
riam ſemꝑ reſurgit. Et nõ ſoſũin ſepties ſe eti⸗ †
am ſeptuagieſſepties delinquenti ſt auertatad
pniam Pectaandonant Heciliee aczd⸗ exi r⸗
emplum ⁊ ratio ex lege phica pariter ⁊ ctuilica. — — A
Nãa omis hõ naturaliter optaret quotienſcũq;
occideret᷑ ſi poſſibile foꝛet ſemꝑ reuiuifiari⁊ a
„
£
0
.
£

.Bermo

moꝛte reſurgere.quanto magis debet a moꝛte
anime ꝑ veram ↄtritionẽ ſtatim reuuuificari et
reſurgere.Nimirũ.ff.de legibo.l.Ex his.in.ff.ve

o· teri giaſa querit Utrũ reſuſcitatus ſicut Laʒa⸗

rus debeat rehabere poſſeſſiones q̃s pꝛius te/⸗
nuit.An filius qui ſtatim intrauit patre moꝛ⸗
cuo.Et videt᷑ magis tenere cum patre.Et bene.
quia pᷣnceps qͥ conceſſit illi pncipale ſq vitam
intelligit etiã conceſſiſſe acceſſoꝛia.extra de reg.
iur.lib.vj.tex.cuʒ glo. Sic quẽ deus reſuſcitat
ad vitã gratie quotienſcũq; ſemꝑ reddit ei oĩa
bona ſpiritualia ⁊ merita opeꝝ que habuit an

teqᷓ; peccaſſet. Es finali ponamus
o?ih. Nâ Ceſarius in dialogo
narrat ꝙ qͥdam iuuenis hoꝛrenda peccata cõ⸗

miraculũ ex hiſto

miſit que cõfiteri nulli ſacerdoti poterat. Sed
poſt tꝑa multa excimuit dei iudiciũ ⁊ compun
ctus eſt.venitq; ad ſanctũ Uictoꝛẽ poꝛẽ ⁊ cepit
confiteri tot lachꝛymis ⁊ ſingultibus vt loqui
nõ poſſet.iterũ atq; iterũ inapiens confeſſionẽ
loqui nõ poterat pᷣ fletu. Lunc poꝛ dirxit ei.Ua
de ſcribe peccata tua in cedula⁊ defer ad me.Et
fecit ſic. Iterũ volens verbis confiteri: defecit.
ſed cedulã poꝛrexit cũ rugitu. Pꝛioꝛ perlecta ce
dula dixit.Non ſufficio tibi ↄſiliũ dare. Sʒ ſi
Vis pñtabo cedulã abbati ⁊ ↄſiliũ reqͥrã. Juue⸗
nis licentiauit eũ. Uenit poꝛ ad ab bateʒ ⁊ nar⸗
rauit ſibi ⁊ poꝛrexit cedulã.Et eccetota illa ſcri
ptura inuenta eſt foꝛe deleta in ſignũ ꝙ deꝰ di/
miſeris ſibi om̃ia peccata.ad qð obſtupuerunt
⁊ iuueni cedulam oſtenderunt. Illeq; ſummo

gaudio repletus deo gr̃as egit:⁊ decetero ſem

ker contritionẽ ⁊ ↄfeſſionẽ frequenter iterando
bene vixit. Rogemus chꝛiſtũ ⁊c̃. „.

Dñica eadem poſt pꝛandium Sermo.xiiij.
de ↄtritlonis ſalubꝛis foꝛmatiõe ⁊ ſufficientia.

Cc huũiliatũ deus nõ deſpiciet.pẽ.l. Hec
verba dixit Dauid dum peniteret de
peccatis. In qͥb oſtendit ꝙ deus multũ amat
oĩem ↄtritũ de peccatis. Ideo minus dicẽdo
plus ſignificat ꝑ figus litote.di. Coꝛ ↄtritum
⁊ humiliatũ.ſ.ad penitendũ: deus nõ deſpiciet
id eſt multũ diligit. A Sed quare h. Uti⸗
q; ideo:quia ꝑ ↄtritionẽ ſacriſicat᷑ homo ipᷣi ðo
Pꝛimo in aia vel ſpiritu ꝑ doloꝛis interni affli

ctionẽ.ideo ibidẽ pᷣmittit ps.di. Sacrificiũ ðo

ſpũs ↄtribulatus.Secũdo in coꝛde vbiẽ fons
anguinis amoꝛis ignem ⁊ ardoꝛẽ.qꝛ amoꝛe
dei copungit᷑ ⁊ punit pctm̃. Tertio in oculis ⁊
capite ꝑ lachꝛymationẽ. Berñ. Lachꝛyme peni⸗
tentiũ vina ſunt angeloꝝ:⁊ ſicetiam dei illoꝝ.
Quarto in oꝛe:gutture:⁊ in lingua ꝑ ↄfeſſionẽ

Quinto in facie ꝑ ruboꝛeʒ erubeſcentie. Sexto

in toro oꝛpoꝛe Romimodãa ſacrificatiõʒ. Iſtis
2

cũdo mõ otnitio ðꝛ modica vel parua.ſicꝙ ve⸗
ra eſt ↄtritio charitate infoꝛmata ⁊ gr̃a gratum
faciente: qᷓ;uis modica ſit affectus deuotione.

.
modis cMiſtus dñs ſe in ſacrificiũ in cruce ob
tulit ꝓ nobis.ſcʒ in anima:coꝛde:oculis patien
do.ergo exemplo ſuo debemus ⁊ nos ⁊c̃. Unð
etiam in epła hodierna aplus.j.Theſſ.iiij.ðt.
Nõ vocauit nos deꝰ in imũdicdi ſed in ſancci⸗
ficationẽ in chꝛiſto ieſu dño noſtro.qð põt eſſe
aliud thema. Pꝛopterea merito ps.dicit ꝙ coꝛ
ↄtritũ deus diligit vt ſanctũ ſacnificiũ. Jtaqʒ
de ſacra ↄtritione tria myſteria pᷣter pꝛedica de
claremus in hoc ſermone. .
Bennn ðꝛ ſalubꝛitatis.
Secundũ ðꝛ ſerioſitatis.
Tertium

8z ſingularitatis. B

irca paemũ de ſalubꝛitate ↄtritionis queri ,f W.
AUtrũ ad ↄſequẽdam ſalutẽ ſufficiat pctoꝛi hie
qntãcũq; paruã cõtritionẽ. Nam multi ſunrc·⸗

valde modicum dolent de peccatis ſuis. B

An ergo tales ſaluent᷑. Rñdet᷑ ex Rich;.doz⸗

ctoꝛũq; dictis in.iiij.diſ.xvj.⁊.xvij.recolligẽdo.
ꝙ ↄtritio põt dici modica triplicit᷑
viqʒ ſic ꝙ deficit a vere ↄtritiõis rõne.Et ſic po⸗
tius dicit᷑ attritio qᷓ; ↄtritio.puta qñ quis ex ſo
lo timoꝛe ſeruili ꝓpter euadendã penã aliquan
tulũ dolet peccaſſe ⁊ nõ ex amoꝛe dei.vel qñ ali
qua tm̃ peccata deteſtat᷑ ⁊ nõ om̃ia. vel ſi omia
deteſtet᷑:ꝛtñ nõ habet plenã voluntatẽ om̃ia ca⸗
uendi in futurũ.vel non vult occaſiones pctõꝝ·
ꝓut tenet᷑ euitare.vicq; meretricẽ quam tenet nõ
vult eijcere:aut aliena nõ vult reſtituere.aut irãẽ

⁊ odium erga ꝓximũ nõ vult deponere ⁊c. TCa⸗

lis ↄtritio deficiens vel potius attritio nõ ſuffi⸗
cit hoĩ ad ſalutem:ſi in tali quis decedat ſtatu.
ſᷣm tñ Scotũ faciẽti qð in ſe eſt attrito gr̃a infũ
dit᷑ virtute clauiũ in confeſſione.attritioq; foꝛ⸗
mat᷑ in ↄtritionis gram.qð patʒ infra ſermone
xxvij. H. ſᷣm Scotũ in.iiij.diſ.xiiij.q.vlti.?⁊ con
coꝛ.Tho.in q̊dlibeto.iiij.nð Johes Berſon

cancellarius pariſienſis tractatu ſuꝑ q̃ſtione G

dã facta de ſtatuto oꝛdinis Carchuſ.notat hic⸗

actu:ſed ſufficit attritio cum receptione abſolu
tionis vicq; ſacramentalis. Hec ille.Et hᷣ intelli
gendũ puta quãdo obicem diuine gratie:talis

Nam attritio foꝛmari in ↄtritiõʒ ꝑ inſtrucciõe,-

ↄfeſſoꝛis in tali poſſet.vicq; vt doleret nõ ſolo ti PE
moꝛe ſeruili ⁊ de omibo ⁊ ꝓponeret cauere de ce
tero ⁊ hmõi. Alij defectus aũt poſſent ſuꝓpleri 1

virtute clauiũ in nõ ponente obicem gre. Se

Et talis quãtũcũq; ſit modica dũmodo ſit in⸗
foꝛmata charitate in ſolo infimo etiam gradu
charitatis:ſufficit ad ſalutẽ:quia peccato ↄtra⸗

doctrinã ꝙ abſolutio ſacamentalis põt delre
peccata que nõdũ erant ↄtrita ſufficlenter ſʒ ſoßs
lum attrita. Stat em̃ ꝙ ↄficens nõ ſit ↄtritus

nõ poneret:manente fixa volũtate in aliq̊ perõ. ? *

no mõ

*
—

ſ◻

„.

R
7„ S
4
v
₰

rrrt-E

riat᷑ charitas ⁊ ipſa operit multitudinẽ pccõꝑ —,α -oρr n

FS-: r*s ſ

C .

TV » bNee .

.

Dominica. I. quadrageſime

j. Petri.iiij. Uñ ſi quis habet peccatoꝰ diſpli⸗
centiã in volũtate cũ ꝓpoſito cauendi oia de ce/⸗
tero moꝛtalia:qᷓ;uis iſta otritio ſit modice de/
uotionis vel q̃ſi nulle affectiõis: dũmõ animꝰ
moueat᷑ ad hecex dei dilectiõe pᷣnapaliꝰ ſᷣm vo
lũtat electiõʒ.talis ↄſequi remiſſionẽ pccõꝝ ⁊
ſalutem.etſi ꝑ ignẽ purgatoꝛij. Lertio modo
ↄtritio ðꝛ ſicꝙ parũ habet de doloꝛe ſenſuali ⁊

gr⸗ Er triſtatione.Et talis modicitas fletus vel do⸗

loꝛis ſenſuał nõ impedit rõnẽ ve ↄtritiõis.nec
reqrit᷑ neceſſario.ſed eſt ad pnie ꝑfectionẽ.vnde
ſine ea eſt ſalus.Nec põt hõ ſempꝑ flere.ſed ſuffi
cit volũtarius doloꝛ hois quẽ põt ſemꝑ habe⸗
SE read gfam dei acqrends. £ allo eſt ẽm
NRARPichk. in. iiij. dil. xvij. qꝛ deꝰ ex ſua ineffabili mi⸗
faſeericoꝛdia omni facienti qð in ſe eſt attrito nec
obicem gre ponenti oꝛdinauit ⁊ ꝓmiſit ſe datu

%

ri gfam Auc. xj. Omis q petit accipit. ⁊ qͥ quæ/

rit inuenit. Et.ij. Paral.vlci.Tu dne ſᷣm boni
tatẽ tuã ꝓmiſiſti pniam remiſſionis pcõꝝ. Jõ
q; neceſſariũ eſt aliquo mõ a deo dari graʒ gra
cũ facientẽ peccatoꝛi dũ facit qð in ſe eſt attritꝰ:
nec ponit obicem gratie. Et h̊ eſt neceſſariũ nõ

neceſſitate coactionis vel imutabilitatis abſo⸗

lute:qꝛ deus nulli debitoꝛ ẽ.ſʒ neceſſitate imu/⸗
tabilitatis ex ꝓmiſſione liberali q̃ deus ſic oꝛdi
nauit ⁊ ꝓmiſit.Exemplũ ad id ponit Petrus
de palude ſuꝑ.iiij.ꝙ in cuitate Lugdu.repertũ
eſt a fodientib fundamentũ cuiuſdam palatij

teſtudo in q̃ᷓ erat vnũ caput habens os linguj⸗

⁊ labia ac dentes viua ⁊ recentia.⁊ audierũt ab

—

eo vocem di. Uocate epᷣm. Illi admirantes cu⸗

aurrerũt nüdantes epo. Qui venies interroga/

uit qᷣs eſſet ⁊ qͥd vellet. Rñdit.Ego fui iudex le
gu. gentilis fui ſed vtuoſe vixi ꝓut cognoui de
beree.nil iniuſte iudicaui.neminẽ iniuſte leſi.in
fine vite de om̃ibo pctis dolui.ſʒ abſq; fide xpᷣi
Diſceſſi qᷓ ad me no puenit. ꝓpter qð deus miſe/
nicoꝛs in h̊ capite aiam mea reſeruauit.ſlunc &̊

mihi da ſacruʒ baptiſma ⁊ aia mea volabit in

celũ.⁊ ꝓ ſigno veritatis h̊ caput mox rediget᷑ in
pulueres.Eps ;̊ baptiſauit. ⁊ ſic factũ eſt vt di
xit. O g̊ mira dei miſericoꝛdia.O pctõꝛ xpᷣiane
age penitentiam. .

uing ſecidũ de ſerie ztritoͤis foꝛmãde Que
it p pꝛactica infoꝛmatione vtiliter Quali ſerie

⁊ modo debeat ↄtritionẽ foꝛmare ſibi peccatoꝛ
bõ. Ad qð ſʒʒ theologos doctoꝛes ſuꝑ.uiij. Sco
tũ ⁊ alios recolligedo reſpondet᷑ ꝙ ad habẽdã
vtritiõ eʒ charitate foꝛmatã ⁊ peccata moꝛtalia
Delentẽ ac bene circũſtantionatã: ↄgruit talem
ſeriẽ in ↄtritione foꝛmanda tenere ſᷣm qð ad ta
lem verã ↄtritionẽ requirunt᷑ hec.

vel ſpem crahentibo. Scðo ſinguloꝝ moꝛta⸗
liu dereſtatio ⁊ oim nolitio. ſNam ſctus Tho · i
iiij · dil. xvij. ðt. nõ ſufficit ↄtritio gñalis. Uer

recogitatio cũ de gazoſe in aliud genus

ſe cogitare de pnia ꝓ ſingulis peccatis vt ditet .

tas. Tertio ad veram ↄtritionem foꝛmandã

len ↄtritionẽ requiru Pꝛimo reiq
rit᷑ examinatio ↄſcie ⁊ diſtincta oim moꝛtaliuz
confitendi ⁊ ſatiſfaciẽdi temꝑe o ppoꝛtuno ⁊ lo⸗j⸗ꝰ
(K 0.

bigra.Si quis dicat generaliter ſic Ego doleo
omia peccata mea.hoc nõ ſufficit qᷓntũ ad pᷣnci
piũ ↄtritionls.vt latius dicet᷑ ſer.xxuij.O.Sed
oꝑtʒ ꝙ ſit ſpecial doloꝛ ſaltẽ attritiõis ð ſinguł a
ð qͥbo nõdũ penituit.Tamẽ q̊ ad terminũ ↄtri⸗
tõis qͥ eſt doloꝛ gra infoꝛmatus ſufficit vna ge
neralis deteſtatio de oibo qꝛ agit in vtute oim. .
Pro exemplo ↄſolatoꝛio acexcitandũ Nſar n oſl,
rat᷑ ꝙ qͥdam paſtoꝛ videns lepoꝛẽ iacere ſubru

bo:gauiſus cogitauit capere illũ ⁊ vendeñ.depᷣ

cio diuitias plures ſucceſſiue acqͥrere.⁊ tande;
ꝙ ſic diceret exclamando.Uxoꝛ:poꝛta de optio *
vino.Ad hanc aũt eiꝰexclamationẽ lepʒus mox
aufugit.⁊ ſicpaſtoꝛ fruſtratus ẽ tali cogitatio „ *
ne ſua. Unde multo magis debet hõ ſollicite ꝓ .
celeſtibo bonis in eterna beatitudie. E S8Ü .
quid de illis q nõ habent oppoꝛtunitatẽ tꝑis
ſufficientiã vt ſq; poſſint de ſingulis recogita⸗n melenr
re. puta in articulo accelerate moꝛd. Rñdet hnm
dockoꝛes modemos ? frẽm Angelũ de caua.
in ſua ſũma.QO q̃ntũ adeſt oꝓpoꝛtunitas ꝓpoꝛ
tionata fragilitati hũane tenet᷑ hõ ſpecialiter de
q̃ubet moꝛtali cogitare vt peniteat.Aliternõ re
mittunt᷑ peccata moꝛtalia de cõmuni lege ꝗ ſũt
cognita. Secus deignoꝛatis ⁊ oblid. ſi nõ
adeſt o ꝓppoꝛtunitas tꝑis vł ſtatus aut hmõi.vt
in bello ↄſtitutis aut graui infirmitate pᷣuen.

aut ſubito in mari vel alibi ꝑiclitantibo.vel in

articulo moꝛtis:tũc ſufficeret generalisotritio

oim pctõꝝ.ſiue optatiua vtputa vtinã in nullo

peccaſſet.ſiue implicitũ ꝓpoſitũ ↄfitendi ⁊ ſati⸗

faciendi. eſt: ꝙ liq; nõ actualr ꝓponeret ↄfiteri
hbꝛet i diſplicentiã talem ꝙ ſi ibi cogitaret bᷣ̊ ꝙ

de his ↄfeſſio eſt facienda faceret ſi adeſſet tpᷣs .
⁊ copia ſacerdotis. F Eremplũ ad id legit
in ᷣmonib ⁊ in ſpeculo exemploꝝ.di.ił.exẽ.xlj
qͥdam nobilis ſceleratus qͥdam tꝑe ab ini⸗
micis captuſ:cũ ſtatim vellent eũ occidere dixit
ad illos. Rogo /ꝓpter deũ differte moꝛtẽ ad mo
dicũ qͥuſq; confitear ſacerdoti. Illi noluerũt:ſʒ

pceperũt vt ꝓſternat ſe ad decollandũ.Luille

dixit bᷣ verbů. Deus tu ſcis voluntatẽ meã. En
giam meã virginis filio chꝛiſto cõmendo. Sic

q decollatus eſt. Erat ast qͥdam obſeſſus a de

mone in ciuitate:cui cũ diceret᷑ ꝙ de tã facino⸗

roſo occiſo gaudiũ magnũ complices ſui in in —

ferno hẽent. Rñdit demon. Nequaq;:vnũ eim̃
verbũ dũ moꝛi debuit ꝓtulit ꝓpter qð ſaluatꝰ ẽ
Et ſic patet ꝓpoſitum. O ergo magna dei pie / =
requirit᷑ ignoꝛatoꝝ Pecarog oblitoꝝ genera
lis contritio. Quarto ꝓpoſitum cauendi om
niũ moꝛtalium de cetero. Quinto ꝓpoſitum

Sexto liberi arbitrij in deum motus ?·

intentio. vt ſcilicet omia hec faciat pꝛincipaluuius
Apter dei amoꝛem. UVlcumo vna vngerſalis
4
4 1
* H

.Bermo

dim peccatoꝝ deteſtatio. Nimirũ pbic di /

cũt ꝙ qñ in infirmo ẽ ſudoꝛ vniuernſal.i.in oib
— o. Ptibo coꝛꝑis:ſignũ ẽ ꝙ talis in pximo ſanabit᷑
Sed qñ vnũ mẽbꝝ ſudat ⁊ aliud nõ ſudat: ſi⸗
gnũ eſt ꝙ nõ ↄualeſcit. Sic ſpũałlr qñ hõ vni⸗
uerſaliter de omibo pctis foꝛmata ↄtritione do
let:ſignũ eſt ſaluxis eterne.Si aũt nõ de oĩiby ſi
Gnũ ẽ dãnatiõis.O g̊ hõ diſce ↄteri pᷣdico mõ.
B Lirca tertiũ de ſingulanitate ↄtritionis
᷑Huerit Utrũ ↄtritio ſingularit᷑ ⁊ ſe ſola ſine cõ⸗
0△ kfeſſione ⁊ ſatiſfactione ſufficiat pꝛo peccati re⸗
mmmiſſione. De h̊ per magiſtrũ in.iiij.dil.xvij. va⸗
25„ Ailie adducunt᷑ autoꝛitates ꝓ ⁊ ↄtra.tñ in hoc cõ
,. *% cotditer dicũt oẽs doc.theologi ⁊ canoniſte ꝙ;
. dDũmõ hõ ↄtritus habeat voluntatẽ ↄfitendi et
ſatiſfaciendi:ſtatim in coꝛdis ↄtritione ante fa
9 , :. cã actu ↄfeſſionẽ ⁊ ſatiſfactionẽ pctm̃ dimittit
r. . pPꝛobat᷑ñ pmo autoꝛitate ps.Dixi ↄfiteboꝛ ad
6 Agerſuʒ me iniuſticiã meã dno:⁊ tu remiſiſti im
4 prietatẽ peccati mei.ps.xxxj.Ubi Caſſiodoꝛus.
Ddixi.i.deliberaui in coꝛde ꝙ ↄfiteboꝛ aduerſuʒ

me ⁊c̃.⁊ tu remiſiſti peccatů. Sed di.Quare ꝗ̊

dDebeo ofiteri cũ remiſſum ſit ante in ↄtritione.
RB+k7äñden ꝙ ꝓpter ſatiſfaciee dũ pᷣcepto. Nã deus

QQ pcepit ↄtritiõem:pᷣ epit etiã facere ↄfeſſioneʒ

pVoooi du põt ⁊ ſatiſfaccionẽ. ⁊ cũ h̊ ꝓpter ecclie re⸗
ondlliationẽ q fit ꝑ abſolutionẽ ſacxamẽtalem
bſm Scotũ. Scðo ꝓbat᷑ rõne.qꝛ vera ↄtritio
nõ põt eſſe q̃ tollat pctm̃ niſi ſit cĩ ꝓpoſito ↄfitẽ

di ⁊ ſatiſfadendi.S.ſer.xiij.Q.volũtas aũt ꝓ fa
¶ccto capit᷑. Pꝛoinde ſi qͥs in articulo moꝛtis nõ

põt ↄfiteri:qꝛ obmuteſcit.vel qꝛ nõ habet ſacer
.— dotẽ:ſaluat᷑ ꝑ ↄtritionẽ hñdo ꝓpoſitũ ↄfitendi.
„ Di aũt nollet ↄfiteri ⁊ ſaciſfacere:nõ eſſet cõ

catõe.ſlarrat em̃ Jacob de vitriaco:ꝙ mulier

q̃daʒ moꝛtuo viro viduata faca eſt occulte me

xretrix:que cũ eſſet antiquata:ab amatoꝛibo ↄotẽ

pta.in paupercate magna deſperata diabolo ſe

daturã iurauit ſi eã ditaret.Lunc diabolus in
iunsit ſibi pᷣmo ꝙ om̃ia peccata q̃ poſſet facere
nõ deſiſteret. Scðo ꝙ nullã miam i pauꝑes ex
hiberet. Tertio ꝙ nũqᷓ; peniteret nec ꝓfiteretur.

7

Ditata g̊ cepit hec an obſeruare. Landẽ cuʒ

moꝛtis boꝛa adueniſſẽt monet᷑ a filio ꝓpꝛio ad

.— pniam.q dixit ſibi nil valere nec poſſe penitere:

ſed cũ afilio cũ lachꝛymis peteret᷑ vt ↄfiteret᷑. vi
cta iũllius vᷣbis ⁊ lachꝛymis cepit ipſa flendo re
lelare quõ xfederata ſit cũ diabolo. Ad illius
„* . aũt inſtantiã docentis veniã pnie repꝛomiſſaʒ
mulier ait.vloca ſacerdoteʒ parata ſum facere
ððẽ qð hoꝛtaris.Filrsabeũte poſt ſacerdotem:ecce
. .„. demones irruerũt ſuꝑ eã.quoꝝ timoꝛe ↄcuſſa
* „ moꝛttua eſt in gra ↄtritionis cũ ꝓpoſito ↄfiten⸗
5 .diantęqᷓ; adueniſſet ſacerdos:tunc eius filiꝰ ſi
2

⁊ magnã pniam ꝓ mfe fecit.Cũq; ſeptimo an⸗
no oꝛaret ꝓ ea:aparuit ſibi mater gras agens

tritio ſalubꝛis. HTertio ꝓbat᷑ exemplifi⸗

bi pᷣdicta peccata reuelata ſacerdoti ↄfeſſus eſt

ꝓ liberatione. O gpnia felix ⁊ bũdicta. o ſacra
ↄtritio ⁊cL. Rogemus xpᷣm ꝛcc.

Feria ſecũda poſt dñicã ſecũdã q̃drageſime
Sermo decimuſqncus de cõtritione pᷣteritoꝝ
peccatoꝝ futuroꝝ ⁊ alienoꝝ.

nõ credideri

cis qꝛ ego ſum moꝛiemini in pecca⸗

to vĩo Joh̊.viij.⁊ in euũge.hodier⸗
no. Uerba ſunt ſaluatoꝛis nr̃i.q vr
oſtenderet q;graue malũ ſit eſſe in ſtatu peccati
pluries replicauit ꝑ eadẽ vba ⁊ ꝑ candẽ ſniam
loquens iudels pcõꝛibi.ſq; ꝙ ĩpetis moꝛerẽt
qᷓtenus om̃s peccatoꝛes cognito p ericulo pec⸗
catoꝝ ſollicite qᷓrerent ſibi medicnã ſalutis ꝑ
verã ↄtritionẽ ⁊ pnim. Pꝛoinde ip ſe xpᷣs dũs
dict. Si nõ credidentis ſq; fide forn iata ꝑ cha
ritatẽ dei verã vel gr̃am.q; vtiq; pœoꝛi infundit

in ↄtritiõe:Quia ego ſum ſq; xpᷣCes deu s tollens

peccata hoim ⁊ ſaluss eos ꝑ paſſionẽ. ¶ Hoꝛie
mini in peccato.q.d.ſᷣm Oꝛigenis expoſitcionẽ
Eoↄtrariũ hoꝛtãdo.Si ̊ credidꝭ qꝛ ego ſum.nõ
moꝛiemini in peccato: ſed viuetꝭ ꝑ fiẽ ⁊ gram
vere pnie.Et de his verbis chꝛiſti loſuiĩ euãge

liũ. Itaqʒ de ipſa ↄtritiõe ꝓſequer i.notemus

tria myſteria pᷣter pᷣdicta in h̊ ᷑ᷣmo ne.
Pꝛimũ de ↄtritione pctõꝝ pᷣte ritox.
Secũdũ de emẽdatione pœõꝝ, futuroꝝ.
Teriũ de doloꝛe pctõꝝ alien/oꝝ.
Qirca pᷣmũ de ↄtritiõe pᷣteri toꝝ pctõꝝ ꝓ in
ructiõe occurrũt vtiles queſt iuncule. Pꝛima
q̃ſtio vtrũ vere cõtritus debeo t doleere de pctõ
oꝛiginali ac penaꝝ inflictiõe. Rñdet᷑ ̃ᷣm Petꝝ⸗
de tharañ.in.iiij.diſ.xiiij. nia nõ eſt ꝓpꝛie ni
ſi de aliqͥ actu volũtario.iò eo nõ requini᷑ ↄtri⸗
tio de pctõ oꝛiginali.qꝛ nõ eſt in nobis volũta⸗
tariũ ꝗꝓpꝛiũ.tñ requirit᷑ in adulto diſplicẽtia cũ
ↄſiderat illud. Itẽ ſm . ho.diſ.xvij. Contritio
ꝓpꝛie nõ eſt etia de penĩ s ſed de culpis:vt ptʒ ex
ↄtritiõis diffinitiõe ſvip ſᷣmone.xiij.O. Nã nec
debemus de penis . fiteri vel emendare ſed pa

tienter tolerare.vt ſic ꝑ eas meritũ ⁊ pᷣmiũ vale⸗

amus acqrere.verũtainẽ de malis pene ſiue oꝛi
ginalis culpe:vt ſunt fames:ſitis:laboꝛis anxi
etas:infirmitas:mo ꝛs ⁊ hmõi:ſiue etiã ð peniſ
culpe acualis:vt ſiintiudiciales pene iuſte in⸗
flicte põt hõ dolere nõ rõe pene ſʒ rõne pcõꝝ qͥ
bus demeruimus tales penas. Et ſic accipien⸗
dũ eſt dictũ Augꝰ.lib.de pnia.ſcʒ Nemo vitam
eternã deſiderat:niſi eũ huius vite moꝛtalis pe
niteat. Hec ille. Intelligẽdo ſq; ꝙ de moꝛtalita
te vite q eſt quedã pena.⁊ ſicetiã de alijs penis
debemus penitere nõ rõne ſui ſed rõne pcœõꝝ.

R.Secuũda queſtio vtrũ vere ↄtritus debeat
dolere etiam de amiſſione vel pᷣuatione virci

tis ꝑ peccatum perdite. Rñdet᷑ ſm Tho.i —
dil. xvij. ꝙ doloꝛ de pꝛiuacione virtutis non eſt

5
* „*

Feria.i poſt dominicã ſecũdʒ

de eſſentia otritiõis expᷣſſe. VUñ ſine tali doloꝛe

põt eſſe vera ↄtritio de pqis.tñ talis doloꝛ ꝑti⸗

net ad pncipiũ vere ↄtritõis.ſicut aliqs mouet

ad dolendũ de aliquo facto ꝓpter malũ qð in/⸗

de ſecutũ eſt:puta dolet ſe ludũ feuſſe.qꝛ multa
ibi ꝑdidit. Pꝛoinde bonũ ẽ dolere de meritoꝝ

oĩm ⁊ virtutũ ac opeꝝ bonoꝝ a puercia acqᷣſi⸗

toꝝ ꝑditione facta ꝑ peccatũ. Inſuꝑ de merito⸗/

rũ paſſionis xpᷣi ac celeſtiuʒ bonoꝝ ꝑpetuoꝝ ⁊
totius eccleſie oꝛationũ ⁊ ſuffragioꝝ amiſſiõe.
qꝛ omia ꝑ peccatũ moꝛtale amittunt᷑ vt ꝓ tan/

tis damnis acrius doleat de pctis ꝑ q̃ talia ꝑ/⸗

didit.nñ Aug.dicit. Penitens dʒ dooere etiaʒ

de h ꝙ virtute ſe pᷣuauit.Exemplũ. Cõiugata

dz dolere nõ ſolũ ꝙ adulteriũ cõmiſit:ſed etiaʒ

qꝛ bonũ matrimonij ſq; fidem ⁊ ſacramentũ le

ſit ⁊ fregit ⁊ fructũ triceſimũ ꝑdidit.vidua ſiłit᷑

de hᷣ ꝙ peccauit ⁊ ꝙ frucũ ſexageſimũ ꝑdidit.
⁊ virgo de hoc ꝙ tantũ theſaurũ ⁊ fructũ cente

ſimũ perdidit. O ergo pctõꝛ o peccatrix cogita
⁊ dole de tantis damnis.
LCirca ſecundũ querit᷑.vtꝝ ↄtritus dole⸗/
re debeat nõ ſolũ de pᷣteritis pctis ſed etiam de
futuris. Rñdet᷑ ſᷣm Tho.in.iiij.di.xvij.ꝙ ↄtri⸗
tio pᷣncipali actu reſpicit pctm̃ pᷣteritũ vł cõmiſ
ſum.ſed ex ↄſequẽti reſpicit etiam pctm̃ futurũ
2 hoc pmo nõ qͥdem ad dolendũ de pctõ futu⸗

ro qð nõdũ eſt:ſed ad cauendũ ab illo. Secun

do ad peccati futurũ effecũ ↄſeqndũ.ſlã qnq;
pcetm̃ aggrauat᷑ ex effectu futuro ↄſeq̃ndo. Naã

xj.q.iij.pcipue.Grego.ðt. Lot moꝛtib quiſq;

dignus eſt:quot pᷣuitatis exempla in poſteros
reliquit.Et ꝓpterea Aug.ðt.qꝙ pena arrij nõdũ
eſt determinata.qꝛ plures hereſim eius ſequũt᷑
quotidie.Sic eſt ⁊ de alijs inuẽtoꝛibo hereſum
⁊ nouitatũ moꝛtaliũ pctõꝝ. Pꝛoinde vere ↄtri
tus tanto plus dʒ dolere q̃nto putat ꝙ plures
ipᷣm imitabunt᷑ in tali pctõ qͥb ipᷣe cauſam vel

occaſionẽ dedit ſequẽdi.Nam ⁊ talib in infer⸗/

no totiens auget᷑ pena accidẽtalis.Sic ergo di

cendũ ꝙ ↄtritio ꝓpꝛie debet fieri de peccatis pte
ritis.tn cũ hoc de futuris dʒ fieri cauendi ꝓpo

ſitum ⁊ ſatiſfactio vel emendatio quantũ talis
hõ poteſt cohibendo:ne ſequant᷑ ex ſuo peccato
in futurũ plura mala.O ergo hõ chꝛiſtiane di⸗
ſce ex pᷣdictis ↄteri de tuis peccatis.ã de ſiłib⸗
idem eſt iudicium:vt de hmõi caſibo patebit ar
ti.ſequenti.

„—

) Lirca tertiũ de ↄtritiõe alienoꝝ pecca

toꝝ querit᷑.Utrũ vere ↄtritus de beat dolere de

peccatis nõ ſolũ ꝓpꝛijs:ſed ⁊ alienis.Ad qð rñũ
det᷑ pſᷣm TZho.in.iiij.diſ.xvij.⁊ alios.ꝙ liq ↄtri/

tio neceſſaria nõ ſit ꝓpꝛie loqᷓndo niſi de peccatꝭ
ꝓpꝛijs.nihilominus vere ↄtritus debet de pec/⸗
catis alioꝝ.⁊ tenet᷑ exhibere doloꝛẽ pᷣcipue in tri
bus caſib vicz. Pꝛimo in caſu fraterne dilecti

onis ⁊ coꝛrectionis.qꝛ tenemur ꝓximũ dilige⸗/

re ſicut noſipos. Ideoq; tenent᷑ pᷣſertim pᷣlati?

ergo chꝛiſtum vt det ⁊c.

alij hoĩies ꝓ ſuo modulo quos poſſunta pec⸗

catis cohibere vel retrahere ⁊ dolere ꝙ peccant.
LClaret de eccłie pᷣlatj.Itẽ ð pᷣncipibo.Itẽ ð iudi

cib. Itẽ ð pꝛefamilias ⁊ hmõi q tenẽt᷑ dolere

increſcentibo pctis.⁊ coꝛrigere vt pñt.ſlam ca.
Culpã vel facient.lxxxvj.di. Jo hes Chry.ait.

Culpã ꝓculdubio fadentis haꝑet qͥ qdðᷣ põt ne

ligit emendare. Exẽplũ ſcpture habet᷑ de hely
ũumo ſacerdote.j.lib. Regũ.qͥ ꝓ iniqᷣtate filioꝝ

danatus eſt:vt ðt Hiero.⁊ male moꝛtuus eſt.

Secũdo in caſu date occaſiõis.Nã ſcribit᷑ ex/⸗

tra de iniurijs ⁊ dãno dato..ſi culpa. Qui oc⸗
caſionẽ damni dat: damnũ ſe dediſſe videt᷑. Si
cut exẽpli gra.Qui fodit foueã in publica pla⸗
tea in quã cadũt boues ⁊ aialia:tenet᷑ dñis illo
rũ ad reſtitutionẽ damni.Sic qͥ occaſionẽ dã⸗
ni dat ad peccandũ:ipᷣe reus eſt aiaꝝ peccantũuũin

Pꝛopterea ⁊ xpᷣs dñs ait Matth.xviij.Ue illi

ꝑ quẽ ſcandalũ venit.Uñ talis peccatoꝛ dans

— „7

ſcandalũ ⁊ occaſionẽ peccandi alijs:tenet᷑ peni
tere de peccatis alioꝝ.Exemplũ de mulieribo ſe
oꝛnãtiba ad ↄcupiſcentiam pꝛauã. Item de ſa⸗

cerdotibus ⁊ religioſis male vite alios ſcanda

liſantibus. Item de ſeducentibus virgines vł
mulieres ad peccatũ. NEertio in caſu ma

le cõmunicatõis. Uñ ps.oꝛat dicẽs.Ab alienis
ꝑce ſᷣuo tuo.qꝛ ſepe quis peccat in cõmunican⸗

do alienis peccatis.⁊ ſic tenet᷑ ↄteri etiã de alie⸗

nis quibo ↄſenſit cõmunicãdo. Et hoc fieri po

teſt nouẽ modis:iuxta verſus. Juſſio ↄſitlium

ↄſenſus palpo recurſus. Participans tacens:
nõ obſtans nõ manifeſtans. In iſtis peccatis
alienis ↄtritio eſt foꝛmãda.Exemplũ habemꝰ
de Salomone:qͥ cum multis mulieribo pecca
uit:⁊ occaſionẽ acexẽplũ peccandi multis pᷣſti
tit.Nã ſingłis ſuis vxoꝛibus idola deoꝝ ſuoꝝ
erexit. Dicunt aũt quidã doctoꝛes ꝙ ſaluatus

ſit finaliter: eo ꝙ pniam egerit. Sed Lyra ðᷣt H
eſſe valde dubiũ eo ꝙ idola nõ deſtruxit q̃ ere⸗

xit cum tenebat᷑ ⁊ poterat autoꝛitate regia face⸗
re.Ideoq; videt᷑ ꝙ veram pniam nõ fecit.eaʒ
ſi penituit exterioꝛi oſtenſione.ſed reliquit in fu
turũ occaſionem peccandi multis.O ergo ſi ta
lis ſapientiſſimus rex ⁊ geo acceptiſſimus an⸗

tea adeo vt ſibi deus apparuerit. Si inquã tan

tus ⁊ talis dãnatus eſt ꝓpter falſam penitentiã

qͥd fiet de miſeris cõmunibo hominibo ꝑeccato

ribo enoꝛmia crimina cõmittẽtib. Rogemus

Feria tertia poſt dñicam ſecundeam Serm
ſedecimus de contritionis neeeſſitate generali

⁊ medicamine.
4 exaltabit᷑ Math.xxiij.⁊ in euãge
lio hodierno. Uerba hec dixit ſal
uatoꝛ noſter docens diſciplos ſu

Wi ſe hũiliat

. 0

Bermo

os verbo ⁊ exẽplo euitare ſuꝑbiã vmaliciã ſcri
o. baꝝ ⁊ phariſeoꝝ ⁊ hũilitatẽ tenere in oib:qꝛ in

quit.Qui ſe exaltauerit.ſ.in pñti ſuꝑbiendo: et

diuinis pceptis ſe nõ ſubdendo.huiliabit᷑.ſ.in
futuro ꝑ gehẽne penã.Et qͥ ſe humiliat.vicʒ in

nti ad verã ⁊ humilẽ pniaʒ.exaltabit᷑.ſq ad ce
eſtem głiam. Uñn Berñ.ſuꝑ cantica ſermone.
xxxv. Qui ꝓuehẽdus eſt ad maxima ſq; celeſtia
bona:hũilitate meret᷑. Ideo chꝛiſtus dicit.Qui
ſe hũiliat exaltabit᷑.vt pᷣʒ in euãgelio. Itaq; de

humili ↄtritione ꝑ quã hõ exaltat᷑ in gra ⁊ glia

notemus tria myſteria ꝓ h̊ ᷣmone.
Pꝛimũ de ↄtritionis neceſſitate.
cðm de obligatiõis generalitate.
Tertiũ de ↄtriti coꝛdis ſanitate.

O Lirca pmũ de neceſſitate ↄtritiõis querit
vtrũ ↄtritio ſit ad ſalutẽ peccatoꝝ hoim neceſſa

ria.Ad qð ex doctoꝝ theologoꝝ ⁊ canoniſtaꝝ
ſentẽtia recolligẽdo ponit᷑ talis ↄduſio.viq; q
ↄtritio vera ad ſalutẽ peccatoꝝ hoim adeo eſt
neceſſaria.ꝙ nec ↄfeſſio nec abſolutio nec ſatiſ⸗
factio:nec quecũq; penitẽtie oꝑa valent ad ſalu
tẽ ſine ipſa.Et hoc ꝓbat᷑ pᷣcipue triplłxr.
umo autoꝛitatibo.
Scvo ntionibus.
Tertio exemplis ⁊ reuelationib-.
Pꝛimo inquã autoꝛitatibb. Nam ps.ðt. Sa/⸗
crificiũ deo ſpũs ↄtribulatus ⁊c̃. Ubi gloſa ðᷣt
Contr-tio coꝛdis eſt ſacrificium in quo peccata

ſoluunt᷑.ꝗ̊ ſine ea nõ eſt ſalus. Item ꝙ qᷓntũcũ⸗
q; aſſint alia ſine coꝛdis ↄtritione nullũ pecca⸗

tũ dimittit᷑ homini.Augꝰ.⁊ Gratianus depe.
dil.j.S. contra.⁊ ea vero.teſtant᷑. Item.xxiꝛij.q.
j.c.vbi.idem Augꝰ.dicit.ꝙ vbi charitas nõ eſt

nõ põt eſſe iuſticia.Deniq; Roꝝ.vj. Aplłlus ait

Stipendia peccati moꝛs.gr̃a aũt dei vita eter⸗

na. Sed q nõ eſt vere ↄtritus de peccato moꝛ⸗

tali nõ eſt in charitate nec in gra.⁊ ꝑ ↄſequens
in moꝛte peccati manet.ꝓpterea nillła ei alia oꝑa

valent ad pᷣmiũ celeſte. Secũdo ꝓbat᷑ rõni⸗/

bus.am Teo papa.xxiiij.q.j.c. Manet inqͥt

petri pᷣuilegiũ vbicũq; ex eqᷣtate ferẽ᷑ iudicium.
Ubi glo. dicit. ꝙ H̊ ðꝛ ᷣᷓ ſententia qua qͥs ligat᷑

quo ad deum. Eſt &̊ ratio talis ꝙ nũq; inferioꝛ
iudex põt abſoluere quẽ ſuꝑioꝛ tenet ligatum.
Sed inabſolutione deꝰ ẽ autoꝛ pncipalis ⁊ ſu

perioꝛ iudex.⁊ ſacerdos eſt miniſter dei.⁊ ſicin
ferioꝛ.Cũ ̊ aliquis nõ eſt vere ↄtritus coꝛã ðo

tenet᷑ ligatus in peccato.̊ nõ põt abſolui a ſa⸗

cerdote.Et ſoſacerdos talẽ ſcient᷑ abſoluat pec/
cat.ac ille nullo mõ eſt abſolutus.Nõ em̃ tenet
ꝓtunc ſacerdotał abſolutionis uilegiũ petro
datũ:qꝛ nõ ex equitate fert᷑ iudiciũ in tali caſu.
Sentẽtia em̃ iniuſte lata nõ tenet.extra de ſen.

excõ.c.ꝑ tuas.Alia rõ theologica.qꝛ ad iuſtifi⸗
cationẽ impij requirit᷑ va ↄtritio:vt tenet᷑ ꝓ cõ⸗
muni re apud om̃es doctoꝛes cheologos
ſie Euij 6

tiaꝝ. Ideo nõ põt pctõꝛ iuſtificarni.

2 p ↄſeqᷓ̃ns nec ſaluari ſine va ptricione:etlaz ſi

ↄfiteat᷑ ⁊ oꝑet᷑ ſatiſfaccoꝛia. Sed tñ ꝓpterea nõ
debet deſiſtere a ↄfeſſione ⁊ bonis oꝑibi.quia

nihilominus valent ad alia put oꝑa in moꝛta⸗

li faca. P Tertio ꝓbat᷑ exemplis ⁊ reuela⸗

tionibo. Nam in ſpeculo exẽploꝝ diſ.ix.exẽ.xxx.

ſcribit᷑.qð refert magiſter Jacob carthuſieñ.in
li.de peccatis moꝛtalibb.q; romanus qͥdam põ
tifex fini vite agpꝛopinquãs:capellano ſuo au⸗
toꝛitatẽ apłicam oꝓtulit:vt ſq; abſolueret ſe ple⸗
naria remiſſiõe.ſicut ſolet fieri in anno iubileo
Capellanus papã abſoluit ⁊ ſic obijt. nõ młto
poſt moꝛtẽ ipſi capellano papa apparuittriſtis
⁊ dixit ſe eterne moꝛti adiudicatũ. Ille interro⸗
gauit.Quare:cũ plenaria autoꝛitate te abſolue
rim. Rñdit.qꝛ ſũmus iudex abſolutõʒ illaʒ nõ
habuit ratã. Hociõ.qꝛ vere ↄtritus nõ fui.⁊ ſic
diſparuit.ꝗ̊ patʒ ⁊c̃. Item ſiłle narrat᷑ etiaʒ de
q̊ͥdam fratre apłici abſoluto. Pꝛoterea narrat᷑

etiã ꝙ qͥdam cardinalis pape charus cũ moꝛti

appꝛopinquaſſet papa eidẽ abſolutionẽ plena⸗
riã liberaliter obtulit. Cui ille ait. Sancuiſſime

pater da potius mihi ↄtritionem ſi potes. O g̊

ſceã ⁊ vᷣtuoſa ↄtritio vtinã te pctõꝛes a&ſcerent.
Q irca ſecũdũ de obligatione gñali querit.
Vtrũ generaliter obliget᷑ neceſſario om̃is pec⸗
catoꝛ hõ ad ↄtritionẽ vt ↄſequat᷑ peccati remiſ⸗/
ſionẽ. Ad qð rñdet Scotꝰſuꝑ.iiij.di.xiiij.q.j.q;

q;uis deus poſſet remittere peccatũ ſine omni

acu hoiĩs illius cui remittit.ſicut facit ſanctifi⸗
catis in vtero remittendo peccatũ oꝛiginale ſi⸗
ne ſacramento.Deniq; poſſet etiã remittere pec
cata homini ꝑ aliquẽ feruentẽ motũ dilectiõis
in deũ abſq; actu ↄtritionis ſub ꝓpꝛia rõne: vt
pote in actu feruoꝛis ad martyriũ ſtatim ſuſti⸗
nendũ:vbi foꝛte nõ eſſet cogitatio ð aliquo pec

cato moꝛtali pꝛius cõmiſſo. Nam talis ſaluare
tur. Qð ꝓbat idem Scotus ſic.quia inqͥᷣt nul
lus excludit᷑ a regno ao qui facit illud quod
ed poſſibile eſt aliquẽ

ſimpliciter eſt neceſſariũ.
vſq; ad inſtans.A.exiſtentẽ in peccato moꝛtali
ab inſtanti.A.hoc eſt ab iſto pundo hoꝛe neceſ
ſitari tam vehementer ad toto coꝛde inſiſtendũ
circa acus martyrij diſtrahentes a gianse
de peccato cõmiſſo:vtpote ſtatim expoſito mar
tyrio artiſſimo. Uerbi gratia.pᷣcipitãdo repen⸗
te in ignem vel in aquam ſubmergendo ⁊ hu⸗
iuſmodi.Sed quãdo deꝰ ſic remitterettali pec
cata moꝛtalia:hoc faceret ex ſpedali lege ⁊ nõ le
ge cõmuni regulaniter. Regulariter em dicitur
hoc fien quod fit ᷣm regulas determinatas a
ſapientia diuunna. R OQuarũ inquit hec
eſt vna ſallicet generalis regula ꝙ peccatum cõ
miſſum non deleatur ſine diſplicentia de pecca
to cõmiſſo. ⁊ hocfit per veram contritionem.
Hec Scotus. Sed diceres. Quare ſic oꝛdi⸗
naſſe congruit. Reſpondet idem Scotus ibi⸗
dem ꝙ rationabile multũ hoc aꝓparet: vt ſicut

Feria.i. poſt domüinitã ſecũdã

peccatũ auertit a fine:hoc eſt a deo ⁊ ↄuertit ho

minẽ ad creaturã: .ita ronabile eſt ꝙ non deleat
peccatũ niſi ꝑ motũ oꝓpoſituʒ.ſq; auertendo a

reatura vel peccato ⁊ ↄuertendo ad deũ. Hec

Scotus.O ergo pctõꝛ ↄuertere ad deũ ꝑ ↄtri⸗
tionẽ. Ex his claret ꝙ bnñdictus deus de comu
ni lege ſic ſtatuit ⁊ obligauit hoies vt nõ remit
tant᷑ eis pctã niſi ꝑ ↄtritionẽ verã generalłr quo
ad oẽs adultos ⁊ ſane mentis vel rõnis cõpo⸗
tes:de peccatis mẽoꝛari valentes. Itaq; ab hac
generali obligatiõe excipiunt᷑ tria genera hoim
Pꝛimo pueri nõdũ dolicapaces. ſimiliter

E

adulti vſu ronis carentes:vt fatui ⁊ amẽtes qͥs

ita ⁊ a ↄtri

ignoꝛantia inuincibilis excuſat ſicut a peccato
tionis obligatione.xv.q.j.c.ſi qͥs in/⸗
ſaniens. Secũdo excipiũt᷑: peccata aliq̃ oino
obliuioni tradentes nec recoꝛdari potẽtes. 4

ad impoſſibile nemo obligat᷑. Si tñ aliqñ in

memoꝛiã veniãt tenent. Tertio pctõ moꝛtali

actuali ꝑ dei gram carentes. Nã de veniali nõ

eſt neceſſaria ſpecialis ↄtritio.ſed ſufficit gña⸗

—

lis ⁊ implicita.tñ de venialibo ↄteri ſpecialiter

eſt ꝑfecciõis: vt legimꝰ de ſancto Auguſtino ⁊
Frãciſco ⁊c.qͥ etiã de mimis ↄfitebat᷑ cũ doloꝛe

S CLirca tertiũ de ſanitate vel medela ↄtritio

mis ſiue ↄtriti coꝛdis. Aduertendũ ꝙ; anie hũa

.

ne vel coꝛdis medela in ſcptura ſuꝑ omia attri

buit᷑ ↄtritioni. Uñ in veteri teſtamẽto Eſa.lxj.

chꝛiſtus dei filius dicit ſic. Spũs dñi ſuꝑ me

ſᷣm Lyrã hũanitas chꝛiſti dic hec.ſequit᷑.ad an

nũciandũ miſit me:vt mederer contritis coꝛde.

Hecibi. UVñ ſi q̃rat᷑. Que eſt medicina in toto

mũdo pᷣoptima. Rñdet Augꝰ. lib. de pnia. di.
Nil eſt qð medicamẽtũ pnie pᷣcellere poſſit.nã

ſine ea nil valent omia alia.Jpſa aũt ſola valet
ad cterna ↄſequẽda vite pᷣmia. Reuera ſi tot le

gerent᷑ miſſe q̃t ſunt celi ſtelle ⁊ maris arene:nõ

ꝓgeſſent hoĩ exiſtenti ſine vera ↄtritione ⁊ pnia

⸗

attribuit ↄtritioni medelã anie. Rñdet᷑ ꝙ pᷣmo
Hᷣm Lyrã ibidẽ.qꝛ ↄtritio hʒ ſanare omia ↄſcie
vulnera. Scðdo qꝛ ipſa eſt q̃ſi ↄfeccio amara
abſinthiatica de qua Oyaſcoꝛides ðᷣt ꝙ ↄfectio
facta arte apothecarioꝝ de abſinthio cũ ʒucaro

Pꝛoinde queri põt.Quareſcriptura potius

vglet pᷣcipue ene Heind epati ⁊ inte⸗/

rioꝛibo viſceribo ſubuenit. Secũdo ſtomachuʒ
ↄfoꝛtat.Tertio appetitũ excitat. Quarto ebꝛie⸗
tati reſiſtit. Hec ille.Spũaliter abſinthiũ ſigni
ficat ↄtritõnẽ amarã q;̃ ſi ↄficiat᷑ cũ ʒucaro diui

ni amoꝛis dulciſſimi:ſubuenit Pꝛimo interio

ribo.i.affectiõibo deuotis. Scðᷣo ↄfoꝛtat ſtoma
chũ aie in ſuſcipiẽdo vᷣbo dei. Tertio excitat ap
petitũ aĩe ad deſidenũ celeſtiũ. Quarto reſiſtit

ebꝛietati.ſcʒ mũdialiũ bonoꝝ cupiditati.O ꝗ̊

chariſſimi hanc medicinam ſalubꝛem accipite

Rogemꝰ g̊ᷣxpᷣm ⁊c̃.

Feria q̃rta poſt dñicã.ij.Sermo.xvij.de ↄtri

none lachꝛymoſa ⁊ eius virtuoſitate.

AIlius hoiĩis tra/

f det᷑ pᷣncipib ſacerdotũ ⁊ ſeibts ⁊ cõ

demnabũteũ moꝛte Matth̊.xx. ⁊ in

euãgelio hodierno. Sicut Rabanus ſuꝑ hoc

euangelio ðt. Dñs ieſus idcirꝙ in h mũdo no
luit ꝓſperari ſed grauia pati vt oñderet nobis
viã pnie:q̃tenus nos qͥ ꝑ delectationẽ culpe ce

cidimus ſaremus cũ qᷓ amaritudine redire.ſq;

ad patriã celeſtem debeamus. Pꝛopterea xpᷣs
ipſe dñs voluit ↄdẽnari moꝛte vt nos ꝑ pniam
diſceremus euadere dãnationẽ eterne moꝛtis.
⁊ nos moꝛtui peccatis viuere xpᷣo. Item tradi
voluit xpᷣus ad illudendũ: vt exemplo ſui tra⸗
damus nos ad ↄtemptũ mũdanoꝝ: nec cure⸗
mus illuſiones hoĩm. Item flagellari voluit ⁊
crucifigi:vt nos exemplo eius coꝛpus flagelle⸗
mus in pnie auſteritatib:⁊ vida ac ↄcupiſcen
tias crucifigamus in nobis Gal.v. Qui xpi
ſunt carnẽ ſuã crucifixerũt cũ vicijs ⁊ ↄcupiſcẽ
tijs. Vñ ⁊ diſcapulis ſuis xpᷣus dñs paſſiones
iſtas pᷣdixit. Et cũ mater filioꝝ zebedei ꝓ filijs
gliam regni peteret de hmõi ſeq̃la ülos interro
gauit dicens. Poteſtis bibere calicem quẽ ego
bibiturus ſum. Ettandẽ hũilitateʒ docuit eſſe
neceſſariã ad ↄſeqᷓndũ regnũ celeſte ſuo exẽplo:
vt ptʒ in euãgelio. Itaq; de pniali ↄtritione qᷓ
debemus xpᷣm dñm ꝓ nob paſſum ⁊ moꝛtuũ

imitari tria myſteria
declaremus.
Pꝛimũ de intellectuali doloꝛe.
cõm de ſenſuali lachꝛymatione.
Tertiũ de lachꝛymali pᷣponderatione.
TCCirca pᷣmũ de intellectuali doloꝛe ſiue vo
lũtario vel coꝛdiali Querit᷑ qualẽ doloꝛẽ exigit
vel requirit deus in vere ↄtrito pctõꝛe ꝓ pctõꝝ
remiſſione.Ad qð rñdet᷑ ̃m Rich.⁊? Petrũ de
Tharañ.ſuꝑ.iiij.diſ.xvij.ꝙ duplex eſt doloꝛ ð
pctis. Unus eſt intellectualis ſiue rõnis doloꝛ
qñ hõ ex electione deliberata petm̃ deteſtas: ita
ꝙ nolit peccaſſe:⁊ velit nũqᷓ; de cetero moꝛtalr

peccare.⁊ talẽ doloꝛẽ deꝰ exigit neceſſario in ve

re ↄtrito vt iam plłiba abjs ſᷣmoniby etiã tactuʒ
eſt. Alius eſt doloꝛ ſenſualis qͥ ſq; excitat᷑ ex pᷣdi

cco doloꝛe intellectuali.qñ viq; hõ intantũ do⸗
let de pcis ꝙ ſenſibiłr eius coꝛ amarieat᷑:vl eti

am ad fletuʒ cõpungit᷑.Et de hmõi doloꝛe tria
documẽta tradunt᷑. Pꝛimũ eſt.ꝙ ſenſualr do
lere de pctis nõ reqͥrit᷑ neceſſario in ↄtritiõe.qꝛ
ſine hmõi doloꝛe ſufficit intellectualis doloꝛ ꝓ
peccati remiſſiõe.Rõ huiꝰ eſt.qꝛ gñalis regla
iuris dictat.⁊ eſt dictũ Cryſ.qð ponit᷑ extra de

reg.iur.c.j. Om̃is res ꝑ qſcũq; cauſas naſet᷑:
ꝓ eaſdẽ diſſoluit᷑.ſʒ pcti om̃e ſufficient᷑ ꝑ actũ :

ſolius volũtatis põt naſci.̊ ſufficienter etiam

pꝓ ſolũ voluntatis actũ contrariũ poteſt tolli:hᷣ
eſt ꝑ diſplicentiã ⁊ doloꝛẽ roõnis qngu eſt ex pte

noſtra.⁊ ſic concurrente pᷣncipalius gratia dei

pter pᷣmiſſa) in b̈ vᷣmone

— ——— ———

— — G ——

— — —

—

— —

4
—

—...
—
—

—

— —☛ —

△

. 20

‚Bermo

peccatũ dimittit. Secũdũ documẽtũ ꝙ hõ qñ

nõ poteſt de peccatis ſenſibiliter dolere non de⸗/

Get ex hoc timere q̃ſi nõ dimitteret᷑ ſibi peccatũ:
ſi tamen habeat doloꝛẽ in voluntate.ã miſe⸗
ricoꝛs deus nõ requirit ab hoĩe plus q; poteſt.
Tertiũ ꝙ hõ quãdo poteſt etiã ſenſibũẽ dolo⸗
rem de peccatis habere: multũ debet de h deo
gras agere.qꝛ hoc eſt ſũme vtile ⁊ ſignũ penitẽ⸗
tie perfecte vt patebit articulo ſe.
UCirca ſecũdũ de lachꝛymis cõtritionis no
tandũ eſt:ꝙ lachꝛymaꝝ effuſio in ↄtritione eſt
mirabilis ⁊ indicibilis vᷣtutis ⁊ potẽtie. Unde
eã habere eſt ſũme vtile.Et hoc dedlarat᷑ ſic. Nã

ſi querat᷑:que ſunt in toto mũdo ſuꝑ oĩa foꝛtiſ⸗/

ſima vel potẽtiſſima. Ad id reſpõdet magnus
Albertus ſuꝑ Miſſus eſt pbando ex ſcriptun
ꝙ pᷣcipua foꝛtiſſima ſunt tria. Pꝛimũ ẽ moꝛs:
que om̃ia moꝛtalia pᷣmit ⁊ moꝛdet ac necat.ij.
Reg.xiiij.Omẽs moꝛimur:⁊ quaſi aque dila⸗
bi.in terrã.Unnde Augꝰ.in yponoſticon reſpon
ſiõe.j.dicit ᷓ moꝛs hoc vocabulũ accepit eo ꝙ;
moꝛſu venenoſi ſᷣpentis.i.diaboli in homines
introducta omẽs moꝛdeat tã potẽtes reges qᷓ;
om̃es alios.Secũdũ foꝛtiſſimũ eſt diabolus.
Job.xlj.Non eſt poteſtas q̃ comparet᷑ ei ſuper
ferrã.et loquit᷑ de diabolo. Tertiũ ſuꝑ oĩa pꝛe⸗
dicta ẽ deꝰ qui eſt oĩpotẽs. Sed deꝰ bñdictus
tantã virtutẽ dedit lachꝛymis vere cõtritionis:
vt vincere poſſit oĩa hec foꝛtiſſima xX—. Pꝛi⸗
mo naq; lachꝛyme vincũt moꝛtẽ triplicẽ. Unã

moꝛtẽ coꝛꝑalẽ vt ptʒ in Eʒechia rege qui lachꝛy

mis meruit moꝛtis dilationẽ:⁊ vite ꝓlongatio
nem annis.xv.vt ptʒ Eſa.xxxviij.Aliã moꝛæm
ſpũalẽ vincũt qꝛ aias viuificãt.Eʒech.xviij.Si
ipius egerit penitẽtiã de oibus iniqͥtatibꝰ que
fecit vita viuet ⁊ nõ moꝛiet᷑. Tertiã moꝛtẽ gehẽ⸗
nalẽ vincũt lachꝛyme: qꝛ eternã penã gehẽne ꝓ
pctis debitã aut oino extinguũt:aut in penam
tẽpoꝛalẽ:id eſt purgatoꝛiã ↄmutãt. Uñ Berñ.
dicit. O q̃nta vis ↄſiſtit in peccatoꝝ lachꝛymis

que pẽm obluũt culpã et extinguũt gehennam

Secũdo lachꝛymevincũt diabolũ.UVñ Chryß.
Sicut aqua calida expeęllit canẽ a coquina: ita
calide lachꝛyme cõcritiẽs expellũt diabolũ ab
aĩa.Exẽplũ habemꝰ in magdalena q; ꝑ lachꝛy⸗
mas ꝓmeruit vt xpᷣs ab ea eijceret ſeptẽ demo⸗
ma. Tertłio lachꝛyme vincũt oĩpotentẽ deũ qð
eſt valde mirabile.⁊ hoc intãtũ vt etiã ſententiã
latã ĩmutare faciãt.ſicut ptʒ in rege Eʒechia ſu⸗
pꝛa.⁊ in niniuitis.Itẽ lachꝛyme vincũt deũ in⸗
tantñvt quicqͥd poſtulat᷑ ipetret. Unde Chꝛyß.
Nemo aliqñ ad deũ flens acceſſit qͥ non accepe
ꝓrit qð poſtulauit. Hecille. Pꝛoptea Berñ.ex
damãs dicit.O felix penitẽtie lachꝛyma:tuum
eſt regnů:tua eſt potetia:tu ante iudicẽ intrare

nõ vereris:quicqͥd petieris ipetrabis: tu accu/
ſantibo etiã demonibo ſilẽtiũ iponis.Quid plu

ra dicã de cev ſacra lachꝛyma.tu vincis deũ in
„
9½ 2*

uincibilẽ ⁊ ligas oĩpotẽtẽ indinans dei filiũ et

vginis natũ ad fedũ pctõꝛẽ. Hec Berñ. De la⸗
chꝛymaꝝ valoꝛe plura ſᷣmone.xxij.per totũ.
yECirca tertiũ de pᷣponderatione lachꝛymaꝝ

inqrendũ eſt quales lachꝛyme pᷣpõderant᷑ ⁊ pꝛe
ceteris melioꝛes foꝛe reputant᷑. Ad qð rñdetur

ꝙ ſᷣm.ſ. Uincẽtiũ de valeñ.in ſermone Alioſqʒ
Gradus valoꝛis lachꝛymaꝝ ſicaſſignant᷑ quo
ad meritũ ⁊ pᷣmiũ homis. Pꝛimo ꝙ lachꝛyme

ſunt in pᷣmo gradu bone de tꝑali miſeria pxi⸗/
mi vel coꝛꝑali afflictiõe:puta de moꝛte pꝛis vel
mfis aut fratris vel amici:qͥ poteſt eſſe merito

rius cõfoꝛmãdo ſe dinine voluntati.pᷣſertim ſi

talis doloꝛ eſt ex amoꝛe dei pᷣncipalius ⁊ recta

intentõe.Secũdo lachꝛyme melioꝛes ſũt ex coꝛ

diali cpunctõe:de qbus PS. Exitus aquaꝝ
deduxerũt oculi mei qꝛ nõ cuſtodierũt legẽ tuã

Iſte dicunt᷑ melioꝛes.qꝛ lauãt aiam ad perpe⸗/
tuã ſalutẽ cõſequẽdã ⁊ ipᷣi hoĩ pctõꝛi ſũt vtiliſſi

me. Tertio lachꝛyme optime ſunt ex ſpũali de⸗

uotõe:videlʒ ſi qͥs ðfleuit pctã ſua ⁊ iã dulciter
paſſionẽ xpᷣi cõtẽplãdo deploꝛat ex cõpaſſione
ſicut legimꝰ de ſctõ frãciſco qui iugiter chꝛiſtũ
dñnm crucifixũ q̃ſi oculis pñtẽ cerneret mẽte:la
chꝛymaba?t ZE Ultimo lachꝛyme ſunt ex pi
etatepꝓcedẽtes pꝛo aiaꝝ ʒelo ⁊ ſaluatiõe.Pꝛoiñ
Bern.ſuꝑ cãtica ſermone. xj.et.xij.dicit. Bonũ
eſt contritõis vnguẽtũ:qð de recoꝛdatiõe pctõ⸗
rum cõficit᷑:mittitq; in pedes dñi(ſq; ꝑ magda
lenã)qͥa coꝛ contritũ ⁊ hũiliatũ deꝰ nõ deſpiciet

Longe aũt melius eſt vnguẽtũ deuotõis factũ

de recoꝛdatione beneficioꝝ dei ꝗð ⁊ capiti ido⸗
neũ reputat᷑:de q̊ dicit᷑.ſacrificiũ laudis hono⸗

rificabit me. Poꝛro vtrũq; vincit vnctio pieta⸗

tis q̃ de reſpectu miſeriaꝝ accipitur. Hec Ber.
li.oꝛiginaliũ.⁊ intelligendũ eſt potiſſime de aĩe
miſerijs ꝑpiculoſis. ? Exẽplũ de ſctõ ladiſ⸗
lao rege nr̃o de quo legit᷑ e pctã ꝓpli maximis
⁊ multis lachꝛymis planxit adeo vt lachꝛymis
etiã lapides duros cauaret.Narratur etiam ꝙ;
dum quidã doctoꝛ ſctũs expelleret demonẽ de
quodã obſeſſo. Demõ q̃ſiuit que eſſet optima
aqua ſuꝑ oẽs aquas mũdi.Cũq; doctoꝛ ille di
ceret ð aqua bñdicta ⁊ de aq̃ baptiſmi Demon
irridehat. Adhuc eſt alia aq̃ melioꝛ his. Unde
doctoꝛ ille dixit de aqua q̃ ex latere xpᷣi fluxit in
cruce:⁊ de aq̃ que iĩmiſcetur vino in calice eo ꝙ;
tranſit in ſanguinẽ xpᷣi.Demon dixit ꝙ adhuc
pꝛe his eſt aqua hoĩbvtilioꝛ:ſq q̃ fluit ſurſum
a ſuo fonte.Qð cũ nõ ĩtelligeret doctoꝛ ille ad/
iurauit illũ ꝑ crucifixũ dicere nudã veritatem.
TLũc reſpõdit.aqua ſuꝑ oĩa optima eſt lachꝛy⸗
maꝝ fluẽtiũ de coꝛdis fonte ↄtriti ſurſũ in ocu
los. Sine em̃ iſia alie paruʒ valẽt: hoc eſt ſine
cõtritiõe vera.⁊c̃. Rogemꝰ ꝗ̊ dominũ.⁊c.
Feria.v.poſt dñicã.ij. Sermo decimuſocta⸗
uus de remiſſiõe pctõꝝ ꝑ cõtritionẽ:⁊ de erroꝛi
bus circa hoc refutandis. .

Feria.v.poſt dominicã. i. .

Jquis ex moꝛ⸗
tuis ierit ad eos pniaʒ agẽt. Lu.xvj.
⁊ in euãgelio hodierno.In hoc ſacro
euãgeliodñs ieſus ponit terribilẽ parabolã.vł
pᷣm aliq̊s narrat factã hyſtoꝛiã de dãnatiõe di⸗
uitis epulõis qͥ lazaro pauperi micas panis ne
gauit.⁊ cũ eſſet poſt moꝛtẽ in toꝛmẽtis: petiuit
guttã aque ꝓ refrigerio ⁊ nõ obtinuit. Itẽ peti
uit vt laʒarus mitteret᷑ ad ſuos frẽs quinqʒ in
hac vita vt moneret illos ad pniam ne dãnarẽ
tur diceñ.verba iſtius thematis pᷣmiſſi.Si qͥs
ex moꝛtuis ierit ad eos pniam agẽs Et Abꝛaã
rñdit. Si moyſen ⁊ ꝓphetas nõ audiũt:neq; ſi
qs ex moꝛtuis reſurrexerit credẽt Et hͥ patuit ð
liudeis ꝑ effectũ.qꝛ laʒaro reſurgẽti nõ credide⸗
runt:ſed eũ int᷑ficere voluerũt Joh̊.xij.Et nos
ergo chariſſimi agamꝰ penitẽtiã ne cũ illo diui

te dãnemur ⁊ toꝛqueamur ꝑpetuo vt ðꝛ ĩ euã⸗

gelio. Itaq; de cõtritõe adhuctria myſteria de⸗
clarabimus.
Sune de peccatoꝝ remiſſione.
Secuũdũ de erroꝛũ refutatione.
Tertiũ de penitẽtie poſt moꝛtẽ dilatiõe.
A Lirca pᷣmũ de remiſſiõe pcti ꝑ cõtritões
qrit᷑.vtrũ poſſet eſſe petm̃ tã gue⁊ totiẽs iteratũ
ꝙ ꝑ cõtritionẽ nõ remittat᷑. Ad qð poſſʒ argui
ſic.qꝛ poteſt hõ maxima pctã quaſi inumerabi

liter facere ⁊ iterare qͥtidie tota ſua vita vt poſ/⸗
eccaui ſuꝑ numerũ arene

ſit cum Ps. dicere. numer
maris.Mirũ gᷣvidet᷑ ꝙ ꝑ cõtritionẽ oia ⁊ tam
mumerabilia a deo dimittãatur. Sʒ ad hecre⸗

ſpõdet᷑ ꝑ ↄduſionẽ ꝙ nullũ poteſt eſſe pem̃ tã
graue ⁊ ta multipliciter iteratũ a pncipio moi
q̃tidie vſq; ad finẽ qͥn ꝑ verã cõtritionẽ homini

remittatur.Et pꝛobatur.
ꝛimo autoꝛitate.
Secundo ratione.
Tertio exemplificatiõe.

Pꝛimo inquã auctoꝛitate.Eʒech.xviij. Siim

pius egerit pniam ab oibus pctis ſuis q̃ oꝑa⸗/
tus eſt ⁊ cuſtodierit oĩa pᷣcepta mea ⁊c̃.oim ini
qͥtatũ eiꝰ quas oꝑatus eſt: nõ recoꝛdaboꝛ. Itẽ
Aug.de ſuma trinitate ⁊ fide catholica.ca.Fir/⸗
miter.dicit. Si poſt ſuſceptionẽ baptiſmi qͥſq;
ꝓlapſus fuerit in pctm ꝑ verã ſꝑ pniaʒ poterit
reꝑari. Idẽ libᷣ.j.retractationũ.ca.xviij.dicit q;
nemini q̃ntũcũq; peſſimo in hac vita cõſtituto
eſt deſpandũ.⁊ ſic pt; Secũdo ꝓbat᷑ ratione
Nã ſᷣm Bonauẽ.in.iiij.di.xiiij.Peſſimꝰ eſt er⸗
roꝛ ⁊ crudeliſſimꝰ dicere ꝙ pnia nõ poſſit quo
tiẽſcũq; reiterari ⁊ pccm̃ tolli hoĩ in hac vita cõ
ſtituco.qꝛ clauditviſcera diuine mie.cũ ſic oẽs
pctõꝛes cogeret deſpare. B. Nã qre pccm̃
non poſſit tolli qtieſcũq;.Si dicas ꝙ iõ. qꝛ hõ
nõ poſſet de pcõ ſuo penitere.ſic ẽ in demonib⸗

et danatis.h̊ falſum et erroneũ eſt.qꝛ hõ q;diu

viuit babʒ ſꝑ flexibile libeꝝ arbitriũ ſiue ad bo

nũ ſiue ad malũ. Et &̊ dicere ꝙ aliqð petm̃ ſit ᷣ
quo qͥs inhacvita penitere nõ poſſit erroneũ ẽ.

Zũ qꝛ tolleret᷑ libeꝝ arbitriũ. Lũ qꝛ ꝑ hoc de⸗⸗
rogaret᷑ efficacie gre ði q̃ põt moueri coꝛ cuiuſꝰ

cũq; pctõꝭ ad penitẽdũ.iuxta illð Pꝛouer.xxj.

Coꝛ regis in manu dñni quocũq; voluerit vtet

illud. Sic etiã coꝛ ois hois in manu dei ẽ. Itẽ
ſi dicas ꝙ peccatũ freq̃ntiſſime iteratũ nõ tolli
tur pterea qꝛ etſi hõ poſſit penitere:tñ deꝰ de⸗
dignat᷑ tã multotiẽs iterata dimittere. Sʒ hoc
ẽĩpoſſibile.qꝛ ſic peccatũ hoĩs excederet dei mi⸗
ſericoꝛdiã infinitã qð eſt iĩpoſſibile.qꝛ oĩs crea⸗/
tura finite eſt mẽſure ſiue in malicia ſiue ĩ boni
tate.ſʒ deꝰ infinite bonitatis eſt ⁊ mie.ſed finiti
ad infinitũ ꝓpoꝛtio nulla.viij. Phiſicoꝝ.̊ ⁊c.
Itẽ ſi dicas ꝙ peccatũ eſt ifinite malicie inq;tũ

eſt ↄtra deũ ifinite bonitacj.pnia aũt hoĩis par⸗/

ui valoꝛis eſt ⁊ finite bonitatis.̊ nõ põt delere
peccatũ.Ad hᷣ dicẽdũ eſt ſᷣm Rich̊.in.iiij.ꝙ q;⸗/
uis nr̃e pnie bonitas ſit finita:tñ vᷣtus meriti
paſſiõis xpᷣi acſanguinis eſt ifinita.qͥ ſq; xpus

inqᷓntũ de eſt bonncag 7 meriti infiniti. Uirtꝰ
etia gre ſpũſſcti q̃ oꝑat᷑ in nob verã pniam eſt
infinita. Uñ Berñ. dicit ꝙ vna gutta ſanguis
xpᷣi ſufficeret ꝓ pctis totiꝰ mũdi.O ̊ pcõꝛ ad/
uerte magnitudinẽ miſᷣicoꝛdie diuine.pẽſa xpi

paſſionẽ ⁊ age pniam Tertio ꝓbat᷑ exẽplifica
tione.Nã a pncipio mũdi ſꝑ deus hoibo oñdit
ꝙ ꝑcit penitẽtib. Pꝛimo in parẽtibo pᷣmis qs
monuit ad pniam di. Adã vbi es.q.dꝰ Coãᷣſce

peccatũ tuũ vt parcã tibi ꝓut dic Augꝰ. Scõo.
in diluuiovbi paulatim ⁊ nõ ſubito ſuccreuef̃t

aque vt hoĩes interim peniterẽt. Tertio in da⸗
uickꝛ i manaſſe ĩ achab ⁊ iudeis ⁊c. Icẽi nouo
teſtamẽto in magdalena: paulo: ⁊ ĩ latrõe ſero
penitẽte ⁊ alis innumerabilibb. ⸗
CCLirca ſcdᷣm de erroꝝ circa b refutatione
ſciẽdũ.ꝙ de pctõꝝ remiſſiõe ꝑ pniaʒ verã inter

lios tres erroꝛes vt plimũ vᷣtunt᷑ inter igna⸗

ros ⁊ ifideles pᷣſertim qͥs accipiũt ex ſcripturis
nõ ſane ĩtellecꝭᷓ ⁊ hmõi ↄfutant᷑ ꝑ ſanũ iĩteecũ
Pꝛimus erroꝛ ex veteri teſtamẽto accipitur.
Amos.ca.j.vbi ſcribit᷑ ſic. Hec dicit dñs.ſuper
tribo ſcelerib Damaſci ſuꝑ q̃rto nõ conuertã
eũ. Ubi Lyra dic. Hebꝛei dicũt ex hoc ſqʒ erro⸗
nee ꝙ ſi hõ peccauerit bis vel ter eodẽ gne pcti

eſt remiſſibile.ſed ſi qᷓter peccauerit eode genere
pcti nõ erit remiſſibuũe.ſʒ h eſt manifeſte contra

ſcripturã ⁊ iõ eſt erroneũ.vt ptʒ de manaſſe e re/
ge ꝗ nõ ſolũ q̃ter ſʒ pluries peccatũ idolatrie et

bhomicidij incurrit ⁊ tñ finalit᷑ veniã obtinuit.

iiij. Reg.⁊ ſic de płibus alijs legi Pꝛopt᷑ea ad
autoꝛitatẽ illã dic Hiero.de pe.di.j.c.ſuꝑ tribꝰ
ſceleribo ſic. H̊ poſſumꝰ dicere.pmũ pctm̃ ẽ cogi⸗
taſſe mala. Scðm cogitatõibo acqeuiſſe puer⸗
ſis.Tertiũ oꝑe cõpleuiſſe Quartũ poſt peccatũ
nõ agere pniam ſʒvſq; in finẽ vite.Et de h̊ q̃rto
itelligit diccü ꝓphete.⁊ in eiꝰ glo.dcu Hiero.

/

5
* °
4
1
.
„„„„
—◻
.
3
1
e
3
6
t
t.
.ͤ
p à
2
64 2 .
4
0 . —
. .
, —,
.
„ 17—
.

·Bermo

ſq; ꝙ eadẽ pctã cõmittẽti ſc q̃rto.ne pniaʒ nec
indulgẽtiã ſe daturũ deus denũdat.qꝛ pꝰ moꝛ

Otem nò eſt locus pnie.⁊ ſicerroꝛ iſte refutatur.

D Secũdus erroꝛ ex euãgelio accipit᷑.vbi
xpᷣs Matth.xij.dicit. Om̃e pam̃ remitret᷑: ſed
ſpũs blaſphemie nõ remittet᷑ hoibo. Iteꝝ. Qui
peccauerit cõtra ſm̃ſctm̃ nõ remittet᷑ ei neq; in
hᷣ ſcło neq; in futuro ⁊c. Ex hoc erroꝛẽ acceper̃t
multi quẽ ſequunt᷑ huſcite ꝙ qͥ peccauerit ↄtra
xpᷣi deitatẽ vel ↄ ſpm̃ſctm̃ nullo modo remittet
ſʒ alia pctã remittunt᷑. Pcœã aũt in ſpm̃ ſanctũ
ſunt ſex.ſq; obſtinatio:deſperatio:impugnatio
agnite vitatis:pᷣſumptio:inuidẽtia frat᷑ne gre:
⁊ finalis ipnia.Sʒ iſte erroꝛ peſſimꝰeſt ⁊ repꝛo
bat᷑ ex ſentẽtia oim doctoꝝ.qꝛxpᷣs dñs nõ vult
dicere ꝙ talia peccata ſicſint irremiſſibilia ne⸗
gatiue:ita ꝙ nullo mõ remittant᷑.qꝛ etiã iſta pe
nitẽti ĩ pñti vita remittunt᷑:vt ꝑtʒ de paulo apo
ſtolo qͥ fuit blaſphemꝰ cõtra xpᷣi deitatẽ ⁊ perſe

cutoꝛ fidei:⁊ tñ veniã ↄſecutꝰeſt.j. Timothei.j.

et alijs płibus.Sʒ dnr irremiſſibilia iſta pœã
qꝛ difficiliꝰ remittunt᷑ q; alia pccã:eo ꝙ obuiãt

gfe ſpũſſcti.⁊ ſic difficiliꝰtales cõuertunt᷑ ad pe

nitẽtiã. Aug. aũt de vᷣbis dñi accipit peccata in
ſpm̃ſom̃ ꝓ finali ipenitẽtia q̃ nõ haber ſtatũ re
miſſiõis.De iſtis latiꝰ alio q̃drageſimali. Ter

tius erroꝛ ex eodẽ xpᷣi vᷣbo accipit᷑: ꝙ in futuro
ſckło poteſt hõ penitere pctõꝝq; moꝛtaliũ remiſ

ſionẽ obtinere. Jõ xpᷣs Matchᷣ.S.dicit. Neq; ĩ
futuro.q.d.ꝙ aliq̃ remittãt᷑ in futuro.ſed hoc

elſſe falſum patet articulo.iij.

— —

E Kirca tertiũ ̊ᷓ de pnia poſt moꝛtẽ querit

vtrũ aie poſt moꝛtẽ habere poſſint pnialẽ dolo

rem vel cõtritionẽ. Ad qð rñndet᷑ ſᷣm Alexan.de

ales.Lho. Rich̊.in.iiij.diſ.xiiij.⁊ alios videlicʒ

ꝙ in cõtiitiõe tria indqudunt᷑. Pꝛimo doloꝛ de

pctĩs ⁊ triſticia ⁊ hoc nõ põt eẽ in btis ꝓpf pleni
tudinẽ gaudij.iõ in eis nõ eſt pnia vel cõtritio.
niſi actu q̊dã qͥ eſt gaudere de pœõꝝ remiſſiõe:
⁊ oꝑibo pnie:ac deo gr̃as agere. Scðo eſt foꝛ⸗
ma ?q; doloꝛẽ ĩifoꝛms gr̃a.⁊ ſicaĩe in purgato⸗
rio habent de pctis pniam:h̊ eſt doloꝛẽ gratie
ifoꝛmatũ.tñ doloꝛ nõ eſt meritoꝛiꝰ eo ꝙ nõ ſũt
in ſtatu merẽdi:ſʒ tm̃modo in ſtatu ſoluẽdi pe
nã ſᷣm merita ĩ carne.ã ſi poſſẽt meritoꝛie do
lere:intãtũ dolerẽt ꝙ celerrime ſufficeret ad ſa⸗
tiſfaciẽctu de culpa ⁊ pena totali ⁊ ſic ſtati euo⸗
larẽt in celũ. Pꝛoinde ptʒ ꝙ doloꝛ pniĩe ibi nõ
eſt mericoꝛiꝰ:ſʒ tm̃modo ſatiſfacoꝛiꝰ.⁊ ſic dicit
xpᷣs ꝙ in futuro fit remiſſio pcti ſq; in purgato

rio ᷣm Greg. Tertio ĩ ↄtritõe ẽ efficacia ſcʒ re⸗

miſſiõis ꝑ doloꝛẽ gr̃a infoꝛmatũ.Sʒ qꝛ hmõi

remiſſio nõ põt eẽ i dãnatis. Jõ liq; habeãt do⸗

loꝛẽ pnie Sap.v.pniaʒ inqᷣt ageñ.⁊ pᷣ ãguſtia

gemeñn:⁊ h̊ ꝓpter penã quã ſuſtinẽt ꝓ pctis.non
Apt᷑ culpã inq;tũ eſt ð deũ.nec dolẽt amoꝛe dei
vt placẽt ipᷣʒ.ꝗ̊ pnia ibi eſt ſine gra ⁊ ſine fructcu

venie.O mq; fatui ⁊ decepti tales qͥ in futurũ
£

differt penitereve eis Sʒ ſapiẽtes hic penitẽdo
vitã eternã acqᷣrũt.Exẽplü habemꝰ ĩ fenice aue
regia de q̃ Areſto.li.aĩaliũ.⁊ etiã btũs Ambꝛo.
in exameron di.ꝙ ſine pare viuit vſq; ad qͥngẽ/⸗
tos ãnos qñq; que auis cũ ſibi finẽ vite aduer
tit facit nidum ex lignis aromatid.ſ.myrrhe et
hmõi multũ ſicò.⁊ flãte vẽto calidiſſimo ĩ eſta⸗
te illũ itrat ⁊ vᷣberãdo alaꝝ flatu accẽdit ⁊ inci⸗
nerat᷑ int᷑ ila ardẽtia ligna.ex q̊ cinere infra tri⸗
duũ quidã vᷣmiculꝰ naſci᷑:qͥ paulati plumas
recipit creſcẽtibo alis⁊ fit fenix auis noua.Spi
ritualit᷑ dʒ ſic pctõꝛ in pñti añ finẽ vite in ligno
crucis xpᷣið amoꝛẽ ſe ſuccẽdere in coꝛde ⁊ in ci⸗
nerẽ pnie redigere.⁊ ꝑ triduñ.i.tres ꝑtes vᷣe pe⸗
nitẽtie.ſ.cõtritionẽ:cõfeſſionẽ ⁊ ſatiſfactionẽ re⸗

uiuificari. Rogemus ergo xpᷣm ⁊c.

.—K Feria. vj. poſt dñicã. ij. S ermo decimuſnon?ꝰ

de oꝑe obligatiõis ad cõterẽdum de peccatis ?
deletione reatus.

MWyfreretura vo
a bris regnũ dei: ⁊ dabit᷑ gẽti facienti
fruct“ eiꝰ Matth̊. xxj.⁊ in euã.ho.

UVerba ſunt ſaluatoꝛis cõtra iudeos obdura⸗

tos.ſic ⁊ pctõꝛes obſtinatos penitere nolẽtes
Nã hãc ꝑabolã de vinea agricolis locata mo⸗
ralit exponẽdo Rabanꝰ di.ꝙ vinea ſᷣcat aiam
bonis oꝑibo excolendã.Serui miſſi pᷣmo ſunt
lex. Scðo Ps. Tertio ꝓphetia. Veres eſt xpᷣi
euãgeliũ. Iſti cedunt᷑:eijciunt᷑:occidunt᷑ dũ ſer

mones ulloꝝ a pctõꝛibo cõtẽnunt᷑. Uñ a talib

vt dic xpᷣs i themate:auferet᷑ regnũ dei.⁊ vinea

dabit alijs qñ dona gfe ⁊ głie que mali ꝑdide

rũt dabunt᷑ vere penitẽtibo.⁊ ſic ptʒ euangeliũ.

Itaq; de cõtritiõe in qua pᷣcipueↄſiſtit frucus

acqᷣſitiõis regni dei tria myſteria notabimꝰ.
Srn de cõtritõis tꝑalitate.
ecũdũ de eius virtutis poteſtate.
Tertiũ de renouatiõis exẽplaritate.
F CLCirca pmũ q̃rit᷑ vtrũ hõ cõmiſſo moꝛta⸗
li pcõ teneat᷑ conteri ſtati de facco: aut quanto
tꝑe poſſit differri eiꝰ cõtritio. Ad qð reſpõdeñ.
pᷣ̃m alexã.de ales in.iiij ꝑte. Itẽ Petꝝ ð paluð.

⁊ Angelũ de daua.alioſq; recolligẽdo ponemꝰ

tria documẽta. Pꝛimũ documẽtũ ꝙ cõteri de

pcõ ẽ de pᷣcepto affirmatiuo Gñalis aũt regla

ẽꝙ pᷣcepta affirmatia obligãt ſꝑ ſʒ ñ ad ſꝑ niſi
ſolũ qñ mat᷑ia occurrit ꝓ loco ⁊ tꝑe Uerbi gr̃a.
Pꝛeceptũ diligẽdi deũ vel honoꝛãdi parentes
obligat qͥdẽ ſꝑ ne griũ faciã:ſʒ nõ obligat ad ſꝑ
actu diligẽdũ vel honoꝛãdũ niſi qñ materia oc
currit pꝛactice in caſu quo deberẽ actu diligere
deũ.ſ.cũ cõſiderat᷑ deꝰ vt diligẽdꝰ tũc teneoꝛ di
ligere.⁊ cũ deberẽ actu exhibere honoꝛẽ ꝑentib⸗
tũcteneoꝛ.Sicetiã pom̃ moꝛtale cõmiſſũ lʒ ſit
ſemꝑ deteſtãdũ.qꝛ ſꝑ debet diſplicere hoĩ pctm̃

tm actu cõteri vel deteſtari nõ tenet᷑ qͥs niſi ꝓ lo

C 2

F eria. V. poſt dominicã. I. .

co ⁊ tꝑe opoꝛtunis.ſ.qñ mẽti occur pꝛactice
recogitãdo pctã ſua tũc tenet᷑ vt nõ ðᷣlectet᷑ ĩ eis:
ſz deteſter illa. G Seq qñ ſpoalr tenet᷑ reco⸗
gitare ſcᷣm ad id documẽtũ ponit᷑ ꝙ recogita⸗

re pcã ⁊ cõteri de eis tenet᷑ hõ ſpalr in die feſto

coledo.qꝛ ſᷣm Scotũ in.iij.di.xxvij. Tpᷣs opoꝛ
tunũ ad ſctiſñicãdũ ꝑ penitẽtiã videt᷑ eẽ dies dñi
ca.iuxta illud pᷣceptũ.Exo.xx. Memento vt diẽ

ſabbati ſccifices. Etideʒz eſt de alijs feſtꝭ colẽdis

Im canoniſtas.qꝛ nimiꝝ vt Scotꝰ ibidẽ dicit.
Tenet᷑ hõ die dnica ex ðᷣbito vacare deo vl deũ
recognoſcere.⁊ſi nõ tota illa die ſaltẽ in aliq̃ ho

rm illiꝰdiei.⁊ ꝓ tũc tenet᷑ habere acũ gliquẽ illiꝰ

pᷣcepti.ſ.qd diligẽdũ deũ gratuite ⁊ ad fugiẽdũ
oppoſitũ.ne ſò inſit acꝰ odij:bᷣ eſt pctm̃ moꝛta
le. aliter peccat moꝛtalit᷑ ĩ h.qꝛ nõ ſctificat feſtũ.
Lertiũ g̊ documentũ ꝙ qͥcũq; eſt in moꝛtali
pctõ tenet᷑ ↄteri ſaltẽ die dñico vel feſto ne peccet
moꝛ:talr denuo feſtũ nõ ſctificãdo.⁊ ad id tenet
hoꝛa opoꝛtuna.pᷣſertim cũ ðꝛ miſſa.Nã ⁊ ob hᷣ
eccłia pᷣcepit cuilibet audire miſſã die feſto.de
ↄſe.di. j. Miſſas.Ex his g̊ ſeqͥtur ꝙ hõ exiſtens
in pccõ moꝛtali quotqͥt feſta ⁊ dñicas ſine ↄtri⸗

tiõe trãſigit totiẽs moꝛtalłr peccat.⁊ debet ↄfite⸗

ri.Oqᷓ xpiane diſce obpᷣuare pᷣdicta.
H Circa ſecũdũ de vtute ↄtritiõis ⁊ ptãte
q̃rit᷑.vtrũ ↄtritio ſit tãte vtutis vt poſſit tollere
totũ reatũ pccõꝝ hoĩis.Ad qð rñdet᷑ ſᷣm Rich.
⁊ Pe. de tharan.ſuꝑ.iiij.di.xvij.Tho.alioſq; ꝑ
ↄcluſiõeʒ.ꝙ ſacra cõtritio põt intẽdi intantũ q;
tollat totũ reatũ pctõꝝ. Et h pt fieri tripliciter.
AUno modo ex pane charitatis.
Alio modo ex parte doloꝛis.
Tertio modo ex parte frequentatiõis.
Pꝛimo mõò ex ꝑte charitatis.Naʒ vt ðꝛ.j. Per.
ca.iiij.Charitas operit multitudinẽ pcõꝝ. Et
Pꝛouerb.x. Vniuerſa delicta operit charitas.
Pꝛoinde tãta põt eẽ charitas in hoie q;ᷓ cauſat
diſplicẽtiã pcti ꝙ tollat totũ reatũ:ita ꝙ ĩ moꝛ⸗
te ſtatim euolat ſine igne purgatoꝛij.Exẽplũ ha
bemꝰin magdalena de q̃ xpᷣs Luc.vij.ait. Re⸗
mittunt᷑ ei pccã multa qm̃ dilexit multũ. Se
cũdo mõ ex ꝑte doloꝛis qͥ in ſenſitiua ꝑte tantũ
põt excitari ꝙ totꝰreatꝰpene remittat᷑.ſicut legi
mus de btõ frãciſco ꝙ tanto doloꝛe deploꝛauit

pctã adoleſcentie ſue:vt ſibi dñs reuelauerit

oĩa pctã ſua ſibi foꝛent remiſſa vſq; ad nouiſſi⸗
mũ qᷓdrant. J Sʒ diceres. Quid ů ðᷣ illis
q młtũ intẽſo doloꝛe defleuerũt pctã adeovt cre
dãt illa ſibi foꝛe remiſſa totalr.nũqͥd adhuc te⸗

nent᷑ ↄfiteri illa ⁊ penitẽtiã ĩ iũcta iplere. Rndet᷑

ſᷣm pᷣdicos doc.⁊ Rich.di.xiiij.ꝙ nihilominꝰ

reqᷣrit᷑ faciẽda ↄfeſſio ⁊ penitẽtie iniũcte ꝓ viri

ipletio. Tũ ꝓpter pᷣceptũ ↄfeſſiõis. Tũ vt recõci
liet᷑ eccłie. Lũ ꝓpter icertitudinẽ.qꝛ nõ ẽ qͥs cer⸗/

tus ꝙ ſua cõtritio ſit ſufficẽs ad tollendũ totũ

reatũ. Tertio mõ cõtritio põt eẽtãta ꝙ tollat

totñ reatũ pctõ ex freqntatiõe. Nã ta multj vi

Exreplũ ð h̊ habemꝰi petro a

cibo freqnter põt hõ ſua pctã deflere ⁊ cõfiteri ꝙ
ſatiſfac̃ de ſotali reatu ſucceſſiue. Uñ Alexã.de

gles diẽ. ꝙ ſi dolere de pecis ẽ bonũ.ꝗ̊ freq̃ntiꝰ

dolere ẽ mag bonũ.⁊ ſꝑ dolereẽ optimũ⁊ btm̃ꝰ
iuxta illð Match̊.v. Bti qͥ lugẽt qm̃ ipᷣi ↄſola⸗
bũt᷑. Ubi gio.dic̃. Luctꝰ ꝓ pctõ ↄſolationẽ me⸗
ret᷑.̊ frequẽtiꝰ lugere maioꝛẽ ↄſolatiõeʒ meret᷑.
5 o.4 cõmẽdat᷑ in
legẽda de h ꝙ ſq; qñ culpã negatiõis ad galli⸗

catũ recoꝛdabat᷑ vbertim flebat ↄſuetudinarie
adeoe vt facies eius tota aduſta lachꝛymis vide
bat᷑.Uñ in ſinu ſꝑ ſudariuʒ poꝛtabat q̊ crebꝛo

fluentes lachꝛymas tergeret.O pctõꝛ fac ſilr.
R Linrca tertiũ de renouatiois exẽplo notã
dũ cẽ.ꝙ penitẽtial ↄtnitio renouat hoĩem vt ptʒ
ꝑ Aug. ö pe. dl.j. S. ea vo. ⁊. c. Tres ſũt actiões.
Ubii glo.ðꝛ ꝙ pnia ð hoie vetuſto.i.q habuit
bus culpe vetu ſtatẽ.fſfac nouũ hoĩeʒ.i.gr̃e noui
tatẽ habẽtẽ. Et h̊ ad pᷣſens bꝛeuit᷑ ſufficiat oñdi
in exemplis.
Pꝛimo exemplo canonico.
Secundo ſimul theologico.
Tertio philoſophico.
Pꝛimo inq; exeplo canonico.bᷣ ẽ ex iure canoni
co accepto. Nam ð.pe.di.j.c.Quãobꝛẽ.Textus
NHier.cũ glo.ponũt exẽplũ ð nabuchodonoſoͤꝛꝛ
Itẽ ſcðᷣo idẽ exẽplũ ẽ eti theologicũ in li.Dañ.

ilij. ca.ꝙ nabuchodonoſoꝛ ꝑ ſuꝑbiã elatꝰði iu⸗

dqicio mẽtẽ vł rõnis vſuʒ ꝑdidit.⁊ beſtijs ac fer
ſociatẽ.ꝰfenũ vt bos comedit do nec capali ⁊vn

gues ĩ ſiłitudinẽ aqͥlaꝝ ⁊ auiũ creſcerẽt.⁊ ſic a re

gia dignitate eiectꝰ fuit.ſʒ poſtea cũ penituit de
um ⁊ pem̃ ſuũ recognouit.ſenſꝰ ei ðnuo reſti⸗
tutꝰæfiguraq; faciei reuerſa ẽ ad eũ.⁊ ſictotꝰre
nouatꝰ:i regnũ ⁊ regiã magnificẽtiã reſtitutꝰẽ⁊
deũ laudauit.Sicſpũałr peõꝛ ꝑ pniaʒ et graʒ
renouat᷑ ĩ aia mẽte mutacai meliꝰad cognitio⸗
neʒ ſui ⁊ dei.⁊ de ſtatu beſtiali fit denuo dignꝰ
celeſti regno:facieſq; eiꝰgroſa ĩ baptiſmo acqſi⸗
ta rediteidYꝗ. ¶¶ertio oñdit᷑ exeplo philo⸗
ſophico.Nã videmus.⁊ teſtat᷑ glo.ſuꝑ Ps xlij.
Ac Oꝛoſiꝰſuꝑ cãtica.Ceruꝰ ſenio guatus pilis
⁊ coꝛnibo creſcẽtib ſerpẽtẽ naribo haurit ⁊ vene
no eſtuãs fotẽ ad bibedij ardẽt oſiderat.q̊ hau
ſto coꝛnua ⁊ pilos ðpon: vetuſtos.⁊ viſuʒ no⸗
uũ coꝛnuaq; noua ⁊ pilos renouat. Item aqᷣla
dũ ſenio guat᷑ roſtro creſcente cibũ caꝑe nõ põt

Guat᷑ i alis.caligat᷑ ocłis.ꝓpterea ſerpeten come

dit q̊ꝝ venena caloꝛe coqͥt i᷑no.ðinde aſcẽdit in
altũ vt ex caloꝛe aen ⁊ laboꝛe volatꝰfoꝛtiꝰicale⸗
ſcat.⁊ ſic poꝛ) aꝑtis ⁊ pẽnis relaxatꝭ ſubito ðſcẽ
dit i fõtẽ.mutat plumas et renouat᷑ i ocłis.ro⸗
ſtruʒ etiã ad petrã excutit.⁊ ſic iuueneſcit vt hec
dicũt recolligendo Amb. Pliniꝰ.⁊ glo.ps.cij..
Spũalr pctõꝛ guatꝰvetuſtate pœõꝝ ðbet ðöuo
rare pci venenu occidẽdo et ĩ ſe ðᷣcoqndò igni⸗
to caloꝛe vbi ði ⁊ amoꝛ ꝭ diuini ↄſumẽdo.q̊ͥ ica
leſcẽs currat ad fõtẽ viuũ.ſ.ad ſanguinis xpiin

α

— — — —G — — — — — — — „— —

Bermo

quc effuſiõeʒ recoꝛdãdo.cui ſe totũ ĩmergatꝑ
deuotã recogitatiõeʒ imoꝛando.etł roſtrũ.i.onꝰ
ctõv* excutiat ad petrã xp̃ʒʒ paſſũ⁊ ſic renoua⸗

O bit᷑ ĩ pñti ꝑ graʒ:ĩ ocłis mẽd.⁊ pił łplumis me

ritoꝝ ac coꝛnib et roſtro id ẽ vinib aie. Actãdẽ
renouabit᷑ vt aqle iuuẽtꝰi futa reſurrectõe. Ro

gemus ergo chꝛiſtü. 2c.

Sabbo pꝰ daici ſcðᷣam Sermo viceſimꝰ de
cõtritiõis multiplici vtilitate.

Alter peccaui ĩ
celũ ⁊ coꝛã te 5 ñ ſũ dignꝰ vocari fi
lliꝰmꝰ Lu. xv.⁊ i euãgelio hodierno
Chariſſimi hodie nob/ꝓponit᷑ exeplũ penitẽtie ĩ
filio ꝓdigo qͥ hec vᷣba dixit ſuo pr̃i.ſlã ꝑ hunc
filiũ ꝓdigũ deſignat᷑ pcõꝛ qͥ bʒ qͥdẽ pr̃eʒ.ſ.deũ
pr̃ oiʒ creatõe ⁊ redẽptoe. Pctoꝛ qppe tãqᷓ; ꝓ
iga ũle filiꝰelongat᷑ ab h̊ patre ꝑ pcm.qꝛ teſte
Ps.Lõge a pctõꝛibo ſalꝰ. Itẽ oia bõa ſua diſſi⸗
pat viuendo luxurioſe cũ meretricibb qñ bona
coꝛpis ⁊ nature ac etiã foꝛtũe expẽdit ĩ pᷣuas cõ
cupiſcẽtias carnis ⁊ mũdi tãqᷓ; i meretrices.qͥb
adheret ſeqndo illas. Jõq; fame ſpũaliũ bõoꝝ
egẽs adheret vni ciui regiõis illiꝰ:hᷣ ẽ dyabolo
cuiꝰpoꝛcoſ paſcit.i.vitioꝝ młtitudinẽ fouet ĩ ſe.
Sʒ tãdẽ ꝑ dei graʒ recogſcit ſuã mibiã ⁊ ſpũalẽ
eęgeſtatẽ di.Quãti mercẽnarij.bᷣ ẽ ſᷣui dei merce⸗
dẽ celeſtẽ expectañ.iĩ domo pr̃is mei.i.ĩ ecclłia ði

abũdãt panibo.ſ.gr̃e. Surgã g̊.ſ.adpniaʒ faciẽ/⸗

dã ⁊ iho ad pf̃eʒ.i.deũ ꝑ ↄtritòeʒ q̃ hõ appꝛopiĩ
q̃t ðᷣo ⁊ dicã.ſ.in ↄfeſſiõe pccõꝝ.pr̃ peccaui coꝛã

te ⁊c̃.vt ptʒ i themate ⁊ euãgẽlio.Un de ↄtritiõe

42

q̃ paõꝛ recogſcit ⁊ ↄfitet᷑ peccaſſe coꝛã deo nota
bimꝰ tria myſteria. „
Pꝛimũ de ↄtritiõis vtilitate q̊ ad ĩcpiẽtes.
Scðm de eiuſdem vtilitate q̊ ad ꝓfidentes.
Tertiũ de ipᷣius ſalubꝛitate qͥ̊ ad decedẽtes.
M Ccirca pmũ ð vtilitate ↄtritõis q̊ ad ĩci
piẽtes.i.q icipiut pᷣmo ad deũ cõuerti.Notãdũ
ꝙ talibo ↄtritio ofert tres vtilitates. Pꝛĩo aiaʒ
reuiuificat.Scðo culpã expiat.Tertio ↄſciẽtiã
rectmicat. Pꝛima vtilitas ẽ aie reuiuificatio.
Hãc oñdo pᷣmo autoꝛitate tã veterꝭ qᷓ; etiã no⸗
ui teſtãmẽti.ã Eʒech.xviij.dic dñs. Si impiꝰ
egerit pniam ab oiboccis ſuis vita viuet ⁊c.
Dẽiq; Joh̊.v.xpᷣs ait. A mẽ amẽ dico vob qꝛ ve
nit hoꝛa ⁊ nücẽ qñ moꝛtui.ſ.pctis audiẽt vocẽ
filij dei.s qͥ audierit viuẽt.ſ.in aia q̃ nũc viuit ꝑ
graʒ. Gcðdo rõne.qꝛ ĩ ↄtritiõe ĩfũdit᷑ gra ſpũſſci

qᷓ viuificat aiam Ro.vj.Stipendia pœi moꝛs.

gra ãt ðᷣi vita et᷑na.⁊ h̊ dariꝰðclarat᷑. Si ei q̃raſ

Iglit᷑ moꝛit᷑ ! viuificat᷑ aia. Rñdet Aug.ð pe.di.
1.5S. Si anq;.⁊ ſuꝑ pᷣl.lxxij.d.Deꝰẽ vita aĩe ⁊ aia ẽ
vita coꝛꝑis.ſic coꝛpꝰviuer ñ pᷣt niſi pᷣſẽte aia:ita
äñ niſi ðo pᷣſete aia viuerevalet. Hec ibi.Sʒ qꝛ ꝑ
ptritiões deꝰẽ pñtiałr ihitãs aĩaʒ. Eſa.lvij. Hec
diẽ dñs ĩ ſcõ hitãs ⁊ cũ cõtrito ⁊ hũili ſpũ vt vi
ulficet coꝛ cõtritoꝝ.Ecce ꝗ̊ patʒ. Tertio ondo
cxcplificatis ĩ nabola huiꝰ euùgelij vbi xpᷣs ð fi

lio ꝓdigᷣ d. Moꝛruꝰ erac.ſ.pcõ ⁊ reuixit.ſ per
niaz Itẽ ꝓ exẽplo phᷣico ad idẽ exꝑimur ꝙ coꝛ
ſanũ ẽpmũ viuẽs ⁊ vltimũ moꝛiẽs ſᷣm pᷣm
li.ð vita? moꝛ.q;uis aũt oĩa mẽbꝛa hoĩs emoꝛ
tua videãt᷑.tñ ſi aia pñs ẽ in coꝛde hõ adhucvi⸗
uit ⁊ põt totũ coꝛpꝰreuiuificari.ſecꝰ ſi aĩa e coꝛ⸗
de egreſſa cẽ. Sic ſpũalr qᷓ;diu gr̃a ↄtritõis ma⸗

net i aia viuit:ſʒ ſepꝑata vł deficiẽte ipᷣa gra mo⸗
rit᷑. O g hõ obfua hec. 1
D ka. oim expiatio.Si eĩ q̃rat᷑ q̃lit᷑ ⁊ ꝑ qͥd tol⸗
li

NScda vtilitas eſt

t 2 totałr expiat᷑ culpa ⁊ eiꝰ pena debita.an P

ſolã int᷑nã ↄtritõʒ:an ꝑ actũ ext᷑ioꝛẽ. Rñdet᷑ ᷣm

Rich.in. iij. di. xiiij. ar. vij q.ij.ꝙ ꝑ actũ int᷑ioꝛẽ
Nã actꝰ tioꝛ nõ acceptat᷑ niſi ꝓpt᷑ actũ int᷑ioꝛẽ.
Naã glo.ſuꝑ Geñ.iiij.vbi ðꝛ. Reſpexit dñs ad
abel ⁊ ad mũera eiꝰ di.Deꝰ attẽdit offerẽtꝭ mẽtẽ
nõ oblatõʒ q̃ plaq; ex mũdicia offerẽt. Cũ aũt
ꝑ actũ ext᷑ioꝛẽ pnie poſſit remitti tota pena pcõ
debita.multo foꝛtiꝰ h põt fieri ꝑ ſolũ accũ pnie
intioꝛẽ.q tm̃ põt intẽdi ꝙ expiat culpã ⁊ etiã pe
nã purgatoꝛij.hec Rich̊. Tertiavtilitas ẽ con
ſcie recuficatio ⁊ ſanatio.Quero nãq; qũo recti
ficari põt ↄſcia ĩ hoĩe.Audi qͥd rñdet Hugo de
ſcrõ vic.⁊ cõſiłr Bern di. Puni pᷣterita pctã fu⸗

ge fut᷑a. ⁊ ſi pœm̃ ſetis ñ còſẽtias.⁊ ſic erit pura

7 bõa cõſcia.Exẽplũ ad hec.Si vis ſcabies ma
nuũ ſanare aq ſalſa calida ſepelaua ⁊ cõfert Et
ſi vis carnes pᷣuare a fetoꝛe ⁊ putredie:ſale cõ
di.Itẽ medicia amara plꝰ cõfert expurgationi
qᷓ; dulò ſʒ Cõſtã.ptʒ ĩ pillis. Sic ſalſa aq̃ lacri

max ve cõtritõis multũ cõfert aime purgatõi

ſanitati ⁊ pꝛeſeruatiõi.
O Circa ſcðᷣm ðᷣ alijs vtilitatib eiuſdẽ.ſ.q̊ ad

ꝓfficiẽtes ivita bõ a. Nã tria fac Pꝛio ꝑdita bõa
recuꝑat. Scðo amoꝛẽ dei dulcificat. Tertio qꝛ

mentca cõpuat. Pꝛima gvtilitas ðꝛ recuꝑatio
nis.Querit᷑ nãq; vtꝝ ꝑ pniamvł cõtritõʒ recu⸗

peret hõ oia bõa ꝑ pem amiſſa.ſ.vᷣtutes oẽz q;

gram ⁊ merita pᷣſtina. Rñdet᷑ ſᷣm Rich.in.iiij.

di. xiiij. ar. viij q.jſ.Et Tho.⁊ alios ꝑ cõcluſionẽ
affirmatiuã. Et ꝓbat᷑ autoꝛitate rõne ⁊ ex ẽplis

Pꝛio auctoꝛitate.Nã ĩ h̊ euãgeł.legit᷑ iuſſit
pr ſᷣuis d. Cito ꝓferte pᷣmã ſtolã ⁊ ĩduite illũ.ſ.
fuiũ ꝓdigũ ⁊ date anulũ i manu ⁊ calciamenta

in pedes ⁊ occidite vitulũ. Nimiꝝ ſᷣm Aug. de
qſtio.euã.⁊ doct.ꝑ ſtolã pᷣmã ſignat᷑ dignitas
ppma quã habuit ĩ vᷣtutũ meritis. Itẽ ꝑ anulũ
imanu ſᷣm Bedã ſᷣcat᷑ oꝑatio bõa in fide ⁊ gr̃a

Itẽ ꝑ calciamẽta frenoꝛũ cõtẽptꝰ ſᷣm Aug.ſupᷣ

Et ꝑ vitulũ occiſũ paſſiõis xpᷣi meritũ qdð cõica

tur penitẽti.Et ſic ptʒ ꝙ oĩa recuꝑant᷑: vt pᷣ idẽ
ꝓbat Rich.ꝑ glo.Eſa.lij.⁊ ſic ptʒ cõduſio. Se
cũdo ꝓbat᷑ rõne.qꝛ ꝑ cõtritionẽ remittunt᷑ pctã

⁊ tał remiſſio eẽ nõ põt ſine caritate ⁊ in fuſiõe
gfe ꝑ quã pcõꝛ iuſtificat᷑.ſʒ cũ gra ⁊ caritate ſił

infundut᷑ oès virtutes nccãrie ad reccitudinẽvi
te ſpũal. Intelligẽdo bᷣ de virtutibo q habent᷑x.
infuſionẽ᷑.ſ.fide ſpe ⁊ caritate.q̃ virtutes ↄnexe

ſibi ſunt · ⁊ ſic fit hois iuſtificatio. Juſticia autẽ

Dominica tertia quadrageſime

3ꝗ qᷣs ðꝛ iuſtificari cõphendit oẽs vᷣtutes.̊ ⁊c. ſimuſpmꝰ⸗ ſq; de ↄtritiõis ĩtẽſo doloꝛe cum ſte/
Tertio ꝓbat᷑ ſiłitudie⁊ exẽplis.Nã videmꝰꝓ tus ablucione. .

nubes aufert nob lumẽ ſoł.iʒ qñ ꝑ ventũ tolli R 4 4 eſt 4 „11 RA4kK’ł
nubes totalr lumẽ ſołin ſplẽdoꝛe caloꝛe ?⁊ bvuIl 9gt le uS euctl.
chꝛitudie pᷣuſ hita reſtituit. Sicfac ⁊ penitttia e daẽs demoniũ? illð erat mutũ LCuẽ.

ita ꝙ ſi tu bõ ĩ charitate meruiſti tĩ ꝙ eẽs ð te xj. ⁊ ĩ euãgelio hodierno Sic Alex.
to vł vltio oꝛdie ãgeloꝝ.⁊ bᷣ põ po ſtea ĩterue/ de ales.ĩ poſtula ſuꝑ bec vᷣba dic. Demoniuʒ?
niẽte ꝑdidiſſeſ.iã q̊ʒ ad penitẽtiã redires eundẽ pam eo ꝙ pmo a demõe fuit uẽtũ ꝑ qð boiem

7 — — . Pe — — — „ . .
ſtatũ meriti recuꝑares i qͥ pus eras anq; cade/ roß ſuũ pecꝰſubiectũ ptãti poſſidet.Et qꝛ natu
ral,

res per pœm: puta ſi eras ĩ merito pueniẽdi ad rał ꝓpꝛietas demonũ e: vt poſtqᷓ; hoĩeʒ iduxerit
tertiũ oꝛdinẽ btõꝝ ãgeloꝝ:iã nũc penitẽs eũdẽ ad pam̃ iducat ad celadũ ill ne cofiteat ſic fec
oꝛdinẽ recupas.O &̊ di demẽtia. Exepla ad idẽ pmis ꝑentibo i padiſo Geñ.iij. Idcirco demo⸗
ponũt᷑ di.l.c. Si pꝰoꝛdiatõeʒ. Int᷑ ala ð dauid niũ ðꝛ mutũ ab effectu qꝛ fac hoieʒ mutũ a ofeſ
q pꝰ adulteriũ ⁊ hõicidiũ ſpm̃ phetle reaccepit ſiõe.Diẽ at Hiero.ĩ omeł.ꝙ ĩhᷣ vno hoie traſi⸗ „ à4 ,
et in bᷣmo gdu ꝑmãſit. Itẽ ð achab qͥ pꝰ pcm p gna ppetrata ſũt ſil eo q; mut? iſte erat? cecbm .— 1.
pniaz huiliatꝰregia ĩ ſede remanſit. Itẽ petꝰpꝰ Mattheü. Un cec vidit: mutꝰlocutẽ. et demo . f.
ne gationẽ xpᷣi ĩ aploꝝ pncipatu remãſit. ⁊ ſieðd niaca demõe ẽ liberatꝰad ſignificãdũ ꝙ expul 4

alijs. O & bo vide bonu pnic. Scda vtilitas qi ſo a credẽribodemõe.i.põ:tüc hõ videt ꝑ fidei
amoꝛẽ dᷣi excitat ⁊ dulaſicat.qꝛ vt Hugo ð ar, lumẽ ipᷣm deũ ⁊ ſe ac loqͥtur ĩ ↄfeſſiõe.Sʒ pha⸗
S ca noe.c.j.dic. Amoꝛ ði ab amaritudie.ſ.ↄtritio riſei bᷣ xpᷣi miracłuʒ demõio beelʒebub attribue
nis icipit. ſʒ vltia eiꝰ dulcedie plena ſũt. ꝓpter a rũt. Cõtra q̊s xpᷣs plures rões ponit ꝓbañ.ꝙ .
2 Ps. dic. Scðz mltitudinẽ doloꝝ meoꝝ ↄſo⸗ vᷣtute diuia id fecerit vt ptʒ ĩ euãgelio. JItaq;
latiões tue leti.a.me. Tertia vtilitas.qꝛ meri de ↄtritõe adbuc plura myſteria tractan.poſſu
ta ↄſeruat ⁊ accumulat.Sic em̃ arma cõſuãt i mus ꝓ alio themate ponere lllð psõ.xciiij. Plo⸗
bello ptegẽdo coꝛpꝰa vulnerib⁊ hoſtes fugãt: remꝰcoꝛã dũo qͥ fecẽ nos qꝛ ipᷣe ẽ dñs deꝰnr. Et
ſic ↄtnitio freqᷓntata aiaʒ ↄpuat.alioqͥn vt Gre. bec vᷣba poſſũt accipi ſiue de ploꝛatu ·terioꝛi cõ

dic.pctĩ qð ꝑpniaʒ citiꝰnõ ðᷣlet᷑ mox ſuo põde tritiõis:ſiue ð exterioꝛi. Pꝛoinde tria myſteria
re ad aliud trabit.⁊ ſic vulnꝰifligit. Uñ aſſiłiat libeat declarariĩ bᷣ̊ ſermone. ð
carbũclo de q̊ diaſcoꝛides dic̃.ꝙ carbũculꝰvin ꝛimũ de doloꝛis intenſione.
cit canes ⁊ fugat tenebꝛas.Sic ↄtritio vincit de, Secundum de meroꝛis expꝛeſſione.
mõÿes tãqᷓ; caneſ ⁊ fugat tẽebꝛas ⁊ lapſũ pcõꝝ. Tertiũ de criminis ablutione.
D Eirca tertiũ de vtilitate otritois i fine.ſ. Q CLirca bmũ de intẽſo doloꝛe cõtritõis q̃ri=

q̃ᷓ ad decedẽtes notãdũ qꝙ cõtritio etiã ſera valet vtrũ ve ↄtntiõis doloꝛ debeat eẽ intẽſioꝛ qᷓ; ois

dũmõo ſit va vt diẽ Aug. Et h̊ ad tres vtilitateſ alidoloꝛ ꝓ qrũcũq; tpaliũ dãno. Et rõ huius .
Pꝛio qꝛ ĩ moꝛte etia ſubitanea ⁊ iopinata aſſe⸗ qſtiõis eſt qꝛ allegat mgi l. iiij. di. xx. ca.penul. „
curat.qm̃ ve penitẽti venia nũq; negat᷑ vt patz Aug. li.de pe.di.ſic. Sad durꝰ ẽ cuiꝰmẽt dolo

pꝓ Aug.⁊ Gfanũ ð pe.di.iij.S.ſiue aũt qͥſ dicat. rẽ oculinõ ödarãt.ſ.ꝑ lachꝛymas.ſʒ ſciat ſe cul
Sco qꝛ ab etna dãnatiõe liberat vt ptʒ ex pdi pabiłr duꝝ qͥ deflet dãna tꝑis vel moꝛtẽ amici.
c& ĩ ̃ ⁊ alijs ᷣmonibo. Tertio qꝛ celoꝝ regnũ ⁊ doloꝛẽ pcti nõ oñdit lachꝛymis. Hec Augꝰ.
ↄſeqᷣ fac ⁊ btificat.iuxta xpᷣi ꝓmiſſiõeʒ Match. ibi. Sʒ ſi ſic intẽſꝰ doloꝛ reqͥrit᷑ in cõtritione qͥs
iiij. Pniaʒ agite appꝛopiqbit reg.celoꝝ.Exẽplũ camaliũ ⁊ mũdanoꝝ hoim ve peniteret.qm̃ ra

finale ponamꝰ qd narrat᷑ er Apiario. clxxviij. riſſimi ſũt qͥ foꝛtius fleant de pœis q; ð moꝛte .
ꝙ qͥdã nobiił vidit ĩ ſilua ſolꝰquẽdã plag ⁊vul filij ſui vel amici:aut qᷓ; de dano mille aureoꝛũ
nerib atrocit᷑ cruẽtatũ damãtẽ.⁊ territꝰ mãda/ ⁊ hmõi.Ad q̃ſtionẽ q̊ rideo ᷣm Bonauẽ.i.iij.
uit ex ꝑte dei vt loqret᷑ ⁊ diceret quis cẽt. Rñdit Thomãq; ⁊ alios docoꝛes theologos ⁊ cano
Ego fui pœõꝛ ĩmũdiſſimꝰluxurie deditꝰ.cãdẽ ĩ niſtas recolligedo tres veritates.
hoꝛa moꝛt nõ cõfeſſus nec euchariſtia munitꝰ Ben eſt obiectiõis ſolutiua.
obmutui. ſz tñ mibicoꝛdia ði puẽtꝰ valida ↄtri ,/ Secũda eſt queſtiois reſponſiua.
tiõe ꝑmotꝰlachꝛymas excuſſiloqͥ tñ nõ potera ¶Tertia eſt ex dictis coꝛrelanrag..
ſʒ coꝛde deũ ⁊ beatã vᷣginẽ cũ lachꝛymis iuocs Pꝛima vᷣitas ꝙ doloꝛ ſenſual i ↄtrito hoĩe nꝰõ =
vttales putamꝰ qñq; poſſe Ecce iqͥ ðo ꝓpitiãẽ⸗ reqᷣrn ſit intſioꝛ ĩ oim doloꝝ alioꝝ cõpatiõe
te ſic vitã terminaui. Uñ lz traditꝰ ſiʒ demõit Na ſm oẽs doctoꝛes theologos. exq doloꝛ con.
vſq; in diẽ iudicij cruciãdꝰ.tñ ꝑ dei miicoꝛdiã tritõis ẽ duplex. nꝰ ẽ involũtate ronis h̊ ẽ vel
co ꝙ lachꝛymas pnie ĩ moꝛte fudi ſaluatuy me le nõ peccaſſe.?⁊ in h̊ tota cõſiſtit eẽntia cõtritos .
die iudicij ſpero. Oꝛdinãte ãt dᷣo tibi appui ve Aliꝰ autẽc doloꝛ in ſenſualitate: vt lachꝛymari⸗
in me mio exẽplũ ſumas penitendi.O paõꝛ depcqtis ⸗ cõtriſtari.⁊ hmõi doloꝛ ẽ ꝑfectiõis
age pniaʒ.iĩuoca xpᷣm ⁊ brãm mariã vt nõ pꝑeas noõ neceſſitatj. Jõq; vᷣbũ Aug.S. in obiecõe ad .
in eternũ. Rogemus xpᷣm vc. ducqu itelli gẽdũ ẽvt Tho.in.iiij.d.ꝙ qñ ĩ hoie

PDfica tertia qdrageſime mane Sermo vice cẽt defeœꝰ lachꝛyma extioꝛũ ex Mrĩ eo ſoꝛæ

„ „
* 0
„ ſ●

. lia pctã ñ ̊ dãnat᷑. R Scda vitas ꝙ qᷓ;uiſ pᷣſerti ifirmꝰ neſeẽs regere affeœꝰ ſuos ſi ſeim
. nõ ſit nccẽ ſenſibiłr dolere.tñ doloꝛ qͥ eſt ivolũ⸗ de b ſollicitat. Sʒ ſi qͥs fecerit talẽ cõpationem
. tate.i.diſplicẽtia culpe dʒ eẽ inteſioꝛ ⁊ maximꝰ iĩ tenet᷑ pᷣeligere quãcũq; penã qᷓ; peccare vt pᷣdi⸗
ne in oĩm alioꝝ, doloꝛũ cõpatiõe. Rõ pᷣma eſt ctũ ẽ. O ̊ pctõꝛ ſtude volũtatẽ aͤnareypermis
diuie dee feoe em gnalis eſt ichen⸗ r veli ſinn oĩa deteſtari eels ſenſnalf dole⸗
ogia ꝙ deꝰ dz diligi ſup oia. eiꝰ caritac Zriũ re vel deflere nequeas.tñ ſi potes multũ valet.
. eslfi noeinde uꝑ oia eesſtaciͤ:ita whul⸗ T irca ſecudu de expᷣſſt⸗ ie meror:hoc eſt de
.„ lo caſu dʒ ꝓ euitãda q̃cũq; pena qͥs peccare vel exterioꝛi fletu cõtritiõis querunt᷑ rii.
peccaſſevelle. Unñ Aug.ſuꝑ Johe di. Meliꝰ eft Pꝛimo de magnis pcrõꝛibus bꝛeui tempo
1. ,Q4 deo dilecto moꝛi q; ipo offeſo viuere. ẽplum re penitẽtpus. —
R pbiloſophicũ ad idẽ Alb.mg.li.de aĩalibjdi. Secundo de ſanis iuuenib peccata deflere
„. . auis q̃dã noĩie arpia hitat ĩ deſto in tra ſerapa ad moꝛtẽ tardãtibo. YJUMNã
MVMUNE des vocata iuxta mare lonicũ q̃ hʒ facẽ q̃i ho’/ Tentio de exceſſiuis fletibo in certis hoibus
da ⁊ eſt młtũ ferox adeo ꝙ ſtimulate fame hoiem pꝛo pctis lugẽtibb.
inuadit ⁊ occidit qᷓ dũ ſitit vaditad aquãvt bi; Queſtio pꝛima eſt vtrum homo quantun/⸗
e bat.ibiq; imaginẽ ſue faciei in aq̃ ituẽs recolit cunq; deſperatus ⁊ peccatis omibus ad ſum⸗
1 . ſibi ſimilẽ.i.hoĩeʒ occidiſſe. Et ꝓpt᷑ea tãtũ dolet mũ plenꝰobtineatveniã petõꝝ fletibo ꝑ qð cũqʒ
4 ⁊ plãgit ꝙ ex doloꝛe moꝛit᷑ Exẽplo ᷣ docemur bꝛeue tpᷣs.Ad haãcrñdet Johs Chꝛyf. de repa⸗
1 ꝙ hõ rõnalis dʒ intẽſe dolere in volũtate ſuper tiõe lapſi.Et habet᷑ de pe.di.iij.S. Ecce.ca. Tak.
1 oiĩa mala de h̊ ꝙ aiaʒ ſimilẽ deo occidit ꝑ pem ſic. Talis mihi qede.tal eſt erga hoies piecas
moꝛtaleſepando a dei gr̃a ⁊ caritate quẽ dilige dei ꝙ nũqᷓ; ſpernit pnĩam ſi ei ſincere? ſimplict
1 reẽ vita e᷑ĩna Secũda rõ infinite offeſiõis.qꝛ offerat᷑eriã ſi ad ſimũ qs pueniat maloꝝ.⁊ i’n
i deũ offẽdere vł offendiſſeꝑ petm̃ moꝛtale ẽ ma tñ velit reuerti ad vtud via.ſuſcipit.glo ſ. deus
lũ infinitũ ex omi ꝑte.ſ.ex ꝑte dei qꝛ offenſa ẽ cũ libent᷑ aplectit᷑fac ola.q̃tenꝰ ad poꝛẽ reuoq;
deũ infinite bonitac ⁊ maieſtatj. Itẽ ex ꝑte bo/ ſtatũ.⁊ qð cadbucpᷣſtãtiꝰ ⁊ eminẽtiꝰ etiã ſi nõ
ni ꝑditi.qꝛ ꝑpetuũ regnũ celeſte perdit᷑. Et de/ potuerit qͥs explere in pnñti ſatiſfaciẽdi oꝛdinẽ.
niq; et pte penalis mali qꝛ ꝑ pæm incurni᷑ ob qntulacũq; tñ ⁊ qntũlibet bꝛeui tye geſt nõ re
. .ligatio ad perpetuũ ſuppliciũ inferni. Alia aut ſpuit pniam.Glo.i.ſ. atiſfactionẽ Suſcipit etiäö
7 qq; mala tꝑalia vł coꝛpalia finita ſũt.& de pecõ ipaʒ nec patit᷑ q;uis exigue cõuerſiõis perdere
“ plus dʒ hõ in volutate doleꝛe. qꝛ finiti ad infi⸗ mercedẽ. Hec ibi.Sʒ hᷣ itellige qᷓntũ ad remiſ⸗
4. n nitũ ꝓpoꝛtio nulla.viij.phiſicoꝝ. Tertiaꝛõ re/ ſionẽ culpe? euaſionẽ dõnatois et᷑ne.Ad becei
. ce pᷣelectiõis.qꝛ q̃libʒ recta rõne pᷣeligere debet ſufficit qᷓntũcũqʒ bꝛeuis tꝑis ⁊ modic fler erj⸗/

cAr velle Peligire. Rñdet᷑ ᷣm Tho. in qli er

defectꝰ dolorj mẽtal. i. defeeꝰ diſplicẽtie pcerõꝛũ lle eligi⸗
dursdũ ꝙ nul otritꝰtenet᷑ apð ſe talẽ ↄpatiõʒ

⁊ ðteſtatiõis volũtarij. Tũc ein talis dãnabilr
durꝰ ẽ: als qñ doloꝛ vel fletꝰ int᷑ioꝛin volũtate

oe. bñ oꝛdinatꝰ c.etiã erſ dl defleat ſenſibilr tꝑa

minꝰ ꝑiculũ qᷓ; malꝰ.qꝛ int᷑ duo mala minꝰma

facere:nec dʒ qͥs ſeipᷣm de h̊ tẽptare deſcẽden. in

ſpali ad hãcvł illa penã pᷣeligedã imo ſtulte fac

terioꝛ:dũ vᷣa fueritĩ volũtate ↄtritio.ſʒ q̃ntũ ad

—
—
– .

penã totã remittẽdã nõ ſufficit:ſj qð deeſt opoꝛ
tet ꝑſolui vł in pñti ſatiſfaciẽdo: vel i purgato⸗
rio:vł ſaltẽ ꝑ idulgẽtias expiãdo ſʒ theologos
doctoꝛes. Secũda q̃ſtio Quid de ſanis iuue

lũ ẽpᷣeligẽdũ .ij. Thopicoꝝ. Sʒ bona aie ſunt
optima bona.vij. Politicoꝝ.⁊ ꝑiculũ vᷣtut vel
gile eſt ſũmũ ſuꝑ oĩa alia pericula.qꝛ vt Berñ.

l
Aug.di. Totꝰ mũdꝰ coꝛpoꝛeꝰ vni aie pᷣcio eqͥ

n ti qᷓ; peccãdo aiaʒ ledere.qꝛvt xps Matth.xvj. noõ debet deſt pare:ſʒ in dei miſ icoꝛdia cõfidẽtes
. di. Quid ꝓdeſt hoĩ ſ yniuerſũ mũdũ lucret᷑.a. defleãt ſaltẽ in extremis pctã qꝛ pnia q̃ntũ cũ q;
no vo.ſ.det᷑ patiat᷑.aut ꝗuã da.hõ cõ.ꝓ a.⁊c̃. Iteʒ ſera melioꝛ ẽ qᷓ; nulla.vt dicit mgjr in.iiij.di.xx.
ad idẽ etiã phᷣs.iij.Ethi.di.q meliꝰ eſt moꝛi q Meliꝰ gẽ in ſanitate penitere.qꝛ Aug. di. ꝙ in
facere ᷓ bonũ vtutj. Deni q; etiã lex.ff.Qð metꝰ ſano hoie pnia ẽ ſana.in ifirmo infirma:ſed in
cã.l. Iſti qͥdẽ dictat:ꝙ ſq; bonꝰ hõ plꝰ dz timere moꝛtuo moꝛtua. U Nimix tales ſũtĩ caſu
petm̃ qᷓ; moꝛtẽ. Inſuꝑ exẽplũ habemꝰ in ſcctis õſili ſic ſi vnꝰ hõ hr̃etvnã manũ ꝑaliticã ⁊ aliã
nͤ 6 martyrib qͥ moꝛi voluerũt potiꝰ qᷓ; vnico põ ſanã.iſte cõdẽnat᷑ ꝑ iudicẽ ꝓpt᷑ delicũ ad Iputa
nie 26 enſiſſe. Jq; Ant.li.ſibitudinũ ðt magnũ qͥd tonẽ vniꝰ manus ſue:ipᷣe vult ꝙ ãputet᷑ manꝰ
con ic. Si binc pcti pudoꝛẽ: ⁊ illinc cernerẽ inferni palitica. An g̊ ſic fieri debeat anGit põt ꝙ ſic. qꝛ
Nl „ hoꝛroꝛẽ ⁊ nccãrio vni eoꝝ imergi haberẽ pꝛiug pene ſũt potiꝰ emolliẽde qᷓ; exaſperãde.extra de
66 „“ me in ifernũ demergerẽ q; pccm̃ admitterẽ.?⁊ ?b regu.iur.li.vj. Itẽ de pe.di.ſ. Hec aute 7.ff. de
D Kcligegi ẽbʒ Alex.cõſiderata pena iferni yt ſu penis.·l..vlt. Sʒ contra Manus arida nõ ẽma
63 ſtinẽda ſine demerito culpe.⁊ vt nõ infligẽda a nus ſic nec repꝛoba pecunia dicit᷑ pecunia. ff. de
. do:qꝛ peiꝰ ẽ pctm̃ ꝙᷓ; pẽa ſine pctõ Sʒ di.qͥd ꝙ pignoraticia aciõe.l. eleganter. hoctenet᷑ pꝛo
ie de ifirinis ⁊ frogiliby hoiby qͥ purot ſe nõ poſſe vero. Judex ergo ſᷣm iuſticiẽ poteſt dc̃ danig
6 1, 0 W
—— *

.„☛.

paꝑi nõ põt g̊ de eiꝰ piculo płꝰ dolẽdũ eit. S
Tertia veritas ꝙ ↄtritꝰ vᷣe dʒ velle oẽ malũ pa

nibo q ſolũ ĩ hoꝛa moꝛt volũt pctã d

det᷑ ꝙ iʒ tales ſtulte differãt ⁊ ꝑicłoſe.tñ adbuc

Dominica tertia quadrageſime

re in manu ſana niſi velit mibtcoꝛche facereßu
niẽdo i manu arida Sic ſpũałr hõ hbʒ duo tpa
vite q̃i duas manꝰ.ſ.ſanitat ⁊ ifirmitat.⁊ deꝰ

4

iuderx iuſte illũ pũirevłtp pctiſi ſaitate ꝑ pniaʒ
ꝙ ſi i ifirmitate velit ſibi miſicoꝛdit᷑ pnie graz
infũdere:magne pietat cẽ.Sic ẽt ſi ↄuicꝰfoꝛes
ꝓ birſagio ſoluere bouẽꝛ pecuniã.⁊ iudex miſe
rnicoꝛdit᷑ acciꝑet debilẽ ⁊ falſã monetã. X Ter
tia q̃ſtio. Quid de ilłqͥ exceſſiuũ doloꝛẽ ⁊ fletũ
aſſumũtꝓ pœis. Rñdet᷑ ſʒ Boñ.i.iij.? Rich.
di. xvij. ꝙ doloꝛ volũtat ñ põt eẽ exceſſiuꝰ.qꝛ ta
lis ẽ pcti ↄ deũ cõmiſſi diſplicẽtia cauſata ex ca⸗
ritat dei dilectiõe qᷓ nimis intẽdi nõ põt cũ deꝰ
ſit diligibil i ifinitũ.⁊ ſic pam̃ ẽ ðᷣteſtable ĩdici⸗
bilr.ſʒ doloꝛ ſẽſualitatꝭ ẽ paſſio ⁊ pòt nimis in⸗
tẽdi.Uñ ſi aduertat hõ ſibi eẽ i ðtrimẽtũ coꝛꝑis
dʒ tpare ne ꝑimat naturs. Ro.xij. Rõnable ob
ſequiũ vim. Si aũt ñ aduertit.⁊ iõ nõ tꝑat:nõ
peccat.qꝛ dabat operã rei licte Uñ ⁊ Holkoth
ſuꝑ li. Sap d.ꝙ ſi penitẽs exvehemẽtiſſio amo

re ⁊ doloꝛe moꝛeret᷑:eẽt doloꝛ vᷣtuoſus ⁊ ꝑfecte

ꝓnie opꝰ:h̊ tñ ſupp oſito ꝙ volũtas penitẽt nõ
ferret᷑ directe ĩ iſta paſſiõeʒ candã ꝓpt᷑ moꝛtẽ ↄſe
q̃ndã:ſʒ ꝓpt᷑ diſplicẽtiã pcti inqᷓ;tũ offẽdit deũ.
⁊ ſic legimꝰ ples foꝛe cõmẽdatos de ꝑfectõe cõ⸗

tritiõis ⁊ amoꝛis coꝛ ſcindẽtis.
V. irca ttiũ de crimis ablutõe ꝑ cõtritiões

notõdũ.qꝙ lacrimeotritõis ſuꝑ oĩa hñt abluere
ſoꝛdes crimis.ã ſi qrat᷑.qͥd ſit meliꝰ ad aime

emẽdationẽ a pctis:an lacrimas fũdere ↄtritio

nis:an facere lõgiorꝭ tꝑis pniam ĩ oꝑe ſatiſfa⸗

ctiõis.ſ.pegrinatõis:ieiunij: elemoſyne multe:

oꝛõis ꝓlixi tꝑis ⁊ hmõi. Ad b̊ rñũdet Hiero.de

pe.di.ſ.ca. Meſurã.di.ſic. Apð deũ ñ tm̃ valet
mẽſura tꝑis tũ dolor.nec abſtinẽtia tãtũ i⸗
boꝝ qᷓ; moꝛtificatõ vitioꝝ.hᷣ ille Rõ.qꝛ alia oĩa
oꝑa ſine va ↄtritõne ñ valẽt ad ſalutẽ: eo ꝙ ca

ritas ⁊ gĩa ꝑ ↄtritõeʒ pᷣmo acqrit᷑ ſine q̃ ñ pᷣt hõ

iuſtificari.vt dictũ ẽ ᷣmõibo pᷣceð.̊ habet᷑ ꝓpoſi
tũ Ad idẽpbãdũ ponit᷑ exeplũ de Petro.ſ.apło
de q̊ Amb.ſuꝑ Lu.de pe.di.j.circa pncipiũ d.ſic
Petrꝰ doluit ⁊ fleuit qꝛ errauit vt hõ.n iuenio
Ja dlrengn cio ꝙ fleuit lachrymas eiꝰ lego: ſa
tiſfactionẽ nõ lego. Seqᷣt ca. ſe. Lacrime lauãt
Slictũ· hec ibi. Et glo.expoñ.d.qꝙ ñ iuenit᷑ qͥd di

xerit.ſi foꝛte ↄfeſſꝰ ẽ vł cui ↄfiteret᷑: cũ oẽs a fide

receſſiſſẽt. Nec ſatiſfactiõʒ extioꝛẽ feciſſe legit᷑.ſʒ
tm̃ fleuiſſe amare. Et tñ p plꝰſibivaluit ̊ ⁊c.ve

rũtñ ↄfeſſꝰ ẽ poſtea:lʒ nõ legatvt ðᷣt Alb.Unde

2 Aug. d. ꝙ pl?valet vniꝰ lacrime cõtritio qᷓ; to
5

plꝰ intẽdit᷑ ĩ cõtritõe qᷓ; pegrinatõe cet᷑is paribo
Z E xrẽplũ finale
apð Lugdunũ vidit q̃ndã vallẽ ſub mõte qͥ ci⸗
uitas pulcerrima ſita videbat᷑ ĩ viſiõe adeo de⸗
lectabił aſpectui ꝙ de eiꝰ aſpectu ſatiari nullus
poſſet. La boꝛabat ergo quomõ ad illã intrare

tiꝰ mudi ꝑegriatio.ſ.ſine cõtritõe.vł itelligẽdo
q̃ ad pᷣmiũ eentiale qð ð bet᷑ caritati q̃ ʒ Chꝛyp.

ep egit i ſpeculo hyſt. 2 ſpe. exẽ.
lvij. exc.diſ.iiij.ꝙ ãno dñi.M.ciiij.qdã dericꝰ

poſſʒ. Intea vidit fluuiũ ſub pede mõt currẽtẽ

quẽ dũ circũiret q̃rẽs q̃ arte trãſmearʒ illũ.Ecce
vidit ſuꝑ uipã fluis pauꝑes lauãtes in fluie tu
nicas ſuas:int᷑ q̊s erat qͥdã veſte candidiſſim
idutꝰ q iuuabat illos ĩ ablutõe. qͥrũ vnuſqᷣſq;
pꝰqᷓ; eẽt tunica abluta ibat ĩ illã ciuitatẽ. Tunc
clericꝰ int᷑rogauit illũ adiuuãtẽ qͥd foꝛẽt hec Et
uülle rñdit.Iſti ſũt hũiłr Leen 7 ſe in fluie la

chꝛymaꝝ a pctis lauãtes.⁊ ego ſũ filiꝰdei ieſus

xp̃ᷣs.ciuitas hec pulcra celeſtꝭ ꝑadiſus vbi ego

maneo ⁊ qſqͥs lauerit tunicã ſuã.i.vitã:fluuio

lachꝛymaꝝ auxilio meo viq; i ſanguĩe paſſiõis
mee lotꝰitrabit i celũ. Hec ẽ via qᷓ ducit ad pa⸗
tria.Nã de lafe meo trãſfixo ĩ cruce ſãẽguis⁊ aq̃ᷓ
effluxit ad abluẽdũ pctõꝛes.Cleric expgiſcens
mirari cepit.⁊ oibo relicᷓ clauſtꝝ itrauit.vbi vi
debat᷑ ſibi ꝙ illi frẽs erãt q̊s ipᷣe ĩ viſiõe viderat
lauãtes tũicas ſuas lachꝛimis.⁊ ipᷣe ſiłr faceñ

ſaluatꝰ .O ̊ pcrõꝛ accede ⁊ tu ad ſãguinẽ 2 ag
quã fluẽtẽ de cruce xpᷣi ⁊ lauare. Rogemꝰ ⁊c
Dlſica.iij. qdrage.pꝰ pꝛãdiũ Sen.xxij. de cõ
puctiõis dilectiõe apud deũ ⁊ duratõis valore

qꝛ ridebit g ⁊ ꝓ ſer.ho. Uerba
ſt nri ſal.ĩ q btõs foꝛe pᷣdicat oẽs eoſ
qᷣ deflẽt ĩ pnti pctã penitẽdo Et aduertẽdũ vt
Cbꝛyf.ſuꝑ hec xpᷣi vba di. Magnũ qͥd btm̃ eſt
ſm deũ triſtani de pctis ⁊ flere. Pꝛimo qͥdẽ qͥa
btitudinẽ etnã cõſeqᷣt᷑. Jõ notant᷑ xpᷣs c. Btĩ

ſ. in ſpe fut᷑e felicitac. Scðo qꝛ caſus dãnatõis

euitat᷑. Qui lugẽt(inqͥt idẽ) ꝓ pctis ꝓpꝛijs vel ẽt
aliẽis:nõ facile labent᷑ ĩ ſcelꝰ Et ſubdit di.Non

diſſeluamur leticia ĩ hac bꝛeui vita:ne fleamꝰ i

futᷣa vita ĩfinita. Uñ xpᷣs notant d.qͥ nũc fletis

q.d.nũc bꝛeue ẽ tꝑs qð meliꝰ ẽ in fletib expẽde

—

re qᷓ; etnũ fletũ i futuro icurrere. Gre. Meliꝰ ẽ

ſufferre modicã amaritudinẽ ĩ faucibs qᷓ; etnũ
toꝛmẽtũ i viſcerib.Tertio ð niq; tal xpᷣo ↄfoꝛ⸗
mat᷑ q̃tinꝰcũ eo gaudere ĩ futovaleat. Jõq; idẽ

Chꝛyf.ſubdit ibidẽ.Oñʒ ſepiꝰ reꝑimꝰſugẽsẽ:ri

dẽtẽ nũqᷓ;. Eũ ̊ͥ imitemur q fleuit ſepe ꝓ pctis
nf̃is:nõ ſolũ lachꝛymas ſʒ qdð maximũ ? ſagui⸗
nẽ füdedo ⁊ aſaʒ ĩ moꝛtẽgadẽdo.vt cũ eodẽ ſił
ĩ btitudie ↄſolemur.Nã ⁊ ae idem
xpᷣs ait. Bti q lugẽt qm̃ ipᷣi cõſolabunt᷑. Ly.i.ſił
cũ xpo deo ⁊ qgel ſolacabunt᷑.ij. Coꝝ.i Sicut

ſocij paſſiõis eſt ſic erit ⁊ cõſolatiõis. Idcirco

addit xpᷣs.qꝛ nidebit.O g̊ km̃i defleamꝰ pctã
vt digni ſimꝰ btitudini ⁊ dicat nob xpᷣs. Beati
vos ꝗ nũc fletꝭ ⁊c. Itaqʒ ð otritõis fletu p pctis
tria myſteria declaremꝰ in hoc ſermone.
Seamn de diuinali cõpũctiõis deſideratõe.

Secũdũ de tꝑali cõtritiõis duratiõe. *

Tertiũ de pᷣamabili cõpunctiõis appᷣciatõe..
ACK,iica pᷣmũ deopũctõis amoꝛe apð deũ
vl deſigerio qri᷑. Utrũ deꝰ mipicoꝛs ſũme deſi
deret ꝙ pctõꝛ de ſuis pctis fleat.Ad 5 rñndet pᷣ⸗

—

— — ——— — - — —

— — — —

„

SS — — — — . — — ☛ ☛ —☛ S

von

idi
in
nis
ni
m
ſt

$

„-„

—

cipue Chꝛyf.ſuꝑ Matth̊.vt allegat᷑ li.oꝛigiĩa.
di.ſic. Nil ita ↄglutiat ⁊ vnit deo.ſ.gamoꝛẽ ipᷣʒ
ccõꝛẽ ſic penitẽtꝭ lachꝛyme. Pꝛoptea ẽt Augꝰ.
i. ſo li. ſic oꝛabat di.Da mihi dñne in hoc exilio
panẽ doloꝛis ⁊ lachꝛymaꝝ quẽ eſuris.i.deſide
ras ſuꝑ oẽʒz copiã delitiaꝝ.Ex qͥb claret ꝙ xpᷣs
dñs ſũmo deſidęio optat ꝙ hõ pctõꝛ ſua pcœã
defleat. Sʒ q̃libꝰ ſignis h̊ euidẽtiꝰoñdat᷑ q̃tinꝰ
ex illis pcõꝛ mag ad pniam ⁊ cõpũctionẽ mo
ueat᷑:q;uis ſupᷣ tᷣmone.v.declarauimꝰ plurib
ſignis ꝙ deꝰ amat pniam.iñ hic ſpecialiꝰde cõ
pũᷣctiõis ⁊ vᷣe cõtritõis fletu agemꝰ.deſiderari

nãq; a xpᷣo talẽ fletũ ĩ pecõꝛibo ondit᷑ clare płibꝰ

ſignis ſᷣm ſcbturas ⁊ doc. Pꝛimũ ſignũ dicit᷑

attractiõis. Nã ſi qrat᷑ quõ poſſit hõ pcõꝛ at⸗

trahere in ſuũ coꝛ xpᷣm dñm quẽ ſuis pctis elo
gauit a ſe.Dico ꝙ ꝑ fletũ ve pnie.Unñ Matth.
iiij.ipᷣe xpᷣs ait Pniaʒ agite appꝛo.em̃ reg.celo

rũ in qͥ caput ẽ xpᷣs.Et circa pᷣ̊ nota tria pᷣcipua

Primũ ꝙ vpᷣs intãtum deſiderat pnie fletũ q;
mox iclinat᷑ ⁊ attrabit᷑ ad pctõꝛis hoĩs ãplexũ
⁊ oſculũ ꝓut edocet᷑ in gꝑabola Luce.xv.de filio
ꝓdigo:qͥ cũ luxurioſeviuẽdo diſſipaſſet oĩa bo
na ſua.tãdẽ ſe recognoſcẽs venit ad patrẽ ſuũ.
pẽ aũt accurrẽs cecidit ſuꝑ collũ illiꝰ.ſ.ãplexan
do ⁊ oſculatꝰ ẽ eũ.Sic facit xpᷣs deus penitẽti.
O q̃lis ⁊ q;magna gr̃a hec.ſlã magna clemen
tia dei fuit ꝙ xpᷣs incarnari voluit ⁊ ſe ꝑmiſit a
vᷣgine mr̃e Maria balneari:aplexari ⁊ oſcłari
Nec mihoꝛ gr̃e clemẽtia ẽ ꝙ a pœõꝛe ꝑmittit ſe

.ſpũalłr ãplexari:oſcłari:⁊ ĩ aqͥs lacriaꝝ balnea⸗

ri. Exẽplũ ptʒ dũ magda.peccatrici ꝑmiſit pe/
des lacrimis lauari ãplexadoq; oſcłari.iĩ ſignũ
huiꝰ. Scm qð ẽ maiꝰviqʒ ꝙ xpᷣs dñs nõtm̃
modo oſclan iſe ꝑmittit hoĩ pctã deflẽti.ſed etiã
vinci ⁊ vnculari.Berñ.O felix lachꝛyma pnie:
tu vinꝗ iuincibilẽ ⁊ ligas oiĩpotẽtẽ. Et ſic ptʒ ſi⸗
gnũ deſiderij. Tertiũ ꝙ ſq; xpᷣs intãtũ deſide
rat fletũ pnie vt ſine pnia nullũ velit acceptare
ſacrificiu.UVñ Iſi.li.de ſũmo bo.di.ꝙ deꝰ i lege
ꝓ hilyuit ſacrificiũ ſale nõ cõditũ:ad deſignãdũ
ꝙ lectio oꝛo ⁊ q̃cunq; oꝑatio vł ſacrificatio nõ
eſt accepta deo ſine ſalſedine lachꝛymaꝝ pnie.
Vnñ nec miſſe ſacrificii deo placitũ a pctõꝛe qᷣ
nõ vᷣe penitet. Secũdũ ſignũ ðꝛ btificatiõis.
qꝛ xpᷣs btõs foꝛe pᷣdicauit lugẽtes p pctisvt ptʒ
Matrthęv. ⁊ Lu. vj. ⁊ in themate S.⁊ illis cõſo⸗
lationẽ btificã repꝛomiſit. B Sʒ di. Quid
ſi qͥs deflet etiã pctã alioꝝ hoiʒ. Rñdet Chꝛyß.
⁊ cõfoꝛmit᷑ glo.ſuꝑ.j.Eſdre.di.Biti qͥ ſua ppꝛia
pccã lugẽt qꝛ accepta remiſſiõe ↄſolant᷑.Sʒ be⸗
atioꝛes qͥ aliena pctã deflẽt:q̃les ↄuenit eẽ pᷣla⸗
tos ⁊ doctoꝛes. Hec ibi. Tertiũ ſignũ ðꝛ ↄdo

onatiõis.qꝛ hoĩ deflẽti pctã multo plꝰ cõdonat

xpᷣs qᷓ; iße hõ putaret.Exẽplũ habemꝰ in latrõe
pẽdẽte ĩ cruce qͥ ̊ ſolũ petiuit di. Memẽto mei
in regno tuo.pᷣus aũt dedit ꝑadiſũ ſtati eodẽ
die. Jã docoꝛes colt tenẽt ſuꝑ.iiij.ꝙ tantꝰ põt
.
.

eẽ cõtritiõis fletꝰ ꝙ etiã ſi neqͥret cõfeſſionẽ actu
facere:ſufficeret coꝛã deo ad remiſſionẽ tã culpe
qᷓ; pene purgatoꝛij totalẽ.Deniq; vt Aug.dicit.

mima gutta lachꝛyme in pñci effuſa ex vo coꝛ⸗/

de ſufficit decẽ ãnoꝝ penas ĩ purgatoꝛio debi⸗

tas delere.ſic allegat hec Ludol.pte.ij.c.lxxxvij
li. vite xpᷣi.Quid g erit ð gut młtis.O & pctõꝛ
audi Ambꝛo.ſuꝑ Lu.li.iiij.hoꝛtãtẽ ſic Abluere

o hõ lachꝛymis:lauare fletibi.ſi tuipᷣete fleuer
ĩ futuro nò flebis Sʒ ꝗre ſic large xpCᷣs ↄdonat
penitẽti niſi ꝓ ſigno deſiderij vt oibo pctõꝛibus

ſit cõfidẽtia qꝛ xps deſiderat oẽs ſaluare. ſic ait

apłs.j.Thmo.ij. Un i ſignü huiꝰcũ latroni in
cruce pẽdẽti ꝓmiſiſſet ꝑadiſũ ꝓ ipᷣiꝰ pnia:poſt⸗
ea damauit. Sitio.i.ſalutẽ pccõꝝ deſidero.ſ.ꝑ
pniaʒ.O ̊ tu pctõꝛ pẽſa hec ⁊ ꝓ xpᷣi paſſiõe plo
ra ſuꝑ pctis tuisvt habeas ꝑadiſũ ſic ille latro
alioqᷣn ꝑibis cũ latrone altero. C Quartũ ſi⸗
gnũ ðꝛ delectatõis.Nã xpᷣs ⁊ oẽs eiꝰãgeli beati
delectant᷑ ⁊ gaudẽt ſuꝑ pnie fletu Lu.xv. Gau⸗
diũ ẽ agelis dei ſuꝑ vno pctõꝛe pe.ageñ. Unde
Ber.ſupꝑ can. Angeli gaudẽt i ↄuerſiõe ⁊ pnia
pœõꝝ ſalutẽ hoĩʒ ſitiẽtes.Lachꝛyme em̃ penitẽ
tiũ ſt᷑ vina ãgeloꝝ:ſic ⁊ xpᷣi ⁊ totiꝰ trinitatꝭ.Nã
ſic̃ vinũ letificat coꝛ hoĩs teſte Ps.ſic fletꝰ leti⸗
ficat celeſtes btõs.Sʒ q̃re deꝰ ⁊ ãgeli gaudent
de fletu pnie Ludol.li.de medi.vite xpᷣi dat talẽ

rõem.qꝛ lachꝛyme ebulliũt ⁊ emanant ex coꝛde

vbiẽfos ſanguis ⁊ amor.Jõ ſic ſacrificiũ ſan
guinis ꝓ xpᷣo effuſi placet deo ⁊ ãgel.ſic effuſio
lachꝛymaꝝp pctis ẽ placitũ ſacrificiũ.PS.Sa
crificũ deo ſpũs cõtribulatꝰ coꝛ.⁊c. Alia rõ.qꝛ
ꝑ hoies penitẽtes reꝑat᷑ ruina celeſtis. Tercia
qꝛ xpᷣi deſideriũ ĩ hoĩe ꝑ g̊ iplet᷑ qꝛ hõ ſacrificat
xpᷣo. O Quintũ ſignũ ðꝛ efficac virtutis.qꝛ
des dedit ipᷣis lachꝛymis ĩfinitã vtutẽ expiãdi
ſoꝛdes aĩe plꝰ qᷓ; facere poſſẽt oẽs aque mundi
Nã malũ culpe moꝛtal qð ẽ infinitũ abluũt.pe
nã ifinitã.ſ.ꝑpetuã gehẽne extinguũt: ⁊ ifinitã
btitudinẽ merent᷑.Uñ Ecci.j.Arenã mar ⁊plu

ulie guttas ⁊ dies ſcłi qͥs dinũerauit.altitudinẽ

celi latitudinẽ t᷑re ⁊ ꝓfũdũ abyſſi qs dimẽſus ẽ
q. d. nullꝰ ſcit hec niſi ſolꝰ deꝰ. Spũalr ꝑ arenã
q̃ ẽpõderoſa guitas pai ſcat᷑.ꝑ pluuiã de celo
veniẽtẽ lachꝛymaꝝ vtilitas.ꝑ dies lux gfe.ꝑ al⸗
titudinẽ celi btĩtudo.ꝑ latitudinẽ tre caritatꝭ la
titudo.ꝑ abyſſũ gehẽna. Hoꝝ q̃ntitatẽ ſolꝰdeꝰ
nouit certa mẽſura Cũ g̊ talẽ vtutẽ ĩidicibilẽ xpᷣſ
dedit lachꝛymis ptʒ ꝙ diligit ⁊ deſiderat in ho
mine ſic theſauꝝ ſaluifiuu.
E Lirca ſcòm de duratiõe cõtritionis ſiue
cõtinuatiõe q̃rit᷑. trũ hõ ſemel ve contritꝰ: de
pctõ ↄtrito vel remiſſo debeat ſꝑ vita durãte cõ
teri de ceto cõtinuãdo vel aliqñ repetẽdo cõtri⸗
tionẽ de eodẽ pctõ. Rõ qſtiõis cẽ.qꝛ Aug.de pe.
di. iij. crca pncipiũ ðᷣt. Sẽꝑ pccõꝛ doleat ⁊ ð do
loꝛe gaudeat.qꝛ vbi finit᷑ pnia nil remaet de ve/
nia.Hec ille. B; in ↄriũ eſt.qꝛ poſtqᷓ; hõ cura⸗

5 4

= ..

ali pnia Quartũ ꝙ pnia ſᷣm ꝓpoſitũ cauendi

Dominica textia quadtageſime

uit vulnꝰ nõ reqͥrit᷑ vt ãpliꝰvtat᷑ medicina cura
tiua:ſi ſufficit medicina ſanitatꝭ cõſeruatiua.
Sic i /ꝓpoſito.Ad hec rñdet᷑ ſᷣm Rich in.iiij.di.
xiiij.arti.ix.q.i.cõcoꝛ. Tho.iij.ꝑ.⁊ Pe.de tharã.
alioſq; recolligẽdo.ꝙ pnia diſtiguit᷑ eẽ duplex.
Vna exterioꝛ q̃ cõſiſtit in ieiunio oꝛõe elemoſy⸗
na ⁊ fletu.Alia eſt interioꝛ q̃ ↄſiſtit ĩ coꝛdis do
loꝛe ⁊ cõtritõe.Et hec etiã cõſiderat᷑ tripłr.ſq vel
ſᷣm actũ vel ſʒ habitũ habilitãtẽ hoĩeʒ ad penitẽ
dũ.vel pſᷣm ꝓpoſitũ.Et notant᷑ iuxta hec quinq;
documẽta. Pꝛimũ ẽ ꝙ pniĩa exterioꝛ nõ req/
rit᷑ eẽ cõtinuãda.tũ qꝛ nõ eſt hoc poſſibile ʒ ſta
tũ pñtis vite.tũ qꝛ nõ tenet᷑ hõ exterloꝛẽ pniam
facere ãpliꝰde pctõ ſemel remiſſo ⁊ curato.ſicut
etiã de vulnere. F Scðm documẽtũ eſt ꝙ
pnĩa int᷑ioꝛis cõtritiõis ſᷣm actũ ãpliꝰ facienda
nõ reqͥrit᷑ neceſſario:niſi in duob caſibus ſᷣm

Rich. Pꝛimo qñ nõ adeſt ꝓbabilis cõiectura

de remiſſiõe pcti.ſ.qꝛ nõ ve cõtritꝰ fuit vel non
vere ↄfeſſus ⁊ hmõi. Scðo qñ aqu recogitat
deliberate de pcrõ ſuo:tũc em̃ tenet᷑ illð deteſta

ri.qꝛ ſi placeret peccaſſe deliberate:ſtati rũperet

fedꝰ diuine amicicie qm delectaret᷑ ĩ hoc ꝙ fuit
int᷑ ipᷣm ⁊ deũ cã ũmicicie. Exceptis his caſibo.
Siẽ nõ tenet᷑ hõ ad ãpliꝰ qᷓ; ſq ſemel confitẽdũ
qð rite cõfeſſus ẽ.vel ſatiſfaciẽdũ qð ſoluit.ita
nec ad apliꝰ actu cõterẽdũ qð ſemel rite cõtritũ

eſt Tertiũ documẽtũ ꝙ pniavel ↄtritio int᷑ioꝛ

hᷣ eſt pcti diſplicẽtia dʒ eſſe fᷣm habitũ ꝑpetua
qꝛ vt Hugo de ſcõ vic. diẽ. Cũ deꝰ abſoluit ali
quẽ a pctõ ligat eũ vinculo ꝑpetue deteſtatiõis
Et ſic etiã intelligit᷑ illð Angꝰ.ꝙ vbi finit᷑ pnia
ſq; habitual:nil remãet de venia.Secꝰ de actu⸗

a moꝛtali culpa dʒ eſſe ſempit᷑na:alias nõ eſſet

vera cũtritio ſi hr̃et ꝓpoſitũ peccãdi in futuruʒ.
Vltimũ ꝙ pnia tãto plꝰ eſt meritoꝛia q̃nto qͥs

—8 lachꝛymat᷑ pluries ⁊ diutiꝰ ꝓ pctis tota ſua vi⸗
8 ta.ptʒ ex pᷣdictis.Uñ ps dic. Scðm multitudi
r. - R/ nẽ doloꝝ meoꝝ ↄſolatões tue dñe letificauerũt

*) 2 rrr s . I

4
=

aĩiam meã.O ſacer fletꝰ ⁊ꝛ7. G ¶ Sʒ multi ſũt

re:lʒ aliena põderent.
leo ⁊ lupꝰ cũ aſino dũ vellẽt trãſire fluuiũ aſcẽ/
derũt in nauiculã in ripa herẽtẽ t᷑re.que cũ fixa
maneret:dixer̃t ꝙ ꝓpt᷑ culpã alicuiꝰ illoꝝ h̊ fo⸗
ret.iõq; deberẽt facinoꝛa cõfiteri.Uñ leo ↄfeſſꝰ
ẽ qũo int᷑ beſtias ſilue pinguioꝛẽ deuoꝛauerit.
Lupꝰ alleuiauit di. Hoc nil eſt qꝛ fames te co⸗
egit. Itẽ lupꝰ cõfeſſꝰ ẽ ꝙ poꝛcã cũ oĩb ſuis ſu⸗
ellis deuoꝛauit.Leo dixit.Nõ magnũ ẽ:pꝛe fa⸗

me feciſti.Aſinꝰ cõfeſſus dixit. Neſcio alið feciſ

ſe niſi ꝙ ſemel nimis fatigatꝰ ſub onere ⁊ fame
ſcẽs vidi ſtraminis vnã feſtucã ex calciamẽtis
dñi mei lacerat extra pẽdere⁊ illã cõedi.Ad qð
leo ⁊ lupꝰ di. Hoc maximũ ẽ pctm̃ ⁊ ifidelitat
3 dñm tuũ:dignꝰꝗ es moꝛte.⁊ ſic deuoꝛauerũt
aſinũ.Hmõòi exeplũ idcirco iſerui vt doꝛmitãs

aqᷓ nccãria ẽ ad abluẽdũ

alleuiãtes ſua pœta guioꝛa nec curat defle/
. buloſe narrat᷑ ꝙ

plłs in ſᷣmone poſt pꝛãdiũ exꝑgiſcatur ad au⸗
diendũ tali conſolatiõe.
H CLirca tertiũ de pᷣamabili pᷣcioſitate inqͥ ꝰ
rẽdũ cẽ.Qũo poſſit qͥs efficere vt cõpũctiõis la⸗
chꝛyme reddãt᷑ deo pᷣcioſioꝛes ⁊ pᷣamabilioꝛes
Ad qð ſᷣm dicta doctoꝝ notãdũ ꝙ ad pᷣualoꝛẽ

cõpunctionis coꝛã deo facũt᷑pᷣſertim quinq;.
Seuan doloꝛ deteſtatõis.

Secũdo amoꝛ diuine dilectiõis.
Tertio ꝓpoſitũ firmũ cautiõis.
Quarto cõpaſſio crucis xpᷣi ⁊ paſſiõis.
Quinto obſecratio eius lachꝛymatõis.
Pꝛimũ ẽ doloꝛ deteſtatõis.qꝛ qᷓnto lachꝛyme
ex intẽſioꝛi doloꝛe coꝛdis ꝓcedũt ðteſtãdo pœã
tãto ſũt deo amabilioꝛes.Aug.li.de pe.ðt.Co⸗
mes pnie doloꝛ ẽ.lachꝛyme aũt ſũt teſtes dolo⸗
ris.⁊ ꝑ ↄñs deo gte.qꝛ teſtioniũ ꝓfert᷑ ꝙ coꝛ ðo
ꝑ pniam ſacrificat᷑. Et deꝰ infũdẽs hoi lachꝛy⸗
mas teſtat᷑ ꝙ illũ diligit ⁊ pniaʒ eiꝰacceptat ta⸗
to plłꝰ q̃nto intẽtiꝰ doleꝛe ꝓpba?⁊t Scðʒ ẽ amoꝛ
diuine dilectiõis. Nã.j.Pe.iiij. Charitas oꝑit
mltitudinẽ pcõꝝ:g̊ maioꝛ charitas excitãs la⸗
chꝛymas mag oꝑit.⁊ ſic deo gtioꝛẽ facit.vt ptꝭʒ
in Magdalẽa Tertiũ ẽ ꝓpoſitũ firmũ cautois
qð q̃nto firmat᷑ in charitate tãto facit deo acce⸗

ptioꝛẽ.vt ptʒ ex pᷣdicj. J Quanũ ẽ ↄpaſſio
cruò xpᷣi ⁊ paſſiõis.Querit᷑ em̃ h̊ An deo plus
placeat fletꝰ de pctis an fletꝰ cõpaſſiõis ſuꝑ xpi

paſſiõe. Rñdet Berñ.ſuꝑ cañ.ſer.xij.duſic. HBo
nũ ẽ cõtritõis vnguẽtũ qð de recoꝛdatõe pcõꝝ
cõficit᷑.qꝛ coꝛ cõtritũ ⁊ hũiliatũ deꝰ nõ deſpict.
Lõge aũt meliꝰ ẽ id qð dr̃ deuotõis factũ de re
coꝛdatiõe bñficioꝝ dei.ſ.incarnatõis⁊ paſſiõis
Hec ille.Sʒ h̊ intelligẽdũ ẽ pᷣmiſſa vᷣa cõtritõe
q̃ ẽ neceſſaria ſaluti.alias ſine illa fletꝰ cõpaſſio
nis nõ valct.Siẽ ſi qͥs hoĩm eẽt in veſte deau⸗
rata:ſoꝛdidatꝰ tñ ſtercoꝛibo fedis nõ foꝛet pla⸗
citũ talr ſedere in mẽſa reg. Sic ĩ ꝓpoſito.Nã
oꝛdes.ſʒ auꝝ pcioſiꝰ
eſt aq̃.ꝓiñ aqᷓ cõpũctiõis ad abluẽdũ aĩam pꝛe

miſſa:ſi pᷣcoſũ auꝝ cõpaſſiõis ſanguis xᷣt ap⸗

plicet᷑ erit pᷣcioſioꝛ. Quitũ ad idẽ facit obſecra⸗
tio S xpᷣi ſpałr.Exẽplũ legit᷑ ĩ pßmõib⸗
mgr̃i Meffret ꝙ młiemjdã lachꝛymas ppi q̊ᷣti
die deuote honoꝛando obſecratões faciebat vt
dñs ieſus daret ſibi lachꝛymas vere cõpũcõis
⁊ dedit xpᷣus ſibi tãtas ꝙ totã penã purgatoꝛij
ſibi deleuit. Deniq; legit᷑ in ſpe.exẽ.di.ix.exẽ.lix

ꝙ qdã guit᷑ ferẽs oꝑa pnie ⁊ fletũ.ecce xpᷣs ſibi
appꝑpuit cũ vulneriboſanguie fluẽtibo d. Intinge

in latꝰ ⁊ ſanguinẽ meũ panẽ tuũ ⁊ dulceſcit.qð
ille fecit ⁊ oĩa dulceſcebat.O g̊ hõ ⁊ tuvnge ocu
los tuos ſãguie xpᷣi:coꝛ iũge coꝛdi xpᷣi:oſculare.
eiꝰ vulnera:ↄſidera ſingłas eius paſſiões:⁊ ſic
aĩiam tuã balnea ĩ ſãguie xpᷣi ⁊ dulceerlt penite
Poſtq; in pᷣcedẽtibb egimꝰ de pᷣma ꝑte pnie

ſq de contritoe:iã agemus de cõfeſõe.

e , — — „ — — — Lô ⸗a—f ——————

Bermo

Feria.ij.poſt dñicã.iij.qᷓ̃drageſime Sermo
xxiij.ſequit᷑:de pᷣparatõe debita añ afeſſionẽ re/

. ogitãdo pctã amariſſime.
Lauſum eſt ce/
c lũ ſnig trib ⁊ mẽſib ſex.Lu.iiij.et in

euãgelio hodier. Uerba ſũt ſaluato⸗

ris nr̃i qͥbo cõminãdo nos admonet ꝙ ſicutin

dieb helie ꝓpt᷑ pctã clauſũ fuit celũ anis tribus
⁊ ſex mẽſibo ne plueret ſuꝑ terrã ⁊ fada ẽ fameſ
magna.Sictimẽdũ eſt nobis ne ſpũalit᷑ dau⸗

„A . dat᷑ celũ ꝓpt᷑ pctã nf̃a ne pluat nobis a deo gr̃a
4 . (deceleſt 2 famé incurramꝰ oĩs penurie infernalis
Et notant dicit xpᷣs.tribo inqͥt ãnis.qꝛ ꝓpter de
0*

fectũ p nie hñtis tres ꝑtes.ſ.ↄtritione:ↄfeſſionẽ
, ⁊ ſatiſfactionẽ celũ nobis claudit᷑.Si aũt illas
ĩplemꝰ aꝑit᷑.qꝛ pnia celũ aperit qð culpa dau/⸗
dit vt dic Berñ. Itẽ addit ⁊ mẽſibo ſex:quibus

ſignificant᷑ ſex oꝑa miſericoꝛdie.De qͥb v. Uiſi
n to cibo poto redimo tego colligo cõdo Cib enĩ
⁊ potꝰ ſub eodẽ reducunt᷑. Hinc Aug.in ſᷣmõe
u . dedicatipis di. Laboꝛemꝰfrẽs chariſſimi vt no
10 bis bonoꝝ opeꝝ clauibus ianuã regni celeſtis
bs aꝑire poſſimꝰ.Sicut em̃ vite nobis ianua mal
le, oꝑibo quaſi qͥbuſdã ſeris ac vectibo daudit᷑:ita
ſo abſq; dubio bonis oꝑibo aꝑit᷑. Hec ille. Itaq;
45 de ↄfeſſiõis pᷣpatiõe ꝑ quã celũ clauſum apent᷑
P nob vt dictũ ẽ tria myſteria dedaremꝰ h̊ ſᷣmõe.
Prumn dici᷑ admonitiõis.
2. ecundũ ðꝛ pꝛecogitatiõis.

. Tertiũ ðꝛ amaricaticosis.
R Circa pᷣmũ de admonitiõe notãdũ ꝙ ad

6 „„ pᷣꝑpationẽ facẽdã añ ↄfeſſionẽ admonent nmnos
c plura ꝓpter q̃ opoꝛtet diligent᷑ pᷣparari ad illã.
Pꝛimo ſcriptura ſacra autentica.
Secundo ratio theologica.
4 Tertio ratio canonica.
Quarto exẽpla plurima.
1 Pꝛimo ſcptura.PS. Meditatꝰ ſũ.n.cũ coꝛde
e meo⁊ exercitabar ⁊ ſcopebã ſpm̃ meũ.ps.lxxvj
Lyra.Meditatꝰ ſũ nocte cũ coꝛ.m.ſ.recolendo
, culpã meã ⁊ diuinã iuſticiã.⁊ exercitabar.ſ.pꝛe
ip parãdo me in talibo næditatiõibo ad pniam.et
a ſcopebã ſpm̃ m.ſ.ofitẽdo.⁊ ſicexpurgañ. Item
Ecci.xviij.Añ iudiciũ.Lyra.ſ.moꝛt.interroga
is teipᷣm.ſꝙ diligẽtẽ oſcie diſcuſſionẽ.ſilłr ⁊ añ cõ
oi feſſiõʒ. Jõ ſubdit᷑hũilia te.Lyra.Coꝛã ſacerdo
dir te ? in tpe ĩfirmitat.ſ.ſpualis.onde ↄuerſatõeʒ
ſi “ tuã.ſ.p aptã ↄfeſſionẽ. Oeniq; Eſa. xxxviij. Eʒe/
nge chias ĩ pſona pctõꝝ dixit. Recogitabo tibi oẽs
c ãnos meos ĩ ama.a.mee. Scðo admonet rõ
n „ — thologica. qꝛ ad ↄfeſſionẽ deo gtuitã reqᷣrit᷑ vᷣa
lue, * vtrnitio vt ſit hõ in charitate ſine qᷓ nil valẽt q̃q;
i opa.i.cor.iij. Sʒ va ↄtritio reqnit pcõꝝ moꝛ
te . taliũ ſingłoꝝ recognitionẽ. ⁊ ſic ↄſcie eramina
tionẽ ſaltẽ qͥ ad pᷣncipiũ ↄtritõis vł doloꝛẽ attri
nie riõis vᷣm vbo.iiiij.di.xvij.vt ſer.xiiij. D.E.ta⸗
, 14 *„— * —
„
. .
5 .

ccũ fuit ni ĩ articho moꝛt excuſet᷑.ꝗ̊ añ ↄfeſſio⸗
nẽ debita vt cõit᷑ pᷣpatio reqrit᷑. Tertio admo
net rõ canoica.qꝛ Raymũ.in glo.de pe.⁊ re.di⸗/
§S. Itẽ circa pncipes.ſ.ſuꝑ.ca.Ois vtriuſq;. Si
qs ex ignoꝛãtia ſiue obliuiõe ꝓcedẽte a ꝓpꝛia ⁊
notabili culpa obmittit ↄfiteri vnũ pem moꝛ⸗
tale aut eiꝰ arcunſtatiã ad ↄfeſſione neceſſariã
nõ excuſat᷑ nec ve cõfeſſꝰ ðꝛ. Jõq; ſi qͥ ex culpa
ſua igrat q debet ↄfiteri ſeu oblitꝰ eſt pctã ↄfitẽ
da.dʒ de hmõi negligẽtia penitere.vt notat᷑ in
ſũma cõfeſſoꝝ.li.iij.ti.xxxiiij.q.xix. Uñ etiã cõ⸗
feſſoꝛ ſi aliquẽ iparatũ iuenerit ad cõfeſſionem
acceſſiſſe debʒ ipm monere vt cũ pᷣpatõe veniat
examinãdo ſaltẽ de pᷣceptis ⁊ pcœis capitalibi ⁊
fidei articulis.Ex his ptʒ qᷓ; male ⁊ ꝑiculoſe fa
ciũt heu młti qͥ ĩparati ad ↄfitẽdũ accedũt ſine
oĩ pᷣcogitatõe.⁊ qͥd dicãt cõſeſſoꝛi neſciũt.ſʒ di.
Introga pꝛ q; feceri.⁊ dicã ð talibo ſer.xxviij. R
Itẽ alij dicũt.Pf̃ audi me.in duob vbis ſtati
expediã cõfeſſionẽ meã:cũ tñ a toto ãno ſine cõ
feſſiõe pctã multiplicãt q̊tidie L Quarto ad
monẽet exẽpla.⁊ pᷣmũ exẽplũ habemꝰ i negocia⸗
toꝛib. Si em̃ vt videmꝰ mercatoꝛes rõcinijs
qᷣq; obligati ſũma diligẽtia diſcutiüt ſua regi⸗
ſtra.qᷓ;to magis pctõꝛ dʒoſciẽtiã ꝓpꝛiã examia
re ꝓ qᷓnto aia melioꝛ eſt oĩ pecunia.⁊ qͥ ꝑdit eãẽ
plłꝰ ꝑdit qᷓ; oẽs mundi diuitias.put dic Bern.
⁊ xpᷣs dñs Matth.c.xvj. Quã dabit hõ cõmu
tationẽ ꝓ aia ſua.q.d.nullã.Scðm exẽplũ ad

idẽ in philoſophicalib. Nã ſeneca de ira dei.li.

iij.di. Qui q̊tidie ad rationẽ reddẽdã vocãdus
eſt.ſ.ꝑ moꝛtẽ.⁊ neſcit q̃ᷓ hoꝛa vocãdꝰ eſt. Faciat
iqᷣt h̊ qð Sextiꝰ qͥ ↄſũmato die cũ ſe ad noctur
nã qᷣetẽ recepiſſʒ int᷑rogabat aiʒ ſuũ di. Qð ho
die malũ cuũ ſanaſti.cui vitio obſtitiſti.q̃ ꝑte
melioꝛ es ⁊c̃. Sic xpᷣianꝰdebet ĩ his trib ſe exa⸗
minare multo foꝛti.ſc. Pꝛimo q; pc ſua ſa
nauerit ꝑ pniam verã Scõðo cui vitio ĩ tẽpta⸗
tiõe ſuccubuerit Tertio qᷓntũ a bonis moꝛib
defecit. ⁊ ſic q̃nta bona ꝑdidit gre ⁊ głie.ac qᷓ;ta
mala pene ꝑ pctm̃ icurrit ⁊c. Tertiũ exẽplũ in
iudicialib.qꝛ quicũq; vadit ad iudiciũ diligẽ
ter diſpoĩt pᷣcogitãdo qͥd ꝓponat vl qͥq rñdeat
q̃nto mag faciẽdũ ẽ in iudicio aie:in q̊ ſi hõ cõ
uictus fuerit eterna moꝛte peribit.Ad id habeſ
etiã exemplũ pulchꝛũ infra ſer.xxix.x.
M irca ſcðʒ de pcogitatõe pcõꝝ Querit᷑
q̃lit᷑ hõ volẽs ſe pᷣꝑare ad cõfeſſionẽ debeat pᷣco
gitare pctã ſua ad cõſcie examinatiõeʒ. Ad hoc
Notãdũ ꝙ edoq; nos ſcptura Eſa.xxxviij.c.vbi
Eʒechias ſcpᷣſit i cãtico di.ſic. Recogitabo tibi
oẽs ãnos meos ĩ amaritudine aĩie mee.Quibꝰ
docemur ꝙ debeamꝰ? pcogitare modis q̃ttuoꝛ
Pꝛimo cõpẽſatiue.ſ.de pctõꝝ młtitudieꝛ igra
titudie ad bñficia dei reſpeciue. Jõ ðꝛ Recogi
tabo tibi.ſ.dño ðᷣo:q̊̃t pccisõ imẽſa tua bñficia
ingtꝰ te offederi. Recogitabo inqᷣt.i.iteꝝ atqʒ
iteꝝ cogitabo quo ĩ ↄfeſſiõe vᷣa aperiã ſlã gre.i

.●

—

Feria. Ii. poſt dominic terti

moꝛal.docet ꝙ vnuſqͥſq; debet diſcutere ⁊ pen
ſare q̃ a deo bona ꝑcepit:⁊ qᷓ mala bõis illiꝰper
uerſe viuẽdo rependit. Quia nimiꝝ cum om̃i
momẽto tꝑis deus no bis beneficia pᷣſtet mul/⸗
timoda vel ſaltẽ cõſeruatõis vite.⁊c̃.et tamenvt

idẽ Gꝛego.ſubdit.Nemo inquit ſufficiẽter exti
mare poterit quãta mala ꝑ ſingula momenta
cõmittimꝰ.qꝛ ſicut nõ ſentimꝰ q̃ntũ creſcũt mẽę

bꝛa:vngues capilli ⁊ hmõi imutant᷑ in caniciẽ
⁊c̃.ita mens noſtra ꝑ momẽta viuẽdi ꝑmutat᷑.

ſcilʒ.vitijs ſuccreſcẽtibꝰ.ꝓptereavigilãti ſtudio

noſtros defectus ꝓfectuſq; penſemꝰ:vt pniam
de malis agamus ⁊ in bonis ꝓficiamnꝰ.iuxta il
lud Pictagoꝛe dictũ.ꝙ ſapiẽtibꝛ duoꝝ inquit

tẽpoꝝ cura habẽda eſt.mane qͥd acturi ſumus

ſero quid fecerimꝰ. Ideoq; GBerſon dicit. Sin⸗
gulis diebo mane ppone.ſ.bene facere.⁊ ſero diſ
cute.ſ.quod cõtigit te peccaſſe.
bemus recogitare integre.ideo ðꝛ omẽs ſq; cul
pas ſingulas moꝛtales ⁊ circũſtãtias cõfiten⸗
das.ita ꝙ nullũ pctm̃ negligamus quantũ eſt
nobis poſſibile Tertio ſerioſe.ideo ðꝛ annos
meos.qꝛ deãno in annũ/⁊ꝛ de menſe in mẽſem
debet recogitare ſᷣm diuerſitatem etatis.ſ.pue⸗
ricie:ad oleſcẽtie.⁊ ſic de alijs. Itẽ officioꝝ:ſoci
ctatũ:locoꝝ ⁊c̃.Et in ſingłis põt ſerioſe cogita⸗
re hoc oꝛdine. Pꝛimo cogitãdo de pctis capita
libus moꝛtalib. Secũdo de pᷣceptis decalogi
que trãgreſſus eſt. Tertio de qnq; ſenſuũ exceſ
ſibus.Quarto de pctis alienis.Quinto de pec
catis in ſpm̃ſanctu. Sexto de opeꝝ miſericoꝛ⸗
die neglectiõe.Septimo de fidei articulis ⁊ ſa⸗

cramẽtꝭ. Quarto debemꝰ recogitare amarica

te.ideo dicit in amaritudine aie mee.Et de hoc
ſequẽti ar.patebit.
inrca tertiũ de amaricatõe recogitatio⸗
nis pctõꝝ.otãdum eſt ſᷣm Bonauẽ.qꝙ pctõꝛ
dũ recogitat de pctis carnalibo debet cauere ne
nimis moꝛoſe talia excogitet ꝓpter periculũ de/⸗
lectatiõis euitandũ.ſed debet coꝛ pctõꝛis ama⸗
ricari ne delectet᷑. Nã Ecẽi.xiij. Qui tãgit picem
inquinabit᷑ ab ea. Sed qũo pcõꝛ recogitando
pctã ſua poſſit amaricari. Nota ꝙ pᷣmo debet
recogitare moꝛtis ſue amaritudinẽ ⁊ incertitu
dinẽ.Secũdo pctõꝝ dãnificationẽ ab oĩ bono
gratie ⁊ glie.Tertio eternaliũ penaꝝ indicibilẽ
cruciationẽ que ſibi debet᷑. Quarto debet adhi
bere coꝛꝑis caſtigationẽ ad moꝛtificationem.
Quinto paſſiõis xpᷣi acerbitatẽ. Hec em̃ tanqᷓ;
ſalis amara cõdimẽta coꝛ pœõꝛis amaricãt ne
delectet᷑ in pctis:ſed deteſtet᷑ illa. Exẽplũ legi
tur in vitaſpatꝝ ꝙ quidã dũ tentaret᷑ de carna
li vitio:ſtatim digitum igni applicabat di.Si
hũc ignẽ ſufferre nõ potes:qũo ſufferes ignem
inferni.⁊ ſic vincebat tentationẽ. Aliud exẽplũ
de quodã cui ↄfeſſoꝛ ↄſuluit vt quotiẽs ð pctõ
tẽptaret᷑ ſetiſtro ſuã carnẽ nudã foꝛtit᷑ fricaret

aut vnguibo dilaceraret.⁊ ſicvinceret recogitõ⸗

Secũdo de⸗/

do xp̃i paſſionẽ. Rogemus ergo xpᷣm. ⁊c̃·

Feria tertia poſt dñicã.iij.q̃drageſime Ser⸗⸗

„

mo.xxiiij.ſ.de regulis coꝛreqᷣſitis ꝓ pᷣparatione
confeſſionis. H

Wecunqz ſol/
q ueritis ſuꝑ terrã erunt᷑ ſoluta ⁊ in
celo. Matth̊.xviij.et in euangelio
hodierno. Uerba ſunt ſaluatoꝛis
nr̃i quibo inſinuat ꝙ ſacerdotibo maximã de⸗
dit ptatẽ.ſ.ſoluẽdi pctã in cõfeſſiõe:vel ligandi
icoꝛrigibilẽ pctõꝛẽ etiã ſentẽtia excõicatiõis.lã
talẽ abſolutionẽ vel alligationẽ deꝰ in celo ap⸗
pꝛobat:dũ tamẽ ſacerdos nõ errauerit in iudi⸗
cio ↄſciẽtie.Nã leo papa.xxiiij.q.j.c. Manet in
quit Petri.i.ſacerdotij pᷣuilegiũ:ſi ex eqᷣtate fer
tur iudiciũ.Chꝛiſtus itaq; docet nos de coꝛre⸗
ctiõe fraterna in occulto quãdo pctã ſunt ſecre
ta.vt ſic illũ ſaluare poſſimꝰ cũ ĩtegritate fame.
qͥ ſi coꝛrigi non vult:teſtes ſunt adhibẽdi.Et ſi
nec ſiccoꝛrigit᷑:dic inqͥt eccłie.hoc eſt pᷣlato.qui
poteſt ligare ꝑ cenſurã eccłiaſticã vel ſoluere cõ

fitentẽ.vt ptʒ in euãhelio.⁊ de abſolutõe in ver⸗/
bis thematis.

O Unde exquo in themate
notat᷑ myſteriũ cõfeſſiõis ⁊ abſolutiõis. Ideo
de pᷣparatiõe ad cõfitendũ tria myſteria pᷣꝛeter
añdicta notabimꝰ ſᷣm tres regłas coꝛreqſitas.

Fnn regła de pcõꝝ moꝛtaliũ recognitõẽeẽ

ecũda regula de venialiũ deletione.
Tertia regula de oblitoꝝ exquiſitiõe.

.
Circa pᷣmũ de moꝛtaliũ recognitiõe ꝓ regu⸗
la generali tenendũ eſt ꝙ depctis moꝛtalib nõ
ſufficit recognitio gñalis:ſed requint᷑ de ſingu
lis recoꝛdatio ⁊ cõtritio ſpecialis: vel diſtinccꝰ
doloꝛ ſaltẽ attritiõis iuxta poſſibilitatẽ hũane
fragilitatis.Et hec regula ꝓbat᷑ plibb modis.
Sei ratione theologica.
ecũdo ſcriptura autentica.
Tertio ſimilitudine phica.
Quarto perſuaſiõe iuridica.
Pꝛimo ratiõe cheologic ſᷣm Scotum in.iiij.
dil. xvij.ſic.qa pᷣceptũ eccłie deofitendo obligat
ſicꝙ oẽ peccatũ moꝛtale teneat᷑ qͥs cõfiteri de q̊
haberi poteſt mẽoꝛia:pᷣmiſſa diligẽti inqᷣſitiõe
ſᷣm poſſibilitatẽ hoĩs.ergo de ſinglis debet re⸗
coꝛdari ⁊ ſe ꝑ cõtritionẽ vel attritionẽ pᷣparare.
Hãc rõem ponit etiã Tho.Cõfirmat᷑ ſᷣm Pe.
eadẽ diſ.iiij.qꝛ in om̃i pcõ moꝛtalivolũtas ho
minis acualit᷑ auertit᷑ a deo ad pœm̃.⁊ qꝛ õria

ↄtrarijs curant᷑.opoꝛtet g̊ ꝙ ab om̃i pctco moꝛ?ꝛ · e

tali mens cõuertatur ad deũ.Et ſic ptʒ ꝑpoſitũ
Secũdo ꝓbatur ſcriptura auréttcs. a ps.
dicit. Lauabo ꝑ ſingulas noctes lectũ meũ:la⸗
chꝛymis meis ſtratũ meũ regabo. Ubi Glo.di
cit ꝙ ꝑ ſingulas noces intelligi deket ſingula
£ſ

. 4

. à. 6

me
1„ n

9 8 iegionẽ eijciẽs de hoĩe.Lu.viij. neminẽ reli
ne Auuit de oib demonibo qui liberatũ poſſideret:
oñdẽs ꝙ ſi etiã pcã ſint muũle opoꝛtʒ de oĩbus
penitere. Hecille. Tertio ꝓbat᷑ ſilitudine phᷣi
ca. qꝛ phi tradũt ⁊ experientia docet diuerſoꝛũ
/ moꝛboꝝ diuerſas Poꝛe nccãrio medianas.ſlã
in HMiero.ðt ⁊ certũ eſt ꝙ nõ ſanat oculũ medicia
lo q ſanat calcaneũ.Sic ⁊ in medẽdis ſpũalłr vul
88 5 neribo vitioꝛũ ⁊ moꝛbᷣ.Nõ ſanat pnia auariciã
49, q̃ ſanat ſuꝑbiã vel luxuriã. nã auaria ſ anat᷑ ele
dü l1 „ moſyne largitate.ſuꝑbia aũt humili oꝛõe.luxu
òria ieiunio⁊ carnis moꝛtificatõe.In aliquibus
. etiã petis nõ põt fieri ſanatio niſi aſſit reſtitutõ
. fame vel rei.iõq; ſicut de ſingulis medicina eſt
nccãria.ſic in ꝓpoſito. Quarto ꝓbat᷑ ꝑſuaſiõe
iuridica. Nã de pe.diſ.j.c. Poꝛro. Pꝛoſp dicit.
n ꝙ qͥ pctã ſua emẽdare noluerint: deũ hñt teſteʒ
ne . ⁊ habituri ſunt ipᷣm vltoꝛẽ. Et qͥd eispdeſt vita
m.. re hũanũ iudiciũ.ſ.pctĩ ſuũ occultado ⁊ peni⸗
Eſ tere negligẽdo:cũ ſicituri ſunt ĩ etnu ſuppliciũ.
dni Nã ⁊.ff.de re militari.l.deſertoꝛẽ. 5§. miles in. ff.
d nouo. Miles qui i bello arma nccaria abijcit
en vel illicitẽ amiſit:capite punitur. Arma millitie
ie xpᷣiane ↄ diabolü pugnãtꝭ ſũt lachꝛyme.. pnie
4 ſm ꝙ di. Amb. xxlij.q.viij. Cõuenioꝛ. Qul eas
c abijcit vł tenere nõ curat: et᷑na moꝛte iuſte pu⸗
ni a deo. O g̊ pcõꝛ ſtude debite recogſcere oĩa
30, Citca ſcðᷣm de venialiũ deletõe p regla te⸗
oce. nendũ c.ꝙ pctm̃ qðᷣcunq; veniale manẽte in eo
fixa volũtate nõ tollit᷑ ab hoĩe qᷓ;uis nõ ſit dã⸗
nable. Et hec regłla habet᷑ ex dicᷓ Rich.⁊ Tho.
° in.iiij.diſ.xvj. Rõ eiuſdẽ ẽ.qꝛ nõ põt to lli culpa
H . niſi reoꝛdinet᷑ volũtas: q̃ reoꝛdinari nõ põt q;/
o diu manet in ðoꝛdinatõe ad volẽdũ pctm̃.als
eẽnt duo oppoſita ſił. Jõq; nullũ veiale põt di⸗
mitti q;diu ad illð volũtas manet fixa Cerũtñũ
petm̃ veniale nõ dãnat hoĩeʒ in gehẽnã:ſʒ expi⸗
. atur in purgatoꝛio ſaltẽ ſi hic no tollet. Juxta
bec &notãda ſũt quattuoꝛ pᷣcipua documẽta.
Pꝛimũ ꝙ nõ ẽ ſimplłr necaria ↄtricio ⁊ abſolu
te de pctis venialibo ſicẽ nccãrio eſt de moꝛtalibꝰ
Sʒ im̃ pfectiõis ẽ vt nialia tollant᷑ ĩ hac vita
nii. vel dimittant᷑. Et onñdit ᷣm Tho.vbi S.tcali rõe
ign ĩter ceta.qꝛ ꝓpter ſola pcã venialia hõ nõ incur⸗
dei rit dãnacionẽ ꝑpetuã:nec ꝑ ea tollit᷑ amicicia ðᷣi
ſtöe g̊ ſequit᷑ ꝙ ſi qͥs nõ ſit ſpãlit cõtritꝰ de venialib⸗
an/, ſic ðceditſ aluꝰ erit: liq; ꝑ ignẽ. vt ðt glo.ſuꝑ.j.
fare. Coꝝ.iij. Sʒ ſi di. Ego vellẽ ſaluari ſine igne. iõ.
pe. Scðʒ documẽtů ad id ẽꝙ ad tollẽdũ pctmĩ ve
gho niale in pntivt qͥs poſſit trãſire ſine igne purga
zu - „ lois reqrit᷑ diſplicẽtia ↄtritõis. Rõ ᷣm eũdem
mor, * Zho.ibidẽ.qꝛ qᷓ;diu fira manet volutas nõ di
oarꝗ, mittit᷑ hetm etiã veniale vt dictũ ẽ. Sed volũta
. . tem retraherea pctõ qð pꝛius volebat eſt diſpli
io cere ipᷣi qð voluit.Et talis diſplicẽtia qñ eſt gra
odi .„
guls „ . * 0
.
. .
H Z . „
„

BGermo

pctã lauã da lachꝛymis. Itẽ Eſa.xxxviij. Reco⸗

— — —

gitabo tibi oẽs ãnos meos ⁊c̃. oẽs ðᷣt.vt nullũ

excipiat pœtm̃. Uñ etiã Aug.li.de pe.di. Dñs ie

infoemata doloꝛ cõtritiõis. Ideoq; veniale
in pñti ſine aliqua cõtritõe nõ delet᷑: q;uis non
ſit dãnabile. Sed poſſet q̃ri ꝗᷓlis cõtritio reqͥ
rat᷑ ad ea. Tertiũ ꝗ̊ documetũ eſt ꝙ ad tollen
dũ pœm̃ veniale non requirit᷑ nccãrio diſtincta
recogitatio in ꝑticulari de vnoqͥq;: ſicut reqͥrit
ad moꝛtalia delẽda: ſʒ ſufficit explicita cõtritio
in gnali de oĩbus venialibo: vel ſaltẽ ↄtritio im
plicita.qñ ſq; in vtute actus quẽ hõ agit ſeq̃ret
diſplicẽtia explicita pctivenialis ſi cogitatio ad
illð ferret᷑.ꝑ talẽ em̃ actũ dimitti poſſunt venia
lia vtputa ꝑ gñalẽ cõfeſſionẽ:ꝑ aque benedicte
aſperſionẽ:ꝑ epᷣalẽ bñdictionẽ: ꝑ deuotã oꝛõeʒ
dnicã ⁊ hmòi. Hec ex TCho. Quartũ documẽ
tum eſt ꝙ a tollẽdũ pctm̃ veniale nõ requirũ
nccãrio ꝓpoſitũ cauẽdi ſingula in futurũ:ſicut
hoc reqͥrit᷑ ad tollẽdũ moꝛtalia:ſʒ ſufficit poſi⸗
tũ minuẽdip poſſe ⁊ aliqua cauendi ſpeciałr qᷓ
eſſent occaſiões alioꝛũ.O g̊ᷓ hõ obſerua hec.
Q cCirca tertiũ de oblitoꝛũ pctõꝛũ inqſitiõep
regula gñali tenẽdũ eſt ꝙ qᷣlibet pctõꝛ adhibe⸗
re oẽm diligẽtiã tenet᷑ vt de oĩibus oblitis moꝛ
talibus recoꝛdet᷑ alioqͥn de eis nõ excuſat᷑.quia
iarãtia craſſa vel ſupina nõ excuſat.vt ptʒ etiã ꝑ
Aug.xxxij.q.vij.Quẽadmodũ. Unð nota do
cumẽta. Pꝛimũ ſi querit᷑ ̊ quãta diligẽtia in
hmõi inquiſitõe requirit᷑. Rñdet Scotꝰ in.iiij.
dil. xvij. ꝙ tantã debet hõ adhibere diligetiã iu
xta poſſibilitatẽ fragilitatis hũane quãtã quis

adhiberet circa quodcũq; multũ arduũ. Ideo

Aug. dicit. Cũ gaudio dʒ facere ĩmoꝛtalis futu

——

rus quecũq; faceret ꝓ differẽda moꝛte moꝛitu

rus Hec le. Scðm ꝙ bonũ eſtyt pctõꝛ regi⸗
ſtret ſecreto ſua pctã vel lapillis aut puncturis
nũeret vel alio mõ ne obliuiſcat᷑. Tertiũ do⸗
cumẽtũ ꝙ de oblitis de qͥb etiã nullo mõ poõt
hõ recoꝛdari vel ſcire ſe peccaſſe:dʒ cõteri in ge/⸗
nerali.vt dictum eſt de veniallbꝰ. Quartu ꝙ

7

qñcũ q; etiã poſt cõfeſſionẽ factã petĩ moꝛtale
oblituʒ ad memoꝛiã reuocat᷑:de eo ſpecialr hõ
ↄteri ⁊ cõfiteri tenet᷑. Plura ſer.xxxiiij.per to tũ.
NR Erẽplũ finale legit᷑ in Spe.exẽ.diſt.ix.exẽ.
cxlvij.ꝙ duo ſcolares intrauerũt clauſtrũ.vnꝰ
ſegniꝰ ſe agẽs in recognitiõe ⁊ emẽdatõe pctõꝝ
7 ↄfeſſiõe ac alijs ⁊c̃.Lẽptatus a diabolo victꝰ
eſt vt ad ſeculũ rediret.quod ſocio ſuo manitfe⸗
ſtauit. Illeq; dixit eidẽ. eniamꝰ ambo añ al⸗
tare vᷣginis ⁊ eã ſalutemus.⁊ ſic tandẽ recedas
ſi nõ vis manere. Iſte aũt ſocius ſuus feruens
erat deploꝛãs ſepẽ in recoꝛdatiõe pctã ſua oia.
Oꝛãtibus illis vidit in ſpũ ille tẽptatus beatã
Mariã pallio ſuo lachꝛymas ſocij ſui illiꝰ flen

—

tis colligentẽ ⁊ filio xpᷣo ieſu offerentẽ dicens.

O dulciſſime fili has lachꝛymas ſerui tui ſuſci
pe ⁊ qð petit concede.Chꝛiſtꝰ rñdit. Fiat mater
cariſſima vt vis. Lũcille tẽptatus pꝓcidens ad
pedes huius fratris diceñ. Hodie meritis la⸗
chꝛyman tuaꝝ ſum liberatꝰ. S crulammd ergo

7 nos ſperare poſſumꝰ ꝙ ſi feru

feret chꝛiſto ⁊c. Rogemus ergo ⁊c.

Feria quarta poſt dñic tertiã Sermo. xxv.
ſ de ſct pfeſſiõis vitate ⁊ puritate ac caritate.

We pꝛocedunt

gqa deoevote de coꝛde exeut⁊? ea coinquinãt
2ò hHominẽ Matth. xv. ⁊ in euangelio

hodier. Cerba ſunt nfr̃i ſaluatoꝛis qͥ in boceuã
7 gelio redarguit iudeos qͥ de ſuis traditiõibus
6¹ bãrt falſe hypocriſi ⁊ ſiłatõi. Na adð h̊ ꝙ eẽnt in
reuerẽtia ĩ pło oñdebãt ſctitatẽ in verb ⁊ extio
ri ↄuerſatõe.? mũdicia ĩ manuũ ablutõibo cuzʒ
mãducarẽt:i oblatõibo qͥʒ fadẽdis doceñ.ꝙ of

ferret holes ĩ tẽplũ ſacerdotibomũera deberẽt

exhibere in paretes ⁊ hmõi ſub pꝛetextu diuini

cultus inducẽdo:cũ tñ eſſent hypocriſi ⁊ inten⸗

tiõe acauaridia coꝛrupti. Undexpᷣus dñs eos
redarguitvt doceret reda rguẽdos multos etiã
XPianos hoiĩes qͥ male ſimulãt ſepe ſanctitateʒ

in oꝑibus bonis.⁊ qð peius eſt etia in ↄfeſſiõe

pctõv. Et ſic verificat᷑ in talib hoc verbu xpᷣi in
themate.ꝙ verba illoꝛũ que ꝓcedunt de oꝛe:de

coꝛde.ſ.malo exeũt.⁊ ſic ea coinquinãt hoieʒ po

cius qᷓ; mũ dẽt tali fica cõfeſſiõe. Itaq;ʒ de cõ
in hoc ſermne.
Seuns de ſancta oꝛis veritate.
echdũ de ſancta coꝛdis puritate.
Lertiũ de ſancta amoꝛis carirtate.

feſſiõc oꝛis ſetiſſima tria myſternia declaremus

S Eiro pᷣmũ de ſctã vitate cõfeſſiõis in oꝛe
notãqũ eſt ꝙ heceſt vna potiſſima cõditio coꝛ⸗
requiſita ad cõfeſſiõis ſctitatẽ ꝙ ſit veritate ple

na ſine omi mẽdadio. Querit᷑ ergo vtrũ aliq̃ᷓ
cauſa ſaltẽ hũilitatis liceat alicui falſuʒ dicere

vel metiri in cõfeſſiõe oꝛis.Ad hocrñdetur pᷣm

Alexã.parte.iiij.? Rich.in.iiij.diſ.xxj.ac alios
theologos ⁊ canõiſtas ꝙ nec hũilitatis nec de⸗
Et hoc pꝛobat᷑ tripliciter. .—
Pꝛimo ex auctoꝛitate canonica.
cðo ex ratiõe theologi.
Tertio ex ſilitudine ciuilieq.
Pꝛimo ex auctoꝛitate.qꝛ.xxij.q.ij.c.Cũ hũilita
tis. Augꝰ.ðt ſic.Cũ huũilitatj cauſa mẽtin:ſi nõ

uotiõis vel alteriꝰ cauſa mẽtiẽdũ eſt in cõfeſſiõe

eras pcoõꝛ anteq; mẽtireris: mẽtiendo pctõꝛ ef/

fideris. Hec ⁊ plura ibi.⁊ cã bꝛeuitatj ſufficiat.
cõᷣo ꝓba⁊᷑ rõne theologica.qꝛ ſᷣm theologos
in cõfeſſiõe mentit᷑ moꝛtałr peccat. Et dupkr
m Rich. S. Tum qꝛ cõſciam ſuã ſacerdoti nõ
ve manitfeſtat.⁊ ſic pᷣcepto ↄfeſſiõis ẽ inobdiẽs
occultqdo cõſcẽtie vitatẽ.Tũ qꝛ menti:quod
ſine aliqͥ pctõ eſſe nõ pot:vt ðᷣt mgr eadem diſt.
T Sz diceres ſuqᷣder

5

plꝰcurabat Fᷣuare qᷓ; de diuinis pᷣceptj.⁊ intẽde

rgo ome medaci di⸗/

Feria. III. poſt dominicã. I. quadra.

4Aã feruẽtius beate virgini.? ſic ꝑſ. Perautt. Ex6.
are poſſum⸗ ulter ? lachꝛy⸗/
mole depctis pniam agimꝰ:beata Maria of/

tum in cõfeſſiõe ſit pem̃ moꝛtale. Rñdet frat᷑

Angelꝰin ſũma.ꝙ nõ.ſed ſolũ illud mendaciũ

eſt moꝛtgle qð eſt enicioſum. ſicut metiri cõtra
fams ſi ua /ꝓpꝛiã vel alteriꝰ.aut cõtra id qð nccꝗ⸗
rio ð beret ↄfiteri. Uñ ſi taceretvł negaret ali&

pcetm moꝛtale quod fecit ⁊ de qͥ nõ eſt cõfeſſus

legitime peccaret moꝛtalr. Hoctñ excepto ꝙ ſi
qs foꝛte timeret ꝓbabiłr de ren elatõe ↄfeſſiois
vel ꝙ ſollicitaret eũ ad maſ talis cõfeſſoꝛ. nec
poſſet aliũ habere cõfeſſoꝛẽ. In tali caſu tacens
vel negas mẽdaciter:nõ peccaret moꝛtałr ſʒ ve⸗
nialiter. vt claret ex capło Pꝛimũ eſt. xxij. q. ij.
ac notatis ibidẽ in glo. Uerũtñ talis i hmõi ca

ſu meliꝰ faceret cũ vᷣbis palliatis vtẽdo liter

ꝙ mẽdaciũ nõ dicat. Hec in äagelica. Zertio ᷣ 4
pꝓbat ſilitudine cuuilica.qꝛ ſᷣm leges nõ mmõö
cluiles:ſʒ etiã oẽs alias nemini licet ferre falſuʒ *

teſtioniũ cõtra ꝓximũ in qͥcũq; iudicio.als pu
nitur falſus teſtis.vt ptʒ.ff. ð teſtibo. ſili. Sic
foꝛtiꝰ nõ licet cõtra ſe ferre falſum teſtioniũ ali⸗
cui in iudicio cõſcẽtie. Uñ ⁊ dicit Au g.j.de tiui
tate dei.c.xxj. Teſtimonij inqᷣt falſi nõ minus
reus eſt q de ſeipſo falſum fatet᷑ qᷓ; ſi aduerſus
ꝓximũ hoc faceret. Hec ille.Et ſicptʒ ꝙ oↄfeſſio
dz eſſe ſccã in oꝛe abſq; om̃i mẽdacio. Sed di.
Tñ Greg. di. v. d eius.di.q; bonaꝝ mẽtiũ eſt
agnoſcere culpã vbi culpa no eſt. ̊ cur nõ liceat
Cõfiteri ſe culpabilẽ in quo nõ peccat. Rñdetur
fm Rich. S. ꝙ agnoſcere ibi intelligẽdũ eſt pꝛo
foꝛmidare ne foꝛte defecerit in aliq̊ ex parte ſua
als hoc eẽt erratis ⁊ nõ bone mẽtis cognoſcere
peccaſſe ſe in eo in quo non peccauit.O pcõozꝛ

veraciter cõfiterr. JòèM
UEirca ſcom de ſcã puritatenfeſſiõis notaä.
dũ.ꝙ heceſt ſca cõditio potiſſimave ⁊ ſac cõ⸗
feſſiõis vt ſit pura in coꝛdis intẽtõe:h̊ eſt vt fiat .
pureꝓpt amoꝛẽ deixyt ðo ſatiſfaciet quẽoffedit
⁊ etia ecclłie recõciliet᷑:⁊ vt de pctis ſuið veniam
cõſequat᷑. Ad hec em̃ ↄfeſſio ſacramẽtalis eſt oꝛ
qinata.UVñ ſi qͥs ↄfeſſiõʒ faciat pt᷑ aliũ ſiniſtrũ
finẽ intẽdẽdũ peccat moꝛtałr. Rõ autẽ huiꝰ.qꝛ
gnalis regula eſt y Henricũ de Ganð. in q⸗
libet.j.q.xxxiiij.ꝙ qᷣcunq; vtit᷑ aliquo pncpalit᷑
ad id ad qð ilið nõ eſt oꝛdinatũ a deo in q̊ deũ
ↄtẽnit peccat moꝛtałr. Sic exẽpli gra. Si quis
pnapali fine oꝛdinaret pdicationẽ facere adva
nam gliam vel alia vtutis oꝑa ad hmõi. Bfa
hbuiꝰ aliqua hic querunt᷑ de ſacra cõfeſſione.
Pꝛimo de intentõe vane glie.
Secũdo de intentiõe infamie vitãde.
Tertio de coacta confeſſione.
Pꝛima qᷓſtio vtrũ hõ ↄfitẽs ꝓpt᷑ vanã glłiaʒ on⸗
apalr. vel etis ꝓpter quẽcunq; malũ finẽ peccet
moꝛtalr. Ad qð ex dictis rñdet᷑ ſʒ fratrẽ Ange. „—
in ſima.ꝙ talis peccat moꝛtalr.qꝛ ꝑuertit finẽ ⸗ *
ſacramẽti:imo nec ſacramẽtũ ſuicipit. 9 pars.

eẽntialis huiꝰ ſacramẽti q cõſiſtit in accn ſuſci⸗

piẽtis eſt acꝰ intioꝛ. Uñ ſine eo nõ eſt ſaorramẽ⸗
%„
. 85₰
„ * *
ſ● .

.
—

= —

1

fne
ncin
otra

cc/
4
ſus
ſt
ſdis
mhec
lns
ſye⸗
h.
l aa
lrer
nmo
aliuz
hu
Si
ial;
ebui
inns
ains
ſiſio
edd..
nick
lar

po
ſus
ſane

1. ⁶*

hota “

icc⸗

,
.

Ga⸗
1.

zön,
ecclt
nge,
fine

„„*
2

£☚

2,.

pvñß facit ſatiſfaciẽdo

tũ ſuſceptũ.Siẽ nõ eſſet ſacram̃tũ matrimonij
ↄtractũ ſi qs cõtrahẽdo nõ intẽderęt niſi in car
nalẽ copulã ad tẽpus.Sic in ꝓpoſito. VUñ ⁊ hõ

otalis tenet᷑ cõfeſſionẽ iterare in caſu q̊ ſer.xxxvj.

Q.hec in Angelica.Vnñ ſi qͥs cõfitet᷑ intetiõe cu⸗
iuſcũ q; pcti:ſiue ꝓpter ſuꝑbiã vt głiet᷑ de factis
malis:ſiue ꝓpt᷑ auariciã vt eis dent᷑ tꝑalia ꝓ vi⸗
ſa ſctitate freqnt cõfeſſiõis:ſiue ꝓpter carnalẽ
familiaritatẽ cõtràheñ: ſiue ꝓpt᷑ vindictã a deo
ꝑ hoc obtinendã.⁊ ſic de alijs malis intẽtiõib⸗
ſꝑ peccat moꝛtałr:ſʒ dʒ hõ intẽdere in cõfeſſiõe
finẽ debitũ oꝛdinatũ.vt S.dictũ eſt. X e
cunda q̃ſtio. Quid de illo q nõ ꝓpt᷑ vanã głiam
2 fitet᷑:ſʒ ſolũmõ ne reddat᷑ notatꝰ in ꝓło.Rñ⸗
det᷑ ᷣm fratrẽ Ange.in ſũma.ꝙ ſi ibi cõſtituitur
finis pᷣncipałr nõ valet.ĩmo tenet᷑ iteꝝ ↄfiteri.⁊

H S 7 2*

tũcↄſtituit᷑ ibi finis pᷣncipalłr qñ nllo moofite
ret᷑ ſi nõ timeret de infamia.ſecꝰ qñ nõ cõſtituit

ibi finis bncipalr:puta qꝛ cõfitet᷑ pncipaliꝰ ꝓpt
deũ vel ꝓpt᷑ pcõꝝ remiſſionẽ.inductꝰ tñ ad id
ex pudoꝛe vel timoꝛe ⁊ hmõi. TZertia queſtio.
Quid ðð illis qͥ cogunt᷑ cõfiteri a ſuꝑioꝛibo ſuis
vel pᷣlatis. Rñdet frat᷑ Ange.ꝙ idẽ eſt dicendũ
de talibo ſiẽ dictũ eſt in pxima q̃ſtiõeviq; ꝙ ſi ta
lis nullv mõ vellet cõfiteri niſi cogeret᷑ nõ valet
eiꝰ cõfeſſio coacta.ſecꝰ ſi ↄfitet pter deũ pᷣncipa
lius licet timoꝛe coactus.
rca tertiũ de caritate notãdũ ꝙ ad hoc
vt cõfeſſio ſit meritoꝛia reqͥrit᷑ ꝙ fiat in caritate
ſq; ðᷣi vpximi.qꝛ ſcribit᷑ Ecci.xvij. A moꝛtuo q̃i
nihil perit cõfeſſio:h̊ eſt a moꝛtuo.i.ab hoĩe exi⸗

ſtẽete ſinevita grevł caritate q̃ eſt vita aĩe.vt dicit

Aug.qi nihil perit cõfeſſio.qꝛ nullũ fructũ me/
ritoꝛiũ vite et᷑ne ꝑcipit.Aug. Si caritas vera ñ
adeſt nõ iplet᷑ pᷣceptũ ſed fingit᷑.hecille.Sʒ qͥb
ſignis hoc cognoſcit᷑. Rñdet᷑ ꝙ tribo pᷣcipuis.

Pꝛimo ſi qͥs nõ coacte ſʒ volũtarie cõfitet᷑. Se⸗

cuũdo ſi hoc amoꝛe dei facit ſctã intẽtõeyt patuit
Tertio ſi oĩa dolet ⁊ ponit cauere. Sed dice.
Quid:ſi qͥs nõ vult pcã ſua dolerevel relinqre

KRiilet ſᷣm Alexã. de ales ꝙ talis ſi cõfiteat pt
B; n? ſtatutũ eccłie trãſgrediat᷑ nõ peccat moꝛta

liter in h̊ ꝙ cõfitet᷑ manẽs in pctõ moꝛtali.ĩmo
Hcepto eccklie:qð ſi cõtẽnerʒ
peccaret ðnuo:tñ talie nõ acqrit pctõꝝ remiſſi
onẽ nec meritũ vite et᷑ne:ſjʒ alia bona tꝑalia ſic
acqᷣrit ꝑ qᷓ̃cũ q; bona oꝑa in moꝛtali pctõ facta
Z Vlepiß ad hec narrat ceſariꝰ ꝙ in bꝛabã
tia qͥdã demõ ĩ puella hoim pctã oĩa nõ ↄfeſſa:
ĩpꝛoꝑabat.tũc vir qͥ dã voluit videre ſʒ timens
ne ſua pctã turpia reuelaret ↄfeſſus ẽ ſacerdoti
volũtate peccãdi recẽta.Quẽ vidẽs demon ait.
Amice veni huc veni.certe te bñ dealbaſti.⁊ ſta

☛ . — — „ 7 „ — — — —— „ . —
tim oia pctã illiꝰ in faci ipꝛoperañ.cõfudit illũ
nimis coꝛã hoĩbo.Triſtꝭ ille in ſe redijt ad ſacer

dotẽ ⁊ vᷣa cõtritõe ac ꝓpoſito cauẽdi oĩa pctã cõ⸗

feſſus ẽ.⁊ reuerſꝰ ad ðmonẽ dixer̃t qͥdã circun⸗
ſtãtes demõi.Ecce amicꝰ tuꝰ iteꝝ venit. Demõ

xXVI

—
rñdit. Aſs ẽ Ille ĩquiũt cui turpia pcã ĩpꝛo⸗

peraſti. Rñdit. Ego iſti nihil ipꝛoꝑaui:neq; de
iſto aliqd mali ſcio.⁊ ſic illi extimauertdemonẽ
mẽtitũ fuiſſe.Sicq; ille ꝑ cõfeſſionẽverã euaſit

notã cõfuſiõis maxie.O &̊ ſcã ↄfeſſio que pccã

abluis. Rogemus xpᷣm ⁊c̃.

Feria qnta poſt dñicã tertiã Sermo viceſi⸗

muſſextus de cõfeſſiõis ſacre cõditõibo ſedecim
a theolo gis poſitis.

Pfirmosvari

i is lãguoꝛibo ducebãt ad ieſũ:at ille
* ſingłis manꝰ iponẽs curabat eos.
Luc.iiij.⁊ in euãgelio hodier.In q̊
dare oñdit᷑ ↄfeſſiõis myſteriũ qꝛ dñs ieſus mi
raculoſe tactu manuũ curabat ifirmos.ad ſᷣcã
dũ ꝙ ꝑ manuũ ſacerdotaliũ ipoſitionẽ vel con
ſignationẽ ſigno crudcis.in q̃ cruce xpCᷣs manus
extẽdẽs pepẽdit:ſanari deberẽt omẽs lãguoꝛes
pctõꝝ cõfitẽtiũ ⁊ ðmoniavitioꝝ exirẽt ab hoibo
Vnñ Cyrillꝰibidẽ ðᷣt.ꝙ xpᷣus qͥ ſolo vbo potuit
vt deus curare:tñ manu tãgebat.ad ſᷣcadũ ꝙ
ſicut vas eneũ appoſitũ igni:ab igne ptãtẽ cale
faciẽdi in tãgẽtes ſumit:ſic manꝰxpᷣi vnite dei⸗
tati ab ea ptatẽ habuerũt ſanãdi vᷣtute diuina.
Sicẽt ſignũ crud ⁊ manꝰſacerdotũi ꝑſona xpᷣi
tãgẽdo ĩ ↄfeſſiõe ſanãt aĩas cõfitẽtiũ.O q̊ carii
ſimi oꝛemꝰ xpᷣm vt tãgat ⁊ nos vt ſanemur eta
demonũ ptãte liberemur in ↄfeſſiõe.hec Cyril⸗
lus in ſen.⁊ ð h̊ in euãgelio. Juxta hec de ꝓfeſſi
one in q̃ curant᷑ languoꝛes aiarũ tria myſteria
pꝛo hocſermone notabimꝰ.
Semi de confeſſiõis q̃lificatiõe.
ecũdũ de offenſiõis declaratiõe.
Tertiũ de reuelatiõis exẽplificatiõe.
A Circa pᷣmũ ð q̃lificatõe q̃rit᷑.q̃lit᷑ ↄfeſſio ſit
faciẽda vt ſit legitia? pctõꝝ rmiſſiua Ad qð no
tan.ꝙ bᷣʒʒ theologos cõit᷑ i.iiij.di.xvij.tradũt᷑ ſe⸗
deci ↄditões q̃s dʒ hr̃e ſacra cõfeſſio q̃ cõtinent᷑
his v. Sit ſimplex hũilis cõfeſſio pura fidelis.
Atq; freq̃ns nuda diſcreta libẽs verecũda.In⸗
tegra ſecreta lachꝛymabił accelerata. Foꝛt ⁊ ac
cuſãs ⁊ ſit parere ꝑpata. Has Richᷣ.i.uij.di. xvij
ar.iij.q.vl t.expoĩt ſic. Sit ſimplex.i.vt nihil ad
miſceat᷑ qð no fac ad pcti qᷓntitatẽ.ſ.expᷣmendã
Hũilis.ſ.tã in vᷣbo qᷓ; ĩi ſigno. Pura.i.recta in⸗
tẽtiõe facta ⁊ nõ mala.Fidel.i.vᷣa vt nil de falſi⸗
tate admiſceat᷑. Freq̃ns.ſ.qꝛ freq̃nt᷑oſiteri ẽvalð
vtile. Nuda.i:nõ obuoluta vboꝝ obſcuritate.
Diſcreta.ſ.vt maioꝛa cũ maioꝛi grauitate dicat
Libẽs.i.nõ nccitate coactõis:ſʒ libera volũtate
Uerecũda q̊ nõ cũ iactantia dicat.Integra.ſ.vt
nullũ pctm̃ rtineat qͥn ↄfiteat᷑. Secreta.i.nõ pu
blica. Lachꝛymabil.ſ.ex doloꝛe coꝛdis Accelera
ta.ne nimis differat᷑ de die ĩ diẽ. Foꝛtꝭ:ne vecũ⸗
diaviœꝰ dimittat aliqð pctm̃ ↄfiteri.Accuſans
ſq; ſeipᷣm nõ alios. Parere ꝑata.ſ.ad otediats
2

nccitate cõfeſſiõis. Rñdet᷑ ʒ Rich.S.cõcoꝛdit᷑
Tho:ꝙ nõ oẽs ſʒ qdʒ requirunt᷑ ad cõfeſſionẽ
ð nccitate.qdã aũt eaꝝ ſũt de cõgruitate.⁊ de hᷣ
clariꝰ dicemꝰ in ſeᷓntibo. O ergo hõ diſce bene
confiteri vt mereanis vita eternã.

B Lirca ſcðʒ de offẽſiõe cõfeſſiõis notãdũ

ꝙ iuxta pᷣmiſſas cõditões reqᷣſitas ad cõfeſſiõʒ
ꝓñt poni młti modi qͥb põt qs offendere ⁊ pec
care ĩ cõfeſſiõe. Pꝛimo ) ſimplicitatẽ peccat qͥs
culpã leuiando⁊ alios icuſãdo.ſ.iponẽdo dia
bolo vl ſue cõplexiõis fragilitati vł fato.ſic fec
adã ⁊ eua⁊ tales peccãt guiter.vñ Aug.li.devᷣa
⁊ falſa pnia ðᷣt Nõ velit hõ ſe excuſarene augeat
crimẽ vt adã cui nõ ſuffecit peccaſſe:ſʒ ãpliabat
crimẽ culpãdovxoꝛẽ ⁊ culpã trãſferẽs i deũ Nõ

itaq; peccqtes dicãꝰ.Nõ potui alið niſi vt fura

rer vł raperẽ.qꝛ deꝰfec me pauperẽ Nec mix q;
foꝛnicatꝰ ſũ.qꝛ nat᷑̃e fragil creatꝰ ſuʒ.fragilitas
mea cogit me mlta pctã cõmittere Errat qui ſic
fallit᷑: nata em talis ẽ vt poſſit qͥſq; reſiſtere ma
lo ſi velit. hec Aug. Itẽ idẽ Aug.li.l.omeł.ome.
xij.dic.ꝙ i cõfeſſiòe multi diabolũ accuſat:ſi dr
eis. Quare bᷣ feciſti. Rñdẽt qꝛ diabolꝰfecitvt hᷣ
facerẽ.Nõ ẽ vñ plꝰ gaudeat diabolꝰ niſi qñ hõ
B õᷣt.diabolꝰ fec vt peccarẽ ⁊ ſic nõ ſe accuſat.et

4

dũu pctã ſua diſſilatofiteri:idulgẽtiã ñ meret᷑ ac

cipere.Diabolꝰem̃ ſuadere põt:cogere oĩno nõ

põt.hec ille. Heu heu qᷓ; multi ſic peccãt pᷣcipue

Ziugatii altutrũ retoꝛquẽdo culpã di.Cõiunx

mihinõ puat fide ?⁊ debitũ: nec ego ſibl ſeruo

Ntẽ iracũdi dicũt.ille mihi côuitia dixit: ů ⁊ ego
ſibi.Sʒ tu bõe xpᷣiãe ↄfiteri ſtude ſimpłr accu⸗
ſañ.teipᷣʒ vt venia tibi deX. ¶ Scðo ) hũilita
tẽ peccat qͥs ſuꝑbiẽdo⁊ põpoſe ſe teneco⸗ ꝛo⸗
iñ qri vtꝝ ad ↄfeſſionẽ reqᷣrat᷑ ꝙ fiat gẽuflexo.
copite diſcooꝑto ⁊ hmõi. Rndet fr ange.qꝙ nõ
reqᷣrit᷑ de nccitate ſʒ ð ↄ gruitate ⁊ bñ eẽ.· ſlã coꝛ

dis hũilitatẽ reqrit deꝰ potiꝰ. xuij.q.v. Si qͥd.
AZnñ hüuũᷣiliatiõe coꝛꝑali meremuriõ debemꝰ hüi

liari coꝛa ſacerdote tenẽte in ↄfeſſiõe vicẽ dei vt
docet Bonauẽ. ſᷣm illð Ecci.iij. Pbĩro hũilia
gaiam tuã Tertio g puritatẽ peccat qͥs ñ recta
intẽtiõe cõfitẽdo:ſʒ ꝓ vana glia ⁊ hmõi.de hoc

ſer.pᷣceð. Quarto ↄ fidelitatẽ vł vitatẽ peccat

mẽtiẽdo.vt patuit ſer.pᷣceð. Quinto ʒ frequẽ⸗
tia peccat nimis negligẽdo:pᷣſerti ſi ad minꝰ ſe⸗

mel i qno qͥs nõ cõfitet᷑ peccat moꝛtałr. de pe.et

re.c. Ois. Sexto nudã aptionẽ peccat qͥs ob
ſcuris vᷣbis obuoluẽdo ita ꝙ cõfeſſoꝛ plene nõ

7

itelligat.⁊ talis ↄfeſſio nõvalet. Pꝛouer.xxviij.

Qui abſcõdit ſcelera ſua nõ diriget᷑. Iſið. Siẽ

nuillũ medicamẽtũ valet vulneri q;diu ferrũ in

fixũ nõ educit᷑:ſic nlla oꝑatio valet q;diu pam
in ↄꝓfeſſiõe celat. D Sed di.Quid de turpib

pcis qꝗ hoꝛret hõ apte dicere. Rñdet fr Ang.qꝓ

Pfitẽs dʒ qdẽ loq de pqis ꝑvᷣba pudica ⁊ cum
hõeſtate qntũ põt dũ tñ ſufficet expᷣmat factu:

Feria. v. poſt don

cõfeſſorj. Sʒ di. Nũqͥd iſte cõditõegbẽs ſũt de

ninica. II. quagra.

vyt cõfeſſoꝛ ĩtelligat q̃le ſit pctm̃ illð. Sʒ qͥd de
illo qͥ dũ cõfitet᷑ ſacerdos interi obdoꝛmit:aut
eũ nõ itelliit. Rñdet idẽ fr Ange. ꝙ ſcient᷑ tali
cõfeſſus tenet᷑ ifato cõfiteri pem ſi ẽ moꝛtale.ee

ſacerdos dʒ eidẽ dicere. R qꝛ cõfeſſio ĩpoꝛtat
pctõꝝ reuelationẽ qͥ nõ põt fieri niſi cõfeſſoꝛ di⸗
ccum cõfitẽtis pꝑcipiat.qͥ deficiẽte nõ eſt cõfeſſio

ſecꝰ de pctõ veiali. Septime) diſcretionẽ pec
cat gnaliter ſolũ ſe pctõꝛẽ faſdo: nec in ſpeciali

expmẽdo.puta di.Ego ſuʒ magnꝰpctõꝛ:pecca⸗

ui in oib capitalibo pccis: vel ↄ= oĩa dei pcepta

feci 7 hmot 115 hᷣ nõ ſufficit ſʒ opoꝛtz ↄfiteri de
ſinglis moꝛtalib in ſpecie eiꝰ ſpaliſſima ⁊ ſin⸗
gula iuxta guitatẽ põderañ.vt latiꝰ patebit ſer.

xxxj. H. Octauo libent ↄfiteri peccat ecoacte

7 nõ alit᷑ ↄfiteri voledo.vt de h̊ ſer.pce.. patuit
Nono ʒ vecũdationẽ peccat qs nõ ꝑ ſeipᷣm: ſʒ
p aliũ vł ꝑ ſeptũ cõfeſſioʒ faciendo ꝓ ruboꝛe vi⸗
tãdo Cõtra tales Aug.di. Per vos peccaſtis ꝑ
vos erubeſcat. Erubeſcẽtia em̃ maxima pars

ẽ ſatiſfacciõis. Decio itegritatẽ peccat qͥs cõ⸗

feſſionẽ diuidẽdo.ſ.aliq̃ pctã vni alia alt᷑i cõfitẽ
do qð ẽ moꝛtale ⁊ tenet᷑ ifare totũ. E UVndeci
mo )̊ ſecretũ peccat qͥs pctã ↄfeſſa reuelãdo.qð
ẽ moꝛtale.qꝛ ↄ caritatẽ perdit ⁊ infamat ſeipᷣm.

Deniq; aliq icaute publicãt pniam ſibii ↄteſſi⸗

one iniũctã ꝑ quã denotant᷑ ð pctõ gui.⁊ tales

peccãt etiã guit᷑.qꝛ Aug.xij.q.j.c.Uolo.ðᷣt.Duo

ſũt nobᷣ nccãria:cõſcia ⁊ fama. Crudelis ẽ qͥ fa⸗
mã negligit.pᷣterea pbr reuelãs cõfeſſiõs peccat

ſuꝑ oia guiſſime. Duodecio ʒ lachꝛymabilita
tẽ peccat intnas lachꝛymas cotritiõis vł attri⸗,

tiõis nõ curãdo vl reſpuẽdo.Lachꝛyme aũt ex⸗
tioꝛes ñ ſũt nccãrie ſʒ de bñ eẽ ⁊ ptz.S.ð ↄtritõe
Tredecio qᷓ acceleratiõʒ peccat nimis tardado
7 pᷣſerti in caſu moꝛt cõfiteri nolẽdo ẽ danable
Quartodecio õ̊ foꝛtitudinẽ peccat qᷣ vecũdie

cedẽdo ⁊ nõ cõfitẽdo. Decioqqͥnto ) accuſatõo,ʒ

ſui peccat alterũ ifamãdo ⁊ in crimie noiando
qð ẽ ò caritatẽ iõ moꝛtale. Decimoſexto ↄvlti⸗

mũ peccat qͥs in lici ⁊ rõnabilibo pᷣceptꝭ ↄfeſſo

ris nõ obediẽdo qð ẽ moꝛtale ſᷣm Scotũ. Dec
bꝛeuiter tacta hic ſufficiãt.qꝛ latius de pleriſq;
iſtoꝛũ agemus in ſequentilbv.
F Lirca tertiũ de re Nlatõis exẽplo amoꝛe
bꝛeuitatᷓ ſufficiat ponere h̊ vnũ exẽplũ.qð ſcri⸗
bit᷑ in ſpe.exẽ.di.ix.ca.cxlviij.Quida inqͥt filiꝰ ꝓ

ſuo pꝛe iã añ defũcto.xxxij.ãnis q̃tidie pecalit᷑

oꝛauit. Cui tãdẽ pꝛ apꝑuit dicẽs ſe in magnis
penis foꝛe:quẽ filiꝰ int᷑rogauit.⁊ ille rũdit ſe nõ
eẽ danatũ ſʒ i purgatoꝛio a qͥ nõ poſſet liberari
dõec ſatiſfaceret vſq; ad q̃drãtẽ nouiſſimũ.ud
quẽ filiꝰ ait. Lot anis ꝓ te oꝛaui cur nõ ꝓſunt
tibi oꝛões mee. Rñdit pꝛ.qꝛ ſꝑ ꝑ tatũ tꝑs ipqõ
moꝛtali fuiſti.Cui filiꝰ.Quõ h̊:cũ ſingłis anis

cõfeſſus cõicaui. Rñdit pꝛ qꝛ idigne ſꝑ doicaſtiꝰ

qꝛ cõtritio tua ⁊ cõfeſſio nõ fuit vᷣa.Lũ qꝛ non

ex caritate ꝓceſſit:ſʒ ex cõſuetudie vl ꝓvitada cõ

fuſiõe.Lũ qꝛ diſtuliſti aliqñ vſq; advltimã ſe/⸗
ptimanã q̃drageſime ⁊ ſic de alijs coditoõibo pᷣ⸗

ſuiſti. Jõ tibi deꝰ nullũ pctĩ indulſit tãto tꝑe.

Ad bec filiꝰ ille cõpũctꝰ vᷣeq; cõtritꝰ ⁊ ꝑ oĩia rite

ogictis itelligẽdũ. Lũ qꝛ in niło te emẽdare ꝓpo

ↄfeſſꝰ:vaĩtates mði ſpꝛeuit:⁊ totꝰ deo ſᷣuieñ:p
pꝛe oꝛauit ⁊ in bꝛeui illũ de purgatoꝛio libauit

Hecibi. Rogemxpᷣm.⁊c.
Feria ſexta poſt dñicã tertia, Sermo viceſi⸗
muſſeptimꝰ de cõfeſſionis pꝛecepto diuina le⸗
ge ⁊ naturali obligãte.

ſus.:⁊ eos qͥ adoꝛat eũ in ſpũ ⁊ vita

te opoꝛtet adoꝛare Johᷣis.iiij.⁊ in
euãgelio hodier. Verba ſunt ſalua
toris nr̃i quibb doq; nos ad pᷣcipua duo Pꝛio
quidẽ vt ſpũales eẽ ſtudeamꝰ.et ſic deo nos in
ſpũ cõfoꝛmemꝰ pure ⁊ ſctẽ viuẽdo:⁊ carnis de⸗

ſideria nõ ſequẽdo.vñ Ro.viij.Frẽs ſpũi debi

toꝛes ſumꝰnõ carni vt ſᷣm carnẽ viuãꝰ.Quicũ⸗
q; em̃ ſpũ dei agũcur hi filij dei ſunt. Pꝛoptea
xps di.Spũs ẽ deꝰ.q̃i di.ſᷣm ꝙ exponit Oꝛig.
8⁊ vos debet eſſe ſpũales vt ãgeli mũdi ⁊ deo
cõfoꝛmes.Scðo docet xpᷣus vti oib ⁊ pᷣapue
in ↄfeſſiõe vaces ſimꝰ ⁊ ſic deũ in vitate xpᷣiana

Alio mõ hoĩ. Uocalr cõfiteri ðo nõ diccauirna

tura ſimpłr:ſi in caſu qn deꝰ exegit. Sic exẽpli
gr̃a qñ exegit ab adã ⁊ a cayn.Gene.iij.di. Adã

vbl es. Ubi glo. ðt. Uerba ſũtvocãtꝭ ⁊ ad pniaʒ

ac cõfeſſionẽ inducẽtis. Itẽ Geñ.iiij.Dixit dñs
ad cayn vbi ẽ abel frat᷑ tuꝰ. De qͥb de pe.diſ. j. c.
Voluiſſẽt.S.Deniq;.ſcribit᷑ neminẽ ſine con
feſſiõe a pccõ mũdari ab ipᷣiꝰ hũani gñis pᷣnci⸗
pio inqͥt ſumãꝰ exoꝛdiũ.ſeq?.pctõ traſgreſſiõis
pmi parẽtes coꝛrupti a deo ſũt reqᷣſiti de culpa
vtofitẽdo ðᷣlerẽt.Cayn qͥʒ de culpa fratricidij re
qſitꝰ perm̃ ſuꝑbo ↄfiteri noluit:ſʒ mẽdacit᷑ deũ
fallere conatꝰ di. Nũqͥd cuſtos fris mei ſũ ego.

Joõ indignꝰ veia iudicatꝰ ẽ. Significat ̊ eos qͥ
pctm̃ nõↄfiteñ.miſᷣicoꝛdiã dei nõ merent᷑. Hec

ibi in ſnia bꝛeuiata.⁊ ſic ptʒ.Sʒ vocalr cõfiteri
hoi nõ erat nece ĩ lege nat᷑e ſᷣm Alex.S.eo ꝙ deꝰ

4

4 .

451 W = 14 * ð

11 1 7 2 — S 2 — „„
nõdũ erat factꝰ hõ. 4 1 Bona.diẽ ꝙ vo calr cõö⸗ Wy u- * 2 , 1 r)

fiteri hoĩ liq; ñ dictat natᷣa in ſpãli: ſic̃ diccat in
ſpali honoꝛare parẽtes:verũtñ dictat in gnali.
Dictat ei oibo mõis fcõciliari oꝑtere ðo qͥb ipᷣe
ſtatuit. Jõq; nat᷑a dictat ꝙ ſi deꝰ arbitrũ ↄſtitu

eret int᷑ ſe ⁊pctõꝛẽ ꝙ ipᷣi eẽt culpa reuelãda.⁊ita

adoꝛeꝰ vt opoꝛtet. Jõ theophilꝰ ſuꝑ hec vᷣba et

Oꝛigj.di.Oꝛ eni deꝰſpũs ẽ ſpũales adoꝛ atoꝛeſ
q̃rit vlłcimas ſpũales ac oblatiões diligit. Et

Ex qͥb ptʒ q deꝰ diligit ſacrificiũ coꝛdis vere
ↄtriti ⁊ fidei.amor q̊ʒ diuini ac deuotiõis atq;
ve ↄfeſſiõis pctõꝝ.ptʒ ĩ euãge. Uñ de ſacra cõ⸗
feſſiõe pᷣter pᷣdicta tria adhuc myſteria declarẽꝰ
ꝛimũ de leg naturał indicõevł coartatõe
Secũdũ de legis diuinalis iniunctiõe.
Tertiũ de legis euãgelicalis pᷣceptõe.
Ex iſtis patet vnde oꝛta ⁊ inſtituta eſt cõfeſſio.
G Lirca pmũ de indictiõe ↄfeſſiõis ꝑ legẽ
nais qrit᷑.vtꝝ lex nature a pncipio mũdi obli/⸗

qꝛ vitas ẽ deꝰ g̊ veros oꝛãtes ⁊ cõfitẽtes reqͥrit.

dictat ĩ gñaliUñ lex nat᷑e iducit nos adofitẽdũ
obligãdo a pncipio ⁊ arbitro a deo cõſtituto.i.
ſacerdoti.Ad hec ex dic Rich̊.S.exẽplũ.Si qͥſ:
hʒ vulnꝰ in coꝛꝑeĩ ꝑte inhõeſta:nat᷑a cõpellitvt
oñndat illð medico cã medẽdi:lʒ de h̊ vecundet᷑
nimis.ſic a foꝛtioꝛi vulnera aĩe turpia ſunt ĩ cõ
feſſiõe vᷣa medico ſpũali.i.ſacdoti manifeſtãda
Boeciꝰ.j.de ↄſoł.Si oꝑa medicãt expectas o⸗
poꝛtʒ vt vulnꝰ detegas. O ů̊ hõ qͥ n vis cõfiteri

ecce natura tua cõtra te clamat ad dãnationẽ.

auit hoies ad pctõꝝ ↄfeſſionẽ ſub necitate ſa⸗

u. Ad qð ſᷣm theologos ponit᷑ ꝑ ↄclone:ꝙ a

pncipio mũdi etiã ĩ lgge nat᷑ali nũqᷓ; qͥs potuit

hr̃e remiſſionẽ pcti niſi ↄfeſſiõe ſaltẽ mẽtali.De
darat᷑ ſᷣm tres doc.ſił colligẽdo.ſ. Bona.⁊ Ale
xan.iĩ.iiijj.pte.? Rich.in.iiij. Nã Bona.lucidei
iiij. diſ. x vij. ðödlarat ſic ꝙ ↄfeſſio pctõꝝ ẽ duplex.

ſq; mẽtal ⁊ vocal. Cõfeſſio mẽtalis ẽ recognitõ
pcti ⁊ offẽſe ði.⁊ hecẽ de dictamie leg nature in

ſpãli. ã coꝗſcere culpã ẽ ð dictamie nat᷑e hũa

ne ꝑ ſe ̃ʒ ꝙ ẽ rõnal. Sʒ cogſcere offenſã ði ẽ de

dictamie nat᷑e adiute aliq̊ mõ ꝑ fidẽ. Qũo autẽ

—

nõ ex merito ſʒ ex pacto diuio effectũ illiꝰ ſacci i

ſcit hõ offẽdiſſe deũ quẽ nõ videt niſi ꝑ fidẽ hoc

ponoꝛaſſe nata dicat ꝙ ab ipᷣo ðo mipᷣicoꝛdia
eſt hũilłr petẽda.⁊ h̊ nũ q; ẽ niſi recogſcat᷑ culpa
UVocal ant ↄfeſſio põt fieri dupłr. Uno mõ ðo.

.cogſca. Cũ &̊ deũ cogſcit hõ ꝑ pᷣuaricationẽ in⸗

H CLirca ſcðʒ de diuio iure q̃rit᷑.vtꝝ ↄfeſſio

ſit de iure diuio vetis legis iniũcca. Rndet᷑ ſim

triplici ᷣm doc.
SBerun rõne pᷣcepti diuine dilectiõis.
Secũdo rõne legalis pᷣfiguratõis.
Tertio rõne ſcripture multiplicis.

—

rio ſᷣm Sco.ſic.qꝛ qͥlibʒ tenet᷑ diuio iure re⸗/

Sco.i.iiij.di.xvij.q.vnica.ꝙ ſic.⁊ pꝛohat᷑ růõne

uꝑare graʒ dᷣi ꝑdita ꝑ viã facilioꝛẽ ⁊ certioꝛẽ.?
hᷣ ex pcepto diuio q̊ dr. Diliges dñm deũ tuũ.
Alit᷑ em̃ viðꝛ ↄtẽnere deũ ⁊ ꝓpꝛiã ſalutẽ.Sʒ hᷣ nõ
põt fieri certiꝰ ⁊ faciliꝰ niſi ꝑ ↄfeſſiõʒ. qͥlibʒ te⸗
net᷑ ad ↄfeſſionẽ. Sʒ di.Qũo pbat᷑ ꝙ hec via ſcqʒ
ↄfeſſiõis ſit ſũme facilioꝛ ⁊ certioꝛ ad recuꝑan⸗
dã graʒ. R

—

q ſuſficiat ad meritũ ð ↄgruo tñ hñs volũtatẽ

uſcipiedi ſacramẽtũ eccłie? ſine obice lce pcti moꝛ
tal actualłr ſibi factovł i volũtate iheret recipit

vltio inſtãti platõis in q̊ͥ ẽ vis huiꝰſacri.⁊ ſipa

rũ attritꝰ attritõe q̃ ñ meret᷑ remiſſionẽ pcti ſi co
fitet᷑ ſine obice pcti recipit gr̃aʒ pnialẽ.⁊ remiſſi

“

onẽ pei nõ ex merito vt dixi.qꝛ ñ erat ſz ex pacto
di aſſiſtẽt ſacro ſuo ad effectũ illũ vᷣtute dauiã
èMU dz

ñndet᷑ ꝙ ꝓbat ſᷣm eũdẽ Sco.ſic qꝛ; at
tritꝰↄfitẽs q;uis nõ habeat actũ talẽ.ſ.ↄtritöls

Babbato poſt dominicã. II. quadra.

alioqn ñ apperet qũo ſaccm pniecettes a tabu
la ſᷣm Hiero.ſi nũq; ꝑ ipᷣm vt ſacrm ẽ poſſet re⸗
cuꝑari ſecũda gra amiſſa ſʒ tm̃ ꝑ attritionẽ diſ⸗
poſitiuã ⁊ ↄtritõeʒ cõpletiuã. Iſta poit Sco.in
iiij.diſ.xiiij.q.vlti.⁊ hoc idẽ tenet ſccũs Tho.in
iiij.qdli.q.x.? Hẽricũ de Gan.i q̊dli.q.xxxij.
J Exr iſt ptʒ ꝙ nõ ẽ aliavia facilioꝛ ad inue

niedũ graʒ dei qᷓ; ꝑ eõfeſſionẽ qꝛ iofeſſiõe ñ reqͥ

rit᷑ alið niſi ꝙ hõ nõ põat obiæ gre qð eſt młto

minꝰ q; hr̃e attritõʒ q ꝑ modũ meriti ð cõgruo

ſufficiat ad iuſtificatõʒ. Itẽ nõ eſt ẽtvia certioꝛ:
qꝛ mag põt hõ eẽ certꝰ ꝙ ñ põat o bicẽ.ſ.actua⸗

lit᷑ peccãdo qᷓ; ꝙ hẽat attritõʒ.⁊ ſic ptʒ Scoo ꝓ

bat᷑ ꝙ cõfeſſio ſit diuia lege pcepta rone pᷣfigu⸗
ratõis ĩ lege.vbi ſacerdoti ſacẽda cõfeſſio ⁊ ſa⸗
cramẽtal ẽ pᷣfigurata iĩ b̊ ꝙ ſaèdotibo data erat
ptãs diſcernẽdi ĩter lepꝛã ⁊ nõ lepꝛã.⁊ in ſacrifi

cijs ꝓ pctis offerẽdis ꝑ ſacerdotes.⁊ ſic oꝑe cõ⸗

fitebat᷑ paã ſua hoies. Aertio ꝓbat᷑ rone ſeri⸗
pture mitipliq.qꝛ oĩs ſcptura ta leg qᷓ; haꝝ
2 libꝛoꝝ ſapialiũ teſtat᷑ ꝙ tenent᷑ hoies cõfiteri.

ptʒ intuẽti.⁊ vide ſer.xxx.Si qras.Cur ̊ nõ eſt

expᷣſſe iſtituta ↄfeſſio ſacralis in vetci lege:ſʒ tm̃
mõ ĩ figura. Rñdet Bona. ꝙ qꝛ cõfeſſiõʒ opoꝛ

tuit iſtitui ꝓpt᷑ manifeſtationẽ pcti ⁊ ꝓpt᷑ recocili

ationẽ facdã ðᷣo ⁊ ecclic ꝑ arbitrũ ⁊ iudicẽ me
diatoꝛẽ.ſ.Oſtitutũ int᷑ deũ ⁊ hoieʒvt poſſit appo

nere manũ i vtrũq;ʒ.ſ.deũ ad mipᷣicoꝛdiã idinã⸗

do:⁊ pctã hois redarguẽdo. Tal arbit᷑ aũt nõ

potuit eẽ q̃uſq; deꝰfactꝰẽ hõ qͥ ſolꝰpotuit ſatiſfa

ciẽdo ꝑ ſa guinẽ deũ recõciliare pctõꝛi:⁊ autoꝛi⸗

tatẽ abſoluẽdi vᷣtute ſue paſſiõis cõcedere ſacer
dotibo. Jõ ĩ ſola lege noua ↄfeſſio ſacr̃alis expᷣi

ſe debuit inſtitui per xpᷣm deu.
RLirca tertiũ de pᷣcepto leg euãgelice ad cõ/⸗

ficẽdũ qrit.vbi ⁊ qñ xpᷣs dñs i euãgelio pᷣcepit
hoibo facereofeſſiõeʒ ð pctõ.⁊ ſʒ oẽs theologos

maxie Rich.i. iij. di. xvij. rñdet᷑ ꝙ xpᷣs dñs hoc
pᷣcepit iplicite ⁊ explicite.Nã iplicite ĩ figura pᷣ⸗
cepit cũ dixit lepꝛoſo mũdato.Mat.viij. Uade

onñde te ſacdotibo. Sʒ explicite ſine figura pᷣce⸗

pit qñ diſcipuł dedit ptãtẽ iudicãdi cõſcie. Nã

petro dixit Mat.xvj. Tibi dabo claues regni

celoꝝ:qð cũ q; ſol.⁊c.Et tãdẽ pꝰreſurrectiõʒ oi⸗
bus erp̃ſſe ð dit hãc ptãtẽ. Jop̊.xxij.di.Accipite
ſpm̃ſem̃ qͥrũ remiſe.pctã.⁊c. Sʒ ſacdotes nõ
pñnt remittere niſi cõfitẽtibo ſibi.q̊ ↄfeſſio pᷣcipit
Nimiꝝ papa ẽ ſucceſſoꝛ petri.epᷣi aſt ſũt ſucceſ

ſoꝛes ap łoꝝ.Ceti vo ſacerdotes ſũt ſucceſſoꝛes

lxxij.diſcipuloꝛũ.ſʒ Sco.⁊ Rich̊.⁊ alios.Et h̊

idẽ habet᷑ in ð cretꝭ.xxj.di.c. In nouo.⁊ pluribꝰ

Pꝛoiñ ecclłia ſac canõibo pcepit oibo fidelib⸗

facere cõfeſſiõeʒ.de q̊.ſ.eccłie pᷣcepto patebit ſer.

xxix.T. Sʒ di. Amb. de pe. di. j. arca pꝛicipiũ d.
ꝙ petrꝰ doluit ⁊ fleuit.qꝛ errauit vt hõ.nõ inue

nit᷑ aũt qͥd dixerit.glo.i.ſi ↄfeſſꝰ ẽ vł cui ↄfiteret

ca oẽs a fide rceſſiſſet. Hecibi. Rñdet Rich..
ꝓꝙ mlta ſũt ſada q̃ ñ ſũt ſcpta.VUVñ fr̃ Inge.diẽ

dit᷑ iniũgere curẽt q̃ caueat᷑ culpa de ceto

Tertia ẽ abſolutiõis conferẽde ptäs.

nõ eẽ credẽdũ ꝙ apłi ⁊ eccłiat ale iugũ piculoſũ

hoĩbo ipoſuiſſẽt niſi xpᷣs vbalłr apłis bᷣ̊ pᷣcepiſſʒ
⁊c̃. Uñn exẽplũ legit᷑ ĩ conid mioꝝ ꝙ ꝑiſiꝰ qͥ
dã clericꝰ phica ſcia pᷣdarꝰ:ſʒ lubꝛicꝰ ifirmitatẽ
icurrit:a ſocijs monitꝰ vt ↄfiteret vocatũ ↄfeſſo
rẽ frẽ minoꝛẽ repulit vt deſꝑatꝰ.vñ ff iſte p illo
oꝛauit.Et ecce ifirmꝰ vidit iuxta lecũ aꝑtũ pu⸗
teũ de q̊ aſcẽdebat draco ing? oꝛe aꝑto ſpirãs
flãmã ſulphureãvolẽs ifirmũ deuoꝛare.Lunc
ille timoꝛe ꝑcuſſus oculł in celũ lcuad vidit ieſũ

veluti cruci affixũ ĩ aere.ſ.ſãguinẽ fũdẽtẽ: acpᷣ⸗

diccũ frẽʒ vidit ad pedes xpᷣi oꝛãtẽ vt ĩfurmo mi
ſeret᷑. Ait ieſꝰ.Cõfiteat᷑ ⁊ nõ negaboveniã (vt in
euãgelio.ſ.pᷣcepi et ꝓmiſi) Ille g̊ ad ſe reuerſus
mox ꝓ dicco fre mittit:⁊ plene ↄfeſſꝰẽ.tandẽ dei
nutu ↄualuit ⁊ oꝛdinẽ minoꝝ itrauit ⁊ ſcẽ vixit
O ̊cariſſimi ↄfiteami vt a crucifixo det᷑ gra et
Sabbato poſt dñicam tertiã Sermo viceſi⸗
muſoctauꝰſq; de cõfeſſoꝛe eligendo ꝓpꝛio ſacei⸗

Jeſus

dote ⁊ pctõꝛũ inquiſitiõe.
.

Irit ei
nẽc ego te cõdẽnabõ:vade ⁊ iã am
pliꝰ noli peccare Joh̊.viij.ct ĩ euã.
. ho dier. Sic Aug.ðᷣt.dñs ieſꝰ vo⸗
lẽs oñdere ꝙ venit pcõꝛes penitẽtes ſaluare:ñ
ↄdẽnare.Jõ młieri quã i adultio depᷣhenſã ad
duxerãt iudei ad ipᷣm dixit hec vᷣba. Nec ego te
ↄdẽnabo:vade ⁊ ãpliꝰ noli peccare.Qut ver
bis pᷣmo ↄfutauit iudeoꝛũ malignitatẽvolẽtiũ
eũ caꝑe ĩ ſᷣmõe vt accuſarẽt ſi diceret eã nõ lapi⸗

dan debere ỹ legẽ moyſi tãq; legis trãſgreſſoꝛẽ.
Sisſt diceret ea lapidã dã repᷣhederẽt eũ dicere

) ſuõ pᷣdicationẽ ð pietate ac miicoꝛdia. Sed
xpᷣs dñs oñdit ſcribeñ.iĩ fra ꝙ illi eẽnt maioꝛes
pctõꝛes ⁊ iõ ĩepti ad leg penã exeq̃nda.vtpote
ipᷣi potiꝰ digni penap pccis.Scðdðo his verb do
cuit i myſterio etiã cõfeſſoꝛes ꝙ ipᷣi iponãt peni
tẽtiã ſʒoditiõʒ pctõr ⁊ pcti ⁊ talẽ potiꝰ miicoꝛ
Roe⸗
nitẽtẽ pcõꝛẽ nimis exaſperẽt crudeli ⁊ ĩidiſcreta
pniavt ðᷣt Chꝛyſ.xxvj.q.vij.c.Alligãt. Itẽ cõfitẽ
tes docet etiã xpᷣs oĩ ſtud conari apliꝰ cauere
vt ptʒ ĩ themate ⁊ euãge.Exq̊ ꝗ̊ iverb his myſti

ce docẽt᷑ cõfeſſoꝛ ⁊ cõfitẽs. Idcirco de cõfitẽte et

. .

cõfeſſoꝛe ſil tria myſternia ð clarabimꝰ ĩ h̊ pᷣmõe.

Senin de eligẽdo idoneo confeſſoꝛe.
ecũdũ de reqrẽdo ꝓpꝛio ſacerdote.
Tertiũ de inqᷣrẽdo pctõ a cõfitẽte pctõꝛe.
irca bmü de eligẽdo idoneo cõfeſſoꝛe
q̃lẽ debeat vnuſqᷣſq; ſibi cõfeſſoꝛẽ eligere p ſalu⸗
te.Ad qð rñdet᷑ cõit᷑ ᷣm doct.ꝙ qᷣlibʒ cõfitẽs dʒ
q̃rere ſibi ⁊ eligere ſacerdotẽ talẽ ꝓ cõfeſſoꝛe qui
pᷣcipue tres conditões videt᷑ habere.
Pꝛima eſt cõſciẽtie vł vite ſctitas.
(dᷣa cõditio eſt ſciẽtie claritas.

t

18

it
ac

aſi⸗

„„

%

vł bõitas.vñ Aug.de pe.di.j.c.Quẽ pẽitet.v.fi.

cat. Judicãs em aliũ ð eo de qͥ ipᷣeẽ iudicãdus
ſeipʒ cõdẽnat.heeug.Et idẽ ꝓbat᷑ rone.qꝛ ſᷣm
Bona.i.iiij.di.xix.⁊ cõcoꝛ.durã. Ray.ac Tho.
ſuꝑ.iiij.Quicũq; ſacerdos ĩ moꝛtali pcõ exiſtẽs

abſoluit peitẽtẽ vł executiõʒ alicꝰ oꝛdinis opꝑpat
moꝛtałr peccat:niſi pᷣus peniteat ð ſua moꝛtali
culpa. cõfeſſoꝛ nõ dʒ eẽ ĩ moꝛtali. Sʒ qͥd dell
lo q cõfitet᷑ tali ↄfeſſoꝛi quẽ ſcit eẽ ĩ pctõ moꝛtali
Rñndet᷑ fʒ doc.pcipue fra. Ange.qꝙ ad id ſi ſcecct
inducit lũ moꝛtalłr peccat.Et iõ ſi põt hꝛe aliũn
cõfeſſoꝛẽ dʒ alti cõfiteri.ſi aũt ꝑatꝰ ẽ ille audire
cõfeſſiões:⁊ ipᷣe ſacdos nõ ẽ notoꝛiꝰ nec excõica
tus vel pᷣciſꝰ⁊ hmõi.cali lʒ cõfiteri:pᷣſerti cũ aliũ

hiꝛiꝛe nõ poſſit. Caueãt ̊ ꝗ ↄfiterivolũt ne fiãt cõ

feſſoꝝ iudices curioſi ſʒ ſufficiat eis q; nõ vidẽt
expᷣſſe i illis malãvitã.Ad hec exẽplũ hꝛ ĩ euãg.

pᷣmꝰ ĩ eã lapidẽ mittat.Quo dicet᷑ vt Aug · vbi

net. NScðo dʒ qrere qᷣlubʒofeſſoꝛẽ hñtẽ ſuf

ficiẽtẽ ſciazx.ne ſibi accidat icidere ĩ foueꝗ. ſam
teſte xpo. Mat.xv.Cecꝰ ſi ceco ducatũ pᷣſtet: ã⸗
bo ĩ foueã cadũt.ſicĩ ꝓpoſito.Sʒ qᷓ;tã ſciam de
beat hůeofeſſoꝛ necario. Rñdet᷑ ᷣm.ſ. Bona.in
iiij. di. xvij.⁊ elicit᷑ ex c. Nlłi ſacerdotũ.di.xxxviij
vt põit frAnge.h̊ tenẽdũ qᷓ;uis diuerſa ſuꝑ hoc
dica ſint a diuerſis. Et dicẽdũ.ꝙ ↄfeſſoꝛ tene
hꝛe ſaltẽ ad minꝰ ſciaʒ tãtã ꝙ ſciat diſcernere in
pcis cõlby qð veniale ⁊ qð moꝛtale ſit.⁊ ꝙ ſciat
ad q̃ pctã ſua ptãs ſe põt extendere. Rõ qꝛ alia
pnia ꝓ moꝛtali:alia ꝓ veiali ꝑctõ ẽ iponẽda.Et
ſi ptãtẽ extẽderet ad aliqð pcti genꝰ ad qð non
poſſʒ abſolueñ.periculũ aĩe eẽt ſibi ⁊ cõfitẽtibo.

Vſß hoies qͥ ̊ cogᷓſcũt debẽt cõſulere diſcretos

lat.nec abſoluat q̃ntũ ſua autoꝛitas ſe extẽdit.

⁊ ſcẽtificos.deniq;ↄfeſſoꝛ nõ tenet᷑ de ſingułl qᷓ
in ↄfeſſiõe audiuit det᷑minare ſi ſũt moꝛtaliavł

ne.⁊ maxie nõ dʒ aſſeere moꝛtale id de qͥ nõ eſt

certꝰ ne inijciat laq̃os alt᷑i:ſʒ ſuſficit ſcre ꝙ ſũt

moꝛtalia illa de qba ẽ daꝝ cõiter:nõ aũt de qͥb.

ſũtvare opiniões. UVñ optimũ ẽ cõfeſſoꝛi vt ſal
tẽ ſciat dubitare ſꝑ ĩ caſibo in qͥb nõ ẽ certꝰſe le/

giſſe deciſionẽ.⁊ de nouo ſtudere vł ꝑitos cõſu
lere.vel ſi nõ põt ſaltẽ ↄfitẽti dicat ꝙ ꝑitos cõſu

becĩ Angelica. O Szʒ qd ſi qᷣs ↄfitet᷑ ſacerdo
ti ignaro. Rñndet᷑ ſᷣm Antho.Floꝛẽ.ꝙ dümõ ta
lis ↄfeſſoꝛ ñ ſit nimis ĩperitꝰ excuſat᷑ tã ↄfeſſoꝛ
qᷓ; ipᷣe tõfitẽs in tribo caſib. Pꝛimꝰ qñ ꝑiculũ
moꝛt iminet cõfitẽti:nec aliꝰ cõfeſſoꝛ poſſi hr̃i.

tic qlibʒ ſacerdos põt ⁊ dʒ audire ꝓpt efficaciã

ſacri ne cabuet᷑. Scos ẽ q ↄfitẽs eſt ſufficent᷑

6 .

Pꝛio inqᷓ iĩ cfeſſoꝛe reqrit᷑ vite vł cꝑſcie ſccitas

„

plitus:ita ꝙ doceat ↄfeſſoꝛẽ.LTertiꝰqñ cõfitens
V bõitas.vñ Aug.de pe.di.j.c. Quẽ pẽitet.v.fi. ſpnalr viuit ⁊ crebꝛo cõfitet᷑ ꝗͥ non cõſueuit hĩe
ooi. Qui vultofiteri ſacdoti melioꝛi qᷓ; pᷣt ↄfitea
Et. j.di.vj.c.Qui vłt.idẽ Aug.di.Sacerdos cui
offert᷑ pctõꝛ ĩ nlło eoꝛũ ſit iudicãdꝰ q̃ ĩ alio iudi

niſi veialia. als pᷣter hos caſus moꝛtałr peccat
vterq; ꝑiculo aie exponẽdo ſeipʒ ⁊ aliũ.Ecci.iij.
Qui amat ꝑiculũ ꝑibit ĩ illo. Tertio dʒ q̃rere

qͥs ↄfeſſoꝛẽ talẽ qͥ habeat ſq; abſoluẽdi ptãtẽ.?

iſte eſt ꝓpꝛius ſacerdos.de quo in ſequẽti.
P Lirca ſcᷣm de ppꝛio ſacerdote q̃nit᷑.vtrũ
qlibʒ teneat᷑ ſoli ꝓpꝛio ſacerdoti ↄfiteri. Rñdet᷑
coit᷑ ſʒy oẽs doc.theologos ⁊ caoniſtas.qꝙ loq̃n

do de ꝓfeſſiõe ꝓutẽ ſacralis ⁊ de pcepto iurꝭ di
uini ⁊ eccłie facienda ẽ ꝓpo ſacerdoti ſoli.vt ptz

ð pe.⁊ re..Ois. Niſi in cer caſibo ſᷣjʒ Tho.in
iiij.diſ.xvij. Pꝛimꝰ.ſi tal ſacerdos eẽt excõicatꝰ

vl hereticꝰ aut ſciſmatic ⁊ hmõi.Scðs ſi ſolli
citaret ad malũ illũ qͥ ei ↄfiteret᷑. Tertiꝰ ſi ꝓba⸗

biliter videt᷑ ꝙ ſit ꝓnus ad reueladũ ↄfeſſionẽ.

OQuarꝰ ſi pcem̃ de qͥ qͥs cõfiteri dʒ cõmiſſũ ſit )
illũ. In his ⁊ ſiłibo in qbo ꝓbabilr timet ↄfitẽs
ex cõfeſſiõe ꝑiculũ ſibivł ſacerdoti ĩminere:ñ dʒ
. m .DSfiteri.ſʒ licẽtia petita alt᷑i ſacerdoti.quã ſi non
podier. vbi xpᷣs iudeis dixit. Qui ſine pctõ ẽvꝛʒ

dat.ſ.licẽtiã:recurrere põt ad ſuꝑioꝛẽꝓ licentia.

vb cõfiteat᷑ alt᷑i ſi nõ pot recurrere vł mittere ⁊c.
S. c. Qui vlt. ðt.ꝙ qͥ vult alios coꝛrigere pus dʒ
ſe mũdare Jõ q; Gre.j.q.j.ca. Nece ẽ inqͥtvt mũ
da ſit manꝰq diluere ſoꝛdes curat ne tacta inq⸗

Nec in h̊ trãſgredit᷑ pᷣceptũ eccłie.qꝛ pᷣcepta iun

ñ ſe extẽdũt vitravel õ̊ caritatẽ. Q Sʒ qs diè⸗
cat᷑ ꝓpꝛiꝰ ſacerdos. Rñdet᷑ ſᷣm Rich.in.iiij.diſ.
xvij.⁊ ↄcoꝛ.theologos ⁊ cano.⁊ ſũma Angelica
pꝛio papa ẽ ꝓppꝛiꝰ ſacerdos i coto moo.Scõðo
legat i tota ſua puincia.Tertio pniariꝰð puta⸗
tus ab eiſdẽ. Quarto aꝛchiepᷣs vł epᷣs ĩ ſua dio

ceſi.Quĩito eoꝝ vicariꝰ gñalis epᷣi.Sexto paro

chialis pbẽ in ſua ꝑꝛochia Septio oẽs hñtes li
cẽtiã ab aliq̊ pᷣdictoꝝ.Octauo ex puilegijs ⁊ in⸗
dul frẽs mioꝛes ⁊ pᷣdicatoꝛes.Nono ex cõi cõ
ceſſiõe iur ſũt młti de qͥbo habet᷑ i ſũmul.iõ bꝛe
uitat amoꝛe ꝑtrãſeo. Sic etiã ĩ articulo moꝛt
qlibʒ ſacerdos qñ ñ põt ꝓpꝛiũ hr̃e põt abſoluere
⁊ ſicẽ ꝓpꝛiꝰ ſacerdos illiꝰ.ptʒ.xxvj.q.vj.Si pbꝛʒ.
⁊ c.ſe. Itaq; qͥ ↄfitet᷑ alicui pᷣdictoꝝ ꝓpo ↄfitet̃᷑.

RAirca t᷑tiũ de inqͥrẽdo a cõfitẽte ð pcõ cõ

miſſo. Notãdũ ꝙ h̊ ẽ valde necariũvt confeſſoꝛ

diligent᷑ inqrat ⁊ introgetofitẽtẽ:tñ diſcrete:ne
ĩ ꝑticulari de carnalib qrẽdo pecm̃ cõfitẽs ad/
diſcat qð añ neſciuit.Queſtio nãqᷓ; vſat᷑ An hõ

q ſic cõfitet᷑ ⁊ rñdet ſacerdoti ad introgata ſatiſ
faciat pᷣcepto de cõfeſſiõe.Et rñdet Rodo.ꝙ ſic

q;tũ ad ea ð qbointrogat᷑. Itẽ ſimilit᷑ ſatiſfaciat
qͥ rogat ↄfeſſoꝛẽ ꝙ eũ int᷑roget vt ſic ſciat pleniꝰ⸗

cõfiteri. Uerũtñ ſi talis dimitteret cõfiteri potiꝰ
q6; oꝛe ꝓpo cõfiteret᷑ ſuũ pctm̃:tal eẽt dãnabilis
qꝛ de ſupbia ⁊ hypocriſi ꝓuenit.de pe.diſ.v.c.j.

ꝑ Aug.qᷓ qdẽ ẽ pctm̃ moꝛtale.Uñ pꝛudẽs con⸗
feſſoꝛ qñ hᷣ ꝑpẽdit faciat illũ rectificare cõſciam
2 dolere de tali idiſpoſitõe.heci Angelica. Pꝛo
iñ Aug.de pe.di.vj.Qui vult.ðt.Sacerdos di

ligẽs inqᷣſitoꝛ ⁊ ſu btilis iueſtigatoꝛ ſapiet ⁊ q̃i

aſtute introget a pctõꝛe qð foꝛſitã igrat vł exve/⸗
recũdia velit occultare.hec ⁊ plura ibidẽ. Pꝛo
d 4

Pr „
“

5 „ S”õ .
Dominica.. quadra.
finali ; Exeplũ legit᷑ ꝙ qdã babuit dubitatõee S Kirca pᷣmũ ð ↄfeſſiõis obligatõe qrit᷑ vtꝝ
de fide euchariſtie ⁊ ſic incarnatiõis diuine ex oẽs hoies huiꝰ mði obligent᷑ gñalit᷑ ſub necita
vᷣgine. Cõfeſſus ẽ aũt cuidã ſacerdoti.ſʒ ſacer te ſaluc ↄfiteri pctã ſua ſacerdoti.Cũ em̃ om̃s ꝰ 4
dos negligẽs ſine inquiſitõe et docria eůdem pctõꝛes teneãt᷑ penitere ⁊ ↄfeſſio ẽ ꝑs pᷣncipalis
titubãtẽe reliqͥt. Moꝛtuꝰeſt hõ ille ⁊ poſt moꝛtẽ pnie q̃.ſ.ofeſſio ẽ de iure diuio.ꝗ̊ q̃re nõ obliga⸗
eidẽ ſacerdoti t᷑ribiliter apꝑuit di.O maledicte rent᷑ oẽs Et bᷣ etiã i h euãgelio videt᷑ myſtice xpᷣs
cõfeſſoꝛ tu me ꝑdidiſti.Ue mihi ⁊ ve qꝛ dãnatꝰ iſinuaſſe cũ tũc oꝛdeaceo panooẽs non ſolũ bo
ſũ.Si me docuiſſes diligent᷑ ego ſaluatꝰ fuiſſẽ nos pauit ſʒ etiã icredulos qͥ erãt ĩ młtitudine
in va fide.⁊ voluit int᷑ficere ſacerdotẽ di. Uere illa.Sʒ ⁊ q̃re eis vinũ bibere nõ dedit cũ tñ illð 1
te ſtati occiderẽ ſi ꝑmitterer.ſ.a xpᷣo ⁊ vgie ma/ creare potuit vł ex aq̃ mutare ſic ĩ nuptijs fecit
ria.Et ſacerdos vix euaſit ⁊ pniam egit.h̊ iõ foꝛ Rñdẽt aliqᷣ di.ꝙ tũ ꝓpt᷑ ebꝛietatẽ vitãdã in tãta H .
te.qꝛ btłẽvgini ᷣuierat ⁊ ſibi ſupplicauit Illaq; mltitudie.tũ ꝓpt᷑ ſcãdũ pnie myſteriũ.qꝛ vt dic 4
gia danata cũ magno ſtrepitu ⁊ damoꝛe diſceſ PS.UVinũ letificat coꝛ hoĩs.⁊ ſic tãta młtitudo 4 è n
ſit. Rogemꝰ ergo xpᷣm.⁊c. feciſſʒ diſſolutões leticie ⁊ cantꝰ?⁊ hmõi:q; Zriãt᷑ 2
Dñmnica q̃rta quadrageſime in mane Sermo ſtatui pnie lachꝛymabil.tũ etiã qꝛ vinũ pᷣſertim „ 32
xxix.ſq; de obligatõe cõfeſſiõis ⁊ aliqͥrũ excuſa⸗/ iĩ copia ſũptũ linguã a loqla recta ipedit.⁊ hocẽ
cione ꝓ inharene. 3 pnie terin lac eaer re in eli iõöe 13
A à „ . pcctõꝛũ. ⁊c.Sʒ g̊ adq̃ſtionẽ rñdet᷑ ᷑m Bona. .
PB ut ie ſus tras Rich Auic. de vi altoſch ſik colligeñ. ꝙ duplr
A mare galilee qð eſt tyberiadis ? ſejꝗ obligat᷑ hoies ad confeſſionẽ. Uno mõ ex lege? hi
bat᷑ eũ młcitudo magna Joh.vj.et i iſtitutõe pᷣmaria bᷣ ẽ diuia.⁊ ſic oẽs hoies ta fi⸗ ſ
ecusgelio hodier.Oñs ieſꝰ in euangelio docet geles qᷓ; ct ifideles regularit tenẽt᷑ ad cõfeſſionẽ g9
nos ad pniam płib myſterijs. Pꝛimo qͥdẽ ĩ h faciẽda ſacerdoti xpᷣiano.ita ꝙ nõ cõfitẽs petm̃ n.
ꝙ abijt trãs mare galilee et ſic noiat᷑ a puincia moꝛtale ↄmiſſũ tã añ baptiſmũ qᷓ; pꝰ:ſi habeat e
galilee circũiacẽte.⁊ tyberiadis ðꝛ pter cuitatẽ copiã cõfeſſorꝭ ⁊ pcti mẽoꝛiã ⁊ loqla ad ↄfitẽdũ K
adiacẽtẽ.vt ðᷣt Alchuinꝰq̃ tyberiades appellata oino dãnabit. Et ꝓ h̊ ꝙ noluit ↄfiteri ſpãlẽ pe⸗
fuit eo ꝙ ĩ honoꝛẽ Tyberij ceſarn erat edificata. na ĩ iferno hẽbit. Rõ ẽ.qꝛ ↄfiteri ſacerdoti ẽ pᷣce
Et mare h̊ ᷣm Bedã ẽ lac magnꝰ longitudis ptũ dei ⁊ xpᷣ ieſu filij dei vt dictũ ẽ ſer.xxvij.⁊ iõ .
xxiiij. miliariũ.Q, gxpᷣs dñs ðꝛ abijſſe vltra h oẽs obligat.qꝛ deꝰ qͥ hʒ plenitudinẽ ptatis vni⸗
mare cũ diſcpul æ⁊ magna młtitudine ſequen. uerſalr ſuꝑ om̃s hoc pᷣceptũ vniuerſalr dedit. B
voluit docere ꝙ xpᷣm dñnʒ ſeq̃mur ꝑ amaritudi oẽs tã fideles qᷓ iideles tenẽt ↄfiteri. Se⸗⸗
nẽ pnie⁊ aq̃s lachꝛymaꝝ ſi volumus ad celeſte cũdo mõ obligãt᷑ hoies adofeſſionẽ ex ĩſtitutõe 7
ↄuiuiũ vbi ꝑ xpᷣm iplebimur ſatietate oim bo/ cccliaſtica. b eſt ex pᷣcepto eccłie in gñali cõſilio. —. .
noꝝ ꝑuenire. Jõq; pꝰ trãſitũ huiꝰ mar ↄuiuiiũ Pꝛecepit nãq; gnale ↄſiliũ ſcẽ eccłie extra ð pe. é 2
B ſaturitat pᷣſtitit. Scðo docetĩ h̊ ꝙ qͥnq; pa/ ⁊ re.c.ois.ſic.Ois vtriuſq; ſexꝰ fidel poſtqᷓ; ad ſu
nes oꝛdeaceos ⁊ piſees duos mitiplicauit.Cnñ aãnos diſcretõis ꝑuenerit oĩa ſua ſolꝰ pꝑxtã ſaltẽ in⸗
ðꝛ. Accepit Jeſus panes ⁊ cũ gfas egiſſʒ diſtri/ ſeł in ãano fidełr ofiteat᷑ ppo ſacerdoti ⁊ iniũctã us
buit diſcũbẽtibo. Et h̊ͥ põt poni ꝓ alio themate ſibi pniaʒ ꝓ viribo ſtudeat adiplere:ſuſcipiẽs re or
ᷣmõis. Nimix q ri põt qᷓre xpᷣs młtiplicãdo pa uerent᷑ ad minꝰ ĩ paſcha euchariſtie ſacr̃m: niſi G
nes ñ mutauit ſubſtatia vt fierẽt triticei ſapidi foꝛte ð ꝓpꝛij ſacerdot ↄſilio ob aliquã rõnabilẽ ſin
cũ eẽnt oꝛdeacei iſipidi. Rñdet᷑ ſm Chꝛy.ne vi cãʒ ad tpᷣs ab hmõi ꝑceptõe duxerit abſtinedũ Pi
deret᷑ deuire gule.Et etiã vt doceretꝙ ĩ pñti vi· Alioqᷣn ⁊ viuẽs ab ingreſſu eccłie arceat᷑ ⁊ mo⸗ do
ta amara pnia debẽ aias nf̃as cibare cii piſc. nẽs rpiana careat ſepulta. hec ibi. Et qtũ ad h Ji⸗
id ẽ paſſiõe xpᷣi recoꝛdañ.qʒ.ſ.xpᷣs tãq; piſq aſſa pᷣceptũ ecclie ñ tenẽt᷑ illi ꝗacrm baptiſmi nũqᷓ; Si
tus fuit ĩ veru ligneo cru:toto ſãguie ⁊ hũoꝛi ſuſcepej̃t.vt ſũt pagani.Sʒ obligant᷑ oẽs qͥ ba⸗ H
bus nat᷑alibbeffuſis arefactꝰ.⁊ ſic bati ſatiabi ptiſati ſũt ad ↄfeſſionẽ ſaltẽ ſemel ĩ ãno ſiue bõi i
mur a xpᷣo dulcedie ↄſolatõis celeſtis. PS.ſᷣm xpianiſit ſiue mali ⁊ heretici.N vniuenſalr po Pe
multitudinẽ doloꝝ meoꝝ.ſ.pnialiũ ↄſolatiões nit᷑ pᷣceptũ d.Oiĩs vtriuſq;.⁊c.Qui ãt ðt ois ni⸗
tue leti.a.m. Nã ſic pãaes iſti ᷣm Albᷣ.mõ.erant hil exdudit vł excipit ᷣm phᷣm. ⁊ ptʒ ẽt.xix.di.c. — N. 6
optimi nõ ſimptr:ſʒ ĩ ſpẽ panũ oꝛdeaceoꝝ.⁊ ſi· Si romãoꝛũ.S.Dicẽdo.cũ glo.Rõ hoꝝ ẽ qꝛ vt
q̃dãmõ amari:tñ dulcoꝛẽ ſaporꝭ accipiebanta Rich. S.d.vicanio xpᷣiñ fuit ptãs directe ceſſa k
piſꝗ pinguedie.ſicpnia amara ſapit ĩ xpᷣi paſſi ſuꝑ illos q baptiſmi ſacr̃m nõ ſuſceper̃t qð ẽ ia⸗ Fi
onis dulci mẽoꝛia.⁊ de iſtis vide euãge. Itaq; nua q; itrat᷑ ad eccłiam militaãtẽ. Jõ infidelesook ẽ § ſ
ð pniali ↄfeſſiõe quã docet xpᷣs płibꝛ myſteris pagai nõdũ baptiʒati ñ obligant᷑ pᷣcepto eccłie e B
euãgelicis tria myſteria notemꝰ ꝓ hoc ᷣmone. ſʒ tmmõ pcepto iur diumi adofeſſiõʒ.jCor.v. dol
Senni de cõfeſſiõis obligatiõe. Quid mihi ð his qᷣ foꝛ ſũt.i.extra eccłiazx iudi⸗ . lEst
Secũdũ de obligatiõis huiꝰ excuſatiõe. care.Ly.q.d.ñ ꝑtinet ad me qꝛ ſt᷑ excra foꝝ eccie Iy
LCertiũ de verecũdatiõis ſugatide. Nã eos q forꝭ ſũt iudicat deꝰ hec aꝑłs. Pꝛecoℳ ott
d
. △ * * .
*
4

1 (4

G

en, *

ceclie
ſ/

cle

pto aũt ecclie ⁊ ſedis apłice oẽs baptiſati obli⸗
ant᷑ tãqᷓ; ipᷣiꝰpetri diuina voce firmato.di.xix.

Sic oẽs.ꝗ̊ baptiſati boni ⁊ mali ⁊ heretici cõfi⸗

teni obligat᷑ ſaltẽ ſemel i gno.qꝛ oĩbo pᷣapit ecde
ſia.Si g q̃ri᷑ an papa poſſit diſpẽſare obliga⸗

tõeʒ hmõi relaxãdo alicui ne teneat᷑ ↄfiteri. Rñ

det Rich.S. ⁊ cRpꝛ. Tho.ꝙ q́;tũ ad eẽntiã ꝓut
obligat ex vi ſacri.nõ põt papa cũ aliqͥ diſpẽſa⸗

re.qꝛ ↄtra ius diuinũ vł ↄtra euãgeliũ papa nõ

pᷣt diſpẽſare.xxv.q.j.Sũt qͥdaʒ.UVñ nõ pᷣt papa

diſpẽſare ꝙ aliquis niłatenꝰteneat᷑ ↄfiteri.ĩmo

etis ipᷣe papa obligat᷑ ꝓfiteri iure diuio ⁊ euãge
lico. Sʒ qᷓ;tũ ad cxrcũſtãtiaʒ ſᷣm ꝙ obligat expᷣ
cepto eccłie pᷣt cũ aliqͥ diſpẽſare.ſ.vt poſſit diutiꝰ
2feſſiõeʒ differre.puta vltra ãnũ.O ꝗ̊ qᷓ;to ꝑicło
ſtot qͥ ñ ↄfitẽt᷑ duob aut trib aut plurib enis.

O peſſima xpᷣ ianoꝝ taliũ malicia. Ue ve talib⸗
ꝗqꝛ digni ſũt dãnatiõe eterna.

UCCirc ſcõm ð excuſatiõe ab obligatione
hmõi q̃nit᷑.q̃leſ hoĩes pñt excuſari ne teneãt᷑ i ca
ſu ↄfiteri hmõi. Ad qð notãdũ ẽ ꝙ ꝓ gñnali re⸗
gula tenet᷑ ꝙ nemo obligat᷑ ad ipoſſibile.ff. de
re.iu.lj. Impoſſibiliũ. Jõq; ab obligatõe facien
de ↄfeſſiõis excuſant᷑ aliqᷣ ex ipoſſibilitate rõna
bili. Et iſti ſũt ſex geneꝝ homines.
Seuno pueri nondum dolicapaces.
Secundo amentes ⁊ ratione carentes.
Tercio muti loqui nõ potentes.
Quarto idioma neſcetes.
Quinto ſacerdotem habere nõ valentes.
Sexto ĩnocentes nullũ pctm̃ habentes.

Iſti vo qͥbe modis excuſent᷑ et qͥb nõ: pſeque⸗
mur de ſingulis.

Pꝛimo iquã pueri nõdũ dolicapaces excu⸗
ſant᷑. Jõ ĩ pᷣdicta ðcretali notãt᷑ addit᷑ poſtq; ad

ãqnos dil cretõis ꝑuenerint ⁊ c. Sʒ qͥs ſit iſte an

nus diſcretõis glo.ibidẽ.⁊ ſuꝑ c.j.ð delie pue

roꝝ dic.ꝙ puer ⁊ puella ſeptẽ annoꝝ dolicapa

ces ſũt.⁊ ſic obligat᷑.⁊ ad ↄfeſſiõeʒ ꝑ ꝑẽtes debẽt
idu.Alij dicũt ꝙ nõ tenet᷑ niſi tꝑe q̊ ſũt dolica
pacès vt tenẽt Rich.? Hoſtieñ.qꝛ hmõitẽpus
diſcretõis citiꝰaccelerat᷑ ĩ puero vno qᷓ; in alio.

Jõq; b ð bẽt aduertere ꝑẽtes ĩ illis.qꝛ pire pñt.
Sic̃ Exẽplũ hẽmꝰiiti.dyalogo.ð puero qᷣnq;

ãnoꝝ blaſfemãte deũ quẽ ðᷣmòes violẽt᷑ rapue

rũt. Szʒ quõ poſſit agnoſa puer dolicapax

foꝛe Nota ſᷣm Scotũ.i.iiij.di.xvij.⁊ cõiter doc.
ꝙ qñ puer facitiſta q̃ ſequũtvł aliq̊d hoꝝ:obli
gat᷑ ↄfiteri ⁊ idudci ð bet a ꝑentib etiã cogẽdo ad
ↄfeſſiõeʒ añ ſeptẽniũ. Pꝛio qñ puer ĩterrogat᷑ ⁊

rñdet ad iterrogatões oꝛdiatas oꝛdiate ad ꝓpo

ſitũ.vt exẽpli gra.ĩterrogãdo qð ẽ pᷣmũ qð ſcðʒ

Iſqᷓ ĩ digit vł i nũer vłi ludis.⁊ hmõi.vł ĩ glo⸗

bul dũ ab eo auferũt᷑ vł dant᷑ plures vł paucio
res ſi ꝑdpit ⁊ dolet fraudari.⁊ ſicð alijs.Scðo
qñ vadẽs ad eccłiaʒ fact ſigna diſcretiõis ⁊ de⸗
uotiõis diſcooꝑiẽdo caput et hmõi.Tercio qñ

verecũdat᷑de malo alijs videntibo. Nã vt dicit

9

½ .

Pꝛouer.xx. Ex ſtudijs ſuis agnoſci᷑ puer.Et
icptʒ ꝙ ꝑẽtes debẽt pueros iſtruere ⁊ ad ↄfitẽ⸗
dũ iducere etiã añ ſeptẽniũ.ſi ꝑceperint eos fo⸗
re dolicapaces.qꝛ oẽs tales o bligãt᷑ ad ↄfeſſio⸗

nẽ als moꝛtałr peccant. Q, ſi qꝗ; dicattales nõ

poſſe peccare ĩ carnalibo pctis.cogitet qꝛ ſaltem
mẽdacijs:vituꝑijs ⁊ hmõi plena ẽ etas puerilł.
iõ tutiꝰeſt ↄfiten debere. Uñ etiã qᷓ;uis Antho.
flo.pte.ij.tci.ix.c.viij.dicit.q puervt ĩ pluribo nõ
habet vſuʒ rõnis niſi arca decẽ ãnos.ideoq; de
necitate ñ obligat᷑ ãtea ↄfiteri ſicẽ̃ nec cõicare.tñ
piũ inqᷣt laudabile ẽ pᷣdicare vt ꝑẽtes vt aſſue

faciat ↄfiteri flioſ ſeptenes ⁊ qnquẽnes Hec ille

Scðo amẽtes excuſant᷑ a cõofeſſiõe.quia nec
mereri nec demereri poſſũt.ſed ſunt in ſtatu ſal
uationis vel dãnationis ꝓut erant quãdo ꝑdi
derũt ſenſum ⁊ in eodem ſtatu ꝑſeuerant.extra

de baptiſmo ⁊ eius effectu.c.maioꝛes.obligan⸗

tur tamẽ tales ad cõfeſſionẽ quãdo habent lu⸗
cida interualla Terdio excuſant᷑ muti: quo/
niã nõ poſſunt loquẽdo cõfiteri. Quarto idio
ma ignoꝛantes eadem ratione. X Sed de

vtriſq; Rich.ſupꝛa dicit.ꝙ nihilominꝰ tenen

tales cõfiteri ſigno vel nutu eo modo quo poſ
ſũt. xxvj.q.vj.Qui recedunt. Sed di.unqͥd

ignoꝛantes idioma tenent᷑ cõfiteri ꝑ intertem
vel ꝑ ſcriptũ. Rñdet᷑ſᷣm Scotuʒ in.iiij.di.xvij.

⁊ Richar.ꝙ licet aliqui dixerint ꝙ ſic.tñ verius

dicenduʒ eſt ꝙ nõ tenent᷑ cõfiteri niſi ꝑ ſignũ vt

muti.qꝛ nullo iure nec diuino nec poſitiuo eſt
cõſticutũ vt quis per interpꝛetẽ confiteatur.nec

videtur tutũ plus artare aliquẽ ad cõfeſſionez
ᷓ; artetur ꝑ ipſa iura.Deniq; necꝑ ſcriptum de
bet confiteri.quia eſt contra rationẽ ſacramẽti

qð requirit confeſſionẽ verbo oꝛis. Ideo nullo
modo debet facere cõfeſſionẽ ꝑ ſcriptũ.ſed ſuffi
cit cõfiteri ꝑ ſignũ. Hec ᷣm Scotum ⁊ in ange

lica. Quinto excuſant᷑ ſacerdotẽ nõ habentes

ſed ſufficit deo confiteri. Unde ſi queratur An

confeſſio facienda ſit layco quando non poteſt
taben ſacerdos. Reſpondet᷑ ſm Scotum Ri⸗
c gr. — „ 71—
magiſter ? Aug.de pe.diſt.j.Quẽ penitet.⁊ alij
dixerint ꝙ debet ſaltem in articulo moꝛtis con
feſſio fieri layco abſente ſacerdote: tamen ve⸗

e.⁊ cõmuniter cheol.i.iiij.di.xvij.ꝙ licet

rius dicenduʒ ꝙ non requiritur de neceſſitate.

ſed de congruo pꝛopter meritũ hum ilitatis li⸗
cet confiteri layco ſolum in articulo moꝛtis.ta⸗

men nõ eſt neceſſe.Alias aũt non licet quia ſine

vtilitate pꝛoderet talis ſeipſum ei qui non põt

abſoluere. Sexto excuſant᷑ innocẽtes nulluʒ

peccatũ habẽtes. Sed qm̃ Bonauentura dicit

ꝙ vix poſſibile eſt ᷣm ſtatũ viatoꝛis vt aliquis

vynum diem vel ſeptimanã tranſeat ſine remoꝛ
ſu venialis pcti. ⁊ a foꝛtioꝛi ꝙ trãſeat ãnũ ẽ ipoſ

ſibile. Neccredi pᷣt in aliq̊ h̊ donũ foꝛe niſi ĩ x-pᷣo

⁊ eiꝰmfe.iõ vnuſqͥſqʒ ð bet hr̃e ↄſciaʒ ſaltẽ de ve⸗
nialibo ⁊ ↄfiteri.Uel ſaltẽ ſ̃m Rich.tenẽt᷑ tales:

d

.„
7 8 6 .
——

Dominica quarta quadrageſime

vt ſatiſfaciãt pcepto ecclie ſe repᷣſentare ſacerdo
ti diceñ ſe nõ hr̃e ↄſclam pcti moꝛtalis.O ergo

pctõꝛes expergiſcimini ⁊ cõfitemini? 7.
Circa terciũ de ſuꝑatõe verecũdationis

Erqͥ dyabolꝰnitit᷑ młtos a cõfeſſiõe retrabere p
verecũdatõeʒ pudoꝝ ð pctõ:maxime ſupbos:
hypocrytas:⁊ młieres.idcirco h opꝰ ẽ ſubiũge⸗

re quałr qlibet hõ poſſit ſuperare verecũdatõis

teptationẽ vt foꝛtit currat ad cõfeſſionẽ. Et ꝓp b
nota cõſideratiões tres multũ valere. Pꝛima

diuinalis intuitiõis.ã cõſiderare debes o tu

peccatoꝛ ꝙ qᷓntũcũq; celes pctin tuũede bñ vi⸗

„

det ⁊ punit.iõ cõfitere vt remittat.Amb. li.ij de

pe.c. viij. Quid verer ↄfiteri pcã tua:nouit oia
des. ſz expectat vocẽ tuã vttibi ignoſcat. Exc⸗

plũ ad idẽ qð narrat᷑ in geſtj romanoꝝ. Q rex
q dã vidẽs in ſuo regno multos foꝛe malefacto

res talẽ legẽ ſtatuit vt ſaltẽ aliqbo fieret miſicoꝛ
dia.ꝙ vicq; qͥcunq; moꝛti iudicatꝰpo ſſet dicere

tres vᷣitates tales vt nullus eis obijcere poſſet:

7

moꝛteʒ illa vice euaderet. Accidit aũt ĩter mitos

7. —

q̃nd ã dephẽdi de latrocinio.⁊ moꝛtiẽ ille adiu
dicatꝰ. Ille aũt cogitas qꝛ oẽs ſcrẽt ſuã malici

am ꝛ iã deberet occidi:dixit tres vᷣitates ſe fate⸗
ri. Pꝛimã dixit. pᷣncipio ſꝑ malꝰfui 7 mala fe
ci: Rñdit iudex⁊ q illuʒ nouerãt. Ueꝝ dicis.iõ

nũc moꝛi iu ſte dẽſ. Scoðaʒ vitatẽ alt. Mihi dil
plicet valde ꝙ ĩ iſta foꝛma moꝛi meoʒ. Rugde/

rũt oẽs:credimꝰh̊. Terciã vitatẽ dixit. Si hac

vice euaſero nũq; ego ad iſtũ locũ iudicij ⁊ foꝛ⸗
maã huiꝰmoꝛtis volũtarie vemniã. Oẽs rñnderũt
Credimꝰ. Et ſic liberatꝰẽ ab illa moꝛte iuxta de

cretũ regis. Sic de ſtatuit ꝙ hõ ꝗᷣ ↄfitet᷑ pctã q̃
licet nouit deꝰ iudex ⁊ ãgeli.⁊ ſi eidẽ pctm̃ diſpli
cet ⁊ cauere de ceto ꝓponit:libereta moꝛte et᷑na.
Z Scða cõſideratio ĩ iudicio final ↄfuſiõis
Vñ Aug.de viſitatõe infirmoꝝ.ſer.ij.diẽ Heu
cur erubeſcis o hõ cõfiteri qð facere nõ erubui
ſti. Lautiꝰẽ coꝛã vno ↄfeſſoꝛe aliq̃ntulũ rubo⸗
ris ſuſciꝑe qᷓ; ĩ die iudicij coꝛã tot milib⸗ hoim

müũdi graui notatu erubeſcere. Hec ille. Et ðᷣ ta
lib holbo exẽpluʒ ſumamꝰex ſnia Amb.li.ij.de
apologia. ꝙ ĩ hoꝛa extremi iudicij ois qꝗᷣ celauit
pctã ſua clamabit dicẽs. Ue mihi ifelic ve mihi
maledicto pctoꝛi.latere cupiui ⁊ latere ñ potul.
Sʒ ecce in faciẽ meã nudant᷑ oĩa pctã mea coꝛã

toto mũdo.ꝗ̊ ve mihi.O ſi ↄfeſſus fuiſſeʒ nõ cõ

fũderer nec dãnarer.nũc aut ↄfuſus ð oĩbeter⸗
nalr cruciaboꝛ. Tercia ↄſideratio cruc xpᷣi?
paſſionis. Nã ſi tu o hõ cogitas ꝙ magna tibi
verecũdia ẽ cõfiteri pctã.ſ.tua cõſidera qᷓntã eru
beſcẽtiã ꝓ te ſuſtinuit manifeſte xpᷣs dñs.quia
iter latrones crucifigi denudari cofũdi ⁊ vilipẽ
di voluit.q̊ eꝰ amoꝛe ſuſtine tuaʒ erubeſcentiã.
BSi graue tibi videt᷑ hũiliari:cogita caput eius

ſpinis coꝛonatũ ⁊ iclinatũ ĩ cruce. Si graue eſt

inbi cofiten turpia vitia tua: cogita q́t et qia ꝓ

te ſuſcepit xpᷣs vulneraĩ ſuo toto coꝛpe vᷣgineo.
quõ ploꝛauit ꝓ tuis pctis vt et tu ploꝛes.affli⸗

multo te honoꝛabilioꝛ ⁊ dig

cus ẽ vt tu ᷣpnia te caſtiges. Exẽplũ legit᷑ in
ſpeculo exem.ð pluribi.ſic ⁊ ð Alexãdro ð ales
qꝙ cũ graue reputarẽt onꝰpnie ĩ oꝛdine ſufferre ꝰ
appuit eis xpᷣs dñs q̃ſi ſanguinolentꝰ crucẽ tra
hens ĩ doꝛſo.⁊ quaſi talia illis diceñ.Ecce ego

qͥ multo te delicatioꝛ fui vtpote vᷣginis filius:
2: vcpote rex re/
gũ ⁊ deꝰ.⁊ ſic nobilioꝛ ⁊ ſapientioꝛ ⁊ oĩ bono pᷣ
darioꝛ. quãtã pniaʒ ſuſtinui ĩ cruce ꝓ pctis tu⸗
is.quãtũ ſanguinẽ fudi.qᷓntã cõfuſiõeʒ ⁊ vere⸗
cũdiam pꝑtuli ⁊c.hmõi.O ̊ tu miſer pctõꝛ diſce
amoꝛe xpi ⁊ tu pniaʒ agere ⁊ verecũdia cõfeſſio
nis ſuſclpere vt euadas toꝛmẽeta gehẽene.⁊ ↄſeqᷣ
pᷣmia vite eterne. Rogemus xpᷣm dñm ⁊c.

Dñica eadẽ poſt pꝛãdiũ Sermo triceſ⸗ imꝰ.ſ.
de ↄfeſſiõis diuina acceptatõe ⁊ q̃litate ſacrali.

Wai abſconde

q rit ſcelera ſua nõ diriget:qͥ aũt cõfeſ
iflſlſus fuerit ⁊ reliq̃rit ea miſericoꝛdiã
cõſeq̃t Pꝛouer.xxviijj. A. In quibo docet᷑ qᷓ
deꝰmłtũ odit ñ ↄfitẽtes ⁊ ſũme diligit ↄfeſſiõeʒ
qꝛ ſiẽ Aug.de pe.di.j.c.Quẽ penitet.d. Juſticia
di dãnat. ſ. pctöꝛẽ ipenitetẽ.ſj dignꝰẽ mia qͥ ſpua
li laboꝛe.ſ.pnĩe petit graʒ.laboꝛat em̃ mẽs pati
endo ĩ ↄfeſſiõe erubeſcẽtia.qm verecũdia magᷓ

ẽ pena.Sʒ qᷣ erubeſcitꝓ xpᷣo.ſ.oↄfitẽdo fit dignꝰ

miſ̃icoꝛdia. Hecille. Pꝛo exẽplo videmꝰſic do

cet Johãniciꝰĩ li.ð oꝛganiſatõe coꝛꝑiſ hũani.ꝓ

in cici ꝓxie moꝛitur aut moꝛtuis tria fieri ſo/⸗
lẽt. Unu ꝙ pectꝰ ſolito altiꝰeleuat᷑.qꝛ ob fluxuʒ
ſanguis ad coꝛ vt ipᷣm adiuuare poſſit pecꝰ al⸗

nꝰ itumeſcit. Scðᷣm fit ꝙ viſꝰ fragit᷑ et itroꝛſuʒ

ðcidit oculꝰaliq̃ntulũ.Terciũ fit q; og apit᷑⁊ h
Aprt difficktatẽ reſpiratõiſ.ſ.trãs guttun regiõeʒ
Iſta fiũt ĩ hoĩs agõe:ꝓ qͥ tꝑe ðbet ſe hõ ad miſ̃i
coꝛdiã ↄſeqᷓndã pᷣꝑare.Sic ſpũalr oĩs aia que
pctõ moꝛtali moꝛtua eſt:vt ðꝛ Ezech.xviij. Aia
qᷓ peccauerit moꝛiet᷑ in pctõ ſuo. Sʒ ſi vur ſe pᷣ
ꝑpare ad miṽicoꝛdiã a ðo ↄſeq̃ndo dẽt pᷣmo pe⸗
ct*ſuũ eleuare ad ſpẽ ĩi ðo ponẽdã.qꝛ Ps.teſte.
Spãtẽ i dño mificoꝛdig circũdabit.s (cðo dẽt
oculũ frãgere ad fletũ pnie.Lercio dẽt os ſuuʒ
apire ĩ pctõꝝ ↄfeſſiõe. Pꝛoĩde ꝓuer.vbi S.ſcri⸗
bit᷑. Qui abſcòderit ſce.n dirigit᷑ſ..ad ſalutẽ.qͥ ãt
ↄfeſſꝰ⁊c. Itaq; ð ſacra ↄfeſſiõe tria nyſteria p
ſermone decarabunꝰ?.
Senne de ↄtẽnẽtiũ diuina deteſtatiõe.
Scõm de cõfitẽtiũ diuina dilectione.
Terttũ de cõfeſſiõis ꝓpꝛia diffinitione.
Its ſi placet potes ponere aliud thema ex au
toꝛitatibus ſubſcriptis.

—

Circa pᷣmũ ð cõtẽptu cõfelſiõis. qꝛ oppoſita

iuxta ſe lucẽt amplius.

B Kirca ſcvm & ſil ? ↄfeſſiõis diuia dile

.

mltũ odit ⁊ danat eos qͥ nolunt ↄſeri ac ſůme

diligit homines pctã ſua libenter cõfiteñ.

ctiòe notãdũ ꝙ bñdicꝰ deꝰ oĩ lege oñdit ꝙ vicʒ

*

. ſie

diß
ns
y
lec
nnco
boo⸗

ſim
in
mee

e,
,
ſce
ſio
ſeq

nl
al.

an

.
hoſig .

odie
n

4

*

ſüme .

A

— —

ꝛimo oñdit lege padiſica.
ecundo lege nature intrinſecas

Terclo lege diuina ⁊ ꝓphetica.

MQuanto lege euangelica.
MQuinto lege apoſtolica.
Sexto lege canonica.
Septimo tegeplica.
Ulcimo lege clailica.

Pꝛimo lege ꝑadiſi.ſlã deꝰ Geñ.ij.pcepit hoi
ne comederet de ligno vetito:ne moꝛn necitatẽ
imncun eret. Sʒ hõ ðceptꝰa ſerpẽte trãſgreſſus ẽ

pᷣceptũ. Uolẽs aũt deꝰhoĩem ad pniaʒ ⁊ cõfeſ⸗
ſiõeʒ iqucere:dixit eidẽ. Adã vbi es:vbi glo.dic.
v̈ba ſũt vocãtis.ſ.ad pniaʒ ⁊ ad cõfeſſioeʒ ĩdu⸗
cẽtis.hec glo. Sʒ q̃re h̊ niſi qꝛ amauit iõ opta⸗
uit cõfeſſiõeʒ deꝰquã qꝛ hõ facere renuit ſʒ pœm̃

excuſauit ĩ mulierẽ retoꝛquẽdo.⁊ młierĩ ſerpen

tẽ.⁊ cõſeqnter ĩ deũ:iõ deꝰ illos de ꝑadiſo expu⸗

lit ꝓ ſigno odij.q̊s ſi ↄfeſſi fuiſſẽt ex amoꝛe pnie

nõ expuliſſet ſᷣm dores. ꝛaine de pe.di. j.
S.Deniq; Gratianꝰtcacitã q̃ſtiõeʒ mouet.ſ.Qua
re pᷣmi ꝑentes a dño ð culpa ſũt reqᷣſiti ĩ ꝑpadiſo

ſerpẽs aũt nõ ẽ reqͥſitꝰ. Rñndet ꝙ iõ qꝛ deꝰ vole/
bat vt pᷣmi ꝑẽtes pctm̃ qð trãſgrediẽdo cõmiſe
rãt:cõfitẽdo delerẽt. Serpẽs aũt.glo.i.dyabolꝰ

in ſerpẽte loq̃ns ð culpa reqſitꝰñ c᷑:qꝛ ꝑ cõfeſſio
nẽ nõ reuocabat᷑ ad veniã. Hecille. Ecce ̊ patʒ
deꝰ itãtü diligit ↄfeſſiõeʒ hoĩs ꝙ nõ ſolũ ve⸗
niã pcõꝝ pᷣſtat.ſʒ iſuꝑ ꝑadiſũ celeſte dat ↄfitẽti

Et nõ cõfitẽtes odit adeo ꝙ ð ꝑadiſo eijcit ⁊ dã

—

nat. O hõ q̃re nũc pater oẽs mibias huiꝰvite:

famẽ:ſiti:ĩfirmitates ⁊ moꝛtẽ niſi qꝛ pᷣmi ꝑẽtes

nijri nõ ſũtafeſſi.qᷓnto magis punien in ĩferno ſi

nõ cõfiteber. Scðo ondit lege nature ĩ Cayn
añ diluuiũ.cui dixit Geñ.iiij. Ubi ẽ abel fr tuꝰ.
Qui vt anꝰdcõ.S.Dẽiq;.dic̃ exqͥ ſuꝑbo pctm̃
ↄfiteri noluit.ſ.fricidij ſʒ potiꝰmẽdacit᷑ negãdo
dñʒ fallere conatꝰẽ d.Neſcio. Nũqͥd cuſtos fra
tris mei ſuʒ ego:venia idignꝰextitit ⁊ deſperatꝰ

vagꝰ⁊ ꝓfugꝰ.Et ĩ ſignũ maximi odij deꝰ eũ ma

ledixe di.lũc ꝗ̊ maledictꝰeris ſuꝑ tra.⁊ poſuit
in eo ſignũ.Lyra.h̊ ẽ tremoꝛẽ hoꝛribilẽ oim mẽ

bꝛoꝝ vt abomiabibł deo ⁊ oibo hoib redderet᷑.

Et ꝑ hec ſignificant᷑ oẽʒ qͥ pctm̃ ſuũ cõfiteri diſ⸗
ſimulãt vt di. Gratianꝰs. Itẽ pꝰdiluuiũ oñdit
in vbis Job.x.dicẽt. Loq̃r in amaricudine aĩe
mee:dicꝭ ðo noli mẽ cõdẽnare.q.d. Si loq̃r co
fitẽdo ĩ amaritudine pnie:nõ ↄdẽnabis me.Et
iteꝝ.xxxj.dic.Si abſcõdi q̃ſi hõ pctm̃ meũ. Ly⸗

ra.i.put milti hoies ſolẽt infra ſeqᷣ?᷑. Quis mihi
tribuat vt deſideriũ meũ audiat oĩpotens.q.d.

nõ.g.⁊c. Tercio oñndit deꝰlege diuia ⁊ ꝓphe⸗
cica ꝙ diligit ↄfitẽtes ⁊ odit nõ cõfitẽtes qꝛ Le⸗

ulti.xxvj.dic dñs. Pꝛopt᷑ pctã affligunt᷑ donec
cõfiteãt᷑ iniqͥtates ſuas qᷣbo pᷣuaricati ſunti me.

tüũcoꝛabũt ⁊ recoꝛdaboꝛ feder mei ⁊c̃.Ex q̊ ptʒꝭ
ꝓpoſituʒ. Itẽ ꝓpheta ps.xxxj.Dixi cõfiteboꝛ ad⸗

verſum me imiuſticia mes ⁊ tu remiſiſti ipietatẽ

* à
pcii mei. Itẽ Pꝛouer. vbi g. in themate expᷣſſe ö

.

pʒ. Ert Ecci.ilij. Pꝛeſbytero hũilia aiaʒ tuã.nõ
ↄfſfundaris ↄfiteri pcã tua. Et e.xvij. Añ moꝛtẽ

cõfitere pœa tua. Itẽ Eſa.xliiij.Narra ſi qͥd hẽs
vt iuſtificer..Ex qͥb ptʒ ꝙ ſcripture ſacre iõ mo
net nos multipłr ad ↄfeſſionẽ qꝛ deꝰamat illã.
Quarto ondit lege euãgelica.qꝛ ĩ ſignũ amo

ris xpᷣs pᷣcepit ↄfeſſiõeʒ ⁊ ꝑ cõſeq̃ns dànat ñ cõ
fitẽtes.⁊ patuit ſ.xxvij. R Quito lege aplica.
Nã Jac.v.ſcribit᷑ ſic. Infirmat᷑ qͥs ex vob indu
cat pᷣſbyteros eccłie ⁊ oꝛẽt. Et ifra Cõfitemĩ ̊ al
terutꝝ pceta via ⁊ oꝛate ꝓ ĩuicẽ vt ſaluemi. Hec
ibi. Supꝑ ꝗͥ Rich.di.ꝙ oñdit᷑ ↄfeſſio facẽda ſa

cerdoti.iõ pᷣmittit:pᷣſbyteros eccłie Et ſub neci

tate ſalutj.iõ addit vt ſaluemini.Et ſᷣm Scotũ
apli nũqᷓ; pᷣceptũ foꝛe ꝓpalaſſẽt hoib niſi x-pᷣs
expᷣſſe madaſſet.⁊ ſic ſciuerũt ꝙ bᷣ xpᷣs diligit.et
cõtẽptoꝛes huiꝰpᷣcepti odit ⁊ eternałr damnat.
Gfa hoꝝ qnt᷑. Quod hoꝝ ðo plꝰ diſpli⸗
cet ⁊ odio habet᷑. An pᷣcepti ði trãſgeſſio łpctin

cõmiſſuʒ. An cõfitẽdi còtẽptꝰ.Ad qð rñdet᷑ ᷣm
QLudolphũ Carthuß.ð vi. xpᷣi.ꝙ ↄtẽptꝰcõfeſſio

nis mito ðteſtabiliꝰ ẽ deo. Chꝛyß.i pᷣmõe. Peiꝰ
eſt nolle confiteri q;; legẽ cõtẽnere. Sicut exepli
fa. Gꝛauiꝰidignat᷑ rex ð h̊ ꝙ ſᷣuꝰſuꝰeiꝰgram
etere ↄtenit q; ꝙ añ offendit.Et ſic patʒ. Iam

Aug.li.de vᷣa ⁊ falſa pnia.et etiam Eryf.ſuper

Math.ↄcoꝛ.dicũt ꝙ hũanũ ẽ peccaſſe.xpᷣianũ

eſt penitere.⁊ a pctõ deſiſtere.ſʒ dyabolicũ eſt in

pcõ ꝑſeuerare cõtemnẽdo penitere. Et ſic patʒ.
Serxto lege canonica.qꝛ ſpũſſctũs voluit ꝑ
ðcreta canonica ſancire vt ſq nullłꝰpoſſit iuſtiſi
cari a pctõ niſi pctm̃ ante fuerit cõfeſſus.vt diẽ
Amb. de pe. diſt. j. c. Nõ põt. Et ꝙ ipᷣa cõfeſſio a

moꝛte liberet ⁊ ꝑadiſũ aꝑiat.ibidẽ.S.Ecce.et ſic

canũt oẽs ſacri canones ti.de pnia.Deniq; ð pe.
⁊ re.c.Oĩs.ſtatuere voluit ꝙ ↄtẽnẽtes ſemel in
ãno ↄfiteri careant eccłiaſtica ſepultura i ſignũ
deteſtatõis ⁊ dãnatõis. Septimo oñdit lege
phᷣica in exẽplis naturaliũ creaturaꝝ. Nam ele
phas cũ ſit maximũ aialiũ cũ ceciderit nõ veret᷑
barrire vt ſubleuet᷑. Itẽ leones aent ꝙ oñde⸗
rũt ſuas plagas hoivt ſanarent᷑.ſic ptʒ i legẽda
ſcĩ Hieronymi. D Itẽ legit in vita ſcti Frã
ciſci ꝙ cũ hoĩes idigene circa heremitoꝛiũ Gre
cij a deo punirent᷑ annua tẽpeſtate:grandinę:⁊
lupoꝝ rapaciũ multitudine qͥ ⁊ bꝛuta et hoĩes

deuoꝛabãt ⁊ młtis malis ꝓpter pã nõ cõfeſſa

grauarent᷑.ſccũs Frãciſcus in pᷣdicatiõe ꝓmiſit
eis ꝙ ſi ↄfiterent᷑ ⁊ peniterẽt oiĩa mala ceſſarent.
qð cũ feciſſent:oia ceſſauerũt.iĩmo cum vicinos
grãdo ꝑuaderet.iſtoꝝ terminis appꝛopinq̃ ns
terminabat᷑ aut diuertebatvt diẽ Bona. Ultio
lege ciuilica q ſolʒ i ciuitatibo bone policie pũi⸗
re eos qͥ nõ ↄfitent᷑ ſemel ĩ ꝗqno:mãcipãdo illos
coꝛã foꝛibeccłie ĩ cpũ.ne.ſ.ira ði ðſcẽdat ĩ cita
tẽ negligẽtẽ.ſʒ qm̃ hodie ẽ dñica letar̃ ppamꝰex

emplũ lerificatiuũ ꝓ exatatiõe doꝛmitotiũ. Les

gir in geſtis romanoꝝ.ca.clxiij.ꝙ filiꝰcuiuſdaʒ
Alexandri ipatoꝛ noie Celeſtinꝰmagiſtri noꝛ⸗
me traditꝰ ad diſcendũ exieñ ſpaciatũ viderunt
oues duas bꝛeui coꝛda colligatas comedere
herbas ꝓpe qᷓndã equũ ſcabioſũ iacẽtẽ in pꝛato
q̃ oues ĩ paſtu vna ad dextrã alia ad ſiniſtrã eqͥ
trãſierũt ſic ꝙ coꝛda media ꝑ doꝛſuʒ eqͥ aſcẽdẽs
ſcabiẽ leſit. ꝓpter q̊d equꝰrepẽte ſurrexit.dueqʒ
ille oues depẽdẽtes calcitrare ceperũt. Uñn equꝰ
ex põdere grauatꝰ⁊ leſus calcitrãs furioſe cu⸗
currit in domũ molẽdini iuxta exiſtẽtẽ aꝑta ia⸗
nua ĩ q̃ ardebat ignis vbicalcibo diſpgen ignẽ.
ſe cũ ouibo ⁊ domo cõbuſſit.Zũuũc m&gr ille ait fi
lio imꝑatoꝛis.Ecce vidiſti geſta hec ſac ſuꝑ hac
re vᷣſus.⁊ qͥs hoꝝ debeat dana iſta ſoluere.als
flagellaber. At ille cũ neſciret recte vſus cõpo⸗
nere ⁊ timeret vᷣberari:ↄtriſtat᷑ młtũ.cui cũ eẽt.
abſente magr̃o ſolitariuſ appuit dyabolus di.
Pnrec erꝭ ſᷣuꝰmeꝰfideł ⁊ faciã optimos
Celeſtino &̊ ↄſentiẽte dyabolꝰedidit iſtos.ſq;

v. exus ouẽ binã ꝑ ſpins traxit eqͥnã v. Teſus

ſurgit eq uꝰpẽdet vtrũq; pecꝰ.v. Ad molẽdinũ

pondꝰpoꝛtabat eqͥnũ.v.Diſpgendo focũ ſe cre
mat atq; locũ.v. Cuſtodes aberãt ſinglłi dãna
ferãt.Cuq; attuliſſet hos vſus mgr̃o:miratꝰ cẽ.
⁊ inqᷣſiuit euzʒ.⁊ tãdẽ Celeſtinꝰpuer retulit quõ

ſe dyabolo obligauerit ꝓ hiſ. Unñ mgr ↄtriſtatꝰ

ip[ʒ iduxit vt cõfiteret᷑ cũ cõtritõe magna ac dya
bolo abrenũciaret.⁊ pꝰh̊ factꝰẽ hõ ſctũs.vt ſcri
bunt᷑ hecli.eodẽ.Et ſic habet᷑. O g̊ pctõꝛ.o pec/⸗
catrix.pẽſa ex iſtꝭ i q̃nto dei odio ⁊ maledictiõe
ꝓmanes ſi nõ vis cõfiteri tua pctã.⁊ tãdiu ĩ ptã
te ſtas dyaboli.O xpᷣiana tu aĩia feſtina ad cõfeſ
ſionẽ vt ſis dilecta xpᷣo cuiꝰſanguĩe es redẽpta.
E CLirca terciũ de ꝓpꝛia diffinitõe.ſ.cõfeſſio
nis qrit᷑. Quid ẽ ↄfeſſio ſacr̃alis. Rñdet᷑ bꝛeuit
ſim Ray.⁊ Hoſtieñ.qꝙ diffinit᷑ ſic. Eſt legitima
coꝛaʒ ſacerdote pcõꝝ ſuoꝝ declaratio. Uñ ſᷣm
directoꝛiã. Cõfeſſio ðꝛ a cõ.qð ẽ ſiłſeu ex totovł

vndiq; faſſio.ſ.ꝓpꝛioꝝ pctõꝝ.Ex iſta diffinitõe.

Notãdũ ẽꝙ ad verã ⁊ ſacrf̃alẽ ↄfeſſiõeʒ vtſit ðo
grata ⁊ placita ac hõi meritoꝛia et᷑ne ſalutꝭ reqͥ/
rũt᷑ q̃ttuoꝛ eẽntialia ſ̃ᷣm cauſas quattuo0eꝛ.
Pꝛimo actio fine debito regulata.
Scõðo materia debita.
Lercio efficiens cuſa.
Quarto foꝛma coꝛreq ſia. “
Peio iquã actio ð bito fine reglata.iõ ðꝛ legitia
daratio. Nã ad h̊ ꝙ ſit ſacralis ↄfeſſio reqᷣrit᷑
PBa ipᷣa actio.i.manitfeſtatio pctiĩ ſit expᷣſſa.
cðo ꝙ ſit ꝓ fine ð bito h̊ eſt ꝓ venia ſperãda.
Pꝛoptea Aug. ſic ↄfeſſiõez diffinit. Cõfeſſio ẽ pꝑ
quã moꝛb latẽs ſpe venie aꝑi.Alioqn ſi qͥs cõ
fiteat᷑ pctã ſua qͥ cũq; fine ĩdebito ñ ẽ ſacr̃alis cõ
feſſio.Tercio ꝙ ſit mõ det᷑minato ꝗpꝛio ſq; oꝛe
ſui accuſatiuo.⁊ hfit in actu lo qᷓndi ꝓpꝛio.Pꝛo
inde qrũt doctoꝛes Utruʒ cõfeſſio poſſit fieri ꝑ
interpoſu ꝑſonã vł ꝑ ſcriptũ. Et rident ꝙ nõ:

Dominica quarta quadrageſime

loq̃ndo de cõfeſſiõe ꝓutẽ ſacr̃m.vt cõiter tenẽt
theologi.Fàcit ad id de pe.di.j.ca.Quẽ penitet.
qꝛ qͥ peccauit tenet᷑ ſe oꝛe accuſare ꝓpꝛio ſacerdo

ti. Sco.ſuꝑ.iiij.di.xvij.dic ꝙ pᷣt ſicↄfiteri ꝑ ſeri

ptũ.ſ.ſi ſacerdos ẽ pᷣſens et ipᷣe pctõꝛ legit ꝓpꝛio
oꝛe qð ſcripſit. Si ãt ſacerdos nõ ẽ pᷣſens:nõ ẽ
necitat vt dirigat in ſcriptꝭ aqſacerdotẽ pctã ſe
accuſãdo pſᷣm Rich.in.iiij.diſt.xvij. Sacrm em̃

pnie ẽ ĩ iudicio ſecreto ĩ qͥ ſacerdos tenet᷑ penitẽ
tẽ diligẽt examiare ð pctis ⁊ pctõꝝ circũſtãtijs
vt ſciat pᷣbere remediũ.extra ð pe.⁊ re.c.ois.Cõ⸗
fitẽdo at ꝑ ſcriptũ eẽt ð fectꝰĩ hmõi examiatiõe
⁊ etiã ĩmieret ꝑiculũ.qꝛ lr̃e facilr poſſent ꝑdi vł
apiri aut ꝑ maliciã ſacerdot ꝓdi aſq; h̊ ꝙ poſſz
in iudicio hoĩs dephẽdi.&̊ ⁊c. Uñ nõ ẽ ↄfitẽdũ
ꝑ ſcriptũ vt patuit ſer.pᷣcedẽéti. X Scðo ad
ↄfeſſionẽ ſacr̃alẽ reqͥrit᷑ matia ðbita h̊ ẽ pctm̃ ð
q̊ ð bet fieri ↄfeſſio.⁊ pœm̃ ꝓpꝛiũ:ñ alienũ.iõ ðꝛ
& in diffinitione:pctõꝝ ſuoꝝ ꝓpꝛioꝝ ðclaratio.
F Sʒ iuxta b̊ qrit᷑. Utrũ liceat in cõfeſſiõe
noiare ꝑſonã cũ q̃ qͥs peccauit. Rñdet᷑ fm Ric.
in.iiij.di.xvij.ꝙ ſi noiatio ꝑſone eſt necaria ad
pcti ſpẽʒ exbᷣmẽdã puta qꝛ peccauit cũ ſoꝛoꝛe in
pmo gdu vl ↄſanguiea.vel qꝛ cũ maruo ꝓpꝛio
ↄtra naturãa.⁊ ſic ð alijs.tũc opoꝛtʒ noiar̃. Silr

pter cõſiliũ dãdũ et pniaʒ iponẽdã a cõfeſſoꝛe:

opoꝛtet noĩare.Si ãt noiatio ñ ꝑtinet ad expᷣſ
ſiõem ſpẽi pcti.vł etiã qñ pᷣt ſufficiẽter exᷣmere
ſpẽʒ ſine noiatõe ꝑſone.puta dicẽdo:peccaui cũ
qͥdã cõpatrevł cõmatre aut pᷣſbytero q̊dã.tũcte

net᷑ tacere de ꝑſona ne illũ noiet. Alioqͥn vt diẽ ·

ſccũs Bona.peccat moꝛtali pctõ ðtractõis ſi ꝑ⸗

ſonã noiat.Siłlr peccat ⁊ ↄfeſſoꝛ ð noie ĩqreñ.ł .

cõſentieñ.ſᷣm eũdẽ Bona.i.iiij.di.xxj.ꝑ.ij.arti.j.
q.iij.⁊ i ãgelica.Tercio reqͥrit᷑ ad ſacr̃alẽ ↄfeſſio
nẽ efficiẽs cã.h̊ ẽ:cui ðbeat fieri ↄfeſſio⁊ qͥſ hẽat
abſoluere.⁊ h̊ ẽ ſacerdos qͥ hẽt daues abſoluẽ/
di ĩ cõfeſſiõe ſacr̃ali.iõ ðꝛ:coꝛã ſacerdote. Quar
to reqͥrit᷑ foꝛma vᷣboꝝ ſine q̃ ñ ẽ ſacr̃aliſ cõfeſſio
⁊ legitia. G ¶ Sʒ q ſit foꝛma Notãdũ ꝙ cõit᷑
ſᷣm theologos ⁊ canoniſtas pᷣſertiz Thomã⁊
Alber. Foꝛma abſolutõis eẽntiałroſiſtit ĩ h̊ vi
deliq; cũ dic ſacdos.Ego te abſoluo.liq; ly ego
nõ ſit de necitate ſacr̃i tmeccaret qͥ obmitteret.
Vnñ qͥ mutãt foꝛmã iſtã.puta dicẽdo ſic. Auto⸗

nitate dñi Ihu ⁊ apłloꝝ Petri Pauli ſis ab⸗

ſolutꝰiĩ note pꝛis ⁊ filij ⁊c.nõ abſoluũs ſacr̃ałr.
Itẽ ð foꝛma iſta Joh̊.Gerſõ dic ꝙ nõ debet ad
qi ly cõtritis.dicẽdo ſic. Ego abſoluo tea potis ⸗
cõtrit ⁊c.qꝛ põt eẽ ꝙ cõfitẽs nõ ſit cõtritꝰſʒ ſolũ

attritꝰ.⁊ tn vtute clauiuʒ abſoluit᷑ ſm Scotũ.
vt patuit ſupꝛa ſermone.xxvij. H. Idgeo nocet
addere ly cõtric;. Hec ⁊ plura in Gerſon. UInde *⸗

alia documẽta plura tradũt doctoꝛes ð foꝛmaꝰ
abſolutõis q̃ ad ↄfeſſoꝛes ptinet ſaresõ dimit⸗
to.qꝛ cõi ꝓpło nõ ſũt necaria. Sʒ pꝛaccice note .·.
mus ꝓ iſtructiõe ſimpliciũꝙ vicʒ dẽat ↄfitẽs ta
li foꝛma ↄfiteri coꝛã ſacerdote. Pꝛano pᷣmittat

—

⁊ ĩ futuro ꝑ głiam tri

2fiteri debeamꝰ

dicẽdo (ſi ſcit) ſolitã ↄfeſſionẽ cõmunẽ. Cõfiteoꝛ

deo oipotenti ⁊c.vſq; ibi.mea culpa.Scðo q̊ʒ

9

ad ſingula moꝛtalia dicat ſic.Dico deo meã cul

o pã.i ſuꝑbia ſic ⁊ ſic peccaui.Siłr ⁊ de auancia.

⁊⁊ ſic de alijs moꝛtalibj. Itẽ de pᷣceptoꝝſ ingloꝝ
traſgreſſiõe.Itẽ de alienis pctis. Itẽ de qiunq;
etiã ſenſibj. Itẽ ð opeꝝ mipᷣicoꝛdie negligẽtia ⁊
de artickhis fidei rrauit ĩ aliqͥ. Zercio tadẽ de
venialibo ⁊ oblit dicat ſic. In multis alijs ſcio
vel credo me peccaſſe.iõde oibo dico meã culpa

Uel cõfiteoꝛ deo ⁊ tibi pr.⁊ ↄdudẽs dicat ĩ fine

Igeo rogo btiſſimã vgineʒ Mariã ⁊ oẽs.ſ.⁊c.
oꝛare ꝓ ⁊c. Rogemꝰꝗg ad dñm Jeſuʒ vt det no

bis gratiam ⁊c. Amen.

Feria ſcõᷣa poſt dñicã q̃rtã qᷓdrageſime Ser⸗

mo. xxxj.ſ.de ↄfitẽdis pctõxꝝ crcũſtãtijs.

Pſe Jeſus nõ

credebat ſem etipᷣm eis eo ꝙ ipᷣe noſ
ſet oẽs Joh.ij.⁊ iĩ euãgelio hodier⸗

no. In h̊ euãgelio chariſſimi bᷣ vnũ myſteriũ in

ter alia mirũ videt᷑ vt dicit Aug.qꝙ multi crede
bãt i noie Ihu vidẽtes ſig q faciebat.ſʒ tũ dñs
Jeſu s ñ credebat ſeipᷣm eis eo ꝙ ipᷣe noſſet oẽs
Exeplũ ponit idẽ Aug.dic. Plem nouit arti⸗
fex qͥd eet i oꝑe ſuo qᷓ;.ſ.nouerit ipᷣm opꝰqd eẽt ĩ
ſemetipᷣo. Sic xpᷣs deꝰplus nouit qͥd eẽt ĩ hoĩe

⁊c.Et ſᷣm Oꝛige.multi credẽtes ĩ xpᷣm qᷣb tñ ſe

nõ credet xpᷣs:deſignt xpᷣianos minꝰ bonos qͥ

licet fide credãt i noĩe xpᷣi:cnñ nolunt oꝑe ꝑficere

q̃ tenent᷑ ⁊ icedere ꝑ artã viã pnie.Talib xpᷣs ſe

nõ credit dãdo ſeipᷣm eis ꝑ gr̃am ⁊ głiaʒ.qꝛ no⸗

uit oẽs tales foꝛe indignos vtpote qᷣ ofitent ſe
noſſe deuʒz: facj aũt negat. Pꝛoinde chariſſimi
agamꝰpniam ⁊ cõfiteamur de pctis vt xpᷣs cre

dat ſe nobis ad ſalutẽ. Uide euãgeliũ. Itaq; de

cõfeſſiõe faciẽda vt ſe xpᷣs credat nob h̊ ꝑ gram
a myſteria notabimus.
Pꝛimũ de moꝛtailũ pctõꝝ expᷣſſione.
Scðm de arcũſtantiaꝝ coꝛreqͥſitione.
Terciũ de circuſtãtiaꝝ declaratione.
2Eirca pᷣmũ de moꝛtaliũ pœõꝝ cõfeſſiõe

ſq; expᷣſſa qri᷑. QOuõ dr neceſſarlo expſſe cõ

fiteri de moꝛtali pccõ.Nõne ſufficit ĩ gñali ↄfite
ri talia.ſ.moꝛtalia.ſic loq? Lug.in ꝑſona taliũ:
dicẽdo ſic. Ego pctõꝛ inqͥt dñe ſacerdoſ peccaui
piurãdꝙfoꝛnicãdo:adulterãdo:hoĩem occidẽ

do.:ſacrilegiũ cõmittẽdo:furãdo.rapiẽdo. Hec

oſa cõmiſi oꝑe vł volũtate ⁊c. Opꝰẽ &̊ ſare quõ
d hãc q̃ſtionẽ rũdet᷑ ̃m doc.
cõiter ꝙ oia pcis moꝛtalia de qͥbo haberi pᷣt me

moꝛia necanio ſut cõfitẽda ſingillati iĩ ſua ſpẽ vl
etima ⁊ ſpecialiſſima. Rõ ſᷣm AÄllex. Tho. i.qiiij.
diſt. xxj.q ꝑ qdlbet pctm̃ moꝛtale auertit᷑ hõ a

deo et cõuertit ad creaturã ac obligat᷑ ad penã
etna m ſpẽm ⁊ qntitatẽ pcti. qꝛ ipa ↄuerſio ad
creaturã trahit pem̃ i ſpe. ⁊ ſᷣm diuerſitatẽ ſpe
.

„⸗ ⸗
ciei diuerſis penis obligat pctõꝛ in inferno vbi
reddet᷑ vnicuiq; pena ſᷣm culpaꝝ mẽſurã Deut᷑.

xxv. Sʒ qꝛ cõfeſſio fit rõne pene remittende ⁊ P

ſacerdotẽ iniũgẽde vt cõmutet᷑ pena etna in tpa
lẽ. Sacerdos aũt nõ pᷣttaxare qncitatẽ pene ni⸗
ſi ſibi innotuerit ꝑ cõfeſſiõeʒ q̃ntitas ulpe. Ner
qntitas culpe põt inoteſcere ſibi niſi fiat ofeſſio
pticularit de ſingulis pctis moꝛtalibo ĩ ſpẽ vlti
ma. g S ponamꝰexẽplũ ĩ trib. Pꝛimũ exẽ⸗
plũ i phincalibb.Si qͥs habet vulnera moꝛtife
ra plura.vnũ ĩ gutture.alteꝝ iĩ capite.terciũ ĩ pe⸗
ccoꝛe vel coꝛde.⁊ ſic de alijs.nõ ſufficit generalłr
medico dæere hr̃e pluravulnera.ſʒ ſingla opoꝛ

tet de tegere ⁊ alligare. Sic ĩ ꝓpoſito.vñ Berñ.

Ome qð remoꝛdet ↄſciam cõfiteri opoꝛtʒ pure

fideliter. Hecille ſuꝑ cãtico. Idẽ ſie entit ⁊ mgr
in. iiij.di.xxj.¶ Scoõm ĩ oꝑibo. rlõ ſufficit dice⸗
re:peccaui ĩ luturia miupłr.ſʒ opoꝛtʒ expmere

ſpem pcti vltimã.h ẽ.ſi peccauit cũ cõiugata qꝛ

ſic ẽ adulteriũ.vł ſi cũ vᷣgine.ſicẽ ſtupꝛũ.vł ſi cũñ
viqua voto obligata.qꝛ ſicẽ ſacrilegiuʒ.⁊ ſic de
alijs ſpecieb. Siłr dicere peccaui tauaricia nõ
ſufficit ſʒ exbmere ſpeciẽ opoꝛtʒ.⁊ ſicĩ alijs gene

ribo pcti.erciũ exeẽplũ ĩ cogitatiõibo qꝛ vt etiiã

dic Anthoninꝰi ſũmula ↄfeb.nõ ſufficit dicere.
Ego cogitaui delibato ↄſenſu cogitatões luxu⸗
rioſas ꝑficere oꝑe liq; nequi.qꝛ H pt eẽ młtipłrĩ
diuerſis ſpebo. Sʒ opoꝛtet exbmere ſpẽs q̃s ſq;

cogitatio accipit ab obiecto.vt ſi ᷣliberauit ta

le pctin cõmittere cũ ſoluta ipᷣe ſolutꝰ:foꝛnicatõ

eſt.ſi cũ iugata adulteriu.ſi cũ aſ. anguinea in⸗

ceſtꝰ. Dilr ſi delibauit ð ſpẽboalioꝝ pccox.
JAirca ſecũdũ de circũſtãtijs ↄfitẽdis que

nit.vtrũ coꝛrequirat᷑necario ad ↄfeſſio nẽ pctõꝝ.

moꝛtaliũ ↄfeſſio eoꝛundẽ circũſtãtiarũ. Rndet᷑
ſᷣm Bona. alioſq; doc.i.iiij.di. xvij. diſtiguẽdo
a pᷣmo circũſtatie ſũt qᷓdã pctm̃ alleuiates.et

tales ofiteri liq; nõ ſit pœm.ad pfectiõ eʒ ↄfeſſio

nis tñ nõ cõfert. niſi ſit ꝓpter h̊ vt ſatiſfaclat inqᷓ

C 2 „* Ii-

R

Pern Sr HO

2

ſitiõi cõfeſſoꝛꝭ.vł qꝛ timet ſcãdalũ e ex h vł

ꝑturbari illu ʒ cõfeſſoꝛẽ. Exẽpli gr̃a.Si qͥs fecit

malũ ex ignoꝛãtia vl bona ĩtetiõe talẽ circũſtã⸗

tia cõfiteri ẽ umpfectõis. Gilr ſi qͥs peccaſſet cũ
mliere ab ipa tẽptatꝰ? puocatꝰ⁊ hmõi.⁊ h̊ ꝓ ge
nerali tenẽdũ ẽ ꝙ qñ circũſtãtia aliqua alleuiat

—

pctm vt ſit ſᷣm ſuũ genꝰveniale aut nullũ.tunc

illa circũſtatia ñ dẽt cõfiteri ſicut comedere car⸗
nes in quadrageſima pꝛopter infirmitatem.

in tali caſu confiteatur homo peccatũ.ſed non

carcũſtantiaʒx ſq; ꝙ fecit ꝓpter ifirmitatẽ.qꝛ ha⸗

bet ſe accuſare:nõ excuſare niſi ꝓpter ↄfeſſoꝛẽ vt

dictũ ẽ. Gilr ſupbire ꝓpter honeſtatẽ/ diuitias

ctiõis ſᷣm Petrũ de paluð.⁊ Anthoninũ. Se
cundo qdaʒ circũſtantie ſũt pecm̃ aggrauãtes

cumulare ꝓpter publica vtilitatẽtmulieꝝ fami⸗/
liaritatẽ habuiſſe ꝓpter dei charitatẽ:iuidie ſti⸗/
mulũ pati ꝓpter ꝓſperitatẽ illiꝰ quẽ ſcio malũ.
⁊ hmòi.ſla hmoi circũſtatias ↄfiteri eſt Se

„9 “ „ ð

fſftitutionẽ.

Feria.ii.poſt dominicã quartã

„
H in eadẽ ſpẽ.nec in aliã ſpeciẽ trahẽtes.vt ſi qͥs
luſiſſet ad taxillos nimis libẽter vel fuiſſet foꝛ⸗
nicatꝰ cũ multa delectatiõe.vel ſi cõmiſiſſet ali⸗
qð pctm̃ ex ꝓpꝛia malicia nulla pᷣcedente tẽpta
tiõe ⁊ hmõi.Tales circũſtãtias cõfiteri cõgruũ
eſt:tñ nõ eſt neceſſitatj. Hoc excepto m Pe. de

pał.? Aureoł.plurimoſq; alios vt cõmuniꝰte⸗

net᷑ ꝙ tutũ eſt cõfiteri tales circũſtãtias cũ nota
biliter aggrauãt in eadẽ ſpẽ.Sic exepli gra.Fu
rari centu ʒ floꝛenos multo grauiꝰeſt qᷓ; furari

vnũ.õ ſufficit &̊ tali dicere furtũ feci niſi expꝛi

mat qᷓntitatẽ.qꝛ foꝛte ille ⁊ oẽs ſui filij ex hᷣ de⸗

pauꝑati ſũt.⁊ iſte tãtũ furatꝰtenet᷑ ampliꝰad re⸗
ertio qᷓdam ſunt circũſtantie ad

aliã ſpeciẽ vel genꝰtrahentes.⁊ tales neceſſario
ſunt cõfitẽde.quia qñq; orcũſtatia grauiꝰfacit
pctm̃ qᷓ; eẽt in ſeipᷣm genꝰpi.puta peccare cuʒ

cõſanguĩea grauiꝰẽ q; peccare ĩ ſimplici foꝛnica

—

roe. ſeqᷣtur.ſi pemm ſᷣm genꝰẽ cõfitẽdũ:a foꝛtio
ri e circũſtãtia. Ideo Aug.de pe.di. v.c. j. diclt.
Kõ ſideret q̃litatẽ criminis ĩ loco:ĩ tꝑe ĩ varieta⸗

te ꝑſone.iĩ młtiplici executõe.Et ifra.Ois iſta va

rietas cõfitẽda ẽ et deflenda. Hec ille. Sʒ qlis
circũſtãcia trahit pctm ĩ alia ſpẽmvbł ĩ alið gen⸗
Notãdũ ſᷣm Sco.i.iiij.di.xvij.arti.ij.et docc. ꝓ
generali regula.ꝙ oĩs circũſtatia pcti q aliq̊ p⸗
cepto ſpẽali diuie leg ꝓhibet vel onatur trahit
ipᷣm petm̃ ad alið genꝰvł ſpẽm. ic ptʒ in exẽ⸗
plo ſᷣm Lyrã ſuꝑ Exoð.Pctm moꝛtale ſuꝑbie

vel ire vel luxurie.⁊ ſic de alijs ſi fiat in die feſto

trabit᷑ ĩ aliã ſpẽm.ſ.violatiõis feſti.qꝛ ꝓhibet᷑ p/⸗
cepto ſccificatiõis feſti oẽ opꝰſᷣuile:ſʒ opꝰ pciẽ
opꝰſᷣuile plꝰqᷓ; manuale.ꝭ̊ illa circũſtatia ẽ cõfi
teda. Itẽ furtũ ẽ pctm̃ ↄtra illð pᷣceptũ. Nõ fur
tũ facleſ:ſʒ ſi fiat ĩ loco ſacro iã ↄtrariat᷑ etiã alti
pᷣcepto ſcq; de veneratione ſacroꝛũ et ſic eſt noua
ſpẽs.⁊ ſic de alijs.
RK cCirca terciũ de circũſtãtiaꝝ declaratiõe

q̃rit᷑ q̃̊t ⁊ qles ſunt crcũſtãtie pctõꝝ.⁊ qñ ago⸗

uãt pctim̃ ſic ꝙ neceſſe ſit illas circũſtãtias ↄfite
ri. Ad qð ſᷣm Ray.⁊ Anthon.rñdet᷑ ꝙ ſũt octo
circũ ſtatie q̃ ↄtinent᷑ in ̊ verſu. Quis qͥd vbiꝑ
q̃s q̊tiẽs cur quõ q.Et de ſingłis qñ ⁊ quãtũ
aguãt ðclarat᷑ ſic. Pꝛima ðꝛ qs:hᷣ eſt:qͥs ĩ ꝑſo
na ⁊ cũ q̃li ꝑſona peccauit vel ↄtra quã pſonã.
Hec em̃ ↄfitẽda ſut neceſſario.qꝛ alia ſpẽs pœi
eſt peccare ſolutũ cũ ſoluta ꝑſona.⁊ alið cũ ↄiu
ata:alið cũ vᷣgine. Itẽ alið ẽ ꝑcutere laicũ alið
acerdotẽ.⁊ ſic de alijs. Itẽ aliud ẽ pᷣlatũ vlł reli⸗
Fon ũ peccare ꝓpter igratitudinẽ maioꝛẽ ⁊ ſcan/⸗
alũ. Scða ðꝛ qͥd.hᷣ ẽqͥd mali fec.an moꝛtaleł
veniale.⁊= q̃ pctã ↄſecuta ſũt in vno pctõ:puta ĩ
vna luxuria ↄcurrũt mẽdacia vel ꝑiuria:dece/⸗
ptiões.furta ⁊ ſiłia q ſunt cõfitẽda.qꝛ alie ſpẽs.

Tercia ðꝛvbi:hᷣ eſt.an in loco ſacro qð eſt cõ
fitendũ. Quarta ꝑ qͥs. eſt.ſi ñ ſolũ ipᷣe pecca

uit.ſʒ etiã alios peccare fecitĩiducẽdo.ↄſulendo
tauendo.pꝛecipiendo.vel occaſionem dando.

LQuinta ðꝛ qͥtiens. Nota de nũero ꝙ q̊⸗
tiẽs hõ peceat.totiẽs diſtincta ſq; ⁊ plura pecca⸗
ta moꝛtalia cõmittit.iõ tenet᷑ ↄfiteri q̃ntũ recoꝛ
dari põt de nũero ſᷣm Tho.⁊ Antho.in ſũmu⸗
la cõfeſſoꝝ. Rõ qᷓ;uis em̃ numerus peccatoꝛũ
ſit eiuſdẽ ſpeciei tñ qꝛ multa nõ ſunt vnũ moꝛ⸗
tale.ſed qualibet vice nouũ pem̃ moꝛtale com
mittit᷑ ꝓpterea opoꝛtʒ expᷣmenumenꝝn quẽ põt
quis extimare veriſimilit᷑.qð ſi non põt extimet
ſaltẽ qᷓnto tꝑe vel quot annis in pctò ſtetit.⁊ qᷓ;
frequẽter in die vel hebdomada vel mẽſe pecca
uit.⁊ ſictenet᷑ cõiter.qð ſi nõ põt recoꝛdari quis
de iſtis tunc vt Archið.⁊ directoꝛia.dicit. Suf
ficit dicere ſe multotiẽs peccaſſe.et debet dolere
⁊ confiteri ꝙ ex ꝓpꝛia culpa nõ poteſt recoꝛdari.
Sexta ðꝛ cur.h̊ eſt.ex qua cauſa peccauit.an
ex ignoꝛatia vel elatione vel quali intentione.
qꝛ moꝛtalia ⁊ etiã ð genere venialia ſepe trahũt
ſpecieʒ a fine iõ cõfitendũ eſt. Septima dicit᷑
quõ.hoc eſt an naturali mõ vel contra naturã
peccauerit etiã cũ ꝓpꝛia vxoꝛe.ſic em̃ ẽ alia ſpẽs.
G ⁊c̃.Octaua ðꝛ qñ qꝛ ſi ĩ die feſto peccauit du
plex eſt peccatũ moꝛtale.vt ſupꝛa tactũ eſt. Idẽ
de the ieiunij.de cõſe.di.v.ca.Nil ꝓdeſt. Exẽ/⸗
plũ a fidedigno fratre minoꝛe circa annũ dñi.
M. cccc.xcv.accepi ꝙ q̃dam vetula in hunga⸗
ria ciuitate Strigonieñ.duas filias inuptas
habens.accidit illas peſtis moꝛbo ĩfectas vno
die moꝛte decedere.Cũq; confeſſoꝛ vocatus ad/
ueniſſet vnã carũ pꝛius audiuit ⁊ poſtła alterã

⁊ illis cõmunioneʒ dedit. Poſtq; ſacerdos rej.

ceſſit vna illaꝝ deuote moꝛtua eſt.poſt hoꝛã al⸗
tera illaꝝ in agone cõ ſtituta ait matri.O mater
ſcito qꝛ ſoꝛoꝛ mea migrauit ad xpᷣʒ.cui in moꝛ⸗

te vidi aſſiſtere angelos i ſpecie auiũ cadidiſſi⸗

maꝝ eo ꝙ puriſſimã fecit còfeſſionẽ.ſed ego mi
ſerrima nõ bonã feci ↄfeſſionẽ ð pctis ſed pom̃
pꝛe verecundia tacui. Ideo ecce aduenerũt de⸗
mones in ſpecie hoꝛrendoꝝ coꝛuoꝝ qui ducẽt
aiam meã in ifernũ.Sicq; ſtatim expirauit ⁊c̃.
Rogemus ergo xpᷣm ⁊c̃. „,„.ʒN

Feria.iij.pꝰ dñicã q̃rtãẽ Sermo triceſimuſſe⸗
cũdꝰſq; de ↄfitẽdis publ pctis ⁊ radicibo ac tẽ
ptatiõibo peccatoꝛum.

Otũ hoĩiem ſa

t mniü feci in ſabbato Uerba ſunt nr̃i
ſaluatoꝝ Jo.vij.⁊ ĩ euãgelio hodi⸗
erno. Siẽ Aug. ð pe. dði.iij.c. Sũt plures.dicit.
Dñs ih̊s nũqᷓ; aliquẽ ſanauit quẽ oĩno nõ libe
rauit.Lotũ em̃ hoiem ſanauit in ſabbato.qꝛ ⁊
coꝛpꝰab ĩfirmitate.⁊ aiaʒ ab oĩ ↄtagiõe libauit.

idicãs penitẽtes oꝑtere ſił dolere de om̃i crimie⸗

oꝛto in anima et in coꝛꝑe.Glo.i.minicerio coꝛ
ꝑis. Hec ibi.Sed quia dñs hunc paraliticum
iuxta piſcinam pꝛobaticam ſanauit perfecte
in die ſabbati et ei pꝛecepit diceng. Lolle gra

. „
B
P
5
.
ſo
ſc
ſe
KR
ſe⸗
ve
ſe
e

40
9 2
“ ⁹*
.
.
.
.
4
4⁷*° *% .
„ . *
4 )
. „
.* ₰Re
ð
.
*²
M .
.
9

batũ tuũ ⁊ ambula ĩ ſignũ pfecte ſanitatis. Ju⸗/

ei maligni ſponebãt xpᷣo ꝙ vio laret ſabbatü
⁊2 qrebãt eũ iterficere. pterea xpᷣs vñdit ꝑ rõnẽ

ex lege ꝙ ipe totũ hoieʒ ſanãdo ſolo vbo in ſab

bato nõ ſolueret ſabbatũ.redarguẽs illos deir

rõnabili iudicio.vt patʒ in hᷣ euagelio. Erqͥ iſta
roralis ſanatio deſignat pᷣſertiʒ aie curatiõeʒ to
taleʒ.i.ab oĩb is vt dixit vbi ſup̃ Aug.Que

qdẽ fieri hʒ ꝑ p Raʒ ⁊ cõfeſſiõeʒ oĩm. Idcirco ð

confeſſione pꝛeter ea que dicta ſũt tria myſteria

bic notabimug
Pꝛimũ de publicoꝝ pctõꝝ accuſatiõe.
Secundũ de vitioꝝ cõfitenda radico.
Tertiũ de pcõꝝ aꝑienda tẽptatione,
211) Lirca pᷣmũ de publicoꝝ pctõꝝ accu⸗
ſatõe ꝗrit᷑vtrũ pcœã etiã publica ⁊ ſacerdoti bñ

manitfeſta ſint neceſſario in cõfeſſiõe accuſanda

Rõ q̃ſtiõis eſt.qꝛ Aug.cõfeſſiõeʒ diffiniẽs diẽ.
Eſt pꝑ quã moꝛbo latens ſpe venie aꝑit᷑iõ nõ vi
det᷑ rõ q̃re ſit ↄfitẽdũ id qð nõ latet. Itẽ extra de
accuſatiõibo ⁊ inqᷣſitiõib c.Euidẽtia.ðꝛ.Euidẽ
tia patrati ſceler nõ idiget clamoꝛe accuſ. atoꝛj.

G ⁊c.Ad bec rñdet᷑ ᷣm AÄlex.de al. Bona. in. liij.

dil. xvij. Rich.ibidẽ ⁊ Tho.ꝙ oĩia pctã nonſ. olũ
occulta ſʒ ⁊ publica ſunt in ↄfeſſie accuſanda
ſub neceſſitate ſalutꝭ obligatoꝛia.Et hecoduſio
oſtendit᷑ triplicter ad ꝓpoſitum. l
Pꝛimo ꝑ diſtincionẽtheologicam.
Secundo ꝑ rõnem iuridicm.,.
Tertio ꝑ queſtionẽ pꝛacticaim.

—

Pꝛũno ꝑ theologicã diſtinctionẽ. Nam bᷣm

theologos tribo modis põt qͥs accuſare pecca⸗

„

ta ſua. Pꝛimo in foꝛo iuſticie. Scðo in foꝛo cõ

ſciccic. Tertio in foꝛo pnie.Et ſᷣm hec triplex di

ſtinguit cõfeſſio ſq; pcrõꝝ. Pꝛima cõſfeſſio eſt qᷓ
fit in foꝛo iuſticie.ſ.iudiciarle ⁊ mũdane curie.⁊
hec differ multũ a ſacrali cõfeſſione.qꝛ qͥ perm̃
ſuũ in iudicio confitet᷑ ꝓ cõuicto habet᷑. xv. q.v.

pᷣſbyt.⁊ ſtatiʒ talit᷑ in penã ↄdẽnat᷑. Sʒ in curia

vel foꝛo iudicij dei ⁊ cõfeſſiõe ſacr̃ali ↄrium eſt.

vbi qͥ ↄfitet᷑ ſuũ pctm̃ totałr liberat ſtatim. ꝓpte

rea is cõfeſſiõe moꝛb⸗ latens ſpe venie apit ᷣm
Aug.q; magis debet apiri moꝛbo.i.pcm̃ patẽs
ſpe venie. Ideoq; ſᷣm Rich.illa autoꝛitas iur

eſt notoꝛiũ i foꝛo iudidali eſt ĩtelli ẽda ꝙ vicq;

nõ idiget ibi clamoꝛe teſtiũ vel inq itiõe.qꝛ ibi

ſuffiat euidẽtia velofeſſio ad cõuincẽdũ = cõdẽ
nandũ. Nõ ẽ aũt ſic itelligẽdũ de foꝛo pnie.in

q̊ͥ ex cõfeſſiõis ꝓpꝛie euidẽtia nõ ꝓcedit᷑ ad cõdẽ

naãdũ:ſʒ ad ðᷣo recõciliãdũ ⁊ iuſtificãdũ.⁊ ſi ic ptzʒ

ſolutio obiecoꝝ. Scdo cõfeſſio ẽ in foꝛo cõo⸗

ſcie qᷓ hõ deo ſe accuſat in ↄſcia. Tertia qʒz con
ſeſſio ẽ in foꝛo pnie q̃ hõ ſe accuſat nõ ſolũ deo:

Jed ⁊ eiꝰvicario.i.ſacerdoti:⁊ vtraq; haꝝ fit i ſpe

venie ad recõciliãdũ deo ⁊ iuſtificandũ.qᷓ debet
fieni de oibo pctis etiã publicis.Sʒ q̃re publica

petã debeo dicere. ¶Noca ꝙ ſcðo ondi

dicta Auſio Rrõnẽ iuridicã.qꝛ generalis regu
la iuridica eſt ꝙ iudex debet iudicare ᷣm allega

la ⁊ ꝓbata ꝓut patʒ.iij.q.vij.c. Judicet.p diaa

Amb. Pꝛoinde nõ ſufficitad iudicandũ aliqͥd

notũ ec iudid niſi ſit notũ eidẽ in ſoꝛma ludicij
Nam Euaniſtꝰpapa.ij.q.j.c. Deꝰopᷣs.dic q; qn

crunẽ notũ ẽ iudid ⁊ alijs veluti ſi qͥs ĩ cõſpectu

liudicis ⁊ alioꝝ iterfect hoiem.⁊ talis ſe reũ ne⸗

gat:ſine examinatiõe i

—

dex in foꝛo pnie.ideo qᷓ;uis petm̃ ſibi ſi mani⸗
feſtũ aliũde.qꝛ tñ nõ eſt notũ ſibi ĩ foꝛo ↄfeſſio⸗
nis.iõ opoꝛtet cõfiteri.⁊ nõ tm̃ ĩ generali diceñ.
Pater ſcitis qͥd feceriʒ:ſed in ſpali. O Ter⸗
tio oſtendit᷑ cõcluſio pᷣdicta ꝑ q̃ſtionẽ pꝛacticã.
Querit᷑ nãq; an ↄfeſſoꝛ qͥ aliũde audiuit vł ſcit
vel ꝓbabilr opinat᷑ de cõfitente aliqð pcm̃ cõ⸗

miſiſſe qð tñ nõ ↄfitet᷑ petõꝛ de ſe:teneat᷑ ſibi ad

memoꝛiã reducere ⁊ ↄſcientiã ponere. Et rñdet᷑
ſm Guilh.ꝙ ſic. qꝛ timere põt neſ. ̊ cõfites ſup
hoccraſſam habeacignoꝛatiã vł ꝙ; nõ adhibue
rit debitã dilgentiã ad recolenda ſua pccã.ideo⸗
q; nõ excuſat᷑. Unde in ſũma Angelica ðꝛ.q; in
tali caſu ſi cõfeſſoꝛ nõ faceret interrogatiões a
cõfitente:moꝛtałr peccaret ꝑ negligẽtia. Ex q by·

ptʒ ꝙ publica pcta ⁊ nota ſunt cõfitenda.

P Kirca ſcm de radicibo peccatoꝝ q̃ ſunt
ignoꝛatia. infirmitas.maliciaq; ⁊c.qri. vrrum
radiceſ peccatoꝝ neceſſario ſint cõfitede. Reſpõ

det᷑ ſ̃ᷣm Alex.ð ales ꝑ ↄcluſiõeʒ ꝙ radiceſ pcrõꝝ

nõ ſunt neceſſario ↄfitende niſi quatenꝰſt untvo
luntarie tunc de neceſſitate ſunt cõfitẽde.Exem

9

pli gratia.quando in aliquo hoie eſt ignoꝛãtia

affeccatavel craſſa.ſupina ⁊c. Itẽ qñ infirmitas
vel fragilitas cõplacet vt ex his hab eat᷑ licentia
quedꝗ peccãdi.cunc qͥdãmodo ſunt volũtarie.

ideo de neceſſitate ſunt cõfitende.UVñ Aug. lib.

ij.qᷓſtionuʒ noui ⁊ veteris teſta.q.lxxxvij.dicic.

„

Illia culpa nõ excuſant᷑ neceis culpa ignoſc᷑
pᷣdcã.ꝙ ſcᷓ euidetia pærati ſceler:ᷣ ẽ qñ crimę

qui hñtes a quo diſcerent oꝑam nõ dederunt.

Hec ille. Sed de peccato ex malicia nota ᷣm·

Summs angelicã ꝙ dupliciter poteſt qͥs pec⸗

care ex malicia. Uno modo ex malicia.id eſt ex

eleccione mali/ꝓpter inclinationẽ habitꝰ vitioſi.
⁊ ſicnõ eſt peccatũ in ſpiritũſctm̃.⁊ vt ſicſi. ufficit
hoi cõfiteri peccatũ qð fecit puta blaſphemiam
vel luxuniã ⁊ hmõi ſine h̊ qð dicat feciſſe ex ma⸗
licia vtdicit Alexã.g.Alio modo peccat quis ex
malicia.i.ex cõtẽptu ⁊ ſic eſſe põt pœm̃ in ſpiritũ
ſanctũ.ideo vt ſic neceſſario eſt cõfitenda.
Q Kirca tertiũ de pctõꝝ tẽptatiõe qrit.vtx
tẽptatões ſint necario aꝑiẽde ĩ ↄfeſſiõe. Rñdet

Fm doc.pꝑ ↄſileʒ ↄdluſiõeʒ ſiẽ ð radicibo.ꝙ tẽp⸗

tiſine iudicij feriri nõ põt. Hec
ibi. Ubi glo. dicit. ꝙ ĩtelligendu eſt qn iudex nõ
ſederet ꝓ tribunali.qꝛ ſi iudex ꝓ tribunali ſede⸗
ret ⁊ ↄtingeret aliquid ibi te facere poſſes ſtatizʒ
puniri:ac ſi ꝓbaret᷑ ꝑ teſtes coꝛaʒ eo. Meliꝰ em
ꝓbat᷑ alid ꝑ ipʒʒ factũ qᷓ; ꝑ teſtes.ff ð ferijs. l. ij.
Hec Blo. Ad ꝓp oſitũ. Exquo coõfeſſoꝛ eſt iu⸗

Feria..poſt dominicã quarta

tatões nõ ſũt neceſſario ↄfitẽde niſi q̃tenꝰſcʒ ſũt
volũtarie. Rõ qꝛ ñ ſũt pœã nec circũſtãtie illoꝝ
ſz reſiſtẽtibo ſũt meritoꝛie. HBef. Quotiẽs reſiſt!:
totiẽs coꝛonaberis. Si aũt qrat᷑.qñ tẽtatiões

reputant᷑ eẽ volũtarie.⁊ ꝑ ↄſeqns ↄfitẽde neceſ⸗
ſarie. Rñ det᷑ ꝙ tribomodis. Pꝛimo qñ ſine re

ſiſtẽtia tẽpt atiõeʒ qͥs admittit.qꝛ ſicẽ volũtaria
interpᷣtatiue q̃ſi ſerpẽtẽ in gremiũ aſcẽdentẽ ad/
mittere:nec aliq̃tenꝰ ꝓhibere ſq malas cogita⸗
tões. Scðᷣo qñ qͥs occaſiõibo tẽptationũ ſe expo
nit:vt ſpectañ.mulieres ⁊ familiaritcũ eis ſe ha
beñ. Tertio qñ qͥs ſine vlla tẽtatõe pᷣuia volũta
tẽ vltro ad peccandũ offert⁊ igerit. Ue e talibo.
Nã niſi penituerint ꝑibũt ĩ pctis:vt: ug. dicit
de pe. di. v. c. Cõſideret. Jõ tẽptatiões hmoi ſũt
ↄfitẽde. RPꝛo exeplo finali legit᷑ in croni
cis minoꝝ et ĩ ſpeculo exẽplo.di.vij.exẽ.xxiiij.ꝙ
fr Rufinꝰa dyabolo tẽptabat᷑ ð h̊ ꝙ eẽt pᷣſatus
ad dãnatiõeʒ.⁊ appꝑuit ſibi dyabolꝰ in ſpẽ cruci
fixi di. Noli credere Frãciſco:ſʒ mihi.ſcito ꝓ cer
to ꝙ es de nũero dãnãdoꝝ in ꝑpetuũ.⁊ ipᷣe fra⸗
ciſcꝰ⁊? pater eiꝰ ⁊ tu dã nabimini.⁊ qͥ ſeq mini il/
luʒ decepti eſtis.Frater rufinꝰↄtriſtatꝰ de cetero
noluit ire ad ſctm̃ frãciſcum.nec ↄfiteri volebat
ſuã tẽtatiões nec oꝛare ⁊ hmõi.ſj i ſpũſcõ cogno

uit hec ſcũs franciſc. ⁊ vocato illo ad ſe:oem tẽ

ptatõeʒ quã habuerat ĩ coꝛde ⁊ extra ſibi dixit⁊
edocuit ꝙ ẽ dyabolica tẽptatio. Et ait. Uað fili
ↄfiteariſ ⁊ ſolitas orones nõ dimittas.⁊ ſi vene
rit dyabolꝰ ad te dic illi. Aꝑi os tuũ et ibi ponzã
ſterc. Cũq; ille rediẽs ad cellã oꝛaret· iteꝝ venit

dyabolꝰ. ⁊ frater iuftnꝰ dixit ei pᷣdicta.Tũc idi⸗

gnatꝰ dyabolreceſſit cũ tãto ſtrepitu vt lapideſ
mötis diſcinderẽt᷑.⁊ ſaxa ſe collidẽdo ignẽ emit
terẽt ĩ vallẽ pᷣcipitata:ita ꝙ ad huc hodie apꝑet
ibi lapidũ ruia. Uñ fr rufinꝰculpã recognoſcẽs
ↄfeſſus ẽ ⁊ tẽptatiõeʒ.⁊ cũ lachꝛymis tadẽ oꝛãti
appuit xpᷣs eidẽ d. Gñ feciſti ꝙ credidiſti frãci⸗
ſco ⁊ cõfeſſus es ⁊ ſcito me eſſe xpᷣm qͥ te btifica
bo.v ſigno certo ꝙ donec eris ĩ mũdo nũqᷓ; de
cetero triſtis eris timoꝛe dãnatiõis:ſʒ dulcedie
ſpũs ⁊ gaudio diuini amoꝛis repleberis in ſpe
ſalu et᷑ne. Uñ ſcũs franciſc ſepe fribo dicebat.
Frater rufinus iã in celo ẽ canoniʒatꝰ.⁊ hec oĩa
ĩmpleta ſũt.O ergo ieſu bone da nobis gratiã
confitendi Amen.
Feria quarta poſt dñicã q̃rtã Sermo triceſi
muſtertiꝰ de cõfeſſione venialiũ peccatoꝝ in ca
ſibus opoꝛtuna.
Ale hõ qui dici
I twur ih̊s lutũ fecit ⁊ vnxit ocłos me⸗
os ⁊ dixit mihi vade ⁊ laua ⁊c̃. Jo.
ix. et in euãgelio hodierno. Sic exponit (hꝛyß.
dñs ieſus cecũ a natiuitate curãdo ꝓpter myſte
ria voluit ſic agere videlicq; pᷣmo expuit in terrã
⁊ fecit lutũ ex ſputo:nõ ex aq̃ ne aſſ cribat᷑ mira⸗
culũ vᷣtuti aqͥ:ſʒ vᷣtuti oꝛis eiꝰq̊ expuit.nec terre

de ꝗ feẽ lutũ. qꝛ lutũ ſolet magis ocłos excecare
q; illũinare.Et hecĩ myſterio vt doceret qꝛ ipᷣe ẽ
q foꝛmauit pᷣmũ hoĩeʒ de limo vt etiã Tyra di.

Nã ſᷣm Bedã ꝑ hũc cecũ ſignificat᷑ genꝰhũanũ

a natiuitate cecũ.qꝛ ĩ pctõ oꝛigiali ignoꝛãs na⸗
ſct᷑:ſʒ ꝑ fidẽ xpᷣi illuinat᷑.Scðo xpᷣs lutũ factuʒ
liniuit ſuꝑ ocłos ceci ad ſignificadũ ꝙ hõ debʒ

ſe oclo mẽt aſpicere recognoſclo. qꝛ tota eiꝰ vi
ta luto ⁊ ſoꝛdib treniſ ꝑ pet

ta lu tm ſoꝛdidata. Ter
tio pᷣcepit di.Uade ⁊ laua in natatoꝛia ſiloe.qð

7

ĩterpᷣtat᷑ miſſus.ad deſignãdũ myſteriũ xpᷣi miſ
ſi ad ſalutẽ hoĩm.cuiꝰnatatoꝛia q̃ ablui᷑ aia bu

mana ẽ lachꝛymoſa pnia ⁊ ↄfeſſio quã xpᷣs pᷣce

pit. ? ſic illũinat᷑ ad vidẽdũ ſpũalia ⁊ celeſtia ac

poterit cum iſto ceco dicere hec vᷣba. Ille hõ 7c.
ptʒ ĩ euãgelio. Itaq; de ↄfeſſioe in ꝗᷣ abluit᷑ aĩa

pter ea que dicta ſũt notabimꝰin bocſermone

tria myſteria.

Serini de venialiũ ↄfiteri tentiõe.
ecundũ de caſuũ certoꝝ neceſſitatione..
Tertiũ de venialiũ multoꝝ aggrauatiõe.
S irca pmũ ðᷣ venialiũ pctõꝝ cõfeſſione
q̃ri. vtrum hõ de pctõ veniali teneat᷑ neceſſario
cõfiteri.Et poſſes arguere ꝙ ſic.qꝛ de oĩ eo ẽ ne
ceſſaria pnia qð ſimul ſtare nõ põt cũ głia cele⸗
ſti ⁊ impedit ab ea.ſʒ ſic eſt de ꝑctõ veniali qð lq;

nõ grauat obligãdo ad moꝛtẽ eternã vel gehen
nã:tñ ad głaim nõ põt hõ cũ veniali ĩtrare niſi

penitẽdo ſatiſfaciat vel in pᷣſenti vel in purgato

rio. ̊ neceſſaria eſt de eo pnia.ſed penitentie ꝑs
integralis eſt cõfeſſio.& tenet᷑ ⁊c. Sʒ ad hec rñ⸗

det᷑ ᷣm Rich.in.iiij.di.xvj.? Bonauẽ. Petrüu⸗⸗
q; de tharañn.⁊ alios recolligẽdo documẽta bꝛe

uiter tria. Pꝛimũ ꝙ cõfiteri venialia nõ eſt pᷣce⸗
ptũ.nec de ꝑ ſe pniam agere de venialibo in ſpa⸗
li eſt neceſſariũ. Rõ qꝛ venialia pctã ſil pñt ſta⸗
re cũ gra. in cuiꝰ vᷣtute cũ ea deteſtat᷑ volũtas.ſ.
in generali.poſt moꝛtẽ in purgatoꝛio remittũt᷑.
Nã ⁊ ſai hoĩes in gr̃a exiſtentes ⁊ ꝓꝑmanẽtesde
lege cõi veniali pctõò oĩno carere neqᷓunt.iuxta il
lud.j.Joh.j Sidixerimꝰqm̃ pctm̃ nõ habemꝰ
veritas in nobis nõ eſt.Scõm documentuʒz ꝙ
ad delenda venialia in pᷣſenti ſufficit generaliter
cõfiteri ⁊ penitere explicite vł implicite:ᷣ ẽ qñ in

virtute actus quẽ facit ſeueretdiſplicẽtia expli

cite pcti venialis ſi cogitatio ad illud ferret᷑. Uñ
abſq; cõfeſſiõe multiplici actu venialia remittũ
tur q̊ ad h̊ ꝙ hõ cõſeq̃tur celeſtẽ gliamcuʒ qua
nõ põt ſił ſtare quãtũcũq; leue petin vt patuit ĩ
obiectiõe. Remittũt᷑ em̃ ꝑ aque bñdicte aſper⸗
ſionẽ. ꝑ epiſcopalẽ bñdictionẽ:ꝑ cõmunẽ cofeſ⸗
ſionẽ:ꝑ elemoſynas ⁊ bona oꝑpa. Tertiũ do⸗
cumẽtũ ꝙ q;uis ↄfiteri venialia de ꝑ ſe nõ ſit ne

„

ceſſariũ:tñ de ꝑ accidẽs videlicet in certis caſib⸗

cõfiteri eſt obligatoꝛiũ eo ꝙ in illis caſibo actusꝰ

veniales deſe fiunt ꝑ accidẽs moꝛtales. ideo ne
ceſſario ſunt tunccoſitendi. Sed qui ſinthmõi
caſus articulo.ij. ꝓſequemmYr.—

—
—
— - — — — N—

—.—

Oe 1

Bermo

T irea ſecũdũ de caſib qͥb neceſſario ↄfitẽ
da ſunt venialia peccata notandũ ꝙ ex doco⸗

in qͥb tenet᷑ qͥs neceſſario ↄfiteri venialia.
Pꝛimus caſus rõne dubitationis.
Scs rõne affectus piclitantis.
Tertius rõne ↄſcie dicantis.
Nuartus rõne inſtitutionis.
Quintus roöne Mreenglus.
Sextus rõne intentionis.

Pꝛimus inquã rõne dubitatiõis:h̊ eſt qñ q

dubitat:an illa peccata cõmiſſa ſint venialia vł

moꝛtalia. Un ꝓ regula gñali ponit᷑ ſm Bona
uẽ.ꝙ omis dubitans de aliq̃ peccato an ſit ve⸗
niale vel moꝛtale tenet᷑ illud ↄfiteri ne exponat

ſe diſcrimini.als moꝛtaliter peccat.ↄcoꝛ.Tho.
Scõs rõne affectus ꝑiclitantis qñ viq; per⸗

pendit hõ aliquã affectionẽ deoꝛdinatã venia⸗
lẽ tm̃ in ipſo intendi ꝙ ꝓbabiłr piecturat ꝙ ni
ſi ipſam ꝑ pniam vel cõfeſſionẽ abijciat trabhet
ipᷣm in petm̃ moꝛtale. Hec Rich. Pꝛoĩi
de Bonauẽ.S.di.xvj.diſtinguittria genera ve⸗

nialiũ.Quoddã em̃ eſt veniale ex ſurreptiõe ⁊

ex indeliberatiõe.⁊ de tali nõ tenemur penitere
niſi de ↄgruo. Quoddã eſt ex cogitatiõe moꝛo/⸗
ſa:ſine tñ òꝑis ↄſenſu. Uerbi gra. Cũ hõ ſentit

turpẽ in ſe cogitationẽ carnalẽ ⁊ ↄſequentẽ dele

ctationẽ.⁊ voluntas nõ ſufficienter ſe oꝓponit.

ſed negligenter in aio moꝛari ꝑmittit q;uis in
opus nõ ↄſenſit.⁊ de talibo tenemur penitere:pᷣ
ſertim qñ delectatio intãtũ eſt ꝑducta ꝙ niſi ſe
hõ ab ea auertat traheret ĩ moꝛtale.Tertio q̊d/
dam eſt veniale ex volũtate pleno ↄſenſu.ſicut
mendaciũ iocoſum.⁊ de talibb qñ nimis multi
plicant᷑ vt vergant in pꝑiculũ ꝑiurij tenet᷑ hõ ↄfi
teri. Tertius rõne ↄſcie dictantis.qñ ſcʒ ali⸗

quẽ actũ venialẽ ↄſcia dictat eſſe pctim moꝛtale

tunctenet᷑ ↄfiteri.qꝛ Augꝰ.ꝓ generali regła po

nit:ꝙ om̃e qð fit ↄtra ↄſciam:edificat ad gehẽ/
nã. xxviij.q.j.c.om̃s.S.ex his.Exemplũ.Si cõ⸗
ſcia mea dictat ꝙ ſecare ligna ad ignẽ die feſto
eſt ↄtra iliud pᷣceptũ Sabbata ſanctifices.⁊ ſic

de alijs. Quanus caſus rone inſtitutõis.qñ
ſq; hõ nõ hʒ pctm̃ niſi veniale cũ teneat᷑ ſemel in

,

anno ↄfiteri einn eune eccłie:dʒ illud ↄfiteri

vt ſtatuto vel pᷣcepto ecdleſie ſatiſfaciat.⁊ B ẽ tu

tius. X Quintus rõne ↄſuetudinis.qñſq;

quis ſcieter in ↄſuetudinẽ ducit venialia.qꝛ

Fᷣm Rich. in q̊dli.talis interpᷣtatiuo ↄtẽptu ↄtẽ

nit venialia.Sed vt de pe.di.j.c.tres ſunt.Glo.

ðᷣt.qꝙ ſi qͥs ↄtẽnit venialia ꝓpter ↄtẽptũ ↄſtitu i

dignns moꝛte eterna. Uñ ⁊ Berñ. de pcepto ⁊
di

iſpenſatione.c.xxiiij.ðt.Aliqua ſtultiloquia ?

ocioſe dicta:facta ⁊ cogitata ſunt pctã venialia
⁊ iñ cũ ꝑ ↄtemptũ vertunt᷑ in vſum ⁊ ↄſuetudi
nẽ:criminalia reputant᷑. Hecille.Ad ideʒ facit
dictũ Aug. xxv. di. S. als aũt ea demũ. Serxtꝰ
caſus rõne intentionis ſq;ʒ moꝛtalis culpe.a

qñ qͥs p ali uẽ actũ venialis pcti:puta ꝑ iocok“
ſa verba vel aſpectũ vel ꝑ tactũ manuũ ⁊ hmõoi
intendit młierẽ inducere ad luxuriã. tũc fit pec
catũ moꝛtale.ideo opoꝛtʒ ↄfiteri. Unñ Mattcß5ß.
v.. Qui viderit mulierẽ ad ↄcupiſcendũ ed aam
mechatus eſt in coꝛde.O &Ochꝛiſtiane diſce ofi⸗

ceri venialig.

Arca tertiũ de aggrauatiõe venialiũ młtoꝝ
queri Utrũ multa peccata venialia aggrauẽt
hoiem intantũ ſicut vnũ moꝛtale. Jõ q; ↄfiteri

de illis multis ſit neceſſe. Huiꝰrõ eſt.qꝛ mgr in
iiij.diſ.xvj.⁊ Aug.de pe.di.j.c.Tres ſunt.dicũurt
ſic. Illa q̃ humana fragilitate q;uis pua.i. ve⸗
nialia:tñ crenꝛo ſubꝛepunt ſi colleca nos fue
rint:ita nos grauabũt ⁊ oppꝛiment ſicut vnum

aliqð grande pctm. Et ponit ibidẽ exemplũ di.

Quid em̃ intereſt ad naufragiũ vtrũ vno gran
di fluctu nauis obꝛuat᷑:an paulatim ſubꝛepis
aqua in ſencinã ꝑ negligẽtiã derelicta impleet
nauẽ atq; ſubmergat᷑. DHec ibi. Videt᷑ ̊ ꝙ ſi.
Sed rñdet᷑ ᷣm Rich.ſuꝑ eadẽ diſ.ꝙ ex iſtis di
ccis nõ eſt intelligendũ ꝙ multa venialia equas
leant vni moꝛtali.qꝛ deoꝛdinatio vnius peccnc⸗éà⸗5⸗
ti moꝛtal plus ponderat qᷓ; deoꝛdinatiões cen“ꝰ
tũ miliũ pctõꝝ venialiũ ſimul. Na pccm mo.
tale ⁊ veniale differũt in infinitũ.qꝛ moꝛtali de
bet᷑ pena eterna.⁊ ſic infinita a ꝑte poſt. venialli
uũt pena finita.⁊ ſic ꝓpoꝛtio nulla. UInde venian
lia nõ grauabũt nos intantũ vt moꝛtaleniſi di

ſpoſitiue.qꝛ multiplicata diſponunt ad caſum

moꝛtalis peccati:pſertim modis in caſibo dicc

ſupᷣ̊. Pꝛopterea Aug.ðt. Uitaſti grandia vide

neobꝛuaris arena.lſ.multa. Et er his ptʒ ꝙ ſuf
ficit ea ↄfiteri in generali:ſed in pᷣdic caſib in

ſpediali ſunt ↄfitenda. £ Exreplũ finalenar

rat᷑ in ſpecło exem.xlv.di.vij.q in ꝓuincia lom

bardie qͥdã frater oꝛdinis pᷣdicatoꝝ.vita ⁊ fa⸗

ma pᷣdarus:cũ erat adhuc nouitius tẽpe beati

dñici ↄfeſſionẽ fecit purã.ſ.oĩm moꝛtaliũ pecca
toꝝ ſuoꝝ.poſtea aũt cũ ante altare oꝛans pau⸗
lulũ obdoꝛmiuiſſet:audiuit vocẽ dicenteʒ ſibi.
Uade ⁊ iteꝝ caput tuũ rade.qͥ euigilans intelle

xit ꝙ iteꝝ melius moneret᷑ cõfiteri oẽs circũſtãa

rerent.vñ acceſſit ad beatũ Dnicũ ſe ꝓſternen. ?-

ↄfeſſus eſt melioꝛi attẽtione oĩa qᷓ; pus ofeſſus
fuerat.Cũq; poſtea recepiſſet ſe ad qᷣetẽ vidit an

gelũ dei deſcendentẽ de celo ⁊ poꝛtantẽ ſibi coꝛ⸗

ronã aureã miro mõ oꝛnatã:ac poſuit in capi⸗

cx eiꝰ.euigilans frater ille ſe multũ ↄſolatũ in/
uenit:⁊ gras deo egit:⁊ tandẽ in gratia creuit.
RPogemus ̊chꝛiſtü ⁊c. l

— „ — —

Feria.v. poſt dñicã qrtã Ser. xxxiiij.de ofeſſt i—

one generali oblitoꝝ moꝛtaliũ ⁊ regul debitis.

Eſedit qui erat

r moꝛtuus e cepit lõqͥ Luce.vij.⁊ in

Feria.v.poſt dominicã quartã

euãgelio hodierno.Dñs ieſus reſcitãs moꝛ⸗
tuũ voluit vt reſederet ⁊ loqret᷑. Pꝛio vt ꝑ hec
PVbaret᷑:qm̃ vere foꝛet reſuſctatus:vt ðt Chytꝰ
Scvo q̊ʒ vt doceret nos moꝛalr in myſterio:

qcũq; vera pnia a moꝛte peccati moꝛtalis vult
reſurgere ad vitã gr̃e neceſſe hʒ ſurgere a pcetis
deteſtationẽ acloqui in ↄfeſſione. Naʒ de pe.
dl. j. c. nõ põt. Amb.ðt. Nõ põt qͥs gr̃am dei ce⸗
leſtis acciꝑe niſi pᷣus purgatus fucrit ab oĩ ſoꝛ
de peccati ꝑ pnie ↄfeſſionẽ vel ꝑ donũ baptiſmi
ſalutanis ſ qͥ ad infantes. Hecibi. Jõ ðꝛ ꝙ ce

prit loqui.⁊ ptʒ in euãgelio. Itaq; de ↄfeſſiöe·
Pter pᷣdica declarabimus tria adhuc myſteria

in5mone. .
Eumu de oblitoꝝ cõmuniↄfeſſione.
Scoõm de eoꝝ diligenti recoꝛdatione.
Lertiũ de illoꝝ regulari obſeruatione.

oblita. Et rones pñt accipi de hac q̃ſtione ex eo
Adꝗẽ Rich.in.iiij.diſ.xxj.art.iij.q.j.⁊.iij.ſic. Pꝛio

qꝛ ꝑ ſolã ↄfeſſionẽ gñalẽ factã ſine ↄtritione nõ
prft remitti venialia vt claret.qꝛ q̃cunq; ↄfeſſio
ſine ↄtritione nõ ſufficit ad ſalute.de pe.di. j. S.
Eoõtra ea. Sed de venialibo dʒ hõ in gnali ↄtri
tõʒ hꝛe.⁊ ſic gñalłr ↄfiteri vt ſibi remittant᷑ in ꝰ

ſenti vita.&̊ ⁊ multo foꝛtius nõ videt᷑ ꝙ remit⸗

tant᷑ moꝛtalia oblita ꝑ gnalẽ ↄfeſſionẽ:ſ tri
tionẽ. Confirmat᷑.qꝛ regula iuris ⁊ iuſticie ẽ.ex

tra de re.iurj. Qõð.ſ.ꝙ de ſua negligentia vł do

lo cõmodũ repoꝛtare nullus dʒ. Et ptʒ extra de

co q duxit in mrimoniũ quãẽ polluit.c poſitũ.
vbi h̊ ðꝛ dare.Sed ſi hõ purgaret᷑ ꝑ gnalẽ ↄfeſ

“ ſionẽ de pctis ex negligentia ſua oblitis.tal cõ⸗
mModũ repoꝛtaret nõ ↄfitẽdo in ſpeciali ꝓpt᷑ ob⸗

liuionẽ.̊ habet᷑ ꝓpoſitũ.Sed ad q̃ſtionẽ ⁊ ob⸗
ectiões hmõi rndet᷑ fm Rich̊.ibidẽ alioſq; do
ctoꝛes recolligẽdo documẽta tria.

mentalis q̃ fit ſacerdoti in occulto. Quedaʒ nõ
ſacramentalis q̃ fit in pᷣma ⁊ cõpletoꝛio in pu⸗
blico. Illa pᷣma eſt cũ hõ de pctis venialibo ſa⸗
cerdoti ↄfitet᷑ in occulto ð generib ſingloꝝ nõ
de ſingulis generũ.Et ꝑ hanc remittunt᷑ venia

lia duplr.ſ. Uno mõ ꝑ modũ meriti inq̃ntũ ex
citat motũ volũtatis ⁊ feruoꝛẽ charitatis ꝑ que

ſit venialiũ remiſſio. Alio mõ ex vi ſacramenti
ſq ꝑ abſolutionẽ ſacerdotis. Illa aũt ſcðᷣa ↄfeſ

ſio ſcq; cõmunis q̃ fit in ᷣma vel in miſſa nõ fac

venialiũ remiſſionẽ ex vi ſacramẽti:ſʒ timmõ ꝑ
modũ meriti.qð pncipałr ↄſiſtit in ↄtritiõe ad
quã habendã iuuat᷑ hõ ꝑ talẽ ↄfeſſionẽ gñalẽ ⁊
pꝑ oꝛonẽ ſacerdotalẽ. Hec Rich.Ex qͥb ↄſeq̃nt᷑
idẽ Richᷣ.ðt.ꝙ venialia hñt remitti pncipaliꝰ

ꝑ ↄtritionẽ gnalẽ qᷓ; ꝑ ↄfeſſionẽ gñale:vt ↄdu⸗

dit rõ pᷣma ſupᷣ poſita.Tamẽ ↄfeſſio gnalis iu
uat ad illa ↄtritionẽ hñdã ⁊ ad augendũ iã ha⸗

bitõ. Hec ille. Etſuo mõ intelligedũ ẽ de remi

B Pꝛi
mcü ẽ.ꝙ ↄfeſſio gnalis ẽ duplex. Quedã ẽ ſacra

dauiũ.Et h intelli

ſione oblitoꝝ in obliuiõe manentiũ:vt ſic. Sic

⁊ de cooꝑatione actuũ qͥ faciũt ad venialiũ.ſ.re

miſſione ſcʒ aque bñdicte aſperſio ⁊ oꝛo dñica

⁊ hmõi.qꝛ vicʒ ꝑ ↄtritionẽ pᷣncipalius fit remi

ſio:ſʒ iſta iuuant ⁊ c. ¶ Scðm documentũ
ꝙ ex obliuiõe pcti nõ acꝗ rit hõ ſibi cõmodũ ſʒ
ponus detrimentũ.⁊ ꝑ b ſoluit᷑ ↄfirmatio ſupᷣ
poſita.Declarat᷑ ſic ſᷣm eũð Rich.qꝛ qñ hõ aliq̃
pctã tradit obliuioni.ſ.moæalia.ſi hᷣ fit ꝑ ſuam
negligentiã aut dolũ malicie:bᷣ ſibi imputat᷑ in
pœm.⁊ ſic pena grauioꝛi dãnat᷑.Sed ſi de illis
in ſpedali hõ ↄtereret᷑ ⁊ ↄfiteret᷑ facilius obtine

ret remiſſionẽ ꝑ erubeſcentiã ⁊ maioꝛis ꝑtis pe
ne relaxationẽ vᷣtute dauiũ.⁊ ſic ptʒ ꝓpoſitũ.O
GSq; ſtulti ſunt qͥ p᷑ verecũdia ↄfeſſionis cõpla⸗
centiã hñt de h ꝙ pctã ſunt oblita:ſicut qͥ gau⸗
aent de funo abſcondito ad tp̃ᷣs.ᷣ q̊ voſteg:
A Linrca pmũ de oblitoꝝ ↄfeſſione cõi querit bſco
Rich. vtrũ ꝑ ↄfeſſionẽ gñnalẽ deleant᷑ moꝛtalia

in moꝛte ↄuici ſuſpendent᷑: ⁊ ꝓptñ abſconſiones
ſpẽali pena.ſ.excoꝛiatiõis vel hmõi punientur.
Tertiũ documentũ ſᷣm eundẽ Richᷣ.S.ꝙ ad

oblitoꝝ petõꝝ moꝛtaliũ remiſſionẽ nõ ſufficit

gñalis ↄfeſſio nõ ſacralis.ſi hõ habeat copiã ſa

cerdotis ⁊ facultatẽ ↄfitendi.qꝛ his habitis te⸗

net᷑ de moꝛtalibo oblitis gnalr ↄfiteri ⁊ a ſacer
dote reciꝑe abſolutionẽ. Hec Rich. Sed quõ

poſſit de talibo ↄfiteri q hõ nõ põt ſare vel reco
lere dedarabit᷑ in articuł ſeq̃ntibo huiꝰ ſ̃mõis.
D Lirca ſcðᷣm de oblitoꝝ recoꝛdatiõe querit᷑

Quõ de oblitis pœtis moꝛtalibo tenet᷑ hõ dili⸗
genter recoꝛdan ⁊ ofiteri.Ad qð Notandũ ſᷣm
Pe. de Tharã.⁊ Tho. alioſq; recolligendo.q;

obliuio de aliq̊ pcrõ moꝛtali põt fieri triplicit᷑.

ſcʒ. Pꝛio nõ totalr ſʒ ita ꝙ ꝑtim a mẽoꝛia ex⸗
ciderit:ꝑtim maneat.ſicut cũ recolo me audiuiſ

ſe vel egiſſe aliqͥd in generali ſed nõ occurrit mi
hi q̃le illud fuerit in ſpẽali.⁊ tunc tenet᷑ hõ om̃i
diligentia laboꝛare ad recoꝛdandũ iu ſpẽali.et
tenet᷑ ↄteri ⁊ ↄfiteri in ſpẽali ꝓut ſana ↄſcia di⸗
ctat vlł putat ſe peccaſſe. Scðo totalłr.ita ꝙ ſic
a mẽoꝛia exciderit ꝙ nullo mõ recoꝛdat᷑ q;uis

ↄſcia ſuffiaẽt᷑ diſcutiat᷑.⁊ tũc ſuffiẽ de hmoi ↄte
ri ⁊ ꝗfiteri in gñali.Nã ſᷣm Rich. di. xxj.ꝗ̃rti.⁊

etiã Tho.ꝑ ↄfeſſionẽ gñalẽ cũ gñali ↄtritiõe re
mittũt᷑ moꝛtalia oblita ⁊ venialia ex q̃ttuoꝛ qᷓn
tũ ad culpã vel penã een vel in ꝑte. Pꝛi
mo ex ↄtritione ↄfitentj.
ſionis.Tertio ex oꝛone ſacerdotj. Quarto ex vi

cðo ex hũilitate ↄfel
gendũ eſt de ↄfeſſiqne gene⸗/
rali ſacramentali:vt patuit pᷣmo art. Tertio

põt eſſe obliuio negligent.ita viq; ꝙ nõ ſufficẽ

ter qᷓntũ debuit hõ diſcuſſit ↄſciam laboꝛando
vt oia ad mẽoꝛiaʒ reuocet moꝛtalia cõmiſſa in
ſpẽali.Et talis nõ excuſat᷑ de oblitis ſed dãnat᷑.
Rõ ſᷣm Rich.ꝗ.⁊ Sco.qꝛ qlibet hõ neceſſario
tenet᷑ facere qð in ſeẽſm qð hũana patit᷑ fragi⸗

litas vt oĩa pctã in ſpeciali ad mẽoꝛiã reuocet ?

ↄterat᷑ ac ↄfiteat᷑.ꝗ̊ ⁊c̃. Et ſicptʒ.
Circa tertiũ de regulari obſeruaciõe in ↄſi

.

— — ☛ — — —D

–8C—– —— — — — —5 — —

—

SS — —. —rW—

— — —

tendo oblita moꝛtalia. Nota tres regulas col/
lectas ex dock. Pꝛuma eſt ꝙ de peal oblit de
bet qͥs ↄfiteri in generali.⁊ cũ h̊ de negligẽtia q̃
fuit cauſa illius obliuionis tenet᷑ in ſpeciali cõ
fiteri. Rõ.qꝛ ibi duplex pctm̃ accidit.vnũ negli
gẽtia obliuionis.aliud ſeq̃ns obmiſſio ↄfeſſio
nis.Hec ex Alexꝭ. Pꝛoinde etiã Bonauẽ. ðt.
ꝙ tenet᷑ talis re e ſolũ de pctis illis oblitis
ſed etiã de obliuione illoꝝ ex negligentia.Nã ſi
placeret obliuio pcti moꝛtalis: moꝛtałr pecca⸗
ret hocipo. Scða regula ẽ ꝙ nullũ pctm moꝛ
cale o blitũ in ↄfeſſiõe generali abſoluit᷑:niſi ſic
ꝙ ſi poſtea ad memoꝛiã reuocat᷑ cõfiteri viq; in
ſpeciali teneat᷑. Hoc ſᷣm Rich.in.iiij.di.xxj.ar.
iij.q.iij.?⁊ Cancellariũ ꝑiſieñn.pbat᷑.qꝛ de ablu⸗

1

moꝛtalibo q̃re nõ tenet᷑ hõ in ſpeciali ↄfiteri:mi

qꝛ nõ põt recoꝛdari.deus aũt nõ reqͥrit ab hoĩe

vltra id qð põt: cũ nõ obligat ad impoſſibile:
vt ↄᷣt Hiero.Si g̊ ceſſat talis impotentia.ſ.cuʒ
pcti ad memoꝛiã redit.iã tenet᷑ ilud ↄteri ⁊ cõ
fiteri in ſpeciali.Si dicas.Nunquid ſacerdos
abſoluit me de oblitis ali̊ mõ. Rñdet Rich.
diſ. xvij.ar.ij.q.vj.qꝙ; ſemꝑ abſolutio ſacerdodꝭ
de oblitig dʒz intelligi fub hac oditione:vt.i.qñ
reducunt᷑ ad mẽoꝛiã teneant᷑ ↄfiteri.⁊ ſic nõ ni⸗

ſi qᷓ;diu ſtant in obliuione ſunt abſoluta.ita ꝙ
hõ nõ dãnabit᷑ ſi fecit diligẽtiã recoꝛdãdi. Utꝝ

aũtteneat᷑ qͥ eidem ↄfeſſoꝛi recolitũ oↄfiteri cui
antea fuit ↄfeſſus:ob bꝛeuitatẽ hictranſeo. vi⸗
deſer.xxxviij. EF. F Tertia regla ꝙ penitẽs

cde petis oblitis nõ dʒ ſimpliciter oino ſub ↄdi

⸗

.
„„2
.6 „
)
4* 2 .
5
F — *
.
. ●
, 9
*

tione ↄteri ⁊ ↄfiteri in generali:dicens. ſi pecca⸗

ui.ſed recognitiõe veriſiłr ꝓbabili.ita ꝙ videat᷑

ſibi ꝓ babile ꝙ de ceter ſit oblitus q̃ deberet cõ

fiteri.Nã qꝗlibet põt ⁊ dʒ veriſiłr extimare:qꝛ in
multis offendimus om̃s q̊ꝝ nõ recoꝛdamur.

⁊ ſic ex tali extimatione dolere dʒ vere acſi certꝰ
eſſet in credẽdo.⁊ ſic ↄfiteat᷑ ſe peccaſſe vt credit

in multis.Et ſic dimittent᷑ ſibi illa virtute abſo
lutionis q̃ debet fieri abſolute:nõ ſub ↄditiõe.

qꝛ ↄditio nil ponit. Hanc regulã ponit Bona
uẽc.⁊ ſufficiat ꝓ bꝛeuitate Pꝛo exemplo finali
Narrat Ceſarius in dial.qꝙ iuuenis qͥdam in
q̃drageſuma cepit ſacedoti ↄfiteri nimis enoꝛ⸗
mia ad q̃ multos induxit. Cui ſacerdos ait. Fi
li ſi eſſes mille annoꝝ adhuc mltũ eſſet tibi tot

2⁊ talia feciſſe. Rñdit.Ampliꝰ qᷓ; mille ãnoꝝ ſũ.
nam demon ſum ⁊ innũera feci.ſed ↄfiteri volo
qꝛ vidi ꝙ pctõꝛes ꝑ ↄfeſſionẽ pulcrificant᷑ ⁊ eis
vita ꝓmittit᷑ eterna. Sacerdos dixit.Age ́̊ pe⸗
nitẽtiã. Rñdit demon.Faciã qͥ cqͥd mihi impo⸗/
nes dũmodo ſit illud mihi tolerabile. Tunc ſa
cerdos ait. Uade ⁊ trib vicibo hũiliter pſtratꝰ
odic.Dñe deus creatoꝛ meus peccaui tibi:igno⸗

ſce mihi. Rñdit demon. Non poſſum me intã⸗
tũ hũiliare.⁊ euanuit.Sic facũt młti qͥ nolũt
ſe deo ꝑ oĩa hũiliare in ↄfeſſiõe.atq;ʒ multa vo

luür obliuiſc ne erubeſcant. iõ cũ diabolo pibũt

nec miam ↄſequent᷑ a deo. Rogemꝰ gᷣxpᷣm ⁊c̃
Feria ſexta po ſt dñicã q̃rtã Sermo. xxxv. de
ↄfeſſione frequent᷑ facienda ꝓ gra amplianda.

Icit ei Jeſus
d Esgo ſum reſurrectio ⁊ vita:qͥ credit
in me etiaʒ ſi moꝛtuus fuerit viuet.

Joh. xj. in euõ gelio hodierno. In ꝗqᷣbo ſaluag⸗

toꝛ docet tria. Pꝛimo ꝙ ipſe ſit verus deus ⁊
dñs vite ⁊ moꝛi di. Ego ſum reſur.⁊c. Scðo
ꝙ qͥcũq; hoim in ipᷣm credit hʒ vitã anie. Ideo
dicit. Qui eredit in me viuet.Augꝰ.qꝛ vita aie
fides eſt.qꝛ iuſtus ex fide viuit. Ro.j.ſq; in xpᷣo
Tertio docet ꝙ hõ in xpᷣm credẽs etia ſi moꝛ⸗
tuus fuerit pctõ moꝛtali viuificat᷑ a xpo ⁊ reſu⸗
ſcitat᷑ ꝑ pniam verã ⁊ ↄfeſſionẽ ad vitã etemaʒ.
In cuius ſigniũ Laʒarũ moꝛtuũ dñs ieſus la⸗

chꝛymando ⁊ foꝛtiter camãdo dicens. Laʒare
veni foꝛas reſuſcitauit: ſignificans ꝙ qͥ vult a
moꝛte pcti reſurgere dʒ lachꝛimari in ↄtritione

⁊ clamare coꝛã ſacerdote in ↄfeſſiõe.Uñ Amb.

de pe. di. .c. Ecce nũc.ðt. Confeſſio aiam a moꝛ
te liberat ⁊ ſpem ſaluandi tribuit ⁊c. Et de iſta
reſuſcitatiõe laʒari loquit᷑ h̊ euãgeliũ. Itaqʒ ð

ↄfeſſione pᷣter ea q̃ dicca ſunt adhuc tria myſte⸗
ria declarabimus in H̊B. mone.
Heun de ↄfitendi freqᷓntatione. ⸗
Scöm de obligandi determinatione.
TcTertiũ de freᷓntandi gratificatiõe.

£ —

Anca bmu de frequentatione tlotandu?

qᷓ;uis eccłia ſtatuerit ſe; ad minus ſemel ofite⸗
n in anno ſub pᷣcepto.nihulominus tñ cnlibet
xpiano multũ valet ⁊ expedit freqᷓntius ↄfiteri

⁊ ſepius.Et h̊ ꝓbat᷑ pluribo rõnibo q̃ notant᷑ in
ſumma confeſ.lib.iij.ti.xxxiiij.q.lxxrvyxv.
Srano Frerimhceturndim? tpis.
Scðo ꝓpter accumulationẽ criminis.

Tertio /ꝓpter difficultationẽ ↄfeſſionis.

Quarto ꝓpter indignationẽ iudics.
Vlcimo apter euitationẽ ꝑiculi obliuionis.
Pꝛimo inquã ꝓpter icertitudinẽ tꝑis. Nã tpᷣs

njfe moꝛtis eſt incertũ.Luc.xij. Ueniet dñs fᷣui
illius qñ nõ ſperat.ſ.malus ᷣuus.⁊ hoꝛa qua

neſcit:⁊ diuideteũ.Lyra.ſ.aĩaʒ a coꝛpoꝛe ſeꝑan

do in moꝛte.ꝑtẽq; eius cũ infidelibo ponet.i.cũ

damnatis. Ideo qñ cõmode poſſumus ↄfitea
mur:ne pᷣoccupati die moꝛtis qramus ſpaciuʒ

pnie ⁊ ↄfeſſiõis nec inuenire poſſimus. Se⸗

cũdo ꝓpter accumulatiõʒ criminis.Nam q̃nto
qͥs maioꝛitꝑe manet in pctis ſine ↄfeſſiõe:tãto
plura ⁊ maioꝛa pctã accumulat ⁊ ampliꝰ ruit.

qꝛ vnũ pctm̃ cauſa ẽ diſpoſitiua alterꝰ. Unde

GBre. Pctm̃ qð ꝑ pnĩaʒ citiꝰ nõ diluit᷑ mox ſuo

pongdere ad aliud trahit. Exẽplũ. Quãto diuti
us manet vas eneũ nõ bñ mudatũ:tanto plus
ſoꝛdeſcit ⁊ ubigina. Proprereo Apocal. vlti.
Qui in ſoꝛdibo ẽ ſoꝛdeicat adhuc.Lyra.i.ſoꝛde⸗

0

Feria.v.poſt dominicã quartã

ſcit amplius: ponendo optatiuũ ꝓ indicatiuo
Tertio ꝓpter difficultationẽ ↄfeſſiõis.Nã q̃n
to qͥs tardat ↄfiteri tanto difficilius ↄuertit᷑ ⁊
cõfitet. Ouidius. Quinõ eſt hodie:cras minꝰ
aptus erit. Ex freq̃nti aũt aau cõfeſſiõis habitꝰ
generat᷑.⁊ ſic faclitat᷑. Quanto ꝓpter idigna⸗
tõeʒz iudicis.Nã tãto deꝰ ampliꝰ idignat᷑ quato
diutiꝰqͥs ĩ pctis ſtat nec curat cõfiteri. PS.Coꝛ
cõtritũ ⁊ huᷣiliatũ.ſ.ad ↄfitẽdũ deꝰnõ deſpiciet
g̊ ꝑ ↄtrariũ deſpidet negligenteʒ. Ultimo pter
euitatiõeʒ ꝑiculi obliuiòis.qꝛ quãto qͥs tardiꝰ
cõfitet᷑:tato plus ĩcurrere pot ꝑiculũ obliuiois
ſò pcœi moꝛtal ⁊ eiꝰcircũſtatiaꝝ qᷓ tenex᷑ ↄfiteri.

Nlãa vt i pcedẽti ᷣmõe dicũ ẽ obliuio pcti moꝛ⸗

talis cõmiſſi ſi fit ex negligẽtia.⁊ a foꝛtioꝛi ſi fit
ex dolo:dãnabilis eſt.̊ ⁊c. Uñ plurimũ lauda
bile ẽ ⁊ tutũ frequẽter cõfiteri.⁊ ſat piculoſum ẽ
in foꝛo ↄſcie tiſmodo ſemeli ãno ↄfiteri.q;uis
ex pᷣcepto ecclie nõ niſi ſemel i ãno obliget᷑.O g
hðõ attende tibi vt ſaltẽ ad feſta maioꝛa.ſ.natiui
tatis dñi ? Penth.ac btẽ vᷣginis ↄfiteri ſtude:
vt ſic graʒ dei ⁊ amoꝛẽ ↄſeq̃ris ⁊ ꝑiculũ euites.
H circa ſcõm de obligãdi determinatiõe
q̃ri. Quare ecclia ſctã ðterminauit tm̃ ſemel in
anno obligari xpᷣianos ad faciendã ↄfeſſiõem.
cum em̃ vt pᷣdicũ eſt tutiꝰ⁊ meliꝰeẽt freqntare.
quare ꝗ̊ᷓ non niſi ad ſemel obligauit eccłia. Ad
hec rñdet᷑ ꝙ pᷣcpue quinq;ʒ ſunt rationes quaꝝ
aliq ponunt᷑de b̊ quare viq; ad ſemel i anno ob
ligauit. Alie aũt quare ñ pluries ↄfiteri pᷣcepit.
Pꝛimo nanq; ad ſemel ↄfitendũ obligauit oẽs
ꝓpter idigẽtiã vłem.qꝛ oẽs hoies peccãt ⁊ egent
gra dei. Ideo ð bet qlibet recognoſcere ſe ꝙ deũ
offendit et eiꝰmiᷣicoꝛdia idiget.ac ſic deũ głifi
care ꝑ cõfeſſiõez. Uñ Jo.vij. Fili da gliaʒ deo
2 ↄfitere qͥd feceris. Scðo /ꝓpter reuerendã cõ

munionẽ quã oẽs tenent᷑ eo deʒ pcepto ſemel in

anno.ſ.in paſcate cõicare tã ꝑfecti qᷓ; imꝑfecci.iõ
mũ dari debẽt xpᷣiani ꝑ ↄfeſſiõeʒ ſub pᷣcepti ne⸗
ceſſitate. Tercio ꝓpter hereticoꝝ in grege dñi
diſcretõeʒ.ne lupi.i.heretici laterẽt in grege qͥ de
uoꝛaret agnos.i.xpᷣianos ſimplices. Ideo ſaltẽ
ſemel oẽs xpᷣiani debẽt ex pᷣcepto ſe ondere ſacer
doti ꝓpꝛio vt diſ. tanmant. Oz ben plurco no cõfi
tent᷑ vſq; decẽ ãnos.⁊ hmõi ꝑſeqᷓndi ſũt. Quar⸗
to deniq; q̃re nõ obligauit ad pluries ↄfitendũ
eſt ꝓpter oion ꝑiculi euitãdã tranſgreſſiõem.
Quia exq̊ ↄfeſſio oim pctõꝝ ⁊ circũſtantiaꝝ eſt
mbktũ ardua:młti nõ iplerẽt hmõi pᷣceptũ freq̃n
tcꝰ.cũ exꝑimur qm̃ vix ⁊ difficult᷑ ſemel ĩ ãno cõ

fiteant᷑.Et vt ĩ piurib minꝰpure ⁊ ifidełr fieret

ↄfeſſio ⁊c̃.Quito ꝓpter cmẽdãdã bonoꝝ ðuo
tiõeʒ. lã nimis durꝰẽ xpᷣianꝰqͥ nil plłꝰvult face
re niſi ad qͥd pᷣcepto obligat᷑. Cõmẽdabil eſt aũt
deuotio eoꝝ qͥ plꝰfaciũt.ſ.pluries in ãno cõfitẽt
⁊ pluries còicãt. Pꝛoinde o hõ ſi tu ĩ hoꝛa moꝛ
tis excuſare te velis di.Nõ ſuʒ pluries qᷓ; ſemel
Cõfeſſus qꝛ ecclłia nõ pᷣcepittimendũ eſt ne foꝛte

der dicat. Et ſi nõ pluries tenebaris ↄfiteri:tñ ꝓ

illo ſemel Rbebas cõfiteri oĩa pctã illo anno cõ

miſſa vt eodeʒ pᷣcepto habet᷑. Sed tu multa nõ ⸗

es ↄfeſſus q̃ oblitus es a tanto tꝑe anni.Ture
ſpondebis.Dñe nõ potui om̃ia recoꝛdari.Lũc

deus dicet tibi.Cur ̊ nõ feciſti qð potuiſſes cõ

mode:ↄfitendo pluries.⁊ ſic quaſiſſes illa.⁊ qꝛ
neglexiſti ſalutẽ:dãnaberis:
tica omel.x.ait.Dic deo o hõ qͥs es: ↄfitẽdo.qꝛ
ſi nõ dixeris:dãnat deus qð inuenit in te.Non
vis vt ille dãnet te: tu dãna te in ↄfeſſiõe. Et cũ

ↄfeſſus fueris oĩa delica tua:ex oĩibo purgabic

te. Hec ille.O g xpᷣiane accuſa te in ↄfeſſiõe fre⸗
quenter vt ſaluet te deus ſenp.
J irca tertiũ de frequẽtia ↄfeſſionis ⁊ grati
ficatiõe queri᷑. Quales gr̃as ↄfert deus hoĩ cõ
feſſionẽ frequẽtanti.Ad qð rñdet᷑ ꝙ freq̃ntatio
feſſionis multas gr̃as ꝓmeret᷑ a deo ampliꝰ
ꝙᷓ; ↄfeſſio illa ſemel in anno debita ex pᷣcepto,. ⁊
bᷣ ceteris parib. Pꝛimo qͥdẽ ſanitate celerioꝛẽ
Vnñ Iſið.de ſum.bo.ðt.Cito coꝛrigit᷑ culpa q̃ c᷑
to cognoſcit᷑. Tardius aũt ſanat᷑ vulnus cuiiã
putreſcẽtibo mebꝛis longo poſt tꝑe curatio ad
hibet᷑. Hec ille. Scðo penaꝝ plurniũ liberatio

nẽ.qꝛ pluries ⁊ freq̃ntius erubeſcentiã talis ſu

ſcipit.de q̃ Aug.de pe.di.j.Quẽ penitet.ðt.Eru
beſcentia magnã hʒ pꝑtẽ remiſſiõis qᷓnto płies
erubeſcit ꝓ xpo. Hec ibi.Pꝛoinde Tho.in.iiij.

di. xvij. ðt. ꝙ q̃nto qͥs plurib- ſacerdorſi ↄfitet
e

tanto plꝰ ei ð pena remittit᷑.tũ ex erubeſcẽtia.tũ

ex vi cauiũ.vñ totiens põt ↄfiteri ꝙ ab om̃ipe.
na libera᷑ Tertio aĩe aſſecuratõʒ aplioꝛẽ.ſ.ꝓpt

ↄſcie ſerenitatẽ.qꝛ nõ tã hʒ timere de obliuiõis
negligẽtia:vt iã ſupᷣ dictũ eſt. Sicut exẽpli gr̃a
Si qͥs accipit ad vſurã ⁊ frequẽtius ꝑſoluit:ſe
curioꝛ eſt.quãto aũt magis ꝓꝛogat ſolutionẽ
tanto ſe onerat. RR Quarto indulgentiam
ꝓmptioꝛẽ. Hugo de ſa.li.ij. Si volũtas ſcqʒ ↄfi
tendi pigra nõ fuerit:indulgentia nõ erit. płꝰ
de factco. Quinto moꝛtẽ ſalubꝛioꝛẽ.ſ.cũ meriq
⁊ pᷣmijs accumulad.Exemplũ legit᷑ in ſp.exẽ.
di. x. exem.j.O erant frẽs duo vterini in ſtudio
Pariſieñn. Junioꝛ fuit deũ timẽs ⁊ deuotus.ſe
nioꝛ peſtilentis moꝛibyy totus carnalis. Ju⸗

nioꝛ g̊ hunc ſepe monebat ad pniam ⁊ oↄfeſſio⸗

nẽ.ſʒ nõ curauit.Tandẽ cũ ſenioꝛ foꝛet infirma
tus ⁊ moꝛti ꝓximus vidit xpᷣm ſibi apparentẽ:
ſpinis coꝛonatũ:⁊ crucẽ humer ferentẽ:de vul
neribo ſanguinẽ fundentẽ ⁊ dicẽtẽ ſibi.Ecce q̃n
ta ſum paſſus ꝓ te. Sed qꝛ tu infelix tantis be

neficijs meis imemoꝛ fuiſti. Accipe gin ↄfuſio

nẽtuã ſanguinẽ meũ pᷣcooſuʒ.Et his dicᷓ cruo
rẽ de latere ꝓfluentẽ manu cõpꝛehẽſum:in vul⸗
tũ infirmi ꝓiecit.⁊ ſic diſparuit.Tunc miſer ille

tremẽs vocauit frẽm ſuũ ⁊ ei oĩa q̃ viderat nar⸗

rauit.Qui ille cũ fiducia ait.Noli frater deſpera

re ſed ꝓpone emendã ⁊ dole ð pctis ac ↄfitere ſa

cerdoti pcã ⁊c̃. Uocato ̊ſe acerdote cuʒ ingenti

ñ Aug.ſuꝑ can⸗

£ „
6 9)
.
C
4
“ π● 9

— —— — —— — —.. e —2—

d. — — — — —— — —

Bermno

gemitu ⁊ lachꝛymis ↄfeſſus ẽ. Et ſpſſſſanctus
eidem apparens in ſpecie vin habentis in dexte
ora ſcapula colũbam candidiſſimã ꝓmiſit ſibi

veniã ⁊ pᷣdixit ꝙ poſt triduũ migraret. ⁊ ſic fa⸗
ctũ eſt. Frater aũt iunioꝛ in iuſticia ⁊ ſanctitate
ꝓfecit ad pᷣmia pᷣcelſa ꝑpetuo poſſidenda. Ro/⸗
gemus gͤchꝛiſtüů E
Sabbato poſt dñicã q̃rtã Ser. xxxvj. de cõ⸗

tentis indiſpoſitione.

Go jum lux mũ

feſſionis verecũdatione ⁊ ſolitudine ⁊ de confi

e dlii:qui ſequit᷑ me nõ ambulat in tene

ba ſunt ſaluatoꝛis nir̃i ieſu in qᷣb oſtẽdit ꝙ ipᷣe
ſit verus deꝰ qͥ eſt lux ꝑ eſſentia illũinans oẽm

hoĩem venientẽ in huc mundũ.lã ab ipo deri
Fois noticia aĩe.Eſt ̊ xpᷣs nõ lux coꝛpalisvł

viſibilis vt ſol ſq; materialis.ſʒ ſpũalis qᷓ mens
hoiʒ illũinat᷑ ad cognoſcẽdũ deũ ⁊ q̃cũq; ſũt ne
ceſſaria ad ſalutẽ. Ideo ſubdit dñs dicẽs.Qui
ſequit᷑ me.Lyra.ſq; ꝑ fidẽ foꝛmatã charitate:nõ

ãbulat ĩ tenebꝛis ſq; ignoꝛãtie ⁊ culpe. Pꝛoin/

de ois bonꝰxpᷣianꝰ debet xpᷣm ſeqͥ ꝑ fidẽ ſic ꝙ te
nebꝛas culpaꝝ abijciat penitẽdo ⁊ ↄfitẽdo ⁊c̃.⁊

in luce gre xpᷣi ambulet ad vitaʒ eternã vt ðꝛ in

euãgelio. Itaq; de ↄfeſſiõe pccõꝝ qua abijcimꝰ
tenebꝛaꝝ vicioꝝ tria myſteria declaremꝰ*.
Pꝛim̃ũ de cõfeſſiõis verecundatione.
Scõm de ſolitudinis conditione.
Terciũ de cõfitentis indiſpoſitione.
A. CLCirca pᷣmũ de verecũdatiõe cõfeſſiõis q̃

rit᷑. Utrũ hõ debeat verecũde peccata ſua cõfite

ri ⁊ quali erubeſcentia.Ad qð rñdet᷑ ᷣm doc.q;
hõ debetcõfiteri verecũde. Rõ.quia deũ offen⸗
dimus iuerecũde:nec erubuimꝰeius maieſtatꝭ
vultũ ⁊ oculos cernẽtis cũcta noſtra oꝑa.ideo
cõfũdi ð bemꝰ⁊ verecũde cõfiteri vt ꝑ verecũdiã
deo ſatiſfadamꝰ.O hõ aduerte tuã demẽtiã in
peccãdo.Nõne erubeſceres luxuriã facere coꝛaʒ
aliqͥ b hoib.⁊ plꝰcoꝛã iudice et ciuib.⁊ adhuc
amplius coꝛaʒ rege ⁊ militibo ac pncipib.Sic
a foꝛtioꝛi debes erubaſcere coꝛaʒ deo ⁊ angelis
cernentibo. Sed qꝛ no erubuiſti offendere ideo
debes erubeſcendo ſatiſfacere. Uñ Aug.de pe.
di.j.c.Quẽ penitet.ait.Qui ꝑ vos peccaſtis per
vos erubeſcatis.Erubeſcẽtia em̃ ipa ꝑtẽ habet
remiſſiõis. Multũ em̃ ſatiſfactõis obtulit qui

erubeſcẽtie dominãs nil cõfeſſoꝛi negauit. Ju/

ſtiga em̃ danat pctã.ſed dignꝰeſt miicoꝛdia qͥ
ſpuali laboꝛe petit gram.laboꝛat em̃ mens pa⸗
tiendo erubeſcẽtiã.⁊ quoniã verecundia eſt ma

gna pena:qͥ erubeſcit ꝓ xpᷣo fit dignus miſicoꝛ

dia.Uñnꝓtʒ ꝙ quãto pluribo cõfitebit᷑ turpitu/⸗
dqinẽ criminis:tanto facilꝰ cõſequitur gram re⸗
miſſiõis.Hec ibi Auguſtinꝰ.Sʒ Nota ꝙ iſta
erubeſe cetia vyel verecũdia debet eſſe de petis:nõ

5

2–

de cofeſſiõe. qꝛ narur dickar ſicut ho no eru⸗
buit peccare:ſimiliter et a foꝛtioꝛi nõ erubeſcat

pctã cõfiteri deo ⁊ eiꝰvicario. Sʒ heu heu mlti

deceptia dyabolo ecõtrario faciũt ſcʒ nõ eru⸗
beſcunt peccare coꝛã deo ⁊ angelis:⁊ tamẽ eru⸗
beſcunt cõfiteri.et hmõi qᷓ; ſtulte et dãnabiliter

agant tribus rationibo patet. M% Pꝛimo
qꝛ ſtultus eſt qui in lutũ cadere ⁊ oia veſtimen

ta fedata non erubeſcit:ſed erubeſcit ſurgere de
luto ⁊ emũdare.Sic dyabolus talẽ ſtulticiam

perſuadet homini vt caderet ⁊ de caſu nõ reſur
gat ꝑ cõfeſſiõeʒs ſicut fecit pᷣmis ꝑentibo ꝓut di⸗
cit Aug.lis.l.omeł. Scdðo qꝛ ſtultus eſt q¶ nõ
verecũdat᷑ de re cõfuſibili vitioſa ⁊ danabili qle

eſt pctm.ſed verecundari vult de virtute hono
rabill ⁊ gloꝛioſa qualis eſt confeſſio. Exempli
g̃a.Si quis nõ erubeſcit de hoc ꝙ vnus latri

cus cui poſſet reſiſtere euʒ ſtercoꝛiſat et occidit:

ſed erubeſcit de hoc ꝙ illum vincit flagellat ? er
pellit triüphans tanq; miles de hoſte. ꝓ q̊ trũün
pho coꝛonat᷑ a rege. Uñ Aug.li.de pnia ðᷣt.Fa⸗

cilius a diabolo nõ vicimur ⁊ fedamur niſi cũ
ſuꝑbiendo illũ imitamur.nec vehementius eũ
ꝓſternimus. nec acrioꝛes ei doloꝛes infligimꝰ

q; c pœõꝝ plagas ofitemur. Hec ille. UInde

legit᷑ ꝙ cuidã diabolus multimode vulneratꝰ

aiparuit. Qui interrogauit qs ſibi hec feceritt.
Et rñdit.Tu inqͥt:qꝛ qͥtiẽs ↄfeſſus es:totiens

cultrũ mihi infixiſti ⁊c. Tertio qꝛ ſtultus ẽ qꝗͥ
nõ erubeſcit ſe ſtercoꝛe ꝓpꝛio fedaſſe:ſed erube⸗
ſcit abluere. Vñ Berñ.exclamat di.O inſania
peſſima pudet ablui ⁊ nõ pudet inqͥnari.abſter
git᷑ caliga ⁊ nõ abluit᷑ aia.O qͥd ſtultius qᷓ; cuz
diabolo velle iacere in pccis:⁊ in ſceno cũ poꝛcd
potiꝰqᷓ; velle iuxta regẽ ſedere in mũdiciaveſtiũ
ad menſam delitijs plenã aureis fulgentibb.

A irca ſecũdũ de ↄditiõe ſolitaria.qꝛ deus

ſic voluit ⁊ eccłia ſic inſtituit ꝙ ſolus ↄfitẽs ſo
li ↄfeſſoꝛi in ſecreto ↄfiteat᷑: vt patz de pe.⁊ re.c.
ois vtriuſq;.Sed circa querunt᷑ ttii.
Pꝛimo de cauſa huius ⁊ rõne.
Scðo de eius neceſſitatiõe.
Tertio de eius plurificatione.
Pꝛimo q̃rit᷑ q̃re benedictus deꝰ voluit ↄfeſſio
nẽ ſic fieri ſcʒ a ſolo ↄfitẽte ſoli ſacerdoti. Adid
rñdet Aug.ð pe.di.j.c.quẽ pẽitet.di.ſic.Ex mĩa
em̃ h̊ pᷣcepit dũs vt neminẽ peniteret in occulto
ſʒ erubeſcentiã vinceret cũ ꝑ ſeipᷣm ſacerdoti ðt
Hec ibi.Scðo q̃rit᷑.vtrũ ↄfeſſio ſit faciẽda ne⸗
ceſſario ſoli ſacerdoti ⁊ a ſolo. Rñdet᷑ ſᷣm frem
Ange. in ſum. ꝙ ſic de neceſſitate pᷣcepti eccłie.
dicto. c om̃is.de pe.⁊ re. O Ex h̊ documen

ta duo accipiũt᷑. Quoꝝ ſq; vnũ ẽ ꝙ ſacerdos qͥ

płes qñq; pueros ad ↄfitẽdũ obligatos ⁊ a foꝛ
tioꝛi adultos inſimul facit ↄfiteri:vtroſq; ſimł
audieñn.vnũ ſq; dextera.alium aure ſiniſtra.niſi
cogeret articulus moꝛ nõ euadit moꝛtale.qꝛ
ſic facit ð pᷣceptũ eccłie. Scõm documentu ꝙq
rete e e 5

Dominica de paſſione
„ *

ſaq; vt Rich. ðt. in articulo neceſſitatᷣ qñ mors

iminet de ꝓpinqͥ̊:ita ꝙ vnus poſt aliũ nõ põt ex

pectari ad ↄfitendũ:tunc liq; plłes ſil audire in
ↄfeſſiõe.nec ꝑ p̊ euacuat᷑ vtus ſacramẽti. Ter
tio q̃rit᷑. vtrũ ↄfeſſio faca plib ſił ſacerdotib⸗
ſit ↄfeſſio ſacrfalis.Ad h Sco. ðt ꝙ nõ.qꝛ vnꝰ
xpᷣs ẽ quẽ ſacerdos repñtat.Uerũtñ ſᷣm Rich.
ſi qͥs vellet ↄfiteri duoby ſil ſacerdotibo ꝓpt h vt
certius ↄſiliũ hꝛet.vł pt᷑ feruoꝛc.⁊ vt ſit magis

crãquilla eius ↄſcia.illi pñt ſine pccõ audire et

abſoluere.als aũt peccarẽt.qꝛ facerent ↄtra pᷣce
ptum eccleſie.

fitens eſt indiſpoſitus ad gr̃e ſuſceptiõʒ.hᷣ e:qñ
manet in volũtate adhuc peccandi.vel nõ vult
ſatiſfacere qð tenet᷑.vel qñ ex mala intentiõe ↄfi
tet᷑ ⁊ hmõi.Ad qð rñdet᷑ jm frem Ange.in ſũ.⁊
doc.pꝑ tria documẽta recolligen. Pꝛimũ qͥdẽ
docum̃tũ qð notãt docin.c.ꝙ qͥdꝗ.de pe.⁊ re.
viq; ꝙ licʒ penitẽtia ⁊ ↄfeſſio taliũ ſit acceptãda
⁊ ſalubꝛibꝰ monitis eis pnia indicenda.tñ ab/⸗
ſolutio nõ eſt talibo impedẽda. Rõ.qꝛ tales nõ
ſunt capaces abſolutiois ⁊ remiſſiõis peccati.

Scõðm ꝙ valet talis ↄfeſſio ad młta.ſicut va
lent alia bona oꝑa in pctõ moꝛtali faca:ſed nõ

valet.ſ.directe ad vitã eternã ⁊ ad celeſtẽ głiam
merendã.ſed ad illã indirecte valet inqᷓntũ diſ/⸗
ponit ad ↄuerſionẽ. Exemplũ legit᷑ li.de dono
timoꝛis ꝙ miles qdaʒ taliter ↄfeſſus eſt.cui in

pnia iniunctũ eſt ꝙ qncũq; anulũ in manu vi

deret de moꝛte ⁊ penis inferni mẽoꝛ eſſet.qð cũ

płies feciſſet emollitus eſt ad vere penitenduʒ.

Q Tertiũ documẽtũ ꝙ ſq tutius tenẽdũ ẽ ꝙ

talis in caſu hmõitenet᷑ ↄfeſſionẽ iterare.qꝛ ſic

tenet cõioꝛ opinio theologoꝝ: vt ðᷣt ſcũs Bo⸗
nauẽ. ptz in Ange. Et h̊ veꝝ eſt ꝙ oĩno tenet ite
rare qñ mutat ↄfeſſoꝛẽ.Secus ſi ad eundẽ cõ⸗
feſſoꝛẽ redeat ⁊ iſte adhucin mẽoꝛia habeat pec
cata q̃ ↄfeſſus fuit ſibi.vł ſaltẽ ſct quã pniam
impoſuerat ꝓ eis ſᷣm Pe.de pał.Nã ſicſuffice⸗
ret implicite ↄfitendo dicere.De illis etiã petis
que als vobis ↄfeſſus fui dico meã culpaʒ. Et
ſufficit ꝙ ↄfeſſoꝛ idẽ recoꝛdet᷑ in genere de pctis
cõfeſſis ⁊ de qualitate vite eiꝰ.liq; nõ recoꝛdet᷑ ð
pctis in nũero vel ſpecie.Alioquin tenet᷑iterare.
Heci angelica. Exemplũ finale narrat Arnol
dus ꝙ qͥdam vir multũ honoꝛabat btãz Ma⸗
riã.attamẽ q̊ͥddã ſuuʒ graue pcm̃ pᷣ pudoꝛenõ
cõfitebat᷑.alijs cõfeſſis tandẽ in ſecreto deo cõfi
tebat᷑ di. Deꝰ ꝓpiciꝰeſto mihi pctõꝛi.Quadã vice
ſic cõfitẽti apparuit ſibi dyabolꝰin foꝛma ſacer⸗
dotis di.Ecce miſit me deꝰ ad te vt cõfitear hoc
vnũ.Et ſtatim cõfeſſus eſt illi. Ait dyabolꝰ. In
iũgo tibi vt ̊ peti nũqᷓ; ampliꝰalicui ↄfitear
ſcito tibi eſſe remiſſum.Cũq; iſte hõ veniſſet ad
extremã hoꝛã vidit ꝙ angeli cũ demonibo cõtẽ⸗
debãt de aia.Demones dixerũt. In moꝛtali nõ

de indiſt poſito pficnte quert᷑
vtrũ ↄfeſſio ſit acceptanda ⁊ aliqd valeat qñ coõ

ↄfeſſo deceſſit ̊ noſtra eſt. rapuerũt caz duceñn

ad ifernij. Sʒ ſubito beata vᷣgo Maria occur
rit di. Doloſe hũc decepiſt ne cõfiteret᷑iõ pcpio
tremendũ iudiciũ vt aiam ad coꝛpꝰſuũ redu

catis.⁊ ſic ille reuixit et cõfeſſus eſt ſacerdoti de

oibus ⁊ de hoc retento.⁊ ſic pniam egit. Roge⸗

mus g̊ᷓD chꝛiſtum.⁊c̃.

Dlmñica de paſſiõe in mane Sermo. xxxvij. de
cõfeſſione retardãda vel accelerãda in caſibus.

Mẽ amẽ dico

a vobis:ſi qͥs ſᷣmonẽ meũ ſeruaue
rNriIit moꝛtẽ nõ videbit in etnũ. Uer
ba ſunt ſaluatoꝛis nr̃i. Jo h.viij.⁊ in euãgelio
hodierno.in qᷣb ipᷣe deꝰnoſter mirabilem erga
nos amoꝛẽ inſinuat tripliciter. Pꝛimo cũ dicit
Amẽ amẽ dico vobis.Lyra.i.fideliter.⁊ dupli/
cat᷑ ad maioꝛẽ certitudinẽ. Hec Lyra. Nã ĩ hoc
maxima charitas onñditꝙ deꝰ ipᷣe tante maieſta
tis ifinite qͥ nulli tenet᷑ et tñ ex charitate dignat

iuramento ſe nobis obligare.O q̃nta charitas
tantũ nege⸗ tã miſeris pcõꝛibo qͥb i nullo eget

iurãdo ſe ꝓmittere.Scðo charitatẽ oñdit cum

ſubdit.Si quis ſᷣmonẽ meũ ſeruauerit moꝛtt

nõ videbit qꝛ ꝓmittit vitã q̃ eſt ſũme amabilis
Nã ſᷣm ph̊m.ij.de aia oĩa eſſe ⁊ viuere appetũt.
O &Dpctòꝛes qͥ hoꝛretis moꝛtẽ ſeruate ſᷣmones
xpᷣi ⁊ viuetis.Tercio charitatẽ inſinuax:cuʒ ad

dit.in eternuʒ.qꝛ eterna vita eſt ſũme amabilis

ſuꝑ oĩa:ad qua creati ſumus.O g̊ dulciſſimũ.

o charitate plenũ verbũ Jeſu pᷣdictũ.o pœõꝛes

auſculcate di. Amẽ amẽ dico ⁊c.ptʒ ĩ euãgelio.
Exrqͥ aũt inter xpᷣi ſermones q̊ͥs debemꝰ ſerua
re vt eternã moꝛtẽ euadamꝰeſt pcipua ↄfeſſio ⁊

—

pnia.ideo ð ipᷣa pᷣter ea q̃ pᷣdica ſunttria myſte⸗

ria notemꝰin hoc ſermone declaranda.
Pꝛimũ de tempoꝛali retardatiõe.
Secundum de caſuali acceleratione.
Terciũ de ſalutari eius liberatiõe. 5
R. Kirca pᷣmuʒʒ de retardatiõe tꝑali querit.

Utrũ hõ pcõꝛ cõmiſſo moꝛtali pœõ poſſit lici⸗

te retardare vel differre ↄfeſſionẽ vſq; ad tps q̊

obligat᷑ ofiteri ſel in anno.Ad qð nota ꝙ hec qͥ

ſtio mag ⁊ difficil ventilat᷑ inter doc. Na Sco.
in.iiij.di.xvij.ar.iij.ðt. dubiũ eſt alijs dicenti
bus ꝙ ſic. alijs ꝙ nõ. Et Pꝛimo Archið.⁊ In
no.de pe.⁊ re.c.ois vtriuſq; ſexus.dixerũt ↄfeſ⸗
ſionẽ differri nõ debere habita o poꝛtũitate ↄfi
tendi poſt lapſum in moꝛtale. Alioquin diffe⸗
rẽdo nouũ pctm̃ incurreret hõ.qꝛ liq; eccłia ſta
tuerit dico.c.oĩs vtriuſq;.ſeł in anno ↄfitendũ
tñ illa ↄſtitutio nõ intendit artare ad tpᷣus.Jõ
ibidẽ ðꝛ ſaltẽ ſeł inqͥt ⁊ ad minus.Sʒ hec ↄſti⸗

tutio punit negligentiã hoĩm qͥ nollent ↄfiteri

ſemel in anno.Sed hecopinio cõiter nõ tenet᷑.
Scðo qͥʒ tutioꝛ eſt opinio Bonauẽ.in.iiij.di.
xvij. ſeʒ ꝙ religioſi habita oppoꝛtũitate idonei

O●

— — — — -- —— —

—– — —

—
—

—⏑ —

WeN e

NN— f ————

—

— — —, – —

Bermo

ↄteſſoꝛis nõ pñt differre:ſʒ tenent᷑ ſine moꝛa cð
fiteri.qꝛ eoꝝ vita tota eſt ⁊ eſſe dʒ pnie tpᷣs. De

o clerics aũt ſecularibo nõ audet affirmare.ſʒ de

puris laycis ſeclaribo ðt ꝙ ſi differũt pt᷑ maio

rẽ oppoꝛtunitatẽ tꝑis ⁊ ↄfeſſoꝛis vſq; ad q̃dra⸗
geſimã:excuſant᷑.Si vero talẽ oppoꝛtunitatem

hẽent ita ꝙ maieẽ nõ ſperãt hꝛe illo anno.tũc
nõ pñnt differre vſ; annũ. Tertio ꝓinde No
tandum ſᷣm theol.doc.colligendo.O votũ ſi⸗
ue ꝓpoſitũ ↄfitendi om̃s tã layci qᷓ; clerici ⁊ reli
gioſi tenent᷑ poſt petm̃ hꝛe ſtatim cũ tenent᷑ ↄtri
tionẽ foꝛmare.hoc eſt:qñ exctant᷑ a gr̃a dei ᷣm
Alex.vt patuit ſᷣmone.xix.F. Sed ↄfeſſionem
actu faciendã poſt lapſuʒ pcti ſq moꝛtal differ
re vel retardare põt eſſe licituʒ ⁊ illicitũ. Sicut
dilatio baptiſmi actu ſuſcpiẽdi põt fieri bñ vł

male ex cauſa ex qua fit.Sic ⁊ ↄfeſſiõis dilatio

poteſt fieri triplicter.
Pꝛumo ex cauſa meritoꝛia.
Scdᷣo ex cauſa vicioſa.
Zertio ex cauſa nimis ꝑiculoſa.
S Pꝛimo inquã ex meritoꝛia cauſa.ſ.qñ qͥs
rõnabiłr cõfeſſionẽ differt ex cauſa bona q̃ ᷣm
wilheł.giſieñ.põt fieri licite. Pꝛimo rõe ↄfeſſo
ris.hᷣ eſt:ſi qs ꝓpterea differt vt melioꝛẽ vel pꝛu
dentioꝛẽ ↄfeſſoꝛẽ hẽe poſſit qͥ ſibi melius ↄſule
re valeat. Scðo rõne maioꝛis recoꝛdatiõis de
ſuis pœis. Tertio rõne maioꝛis deuotiõis ⁊ ꝓ
curandęotritõis amplioꝛis ꝓ ſacro tꝑe ⁊c̃. In
caſibo hmõi differre cõfeſſionẽ nõ ẽ pctm̃ ſʒ me⸗
ritoꝛiũ. Scðo põt differri ex cauſa vicioſa.ſ.

cx negligentia. Si qͥs em̃ in caſib in qb neceſ⸗
ſe eſt cõfiteri ſtatim (de qͥbo infra dicemus) ne⸗

gligit vel obmittit ↄfiteri moꝛtałr peccat talis.
LCertio ↄfeſſio põt differri ex cauſa nimis ꝑi
culoſa ſqqñ qͥs differt ex ↄtemptu:qð eſt gra⸗
uiſſimũ. Sed di.Qualit᷑ reputat᷑ qͥs ex ↄteptu
differre ↄfeſſionẽ. Rñdet᷑ ꝙ h̊ iudicat᷑ Pꝛimo
rõne culpe:cũ idcirco differt vt interim liberius
pctã iteret.ſicut exẽplũ de tenentibs meretrices.
vel aliena bona ⁊ ſic de alijs.qͥ differunt ↄfiteri
ne ↄuincant᷑ ⁊ cogant᷑ relinq̃re ⁊c. Scðo rõne
obſtinate malicie: qñ dei gra hoĩem efficaciter
moueret ad ↄfeſſionẽs tñ obſtinata mente ↄdi
cit.ita ꝙ ſi etiã putaret eẽ moꝛtale: adhuc differ
re vellet.Ex oib iſtis pᷣdictis patʒ ſᷣm Rich.in
iiij.di. xvij.ↄcoꝛditerq; Alexã. Scotũ Thomã

cũ qᷣbo cõlter ↄcurrũt theolo gi.vicq; ꝙ confiteri

płies qᷓ; ſemel in anno nõ eſt pᷣcepti ſʒ ↄſilij. ſiẽ
⁊ euchariſtiã ſumere xpᷣiano ꝓplo plies qᷓ; ſel.ſ.
in paſcha nõ eſt Pcenel ſed ↄſilij.Nã eodẽ decre⸗
to vtrũ q; pᷣcipit᷑. Quare ſequit᷑ ꝙ ſi qͥs differt
vel retardat ↄfeſſionẽ nõ peccat moꝛtałr. etiã ſi
differat habita oꝓpoꝛtunitate ↄfeſſionis. Exce⸗
ptis tñ caſibo qͥ articulo ſcðᷣo ſubſeq̃nt᷑.qꝛ in ũlł
tenet᷑ nõ retardare ↄfeſſionẽ ſʒ ſtatim facere. Et
etiã excepto ꝙ dilationẽ nõ faciat ex cauſa mala

ſq; ↄtẽnendg.ſed ex cauſa bõa vt pᷣdictũ ẽ. Sic

Iñ ꝙ hẽat poſitũ ↄfitenditpe ſtatuto ab ecclia.

Et ſic ſoluunt᷑ oẽs obiectões h̊ fiẽde q̃s pᷣtereo.
qꝛ nõ ẽ neceſſe ꝓpło pᷣdicare illas.O &̊ xpᷣiane di
ſce hecvt pluries ↄfitear qᷓ; ſemel.ne differas ni
ſi cauſa legitima.
TAirca ſcðʒ de caſuali acceleratõe querit᷑
Qualibo in caſibo tenet᷑ qͥs necario accelerare cõ
feſſioneʒ actu ita ꝙ nõ poſſit differre ꝓtunc ſine

moꝛtali pctõ. Ad qð nota ꝙ plures ſũt hmõi ca

ſus q̊ſ ſqʒ pᷣſertiʒ ex Rich.ſuꝑ.iiij.di.xvij.ar.iij.
q.vj.⁊ alijs recolligimꝰ.ĩ qͥ b tenet᷑ hõ ſtatiʒ ↄfi
teri habita oppoꝛtũitate ſᷣm doc.cõcoꝛditer.
ꝛimꝰꝛaſus rõne ſacramẽti ſuſcipiendi.
cðs rõne miniſtrandi ſacr̃ᷣm alteri.
Tercꝰ rõne actꝰſolennis eccleſiaſtici.
Quartus rõne dubij.
Quintus rõne inſtituti.
Sextus rõne ſtimuli.
Septimus rõne periculi.
Ulctumus rõne articui.
Quõ aũt iſti caſus obligẽt ad accelerãdũ ð neci
tate ⁊ qñq; de ↄgruitate ⁊c̃.declarabimꝰ ꝓſeq̃n
do de ſingłis iuxta doctoꝝ dica.
Pꝛimus caſus rõne ſacri ſuſcipiẽdi.viq; qñ

qs vult cõicarevł miſſã celebꝛare tũc em̃ habita

oppoꝛtũitate tenet᷑ oĩno nõ ſolũ ↄteri ſʒ etiã ↄfi
teri.niſi excuſet pter ſcandalũ vł ꝑſone vł ꝓpłi.
puta qꝛ iã idutꝰrecolit ð aliq̊ pctõ moꝛtali ⁊ ſi⸗
ne ſcãdalo nõ pᷣt dimitti vł ↄfeſſio bñ fieri.tunc
ſufficeret ↄtritio cũ ꝓpoſito ↄfitẽdi.ptʒ ĩ Angeli
ca. Siłr laicꝰcũ in cõicando recolit iuxta altare
exiſtẽs.qꝛ tũc ñ põt ſine ſcãdalo dimitti ⁊c̃.Alłs
tenet᷑ m Scotũ ⁊ cõit᷑ doc. Itẽ anthoñ.floꝛ.ꝑ.
ij. ti. ix. c. xiij.S.iiij.dicit.ꝙ petrꝰð pal.extendit ſe
etiã ad om̃e ſacr̃m ſuſcipiẽdũ vt ſit neccaria pus
ↄfeſſio ð moꝛtali nõdũ cõfeſſo.excepto baptimi
ſacr̃o.Heci.iiij.ptʒ ĩ Anthonina S.Uñ⁊ qñ qͥs
habet ſuſciꝑe ſacrü oꝛdinẽ tenet᷑ cõfiteri habita
oppoꝛtunitate.vt vult Pe.de. Tharãt.i.iiij.di.
xvij.Et Tho.ĩ pᷣmo q̊dlibeto.q.vj.? Joh̊. Nea.
Jõ ⁊ de alijs ſacr̃is ſuſcipiẽdis ↄſilłr videt᷑ſ.de
ↄfirmatõe ⁊ mr̃imonio ⁊ extrema vncrõe.cũ nõ
videat᷑ rõ diuerſitat.qꝛ de ſilib idẽ eſt iudiciũ.
Vñ ſᷣm Bona.i Angelica ðꝛ.ꝙ extrema vnctio
tin ðbet dari ifirmis qͥ ĩ moꝛtali nõ ſũt.ꝓpter di
cta tutiꝰvidet᷑ vt hõ ſi habita oppoꝛtũitate ⁊ cõ⸗
mode põt faciat ↄfeſſiõeʒ añ ſacri ſuſceptõeʒ.⁊ hᷣ
pᷣſertiz qñ ẽ pœm̃ ei manifeſtũ.Quia glo.i pᷣnci
pio ð pe.di.v.dic̃.ꝙ qñ pctm̃ moꝛtale ẽ manife⸗
ſtũ ſtatis hõ tenet᷑ ↄfiteri.Et ſᷣm freʒ Angelũ li⸗
mitat᷑ i caſu rõne ſacr̃i ſuſcipiẽdi vł miſtrãdi vł
actꝰſolẽnis ĩ eccłia ⁊c. Si aũt ꝓtũc nõ pᷣt cõmo
de ↄfiteri.vł qꝛ qͥs de ꝓpinq̊ expectat aliũ cui de
uotiꝰatq; ſecuriꝰↄfiteri ſe credat:ſic lʒ ſᷣm Ric.
poſſit ↄfeſſiõeʒ differre.tñ cũ va ↄtritõe ⁊ ꝓpoſi⸗
to ↄfitedi tenet᷑ ſacrm ſuſciꝑe.Scðs caſus rõne

miſtrãdi ſq; ſacr̃m qͥdcũq; alterni.Nã ꝓ gnali re

gula.j.q.j.c.Oia ſacra.ponit Augu.di.ſ 0 ia
de

2 2

ſacra obſũt ĩdigne tractãtibs.ꝓſũt tñ ꝑ eos di/
gne ſum̃tibo. tenet᷑ in b caſu ſic ⁊ in pᷣmo caſu
iã dictũ ẽ.⁊ ptʒ in Ange. Tertiꝰcaſus rõ

ne actus ſolenis eccl lul
di. xvij.q.ij.⁊ ponit᷑ in Ange. ðt ꝙ qñ qͥs dʒ ad

miſtrare ſacr̃a vł aliquẽ actũ ſolenẽ in eccłia ex/⸗

ercere. puta legarr euãgeliũ ⁊ hmõi.ꝙ tũctenet᷑
ↄfiteri. Et h pᷣ

canẽda. Idẽetiã videt᷑ ð pᷣdicatõe faciẽda.vt pʒ
ꝑ glo.ſuꝑ.c.oĩa ſacr̃a.j.q.j. Uñ Ancho.ſflo.i cõ⸗
feſſionali öt.ꝙ qͥtiens qͥs in moꝛta exñs pᷣdi⸗

cat ſcient᷑:totiẽs moꝛtałr peccat. Idẽ etiã de illb

ſcient᷑ in moꝛtali exñtes ↄfeſſiões audiũt ⁊ ab
oluũt.Deniq; iſte caſus põt extendi etiã ad il/

los qͥ ſolẽnit᷑ in eccłia hñt aliquẽ tenere ad ba⸗

ptiſmũ vł ↄfirmatiõʒ vt cõpatres:qꝛ ẽ actus ſo
lẽnis in eccłia.idcirco idẽ iudiciũ qð de pᷣceden
tibo vt viq; cũ ↄſcia pcti moꝛtalis ſine ↄtritiõe pᷣ

uia tales actus nõ exerceãt.⁊ debẽt ↄfiteri ſaltẽ

de ↄgruo. Ad ꝓbandũ pᷣmiſſa ẽtalis rõ quã

ponit Tho.in.iiij.di.xxiiij.q.Utꝝ quis in pccõ

moꝛtali exñs poſſit ſine pcto vti oꝛdine ſuo ⁊c.
OQꝛ lex (inqͥ t) pcipit vt ho ea q̃ iuſta ſũt:iuſte exe
quat᷑ Deut.xvj.Et addit.qꝙ ius nature eſt indi⸗
ſpeſabile. Hoc ẽ aũt de iurenaturali vt hõ ſctã
ſctẽ ꝑtractet. Quicũq; aũtin pcõ moꝛtali aliqð
ſacrũ officiũ ꝑtraccat:nõ ẽ dubiũ qͥn indigne⁊
nõ ſccẽ illud faciat. Cõcludit g̊ ꝙ qͥ cũq; in pctõ
moꝛtali exñs ſcient᷑ exhibʒ ſe in aliq̃ actu vt mi

niſter eccłie:totiẽs moꝛtalr peccat qͥᷣtiens hmõi
actũ facit. Pꝛoinde ⁊ Amb.ðt. Meliꝰ ẽ diuia

ſacr̃alia oino dimittere qᷓ; indigne tractare.Exẽ
plũ legit᷑ in ſpec.diſ.ix.exc.cx.q magnꝰ Karolꝰ

q̃dã die feſtiuitat dũ miſſaʒ audiret:diaconꝰq

nocte illa peccauerat cũ młtere nec penitẽs euã⸗

geliũ canebat.Et ecce dei iudicio aranea de ſuꝑ

caput eiꝰ filãdo deſcẽdẽs in aſpecu iꝑator ca⸗
put uũliꝰpupugit ac ſine moꝛa ullũ miſexꝝ excixit
O dei iudiciũ. Quartꝰ caſus rõne dubij. b ẽ
qñ qͥs ꝓbabiłr videt vł dubitat ꝙ ampliꝰ illo

anno copiã idonei ↄfeſſoꝛis hẽe nõ poterit qͥ.ſ.

ipᷣm poſſit abſoluere ſaltẽ ꝓ tꝑe ab eccłia ſtatu
to. Exẽpli gra.Si qͥs tale pccm hʒ ꝙ ad papaʒ
vel legatũ abſolutio ꝑtinet.⁊ nũc hʒ copiã ↄfeſ⸗

ſoꝛis a q̊ͥ põt abſolui:tenet᷑ ↄfiteri:ſi dubitat ꝓ

poſtea no habebit. Sed heu X Aliqͥ cauil/
lantes dicũt. Quid mihi de obſeruãdis caſib⸗
hmõi.ſuffict mihi eccłie pᷣceptũ ſunpłrtenẽdũ
ꝙ tm̃ ſeł in ãno ↄfitear. Sed ꝓ exẽplo ad ſub

leuationeʒ mentiũ ponat᷑ ꝙ Petrus accepit a

iudice vineã excolendã ꝓ ſalario ↄpetenti.Qui

mercede accepta cũ vineã colere cepiſſet inuenit
młtas labꝛuſcas.i.ſilueſtres vineas:ſpinas ⁊
vepꝛes:qꝝ tedio affectus vult vineꝗ deſerere ?ꝰ
ſalariũ retinere.Quenit᷑ ̊ an poſſit h̊. Jpᷣe petrꝰ

arguit ſic. ꝙ de labꝛuſcis ⁊ ſpinis nihil fuit co⸗
gitatũ vel actũ in paciſcẽdo.ſʒ de vinea tm̃ fru⸗

Dominica de par
„ %
ctifera. g
m
8O eccłiaſtici. Nã Landul.ſuꝑ.iiij
ertim ſi pctm̃ cõmiſſũ ẽ mãifeſtũ

vt in pᷣmo caſu patuit. Idẽ tenet ſan. Bermnardi
nus in ſuo q̃drageſimali ð epla ſolẽnit᷑ ĩ eccldia

fideicõmil.l.nõ alicer. Sed iudex ) bᷣ ðᷣt.Abſq;

b ̊ pacto nõ ẽ recedẽdũ.ff de legat 2

hmõi vinee cultura nullã hẽbit vtilitatẽ nec fru⸗

ctuũ redditiõz.&̊ h fuit ſubintellectũ.arg.ff. ad

legẽ aqᷣlia.l.illud.g̊ opus ẽ cõplẽdũ oĩno vt pa⸗

ctu teneat:nociua auferẽdo.Als ſalariũ ꝑdat.
qꝛ pactũ nõ tenuit.Et h̊ eſt vgrũ ac ſnia ſic fert᷑.

Spũalrt ſic hõ in vita pñti ccepit a deo aaam

taq; vineã excolendã vtutib ⁊ pnie oꝑib era⸗
dicando oẽs ſpinas vicioꝝ ⁊ eijdẽdo ꝑ ↄtritio

nẽ ⁊ ↄfeſſionẽ.qð ſi fidełr nõ fecerit:pdet merce

dẽ et᷑ne btitudinis.O g̊ pctõꝛ diſce fidełr ↄfite⸗

ri. Quintꝰcaſus rõne inſtituti h̊ ẽ᷑:qũ inſtöðne

ſpẽali qͥs ẽ obligatus ad płies ↄfitẽdũ.⁊ ſtatu⸗

tũ obligat ſub pcepto.ſic ſũt religioſi hñtes ſta

tutũ bis in hebdomada ↄfiteri vel ſel.tũc tenet᷑

ↄfiteri die ſtatuta hĩta o ꝓpoꝛtũitate. Sextꝰ rõ

ne ſtimuli.ſ.ↄſcie dictãtis ꝙ ſtatim teneat᷑ ↄfite

ri.qꝛ Aug.xxviij.q.j.c.oẽs.S.ex his.ðt.Oim̃e qð

fit ↄ ↄſciaʒ edificat ad gehẽènã. ꝓ Septimꝰ

rõne ꝑiculi.h̊ eſt qñ qͥs dʒ exponere ſeipᷣm ꝑici

lo moꝛtꝭ.vtputa intrat bellũ vł iter latronũ pi⸗
culis plenũ.vł peſtilẽtie terrã ⁊ alias ꝑiculoſal

infirmitates incurrit.Nã gnał reglaẽ̃ᷣm Pe.
de pal. ꝙ ſp tũceſt ꝑiculũ moꝛt cũ qͥs eſt in tali
caſu in q̊ freqᷓnt᷑ hoies moꝛiunt᷑. Hec in angetł.

Ex q̊ ptʒ ꝙ młieres in ꝑtu ↄſtitute ſunt in ꝑici

culo moꝛtd.iõ añ tenent᷑ ↄfiteri de ꝓpin̊. Oca

uus caſus ẽ rõne articuli.ſ.moꝛt.qꝛ tic qͥlibet

tenet᷑ ſe pᷣpare ꝑ ↄfeſſionẽ ⁊ pniam veraʒ ad dei
miaʒ ↄſeqnda in iudido tũciminẽti. VUñ ſaus

Aug.in ſua legẽda dixiſſe legi᷑ in hoꝛa moꝛtis.

ꝙ; nullus hoim q̃ntũcũ q; excellẽtis meriti ſine

⁊feſſione ⁊ euchariſtia debeat moꝛi.O gcharii
ſimi nolite ꝑdere aias vꝛas:ſʒ ↄfitemi put tene
mi in caſibo pᷣdictis ſaltẽ ꝓpt᷑ vtilitatẽ sfeſſiõis.
Z Circa tertiũ de ſalubꝛi liberatiõe.ſ.a moꝛte

ꝑ ↄfeſſionẽ.Exq̊ xpᷣs dñs in hodierno euãge.iu

xta thema pᷣacceptũ iurãdo ꝓmittit di. Amẽa⸗
men dico vob:ſi qͥs pᷣmonẽ meũ ſᷣuauerit moꝛ

tẽ nõ videbit in eternũ.Et int᷑ oẽs xpᷣi ſmones
obſeruãdos pᷣcipue ſᷣmo de fadẽda ↄfeſſiõe hʒ

hoiem liberare ſalubꝛit᷑ a moꝛte.ſᷣm ꝙ teſtatur

Amb.in ſᷣmone q̃drageme.⁊ de pe.di.j.c.eccce

nũc.di.Cõfeſſio aiam a moꝛte liberat. Jõ bꝛeui

tatis amoꝛe finẽ ponẽdo huic ſfᷣmoni: ſuffidat

notare qm̃ cõfeſſio liberat a moꝛte triplici.viq
qꝛ Pꝛimo a moꝛte aie q̃ fit ꝑ petm̃ a qͥ liberat
exdudẽdo. Scðo a moꝛte nature a q̃ ſepe mira

culoſe liberat.Tertio q̊ʒ a moꝛte gehẽne pᷣcau⸗⸗,

do.Hec oñdit deꝰ ꝑ tale Exẽplũ miraculoſuʒ
qð narrat Ceſariꝰ in dyal.di. ꝙ in ciuitate Dar⸗

baceñ.clericqͥdã depauꝑatus hñs ſoꝛoꝛẽ dixit
cuidã aurifabꝛo. Aſpoꝛta ad domũ meã vaſa

—

aurea ⁊ argentea:eſt em̃ qͥdã mercatoxapð me
q vult talia emere. Aurifa ber lucrũ deſiderana
accepit płima vaſa hmõi ⁊ venit.Quẽ vidẽs cle

ricus eẽ ſolũ in domo:occidit ꝓpt᷑ hñdũ cheſau
rũ illũ.⁊ cũ ſoꝛoꝛe adiuuãte in coaᷣ piect.Ccũ

)

A —

õx

— ð —

52

WWdd — — —

—. — ——

Bermea

q; aurifaber nõ rediret domũ alta pie familia
reqrere cepit illũ.Tandẽ ſuſpitiõe mota clericꝰ
o ille atq; ſoꝛoꝛ captiuant᷑.ſed crimẽ negãt. Poſt

ea cõuicti ꝑ aliq̃ indicia res inotuit ⁊ moꝛti ad/

iudicant᷑ ambo.Tũc ſoꝛoꝛ dixit fratri.Cõfitea⸗

mur pctã nr̃a vt ſi moꝛimur in coꝛꝑe:nõ moꝛia

mur eterna marbee intra xpᷣi ꝓmiſſum
us induratus noluit ↄfiteri

g dictũ. Sed cle
puella aũt ↄfeſſa eſt eũ maxia ↄtritiõe ⁊ lachꝛy⸗
mis mł ſacerdoti.Deinde colligati ſiład ↄcre
mandũ:igne magno accẽſo cericꝰmox ↄſumit

Puella vo vᷣtute ↄfeſſiõis vincuł cõbuſtis nõ
aliter ſenſit ignis ardoꝛẽ qᷓ; ventũ roꝛis flantẽ.
Quo viſo miraculo.oẽs qͥ ibi aſtabant deũ lau
dauerũt.⁊ młti ↄfeſſionẽ freq̃ntare ceperũt.O gꝗᷓ
xpᷣiane penſa valoꝛẽ ↄfeſſiõis de q̊ ſubſeq̃nti ſer
mone pla alia dicemus. Rogenus gxpᷣm ⁊c.

Dñica de paſſiõe poſt pꝛandiũ Ser.xxxviij.
de ↄfeſſiõis fructibo ⁊ reiteratiõe neceſſaria.

Beoccupemus
p facliẽ dñi in ꝓfeſſiõe.psS.xciiij. Scaũs
DS.in ſpũſctõ inſtruit nos vbis in
pᷣmiſſis vt poccupemus faciẽ dñi dei nr̃i in cõ⸗
feſſione.Sed qm̃ iuxta ſcbturas Pꝛimo qdaʒx
eſt ↄofeſſio dine laudis.⁊ hãc debemꝰ nos poc⸗
cupare ſᷣm Lyrã ſic intelligẽdo ꝙ tẽptatiõʒ dia
boli a tli ↄfeſſiõe ĩpedire conãtis debeamꝰ anti

cipare.gð facimꝰ qñ a pctis ad deũ diligẽdũ ⁊
laudãdũ ↄuertimur.lã Ecci.xv.õ eſt ſpecio

ſa laus in oꝛe pcõꝛis.Scðo qdãa ẽ ↄfeſſo pctõ⸗
rũ ⁊ accuſatiõis.⁊ in hac debemꝰ deũ iudicẽ pᷣ
occupare in pñti faciẽdo. Nãa in exẽplo videmꝰ
ꝙ qn qs extimat a iudice ſniaʒ moꝛt õᷓ ſe feren
dã liuſto iudicio.tũc feſtinat pᷣoccupare faciẽ iu
diq añqᷓ; ſnia lata ſit ⁊ ꝓlata.vt negocia ſua cõ

ponat antea q; ſniam dãnatiõis excipiat. Sic
ſpũalr debemꝰchariſſimi ⁊ nos anteq; in hoꝛa

moꝛtꝭ iudex xpCᷣs ferat dãnatiõis ſniam vt cõpo
namus cũ xpᷣo pᷣoccupãdo ⁊ pᷣueniẽdo tpᷣs iu⸗/
dicij ⁊ ſnie in ↄfeſſiõe pctõꝝ:ne ſnia eterne dã⸗
natiõis feriamur. Pꝛoinde Ecc̃i.xvij. Añ moꝛ⸗
tẽ ↄfitere:a moꝛtuo q̃ſi nihil perit ↄfeſſio.qð pᷣt
poni ꝓ alio themate cct ſᷣm Lyrã exponit᷑:qꝛ cõ

feſſio pcõꝝ añ moꝛtẽ valet ad ſalutẽ multipłr.
ſz poſt moꝛtẽ inutił eſt ſibi.O g chariſſimi.o vi

ri.o mlieres.o ſenes.o iuuenes.o diuiteſ.o pau
peres.o pncpes.o oẽs cõiter hoĩes:hoꝛtoꝛ vos

⁊ me iuxta pᷣmiſſum thema pᷣoccupemus faciẽ

dñi in ↄfeſſiõe. Itaq; de ↄfeſſiõe adhuctria my
ſteria ꝓ pᷣ ſᷣmõe declarabim? pᷣter ea q tacra ſũt

in pcedentd.
Heun de ↄfeſſiõis ſaluifica iteratione.

cðm de reiteratiõis neceſſaria obligatiõe.
Tertiũ de obmiſſiõis duriſſima dãnatione.
A Circa pᷣmũ de ↄfeſſiõis reiteratõe qri.vtꝝ
ↄfeſſiõʒ factã reſpectu eoꝛũdẽ pcõꝝ debeat hö

reiterare. Rñdet᷑ ſim Rich.in.iiij.di.xvij.⁊ cõit᷑

doc ꝙ ve Tlegitime ↄfeſſus nõ tenet᷑ de neceſſi⸗

NANuarta pene diminutio.

. „

tate ð eiſdẽ pqis ↄfeſſionẽ reiterare. Notant öꝛ
ve ⁊ legitcie ↄfeſſus.qꝛ in cer caſib qͥb ↄfeſſio
nõ fit rite vel legitime:tenet᷑ neceſſario ↄfeſſionẽ

pccõꝝ iterare vt fiat legitia ↄfeſſio de q bo pate⸗

77

bit ar.ij. Als nõ tenet᷑ q; obedire etiã ↄfeſſoꝛi p

cipienti ſibi vt iteꝝ eadẽ pcta ↄfiteat᷑ de qbo nite
pfeſſus ẽ ſ̃m/ Pe.ð pa. Rõ Rich.ẽ.qꝛ nõ ẽ rõna
bile vt ꝓ eadẽ cã neceſſe ſit hoĩem bis iudicari ĩ

codẽ foꝛo. Si tñ qͥs ex bono ↄſilio velit iterare
ↄfeſſionẽ de eiſdẽ pctis laudabile ẽ ⁊ meritonũ

de pe. di. . mẽſurg. Hecĩ ange. B Pꝛoinde
Alex. de ales in.iij.nõ tñ ꝓ neceſſitate ſʒ q̃dã cõ
gruitate ludat illos qͥ ſepius iteꝝ ↄfitent᷑ pctã

⁊ ſtatim:aſſerẽs freq̃ntẽ ↄfeſſiõʒ valere ad ples

ꝛuma eſt culpe cognitio.
Scoda eru beſcentie ſatiſfaccio.
Tertia mentis ſecuratio.

(vtilitates.

7„

Quinta interceſſoꝝ multiplicatio.
Sexta gre augmẽtatio.
Septima remiſſionis ↄſecutio.
Ocaua offenſionis euitatto.
Nona dei glificatio ⁊ demonũ ↄfuſio.
Pꝛia vtilitas ðꝛ culpe cognitio:qꝛ ſacerdos in
ſtruere dʒ ofitẽtẽ ⁊ ei oñdere pctõꝝ guitatẽ ſi eſt
moꝛtle vł veniale vt ſciot ſe cauere.⁊ ſic ſepe ↄfi

tẽdo clariꝰ coò́ſcit pctã ſua ⁊ ↄſciaʒ ſet rectifiea

re. Scðᷣa ðꝛ erubeſcẽtie ſatiſfactio.Aug.de pe.
di.j.quẽ penitet.ðt.Erubeſcẽtia mag ꝑs ẽ ſatiſ⸗
factõis. Terria ðꝛ mẽtis ſecuratio ꝗ fit ex cogi

tatiõe venie accepte. Quana pene diminutio

q̃ fit ex vi dauiũ.p. Quita intceſſoꝝ młciplicatõ
qꝛ ↄfeſſoꝛes tenet᷑ oꝛare ꝓ ilł qͥ ſibi ↄfitent᷑.⁊ ſic
płibo ↄfitẽdo płificant᷑ oꝛãtes. Sexta gre au⸗

gmẽtatio.qꝛ qlibʒ ↄfeſſiõe gr̃a acqͥrit᷑. Septia

remiſſiõis ↄſecutio.Uñ mgr̃ in.iiij.di.xvij.cuij
ðᷣt.Quãto plłibo ↄfitebit᷑ qs in ſpe venie turpitu
dinẽ crimis:tãto faciliꝰↄſeqᷣt᷑D·gſr̃am remiſſiõis
Octaua ðꝛ offenſiõis euitatio.qꝛ deus auget

graʒ vt poſſit cauere pccã Nona dei głificatio

⁊ demonũ deiectio.qꝛ totiẽs deꝰ ꝑ hũilitatẽ ↄfi
tẽtᷓ gkificat᷑ ⁊ diabolꝰↄfũdit᷑ ⁊ deijct6ĩ. E Un
Aug.li.ð pnia ðt.Nec vehem̃tiꝰ diabolũ ꝓſter
numꝰ qᷓ; cũ hũilitatẽ ſeqͥ mur.nec acrioꝛes ei do
loꝛes infligimꝰ q; cũ pctõꝝ nr̃oꝝ plagas ↄfitẽ⸗
do ſanamꝰ. hec ille.Exeẽplũ narrat Cela.i dyal.
⁊ in ſpec.di.vj.exẽ.lxxxiij.ꝙ qdã mgr Tho.theo
logꝰcũ iĩ caſtro q̊dã moꝛiturꝰ eẽt:vidit diabolũ
ſtatẽ in anglło.ui dixit.Quid h̊ ſtas cruẽta be
ſtia.Adiuro te ꝑ deũ viuũ dic mihi qͥd vob ma
xie noceat.Ad qð demõ rñdit.ihil nob tantũ
nocʒ ⁊ vᷣtutes nr̃as ſic eneruat qᷓ;tũ freq̃ns ↄfeſ

ſio. Quo audito doctoꝛ ille letꝰ expirauit.O Gᷓ

xpᷣiane diſce ↄfeſſiõeʒ freqᷓntare. Sʒ vt ꝓ ↄſola⸗

tõe aliqð iſerã.Exẽplũ ad excitãdũ a ſõno.Noli
te ↄfiteni ficce:vt narrat᷑ ð qͥdã qͥ iuit ad macellu
volẽs vicʒ carneſ aſtute rape.⁊ pꝰ itrauit eccłiaz:

viditq; ibi ſacdotẽ ↄfeſſiões audiẽtẽ.acceſſit zz
⁊ ſecreto q̃i ficca ↄfeſſiõe dixit eið.dñe hẽo q̃ndã

Dominica de paſſiõe
. .

ſociũ peſſimũ qͥnõ ẽ eln us a młtj annis.nũc

induxi eũdẽ vt ↄfiteat᷑:audite ̊ eũdẽ ⁊ coꝛrigite
dure:qꝛ auarus cẽ.⁊ de pecũia potiꝰvob loquit᷑

qꝙᷓ; de alijs. Sacerdos ait.Adduc illum ad me.

Liüc ille in macello acceptis carnibo dixit carni
fici.Mitte ᷣuũ tuũ mecũ ⁊ illi ꝑſoluã in hoſpi
tio.Quẽ adduxit ad ſacerdotẽ:cui ſuſurrañ.ðt
Iſte eſt hõ de q̊ dixi vobis. Sacerdos ſimplex
neſciẽs dolũ:dixit ſᷣuo carnifiò.Expecta fili q̊p/
uſq; ꝑficiã iã iſtiꝰ ↄfeſſionẽ.ſ.quẽ audire cepi⁊
poſtea diſponemus.ſ̊ᷣ iſte de ſoluẽdo putauit.

Ille aũt interim cũ carnibo abſceſſit. Poſtea g̊
ſacerdos dixit illi ᷣuo.Cõfitere fili paã tua. At

llle. Quid mihi de ↄfeſſiõe:ꝑſolue pciũ de carni
bus. Sacer. dixit. Miſer:audiui de te qꝛ totus
es auarus ⁊ ſo pecuniã ſomnias.ſcito qꝛ nunc

confiteri te opoꝛtet qͥ nõ es ↄfeſſus a mult an/

nis vt dixit mihi ſocius tuꝰ.Sicq; altercatiõe

mota mas rixa eſt int᷑ eos exoꝛta ⁊c. Sed iam

ↄuertamurad ſᷣmonẽ.
D Lirca ſcðm de reiterãdi obligatõe.Queri
in qbo caſibo neceſſe ſit iterare ↄfeſſionẽ de eiſdẽ
ꝓctis factã.Ad qð rñdet᷑ ᷣm doc.ꝙ multi ſunt

mõi caſus. Ex qͥb timmõ illos qͥ cmuniꝰ ap⸗
pꝛobant᷑ ⁊ tutiꝰ vident᷑ teneri hic ꝓſequemur.

SHerna ꝓpter abſolutiõis impotentiã.
Scððo ꝗꝓpter ↄfeſſoꝛis ignoꝛantiã.
Tercio /ꝓpter diuiſionis maliciã.
Quarto ꝓpt obliuionis negligentiã.

Quinto ꝓpter debite diſpoſitiõòis carentiam

Pꝛimus caſus pt abſolutiõis ipotentia.h̊ ẽ:
qñ ↄfeſſus ẽ pmo aliqͥs ↄfeſſoꝛi tali.ſ.qͥ ulũ nõ
potuit abſoluere.vł qꝛ ille ↄfeſſoꝛ nõ habuit iu
riſdictionẽ eo ꝙ fuit ſacerdos alienus:nõ aliq̊
mõ ꝓpꝛiꝰ:vł qꝛ excõicatus aut interdieꝰ vł ſu⸗
ſpenſus.vel qꝛ ↄfitens habuit tale pccm̃ qð ſa⸗
cerdos nõ potuit ſua autoꝛitate abſoluere. ꝓpt⸗
ea dʒz ad ſuꝑioꝛẽ recurrere ꝓ abſolutiõe.⁊ illi te/⸗
net᷑ ierato ↄfiteri. In pᷣdicq caſibo qñ ↄfitẽs pꝰ
ea audit vł ꝑcipit talia:tenet᷑ iterare ↄfeſſioneʒ.

Rõÿõ.qꝛ abſolutio nõ valet ab eo qͥ nõ põt abſol

uere.extra ð ſen.excõ.c.nõ dubiũ. Vñ ſᷣm Rich
oꝑtet tũc recurrere ad ſuꝑioꝛẽ ⁊ iteꝝ ↄfiteri illa
de qͥ bo nõ potuit abſolui. Alia autẽ pcã a qᷣb
potuit abſolui:iterato ↄfiteri nõ tenet᷑ ð neceſſi
tate.ſi tñ integre oĩa ↄfeſſus ẽ ꝓpꝛio ſacerdoti ꝑ
oĩia rite ⁊ abſolutus ẽ legitime.alłs tenet᷑. Quia
qð nõ eſt rite faccũ ꝓ nõ facto reputat᷑.ff. Quid
de his qͥ ſat dare cogunt᷑.l.q̊tiens. Scðs ca
ſus ꝓpr ↄfeſſoꝛis ignoꝛantia.ã ſi qͥs ſcient᷑ cõ

fitet᷑ ignoꝛanti ↄfeſſoꝛi in caſu ꝑiculoſi pci q̊ il

le neſcit abſoluere:tenet᷑ ↄfeſſionẽ iterare alicui
ↄfeſſoꝛi diſcreto ne ſe ꝑicho exponat. Tertius
caſus ꝓpt᷑ diuiſiõis maliciã.ſ.qñ qͥs nõ ↄfitet᷑ ĩ
tegre oia vni ↄfeſſoꝛi ex malicia ſcent᷑ tacendo
aliqð moꝛtale vł eiꝰcircũſtantiã q̃ eſſet neceſſa⸗
rio ↄfitenda.tũc tenet᷑ iterato oĩa ↄfiteri.Et ð hᷣ
exẽplũ ponemus in fine huiꝰ pᷣmonis. E

Szʒ ga lcalias pctm̃ moꝛtale tacuitnõ ex ma
licia ſcient᷑:ſed ex obliuione vł ignoꝛantia. Rñ⸗
det᷑ ᷣm Rich.in.iiij.di.xvij.⁊ in ſũma Ange.qꝙ
ſi ↄfitens adhibuit debitã diligẽtiã ſufficent᷑ ꝓ

ut potuit vt mẽoꝛiã hẽet oim pcœõꝝ moꝛtaliũ:

tũc nõ tenet᷑ ↄfiteri alia pccã ↄfeſſa:ſʒ ſufficit ↄfi
teri ſolũ h̊ pctm̃ de q̊ recoꝛdatſ.qð fuerat obli
tus ↄfiteri pus.Sed an debat b ofiteri eidẽ ſa
cerdoti cui pus fuit ↄfeſſus qñ fuit iſtud pam
oblitꝰ. Rñdet᷑ ᷣm eudẽ ꝙ ð neceſſitate nõ tenet᷑

ſ ſuffic ↄfiteri alteri. Si aũt ↄfitẽs nõ adhibu

it debitã diligẽtiã ad mẽoꝛandũ ſed fuit igno⸗
rans ignoꝛãtia craſſa vł affecata:tũc tenet᷑ oia
pctã ſua ↄfeſſa ⁊ tałr o blita ↄfiteri vni ſacerdo
ti.Excepto ſ᷑ʒ Bonauẽ.ꝙ ſi poꝛẽ ſacerdotẽ hꝛet
cui fuit recent᷑ ↄfeſſus:ita ꝙ in mẽoꝛia hꝛet ↄfeſ
ſa pctã.vel ſaltẽ pniam impoſitã.tũc ſufficeret
ↄfiteri oblitũ cũ ſua negligẽtia ⁊ de illis pᷣus cõ
feſſis dicere culpã implicite.vt ſer.xxxvj.QO. F
Erxr his docum̃tũ eſt ſᷣm Pe.de pal.in.iiij.qꝙ;
qñ pmꝰ ↄfeſſoꝛ habebat autoꝛitatẽ abſoluẽdi

ab oi excõicatione ⁊ oĩb caſibo: ⁊ ſic intẽdebat
abſoluere ab oibo ↄfitentẽ:tũc liq; petm̃ oblituʒ

ex negligẽtia eſſet caſus reuatus vł excõicatio
poterit nihilominus ↄfeſſoꝛ ſcðᷣs eũ abſoluere:
qꝛ nõ põt eſſe amplius caſus reſᷣuatꝰ nec excõi
catio ſed ſolũ pom ſimplex. Aduertant ꝗ illi qͥ
eligũt ↄfeſſoꝛẽ autoꝛitate apłica.vlł qͥ intrant re
ligionẽ᷑:vt ſcʒ faciãt ſe abſoluere ſic ꝙ in abſolu
tione ↄfeſſoꝛ intẽdat ab oĩ excõicatiõe ⁊ oĩbo re⸗

ſeruatis caſibo abſoluere qᷓntũ autoꝛitas eoꝝ ſe

extendit. Alioqͥn opoꝛteret recurere ad euʒ qͥ de
iure poſſet a tali abſoluere.facit extra de ſen.ex⸗
cõi.c.officij a Zᷣrio.⁊ ð reſch.c.ſuꝑ lr̃as. Hec An
gelica. Quartus caſus.ſ.in q̊ tenet᷑ qͥs iterare
ↄfeſſionẽ eſt ꝓpt᷑ obliuionis negligentis.hᷣ ẽ:qñ
qs ↄtepſit vł neglexit iplere iniunctã pniam ꝓ
moꝛtali.⁊ iã o blitus ẽ illã.Si aũt recoꝛdat᷑:nõ
tenet᷑ iteꝝ ↄfiteri:niſi ð negligẽtia vł ↄtẽptu ob
miſſe pnie.Excipit᷑ ſᷣm Bonauẽ.qñ rediret ad
eũdẽ ↄfeſſoꝛẽ qͥ recoꝛdaret᷑ de confeſſis vł pnia

quã iniũxerat:tũc ſine iteratiõe ſufficeret illam

pniam reacceptare. Quintꝰcaſus ꝓpt diſpoſi
tiõis debite carentiã.ſ.qñicte ẽ ↄfeſſus ſine de

bita diſpoſitõe ↄtritiõs vł attritiõis.De h̊ vide

ſer. xxxvj.Q.Aliq ponũt płes alios caſus circa

bp:ſʒ qm̃ nõ apꝛobant illos doc. moderni cõi⸗

ter: ideo dimttoot.
G Lirca tertiũ de obmiſſiõis dãnatiõe duriſ

ſima notãdũ ẽ ꝙ in ↄfeſſiõe aliqð pct̃ obmit

tẽs ſcient᷑ ᷣm theologos tã duriſſime dãnat᷑ a

deo ꝙ nullũ pctm̃ etiã ſi qðᷣ ↄfeſſus ẽ tũc ſibi re

mittet᷑.ſed ꝓ oibo penã habebit.Excuſat᷑ tñ ſi ex

igrãtia iuincibili obmittit.ſic pueri ⁊ puelle fa
clũt pła pctã.ſ.mẽtiẽdo vł ꝑiurãdovł błaſfemã

do vituꝑando maledicẽdo.⁊ hmõi mõis alijs
ſiłr fatui ⁊ amẽtes qͥ cũ ad ↄfeſſiõeʒ ĩiducũt᷑ pla

ſepius ↄfitendo dimittũt,.? tales ex ſant᷑ a dã

O6 /

6

Bermo

nariõe ꝓptignoꝛantiã inuinabie en oẽs doc.
C

coiter.Et ſᷣm qð ðꝛ in Ange.ſum. tales etiã qñ
adulti facti reco gnoſcũt illa cõmiſiſſe moꝛtalia
⁊ obmiſiſſe in ↄfeſſiõe:ꝓpter talẽ ignoꝛantiã nõ
tenent᷑ iterare ↄfeſſiões pᷣus factas a pncipio:ſʒ
ſufficit de illis ↄfiteri ſolũ qñ talia cognouerũt
foꝛe arrlierar he qͥ ſcient᷑talia dimiſerũt:ↄfi
teri tenent᷑ iteratᷓ ad oĩia qᷓntũ recolũt.alioqͥᷣn
dãnabũt᷑ ⁊ punient᷑ ꝓꝑ omibꝰ ofeſſis in tali ↄfeſ
ſiõe nõ legitime facta quotqͥt annis ſic ſteterũt
ſine vera ↄfeſſione.Et ptʒ ꝑ HExemplum
notabile qð legit᷑ in libꝛo dicto Scala celi.⁊ in
ſpec̃.exẽ.di.ix.exẽ.xxxj.q; duo frẽs quoꝝ vnus

habebat autoꝛitatẽ penitẽtiarij pᷣpe.⁊ alter erat

innocẽs.Cũ irent ꝑ viã venerũt ad caſtrũ cuiuſ
dam nobilis matrone:q̃̊ pctm̃ quoddã cũ ſuo
ↄſanguineo cõmiſſum in adoleſcentia vſq; ad
annos.xj.pᷣ verecundia ↄfiteri nõ fuit auſa.hec
cogitauit di.Iſti frẽs nõ cognoſcunt me ⁊ foꝛte
nũqᷓ; decetero videbũt me:iõ ſecure iſtis ↄfite⸗/
boꝛ.Cũq; ↄfiteret᷑ pᷣmo iſtoꝝ fratꝝ:ſcðs ſtans

ex o ppoſito ad oꝛandũ videbat ꝙ ad ſingula q̃

ↄfitebat᷑ bufo de oꝛe illius exibat:ſaltãdo ꝑ ec⸗
cleſiã exiẽs.vltimo oĩm vidit bufonẽ teterrimũ
ex oꝛe illius pluries caput extẽdentẽ q̃ſi exiret.
ſʒ ſe iteꝝ retraxit.Ad qð om̃s alij bufones tur/⸗
matim reintrauerũt ſalieñ.in os eiuſdẽ mulier⸗
Facta abſolutõe.ſ.co ꝙ hec ↄfeſſoꝛ neſciuit:receſ
ſit młier.Et tandẽ frẽs cũ incederent in via:is qᷣ
vidit taàlia narrauit ↄfeſſoꝛi.qͥ ex hᷣ intellexit q;

nõ fuerit bñ ↄfeſſa mulier. Redeũtes ̊ reꝓpere

rũt eandẽ młierẽ ecce ſubitanea moꝛte moꝛtuã
vñ ↄtriſtati exoꝛauerũt deũ vt reuelaret ſtatũ il
lius.Et ecce młlier apparuit eis eqͥtans ſuꝑ dꝛa
conẽ ⁊ duo ſerpent?s accingebãt collũ illiꝰ ſu/⸗
gen.vbera illius.duo bufones erant ſuꝑ ocłos
duo canes deuoꝛantes bꝛachia. ſagitte ignite
ꝑ aures exibãt.⁊ de oꝛe ignis ſulphureus ſpira
bat.iĩ capite lacerte ſtabat.Quã ſic vidẽtes frẽs
territi interrogauerũt.⁊ dixit. Ego ſum iſta mu
lier infelix q̃ celaui pctm̃ ⁊ ſum dãnata ꝑpetuo
Tunc frater pnĩarius dixit.Per deũ adiuro te
dic qͥd ſignificãt iſta q̃ in te video. Rñdit.Ser
pentes in vbera dat ſunt mihi ꝓpt᷑ tactus imũ
dos.Bufones in penas ocłoꝝ aſpicientiũ pᷣue
Canes in penã:qꝛ elemoſynas q̃s debuiſſem
pauꝑib dare dedi canib ⁊ amatoꝛibo carna⸗
Nlibo. Sagitte ob cantilenas ⁊ detractiões audi
tas.ignẽ vꝛentẽ ſpiro ꝓpter ↄcupias ⁊ oſcula⁊
turpiloqͥᷣa. Lacerte in penã oꝛnatꝰ capitis.Dꝛa
coni data ſum qͥ inextimabili doloꝛe me cruci⸗
at ꝓpt᷑ pctã.q̃ oĩa cruciãt me eo ꝙ vnũ pctm̃ ta⸗
cui.Tũc frat᷑. Iteꝝ dic mihi ꝓpt q̃lia pcã płes
dãnant᷑. Rñdit.UViri dãnant᷑ ꝓpter młta vario
mõ.ſed. mulieres pᷣſertim ꝑ q̃ttuoꝛ plime dam
nant᷑. Pꝛimũ ſoꝛtilegij. Scoõm oꝛnatus vani.
Tertiũ pcm̃ lingue.Quartũ ↄfeſſiõis tacite ex

verecũgia. DNis dicris dꝛaco ſubito leuss cam

damãtẽ. Ue ve mihi maledicte:ad infernũ poꝛ
tauit. Rogemus g̊ dñm ieſum ꝓ gr̃a ⁊c̃.
Pꝛedicta myſteria de ↄfeſſiõe ſufficat:alijs
q̃ nõ ꝑtinent ad ſermonẽ popularẽ obmiſſis.

Feria.ij. poſt dñicã de paſſiõe Ser.xxxix.de ſa
tiſfacciõis diffinitiõe:diſtinctiõe:⁊ iniũccione.

Tabat ieſus et
clamabat di. Si qͥs ſitit veniat ad

me ? blbat Joh. vij.⁊ in euãge.ho⸗
dierno.Dũis ieſus (ſicut Chꝛyf.ſuꝑ bec vᷣba ðᷣt)

neminẽ violentia vel neceſſitate cogere vult ad

ſalutẽ trahendo. Sʒ ſi qͥs hʒ deſideriũ ſalutis
hunc vocat.ꝓpterea dñs ipᷣe ſtabat ⁊ clamabat
di. Si qͥs ſitit.i.ardẽti amoꝛe deſiderat diuinã
gram:veniat ad me ⁊ bibat.ſ.in aia aquã hanc
Spũalxr ⁊ nũc dñs ieſus ſtat expectando pctõ⸗
res ad pniam.cdamat.ſ.vocãdo oẽs di. Si qͥs
ſitit.ſ.ſalutẽ eternã:veniat ꝑ ↄuerſionẽ verã ad
me vt habeat potũ gr̃e ⁊c.vt ptʒꝭ in euãgelio ho
dierno ꝙ h̊ dixit de ſpũſancto. Exq̊ aut nemo
põt venire ad xpᷣi gram hñdã poſt pœm̃ moꝛta
le niſi ꝑ verã pniam q̃ ↄoſiſtit in ↄtritiõe ↄfeſſiõe

⁊ ſatiſfacciõe.⁊ qꝛ de pᷣmis duoby ſufficent᷑ egi

mus in pᷣcedẽtib Reſtat iã agere de ſatiſfactio

4

ne. De hac gtnia myſteria notabimus ꝓ ſᷣmõe.

Pꝛimũ de ſatiffaciõis diffinitiõe.
Scõm de ſatiſfactiõis diſtinctione.
Lertiũ de ſatiſfactiõis iniũctione. r
J ALirca bᷣmũ de ſatiffactiõis diffinitõe:vt ſci
amus qd ſit ſatiſfactio. Ad qð eſt notandũ ſᷣm
Pe.in.iiij.di.xv.ꝙ ſatiſfactio facitt pᷣcipua duo
Pꝛio qꝛ pᷣterita pctã curat recõpenſando. Se⸗
cũdo qꝛ a futunis pᷣſeruat cauẽdo.ꝓptereavarie
diffinit᷑ a doctoꝛibo theologis. Pꝛio nãqʒ ᷣm
Anſel.li.j.Cur deus hõ.c.xiij.diffinit᷑ ſic. Satii
facere eſt deo debitũ honoꝛẽ reddere.ſ.quẽ ho⸗
noꝛẽ hõ ꝑ pctã pᷣterita abſtulerat. Nã ſᷣm Alex.
hõ peccãdo facit deo iniuriã.⁊ eius honoꝛẽ q̃n
tũ in ſe eſt aufert.qꝛ ipᷣm nõ honoꝛat vt deberet
obediendo eiꝰ pᷣceptis.ſʒ ↄtemnit erigendo ſe ↄꝰ
creatoꝛẽ ſuũ peccando.Sed cũ hõ penitẽs hũi
liat ſe deo ꝑ penã recõpenſando deo honoꝛẽ de
bitũ reddit. ⁊ ſic ſatiſfact. Scðo qͥʒ quo ad
pctã futura ꝑ Aug.de eccłiaſtics dogmatiby.⁊
habet᷑ in.iiij. di. xv. diffinit᷑ ſic. Satiſfacere ẽ pee
catoꝝ cauſas excidere ⁊ eoꝝ ſuggeſtionib adi
tũ nõ ĩidulgere.Et ᷣm Bonauẽ.ac Tho. vocat
cãs ſcʒ intrinſece motiuas ad peccãdũ:vt eſt cõ
cupiſcẽtia peccãdi.ↄſuetudo ⁊ hmõi. Sugge⸗
ſtiões aũt vocat occaſiões extrinſecas vł opoꝛ
tunitates ad peccandũ:vt ſunt locus tpᷣs ſode
tas ⁊ hmõi.ſlam vere ſatiſfaciens vl penitens
debet talia remouere ⁊ cauere.puta eijcerea ſe
male mulieris ſodetatẽ:declinare locum ⁊ tpᷣs
oppoꝛtunũ.alłs nõ vere ſatiſfacit. Similiter ſi

Feria.. poſt dominicã de paſſiõe

qͥs nõ vult reddere alienũ ꝑ qð ↄtractũ ẽ pctm̃
Naã.xiiij.q.vj.ſi res.Aug.ðt. Pctm̃ nõ remittit
niſi reſtituat᷑ alienu.! R Tertio deniq; Rich.
in.iiij.di.xv.diffinit ambas illas cõplecteñ.ſic.
Satiſfactio eſt ꝓ illata iniuria volũtaria recõ/⸗
penſatio ſᷣm iuſticie equalitatẽ cum poſito nõ
cõmittẽdi nouã iniuriã.Dicit᷑ in hac diffinitõe.
volũtaria.qꝛ als nõ eſſet ex charitate nec meri⸗
toꝛia.Uñ de pe.di.vij.nullus.Aug.ðt.Nullus
expectet qñ peccare nõ pᷣt.arbitrij em̃ querit de

us libertate vt delere poſſit cõmiſſa no neceſſi⸗/

tatẽ ⁊c̃. Itẽ ðꝛ.ſᷣm iuſticie equalitatẽ.qꝛ dʒ fieri

Fᷣm debitũ iuſticie vt qͥ płꝰpeccauit plus ſatiſfa

cere velit. Uñ Match.iij. Facite dignos fructꝰ
pnie. Grego. In pᷣ vniuſcuiuſq; ↄſcia cõuenit᷑:
vt q̃nto qͥſq; maioꝛa ſibi dãna intulit ꝑ culpaʒ

tãto amplioꝛa lucra querat ꝑ pniam ⁊c̃.oꝑan⸗

do bona plura. Itẽ ðꝛ.cũ ꝓpoſito nõ cõmittẽdi
⁊c̃. Nã de pe.di.iiij.Irriſoꝛ.ðt Iſið. Irriſoꝛ eſt
⁊ nõ penitẽs qͥ adhuc agit qð penitet.O ᷓ pet⸗
catoꝛ diſce quõ ſatiſfacias ꝓ peccatis.
LKirca ſecundũ de diſtinctiõe ſatiſfactionis
Notandũ ꝙ ſᷣm doctoꝛes ſatiſfactio accipi vel
intelligi ppt tripłr. Pꝛimo ꝓ ſatiſfaccione q̃ᷓ
fit homini h̊ eſt ꝓ reſtitutione rei aliene.⁊ hec ẽ
neceſſaria:vt patebit alijs ßᷣmonib. Scðo ꝓ
recõciliatione.Et ſic exq̊ om̃s ꝑtes pnie.ſ.ↄtri⸗
tio ⁊ ↄfeſſio oꝛdinant᷑ ad recõciliationẽ faciẽdã

cũ deo:q̃libet eaꝝ dici põt ſatiſfactio.vt patʒ in

ſũma Ange.ſᷣm Bonauẽ. Tertio mõ accipũ
ꝓ pene debite ſolutione. Et ſic eſt vna ꝑs pnie:
q eſt aſſumptio ſiue adimpletio pnie quã ſacer
dos iniungit in ↄfeſſione.Et ↄſiſtit in tribo.ſcʒ
orone.elemoſyna.⁊ ieiunio pᷣncipałr.qm̃ alia
omia q̃ poſſent in pnia iniũgi ad hec tria redu⸗
cunt᷑.Iſto mõ tertio qᷓ;uis ſatiſfactio ſit diſtin⸗
cca ꝑs pnie de ꝑ ſe:tñ ꝑ accidens ↄuenit etiã cũ
alijs ptibo pnie.qꝛ ſicut ſatifactio ſoluit penaʒ
debitã ꝓ pctis:ita ⁊ ↄtritio ꝑ doloꝛẽ ſenſibilem
ↄiunctũ ſatiſfacit.⁊ ↄfeſſio ꝑ erubeſcentiã. Hec

172

ex Bonauẽ.in.iiij.di.xvj.circa lr̃am.Et de iſta

ſatiſfactione in ſequeñ. VMM
MW irca tertiũ de iniunctione ſatiſfactiõis.
ſq; ꝓ pnia querit᷑. Utrũ vere penitẽs teneat᷑ de
neceſſitate acceptare ⁊ explere ꝓ ſatiſfactiõe quã
cũq; pniam iniunctã a ↄfeſſoꝛe.Ad hanc rñdet᷑
ſᷣm Rich.in.iiij.diſt.xviij.⁊ alios recolligendo
tria documenta.
Srund de indiſcreta pnia.
Scöm de diſcrete iniuncta.
Tertiũ de pnia cõmutanda.

Pꝛimũ eſt ꝙ qñcũq;ʒ ↄfeſſoꝛ iniungit indiſcre
tã pniam:nõ tenet᷑ ↄfitens illã acceptare nec ex⸗
plere. Rõ.qꝛ taliter iniũgens pniam.ſ.indiſcre

tã ↄfeſſoꝛ abutit᷑ daue ſua.vicq; claue ſcie ⁊ ptãt

ergo ⁊c. Scðöm documentũ ꝙ qñ ſacerdos

iniũgit pniam diſcretã ⁊ rõnabilẽ:penitẽs tene
tur ⁊ dʒ eã reciꝑe ⁊ ꝓ viribo adimplere. Rõ.qꝛ

pnĩam ĩp nedo diſcretã ſacerdos recte vtit᷑ da

uib. Quiliʒ aut tenet ſui iudicie iuſt ſniam
Fᷣuare.Utn ſi penitẽs talẽ pniam ſcient᷑ ⁊ ex deli

beratione obmiſerit iplere: moꝛtalr peccat cuʒ
facit abſq; legitima ca.

NNSed di.Exq̊ ꝓ
qͥlibʒ pctõò moꝛtali põt ſacerdos iponere pniaʒ
ſeptennẽ regularit᷑:vt ꝑ ol n p de pe.⁊ re.
Et.xxxiij.q.ij.c.hipᷣm.⁊.S.ſeqffi.⁊.xxij.q.j.Pꝛe

—

dicandũ. Si &̊ tenet᷑ acciꝑe tantã pniam hõ ꝓ

ſinguł pctis:qͥs põt ſaluari.cũ vix iueniat᷑ qͥ ta
liter peniteat. Ad hec rñdet᷑ ꝙ qᷓ;uis regularit᷑
deberet ſeptẽnis pnia ſᷣm canones antiqtus fa

ctos iĩponi.tñ hodie pnie ſunt arbitrarie: vt te⸗
net᷑ cõiter ſᷣm doc.de pe.⁊ re.c.deꝰ qͥ.⁊ de pe.di.

jmenſurã.Ita ꝙ Jo.an.extra de emptiõe ⁊ vẽ.
c.vt menſure.tenet ꝙ canones pniales hodie ðᷣ

nihilo ſuiũt niſi ꝙ bonũ ẽ vt ſacerdos ſciat ſᷣm

eos ſe tꝑare ⁊ pctõꝛi inoteſcere qͥd meret᷑. Idcir⸗

co ſacerdos põt recedere a dictis canonibo:ĩpo

ex cã diſpenſare.vt ptʒ in Ange. Immo ſᷣm Ho

cerdos nõ dʒ eſſe ꝑcus in mitigando pniaʒ tꝑa
lẽ.qꝛ melius eſt ꝓpt᷑ miam reddere rõnẽ qᷓ; ꝓpter
ſen eritatẽ.vt ðt Chꝛiv.xxvj.q.vij.c.alligant.UVñ
ↄfeſſoꝛ diſcretus dʒ eſſe vt iponat talẽ pniam q̃
lem veriſiłr põt ↄfitens poꝛtare ne ðterius eidẽ
ↄtingat poſtea nõ impleñ.Et ſi videt illj nõ in
clinatũ ad pniam magnã:iponat q̃ntũcũq; ꝑ⸗

deat illũ liberatũ a gehẽna ad purgatoꝛiũ traſ⸗

mittere. Caueat tñ ↄfeſſoꝛ vt ſic arbitret᷑:ne vile

ſcat ſq; eccłie autoꝛitas ⁊ ne ↄtẽnat᷑ ptãs clauiũ

atq; ne venie facilitas pᷣbeat icentiuũ culpe.Ad

id di.l. abſit. O Tertium documentũ ſᷣm

Rich. S. ꝙ ſi penitẽs ſentiat pniam ſibi iniun⸗

ctã foꝛe nimis grauẽ ⁊ ad obſᷣuandũ ꝑiculoſaʒ

nendo pniam quã vult ꝓpt᷑ fragilitatẽ hoim.?

ſtien. de pe. 2 re.S. Ad qͥd valent.Exqͥ deꝰ eſt lar
gus dimittẽdo penitẽti penã eternã.ſᷣuus.i.ſa

uã pniaʒ quꝗ ſponte velit.vt ſi nõ põt gaudere
de oimoda illius purgatiõe in pnti:ſaltẽ gau⸗

dz ad eundẽ ↄfeſſoꝛẽ vel ad aliũ ſi illũ nõ poteſft

hꝛe:recurrere.⁊ alleuiationẽ vł cõmutatiõʒ pete

re.⁊ ↄfeſſoꝛ dʒ ↄcedere. Sed qͥd: ſi cõfeſſoꝛ nõ

ↄcederet. Rñdet᷑ ſᷣm Monal.⁊ Ange.ꝙ ↄfeſſoꝛ
tenet᷑ ex rõne charitatis (npiẽ
talẽ pniam cõmutare ⁊ talẽ imponere quã ſine

iculo illũ exponat)

murmure ille velit poꝛtare.⁊ ↄcedere vt ieiunia
impoſita poſſit redimere. Uñ ꝓ EgSl Ebᷣm In⸗
no.⁊ Sco.di.xv.O niło mõ ↄfeſſoꝛ dʒ ꝑmitte

re pctõꝛẽ a ſe deſperatũ recedere.etiã ſi nollet ali

ena reſtituere vł ĩ futuꝝ a pcœcis abſtinere.ſʒ dʒ

eidẽ ↄſilium dare ⁊ pniam iniungere ⁊ hoꝛtari
vt nõ deſiſtat benefacere qᷣcqͥd põt: ⁊ illũinabit
eũ dñs.Et valent ad młta bona ſᷣm doc.de pe.
⁊ re.qð qͥdaʒ.Lñ talem qͥ nõ vult abſtinere vel
reſtituere no debet abſoluere:alłs moꝛtalłr pec⸗

caret tã abſoluẽs qᷓ; penitẽs ſᷣm Rich.in.iiij.di.

xvij. Hec in angelica. Exemplũ narrat᷑ in hiſto
rijs foꝛe ꝙ qͥdam ebꝛioſus ↄfeſſus gſt: cui ofel. 5

61

—, W — —

— — — — — ——, r=---

obnia facere. Rñdit. Impone mihi nunq; aquã vel vendiderit.qͥnq; boues ꝓ vno reſtituer ⁊ q̃
ibere ⁊ hoc implebo.Quo impoſito:ille ſuſce/ tuoꝛ oues ꝓ vna oue.Hec ibi.Et ſᷣm doc No⸗
pit.Tandẽ cũ longã viã q̊dã tꝑe iret nimis ſiti ta pᷣcipue ſᷣm Rayne.in ſũma ꝙ ꝑ hec deſignat᷑
ult. Et cũ fontes ꝓpe viã repperiſſet noluit aquã reſtitutio facienda in omi dãno ꝓximi. Quare
bibere ꝓpt᷑ pniaʒ: qʒ in tali artidło nõ teneret᷑. Ex nãqʒ.v.boues ꝓ vno reddi pcepit niſi ad recõ⸗
q̊ accidit ꝙ infir ẽ⁊ moꝛtuꝰ ꝓ vᷣa pnie ob penſandũ dãnu illatũ.ſlã bos vtił ẽ ad qͥnq;.
ſeruatione ⁊ ſaluatus eſt. Rogemus g̊ xpᷣm ⁊c. qꝛ ĩmolat᷑.carnibo paſcit.lac dat.coꝛiũ diuerſis
vVvyljllibo miſtrat.⁊ arat.Sʒ ouis vtilis ẽ ad q̃tuoꝛ
xl.de reſtitutiõe alienoꝝ neceſſario debitna. xix.lex mandat di.Qui irrogaucrit maculã Ty Qenſbkhbhwanm er e
1 „¶„„ .—. „ ra.defoꝛmitatẽ notabilẽ in mẽbꝛo mutilando: —„
. E5F idã Diceb 9 nt cullibet ciuiũ ſuoꝝ.ſicut fecit:ſic fiet ei.fracturã A. viorn ν
. Wen olee Pant „ fraaura: oculũ ꝓ oculo:dentẽ ꝓ dente reſtitu
„ q ꝛ bonus eſt. Alij aũt dicebant nõ:ſy et.Qui ꝑcuſſit iumentũ reddat aliud.qͥ occidit
ſeducit turbas. Joh̊.vij.⁊ in euãgel. hoieʒ moꝛiet᷑ ⁊c. Itẽ Thob.iiij.Quicũ q; alidad
hoð.Scðm hꝛyſ.multitudo ꝓpłli dicebat de tibi oꝑatꝰ fuerit ſtatim ei mercedẽ reſtitue.Ali⸗
dño ieſu qꝛ bonus ẽ̃. Sed pncipes ſacerdotuz; as gqutoꝛitates cauſa bꝛeuitatis tranſeo. Q
⁊ pᷣhariſei inuidia moti ipᷣm infamabãt di. eſſe cdo obligat ad reſtitutionẽ lex euãgelica
. pctõꝛẽ ⁊ ſeductoꝛẽ. Sic ⁊ mõ vnuſqͥᷣſq; de alte ⁊ etia apłlica Matthᷣ.xxij. Reddite q̃ ſũt ceſar
ro loquit᷑ ᷣm qð afficit᷑. Nam qͥ diligit laudat. ceſari ⁊ q̃ ſunt dei deo.Et Luc.xix. Stans autẽ
Qui aũt odit ⁊ inuidet detrahit ⁊ vituꝑat ꝓxi/ Zacheꝰ dixit.Dñe:ecce dimidiũ bo.me.d.pau.
mũ ⁊ infamat.Et tales detrahẽtes ſunt in ꝑicu·¶⁊ ſi qͥd ali.defrau.reddo q̃druplũ.Dixit aũt ie⸗
lo maxiò.qꝛ nõ ſolũ moꝛtalr peccant.ſed etieim ſus.Hodlie ſalus huic domui facta ẽ. Per qð
tenent᷑ ad reſtitutionẽ fame.alioqͥn nõ vere pe/ inſinuat xpᷣs ꝙ ad ſalutẽ reqͥ rit᷑ alienoꝝ reſtitu
nitent.lã ſᷣm Sco.in.iiij.di.xv.⁊ Rich̊.ibidẽ tio.O vtinã moderni redderent ſimplũ cuʒ ille
ante oẽm pnie ꝑtem requirit᷑ reſtitutio: vel vo⸗ reddidit q̃druplũ. Itẽ apłs Roꝝ.xiij.ðt. Red/⸗
luntate ſiue ꝓpoſito vel actu:qð eſt valde raꝝ ? dite oib debita.Cui tributũ tributũ.cui vecti⸗
difficilè Ideo vᷣſificatoꝛ ðt.Diffamare caue nã gal vectigal.cui timoꝛẽ timoꝛẽ.cui honoꝛẽ ho⸗
reuocare graue. Unde phariſei ⁊ ſacerdotes iu noꝛem ⁊c. Item Jac.v.Ecce merces oꝑarioꝝ
deoꝝ xpᷣo detrabeñn.demeruerũt cadere in maiꝰ vioꝝ q fraudata eſt a vobis damat.ſcqʒ vos ac/⸗
. pctm.ſò homicidij innocẽtis.⁊ tandẽ obſtina / cuſando vt expõit Lyra.Et ibi notat quttuoꝛ
° ti ꝑdiderũt regnũ ⁊ vitã:⁊ incurrerũt eternã dãa pctã damãtia ad deũ 5 pctõꝛẽ accuſando ⁊ vin
S . nationẽ. ⁊ ſic qꝛ nõ reſtituere famã chꝛiſti ſʒ ex/· dictaʒ peteñ. Pꝛimũ ſanguinis innocent effu
tinguere voluerũt:iã in inferno obligatiſꝑ pe/ ſio. Scðm viciũ ↄtra naturã.Tertiũ pauperũ
nas reſtituũt ⁊ nũqᷓ; ꝑſoluũt:ſed in ꝑpetuũ cru opßpſſio.Quartũ mercẽnarioꝝ ðfraudatio.vñ
dant.De qͥ b euãgeliũ h̊ ⁊ thema loquit᷑. IJta ptʒ ꝓpoſitñ. Barle canõica ⁊ ciuilica.Nã
qᷓ; de reſtitutiõe ad quã ꝓ om̃i dãno obligan vt Augꝰ.ait.xiiij.q.vj.Si res inquit ꝓpter quã
hoies declarabimus tria myſteria ̊ ſermone. pcti ↄtractũ eſt reddi poſſit ⁊ noò reddit᷑: pnia
Et ꝓ hoc aliud thema poterit aſſumi ex autoꝛi/ noõ agit᷑ ſed ſimulat᷑.nõ em̃ remittit᷑ pctm̃ niſi re
tatibo ſubſcriptis. . ſtituat᷑ ablatũ. Itẽ extra ð vſurꝭ.c.cũ tu.⁊.c.tua
Pꝛimũ de legali obligatione. nos.ad reſtitutiõʒ tenent᷑ etiã heredes. Et.xiiij.
Scõm de daͤnablili neglectione. q. v. . foꝛte. Aug.ðt. Multi ſunt qͥ dicũt Aufe/
Tertiũ de exemplari oſtenſione. ram a diuite ⁊ paupꝑibo dabo.ſed h̊ diaboli cal
P Qirca bᷣmũ de legali obligatiõe.ſ.ad reſti/ liditate ſuggerit᷑.qꝛ ſi etiã totũ pauperi tribuat
tutionẽ in q̊uis dãno illato generałr.ſiue fame qðs abſtulerat: auget potius pem qᷓ; minuat.
ſinue rei ſiue ꝑſone vel ↄſcie ⁊c. Notãdũ ꝙ ois Hecille. Plura alia ꝑtrãſeo ꝓ bꝛeuitate. Rtẽ
leex obligat ad reſtitutiõʒ vłr oĩm alienoꝝ. ex lege ciuilica ſiue imꝑiali ⁊ politica vbi habet᷑
ꝛimo lex diuina ⁊ ꝓhetica. ꝙ nõ liberat᷑ qͥs a debito rei male ablate ſi ſcit
Srgn lex euangelica ⁊ apłlica. cui eſt reſtituenda:qᷓ;uis det pauperibo vł idul
Tertio lex canonica ⁊ ciuilicc. gentiarijs.ſʒ inſuꝑ pœm̃ auget.qꝛ ille qͥ ſcent
. Quarto lex intrinſeca ⁊ phicca. recipit furtũ cõmittit.ff. de furt.l. Yalſas.Et bᷣ ẽ
— * ꝛio inquã lex diuina veter teſtamẽti ⁊ ꝓphe/ intelligendũ niſi verꝰ creditoꝛ ratũ hẽat. Item ⸗
. tica.qꝛ ſcribit᷑ pceptũ duplex in decalogo.TInũ pniam agũt in coꝛꝑe:ſji pcti detinẽt in aia qui
ſq; Non furtũ faces. Quo ſᷣm Aug.⁊ doc.phi⸗ volũt de rebo male acqſitis facere ecclłias vel ele
bet᷑ oĩs vſurpatio rei aliene cuiuſciq;. Aliud ẽ moſynas ⁊? nolũt reſtituere.ff. Quibus modio-
Mon ↄcupiſces rẽ ꝓximi tui:q̃̊ ꝓhibet᷑ reeétio ? pignus vl hypotheca ſoluix.l. Iteꝝ liberat. S. ij
4 11 9 . .
.„ * W
5 , .

Bermo

ſoꝛ imponere voluit vt nõ biberet vinũ. Ile nõ

acceptauit pniam.Cui ↄfeſſoꝛ.Quick̊ᷓ vis pꝛo

affectio illicita. Deniq; Exo. xxij pcepit deus di.

Si qͥs furatus fuerit bouẽ aut ouẽ ⁊ occiderit

Feria. II.

Duarto lex intrinſeca ⁊ philoſophica.Nã lex
nature dictat vt qð tibi nõ vis fieri alijs nõ fac.
ſz nemo vult ſuũ ꝓpꝛiũ ipᷣo iuito detineri.̊ ⁊c̃.
UVn Policrates li.iij.c.iij.ðt. Philoſophi gen⸗
tiũ iuſtidã q̃ politica ðꝛ infoꝛmantes vnũquẽ⸗
q ſuis rebb ⁊ ſtudijs voluerũt eſſe ↄtentũ.ã
manus nõ vſurpat id qð eſt pedis.i.ambula⸗
re.⁊ ſi ex cauſa vſurpauerit ſtatim ceſſante cau⸗
ſa illud reſtituit pedi.qð ſi reſtituere nõ põt.qꝛ
foꝛte pes nõ põt ambulare.ideo manibo reptat
tñ ſemp affectat vt reſtituat. O ᷓ pctõꝛ qͥ nõ re⸗
ſtituis ſcito.qꝛ verã pniam nõ agiſ.O infelix ꝓ
rebus aiam perdis.
R cCirca ſcðm de dãnabili neglectiõe ſq; reſti
tutõis notandũ.ꝙ reſtituere nolens eſt in mul
tiplici ꝑiculo danationis.iõ qᷓntotiꝰ dʒ hõ alie⸗
na reſtituere ⁊ nõ differre. Pꝛimũ piculũ dia
bolice captiuita. qꝛ vt Aug.ðt.Quãdiu tenes
alienũ:tadiu teneris a diabolo. Scõm ire dei
⁊ maledictiõis.lã qꝛ ſcriptũ eſt ꝑ ps.Maledi
cti q dedinant a mãdatis tuis.Te nẽs aũt alie
nũ facit ↄtra pᷣ ceptũ dei triplex. Jõ triplici ma⸗
ledictioni ſubiacet.Nã pᷣmo facit ↄtra illud pᷣce
ptũ.Diliges ꝓximũ tuũ ſicut teipᷣm.qꝛ cũ ſeno
lit damnificari:tñ ꝓximũ daãnificat. Scðo ) il
lud pᷣceptũ. Nõ funũ facies.Tertio ↄtra illud.
Non ↄcupiſces rẽ pximi tui.vt ſupᷣ dictũ eſt de
iſtis. Uñn expᷣſſe de maledixit talibo Deut.xxvij
di. Maledictus qͥ tranſfert termios ꝓximi ſui
Lyra.vt ſic ꝑtẽ terre illiꝰ habeat ⁊ teneat. Ter⸗
tiũ ꝑiculũ punitiõis multiplicis.qꝛ exquo nul
lũ pctm dumittit᷑ q;diu alienũ nõ reſtituit᷑ vt S.
dictũ eſt ꝑ Aug. Jõ ꝓ om̃ibo ⁊ ꝓ ſingulł puniet᷑
in inferno etiã de qͥb ↄfeſſus ẽ interim. Quar
tũ leſionis crudelis.qꝛ tal cruderł ledit nõ ſolũ
Apꝛiã aiam dãnando:ſed etiã vxoꝛem ⁊ filios ⁊
ↄſanguineos qᷣbo dat occaſionẽ ſuccedendi in
alienis.⁊ ſic ꝑiculũ eis infert dãnatiõis.qꝛ oẽs
ſcienter tenẽtes dãnant᷑ etiã heredes ⁊ ſuccedẽ⸗

ne ꝑtimeſce talia picula ⁊ noli ꝑire.
S Circa tertiũ de exemplari oñſione notãdũ
ꝙ plib exemplis oſtendit᷑ ꝙ hõ obligat᷑ ad re⸗
ſtitutionẽ Heea⸗loein danabit. Pꝛimũ ex
emplũ legit᷑ in veteri teſtamto de dauid qͥ adul
teriũ cũ berſabee ⁊ homicidiũ vꝛie facẽs redar
gutus a deo p ohham Machan pabola ꝓpoſita
w diues tulerit pau ꝑis ouẽ vnicã.Dauid ſen⸗
tentiã tulit di. Filius moꝛi eſt vir qui h̊ fecit ⁊
ouẽ reddet in q̃druplũ.ij. Reg.xij.Et ſic factuʒ
eſt ꝙ diuino iudicio q̃ttuoꝛ filios ex h̊ amiſit.ſ.
filiũ ꝑpuulũ de berſabee natum.⁊ amon ⁊ abſa⸗
lon ⁊ adoniã. Scõðm exemplũ de diulte epu⸗
lone Luc.xvj. Tertiũ quoq; de finali iudicio
MWarth.xxv. In q̊ xpᷣs iudex dicturus eſt ſniaʒ

tes:vt dictũ eſt ſupᷣ.ſecus ſi neſcient᷑. O g̊ xpᷣia⸗⸗

donationis eos qͥ ꝓpꝛia nõ dederũt pauꝑib.

Pꝛoinde ſi diues epulo ⁊ alij repꝛobi tradunt᷑
M diabolo igni ꝑpetuo eo ꝙ nõ ded erũt ꝓpꝛia

reſtituet qᷓntotius poterit in futuro.

poſt dominicã de paſſiõe
2„ „

pauꝑib Ees magis damnabit᷑ qͥ nõ dat alteri
illud qð diure illiꝰ eſt. Quartũ exemplũ de
iuda traditoꝛe diſcipulo.de qͥ ðꝛ Math̊.xxvij.
ꝙ retulit triginta argenteos quibo vendiderat
xpᷣm ⁊ ſe ſuſpendit.⁊ in h̊ ꝙ reddidit melioꝛ eſt
vſurario.eo ꝙ nihil reddit qð male acquiſiuit.
Si g̊ iudas dãnatus eſt.q̊ male retinens alie⸗
na peius danat᷑ qᷓ; iudas.peðꝛ eſt em̃ cłis etiã
dlabolo ⁊ inferno qui ſanctos q̊s detinebat in
lymbo xpᷣo iubente reddidit.iſte aũt nõ reddit
aliena ad xpᷣi pceptũ.Ue ̊ ⁊ ve talibj. Unde ro
gemus dñm ieſum ⁊c̃. èBG

Feria q̃rta poſt dñicã de paſſiõe Ser. xlj. de
reſtitutiõe qñ ⁊ cui debeat fieri:⁊ qͥd de ĩpotẽte.

„
Wes mee vocẽ
o mejs audiũt ⁊ ego cognoſco eas ⁊ vi⸗
tãꝗ etxernã do eis Johᷣ.x.⁊ in euã.hoð.
UVerba ſunt ſaluatoꝛis nr̃i.in qͥb edocet q̃les

xpᷣianos eligit ad vitã eternaʒ. Ideo ðt. Oues

mee.i.xpiani qͥ debẽt eſſe tanq; oues ſimplices
⁊ innocetes qͥ a xpo bono paſtoꝛe paſcunt᷑ coꝛ⸗
poꝛe ⁊ ſanguine ſuo pᷣcioſo. Iſti inquà vocem

xpᷣi debent audire. Uñ Alchũinꝰ exponẽdo ðᷣt.

Oues mee vocẽ meã audiũt.i.pᷣceptis meis ex
aio obediunt.Et ego cognoſco eas.i.eligo ap⸗
pꝛobando ⁊ ad vita eternã introducẽdo.⁊ ptʒ
in euãgelio.Sed qm̃ inter om̃ia pᷣcepta xpᷣi q̃

debemus audire vt gueniamus ad vitã eter?.
nã eſt vox penitẽtie vere.⁊ ꝑ ↄſeqᷓns ſatiſfactio
nis ⁊ reſtitutiõis.ſine q̃ nõ habebit᷑ vita eterna

vt patuit pᷣcedenti ᷣmõe. Pꝛoinde ð reſtitutio

ne declaremus in hocᷣmone tria myſteria.

Pꝛumũ de tpe qͥ tenemur reſtituere.
Scõm de hoie cui debemus ꝑſoluere.
Tertiũ de impotente qͥ nõ valet reddere.

Aliud thema Matth.v. ſlon eribis inde do⸗
nec reddas nouiſſimũ quadrantẽ.

TCirca pᷣmũ de tpe q fiat reſtitutio notãdũ

ſ̃ᷣm Scotũ in.iiij.di.xv.⁊ doc ꝓ regula gñalite
nendũ ꝙ reſtitutio faciẽda eſt ſine tꝑis dilatio⸗
ne qᷓntotius poterit fieri ꝓmode. Rõ.qꝛ tenere

alienũ eſt pem moꝛtale ↄtra dei pᷣceptũ: vt di⸗
cũ eſt pᷣcedenti ſᷣmõe.Sed ꝑ nullã moꝛã tꝑis
licq; in peccato ꝑmanere.q̊ ⁊c̃. Uerũtamẽ ſᷣm eũ

dem Scotũ ⁊ alios doc.excipiũt᷑ aliqui caſus

in quib põt differri reſtitutio cũ ꝓpoſito tali.q
Pꝛimus
caſus ex ꝑte dñi cui debet᷑.ſi vicʒ ille dñs rei vo
luntarie facit dilationẽ vł relaxationẽ:vt ptʒ in
Angel. Secus ſi h̊ fieret ꝑ metũ aut ꝑ fraudeʒ

vel deſperationẽ: b eſt qñ dñs rei relaxauit.qꝛ

timuit ne incurreret indignatiõʒ iſtius qͥ tenet
UVel qꝛ deſperauit ſe hẽe poſſe aliqͥd ab iſto ve
ꝑuũ.Uel qꝛ iſte ꝑ fraudẽ obtinuit ab illo rela⸗

xationem aut dilatiõeʒ tũc tenet re gere citus.

ℳ*

6½

Erxrcipiũt᷑ tñ pᷣci

Secũdꝰcaſus ex ꝑte incõmodi qð ſeq̃ret᷑ viq;
qꝛ ſtatim red deñ.noceret illi dño.Eicut exẽpli
gfra.ſi redderẽ ei gladiũ ſtatim occideret i furia
aliquẽ.vel aliud malũ ſeq̃ret᷑ cõitati vel alicui ꝑ

tius caſus ex ꝑte reſtituentis qͥ obligat᷑ viq qñũ
ſtatim reſtituẽdo ĩcurreret magnũ dãnũ aie vł
coꝛꝑis aut fame ? hmõi.lã reſtitutio ſic pᷣt dif
ferri qᷓ;diu ceſſer

poni reb tꝑalibo. Uñ fur occultꝰnõ tenet᷑ ſeißjᷣm
ꝓdere:ſed tꝑe ↄgruo ⁊ oppoꝛtuno pᷣt ꝑ aliũ cau
te reſtituere.excipit᷑ extrema neceſſitaſ. Quartꝰ
caſus ex vtraq; ꝑte colligit᷑ viq; qñ ſtatim reſti⸗
tuere eſſet ipᷣi reſtituẽti nimis danoſuʒ ⁊ onero
ſum:ac cũ bᷣ dilatio nõ eſſet multũ dãnoſa dño
rei cui debet᷑.tunc ſufficit ſtatim affectu vel in ꝓ
poſito reddere ⁊ poſtea etiã actu ceſſante impe⸗
dimẽto:vt hec patẽt etiã ex angeli. ¶ Do

cumentũ ex iſtis ibidẽ tradit᷑ ꝙ ↄfeſſoꝛ in hmõi

ſibi foꝛmare ↄſciam nõ dʒ dũmodo intẽdat ne
Rociũ vtiliter gerere ꝓ creditoꝛe eo ꝙ nõ ita cito

vl ita cõmode vel nũqᷓ; poſſet rẽ ſuã recupare.
UIn ſic dare põt abſolutionẽ pœõꝛi dũmõ böa
fide ꝓmittat ſatiſfacere certo die. vel aliã cautio

nẽ faciat.nec dʒ iuram̃tũ exigere niſi in caſibꝛ iu
re expᷣſſis. Hec ꝓbant᷑ in angelica. Ultimus
caſus ẽ rõne ipotentie:ſʒ de h̊ articulo tertio pa
tebit. Queſtio g̊ hic oꝛit᷑.vtrũ ille qͥ poſſet:ſʒ tñ
reſtituere nõ vult. attamẽ heredibo vel ſucceſſo/
ribo vt feſtituãt poſt moꝛtẽ imponit ſit in ſtatu

.ſalud. Rñdet᷑ fᷣm frẽm Angelũ.⁊ cõiter doc.
ꝑ bᷣ nõ eſt in ſtatu ſalud:ſed ſi ſic moꝛit᷑ oino dã

naẽ.ſi tñ ob h̊ imponeret heredi reſtitutionẽ:qꝛ
melius ꝑ heredes poterit fieri qᷓ; ꝑ ſeipᷣm.dũ tñ

poneret ꝑ ſeipᷣm facere ſi ſic poſſz:ita erit in ſta
tu ſalutis. Hec in Angel.O g̊ pcõꝛ diſce citiꝰ

reſtituere ne pereas in etenum. .
X irca ſecũdũ de eo cui dʒ reſtitui q̃rit᷑.vtrũ
res alliẽa ſit ſp dio do eltuegg: A p fʒ Sco.
li.iiij.di.xv.ↄcoꝛ. Tho.ij.ij.q.lxij. Itẽ ſᷣm iura.iij.
q.j. Reintegrãda. Et extra ðᷣ reſti.ſpol.q̃ſi ꝑ to.
atq; ſᷣm Rayne.⁊ cõiter doctoꝛes rñdet᷑.ꝙ reſti

tutio regularit᷑ ſemꝑ facẽda ẽ dno a q̊ͥ fuit alie
nata vel iniuſte accega. Rõ.qꝛ h̊ iuſticie eqtas

reqᷣrit.⁊ ſᷣm Tho.vbi S.Sicut acciꝑe rẽ alienã
eſt iuſticiã:ita ⁊ detinere ac nõ reſtituere ei cu
ius ẽ. Uñ de reſtitutiõe ſpoliatoꝝ.c.Sepe ↄtin
git. ðꝛ. Nõ multũ intereſt q̊ ad ꝑiculũ aie iniu⸗
ſte derinere acinuadere alienũ.⁊ ſic ptʒ ꝓpoſitũ
Sranus rõne nociue ſequele.
Scõs rõne inhoneſte cauſe.
Terius rõne ignote ꝑſone.

Nuartus rõne ꝑſone remote.

AQuintus rõne indigne.
Serxtus rõne moꝛtue.

ſone.tunc põt differri ad tpᷣs reſtitutio. Ter⸗

charitatis anima ⁊ coꝛpus ⁊ fama debent pꝛe⸗

pue ſex caſus ſᷣm doc.pᷣdictos.

Caſus pᷣmus qñ res illi dno fieretnociua.

XILI

ſicut gla Nü redere furioſo tũc nõ illi ſʒ tutoꝛi

vel curatoꝛi dʒ reſtitui. Scðs caſus qñ nõ ex
cã honeſta res illi intererat: puta qꝛ furatꝰ erat
vel rapueratille rẽ iſtã ab alio.tũc nõ tlli dʒ reſti
tui furi:ſed illi a q̊ rapuit.ſi tñ illius fuit iuſte:
als dʒ reſtitui ei cuiꝰ erat iuſte vel cauſa hone⸗
ſta. Tertiꝰcaſus qñ ꝑſona ẽ ignota ⁊ etiã he⸗

redes vl ↄſanguinei ſunt ignoti.tũc pᷣmiſſa di⸗

ligenti inqͥ ſitõe ſc; ꝓclamari faciẽdo ſi ſauntur
heredes eiꝰ vł ꝑſona reddi dʒ eidẽ vel heredibꝰ
dũ neſcit᷑ ꝑſona ipᷣa:alioqͥn furtũ cõmittit᷑. Si
aũt nec ꝑſona nec heredes ſciri pñt facẽda ẽ ni⸗
hiulominus reſtitutio in pias cãs: vt ꝓbat᷑ ca⸗
rius in angelica. Quartus caſus qn ꝑſona ẽ

remota.tũc ſi res eſt mioꝛis valoꝛis q; ſumptꝰ

ſine qbo nõ põttrãſmitti tũc põt reddi ↄſangui

neis ꝓpe exiſtentiby.q ſi neſciut᷑ ⁊ ille cui debet ẽ

abũdas.tunc ſᷣm Rodoñ.poſſet dari pauꝑibꝰ
ꝓ aia illiꝰ.Si vo res eſt magni valoꝛis dʒ trãſ

mitti eidẽ etiã ſumptibo huiꝰ q cauſa dãni fuit
ſi nõ põt aliter reddi. Quintus caſus qñ ꝑſo

na eſt indigna ſq; reciꝑe. ſicut ille qͥ ſymoniace
dedit nõ pt rehabere nec qͥ accepit retinere põt
ſed dʒ in pios vſus erogari.Siliter qñ meretri

ces ⁊ hmõi ab eccłiaſtics ꝑſonis aliqͥd accepe⸗
mũt debẽt in vtilitatẽ eccłie expendi. vel ſi eccłia
ſatis abũdat dabit᷑ pauꝑioꝛibo ſpᷣm Hoſtieñ.et
Mao. Serxtus caſus qñ ꝑſona ẽ moꝛtua.tũc
dz reddi heredibo:niſi dñs in teſtamẽto legaſſʒ
in vſus pios.tũc dʒ in illos dari. Si aũt here⸗

des nõ ſciunt᷑ debent dari pauꝑibo ꝓ illius ſa⸗
lute conſilio ↄfeſſoꝛis:⁊ ſic pair.
Z irca tertiũ de impotente reſtituere querit
quõ dãnificans aliũ ⁊ nõ hñs vñ poſſit reſtitu
ere:poſſit vᷣe penitere ⁊ ad ſalutẽ eternã pueni⸗

re. Ad qð ſᷣm Rich.in.iiij.di.xv.art᷑.v.q.iiij.ats
fßp̃m Sco.⁊ doc.recolligendo rñdet᷑.ꝙ tenet᷑ tał

hec qͥnq; obſeruare. Pꝛimo tenet᷑ de hmoi ex
coꝛde dolere ↄfiteri ac firmũ ꝓpoſitũ reſtituẽdi
habere:ałs nõ eſt in ſtatu ſaluj. Scðo q̃ntũ
põt tenet᷑ qᷓntotius reddere cõmode cũ ꝓpoſito
plenarie reſtituendi cũ ꝑuenerit.ſ.ad pinguioꝛẽ
foꝛtunã. Uñn ſᷣm Joh̊.de Neopol.in q̊dlibe.ix.
q.xxij.ſi põt annuatim aliqͥd reſtituere:tenetur.
Si aũt eſt oĩno ſpotens excuſat᷑. Nõ em̃ ad plꝰ
qᷓ; qʒ põt tenet᷑.ff.ðᷣ ceſſione bonoꝝ.l.iij.Et hec
faciat caute ꝑ ſe vel ꝑ aliuʒ.nec dʒ ꝓdere ſeipᷣm.
patʒ ex dictis. Tercio ꝙ a ſuꝑfluis in victu ⁊
amictu ſᷣm ſcʒ decẽtiã ſue ꝑſone ⁊ familie tenet᷑
cauere vt poſſit reſtituere.qꝛ nõ eſt licitũ de alie
no viuere cũ ſeculari honoꝛe ſᷣm Rich.⁊ in An
gel. Quarto ꝙ dz nõ ſolũ de ſua ſʒ ⁊ de illius
neceſſitate cui tenet᷑ ↄſiderare:ſic ꝙ ſi ille cui te⸗
neris eſt abũdans ⁊ tu eges:ita ꝙ nõ potes re⸗
ſtituere niſi cẽ magno tuo dãno tꝑali.ſ.ꝙ opoꝛ
teret te vendere artis inſtrumenta vel libꝛos vł
capitale ex qͥb victũ queris tibi ⁊ familie tue.
tunc nõ teneris ſtatim reſtituere ⁊ te ac familiã

Feria.v.poſt dominicã de paſſiöõe

„
tuã ad mẽdicitatẽ ponere ſed deberes dilatio ez
petere vel ꝑ te vł ꝑ aliũ ſi pᷣt fieri ſine ꝑiculo.ſlãa

nõ ſolũ extrema:ſʒ ct alia mag neceſſitas hoĩeʒ
excuſat a ſtatim reſtituendo:vt s.patuit.Sʒ eñ

ſi ille cuiteneris ita eget ſicut ⁊ tu.nec põt cõope
tenter tranſigere vitã ſine eo qð ſibi debet᷑. tunc

teneris q̃ntotius cõmode reſtituere.qꝛ nõ licet

cũ incõmodo alieno facere meũ cõmodũ ð alie

no.qm̃ oꝛdinata chanitas incipit a ſeipᷣo.lxxxxvj

di. lõ ſatis.niſi is cuitener liberalr relaxaret.
Vltimo tenet᷑ ꝙ ſi ipᷣe in vita nõ potuit ſati⸗

facere dʒ in teſtamẽto reſtitutõʒ legare ⁊ heredi
bus iubere ne ⁊ illi danent᷑. Hec in Angelica.
Exeplũ de q̊dã legit᷑ in ſpec.exẽ.di.ix.exẽ.ccxij.
Quẽ qꝛ nõ reſtituit nec penituit pᷣdictis modis

vidit in viſiõe qͥdã frat᷑ ꝙ iacebat in ꝓfundo in
ferni ⁊ ex eiꝰ ventre in alta arboꝛe ꝑ ramos illiꝰ
ſuſpenſi oẽs de illiꝰ genealogia qͥ ſcient retinue
rũt ſucceſſiue toꝛqbant᷑ ꝑ flams ꝓcedentẽ ex illo

pĩe eoꝝ. Rogemus g xpᷣm ⁊ꝛc. S
Feria. v. poſt dñicã de paſſione Ser.xlij. de

reſtõne debita in dãno aie ⁊ caſtitatis ac dino

coꝛpoꝛis. N, „
Wo debitoꝛes
d erãt cuidã feneratoꝛi.vnꝰ debebat

denanrios qͥngẽtos.⁊ alius qͥnqgin

ta Luc.vij.⁊ in euã.hoð.Uerba ſũt
ſaluatoꝛis ꝑabolice dicta.qͥbo dare inſinuat ꝙ

hõ debitoꝛ ad reſtitutõʒ tenet᷑ ſᷣm varietatẽ de⸗

biti maioꝛis vel minoꝛis.⁊ q̃nto alicui plus de

debito donat᷑ a feneratoꝛe.tanto plus illũ dili
gere tenet᷑. Sic ⁊ reſpectu dei qᷓnto pła pctã ali⸗/
cui deꝰ remittit:tãto plłꝰ deũ diligere tał tenet᷑.vt

ptʒ in euãgelio de magdalena ⁊ ſunone.Uñn ð

reſtõne in damno aie erit ſᷣmo iſte.Et põt poni

aliud thema ex.iij. Reg.xx.hᷣ. Si lapſus fuerit

erit aia tua ꝓ aia eiꝰ.ſ.obligata ad reſtituendũ

Et circa h̊ tria myſteria declarabimus.
Pꝛimũ de reſtitutiõe in dãno ↄſcie.
Scõm de reſtõne in dãno caſtimonie.
Tertiũ de reſtitutione ꝓ dãno in coꝛꝑe.

A Circa pᷣmũ de reſtitutiõe in dãno ↄſcie no⸗

tandũ ꝓ gnali regula ꝙ dãnũ in anĩa vel ↄſcia
alicuius inferreẽ ſuꝑ alia dãna grauiſſimũ.iõ
q; de b̊ obligat᷑ fieri reſtitutio.ã ph̊s.vij.po
liticoꝝ ðt.ꝙ; bonũ aie ẽ optimũ bonũ ſuꝑ alia

bona. Nüc ergo qrit᷑ de dãno gĩe q̃re obliga?

vicz qͥs reſtõnẽ facere de dãno aie vel ↄſcie cũ bᷣ

videat᷑ impoſſibile.ſed nullus obligat᷑ ad ipoſ

ſibile.ff. de re. iur.l.impoſſibiliũ.Sed mãifeſte

ptʒz o ppoſitũ. ꝙ vicʒ cũ hõ teneat᷑ reſtituere bõa

reꝝ tꝑaliũ q̃ ſut młto mioꝛa młto plus tenet᷑ re
ſtituere bona aĩe q ſũt potioꝛa: vt ðᷣt Gre.vj.q.

j.c.ſũt płimi.Ad hecrñdet᷑ tria documẽta recol

ligẽdo ſᷣm Rich.in.iiij.di.xv.ar.v.qiij.? Sco.
e,dil. q.ij.? glios.

ſibi dare. Uñ ſola ↄſtitutio dotis nõ liberat eũ

Sema dedieleſtont.
Secundũ de modificatione.
Tertiũ de ſatiſfactione.

. — — — “ —

Pꝛimũ documẽtũ ꝙ aia põt ledi dupłr. Uno
mõ in naturaliby bonis indirecte:puta ſᷣm Bo *
nauẽ.in.ij.di.xxv.ar.j.vſu rõnis puando ſiẽ ſi

qs poculũ daret vł alio mõ qͥ amentẽ redderet
aliquẽ.Alio mõ ledere põt quis aĩiam in bonis

accidẽtalibo vt ſunt bona græt᷑ vtutũ acmoꝝ.

⁊ hoc indirecte vel diſpoſitciue.ſ.inducendo ad

pcetm̃. Scom documentũ.ꝙ multis modis

põt qs altenꝝ ledere in aia indirecte vł diſpoſiti

ue.ã liq; nemo põt directe alterius aiam lede

re niſi ille velit:qꝛ pœm eſſe nõ põt niſi ſit volũ⸗ .

tariũ.xv.q.j.nõ eſt.p Aug. Tamen diſpoſiciue
⁊ indirecte põt coꝛrũꝑe aliũ ꝑcõ vel ſuadendo
ad peccandũ vel pᷣcipiendo vel adulãdo vł exẽ

plo malo inducẽzdo ſcandaliſando retrahendo
⁊ hmõl. Tertiũ documentũ.ꝙ ledens aiam
alteriꝰ q; uis ſatiſfacere vel reſtituere nõ põt di

gnã recòpenſationẽ faciendo cũ h̊ ſit impoſſibi

le:vt tactũ eſt in obiectiõe.qm̃ bona aie ſuntin⸗
cõmutabilia bõa pᷣcioſiſſima.nihilominꝰ tñ ar

bitrio bõi viri.ſ.ↄfeſſoꝛis ſatiſfacere tenect᷑ q;tũ
põt.necliberat᷑ qͥn nõ teneat᷑ ſatiſfacere ſaltẽ q̃n

tũ põt ſᷣm Scotũ. UVñ ad arbitriũ boni viri te⸗
net᷑ petere veniã ꝑ ſe ſi põt vł ꝑ iterpoſitã ꝑſonã
⁊ deinde ſatiſfaciat ſᷣm poſſe de danis etiã q̃ ſe⸗
quunt᷑ leſo.ſ.ex tali leſiõe ⁊ etiã alijs ſuis.ꝓpter
ea tenet᷑ ꝑſuaſiõe:doctria:auxilio:ↄſilio: oꝛone
⁊ hmõi qꝗᷓntũ põt ⁊ in ſe eſt ꝑ ſeipᷣm ⁊ ꝑ allos fðũn
mõ pctm nõ pandat ſi eſt occultũ ipſi leſo ium·
ad bonũ reducere. Uñ ⁊ ꝓ regla tradit᷑ a do⸗
ctoꝛibo vt no. Rich.vbi ſupᷣ.ꝙ qñcũq; res ma⸗ .„
le ablata nõ põt in ſeipᷣa reſtitui.reſtitutio fiati .
eqͥ ualenti ſi eſt poſſibile. Qn autẽ reſtitutio nõ “è
põt fieri in equalẽti ᷣm dãnũ datũ:tũc arbitrio
boni viri relinquat᷑. Hec ꝓbant᷑ in ſma ange
lica etiã ꝑ iura.Sed qm̃ pᷣapuũ bonũ aie eſt in
ter alia caſtitas ⁊ ↄtinentia vtuoſa.Nã ſcribi
Excci.xxvj.Ois ponderatio nõ ẽ digna ↄtinẽtis
gie:qð etiã põt poni ꝓ themate hꝰ ᷣmõis.Pꝛo.
inde circa bõa aie reſtituẽda ð h̊ ↄſeqᷓnt agemꝰ

B Lirca ſcᷣm g pncipale ſò de reſtitutiõe fa
cienda in dãno caſtimonię:eo ꝙ heu multi in
talib peccãt ⁊ ↄſciam ꝑdunttam ſuõ qᷓ; alioꝝ.
Querit᷑.Quõ tenet᷑ reſtituere qͥ ſtupꝛauit vᷣginẽ

Rñdet᷑ in ſũ. Angelica ſᷣm Alex.ſcðᷣa ſcðᷣe.tra⸗

ctatu de ſtupꝛo.⁊ Scotũ in.iiij.di.xv.ac Richᷣ.
⁊ alios. Itẽ pᷣm Panoꝛ.in.c.j.de adulterijs.per
tria pᷣcipua pũcta recolligendo. Pꝛimũ ẽꝙ
ſi ſeduxit eã vel decepit ea:tenet᷑ dotare eã.⁊ vl⸗
tra dotatiõeʒ acciꝑe eã in vxoꝛẽ ſi p̃ voluerit eã

₰
ſm Panoꝛ. S. ſi ꝑentes volũt eã ſibi dare. QOè ſi · ꝰ
nolũt dare:ſaltẽ ad dotatiõeʒ tenet᷑ etiã in ↄſca
niſiſᷣm Rodo. ↄponeret cũ ea. vl illa ſibi ſemit··
teret. Scom ẽ ꝙ ↄfeſſoꝛ nõ dʒ abſoluere lloos
2-
4
* .
„₰△
*

61

R— — — —-- — ——— --r —

— .

— —

— — — — —

——„

*

ql ſub deceptõe accipiẽdi in vxoꝛẽ puellas deci⸗
piũt:aliter q; pdictũ eſt.qꝛ tales ex qͥ acceperũt

oeas vł ꝓmiſerũt acciꝑe ĩ vxoꝛes ⁊ ſic habuerũt

copulã carnalẽ:tenent᷑ eas ð neceſſitate acciꝑe.
licet tũc habuerũt animũ decipiendi ipᷣas ⁊ ha
bendi copulaã.O ſi ↄtraxerũt matrimoniũ cũ
alia vel pater nõ It eã ſibi dare:ſaltẽ tenet᷑ ad

dotẽ. niſi ᷣm Thomso eẽt tata ĩeq̃litas ꝙ potiꝰ
dvclipi ſe finxit qᷓ; ſit decepta. Uñ alit er abſolui

nõ poſſunt anteqᷓ; ↄtrabãt cũ alia verũ mr̃imo

niũ:ſi ꝑentes volũt ſibi eã dare niſi vere eã acci
piat in vxoꝛẽ ⁊ faciat dotẽ:niſi ipᷣa dotẽ ſibi re⸗

miſerit. Terciũ punctũ eſt.ꝙ ſi nõ ſeduxit eã
ſed ſpõte illa acqeuit in pctm̃:ſufficit i foꝛo cõ⸗
ſcieẽtie ꝙ querat eã ĩ bonũ ſtatũ reducere q̃ntuʒ
in ipᷣo eſt.vt ꝓbant᷑ hec in Angelica.vñ debet
oꝑam dare vt aliqͥs accipiat illa.vł ſaltẽ verbo

⁊ auxilio iducere ne oino exponat ſe ad publi⸗

cũ merctriciũ.qð heu ſepe fici hmõi.O q̊ pœõꝛ.
o peccatrix ſtude vere penitere ne ꝑeas in et᷑nũ.
CCLirca terciũ de reſtitutione dãni coꝛꝑis
q̃rit. Quõ tenet᷑ ad reſtitutiõeʒ ledẽs aliquẽ in
coꝛꝑe.Ad qð ſᷣm Scotuʒ in.iiij.di.xv.⁊ Rich̊.
2 Landul.ac in ſũma Angelica colligẽdo Rñ

det᷑ ꝑ tria pcipua documẽta vł puncta notabi

lia. Pꝛimũ eſt.ꝙ homicida tenet᷑ totã vitã ſuã
expẽdere cõtra ifideles vł hereticos i ſatiſfactio
nẽ occiſi. Uel ſi nõ pᷣt vł nõ vult:tenet᷑ in oꝛoni⸗
bus ieiunijs ⁊ hmõi tota vita faciẽdis.vł ſaltẽ
ad aliquã reſtitutiõeʒ arbitrio boni viri tenet᷑.
⁊ vlcra hec tenet᷑ placare leſum q̃ntũ põt. Se⸗
cũdũ documẽtũ.ꝙ ſi occiſus aliq̊s ſuſtẽtabat.
puta pꝛeʒ vł matrẽ pauꝑesvł filios ⁊c.tenet᷑ vl
tra pᷣmiſſa illis etiã ad tantã ſatiſfactiõem quã
tam vtilitatẽ ſiue lucrũ occiſus illis dediſſet:⁊

extimabi?᷑ pᷣm tẽpus qͥ̊ veriſimiłr fuiſſet vicu⸗/
rus oꝑaturꝰ.ſicut extimat.l.hereditatũ cõpu⸗
tationẽ.ff. ad legẽ falcidiã.⁊.l.Cũ hij.S.de trãaſa

ctiõibo.Cõſiderabit᷑ ̊ ars quaʒ faciebat qᷓlitas
ꝑſone:etas:⁊ lucrũ qð acqrebat ⁊ hmõi.vt fiat
digna reſtitucio. Et hec documẽta limitant᷑ in
telligenda foꝛe vera:niſi quis aliquẽ occidiſſet
qui eũ aggreſſus ẽ ⁊ occidiſſet cauſa ſue defen
ſiõis:licet aliqualr modũ exceſſiſſet.qꝛ talis nõ
ſic ſtricte teneret᷑.qꝛ difficillimũ eſt iuſtũ tꝑare

doloꝛẽ. Excipit᷑ etiã niſi quis oꝛdine iuſticie oc
adiſſet.qꝛ talis nõ tenet᷑ reſtituere. Et ſic patet.

D Terciũ documẽtũ.ꝙ de vulnerante idẽ

eſt iudiciũ.viq; ꝙ ſi vulnerauit irremediabilit᷑.

puta abſcindendo mẽbꝛũ vł mutilando:tenet᷑
nõ ſolũ ad placationẽ leſi ⁊ expẽſas ĩ medicos.
ſed etiã ad om̃e lucrũ qð potuiſſet acqᷣrere.Si
aũt vulnerauit remediabiłr:nõ tenetur niſi ad
placationẽ et ad expẽſas. Ad lucrũ aũtom̃enõ

tenet᷑ ſʒ ad ſolũ lucrũ qð ꝑdidit tꝑe iĩfirmitatis
hymoi ſi fuiſſet lucraturꝰ. Hec in Angelica.Ex/⸗

emplũ hẽmꝰ de Cõſtãtino iĩꝑatoꝛe qͥ cuʒ multã
ſtragẽ maruꝝ dediſſet ⁊ plurima mala feciſſet

.

a deo lepꝛa ꝑcuſſus ẽ. ⁊ cũ hoꝛruiſſet ſanguinẽ

inocẽtiũ fundere miſicoꝛdiã ⁊ gratiã baptiſmi
ꝓmeruit ⁊ reſtitutiõeʒ fec eccłiaʒ xpᷣianã exaltã
do.vt habet᷑ i legẽda ſcti Silueſtri.Alið q̊ʒ exẽ

plũ in legẽda habet᷑ ꝙ ſancte beatricis vᷣginis

pᷣdiũ Lucreoꝰpᷣfectꝰambiẽs fecit eã teneri quã

noctu fecit pᷣfocari.poſt hoc Lucreciꝰpᷣdiũ itra

uit ipᷣm.vbi facco cõuiuio cũ amicis ecce infan
tulꝰqͥdã in gremio matris lactẽs ibidẽ:cũctis
audiẽtibo miraculoſe exclamauit di.Audi Tu
creci ocadiſti ⁊ iuaſiſti:ecce datꝰes ĩ poſſeſſiões
inimici.moxq; Lucreciꝰa ð mone vexatꝰ ꝑ tres
hoꝛas moꝛtuꝰẽ ibidẽ.qð videñ.qui aderãt cõ/

uerſi ſunt ad xpᷣm Rogemus ergo ⁊c.

Feria ſexta poſt dñicã de paſſiõe Sermo q̃
drageſimuſteroꝰ de reſtitutõe rerũ qui tenent᷑
reſtituere cum fructibus.

Dllegerunt

c pontifices et phariſei ↄciliũ ad
uUerſus ieſuz Jo. xj.⁊ ĩ euõ. ho⸗
dierno.Dñſ ihs pꝰq; ſuſcitauit
lazaꝝ a moꝛtuis põtificeſ ⁊ phariſei collegerũt
cõciliũ aduerſus eundẽ ⁊ dl.Quid facimꝰ qꝛ h
hõ młta ſigna facit:ſi dimittimꝰ euʒ ſic oẽs cre⸗
dẽt in eũ ⁊ veniẽt romani ⁊ tollẽt noſtrũ locũ et
gẽtẽ Aug.Iſti ꝑditi hoĩes plus cogitabãt qu⸗
nocerẽt xpᷣo qᷓ; quõ ſibijpᷣis ↄſuleret ne ꝑirẽt.ſ.ĩ
xpᷣʒ credẽdo.nec tñ dicebãt credamꝰ. LZimebãt
̊ tꝑalia ꝑdere ſq; locũ ⁊ tẽplũ ⁊ gẽtẽ ⁊ vitã eter⸗
nã ꝑdere nõ cogitauerũt.⁊ ſic vtrũq; ꝑdiderũt.
Nã poſtq; xpCʒ occiderũt romani tulerũt eis lo
cũ ⁊ gentẽ expugnãdo ⁊ trãſferẽdo. Hec Aug.
Sic młti xpᷣiani mali timẽt ꝑdere res male ac⸗
qͥſitas nec volũt reddere et nõ timẽt ꝑdere vitã
eternã ꝑ eas retinẽdo.⁊ ſic ĩ moꝛte vtrũq; ꝑdũt.
Tales colligũt ſepe cõciliũ i ſua mẽte cogitañ.
tenere aliena qð ẽ ↄtra ieſũ ſicut ⁊ ↄtra eũ colle
giſſe iudeos dic euãgeliũ. Itaq; ð alienaꝝ reꝝ
reſtitutõe ð qᷓ̃ młti malo ↄſilio decepti peribũt
negligẽdo tria myſteria h ſᷣmõe declarabimꝰ.
Pꝛimũ de illis qͥ tenent᷑ reſtituere.
Scõðm de emente an teneat᷑ reddere.
Terciuʒ de fructu rei an qͥs tenet᷑ ſatiſfacere.
E CLirca pᷣmũ qrit᷑ qͥ ⁊ q̃les hoĩes tenẽt᷑ ad
faciẽdã reſtitutiões. Ad qð pſᷣm doctoꝛes cõiter
theologos ⁊ canoniſtas rñdet᷑ ꝑ ↄdluſiõeʒ ꝙ ñ

.

ſolũ pncipales:ſʒ etiã cauſam dãtes ĩ damnis

efficacẽ tenẽt᷑ ad facdã reſtitutiõeʒ. Rõ qꝛ fa⸗
moſiſſima regla ẽ q̃ habet᷑ extra de iiurijs ⁊ dã

no dato. c. Si cłpa.⁊.ff.ad.l.aquilł.l.qͥ occidit.

ac pluribo alijs.O, qͥ occaſiõeʒ dãni dat: dãnũ
ðᷣdiſſe videt᷑:puta ſi equꝰte inſtigãte recalcitra
uit ⁊ aliquẽ leſit. Ułſi quis lapidẽ pijciat vbi
hoĩes traſeũt et hmõi.Sʒ qᷣ ſint ĩtelligẽdi cãm
dãtes ſicꝙ teneãt᷑ ad reſtitutiõeʒ vł ĩ toto vłin
ꝑte ᷣm Tho.ij.ij.q.lxij. Alb.et Zulltz erallos

Feria.V.poſt dominica de paſſione

ponũt᷑.v. Juſſio ↄſiliũ ↄſenſus palpo recurſuſ
Participãs mutus nõ obſtãs nõ manifeſtãs.
Pꝛio tenet᷑ iubẽs.iõ ðꝛ in vᷣſu Juſſio.Lalis
em̃ tenet᷑ ad reſtitutionẽ de oĩ dãno qñ ex hᷣ̊ ſe⸗
cuta eſt ablatio rei iniuſta.etiã ſi nil vtilitatꝭ in⸗
de habuit. Siliter tenet᷑ etiã exequẽs furtũ vel
rapinõ:vt in angelica. Scðo ↄſiliũ pᷣbens.ſ.
qn nõ aliter niſi ex ſuo ↄſilio credit᷑ pbabilłr tlłe
dãnũ ſecutũ:als nõ tenet᷑. In pᷣdictis caſibo te⸗
net᷑ qͥlibet inſolidũ. Tertio tenet᷑ ↄſentiẽs ſᷣm
Rich.in.iiij.di.xv.⁊ in angelica.intelligendũ ẽ
ſi ↄſenſit expᷣſſo ↄſenſu ſine q̊ cõſenſu nõ fuiſſet
factũ damnũ tale tũctenet᷑:als ↄſentiẽdo moꝛ
tałr peccat:ſed reſtituere nõ tenet. Quarto pal
pans.i.adulatoꝛie laudãs vel blandiẽs ꝙ ipſe
actoꝛ ſtrenue ⁊ bene b̊ facit:vel ꝙ ille eſt dignuſ
dãnificatiõe vel ſpoliatiõe ⁊ hmõi.tal tenet᷑ in
ſolidũ ſᷣm Rich̊.vbi S.ſi credit ꝓ babiliter ꝙ ex
tali adulatione motus ẽ ille ad dãnificandũ ꝓ
ximũ iniuſte:als nõ tenet᷑ inqᷓntũ ex dãno acqſi
uit. Quinto recurſus.i.receptãs recurreẽtes ad
ſe malefactoꝛes tuendo vlł celando rẽ:ita ꝙ ſi ꝑ

hHᷣ impedit᷑ reſtitutio tenet᷑ inſolidũ ſi fecit ſcent᷑
Serxto pꝑticipãs.ſ.in crimine furti vel rapine

ſociãdo eos:ita ꝙ ille vł illi ſine iſto nõ feciſſent
tale furtũ vel dãnũ tenet᷑ ſoluere inſolidũ:als
tenet᷑ ꝓ poꝛtõe ſua.Siłiter ꝑtiapans comeden
do vel bibendo ⁊ hmõi ſcient᷑ faciẽdo:tenet᷑ ad
reſtitutionẽ inqᷓntũ ꝑticipauit:niſi in caſu extre

me neceſſita.ſecus ſi ignoꝛant᷑. Septio mu⸗

tus.i.doloſe tacens cũ poſſet impedire ne fieret
tale furtũ. Et ſi ex offico obligat᷑ ad h̊ tenet᷑ re⸗
ſtituere. Si aũt ex officio nõ obligat᷑: nõ tenet᷑.
Octauo nõ obſtans.i.qͥ poſſet obſiſtere ⁊ nõ
facit.⁊ de eodẽ mõ dicendũ ſicut de muto pa
tuit. Ex his claret ꝙ in ꝑiculo ſunt pᷣncipes qͥ
ꝑmittũt ꝑ vſuras nimis guani pauꝑes cũ poſ⸗
ſent ꝓhibere.ſiłiter iudices iudicañ.reddi vſu⸗
ras. Nã timere hñt ꝙ fiet eis ſicut accidit
cuidã ð q̊ͥ exẽplũ terribile legit᷑ ð hmõi in Apia
rio ⁊ ſpecło exẽploꝝ diſ.v.exẽ.xlix.ꝙ qͥdã vſur
ꝑ ſe ⁊ alios multos pauꝑes ſpoliauerat ſupꝛa
modũ:petebat freq̃nter religioſos q̃ſi cũ lachꝛy
mis oꝛari ꝓ ſe:ſed in nullo ſe penitus coꝛrexit
nec ceſſauit:qᷓ;uis ſepius redargutꝰ fuiſſet.Ac/⸗
cidit q̊ vt repentina infirmitate coꝛreptꝰ ad exi⸗
tũ appꝛopinqret.Et ecce ſubito duo canes ma⸗
gni tenebꝛaꝝ:bᷣ eſt demones lectũ iacent circũi
tibo ambiebãt.ipᷣe vᷣo ꝓtracta lingua ꝓpe adlõ
itudinẽ pedis ⁊ h̊ in penã:qꝛ tacuit ꝓhibere:
ſic dehiſcens expirauit.⁊ ſic demonibo traditꝰ ẽ
in dãnationẽ etemã.Ue g̊ talibꝰ. Nono tenet᷑
reſtituere nõ manifeſtãs.i.qͥ ſct vbi res furata
vbł rapta eſt ⁊ nõ manitfeſtat reqͥ ſitus in iudicio
vel extra cũ põt dicere ſine ꝑiculo ꝓpꝛie ꝑſone ⁊
eciã alterius ꝑſone.qꝛ tenet᷑ inſolidũ niſi ſciret
h in ↄfeſſiõe.Silrtenet᷑ dicere veritatẽ qñ ꝓdu
ct᷑ in teſtẽ. als tenet᷑ inſolidũ ad reſtitutionem.

⁊ qcũq; alius in infinitum:tenet᷑ reſtituere. Et

Hec ſᷣm doc.⁊ in ange.O &ᷓ xpᷣiane obua hec.
G Lirca ſecũdũ de emẽte rẽ qrit᷑. vtrũ emens

rẽ raptã aut quõcũq; male ablataʒ:teneat᷑ veroꝰ

dñno reſtituere. Rñdet᷑ ſᷣm doct.recolligendo ꝑ
tria pᷣcipua documẽta ſᷣm qð põt qͥs emere tri⸗
bus mõis talia.ſ.aut bo na fide:aut ſcient᷑:aut
recta intentiõe. Pꝛimũ docunẽtũ.ꝙ ſi qͥs emit
talẽ rẽ bona fide.ſ.qꝛ credidit non eſſe raptã vel
furatã aut male ablatã:nõ tenet᷑ reſtituere bõa
fide durante.Si aũt poſtea cõperit rẽ foꝛe fura
tã vel raptã aut vitioſam tenet᷑ reſtituere ei cuiꝰ
erat.Et qꝛ ipſe pᷣus bona fide emit:h̊ ↄfert ſibi
qnq;:vt ptʒ in Ange.Pꝛimũ ſi durate bona fi⸗
de perijt res ipᷣa nò tenet᷑ quicqᷓ; ꝓ ea reſtituere.
Scðm ꝓ ſq; expenſas q̃s interim ſub bona fi⸗
de fecit arca rẽ ↄſeruandã vel melioꝛandã reti⸗
nere ſibi põt.Tertiũ.qꝛ fructus ↄſũptos bona

fide durante nõ tenet᷑ reſtituere. Quartũ.ꝙ fru

ctus qͥ nõ ſunt adhuc ↄſumpti:ſed extãt exqͥ tn⸗
cipit hꝛe malã fidẽ:tenet᷑ qͥde reſtituere:ſed non
rẽ ipſam ſi iã alienauit vendeñ.vel alio mõ nec
pᷣaũ vł aliud ꝓ re tenet᷑ niſi lucꝝ qð extat vł ali
qð ex q̊ factus eſt locupletioꝛ.Quintũ.qꝙ agere
potenit in iudido ↄ venditoꝛẽ ſi ipᷣe rẽ ipam co
acus fuerit reſtiiuere. Hec ꝓbant᷑ in Angelica.
HSecũdũ documentũ.ꝙ ſi qͥs emit rẽ ma⸗
le ablatã ſdent: ſiue ſit pᷣmus emptoꝛ ſiue ſcðᷣs

in h̊ tenet᷑ ad qͥnq;. Pꝛimo ſi nõ perijttenet᷑ oi⸗

no eã reddere.Scðo ſi perijt vł aliquo mõ alie

nata eſt q̃licercũ q; amiſit etiã violenter eã: tene
tur pᷣaũ eius reſtituere ſᷣm optimũ ſtatũ rei ſq;
qᷓntũ valuit qñ emit eã. Rõ.qꝛ furtũ cõmiſit rẽ
alienã inuito dño ↄtractando cũ ſcient᷑ emit.ff.
de furtis.l.j.Tertio pꝛecũ non poterit peterea

dño rei.nec etiã a venditoꝛe in foꝛo ↄtẽntioſo.ſe

cus in foꝛo ↄſcientie.qꝛ bene põt a venditoꝛe pᷣ⸗
ciũ recipere ⁊ rẽ eidẽ reſtituere.qꝛ põt potius ſi⸗
bi ↄſulere qᷓ; alteri ſᷣm Alexan. de ales in.iiij.ni
ſi ex officio teneret᷑ rẽ dño vo reddere. Quarto
fructus ꝑceptos ⁊ q̃ ꝑcipi potuerũt ĩtermedio
tꝑe reſtituere tenet᷑ vt infra patebit. Quinto ex⸗
penſas volũtarias perdit. Secus de expenſis
qᷓs fecit ad ↄſeruandã rem:vt paſcendo equũ ⁊
hmõi vel ad oꝓpoꝛtunã melioꝛationẽ.vt curan
do animal moꝛboſum vel impinguãdo poꝛcũ
⁊ hmõi.qꝛ tales expenſe etiã a male fidei poſſeſ

ſoꝛe deducunt᷑ ſ̃m leges ⁊ in foꝛo ↄſcie etiaʒ ſᷣm

Mo.ti.vſura.v.Et ꝓbant᷑ hecin angelica.⁊ ſic
ptz. Tertiũ documentũ.ꝙ ſi qͥs emit rẽ male
ablatã recta intẽtiõe ſq; vt retineat ad reddendũ
dño vᷣo q als nõ poſſet tã bñ rehabere ipᷣam:pᷣt

licite pᷣciũ q̊ emit a dño repetere ſᷣm Hoſtieñ.⁊.

Mo.qꝛ vtiłr geſſit negociũ eius ſq; quus res
erat.ſiłr ⁊ expenſas moderatas. Hecin Ange.
Lirca tertiũ de fructu rei reſtituendo q̃rit᷑.

vtrũ hõ qͥ mala fide poſſidet rẽteneat᷑ reſtituere

nõ ſolũ ipam re:ſed etiõ frucus res Rndet᷑ jm
A

0
* 2
D 4
*
△
41
„₰ ⁹
.
H*
—
6‧ *
—
ſ
—

— — ———

—

—

— ——=

R1RK5ESeSe5

—

rc —— — —

doc theologos ⁊ canoniſtas ꝑ tria documẽta
reco ſigendo ſoꝛiui eſt.ꝙ ſi res de fui natura
nõ eſt lucroſa ſicut ſunt denarij:frumẽtũ:vinũ:
ooleũ ⁊ ſimilia.tuncnõ tenet᷑ qͥs reſtituere lucrũ
ſed ſufficit reſtituere pncipale acceptũ.⁊ h̊ in fo
ro ↄſcie eſt tenẽdũ:vt ptʒ ꝑ Sco.⁊ Rich.in.iiij.
di. xv.niſi in caſu ſi directe dedit dãnũ:puta qꝛ
ꝓpter carentiã talłæi neceſſe fuit illius rei dño
poſſeſſiões diſtrahere ꝓ minoꝛi pᷣcio vel acciꝑe
ſub vſuris ab alio ⁊ hmõi:tunc de dãno tenet᷑
ſatiſfacere. Scðm documẽtũ eſt. ꝙ ſi res ẽ de
ſui natura lucroſa vel fructuoſa.tũc tenet᷑ reſti
tuere nõ ſolũ rẽ:ſed etiã eius fructũ vel ꝓuentũ
o qué pcepit ex eadẽ.⁊ etiã fructus q̊s ipſe dñs ꝑ
cepiſſet interim ſi eã poſſediſſʒ.Exẽpli gra.ſicut

„. domus eſt lucroſa locando ⁊ vinee agri ⁊ ville

⁊ ſilia fructũ vel ꝓuentũ faciũt. Itẽ equus bos
⁊ hmõi ꝓ laboꝛe lucrũ faciũt. Hec in Angelica
Tertiũ documentũ ꝙ q aliena pᷣdictis mõis
nõ vult reſtituere eſt in ſtatu dãnatiõis ꝑpetue
. Exẽplũ legit᷑ in Apiario ⁊ in ſpeculo exeẽploꝝ
di.v.exẽ.cxxij.q mulier ſancta noie Maria de
O gnies cum lachꝛymis petebat deũ vt de ſua
mfe iam ante moꝛtua redderet eã certã.Uñ die
qdã miſſam audienti apparuit tenebꝛoſus ſpi

ritus ſtans ꝓpe ſe. interrogatus rñdit. Ego ſuz

gaia tue mr̃is eternałr dõnata:eo ꝙ vixi in his

q ꝑ iniuſta mercimonia ⁊ vſuras acquiſita fue

rũt:nec reſtituere curaui.arguentem me de eis
ſpꝛeui.i᷑leo pᷣces tue me nõ iuuãt. ⁊ ſic diſparu
it. Rogemus g̊ chꝛiſtum ⁊c̃.

. SBabbato poſt dñicz de paſſione Ser. xliiij.
de reſtõnis legitima actiõe:tentiõe ⁊ inductiõe.
Vgitauerũt pꝛĩ
cCcC cipes gita⸗ vt ⁊ Lazaꝝ interfice

rent:quia multi ꝓpter illum abibant
ex iudeis ⁊ credebant in ieſum Joh̊.

xij. ⁊ in euangelio hodierno. Sicut Augꝰ.di⸗ na hl Ve * reſti
2 imineret tale ꝑiculũ aliqð pᷣ diccoꝝ tenet᷑ reſti
tuere ſᷣm iuſticiã naturalẽ.qm p eaʒ eet retinere

alt.Exquo miraculum dni in Lazari reſuſcita⸗
tiõe tanta euidentia erat diffamatũ vt nõ poſſʒ

occultari vel negari:cogitauerũt vt interficer=t
⁊2 Lazaꝝ. O ceca ſeuxia q̃ſi dñs qͥ ſuſcitare po/
tuit moꝛtuũ nõ poſſit ſuſcitare occiſum. Ecce
diñs vtrũq; fecit ?⁊ Laʒaꝝ moꝛtuũ ⁊ ſeipᷣm ſuſccd
tauit occiſum. Hec ille. Myſtice ꝑ lazaꝝ ſigni
filcant᷑ hi qͥ a moꝛte peccati ſurrexerũt ad pniaʒ:
vt ðt Alchuinus.Sed heu młti ex malicia cru
. lfigentes ieſum in ſeipᷣis ꝑ peœm̃: vt ᷣt Apłus
5 agd Heb. vj. volunt ſepe laʒaꝝ q̊ʒ cũ h̊ interfice⸗
re in ſeipᷣis qñ ꝓpoſitũ reſtituendi ⁊ ſatiffacien⸗
— di obmittendo perimũt aiam ſuſctatã a pctis

„ in ↄtritione ⁊ ↄfeſſione:qꝛ multi ↄfitentes cũ ꝓ

. poſito reſtituendi poſtea nõ implent reſtitutio

. nsẽ facto.⁊ ſic Laʒaꝝ volũt interficere.i.pniam
moꝛtificare ne credãt fide foꝛmata charitate in

ieſum. De bᷣ loquit᷑ myſteriũ euãgelij. Pꝛoin
de ð reſtitutõe debita poſt pᷣdicta reſtãt adhuc
tria myſteria dedarãda hoc ſermone.

Bamnd ð reſtitutõis legicima executiõe.

cᷣm ð reſtitutõis młtimoda tentiõe.
Teroũ de reſtitutiõis ĩductiua monitiõe.
R Eirca pᷣmũ ð iuſta ⁊ legitima executõe
q̃runt᷑ aliq̃ edificatoꝛia ꝓ ꝓpło. Pꝛimũ ẽ vtrũ

is qͥ nõ põt rehabere reʒ ſuã ꝑ via rectã iuſticie:

poterit ſibijpᷣi reſtitutõeʒ facere vł ꝑ occlłtũ fur⸗
tũ ſoluere.Ad h̊ rñdet Henri.de Ganð.i qͥdli.

⁊ alij.ꝙ ſᷣm regulã cõmunẽ ðbet qlibet recuꝑa
re ðbitũ ſuũ ꝑ viã rectã iuris ⁊ iuſticie publicã
Nã Aug.xiiij.q.v.c.Nõ ſane.di. Nõ ſane qᷣcqͥd
ab iuito ſumit᷑:iiurioſe aufert᷑.nec qð ab iuito
accipiũt:ꝑ iiuriã iuſte accipiũt. Hec ille. Siãt
nõ põt ꝑ iuſticiã publicã rehabere:tũc ↄſiderã
da ſũt tria pᷣcipua ſᷣm docto. Pꝛimũ.ſi ſuũ de
bitũ pᷣt bono mõ ſine oi ꝑiculo reciꝑe ĩ occulto

⁊ ſic pᷣt ſibi ſatiſſacere ĩ duobo.ſ.caſib. Pꝛimo
qñ reꝝ ipᷣiꝰð bitoꝛꝭ efficit᷑ diſpẽſatoꝛ.⁊ ſic bono

mõ pt ſuũ debitũ recipe ſine ſcitu illiꝰ dñi.ſi tñ
aduertit ꝙ dñs ñ vult vnq; ſibi reſtituere:als

ſi reſtituet nõ debet acciꝑe:cũ iam ſibi plene ipᷣe
met ſatiſfecit. Scðo caſu qñ res aliq̃ debitoꝛis
ad ipᷣm ꝑ aliaʒ viã licite deuenit bosr retinere ſi⸗
bijpi. Scoõm debet ↄſiderare ꝙ ſi qͥ nõ põt de
bitũ ſuũ ſine ꝑiculo ſibi furtiue reſtituere nul⸗
latenꝰ debet ſic ſatiſfacere vł recie. L Sũt

aũt q̃ttuoꝛ pꝑicula qᷓ pñt occurrere ĩi hmõi. Pꝛi
mũ ẽ ſcãdalũ ſui vł ꝓximi inocẽtis.qꝛ pᷣt ꝓ fur
to iponi ſibi vł ꝓximo cui erat res cõmendata.
Scõm piculuʒ ẽi fama.qua qͥs fur pᷣt credi de
facili.Terciũ ẽ ꝑiculũ leſiõis iĩ coꝛꝑe vł moꝛtis

in toꝛqndo talẽ ex ſuſpitiõe.UVel qꝛ ſi ꝑ teſtes ꝓ
baret᷑:iuſte puniret᷑. Quartũ ẽ ꝑiculũ aie ꝑiurã
do.qꝛ poſſet ſibi ĩponi vt iuret ſenõ abſtuliſſe
nec ſcire qͥs abſtuliſſet.⁊ ſic ð facili piuriũ icur⸗
reretĩ aie ꝑiculũ Uñ ĩ talibo tenet᷑ hõ ſuũ ðbitũ
nõ acciꝑe etia ſi poſſet:ne talibo ꝑiculis ſe expo⸗
nat. Immo ſi etiã ſuũ ð bitũ occulte accepiſſet

ſic in ꝑiculũ ſui ⁊ ꝓximi vł fame ꝓpꝛie:vite q̊ʒ ⁊
aĩe. vñ tenet᷑ pᷣ cauere.Terciũ ð bet ↄſiderare q;
ſi daꝝ ẽ ̊ ꝙ ðbeat ſuũ ðᷣbitũ rehaber̃ pᷣt pᷣdicqꝭ
mõis ſibi ſatiffacere.Si ot ẽ dubiũ ñ ð bet fare
re.qꝛ in dubio ſe piculo exponeret qð eſt pctm̃.
MW Scðo qrit᷑.q̃re nõ licqʒ vnicuiq; ſuũ ðbi
tuʒ extoꝛq̃re quõcũq; pᷣt acciꝑe.Rñdet᷑ ꝙ iõ:qꝛ
ſtatutũ ẽ.ꝙ nemo ſibi ð bet iuſticiã facere ĩ cau
ſa ꝓpꝛia.C. Ne qͥs ĩ cauſa ꝓpꝛia.l.j.Niſi ᷣm In⸗
nocentiũ.qñ qͥs nõ habet copiã ſui ſuꝑioꝛRtũc

em̃ pᷣt ꝓpꝛia autoꝛitate ſibi ius dicere:vt ptʒ di·

j. S· Jus gẽtiũ.ĩ gloſa. Hocẽãt iuſtũ ẽ płiborõ⸗
nibj. Pꝛio ne raptoꝛvel fur qᷣlibet dicat.ego ra
pui id qð mihi ðbebat᷑:ſʒ iudicet᷑ ab alijs qð

iuſtũ ẽ. Scðo ne qͥ plus debito ſuũ D arer

2

2*
Dominica
„
qᷓ;ᷓ deberet. Tertio q̃ri᷑.Quid ſi qͥs hec pᷣdicta

nõ ↄſiderãs ſibijpſi ſoluit. Rndet᷑ q peccauit
moꝛtalr furãdo niſi vti q̃ſtiõe pᷣma ſupᷣdicto pᷣ

mo mõ faceret.ſed reſtituere no tenet᷑.qꝛ ſibi de

bebat᷑ qð accepit niſi plus debito acceperit.
NCKirca ſcᷣm de multimoda tentione reſtõ⸗
nis notãdũ ꝙ multi ſunt caſus ⁊ modi in qͥb

tenet᷑ hõ reſtõnẽ facere in ꝑticulari.gᷓ de ſingul

h agere nõ poſſumꝰ:ſʒ ſufficiat ꝓ bꝛeuitate ali⸗
̊s modos gnalr tãgere. Nã pᷣmo vt inpceden
tibo actũ eſt tenet᷑ hõ reſtituere de oibo danis aie
rõnal. Itẽ ſcdðᷣo ð oibo dãnis coꝛꝑis ⁊ effuſiõis
ſanguis vt patuit ſupᷣ.Tertio q̊ʒ de oibo dãnis

rei tꝑalis:vt etiã patuit.Quanto de oibo dänis

fame exterioꝛis. Et de b reſtat q̃ſtio Uxrũ infa
mans aliũ minus iuſte teneat᷑ famã reſtituere.
Ad qð rñũdet᷑ ſᷣm doc.vt ptʒ etiã in Angelica eli
ciendo pła documẽta. Pꝛimũ ẽ ꝙ qᷣcũq; aliũ
iniuſte infamauit tenet᷑ de neceſſicate reſtituere
Rõ.qꝛ exq̊ neceſſe eſt reſtituere rẽ tꝑalẽ iniuſte

ablatã:vt ptʒ ex pᷣcedentibo ſᷣmonibo młto foꝛ⸗

tius tenet᷑ qͥs famã iniuſte ablatã vel denigra⸗
tã ſiue ꝑ ↄtumeliã vł ↄuitiũ aut vituperiũ ſiue
ꝑ detractionẽ:qꝛ fama eſt tãte dignitatꝭ vt oĩbo
vonis tꝑalib pᷣſtet. Pꝛouerb.xxij. Melius eſt
nomen bonũ q; diuitie multe. O Sed di.
Quid ſi veꝝ crimen de ꝓximo qͥs dixit.Ad hoc
Scom g̊ documentũ eſt. ꝙ ſi qͥs infamauit
aliũ de vo crimine iponẽdo nõ pᷣuatis oꝛdine ⁊
mõ debitis ſcʒ id qð occultũ erat manifeſtãdo
cłis liq; grauiter peccet.tñ nõ tenet᷑ dicere ꝙ fal

ſum dixit.qꝛ ſic mentiret᷑ qðᷣ eſt pctm̃.⁊ nõ ſunt

facienda mala vt eueniãt bona. Roꝝ.iij.ſed te
net᷑ aliq̊ mõ licito reddere famas ſic dicẽdo. õ
credaq hũc hoĩeʒ eſſe talẽ.qꝛ male dixi vł fatue
dixi. Uel dicat ſic. Nõ reputet eũ eẽ malũ. Bo⸗
nus eſt em. Rõ.qꝛ qlibet pᷣſumendꝰẽ eſſe bonꝰ
donec ꝓbet᷑ cõtrariũ.Extra de ſcrutinio ĩ oꝛdie
faciẽdo ca.vnico.excepto ſq; niſi taleveꝝ dixerit
cauſa iuſta vt ꝓſit. Itẽ de detractoꝛe latiꝰtracta
bit᷑ in alio q̃drageſimali ſᷣmone de detractiõe.
Terciũũ documẽtũ ꝙ ſi qͥs ifamauit ſcẽter ipo
nẽdo falſum crimẽ.etiã ſi remaneret ex fame re⸗

ſtitutiõe facienda ĩfamatꝰ.cenet᷑ retractare ⁊ fa,

mãa reddereſq; dicẽdo ſe mẽdacit᷑:vł nõ veꝝ di

xiſſe coꝛã illis qͥbo dixit:⁊ ſic dixit ĩ publico vel

in occulto. Rõ ẽ.qꝛ magis tenet᷑ famã iuſte ſer
uare ꝓxio ſuo ; iiuſte ſibi.excepto ſi maiꝰ peri
culũ ifamie illiꝰ pximi ex hmõi reſtitutõe vł pec
cati moꝛtalis.vł moꝛtis coꝛꝑalis ſeq̃ret᷑.vel qñ

Dirvit talia ꝙ nõ ſũt ĩfamatoꝛia de ſui natura.ſ.

vt eẽ iracũdũ vł auaꝝ.⁊ hmõi.alijs eciã caſib⸗
certis except.de qͥb in alio q̃drageſimali vide

ſᷣmonẽ de detracoꝛe. Quanũ documẽtũ ꝙ ſi

qs nõ põt reddere famã ifamato.tenet᷑ reddere
aliqͥd equiualens in rebo ad arbitriũ boni viri
Im Rich.⁊ Tho.in.iiij.di.xv.⁊ in angelics.

o

ramiſpalmag

de facili.⁊ ſic peccaret imoderate plꝰaccipiendo

P Circa terciũ de ĩductõe reſtitutõis.No
tandũ eſt vobis O pcõꝛes ꝙ om̃is ſcriptura.
oẽs pᷣdicatoꝝ voces in ꝑſona oĩm:ego idignꝰ
moneo ⁊ exhoꝛtoꝛ ſicut ille monẽt Nolite deci
pi a dyabolo alið ſuggerẽte ſed ↄſiderate pᷣmo

vt reſtituatis aliena ſi vultis hr̃e veſtrũ deũ in

aia. Scðo moneo reſtituite aliena ſi vultis vt

nõ ꝑeat aia veſtra ꝓpꝛia:ſʒ reſtituat᷑ ad celeſtia

gaudia.Tercio moneo.reſtituite aliena vt vob

reſtituat᷑ gr̃a ⁊ om̃ia menita q̃ fecit ab infantia.
Quarto reſtituite aliena vt reſtituant᷑ vob oia
Pa iõis xpᷣi ⁊ ſanguinis pᷣmia ĩ celeſti głia.Ad

ec exẽplũ legit᷑ in ſpeculo exẽploꝝ di.i’x.exeẽplo
cj.qꝙ qͥdẽ puer nouẽ ãnoꝝ ſatis facetꝰ ceciditin
ifirmitate:⁊ obijt.poſt moꝛtẽ matri ſue appuit

lamẽtabiłr dicẽs ſe ĩ maximis penis eẽ adeo ꝙ

ſi oẽs carbones totiꝰmũdi a pncipio:ĩ vno cu⸗

mulo arderẽt.⁊ tu iquit o mater i medio arde⸗
res tati ignis.nõ ſentires tãtas penas ſic ego ĩ
purgatoꝛio. Mater iterrogauit d. Uñ tu fůivᷣ
ð meruiſti cũ libẽtvt videba oꝛabas nec malidi

cus eras.nec iurãs⁊ hmõi.Puer rñdit Ego cõ

ſueuerã accõmodare denarios a familia.⁊ ide

emi pira ⁊ fructus.⁊ hoſpitibb adueniẽtib da

bant ſepe mihi ab eis denarij qͥs retinẽs nõ ꝑ⸗

ſolueba familie plenarie accõmodata.iõ talem

penaʒ ſuſtineo. Si g̊ talia debita exſolueres ꝓ
me liberarer.et ſic diſpuit. Mater aũt vocauit

familiã ⁊ inqſiuit ac oĩbo cõputat repꝑit ꝙ pu

er tenebat᷑ noueʒ denarijs.⁊ mater ſtatim ꝓ eo

ꝑſoluit.ac eodẽ die puer matri ſecũdario appa

ruit dicẽs.O mater gr̃as tibi ago:qꝛ ꝓ me reſti

tuiſti ⁊ ſicme a purgatoꝛio liberaſti.ecce iaʒ ce⸗
los introibo.⁊ ꝓꝑ te ac ꝓ cõſanguineis deũ exo⸗
rabo. Hec ibi.Si g̊ ꝓ nouem denarijs hallen
ſibo tantũ cuciatũ ſuſtinuit puer vſq; ad reſti⸗
tutionis tpᷣs:q̃ntũ patiet᷑ qͥs ꝓ multis debitis
⁊ inſuꝑ ꝓ dãno in fama ꝓximi illato cuʒ fama
pᷣſtet diuitijs. Rogemus g̊ dñm ieſum vt det
nob gram ve pnie ⁊ reſtõnis.Amen.
Itẽ de reſtitutiõe hec pᷣdica expediẽtia ꝓ ſer

monibo ſufficiant.ꝓ alijs ꝑticularibo caſibo oc⸗

currentibo recurrendũ eſt ad ſũmas editas.

Dſica ramiſpalmaꝝ. Sermo. xlv. In manè

ſ. de ſatiſfacõis neceſſitate ꝑ ſe vł ꝑ aliũ iplẽde.

Beanng filio da
uid. Bñdictus qͥ venit in noĩe dñi
Itẽ aliud thema.Ecce rex tuus ve
nit tibi mãſuetꝰ ſedẽs ſuꝑ aſinã ⁊c̃.
VUerba hec ſcribun᷑ Matth̊.xxj.⁊ in euãgelio
hodierno.Chariſſimi dñs nr̃ rex regum ⁊ dñs
dñantiũ.ſq; dñs ieſus veniẽs in hũc mũdũ mi
ra hũilitate.ſedẽs ſuꝑ aſinã in intrãädo hierim

ad paſſionẽ:ſic laudari voluit:vt dicerẽt Oſan
na:qð ſᷣm Lyrã bebꝛaicũ eſt cõpoſitũ ex oſi.icd

2

— * — —

—

. .
4„ „

Bermo

æſalua.⁊ anna.id ẽ vtinã vł obſecrodſalua nos
Sed ⁊ letis cantibo triſtia q̃dã miſcuit amara:

9ꝛ? videns ciuitatẽ fleuit eiꝰ futurã deſtructiõeʒ

Et qꝛ a ſacerdotib ⁊ phariſeis iniuriã ↄdictio
nis ⁊ inſidiaꝝ ꝑtulit patient᷑.⁊ qꝛ ad moꝛtẽ ꝑa⸗
tus vltro ſe obtulit aſcendendo in eã ciuitatem
vbi ſe occiſurũ pᷣuidit ⁊ ante pꝛedixit. Jõq; ho⸗
die eccłia duas ꝓſſiões recolit ſq; vnã letã de
xpᷣi ſuſceptiõe:⁊ in hierlm deductiõe cũ laudibꝰ
diuis ramoꝝ ⁊ veſtimentoꝝ ſtratu invia.Aliã
triſtẽ ⁊ flebile q̃ facta eſt feria ſexta in xpᷣi educti
one ad crucfigendũ:ꝓpterea ho die legit paſſio
nẽ.⁊ ſic hodie ꝓponit duo gria ſc glłiam diuini
tatis.⁊ ignominiã paſſiõis. Hociõ ſᷣm Berñ.

voluit xps ꝓ amoꝛe nr̃o q̃tenus ex pᷣcedẽte ho⸗

noꝛe amarioꝛ fieret paſſio ignominie ꝓ nob ſu
ſcepte.O xpᷣi ſanguine redempi xpᷣiani.cogita⸗

te quò xpᷣs dñs ꝓ nobis voluit ignominia pa⸗

ti mn oibo honoꝛibo ſuis. ſlã hodie ipᷣm vt regẽ
ſuſceperũt in hierłm. Sed feria ſexta majᷓ eũð
vt latronẽ crucifixerũt. Hodie ipᷣm regẽ cecine⸗

rũt:feria ſexra negauerũt di.Nõ habemns regẽ

niſi ceſarẽ. Iteʒ hodie dixerũt ſaluatoꝛẽ.poſtea
dixerũt ſeductoꝛẽ. Hodie bñdictũ poſtea male
dictũ. Hodie veſtunẽta ſua ſtrauerũt.poſteave
ſtimẽtis ꝓpꝛijs ſpolianerũt. Hodie ramos in
via ponebant.poſtea ſpinas in capite poſuerũt
Ecce q; multipłr dñs ſatiſfecit ꝓ pctis nr̃is.q̃te
nus exẽplo ſuo diſcamꝰ nos ſatiſfacere ꝓ pctis
nr̃is ꝓpꝛijs. Itaq; exq̊ xpᷣs dñs ꝑ graʒ pnialis

ſatiſfactiõis ſaluat ⁊ venit in nos. Jõ de ſatiſfa⸗

ctione tria myſteria hic notabimus.
ꝛimũ de ſatiſfactiõis neceſſaria obligatiõe.
cõm de ſatiſfactiõis aliena adimpletione.
Tertiũ de ſatiſfactiõis ſic alcerutra liberatõe.
Q CcCirea pᷣmũ de neceſſitate ſatiſfactiõis qrit
Vtrũ ſatiſfaccio ſit adeo neceſſaria vt ſine aliq̃
ſatiſfacione nulli velit deꝰ pem̃ remittere. Ad
qð rñdet᷑ pᷣm Rich.in.iiij.di.xv.⁊ alios.ꝙ de re
miſſione peccati poſſumus loqui dupłr. Uno
mõ de lege cõmuni.Alio mõ de pᷣuilegio ſpẽali
Et ſᷣm hec elicimus tres ↄdluſiões doctrinales
ꝓ ꝓplo vtiles vt ſq; tales pniam ſciant agere.
Pꝛima conduſio qode lege cõi nõ põt dimitti
actuale pctm̃ moꝛtale ſine aliq̃ ſatiſfactione vt

tenẽt oẽs doct᷑.qꝛ ſemꝑ ad h̊ vt pctm̃ remittat᷑:

requiritur actus penitendi in quo pᷣncipalioꝛ
ꝑs ſatiſfactiõis ↄſiſtit. VUñ pctĩ ſine aliqᷓ ſatiſ/⸗
factiõe vel interna ſq; ↄ tritiõis vere:vł externa:
vel in pñti:vł in futuro ſcʒ in purgatoꝛio dimit
ti nõ põt. Rõ.qꝛ vt Anſeł.lib.j. Cur deus hõ.c.

x.öt. In deo q̊dlibet ꝑguũ incõueniẽs eſt ipoſſi⸗

bile.Et poſtea.xij.c.ðt.ꝙ; nõ decet deũ dimittere

pctm̃ ipunitũ.qꝛ ſic dedecus culpe remaneret

ſine decoꝛe iuſticie ⁊ dimitteretur pctm̃ ſola dei

miſericoꝛdia ſine om̃i iuſticia qð ẽ incõueniẽs

⁊ impoſſibile.Ad id eſt verbũ Greg.in moꝛal.

ſuꝑ ulud Jsb.ix, Uerebar oi oꝑa mea ſciẽs ꝙ

XLV
—

nõ pꝑceres delinqnti.vbi Greg.ðt.delinqnti ne⸗
quaq; ꝑcit᷑.qꝛ pctm̃ ſine om̃i vlcione nũq; deſe
rit᷑ ſʒ aut hõ penitẽdo in ſe punit.aut deꝰ hic vł
in futuro ferit. R Scða cõcluſio ꝙ de lege
ſeu puilegio ſpãli bñ deꝰpoſſet dimittere pctm̃

moꝛtale ſi vellet ſine omi ſatiſtactõe.qꝛ h̊ nõ de

rogat ſue iuſticie alicui ex pᷣuiulegio ſpãli facere.
Et bᷣ rariſſime qð tñ cõiter facere derogaret vt

ꝓbat Rich.vbi.S. Et ponit exẽpluʒ di.Sic qñ

rex vt oñdat ſue potẽtie plenitudinẽ ⁊ benigni
tatẽ mipicoꝛdie vt magis timeat᷑ ⁊ diligat᷑:ꝑcit
aliqñ hoĩ ſcelerato.h̊ nõ dero gat iuſto regimi⸗
ni regni ſui.ĩmo ↄfert qñq; qð tñ ſepe młc fa⸗

ctũ vł iteratũ ðrogaret.qñqʒ etiã i caſu iuſte pᷣt

facere filio ſcelerato cuius pr̃ volũtarie moꝛtes
ſuſtinuit ꝓ vtilitate regni.Sic ⁊ deꝰpᷣt ad onñdẽ
dũ ſuã bonitatẽ ⁊ mĩicoꝛdiã ⁊ potentia aliqñ
dimittere alicui pctm̃ ſine ſatiſfactiõe.ſic ⁊ fecit
mulieri i adulcerio depᷣhenſe.Nil alið iiũgẽdo
niſi. Uade ⁊ apliꝰnoli peccare Jo h.viij. Sic fe
cit etiã Paulo qᷣ cũ eẽt in actu ꝑſeqndi deꝰipᷣm
iuſtificauit.Act᷑.ix.Et bᷣ ex pᷣuilegio ſpãli.ł foꝛte
tũc deꝰ imiſit illi gr̃aʒ ꝑfecte pnie. Qñ aũt ſic fi
citdeꝰnõ relinqͥt pctm totalr ipunitũ ſʒ iuſticie
ſatiſfit ex merito paſſiõis xpᷣi.qꝛ xpᷣus nõ tm̃ ꝓ
nr̃o pctõ oꝛiginali ſʒ etiã ꝓ pctis hoim actuali
bus ⁊ pᷣteritis ⁊ ſeq̃ntibuſ moꝛtẽ ſuſtinuit.hec
Rich. Sʒ qm̃ puilegia paucoꝛũ nõ faciũt legẽ
cõmunẽ.xxv.q.j.c.vlti. Jõ nobis de h̊ nõ eſt ↄfi
dendũ. Tercia ̊ ↄduſio ponit᷑ ꝙ ſimpłr deꝰ
pctm̃ nõ vult dimittere ſine aliqᷓ ſatiſſactione.⁊
lõ ſatiſfaccio necaria ẽ ꝓ ſalute.cũ ſit vna ꝑs ve
re pnie.Uñ ſcriptura pᷣcipit Luc.iij. Facite di⸗
gnos fructꝰpnie. SG sSʒzʒ dli. Exq̊ͥ ꝑ ↄtritiõeʒ⸗

⁊ ↄfeſſiõeʒ ſufficiẽter delet᷑ petm.⁊ ĩ his ẽ exteri⸗

oꝛ ſił cũ iterno doloꝛe pnia.cur reqͥrit᷑ amplioꝛ
ſatiſfactio ꝓ pnia. Rñdet᷑ ꝙ reqͥri᷑ pᷣmo ꝓpter
itegritatẽ pnie.qꝛ deꝰpᷣcepit pniaʒ itegrã agere.
pnia aũt itegrat᷑ ex iſtis tribo ſq; ↄtritõe ↄfeſſio
ne ⁊ ſatiſfactione ſᷣm oẽs theolo.⁊ canoniſtas.
Scðo ꝓpter remiſſioneʒ pene.qꝛ ↄtritio ⁊ ↄfeſ⸗
ſio ſepe nõ ſufficiũt ad remiſſiõeʒs totalẽ reatꝰvł

pene pctõꝝ.Ideo ſatiſfacere opoꝛtʒ vel ĩ pᷣſenti

ꝑ bona oꝑa ⁊ idulgẽtias vł ſaltẽ qð ðᷣerit ĩ pur
gatoꝛio ſoluet᷑ ſᷣm docto.Tercio ꝓpter pᷣceptuʒ
ecclłlie qð habet᷑ de pe.⁊ re.ca.Ois vtriuſqʒ.Nã
HVoſti.ibi.S.ad qͥd valẽt.dicit tenendũ ꝙ vicʒ
ꝓ quolibet pcõ moꝛtali duplex pena debetur.
Vna eterna q;̃ ꝑ ↄtritiõeʒ dimittit᷑. Alia tꝑalis
q̃ ꝑ eccłiaʒ imponit᷑ ⁊ remouet᷑ ſqʒ; in ↄfeſſione.
Pꝛoinde vnuſquiſq; pctõꝛ debet ſatiſfacere vt
põt de peccatis vicʒ a ↄfeſſoꝛe rationabiłr ipo⸗

ſitã ⁊ ſuſceptã penitẽtiã ĩplendo. Z? Exem

plũ ad id ex lege ciuili.ponat᷑ caſus ꝙ Petrus

telo vulneratꝰferro infixo.cõueniat cũ medico
vt ipᷣm ſanet ꝓ certa mercede.is bene curari nõ

poteſt niſi ferrũ extrahat᷑ pꝛius ad quod requi
ritur vulneris ⁊ carnis inciſio.ſed Penns do
5

„

Doyminica ramiſpalmaꝝ

.
loꝛẽ inciſionis nõ admittat. Medicuſq; ipſuʒ
vulnus ſanat ferro intus manẽte.ſi poſt ſani⸗
tatẽ peius infirmitatẽ incidat.querit᷑ an ille me
dicus ꝓ eodem ſalario tenet᷑ iᷣm curare iteruzʒ.
Ruñdet᷑ ex.ff.de reg.iur.l.ſi qͥ ex culpa ſua.q; ꝓ
generali lege habet᷑ ſq; ꝙꝙÿ qñ ex culpa infirmi re
dijt infirmitas medicus nõ obligat᷑ eundes cu
rare niſi ꝓ noua mercede.⁊ nouo pacto.alioqͥn
ſi redit ex culpa medid tenet᷑.⁊ ſic patʒ ad ꝓpoſi
tũ ꝙ nõ tenet᷑:qꝛ Petrus fuit in culpa. Spiri⸗

tualiter.ſi peccatoꝛ nõ admittit nec facit pᷣcepta

medici.id eſt ↄfeſſoꝛis explendo ſatiſfactionem
quaſi ferro peccati reatu manente ſibi imputa⸗
bit᷑ acerbioꝛ pena in futuro. Ad qð tollendum

opoꝛtet de nouo pniam ſuſcipere a cõfeſſoꝛe ſi

oblitus eſt illam pᷣus iniunctam penitentiam:
vt patuit ſᷣmone.xxxviij. F.

V Kcirca ſcm de aliena impletiõe ſatiſfactio
nis querit᷑ Utrũ vnus hõ poſſit ꝓ alio ſatiſfa⸗

cere.vel impoſitã alteri ſatiſfactionẽ adimplere
AId qð rñdet᷑ ᷣm doc.cõiter Bonauẽ.in.iiij.di.

xx.ibidẽ Rich̊.⁊ Sco.ea.di.durã.Tho.alioſq;ʒ

ꝙ duplex eſt ſq;. ſatiſfactiõis effectus vnus eſt
excidere cauſas pctõꝝ futuroꝝ.⁊ ſic pᷣſeruare a
futur culpis.Alius eſt recõpenſatio iniurie il⸗
late:hoc eſt ſoluere debitum pcõꝝ.⁊ ſic ſatiſfa⸗
ccio accipit᷑ varijs mõis ſᷣm quos tria pᷣapua
do cumta tradunt᷑ bꝛeuiter hic.qm̃ cogit hodie
bꝛeuiare ſermonẽ ꝓlixitas paſſionis ⁊ cerimo⸗
nie miſſe. Pꝛimũ eſt ꝙ ſatiſfactionẽ intelligẽ⸗
do ꝓ pᷣſeruatione ⁊ cautela culpe future.vel pꝛo

cauſe pctõꝝ exciſione:ſic vnus ꝓ alio nõ poteſt

ſatiſfacere. Rõ.qꝛ ꝑ ieiuniũ iſtius nõ domat⁊᷑ ca
ro alterius.nec affligit᷑ coꝛpus alteriꝰ vt viuat
caſte.nec ꝑ hoc ꝙ iſte dat elemoſinam ꝓ illo.ille
aſſueſcit ſua largiri nec iſto oꝛante ille oꝛat:niſi
foꝛte ꝑ bonũ huius exemplũ ille induceret᷑ ad
ſimilia facienda.vel niſi iſte mereret᷑ augmentũ
gre ꝑ talia illi:vt facilius ille euitet pctm̃ ex gr̃a
dei adiuuante. Scðm documentũ ꝙ ſatiſfa⸗
ccionẽ intelligendo ꝓ recõpenſatione illate iniu

rie pᷣterite bene põt vnus ꝓ alio ſatiſfacere.ſicut

hoi cui iniuriã fecit:põt alius ꝓ iſto recõpenſa⸗
re.ſic etiam ⁊ deo põt vnus ſatiſfacere ꝓ iniuria
llata ꝑ aliũ peccantẽ:dũmõ ille qͥ cõmiſit pem̃
ſit vere ↄtritus de pctõ.ałs nõ. Et ſicſancti dei
ſuis o?onib ⁊ menitis ꝓ nobis placant deum
⁊ ſatiſſacũt dũmodo nos ſimus ↄtriti. x
Lertiũ documentũ ꝙ ſatiſfacionẽ accipien⸗
gqo ꝓ penitẽtia a ↄfeſſoꝛe iniũca tenet᷑ qͥlibet ꝑ
ſeipᷣm ſatiffacere ſi eſt potẽs. ſicut etiã tenet᷑ ꝑ ſe
ↄfiteri ⁊ ↄteri.Et ſi nõ põt adhuc tenet᷑ hie ꝑatũ
animũ ad ſatiſfaciendu ꝓ ſeipᷣo ipſemet.alioqͥn
ſatiſfactio alterius ſibi nõ ꝓdeſſet directe ad vi

tam eternã ſi nollet ꝓ ſe ſatiſfacere etiã ſi poſſet.

Rõ:qꝛ ad ſatiſfactionẽ ꝓ viribo ꝑ ſeipᷣm tenet᷑ qͥ
Libet ex pᷣcepto.de pe. ⁊ re.c.omnis vtriuſq; ⁊c.
Neceſſe eſt em vt penitẽs recognoſcat pem̃ ſuũ

ꝑ aliquẽ acũ ſatiſfaciõis:vt ptʒ ꝑ Aug.de pe.
di. j.nõ ſuffiat. ̊ tenet᷑ ꝑ ſe ſi pᷣt:q ſi nõ pᷣt iunari

poteſt ꝑ alteꝝ ⁊ ſatiſfacere.ſicut ꝓ his qui ſũt in

purgatoꝛio impotentes ꝓ ſe ſatiſfacere:ſatiſfa/⸗s
ciũt.alij viui.⁊ hoc maxime poteſt ꝑ alterum.ſ.

ſatiſfacere quis cũ interuenit autoꝛitas ↄfeſſo⸗

ris que in hoc poteſt diſpenſare cum eo qui per
ſeipᷣm nõ poteſt ſatiſi facere. Hec etiam in angeli
ca. O ergo homo chꝛiſtiane diſce ex dictis ꝙ qñ

—

nõ potes ꝑ teipᷣm penitentia implere pᷣcipue in

moꝛtis hoꝛa:diſpone ex tuis bonis vt alter fa⸗
ciat pꝛo te.

Eirca tertiũ pncipale de alterutra liberatio⸗

ne.id eſt vnius ⁊ alterius vel ambo ꝝ ꝑ ſatiſfa⸗
ccionem ab alio implenda. Pꝛimo queritur
de pᷣncipali Utrũ ille cuius ſaniſfactionẽ penitẽ
tie alter ſuſcepit in ſe:ſi ſtatim moꝛiat᷑ libere euo
labit in celũ. Ad hoc rñdet᷑ in Angelica ᷣm Bo
nauc.in.iiij. di.xx.q.j.ꝙ nõ.Sed opoꝛtet ꝙ pꝛi
us iſte qᷣ ſuſcepit ſatiſfactionẽ impleat: quia ne
mo paradiſum ĩigredit᷑ niſi ſit extra om̃e debitũ
ita ꝙ nec ipſe nec alius ꝓ eo ſit debitoꝛ. O ieſu
bone vere foꝛmidanda eſt tua peccatoꝛibo iuſti
ca. Secũdo querit᷑ de ſuſcpiente UVtrũ talis
ſuſcipiens ſatiſfactionẽ alterius liberet᷑.ſq; ꝑ h.
⁊ ſatiſfaciat etiaʒ ꝓ ſeipſo cũ iplet ꝓ altero. Rñ⸗
det᷑ vbi S. ſᷣm Rich.di. xx.q̃rti.ꝙ lʒ alij alit᷑ſint
opinati:tamẽ ſatiſfactoꝛiũ eſt etiam ꝓ ſeipſo nõ
quidem ex debito ſᷣm rigoꝛem iuſticie: qua ea⸗
dem ſolutio nõ parit duas liberatiõeæ ſed ꝑ di
uinã miſericoꝛdiã que magis attendit charita⸗
tem q; opus.Et etia ꝑ modũ meriti de cõgruo.
Nam ſᷣm Bonauen.in.iiij.diſ.xv.credendũ eſt
ꝙ diuine miſericoꝛdie benignitas tãta eſt ꝙ ac
ceptat totũ ꝓpter charitatem quaſi ꝓ ſe fieret.⁊
quaſi ꝓ nihilo ſaluat nos.hec vbi ſuX̊ß. Z
Tertio ergo exẽplũ finale ſubiũgamus qð
legit in ſpeculo exemploꝝ diſ.viij. exemplo.ij.ꝙ;
ſanaus Dũſtãnus in mane diei aſcenſiõis dñi

ce exiſtens ſolus in oꝛatione in eccleſia.ecce vi⸗
dit candidatoꝝ multitudinẽ innũerã coꝛonas

capite aureas geſtantes ⁊ fulgoꝛe micantes di.
Salue inquiũt Dũſtanne noſter ſalue.mãdat
tibi filius ðᷣi ieſus venire ſi paratus es nobiſcũ
hodie gaudia celebꝛaturꝰ ad qð iſte rñdit inter
rogãſ. Qui eſtis.Dixerũt.Cherubin ⁊ ſeraphin
ſumus. Reſponde qͥd velis.Dũſtannus rñdit
Hogdie ſolẽniſſimꝰ dies ẽ ⁊ incũ bit mihi pᷣdica
re ꝓpło ⁊ oñdere quõ ad gaudiũ celeſte poſſint
ꝑuenire ſq; ꝑ ↄtritionẽ:ↄfeſſionẽ:⁊ ſatiſfaccionẽ
pnie.ad qð pᷣdicandũ multi ↄuenerunt ⁊ nolo
decipere illos.ꝓpterea hodie nõ poſſum venire.
hec dixit ex chanitate ⁊ ʒelo aniaꝝ vt plures ſe⸗
cum ſaluaret ꝑ ᷣmonẽ. dixerunt ergo eidẽ.Eya⸗
patus eſto in diem ſabbati. Lũc Dũſtãnus pᷣ⸗
dicauit ꝓpło taliter ꝙ nũqᷓ; ante ſic pᷣdicauerat:
vt nõ hoĩeʒ ſʒ angelũ putares. Tandẽ dixit ſui
obitus inſtare diẽ. Et ecce facies ereſ⸗ plenduit

2— —

— — — —..

— —

* —

☛ – .

— vVe

W0— — — —
—

N N

= — .

BGermo

ſic ꝙ nemo eum aſpicere poſſet:tandẽ locuʒ in

quo voluit ſepelini deſignauit. Mox vero lan
guoꝛ eũ inuaſit feria ſexta oẽs aduẽtãtes peni⸗
orere ⁊ xpᷣi veſtigia ſeqͥ hoꝛtabat᷑ cõomunionẽ ac/

cepit.Et ecce ſubito cũ lecco in quo iacebat ele⸗
uatꝰeſt vſq; ad trabes domꝰ. Et h̊ tercio faaũ
eſt in die ſabbati.Sicq; oẽs hoꝛtabat᷑ ad ſeq̃n
dũ xpᷣm in celũ ꝑ pʒꝑiam ⁊ ꝑ oꝑa ſatiſfactoꝛia ꝑ

que ipᷣe inceſſit ac ſic ipᷣe feliciter in xpᷣo quieuit
Rogemus ergo dñm ieſum ⁊c.

Dñica ramiſpalmaꝝ poſt pꝛandiũ Sermo

xlvj.de ſatiſffacciõis modo regulari ⁊ iteratiõe.

Alcite dignos *

f pnie Matth.iij.⁊ etlã Lu.iij.? ꝓ ſer
mone hodierno ĩ qͥb verbis pnie pᷣ⸗/

dicatoꝛ Johãnes baptiſta hoꝛtat᷑ om̃es ad di⸗
gnã pniam agendã qð facimꝰꝑ verã ↄtritiõem

ↄfeſſiõeʒ ⁊ ſatiſfacciõem.alioquin timendũ eſt
illud qð ſcribit᷑ Ecci.ij. Si pniaʒ nõ egerimus

icidemꝰin manꝰ dñi.qð põt poni ꝓ alio thema

te in hoc ſᷣmone Lyra.Si pniam nõ egerimus

ſcʒ de pœis veraciter.incidemꝰin manꝰ dñi.i.in

diuinã punitionẽ valde grauẽ. Heb.x. Hoꝛrẽ
dũ eſt icidere in manꝰdei viuẽtis.Ue ergo ⁊ ve

pctõꝛibus impenitẽtib.Pꝛopterea chariſſimi

diſcamus facere dignos frucꝰpnie ſatiſfacien
do.qm̃ vt de pe.di.j.c.nõ ſufficit Rug.di.Non
ſufficit moꝛes inquit in melius commutare⁊

a pteritis malis recedere niſi etiã de his que fa

cca ſũt ſatiſfaciat homo ꝑ pnie doloꝛẽ cooꝑan⸗
tibus elemoſynis ⁊ ieiunijs.hec ille. Sʒ heu li

cet multi faciat pniaʒ:tñ rari faciũt dignũ fru⸗

cruʒ pnie.ſlam Greg.dicit.dignos fructꝰ pnie
facit qͥ omnia deo in ſacrificiũ offert ꝑ q in cul⸗
pa eũ meminit offendiſſe. Cũ aũt offendimus

deuz coꝛde. oꝛe ⁊ oꝑe.ergo hec tria debemꝰ deo
offerre ſq; coꝛdis ↄtritõeʒ.oꝛis ↄfeſſiõeʒ.⁊ oꝑis

ſatiſfactionẽ qð rari faciũt vt debẽt pᷣſertim ſa⸗
tiſfaccionẽ. Nos igit᷑ chariſſimi audiamꝰ⁊ oꝑe
impleamꝰſcripture hoꝛtamenta dicẽtis.Facite
dignos fructꝰpeni.vt in themate. Itaq; de ſa

tiſfacciõe vt ſcamꝰfacere dignos fructus pnie

.

tria myſteria declaradimꝰ in hoc ſermone.
Pꝛimũ de regulari modificatione.
Scöm de diuinali acceptatione.
Terciũ de ſalutari reiteratione.
A Airca pᷣmum de regulari modo ſatiſfa⸗
ctionis. Queritur quali modo debeat regula⸗/
riter fieri ſatiſfactio pꝛo peccatis debita ipᷣi ðᷣo.
Ad quod ex dictis Scoti in.iiij.diſt.xv. Item
Alex.de ales. Bona. Rich̊ᷣ.⁊ alioꝝ recolligẽdo

eliciunt᷑ pᷣcipue regule ſex ſᷣm quas debec mo⸗
dus ſatiſfactionis obſeruari.

Denn regula ðꝛ bone oꝑationis.
cðᷣa ðꝛ integre pfectionis.
Lertia placande incentionis.

XLVI

Nuarta ð aliunde nõ obligationis.
AQuinta ðꝛ laboꝛioſe ↄditionis.
Sexta ðꝛ amoꝛoſe executionlis.
Pꝛima inqua regula ðꝛ bone oꝑationis:qꝛ ad
hocꝙ de peccatis aliquis deo ſatiſfaciat reqᷣrit
vt faciat ꝑ bona oꝑa recta ⁊ bona intentione fa
cca que poſſunt cedere in gliam dei vt ſunt ieiu
niũ oꝛatio elemoſina.⁊ hmõi. Uñ ꝑ oꝑa mala
vel etiã oꝑa bona de genere facta.tñ ſiniſtra in⸗

tentione puta ex vana głia vel hypocriſi nõ poü⸗

teſt fieri ſatiſfactio.quia vt ait Anſeł.lib.iij. Cur

deus homo.ſatiſfacere eſt deo debitum honoꝛẽ

reddere.talia autẽ opera ſcʒ malefacta nõ ſunt
in honoꝛem dei ſed in offenſionem. B Se

cũda regula dicit᷑ incegre perfectionis.Nam q/
rit Rich. in.iiij.di.xv. Utrũ homo poteſt ſatiſ⸗
facere de vno peccato ſine alio. Et reſpondet di⸗

cẽs ꝙ dupliciter poſſumus loqui ð ſatiſfactio

ne.Uno mõ de eius actu exterioꝛi ⁊ ſic põt quiſ

—

ſatiſfacere de pena tẽpoꝛali debita vni peccato

ſine alia.⁊ de vna ꝑte pene ſine alia.qꝛ exiſtens
in chanitate põt ſimul remanere debitoꝛ pene ꝓ
alio peccato hñdo /ꝓpoſitũ ſatiſfaciendi de illo.

poſtea ſq; in elemoſynis.⁊ nũc ꝓ vno poteſt ſol

uere ꝑ ieiuniũ vel oꝛationẽ.qui ſi poſtea ꝓpoſi⸗
tũ mutet ita vt nolit poſtea ſatiſfacere in elemo
ſinis.nihilominꝰ ſolutio pᷣcedẽs remanet acce⸗
ptata. Alio mõ aũt loqͥ poſſumꝰ de ſatiſfactio

ne in eius actu anime interioꝛi:⁊ ſic nõ põt hõ

ſatiſfacere de vna culpa moꝛtali ſine alia:ſed
opoꝛtet ꝙ integre de omnib peniteat ſicut ⁊ de

omibo tenet᷑ ↄteri ⁊ ↄfiteri.vnde qui implet ieiu

nia iniũcta a ↄfeſſoꝛe:ſed nõ vult reſtituere alie

na cũ poſſet nõ vere penitet:vt patuit in pᷣceden

tib. Tertia regula dici᷑ placande intentiõis

hocẽ vt oꝑa ſatiſfactiõis ſint ad placandũ deũ

intenta. Unde ipſe Scotus vbi ſupᷣ.diffiniẽs

ſatiſfactionem dicit.ꝙ eſt operatio bona exteri

oꝛ penalis volũtarie aſſumpta vel tolerata ad
puniendũ pctm̃ a ſe cõmiſſum ⁊ ad placanduʒ
deü offenſum. Unde ſi quis facit bona oꝑa nõ
intentiõe punitionis pcti:vel vt deũ placet quẽ
offendit peccatis:licʒ ſit bonũ meritoꝛiũ gratie

⁊ głie.tamen nõ ðꝛ opus ſatiſfactionis de ſe ?˖vu⁊

directe:puta ſi quis dat elemoſynam ex pietate
nõ intentione tali ꝙ ꝓ penitentia ad placandũ
deũ hoc fiat. Siliter cũ aliquis malefactoꝛ pu⸗
nit᷑ ſi patienter ſuſtinet bene facit.ſed ſi vult vt
ſatiſfaciat ſq; ꝓ peccatis directe:debet incendere
vt ſufferat ad placandũ deuʒ ꝓ pctis ᷣm Sco.
Exẽplũ.ſi quid offerat᷑ regi ꝓ exẽnio nõ ſatiſfa⸗
cit ꝓ debito niſi fiat ꝓ illo expꝛeſſe. Quarta re
nis ðꝛ aliũde nõ obligatõis.h̊ eſt vt ſatiſfactio
i

at ꝑ talia opera ad que homo aliũde nõ obli⸗

at᷑ facere.quia als nõ coꝛrñderet ꝓ ſatiſfactiõe
uius peccati. ſicut ſi quis ex voto tenet᷑ ieiuna
referia ſexta.tali iniũgeret ↄfeſſoꝛ ieiunare feria
ſexta.⁊ ſic de alijs. Siliter ꝙ quis nõ ſn vel

nõ latrocinat᷑ cum poſſet bene facit pᷣceptuʒ im
plendo:ſed nõ eſt ſatiſſaccoꝛium culpe cõmiſſe.
quia ex pᷣcepto ad h̊ tenet᷑
Quinta regula ðꝛ laboꝛioſe ↄditionis.hᷣ ẽ
vt o ꝑatio ſatiſfactiõis ſit penał ⁊ laboꝛioſa vel
afflictiua:vt ꝑ illã ſubtrahat hõ ſibi aliquã car
nis delectationẽ vel cõmodũ qtenus ꝑ carnis
caſtigationẽ pᷣſerueta futura culpa.Uñn Augꝰ.
de vera ⁊ falſa pnia ðᷣt.Pnia guloꝛes expoſtu⸗
lat doloꝛes vt moꝛtuis impetret vitã. Et rõ eſt
ſᷣm Alex.? Bonauẽ.⁊ Rich.qꝛ hõ ꝑ delectatiõʒ
culpe infirmat᷑.⁊ ſᷣm legẽ dei culpe debet᷑ pena
3 deleccationẽ vt curet᷑ ⁊ reoꝛdinet᷑.ac de futu⸗
ro pᷣſeruet᷑. Unde.ij.ethicoꝝ ph̊s ðt.ꝙ pene ſũt

q̃dam medicine.nõ tm̃ curatiue ſed etiã pᷣſerua

tiue.Ex q̊ prʒ documentũ ꝙ qͥ penitentiale ieiu
niũ ſic implet ꝙ delicatiſſima ⁊ ſumptuoſa ci⸗
baria comedit ⁊ pleno ventre nõ ſatiſfacit ad re
atus deletionẽ.ſiliter q dat elemoſynã de eo de
qͥ ie nullo mõ indiget. Sʒ di. Nunqͥd g;̊ aua
rus hõ q plus affligit᷑ dãdo decẽ denarios: qᷓ;
largus dando centuʒ. magis ſatiſfacit. Rñdet
Rich.⁊ Ambaldus q̃no ſcpᷣto ſniaꝝ dil.xv. ꝙ;
opus dupłr põt intelligi penale.Uno mõ rõne

operantis.qñ ipᷣe oꝑans diffidalius facit ex di

ſpoſitiõe mala in ipſo.ſicut auarus difficilius
dat elemoſynã.⁊ talis penalitas nõ magis ſa⸗

tiſfacit.nec ꝓpter eõ auaro minoꝛ elemoſyna in⸗

iungẽda eſt qᷓ; largo.ſed potius maioꝛ dʒ ipo⸗
ni q; largo.Alio mõ põt intelligi opus penale
rõne operis ⁊ eius generis ⁊ ſic ſatiſfacit opus

plus penale.ſicut ieiuniũ in pane ⁊ aqua pena

lius eſt ⁊ magis ſatiſfactoꝛiũ qᷓ; ieiunare cũ ci⸗
bis coctis.⁊ elemoſyna maioꝛ q; minoꝛ. D

Sexta regula ðꝛ amoꝛoſe executionis.hᷣ eſt

vt hõ exequat᷑ ſatiſfactionẽ in charitate ⁊ amo⸗
ne dei. ⁊ de h in ſeqntibo dicemus. Sed ꝓ excitã
do ꝓpło doꝛmitante inſeramus ↄſolatoꝛiũ Exẽ
plũ qð legit᷑ in Scala celi.⁊ in ſpec̃.exẽ.di.ix.ex
emplo.xvij.ꝙ miles qͥdaʒ facinoꝛibo plenus

iuit vt ðꝛ ꝑſuaſu vxoꝛis ad confeſſionẽ:ſed pe⸗/

nitentiã ꝓ ſatiſfactõe dixit ſe nõ poſſe facere.vñ

feſſoꝛ qſiuit dicẽs. Poſſes ne in illa eccłlia de⸗
erta ꝓpe caſtrũ tuũ vna nocte vigilare ꝓ pctõx

tuoꝝ remiſſiõe. Rñdit.hᷣ bene poſſum ⁊ faciaʒ

Zũc hac pnia iniũcta intrauit ſero ſolꝰ ecclłiaʒ.

⁊ ecce nocte vnus demon in ſpecie ſoꝛoꝛis muũi

tis:cuius conſilio ſepe vtebat᷑:apparuit dicens

Quid hic ſtas exi cito ad caſtꝝ.qꝛ ſtatim inimi
atui ſuꝑueniẽt ⁊ occidẽt hicte. alioqn nec vnq;
ego amplius tibi conſiliũ dabo. Ille autẽ non

acqeuit dicens. Volo hic ꝑmanere ꝓ pnia iſta

nocte.Scðo aliꝰ demon poſtea aduenit in ſpẽ
vxoꝛis ſue:deferẽs in bꝛachijs duos illiꝰ filios
ꝑuulos q̃ſi nudata veſtib ⁊ laceratᷓ crinib di
cens.Ecce hoſtes tui dñe inuaſerũt caſtrũ: cepe
rũt oĩa ⁊ ſic turpiter eiecta ſum cũ filijs.ſed ſi ci⸗

co exieris ꝑſequi potes illos alioqͥn ⁊ te hicint⸗

Dominica ramiſpalmax

ficient ⁊ me.Sed miles noluit exire.Tunciulla
dixit. Niſi veniatis:ecce filios vĩos ꝓijciã.⁊ il⸗
liſit ilos ad pauimentũ:ac in faciẽ militis pie⸗
cit.ſed ille in deo ↄfoꝛtatus nõ curauit.⁊ ſicↄfu
ſa illa euanuit. Landẽ poſtea tertio aliꝰ demõ
venit ĩ ſpẽ hoſtiũ cũ mult eccſtam vallans ⁊ ex
pugnãs ac accẽdẽs igne ex lignis circũcirca ag
gregatis.ita ꝙ flãma videlbeat᷑ ꝑ feneſtras ⁊ ia⸗

nuas intrare ⁊ cogere militẽ vt effugerer. ſʒ ille

imobilis permanſit. Poſtremo venit q̃rtus in
ſpecie ſacerdot q̃ſi miſſam dicere volens ⁊ offi⸗
ciũ legere. Pꝛo ſpiciẽſq; ait militi.Tu excõicatꝰ
es:exi hincne impedias diuina.⁊ cepit muſitã⸗
do altius quaſi oꝛaret dicere.der der ⁊c. Rñdit
miles ſicut ⁊ poꝛibo.Ille cepit cuʒ haſta cruds
ꝑcutiens expellere ipᷣm.ſed miles oia ſuſtinuit:
⁊ diabolus ↄfuſus diſceſſit. Mane facto egre
diens cognouit ⁊ repperit caſtrũ:vxoꝛẽ: ⁊ omia
illeſa.ſed tmmõ foꝛe fantaſmatũ deluſioes ũlaſ
facas ſibi in nocte apparitões.⁊ cũ retuliſſet cõ
feſſoꝛi.ecce audiuit ꝙ reuelatũ fuerit ſctis pꝛib
qm miles iſte q̃ttuoꝛ coꝛonas acqᷣſiuit in celis.

—

Ittuoꝛ dictas teptationes vincẽdo. ⁊ ſic miles

poſtea in bona vita firmatus fuut.
E Circa ſcðõm de diuinali acceptatiõe q̃ritur
Utrũ ſatiffactio pnie in toto vel in ꝑte expleta
in ſtatu moꝛtalis culpe.vel ſine charitate ſit ac
cepta diuine clementie.Ad h̊ cõiter ſᷣm doc.rñ⸗
det᷑ ꝙ nõ acceptat᷑ directe valendo ad vitã eter⸗
nam:niſi ꝓ qᷓnta pte fit ſatiſfactio in charitate ⁊

in gra expleta:tñ talis ſatiſfactio valetad ea ad-

q valent oꝑa faca in poõ moꝛtali. Jõq; etiam

ſi hõ ſit in pccõ moꝛtali nõ debʒ dimittere talia

oꝑa ſatiſfactoꝛia ſed debʒ implere.Ethuius rõ
ſm Rich.qꝛ cũ deus nõ eget bonoꝝ noſtroꝝ.
ideo oꝑa nõ acceptat ad vitã eternã remunerã⸗
dã:niſi operantẽ acceptet ipᷣm:⁊ ſic necacceptat
ad ſatiſfaccionẽ placantẽ deũ ⁊ gratuitã ad pꝛe
miũ vite eterne. Ad id ponamus exemplũ de
illo qͥ ſemiat vel plantat in ſolo alieno ipo dño
neſcio vel inuito.totũ illud ꝑditũ erit ſeminan⸗

ti qm illius eſt cuius ẽ ſolũ. Inſti.de reꝝ diui.

S. ex aduerſo. Sic ſpũalr hõ cũ ſit ipſe de ſolo ⁊
terra diaboli ꝑ pœm:ideqtotũ qð in ſe ſicma⸗

nente ſeminat bene agẽdo eſt diaboli.ita ꝙ no

ꝓficit ad vitã eternã directe:ſʒ tm̃ ad tꝑalia.
F irca tertiũ ergo de reiteratione queſtio re
ſtat Utrũ neceſſe ſit ad ſalutẽ reiterare talem in
peccato moꝛtali expletam ſatiſfactionẽ. Ad qð

rñdet᷑ ꝙ diuerſe ſũt opiniones. Aliqui dixerũt

ꝙ ſi pnia eſt talis ꝙ ex ea ꝑacta manet aliquis

effectus ſicut eſt ieiunium ⁊ elemoſyna.⁊ hmõi

poſtq;ᷓ ſemel qͥs ſatiſfecit liq; in peccato moꝛta⸗

li.nõ eſt neceſſario iteranda. Si aũt penitentia

nõ relinquit aliquẽ effectum: vt eſt oꝛatio mo⸗
dica.opoꝛtet iterare.qꝛ talis videt᷑ eſſe impoſita
potius ad umpetrationẽ recõciliatiõis diuĩe qᷓ;
ad ſatiſfactionẽ pene, Recõciliari aũg quis deo

— — „

— —, — — — — mn rr

— — — — — .. — — ———

—r—E – —

— —

.. J
5 8
— * „
)
△
—

BDermo

nõ põt niſi ꝑ opera in charitate facta. talis in

pctõ pacta dʒ iterari.Sco.aũt in.iiij.del. xx. q. j.
circa finẽ.quẽ in dᷣ̊ cõiter ſequunt᷑ doccoꝛes mo

Gerni.vt ptʒ in Ange.ðt ꝙ ſic dicere eſſʒ mag oc
caſio ſq deſerendi pniam iniuncta.⁊ ſictraſgre
diendi ⁊ deſperãdi.Nã cũ qͥs recidiuat interimm
ꝙ expleuit pniam audiẽs ꝙ nõ ſatiſfacit in pec
cato.ſed tenet᷑ iterarꝑnõ explebit eã ſed dimittcit
⁊ ſic peccat moꝛtalr.aut deſperans nunqᷓ; faciet
pniam nec iterabit. Jõq; ex dictis Scoti ibidẽ
dant᷑ doecum̃ta pulchꝛa. Pꝛimũ ẽ. ꝙ qᷣͥ ve ſeł

penitet ⁊ recipit pniam ↄdignã impoſita daueę

nõ errãte qᷓntũcũq; poſtea recidiuet nõ tenebit᷑

ꝓꝙ illis pccis eiſdẽ niſi ad ilã pniam ſibi impo⸗

ſitã.⁊ ſi illã implet in charitate ſq; ↄtritionẽ foꝛ⸗
mando pus de recidiuo:ſic implẽdo nõ tm̃ ſol
uit penã:ſʒ etiã meret᷑ gram.Si autẽ implet ex/⸗
tra charitatẽ ſq; nolẽs ↄteri de recidiuo:tũc ſol
uit penã:ſed nõ meret᷑ gr̃am. Scðm do

—

cumentũ ꝙ ſatiſfactio eſt duplex.Quedã eſt ſol

uens debitũ ⁊ placans ſił offenſum vt eſt illa q̃

fit in charitate. Alia ẽ ſoluẽs debitũ:ſed nõ pla⸗

cans offenſum:vt eſt illa q fit extra charitatem

ſq; in pctõ moꝛtali. Jõq; patʒ ꝙ qͥ ſatiſfecit ſeb
etiã ſi in pctõ moꝛtali ſatiſfecit: ſoluit.nec tenet
iterare.lã ⁊.ff.de re.iur.l.bona fides.ðꝛ. bo⸗

na fides nõ patit᷑ vt bis ab eo dẽ idẽ debitũ exi⸗

gat᷑.? Sco.ibidẽ ponit exẽplũ de eo qͥ offendit

aliquẽ:puta dãdo alapã.ſi cõponit cũ eo ita vt
tribo diebe fodiat in vinea illius.⁊ poſtq; fodit
vno die:ſcðo die iteꝝ illi dat alapã:⁊ tñ fodit ſe
cũdo ⁊ tertio die.talis ſoluit penã pᷣme alape:ſʒ
nõ meret᷑ gr̃am vł amiciciã illiꝰ offenſi. Sic in
ꝓoſito. Tertiũ documentũ ꝙ ſi talis ꝓpter
pctm̃ in qð de nouo recidiuauit dãnaret᷑ anqᷓ;
totã pniam impleuiſſet.talis ꝓ iſta ꝑte inexple
ta pnie nõ puniret᷑ eternalit᷑:ſʒ tꝑałr ſolũ pena
coꝛrñdente illi ꝑti pnie q̃ nõ fuit hic expleta: qꝛ
exquo ꝑ iuſticiã punitiuã ipoſita eſt ſibi pena
tꝑalis ſeł hic ꝓ paõ de q̊ vere penituit nunq; ei
debet᷑ niſi pena tꝑalis ⁊ illa ſoluta nulla pena
debet᷑ alia ꝓ illis pctis: ſed t̃ ꝓ alijs qͥb pec⸗
cauit recidiuando puniet᷑ eternaliter. Hec ibi.
Quartũ documentũ elicit᷑ ex iſtis ꝙ ↄfeſſoꝛ

diſcretus ad vitandũelłes ainpionutotes dz pe
ta

nitenti ĩponere talẽ pniam quã ſtatim exequat᷑
in ſtatu gr̃e ⁊ declaret eidẽ ꝙ ſi in ſtatu peccati

explebit nõ tm̃ valebit ſed feſtinet iplere in gra.

⁊ ſic patz. HAUltimũ documentũ ꝙ q;uis
hõ nõ tenea?᷑ iterare ſatiſfactiõʒſeł expletã:tñ ſi
qͥs iterabit illa q̃ in moꝛtali ꝑfec valet ad młta
ſᷣm Allex.de ales. Pꝛimo ad iocũditatẽ mentis
Scðo ad purgationẽ pctõꝛis.Tertio ad refre⸗
„nationẽ diabolice ptãtis. Quarto ad victoꝛiaʒ
tẽptationis.Quinto ad ↄfirmationẽ charitatj.
Sexto ad augmentũ gr̃e ⁊ głie celeſtis.Cõſulo
giterare. Exeplũ narrat Mefret in ſi uis ᷣmo⸗
nibo/ꝙ iuuenis ĩ luxuriã recidiuãs iuit ad me⸗

XI. VI

. „ð

retrices. Cui obuiauit diabolus ſq; in ſpẽ hoĩis

dicẽs. Uade bñ tibi erit. Poſtea in via occurrit
ſibi xpᷣs:⁊ oñdit vulnera cruentata in manib
⁊ latere dicẽs cłia.Ego ſum pater tuus creatoꝛ
⁊ redẽptoꝛ tuuſ.Ecce q̃lib vulneribo redemi te

vt qͥd ̊ das te diabolo ꝑ pas. Atiſte ↄterritus

di. ODñs meus ⁊ deꝰ meus.Cui dñs.Vade cito

ↄfitere ⁊ pnĩiam foꝛtẽ age:alioqͥn ille diabolus

q tibi occurrebat expectat te vt frangat collum
tuũ.Qui cũ iret ad cõfitendũ vidit diabolũ in
via expectantẽ in ſpẽ qua Ppus.Et dixit diabolo

Quid tu hic expectas. Rñdit diabolus. Cere

nõ tu es ille quẽ expecto:qꝛ ille erat totus nr̃ et
poterã ipᷣm occidere.tu vᷣo alter es.neſcio qͥs.ᷣ

ideo dixit:qꝛ iſte in ꝓpoſito ↄfitendi ⁊ ſatiſfaciẽ

di fuit mũdatꝰ.Qui ex his circa ſe intellexit dei

—

Rogemus g xpᷣm ⁊c̃.

miſericoꝛdiã ⁊ intrauit dauſtrũ ⁊ ſancte vixit.

Feria ſecũda poſt dñicã palmaꝝ Ser. xlvij.
viq; de ſatiſfactionis deo ſoluẽde poſſibilitate
⁊ cõmenſuratiõe ꝓ pctis.ac iniũcòis vtilitate.

Enit ieſus betha

v niã vbi Laʒarus fuerat moꝛtuus queʒ
ſuſcitauit ieſus Johᷣ.xij.⁊ in euã.hodier
no. Scðm ꝙ Lyra in poſtilla huiꝰ euãgelij ðt.

imediate poſt ſuſcitationẽ laʒari: q̃ facca eſſe ö?

feria ſexta añ dñicã de paſſiõe.iudei diffinierũt

occidere xpᷣm vt putat᷑ ipᷣa die dñica de paſſiõe.
Jõq; dñs Jeſus receſſerat in regionẽ iuxta de/

ertũ in ciuitatẽ q̃ ðꝛ Effrem.⁊ ibi moꝛabat᷑ cũ

diſcipulis q̊uſq; appꝛopinquaret paſcha in q i
molabat᷑ agnus paſchalis: ſcʒ feria qͥnta cene:

vt ſic xpᷣs qͥ eſt verus agnus iĩmolaret᷑ ꝓ nobis
ĩmediate poſt imolationẽ agni paſchal.ſ.feria
ſexta. Uñ appꝛopinqnte paſcha añ ſex dies pa⸗
ſche: hᷣ eſt. ſabbato ante diẽ palmaꝝ venit in be
thaniã q̃ eſt ꝓpe hierłm vbi fuit laʒarus.⁊ inde

poſtea aſcendit in hierm ad patiendũ. Ibi au

tẽ ſq; in bethania fecerũt dño cenã ⁊ Martha
miſtrabat. Lazarus vᷣo vnus erat ex diſcũben⸗

tibo:vt veritas eius reſurrectiõis clareret. Hec

aũt myſtice ſignificant ꝙ dñs ieſus libenter ve
nit ⁊ cenat deleccabiliter in aia vere penitẽtis ⁊
ſatiſfacientis de pœĩs.Nã Lazarus a moꝛtuis
reſuſcitatus ſignificat pctõꝛẽ ꝑ pniam a moꝛte
peccati reſurgentẽ:vt ðt Aug.Bechania etia in

terptat᷑ domꝰ afflictiõis ⁊ domꝰ gtificata dño

vt ðt Hiero.Jõ ſignitficat ſatiſfactiõis pnialis

afflictionẽ q̃ gratũ facit deo hoĩem. Jõ ↄueniẽ⸗
ter ðꝛ ꝙ venit ieſus in bechaniam ⁊ cenauit ibi
cũ laʒaro:qꝛ diligit manere in coꝛde penitẽtis è᷑⁊

cibari pane pnie ve ⁊ potu lachꝛymaꝝ. De iſt

ptʒ euageliũ. Itaq; de ſatiſfactione tria myſte

ria bhic dedarabimus.

Piꝛimũ de eius poſſibili recõpenſatione.

Feria.iI.poſt dominicã palmaꝝ

Scõðm de eb pſoluendi cõmenſuratione.

Tertiũ de eius efficacioꝛi expiatione.

——

3 CLirca pmũ ð poſſibilitate recõpenſandi vł

ſatiſraciendi q̃rit Rich. in.iiij.diſ.xv.ar.j.q.ij.

Utꝝ. hõ poſſit deo ſatiſfacere ꝓ culpa recõpen⸗

ſando. Rõ. qꝛ deus eſt in infinitũ honoꝛadus.
Quõ ̊ hõ põꝛ q rapuit honoꝛẽ del ſoluit. qꝛ

vt ðᷣt Anß.pmo lib. Cur deus hõ. c. xiij. O m̃is

qͥ peccat honoꝛẽ ðᷣo quẽ rapuit ſoluere dʒ. qꝛ ʒ

Augꝰ. lib.lxxxiij.qſtionũ.? Berñ.de diligendo
deo. Omis creatura dʒ deo totũ id qð eſt. ergo
hoõ nil hʒ pᷣter debitũ deo de quo libere poſſit ſa

tiſfacere ꝓ peccato.Mirũ eſt g̊ quõ poſſit. Sʒ

in ↄtrariu: qꝛ deus eſt miſericoꝛdiſſimus ⁊ mã
dauit ſatiſfactionẽ qͥ nibil impoſſibile pᷣcepit:
vt ðt Hiero.g̊ p
dẽ Rich. ibidè eliciẽdo documẽta tria pᷣapua

42

põt hõ ſatiſfacere. Rñdet᷑ ̊ ex eo

ad ſciendũ vtilia ꝓ pło ſimplici. Pꝛimũ eſt

hõ ꝑ ſeipᷣm ſine adiutoꝛio alterius ſq; xpᷣi nõ

põt ſatiſrfacere deo ꝓ pctõ.vt patuit ꝑ rõnes ppᷣ⸗

tactas. Et hᷣ claret in exemplo.qꝛ ꝓ pœõ mox
3

ꝑentũ nulla pura creatura ſuffecit ſaciſfacere:
opoꝛtuit eſſe de ⁊ hoĩem qͥ per merita infinita
poſſet deo ſatiſfacere ꝓ peccatis infinite graui⸗

tatis.ſicut ptʒ ꝑ Anb.lib.ij. Cur deus hõ.c.vij.
Vlñ ſi hõ ꝑ ſe poſſet tantas lachꝛymas fundere
ſicut mare no ſufficeret ſatiſfacere ſine merito

xpᷣi. Scðm documentũ ꝙ hõ cuʒ adiutoꝛio

dei in virtute ſqʒ; meriti xpᷣi põt deo ſatiſfacere ðᷣ
Pccõ.qꝛ hõ põt eſſe ꝑticeps meriti xpᷣi ꝑ verã fi⸗
dẽ⁊ charitatẽ.⁊ cũ ſic ſatiſſactio hois ↄiungat
mertito rxpᷣi põt hõ reddere deo debitũ honoꝛeʒ
faciendo qð in ſe eſt ⁊ qdðᷣ tenet᷑. Sic em̃ fit ſatiſ
factio ſᷣm eq̃litatẽ iuſticie nõ cõpenſañ.ſolũ me

ritũ penitẽtis ſʒ ſᷣm ↄdecentiã diuie bonitat et

virtutẽ infinitã paſſionis xpᷣi dei. Sicut exẽpli
gra. Si ego deberẽ regi decem milia floꝛenoꝝ
nec hrẽem vñ poſſem ſoluere.tũc ſi filius reg ex
pietate ꝓ me appenderet theſauꝝ equalentẽ ⁊ fa
cerẽ qðᷣ ego poſſeʒ vtiq; liberarer. Sic in ꝓoſi
to. Æ£° Texriu documentu ꝙ deus miſeri ⸗/
coꝛdiſſimus ex liberalitate ↄ deſcẽdens infirmi
im qᷓ fecerit ⁊ oĩa aduerſa q̃ ſuſtinuerit cedãt in ſa⸗
tiffactionẽ ⁊ remiſſiõeʒ pctõꝝ ſuoꝝ vt ſic liberet᷑

tati hũane nõ exigit plus qᷓ; hõ bñ põt.imo nec
totũ poſſe exigit de neceſſitate.Nã menſurã po

ſuit ⁊ oſtituit eoꝝ ad q̃ hõ de neceſſitate teneat᷑
6; eſt ad obſeruantis pᷣceptoꝝ.vt ſic de reliquis
odpibo. ſ.ſuꝑerogationis poſſint hoĩes ſatiſface
re ꝓ pctis cõmiſſis:q̃ opera ⁊ ſi debeamus deo
ex ↄgruo tñ nõ vult (cãq; nobis ꝑcens) vt ſibi
talia debeant᷑ debito neceſſitatis.niſi růne voti
vel iniunctiõis ꝓ ſatiſfacciõe. Pꝛoinde de lege
coõmuni ex talibo oꝑib ſuꝑerogatiõis reqͥ rit de

ur,ss aliquã ſatiſfaccionẽ penitẽtis.nõ pt᷑ imꝑfe
ciõʒ meriti xpᷣi paſſi cũ illud ſit ſufficiẽtiſſimũ.
Segd qꝛ deꝰ vult tũ ꝓpter ſui honoꝛẽ̃.tum ꝓpter
nęf aʒ vtilitatẽ vt ꝓ nr̃is exceſſibs volũtate ꝓpꝛia
ſatiſfaccionem aliquã faciamus.LHec E
O peccatoꝛ diſce hec DVMw

ch.

LCirca ſcð m de ꝑſoluendi cõmenſuratione
qrit᷑ q̃nts ſatiſfactionẽ debeat quiſq; cõmenſu⸗
ratiue ꝓ q̊libet pctõ ꝑſoluere.Ad h̊ ᷣm Hoſtiẽ.
de pe. ⁊ re.⁊ cõiter doctoꝛes ðꝛ ꝙ; ꝓ q̊libet poe
moꝛtali deberet qͥs regulariter ſatiſfacere in pe
nitẽtia ſeptẽ annoꝝ magis vel minus aſpere ꝓ
ut peccati reqͥrit guitas. Rõ.vt ſicut pctõꝛ ſepti
foꝛmẽ ſpũſſanci gram anuiſit:ita ꝑ ſepꝛtennem
penitentiam recuꝑet.ſed tñ ꝓpter hoim fragili⸗
tatem ⁊ vite bꝛeuitatem hodie penitentie ſunt

arbitrarie:vt patʒ ſᷣm Jo.andree.⁊ Anthoñ.de

But.alioſq;. Quapꝛopter ↄfeſſoꝛ nõ peccatſi

minoꝛẽ pniam imponit.Tũ qꝛ nõ põt determi
nate ꝗqntitatẽ pene cognoſcere. Lum qꝛ qũq; ex
induſtria minoꝛẽ penã iponẽs plus ꝓdeſt pe⸗

nitenti qͥ foꝛte ꝓpt᷑ pnie magnitudinẽ poſſet im
pediri ab implendo vl deſperare.vel qꝛ paula⸗

tim ↄfoꝛtat᷑ in penitẽte diuinus amoꝛ ad pla ꝑ
agenda oꝑa.Et hec patent ꝑ Tho. in.iiij.di.xx.

ↄcoꝛð. Petrũ ⁊ in Ange. ¶ ¶ UVñ arca hec
tres regule gñałr tenẽde ſũt ꝓ documẽto. Pꝛi⸗
ma ſᷣm Tho.ſupᷣ.Confeſſoꝛ ſiue diſcrete iniun

gat pniam:ſiue nõ:ſemꝑ tñ remanet reatus ad
pena eiuſdẽ q̃ntitatis.Et ideo ſi eã hic nõ ĩplet:
in purgatoꝛio exiget᷑.Ex h̊ ſequit᷑ ſcðᷣa regla do
crinalis.ꝙ quilibet hõ licʒ nõ neceſſario:tñ de
2ↄgruo dz ſe exercere in oꝑe bono multiplicãdo
intẽetione ſatiſfaciendi ꝓ pcõ. Nã p̊ valde ↄfent

vt ſi pnia impoſita nõ ſufficeret taliter ſu plerex

Vñ Greg.ſuꝑ illo vbo Facite dignosð frucus
pnie.ðt. In bᷣ vniuſcuiuſq; ↄſcia ↄuenit᷑:vttan

to bonoꝝ opeꝝ lucra qrat ꝑ pniam: q̃nto qᷣſqꝛ

ſibi maioꝛa dana intulit ꝑ culpã. Hec ille. Ex

emplũ legit᷑ de phis ꝙ dicebant vitã hoĩs cur⸗

rere debereꝑ q̃ttuoꝛ rotas. In pᷣma rota ſic ſcri
bit᷑. Lego qͥd feci.i.reuoluo in mẽoꝛig peccata q̃
feci. In ſcdᷣa lego qͥd fado.ſ.ve penitẽdo. In ter
tia lego qͥd faciã.ſ.ſatiſfaciẽdo dietim. In q̃rta
lego q̊ vadã.qꝛ ſq; in bꝛeui tranſeo ad futuram

vitã vbi ꝑpetuo ero.O xpᷣiane penſa bec. Ter
tia regula ꝙ ois ↄfeſſoꝛ in ↄfeſſione ſemꝑ poſt
liniunctã pniam dʒ iniũgere penitẽti ꝙ oia bõa

a reatu pcrõꝝ.Hec ſᷣm Ray. Hoſtieñ. ⁊ comu

niter doc. 2 ptz in ſeqᷓnti.

NCirca tertiũ de expiatiõe efficaci q̃ri. Utrũ
bona oꝑa q;̃ penitẽs faciet ſunt magis efficacia

ad expianda culpã pᷣteritã qñ ꝑ ↄfeſſoꝛẽ ei iniũ

gunt᷑ qᷓ; ſi ille ꝓpꝛio arbitrio faceret. Rñdet᷑ ſᷣm
Tho. in qdlibeto.?⁊ Ray. Hoſti.alioſq;.ꝙ ſic.
nam multo Aus valchee⸗ iniũccione ↄfeſſoꝛis
oꝑa bona ad expiandũ pctã płibo modis.Pꝛi
mo ex ipᷣa vi ⁊ natura oꝑis.Scðo ex vtute cla/
uis ſacerdotalis ꝓpt᷑ quã plus hñtexpiare cul⸗
pam pᷣteritã.Tertio ex vtute o bedientie:viq; ip

ſius penitentis.lã ſᷣm Bonauẽ.libᷣ.de ꝓfecu
religionis.om̃e bonũ qð fit ex obedieti eſt me

— —— — r2———— — — — ——-—

— — — rr ————J

— — —— — —

—

—

S. ☚ Sa S.

9

ne

ritoꝛiũ dupliciter.ſq; ex ipſo oꝑe:⁊ inſuꝑ ex obe
dientie vᷣtute:que vt ðꝛ.j. Reg.xv.melioꝛ ẽ obe
Aiẽtia inqͥt qᷓ; victime ipſe. Sequit᷑ ̊ ꝙ talis ex
obedientia eccłie ⁊ ↄfeſſoꝛis faciens bona oꝑa
plus expiat peccata.⁊ ſic ptʒ ꝓpoſitũ. Uñn ꝓ do
cumẽto tradit᷑ in angelica ſũma.qꝙ ↄfeſſoꝛ lau⸗

dabilłr ⁊ bene facit qnñ poſt iniunctã pniam pe

nitenti ðt ſic.vicz.Omia bona q̃ facis vel q̃ in⸗
tendis facere:⁊ etiã quicqͥd mali paſſus fueris
omnia ſint in remiſſionẽ pctõꝝ tuoꝝ.Et addit
ibidẽ ꝙ hec imponi debent a ↄfeſſoꝛe penitenti
ita ꝙ intelligant ⁊ nõ ſecrete ꝓut aliqui ↄfeſſo⸗
res faciũt ꝑ modũ abſolutiõis hec dicendo: qꝛ
ſic nõ valet niſi ex vi operis. Sed ſi imponit᷑ ̊
intelligibiłr plus valet vt dictũ eſt.ſq; faciendo
bona o ꝑa ex iniuncciõe ⁊c̃. Hec ex ange. O
Eremplũ legit᷑ in hiſtoꝛijs romanoꝝ geſtis.

c.xviij.ꝙ qdam Julianus nobilis iuuenis die

q̃di venationi inſiſtens ceruũ ꝑſequi cepit.Cui
dixit ceruus miracłoſe.Lu me inſequeris qͥ pa
tris ⁊ matris tue occiſoꝛ eris. Hoc ille vehemẽ⸗
ter extimuit.⁊ ne foꝛte ſic ↄtingeret reliccis oĩb
clam remotius fugit.vbi pncipi ſᷣuiens cõpla⸗
cuit adeo vt caſtellanaz quandã viduam ei in
ↄiugem traderet ⁊ caſtellũ ꝓ dote ſibi donaret
Tunc ipſi ꝑentes Juliani eũ requireñ.vagabũ
di ꝑuenerũttandẽ ad idẽ caſtellũ Juliano tunc
abſente.Quos vxoꝛ benigne ſuſcepit audiens
q eſſent pentes viri ſui ⁊ in lectũ ꝓpꝛiũ reclina⸗
ri fecit. Mane illa ad eccłiam tranſeũte interim
Julianus rediens:⁊ in thalamo illos doꝛmiẽ⸗
tes videns ſuſpicatus ꝙ aliqͥs cũ ſua vxoꝛe eẽt
ſilenter ambos interemit gladio. Tandẽ redeũ
te vxoꝛe de ecclia dũ hec didiciſſet fleuit amare
dicẽs. Heu heu mihi ecce impletũ eſt qðᷣ ceruꝰ
mihi pᷣdixerat. Uñ ad ↄfeſſionẽ cucurrit ⁊ tales
pniam iniũccã acceptauit vt iuxta quendã flu⸗
uiũ vbi multi periditabant᷑ hoſpitale ſtatueret

⁊ om̃s qͥ volebãt trans fluuiũ duceret ⁊ hoſpi⸗

tio recipet. Poſt multũ tꝑis qᷓdaʒ nocte media
frigidiſſima audiuit quendã voce lugubꝛi: Ju
lianũ vt trãſduceret aduocantẽ.Concitus de le

cco ſurgens illũ in domũ duxit ⁊ in lecũ ꝓpꝛiũ

cooꝑtũ calefecit. Poſepaululũ intuens in illũ
lepꝛoſum viderũt Julianus ⁊ vxoꝛ eiꝰ ꝙ eum
ſplendoꝛe nimio in celũ aſcẽdit:⁊ dixit eis dñs
ꝙ pniam eoꝝ acceptauit deus.Et ambo in bꝛe
ui in celũ migrarent pᷣmia laboꝝ accepturi. Et
ſic factum eſt. Rogemus g xpᷣm ⁊c.

Feria tertia po ſt dñicã palmaxꝝ Ser. xlviij.

de ptiby ſatiſfactõis ⁊ de pualoꝛe eaꝝ ac diſpen

ſatione.

Go quaſi agnus

ę mmanſuetus qͥ poꝛtat᷑ ad victimã. Uer⸗

ba ſüũt Hiere.c.xj.in ꝑſona xpᷣi pᷣnũcia⸗

ta ⁊ canunian epiſtola hodierna,/qᷣd inſinuat᷑

14 . 4
. .
₰O △●

ꝙ dñs Jeſus quaſi agnꝰmanſuetꝰ voluit occi
di ⁊ imolari ꝓ nobis vt ſatiſfaceret deo ꝓ peis
noſtris.Et cuʒ h̊ͥ exemplũ nobis daret q̃tenꝰ p

pccis noſtris ſatiſfacere ſtudeamꝰin cruce vere

pnie.⁊ ſicimolemꝰ deo aiaʒ ⁊ coꝛpꝰac ſanguinẽ
attediãdo ꝑ oꝑa pnie. Uñ.j. Pet.iij.hoꝛtat᷑ ad

id ſcriptura dicẽs ſie. Dñm xpᷣ m ſcificate ĩ coꝛ⸗

dib viis:pati ſꝑ ad ſatiſfacoeʒ. Et b̊ põt poni
ꝓ alio themate ĩ hoc ſᷣmõe. Etibidẽ paulo iĩfra
btũs Petrꝰdi. Chꝛiſtus ſemel ꝓ pctis noſtris
moꝛtuꝰẽ iuſtꝰ ꝓ üiuſtis vt nos offerret ðo moꝛ
tificatos carne viuificatos aũt ſpũ ⁊c̃. Idcirco
chariſſimi diſcamꝰ exẽplo t pniaʒ agere ⁊ ſa⸗
tiſfacere ꝓ pctis. Itaq; de ſatiffactiõe pᷣter ea q̃
dicta ſunt in pᷣcedẽtibo reſtant adhuc tria my⸗
ſteria decdaranda. è
Pꝛimũ de ſatiſfactionis integratione.
Secundũ de valoꝛis pᷣponderatione.
Tercium de ſolutionis diſpẽſatione.
Lirca pmũ de ĩtegratiõe partiũ ſatiſfa⸗
cciõis ſiue cõſtitutiõe aliqua querunt᷑.
Pꝛimo de pncipalibo partibo ſatiſfactiõis.
Secundo de alijs oꝑibus ſecundarijs.
Tercio de flagellis ⁊ aduerſis.

Pꝛia qᷓ̃ſtio q̃ ſũt ꝑtes ſatiſfacnõis:vł i qᷣbo oꝑi

buſ ↄſiſtit ſatiſffactio.Ad qð rñdet᷑ ᷑ᷣm Bona.i

liij. di. xv. ꝙ pncipales ⁊ pᷣmarie partes ſatiſfa⸗
ctiõis ſũt tres.ſcʒ Oꝛo ieiuniũ ⁊ elemoſyna:vt
ↄcoꝛditer dicũt oẽs doctoꝛes theologi ⁊ cano⸗
niſte.Et aſſignat᷑ tal rõ pᷣcipua. Quia tres ſũt
radices oim pctõꝛũ.vt ſcribit᷑.j. Joh.ij.c. Om̃e
qð ẽin mũdo aut ẽ ↄcupiſcẽtia carnis:aut ↄcu
piſcẽtia ockoꝝ aut ſuꝑbia vite. Ideo tres debẽt
e ꝑtis ſatiſfactõis q̃ militãt ↄtra illas.ſ.Cõtra
ↄcupiſcẽtiã carnis ẽ ieiuniũ.Cõtra ↄcupiſcetiã
oculoꝝ.i.auariciã eſt elemoſyna.Cõtra ſuꝑbiã
vite ẽ oꝛo q̃ ð bet eẽ hũilis.De iſtis ꝑtib ſatiſfa
ctõis ðꝛ Thob.xij.Bona ẽ oꝛo cũ ieiunio ⁊ ele
moſyna. Uere bona eſt qꝛ bñ oꝛdinat᷑ hõ ꝑ iſta
tria.ſ.ꝑ oꝛonẽ qͥ ad deũ.ꝑ ieiuniũ i ſeipᷣo ⁊ ꝑ ele
moſynã ad ꝓximũ.⁊ ſic ptʒ ad pᷣmũ queſitum.
QScdo q̃rt᷑ Nũq d alia pᷣter hec oꝑa ſũt
etiã ſatiſfactoꝛia. Rñdet᷑ſᷣm eoſdẽ doc.ꝙ ſunt

pter tria illa etiã alie ꝑtes ſecũdarie vel oꝑa ſa⸗

tiſfaccoꝛia.Sʒ illa oia reducũt᷑ ad tria illa pn⸗
cipalia.exẽpli gr̃a.oẽs afflictiões carnis redu⸗
cunt᷑ ad ieiuniũ ſic ſũt vigilie.cilicũ.diſciplina
ꝑegrinatiões.⁊ ſilłia. Itẽ oia oꝑa miṽicoꝛdie re
ducunt᷑ ad elemoſyna vt ſũt viſitare ĩfirmos cł
bare potare tegere ⁊c̃. Itẽ oĩa oꝑa ſpũalia redu
cunt᷑ ad oꝛonẽ᷑:vt ſũt leccio.meditatio.doctrina
ſalubꝛis.ↄſiliũ.ↄſolatio tribulatoꝝ.⁊ hmõi.vł
aliq̃ hoꝝ ad elemoſynã reducun᷑. R Ter.
cio q̃ri᷑ Utꝝ flagella ⁊ aduerſa a deo ĩmiſſa.vł
etiã ab hoibo illata.ſint ſatiſfactoꝛia. Rñdetur
ſim Rich.in.iiij.di v.ꝙ flagella põt quis ſuſti
nere trib modis.Uno mõ impatienter remur
murando.⁊ ſic nõ habent rõneʒ ſatiſfaccionis

Feria..poſt dominicã palmaꝝ “

ſed vindicatiõis. Alio mõ pt qͥs ea ſuſtinere pa
tient tolerado.⁊ vt ſicinq̃ntũ ẽ tmmõ patiẽs ſi
talis eſt in charitate vł ſine pctõ moꝛtali meret

gram ⁊ głiam:ſʒ nõ ſatiſfaciũt directe ꝑ modũ

meriti.qꝛ acciuũ pᷣncipiũ meriti ẽ volũtas illiꝰ
hois qͥ meret᷑. Uolũtas aũt patiẽtis ꝓut ẽ tin⸗

mõ patiẽs nõ oꝑat᷑ ad flagella ꝑ modũ ſatiſfa⸗/
ctiõis ꝓ pcis niſi id intẽdat.Uñ tertio mõ põt
js flagella ſuſtinere patient᷑ volũtarie acceptã
35 vl ſuſtinere volẽdo intẽtiõe remiſſiõis pene

debite ꝓ pctis.⁊ ſic flagella vel aduerſa q̃cũq;

ſũt ſatiſfactoꝛia.O ̊ ieſu bone tibi laus ⁊ gra⸗
rũactio qꝛ facis vt diligentib te oia cooꝑènt᷑ in

bonũ tam flagella qᷓ; oꝑa. „“
S CLCirca ſcðʒ ð pᷣponderatõe valoꝛis q̃rit᷑.q̃

ꝓs ſatiſfactiõis int᷑ hec tria pᷣdicta pᷣualeat ſatiſ

facere ꝓ pctõꝝ pena.⁊ pᷣponderet᷑ foꝛe mag ſa⸗
tiffaccoꝛia.Ad qð aliqͥs poſſet arguere ꝙ pcel⸗
lat oꝛo.qꝛ pᷣ alijs in ipa mẽs plus eleuat᷑ i deũ:
⁊ q̃ſi pñs deo loquit᷑. Itẽ alius poſſet arguere
ꝙ plus ſatiſfacit ieiuniũ.qꝛ eſt pᷣ alijs penaliuſ
opus.penalitas aũt dʒ eſſe in oꝑe ſatiſfactoꝛio
Sʒ his obuiat ꝙ ſcptura pᷣ ceterappꝛopꝛiat ſa
tiſfactiõʒ elemoſyne.qꝛ poſtqᷓ; Lhob.xij.dictũ

eſt. Bona ẽ oꝛo cũ ieiunio ⁊ elemoſyna. ſtatim
ſimpłr de elemoſyna ſubiũgit᷑ dicẽs.ꝙ elemoſy

na a moꝛte liberat ⁊ ipᷣa eſt qͥ purgat pctã ⁊ fac
inuenire vitã eternã. Hecibi.Et ſᷣm Ty.ibidẽ ẽ

rõ.qꝛ ꝑ ieiuniũ ſanant᷑ peſtes coꝛꝑis.ſʒ ꝑ oꝛonẽ

peſtes mend.ſʒ ꝑ elemoſynã ſił vtriuſq; peſtes

ſanant᷑.̊ videt᷑ ꝙ ſit plus ſatiſfactoꝛia. Rñdet

g ad hec recolligẽdo ex Rich.in.iiij.di.xv.alijſ/⸗
q; doctoꝝ dictis ꝙ tria ſunt in ſatiſfactiõe.Pꝛi
mũ ẽ vitatio culpe.⁊ ad hãc maxime valet oꝛo.

Scðm ẽ augmentatio gr̃e ad qð elemoſyna pᷣ⸗

ualet.Tertiũ eſt ſolutio pene.⁊ h̊ ẽ infimũ in ſa

tiſfactiõe. TBd b̊ aũt plus valet ieiuniũ.
qꝛ ꝑ penalicatẽ mag exſoluit culpe penã.Sub

dit Rich̊.di.ꝙ exq̊ augmentũ gf̃e nobilius eſt
qᷓ; vitatio culpe.qꝛ nõ vitat᷑ malũ niſi ꝓpt᷑ bonũ
6 ad cõſeruandũ bonũ gre ⁊ augendũ. Finis
aũt melioꝛ eſt oꝛdinatis in finẽ.j.phiſicoꝝ. Jõ
elemoſyna vtilioꝛ ẽ ad ſatiſfaciẽdũ qᷓ; oꝛo.⁊ oꝛo

qᷓg ieiuniũ inter ꝑtes ſatiſfactionis.Nã q̊ͥdlibet

iſtoꝝ ſq; tã augmẽtatio gr̃e qᷓ; etiã vitatio culpe
meliꝰ ẽ qᷓ; ſolutio pene. Jõq; vt ptaaũ ẽ ſcptu⸗/
ra plus attribuit elemoſyne pᷣ alijs ipᷣaʒ ſatiſfa⸗
ctionẽ ꝓ pctis.⁊ h̊ ptʒ etiã ꝑ apłm.j.Timot.iiij
dicentẽ. Coꝛꝑalis exercitatio ad modicũ vtilis
eſt.pietas aũt valet ad oia ꝓmiſſionẽ hñs vite
pñtis ⁊ future. I¶ VUñ documentũ ex dich
accipiamus triplex. Pꝛimũ ſᷣm Rich. S. ꝙ qᷓ;
uis oꝛo pſᷣm ſuã eſſentiã ſit dignioꝛ qᷓ; elemoſp⸗
na.qꝛ oꝛo plus eleuat mentẽ hoĩs in deũ ꝑ ↄtẽ⸗
plationẽ quaſi pñtiałr deo loquat᷑.tñ q̃ntũ ad
vſum ſatiſfactionis vtilius eſt dare elemoſynã

qmßſ oꝛare.ſicut exẽpli gra qᷓ;uis auꝝ ſit pᷣcioſius
2 dignius aqua,tñ aqua vtilioꝛ eſt ad abluen⸗

dũ qᷓ; ausũ:ſed elemoſyna ẽ vt aqua extinguẽ
ignẽ pcti.Ecci.iij.p. Uñ ⁊ elemoſyna ðꝛ ab ely qð
eſt deꝰ. ⁊ mois aqᷓ.q̃ſi aqua dei. Scðm docis

mentũ ꝙ ↄfeſſoꝛ ꝓ pnia dʒ ceteris paribo ei qui

põt iniũgere elemoſynã magis qᷓ; oꝛonẽ vel ie⸗
iuniũ ꝓ ſatiſfactõe niſi cauſa aliud reqͥrat in ta

li iniũctione pnie. Rõ.qꝛ elęmoſyna in ſe indu

dit vᷣtutẽ oꝛonis ⁊ etiã ieiunij tãq; vniuerſalis
medicina pcti plus qᷓ; alia. Pꝛopterea plus in
dicit᷑ Luc.xj.Date elemoſynã ⁊ oia mũda ſunt
vob.Et Dañ.iiij. Pctã tua elemoſynis redime
Et ſᷣm doc.rõ ponit᷑.qꝛ elemoſina in ſe indudit
vᷣtutẽ oꝛonis ⁊ ieiunij ꝓpt᷑ duo ſq; ꝓpter qͥ plus
meret᷑ augmentũ gre. Pꝛimo qꝛ ↄſtituit eũ cui
dat᷑ debitoꝛẽ ad oꝛandũ ꝓ eo cui dedit. Iteʒ qꝛ
elemoſyna eſt q̃ſi oblatio ðᷣo facta ⁊ exoꝛãs deũ
vt ptʒ Ecci.xxix.⁊ ſic dupłr hʒ vim oꝛonis.De⸗
niq; elemoſyna bʒ virtutẽ ieiunij.qꝛ bona ſibi

ſubtrahendo ⁊ alijs largiendo:tũc ꝓpꝛio coꝛꝑi
minus ſatiffacit. ⁊ ſic macerat᷑ coꝛpus. Uñ ptʒ

ꝙ elemoſyna cõpletiꝰ hʒ vim ſatiſfactiõis.Ter

tiũ ꝙ q;uis ieiuniũ ſit penalius ſimpłr qᷓ; ele⸗

moſynã dare.tñ in ſatiſfactiõe plus attendẽda
bonitas oꝑis qᷓ; penalitas.qm̃ plus valet vti
litas elemoſyne q; ieiuniũ. Hecex Richᷣ.O er⸗
go chꝛiſtiana aĩia diſce hec. X
Circa tertiũ de diſpenſatiõe pnie qrit᷑ vtrum
vnus ↄfeſſoꝛ poſſit relaxare vel diſpenſare aut
cõmutare pniam ſatiſfaccoꝛiã quã alter ipoſu⸗
it. Rñdet᷑ bꝛeuit᷑ in angelica ꝑ certa documẽta.
Pꝛimũ eſt.ꝙ ſi talis ↄfeſſoꝛ hʒ autoꝛitatẽ ab⸗
ſoluendi a tali pcõ:ſq; ꝓpt᷑ qð fuit illi impoſita
pnia ſacr̃alis põt diſpenſare vł cõmutare ↄfiuẽ
ti talẽ ſq; pniam.etiã ſi ille qͥ impoſuit eſſet ſupe

rioꝛ. Unñ glo.xxvj.q.vij.c.cꝑa.tenet ꝙ epᷣus põt

diminuere pniam qua papa ipoſuituntelligen
do qñ nõ põt hii recurſus ad ſuꝑioꝛẽ cõmode.

Et ex cã pᷣſertim ſi euidens ſit penitentẽ nõ poſ
ſe ferre iniũctã pniam:als nõ.Et hec etiaʒ tenet

Aluarus. vy Excepto tñ qñ alicui in pnia

fuiſſet ipoſitũ vt iret ad terrã ſanctã.qꝛ tũc ſine

qutoꝛitate pape nõ poſſet cõmutari ſi iniuncũ
eſſet vt iret in ſubſidiũ terre ſancte.als poſſet vt
ptʒ in angelica. Scoðmvocumentũ ꝙ ſi ↄfeſ⸗
ſoꝛ nõ hʒ autoꝛitatẽ abſoluendi a tali pcœò ꝓpt᷑
qð fuit pnia impoſita nõ poterit eã relaxare nec
cõmutare niſi neceſſitas vꝛgeat vel pietas ſua⸗
deat. Pium em̃ tũc eſſet interpᷣtari ꝙ ſuꝑioꝛ in
hmõi caſibo acceptet diſpẽſationẽ ᷣm Rodoñ.
Tertiũ documentũ ꝙ qñcũq; ↄfeſſoꝛ vult fa
cere cõmutationẽ vel diſpenſatiõʒ pnie quã alt
ipoſuit dʒ examinare cãm ꝓpt᷑ quã fuit pnia im

poſita:vt ðᷣt Ray.in ↄfeſſione.ſ.noua gñali vel.

pticulari vt diſcrete ſciat relaxare vel comutare.
7 nõ niſi ex cã debita relaxet.⁊ ſic ptʒ. ZEů Exẽ
plũ finale legit᷑ in ſpec.exẽ.di.iij.exẽ.xxxiiij. qͥ/
dã poſt młta pctã religionẽ intrauit:⁊ ↄtinuas
lachꝛymas ꝓ pctis fundebat.ieiumia vigilias

—, —. — — — 24 ZD — K—————

—— — — — 2=⸗ʒ⸗——⸗—

——

— — — —

—
—

— —.☛r

ESE

— ——
— –

——

—, —

—— ——S—LM

Bermo

oones ⁊ magᷓ oꝑa pnie faciebat.Ecce autẽ no⸗
cte q̃dã vidit dñm ieſum q̃ſi inducũ ſacerdota⸗
libo indumẽtis miſſaʒ celebꝛantẽ.⁊ q̃tiẽs iuxta
itũ miſſe ad ꝓpłm ſe ↄuenebat manibo caliceʒ
videndũ offerebat cũc qͥ aderãt.Cui frater ait
Obſecro dñe vt qͥd oſtẽdis nobis calicẽ iſtum.
Rñdit ieſus.Ut videãt inqᷣt ⁊ ſciãt vniuerſi q̃n
tũ mihi placet ↄtritiõis fletus ⁊ pnia.Nã in bᷣ
calice ſũt lachꝛyme q̊s fudit maria magdalena
ſecus pedes meos penitẽs. In hoc oñdit᷑ ꝙ li⸗/
benter debemus pniam facere ⁊ flere ꝓ pctis.⁊
» ꝙ eſt hᷣ ſacrificũ pnie acceptabile adeo ꝙ ſatiſ/
facit ꝓ ſanguĩe xpi fuſo qͥ ↄſecrat᷑ ĩ calice.Et ſic
o frater ille b viſo pła opa pnie ⁊ luctus cepit fa⸗
. cere. Rogemus g̊ xpᷣm ⁊c.

Feria qrta poſt dñicã palmaꝝ. Ser. xlix. de
ſacratiſſimis indulgentijs q̃s facit eccłia in re⸗
miſſionẽ pene pcõꝝ.

. ſe 6 ſq; xp̃s vulnera⸗
VVVMl E gut. tus eſt /ſpter iniqᷣ
èè tates nr̃as.attritus ẽ ꝓpf ſcelera nr̃a.
Eſa.liij.⁊ ĩ epłla hodierna.Olim Eſa
ias hec de xpᷣo pᷣdixerat:qͥ b oñdit ꝙ paſſio xpᷣi
efſſz nobᷣ valde frucuoſa.lã nõ ẽ paſſus xpᷣs ꝓ
pcctis ꝓpꝛijs qꝗ pctm̃ nõ fecit neq; inuẽtus ẽ dołꝰ
in oꝛe eiꝰ.ſed paſſus ẽ ꝓ rie nr̃is expiandis.⁊
attritus.i.afflictus ẽ ꝓ ſatiſfactiõe nroꝝ pctõꝝ
vt hec ꝑ epłe huiꝰ patẽt paſſus. Uñ exq̊ dñs ie
ſus dementiſſime nob ꝓuidit ⁊ diſpoſuit vt de
theſauro meritoꝝ paſſiõis ⁊ ſanguis eiꝰ miſtri
ecclłie pctõꝛib diſpenſarẽt indulgentias ad pe⸗
naꝝ pctõꝝ remiſſionẽ ⁊ purgatoꝛij acerbiſſimi
6 . „ euaſionẽ.ã ipſis eccłie pᷣlatis dedit in h̊ ptãtẽ
A“ . Joh.xx.di. Quoꝝ remiſeritꝭ pctã remittũt᷑ eis.
Et bᷣ põt poni ꝓ alio themate huiꝰ ſᷣmonis.Et
qm̃ ꝓ iſtis ſacris diebo cene dñi ⁊ ſubſequẽtibꝰ
certis eccleſijs indulgentie eſſe ꝓmulgant᷑ vi
ſitantib fidelibo vt darũ eſt Jõ de indulgen⸗
tijs ↄuenit hodie facere ß᷑ᷣmonem.in quo myſt
ria tria declarabimus.
Pꝛimũ de indulgentiaꝝ vigoꝛe.
Scõm de eaꝝ valoꝛe.
LTertium de indulgentiaꝝ ↄſecutione.
A Circa pᷣmũ de ins ulgentiaꝝ vigoꝛe:q̃runt᷑
pᷣcipue tria ꝓ ſimplicib vtilia. Pꝛimo querũ
qͥd ſit indulgẽtia.Ad qð bꝛeuit᷑ rñdet᷑ ſm Frã.
de Maro.tractatu de indulgẽtijs.⁊ etiã in an⸗
gelica ſũma.qꝙ accipiẽdo ꝓ indulgẽtijs qᷓ dant᷑
in ecdleſijs diffinit᷑ ſic. Indulgentia eſt qdã re/
miſſio pene debite ꝓ pcœis poſt ↄtritionẽ habi⸗
„ d tã de eiſ. Ex q̃ ptʒ ꝙ iſta remiſſio ẽ pene tꝑalłl ad
quã pcõꝛ remanet obligatus poſt remiſſioneʒ
,* . . culpe ⁊ pene eterne fact in ↄtritiõe. Nã in ipſa
— *ↄtritiõe remittit᷑ culpa qͥ ad penã eternõ:ſed nõ
remitti? tota pena niſi eſſet ↄtritio feruẽtiſſima
,„ „ ſufficiens delere totã. remanet itaq; obligatus
pcõꝛ ſepe ad ſatiſtaciẽdũ tꝑałr ꝓ reſiduo pene

S MD õ .
. *

X.. IX

. „
quã cõtritio nõ ſuffecit expiare.⁊ debet ſoluerẽ
vl h̊ ꝑ oꝑa ⁊ idulgẽtias vł i purgatoꝛio. B
Sc&òo q̃ri᷑ vñ aſſumunt᷑ lanigerle 2 hñt vi
goꝛẽ liberãdi aias a purgatoꝛij penis debitis.
Rñdẽt cõiter docto.in.iiij.di.xxij.ꝙ ex abũdã⸗
tia meritoꝝ oĩm ſctõꝝ:pᷣſertim btẽ marie vᷣgi⸗
nis.⁊ maxime xpᷣi aceiꝰpaſſiõis ſᷣm Frã. Ia
ro.Nã młta ſuꝑero gauerũt ſcti vltra mẽſuraʒ
debitoꝝ ſuoꝝ qͥrũ merita tanq; theſauni ecclie
⁊ ꝑmaxime xpᷣi merita ſũt in tãta abundãtia ꝙ;
oĩia pctã hoim q ſunt fuerũt ⁊ erũt nil ſũt reſpe
ctu illiꝰ.cũ minima gutta ſanguinis vel ſudo⸗
ris xpᷣi ſufficeret ad expiãduʒ oia.Nam xpᷣs qꝛ
deꝰ eſt ⁊ hõ ĩfiniti meriti ẽ.Et hec patẽt extra de
ſum.trini.c.dãnamꝰ.circa fi.⁊ ð cele.mil.c.cum
marthe. Sʒ qm̃ huiꝰctheſauri diſpẽſatio tradi⸗

ta eſt pᷣlatis eccłie ſuꝑ terrã qͥ hñt ptãteʒ ⁊ curã

ſuꝑ fidelibo militibo xpᷣi. ñ Matth. xvj. dixit
xpᷣs petro.Tibi dabo claues regni celoꝝ.qð cũ
qᷓ; ſoluer ſuꝑ terraʒ erit ſolutũ ⁊c. Jõ cx ̊ papa
hʒ ptãtẽ plenarie idulgẽtie vniuerſalr vbiq; ⁊ i
oẽs vt diſpẽſet meritoꝝ xpᷣi theſauꝝ ꝓ necate ⁊
vtilitate filioꝝ eccłie.Alij aũt pᷣlati iferioꝛes ha
bẽt ptãtẽ limitatã.UVñ ptʒ ꝙ ĩidulgẽtie valẽt nõ
ſolũ ĩ foꝛo ecclie ſʒ etiã in foꝛo dei ſᷣm doctoꝛes.
CTercio qnt᷑.q̃li mõ idulgẽtie hñt libera
re a penis debitc ĩ purgatoꝛio cũ ad illas obli⸗

gat᷑ hõ ex diuia iuſticia. Miꝝ gẽq ĩferioꝛ deo

miniſter:h̊ ẽ pᷣlatꝰ eccłie poſſit facere indulgẽtie
remiſſiõeʒ de obligatiõe penaꝝ ad q̃s ſuꝑioꝛ.i.
deꝰ hoĩeʒ ligauit.qm̃ Sr rſdie iter aꝛntdn
des nõ pᷣt abſoluere potioꝛc. Rñdet᷑ ſm Rich.
in.iiij.di.xx.? Tho.qꝙ ĩferioꝛ.ſ.ſedes vł iudexa

pena ipoſita a ſuꝑioꝛe bñ põt abſoluere autoꝛi

tate ſuꝑioꝛis ſibi cõceſſa. Et ſic qñ pᷣlatꝰhabẽs
autoꝛitatẽ a xpᷣo ↄceſſã dat ĩidulgẽtias ⁊ hõ ſu
ſcipit.talẽ nõ ſimpłr abſoluit pᷣlat a debita pe⸗
na.ſʒ ſic ꝙ ð theſauro eccłie.ſ.ð meritꝭ paſſiõis
xpᷣi ꝓ eo platꝰſoluit qᷓ̃ntũ ðbet.⁊ ſic liberat᷑ ille
ꝑ ſolutiõeʒ alteriꝰ p ipᷣo.Sic obligatꝰregi libe
rat᷑ dũ theſaurariꝰ hñs ptãtẽ ſuꝑ regis theſau⸗
ro diſpẽſando ſolueret ꝓ illo ex volutate regis

ꝓpter fidelitatem illius ſatiſſaciendo ex eodeʒ

theſauro regio. .
D Circa ſcðᷣm q̃rit᷑ q̃ntũ valeãt ĩdulgẽtie.
Pñdet᷑ ᷣm Bona.⁊ Tho.in.iiij.di.xx.ac in n
elica ⁊ doc. bꝛeuit obmiſſis opiniõib diuer⸗
ſs certa documenta ponẽdo qᷓ magis valẽt ꝓ
ꝓplo. Pꝛimũ documẽetũ eſt ꝓ regula gnall. ſ.
ꝙ indulgẽtia tãtũ remittit de pena qᷓntũ ſonat
de pnia. declarat᷑.qꝛ ſi idulgẽtia eſt data ad cer
tũ numeꝝ dieꝝ.ſ.xl.vel annoꝝ ⁊ hmõi.cantu
habet remittere de pnia taxata ſiuea cõfeſſoꝛe
ſiue a iure ſiue a iuſtida diuia. Unde ſi ↄfeſſoꝛ
alicui impoſuit pniam.vij.annoꝛũ ieiunãdoꝝ
vel.xl.dierũ ⁊c̃.talis ſi ſuſcipit ĩdulgẽtiã.vij.an
noꝝ vel. xl. dierũ abſolutꝰ eſt. Tamen meliꝰ eſt

ſibi pniam implere ? indulgentiã reſeruaread

8

9 90
purgatoꝛiũ ꝓ reſiduo.qꝛ foꝛte illa pnia iniũcta
nõ ſuffic ↄdigne ſibi.⁊ ſic ꝓ reſiduo ꝑſoluere hʒ
i purgatoꝛio.g̊ ⁊c. E Si vo idulgẽtia ẽ data
plenarie ad oiʒ pctõꝝ remiſſiõʒ tũc ꝗᷣ eã ſuſcipit
⁊ ĩ eo dẽ ſtatu moꝛit᷑ ſtatim euolat ſine purgato
rio in celũ ſᷣm Hoſti.⁊ doc.de pe.⁊ re.S.ad qͥd.
qꝛ tal nullũ hʒ ipedimentũ euolãdi cũ ꝑ indul⸗
gentiã ſit ꝓ eo totũ ſolutũ.niſi foꝛte poſtq; idul
gentiã ſuſcepit in vita poſtea cõmiſerit aliquod
pem̃. Sõðm documẽtũ ꝙ q;uis indulgentia
q̃ ad augmentũ gf̃e ⁊ glie tãto plus valet q̃nto
q eã maioꝛi deuotõe ſuſapit.tñ q̃ntũ ad remiſ
ionẽ pene debite i purgatoꝛio vł ipoſite a ↄfeſ
ſoꝛe nõ valet plus qᷓ; ſonat in foꝛma: viq; iuxta
dieꝝ vel annoꝝ nũeꝝ vel q̃ntitatẽ. Uñ de pena
valet dimittere tantũ vt ſonat ⁊ nõ plus. F
Jõ nota ꝙ dies ſiue anni indulgẽtie nõ ſunt
unni celi nec purgatoꝛij:ſʒ huiꝰvite vł mũdi.qꝛ
nec in celo nec in purgatoꝛio ẽ hmõi diſtinctio
dieꝝ:ſʒ in h tm̃ mðo.Et h eſt dicere: indulgẽ
cie tatũ diminuũt ð pena q;tũ diminueret pnia
ſi ꝑ tot dies vł annos impleſſet pniam in pnti.
Tertiũ do cum̃tũ ꝙ indulgẽtia qnq; dat᷑ de
oĩbo pccis vel de centũ qnis de pnia ſibi iniũcta
⁊ tũc reſtrica ad pniam iniũctam ſolũ remittit
pꝓniam ipoſitã a ↄfeſſoꝛe:q;̃ ſi nõ eſt eque digna
pnia iniũcta nõ ſtati euolat cũ moꝛit᷑.als ſecus
ſi ſimpłrindulgentia de oib ẽ data ßm Hoſti.
vt pᷣdictũ c. Itẽ qñq; indulgẽtia dat᷑ de om̃ib
pctis de qͥ b ↄtritus ⁊ ↄfeſſus c.⁊ tũc pena obli
toꝝ pcõꝝ vel igratoꝝ nõ remittit᷑. Un vᷣba foꝛ
me ſunt inſpicienda.
BG Lirca tertiũ de ↄſecutiõe indulgẽtie querit
Que reqͥrunt᷑ ad h vt aliqͥs ↄſequat᷑ indulgen
tias.de h̊ bꝛeuit᷑ pſequar hic:qꝛ latius tractaui
ſ̃ᷣmõibo ð dedicatõe eccłie.vide & ibi ſi tibi placʒ
de hᷣ latiꝰ agere. Notãdũ ꝙ ꝓ valoꝛe totaliĩ
dulgẽtie reqrunt᷑ pᷣapua qͥnq; vt qͥs ↄſeq̃t᷑ eas.
Krno autoꝛitas in ↄcedente.
Scðo cauſa licita ꝓ fine.
Tertio fides ꝓ deuotione.
Quarto veritas penitẽtie.
Quinto effectus in iniũcto opere.
Iſta poſuiꝓ amplioꝛi expᷣſſiõe ad ꝓpłm in ꝑ⸗

ticulari:licʒ do coꝛes tm̃ ad q̃ttuoꝛ hec reducãt

Pꝛimo reqͥrit᷑ autoꝛitas in ↄcedẽte vel dante.
MNã ſi qͥs nõ hʒ autoꝛitatẽ dãdi indulgẽtias ta⸗
les vl tantas niła ẽtał ↄceſſio. Itẽ ſi qꝗs pᷣlatoꝝ
cederet indulgẽtias nõ ſuis ſũbditis nõ pᷣt va
lere:qꝛ nõ hʒ autoꝛitatẽ in eis niſi in cer caſib⸗
SDed qm̃ hec ſcire ꝑtinet ad pᷣlatos nõ ad ꝓpłm
iõ dimitto. Scdo reqrit᷑ cã licita ꝓ fine
ꝓ qua ſunt dande indulgẽtie.Et ſᷣm doc.cõiter

h pt fieri. Pꝛio ꝓ dei laude ⁊ głia ⁊ ſcõꝝ hono

re in qͥb deꝰ honoꝛat᷑ in oſtructiõe eccłiaꝝ.⁊ ce
lebꝛantibo eoꝝ feſta ⁊ viſitcãtibꝰ eccłias ⁊ pᷣdica
nões.Et ꝓ oꝑib pietatᷓ ⁊ ꝑegrinatiõibo⁊ hmõi
Sco qͥʒ dari pnt ꝓ cõi vtilitate ⁊ defenſione ſi

dei:terre ſancte:extirpatiõe hereticoꝝ.⁊ hmõi fi⸗

ne merioꝛio. Si aũt daret qͥs ꝓ cauſa illicita:
vt trãſeuntibo ad duellũ vł iniuſtũ bellũ vł ad
foꝝ ⁊ hmõi:nõ valẽt. Tertio reqͥrit᷑ fides
hõ ha beat deuotionẽ fidei:q̃ credat tantã ptãẽ
eſſe apud eccłiam ⁊c. Quarto reqrit᷑ vᷣa pnia
vt ſit hõ vere cõtritus. Nã exñti in pcõ moꝛtali
nõ valent indulgẽtie ſᷣm Rich.S.qꝛ nõ põt eſſe
remiſſio pene manẽte culꝑa.ſʒ tñ vtile eſt etiam
pctõꝛi facere illa qꝛ valẽt ad pla alia. Itẽ ad ↄſe

quẽdũ etiã ſufficit foꝛe ↄ feſſum ſeł in anno.vt

patuit ſupᷣ ᷣmõe dedicatiõis. Quinto reqͥrit᷑
effectus vt faciat hõ illud ꝓ qͥ date ſũt indulgẽ⸗
tie.als nõ ↄſequit᷑ liq habeat bonã volũtatem
vt volũt cõlter do. J Sed qd ſi fact tñ mi
nus qᷓ; decet. Rñdet᷑ ſᷣm Bonauẽ.in.iiij.diſ.xx.

qñ aliqͥd iponit᷑ gñałr tũc dʒ illud ipleri ᷑ᷣm qð

ↄdecet hoi facere.v bi gr̃a.qñ indulgẽtia data ẽ
poꝛrigẽtibꝛ manꝰ adiutrices eccłie:tũc ſi pauꝑ
dat vnũ denariũ ↄſequit᷑ ſicut ⁊ diues qui dat
vnũ ducatũ.Si aũt diues dat vnũ denariũ nõ
hʒ tantũ de indulgentia vt ule pauꝑ:qꝛ nõ fecit
ſᷣm ſuã ↄdecentiã.melius tñ facit důdo modi⸗
cũ qᷓ; nil. Hec in ange. R Sed reſtat adhuc
q̃rendũ.nunqͥd valet ſi alius facit id qð iponit᷑

in idulgẽtijs ꝓ aliq̊ viuo vel etiã moꝛtuo exñti
in purgatoꝛio. Rñdet᷑ ꝙ cõis eſt opinio docto

rũ ꝓut ponit᷑ etiã in Angelica ꝙ ſi indulgentiã
ↄcedẽs ſic expᷣmit valebit viuo ꝓ q̊ facit directe
pꝑ modũ indulgentie.ſʒ moꝛtuo valexꝑ moduʒ
ſuffragij.ita tñ ꝙ qͥ facit ⁊ ꝓ qͥ facit ſint in ſta⸗
tu gr̃e.alioqͥn ſi nõ expᷣmit᷑ no valebit vel ſi etiaʒ
expmit᷑. Sed is qͥ facit ꝓ alio nõ exiſtẽti in gr̃a
tũc illi nõ valebit.Siłiter dũ is qͥ facit ẽ in pctõ
moꝛtali:ꝓ moꝛtuo ꝓ q̊ fac exñti in purgatoꝛio
nõ valebit.niſi ũlud faceret vt publicus miſter
dei ⁊ ecclłlie.puta miſſam diceret ⁊ hmõi.hec ſuf
ficiant. Exẽplũ applicare poteris de ſccõ Fran
ciſco qͥ a xpᷣo apparete ſil cũ btã vgine ⁊ angelis

in eccłia ſccẽ Marie de poꝛtiũcula Aſſiſij impe

trauit plenarias indulgẽtias offerẽdo roſas q̃
miraculo ſe excreuerãt ex aſꝑſione ſanguis bea⸗
ti Fraciſci int᷑ vepꝛes ⁊ ſpinas.vt ptʒ in actibus
Franciſd.O itaq; pctõꝛes agite pniam ⁊c̃.

Feria qͥnta magna in mane Sermo.l.de pa⸗

ce ſanctiſſima qua xpᷣs hodie diſcipulis reliqᷣt.

Acem relinquo

p vob:pacẽ meã do vob Joh.xuiij. Uer
ba hec dixit ipᷣe dñs ieſus hodie ĩ vlti
ma cena qñ erat receſſurus a diſcipułꝑ moꝛtẽ.
Tüũc em̃ q̃ſi vlcimũ vale in teſtam̃to pacẽ reliqᷣt
⁊ cõmẽdauit:vt ðt Amb.Et in bᷣ docuit ꝙ xpᷣia
ni maxie debẽt amare pacẽ cũ fratre ſuo.Ad qð

qdẽ etiaʒ hoꝛtat᷑ rõ.ſ.neceſſitatis: qm vt Augꝰ.

lib.de vᷣbis dñi ðt. Paxẽ ſerenitas mẽtis: vin⸗
culũ amoꝛis:oↄſoꝛtiũ charitat.hãc qͥ bʒ teneat.

„

S eee — Sa — &

Se

15 d
*
⁰ —₰
.
5
. .
.
D ı

qᷣ nõ hʒ repetat.qm qͥ in ea reꝑtꝰnõ fuerit exhere
ditat᷑ a pꝛe.negabit᷑ a fulio ⁊ alienus effecit᷑ a ſpũ
ſctõ.hec ille. Hoꝛtat᷑ etiã ſctura apłice autoꝛi⸗
Stis Roꝝ.xij.di.Qõð ex vob ẽ cũ oib hoibb pa
cẽ hñtes date locũ ire.Et h̊ põt poni ꝓ alio the⸗

mate mõis.Deniq; exẽplu hoꝛtat᷑:qꝛ ſumꝰmẽ
bꝛa xpᷣi.̊ debemꝰeſſe ↄcoꝛdes ſic mẽbꝛa eiuſdẽ

coꝛpis. Un Aug. põt eẽ ↄcoꝛs cũ xpᷣo qͥ fue
rit diſcoꝛs cũ xpᷣianò. ꝓptea vpᷣs ait. Pacẽ relin

q̊ vob tãq; caput iperans mẽbꝛis. Pꝛoinde de
pace tria myſteria dedarabimus.
Pꝛimũ ðꝛ diſcretiue diſtinctionis.
Scdm ðꝛ inductiue cõmendationis.
Tercium ðꝛ diuine acceptationis.

LCQLEirca pᷣmũ de diſtinctiõe pacis diſcernẽda
vt ſciamus diſcernere q̃lẽ pacẽ vult xpᷣs in ſuis

Notandũ ꝙ colligẽdo ex ſcpturis pax ẽ diuerſa
Pꝛimo q̃dã eſt pax inqͥ nata.ſic eſt pax illoꝝ qͥ
ſunt ↄ coꝛdes in malo vt latrones ⁊ mali hoies

Hãtalis pax ẽ etiã int᷑ demones in ꝑdẽdo aias

ↄcoꝛdit᷑ ſacagẽtes.Cõtra hmõi pacem xpᷣus ðt
Matth.x.olite putare ꝙ veni mittere pacem
in terrã. Nõ em̃ veni mittere pacẽ ſʒ gladiũ.hᷣ ẽ

volo ꝙ nec pr filio nec aliqͥs alteri ↄſentiat ĩ pa

ce teneda cũ diabolo.ſ.in ꝑctã faciẽdo vel aiam

Apꝛiã aut ꝓximi ꝑdẽdo. Scðo q̃d ẽpax ſimu
lata.de q̃ ps. Qui loq?ᷣpacẽ in oꝛe ſuo:mala au

tẽ in coꝛ.hec etiã nõ plaqʒ; xpᷣo.Tertia ẽ pax oꝛdi

nata. de iſta xpᷣs ſupᷣ loqͥ?t in themate. Sʒ qrit

q̃lis pax ðꝛ oꝛdinata quã xpᷣs vult in ſuis ⁊ re⸗

liqᷣt illis. Ad h̊ nota ſᷣm Fran. maro. ſᷣmone de
natiuitate ꝙ pax oꝛdinata Quedã pmo ðꝛ the
arthica. de qᷓ Leo pᷣp ſᷣmone de natiuitate qui

incipit Excedit qͥdẽ.ðt.xpᷣiano va pax ẽ a dei vo

lũtate nõ diuidi.i.ñ diſcoꝛdari.ſʒ in his ſolis q̃
des diligit delecari. Hec ille. Sed heu mõ hac
pauci hnt. Nã nullꝰin pcrõ moꝛtali exñs hʒ hac
pacẽ.qm̃ vt ðᷣt Aug.Ois criminoſus ẽ inimicꝰ

deo. Scðo q̃dã ðꝛ pax hierarchica.i.hoim cũ
angelis viq; dũ moꝛẽ gerimus angelis nr̃is cu

ſtodibo.Ad qð hoꝛtat᷑ Ber̃.di. In qͥuis diuer⸗/

ſoꝛio.in q̊libet angulo reuerẽtia exhibe tuo an⸗
gelo nec audeas facere coꝛã illo qð me pñte nõ

auderes. Tertio qᷓ̃dã ðꝛ pax monaſtica.i.vniꝰ

ad ſeipᷣm dũ rõ tãqᷓ; ſuꝑioꝛ imꝑat ſuis inferio⸗

ribo viribo.⁊ iſte obediũt rõni.ptʒ in ſctis. Nã di
cæte pho.ix.ethi.mał nec ad ſe hʒ amiciciã: nec
ad aliũ.⁊ ſic nec hʒ pacẽ.qꝛ caro ẽõjð ſpᷣm̃ Quar
to qᷓdã ðꝛ pax iconomica.hᷣ eſt hitantiũ in vna
domo ſic̃ cõiugatoꝝ ⁊ fratrũ. de hac Ecci.xxv.
In tribo bñplacitũ eſt ſpũi meo q̃ ſũt gta deo ?

hoĩbo.amoꝛ fratrũ.cõcoꝛdia ꝓxioꝝ.vir⁊ mlier
bñ ſibi ↄſentiẽtes.O hõ penſa hec. Quinto q̃/

dã eſt pax politica.i.hĩtantiũ in aliq̊ vno regno

vel in vna ciuitate.q̃ ðꝛ q̃ſi cuiũ vnitas. M

Quertt hic.Uñ eſt ꝙ aliq̃ ciuitas magnã di
ſcoꝛdiã patit᷑ in ſuis ciuib ⁊ diſſentionẽ.nec pᷣt
pacari.ſiłr aliqð regnũ vel cõicas qñq; a deo ꝑ

mittit diſcoꝛdia deſolari. Rñdet᷑ recolligendo

ex ſcpturis.talia ꝑmittit deꝰ ꝓpt᷑ pctã: vt ðt etiã

Aus.v.ð ciuita.c.xxij.Et pᷣmo aliqñ ꝓpt᷑ ſuꝑbiã

hoĩm illoꝝ Pꝛouer.xiij. Int᷑ ſuꝑbos ſꝑ iurgia
ſunt. Scðo aliqñ ꝓpt nea err, e

gnũ de gẽte in gẽtẽ trãſfert᷑ ꝓpt iniuſticias ⁊ do⸗

los.Tertio aliqñ ꝓpt᷑ homicidiũ ⁊ luxuriã.ptʒ
in dauid cui dictũ ẽ. Nõ recedet gladius de do
mo tua.⁊ ita factũ eſt ꝙ filij ſui ſeſe occiderunt
Quarto aliqñ ꝓpt᷑ o ꝓppꝛeſſiõʒ iudicij iniquã.ſic
fit ſepe in cuicate ꝑ iudicia falſa qᷣbo oꝓpꝛimũt᷑
aupes ⁊ vidue a diuitibo iniqᷓ auferẽdo illis
ona Eſa.xxxiij. Ue qͥ pᷣdaris.nõne ⁊ ipᷣe pᷣda⸗
beris.Quinto aliqñ pter ꝑiuria ⁊ fidei fractu⸗
rã.ptʒ de Sedechia rege ⁊ regno iſrael deſola⸗

to a babilonijs. Hier̃.xxxiiij. Sexto aliqñ ꝓpt᷑

multoꝝ pu blicã maliciã impunitã Pꝛouer.xjſ
In bonis iuſtoꝝ exaltabit᷑ ciuitas.⁊ in ꝑditio

ne ipioꝝ erit laudatio.hec ſufficiãt.O & xpᷣiani
cauete hec vt pacẽ habeatis. NCcirca ſcõm

de inductiua cõmendatione.Nota ꝙ pacẽ am⸗

plecti ⁊ tenere ĩiducimur ex om̃i lege qm oĩs lex

eã cõmẽdat tãqᷓ; bonũ maximũ.⁊ bꝛeuit᷑ ꝓſeq̃n
do Pꝛimo ondit᷑ ex lege nature hoĩs intrinſi

ca ex ↄditiõe pᷣmaria.la Aug.xij.ð ciuitate dei

hãc pᷣcipuã qõnẽ:q̃re deꝰ ex vno hoie ſq& Adã fe

cit om̃s hoiĩes cũ h̊ nõ fecerit in alijs aialibo ſol

uit dicẽs ſic. Deꝰ feẽ ex vno hoſe om̃s hoiĩes vt

eo mõ vehemẽtius cõmendaret᷑ ſocetat ⁊ vni
tat vinculũ.⁊ ſic in młtis ↄcoꝛs vnitas nature

ſᷣuaret᷑ in pace.Uñ ⁊ ꝓpterea deꝰhoĩ nõ dedit ta
lia mẽbꝛa ſcqʒ; qͥb poſſet lacerare vel tãq; armis
vulnerare ſicut dedit aialibo.puta dentes ⁊ vn
gues acutos ad ſignificandũ ꝙ ſic ðꝛ etiã.j.po
litic.Hõ ẽ aial naturalr mãſuetũ ⁊ ſociale.⁊ ſic
pacis ſectatiuũ.alioqͥn ↄ naturo peccat. Se⸗
cũdo ex lege theologica q̃ ꝓhibet inimicicias ⁊
odia ac diſcoꝛdiã.⁊ dictat ex pᷣcepto xpᷣi Matt.
v.etiã inimicos diligere ⁊ recõciliari offenſo fra
tri.⁊ ſic pacẽ hꝛe.Rõ pᷣcipua ẽ.qꝛ debemus ten⸗
dere ad celeſtẽ pꝛiam ⁊ ad deũ ꝑpetuo poſſiden
dũ in qͥ beatificamur:ſʒ ad hecnõ ẽ alia via niſi
pax. Pꝛouer.iiij. Oẽs ſemite iũlliꝰ pacifice. Nec
in pꝛia regnat aliud niſi ſũma pax ⁊ ↄ coꝛs oim
volũtas.Eſa.xxxij. Sedebit ꝓpłus meꝰ in pul⸗
chꝛitudie pad. Uñ ciues illiꝰpꝛie ſq; angeli qͥbo
aſſociabimur:pacẽ cecinerũt di.Glia in excelſis
deo: ⁊ in tra pax.̊ ⁊c. Tertio oſtẽdit᷑ ex lege ca
nonica. Nã Augꝰ. xxiij.q.iiij.c.j.⁊.c.ecce.dictat
ꝙ; ꝓ pace ſᷣuãda etiã mala qñq; ſunt tolerãda.
Et idẽ ſe.c.qͥſqͥs.dicit ꝙ pacificus ille ðꝛ qͥ coꝛri
git qð põt ⁊ qð ſaluo vinculo pac coꝛrigere nõ

—

põt eqᷓnimiter ſuppoꝛtat.nã ⁊.xxiiij.q.j.c 43.82

diuerß penis puniẽdi ſũt pacẽ eccłie turbãteſ

etiã exilio ꝑpetuo. Quarto ex lege ciuilica q ẽt
punit malefactoꝛes ⁊ pacẽ cõitat turbãtes. Itẽ
C. ð fideicõmiſ.l.ampliꝰ.ſtatuit᷑ ꝙ beres nõ ſer
uans teſtamẽtũ pꝛis defũci ẽ exhereditõdꝰ.ſie

Feria.v. magna

qᷣ nõ ſᷣuat teſtamẽtũ pad quã xpᷣs nob legauit
ꝓut patuit in themate exheredat᷑ a clo.
ODQuito ex lege phᷣica.qꝛ oia naturalr appe⸗
tũt pacẽ.ã ſᷣm phᷣm pᷣmo celi.Om̃e guetẽdit
deoꝛſũ.⁊ oẽ leue ſurſũ.Et hᷣ iõ:vt qͥetet᷑ in ſuo lo
co naturali. Pꝛoinde Augꝰ.xix.de ciui.dei ðt.
Siẽ nemo ẽ qͥ gaudere nolit.ita nemo ẽ qͥ pacẽ
hẽe nolit.Quare etiã ſan.Tho.ij.ij.q.xxix.ar. ij.
ꝓbat ꝙ oia apꝓpetũt rõnali vł naturali appetitu
pacẽ vt ↄſeruent᷑ in eſſe ⁊ vita ⁊ oia ↄgaudẽt pa
ci. Ad hec exẽpla phᷣicalia ꝓponamus aliq̃. Pꝛi
mũ de apibo. Qn em̃ apes inuicẽ ſtrepũt ⁊ da⸗
moꝛẽ ac diſcoꝛdiã faciut:ſignũ eſt ꝙ rex vult al
ueare dimittere. Itẽ in auib ðᷣt Solinꝰin li.re
rũ.ꝙ eo ãno q̊ vident᷑ aues in alto aere pugna⸗
re futurũ ẽ peſtilentiã ⁊ ſtrages ⁊ neces in infe⸗
rioꝛi regiõe fieri.qꝛ inſtinctu naturali aues t᷑rã
⁊ aerẽ inferius ſentiũt eſſe coꝛruptiõi ꝓximã.iõ
in altũ leuãt ſe. Sic ſpuałr.qñ hoies diſcoꝛdãt
ſtrepũt vł ſeſe pugnare vident᷑.ſignũ eſt ꝙ rex
xps recedit ab eis ⁊ peſtilẽtia vitioꝝ ac dãnatio
nis ſequet᷑ in eis. Un Oꝛige.li.de ritu eccłiaſti⸗
co ðt. Bella ⁊ litigia hoim pᷣſtigia ſũt dãnatio⸗
nũ eternaliũ.O q̊ hõ ꝑtimeſce. P Sed di.
Quid g̊ faciã cũ ille me iratus feruet ad rixan
dũ.nec vult mitigari.Ad h̊ rũdendo ↄſulo cuʒ
apło Roꝝ.xij.di.Qð ex vob ẽ pacẽ babete cũ oĩ
bus.ſaltẽ date inqͥt locũ ire ſq; declinãdo vł fu
giẽdo.qꝙ ſi h̊ͥ nõ poter.qꝛ foꝛte obligatꝰilli es ſi
cut vxoꝛ marito.tũc mitẽ te pᷣbeas⁊ hũiłr loq̃re
qꝛ rñſio mollis frãgit irã. Pꝛouer.xv. Sexto
ex lege poetica.Nã Saluſtius in iugurtino ait
idẽq; ⁊ hiero.ðt.Cõcoꝛdia ꝑue res creſcũt.ſʒ diſ
coꝛdia maxie düabũt᷑. Itẽ Senec̃.li.iiij.vtutuʒ
ðt.Scito honeſtũ ⁊ magnanimũ vidicte genꝰ
eſſe oẽ ignoſcere. Pꝛopterea etiã qͥdã ſicẽ allegat
Hugo de dauſtro aie.ðt ſic. Quattuoꝛ ſunt ne
ceſſaria viro bono. Pꝛimũ vt om̃es faciat ſibi
amicos ſi põt.Scðm ꝙ ſi nõ põt facere amicoſ
nõ fadiat ſibi inimicos.Tertiũ ꝙ ſi nec h̊ pᷣt:qꝛ
ille vult eũ ledere tũc recedat ⁊ fugiat.Quartuʒ
ẽꝙ ſi eũ leſerit nõ vindicet.hecille.Ad idẽ ſcʒ de
pacis cõmendatõe Pꝛiſcianꝰ volũine mioꝛi ðᷣt
Si qrit᷑ qͥd eſt ſũmũ bonũ in hac vita. Rñdet᷑
inqᷣt ꝙ pax. Ecce g chariſſimi pʒ ꝙ debemꝰama
re valde pacc. Septio ondit᷑ ex lege politica.
Nã vt pphᷣs.iij.politicoꝝ.⁊.v.etiã libꝛo docet ad
politiã bonã reqᷣrit᷑ oꝛdo ĩ pᷣncipãdo ⁊ ſubijciẽ⸗
do. ⁊ uãda eſt iuſticie eq̃litas ꝓ bono pad.ſ.vt
mioꝛes reuereant᷑ maioꝛes.⁊ maioꝛes adiuuẽt
mioꝛes.⁊ eq̃les eqlibs iura ſua reddãt.alioqͥn
vbiq; ſeditio erit.hec ex phᷣo. Jõq; Aug.xix.de
ciuitate dei ðt.ꝙ in reb creatis nu eſt gratioſiꝰ
nil ſecuriꝰbono pacis ſolet audiri.Tolle bonũ
pacis qͥd ſũt regna niſi q̃dã latrocinia. hec ille.
VUVñ ex pᷣdictis claret cõmendatio pad.O vtinã
regnũ nr̃m ⁊ hec ciuitas penſaret bonũ pacq:
⁊ illa teneret. QSed de inimicicijs qͥt ma⸗

Fmones fec i in alijs ꝑtibꝛ pomerij.

la q̊t cedes ſequãt᷑. Hen heu deꝰ magne a pᷣna⸗
pio mũ di q̃t int hoĩes ſecuta ſũt homicidia.qͥs
enũerabit. Uere res hoꝛrẽda nimis ſi cõmẽoꝛa⸗
mur ex hiſtoꝛijs.Nã Paulus oꝛoſius lib.ij. ri
fert ꝙ ſub tribo regibo pſaꝝ ſuccedẽtib ſibi viq;
Cyro.Achamire.⁊ Yerſe.decies nonies centena
milia hoim in bellis ꝑempti ſũt ex ꝑſis.Deniq;
Eutropius narrat:qꝙ roma ↄqᷣſito dñio oꝛbis
poſtea in vꝛbe ſuboꝛtis dũcoꝛdijs ⁊ ꝑtialitati⸗
bus facta ẽ cedes hoĩm ſparſim ꝑ varia bella i⸗
tantũ ꝙ ples qᷓ; ſedecim milia hoĩm occiſa ſũt
pᷣter captiuos ⁊ fame moꝛtuos.⁊ hmõi.Itẽ in
biblia q̊t centena milia hoĩm legunt᷑ ꝑempta ꝑ
diſcoꝛdias.Et in varijs croni gentiũ qͥt legũt
Et in nr̃o regno etiã.ſolus deꝰnouit.vtiq; ſi oĩa
ſil colligere poſſemus.ex tãta multitudine int᷑⸗
fectoꝝ poſſent ↄſtrui mõtes excelſi.⁊ ex ſangui
ne eoꝝ larga flumina fluerent. O g maledicta
diſcoꝛdia.O bñdicta pax.que tanta mala cõpe
ſcis.vere maledictus qͥ te reſpuit. .—
Circa tertiũ de acceptatione diuina.Nota

ꝙ deꝰ oñdit plłib ſignis ꝙ diligit pacẽ hoĩm.

Pꝛimũ ſignũ natiuitatis.qꝛ xpᷣs tꝑe pads na⸗
ſci voluit.Scðm angelice exultatiõis.qꝛ ange⸗
li exultãtes in xpᷣi natiuitate pacẽ in terra hoib⸗
bone volũtatis adeſſe cecinerũt. Tertiũ beatifi
cationis.qꝛ xpᷣs beatos foꝛe pᷣdicauit pacificoſ
di. Matth̊.v. Beati pacifici qm̃ filij dei ſq; dile
cti vocabunt᷑. Quantũ teſtamẽtalis legationis.
qꝛ diſcipulis pacẽ legauit vt patuit. Quintum
emptõnis.qꝛ caro pᷣcio ſanguis ſui pacẽ hoibꝰ
emere voluit recõciliando nos deo: vt ðᷣt apłs:
Sextũ ſalutationis.qꝛ poſt reſurrectionẽ aꝓpa
rens diſcipulis pacem annũciando ſalutauit:
⁊ apłis pacẽ ſalutarẽ mãdauit.Luc̃.x. In quã⸗

cũq; domũ intrauerid pᷣmũ dicite:pax huic do

mui.Septimũ oꝛonis ⁊ ſacrificationis.Unde
Chꝛy.ſuꝑ Matth.ðt. Perpendite q̃ᷓntũ malũ

ſit diſcoꝛdia.qꝛ a diſcoꝛdãtibo nõ vult deꝰ acce⸗
ptare ſacrificiũ:nec oꝛones exaudire.Plus em̃
diligit ↄcoꝛdiã fideliũ q; mũera.hec ille. S

Pꝛoptea exẽplũ legit᷑ ꝙ demones mltũ gau

dent de hoim diſcoꝛdia.Cũ em̃ btũs Fran.Are

ciũ veniſſet vidit demões exultare de illius ciui

tatis inteſtino bello.⁊ ꝑ.ſociũ mandauit ex ꝑte

dei vt exirẽt demones de ciuitate.Et ecce ſtatim

receſſerũt ⁊ ciuitas ↄcoꝛdiã fecit.O g̊ pax bñdi⸗
cta q̃ demões expellis ⁊ deũ in hoĩe habitare fa
cis.⁊ celeſtẽ piiam ꝓmereris:quã nobis pᷣſtare
dignet᷑ ieſus chꝛiſtus qͥ cũ patre ⁊ ſpũſancto vi
uit in ſecula. Amen.

Itẽ p cena dñi ⁊ ꝓ alijs ſeqᷓntibo diebi plłes
—–

Erxplicit bᷣ q̊drageſi imale de pnĩa imlaudẽ xpᷣi

⁊ btẽ vᷣgis mr̃is.beatiq; Frã.ac oiĩm btõꝝ Amẽ

+ — —

—„

+, — — —.. 22 —

— —––

—

— —

1s
,
i,

it
ig
nt,
i
ia
ihe

t

in⸗
fi
fi
de
nis.
tumm
vi
ls⸗
s
U.
/

cni
e
lim
d
eſa
are
i

.

Tabula

In noie domini ie

qu chꝛiſti Incipit tabula ð materijs ↄtentꝭ in h

q́drageſimali pomerij de pnia ſᷣm alphabetũ.

Blrlrſtinentia moderari debet. vij. R.
a AÄAbſyntica ↄfectõ valz ad pła. xvxj S
Adam ⁊ Eua reqſiti ſunt de culpa ſʒ
nõ ſerpens diabolus ⁊ quare.xxrr.
Adoleſcentia habet plures caſus moꝛtis qᷓ; ſe⸗

nectus.iij. . 2.
Anima quõ leditur.xlij/ 329292
Aie poſt moꝛtẽ an poſſint penitere.xviij. E
Anni in ꝑtib quõ coꝛpus hoĩs variat᷑.ij H
Annus diſcretionis quis ſit.xxir.
Aquila quõ renouat᷑ in ſenectute.xcixrx
Arboꝛ quõ iudicat᷑ foꝛe alicuius.v. 2
Arpia auis qualis eſt ꝓpꝛietatis.xxj R

Attritio quid eſt ⁊ quõ differt a ↄtritiõe.xiij.Q
Eeati dicũt᷑ qͥ lugẽt.xxij.in pncipio ⁊. B
b Bibere plies an liceat die ieiunij.viij R
Bibentes imoderate die ieiunij an pec/
cent.ibidem
Bona aĩẽ ſunt optima ⁊ incõmutabilia.xlij.A
Bona opꝑa efficaaus ſatiſfaciunt ꝓ peccatis ex
iniũctione ↄfeſſoꝛis.xlvij 1

Audam caſtoꝛis an liceat in die ieiunij

c Fomedereiirx.
LCeruus quõ renouat᷑.xix. 22
Cibi quales ꝓhibent᷑ vel ꝑmittunt᷑ in ieiunio.
Cineꝝ die hoꝛtamur ad penitentia (viij. O
cerimonijs...
Cinerum de ↄſecratione ibidem. Item de ↄtem

ptu ibidem

Circũſtantie pctõꝝ qualiter aggrauant ⁊ ſunt

ↄfitende.xxxj.J. R.⁊ per totum
Item concoꝛdia hoĩm ⁊ pax inter fideles com
mendatur mulcipliciter.l.ꝑ totum
Cogitationes quõ ſunt confitende.xxrj H
Comedere ⁊ bibere qͥtiẽs lʒ in die ieiunij.viij R
Cõfeſſio quõ ad eã fiat pᷣꝑatio.xxiij.ꝑ totum
32* ↄfeſſione an liceat mentiri.xxrv. S.Z
e confeſſionis puritate.⁊ ꝙ in charitate fiat.
wi. ⸗
Confeſſionis ↄditiones ſedecim.xxvj.A.pꝑ totũ
Confeſſionẽ pctõꝝ facere leges quales obligãt
Confeſſionẽ facere ꝙ om̃s hoĩies (xxvij.ꝑ to.
generaliter obligant᷑.xxix. SBS. Z
De ꝓfeſſiõe an papa poſſit diſpenſare.ibidẽ.T.
A cõfeſſione qͥ excuſant᷑.xxix.U.⁊ quid de illis
qui ignoꝛãt idioma.ibidem

„

Xx
Confeſſio quid ſit ⁊ que requirunt᷑ ad eaʒ ⁊ de

foꝛma.xxx.

Konfeſſioan requirit᷑ etiã de mãifeſtis petis.⁊

de petõꝝ radicib⁊ de tẽptatõibo.xxxij. P. ⁊ ſe.
Confeſſio an requirit᷑ de venialibus ⁊ quibus
. caſibus.xxxlij

☚ℳι-

Qonkfeſſionem frequentare pluriby rõniby debe

mus.xxxv. G. ⁊ de vtilitate ibidem. J.
Confeſſio generalis.de h̊.xxxiii. A.B. C.
CLonfeſſionem facere ſemel in anno quare obli
gauit ecdleſia.xxxv. 2
Confeſſionem dimittere pꝛopter verecundiam
ſtultum eſt. xxxvſ A. T
Confeſſio facienda eſt in ſecreto ſoli ſacerdoti.
Cõfeſſionẽ an liceat retardare vl differre.xxxvij
Cõfeſſionẽ accelerare tenet᷑ qͥs nec dif (R.S
ferre in octo caſibo. xxxvij
Confeſſio ſemel facta grrſie iteranda.⁊ de valo⸗
re iteratiõis.⁊ de caſibo obligationis.xxxviij.
Cõfeſſoꝛ q̃lis ſit eligendꝰ.xxviij.ꝑ to. (AI BD
Confeſſoꝛ cum obdoꝛmit in audiendo confeſ⸗
ſionem quid facendum. xxvſjſ. OD
Confeſſoꝛ nunqᷓ; debet peccatoꝛem a ſe deſpe⸗
ratum dimittere. xxxrirx OM.
Confitens quãdo nõ vult ↄfiteri niſi ad inter⸗
rogata an ſufficiat ſibi ad ſalutem.xxviij. R
Confiteri nolle an ſit deo plus odibile qᷓ; ipſuʒ
peccatũ cõmiſſum.xxx. 1R
Contritionẽ an poſſit habere peccatoꝛ qͥ eſt cõ⸗
ſuetus ſepe recidiuare.xj. H. 2.xiij. UC

Contritio quid ſit.xiij.Q.⁊ plura ibi ꝑ totum
z in ſequentibusss.
Contritionis de modicitate.xiiij.

AB
De foꝛmatione ibidem.D.⁊ de contritis in ex⸗
tremis ibidem.E.
Contritio ſine ↄfeſſiõe ⁊ ſatiſfactiõe an ſufficiat
Cõtritio an requirat᷑ de peccato oꝛi / (cxiiij.G

ginali ⁊ eius penis.xv.

Contritio an requirat dolere.de pᷣuatione vir⸗

tutis.⁊ de futuris etiaʒ peccatis.⁊ de alienis.
xvyrx. KKvſc. D.
Contritionis de neceſſitate.xvſ O. P. ⁊ ſe.

Contritio qualem doloꝛẽ requirit.xvj CX

Item de ↄtritiõis lachꝛymis vide infra ſub lr̃a
buius tabule.L.?. Fkk.—
Contritionis de vtilitate.xx.M.⁊ ſequẽtib-

Contrxitio an deleat omne peccatũ quotienſcũ⸗

q; iteratum.xvij B.
Contritio an poſſit tollere totum reatũ.xix. H
Cõtritio an poſt pcm̃ cõmiſſum ſit differenda
Contritionem foꝛmare ſibi hbomo in c(cxix.F
die feſto an teneat᷑xir. B
Contritione de peccato facta an teneatur quis
penitere poſtea.xix
Contritionis doloꝛ an debeat eſſe intenſiſſimꝰ

Contritionis de duratione vel con⸗; (xxj.Q
tinuatione.xxij E
Contritio ſpecialis requiritur de ſingulis moꝛ
talibus.xxiiij

Conuerſionis de modo.iij. M.de dilatione
ibidem. O .
Creſcunt in hominibus peccata imperceptibi⸗
g 5

. Zabyla

liter ſicut vngues ⁊ capilli.xxiij
Culpa an ꝑ actũ interioꝛẽ tollit.xx
Ecumatio vite nf̃e eſt annualis obſeruã
d tia quadrageſime.j
Deus diligere confeſſionẽ oſtendit om/⸗
ni lege.xxx M 2
Deo diſplicet nõ confiteri peccatũ.xxx C.
Dilatio penitentie eſt nociua.uij.ꝑ to.⁊.xxj. U
Diſcretionis annus quotus reputat᷑.xxix ¶
Dolicapax puer quõ agnoſcitur.bidem
Doloꝛ ↄtricionis.de hoc vbi de ↄtritione.
Dñnica dies in q̃drageſima q̃re nõ ieiunat᷑.j. D
Bꝛietas an frangit ieiuniũ.x. D
ę Elemoſyna an melioꝛ ſit ielunio vel ecõ
uerſo. x. B. 7. xl viij. STU
Erempla plurima tota bac ꝑte deſcripta.
Exemplum de carniffice contemnente cineres
conſecratos.)/ c,
Exemplũ de fletu compaſſionis chꝛiſti vtiliſſi⸗
mo. i,j 1111
Exremplũ ꝙ ſeruitus beate Marie inducit ad
penitentiam. iiij “ T
Eremplum de penitentie dilatione exemplum
clullicum.v. 7

Exrxemplũ quõ heremita vidit cruciari in infer⸗
no patrẽ ſuũ cũ fulio ꝓpter vſuram.vj F
Exemplum ꝙ pluries q; ſemel in die comedere
bꝛutale eſt. vil)j R
Erẽeplũ de dãnatione fratris nõ ieiunãtis.ix.Fc
Exẽplũ de ceruo ? aquila quõ renouant᷑.xix.¶.
Exemplum de viſione ꝙ peccatoꝛ per peccata
ignem ſibi auget. xj
Exẽplũ ꝙ abſtinẽtia ſanat infirmitatẽ.x F
Eremplum ꝙ ſpes debet fiducam habere cuz
timoꝛe.xvxi,

Erxemplum ꝙ penitẽtia attritionis in extremis

D

vvalerx. xiiz))
Exemplũ ꝙ ↄtritio foꝛtis delet pctã oĩa.xiij 2
Exrẽplũ ꝙ facienti qð in ſe eſt ſalus dat᷑.xiiij ¶
Exemplum conſolatoꝛium ad excitandum po
pulum.xiiij .

Eremplum de contritione generali in extremis

Exemplũ ꝙ contritio ſola dũ nõ pot vi 5

confiteri ſaluat.xiiij

Frremplũ ꝙ indulgentia plenaria nõ valetſi ine

Exemplum de aqua que dicit᷑ optima.xvij ⁊
Eeremplum de fenice.xviij.in fine⸗
Erempluũ de penitentia ſerotina. xx P
Exemplum de differentibus penitentiam exè⸗
phlum legale. xrrfj Q
Exremplũ ꝙ peccatũ abluit᷑ ꝑ pniam. xj Z
Exemplũ de his qui culpas ꝓpꝛias alleuiant ⁊
alienas grauant fabuloſum.xxij
Eremplum vtile eſt memoꝛari de lachꝛymis
CcChꝛiſtixrß
Eremplum ꝙ penitentia dulceſcit ex memoꝛia

Exremplum ꝙ confeſſio i

ſancte Beatrids. xlij. in fine.⁊ d
Exemplum de mala moꝛte vſurarij ⁊ oppꝛeſſo⸗

paſſionis chꝛiſti.ibidem.⁊.xxirx E

Exemplum ꝙ carnalis temptatio vincitur ca⸗

ſtigatione. xxiij

Exemplum ꝙ lachꝛymas acceptat chꝛiſtus ta⸗
qᷓ; ſacrifiaum.xlviij Z
Exemplum ꝙ lachꝛyme fuſe ꝓ alio pꝛoximo va

Exrxemplum ꝙꝙ ficam conkeſſionem demon cõ⸗

fundit:ſed vera ↄfeſſione confundit᷑.xxv EZ
Exempluʒ ꝙ opera facta in moꝛtali nõ iuuant
exiſtentes in purgatoꝛio.xxv F
Exemplũ ꝙ vps pᷣcipit ↄfiteri.xxvij

Exemplum ꝙ periculoſuʒ eſt confiteri ſacerdo

ti ignaro:vł confeſſoꝛi negligenti.xxviij
Exemplum ꝙ homo ꝑ confeſſionem peccatoꝝ
liberat᷑ a moꝛte.xxix

Exemplum ꝙ beatus Franciſcus dixit per pe⸗

nitentiam liberari a malis tempoꝛalibus di⸗
uerſis ⁊ cladibo.xxx „.„ D
Exempluʒ de Celeſtino filio imperatoꝛis quo
modo verſus a demone editos accepit:conſo
latoꝛium. xr

Exremplũ de ſancto Franciſco ⁊ fratre Rufino

temptato a diabolo. xxxriᷓ
u terata diligenter va⸗
Exemplum ꝙ diabolus ꝓmiſit ſe confiteri:ſed
nequiuit ſe humiliare.xxxiiij.in fine
Exemplum ꝙ negligens confiteri axhꝛiſto ex⸗

pꝛobꝛaturin moꝛte.xxxy· M
Exremplũ ꝙ diabolus totiens vulnerat᷑ quoti
ens homo confitetur.xxxy M.
Exremplum aliud ad idem.xxxvi,j C

Exemplum ꝙ quidam ſoli deo confitebatur ?
non ſacerdoti.⁊ damnabat᷑: niſi heata virgo
liberaſſet.xxxvj.in fine .

Exemplum de vinea excolenda exemplum le⸗

gale.rrxryyy —X
Exemplum ꝙ confeſſio liberat a moꝛte tempo
rali ⁊ eternali.xxxvij .

Exemplum de fraudulento conſtente. fabula⸗/

ſum. xxxviij

Exremplũ ꝙ peccatum vnũ ſcienter tacenti in cõ

feſſione nec alia remicrunt᷑.xxx viij

Exemplum de diacono peccatoꝛe ⁊ euangeliuʒ
mala conſcientia canente in miſſa qusmodo

Exemplũ de ebꝛioſo qui noluit ſuſcipere peni⸗
tentiã aliã niſi ꝙ aquã nõ biberet.xxxix. O

Exempla płima de reſtitutiõe facienda.x S

Exemplum de heredibus vſurarioꝝ nõ reſtitu
entium.xlj E
Exemplum de Lucrecio oceupante poſſeſſiom

ris.xliij

Exemplum de matre ſance Marie de Ogui⸗

Vſtantino.

7

—
—

. o pꝓ obligatione.xluij
2 Exemplum de medico curante. exemplum le⸗
1 gale xlvx
8 Exemplũ de ſancto Dũſtanno feliciter migran
6 te in penitentia.v 2?2?z
4 Exemplum de milite penitẽte ꝑſeueranter in de
ſerta eccleſia.xlvy. D
„ Erxemplum ꝙ confeſſio facta celat peccatum
41 . diabolo. xlſ. . D
a e n .„„ Exemplum ꝙ vita hominis currit per quattu
3 . oꝛ rotas.xlvij) W
Exremplũ de Juliano parentes occidente quõ
4 * ſatiſfecit. xlv ij . 2
4 Exemplum de indulgentia poꝛciuncule a chꝛi
4 ſto obtenta. xlix. in fine
d L Creinpluin de pace ꝙ eam turbant demones
l.in fine.
6 . Ernicis auis ꝓpꝛietas.xviij E
o⸗ EFiagella an ſint ſatiſfactoꝛia ꝓ pecca⸗
d tis que infligunt᷑xlvij) . R
in Flere ꝓ peccatis placet deo ⁊ angelis. xxij. AK
8 Flere ꝓ peccat an ſit melius q; flere ſuꝑ paſſio
, ne chꝛiſti. xruij)· J
* De fletu Petri apoſtoli.xxj *
iſe De fletu exceſſiuo ꝓ peccatis.xx X
Foꝛtiſſima pᷣ omnibus tria ſunt.xvij U
a/ Frangẽentes ieiuniũ qualiter peccãt.ix. T. Ibi⸗
4 em plures queſtiones de hoc.
von Frangit ne gula ieiuniũ. vel cum aliquid ſu⸗
D . mit de ſero die ieiunirr XXxD
3 4 . „ Frangit᷑ ieiuniũ quattuoꝛ modis.vij S
2 . Fructus de re aliena perceptos an teneatx᷑ reſti⸗
tuere aliquis.xliij
Furari rem ꝓpꝛiam ab alio an liceat cum nõ po
4, teſt aliter rehaberi.xliiij. KR
. Audium an habeãt aliquo modo in⸗
do gS fernales ex ſocietate. xj . T
1. Generalis ↄfeſſio eſt duplex.xxxiiij B
lo⸗ De hoc plura ibidem ↄſequenter.
2 Genus humanũ a pᷣncipio vixit tm̃ de his que
05 terra ſponte gignebat. vij 10
„ Bula an frangit ieiuniũ.x. X D
du; Omicida quõ tenetur facere reſtitutio
0 Hoꝛa comedendi in ieiunio qᷓ ſit. viij.
cni, Humilitas qualiter debet haberi in coon (Q
6 feſſione. xxvſ SeSeCe
5 . Humilitat cauſa an mentiri liceat in cõfeſſio⸗
zn ne peccatoxxx SX
S .„ Eiuniũ quadrageſ imale quare eſt in⸗
ſoe“ . j]i ſtitutũ verno temnꝑe. i/ 2
o. DSede eodem quõ ſancti patres diffinie/⸗
ſe/. . rũt celebꝛari.ibidem · KR
Jeiuniũ quadrupler diſtinguit. voj 2
. Jeiunandi varia eſt intentio.de q̊ vᷣſus. vij J
£
.
. .
9
8 . —
2

Lahul⸗

es. xliij. in fine. „
Exemplum ꝙ puer punitus eſt in purgatoꝛio

A leiunando quales excuſant᷑.ix.

bus. xvj.

Jeiuniũ quõ ſit moderandũ.v,i,y) .R
Jeiunium non eſt laudabile in quinq; caſibo.
Jeiunium a pꝛincipio mundi cõmendatuʒ eſt
ab omnibus. vij 11
De ieiunij obligatione ⁊ plura de hoc. viij N
De ieiunij violatione. viij S
De fractione plura vide vbi frangere.

Jeiuniũ quibo ſanctificat᷑ vt deo placeat.x A
Jeiunij fructus ſeptem ponun⁊᷑.x. HS

Jeiuniũ in pcrõ moꝛtali factũ an valeat. x. T
Jeiunij die an liceat ſero aliquid ſumere.x. D

Jeiunium an ſit melius qᷓ; elemoſyna.vel econ
uerſo.x. MVV B
Indulgentia quid ſit ⁊ plura de ea.xlix. A
De valoꝛe ibidem. D.E. An valeant moꝛtuis
ibidem S
Pꝛo indulgentijs conſequendis que reqrunt᷑
Itẽ ꝓ indulgentijs quõ poꝛrigende (xlix.G
ſunt manus adiutrices.xlix

Infamans pꝛoximum quomodo tenetur re⸗

ſtituere.xluij.
Inferni penas quomodo debet quis pꝛeelige
re q; peccare.xx) S

Judex debet iudicare ſᷣm allegaca ⁊ appꝛobata
Achꝛyme contritionis ſunt (xxxij.N
Hvirtutis mirabilis.xvij UX
Lachꝛyme quales ſunt melioꝛes alijs.
Lachꝛyme bꝛeui tempoꝛe delent pec / (xvij. x
cata.xxj
Lachꝛyme an plus valeant qᷓ; diuturna opera

De lachꝛymis exceſſiuis ⁊ plura dela (xx. x

chꝛymis.ſupᷣ vbi flrer.
Lex multiplex obligat ad pniam.vſ. A B
LZegis caſus de manu paralitica amputanda.

Leg caſus ð vinea excolẽda.xxxvij.x (xxj.C.
Legis caſus de medico curãte vulnera.xlv. ¶C

Edicina tempoꝛe verno conuenit ho⸗
Medicina que eſt optima pꝛe omni⸗

S
MWedicus an tenetur recidiuantem eodem ſa⸗
lario curare.xlv. Z
Moꝛtem ⁊ omne malum debet quis pꝛeelige
re qᷓ; peccare.xxj 8

VBoꝛituri in pꝛoximo vel moꝛtui tria ſigna pᷣ⸗

ferunt.xxx.

Mulieres multe pꝛopter qualia peccata dam

nantur.xxxviij.finali exemplo
Egligentia penitentie eſt damnabilis
iiij.per totum,.g

9

Negligentia reſtitutionis periculo ſa

Negligens ſepᷣparare ad ↄfeſſionẽ (ceſt.xl.R

periculo ſe exponit damnationis.xxiij. R. ⁊
fegligentia cõfeſſoꝛis in inqui (xxxiiij.O E
rendo peccata a ofitente periculoſa eſt. de hoc
g 4

Eexemplum.xxvij.

„ —

Bedientia in bono duplicat augẽdo

o meritũ.xlvij
Olrbligatur homo ad ieiunium qua
doqʒ. viij
De obligatione ↄtritionis.xvj
Obligat᷑ ad reſtitutionẽ quis omnilege.xl. P
O blita peccata quõ tenet᷑ quis penitere de obli
tis.xxiiij.Q.⁊.xxxiiij.per totum
Item de calium detrimentis ⁊ regulis confitẽ⸗
Acis multiplex cõmendatio.lł.ꝑ totũ.
pPp DParentes pmi quo tempoꝛe anni pec
Dueei èòM
Peccata ſunt pᷣcogitanda ad confiten
dum. xxiij. II.
Peccata creſcunt imperceptibiliter ſicut vn⸗
gues.ibidem
Peccata moꝛtalia ſingillatim ſuntdeteſtand
Quid de venialibus:⁊ quid de obli cxxiiij.O
tis.ibidem. P.Q
De peccatoꝝ venialium confeſſione.xxxiij.ꝑ to.
Pꝛo peccato moꝛtali quanta debetur peniten⸗
cia.xxxix. N.⁊.xlvij.L.
Penitentia de taxata in canone.ibidem
Penitentiam facere admonet chꝛiſtus multi⸗

pliciter.iij AX
Penitentie dilatio eſt periculoſa.iiij. P.⁊.ſe.
Penitentia deo foꝛe accepta oſtenditur ſignis
pluribus.v.
Penitentia quid ſit.⁊? ꝙ mirabilia operatur.⁊
an poteſt omnia facere.v. XZ
Penitentia pᷣfertur multiplici gratia.-v0. x
Ad penitentiam obligamur multiplici lege.vj
A.plura ibi
Penitentia vera ⁊ falſa quibus ſignis diſcer⸗
nitur. vjſ. D E
De penitentie impedimentis ⁊ remedijs.xj.G.
⁊.xij.per totum
Penitere an poſſit homo poſt moꝛtem.xviij.E

Penitentia renouat hominem.xix. K
De penitentia ſera.xx. .
De penitentie duratione continua xxij. EF

Penitentiam impoſitaʒ ab vno confeſſoꝛe an
alius poteſt relaxare.xlviij XXXv
Penitens an teneatur ſuſcipere quãcũq; peni⸗
tentiam que imponitur a confeſſoꝛe.⁊ plura
vbi ſatiſfactio.
Petrus fleuiſſe legitur.ſed an ſit confeſſus ⁊
ſatũfecerit.xxj.x.⁊.xxvij..· M
Uaadrageſima cur ſub tali numero ce
q lebꝛatur.j. 2
Item quare verno tempoꝛe celebꝛa⸗
fur. ij. G. ſequen.
Quadragenarius numerus a chꝛiſto eſt con⸗
ſecratus multipliciter.j.

— .

.
Quatuoꝛ tẽpoꝝ de ieiunio ⁊ inſtitutione.ij. H

Ecogitanda ſunt peccata cum amari⸗
r ritudine coꝛdis.xxiij 1
Regule tres de penitẽtia vera ⁊ falſas
De regulis ad contritionem (vj. C
coꝛrequiſitis.xiij R
Regule de ſatiſfactione.xlvj.A.⁊ ſe.⁊.xlvij. O
Remiſſo peccato an debeg bomo iterum pe⸗
nitere. x-ir. .
Reſtituere an poſſit contritio omnẽ gratiam ⁊
Virtutes.xxxr. ddODO
Reſtituere de damno omnis lex obligat. xl. P
Reſtitutio quãdo ⁊ cui facienda eſt.xij.C x v
Reſtituere nolens in vita:ſed poſt moꝛtem im⸗

ponens heredibus an ſaluetur.xiſ. U
Reſtituere qui nõ poteſt.xijj- E
Reſtitutio quomodo facienda ſit in dãno con
ſcientie.xlij . A
Item quõ in damno caſtitatis.ibidem G
Item quõ in damno coꝛpoꝛis.xlij O

Reſtituere qui tenentur:⁊ an emens teneatur.
De reſtituendo fructu rei.xlii)

Reſtitutionem an quis poſſit facere ſ̃ bipſ

Reſtitutionẽ de quib tenet᷑ qͥs (iiij. K C M
facere ⁊ de inductione.ibidem N⁊ P
De reſtitutione fame.xliiij. NO
Reſuſcitatus an rehabeat poſſeſſiones pꝛio⸗
Atcerdos ꝓpꝛius ꝓ audienda cõfeſſio
ne quis dicitur.xxviij.

PQ.
Sacramenta omnia dum ſuſcipiunt᷑
pᷣcedere debet confeſſio de nondũ cõ

Salo mon rex an ſaluatus ſit.lv. 1
Sanitas conſcientie quomodo poſſit acquiri
Satiſfacere deo faciliter poteſt quis ꝑ peniten⸗
tiam. xj. =
Satifſfactio quõ diffinit᷑xxxix. R.⁊.xlvj.B
Satiſfactio diuerſimode accipit᷑.xxxrix. L.
Satiſfactionẽ a ↄfeſſoꝛe impoſitã an teneatur
penitens ſemꝑ ſuſcipere ⁊ explere.xxxix. M
De ſatiſfactionis neceſſitate.xlv. QD
Satiſfactio penitentie quare requiri poſt con
tritionem ⁊ confeſſionem.xtv·
Satiſffacere vnus ꝓ alio an poſſit.xlv. Uxv

Satiſfactio extra charitatem an valeat (M
⁊ an iteranda ſit.xlvj. —E
Satiſfacere ꝓ culpa an poteſt quis.xlvij.J
Satiſfacionis de ꝑtibus ⁊ valoꝛe ⁊ an poſſit
diſpenſari de eis.xlviij. P. vſq; finem

Sclctia q̃nta eſt oↄfeſſoꝛi neceſſaria.xxviij.N. O.

Spem quomodo debet quis habecem moꝛ⸗
tis hoꝛa. xij. . O P

In ſpm̃ſanctũ peccata q̃ ⁊ quot ſunt.xvij.

Stulcicia eoꝝ qui differunt penitere ad finem

De ſatiſfactiõis modo regłlari.xlvj.A B. ⁊.xl vij

— ——

—
—

„⸗

S=—==

— —

.‧/

64 4

.
.
1b d
„= * %
,„ 7. *
5
₰
42
„

quadrageſime.iij.
Alrcens peccatum ſcienter in confeſſi i⸗

„t ne damnat. xxxviij.

—

Tempoꝛibus anni variatur coꝛpus

„

hominis.ij.

Tps hoꝛe comedendl in ieiunio qð eſt.viij.O.
Temptatõnes quò cognoſcuntur foꝛe volun⸗

Tribus de ſceleribo damaſci ⁊ de q̃rto.xviij.¶
Turpia verbis honeſtis ſunt ↄfitenda.xxvj.D

Enialia multiplicata an equiualeant

v motꝛtali. xxxiij Y
Verecũdia quõ ſuꝑat⁊᷑ in confeſſione.
Uia facillima ⁊ certiſſima . (xxix .x
ad ſalutem eſt per confeſſionem.xxvij HB
VUini potus q̃re nõ ꝓhibet᷑ in ieiunio.viij. P
Virgineʒ ſeducens quõ tenet᷑ reſtituere.xlij. B
Vita hois dʒ currere ꝑ q̃ttuoꝛ rotas.xlvij.M.
Vvluntate fixa manente in peccato etiã veniali
nõ remittitur.xxiiij.
Vouere nimiã macerationẽ an licʒ.vij
pᷣi honoꝛabilis ſuſceptio ⁊ ignominia
x paſſionis quare ſimul recolitur die
palmax.xlij.in pꝛincipio
Yrypus pluries eſuriuit ⁊ ſitiuit.vij. G
xXpᷣus quomodo panes multiplicauit ⁊ huiuſ
modi plura.xxix.in pncipio
Xpᷣi paſſio recogitata ad pniam inducit.xxix.2

Xpᷣi ploꝛatus ⁊ lachꝛymas recolere valet.xxij.

Finit ad laudem chꝛiſti tabula ſm oꝛdinem
alphabeti.Deniq; tabulam aliam ſᷣm oꝛdineʒ
ſermonum noõ eſt neceſſe deſcribere: quia ſatis

patʒ intuenti in hocipſo oꝑe oꝛdinate ꝑ titulos

conſcriptoͤs.

n nomine domi

ni Je u incpit Quadrageſimale ſecundũ ſiue

ſermonariũ. Pomerij ſcilicet de vicijs.Et pꝛi⸗

mo in generali.Secundo de ſepteʒ capitalibꝰ

peccatis.Tercio de filiabus eoꝛuʒ aliquibus
cum ꝑtinencijs cercis.vt patet diſcurſiue.

In capite ieiunij.ſcilicet die cqneruzʒ Sermo

pꝛimus.De peccato deteſtãdo:quia placet dya
bolo:nocet homini ⁊ diſplicet deo.

WBautez cum

t ieiunas vnge capũt tuum ⁊ faci⸗

em tuã laua Matth̊.vj.⁊ in euũ

gelio hodierno. A Uerba ſũt
ſaluatoꝛis noſtri ieſu. In quibus monet ⁊ do

cet nos ad ſacruʒ ieiuniũ:qð iam inſtat facien
dum. Quod quidẽ ſalicet ieiuniũ vt homine-

eleuet in celum debet habere alas duas pꝛec⸗

pue ſcilicet opus pietatis.⁊ mũdiciã ab omni⸗

bus peccatis.Unde Leo papa ſuper hoc euan
gelio dict. Impleri debet ieiuniũ nõ ciboꝛum
tmmodo parcitate ſed maxime vicioꝛũ pꝛiua⸗

tione. Pꝛopterea chꝛiſtus dñs dicit. Zu ſciliq;

chꝛiſtiane cum ieiunas vnge caput tuũ et faciẽ
laua Chꝛyb.Caput noſtrũ chꝛiſtus eſt quẽ de
bemus vngere oleo miſericoꝛdie pauperibus
erogando. Per faciem aũt cõſcientia ſignatur
ſpũaliter. Sicut em̃ in cõſpectu hominũ gra⸗

cioſa eſt facies pulchꝛa.ſic in oculis dei ſpẽoſa

eſt mũda ↄſcientia.hec ille.O aĩa peccatrix que

multis ſoꝛdibbpeccatoꝝ fedaſti faciẽ.i.oſciam
audi iã ꝓphetã Hieremiã.iiij.clamantẽ. Laua

a malicia coꝛ tuuʒ vt ſalua fias:qð põt poniꝓ

alio themate.Audi ⁊ xᷣm monentẽ. Laua fa⸗
ciem tuam. Sed quali aqua lauabis.vtiq; aq

lachꝛymaꝝ.Juxta illud pᷣs. Lauabo ꝑ ſingu⸗
las noctes.i.vicia lectũ ſcʒ ↄſcientie.lachꝛymis
meis ſtratuʒ ⁊c̃.vt ſic requieſcat in te deus xpᷣs
Jeſus qui nos monet in hoc euangelio.patet
Itaq; de peccatoꝛũ omniũ deteſtatione ⁊ emẽ⸗

datiõe in ̊ ſermone tria myſteria dedarabimꝰ

ſᷣ̃m ꝙ tres rõnes ad id inducunt generaliter.
Pꝛimũ dicit᷑ dyabolice cõplacentie.
Secundũ dicit᷑ humane nocentie.
Tercũ dicit᷑ diuine diſplicentie.
Circa pᷣmũ ð dyaboli coplacẽtia Notãdũ q;
pcetm̃ oẽ ſũmo conatu ẽ fugiendũ ⁊ cauẽdũ.qꝛ

dyabolo ſumme placet vt perdat hoĩem ꝑ pec⸗
catũ.Qõð daret pᷣcipue tribus ſignis ſq;.

Seunn aſſidue laboꝛationhis.
ecundum multimode temptationis.
Tercium congratulationis.

B Pꝛimũ in quã ſignum. quiadiabolus liq;
ſciat ꝙ q̃nto płes homines decipit:tanto ⁊ ipſe

accidentalẽ penam ſibi acerbioꝛeʒ acquirit dei

iudicio:tamen aſſidue laboꝛac vr bominẽ pecj

AIn die Cinerũ

care faciat.j.Pet᷑.v. Aduerſarius veſter diabo⸗
lus tanq; leo rugiens circũit querẽs quẽ deuo⸗
ret.Grego. Nil feciſſe ſe extimat cũ animas nõ
ſauciat. O mira diaboli inuidia vt ſe velit cruci
atibus maioꝛib exponere vt peccet homo. Nã

hoc ꝓpꝛium eſt inuidis ſicut narrat᷑: quidam

inuidus petiuit ſibi erui vnũ oculũ quatenus
alteri eruant᷑ ambo oculi iuxta regis edictũ.ſcꝭ
ꝙ qui pꝛioꝛ rogauerit alteri duplum det. Si
querat᷑ An diabolus poſſit dici cauſa peccati
directe in homine peccante. Ad quod reſpõdet᷑
ſᷣm Tho. pᷣma ſcðe.q.lxxx.ꝙ cum omne pecca⸗
tũ ſit voluntariũ.vt dicit Augꝰ. Mil eſt directe
cauſa peccati niſi ſola voluntas hois: que non
neceſſitate mouet᷑.Sed diabolus eſt cauſa pec
cati ſolum ꝑ modũ ꝓponentis ⁊ perſuadentis
aſpetibile.Et ſic Augꝰ.dicit.iiij.de trinitate.q;
diabolus ſue ſocietati malignos affectꝰ inſpi/
rat.ſed in homine eſt ↄſentire vel diſſentire. Er/
go homo debet ſe culpare ⁊ accuſare:nõ diabo
lum incuſare. C Secũdum ſignũ ꝙ pec/
catũ homis placet diabolo eſt multimode tem
ptationis.temptat em̃ ſemꝑ multimode vt mil
le artifex. Grego.Aſſidua temptatione nos dia
bolus temptat vt ſaltem tedio vincat.ergo ⁊c.
Vnde Dioniſius libꝛo de diuinis noĩbus diẽ.
y młtitudo demonũ eſt cauſa oĩm maloꝝ ſibi
⁊ alijs.Et Damaſcenus dicit.qꝙ om̃is malicia
⁊ imundicia a diabolo ſunt excogitata. Sed
diceres. Nunquid aliquod peccatũ fit ſine in⸗
ſtigatione diaboli. Reſpondet᷑ ſm Tho. bᷣma
pte.q.cxv.bꝛeuiter dicendo ꝙ ſicut ille qui ſecat
ligna ad ignem:dat occaſionem combuſtionis
lignoꝝ.ſic diabolus occaſionalis cauſa eſt om
niũ peccatoꝝ noſtroꝝ.quia ipſe inſtigauit pꝛi⸗
mũ hoiem ad peccandũ ex cuius peccato coſti⸗
tuta eſt in toto humano genere quedã ꝓnitas
ad peccandũ quocũq; peccato. ⁊ ſic intelligẽda
ſunt verba pᷣdicta Dioniſij ? Damaſce.Uerũta
men mlta peccata cõmittunt᷑ ſepe ex carnis coꝛ
ruptione ⁊ libertate arbitrij nõ a diabolo inſti⸗
gante.Unde Augꝰ.liv.de eccleſiaſticis dogma
tibus dicit.ꝙ nõ om̃s male cogitationes a dia
bolo excitant᷑:ſed aliquotiẽs ex motu liberi ar⸗
bitrij emergunt. Et Oꝛigenes dicit.ꝙ ſi diabo
lus nõ eſſet:adhuc homines appeterent cbos ⁊
venerea. D ertiũ ſignũ cõgratulationis:
quia iocũdat᷑ de peccatis hoim. Sed quõ poſ⸗
ſint iocundari in aliquo demones cũ ſint pleni
triſticia que expellit omne gaudiũ velut cõtra⸗
rium.Sicut em̃ angeli beati pleni gaudio non
poſſunt triſtari:ſic nec angeli mali pleni triſti⸗
cia damnationis poſſunt letari in aliquo.quia
pᷣmo ethicoꝝ.Delectatio foꝛtis expellit oẽm tri
ſticiã ⁊ ecouerſo. Reſpondet᷑ ſᷣm Rich.in.ij.di.
vj. ꝙ demones ante iudiciũ q;uis ſint in triſti⸗
cia grauiſſima:tamẽ nõ ita complete quin ſint
capaces alicuius vani gaudij de malis ſq; euẽ

tibus que deſiderant euenire. Nam vt Augiiij

de ciultate dei dicit. Pꝛaua docẽt. turpibo gau⸗
dent:ſed poſt iudiciuʒ erit completa pena eo
adeo vt in nullo poſſint letari. Beati aũt ange

li iã ſunt perfecte pleni beatitudine ſubſtantiali

ideo in eis nulla põt eſſe triſticia.Ex iſtis patet
qꝙ; peccatũ dyabolo cõplaæt ſũme.O ergo qua
lis dementia hoĩs qui vult peccãdo cõplacere
dyabolo. o pctõꝛes excecati nõ oſiderat ꝙ dya
bolus per pctm̃ vos trahit in infernũ ⁊ quãto

coꝝ cõplacentiã impletis ſoluet toꝛmẽtis. Exẽ

pluʒ ad hec habemus in euangelio ꝙ dyabolꝰ
totuʒ mundũ offerebat xpᷣo di. Hec omnia ſq;

regna mundi tibi dabo ſi cadens adoꝛaueris

me qð erat vnum pcetm̃.ergo patet ꝙ dyabolo

ſumqme placet peccatũ pꝛe toto mundo.

E Lirca ſcõm de humano nocumento per

peccatũ. Queritur vnde poſſit pꝛobari ꝙ pec⸗

catũ ſit ſumme nociuũ homini. Reſpondètur

ꝙ ex regulis generalibuſ pꝛecipue tribus que
carent in theologia. Pꝛima regula negaci⸗
ua eſt. ꝙ nihil in toto mundo põt nocere homi

niſi ꝑ peccatũ. Uñ ſi ſolũ ab iſto hoſte.ſ.a pctõ
caueat ſibi homo nõ ſunt timendi alij hoſtes.

nec dyabolus nec homo malus:nec ifirmitas.

nec moꝛs necinfernꝰ. Hec regula patet ꝑillud
Eccleſiaſtes.viij.Qui cuſtodit mandatũ nõ ex

pietur quicq; mali. Lyra.ſ.ĩ futuro.⁊ ſi ĩ ppGſenti

expietur hoc erit ad augmentũ gratſe ⁊ gloꝛie.
Et ſic patet. Pꝛopterea Greg.in collecta dicit.
Nulla nocebit aduerſitas ſi nulla dominet᷑ ini

quitas Berñ.O q; iocundũ dei iudiciũ ꝙ ille

ſuꝑbus.ſ.dyabolus humiliũ malleatoꝛ eis co
ronã fabꝛicat ꝑpetuã cum impugnat ⁊ ſuccũ⸗

bit Secunda regula affirmatiua eſt ꝙ pctm̃

eſt intantũ nociuũ ꝙ quicqͥd eſt hoĩ ſaluberri
mũ efficit noxium. Declarat᷑.nam vitam iſtam
ad ſalutem a deo datam cõmutat hoi petm̃ in
moꝛtẽ ⁊ dãnatiõem ꝑpetuã. Itẽ meritũ paſſio⸗
nis xpᷣi ⁊ ſacramẽtũ euchariſtie et merita beate
marie ac omniũ ſanctoꝝ que ſũt ſaluberrima
pctm̃ facit vt idigni ſint ad hec hoĩes.⁊ eucha⸗
riſtia indigne in pctõ accepta fit talibo in dãna
tionẽ. Pꝛopterea ipᷣm deuʒ qui eſt totus beni⸗
gnus ⁊ manſuetiſſimꝰpeccatum noſtrũ reddit
nobis adeo furibundũ vt ꝓijciat in ignẽ ꝑpe⸗
tuũ.O q̃nta ira dei filios ꝓ pctõ ꝓijcere i ignẽ.
nec vnqᷓ; retrahere. Tercia regula ꝑemptoꝛia
ꝙ; peccatũ in hoie omne bonũ perimit ⁊ omne
malũ inducit.Naʒ peccatũ ideo dicit᷑ moꝛtale
quia moꝛtificat omne bonũ.perimit em aiam
Eʒzech.xviij.aia q peccauerit ipᷣa moꝛiet᷑. Peri
mit etiã coꝛpꝰ.qꝛ ꝑ petm̃ icurrimus moꝛtẽ aie
⁊ coꝛꝑis.Et ꝑ peccatũ demerent᷑ qiu gaʒ citius
moꝛi.ps. VUiri ſanguinũ nõ dimidiabũt dies
ſuos:pꝛeterea aufert deũ ⁊ omne bonũ.⁊ puat
meritis paſſionis chꝛiſti ⁊ btẽ Marie ⁊ totius
eccłie.⁊ oẽ malũ inducit:vt patebe in ſᷣmoniba

Sermo

ſequentibo.O ergo peccatoꝛ ꝑtimeſte peccatuʒ
⁊ age penitentiam.alioqͥn melius tibi fuiſſet ſi
natus nõ fuiſſes. H
LCirca tertiũ de diſplicentia peccati apud
deuz querit᷑.vnde ꝓbatur ꝙ deus ſüũme odiat

peccatũ. Reſpondet᷑ ꝙ hoc pꝛobat᷑ Pꝛimo per

ſcripturã ſacraʒ cłi.xij.Altiſſimus odio ha⸗
bet peccatoꝛes.Et Sap.xiiij. Odio eſt deo im⸗
pius ⁊ impietas eius.Et hoc intantũ:ꝙ nec vi
dere vult peccatoꝛes ꝓpter peccata Abachuc.j.
Mungdi ſunt oculi tui dñe ne videas malũ et
reſpicere ad iniquitatẽ nõ poteris. Secũdo
ꝑ rationẽ claram.quia ſumme odit quis iterfe
ctoꝛẽ ſui filij vt patʒ.ſed ꝑ peccatũ crucifigit ho
mo dei filiũ ad Hebꝛe. vj. Rurſum crudfigen

tes chꝛiſtũ in ſe.hoc eſt ꝓ tanta iniuria deus re

putat peccatũ ac ſi crucifigeret xpᷣm.Sequitur
ergo ꝙ deus ſumme odit peccatũ. Ue ergo pec
catoꝛi. Tercio ꝑ ſigni vel exempli euidentiaʒ
patet per plura mirabilia ſigna. Pꝛimũ in xpᷣi

paſſione. Nam magis voluit deus coꝛonã ma

leſtatis ⁊ gloꝛie ſue deponere et inter latrones

ſuſpendi in cruce tanq; viliſſimus omniũ ho⸗

minũ q; peccatũ ſine pena dimittee.Un Aug.

ſuper Coł.Oum innocens xpᷣs occidũ peccatũ
crudfigit. Iteʒ quero te o homo.nõne mirabi

le eſſet odiũ dum quis diceret ſe intantũ odirxe
aliquẽ ꝙ vellet ſe ⁊ ꝓpꝛiam matrẽ gladio tranſ
uerberari q; ilum ſuſtinere impune. Sic xpᷣs
fecit ſe occidi:et matri ſue gladiũ compaſſiõis
acerbiſſime inferri:qᷓ; ꝙ nõ puniret peccatũ ho
minũ. Scõðm ſignuʒ mirabile in creaturarũ
deſtructiõe. Nam deus omn creaturã deſtru
xit in odiuʒ peccati.Etenim angelos nobiliſſi⸗
mos de celo ꝓpter peccatũ eiecit in ꝑpetuũ.Itẽ

homineð de paradiſo eiecit.ſiderum ſplendoꝛẽ

diminuit. vt dicit glo. ſuper illud Eſa.Erit lux
lune ſicut lux ſolis ⁊ lux ſolis ſeptupliciter lu⸗
cens ſicut lux ſeptem dierũ. Item totũ mundũ

diluuio perdidit. ciuitates ſodomoꝝ ſubmer⸗/

ſit. Tercium ſignũ in ꝑpetua damnatiõe.quia
ꝓꝙ peccato vnico ꝑpetuo damnat crudiatu.non
mille vel centũ milibo annoꝛũ:ſed ſine fine ſecu

loꝛuʒ.O infinita dei maieſtas vbi eſt dulcedo

tua.cur taz dure danas homines quos creaſti
niſi ꝓpter peccatũ.nam potius deus deſcẽderet
in infernũ qᷓ; peccatuʒ dimitteret impunitũ.O
ergo chariſſimi fugiamus peccatuʒ ne ꝑeamꝰ.
Rogemus ergo chꝛiſtum dñm ⁊c.

Feria quinta poſt cinerũ. Sermo.ij. De ma

lis que facit peccatũ hoĩ in vita pᷣſenti.

ꝰJlil regni eiici

nẽ in tenebꝛas exterioꝛes Matth.
viij.⁊ in euãgelio hodierno. Uerba

ſunt ſaluasoꝛis noſtri quib inſinuat q;ᷓ indici

bile malũ ſit peccatũ ꝓ quo damnant᷑ bomies
⁊ ecelo eijcient᷑ in tenebꝛas infernales.O quã⸗
tum deberet terrere hoc verbuz chꝛiſti pctõꝛes

chꝛiſtianos quia dicit filij regni.Chꝛy. Filij re
gni ſunt quibus regnum dei eſt pᷣparatum. ſc⸗
p fidem ⁊ dilectionẽ vt erant iudei:? nunc ſunt
chꝛiſtiani:qui pter peccatum demerent᷑ vt eijci
antur in tenebꝛas.hoc eſt ᷣm Hiero.exduden
tur a vero lumine deo.Et quanta mala ibi ſint
paſſuri ſubdit. Ibi erit fletu ⁊ ſtridoꝛ dentiuzʒ
Tali peccatoꝛi dñs Hieremie.ij.c.dicit. Scito
2 vide quia malum ⁊ amarum eſt reliquiſſe te
dñm deum tuũ:quod poteſt pomi ꝓ alio che⸗
mate huius ſermonis. Reuera qui nolũt nunc
intelligere malum culpe videbũt ꝑ experientiã

in futuro. quia vt.xxxviij.diſ.c.qui ea. Grego.

ergo peccatoꝛes ꝑtimeſcite peccatũ:quia eijcie⸗
mini in tenebꝛas inferni:vt patʒ in euangelio.

dicit. Stultus in culpa erit ſapiens in pena.O

Evxrquo ergo ꝑ peccatũ demeret᷑ homo eijci in

tenebꝛas exterioꝛes de peccato quanta mala in
pᷣſenti facit vt cauere ſclamus:tria myſteria de⸗
darabimus.
Pꝛimũ de malis q̃ facit in animavel mente.

Scõðm de malis que facit in toto homine.

Tertio de malis que facit in cuncto opere
G Circa pᷣmũ de malis que facit peccatuʒ in
anima Notandũ ꝙ recolligendo ex ſeripturis
⁊ doctoꝝ dictis multa mala facit pccm̃ in aia.
Pꝛimo quia aiam maculat.Trenoꝝ.iiij. De
nigrata eſt ſuꝑ carbones facies eoꝝ.am dia⸗

bolicam effigiem facit in anima.quia diaboli⸗

cam facit eam. Pꝛopterea chꝛiſtus de Juda di

xit Joh.vj. Unus ex vobis diabolus eſt. Se

cũdo quia animam occidit ⁊ vita pᷣuat ſq deo.
Unde Aug.xiij.de ciuitate dei ca.ij.dicit. Quã

ulis anima humana veraciter imoꝛtalis perhi
beat᷑.habet tamen quãdam etiam ipᷣa moꝛtem
ſuam. Moꝛs anime fit cum eam deſerit deus:

ſicut moꝛs coꝛpoꝛis eſt cum id deſerit anima.
Hecille.O ergo bomo penſa hoc.nõne crude⸗

lis eſt in ſeipſum qui occidu coꝛpus ꝓpꝛium.

quãto crudelioꝛ eſt peccatoꝛ qui occidit animã
que omni coꝛpoꝛe eſt pᷣcioſiſſima. ſſam Sap̃.

xxvj. Homo ꝑ maliciam occidit animã. Ter⸗
tio coꝛ indurat Pꝛouerbᷣ.xviij. Peccatoꝛ cũ in
pꝓfundum peccatoꝝ venerit ↄtemnit. Pꝛo quo
nota ꝙ pertracat᷑ a doctoꝛibus quibuſdam.

HOQueſtio ſq; quõ peccatoꝛ indurat᷑ ⁊ gra⸗
datim ruit in ꝓpꝓfundum peccatoꝝ ⁊ infernoꝝ.

Et ad hoc dicunt ꝙ boc fit ſeptem gradibus.

Pꝛimo gradu peccatũ quod bomo facit videt᷑
graue onus quaſi eſſet in inferno talis cũ pᷣmo

cepit peccare.Et hoc ꝓpter conſcientie remoꝛſuzʒ

VUnde RKugꝰ. lib.j.ↄfeſſionũ dicit. Juſſiſti dñe

⁊ ſiceſt vt pena ſibi ſit om̃is inoꝛdinatus ani⸗

mus.Sic in pᷣmis peccatũ eſt graue. In ſecũ

do gradu cũ iterat᷑ peccatũ videt᷑ minus graue

ergo o pcõ? ve.qꝛ in eadẽ aĩa ⁊ eodẽcoꝛpe quo

in tertio reputat᷑ leue. In q̃rto ꝓ nullo videt᷑.
In qͥnto videt᷑ deleccabile. In ſexto fit inſuper
deſiderabile vt ſine om̃i tẽptatiõe diaboli qᷓrat᷑
cõmitti.In ſeptimo fit defenſabile tanqᷓ; bonũ
⁊ iuſtũ.⁊ ſic impius cũ in ꝓfundũ peccatoꝝ ve
nerit ↄtẽnit dei iuſticiã ⁊ iudicia acludens ⁊ ri⸗
dens facit pctm̃.Contemnit redarguẽtes excu⸗
ſando ⁊ defendẽdo.O q̊t ſunt vſurarij.o q̊t foꝛ
nicarij ⁊c.ſic facẽtes. J Terciũ malũ pcti
eſt ꝙ deũ elõgat. Ps. Longe a pctõꝛib ſalꝰ qꝛ
iuſtificatiões tuas nõ exqͥ ſierũt. 6 Sz dl.
quõ elõgat᷑ deꝰa pctõꝛe cuʒ ſꝑ equalr eſt vbiq;
deꝰ. Rñdet Hiero.in epła ad Damaſũ ð filio
Fargo di. Quia nullus abſq; deo locꝰ eſt:igit
ciendũ ẽ nõ locoꝝ ſpacijs ſʒ affectu vel amoꝛe
aut nos cum deo ec.aut ab eo recedere.hec ille.
Exempluʒ ponamꝰiuridicũ.Si qͥs de familia
vel domo epᷣi excõmunicatiõeʒ icurrit maioꝛẽ
Apter facinꝰ vł cõtemptũ liq; ſit eᷣus cũ eo ĩ ea⸗
dqẽ curia vel domo.qnq; tñ eũdẽ vitat vt debet
Juxta verſus.Os oꝛare vale cõmunio menſa
negat᷑.vt ptz.xj.q.iij.excõicatos.Et ca.ſe.⁊ ſiclõ
ge diſtare ſe facit ab illo amoꝛis ſignis.ſic cuʒ
pctõꝛ ſit maledicꝰa deo ꝑ om̃e petm moꝛtale.
Juxta ilð PsS.Maledicti qͥ dedinãt a mãda
cis tuis lłʒ ſit in eadẽ domo ecclie cuʒ xpᷣo ſũmo
õtifice.tñ lõge ſe xpᷣs facit eidẽ.qꝛ odit ipᷣiꝰma
iciã.nec oꝛonẽ eiꝰgratã habet.nec oſculũ padò.
nec ſalutatiõem gr̃e ſue.nec cõmunionẽ coꝛꝑis
ſui eidẽ dare vult niſi peniteat. Quartũ malũ
facit pctm.qꝛ excecat ĩtantũ ꝙ nec malũ culpe.
nec penas eis debitas ſentiat.Sap.ij. Exceca⸗
uit eos malicia eoꝝ.Uñ Aureo.in cõpen.dicit.
Sicut beſtia in aqs ſubmergẽda nõ ſentit lapi
dẽ in collo donec ĩ aquã extra naueʒ ꝓijciat᷑.ſic
pccõꝛ nõ ſentit onꝰpcti donec in moꝛte de coꝛꝑe
eijct᷑. Quintũ qꝛ fatuũ foꝛe demõſtrat Nam
ſtultꝰeſt qͥ volũtarie ad laqueũ dyaboli ⁊ ſuſpẽ
diũ.aut in ignẽ currit ⁊ ſe pᷣcipitat ⁊ ignẽ ſibi ac
cumulat dietim.ſic facit pctõꝛ. Itẽ Greg. Stul
tũ eſt ſeruire dyabolo qͥ nullo placat᷑ obſeqᷣo.ſʒ

quãtomagis ds ei ſeruierit tãto ampliꝰeuʒ ille
anꝰ eſt qui ſe emptũ a xpᷣo pᷣcio
ᷓ reuiuiſcant ad vitã eternã. UUñ Ray.dicit. v.
Illa reuiuiſcũt q̃ nata viua fuerũt.vᷣ. Nõ pote

toꝛq̃ bit.Itẽ in o pei
chariſſimo vẽdit dyabolo ꝓ ſtercoꝛe pcti fediſ/
ſimo ad eterna ſupplicia. Ue g̊ et ve pœõꝛi ĩpe⸗

nitẽti.Exẽplũ hic occurrit de viſione Arſenij ꝓ

qdã ligna ſuꝑaddebat ſarcine impoꝛtabili.
R irea ſcðᷣm de malis q̃ facit ĩ toto hoĩe
ipᷣm pem̃ Notemꝰplura ↄtinuando ad dicta.

Sextũ malũ in oꝛdie ad pᷣdicra ponit᷑ ꝙ pet̃
fallendo totũ hoiem necat ſcʒ in aĩa ⁊ coꝛꝑe.ſiẽc

eſca in hamo piſcẽ vł in laqo auẽ.⁊ qð peꝰẽ de

cipit inopinata moꝛte.Ecces.ix. Neſcit hõ finẽ
ſuũ.ſʒ ſicut piſces capiunt᷑ hamo ⁊ aues laq̃o.

ſic hoies in tpe malo cũ exci.ſuꝑ.⁊c. Septimũ
qꝛ gehẽne eternali obligat tã in aia qᷓ; in coꝛꝑpe

poſt reſurrectiõeʒ. Magiſter in. xlij. di. Petm̃
moꝛtale eſt qð ad pena eternã obligat. Ue tibi

inerũ

peccas ardebis ꝑpetuo.Octauũ qꝛ honoꝛẽ hu
manũ ſũme deturpat.Nã PS.teſte. Hõ cũ in⸗

honoꝛe ect nõ ĩtellexit cõparatꝰeſt iumẽtis ⁊c̃.

Immo plꝰq; bꝛutalẽ facit.qꝛ Areſto.vij.ethi⸗
coꝝ dicic ꝙ hõ pꝛauꝰpeioꝛ eſt oĩ beſtia cẽties ⁊
milleſies.qꝛ dignꝰ danatiõseterni cruciatꝰ De⸗
niq; vt foꝛtiꝰdicã peioꝛ ⁊ vilioꝛ eſt om̃i ſtercoꝛe
Juxta illud Sap.xv.Luto vilioꝛ eſt vita eius.
qꝛ ↄtrariat᷑ deo ⁊ inimicat᷑.ſed nõ lutũ. No⸗
nũ.quia infernũ in homine facit ⁊ parat. Aure
olus in cõpendio dicit.Peccatũ ex homine in⸗
fernũ facit inquit.quia in peccatoꝛe eſt ignis in
extinguibilis auaricie ſicut in inferno.fetoꝛ lu⸗
xune.tenebꝛe ignoꝛantie.vermis moꝛdens con
ſcientie demones ꝑ effectũ.ſuꝑbia ira ⁊ odiũ et
hmõi que ſũme ſunt in inferno. Decimũ ma⸗
lum.quia calamitati ſᷣuitutis ſubiugat. Joh̊ᷣ.
viij. Qui facit peccatũ:ſᷣuus eſt peccati.Augꝰ.
Peccatoꝛ ſᷣuus eſt tot demonioꝝ quot vitioꝝ
hꝛyſ.Diabolus poteſtatẽ habet ſuꝑ peccato⸗

re ſicut homo in ſubiugato pecoꝛe. O ergo infe

lix peccatoꝛ vide malũ peccati ⁊ conuertere.
LCcirca tertiũ de malis que facit pctm̃ in oꝑpe
Notandũ ꝙ pctm̃ facit plura mala hoi in oꝑe
Et ↄtinuãdo ad pᷣdica Undecimũ malũ in
oꝛdine ponit᷑ ꝙ laboꝛes oiĩm operũ pᷣmijs ena
cuat vicq; que hõ fecit a puericia oꝛando:miſſaʒ

audiendo.⁊ ſic de alijs.Aureolus in pendio

lib.iij.c.vij.ponit exemplũ.ꝙ ſicut ait ramus p

ciſus ab arboꝛe areſcit cũ fruccibus habitis in
eo:ſic exciſa aia ꝑ pœm̃ a viroꝛe gratie ⁊ pᷣmioꝝ
areſcit ⁊ ad incendiũ inferni abilitat. Sed di.
Quo g̊ depereunt illa. Rñdet Aureolus ibidẽ

ꝙ ne aliqð bonũ inquit pereat illa bona oꝑa qᷓ
quis peccando moꝛtificat alijs ſaluañdis da⸗
bunt᷑.ſicut qñ moꝛtuo aliquo coꝛꝑaliter in bo
nis ſuis alij ſuccedũt. Hoc aũt intelligendũ eſt
ſm doc.ꝙ illa alijs dabunt᷑ ad gaudiũ in celo

inqᷓntũ beati om̃s gaudebũt no ſolũ de bonis
opꝑibo a ſe factis:ſed etiã de illis q̃ alij fecerũt ad

laudẽ dei. Deniq; duodecimũ malũ facit.qꝛ
moꝛtificat queq; o ꝑa in peccato faca:ita vt nũ

rũt viuere q̃ moꝛtua nata fuere. Decimũtertiũ

malũ.qꝛ naturaliboin bonis vulnerat.ita ꝙ in
tellectus obſcuret᷑ in cognitõe veri ⁊ affectꝰ tepe
ſcat in oꝑatione boni ac mẽoꝛia in recognitiõe
bfſficioꝝ dei ebetet᷑ ꝑ pœm.vt hec ðt Aureolus
Decimũq̃rtũ qꝛ omibo gr̃e ⁊ glie bonis expo
liat:vt patuit ex die. Ultimuũ:qꝛ oĩa dei oꝑa

3 hoiem ꝓuocat.Nam Augꝰ. ðt.qꝙ offenſo cre⸗

atoꝛe offendit᷑ oĩs creatura. Ideo adindictaz
ↄtra peccatoꝛẽ armabit᷑ in fine mũdi in ludicio
Sap. v. Armabit creaturam ad vlcionem ini⸗
micoꝝ:⁊ pugnabit cũ illo oꝛbis terrarũ contra
inſenſatoſ.O ergo miſerrime paõꝛ quid fades

—

Bermo

quãdo terra ⁊ aqua damabũt ↄtra te di. Sub

mergat᷑ in pfundũ inferni. Ignis dicat.ↄburat᷑

iſte maledictus in eternũ.Demones clamabũt.
O maledicte veni nobiſcũ ad penas. Ingeli di
cent. Diſcedite maledicti ad penas ſempiternas
Creatura ois dicet.Ad ifernũ ad ĩfernũ ad moꝛ
tẽ ⁊ ignẽ o maledicti pctõꝛes qꝛ offendiſtis deũ
noſtrũ creatoꝛẽ. Ue ve miſerio.Age ergo chariſ⸗
ſime penitentiã.vide chꝛiſtũ paſſum te vocantẽ
⁊c̃. Rogemus g ipᷣm chꝛiſtũ ⁊c̃.

Feria ſexta poſt Cinerũ Sermo.iij.de pecca
toꝝ nocumentis alijs ſq; in moꝛte ⁊ poſt moꝛ⸗
tem in omnibus.

, . „ . 7 5
.. Itis filii patris
2 f veſtri ꝗ in celis eſt.qui ſolem ſuũ oꝛi
ri facit ſuꝑ bonos ⁊ malos Matthᷣ.
v.⁊ in euãgelio hodierno. Uerba ſũt ſaluatorꝭ
naſtri:quib docet nos tanq; bonos filios dei
. imitari ipᷣm in dilecciõe ꝓximoꝝ etiã inimicoꝝ
Et quõ hoc faciamus Aug. ↄtra fauſtũ edocet
ꝙ ſicut deus ſic düigit homines ꝙ odit in eis
peccatũ:licet diligat id quod bonũ eſt in homi
ne ſcilicet rationalẽ creaturã tamen odit illius
iniquitatẽ. ꝓpter quod aliquos odire dicit᷑ ob
peccatuʒ quod ſũme odit. Sic nos debemus

filij dei. Unde in pꝛoximo naturã debemus di
ligere ⁊ uõ niſi ꝓpter peccatũ odire. Itẽ Chryß.
ſuꝑ Matth ad id dicit.ꝙ deus oĩa bona dat.
2 ſolem oꝛiri facit ꝓpter bonos nõ ꝓpter malos
ſed flagella ⁊ omnia mala dat ꝓpter malos nõ
Apter bonos vt ſic oſtendat amoꝛẽ ad iuſticiaʒ
⁊ odium ad peccatũ.Sed quaredeus intantũ
odit peccatũ niſi ꝓpter malũ quod facit peccatũ
homini perdendo creaturam dei nobiliſſimã.
Sic ergo ⁊ nos debemus ꝓximũ diligere odi
endo ⁊ coꝛrigendo ſcilicet illoꝝ peccata ⁊ cauẽ⸗
do ꝓpter mala que infert. De his in euangelio
etiam dicitur dictũ foꝛe antiquis.Diliges ꝓxi⸗
mũ ⁊ odio habebiſ inimicũ.Et hoc ᷣm Oꝛigj.
intelligitur de dyabolo ⁊ peccato que ſunt odi
enda. Itaq; de malis que facit peccatum ho
mini tria myſteria dedarabimus pᷣter pᷣdicta
Seene de malis que facit in hois moꝛte.

0 —

. cõᷣm de malis q̃ facit poſt moꝛtẽ ĩ pctõꝛe.
. Terciũ de malis q̃ facit ĩ leſiõe oĩs creature.
Item alið thema pꝛo hoc ſermone Ps.xxxiij.
. Moꝛs peccatoꝛuʒ peſſima ſcilicet ꝓpter mala
que facit peccatum in moꝛte
3 ,„ M Kirca pꝛimũ notandũ ꝙ peccatũ facit
. multa ⁊ maxima mala ⁊ nocumẽta homini tã
4 „ *. in vita vt pꝛecedenti ſermone dictum eſt qᷓ; etiã
1. * * in moꝛte ⁊ an moꝛtem vt patet hoc ſermone.
. Pꝛimonanq; quia peccatũ moꝛtale ſolatio
MW . oopmni in moꝛte pꝛiuat vt patet per Bureoluz in
compẽdio.li.iijc.vij.Et declaraturquia pᷣuat
a .
.
—. . .„„
₰△
2*
—
4

pꝛoximos diligere ſed peccatũ odire vt ſimus

In

hominẽ. Pꝛimo ſolatio rerũ viſibiliũ que dile

xit.ſcilicet cibo ⁊ potu:amicis:vxoꝛe:rebus:di
uitijs ⁊ coꝛpoꝛe.Si dicas.ꝙ nõ ſoluʒ peccato⸗
res:ſed etiam iuſti pꝛiuabunt᷑ talibus in moꝛ⸗
te. Reſpondet᷑ ꝙ veruʒ eſt:tamen iuſti ex bmõi

pꝛiuatiõe nõ habent totalẽ meroris deſolatio⸗

nem.quia letificat eos ſpes maioꝛũ bonoꝛum

obtinendoꝛũ in futuro ſcilicet pꝛo cibo et potu

eternas delectatiões felicitatis celice.p amicis

habebunt xpᷣm beatam virginẽ ⁊ omnes ange

los ⁊ beatos:ꝓ diuitijs ⁊ rebus indeficientem
theſaurũ ⁊ regnũ celeſte.p vxoꝛe ⁊ filijs ſempi⸗
ternum gaudiũ.Coꝛpus autẽ qð coꝛruptioni
relinquitur ſperant reſurrecturũ in gloꝛia.Sʒ
peccatoꝛ totali meroꝛe plenus erit quia nõ ha⸗
bet ſperare bona celeſtia:ſed penas debitas ꝓ
peccatis. Secundo ergo pᷣuat peccatũ ſolatio
fiducie anime ⁊ coꝛdiuʒ.quia timere habet ho⸗
mo ob peccatũ ſupꝛa ſe deũ iudiceʒ quẽ cõtẽp⸗
ſit. infra ſe infernũ quẽ demeruit.ante ſe vitam
futurã ad qua ibit vbi nil ſibi congregauit.re⸗
tro ſe omnia peccata pꝛeterita pꝛo quibo ſcilicet

rõnem reddere debet ⁊ penã incurrit. Hec Gre.

ſententiałr. Tertio peccatũ pᷣuat ſolacio bonis
debito in moꝛte ꝑ bona opera que om̃ia perdi
dit ꝑ pctm̃.vt in pᷣcedẽtibo ſᷣmõib dicũ ẽ. N
Exẽplũ habemus ex euãgelio de diuite epu⸗

lone Luc.xvj.qͥ ex omibo bonis que habuit ⁊ qᷓ
geſſerat necↄſolationẽ vnius gutte aque obti⸗

nere potuit vnq; in futuro. Item audiui a nar
rantibo fidedignis ꝙ in h̊ regno ſtipendiarius
qdam dũ moꝛeret᷑ aiam ſuam alloquebat᷑ tali⸗
ter di. Egredere maledicta aia mea egredere:no
li me cruciare.nullũ bonũ feciſti in hac vita.va⸗
de ergo iam cũ diabolo. ⁊ ſic infelix expirauit.
Secũdo.quia peccatũ in moꝛte turbat. Au⸗
reolus vbi ſupᷣ dic. Lurbabit᷑ peccatoꝛ in moꝛ
te quãdo videbit ↄcurſum demonũ ad animã
rapiendã:⁊ ↄcurſum ꝓpinquoꝝ vł alioꝝ ad di
ripiendas res ſuas cum maximis laboꝛibo ac⸗
quiſitas. LTreñ.j.Non eſt qͥ ↄſolet᷑ eam ex omi⸗
bus charis ſuis.om̃s amici eius ſpꝛeuerũt eaʒ
⁊ facti ſunt inimici.O q̃lem ⁊ quantã elemoſy⸗
nã tũc faciet peccatoꝛ trifarie oĩa ſua dando.ſcʒ
coꝛpus ranis ⁊ vmibo.res hoibo mũdi.⁊ aiam
demõib. Ue ̊ pcõꝛi. Uñ Haymo ſuꝑ Apoc̃.
öt. Nulla maioꝛ acerbitas qᷓ; moꝛs ipᷣa in pœõ
moꝛiẽtꝭ. Tertio pctim̃ in moꝛte hoĩem accuſat
⁊ teſtio nio ſuo repꝛobat.ſicut furtũ reptũ apð
furẽ ipᷣm dãnat ⁊ accuſat.psð. In oꝑibmanuũ
ſuaꝝ ↄpꝛehẽſus eſt pctõꝛ. Ber᷑.O qͥd faciet mi⸗
ſer pctõꝛ cũ ſtabũt om̃ia pctã cõtra eũ dicentia.
Tu nos egiſti.tua oꝑa ſumus iã te nõ deſere/⸗
mus ſʒ ad iudiciũ tecũ pergemus ⁊ teſtimoniũ
ↄtra te perhibebimus.Opera em illoꝝ ſequũt᷑
illos Apocal.xiiij.O ergo homo fuge peccatũ.
Ultimo. quia ſententiam damnationis ex⸗

poſtulat: ſicut ⁊ iuſticia dei dictat: vt nullum

* .
—

Babbato poſt Cinerũ

malũ ſit impunitũ ſᷣm dictum Aug.in enchiri⸗
dion. Ecce quãta mala facit peccatũ bominib⸗
O maledictũ peccatũ vtinam nõ eſſes qᷓ; bene
ſine te eſſemus.
O LCirca ſcouʒ de malis q̃ facit petm̃ poſt
moꝛtẽ.Nota pᷣcipua q̃ttuoꝛ indicibilia q̃ cõti⸗
nuãdo ad pᷣmiſſa in oꝛdine ſunt hec. Quinto
pctm̃ poſt moꝛtẽ oia mala penalia incurrere fa
cit.ſ.famẽ:ſitim ignẽ vermẽ eſtũ frigꝰ cruciatuʒ
⁊ moꝛtẽ ⁊c̃.et ĩ ſůmo gradu penalitatcis.Deut.
xxxij.Cõgregabo ſuper eos ſcilicet peccatoꝛes
mala.et ſagittas meas cõplebo in eis.hoc eſt.
plenarie vſq; ad ſummũ ꝑficiam in eis vt am⸗/
plioꝛ cruciatus eſſe nõ poſſit in mundo Quis
nanq; dicʒ qͥt ſunt cruciatus in hoc mundo ⁊
amplius in inferno. Sexto quia ſuffragia

eccleſie omnia ifructuoſa ſibi reddit. Undenõ

valebit peccatoꝛi moꝛtuo ille cantꝰ eccleſie. Re/⸗
quiẽ eternã dona eis domine.nec oblatio miſ⸗
ſe. deniq; nec merito paſſionis chꝛiſti qð eſt in
dicibile nec alijs gaudebit. Septimo quia
nihil qð deſiderat habebit ſed per cõtrariũ om
ne qð nolet ſuſtincebit.vt ptʒ ꝑ Aug.Unde ps.
Peccatoꝛ videbit(ſciliq; ꝙ boni ſaluati ſunt in
celo ⁊ ipᷣe nõ⁊ iraſcetur:dentibus ſuis fremet
⁊ tabeſcet deſideriũ peccatoꝛũ peribit. Octa⸗
uo quia in inferno ſine releuatiõe omni immi⸗
tigabiliter perpetuo manebit:ſciens illð Eſa.
vlci.Vermis eoꝛũ nõ moꝛietur ⁊ ignis eoꝝ nõ

extinguetur Berñ. Ille pene infernales nõ ha⸗

bebunt momentaneũ interuallũ nec finalẽ ter⸗
minũ. Heu ergo q; amariſſima et indicibilis
illa penitentig.
LCirca terciuʒ de malis que facit pecca⸗
tum in vniuerſo Nota ꝙ pꝛo regula generali
theologica habetur videlicet ꝙ peccatum toti
vniuerſo mũdo nocet in multiplici malo.iõq;
cauenduʒ eſt conatu ſummo. Decdlaratur ſᷣm
Aureo.vbi ſupᷣ.⁊ doct᷑.alios in omnibꝰ. Pꝛi
mo enim nocet viatoꝛibus vniuerſis. Pꝛimo
quia ſepe deus iratus ꝓpter peccata maloꝛum
hominũ mundo ⁊ certis regionibus vel ciui⸗
tatibus flagella infert.quibus etiam innocen
tes ⁊ iuſtos ferit vt patet in diluuio ⁊ ſodomi⸗
tis vbi plures infantes ſunt perempti.Et in pe
ſte multiplici.? in exterminatione regnoꝝ ⁊ iu
deoꝛũ ⁊ huiuſmodi. Sicq; nocet omnibo crea
turis mundi:quia omnia plagantur ſepe vel
multa etiaʒ bꝛuta ⁊ inſenſibilia ꝓpter hominũ
peccata grandinibus ⁊ alijs cladibus. Secũ⸗
do quia ꝓ eo ꝙ homines peccant acies demo⸗

nuʒz magis inſoleſcũt ⁊ inualeſcũt m Aurooo. lio ho
verbis inſinuat᷑ peccati malũ graue:quia obce
cat coꝛ etiam in ipſis peccatũ deſerentibus: vt

ibidem ſupꝛa. Sicut exemplũ cum hoſtes in⸗
ſoleſcunt quãdo bella cõtraria in pꝛincipio de
ppmun?᷑.Tercio quia peccatoꝛes multos ſcan⸗
daliʒant ad peccanduʒ et inficiunt.⁊ ſic dei ira
coõtra omnes pꝛouocatur. Secundo peccatuʒ
nocet in purgatoꝛio expiandis:quia peccato⸗

res nõ poſſunt eos taʒ efficaciter iuuare ſuffra

gijs ſicuuſi eſſent in gratia.vt patet ⁊ t. Ter⸗
cio nocet damnatis. Sed quomõ hoc.Aureo⸗

lus ſupꝛa reſpondet ꝙ per modũ cõiunctiõis.s

Quanto em̃ plures erunt in inferno tanto ma
ioꝛ hoꝛroꝛ ⁊ maioꝛ illoꝝ pena erit.Subdit.Fal
lit em̃ in inferno regula illa. Solaciũ eſt miſen
ſocios habere penaꝝ.Exemplũ.quãto plura li
gna ſunt in ignetanto foꝛtiũs ardere habebũt
Sic in ꝓpoſito. OQQuarto nocet ſaluatis.
Sed quõ poteſt peccatoꝛ nocere ſaluatis ⁊ bea
tis angelis ac ſanctis in celeſti beacitudine per⸗
fecta. Reſpondet aureolus vbi ſupᷣ ꝙ ꝑ modũ
abſtractionis.quia ſi peccatoꝛ nõ peccaret ſʒ ſal
uaret᷑:ex cõſoꝛtio ⁊ ſocietate ſua in beatis auge⸗
ret᷑ gloꝛia accidẽtalis oĩm beatoꝝ:vt daret ſᷣm
om̃es doctoꝛes ſuꝑ quarto.Et ſic peccatoꝛ ipſe
abſtrahendo ſea gloꝛia quantũ ad ſe minuit il
loꝝ głiam accidentalem. Sed ſi queras.Nũ⸗
quid ergo beati minus gaudebunt ꝓ eo ꝙ iſte
vel ile peccatoꝛ nõ ſaluat᷑. Reſpondet᷑ ſᷣm do⸗
ctoꝛes ꝙ in nullo minuit᷑ iloꝝ gaudium.quia
qð iſte peccatoꝛ perdit coꝛonã gaudij alius ac⸗

pit.Et ſic dici Apocal.iij.Lene quod habes

vt coꝛonã tuã nemo accipiat. Unde nõ minuit
gaudiũ illoꝝ ſed erit de alio qui accipit coꝛonã

⁊ non de iſto peccatoꝛe qui perdidit illoꝝ gau⸗

dia quo ad ſeipſum:⁊ beate Marie ac chꝛiſti
mernita ⁊c̃. Exemplũ ad id legitur de pluribus
euntibus ad peccandũ ꝙ obuiauit xpus dñs
vulneratus ⁊ ſanguine recenti fluens ſingulis
ſic dicens.O miſer ecce quõ te ⁊ om̃es chꝛiſtia⸗
nos redemi:vt quid redditis odium ꝓ dilectio
ne.Quare vos perditis.⁊ ſic pᷣcium ſanguinis

mei vilipendit ⁊c. O ̊ peccatoꝛ chꝛiſtiane cur

infelix in peccato viuens nõ parcis tibi:nõ ami
cis tuis.nõ purgandis.nõ beatis.nõxcreaturis
deniq; nõ chꝛiſto paſſo.O miſernime cur viuis
vt omnibo noceas:⁊ ſic teipᷣm cũ demonib per

das.miſerere ſaltem tuijpſius ⁊ paſſionis chꝛi
ſti ac beate Marie compaſſiõis vt penitentiaʒ
agas. Rogemus ergo chꝛiſtuʒ vt det nobis in

pᷣſenti gram ⁊ in futuro głliam. Amen.

Sabbato poſt Cineꝝ Sermo quartus. de
nocumentis alijs peccati.ſcʒ que facit etiam pe

nitenti poſt veniã ⁊ recidiuanti.

Rat enim coꝛil
loꝝ ſq; diſapuloꝝ obcecatũ. Marc.

e
“ vj.⁊ in euagelio hodierno. Quibus

fuit in diſcipulis xpᷣi ⁊ qᷓnto plus in alijs. Ecceꝰ
em̃ vt ðt euãgeliũ dñs ieſus poſtq; qmʒ milia

viroꝝ ſatiauerat ð qͥnq; pãibo⁊ duob piſcb pᷣ

cepit diſcipuł vt pᷣcederẽt eũ trãſfretũ.na ipᷣe ſołꝰ

*

1

pe

unu

Bermo

aſcẽdit in montem oꝛare.Et cum ſero eſſet erat
nanis in medio mari.⁊ vento cõtrario flante la
boꝛabant remigando.ac circa quartã vigiliam
noctis.hoc eſt ante auroꝛam venit ieſus ambu
lans ſuꝑ mare. Illi autẽ turbati ſunt putantes
eſſe fantaſma.Et ieſus dixit.Cõfidite ego ſum:
⁊ aſcendit ad illos in nauim ⁊ ceſſauit ventus.
Et ſtupebãt.nõ em̃ itellexerant de panibo.Erat
em̃ coꝛ eoꝝ obcecalũ. Ubi Beda dicit. Carna⸗
les adhuc diſcipłi ſtupebãt de magnitudie mi
raclłoꝝ.necdũ tñ in xpᷣo vᷣitatẽ diuie maieſtat
cognoſcere valebãt.erat em̃ coꝛ eoꝝ obcecatũ.ſ.
ex peccatis pꝛecedentibus.Sic multi xpᷣiani in
tantũ o bcecant᷑ peccatis ꝙ licet quottidie audi
ont ex ſcripturis mala peccati ⁊ danationẽ re⸗
pꝛoboꝝ:ac eciaʒ ꝓmiſſa chꝛiſti penitentibo ⁊ eiꝰ
mira myſteria quibuſ docet fugere vida ſed tñ
non valent effectu cognoſcere.De iſtis patet in
euangelio. Unde de nocumentis peccati tria
adhuc myſteria declarabimꝰhoc ſermõe. Pꝛo
quo alið thema.j.Cho.xv.Euigilate iuſti ⁊ no
lite peccare.
Pꝛimũ de mał qᷓ fac etiã in pcõꝛe penitẽte.
Secũduʒ de malis que facit etiam poſt ob⸗
tentum venie
Terciuʒ de malis q̃ facit in hoĩe recidiuãte
Circa pꝛimũ notandũ eſt ꝓ generali re
gula ſᷣm aureolũ ĩ cõpendio li.iij.c.vij.ꝙ pctm̃
eſt tale malũ ꝙ nõ tm̃modo nocʒ in peccato exi

ſtenti acin eo moꝛienti.ſed etiam mulcipliciter

nocet hoĩ peœm̃ deſerenti ⁊ de illo penitenti.De

claratur in pluribo nocumentis que facit etiaʒ

penitenti. Pꝛimũ nocumentũ facit quia oculũ

cognitõis etiã in penitẽte obſcurat. Hoc daret

manitfeſte. Pꝛimo ex ratione.qꝛ quanto quis
mũdioꝛ pcõ tanto plus illuminat᷑ in cognitio
ne diuinox.iuxta illud Matth̊.v. Beati mũ⸗

do coꝛde qm̃ ipſi deũ videbunt.ergo amplius

mundi amplius videbunt.iuxta topicã maxi⸗
mã.Sicut ſimpliciter ad ſimpliciter ſic magis
ad magis ⁊c̃.Et hoc patet in religione quacũ⸗
q;:etiam apłoꝝ ꝙ Johes qui erat mũ dioꝛ ce⸗
terj vtpote vᷣgo pᷣillumiatꝰfuit.Sic ⁊ ꝑ ↄtrariũ
quãtũ quis in pluribo peccauit tanq; oculus
pꝓdebilitatus vel in tenebꝛis detentꝰminꝰ de lu
ce habebit etiam poſt liberationeʒ Aug.Egris
oculis odioſa eſt lur. Scðo daret ex diſcipu
loꝝ xpᷣi obcecatiõevt ptʒ in euangelio.In huiꝰ
etia figurã xpᷣs dñs quendã cecũ illuminauit
expuens in oculos illius tñ nõ vidit ꝑfecte ſed
videbat homines quaſi arboꝛes ambulantes
⁊ poſtea impoſuit iterũ ſuꝑ oculos illius ma⸗
nus ⁊ cepit videre clare.vt pat Marc.viij.ad
ſignificandũ ꝙ peccatoꝛ penitẽs minus videt

qᷓ; ſi eſſet mundus niſi a xpo ampliꝰ illuminet

S Secundo qꝛ ad penã tꝑalem obligat.
Nam licet peccatũ quo ad pena eternã remitta
tur ꝑ penitentiã tamẽ obligatur homo ad ſatii

.
facienduʒ vel in pᷣſenti vel in purgatoꝛio.iuxta
illud Matth.v. Nõ exibis inde donec reddaſ
nouiſſimũ quadrantẽ. Tercio quia regnuz;
celoꝛũ intrare retardat. Nam taʒ diu differtur
a gloꝛia quouſq; de omniũ peccatoꝛũ moꝛta⸗
lium ⁊ venialiũ reatu ſatiſrfacit vel hic vel i pur
gatoꝛio.et fit homo ſine omni macula ſicut in
baptiſmo. Hec Aureolus ⁊ docc᷑.in.uij. Z
Quanto quia innocentie pᷣme gloꝛia nunq;
recuperat. Idem Aureolus dicit. Sicut inquit
virgo ſi coꝛrupta fuerit de cetero nunq; virgo
erit.ita ⁊ ſemel peccãs nunq; ſe nõ peccaſſe gau
debit. Uerütamen ſaluabit per penitentiã: ſed
gliam innocentie nõ recuꝑabit.am ſᷣm phᷣm
ij. Periher. Pꝛeteritũ impoſſibile eſt poſtea fo
re nõ pᷣteritum cum implicat ↄtradictionẽ.Ex⸗
empla plura ponit Aureolus ibideʒ ꝙ poſt ſa⸗
nationem etiam vulneris ſemꝑ manet cicatrix

vel ꝙ fuerit vulneratus. Item qui ſemel furat᷑

7 de hoc ↄuincit᷑ ſemꝑ dicit᷑ fur. It†tem Symon
quẽ dñs a lepꝛa mũdauit ſemꝑ vocatus ẽ Sy⸗
mon lepꝛoſus. Et Maggdalena peccatrix ⁊c̃.
Sic in ꝓpoſito.O ergo quale ⁊ quantũ maluʒ
eſt peccatum quod ſic nocet.Nam ſi perdis au
rum vel veſtem recuperare potes:ſed nõ recu⸗

perabis innocentiam quã perdis per peccatũ:

liq; ſalueris peniteñ.
V irca ſcðõm de malis que facit pctm̃:etiaʒ
poſt obtentum venie ſiue remiſſionem totalem
culpe. Pꝛo quo nota ↄtinuando ad pᷣdicta in

oꝛdine. Quinto nocet homini peccatũ etiam

poſt remiſſionẽ.quia affectum tepidum reddit
⁊ amoꝛis feruoꝛẽ minuit:vt oſtendit Aureolꝰ

ſupᷣ. Sicut em̃ in pede vulneratus etiam ſana/

tus claudicat.? ſicut edlipſis ſolis diu poſtmo⸗
dũ nocetterre eo ꝙ modico tꝑe ſibi virtus radi
oꝝ ſolis ſubtrahit᷑.ſic peccatũ etiam poſt remiſ

ſio nẽ relinquit effectum nociuũ in hoĩe. Unde

dictum eſt homini poſt peccatũ Geñ.iij.¶ DHale
dicta terra in oꝑe tuo.Lyra. hoc eſt. ſterilis eric
terra ꝓpter peccatũ tuũ:quia poſt peccatũ nõ ꝓ⸗
ducit fruccum ↄuenientẽ homini niſi cuʒ labo⸗

re ⁊ cultura que ante ſponte ꝓducebat fructus

cõuenientes in abũdantia ⁊ ꝓduxiſſet ſi homo
nõ peccaſſet.ſic poſt peccatũ ſterilis fit homo a
fructu charitatis niſi cum laboꝛe ſe exercitet.
Sexto nocet quia bene oꝑari impedit ⁊ diffi
cilem facit. Unde Augꝰ.de ſe poſtq; conuerſus
fuit dicit.plus valebat malum inolitum:qᷓ; bo
nũ inſolitů. xXꝓ Septimo.quia ↄtra tepta
tiones reſiſtentiũ diminuit ⁊ debilem efficit. ſi⸗
cut arboꝛ inciſa cito deijci᷑. Uñ Samſon poſt
crinium abſciſionem vires perdidit Judic.xvj
⁊ poſtqᷓ; homo pᷣmus peccauit.liq illð peccatũ
ꝑ chꝛiſtuʒ nobᷣ ſit deletum:tñ ſepe in vitia ⁊ mi⸗
ſerias labimur. Octauo. quia doloꝛẽ ⁊ timo
rẽ aie bone ſꝑ infligit.qꝛ em̃ certũ eſt peccaſſe.iõ

ſemꝑ babet dolere ⁊ timere.quia incenus eſt de

Dominica. I. quadrageſime

venia. Augꝰ. de pe. di. itj. crca pᷣncipiũ dicit. Ue

re penitens ſemꝑ doleat ⁊ de doloꝛe gaudeat ⁊
nõ ſemꝑ doluiſſe doleat.quia vbi finit᷑ peniten
tia nil remanet de venia.hec ex compendio ᷣm
Aureo.O ergo q; peſſimũ eſt pem.
Circa tertiũ nota ꝙ peccatũ fadt plurima

mala in hoiĩe recidiuante ᷣm eundem Aureolũ

vbi ſuß. Pꝛimo qꝛ homo fit impotẽtioꝛ ad
reſurgendũ ex aſſuefactione.qꝛ per pᷣm de me
moꝛia ⁊ remi. Conſuetudo eſt altera natura.
Secũdo quia culpa fit grauioꝛ ad punien⸗
dum. ſlam nullũ peccatũ remanet impunitũ.
vt dicit Augꝰ. Tertio.quia diabolus diffici
lioꝛ fit ad expellendũ.quia plures demones in
tali dñant᷑. Luce.xj. Tũcaſſumpſit diabolus
ſeptem alios ſpũs nequioꝛes ſe:⁊ ingreſſi habi
tant ibi:⁊ fiunt nouiſſima homis illus peioꝛa
poꝛibus. Quarto.quia deus fit inexoꝛabili⸗
oꝛ ad placandũ:eo ꝙ talis facit ſe indignioꝛem
ad dei miſericoꝛdiã ⁊ gratiam.ſed peccatoꝛib-
ſummũ remediũ eſt ſeruire beate virgini Ma
rie ⁊ ad ipſam recurrere vt ſaluent᷑ eius interuẽ
tu. Z Exremplũ ad id ponamus de ipſa be
ata Maria. qm̃ dies hodierna ſcʒ ſabbati ipſi
eſt deputarta ꝑ hebdomadas.Legit᷑ quippe lib.
apum. ⁊ in ſpeculo exem.diſ.v.exemplo.lxiiij.
ꝙ vir qͥdaʒ deuotus oꝛdinem QLiſtercieñ.intra
uit vbi diu ſancte vixit.ſed poſtea diabolo tem
ptante victus:in peccatũ cecidit cũ multoꝝ ſcã
dalo: ꝓpterea grauiter tribulatus (vt cõſtitutio
nes oꝛdinis dictant) poſtea ad coꝛ redijt ⁊ bea⸗/
tiſſimã virginem Mariam pᷣeb ⁊ lachꝛymis
nõ modico tꝑe rogauit.⁊ quadã die oꝛans ra⸗
ptus eſt in exceſſum mentis.viditq; głioſaʒ vir
ginem ſpecioſiſſimã in bꝛachio ieſum ꝑuulum
tenentẽ.⁊ ꝓcidit poſtulans liberari a peccato ⁊
tribulationibus:⁊ ad gratiã pꝛioꝛis vite reſti⸗
tui.viditq; matrẽ virginẽ ſuſplicantẽ filio.ſed

puer ieſus vultum auertebat a fratre illo. ma⸗

ter iterũ rogabat vultũ benignitatis conuerte⸗
re ad illum.tandem poſt piam ſupꝓplicationem
plurimã chꝛiſtus ꝓ matre indulgentiã illi pᷣſti
tit ⁊ ißm ad gram pᷣmã reddidit. Rogemus er
go dnm noſtrũ ieſum chꝛiſtũ ⁊c̃.

Dſica bma quadrageſime. Sermo qͥntus
in mane ſò de cauendo moꝛtali peccato ſuper
omnia cõmoda ⁊ incõmoda.

E .
Wctus eſt Je/
d ſus in deſertum a ſpiritu vt tempta
ret᷑ a diabolo. Matth.iiij.⁊ in euan
gelio hodierno. Ad idẽ thema aliud.Accedens
temptatoꝛ dixit ei. Si filius dei es:dic vt lapi⸗
des iſti panes fiant. Ibidem.Dñs ieſus dei fi⸗
lius:ſicut voluit naſci in mundũ ꝓ noſtra ſalu
te.ita ⁊ temptari ⁊ patiꝓ nobis voluit: quate⸗

nus ſua temptatione et paſſione diabolũ vin⸗
ceret ⁊ ↄfunderet ⁊ nobis exemplũ vincendi pᷣ⸗
beret ad om̃e peccatũ vitandũ.vide euangeliũ.
Nota ꝙ vt GBrego.in omelia dicit.quibus m
dis inquit diabolus pᷣmũ hominẽ ꝓſtrauit:
dem modis ſecũdo homini ſq; chꝛiſto tempta⸗
toꝛ ipſe ſuccubuit. Hec ille.Ex quo videt᷑ ꝙ idẽ
diabolus ſũmus ſq; lucifer temptauit chꝛiſtuũ:
qui ⁊ pᷣmũ hoĩem temptauerat.in cuius ſignũ

D

eiſdem modis temptauit chꝛiſtum ſicut ⁊ ilũ:

vt declarat idem Grego.ibidem.quia pᷣmũ ho
minẽ temptauit de tribus.ſq; de gula vt comæe⸗
deret de ligno vetito.⁊ de vana gloꝛia dicens.
Eritis.ſ.głioſi ſicut dij. Ac de auaricia ſò ð ſaẽ
tie boni:⁊ mali appetitu. Nam auaricia eſt om
nis rei inſatiabilis cupiditas.ſic ⁊ ſacẽtie. Sed
⁊ ipſum cbꝛiſtũ de his tribus temptauit ſq de
gula di. Si filius dei es: dic vt lapides iſti pa⸗
nes fiant.Et de vana głia dicẽs.Mitte te deoꝛ
ſum.Nam ſᷣm Lyrã. Intendebat demon uũluc
chꝛiſtũ poꝛtans ſq; ad templi pinnaculũ vt ipᷣe
ieſus a populo ciuitatis quaſi volare videret᷑.

⁊ ſic illis collaudantibus:in vanã głiam ferret᷑

ſed chꝛiſtus diuina virtute fecit ꝙ nullus eum
vidit.nec qdðᷣ ſuadebat demon fecit. Iteʒ tandẽ
temptauit eũ de auaricia omnia regna mundi
ſibi oſtendendo ſq; ad intellectuʒ. ⁊ enarrando
gliam illoꝝ ⁊ ꝓmittendo dicens. Hecom̃ia ci⸗
bi do. Sed chꝛiſtus vicit eum ⁊ angeli acceſſe⸗
rũt miniſtrañ.xpᷣo tãqᷓ; vo deo ſerui.Gancus
Vincentius de valẽ.di.ꝙ miniſtrauerũt appoꝛ

tantes olus coctum a beata virgine Maria ꝓ

refectione.⁊ aſtantes tanqᷓ; regi milites ꝓmpti

obedire adoꝛantes chꝛiſtum. O qᷓ; beatu illud
fuit pꝛandiũ chꝛiſti poſt ieiuniũ.⁊ patʒ cuange

liũ. Itaq; exquo chꝛiſtus perſuaſiões demo⸗
nis reſpuit ꝑ om̃ia temptamenta:exemplũ no⸗

bis pᷣbuit peccata cauere ſi volumus cum xpᷣo

⁊ angelis in celeſti cõuiuio gaudere.idorco de
peccato in generalitria myſteria dedlarabimus
hoc ſermone.
Srans de ſũmopꝑe cauendi circũſpectione.
Scm de eiuſdem rõnali ꝓbatione.
Tertiũ de eiuſdem exẽplari oſtenſione.
B Lirca pᷣmũ de cauendo peccato ſũmopere
Notandũ eſt ⁊ ꝓ regula vel ↄduſione generali
tenendũ.ꝙ moꝛtale peccatũ eſt tam peſſimũ ꝙ

Apter nullum cõmodũ aſſequendũ.vel eciaʒ in

comodũ vitandũ:debʒ homo ipſum cõmittere
vel in eo ſtare per modicum. declarat᷑ ꝑ plures
conſiderationes.
Pꝛima de bonis mũdialibo.
Secũda de viuentibus.
Tertia de ſentientibo.
Quarta de bumanalib.
Quinta de cõmunitatib⸗
Sexta de celeſtib.
Septima de operationibus.

—

— 2 — —

— — —

—à

f —*

— — , — — —

☛

ni
⸗
Zin

Pꝛima oſideratio de bonis mũdialibo:qͥ ſunt
aurũ ⁊ argentũ:lapides pᷣcioſi ⁊ oĩa elementa ⁊
omẽs ſtelle celi ſol luna que ſunt pulcherrima.
Kananecnli ꝑ ĩpoſſibile.ꝙ ſi oĩa hec ⁊ q̃cũq;
ata a deo poſſes obtinere et dominatũ oim:
ac mũdi totiꝰ.nunqͥ d deberes ꝓ his oibus pec
care vnũ pctm̃ moꝛtalevt poſſes habere.O aia

piana rndeo tibi ꝙ nõ deberes facere enam ſi
mille mũdi foꝛẽt milæſies pulchꝛioꝛes iſto mũ

do.⁊ ſi iã de facto habuiſſes ⁊ deberes oĩa ꝑde⸗
re niſi peccares in vno moꝛtali ſiue mẽdacio:ſi⸗
ue ſuꝑbia vel luxuria: et alijs.debes dimittere
oia vet pereãt potius qᷓ; ꝑ pctm̃ recuꝑes vel con

ſerues O hõ obſerua hec q̃ dicunt᷑: ⁊ infra pba

bimꝰ. S cda cõſideratio de vluẽtibyyt ſi ut her
be:plãte:floꝛes ⁊ hmõi que habẽtvegetari ⁊ ͥ/

dãmõ viuere.⁊ ſic naturałr pᷣcellũt om̃e aurũ ⁊

ome celũ que ſunt inaĩata.vt ðt Damaſcenus:

PRich̊ ⁊ Bonauẽ.i.ij.ac cõiter theologi.iſta aũt
ſuntxviuẽetia aĩa vegetatiua.ideo ſũt naturaliter
no bilioꝛa:licet illa ſint vtilioꝛa.⁊ ſic pᷣcioſioꝛa.
Ponamꝰ ergv caſũ ꝙ ſi oĩa hec poſſes babere
cõmittẽdo vnũ pctm̃ moꝛtale.nunqͥd deberes
peccare. Rñdeĩ vt pꝛius ꝙ nõ.et ſi oĩa deberes
ꝑdere.nõ debes ꝑ pctm̃ recuꝑare. Tertia cõſi⸗
deratio de ſentiẽtibo vt ſunt aĩalia.ſ.ſenſũ habẽ
tia irrõnabilia. oues:boues:equi:piſces: ⁊ hu/⸗
iuſmodi:⁊ aues ⁊ volatilia de qͥbus idẽ vt de

bpcedẽtib. C Quarta cõſideratio de huũanali

us rebus que ſuꝑ oĩa pᷣdicta ſũt pᷣcioſiſſima.
vt ptʒ de libᷣtate hũana.ð vita⁊ de fama.⁊ hmöi

Nimiꝝ vt Rich.in.iiij.ðt.Sivnꝰ eẽt tã magnꝰ

ðᷣbitoꝛ ꝙ toto auro nõ poſſet ſatiſfacere:adhuc
nõ digne vẽdit ſe illi in ſeruũ. Juxtaſllð poete.
Nõ benep toto libtas vendit᷑ auro.ſʒ potiꝰ de⸗
beret ad tẽpus ſeruire ꝓ ſatiſfactiõe nec in ꝑpeę/⸗
tuũ ſe oĩna vẽdere. Itẽvita hũana ẽ tã pᷣcioſiſſi⸗
ma ꝙ ꝓ totiꝰ mũdi auro nõ eſt ꝑdẽda.qꝛ Epᷣcio
ſioꝛ oĩibo tꝑalibo ſʒ ꝓ deo ⁊ ꝓ celeſtib bene eſt ex
ponẽda.vñ Sco. ðt ꝙ in legeveteri Exo.xxij.fu
rẽ nocturnũ vel effodiẽtẽ domũ ſi qs occidiſſet
nõ erat ſanguis reus: ſʒ ſi oꝛto ſole hoc feciſſet
reꝰ eẽt moꝛt.Et hꝰ rõem dat.qꝛ latro vel fur in
noctepᷣ ſuponit᷑ foꝛe bomicida.iõ iuſte occidit
ſed fur diurnꝰnõ putat᷑ homicida.ꝓptea nõ eſt
occidẽdus ꝓpter pᷣcioſitatẽvite illiꝰreſpectu tpa⸗
liũ que furaret᷑.niſi in iudicio pꝛius moꝛti iu⸗
dicaret᷑.Deniq; fama ſᷣm Frã.mayro.pᷣualet qᷓ
oẽs diuitie:⁊ etiã 3 vita coꝛꝑalis.Sic g̊ pona
mus caſuʒ talẽ:qꝙ ſi
bus cõſanguineis in carceribo ꝑpetuis aſtricti
eſtis.⁊ mãdaret rex di.Facite vel factuvnũ pec/⸗
catũ moꝛtale vel idolatriã.ſiue alið qðᷣ cũq; pec
catũ moꝛtale.⁊ ſic liberabo vos:nunqͥd ꝓpterea
* deberes peccare. Rñdet᷑ O aia rpᷣiana ꝙ nullo
mõ debes facere ſʒ potiꝰ in captiuitate oẽs mo

nq́; peccare. Itẽ ponamꝰ ꝙ aliquis rex vł im/

peratoꝛ mittat pꝛo vna dña pulchꝛa di. vt ſibi

in petĩ co entiat. alioqᷣn occidet eam ⁊ 5
matrẽ.debet oĩa ſufferre qᷓ; peccare. Siliter nec

tu cũ patre mr̃e filijs ⁊ oĩi⸗

atrẽ et

ꝓpter famã vel dignitates acquirẽdas vel ↄſer

uandas nec perdendas debet quis vnũ pctm̃

moꝛtale cõmittere.O ergo peccatoꝛ inſane qͥ le⸗
uiter peccas cõſidera hec.· D Quinta cõſide⸗
ratio de cõitate ppłi: ſcq; ciuitatibo vel ꝓuincijs
patria regno ⁊ hmõi. Ponamꝰ caſũ ꝙ aliqua
ꝓuinciavel regnũ aut ciuitas obſidet᷑ ab inimi
cis ⁊ totaliter regnũ depopulabit᷑:⁊ occidentur
om̃es populiin eo niſi vnus ꝓ re publica mo⸗
riatur.nunqͥd debet homo moꝛi. Dicũt docto⸗
res ꝙ ſi hoc fieret ſine peccato moꝛtali ꝓ bono
cõmuni facere debet.Nã inſtitut᷑.de autoꝛitate

tutoꝝ.S.j.dicit᷑ ꝙ qui ꝓ re publica occidunt᷑ in
perpetuũ per głiam viuere intelliguntur.Sed

ſi non poſſet aliter fieri niſi cõmittas vnũ pctm̃
moꝛtale nullo modo debes peccare ſed potius
totã rem publicã permittas perire om̃s occide
re ⁊ mulieres violare qᷓ; pecces. Foꝛtius pona
mus ꝙ totus mũdus eſſet hereticus ⁊ oẽs ho
mines quot fuerũt ab ada damnabunt᷑ niſi tu
pecces moꝛtaliter.an debes peccare moꝛtaliter
vt om̃s ſaluẽtur. Reſpõdẽttheologi ꝙ non.qꝛ
bonũ cõmune nõ pꝛeponit᷑ bono particulari in
ſalutẽ anime ꝓpꝛie:licet em̃ om̃es ille aĩme ſint
plures.nõ tñ ita ſunt tibi pꝛecioſe ſicut aĩa tua
que ſi damnabit᷑ om̃es ſancti nõ liberabũtur.

nam pꝛopꝛiã animã teneris ad ſalutxẽ diligere

ſuper om̃ia alia citra de’. E Sexta cõſide⸗
ratio de celeſtibj. Ponamꝰ caſum per impoſſi⸗
bile ꝙ totus mũdus ⁊ beata Maria angeli et
etiã ſãcti ſint in ꝑadiſo oẽs.⁊ diceret deus nõ tñ
pᷣcipiẽdo.qꝛ ſi pꝛeciꝑet deus ſq; hoc nõ eſſet pec
tatũ moꝛtale facere.ſicut filij iſrł nõ peccauerũt
ex pꝛecepto dei furãtes vaſa aurea ⁊ argẽtea ab
egyptijs.nec etiã Samſon peccauit occidẽs ſe⸗
ipm inſtinctu ſpũſſancci.Diceret ꝗ̊ deꝰ non pᷣci
piẽdo omĩbus in celo exiſtẽtib ſed ãnũciando

☛G ——

dicẽs. Annũcio vobis ꝙ oẽs ibitis ad infernũ

⁊ exules eritis a głia celeſti niſi vnꝰpeccet moꝛ⸗
talit᷑. nunqͥd deberet peccare qͥs. Rñdet Fran.
ma.ꝙ tali caſu poſito xpᷣs caput oim btõꝝ co⸗
ram deo pꝛe rñderet ꝓ oibus genuflexu.ꝙ po⸗
tius vellet ire de celo ad infernũ ſine põ qᷓ; te/
neri vł manere in celo cũ vno pctõ moꝛtali. Rõ
huiꝰ eſt qꝛ ꝑ pctm̃ inqᷓntũ eſt cõtravolũtatẽ dei
offendimꝰ deũ quẽtenemur magis diligere ;
noſmetipᷣos.ideo potius debemꝰ eligere vt po
namur in infernũ amãdo deũ qᷓ; ĩ celo ſtare in
dei odio.vt ſic plus diligamꝰ deũ qᷓ; nos.⁊ cer⸗

te tenemur deũ infinite diligere ſi poſſemus.

Itẽ ponamꝰ caſuʒ aliũ ꝑ ĩpo ſſibile. Si diceret
q̃s tibi ꝙ xpᷣs iteꝝ tradet᷑ a deo patre in mani⸗
bus iudeoꝝ ad crucifigẽdũ.⁊ peccãdo moꝛta⸗
liter poſſes eũ liberare a tãta paſſione.nũqͥd ꝓ
amoꝛexpᷣi deberes peccare. Rñdẽt theologi ꝙ

nõ:ſed ꝑmittere deberes xpᷣm iterum qn eilig

Ctiã eẽties qᷓ; peccare. Septima ideratio de
operatiõibo.⁊ caſum ponamꝰ ꝙ ſi poſſes om̃s
pauꝑes mũdi alere:⁊ oia monaſteria ⁊ eccłlias
cõſtruere:miſſas celebꝛari facere:? om̃ia bona

oꝑpari de rapina vel furata re ⁊ hmõi.non debe

res tale furtũ vel rapinã facere.lã regula apłi
eſt Roma.iij.Non ſunt facienda mala vt inde
eueniãt bona.Et extra de ſimonia.ca.ad apłicã
glo. dicit. Sub pᷣtextu pietatis nõ eſt impietas
cõmittẽda. Et.j.q.j.Non ẽ putanda elemoſyna
inquit Grego.que ex illicitis rebus diſpenſat᷑
O ergo pccõꝛes redite ad coꝛ ecce audiuiſtis ꝙ
pꝛo nullo cõmodo vel incõmodo eſt peccandũ
Jam audite pꝛobationẽ.

F Lirca ſecũdũ de pꝛobatiõe pꝛedictoꝝ „

tandũ ꝙ pᷣdicta ꝓbant᷑ pᷣcipue tnplici via.
Pꝛimo autoꝛitate ſcripture.
Secũdo ratione.
Tertio doccoꝝ dicamine.
Pꝛimo auctoꝛitate ſcripture tam veterꝭ qᷓ; no⸗
ui teſtamẽti quibo habet᷑ ꝙ deus diligẽdus eſt
ſuꝑ oĩa:iuxta pꝛeceptũ dei Deutero.vj.Diliges
dñm deũ tuũ ex toto coꝛdetuo.Et idem allegat᷑
Matthᷣ.xxij.ꝑ xpᷣm cõfirmatũ. Ideo ꝓ dei cha
ritate oĩa ſunt ſuſtinẽda vel contẽnẽda potiꝰ qᷓ;
deũ qͥs offendat. Ad idẽ autoꝛitas ẽ xpᷣi Mat.
xvj.di.Quid pꝛodeſt hoĩ ſi vniuerſum mundũ
lucret᷑.aie vero ſue ðᷣtrimẽtũ patiat᷑.aut quã da

bit homo cõmu.pꝛo aia ſua.q.d.nullã.UVnð ex

oꝛdine charitatis tenet᷑ homo diligere deũ ſupꝑ
omia.etiã ſuꝑ aiam ꝓpꝛiã:et poſt deũ aie pꝛo⸗
pꝛie ſalutẽ diligere ſuꝑ oĩa.⁊ ſicptʒ. Secũdo

pꝛobat᷑ ratiõe.quia quãto aliqͥd bonũ eſt meliꝰ

tanto eligibiliꝰ.⁊ tanto ꝑ contrariũ malũ ẽ ma
gis euitadũ quaãto peſſimũ. Ponant᷑ gᷓ omnia
bona mũdi cũ om̃ibcõmodis pᷣdictis ex parte
vna.⁊ ex parte altera ponat᷑ deus bñdictus.qð
hoꝝ ẽ melius.certũ eſt ꝙ deus qͥ ẽ ifinite boni⸗
tatis ꝑ eſſentiã.vñ Anpᷣ.li.monolo.ðt.Deuseſt
quoddã bonũ quo nil maiꝰ cogitari poteſt.Et
phᷣus.xij.methap hice.Deũ dicimꝰ eſſe ſempit᷑⸗
nũ ⁊ optimũ.Alia aũt oia ſimul ſunt finite bo⸗
nitatis.nec habʒ eẽ bonũ niſi a deo. Relinquit
ꝙ Apter nullũ creatũ bonũ vel cõmodũ totiꝰ

mũdi dʒ homo ſeꝑari a deo qð fit per pctm̃. Et

ꝑ ↄtrariũ.nec ꝓpter quodcũ q; incõmodũ:qꝛ ſe
parari a deo ſũme bono ꝑ pctm̃ grauius malũ
ẽincõparabiłr pꝛe oibus incõmodis et ſuppli
cijs.hinc Aug.xxxij.q.v.ca.Ita ne.ait. Potius

dz qs mala qlibet toierare q́; malo culpe cõſen

tire.⁊ ſic ptʒ. Gꝙ Tertio pbat᷑ doctoꝝ dicta⸗
mine.õ An.j.li.ſiłitudinũ di.Si hincinfer⸗
ni hoꝛroꝛẽ ⁊ illinc cernerẽ pcti fetoꝛeʒ ⁊ necario
vni eoꝝ imergi deberẽ pꝛius me in infernũ mit
terẽ qᷓ; pctm̃ in me admitterẽ.mallẽ em̃ purus
⁊ innocẽs gehẽnã intrare qᷓ; ſoꝛde pollutus ce/⸗
leſtia regna tenere.hec ille. Itẽ ſub eiſdẽ verbis

St etiã Augꝰ.in ſermonib cõibus.ᷣmõe.j.De⸗/⸗

tius voluit occidere filiũ vnigenitũ
uare dei pꝛeceptũ. Geñ.xxij. Secũdũ exẽplũ

Dominica pꝛima quadrage.

ni i q ij a Fadar Auge l demedado ad

idẽ facit. It ibidẽ Iſið.ca.omne genꝰmẽdacij.

⁊c.⁊ ĩ plũribo paſſibo decreti patẽt ſiſia que per
trãſeo.O ergo pctõꝛ miſer qui ꝓ nullo dud pe

catũ aduerte hec.

H rirca tertiũ de exẽplari oſtẽſione Nota

plura ad hec exẽpla tã inveteri qᷓ; nouo teſtamẽ
to. Pꝛimũ exẽplũ in Abꝛaaʒ patriarcha qᷣ
. q; er⸗

q; non

detribo pueris qꝗᷣ potius voluerũt mitti ĩ cami⸗
num ignis ardęetis qᷓ; idolũ adoꝛare.Dañ.iij.

Itẽ tertiũ de ſuſanna que potiꝰvoluit lapidari
cũ ĩfamia q; peccare.Dañ.xiij. O femina timẽs

deũ. Quartũ de Eleaʒaro.ij. Machab.vj.qui
dixit velle ſe pᷣmitti in infernũ qᷓ; cõtra legẽ car⸗
nes poꝛcinas edere. Quintũ exẽplũ in nouo
teſtamẽto habemꝰ i euãgelio hodierno ꝙ xpᷣo
ꝓmittebat diabolꝰ oia regna mũdi ſi adoꝛaret
illũ.ſed xpᷣus potius voluit moꝛi ꝓ nr̃a ſalute.
Sextũ in apłis Roma.viij.Certus ſum eĩ ꝙ
nulla creatura nos ſeꝑabit a charitate xpᷣi.
Septimũ in oibus ſctis martyribo qͥ elegerũt

moꝛi⁊ queq; toꝛmẽta pati qᷓ; peccare. Rogemꝰ*2R

ergo dominũ. ꝛc.

Dñica eadẽ poſt pꝛandiũ Sermo.vſ.de pctĩ
deſcptõe ⁊ de ſeptẽ capitalibo pctis ꝑiculoſis.

xbhoꝛtamurvoſ

e ffratres ne in vacuũ gr̃am dei recipia⸗
tis. Uerba hec ðᷣt apłs.ij.Cor.vj.⁊ i

epła hodierna. Miicoꝛs ⁊ pius dñs leſus ꝑ

ſuũ apoſtolũ hoꝛtat᷑ nos om̃s xpᷣianos. q̃tenꝰ
gr̃am dei in vacuũ nõ recipiamꝰ.Quid nempe
eſt acciꝑe.qͥd aliud eſt graʒ dei in vacuũ ſuſciꝑe

niſi gram baptiſmi ſuſceptã ꝑdere ꝑ pctm̃ moꝛ

tale.⁊ ſic invacuũ ðꝛ recepta gr̃a qꝛ non attingit
finẽ ſuũ.ſ.beatitudinẽ eternã. Sicut medicina
ðꝛ in vacuũ vel fruſtra accepta que nullã cõfert
ſanitatẽ.ij. Phicoꝝ. Fruſtra eſt qð nõ attingit
ſuũ finẽ. Uñ ſcptura hoꝛtat᷑ nos oẽs ↄtra pec⸗
catũ vt caueamꝰ ne graʒ dei ꝑdamus. vt claret
in veti ⁊ nouo teſtamẽto.Etem ðꝛ Tob.iiij. In
mẽte habeto deũ ⁊ caue ne aliqñ pctõ cõſentias
7 pꝛetmittas pᷣcepta dei.hec ibi.Et hoc etiã põt
poni ꝓ themate huiꝰ ſᷣmõis.Deniq; in nouo te

ſtamẽeto pᷣcipue in epla hodierna hoꝛtat᷑ nos vt
ptʒ in vᷣbis pᷣmiſſis.ſed ⁊ in euãgelio hodierno

ꝓponit᷑ nobis in exẽplũ qũo diabolus tẽptatoꝛ
volebat xpᷣm inducere in peœm̃ gule:⁊ vane glo

rie ac auaricie.ſed xpᷣus nullo mõ cõſenſit: et ſic

diabolũ deuicit:in quo nobis exẽplũ vincendi

dedit.Audiamꝰ ergo chariſſimi apłm dicẽtem
Exhoꝛtamur vos ſq; viros ⁊ mulieres.⁊c̃. Itaꝰ

q; de pctõ qð habet euacuare gr̃am dei ⁊ extin⸗
guere:tria myſtena declarabimꝰ in h mone.
Pꝛimũ de pci deſcriptiõe.

6.

△
—

— — — –

— —

Berm

d 9 —
SRkEcoõm de radicali ꝓgreſſione. ſi qͥs diligit deũ ſicꝙ non facit eius pꝛeceptũ
per Tercũ de periculi pponderatione. ſed tamen facit aliquid veniale amando bono
, J Lirca pmũ de pci de ſcriptiõe vt noueri res diuitias ⁊ huiuſmodi citra deũ.Itẽ ſi quis
ous qͥd cõfiteri debeamꝰ. Pꝛo q̊ͥ notãdũ ꝙ vt aſſumit nomẽ dei in modico: ſed nõ in menda
Nta Bonauẽ.ſuꝑ.ij.diſt.xxxv.docet multis modis cio.Item ſi quis colit feſtũ miſſis auditis: ſed
mi petm̃ ðſcribit᷑.ſʒ obmiſſiſ alijſ aceipiamꝰ Augu poſtea ſolaciaturvel ſpaciatũ vadit. Item ſi qͥs
vo ſtini deſcriptiõem li.ↄtra fauſtũ quã ponit ma nõ vult mechari:tamẽ nimis delectat᷑ cum pꝛo
/ giſter vbi. S. di. Pctnij eſt oẽ dictũ vł factũ vł cõ pꝛaa vxoꝛe.?⁊ huiuſmõi. Pꝛo exeplo cõſo
lü cupitũ qð fit ↄtra legẽ dei.Et ibidẽ mꝗr̃ dict ꝙ latoꝛio ad excitandũ doꝛmiẽtes Nota ꝙ; homo
ni⸗ hec aſſignatio itelligit᷑ de pctõ actuali moꝛtali qui nimis ſollicitus eſt de mũdialibopeccat ſal
⁊ nõ ð veniali.exinde q̃druplex elici᷑ regla. Pꝛi tem venialiter ⁊ idcirco faciẽte deo fraudabitur
4 (* ma generalis regula.ꝙ ois volũtas.⁊ oĩs locu ſpe.Coõtingit em̃ ſibi vt fabuloſe narrat᷑ de qua
is „ tio. ? oĩs opatio q Zet pᷣcepta decalogi ẽ pec/ dam puella que nimis ſollicita fuit vr traderet
gui . catũ moꝛtale.iõq; ↄfitendũ. ꝓpterea etiãs Amb. nuptui:pꝛopter quod ſepe etiã de hoc ſomnia⸗
S . li.de padiſo ait ſic. Quid ẽ pœm̃ niſi legis diuie bat.Cunq; ollã lacte plenã ad foꝛũ duxiſſet vt
do „- pᷣuaricatio ⁊ celeſtiũ.iobediẽtia pᷣceptoꝝ.hec il/ vengderet ⁊ reſediſſet.cogitauit ꝙ de pꝛecio lacq
tho le.Ad hec ꝓ documẽto nota pᷣcepta ðcalogi bꝛe calceos pulchꝛos emeret quibo ſe poſſet oſtẽta
mane uit᷑ epilogãdo ꝙ qͥ ↄtra quodcũq; illoꝝ peccat. re vt viro placeret in matrimoniũ.in hac cogi⸗
lue. moꝛtalit᷑ peccat.⁊ ↄfiteri neceſſario tenet᷑. Scoða tatiõe obdoꝛmiuit ⁊ vidit in ſomnis calceos ſi
ig regua ꝙ quicũq; facit aliqͥd ↄtra legis narure bi pulchꝛos emptos.quos cum conaret᷑ ad pe
2 gre pᷣceptũ.peccat moꝛtałr.Nã Bona.vbi.gð. des trahere:ecce lactotuʒ in olla calcaneo eliſo
nit dicit ꝙ pᷣdica ĩ notificatiõe lex dei nõ ẽ accipien repẽte pfudit.⁊ excitata flere cepit ꝙ ⁊ lacet pꝛe⸗
o da ſtricte ꝓ lege ſcripta ſq; decalogi.ſʒ large put cium ꝑdidit nec calceos habere potuit:ſed ver⸗

cõpᷣhendit triplicẽ legẽ ſq tã legẽ ſcripture q; le/ berari demeruit. Sic erit om̃ib qui nõ confi/
gęꝗ nature.q; etiã legẽ gre.qꝛ quelibet haꝝ eſt lex dunt in deo vitiaq; ſomniãt.nam in moꝛte vi⸗
dei. ⁊ ſic peccat qͥ facit ↄtra pᷣceptũ legis nature debũt trãſiſſe om̃ia mũdana ſine frucu.et flere
qð ẽ duplex.vnũ affirmatiuũ ſq; qðᷣcũq; vultis habebũt tempꝰ perditũ et pꝛeciũ vite eterne.id
vt vobis faciãt hoĩes ⁊ vos fadite illis.aliud ne eſt merita bona ⁊ vᷣbera infernalia incurrũt.

gatiuũ.qð tibi nõ vis fieri alijs nõ facias.ↄtra CKirca ſecũdũ de peccati oꝛtu radicali ⁊ pꝑ⸗
hec directæfacit odiẽs ꝓximũ fraudãs ⁊ hmõi. greſſiõe reſtat inquirẽdũ.quomõ oꝛitur ⁊ ex qli
uu Itẽ q etiã facit ↄtra pᷣceptũ legis gre.i.euãgelij. radice ꝓgreditur peccatũ.vt nouerimꝰ ipſũ in
her peccat moꝛtałr. vt exẽpli gra de tenẽtib hereſi’. pncipio extinguere.nec ꝑmittamꝰ pullulare in
l .. . 2 de cõtẽnentibo ſacramẽta eccłie baptiſmi ↄfir, nobis ſed cõfiteri.Ad quod ſᷣm Aureo.in com
IWyH„ matiõis. euchariſtie ⁊c. Tertia regula genera pen. li.iij. ca.xiiij.alioſq; doctoꝛes recolligendo
.ä lis.q quicũq; facit ↄtra licitũ pᷣceptũ pᷣlati vel notemꝰ ꝙ oĩm peccatoꝛũ actualiũ evnũ initiũ.
. ecckie peccat moꝛtalłr.⁊ talis ꝑ ↄſeq̃ ns de h̊ cõfi ſed duplex radicale fundamentũ. Itẽtriplerx fo
teri tenet᷑. Rõ ſᷣm Bonauẽ.ibidẽ S.qꝛ totũ hoc mentũ ⁊ quadruplex incremẽtũ. Icẽ qͥntuplex
1 pẽdet ex mãdato dei ⁊ eiꝰſq; legis.qꝛ diuina lex ligamẽtũ ſq; ad infernũ:⁊ ſextuplex ſuppliciuʒ.
in mãdat ꝙ obediat᷑ hõi pᷣlato ſic ⁊ eccłie Math. deniq; ſeptifoꝛme caput ⁊ innumerabile nocu⸗
fn xviij. Si quis eccłiam nõ audierit ſit tibi ſicut mentũ.hec doct. Pꝛo declaratiõe ex iſtis no
c4 ethnicus ⁊ publicanꝰ.vñ peccãt moꝛtałr nõ cõ ta q̃ttuoꝛ documẽta. Pꝛimũ eſt ꝙ oim pec⸗
⸗ fitẽtes ſemel i ãno.ſiłr nõ cõicãtes. Itẽ qͥ nõ au catoꝝ acualiũ eſt vnũ initiũ.ſed duplex radica
n diũt miſſaʒ die feſto niſi ſit cauſa excuſabilis. ? le fundamentũ.am An.li.ſiłitudinũ.x.⁊.xj.
hmõi q̃ pᷣcipit eccleſia. R ¶Sʒ di. qd ð pctõ caplis dicit.ꝙ ſicut dei volũtas bona eſt oꝛigo
is obmiſſiòis.rñdet Bonauẽ. ibidẽ ꝙ liq qͥs ob/ ois boni.ita hoĩs mala volũtas pꝑ cõtrariũ eſt
pit mittẽdo peccet moꝛtalr ⁊ nõ minꝰ q; facẽdo.ſy oꝛigo oiĩs pcti.de iſto fonte qͥ biberit moꝛiet᷑:ſcʒ
tale petm oꝛit᷑ ex amoꝛe viq; malo.ſicutexempli de volũtate pᷣna.Naãvt narrat Solinꝰ de mira
gra.nõ ſurgit qͥs ad matutinas vł miſſo.iõ qꝛ bilibo mũdi. Uarro dicit ꝙ eſt fons in Achaia
o vult quieſcere in lecto cũ deberet ex pᷣcepto ſur, cuiꝰ hauſtus ſe bibentes interimit.Et Iſið.xij.
gere. Itẽ nõ coꝛrigit filiũ peccãtẽ.qꝛ diligit iluj ethimolo.dicit ꝙ ſtixẽ aqua ſic appellata que
⸗ alaa.aurnali amoꝛe. Iteʒ nõ facit iuſticie penã. quia potata interficit hoĩem.ſic facit mala voluntas
A dD „ apmmat lllü vel /ꝓpter pecuniã. ideo talia quecũq; pcti. Roma.vj. Stipẽdia pci moꝛs. Iſte fons
di . reducunt᷑ ad pœm̃ cõcupiti cõtra dei legeʒ. et ſic male volũtatis oꝛit᷑ ex duab radicibʒ ſᷣm Au/⸗
W „ Patz qbus modis quis peccat moꝛtalit᷑.⁊ tenet reo.ſupꝛa ſq; ex amoꝛe male accẽdẽte:⁊ ex timo⸗
n⸗ . cõfiteri.⁊ de his plura patebunt ſermone.xiiij. re male humilite ad peccatũ. UndeO homo
4 . Quarta regula.qꝙ qᷣcũq; facit aliquid qð nõ aduerteqꝙ deus ſũme odit malã volũtatẽ.quia
eeſt cõtra legẽ dei licet ſit pꝛeter legem dei aliquo vt Berñ. dicit in ̃mone de paſcha. Omnia que
mõ nõ peccat moꝛtaliter ſed venialit᷑.exẽpli gra dei ſunt aufert ⁊ diripit ⁊ q;tũ in ſe eſt deũ peri⸗
Z . . . Hb 2
2„
4 . *„

mit dum nõ vult puniri.⁊ ſic deũ foꝛe iniuſtũ.
O ergo xpiane ðpone malã volũtatcẽ ⁊ penitere
NScõͤm documẽtũ ẽ ꝙ oẽ peti bʒ triplex

fomẽtũ.ſ.ocu piſcẽtiã carnalẽ:ↄcupiſcẽtiã mũdi
alẽ ⁊ ſuꝑbie còcupiſcẽtiã vł elationẽ.iuxta illud

j. Joh.ij. Ome quod eſt in mũdo aut eſt cõcu⸗
pꝓiſcẽtia carnis:aut oculoꝝ:aut ſuꝑbia vite.de⸗

niq; per talia fo mẽta vel nutrimẽta petm̃ creſcit

⁊ ingrauat᷑ qdruplici gradu.pꝛimo in cogitati
one.ſecũdo in delectatiõe.tertio per ↄſenſum in

opere.quarto ꝑ iteratiõʒ in actioe. ⁊ ſictato plꝰ
grauat᷑ quato iteratur. Lertiũ documẽtů ꝙ
ome pœm quinq; cathenis ligat boiem ad ifer
num ita vt nõ euadat.pꝛima eſt ↄſuetudo ſcilzʒ
in peccato. ſecũda ex hoc ſequit᷑ neceſſitatio.ter⸗

tia deſgatio.quarta obſtinatio.qͥnta final ipe/
nitẽtia.hec Hugo. Deniq; oẽ petm̃ facit ho⸗/
mini ſextuplex ſuppliciũ. Pꝛimũ eſt puniri tẽ⸗
poꝛali pena vel in mũdo vel i purgaroꝛio.ſcm

eſt ſeparari etemalit᷑ a dei viſione.tertiũ toꝛque
ri a diabolo.quartũ affligi a verme ↄſcẽtie.qn/⸗
cum vri igne gebene.ſextuũ ledivltiõe omis crea

cure.hec patet in ſcripturis. Ue ergo pctõꝛibus

ve mulciplex.qꝛ vermis eoꝝ nõ moꝛiet᷑:⁊ ignis
nõ extinguet᷑. Eſa.vlt᷑. Quartũ documẽtũ ꝙ;

oim pccòꝝ actualium eſt ſeptifoꝛme caput ſub

quibo capitibo cõpꝛehẽdit᷑ omne vitiũ gnaliter.

qð habet inferre innũerabue nocumetũ.hec pa
tet ſm litteras huius dictiõis ſaligia. Pꝛimũ

caput eſt ſuꝑbia.ſcdᷣm auaricia.tertiũ luxuria.

quartũ ira.quintũ gula.ſextũ inuidia.ſeptimũ
accidia.de his omibo ↄfitẽdũ eſt. Sic em moꝛ
tifera vulnera ſunt omia medico oſtendẽda vt

medicina adhibeat᷑ſiciſta pcã moꝛtaliaofeſſo

ri.Nam ſugbia eſt quaſi vulnus in capite ani⸗
ane moꝛtiferũ.auaricia quaſivulnus in pectoꝛe
luxuria in lũbis.ira feruẽs in venis ⁊ ſanguie.
gula in gutture.inuidia in coꝛde.accidia in ſto

macho:ecce moꝛtalia vulnera iſta tam in coꝛꝑe
qᷓ; in aia.Unde Oꝛig glo.Numeri.xij.dic.O ſi
poſſemꝰ videre qũo per vnũquodq; peccatum
gia vulnerat᷑ vſq; ad moꝛtẽ ʒ pctã reſiſteremꝰ0.

OKirca tertiũ de periculi pponderatõe inqͥ/
rendũ eſt quibo ratioib vł ſignis pbant᷑ ſfſingu
hec Aureo. . RUñ poſito caſu ſi vniuerſi
hoies tyrãni ⁊ oẽs demões ⁊ oẽs fere atq; vene

la pccã capicalia foꝛe ſũme periculoſiſſima.etꝑ

cõſequẽs ſũmoꝑe vitãda acꝑ pniam expianda

Ad quod ex ſcbturis ⁊ doctoꝛũ dictis ponimꝰ

plura ſigna. Pꝛimũ ſignũ abominabił red/

ditiõis:qꝛ quodlibet pom moꝛtale reddit ho⸗
minẽ ſũme aboiabilẽ deoꝛ angelis ⁊ hoibus ⁊
oibo creaturis. P& ᷣt. Coꝛrupti ſunt ⁊ abomi⸗

nabiles facti ſunt in iniqtatibo ſuis. Et h̊ adeo

ꝙ nulla res fediſſima eſt tã aboiabilis ſic pec/⸗

catoꝛ ſtans in pctõ.vt ptʒ per exeplũ ſcʒ in vitaſ 7
pctã qᷓ ſtudio cõmittimꝰ demõib oſecramur?

patrũ.q aãgelus cũ quodã heremita dum irent

ſimul ⁊ repperiſſẽt quẽda vulneratũ in fecibus

fetidũ iacẽtẽ:quẽ heremita nec aſpicere poterat.
ſed agelus eũdẽ amplexatꝰ eſt ⁊ cõſolatus illũ

Dominica pꝛin

a quadrage.

tandẽ obuiauit eis qꝗ uidã iuuenis pulchꝛe ve⸗
ſtitus ⁊ agelus obturauit nares:dixitq; ꝙ feto
rem pci illius nõ poſſet ſuſtinere:⁊ ꝙ deꝰ⁊ an⸗

geli oẽs obominant᷑ pctm̃ ſuper oĩia. Unð ſe

bit Ecci.xij.Altiſſimꝰ odio habet pctõꝛes:ergo
P Sz bic

⁊ oẽs ſancti ꝑ cõſequẽs ⁊ angeli.
qri᷑ Utrũ deus ⁊ xpᷣus dñs beata virgo ⁊ oẽs

ſancxi atq; angeli magis odiãt et abominẽtur
pcxõꝛes hoĩes impenitẽtes qᷓ; demones:an ecõ

tra.Rñndet᷑ ꝙ ſi homo in pctò vult ꝑmanere plꝰ
odibilis eſt qᷓ; diabołꝰ Pꝛimo quia paſſiõi xpᷣi
⁊ bñficijs eſt plus ingratꝰ.qꝛ xpᷣs nõ fecit talia

byñj ficia demonibo. Scðo qꝛ diabolus ideo nõ
penitet de peccato:quia nõ põt ſed homo poſſę-

ergo ⁊c̃.Tertio qꝛ cõtra pctõꝛes finalit᷑ in iudi⸗
cio inſurget deus ⁊ oẽs beati ⁊ angeli ⁊ omnes

creature. Sap.v. Pugnabit ꝓ eo oꝛbis ter. cõo⸗

tra inſenſatos: ⁊ dãnabunt᷑ ad penas in coꝛꝑe
ſimul ⁊ aia:ſed demones ſine coꝛꝑe.ergo ⁊c.
Q Scõm ſignũ beſtialis vilificatiõis.vnde

hbꝛyſ.ſuꝑ Matth̊.di.O hõ ſi peccatoꝛ es non

poſſum te dicere rationalẽ hoiem ſed manifeſte
beſtiã. Nam etia.vij.ethicoꝝ ðꝛ.ꝙ homo beſtia
liter viuẽs ⁊ nõ ſᷣm dictamẽ recte ratiõis:cẽties
milleſies peioꝛ eſt beſtia. Hinc Aureo.vbi ðt

y ſeptẽ vitia aſſimilat hoĩem ſeptẽ beſtijs. ſu⸗
perbia leoni.auaricia rane que in terra repit et

timẽs deficere terrã nõ audet comedere ſatis ex

cavt dicit᷑. Itẽ luxuria poꝛco aſſimilat.iravrſſo.
gula lupo.inuidia cani.accidia aſinæ ⁊c. Ler

ciũ ſignũ cõtemptꝰ xpᷣi ⁊ cruafixionis. Heb.vj.
Rurſũ crucfigẽtes i ſeipᷣis filiũ dei.Aug. Per
oẽ pctĩ moꝛtale qð cõmittimꝰ q;tũ in nobis ẽ

xpᷣm crucifigimꝰ.i.talẽ iniuriã xpᷣo facimꝰ ac ſi

crucifigeremꝰ.⁊ pons indicibilẽ penã ĩ inferno
demeremur niſi pniam egerimꝰ: Quapꝛopter
xpᷣs dñs ſeptuplicit᷑ paſſus fuitvt ſeptẽvitia cu
raret ⁊ vitãda oſtẽderet.ã cõtra ſuꝑbiã caput
inclinauit in cruce ⁊ ſpinis coꝛonari voluit.Cõ
tra auariciã nudꝰ pepẽdit.Cõtra luxuriã totuz
coꝛpꝰ vᷣgineũ flagellis cedi ⁊ doloꝛes pati volu

it.Cõtra irã ꝓ iimicis oꝛauit.Cõtra guls felle ?⁊

aceto potatꝰc.Cõtra inuidiã coꝛ trãſfigi ꝑmiſit
Cõtra accidiã crucẽ ſuis hũeris poꝛtarevoluit.

noſi ſ̃pentes ⁊ hmõi.⁊ clibanũ ignis ardentis
eẽnt ↄgregate ex vna ꝑte:⁊ ex alia ꝑte vnũ pctin

pnrreh vel in eo ꝑ hoꝛã ſtãdũ magis deberet

0 timere ⁊ cauere pctm̃ qᷓ; oia mala et pᷣdictis

oib crudiari mille ãnis minꝰ eſſʒ malũ q; hoꝛa
ſtare vnica in pctõ.cũ iſtð ſit ſtare i maledictõe
dei:ſʒ illð nö. Quartũ ſignũ diabolice poſſeſl

ſiõis.Nãvt Oꝛig;.glo.ũueri.xxv.dic. Per oĩia

tot demoibo ꝓ habitaculo erimꝰq̃t pccã fadmꝰ

Et Aug.ðᷣt.ꝙ ſi pctõꝛ ſe cruce ſignat potiꝰ idu⸗
dit in ſe diabolũ q; excludat niſi peniteat.qꝛ iSö

.„ *

— „ — — —,— —— –☛

a
on⸗
oſſz
ndi⸗
mnes
.6

e.

.
me
pon
feſte
eſtia
oͤt
Pre
Go.
T
e.

4

——

100

Bermo

in eo ꝑ effectũ dyabolꝰhabitat. erũtñ bonum
eſt ſe ſignare cruce etiã pctõꝛi.qꝛ valet ſicut opꝰ
facũ ĩ moꝛtali ad plura. Pꝛo finali ̊ cõcluſiõe

*

FPanng, ctã iſta moꝛtalia ſunt hoꝛrẽdiſſima

pꝑ ſingula ꝑiculoſe demonia poſſidẽt hoĩem
in aia:ihabitando effectu.ſ.ſuꝑbie dyabolꝰluci
fer:auaricie mamõ:luxurie aſmodeꝰ:ire ſathã:
gule beelzebub: inuidie leuiathan, accidie vehe
moth. Iſti em in ſcripturis noĩant᷑ foꝛe capita⸗
les demões. Pꝛoinde aduerte o hõ qᷓ; ꝑiculoſũ
maluʒ ſit pctm̃.qm peiꝰeſt qᷓ; ſi mille legiões de
monũ coꝛpꝰ vexatiũ qͥs in ſe haberet.ᷣ em ſolũ

–

coꝛpꝰꝑderet:ſʒ pcm̃ aiaʒ pᷣcioſiſſimã ꝑdit occi⸗

o dendo in eternũ. Itẽ peiꝰeſt hoĩ ſtare ꝑ boꝛã in

pcõ moꝛtali vno qᷓ; ſine pcõ mille ãnis crudia
ni in iferno qꝛ pctm̃ ſeꝑata ðᷣo.nõ aũt pena ſine
pctõ. O tu aia xpᷣiana penitere ⁊ luge ꝓ pctis
ne ꝑeas in illis.O miſera cõſidera xpᷣi ſanguinẽ
quo es redẽpta ⁊ noli locuʒ dare dyabolo. Ro⸗
gemus ergo chꝛiſtum ⁊c.

Feria ſca pꝰdñicã öᷣmã Sermo. vij.ð pctõꝝ
tẽptatiõe ꝑmiſſa ⁊ cautela obſeruanda.

PBüt hi in ſup

i ᷑ pliciũ eternũ.iuſti aũt in vitã eter
nam Matth.xxv. ⁊ in euangelio
hodierno.Dñs ieſus ꝓut Oꝛigenes dicit cõmi
nat᷑ pctõꝛiba futuꝝ diſtriaũ iudiciũ.in qͥ dãna⸗
bunt᷑ ad cternũ ſupplicoũ:vt cognoſcant in quẽ
finẽ ꝑducũt pctã et pniaʒ ageñ.euadant eterna
toꝛmẽta. ꝓpterea diclt. Jbũt hij.ſ.pctõꝛes impe⸗
nitẽtes in ſuppliciũ ⁊c. Sed iuſti qͥ ꝑ. pniaʒ ſũt
a pctis iuſtificati ibũt in vitã beatã. Vnñ mani⸗
feſte patet ꝙ finis peccatoꝝ ad quẽ ꝑducunt eſt
ſeꝑari in iudicio ab ouibo.i.electis xpᷣi ⁊ maledi
cno ac diſcſſio ĩ ignẽ eternũ cũ dyabolo ac ſup
pliciũ eternũ.Sic ꝑ cõtrariũ finis iuſticie eſt re
gnare cũ xpᷣo ⁊ ãgelis:benedictio ⁊ celeſtis bea⸗
tificatio. vt patz in euangelio. SItaq; de
peccatis ꝑ que qͥs ibit in ſuppliciũ ageñ.exquo

actuale peccatũ freqᷓnter oꝛtũ habet ex tẽptatõe.

2 de xpᷣi tẽptatõe dnica heſterna ĩ euãgelio egit.
idcirco de ipᷣa tẽptatione ꝓſeqᷓndo tria myſteria
in hoc ᷣmone dedarabimus. Pꝛo q̊ aliud the⸗
ma Eccdeſia.ij. Sta in iuſticia ettimoꝛe et pᷣpa⸗
ra aiam tuam ad temptationẽ.
Sean de tẽptatiõis ꝑmiſſione.
ecundũ de cautiõis o bſeruatiõie.
Terciũ de valoꝛis exemplificatiõe.
Circa pᷣmũ de ꝑmiſſiõe temptatiõis Querit᷑
quare miſicoꝛs deꝰpermittit ⁊ vult qñq; vt hõ
tẽptatiões graues pctĩ patiat. Ratio quia bᷣm
Bona.ſuꝑ.ij.di.xxj.ar.ij.q.j.tẽptare eſt aliqueʒ
e pꝓbare certitudinalit᷑ de aliquo vtrũ ſit hmõi.⁊
icẽ exꝑimẽtũ noticie alicuiꝰacciꝑe vt etiã Lyra
dicit. Eũ aũt do ſint oĩa nota ⁊ ſciat q̃ntũ poſſit
hõ:miꝝ eſt ꝙ hoĩeʒ tẽptari ꝑmittit.d qð rñũde

0. ⸗= i
turſᷣm dochp gñali regula tenẽdũ eſt theolo

gica ſq; vt ait Aug. in enchiridion.qꝙ deꝰ bñdi
ctus eſt adeo bonꝰ ꝙ nil vult nec ꝑmittit fieri ĩ

mũdo niſi aliqͥd meliꝰ exinde eliciat ſaltẽ ꝓvni⸗
uerſo. Unð etiã dãnationẽ malox angeloꝛũ et
i

hoĩm vult ⁊ ꝑmittit ad decoꝛẽ iuſticie di uine.

Sic g̊ ad ꝓpoſitũ deꝰ ꝑmittit hoĩes tẽptari pt

finẽ bonũ qͥ exinde elici᷑.vt pt rõnib.
Pꝛimo ꝓpter aie ad deũ excitationẽ.
Secũdo ꝓpter baſſam humiliationẽ
Terttio ꝓpter culpaꝝ expurgationẽ.
Quarto ꝓpter demonũ cõfuſion.
Quinto ꝓpter exercitãdũ ad pᷣmiationẽ.
Et iſte rõnes płib alijs dimiſſis accipiũtur ex

Bona. li. de pfectu religiõis.⁊ alijs doc. Pꝛi ⸗

ma rõ ꝓpter aiam excitãdã ad deum. Cũ em hõ
ſentit aduerſis tẽptatiõibo grauari recurrit ad

deũ pꝓ auxilio petendo.vñ Hiero. Quis in vita
ſᷣpentib ⁊ ſcoꝛpiõiboplena ſecure doꝛmitat aut

toꝛpẽs lẽto gradu incedit.qͥn potius feſtinat et

ad deũ ſuſpirat vt euadat.iic hõ in pñti vita tẽ/
ptationibo vitioꝝ plena dʒ feſtinare ad patriã ⁊

deũ oꝛare di. Et nenos inducas in tẽptationeʒ

ſʒ liba nos a malo. T Pꝛo exẽplo li. colla.
ðꝛ.ꝙ ſcti pꝛẽs in dep̃to adeo in tẽptatõibo recur

mirẽt alios vigilates ⁊ oꝛãtes interi ſtatuerent
ꝓpter tẽptatiõis attroctatẽ nec audebãat ſił oẽs

doꝛmire ſʒ vicſſim. Scõdða rõ/ꝓpter baſſaʒ.i. p⸗

fundã hũiliationẽ:ne.ſ.ex dono gr̃e diuiĩe qͥs ex
tolleret᷑ ſi nõ tẽptaret᷑.⁊ ſicgrauiꝰ ꝑ ſuperbiã ca⸗
deret. Jõ.j.Choꝝ.ix.apłus ðt.ſle magnitudo
reuelatiõis extollat me datꝰ ẽ mihi ſtimulꝰ car⸗
nis mee ãgelꝰ ſathane ⁊c. Tertia rõ ꝓpt᷑ culpa

ruʒ expurgationẽ. Greg.ðt. vj. q.j.c. Sũut płimi

inqᷣt qͥ vita bonoꝝ foꝛtaſſe ãplius qᷓ; debẽt lau
dant.⁊ ne qua elatio de laude ſubrepat ꝑmittit
oĩpotẽs deꝰ malos in obtrectationẽ ⁊ obiurga
tionẽ illis prũperevt ſi qua culpa ab oꝛelaudã

tiũ in coꝛde naſci᷑ ab oꝛe vituꝑantiũ ſuffocetur

Hinc doctoꝛ gẽtiũ ſe in pᷣdicatõe teſtat᷑ currere

int ifamiã ⁊ bonã famã.hecibi. Idẽ Gre. Noli
o hõ de tẽptatiõe ðficere cũ turbar:qm̃ ſi ferrũ

es purgaris:ſi aũt auꝝ pbaris.qð eni fac lima
ferro:⁊ foꝛnax auro:bᷣ facit triblatio viro iuſto

hocẽ purgat. I. Quarta rõ ꝓpter demonuũ

ↄfuſionẽ.vñ Chꝛyb.ĩ omelia ðt. Jõ deꝰ a te tem

ptatiõʒ nõ ꝓhibet vt diabol⸗ expientia certa co⸗
gnoſcat ꝙ ꝑfecte ab eo receſſiſti.?⁊ ꝑ hoc foꝛtioꝛ

reddar 3 eũdẽ. Sicq; diabolꝰↄfundiẽ adeo ꝙ;
nõ audebit cetos de vitio ſiłi tẽptare. vt ðt Hu
1 de ſcõ vico. addeñ. qꝙ multũ ꝓſunt nobis
pũales viri ꝑfecte vinceñ.diabolũ.qꝛↄfundũt᷑

ðmões in h̊ ⁊ ptãs tẽptãdi in eis debilitat. Si⸗

cut in exẽplo ptʒ de xpo qͥ vincẽdo diabolũ tem
ptãtẽ debilitauit eiꝰ ptãtẽ ligãs vſq; ad tꝑa anꝰ
cixpᷣi qñ ſoluet᷑ vt ðꝛ ĩ Apocał.Etem idẽ diabo⸗
lus poſtqᷓ; vicerat bᷣmos ꝑentes acn rehtabar

⁊ vincebat pus hoiĩes in idolatria.ſʒ ꝑ xpᷣm de/⸗
uictꝰ eſt ð bilitatꝰ intatũ vt idolatria ceſſauerit

iã ꝑ mũdũ.O Jeſu bone tibi laus. UItima

rõ ꝓpr exercicãdũ ad pᷣmiationẽ.vñ Greg.xxiij.
moꝛal.ðt. Nemo vires ſuas in pace cognoſcit.

ipꝛouidus miles eſt qͥ ſe foꝛteʒ; in pace gliat᷑. Et
glo. ſuꝑ pſal.lx.ðt. Nemo ſibi innoteſcit niſi tẽ⸗

ptatꝰ ſit.nec põt coꝛonani niſi vicenit. necvincere
niſi ð tẽptatiões certauenit. Pꝛoiñ Berñn.in me

dita.ðt. Demonũ eſt malas ſuggeſtiões ĩmitte
re:ſʒ nrm eſt illis nõ ↄſentire.nã q̃tiẽs reſiſtimꝰ

diabolũ ſupamꝰ:agelos letificamꝰ:deũ hono⸗
rniſicamꝰ. ⁊ totẽs coꝛonamur in celeſtib
XLcirca ſcᷣm de cautiõis obpᷣuatõe inqrẽdũ
reſtat quõ hõ debeat obpuare caute tẽptatiões
ne cadat et ꝑiclitet᷑ in eis Ad hocſᷣm cheologos

Nrecolligẽdo notemꝰcautelas gñales. Pꝛima
cautela ẽ attẽdere de oꝛigine ſq; a quo oꝛit᷑ ſibi

talis tẽptatio:an ſq; a diabolo: an a carne vela
mũdo:vt ſciat q̃le remediũ adhibeat.qꝛ contra
tẽptationẽ carnis reqͥri moꝛtificatio ↄcupiſcẽ/⸗

tie. Itẽ cõtra tẽptationẽ a mũdo:ſcʒ quãdo alli

citur hõ ꝑ honoꝛes ⁊ ꝓſꝑitates:vel deterret᷑ ꝑſe

cõtemnẽtiũ mũdũ ⁊ oia eiꝰ bona: valet etiã cõ/⸗

requirit᷑ oꝛatio ad deũ ⁊ ſccõs.Sed qrit᷑ q̃liter
9 t ſi viq; teptatio eſt a carnevl a diabolo
Rñdetur ſᷣm Aureo.in cõpen.li.ij. ca. vlt. ꝙ hec
eſt differetia inter tẽptatiões.ꝙ tẽptatões q̃ ſũt

q dia bolo ſepe oꝛiunt᷑ pᷣter rationẽ:vt nup ſatia

tus ſamẽ patiat᷑. ⁊ poſt longã doꝛmitatõʒ ſom

no pꝛegrauet᷑ in oꝛõe vel diuina laude ⁊ bhmõi.

Scd teptatiões ꝗ ſunt a carne freq̃nter ſurgũt

Apt᷑ necitatẽ:ſʒ intdũ inſurgũtin ſuꝑfluitatẽ᷑.ſi⸗

cut dũ abo ꝓpter ieiuniũ imoderate ⁊ ſine men⸗
ſura appeti᷑. Scða cautela in oib ſe humilit᷑

gerere cũ dei timoꝛe. Nã Hiero.ðᷣt.q tũc maxie

impugnan ſi te ipugnari neſcis:ſʒ victoꝛẽ te cõ

fidis. Item Berñn. In vitate ↄperi nil tã efficax
remediũ foꝛe ad gratiã acqrendã et retinẽdã qᷓ;
te huiliter ſꝑ gerere in dei timoꝛe. am ſicut in

duello pugnãtes dum interim qᷣeſcunt cogitãt
qũuũo noceant altutro. Et ſicut bellãtes dũ poſt
aliquã victoꝛiã ſe dãt qᷣeti ſecure vel pᷣde ſepe de
bellant᷑ a victis. Sic i
la obſᷣuare de pcõꝝ palliata ſpecie. qꝛ vt Gre.
xxj.moꝛal.ðt. Hoſtis antiquus quẽ nõ poteſt

in malo apto decipere:conat᷑ palliãdo ſub bo⸗
ni ſpecie fallere.

ni ſp ere. ? Et ſᷣm aureo. declarat᷑ ſic
Quia ſupbia ðᷣt.Adhuc volo pᷣeſſe vt poſſim ꝓ
deſſe. Itẽ öt auaricia. Adhuc ſunt płima cõgre⸗

gãda /ꝓpter familiã ne ꝓpter inopiã cõmittat᷑ fur
tum vel rapina. Cuxunia ðt. Ad tẽpus laſciuie
ſatiſfaciã.poſtea foꝛtiter peniteboꝛ. Jra öt. Nõ
dDʒʒ iniuna tolerari ne cõſueſcat inferri. Gula ðᷣt

Ad hoc eſt coꝛpꝰ delicate nutriẽdũ vt poſſit eſſe

foꝛtius ad deo ſeruiẽdũ. Inuidia öt. Alijs bo⸗

cutiõe ⁊ hmõi.cõſiderare dʒ exẽpla xpᷣi ⁊ ſccoꝛũ

ſideratio moꝛtis. Cõtra tẽptatiões aũt diaboli

n ꝓpoſito. Tertia caute⸗

Feria.n. poſt.ſ.dominicã quadra.

ua nõ cupio ideo ꝙ in ſucceſſibo nõ eleuent᷑. Ac
cidia ðᷣt.Ad hoc in laboꝛibomihi parco neteme
ritatis indiſcretõe arguar.hecibi.Hec debʒ hõ
obbuare ne decipiat᷑. Quarta cautela cauſa
ptatiõis q;totiꝰin pncipio reſecare.vñ Iſido
Aubꝛicꝰ eſt atiquus hoſtis niſi capite teneat᷑ to

tus ilabit᷑. Itẽ Hiero. Ille pᷣdicat᷑ btũs qͥ ſtatĩ

vt ceperint cogitatꝰ allidit eos ad petrã qͥ xpᷣus
eſt. hoceſt ad xpᷣi paſſione foꝛtit᷑ ea cogitãdo:vt
ſic foꝛtes motus amoꝛis xp̃ᷣi ⁊ cõpaſſiões expel
lant cõtrarios motꝰ minoꝛes. “
Z Lirca tertiũ de exẽplificatõe ſufficiat cauſa
bꝛeuitatis ereplu ponere qð ponit Gꝛego.iiij.
dyalogoꝝ.qꝙ ſq; mĩicoꝛs deꝰ quẽdã ma gnis tẽ
ptatiõibo ꝑmiſit tribulari: ⁊ cectatẽ illi oculoꝝ
xl.ãnis ꝑmiſit vt penitus in tenebꝛis eſſet. Quẽ
⁊ miſᷣicoꝛdia dei ab impatiẽtia tot annis cuſto
diuit ⁊ cõſolabat᷑ in coꝛde cõſolatiõe ſpũſſancti
Tãdẽ poſt cõpletũ annũ.xl.dñs eidẽ lumẽ red
didit ⁊ vicinũ ſuũ denunciauit obitü.atq; yt in
mõaſterijs verbũ vite pᷣdicaret admonuit:q̃te⸗
nus coꝛꝑis accepto lumie fratribolumẽ coꝛdis
aꝑiret.Qui iuſſa ꝑficiẽs tandẽ pᷣdicatiõe circũ⸗
qᷓq; finita ad mõaſteriũ ſuũ reuerſus ibiq; fra⸗

tribus cõuocatis aſtãs in medio euchariſtiam

ſumpſit ⁊ pſallẽs cũ fratribb acoꝛãs inox aiam
reddidit. Et ecce oẽs frẽs qui aderãt ex oꝛe eius
colũ bã exiſſeviderũt in celũ aſcẽdiſſe. Et ſic pat⸗
ꝙ tẽptatio ſi q bene ſuſtineat patiẽter ⁊ coſtã⸗
ter multũ valet oibus. ſicut dlare oſtenſum eſt

inpᷣdico miraculo. Rogemꝰ gxpᷣm ⁊c.

Feria tertia poſt bmã dñicã q̃drageſime Ser

——

mo. viij. de multimoda tẽ
oaggrauatiõe ac victoꝛia.

Ntrauit ieſus
iinn tẽplũ dei ⁊ eijciebat oẽs vẽdẽtes
⁊ emẽtes in tẽplo. Matth.ÿxxj.⁊ in

euãgelio hodierno. Sicut ðᷣt Aug.in omelia ⁊

etiꝗ Dꝛig.ſuꝑ hoc paſſu docet.ꝙ xpᷣus dñs ele
cit ipꝛobos de tẽplo myſtice ĩſtruit ꝙ pctõꝛes ĩ
tẽplo eccłie militãtis ⁊ etiã pꝛie celeſtis ĩ gehẽnã
Nã tẽplũ dei ẽ eccłia xpᷣi in qua qͥ in pais viuũt
domũ oꝛõis faciũt ſpelũcã latronũ.i.demonũ
actibo ſuis.diabolꝰ em̃ latitat in malo coꝛde ꝑ
ptãtẽ.vñ Augꝰ. Pctõꝛ ẽ ſᷣuus tot ðᷣmonioꝝ qͥt
vitioꝝ. Jõq; ſũmopꝑe dʒ xpᷣianꝰ cauere pctã ne
cadat in tẽptatiõe.⁊ ꝑ xpᷣm eijciat᷑ in danationẽ
flagello vltiõis.ptʒ in euãgelio. Uñ xpᷣus dñs
docet nos oꝛare dicẽs ſic Match.vj.Et ne nos
inducas in tẽptatiõʒ ſʒ liba nos a malo.qð põt

eccłia in ais viuẽtes eijciet in hoꝛa moꝛtis de
1
.

poniꝓ alio chemate huiꝰ ſermonis. Itaq; de .*
pcoꝶ*tcptatõe p̃ᷣter pᷣdicta tria alia myſteria no *
temus ꝓ ſᷣmõe vt caueamꝰ eijci de teplo xpᷣi.
Selmüde mulcimoda diaboli tẽptate. .
Secũdũ de inualeſcẽdi aggrauatiõe.
„ .
. °
⁹ * △ *
*„
ℛUG

ptatiõe diaboll et eiꝰ

— — —.

—

— ⏑

— —

=S— —

—
—
— —

—
— —

ii.
t
lon
e
uſto
n
ind
n

,

nc

niͤ

t

Tertiũ de ſalubꝛi remediatiõe.

—

A Lirca bmũ de multimoda tẽptatõe diabo
li Notãdũ ꝙ diabolꝰmille artifex innũerables
Paber modos tẽptãdi.vt ðt Berñ.ſuꝑ Qui ha

itat.adeo ꝙ; qᷓ;diu viuit aĩa in carne nũqᷓ; põt
oĩno tẽptatiõe carere vſq; ad vltimũ punctũ ſe⸗
ꝑatiõis a coꝛꝑe.Et qͥ ab vna liberat᷑ expectet ꝓ⸗
tinꝰ alterã.hecille.õ ſufficimꝰ ̊ oẽs modos
expᷣmere ſʒ hic ꝓſequamur aliq̊s tm̃ generales
modos vt ex iſtis ſciamꝰ plura ꝑticularia diſ/⸗

cernere ⁊ cauere. Pꝛimo mõ tẽptat aĩaʒ ſubi⸗

to motu incitãdo.Greg.xiiij.moꝛał.ðt.Quedã

tẽptatio ẽ repẽtina qñ in mẽte iuſti hoĩs ꝑ repẽ/

tinũ euentũ agit᷑:q̃tenus hunc ſubito ⁊ iopina

to euẽtu cõcutiat ⁊ ſic ꝓſternatvt caſum ſuũ nõ

niſi poſtq; ceciderit videat.hecille. Querit g
quõ quis peccat in pꝛimis motibo. Rñdet᷑ ſm

Aureo.in cõpen.li.iij.ca.x. motꝰpᷣmus nõ eſt

alið qᷓ; motꝰ ſẽſualitat ʒ ipulſũ fomitꝭ ĩpetuo

ſe tẽdetis ad fruitõʒ create delectabił.Et diſtin

guit᷑.qꝛ qͥdã eſt motꝰ pᷣmo pᷣmꝰ: ⁊ iſte ẽ motus
naturał nec in tali ẽ aliqð pctm̃ eo ꝙ nõ ſequit

imaginationẽ: ſʒ ſolũmõ naturaliũ qᷓlicatum

actionẽ. Itẽ qͥdã ẽ motꝰ ſcᷣo pᷣmus:⁊ tales mo
us ſunt pcta venialia. Sũt eni pctã:qꝛ mouet

pediũt᷑ a volũtate.Et ſic aĩa ꝑ delectationẽ crea
ture obtenebꝛat᷑ maculat᷑ ⁊ peioꝛat᷑. Sic ꝑ ↄriũ
dũ deo heret ꝑ amoꝛẽ illuiat᷑ ⁊ melioꝛat᷑. Sʒ tñ
tales moxꝰ ſunt veniales:qꝛvolũtas nõ hʒ ple/
nũ dominiũ ſuꝑ hmõi motꝰ.vtpote qͥ nõ ꝑ ipe

180 illicitũ ⁊ hñt annexã delectationẽ:⁊qꝛ nõ im

riũ rõnis ꝓcedũt pᷣueniẽdo iudiciũ rõnis. Sʒ
Pvolntas poterat qͥdẽ ĩpedire tales motus:vł
ati reſpuere ⁊ nõ fecit:io ſũt pcã veialia. Pꝛo⸗
inð regula Aug.ẽ ꝙ oẽ pctm̃ adeo pcetm̃ inq;cũ

tales mot? pœi moꝛtalis iã erit pctm̃ moꝛtale.
B Scðo gtẽptat diabolꝰ carnali delectatõe
moꝛoſa in cogitãdo.Et qᷣ in talẽ cogitationem
pctĩ moꝛtalis cõſẽtit peccat moꝛtalit᷑: etiã ſi oꝑe
nolit ꝑficere.vñ Aureo.vbi S.c.xj.ðt.Delectatõ
carnalis moꝛoſa pctm̃ eſt moꝛtale Sed nlła di
citur moꝛoſa niſi qñ ex ↄſenſu ratiõis ẽ. Uñ hic
nõ intelligi᷑ moꝛa tꝑis ſʒ ↄſenſus. Sciẽdũ g̊
ꝙ ſi delectatio ſiſtit citra cõſenſũveniale ẽ peti·
ſi vo accidat cõſenſus nõ ꝑ ðliberatã rõnẽę:ſʒ ex
ſola coꝛruptiõe carnis ſubito:talis ↄſenſus ðꝛ

ſurreptio ⁊ adhuc veniale pctm̃ ẽ. Si vo ꝑpꝛoce

dit vlfius cõſentiẽdo in cogitationẽ ſola:ita ꝙ
põ vult intra ſe cogitãdo delectari nectñ vultĩ
opꝰ ꝓcedere:moꝛtale pom̃ reputat᷑ maxime in
carnalibo pctis.Deniq; ſipceditvlt᷑ius ↄſenſus
cũ vᷣliberatiõe ꝓponẽdo opus cõſũmare.tũcvo⸗
lũtas ꝓ facto reputat᷑.hec ibi. C Juxta hec

* querit᷑ cui tẽptatõi ſit difficilius reſiſtere: an tẽ⸗

ptationi carnis:an diaboli. Rñdet Bonauen.
ſuꝑ.ij.di.xxj. exquo oĩs caro coꝛrupit viã ſuã
bhomies ꝓ maioꝛi ꝑte carnales ſũt ⁊ deſiderijs

volũtariũ.Si aũt volũtas ðliberate cõſẽtiat in

4

carnis obſequunt᷑.ideo difficiliꝰ eſt reſiſtere tẽ/

ptatiõi carnis:vt cõiter in hoĩbus.qᷓ;uis in ꝑti⸗
culari quibuſdã hoibus q ſunt magis indliati
ad vitia ſpũalia puta ſuꝑbiã iuidia irã ⁊ hmõi
difficiliꝰ ſit reſiſtere diabolo in iſtis qᷓ; carnali⸗

tati.ec rõ.qꝛ caro eſt hoſtꝭ familiarioꝛ ⁊ amabi⸗

lioꝛ hoi.ideo minꝰ ei reſiſtũt hoies vt cõmunit᷑.
ſed diabołlicet ſit potẽtioꝛ hoĩe tamẽ nõ ꝑmit⸗
titur a deo tẽptare q̃ntũ poteſt:ſʒ tãtũ eſt debili
tatus ꝑ xpᷣm vt vincere nõ poſſit niſivolentem.
⁊ ſic patʒ3. D LTertio temptat diabolꝰobdu
ratiõe culpe in nõ penitẽdo:vt ſic efficiat hoĩiem
diabolicũ. Hinc Helinãdus dicit.Cadere ho⸗
minẽ in tẽptatiõe humanũ eſt:ſed nõ reſurgere
diabolicũ eſt cuiꝰ tota vita ruina eſt. Idẽ dicit
q̃ttuoꝛ puncta. Pꝛimo ſq; ſtare ĩ tẽptatiõe abſ⸗
q; caſu ãgeli boni eſt. Itẽ cadere hũane fragili⸗
tatis. Itẽ reſurgere poſt caſum eſt gr̃e dei in ho
mine.Sʒ q̃rto ſq; cadere ⁊ nõ reſurgere ſolius
diaboli eſt. hec Helinãdus in ſentẽtia. O g̊ hõ
noli fieri diabolicus:ſʒ reſurge a pctis. Quar

to bona oꝑa noſtra polluẽdo.vn Grego.j.lib.

9

moꝛal.dicit. GBona nr̃a tribus modis hoſt in⸗

ſequit᷑.qꝛ aliquãdo initiũ ⁊ intentionẽ in bono

oꝑe polluit vt actio.ſequat᷑ imunda.exẽpli gra.
facere bonũ intentõevane głie. Itẽ aliquãdo in
medio oꝑis facit ꝙ laus humana qᷓ;uis nõ qᷓ
ſita tamẽ o blata delectat.autvt opus reddatur
tedioſum ⁊ difficile reputet᷑ qᷓ̃tenus hõ a bono
cepto deſiſtat.ſic tẽptauit filios iſrael ð tedio la
boꝛis ĩ itinere:pter qð volebãt nõ itrare in ter
ram ꝓmiſſionis.Exo.xvj.⁊ alibi.Deniq; aliqñ
bonum opus in fine illaqueat.vel ꝑ impatiẽtie
ſtimulũ.vel ꝑ blaſphemie ſpm̃. Unð Maximꝰ
ðᷣt.Qñ incipit mẽs in caritate dei ꝓficere.tunc ⁊
ðᷣ mõ blaſphemie incipit inqͥ etare.hoc facit inui
dẽs deũ amãti vt in deſꝑatiõeʒ inducat vtpote

qꝛ talia cogitauit nõ audeat aãplius ꝑ conſuetã

oꝛõem oculos ad celũ leuare.hec ille. Uñ hmõi
tẽptatiões nõ ſunt curãde ſicut latratꝰ canũ.qꝛ
ſignũ dilectiõis dei eſt. Quinto tẽptat aduer
ſi lareſlagellade vt Job. Sexto mala ſub ſpe
cie boni ſuggerẽdo vt ieiuniũ idiſcretũ ⁊ hmõi.
Silliter ⁊ de vitijs palliatis.vt patuit ſer.vij.ꝝ.
E Lirca ſcm de aggrauatiõe inqͥrẽdũ reſtat
quõ diaboli tẽptatio in hoĩe inualeſcit ⁊ aggra
uatur:vel ꝑ oꝓpoſitũ quõ alleuiatur.Ad quod
ſᷣm Fran.mayro.notãtur q̃ttuoꝛ modi.Pꝛimꝰ
eſt qñ in temptatiõe quis diutius ĩmoꝛat᷑ tunc
temptatio roboꝛat᷑.vt patuit ſupᷣ de cogitatiõe
moꝛoſa.ſed ſi ſtatim in pꝛincipio reſcindit᷑ alle
uiatur.Ecc̃i.x. Languoꝛ plixus grauat medicũ
bꝛeuẽ languoꝛẽ pᷣcidit medicꝰ. Scoᷣus mod⸗
qñ tẽptatio nõ diligẽter obſeruat᷑: ſed ſi attẽdit
clto eijcit᷑ideo Les uerb.xiiij. Omni cuſtodia
ſerua coꝛ tuũ. Tertius qñ debilit᷑ reſiſtit᷑:foꝛ⸗
titer aũt reſiſtẽdo vincit᷑. Unð Greg.ðt.Diabo⸗
lus cuʒ ei foꝛtiter reſiſtit᷑ debilis eſt Nz mica.

*

Feria.iI. poſt.I.dominicã quadra.

modus ẽ qñ freq̃nter ſuccũ bit᷑.qꝛ ſici hoĩe fir⸗

mabit᷑ habitꝰ ad minꝰreſiſtẽduʒ.ſʒ qñ freq̃nter
reſiſtit᷑ generat᷑ ex ↄſuetudine habitꝰbonus.nã

de memoꝛia ⁊ remi.ðꝛ ꝙ ↄſuetudo ẽ altera na/
tura.Exemplũ ad id ð bellis.ꝙ ſepevicti deſpe
rãtvt nõ audeãt reſiſtere.ptʒ Judic.xv.ꝙ iudei
ſepe ſuꝑati a philiſteis nõ audebãt reſiſtere. O
Jac.iiij. Reſfiſtite dya⸗

̊ xpᷣlani dicã vobis illð
bolo ⁊ fugiet a vobis.

F Xirca terciũ de ſalubꝛi remedio.⁊ ſupꝑa //
tiõe tẽptationũ Notãdũ ꝙ ad vincendũ tẽpta⸗

tiões płima remedia ſalubꝛia tradunt᷑ a ſctis.

de qbo bꝛeuit᷑ pſeq̃mur.

paſſiõis xpᷣi recogitatio Exeplũ ponit Aug.di.
SDicut ppłs qͥ moꝛdebux᷑ a ſerpẽte

q; momoꝛderit aſtutia ſathane intueat᷑ xpᷣm
in ligno pẽdentẽ.⁊ ſic ptʒ. Scðm eſt in oꝛe.ſ.
deuota oꝛo. Uñ Matth.xxvj. Uigilate ⁊ oꝛate
ne ĩtretis in tẽptatõeʒ.Ad h̊ legit᷑ exẽplũ ĩ vitaſ⸗
patꝝ. ꝙ beatꝰpachomiꝰ dicebat ſe audiuiſſe de

mones colloquẽtes de artibo ſuis deceptoꝛijs
9 quidã demon di. Ego imitto cogitatões hoĩ ?
3 uſcipit eaſ.⁊ ſic ĩualeſco in hoĩe.tlius demon
di. Quẽdã duriſſimũ ego tẽpto qui cum ſentit
ſtatim ſurgit ⁊ ꝓſternit ſe in ofone cuʒ gemitu
⁊ ego mox cõfuſus ab ipſo egredioꝛ.⁊ ſic patet.
Terciũ ẽ in oꝑe vt hõ nõ ſit in ocio. Uñ in vi
taſpatꝝ qdã di.ꝙ hõ occupatꝰ in bono oꝑe ab
vno dyabolo tẽptat᷑.ocioſus aũt illea mille de
monibo. Quartũ ẽ in carne foꝛtis leſio ⁊ moꝛ

5

tificatio. Ad id legit᷑ exẽplũ in ſpeculo exẽpioꝝ.
di. ix. exem.ccj.quidã monachꝰ Lyſtercien.qua
dã nocte carnali tẽptatiõe grauiter tẽptatus re
ſtitit foꝛtit᷑ diſciplinañ.ſe ⁊ vicit.Et ecce aliꝰfra⸗
ter in remot exiſtẽs vidit ĩ ſomnijs colũnã al⸗/
tam ⁊ in ea coꝛonã regia.⁊ quidã pulcherrimꝰ
ſq; angelꝰattulit coꝛonã:deditq; in manꝰhuiꝰ
fratris di.Accipe hãc coꝛonã ⁊ defer illi mona

cho.qꝛ hac nocte meruit illã ꝑ ſue tẽptatõis vi⸗
ctoꝛia.⁊ ſic ptʒ ꝙ victoꝛia coꝛonat᷑ in celis. Ro

gemus ergo xm.
Feria q̃rta pꝛime dñice Sermo ·ix. de pctõꝝ
Fuitate põderada mõis płib⁊ ex circũſtatia.
Junt nouiſſi/
ma homis illius peioꝛa poꝛibus
Mac.xij.et in euãgelio hodierno.

UVerba ſũt ſaluato⸗ꝝ nr̃i.qͥbo ondit guitatẽ pec

catoꝝ iudeoꝝ.ſlã vti h̊ euãgelio ðꝛ guiꝰpecca
uerũt iudei qͥ xpᷣi pᷣdicatõeʒ ⁊ fidẽotẽpſerunt qᷓ;
niniuite pcoꝛes qui ſubmergi demerebant᷑:ſjʒ
pniaʒ eger̃t ad pᷣdicatõʒ Jone ꝓpbe.⁊ ſic ſalua
ri meruerũt. Jõ inqᷣt. UViri niniuite ſurgẽt i iu⸗
dicio ⁊ cõdẽnabũt gñatiõeʒ iſtã.ſ.iudeoꝝ. Idẽ
ðꝛ ⁊ de regina auſtri ꝙ cõdemnabit eã.Poſtea

tũ vᷣo eiꝰſuggeſtio recipit᷑ foꝛt ẽ vt leo. Quartꝰ

Pꝛimũ eſt in coꝛde

ĩ heremo in
tuebat᷑ ſerpẽte eneũ ⁊ ſanabat᷑:ſic ⁊ mõ quẽcũ⸗

xpᷣs ponit ꝑabolã ↄtra iudeos bm Remigiũ ⁊

Hiero.qꝛ imũdus ſpũs exijt a iudeis qñ acce⸗

perũt ſq; iudei legẽ.ãbulauit ꝑ loca arida.i.gẽ⸗
tiliũ coꝛda ab humoꝛe ſalutariũ aquaꝝ.i.ſcri⸗

pturaꝝ ⁊ grarũ aliena:ſed nõ iuenit ibi requiẽꝰ
qꝛ dei filio apꝑente gẽtilitas credidit. Reuerſꝰ

g ẽ in iudeos ſcopatos⁊ oꝛnatos leg obſᷣuãtia
7 ſacrificijs.Et aſſũpſit ſeptẽ ſpũs neqͥoꝛes ſe.i.
ſeptẽ pctã criminalia xpᷣm vlaſphemãdo.⁊ſic
xpm occidẽdo guiſſime peccauer᷑̃t.de his ptꝭ in
euãgelio. Itaq; de pcti grauitate q̃ pᷣponderat᷑

myſteria notabimꝰ. .
Geunn de guitatis int᷑ oĩa pᷣponderatiõe.
Scõm de guitatis int᷑ capitalia dijudicatõe
Tertiũ de guitatis in circũſtãtia cõpẽſatiõe.
G Linrca pmũ de grauitatis pᷣpõderatiõe:exq̊
hocp gñali ⁊ certa reglła habet᷑ in theologia.ꝙꝙ
vnũ pccm̃ ſit grauius alio.⁊ ſᷣm hoc grauiꝰ pu
niri meret᷑ in inferno.ſicut habemꝰ etiã in cano
ne.xvij.q.iiij. Sicut.ꝙ ſacrilegiuʒ eſt grauius
pctm̃ qᷓ; foꝛnicatio.⁊ adulteriũ grauiꝰẽ ſimpli⸗
ci meretricio.⁊ ſtupꝛũ qᷓ; adulteriũ ⁊c̃. Itẽ exem
plü habemꝰ in phicis ꝙ vna infirmitas eſt gra
uioꝛ alta:ſic eſt etiã de infirmitatibo aie.i.pctis
Pꝛeterea in theologicis xpᷣs expꝛeſſe dixit Jo⸗

vnũ videlʒ pctm̃ foꝛe grauiꝰ altero ⁊ peius tria

hanis.xix.pylato. Qui me tradidit tibi maius

pctm habet.Rõ ſᷣm Lyrã.qꝛ iudas occidendo
xpᷣʒʒ peccauit ex cupiditate.pᷣncipes aũt ſacerdo
tum peccauerũt ex inuidia: ſed pylatꝰ ꝓeccauit
ex hũano timoꝛe qð fuit minꝰ. Querit᷑ q̊ qbus

modis vnũ pctm pᷣponderat᷑ alteri vt ſciaamus

de grauioꝛi plus penitere.Ad qð recolligendo
ex płibus doctoꝛib: pᷣſertim Aureo.in compẽ.
li.iij. ca.v.rñdet᷑ ꝙ mulcis modis vnũ pom̃ ðꝛ
7 pꝛepõderat᷑ foꝛe maiꝰ alto et graui. Pꝛimo
ðꝛ vnũ pctm̃ grauius alto ⁊ grauiſſunũ ſuper
petã inter ſe cõparãdo cauſalitate.⁊ ſic pom̃ lu⸗
ciferi iudicat᷑ grauiꝰ oibus.quia vt ðꝛ Sap.ij.
Inuidia diaboli moꝛs itroiuit in oꝛbẽterraꝝ.
Lyra.qꝛ ꝑ tẽptationẽ ipᷣius pᷣmi parẽtes mãda
tũ trãſgrediẽtes moꝛtẽ incurrerũt.deniq; moꝛ⸗

te culpe oẽs mali ãgeli coꝛruerũt ꝑ luciferũ.

Scðo vnũ pctm̃ ðꝛ alio grauius gñalitate. et
ſic pctm̃ Ade int᷑ hoies reputat᷑ grauiꝰ:qꝛ ommd

gsñ aliter hoies leſit ⁊ coꝛrupit pctõ oꝛiginali et

2.

eiꝰ penis.vñ Bona.in.ij.di.xxj.ex hᷣ arguit di.

q; extẽſiue loq̃ndo pctm̃ Ade fuit maximũ.qᷣa
nullũ pctm̃ ẽ qð tot ꝑſonis nocuerit ⁊ ĩ tot per⸗
trãſeat.ſ.vſq; ad finẽ mũdi ꝑ ↄtractõʒ oꝛiginalł
pcti. Nã etiã pctm̃ ãgeli nõ trãſit in poſteros.

Tertio ðꝛ grauiꝰ remiſſiõis difficultate.Et ſic

ctm̃ in ſpmſem̃ ðꝛ guiſſimũ oĩm.qꝛ difficiliꝰ
remiſſibile eo ꝙ directe obuiat gre ꝑ quã poſ⸗
ſet remitti pctm. HPꝛo ðdlaratiõe q̃riturꝰ

vtꝝ oẽ pem̃ qð fit in mũdo ſit remiſſibile. Rõ
qſtiois ẽ.qꝛ xps Matth. xij. ðt ꝙ qͥ cũq; pecce
uent ð ſpmſanctũ nõ remittet᷑ ei neq; in bᷣ ſcło

ccca

—
—

ii — — – , — — — -- -ʒ ———— —————

R — — — - —,,., — —,,

nsS.

e

a

neq; in futuro.ꝗ̊ᷓ videt᷑ irremiſſibile. Rñdet᷑ ad

hec ſedᷣm Alexã.de ales.in.iij.ꝑteſũme:tractatu

de icarnatiõe dei.ꝙ aliq̃ pccã dicunt᷑ irremiſſibi
negatiue q̃ nullo mò remitti pñt.Et iſta ſũt
lũ duplicia. Unũ ẽ perm̃ demonũ:aliud pec⸗
catũ hoim dãnatoꝝ.Alia oĩa pctã ab iſtis non
ſunt itremiſſibilia neg atiue. Itẽ ſcðᷣo aliq̃ pccã
dicunt᷑ irremiſſibilia öᷣuatiue.i.hñt aptitudinẽ
ex ſe vt non remittant᷑.⁊ ſic oẽ pem̃ moꝛtale hʒ
talẽ aptitudinẽ ex ſe vt nõ remittat᷑.eo ꝙ vt Hie

ronymꝰ ðᷣt.ꝓ miĩmo pcõ nõ poſſent ſatiffacere

oẽs hoĩes vniuerſi niſi in vtute paſſiõis xpᷣi:ex
q̃ habemꝰſatiſfactionẽ ⁊ eror. oĩm remiſſiõeʒz.
Deniq; tertio aliq̃ dicun bilia ce
trarie.eo ꝙ ↄrie diſponũt ad gr̃aʒ ꝑ quã poſſet

pctã irremiſſibilia cõ

remitti.Et ſic pctã in ſpm̃ſanctũ/pꝛie dicunt᷑ ir

remiſſibilia.dt etiã xpᷣs ðt S. Nõ ſic intelligẽdo

ꝙ; nõ poſſunt remitti penitẽti. qꝛ h̊ͥ mõ remiſſi⸗
bilia ſũt:ſʒ ſic intelligẽdo ꝙ difficiliꝰ pñt remit
ti.ep ꝙ ↄtrarie diſponũt hoĩem ad remiſſionẽ.
Nã pctm̃ in ſpiritũſanctũ ðꝛ qñ qͥs ex malicia

cõtẽdit abijcere illð qð pai eleccionẽ poſſet ipe/
dire.⁊ hocẽ ʒ remiſſionẽ.Et ſunt eius ſpẽs ſex.
Selnms ſulnpro bſun nic ci de dei mibicoꝛ⸗
dia ipune peccare ⁊ nihilominꝰ ſaluari. Scða
c deſꝑatio.ſ.de venia.Tertia eſt obſtinatio.ſ.in

eccãdo.Quarta ipugnatio vitad agnite:ſq; in

is q̃ ſũt fidei. Quita inuidẽtia frat᷑ne gr̃e qua

dolet in ꝓximis creſcere.Ultia ẽ final impnia ⁊

hec ẽ guiſſima. Quartovnũ pctm̃ ðꝛ alto guiꝰ

defoꝛmitate.⁊ ſic pctm̃ Jude xpCʒ deũ tradẽtꝭ ðꝛ

Fuiſſimũ oĩm ſ᷑ʒʒ Aureõ.S. Quito ꝑiculoſita⸗

te.⁊ſic ignoꝛãtia culpa ẽ guiſſima pᷣſenti affecta
ta.qꝛ ẽ mr̃ oim erroꝝ.di.xxxviij.c. Ignoꝛãtia.

Serto diuitatis offẽſiõe.Eſt eni gñalis regula
cheologica ꝙ oẽ petĩ qð ẽ directe diuitatem
grauiꝰ ẽ pctõ qð ẽ ̊ xpᷣi hũanitatẽ vł ↄ ꝓximũ.

vt patʒ ex Ly.ſuꝑ Mat.xij. Uñ idolatria ⁊ dei
blaſphemia ſũt guiſſima. Siłiter pctã 9 pmã
tabulã ðcalogi.ð eſt tria pᷣma pᷣcepta ſũt alijſ
Guioꝛa.puta ꝑiuriũ grauiꝰ ẽ qᷓ; furtũvlł adulte
rium.⁊ ſic de alijs.O ̊ pctõꝛ fuge talia.Sedvi
deamꝰ ꝓ capitalibo pcctis.
JJ irca ſcðʒ de guitat exceſſu int᷑ ſeptẽ capi⸗
talia pctã querit᷑ qð eoꝝ diiudicat᷑ foꝛe grauiꝰ
alijs. Ad qð ſᷣm Aureo.vbi S.alioſq; doc.notã⸗
dũ ẽ ꝙ int᷑ ſeptẽ capitalia ẽ exceſſus ſᷣm varios
modo d Ba eni ſuꝑbia excedit iitiali radi⸗

ce. Ecci.x. Initiũ oĩs pcti ẽ ſuꝑbia.qꝛ ex ea oꝛiũt᷑

oĩa.Declarat᷑ ſic. Supꝑbia eni qꝛ vult oẽs excel⸗
lere dolet ſi aliqͥs ei equat᷑.⁊ ſic naſci᷑ inuidia.

Inuidia vo qꝛ defacili iraſcit᷑ ei cui iuidet:iõ ex

ea naſci᷑ ira. Sʒ ira cũ nõ põt ſevĩdicare triſtat᷑

2⁊ iõ ex ea oꝛit᷑ acedia.Aceidia ãt cõſolatõʒ q̃res
ĩ extioꝛibb fac auaꝝ. Auanicia vo qꝛ in tꝑalib

abũdat põt mag exercere gulã.Gula aũt exvẽ⸗

tris repletõe ⁊ ebꝛietate ðfacili cadit in luxuriã.

Zd hec JIſið.li.de ſũ.bo.li.ij.ca.xxviij.ðt.Om̃ę

2 „
perm̃ ꝓcedit ex cõtẽptu diuinoꝝ pᷣceptoꝝ:ideo
initiũ oĩs pcti ſuꝑbia ẽ. Uñ oĩs peccãs ſuꝑbꝰẽ.
eo ꝙ ſe excollit ⁊ non ſubdit obediẽtie pᷣceptoꝝ.

Sic ꝭ̊ ſuꝑbia guius eſt pctm̃ cauſali ꝑditiõe.

Scðo auaricia vt Aureo.ðt vbi ſupᷣ grauiꝰ eſt
pctm̃ pᷣ ſuꝑbia ⁊ alijs inouatõe.qꝛ ſꝑ inouatvł
iuueneſcit ⁊ nũqᷓ; ſeneſcit. Hiero. Cũ oĩa vitia
ĩ hoie ſeneſcãt ſola auaricia iuueneſcit ſã ſenes
ſũt pł auari ſ᷑ʒ phhᷣm. Tertio luxuria ſ᷑ʒ Auf̃.
S.grauiꝰ peccatuũ eſt alijs ꝓnitate ⁊ maculatiõe
Nã nõ ſolũ aiam ſʒ ⁊ coꝛpꝰ et famã polluit. Jõ
Iſið.xxxij.q.vij.c.Nõ ſolũ.ðc ſic. Int᷑ ceta ſeptẽ
vitia vitiũ foꝛnicatõis maximũ ſcełꝰ eſt.quia ꝑ

carnis imundiciã teplu deiviolat᷑.hec ibi. Glo.
ibidẽ ðt eſſe maximũ.qꝛ cõmunevitiũ obꝓnita

tẽ.adeo ꝙ vt Greg.di.l.c.Quia ſctitas.ðt.pauci
mnueniant᷑ ſine luxuria. O g̊ maledictũ bᷣ vitiũ.

S mulene ꝑdit aias. Hec ſufficiãt.

Circa tertiũ de grauitate pcci ex crcũſtan⸗
tia qꝛ Chꝛyſ.ſuꝑ Luc.xij.dicit. Nõ ſimilit᷑ in oĩ⸗
bus oĩa ludicant᷑ ſed ſᷣm dignitatẽ ꝑſone ⁊ loci
⁊ tẽporꝭ ⁊ numeri iterati ⁊ ſciẽtie ⁊ hmõi fit ma⸗
ioꝛis pene mat᷑ia. Querit᷑ ergo vtrũ pᷣſ byteri
pꝛelatiq; eccłiaſtici ⁊ religioſi in ſtatu ꝑfecciõis

exiſtẽtes grauius peccẽt eadẽ ſpecie pci qᷓ; lata

cões. Rñdetur ſᷣm Tho.ſcða ſcðe.q.clxxxvj.cõ
coꝛ.Aureo.ꝙ ꝑfectiõis ſtatus nõ mutat ſpeciẽ
pci. vt peccatũ veniale in laico fiat moꝛtale in
ꝑfecto vel religioſo:ſed tamẽ quãtitatẽ auget.⁊
ſic grauiꝰ peccat religioſus vł eccłiaſticꝰin trib
caſibo:qͥbus etiã poteſt fieri moꝛtale. Pꝛimo ſi
illud ſit cõtra votũ religiõis.Scðo ſi ex ↄtẽptu
peccet. Tertio ꝓpter ſcãdalũ qꝛ plures ad illos

reſpiciũt.Alioqn illi ſpũales minꝰ peccãt:quia
leuius in eis abſoꝛ bet᷑ peccatũ fragilitate factũ.

qᷓ; grauit᷑ iudicent᷑ a deo oẽs hmõi ſcãdalũ dã⸗
tes ⁊ etiã pᷣncipes ⁊ pꝛeſfamilias pꝛo ſcandalo
Exẽplũ narrat Ceſari.⁊ in ſpe.di.vj.exẽplo.xcj.
ꝙ quidã religioſus vidit in ſpũ viq; ꝙ quenda
ſacerdotẽ exẽplo malo parochiãos ſuos coꝛrũ⸗
pentẽ in locis infernalib ſaxis iacieñ.ĩpetebãt
imitati illi di. Lu es occaſio nr̃e dãnatõis Sic
⁊ oẽs ſcandaloſos religioſos ſeq̃ces ſui. Sic ⁊
pncipes malos ⁊ pfeſi Fianlias. Tales etiã viſi
narrant᷑ ꝙ lucernis accẽſis ad iĩfernũ ꝑ malos
ↄfeſſoꝛes ðducebãt᷑. Hec nota bñ. Rogẽꝰ.⁊c̃.

Feria qnta poſt dñicã pᷣmã Ser. decimꝰ de

ĩIiuria młtiplici q fit deo in pctõ ⁊ ði deteſtatõe.

Eſpondens Je
r ſus ait᷑.ſlõ eſt bonum ſumerẽ panẽ
filioꝝ ⁊ mittere canibus. Mat.xv.⁊

i euãg. hodier.Dñs ieſi us vt ondat qᷓ; ſũme deꝰ

oboĩatur pcõꝛes ĩ pctis iacẽtes.⁊ qᷓ; ſũme dili
it hũilit᷑ pẽitẽtes ſic egit ꝙ cũ młier chananea
upplicaret vt filiã ſuã a ðᷣmõio vexatã libaret.

pcrozes idolacras ↄteptibilr aſpellaud ss ßʒ

Feria.v.poſt dominicã.ſ.quadra.

Hieronimũ ⁊ Rabanũ dicẽs.Nõ eſt bonũ ſu⸗

mere panẽ filioꝝ.hoc ẽ.gr̃aʒ ⁊ miracla et hmõi

que ad ſalutẽ electoꝝ dei filioꝝ ꝑtinẽt.⁊ mitte⸗

re id ẽ pijcere canibo.id ẽ.pctõꝛibo ipenitẽtibꝛ ⁊
ifidelib. Qui bñ aſſimilant᷑ canibo.qͥ ſic canes
dediti ſũt eſui cadaueꝝ moꝛtuoꝝ animaliũ.ita

pctõꝛes opꝑibo moꝛtuis dediti delectant᷑ ĩ pecis
moꝛtalib. Itẽ ſicut canes ſunt viles ⁊ cõtẽpti⸗

biles.ſic pctõꝛes coꝛã deo ⁊ angelis. Deniq; vt

ſcribit᷑.ij. Petri.ij.Canis reuertit᷑ ad ſuũ vomi

tum.Sic pctõꝛ poſt baptiſmũ et cõfeſſionẽ ad

pctm̃ reuertit᷑. Unde pctõꝛ ſi vult graʒ dei cõſe

qui humiliet ſe ad penitẽtiã ⁊ oꝛationẽ ſicut fe/
cit hec chananea mulier.⁊ ſanabit᷑ filia eiꝰ.id ẽ

ↄſcia a dyabolo.i.pctõ. Patʒ in euãgelio. Ex⸗
quo ̊ xpᷣs dñs pctõꝛes reputauit cotẽptibiles
in pctis. Jõ vt oſtẽdamꝰꝙ deo ſũme aboĩna⸗
bilis ⁊ cõtẽptibilis eſt pctõꝛ ipenitẽſ tria myſte

ria declarabimus in hoc ſermone. Ex iſtiseni,

id clareſcit.
ꝛimũ dicit᷑ diuine contrariationis.
Scõm dicit᷑ diuine iniuriatiõis.
Lerciũ dicitur diuine deteſtationis.

Lirca pᷣmũ de diuina cõtrariatiõe.Nlo⸗

tandũ ẽ ꝓ regula gñali ꝙ pctoꝛ in pcõ manẽs
ſuꝑ oĩa cõtrariꝰ⁊ ↄtẽptibilł ẽ ðᷣo.vñ Sap.xiiij.

Odio ẽ deo impłet ipietas ere per y chemaee⸗
.

Declarat᷑ pᷣcipue vnica bꝛeui rõne.ſ.icõpaſſio⸗
nis.qꝛ ↄᷣrnioꝝ ẽ hec natura ꝙ ſeſe nũqᷓ; ſił i eodẽ

ſubiecto cõpatiũt᷑.ij.piher.Exẽpli gra.calidũ et

frigidũ ſił nõ ſtãt ſʒ vnũ expellit reliquũ.Silr

vita moꝛs.⁊ ſic ð alijs.Eſt g̊ hec rõ icõpaſſibili
taᷣ.qꝛ deꝰnũ qᷓ; põt ſił ſtare ĩ aia cũ pctõ.ſʒ qᷓ;
diu qͥs ſtat ĩ pctõ tãdiu lõge ẽa ðo Hinc bern.
Valde ſtricũ ẽ coꝛ hũanũ:nõ pñt ſił i eodẽ ſta
re deꝰet dyabolꝰ. ſi habitat ĩ te dabolꝰ ꝑ pctrm̃
nõ ẽ in te deꝰ. Si ãt habitat in te deꝰ ꝑ charitatẽ
Longe abeſt a te dyabolus. Nam deus chari⸗/

tas eſt ⁊ q manet i charitate in ðo manet ⁊ deꝰ
in eo.j. Jo h.iiij.c. Uñ ꝓ exẽplo ſccũs ps.dauid
pſal.xlj.lachꝛymãs dixit.yuerunt mihi lachꝛy
me mee panes die ac nocte duʒ ðꝛ mihi qͥtidie.
vbi ẽ deꝰ tuꝰ O aia peccatrix.o ĩfelix audi hec qꝛ
ꝓdidiſti deũ tuũ.vbi nãq; ẽ deꝰtuꝰqͥ te creauit
tot bñficijs ditauit.te paſſiõe ſangui

manũ vł pedẽ vel pecuniã ploꝛares vtiq; ⁊ re⸗

media q̃reres.nũc ãt cũ ꝑdider deũ cur nõ Bio
ine

ras.cur nõ reqͥr. Ue vetibi ſi nõ reqͥres.qꝛ
ðo iet᷑nũ ꝑib. Sʒ q̃re pᷣ clariꝰpcʒ ĩ ſubſeq̃ntib.
M Lirca ſcdᷣm ̊ myſteriũ ð iiuriatõe q̃re
re aliqͥs poſſet.qᷓre deꝰſũme odit pctm̃.necvult
diligere hoĩem q;diu manetĩ eo.Et reſpõdet᷑ ꝙ
ideo qꝛ in quolibet pctõ moꝛtali ſũma ac mul⸗

tiplex iniuria irrogatur ðo altiſſimo ꝓpter qð

merlto ⁊ iuſte damnat᷑ pcõꝛ eternaliter.
Pꝛima iniuria dicit᷑ abnegatiõis:qꝛ deum

cui in baptiſmo pꝛomiſimus abrenunciare ſa⸗

cõpaſſio⸗

. 6 ĩe ⁊ moꝛte
redemit. Quid agis o ferreũ coꝛ ſi perdidiſſes

thane et oĩibus opibus eius id eſt peccatis ab⸗

negamꝰ.⁊ fidẽ frangentes diabolo ſacrificamꝰ
noſipſos. Unð Oꝛig.glo.Numeri.xxv.ðt Per

omia pœã que cõmittimus maxime ſi nõ ſurre
ptione aliqua ſʒ ſtudio peccamꝰ:demonibo cu
turã exhibemus ⁊ ipᷣis cõſecramur.⁊ tot demo

nibus cõſecramur quot pctã cõmittimus.hec

ibi.O quãta hec iniuria deo ⁊c. Secũda ĩiiu

ria dict᷑ vilipenſiõis.quia deũ ſumme bonuʒ

ꝓpter viliſſimũ ſtercus pcti deſpiamus.Augꝰ.
de li. arbi. Peccatũ eſt bono incõmutabili ſpꝛe

to bono cõmutabili adherere.Et ſic ptʒ. Ter⸗/
tia dicitur inobeditiõis.quia cũ om̃is creatu⸗

ra obediat deo:magna iniuria eſt ꝙ ſola ratio⸗
nalis creatura quã pꝛe om̃ibo nobilitauit non

obedit.vt dict Rich. Quarta dicit᷑ crucfixio
nis ſqʒ; xpᷣi.tantã em̃ iniuriã facimus deo ꝑ pec

catuʒ ac ſi iterato xpᷣm qucifigeremꝰ. Heb.vj.
Rurſum crucifigẽtes xpᷣm ĩ ſemetipᷣis.O hoꝛ⸗

rendũ. Quinta iniuria dicit᷑ expulſiõis.quia

cum deus diligat manere in aĩa tanq; in hoſpi

tio gratiſſimo.iuxta illud Pꝛouerb.viij. Deli⸗
cie mee eſſe cum filijs hoĩm.tãto regi maxima
iniuria eſt ꝙ miſerrimus homo ipᷣm detali bo
ſpitio expellit⁊ dat diabolo tale dei templũ ſan

ctum.iuxta illud apłi. Templũ dei ſanctũ ẽ qð
eſtis vos. Serxta dicit᷑ fruſtratiõis.quia per
peccatũ moꝛtale fruſtratur om̃is laboꝛ chꝛiſti.
⁊ meritũ paſſiõis ac moꝛtis eius que ꝓ nobis
ſaluandis ſuſtinuit. Om̃ia em̃ quo ad ipſum
peccatoꝛẽ fruſtrãtur vt ſibi nõ pꝛoſint advitam

eternã cũ ſe indignũ ad hec facit ꝑ peccatũ. Ui⸗

demus aũt ꝙ qnto quis plus laboꝛauit ꝓ ac/⸗
quirẽda re aliq̃ ⁊ pꝛecia carioꝛa ꝓ eadẽ exoluit
tãto plus dolet de illius rei amiſſiõe.Sic in ꝓ⸗
poſito. Hic.j.Choꝝ.vj.hoꝛtat᷑ oẽs apłs dicẽs.
Empti eſtꝭ pᷣcio magno głificate ⁊ poꝛtate deũ
in coꝛꝑe vio.Sed heu qᷓ; multis pctõꝛib dicit
xpᷣs illud Eſa.xliij. Inuacuũ laboꝛaui(ſᷣm Ly)
ſcqʒ vigilãdo in carne aſſumpta.docẽdo: patien
do ⁊ hmõi ꝑficiẽdo. Sequit᷑.ſine cauſa et vane
foꝛtitudinẽ meã cõſumpſi.ſq; ꝓ ſalute taliũ pec
catoꝝ.O pctõꝛ deſine peccare ſaltẽ ꝓpt᷑ laboꝛes
xpᷣi.ſaltẽ ne crucifigas iteꝝ xpᷣm. Septima in
iuria ðꝛ auerſe foꝛnicatiõis. Ponamꝰ caſũ ꝙ;
rex acciꝑet ſponſã de ignobili genere quã ſũme
nobilitaretvt reginã.Et illa ſi auerſa a rege tãte
maleſtatis cõtẽpto ipᷣo ꝓ tato bñficio tã igrata
eẽt ꝙ vellet mag foꝛnicari cũ vno latrico viliſſi

mo.vtiq; maxima iiuria eẽt regi.ſic ẽ in ꝓpoſito

cũ aia ſponſa dei altiſſimi ipᷣo cõtẽpto foꝛnicat
cũ viliſſio diabolo.ꝓptea Hiere.iij. Lu aũt foꝛ
nicata es cũ amatoꝛibo multis ſq ð mõibo ꝑ vi
tia:tñ reuertere ad me ðᷣt dñs ⁊ ego ſuſcpiã te.
O vᷣbũ pietate plenũ.reuertere o peccatrix aia:
noli tot ⁊ tãtas iiurias vt dictũ ẽ facere deo in
peccatis. Reuertere ⁊ ecce pius ieſus ſuſcipiet
te in grati.

△⬤ $
.’
.

— — — — —.

2— ——

— —

em., —

—

—

— — — — —

—— — —

–☛ ☛ ..

N EVV —

——

4 Lircal tertiũ de diuina deteſtatõe ⁊ puni
tõe.Notandũ ſᷣm Ancho.floꝛẽ.ſcðᷣa ꝑte ſũme in
Pꝓbhemio ꝙ de oipotẽs ĩ ſignũ ꝙ ſũme deteſtat

ctodit pctm̃.oẽs pcõꝛes q in pnti nõ penitue⸗
rüt maledicet et odibilib demonibo aſſociabit
ꝑpetuo cruaãdos.Matth.xxv.dicẽte. Ite ma⸗

*

ledicti in ignẽ eternũ q patꝰeſt dyabolo ⁊ ange⸗

lis eliꝰ.Deniq; iuxta ſeptẽ capitalia pcœã toꝛque⸗

bunt᷑ ſeptuplicit᷑. Pꝛimo qꝛ ꝑ ſuꝑbiã ſe erexe⸗

—

rũt ponunt᷑ i ꝓfũdiſſimo carcere ſub terrã.⁊ ibi

a demõibo cõculcant᷑᷑. Secũdo ꝗꝓpter auariclã
inſatiabilẽ cruciabunt᷑ igne ĩextinguibili. Ter

cio ꝓpter luxurie fetoꝛẽ ſᷣm Ps.Ignis ſulphur

⁊ ſpũs ꝓcellaꝝ ꝑs calid eoꝝ . Quarto pter in
uidiã qꝛ nõ libẽter viderũt bona alioꝝ ideo nũ
q́̃ᷓ videbũt ſũmũ bonũ deũ et ſanctos dei.Eſa.
xxvj.Quinto qꝛ guloſi fuerunt vt diues epulo
nec guttã aque hre poterũt. Luce.xvj.ſʒ ꝑpetua
fame ⁊ ſiti cruciabunt᷑.Sexto iracũdi ex ua ibi
blaſfemabũt deũ ⁊ linguaſ ꝓpꝛias moꝛdebunt
Apocal.xvj. Septimo accidioſi.qꝛ triſtes fue
reettedioſi ĩ bono.ideo vermis coꝛrodet coꝛda
coꝝ.Eſa.vlt᷑. Uermis eoꝝ nõ moꝛiet᷑ ⁊c. Ad hec
legit᷑ exeplũ in ceſario ⁊ i ſpeculo di.vj.exẽplo.v.
ꝓꝙ cdericqdã nigromãticꝰ adiurauit demõeʒvt
oſtẽderet ſibi aiam dñi ſui ducis.adductꝰaũt a
demone ad os ſcʒ inferni vidit teterrimũ demo
nẽtuba enea iĩmiſſa buccinare tã valide vt vi⸗
deret᷑ cerico totꝰmũdus tremere ⁊puteꝰeructa
bat flamas ſulphureas hoꝛrendiſſimas in qͥᷣb
vidit cruciari aiaʒ illiꝰducis clamantẽ.ve mihi

vtinã nũqᷓ; natꝰfuiſſeʒ.Quibo ſq; penis viſis tã

tũ extimuit vt vix ꝙ nõ moꝛtuꝰfuerit.tñ tã palli

dus ⁊ laguidus redijt vt vix etiã a notis agno⸗

ſceret᷑.⁊ relic oibo factꝰeſt monachus oꝛdinis

airſtercieñ. oẽmq; laboꝛẽ ſubijt tẽpalẽ vt penas
viſas euaderet. Rogemꝰqᷓ dñm ieſum ⁊c.

pcti grauitate infinita ⁊ permiſſione.

Bat quidẽ ho
mo ibi trigĩta ⁊ octo ãnos habẽs
in ifirmitate ſua. Joh̊.v.⁊ ĩ euan⸗
gelio hodierno Sicut Cryf.ſuꝑ bᷣ euãgelio dic
ſi po ex ſuis pctis nata fuit hec egritudo ꝑa
lſis. exqͥ em aia ſepe in nobis inqᷣt egrotat ĩſen
ſibiłr.iõ deꝰpunit coꝛpꝰp his q̃ aĩa deliquit vt
oſtendat pcti grauitatẽ. ꝓ quo ſq; pœõ demeret᷑
hõ in pᷣſenn longũ ⁊ in futuro ĩfinitũ ſuppliciũ

Pꝛoindexpᷣs dñs ꝑmiſit huic paracdlito talem
languoꝛẽ ta diutinũ ſcʒ. xxxviij.ãnoꝛũ.nec vnq;
curani potuit niſi ꝑ ipſuʒ xpᷣm q̃tenꝰ doceamur
ꝙ tã grauis ẽ aie infirmitas h̊ ẽ pccm̃:ꝙ valde
diutinũ hoc ẽ infinitũ in iferno demeret᷑ ſuppli

cũ ſi hic nõ fuerict ꝑ penitẽtiãẽ emendatũ.⁊ talis
actante etis grauitatis eſt peccatũ ꝙ nõ niſi per
chꝛiſtũ ⁊ eius paſſionis meritũ poteſt ſanarivł

patet.ſʒ pcipue hic ꝓbari ſuffi

remitti.ideo xpᷣus buic paralitico de pctis me⸗/

tionẽ fecit ⁊ ſolus eũ ſanauit vt patet in euãge⸗

lio. Itaq; exquo per infirmitatẽ hanc grauem
grauitas pcti ſignificat᷑ de ipᷣa tria myſteria no
tabimus.
ꝛimũ de grauiſſima dei offenſiõe.
com de infinita mali inauſione.
Tertiũ de iuſtiſſima peccãdi ꝑmiſſiõe.
O Airca pᷣmũ de grauiſſima offenſiõe dei q̃ri
tur vnde pꝛobat᷑ offenſa dei ꝑ pam moꝛtale fo

—

re grauiſſima. Ad quod rndet᷑ ꝙ hoc om̃i lege

ciat triplici regla.
ꝛima ex lege ſumit᷑ theologica.
cdᷣa ex lege canonica ⁊ ciuilica.
Tertia ex lege philoſophica.
Pꝛimo inq; ex legeſacra theologica ſumit᷑ que
dictat ꝙ deus diligat᷑ ſuꝑ omia vt in veteri te⸗
ſtamẽto ⁊ etiã nouo cõtinetur ſq; Deutero.vj.et
Matth.xxij.ergo ſequit᷑ ꝙ deũ offendere eſt ſu

per oia grauiſſimũ.ꝑ maximã thopicã. Sicut

ꝓpoſitũ in ꝓpoſito.ſic opoſitũ i oppoſito.ptea
Ps.ait.Si mei ſq; affectus ſenſuales.nõ fue⸗
rint dominati ſcʒ ratiõi.tũc immaculatꝰ ero et
emũdaboꝛ a delicto maximo.hoc eſt a moꝛtali
pcõ quod eſt maxrimũ. Scda regula ex lege
canonica ⁊ ciuilica ꝙ tanto offenſa⁊ iniuria eſt
grauioꝛ:q̃nto ꝑſona que offendit᷑ eſt dignioꝛ.

inſtitut᷑ de iniurijs.S. Atrox. et extra de ſenten⸗

tia excõicatõis.ca.Qũ illoꝝ.Exẽpli gratia.Dare
alapã grauius eſt iudici qᷓ; ruſtico: ⁊ regi dare
grauius eſt qᷓ; iudici.ſed qꝛ deus eſt ifinite ma⸗
leſtatis? dignitatis ⁊c̃.O ̊ q̃nte grauitatis eſt
tãte maieſtatis deũ offendere.nulla certe capit
mẽs:nulla explicabit lingug. P Tertia re
gula ex lege philoſophica q̃ dictat ꝙcuiꝰhabitꝰ
melioꝛ:eiꝰ puatio eſt peioꝛ.⁊ ecõuerſo.vt ptʒ.ij.
Thopicoꝝ.⁊.j. Metaphice.vbi phᷣus q̃ſtionẽ
vtrũ melioꝛ ſit viſus qᷓ; auditꝰ determinat ex
hocꝙ pꝛiuatio viſus eſt peioꝛ qᷓ; pꝛiuatio audi
tus.qꝛ habere viſum eſt meliꝰ eo ꝙ plures reꝝ
differẽtias oſtẽdit qᷓ; habere auditũ.nam ſi hõ
vnus ſit ſurdus tamẽ vidẽs iudicare põt ꝑ vi⸗
ſum de coloꝛib:⁊ ð guſtãdis:⁊ tãgẽdis ⁊ odo⸗
rãdis rebus.⁊ etiã quodãmõ ð his que audiri
deberẽt. ſed ſi ipᷣe homo ſit cecꝰ tñ audiẽs nõ po
teſt iudicare niſi ex auditu.&̊ ⁊c̃. Sicad ꝓpoſitũ
exquo de eſt obiectũ infinite bonitatis.ꝗᷓ deuz
habere eſt ſüme bonũ:⁊ ipſo pꝛiuari ꝑ perm̃ eſt
ſũme malũ ſuper om̃e quodcũq; malũ etiã pe⸗
ne inferni. Hinc⁊ꝛ philoſophus.viij.ethicoꝝ di
cit. Peſſimũ eſt cõtrariũ eſſe pᷣncipi optimo.id
eſt deo. O pcrõꝛ penſa hec ⁊ caue pctm̃.nã ſpiri⸗
tualit᷑ iuxta queſtionẽ phᷣicã pᷣmiſſaʒ.peius eſt
carere viſu fidei vere qua videt᷑ deus ⁊ celeſtia
ac ſalubꝛia:qᷓ; ſi quis credẽs careat auditu vbi
del. licet ⁊ hoc ſit malũ:tñ illð peius. Malꝰ em
xpᷣianus ignarus nolẽs audire verbũ dei: ſeꝭ
peioꝛ eſt infidelis nolẽs credere.

BGBabbato poſt. I. dominicã quadra.

Q cCura ſcðm de infinito malo ſq pcti moꝛ⸗

talis Notandũ ꝙ peccatũ moꝛtale płibo ex cuauu

ſis reputat᷑ infinite malicie et guitatis adeo ꝙ;
nulla creatura etiã angelica poſſit cõpꝛehẽdere

vel effari qᷓ; malũ ſit peccatũ:ideoq; ſũme cau⸗

dum. ꝛimo nãq; qꝛ ab infinito bono.hoc
eſt a deo ſeparat. hoc aũt peius ẽ hoĩ qᷓ; quod/
cũq; malũ. Ideo Augꝰ.xxxij.q.v.ca. Ita ne.ait.
Potius debet qͥs mala q̃libet tolerare qᷓ; pctõ
cõſentire.Exẽplũ habemꝰ in aplo qui Ro.viij.
ðt. Quis nos ſeꝑabit a caritate dei q̃ eſt in xpᷣo
tribul atio an gladiꝰ an fames an periculũ.⁊c̃.
Certꝰ ſum em̃ ꝙ neq; moꝛs neq; vita neq; cre
atura aliqua poteſt nos ſeꝑare.?c. Secũdo

qꝛ ifinito bono.i.deo iniuriã irrogat vt patuit
pmo ar.ideo pœm̃ eſt viliſſimũ ⁊ peſſimũ. UInñn

Seneca dicit.Si ſcirẽ deũ ignoſctuꝝ ⁊ demo
nes nõ noſaturos:adhuc peccare erubeſcerem
ꝓpter pcti vilitatẽ.Exẽplũ Bonus filius nõ le⸗
deret pr̃em:etiã ſi ſaret illũ ignoſciturũ.ſimilit᷑

⁊ fidelis ſeruus regẽ. Tertio qꝛ infinita feli⸗

citate celeſti pꝛiuat.nã fraternitas illa eſt perpe
tua ⁊ ſic infinita a ꝑte poſt. Oh oh ergo maluʒ
eſt pemm̃ quod nõ quidẽ vnũ comitatũ nõ vnũ
tẽpoꝛale regnũ.nõ diuitias dicã totius mũdi.

ſed quod ſùmũ eſt eternũ regnũz eternas diui

cias ⁊ omia bona eterna ꝑdere facit. Ecces.ix.

Qui in vno offendit multa bona ꝑdet. Quar

to qꝛ infinita ad ſupplicia infernalia obligat.
que etiã ſunt ppetua er per cõſequẽs a pꝑte poſt
infinita. vñ Berñ. O miſerabiles miſeri quos

huiꝰ vite miſerie ſeducũt:vtĩ bonis dies ducãt

⁊ in puncto ad inferna deſcẽdãt vbi nõ vno die
aut ano nec decẽ aut centũ mulibo õnoꝝ crucia⸗
bunt᷑ ſed ſine fine ſeculoꝝ.Ueergo ⁊ve tibi pec⸗

catoꝛ niſi penitueris. Quinto qꝛ infinitos in

potẽtia hoĩes moꝛte damnat.Nã ſᷣm Bonauẽ.

in.iij. di. xx. q.iiij.cõcoꝛ. Rich.ſi deo placeret in⸗

diuidua hũana młtiplicari in ifinitũ oĩa illa ꝑ
pctm̃ Ade vnicũ coꝛrũperent᷑.⁊ in potẽtia eſſẽt
coꝛrupta ac moꝛti dãnata. Itẽ ſi poneñ.caſũ ꝙ
oẽs hoĩes quot fuerũt a pncipio mũdi⁊ fierent
ſine fine:co nſentirẽt in vnũ pctm̃ cõmiſſum ab
aliq̊:oẽs digni eſſẽt moꝛte ⁊ daãnatõe Roma.j.
Digni ſunt moꝛte nõ ſolũ qui faciũt: ſed etiã qͥ
ↄſentiũt faciẽtib.O g̊ cariſſimi ꝑtimeſcamꝰ qꝛ
ecce om̃s moꝛi habemꝰ ꝓ pcõ liq; in baptiſmo

remiſſo.qͥd ergo erit ꝓ actualibo pctis. Ulci⸗/
mo qꝛ pem̃ infinitũ meritũ paſſiõis xpᷣi et bea

te marie acoĩm ſcrõꝛũ ⁊ totius eccłie abalienat
vtpote ab iimicis dei ⁊ occiſoꝛibo xpᷣi. Aug.ſ uꝑ
Heb. Per oẽ pœm̃ moꝛtale qð cõmittimꝰ qᷓ;tũ
in nobis ẽ xpᷣm crucifigimꝰ.⁊ ſic oĩa bona q fe⸗

cimꝰ⁊ bona eccłie ꝑdimus.O qͥs ſufficiat enar

rare qᷓnta mala infinita facitpœm̃.

RAirca teniũ ergo de ꝑmiſſiõe pci queritur

Cur deus bonꝰ ꝑmitcit tantũ malũ.̊ eſt pctm̃̃
fieri per mũdũ.Ad qð bꝛeuit᷑ rñndet᷑ im Bona.

q;tũ

in pᷣncipio di. xlvij. ꝙ deus oꝛdinatiſſime pmit
ꝛimo ꝓpter hoĩs liberũ arbitriũ ⁊ peccare

tit.
potẽtem.decet eni vt vnãquãq; rem ꝓpꝛios mo

tus agere ſinat.⁊ ñ cogat libertatẽ arbitrij quã⸗

cõdidit.vt dicit Augꝰ.vij.de ciuitate dei.nam ſi
cogeret ⁊ nõ ꝑmitteret peccare iam nõ eſſet libe⸗
rum arbitrium. Secũdo ꝗpter electoꝝ głiam ⁊

5

maioꝛẽ iocũditatẽ ſq; quã habebũt ex ᷣ ꝙ pec⸗,

Quarto ꝓpter iuſticie equitatẽ in repꝛoboꝝ pu⸗

nitione.Exemplũ ꝙ pctm̃ eſt grauiſſimũ ⁊ da⸗/

nabile Legit᷑ in vita ſocioꝝ beati Franciſci et in
diſcipulo de quodã apoſtata ex oꝛdine cui ap⸗
paruit xpᷣs fundẽs ſanguinẽ quaſi recẽtẽ ex qͥn/
q; vulneribo abundãter dicens.Ecce quõ petĩ
tuum vulnera mea renouat ⁊ me cucifigis ad
tuã dãnationẽ. Et ille territꝰ veniã petijt ⁊ fideł
in oꝛdine ꝑmanſit. Rogemꝰ xpᷣm.⁊ c.

Sabbato poſt pꝛimã dñicã Sermo. rij. ſch
de pctõꝝ venialiũ euitatiõe ⁊ diſcernẽdis eis.

Recepit eis ie⸗

p ſus di.emini dixeritis viſionẽ do⸗
nec filius hoĩs a mortuis reſurgat.
Matth.xvij.⁊ ĩ euãgelio hodierno.ODñs ieſus
tam verbis qᷓ; factis in ſeipᷣo docuit nos caue⸗

re om̃e petm̃ nõ ſolũ moꝛtale ſed etiam veniale

qᷓntũ poſſumꝰ.ſic em̃ con ari debet bonus xpᷣia
nus. Ideo apoſtolꝰ ĩ epiſtola hodierna.ſ.Theſ

ſal.v.oiĩbus dicit. Ab om̃i ſpecie mala abſtine⸗
tevos.et hocꝓ themate alio.P

ieſus exempiũ nobis pꝛebens.dum diſcipulis
oſtẽdiſſet in monte gloꝛiã ſuã in trãſfiguratiõe
tandẽ deſcendẽtibus illis de mõte pꝛecepit eis
ne viſionẽ illã dicerẽt.hoc ideo:ne ĩ populo hoc
foꝛet incredibile pꝛo rei magnitudine.ſᷣm Hie⸗

ronymũ. Et etiã ideo ſᷣm Remigiũ.ne ſi maie⸗

ſtas xpᷣi in ꝓꝑło diuulgaretur populi reſiſtẽdo
bpncipibus ſacerdotũ impediret eius paſſionẽ.
⁊ ſic redemptio humani generis retardaretur.
inſuꝑ ideo etiã vt nobis exẽplũ daret occultare
bona noſtra ne ſaltẽ venialiter in vana glłlia ele⸗
uemur.ideo pꝛecepit vſq; in diẽ moꝛtis nõ pu⸗

ꝛoinde dominꝰ

blicari.vt patet in eujgelio. Exquo ergo docer

xpᷣs cauere etiã venialia. Idcirco de pœis venia
mũ de venialiũ diligẽti euitatiöe.
ecũdũ de hoĩm ſine venialiviteductiõe.
Tertiũ de venialiũ a moꝛtali diſcretiõe.

SLkWirca pꝛimũ de diligẽti euitatiõe pecati ve
nialis Notandũ ꝙ valde vtile eſt ſcire q̃re qui⸗
libet chꝛiſtianꝰ debet diligẽter cauere non ſolũ

peccatũ moꝛtale ſed etiã peccatũ veniale ꝓ poſ⸗
ſe. Et ad id notãtur ſ̃j Aureo.in cõpen.li.iij.ca.

riij plures ratiões: que etiã ab alijs doctoꝛilby
ſimul colligunk. e

lub tria myſteria in hoc ᷣmone decarabimus

care noluerũt cũ potuerũt.Tertio pter müuſeri/
coꝛdie dei daritatẽ in penitẽte vt manifeſtetur.

.

— —. — ——ð

—2 —

—

— — — — — —

— ———

—

— —
——

—

— —

*
„
ſ
.* ..
D D
* %
4 9
£
5
D
ı⬤
*
9

2

pꝛimo quia animã maculat.

Scðᷣo qꝛ boni oꝑis impedimentũ pꝛeſtat.

LCercio qꝛ charitatis feruoꝛẽ laſſat.

Q Quarto qꝛ diſpoſicionẽ ad moꝛtale cauſat.

Quinto qꝛ exſoluere penã obligat.
Ultimo qꝛ a felicitate celeſti retardat.
Pꝛimo inq;.quia peccatũ veniale aiam ma⸗
culat.⁊ ſi nõ totaliter obtenebꝛando.tamẽ ali⸗
qualiter obſcurado.Unde ſanctus Greg.dicit
ꝙ veniale pctm̃ obſcurat.moꝛtale obtenebꝛat.
Exemplũ:aliquãdo denigratur imago aliqua

depieta intantũ vt videri nõ poſſit.aliquando

vero ſic obſcurat᷑ ꝙ videri quidẽ poſſit ſed non
plene diſcerni.ſic eſt in ꝓpoſito ſᷣm Aureolũ vbi
ſupꝛa. Item aliud exempluʒ de armis totaliter
rubigine denigratis.⁊ de partiali eoꝝ rubigi⸗
ne. Iteʒ de ſoꝛdidata veſte in parte vel in toto in
qua nõ licet ↄſpectui regis apparere. C Se
cundo veniale cauendũ eſt.qꝛ boni operis im⸗/
pedimentũ pᷣſtat.ſicut quando pondus graue

poniturſuperequum:minus ꝓmptus eritad
currendũ.⁊ ſic pᷣmiũ acedẽtale qð debet᷑ bonis

operibus in celo minuit.nõ qͥdem illud qð ha⸗
bemꝰiam repoſitũ ꝑ merita.ſed qð mereremur
ꝑ bona opera que medio tempoꝛe faceremus ſi

venialia nõ fierent. ꝓpterea poſt venialiũ perpe⸗
trationẽ opoꝛtet nos opera quedã cõuerteread

ſolutiõeʒ hmõi debitoꝝ per que nobis deberet
creſcere cumulłꝰeterni pᷣmij in celo.hec Aureolꝰ

Tercio qꝛ chanitatis feruoꝛeʒ laſſat ⁊ dimi⸗
nuit.ſicut aqua in ignẽ ꝓiecta.⁊ ſi ignẽ nõ extin
guat feruoꝛẽ tñ illiꝰtẽperat.Aug. Minꝰte dñe

amat qͥ tecũ aliquid amat qð nò ꝓpter te amat.

UNQuarto qꝛ diſponit ad moꝛtale.naʒ ve

nialia ſepe ſunt occaſiõeſ moꝛtaliũ pctõꝝ ⁊.hoc
accidit quãdoq; ex ↄſcia.quia vt Aug.dicit.oẽ
qð fit consra conſcientiã edificat ad gehennaʒ.
Secundo quãdoq; fit ex complacentia. Aug.
Nullũ pctm eſt adeo veniale qð nõ fiat moꝛta⸗

le dũ nimis placet.glo.ſq; vſq; ad cõtemptũ.di.

xxv.S.criminis.Tercio ex intentionis malicia.
Mat.v.Qui viderit mulierẽ ⁊c.Quarto diſpo

ſitiue ex frequẽtia.nã ꝑ lapſum frequentẽ in ve
nialia diſponitur hõ ad moꝛtalia.ſicut exempli

gratia frequenter ſine cauſa iurãs labitur in ꝑ⸗
luriũ.nam ⁊ gutta cauat lapideʒ nõ vi ſed ſepe
cadendo.Ideo Greg. Uitaſti grandia vide ne
obꝛuaris arena.Quinto quandoq; fit ex ꝓgreſ

ſus iualeſcentia.nã licet pctm veniale in ſubſtã

tia nõ poſſit fieri moꝛtale ſed ex veniali occaſio/⸗
naliter põt fieri ꝓgreſſus ad moꝛtale ſi nõ ꝓhi⸗
bet᷑. Exẽplũ patʒ in pᷣmis motib venialibo quã
doq; delecatio inualeſcit ꝙ confeſſus accedit ⁊
tũc moꝛtale erit. Itẽ poſt baptiſmũ i ꝑuulis pᷣ/⸗

mo ſurgũt venialia puta vituperia.mẽdacia.et

bmõi.poſtea moꝛtalia. Hec Aureo.S. Quinto
qꝛ exſolutiõi pene obligat.nã liq; nõ obliget ad

penã eterno.tñ obligat ad tẽpoꝛalę ſatiſfacciõezʒ

— —

vel in pñti.vel ſi hic nõ ſoluit granius ſoluetin·
purgatoꝛio. Ultio qꝛ a felicitate celeſti retai⸗

dat.nunq; em̃ ab aliquo facies deividebit᷑ do⸗

nec ſoluat minimũ quadrantẽ venialiũ pctõꝛũ

vel hicvel in purgatoꝛio:vł ſaltẽ ꝑ indulgẽtias

plenas.opoꝛtet eni quelibet ita mũdũ eſie ante
introitũ ꝑadiſi ſicut fuerat in innocẽtia baptiſ⸗
mali. HecAureo.S. O g̊ hõ xpᷣiane cohibe in te
pctã etiã venialia qᷓntuʒ potes.quia penã lues
pꝛo omibus. OðGMM
XKirca ſcm de vite ductiõe ſine pctõ veniali
querit᷑ vtrũ aliqs hoim poſſit vitã ducere in p⸗
ſenti ſine pcõ veniali. Rñndet᷑ ſm Aureo.vbiS.
ca.xij.alioſq; doct.ꝙ ſi loq mur de tota vita ho⸗

minis qͥ puenit iam ad etatẽ adultã de excellẽti
⁊ ſpecialiſſima gra eſt ꝙ talis ſine veniali pctõ
lit. ſicut ðt Aug.de beata vᷣgine.nec excipit᷑ aliqᷣs
alius poſt xpᷣm niſi ſola btã vgo:ſed omẽs alij

peccauerũt qñq; venialit᷑ in vita.vñ.j. Johis.i.

Di dixerimꝰ qꝛ pcti ñ habemꝰ vitas i nob nõ

eſt. Itẽ ſi vero loq mur de aliq;ᷓ particulavite pꝛie

ſentis.ſic ad aliqð tpᷣs põt aliqs viuere ſine pec
cato veniali Iſta patẽt ꝑ exẽplũ.qꝛ nauta poteſt

ſingula foꝛamia nauis ad boꝛam obſtruere ne

aq itret:ſed nõ põt ſimul oĩa obſtruere ſicꝙ aq̃
nuſq; ⁊ nũq; ſubintret. Vñ ſi in aliqͥ hoie ſit ca
ritas etiã ꝑfecta.hec nõ facit ꝙ petm̃ veniale nõ

adueiat:ſʒ facit ꝙ nõ duret.qꝛ quẽadmodũ ca⸗

minꝰ ignis guttã aq appoſitã citiꝰ cõſumit.ita

pfecta canitas ſtati inflamat hoĩem vt de venia
li pctõ doleat ⁊ peniteat.qð nõ facit caritas im
ꝑfecta.ſʒ imꝑfecti aggregãt multa venialia per

que diſponunt᷑ ad grauia.hec vbi S.

—

,Airca tertiũ de noticia venialiũ ⁊ diſcretiõe

a moꝛtalibo pctis. Querũ qũo diſcerni habeãt
? differãt veialia pctã a moꝛtalibo. Ad qð norra
ꝙ in plibus differũt ⁊ diſcernuut᷑. Pꝛimo ĩ gñe
cõpaſſibilitate.qꝛ pctã venialia ſtãt ſił cum gr̃a

ſpũſſci.etiã in ſanctis ſed moꝛtale nö. Scðo
in obligatiõis grauitate.quiavt magiſter in.ij.
diſ. xlij. deſcribit vtrũ q;. Moꝛtale inquit eſt ꝑ

quod homo moꝛtẽ eternã meret᷑:ſed veniale eſt
quod hoĩem vſq; in reatũ ꝑpetue moꝛtꝭ nõ gra
uat.verũtamẽ penã meretur ſed facile indulget᷑
Hec ibi. Tertio differũt in remiſſiõis quali⸗
tate.quia moꝛtale nõ remittit᷑ niſi ꝑ ſpecialẽ cõ⸗
tritionẽ ⁊ cõfeſſiõeʒ:ſʒ adveialis pcti remiſſionẽ

ſufficit generalis cõtritio⁊ hmõi.vt dictũ eſt de

penitẽtia. Quarto in cauſalitate.nã moꝛtale

plerũq; fit ex certa malicia.licʒ qñq; etiã qͥs pec

cet moꝛtaliter ex fragilitate.vt cũ foꝛnicat᷑.ſʒ pec
catũ veniale vt cõmuniꝰ fit ex ignoꝛatia vł in⸗
firmitate.fit etiã veniale petm̃ ex euẽtu ſᷣm ꝙ de
peccato moꝛtali fit veniale.id eſt venia dignu,.
2⁊ ſufficlat. Z Ulctimo in offenſe modicitate
Unde Aug.vt habetur.xxv. di. S. Als ea demũ.
ðᷣt. Que ſint minuta pctã lʒ oib nota ſinttñ qꝛ
lõgũ eſt vc omia replicent᷑ opus eſtvt exeis ali

Dominica ſecunda quadrageſime

gqua nominemꝰ. Quotiẽs ait aliqͥs in cibo vel
potu plus accipit qᷓ; neceſſe ẽ.quotiẽs plus lo⸗
quit᷑ plus tacet qᷓ; expedit.quotiẽs pauꝑes im
poꝛtune petẽtes exaſperat.quotiẽs ſanꝰ alijs ie
iunãtibo pꝛandet.aut ſomno deditꝰ ad eccłliam
tardius ſurgit.ad minuta pcta nouerit ꝑtinere
quotiẽs excepto filioꝝ deſiderio vxoꝛẽ ſuam co
gnouerit.incarceratos tardiꝰ requiſiuerit.ifir⸗
mos tardiꝰviſitauerit.diſcoꝛdes cõcoꝛdare ne⸗
glexerit.pluſqᷓ; opoꝛtet ſuos exaſꝑauerit.aut ã⸗
plius blãditꝰfuerit.ſi maioꝛi adulari voluerit.
ſi fabulis ocioſis ſe occupauerit.⁊c.hec⁊ plura
ibidẽ Aug.q̃ inductiue ponantur ꝓ exeplo. Nã
legit᷑ ĩ ceſario ⁊ ſpeculo diſ.vj.exẽ.xcix.ꝙ quedã
icluſavidit in nocte lucẽ magnã q̃ſi diei fulgere
⁊ ecce vidit iuxta ſepulchꝝ cuiuſdã clerici beatã
virginẽ mariã aſtare:⁊ aia clerici ſtabat ſupᷣ tu⸗
mulũ q̃ſi columba niuea quã beata vᷣgo in bꝛa

chia accepit.in trogauit incluſa illa q̃ eſſet.⁊ re⸗/

ſpõdit.ego ſum mr xpᷣi ⁊ aiam huiꝰ clerici in ce
luũ afferreveni.qꝛ inocẽtervixit. Rogẽꝰ ̊ xpCʒ ⁊c.

Dñica ſecũda in q̃drageſima Sermo.xiij.in

mane de regulis cognitiois pctõꝝ moꝛtaliũ.

Eſpongés Je

r ſuus ait illi. O mulier magnã eſt fi

des tua fiat tibi ſicut vis:⁊ ſanata

eſt filia eiꝰ ex illa hoꝛa.Mat.xv.?
in euãgelio hodierno ſᷣm cõſuetudinẽ eccłiarũ
pluriũ.Suꝑ quiba vᷣbis Raba.dicit ſic.Si qs
cõſcientiã habet alicuiꝰ vitij ſoꝛde pollutã:filiã

habet malea demonio vexatã. Itẽ ſi quis bõa
que geſſit pctõꝝ peſte fedauit:filiã habet imun

di ſpuũs furijs agitatã.ideoq; neceſſe ẽvt ad pꝛie
ces lachꝛymaſq; cõfugiat:ſctõꝛũq; ĩterceſſiöes
⁊ auxilia qrat.hec Raba.Et nos ̊ chariſſimi

q multis pctis leſimus aias nr̃as ⁊ demonijs

mulieris chananee ⁊ accedamꝰ ad xpᷣm miſeri⸗
coꝛdiã poſtulañ.foꝛti fide ⁊ humillume penitẽ⸗

cctẽ verba pᷣdicca.fiat tibi ſicut vis ⁊ ſanet᷑ filia.
id eſt cõſcia nr̃a ex oĩbus pctis. Itaq; vt agno⸗
ſcere valeamꝰ pctã moꝛtalia.⁊ de eis ſanitatẽ a

xpᷣo q̃rere ꝑ penitẽtiã ⁊ cõfeſſionẽ.ac de cetero ca

uere declarabim? centas regulas theologicas ĩ
tribo myſterijs diſtinctas ꝓ hocſermone.
Sand de regulis ex parte cognitiõis.
ecũdũ de regulis ex parte dilectiõis.
Lertiũ de regulis ex ꝑte volitöls.

A Lirca bᷣmũ de cognitõe pctõꝝ moꝛtaliũ et

venialiũ Nota ꝙ pᷣcipue tres regule tradunt᷑ a
cheologis circa cognitionẽe.
SBaun ðꝛ inquiſitiõis.
Secũda ðꝛ dubitatiõis.
Tertia ðꝛ ignoꝛatiiis.
Pꝛima regula quã ponit Antho.florẽ.parte.j.

4

quãdo

ſume tl.ir. ca. .cẽm cãcellariü panſieñ.ſe; ꝙ cui⸗

libet hoĩ multũ expedit inqrere? ſcire de q̃litate

ſue culpe:qᷓ;uis nõ qlibet teneat᷑ ſcire de quoli⸗

bet pc an ſit moꝛtale vłveniale.declarat᷑.quia &

cõmunes hoiĩes de ſingulis ſcire nõ poſſũt: ſed
iuxta vires vniuſcuiuſq; ⁊ ſtatũ put poſſunt te
nent᷑ ⁊ plus ecclłiaſtici q́; laici.⁊ iter eccłiaſticos
pᷣlati ex officdo plus obligant᷑.vt patzʒ.xxxvj.di.
per totũ.Et huliꝰ regule ratio eſt.quia Seneca
ad Lucillũ dicit. Nõ eſt extrinſecus malũ nr̃jm

intra nos eſt:in viſcerib noſtris ſedet.ſed ideo

difficulter ad ſanitatẽ venimꝰ.quia nos egrota
re neſcimꝰ.hec ille. Jdeoq; opus eſt inquirere ⁊
verba dei audire vt ſciamꝰ curare ⁊ cauere. Si
em̃ inquirimꝰ ⁊ cõſulimꝰ medicos de infirmi⸗

tatibus coꝛꝑalib:quãto magis debemꝰ inqui

rere ⁊ cõſulere de pctis.Ad id ẽ autoꝛitas Aug.
xxj.de ciuitate dei.ca.vlti.dicẽtis ſic. Que ſint il
la peccata que impediũt peruentionẽ ad regnũ
dei difficillimũ eſt inuenire ⁊ ꝑiculoſiſſimũ dif
finire.Ego inquit certe vſq; ad hoctẽpus cum
inde ſatagerẽ ad eoꝝidaginẽ ꝑuenire nõ potui.
hec Augꝰ. B Sed põt queni q̃revoluit deꝰ
peccatoꝝ qualitatẽ occultã nobis fieri quo ad
plurima eoꝛũ. Rñdet ibidẽ Aug. ſic. Foꝛtaſſis
inquit ꝓpterea latent ne ſtudiũ pficendi ad oĩia
peccata cauenda pigreſcat.quoniã ſi ſcire᷑ que

vel qualia ſint delicta pꝛo quib etiã ꝑmanẽti⸗

bus nec ꝓuectu vite melioꝛis iterceſſio ſit a ſan⸗
ctis inquirẽda ⁊ ſperãda eis ſecura ſe dbuolue
ret humana ſegnitia.nec iuolui talibꝰ implica⸗

mẽtis vllius vᷣtutis expeditiõe curaret.hec ibi.

O ergo homo diſce que peccata ſint cõfitenda.
⁊ quere talẽ ↄfeſſoꝛẽ qui melius nouit diſcerne
re. Secũda regula ꝙ qͥcunq; facit aliquid de
q̊ dubitat eſſe pctm̃ moꝛtale.peccat talis moꝛ⸗
taliter.quia diſcrimini moꝛtalis pctt exponit ſe

unt 1 s ipᷣm. vnde Bonauẽ. ſup.iiij.di.xvij.dicit. ꝙ du⸗
ſubiecimꝰ.recognoſcamꝰ noſipᷣos exẽplo huiꝰ

bitãs de aliquo pctõ cõmiſſo.ſi eſt moꝛtale vel
veniale:tenet᷑ cõfiteri:ne diſcrimini ſe exponat.

9 n. foꝛti fide ⁊ humillum BHec regula ponit᷑ etiã per Anthoñn.vbi ſupꝛa.
do q̃tenus audire valeamꝰ pijſſimũ ieſum di⸗/

ercia regła ꝙ ignoꝛãtia nõ ſemꝑ excuſat
hoiĩiem a pctõ qn illud ſit moꝛtale.Declarat᷑ ſᷣm
Bona.ſupꝑ.ij.di.xxij.⁊ Rich.alioſq;.qꝛ ignoꝛã
tia quedã eſt iuincibilis:vt ĩ infãtibꝛ ⁊ amẽtib
pmol ignoꝛaci excuſat a toto Siliter i ebꝛijs
ine culpa incidit quis ebꝛietatẽ.qꝛ non
aduertit foꝛtitudinẽ vini vt Noe excuſat᷑.als ſi
ex culpa nõ excuſat᷑ a toto ſʒ a tãto vt Loth. Itẽ
ignoꝛaãtia q̃dã ẽ vincibilis ſʒ craſſa ⁊ ſupina cũ
qͥs ex negligẽtia nõ curat vitatẽ diſcere cũ poſſʒ
et hec excuſat a tãto.ſ.q nõ eſt tã graue pctm̃.ſʒ
nõ excuſat quin ſit moꝛtale in his q̃ ſunt de pᷣce

pto diuino ⁊ nature.xxxviij.di.Qui ea.Deniq; .

alia eſt ignoꝛãtia affecata:qua qͥs nõvult ſcire
vᷣitatẽ vt liberiꝰ peccet.⁊ hec nõ excuſat nec alle

uiat pem̃ vt dici᷑t Angelica.quin potius gra⸗
uat.ſicut exempli gratia.ſi ſeruus necvult audi

— VFo — —

— —

4

— — —

— — — —

S— —

— E— — 1

Bermo

re verba dñi ſui nec facerè grauiꝰoffẽdit qᷓ; qui
audit.tñ nõ implet.Er his pqʒ quomodo ſit cõ⸗
fitendum de huuſmodi.
D irca còm de regulis põꝝ q̃ accipiun

Drur er ꝑte dilecõis. Et ſic in oꝛdie ad pꝛedicta

Quarta regula ðꝛ cõtrarietas diuine charitatj.

⁊ eſt talis.Om̃e qð directe cõtrariat᷑ diuine cha

ritati eſt pom̃ moꝛtale.⁊ hãc ponit Tho.ij.ij.q.
lix.ar.iiij. Rõ qꝛ charitas et pemm̃ moꝛtale ſunt
cõtraria q̃ ſe mutuo nõ cõpatiunt᷑ vt dicit Aug.
ſuꝑ Joh̊.nam ſᷣm Rayne.in ſũma ꝑ charitateʒ

mens cõuertit᷑ ad deũ ⁊ deo cõiũgit᷑.j. Joh.iijj.

Qui manet in charitate in deo manet ⁊ deus in
eo ⁊c̃.Sed ꝑ pœm̃ moꝛtale mens auertit᷑ a ðᷣo.
ſicut g̊ cõuerti ad deũ ⁊ auerti a deo nõ poſſunt
in eoe hoie eẽ ſimul.ſic charitas ⁊ pctin moꝛta
le. Pꝛoinde oẽ qð eſt cõtra charitatẽ directe.ſic
odire deũ.blaſfemare.idolatrare.ꝑiurare ĩ noĩe
eiꝰ.⁊ hmõi eſt de gñe ſꝑ pccm̃ moꝛtale. Si aũt
aligꝗd nõ ſit directe cõtra charitatẽ dei licet ſit cõ⸗
tra feruoꝛeʒ charitatis veniale eſt.puta ſi qͥs ni⸗
mis diligit diuitias.et hmõi.tñ atra deũ ita ꝙ;
Apter amoꝛẽ talẽ creature nullo mõ vellet facere
cõtra dei pᷣceptũ.veniale pctm̃ eſt. Alioqn ſi in⸗
tantũ diligeret ꝙ ꝓpter amoꝛẽ ſq diuitiarũ vel
honoꝝ vel filioꝝ.⁊ hmõi.ꝑatus eſſet facere con
tra dei pꝛeceptũ:eſſet cõtra charitatẽ ⁊ moꝛtale.
Quinta regula dicit᷑ offenſa fraterne dilectiõis
ſcilicet ꝙ om̃e illud in quo notabiliter offendit

ꝓximi dilectio eſt moꝛtale pctm̃. Dici᷑ notabilłr

qꝛ ſᷣm Tho.ij.ij.q.lxvj.ar.vj.id qdðᷣ modicũ eſt

ratio appᷣhendit quaſi nihil.ex.ij.phᷣicoꝝ.iõ in

modico offendere veniale reputaturi puta fu⸗
rari obolũ vel acũſed notabiłr offendere cõtra
charicatẽ ꝓximi moꝛtale eſt.Exemplũ de ſingu
lis pᷣceptis ſcðᷣetabule ſq de ꝓximis.ſi qͥs pꝛeʒ

vel matrẽ notabilr exaſperat.vł ꝓximũ in coꝛꝑe

vel rebo vel vxoꝛe vel fama ledit aut ledere ĩten⸗
dit notabiłr in aliquo.ſimiłr ſi qs minus iuſte
iudicat ꝓximo vel calũniat᷑ vel oppꝛimit illuzʒ.
oĩa hmõi ſunt cõtra pᷣceptũ charitatis.ergo ⁊c.
E Serxta regula dicit᷑ cõtrariatio conſcien
tie ꝓpꝛie aliqͥd dictantis.ſq ꝙ oẽ qð fit cõtra cõ⸗
ſciam edificat ad gehẽnã.hãc o nit Aug. xxviij.
q.j.omes.S.ex his.⁊ intelligit᷑ ſi cõſcia ſit fixa ꝙ;
illð ſit moꝛtale.Silłr ſi eſt ↄſcia dubitãs de hᷣ vt
patuit ex ſcdᷣa regła.Si ãt ↄſcia ẽ timidade hoc
et ſcrupuloſe titubãs dũmodo ſub cõditione
actualiter vel habitualr nolit peccare moꝛtałr
nõ peccat ſᷣm Ancthoñ.floꝛeñ.vbi ſupᷣ.? Aureo.
in cõpen.niſi eẽt in his q̃ ſũt manifeſte ↄtra legẽ
dei ⁊ nature. Ratio regule eſt ſ̃ᷣm Tho.ĩ quod⸗

libeco.iij.q.añpenult᷑.qꝛ actꝰhũanꝰiudicat᷑ ſᷣm

idi qð voluntas fert᷑.nã ⁊ Hieronymꝰ.xxiiij.q.

j.c.odi.dicit:q deꝰiudicat cauſas potiꝰqᷓ; oꝑa.

ſicut exempli gratia.ſi quis volẽs occidere pf̃eʒ

occidit ſeruũ.patricida eſt coꝛã deo ⁊c.Et econ⸗

uerſo.ſi qs volens occidere beſtiã occidit boĩeʒ

XII

90
debita diligẽtia adhibita:nõ eſt homicida Si

ad/ꝓoſitũ qui in cõſciẽtia diccat hoc nõ eſſe fa⸗

dendũ qꝛ moꝛtale eſt.ſi cõtra conſcietiã facit:iu
dicatur reus.vnde O tu pccõꝛ diſce ꝙ ð oibus
que feciſti cõtra caritatẽ dei ⁊ etiã pꝛoximi:⁊ cõ⸗

tra conſcientiã debes cõfiteri.Exemplũ legit᷑ in
ſpeculo.di. ij. exẽplo.ix. quidã nõ tenẽs con⸗
ſaẽtiã rectã in cauẽdis vitijs infirmatus coꝛã

aſtantibo dixit. Ecce video infernũ apertũ et ſa-
than ⁊ cayphã cuʒ ceteris qui occiderũt chꝛiſtiũ

in ꝓfundis ⁊ flamis tartari.int᷑ quos heu mi⸗
hi infeliei locũ perditiõis cõſpicio paratũ. Cũ

q; exhoꝛtaret᷑ ad penitentiã ⁊ ſpem. Reſpondit
deſperañ.nõ eſt mihi tẽpus penitẽdi cũ iam vi⸗

derim iudiciũ meũ.⁊ ſic expirauit.
F Airca tertiũ de alijs regulis que accipiũ
tur ex parte volũtatis ⁊ in oꝛdine ad pꝛedicta.
Septima regula dicit᷑ conſenſus ratiõis.⁊ po⸗
nit eam cancellariꝰpariſieñn.⁊ Anthoñ.vbi ſupᷣ.

videlʒ ꝙ nullũ eſt peccatũ moꝛtale actuale abſ⸗

q; conſenſu deliberato ratiõis vero vel int᷑pꝛe⸗
tatiuo.Et declarañ.ſubdit. Interpᷣtatiuũ autẽ
cõſenſum eſſe dichmꝰ dum habuit ratio tempꝰ
ſufficiens deliberandi ea circa que vitanda eſſe
peruigil tenebat᷑.⁊ nõ reſtitit dũ repugnare de⸗

buit. Nam ſicut qui tacet cõſentire videt᷑. vt di⸗

citur de regulis iuris.ſic qui nõ reſiſtit dum de

bet interpᷣtatur cõſentire.quẽadmodũ qui non

reſiſtit ſerpeti intrati ſinũ eius. Ad idem de pe.
diſt. j. ca. Uoluiſſent. Gꝛego.dicit.q qcunq; nũ

qᷓ peccare deſinüt dum viuũt tales oſtẽdut ſcʒ
interpᷣtatiue ꝙ ſemꝑ in peccato manere cupiũt

⁊ per cõſequẽs iuſte in ꝑpetuũ in peccatis dam
nani digni ſunt. Ratio aũt huiꝰ regule dicte eſt
qavt Aug.xv.q.j.ca.j.dicit. Peccatũ vſq; adeo
voluntariũ malũ eſt ꝙ niſi ſit voluntariũ nul⸗
lo modo peccatũ eſt.̊ patʒ regula. ꝙᷓ Octa⸗
ua regula dicit᷑ finalis intetionis videlʒ ꝙ oĩs
acus intentus ad peccatũ moꝛtale pꝛinapalit᷑
eſt moꝛtalis etiã ſi non ſequatur intẽtũ.Et hoc
ſᷣm Ancthoñ.ſiue intendat᷑ actu ſiue habitualit᷑
Quod ſcitur per hoc ꝙ ſi talis operãs introga
tus cur hoc facit.reſponderet Ad hunc finẽ fe⸗
ci.⁊c̃. Hec regula ꝓbat᷑ ꝑ verbũ xpᷣi Matth̃ᷣ.v.
dicẽs.Qui viderit mulierẽ ad concupiſcẽdum
eam iam mechatꝰ eſt in coꝛde ſuo. Ex hoc patet
bmũ documẽtũ ꝙ qͥ deliberate cogitat ad pec/
candũ cum aliqua ⁊ quotiẽs ad hunc finẽ illã
alloquit᷑vel aſpicitvel mancipat vel aplexat᷑ ⁊c.

peccat moꝛtaliter totiẽs. dũmodo interioꝛ intẽ⸗

tio et actio exterioꝛ ſunt ſeparata ᷣm tempus.

⁊ ſicſunt diuerſa peccata.⁊ ideo ſingula cofitẽ⸗
da ſᷣm docoꝛes vtpote plura deoꝛdiata ⁊ deoꝛ

dinatões.Secꝰſi ſunt coiũcta ſᷣm tẽpus ⁊ cooꝛ
dqinata vt cauſa ⁊ effectus qꝛ ſic ſunt vnũ petin
foꝛmaliter illa plura. Secũdũ documẽtũ ꝙ

exquo cogitatiòis et intentiõis ſpecies ex obie⸗

cco iudicat᷑.ideo debet hõ ↄfiteri ſi illud pecca⸗

Dominica ſecunda quadrageſime

tũ voluit exercere cũ vᷣgine vł ↄiugata vłvidua

Nam ſi qͥs deliberate ſtendit peccare cum vᷣgi⸗
ne eſt ſtupꝛi ſpecies.ſi aũt cũ ↄiugata eſt adulte

riuʒ.ſi cum vidua voto cõſecrata eſt ſacrilegiũ.

Si cũ cõſanguinea inceſtus eſt. Si cõtra naar .“
o7
na regula dicit᷑ nimie affectiõis.que accipit᷑ ab

ram ſodomiticũ eſt.Et ſic debet cõfiteri.

Aug. xxv.di.S. Criminis.⁊ docto.viq; ꝙ nullũ

eſt adeo pctm veniale qͥn fiat moꝛtale dũ nimis

placet.hoc eſt duʒ cõſenſus fit vt in moꝛtale vel
dum otẽptꝰ ſeqͥtur.qꝛ ſic fit moꝛtale ꝑ cõtẽptuʒ
Vñ de pe.di.j.tres ſũt.in glo.ſcribit᷑ ſic. Si qͥs
ctẽnit venialia ꝓpter contẽptũ eoꝝ cõſtituit᷑ di
gnus moꝛte eterna. Sicut ſi qͥs ↄtẽnit obſtrue
re foꝛamina nauis ſubmergit. Et ecõuerſo nul
lum pctm̃ eſt adeo moꝛtale qͥn fiat veniale duʒ

diſplicet.i.nõ placʒ cõſenſu deliato. Et
hoc daret ex regula ſeptima pᷣdicta.Nã nec pec⸗

catũ moꝛtale nec etiã veniale dicit᷑ pctm̃ actuale
niſi ſit voluntariũ.qꝛ nemo peccat etiã venialłr
niſi cũ habet vo lũtatis vſum.Et nemo etiãve⸗
niałr peccat in eo qð nullo mõ põt ꝓhibere nec
ctiã potuit pᷣcauere.vt ptʒ ſᷣm Bonauẽ.ſuꝑ.ij.
di. xlj. O ergo hõ nõ potes cõqueri cõtra deũ.qꝛ
ſi vis potes deo auxiliãte cauere oẽ pctm̃. Naʒ
licet oia venialia pᷣcaueri vel ꝓhiberi nõ poſſũt
quin ĩ aliqð eoꝝ tota vita icidat qͥſ:tñ nullũ eſt
ſingularit qð nõ poſſit pᷣcaueri. Hec Bonauẽ.
Decima regula ðꝛ pnie actiõis:vicʒ ꝙ oẽ pec
catũ q̃ntũcunq; moꝛtale graue ꝑ pniaʒ verãa ſe/⸗
qᷓntẽ fit veniale.id eſt venia dignũ.UVñ Math.
iiij. Penitentã agite appꝛopinq̃bit em regnũ ce
loꝝ.Et ad pᷣmiſſa ponemꝰfinale exẽplũ in ſpe⸗
culo exem.di.vij.exẽplo.liiij.ꝙ in Anglia rectoꝛ
culuſdã eccłie pecũioſus ⁊ luxurioſus ĩfirmatꝰ
grauiter oꝛdinẽ pᷣdicatoꝛũ itrauit. Et cũ aliq̃n⸗
tulũ cõualuiſſet exiuit:⁊ multis ſe criminibo ex/⸗
poſuit.Uñ vidit in ſõnis xpᷣm dñm iĩ aere ſedẽ⸗
tẽ ad iudicãduz.⁊ oĩa pctã ſua ſuꝑ caput ſuũ eẽ
ſcripta ⁊ infernũ ſubtꝰhiantẽ ad ſe recipiendũ.

Cunq; territꝰad xpᷣm reſpiceret vidit terribiẽ ?Z

itolerabilẽ pluſqᷓ; ĩfernuʒ ⁊ dicentẽ.Aut ſoluat
3 ciũ ꝓ pœis aut in iĩfernũ vadat.Euigilãs cuʒ
lachꝛymis cõfeſſus eſt ⁊ habitũ oꝛdinis reſũp⸗

ſit. ⁊ dimiſſa ſũt ſibi pccã. Poſt mẽſeʒ migrauit

ſacramentis munitꝰ in xpᷣo.⁊ ſaluatꝰeſt ꝓut re
uelatũ eſt cõfeſſoꝛi ſuo apꝑẽdo. Rogemꝰꝗ̊ Je⸗
ſum chꝛiſtum ꝛ7.

Dñica ſcða qͥdrageſime poſt pꝛandiũ. Ser⸗

mo. xiiij. de alijs regulis peccatoꝝ.

On vocauit
nos de in imũdiciã ſʒ in ſctifi⸗
catiõeʒ in xpᷣo ieſu dñno noſtro.
Uerba ſunt apłi.j.ad The.iiij.⁊ ĩ epła hodier
na. J Itẽ aliud thema. A pctõ meo mũda
me deꝰ. Qm̃ iniqtateʒ meã ego cognoſco.ps.l.

Chariſſimi ſi igere aduertimꝰſũme neceſſa
riũ eſt hoĩ cognoſcere ſua pctã.et illa ſũmo ſtu⸗
dio de cetero cauere.ac de cõmiſſis pniaʒ agere:
vt miſicoꝛdiã a deo poſſit obtinere. Naʒ ad id
monet nos rõ nr̃e vocatiõis.Quare em̃ nos d
us vocauit ⁊ elegit ad xpᷣianitatẽ niſi vtiq; vt ſi
mus ſcti et in maculati ab oĩ pctõ.⁊ digne gr̃a
acglia dei. vt docet apłus in epła hodierna di⸗
cẽs. Hec eſt volũtas dei ſcificatio vr̃a.i.emũda
tio ab oĩ pctõ.Et ĩfra.Nõ in paſſiõe deſiderij ſi⸗
cut ⁊ gẽtes q̃ ignoꝛãt deũ.Et ifra. Nõ em̃ voca
uit nos deꝰ in imũdiciã ſq; pcti:ſʒ ĩ ſccificatõem.
⁊c̃. Sed qm̃ initiũ ſctificatiõis eſt noticia pccĩ
ꝓpꝛij ⁊ ſuijpᷣius ꝓut dict BerñF. Uñ et Seneca
in epłis. Qui peccare ſe neſcit.neſcit nec vult coꝛ
rigi.& ⁊c. Scðo qͥq; monet rõ curationis.ſ.a
pctis. Uñ Aug.ſuꝑ ps.il.dicit.Nemo eſt inſana
bilioꝛ eo qͥ ſibi ſanꝰvidet᷑. Sicut em̃ ĩfirmꝰqͥ nõ
cogno ſcit ĩfirmitatẽ ⁊ ꝑiculũ nõ curat q̃rere ſa⸗
nitatẽ. Sic in ꝓpoſito multe aĩe xpᷣi ſanguine re
dẽpte heu vtvidemꝰpereũt ĩ pctis qꝛ nõ cogno
ſcunt ſua pctã nec ꝑicula ꝑpendũt. Quocõtra
Berñ.in tinoe⸗2 Bug n ſoliloqo docẽt. ꝙ nul
la bꝛeuioꝛ ⁊ melioꝛ oꝛatio eẽ põt qᷓ; illa oꝛatio a
ſanctis tradita.ſc; Deus da vt nouerim me no

uerim te. Jõq; ⁊ pſal.oꝛat dicẽs ſupᷣ.Ampliꝰla⸗

ua me ab iniqtate ⁊ a pccõ meo mũda me Sub
dit.Qm̃ iniqtateʒ meã ego cognoſco ⁊c̃. Iaq;
de pctõꝝ cognitõe pᷣter pᷣdictas ſupᷣ regulas po

nemus adhuc plures alias in b̊ pᷣmone vt me⸗

liꝰ ſciamꝰ diſcernere ĩter lepꝛã ⁊ lepꝛã.ſcʒ moꝛta

lẽ ⁊ venialẽ.Et hec in trib articulis myſterioꝝ.

Seunn de regulis delictoꝝ in ſacramẽtis.
cðm de reglis trãſgreſſionũ in pꝛeceptis..

Terciũ de reglis offenſionum in pꝛoximis.

R irca pᷣmũ de ſacramẽtis ſuſcipiendis
Notandũ ſᷣm doctoꝛes tradunt᷑certe regule ad
cognoſcendũ ðlicta moꝛtalia vł venialia.Et de
iſtaꝝ regulaꝝ pmis duab plurima ſcripſi etiã
in q̃drageſimali de pnia ſᷣmone.xxxvij.LV.vi
de ſi placet ibi. Pꝛima regula ðꝛ idigne ſuſce⸗
ptiõis.vic; ꝙ qͥ cunq; aliqð ſacramẽtũ eccłie ſu⸗
ſcipit indigne.h̊ eſt cũ ↄſdentia moꝛtalis culpe.
totiẽs quotiẽs ſic ſuſcipit peccat moꝛtaliter. Et
hanc ponũt ⁊ tenẽt cõiter doctoꝛes ſuꝑ.iiij.De⸗
clarat᷑ ex autoꝛitate.j.ad Choꝝ.xj.ð euchariſtia
Qui inquit mãducat ⁊ bibit indigne iudiciũ ſi
bi mãducat ⁊ bibit.Unde de alijs etiã ſacramẽ
tis generalr Aug.ↄtra ꝑmenãõ.li.j.dicit.ꝙ ma⸗
li oẽs dicunt᷑ polluere ſacramẽtũ q̃ntũ in ipᷣis ẽ
cũ tñ illa ſacramẽta imploluta ꝑmaneãt.Sʒ h̊
ꝓ tanto qꝛ in bonis digne ſuſcipiẽtib ꝑmanẽt
ad pᷣmiũ.in malis aũt ad iudioũ. Hec ille. Itẽ

Bem̃.ſuꝑ cãtica.ſᷣmõe.xciiij.expᷣſſe dic ꝙ abſqʒ

ſpũſancto ſacramentũ oẽ ad iudiciũ ſumit᷑. Itẽ

boc idẽ ptʒ ex ratiõe.qꝛ qͥcunq; indigne cũ ↄſci⸗
enctia moꝛtalis culpe ſumit ſacramentũ facit ſa
gamento iniuriaʒ ⁊ irreuerentij. Sedvt Aug.

/

ſ/
tſa
ng⸗

Bermo

li.de vnico baptiſmo expꝛeſſe dicit ſic. Nulli ſa⸗
cramẽto faciẽda eſt iniuria.⁊ ptʒ li.oꝛiginaliũ.
XNenic exẽplificatõe ptʒ. Nõne iniuria fie
regi ſi qͥs eũ ſuſciꝑet in hoſpitiũ ſtercoꝛe ple
nũ.Dicqͥ regẽ xpᷣm ſuſcipit in ſacramẽto quo⸗
cunq; in pctis.Exẽplũ de ſi⸗ nles ſacramẽtis
pone. Pꝛimo de baptiſmo. S
ptiſmũ ſuſciꝑet ĩ volũtate pci exiſtẽs. Silr ſe⸗

cundo de ↄfirmatiõe.ſi qͥs incõtrit accedit ⁊c̃.

Tercio de oꝛdinis ſuſceptõe.Quarto de eucha
riſtia. Quiĩto de pnĩa ficta. Sexto de matrimo
nij ſacramẽto cum ↄſcia moꝛtalis pcti ſuſcipiẽ
do. Et vltimo de extrema vnctione ſiłr in pccõ
ſuſcepta Uñ in Angelica ſũma ſᷣm Bonauẽ.
ðꝛ ꝙ vnctio debet dari ĩfirmis tm̃ qui in moꝛ⸗
talipctõ nõ ſuntergo ⁊c̃. Unde quotiẽs quis
aliquod ſacramẽtũ indigne ſuſcipit tenet᷑ ↄfite
ri. Secunda regula ðꝛ indigne admini⸗

ſtratiõis. vic; ꝙꝙ quicũq; idigne hoc eſt cũ ↄoſci

„

entiò pqi moꝛtalis:vt miniſter eccłie aliqð ſa⸗
cramẽetũ adminiſtrat vel ꝑtractat:totiẽs moꝛ⸗

tałr peccat:quotiens hmõi actũ indigne facit.

Et patʒz autoꝛitate Auguſtini ad Parmenã.vt
habet᷑j.q.j.c. Oia ſacramẽta inquit obſunt in
digne tractantib: pſunt tñ digne ꝑ eos ſumẽ⸗/
tiby. Itẽ Dyoniſius.j.c.ecciaſtice hierarchie di.
Immũdis nec ſymbola:id eſt ſacramẽtalia ſi⸗
Ena tangere phas eſt. Pꝛoinde Ambꝛo. Me⸗
ius eſt ſaamẽtoꝝ celebꝛitatẽ oino dimittere
qᷓ; indignetracare. Unde pᷣſbyter tenet᷑ cõfiteri
quotiẽs immũdꝰtractauit vł miniſtrauit qð⸗

cunq; ſacramentũ. Nota ſᷣm Petrũ de paluöd.

⁊ Anthoñ.par.ij.ti.ix.c.xiij.ad om̃e ſacramẽtũ
ſuſcipiẽdũ pᷣterq; ad baptiſmũ neceſſaria eſt vt
ſit pᷣus ↄfeſſio de moꝛtali nondũ cõfeſſo. Hec
illi. In adminiſtrante aũt cũ ipᷣe nõ ſuſapit re⸗
qritur ſaltẽ tõtritio. Itẽ rõne pati.ſã Tho.in
iiij. di. xxiiij.querit.vtrũ aliquis in pcõ moꝛta

li exiſtẽs poſſit ſine pctõ vti oꝛdine ſuſcepto.Et
reſpondet dicens ꝙ exquo lexpᷣcepit Deut.xvj.
iuſte quod iuſtuʒ eſt exequaris. Ideo quicũqʒ

boc quod ſibi cõpetit ex oꝛdine facit ĩdigne qð
iuſtũ eſt iniuſte exeqͥtur:⁊ ſic ↄtra pᷣceptũ legis

facit.ac ꝑ hoc moꝛtaliter peccat.Quicunq; aũt
in pœõ moꝛtali exiſtens aliqð ſacrũ officiũ per

tractat:nõ eſt dubiũ quin indigne faciat.ergo
⁊c̃. Addit idẽ Tho.ꝙ de iure naturali eſt vt hõ
ſancta ſancte ꝑtractet.ideo nullus cõtra hocpᷣt
diſpẽſare.Uñn ↄdludit ꝙ quilibet miniſter eccle

ſie exiſtens in pctõ moꝛtali quotiẽs ſcẽter exhi

bet ſe in aliquo actu:vel tõgit res ſacras quaſi
ſuo officio vtens totiẽs peccat moꝛtaliter. Se⸗
cus ſi aliqua neceſſitate aliquod ſacrũ cõtinge

xret vł exequeret᷑. Sicut exempli gratia.ſi bapti

ſaret in articulo moꝛtis.hec Tho.Ex iſtis pꝛo
exemplo ptʒ ꝙ ſacerdos ĩ moꝛtali exiſtẽs quo⸗

tiens ſciẽter miſſaʒ celebꝛat vel ſacramentũ ad

miniſtrat al gri:vel abſoluit vel baptiſat extra

i qͥs adultꝰba⸗

articulũ neceſſitatis: vel matrimonia cõſecrat:

vel vncrionẽ extremã dat:moꝛtalit᷑ peccat. Ite,z
ſi dyaconꝰ euãgeliũ legit vel ſubdyaconꝰ eplaz
ſolenit᷑ in eccłia Itẽ epᷣus q̊tiẽs ↄfirmat in pccxçæ

peccat vel oꝛdines cõfert ⁊c. Itẽ opinari foꝛſitã
põt idẽ iudiciũ de leuãte in baptiſmo vel cõfir⸗
matiõe cũ ſint actus ſolẽnes. Ad hec exẽplũ de
Oʒa ſacerdote quẽ ſubito ꝑcuſſit dñs eo ꝙ ar⸗

„

cham tetigit indigne.ij. Regũ.vſ. ¶Ter

„

tia regula dicit᷑ cotempt? euagelij ⁊ gre ſacralis
ſcʒ ꝙ cõtẽptus de ſuſcipiẽdis ſacramẽtis ⁊ etii

de cõſilijs euãgelicis eſt culpa moꝛtalis ⁊ dam

nabilis.⁊ ideo ↄfiteri eſt neceſſitatj.Declaratur.

qꝛ ſᷣm fratrẽ Ange.de daua.⁊ doct.aliqua ſũt

ſacr̃a oino volũtaria.qꝛ ſine ipᷣis põt homo ſal,

uari ſi ea nõ vult ſuſciꝑe.vt ſũt matrimoniũ et
oꝛdo.tamẽ ⁊ iſta tene᷑ homo nõ cõtẽnere quaſi
nõ eſſent ſalutifera.vt patet ꝑ Anchoñ.in ſũma
qꝛ hocad hereſim ꝑtineret. Itẽ alia ſunt lacra⸗
mẽta oĩno ad ſalutẽ neceſſaria.vt baptiſmus:⁊

maxime penitẽtia poſt pctm moꝛtale. Similit᷑

neceſſania eſt ſaltẽ in voto cõfirmatio ⁊ eucha⸗
riſtie ſumptio ⁊ extrema vnctio ·j.q.j.ca. Remiſ
ſionẽ.S.ſʒ notãdũ.Et iſta ſi ex ↄtemptu obmit⸗

tunt᷑ cum haben poſſunt damnabile pam eſt.

Deniq; pſᷣm ſcotũ in.iiij.di.xv.Cõſilia oĩa euan

gelica:puta caſtitatꝭ obediẽtie pauꝑtatis ⁊ alia
Gᷓ;uis nõ aſtringãt oẽs ad ſeruãdũ:niſi qͥ ſeñ vo⸗ę
to ad ea obligauerũt vt religioſi.tamẽ oẽs obli
qt ad nõ cõtemnẽdũ tãqᷓ; nõ eſſet ſalubꝛioꝛ ob
eruatio eoꝝ qᷓ; oppoſitoꝝ. Unde pats ꝙ contẽé⸗

nere taliaẽ petm̃ moꝛtale ⁊ cõfitẽdũ. ¶Sʒ

ꝓꝑ excitatiõe doꝛmuã

iſto.q quidã pᷣdiues cum multos floꝛenos au
ri cõgregaſſet in ciſtã deſuꝑ foꝛamen habẽtem:
ꝑ quod imitteret ſemꝑ ſucceſſiue plures. Qui⸗
dã eius pauper conuicaneus picã tenebat que
ſepius ꝑ feneſtrã diuitis illiꝰ abſentis intrans
roſtro ꝑ foꝛamẽ de floꝛenis extrahebat quotqͥt
poterat.Et aſcendẽs ad pilã cucurbite iſtius q̃

pẽdebat in ſignũ medonis ꝓpinati (vt mor ẽ)
raptos floꝛenos reponebat. Poſt multũ tẽpo

ris hõ ille pauper deficiẽte medone depoſuit pi

lã ſuã ſq; cucurbite:⁊inuenit in ea aliq̃t ctenos
floꝛenoꝝ.Admirãs de hoc iteꝝ expoſuit peden

tem pila.⁊ cõſiderañ.ſepius vidit picã ibi repo
nentẽ floꝛenos.Tandẽ diues ille quadã die ef⸗
fundẽs de ciſta floꝛẽos ⁊ numerãs vidit ĩ mul
tis deficere.Et neſciẽs q̊ deperijſſẽt triſtatꝰeſt et
obdoꝛmitare cepit cogitãdo. Interim pica ſuꝑ
ueniẽs rapuit vnũ ex floꝛenis effuſis in mẽſa.
Excitatuſq; repẽte diues vidit illã rapiẽtẽ:⁊ co⸗
gitauit vt in iudiciũ attraheret illũ pauperẽ cõ⸗
uicaneũ. LZũc in iudicio int᷑rogatꝰ ille pauper
dixit ſe nolle ꝓ illa pica in ſuis factis ⁊ rapinis
rñdere.Quid plura. Judiciũ diffiniuit picã ſu
ſpendi debere.Ec data eſt in manus diuitis vt

att tiũ dicamus cõ ſolatoꝛiũ
Exemplũ quod narrat᷑ cõtigiſſe in regnovidel-ʒ

SZ

ſuſpẽdat.Ille aũtturbatus ↄtempſit ſniam.⁊
picã illã eliſit ad parietẽ. Lũc pauꝑ ille recõue/
niens diuitẽ de hoc ꝙ picã cõtra ſniam iudicij
tam dire occiderit aliter qᷓ; diffinitũ fuerat.Ec⸗
ce in iudicio de homagio q̃draginta floꝛenoꝝ
auri diues ↄdẽnatꝰẽ ꝓ ↄtẽptu. Sic erit in iudi
cio diuino ꝙ hõ ꝓ ↄtemptu grauius puni.
O Lirca ſcom de regulis traſgreſſiõis in
pᷣceptis notabimꝰ bꝛeuiter hic ſolũ p memoꝛia
⁊ foꝛtioꝛi mẽtis indagatõetres regulas ſupꝛa.
viq; ſᷣmone.vj.late ðſcriptas UVnñ in oꝛdine ad

pᷣdicta Quarta regula ðꝛ trãſgreſſio decalogi

legis.viq; ꝙ ois traſgreſſio ↄtra quodcũq; pᷣce
ptũ decalogi ẽ pam̃ moꝛtale. Pꝛo exẽplo enar
ra pᷣcepta decalogi.⁊ ꝙ de ſingulis eſt neccario
ↄfitendũ. Quinta regula ðꝛ trãſgreſſiõis eccle⸗
ſiaſtice iiũctiõis.vicʒ ꝙ oĩs trãſgreſſio ↄtra qð
cũq; pᷣceptũ iniũctũ ab eccłia eſt pctm̃ moꝛtale
⁊ ↄfitendũ.Un ſaluatoꝛ Match̊.xviij.dic. Si
eccłiam nõ audierit ſit tibi ſicut ethnicꝰ⁊ pub/
Licanꝰ.Exẽpli gra.eccłia pᷣcepit ꝙ qͥlibet in ãno
ſemel ↄfiteat᷑ ⁊ comunicet.ð pe.⁊.re.Ois vtniuſ
rageſima ieiunare:⁊ invigilijs apłoꝝ e. Fee
pᷣcepit manꝰ violẽtas in dericũ nõ inijcere ſub
excõmunicatiõe.xv.q.iũiij. Si qͥs ſuadente. Itẽ

pᷣcepit eccłiam nõ ifringere. Iteʒ cũ hereticis ?

excõmu nicac nõ ꝑticipare:⁊ hmõi plura.otra

I] facere eſt moꝛtale.Oexta regla ðꝛ trãſgreſſio
nis pᷣ cepti liciti pꝛeſidẽ.vic; ꝙꝙ oĩs trãſgreſſio

cõtra quodcũq; licitũ pꝛeceptũ ꝑtinens ad offi

cium cuiuſcũq; pꝛeſidentis ſiue eccłiaſtici ſiue
tempoꝛalis dum fit ex cõtemptu eſt pct̃ moꝛ
tale.s ad Romañ.xiij.dict᷑.Qui reſiſtit po⸗
teſtati dei oꝛdinationi reſiſtit.Qui aũt deo reſi
ſtüt dãnationẽ ſibi acquirunt. Unde Scotus
in.iiij.di.xv.dic̃.ꝙ nõ implẽs pniam iniũctã ra
tio nabiliter a ↄfeſſoꝛe moꝛtaliter peccat. Item
ſi q ad mandatũ epiſcopinõ exoluit iuſte de⸗
cimas quas tenet᷑.vł nõ ſeruat iterdictũ impo⸗
ſitum.Silłr ſi q puentũ iuſtuʒ Tärocbiatin
reddit cum poſſit ⁊c̃. Similiter.ſi
to regis vel dni ſui.aut patris aut matris cõtẽ

nit obedire pᷣſertim in bis que ad ſaluteʒ perti

nNent moꝛtaliter peccat.
P Lirca teraũ alie regule ſeq̃ᷓntur ⁊ in oꝛ
dine Septima regula ðꝛ piculoſe expoſitõis
viqʒ ꝙꝙ qcunq; ſeipᷣm vel ꝓximũ ex ꝓpꝛia culpa
exponit pꝑiculo pcrĩ moꝛtalis peccat moꝛtałr.
Ratio ꝛ: fact ↄtra charitatẽ VUñ Ecci.iij.Qui
amat piculũ. Lyra.id eſt occaſiões pctõꝝ.i iſllo
pibit ſic auiculavolitans circa laqueũ.hecibi.
Erẽpli gra.dũ qͥs aduertent᷑ inebꝛiat ſe vel ꝓxi
mũ peccat moꝛtalr ſᷣm Tho.ij.ij.q.dl. Itẽ duʒ
ge odoſe viuſg atbo. Diuturna quies vitijs
alimẽta miniſtrat. Itẽ dum quis ad ſalutẽ ne⸗/
ceſſaria addiſcere vult. ⁊ verbũ dei audire cõtẽ⸗
Mit. Itẽ qui cum mulleribo ſine cauſa rationa⸗

. Ite die feſto miſſaʒ iĩtegra audire.Itẽ ĩ qua⸗

licito mada⸗/

Dominica ſe ecũda quadrageſime

bili incaute familiarit᷑ cõuerſat᷑. Itẽ mulier vici

na partui dũ nõ cõfitet᷑:ſiłiter qui bellũ igreſſu

rus nõ cõſfitetur.⁊ hmõi ſe ꝑiculo exponut.
Octaua regula dicit᷑ cõſenſus aliene offenſiõ

vigelʒ ꝙ qᷣcũq; cõſentit peccãti moꝛtalit᷑ primo

peccat ⁊ ipᷣe moꝛtalit. Roma.jſ.Digni ſũt moꝛ⸗
te nõ ſolũ qui faciũt ſed etiã ꝗᷓ cõſentiũt facien⸗
tibus.Dicit᷑ aũt qͥs cõſentire plibus modis.iu
xta illos verſus. Juſſio cõſiliũ cõſenſus palpo
recurſus. Participãs mutus nõ obſtans non
manifeſtas. Nona dicit᷑ ſcãdaliſatiõis videlz
ꝙ qͥcunq; exſe pꝛebet ſcandalũ alteri vł occaſi⸗
onẽ moꝛtalit᷑ peccãdi.etiã ſi nõ placeat ſibi pec⸗
cat moꝛtalit᷑.Nã extra de iniurijs et dãno dato
ca.ſi culpa.ſcribit᷑ ꝙ qui occaſionẽ damni dat:
dãnũ dediſſe videt᷑. Uñ ⁊ Matthᷣ.xviij. Ue ho
mini ꝑ quẽ ſcandalũ venit. Q Erx hoc patʒ
vt Augꝰ.xxij.q.v.ille qͥ.dicit.q puocat hoiem
ad iurãdũ quẽ ſcit falſũ iuratuꝝ eſſe:vincit ho⸗
micidã.qꝛ homicida ſolũ coꝛpꝰ occidit.ill aũt
duas aias ſò ſuã ⁊ illiꝰ.hec ibi. Aliud exemplũ
de cõiugatis ſacẽtib doꝛmire puellas in eadẽ
domo in qua cũ maritis copulãtur. Itẽ aliud

de mulieribo ſe oꝛnãtibus vt cõcupiſcant᷑.et ſic

de alijs. Itẽ de pꝛelatis male viuẽtibo quoꝝ exẽ

plo alij ſcãdaliſant᷑. Ultima dicit᷑ neglecõis

viq; ꝙ qͥcunq; negligit coꝛrigere pem̃ moꝛtale
quodcũq; dũ ex officio tenet᷑ obuiare ⁊ poſſʒ fa
cere.etiã ſi ſcãdalũ nõ dedit ipᷣe: necſ bi placeat
moꝛtalit᷑ peccat.⁊ ptʒ ꝑ Innocẽtiũ di.lxxxiij.ca.
Erroꝛ.⁊ ꝑ Greg. Alioſq; ibidẽ płibo ca. Exeplũ
habemꝰ.j.li. Regũ.de Heli ſacerdote q ꝓ iniqͥ/
tate filioꝝ ſuoꝝ eo ꝙ nõ coꝛripuit vt debuit da
natꝰ eſt. vt ðt Hiero.Alið exẽplũ ad idẽ legit᷑ in
lib.de ſeptẽ donis.⁊in ſpe. di.ix.exẽplo.lxxxvij.

ꝙ in oꝛdinis ciſtercieñ.pncipio qͥda ipᷣʒ oꝛdinẽ

iĩtrauit ⁊ tẽptatus exire ꝓpoſuit.cui pparuerũt

pꝛ ⁊ mater diu iã ãtea moꝛtui redarguẽtes euʒ
ne exiret.⁊ tãdẽ cũ tertia vice oĩno exirevellet:ap
paruit ſibi mr̃ multũ triſtis querẽs q̃re vult ex

ire. Rñdit ꝙ aſꝑitatẽ oꝛdinis non põt ſufferre.
mr ait.⁊ quõ poteris aſꝑitatẽ inferni ſuſtinere.

cuiꝰvide modicũ exꝑimẽtũ.⁊ ecce audiuit hoꝛri

dũ grũnitũ poꝛcoꝝ vt videret᷑ q̃ſi celũ ſcindi et

cadere ſuꝑ caput eiꝰ.⁊ cũ pꝛe tumoꝛe deficeret ip

ſum pfoꝛtauit mater. Poſt hoc audiuit ineffa⸗
bilẽ ſuauitatẽ oĩis armonie celeſtis.tũc mr ait.
ſi vis infernũ euadere ⁊ celũ tenere ꝑſeuera:⁊ ſic
pſeuerauit.O ̊ pctõꝛ elige ⁊ tu celum cauẽdo ꝝ
pœis. Rogemꝰ xpᷣm. vcc.
Poſt ſᷣmões pᷣmiſſos de vitijs in gñali:iam
reſtat agẽdũ in ſpeciali de vnoquoq; pctõ capi⸗

Feria ſcᷣa poſt dñicã ſecũd Sermo. xv. de

ſupbie deteſtatiõe ⁊ remedio cõtra a.

. . . . èẽ
W . :5

%

ude
ore
tanti
inn

.5

ale
fa

Npeccato ve /

d I ftro moͤꝛiemi: et qͥ ego vado vos
non poteſtis venire. Joh. viij. ⁊ in
euãgelio hodier. vᷣba ſunt redẽpto
ris nr̃i dñi ieſu loqᷓn ad iudeos.Suꝑ qͥᷣbo ver

bis Oꝛig. ðt ꝙ qᷣcunq; nõ credit in xpᷣm moꝛũ
in pctis ſuis.⁊ qͥ intẽdit ad cõtraria eoꝝ que cõ
ſiderant᷑ in xpᷣo in pctis ſuis moꝛit᷑.hec ille.Oʒ
q̃d aliud ↄſiderañ.reꝑimꝰ in xpᷣo:niſi maximã
hũilitatẽ.Nã deꝰ ipᷣe ſũme hũiliauit ſeipᷣm car⸗
nẽ moꝛtalẽ in vro vginis aſſumẽdo:hũiliterq;
ð mr̃e humillima inter bouẽ? aſinũ naſcẽdo in
ſtabulo.deniq; tota vita xpᷣs hũilitatẽ tenuit:et
tandẽ humillima moꝛte inter latrões moꝛtuꝰ ẽ
in cruce:vt ſic noſtrã ſuꝑbiã cõfunderet:⁊ hũili
tatẽ ſuo exẽplo nobis ↄmẽdaret.Quare hec:niſi
qꝛ qui vult hr̃e gratiã dei ⁊ gloꝛiã celeſtẽ ꝑ hũili

tatẽ lo lã ꝓmeret᷑.qm̃ Jad.uij. Deus ſuꝑbis re

ſiſtit:humilibo aũt dat graʒ.ſ.viuificãtẽ. Uñn ðt
In pcõ moꝛiemi.⁊ quo ego vado.ſ.ad gloꝛiã
bumilitatẽ paſſiõis ⁊ moꝛtis.vos ſuꝑbi⁊ in⸗
creduli nõ poteſtis venire ⁊c̃.vt ptʒ in euãgelio
Rann de ſuꝑbia q̃ aiam moꝛtificat ⁊ gloꝛiã ce⸗
leſtẽ ꝑdere facit:tria myſteria notabimꝰ.
Pꝛimũ ðꝛ deteſtatiõis.
Scõm ðꝛ extirpatiõis.
Tertiũ ðꝛ remediatiõis.
R CCirca.pmũ de ſuꝑbie deteſtatiõe inqͥ rdũ
eſt.q̃re qͥ libet fidelis dʒ ſuꝑbiã ſũme inter oĩavi
tia deteſtari. Ad qð ſʒʒ theologos tradunt᷑ plu⸗
res ratiões. Pꝛima rõ diuine execratõis. In⸗
tantũ em̃ deus execrat᷑ ſuꝑbiã ꝙ a pncipio mũ
di nunq; aliqui ſuꝑbi placuer̃t deo. Judicth.ix.
Suꝑbi nõ placuerũt tibi dñe ab initio.Et intã
tum ꝙ pꝛe cętis pctis grauius a pᷣncipiovltus

c.vt ptʒ pᷣmo in ãgelis:quoꝝ innũerabilẽ mul⸗

titudinẽ de celo elecit ꝓpter vanã ſuꝑbiã ꝑpetue
damnã do ⁊c̃. Itẽ in pᷣmis ꝑentibo qui voluer̃t
eẽ vt dij:quos cũ om̃i poſteritate innũerabili ð

paradiſo eiecit ⁊ innũerabilibo miſerijs huiꝰ vi

te ſubiecit oẽs vt diſcamꝰ non ſuꝑbire:ſʒ hũili⸗
tatis cauſam ex his habeamꝰ. Un Ecci.x.Odi⸗
bilis ẽ coꝛã deo ⁊ hoĩbus ſuꝑbia.Et infra.Se
des ducũ ſuꝑboꝝ ðſtruxit dñs: radices gẽtiũ
ſuꝑbaꝝ arefecit a pncipio. Itẽ deniq; de? intan
tum odit ſuꝑbiã ꝙ pꝛopf eã etiã ſi lateat in ho
mine ſpũali.⁊ qui ſanctꝰ videt᷑ pᷣuat illũ gr̃a ⁊
ꝑmittit cad ere.Berñ.ſuꝑ cantica ſer.xlj.Argu⸗
mẽtũ ſuꝑbie pᷣuatio ẽ gre. Iſið.ð ſũmo bo.li.ij
Deus nõnunq; deijcit occultã mẽtis ſuꝑbiã ꝑ
carnis manifeſtã ruinã vt hũilietur ſuꝑbus ꝑ
id quod erubeſcit ⁊c̃.O ̊ hõ caue. S Sʒ di
Teres.q̃re deꝰꝑſequit᷑ intatũ ſuꝑbiã.Rñdet᷑ ſᷣm

Aureo.in compẽdio li.iij.ca.xv.quia ſuperbus

id quod dei ẽ vſurpat ſibi.ſ.gloꝛiã.cũ tamen di
cat deꝰ. Eſa.xlij. Gloꝛiã meã alteri nõ dabo. In
bonis em̃ oꝑbus que facimꝰ duo ſunt.ſcqʒ ho

noꝛ ⁊vcilitas.ſed pᷣmũ deus ſibi reruat:ſcõʒ no
bis tribuit.vnð debemꝰ deo partẽ ſuã relinqre
ſi nr̃a parte nolumus ſpoliari.hec ibi.et ſic ptꝭẽ
rõ. Scða rmtio q̃re debet ſuꝑbia deteſtari öꝛ
inuide ꝑturbatiõis.qꝛ vt Augꝰ dicit ꝓut alle⸗

gat Aureo. vbi ſupᷣ.ſuꝑbia oibus inuidet.ſ.ma

loꝛibo qꝛ eis nõ equat᷑:inferioꝛibo qꝛ eis equari
timet:paribus qꝛ ei equãtur. hec ille.et pterea
omẽs ꝑturbaꝛe nitit᷑. Unð odibilis ẽ deo ⁊ etiã
oĩbus ſuperbusvt S. LTertia rõ dicitur
dia bolice deſignatiõis:qꝛ ꝑ ſuꝑbisã ſignũ cernuũ
habet᷑ ꝙ homo a diabolo poſſidet᷑.ſic in caſtro
erecto vexillo alicuiꝰð ſignat᷑ caſtri iũliꝰpoſſeſſio
ab eo cuius eſt vexillũ. Unð quãdo in hoie de⸗
poſitũ ẽ vexillũ crucis xpᷣi quod eſt hũilitas pe
nitẽtie ⁊ erigitur vexillũ diaboli ſignũ ẽ ꝙ talis
eſt caſtrũ ⁊ poſſeſſio diaboli. Job.xlj. Jpe ẽ rex
ſq diabolus ſuꝑ om̃s filios ſuꝑbie.Un Gꝛeg.
Euidẽtiſſimũ ſignũ repꝛoboꝝ ẽ ſupbia.Quar⸗
ta rõ dicit᷑ infatuatio nis qꝛ hoĩem ſuꝑbia infa/
tuat ⁊ fatuũ demonſtrat. Patet hoc.qꝛ vt dicit
Brego.xxviij.moꝛał.Stultus cẽ omis ſuꝑbus
qꝛ cum alia multa ſcic ⁊ ſeipſum neſcit:⁊ qꝛ ma
gna ſcʒ celeſtia gaudia ꝓ vili ſtercoꝛe.ꝓpꝛievolũ
tatis ⁊ paruo vento głie vendit.⁊ quia credit ſe
poſſe cum ſua ſuꝑbia celũ obtinere qð diabolꝰ
in celo exiſtẽs ſuꝑbiẽdo ꝑdidit.In huiꝰ exẽplũ
Nabuchodonoſoꝛ ſuꝑdus ĩfatuatꝰ fuit ronẽ
amitteñ.⁊ vt bos fenũ comedit Danielis.iiij.
UQuimta rõ dicit᷑ exẽplificatõis.lãvidemꝰ*2
naturalit᷑ oia etiã animalia ferocia ſuꝑbis eſſe
ifeſta:⁊ hũilibus mitioꝛa vt daret ð leone: qui
ſuperbos ⁊ rubea veſte põpoſos inuadũt:pꝛo⸗
ſtratis aũt parcũt. Simile ðꝛ de vꝛſo ⁊ de apꝛo

ſ̃ᷣm Amb.in examerõ. Itẽ Areſtoteles.ij. Rhe⸗

toꝛice.ca.vij.ðt.q canes nõ moꝛdẽt eos qͥ reſi⸗
dẽt.⁊ſic ptʒ ꝙ etiã bꝛuta deteſtãtur ſuꝑ biã.De⸗
niq; ⁊ ipᷣi ſuperbi płimi dũ cõgregant᷑ ſq dete⸗
ſtari mutuo in ſeipis oñdunc eo ꝙ ſeſe moꝛdẽt
ꝛouer.xiij. Inter ſuꝑbos ſemꝑ iurgia ſunt.
⁊ hoc ob ſuꝑbiã ſinguloꝝ. Pꝛetea oĩs creatu⸗
ra deteſtat᷑ ſuperbia.quia vt ðꝛ Thob.iiij. Ab
ipᷣa ſumpſit initiũ oĩs ꝑditio.ſ.in oĩb creatur
mũdi.Cum em̃ pᷣmo ãagelus peccauit ſuꝑbien⸗
do ⁊ tandẽ hõ:oĩa creata punita ſüt a deo q̊dã
mõ.O g̊ deteſtabilevitium peſſimũ:o maledi⸗
ctaſuꝑbia q̃ tot um perdidiſti mũdũ
X Lirca ſcoõm de ſuꝑbie extirpatiõe q̃rit᷑ vtrũ
poſſit aliq̃ iduſtria humana ex coꝛde penitus

extirpari. Rñdetur ſ̃ᷣm Johãnẽ (limacũ.li.ſca

le ſue.ꝙ ſuperbia ẽ duplex in hoĩe. Una int᷑ioꝛ
que ẽ in mete ⁊ hec extirpari vł curani nõ poteſt
niſi a ſolo deo qͥ ſolus habʒ dominiũ plenũ ſu

per coꝛ humanũ.vnð Pꝛouerb. xxſ. Sicut di⸗

uiſiões aquaꝝ:ita coꝛ regis in manu dñi quo
cunq; voluerit indinabit illud. Lyra.Sicut di
uiſiõeſ aquaꝝ q̃ ſunt ſupꝛa firmamẽtũ ab his
que ſunt ſub firmamẽto face ſunta dei volun
i 2

Feria. i..poſt dominica. . quadra.

cate:ita coꝛ regis.⁊ ꝑ cõſequẽs alioꝝ hoium in

ptãate ẽ dei. Ideo a deo debem? petere. Itẽ Hie
remie.x.ſcribit᷑. Scio dñe qꝛ non ẽ hoĩis via ei.

Lyra.i.nõ eſt in ptãte hoĩs recte ãbulare in via

iuſticie:ſʒ a ðᷣo eſt. Alia eſt ſuꝑbia exterioꝛ.⁊ hec

põt curari faciliꝰdei gra adiuuante ꝑ remedia
q̃ᷓ ſubſcribemꝰ.Exẽplũ ad id iĩ Anchiocho ſuꝑ⸗
biſſimo.ij. Machab.ix.qͥ licet eẽt hũiliatꝰexte⸗
riꝰ qñ appᷣhendit eũ doloꝛ viſcerũ ⁊ vermes ſca

turien ⁊ fetoꝛ itolerabił:tñ in coꝛde vᷣitatẽ hũůi

litatis plene nõ habuit vt debult.iõ nec veniaz

ꝓmeruit paõꝝ. y Itẽ exẽplũ aliud legit᷑ in

Speculo exẽploꝝ di. vij. exẽplo.xxxj.ꝙ qdã mi

les viccoꝛias młtas fecit ⁊ poſtea oꝛdine mino
rũ intrauit.⁊ adhuc etiã in oꝛdine tẽptabat᷑ de
ſuꝑbia.⁊ dixit militibj.Cũ fuerim hactenꝰfoꝛ⸗
tis alios ipugnaãdo de cetero volo eẽ foꝛtis me
ipᷣm impugnando deo iuuante.

/

Z Lirca terciũ de remedijs ſuꝑbie Notan

dũ ꝙ plura tradunt᷑ remedia ſᷣm Anthoninũ
in ſcõa ꝑte ſũme q̃ valẽt facere ne ĩ boie dñetur

ſuꝑbia. Pꝛimũ ẽ ßi exẽplũ et inſtructio.ptʒ in
t exercitijs vilibo occupatio.
vt abluere ollas ⁊ ſcutellas ĩ coqna:vł ifirmis

euãgelio. Scome

ſeruire ⁊c.Terciũ eſt vilitatis ꝓpꝛie ac miſeriaꝝ

gie ⁊ coꝛpoꝛis cõſideratio.Bern. Mirũ eſt vñn

ſuꝑbit hõ:cuiꝰcõceptio culpa.naſci pena.viue⸗

re miſeria.moꝛi necaria anguſtia.poſt moꝛteʒ
vermis fetoꝛ ⁊ hoꝛroꝛ ⁊c.Quartuʒ ẽ alioꝝ vite
melioꝛis ituitio Gꝛego. Sicut icentiuũ elatio

nis eſt cõſideratio deterioꝛis:ita cautela hũili⸗
tatis ẽ ↄſideratio melioꝛis. Uñ ꝑpẽde ſanccoꝝ

vitã. UVltimũ ẽ iudicij dei animaduerſio.qꝛ de
us nullo mõ pati ſuꝑbos quin humiliet et cõ
fundat. P ſal. Retribuet dñs abũdanter.ſ.pe

nas facietibo ſuꝑbiaʒ.⁊ ptz ex pᷣdictis. O ergo

chariſſimi caueamꝰſuꝑpbiam deo ⁊ angelis ac

oĩbus creaturis odibilẽ.⁊ humillime ꝓſterna

mus nos. Rogantes xpᷣm dñm noſtrũ vt det

nobis in pᷣſenti gratiã ⁊ in futuro głiaʒ. Amẽ.

Fer ia tercia poſt dñicã ſcdam. Sermo. xvj.
De ſupbia peſſ ma qᷣd ſit.⁊ ð eiꝰſp ẽbo ⁊ filiabj.
gutez le,
q tauerit hũiliabi. Math̊.xxiij.⁊
in euãgelio hodierno. Verba ſũt
xpᷣi ieſu qui ſuos dũcipulos ⁊ oẽs nos ſepetã
verbo qᷓ; exeplo monuit fugere ſuꝑbiã ⁊ ſecta⸗
ri hũilitatẽ ꝓponẽs penã ſuꝑbie dicens.Quiſe
exaltat.ſ.ꝑ ſuꝑbiã in pᷣſenti:bhumiliabit᷑ ſq; ĩ fu⸗
turo ꝑ penã inferni. Itẽ ecõtrario ꝓponẽs meri
tum humilitatis dicit.Et qͥ ſe humiliat exalta⸗
bit᷑.ſ.in celo. ꝓpterea ⁊ redarguit ſcribas ⁊ pha⸗
riſeos qui vacabant ſuꝑbie ambitioni ⁊ gloꝛie
vane ꝑ omnia.vt ptʒ in hoc euãgelio. Unde
de ſuꝑbia peſſima pᷣter pꝛedicta adhuc tria in
hoc ſermone declarabimus myſteria.

Pꝛimũ ðꝛ diffinitiöis.
Scõm ð: ſpecificatiöis.
Tertiũ ðꝛ germinatiõis.
A. Lirca pᷣmũ de diffinitiõe ſupbie inqren Eli
eſt quõ diffinit᷑ quid ſit ſuperbia vt cognoſceñ.

melius ſciamꝰ ipam cauere.Ad quod notãdũ

q; Augꝰ.xiiij.de ciuitate dei.diffiniẽs ðt. Suꝑ
bia eſt ꝑuerſe celſitudinis appetitꝰ.vnde ſuper
bus dici᷑ qui ſupꝛa vult videni qᷓ; eſt.pᷣm Iſið.

lib. ethimoł. Superby em dici᷑ quaſiſuꝑ id qd

eſt iens vel vadẽs ſò extollẽedo. Sed querit᷑
Quare apetitꝰ ꝓpꝛie excellẽtie reputat᷑ peccatuz

moꝛtale ⁊ graue:cum bmõi appetitus pertinet

ab bonũ vtutis ⁊ etiã naturalis ratiõis:qꝛ ho
mo naturaliter deſiderat ꝑfeccionẽ boni quod
cõ ſiſtit in quadã excellẽtia ⁊ honoꝛabili exiſten

tia. B Reſpõdet᷑ ad hec ſʒ ſanctũ Chomã

ſcðᷣa ſcðe.q.clxij.⁊ in queſtiõibo de malo.ac An
thoninũ.ij.parte.ti.iij.q axpetitus ꝓpꝛie excellẽ⸗
tie quãdo fit ſ̃ᷣm regula recte ratiõis.ſq; debitis
modis ⁊ medijs in operando magna ⁊ ardua
vᷣtutis ⁊ ſccitatis oꝑa:⁊ ad debitũ finem:iuxta
ſuã ↄditionẽ ad vᷣtutẽ ꝑtinet magnanimitatis.
Sicut per cõtrarium deficere ⁊ retrahere ſe ab
oꝑe magno et honoꝛe ſibi ꝓpoꝛcionato timoꝛe
deficẽdi pertinet ad vitiũ puſillanimitatꝭ. Sʒ
quãdo quis appetit ꝓpꝛiã excellentiã excedẽdo
regulãa recte ratiõis ſupꝛa ſuã cõditionẽ:vel nõ

ad debitũ fint:hoc ꝑtinet ad vitiũ ſuꝑbie. Sic

cũ qͥs ſacerdos vellet agere ea q̃ ſunt tẽpoꝛalis
autoꝛitatis:⁊ ruſticꝰ ea q ſunt iudiciarie vel re⸗
gie dignitatis. Itẽ ſicut etiã cũ pᷣmi parẽtes vo⸗
luerũt fieri vt dij.⁊ mali ãgeli noluerũt ſubeſſe
deo ⁊ eiꝰ reguł obediẽtie. Et hmõi appetitus ẽ
petm̃ graue:imo pꝛe alijs grauiꝰmoꝛtale plłib⸗
rõnibo ſ̃ᷣʒ Ancthoñ.vbi S.q̃rũ aliquas ponamꝰ
Pꝛima rõ cõtemptꝰ ⁊ o ppoſit᷑tõis.qꝛ ſuꝑ⸗
bus cõtemnit deũ eo ꝙ nõ vult ſubijci pᷣceptis
et regulis eiꝰ. Ideo aſſimilat᷑ diabolo Job.xlj.
Ipe.ſ.diabolꝰẽ rex ſuꝑ oẽs filios ſuꝑbie.Deni
q; pꝛe alijs vitijs opponit ſe deo ſuperbia. UVñ
Boetiꝰðt.ꝙ cũ oĩa vitia fugiãt a deo:ſola ſuꝑ⸗
bia opponit ſe deo. Patz in filijs nẽroth:qͥ cuʒ
vellẽt edificare turrim pertingẽtẽvſq; ad celum
vt poſſent defẽdi a diluuio cõtra deüũ:deꝰ cõfu⸗
dit linguas eoꝝ. Idẽ ptʒ in Pharaõe ſuperbo
bellãte cõtra deũ. Scða rõ aggrauatiõis.Nã
grauiꝰ eſt a deo auerti ⁊ peccare ex ſuperbia qᷓ;
pꝛout eſt in alijs pcis:ſq; auerti ex ignoꝛantia
vł ex cõcupiſcẽtiavł ex fragilitate:qꝛ per ſuꝑbiã
plus hõ iniuriat᷑ excellẽti maieſtati diuie quaſi
appetẽs equalitatẽ dei.Et cõtrariat᷑ pᷣ cetcis cari
tati dei.ideo ex ſuo genere ſuꝑbia moꝛtale pec⸗
catũ eſt. Hinc etiã ẽ ꝙ vnũqðq; pctm̃ qð fit exꝰ
ſuperbia reputat᷑ grauiꝰ.iõ ipᷣm ẽ grauiſſimũ.

ã ſᷣm Areſtotelẽ.j.poſterioꝝ. Pꝛopter quod

vnũquodq; tale et im magis. D Tertia
rutio permiſſiois. q; minoꝛa mala permittunt

.

—

—

—— — — — ——

=S =ẽ
— S

eñ.
dü
n
Per
li.
erik
n;

ine .

ho
lod
ken
mä
In
ll,
ins
e

4
9,

E⸗

O—

SNS —

— — —— — —— —
— —— ι ☛ S. =⸗

4

Bermo

ꝓpter maioꝛa euitãda. Juxta illð Phi in chopi
cis. Inter duo mala minꝰ malũ eſt eligendum

Sed in remediuʒ pci ſuperbie ſepe videmꝰ ꝙ

eus ꝑmittit hoĩeʒ ruere in peccaca alia turpia
Quia vt beatꝰ Gꝛego.in moꝛalibo dicit. Deus
ꝑmittit etiã ſpũales viros cadere in luxuriã: vt
recognoſcant ipᷣi ſuã ſuꝑbiã.⁊ ſic humilientur.
Ergo ſequit᷑ ꝙ ſuperbia grauis ẽ.Exemplũ in
vitaſpatrũ de quodã tãte ſctitatis vt quotidie
paſceret ab angelo. Cunq; ſuperbire cepiſſet in
eita fuit deuictꝰ a ſtimulo carnis ꝙ ad ſeculũ
fugere cepit ꝓ perficiẽda luxuria.ſed invia apð
duos germanos religioſos hoſpitatus dũ ad
eoꝛũ inſtantiã eos inſtrueret in ſe reuerſus pe⸗
nitẽtiã egit. Quarta ratio aiatõis.ſq ðᷣmonis
Nam diabolꝰ in nullo ſic pꝛoſternit᷑ ſicut i hu
militate.ita in nlło plus animat᷑ ⁊ cõfidit vince
re hoĩem q; in ſuperbia ꝓut dicit Augꝰ.li.ð pe
nitentia. Cnde legit᷑ etia exemplũ in ſpecło exẽ.
di. vj.exẽplo.xxviij.ex Ceſarij dialogo ꝙ cũ qui
dã magne opinionis monachus virgo coꝛꝑe
vellet a quodã obſeſſo demonẽ eijcere: demon
rñdit. Iſtius nõ timeo caſtitatẽ nec oꝑa.ſuper⸗
bus eſt eni.ergo.⁊c.O ergo cariſſuni:o vᷣe xpia
ni diſcite dereſtari ſupbia. DM
E irca ſcðᷣm de ſpeciebo ſuperbie Notandũ
ꝙ ſᷣm Grego.xxxij.moꝛalł.quẽ ſequũtur docto.
ſuperbia habʒ q̃ttuoꝛ ſpecies in quibo eſt petm̃
moꝛtale ſᷣm genꝰ quãdo fit ſᷣm deliberatõeʒ ra
tionis vt dictat Anthoñ.vbi ſupᷣ.alioqͥn ſi non
fiat deliberate venialis ẽ ſuꝑbia.Nã qñ homo
nõ vult ſubijci deo ⁊ regulis eiꝰ deliberato ani
mo moꝛtale eſt.vt patʒ ex pᷣdictis.als motꝰ ſu⸗
perbie dũ eis ratio nõ cõſentit deliberate venia
les ſunt. Species aũt ſuꝑbie a Greg.enũeran⸗
tur ⁊ſũt cõfitẽde. Pꝛima ſpecies cũ qͥs extimat
bonũ quod habʒ a ſeipo habere. Hoc declarat
ſica doctoꝛibus ⁊ in ãgelica ſũma atqʒ Antho⸗
nina:ꝙ exquo recta fides tenet ꝙ omia bona
ſunt a deo autoꝛe Jaco.j.Om̃e datũ optimũ et
⁊ omẽ donũ ꝑfectũ deſurſum eſt deſcẽdens ⁊c.

aliud tenere infidelitatis eſſet. Sed ꝙ aliquis

Apter inoꝛdinatũ aꝓpetitũ ꝓpꝛie excellẽtie ita glo
riet᷑ de ſuis bonis acſi ea a ſeipſo haberet hᷣ ꝑti
net ad ſuꝑbiã.vt quãdo qͥs bonũ naturale ſcʒ
ingeniũ foꝛtitudinẽ pulchꝛitudinẽ ⁊ bhmõi.vel
tẽpoꝛale vt diuitias potẽtias honoꝛes dignita
tes ⁊ hmõi.vel etiã ſpũale vt ſapiẽtiã pᷣdicatõeʒ
ꝓphetiã gratiã ⁊ hmõi ſibi attribuit q̃ſi a ſe ha⸗
beret nõ a deo hocẽ ſuꝑbia.ſicut fecẽ nthiochꝰ
quia ſe extimauit nõ a deo ꝙ poteſtatẽ haberet
in iudeos.Sic mulctiex ſuꝑbia elati ſunt intã⸗
tum ꝙꝙ extimãt ſe habere diuitias dignitates ⁊
hmõi ex ſua induſtria non a deo. Siliter ꝙ ſa
piẽtes ſunt vel bene pᷣdicãt vl ꝓphetant ⁊ hmõi.
Scvða ſpecies ſuꝑbie eſt cũ qͥs bonũ qð habet
aſſcribit a deo ſuis ꝓpꝛijs meritis obtinuiſſe vł

obtinere. Un ſuꝑbus excimat ꝙ mericis ſuis

xVI

bona q̃ habeta deo acqſierit.ſ.diuitias et alia
pᷣdicca.Et ſuꝑbo videt᷑ ꝙ deꝰ ſit ſibi obligatus
g illö ad Titũ.iij. Nõ ex oꝑibus iuſticie q̃ feci
mus nos: ſʒ pᷣꝛ miicoꝛdiã ſuã ſaluos nos fec
Tertia ſpẽs cũ quis iactat ſe habere bonuʒ qð
nõ habet vel apð ſe exiſtimat:aut plus habere
qᷓ; habeati vitate.vt pꝛudẽtiã magna in agẽdis
vel induſtriã aut ingeniũ aptiſſimũ vł ſdentiã
vel ſe ſanctioꝛẽ putat ꝓpter bona oꝑa. Quarta
ſpẽs eſt cũ deſpectis cet᷑is ſingularitvult vide⸗
ri.ſ.tanq; melioꝛ pꝛe alijs.ſicut ſcribit᷑ Lu.xviij
de phariſeo dicẽte. Nõ ſum ſicut ceti hoim.⁊c.
F LCirca tertiũ de vitijs q̃ naſcunt᷑ ex germine
ſuꝑbiè tanq; ex radice Nota ꝙ qᷓ;uis generalit᷑
ex ſuꝑbia habeãt oꝛiri oiavitia.vt ðt Gꝛegoꝛiꝰ.
Pꝛoptea Caſſioð.ſuꝑ pſal.xviij.ait. Suꝑbia
ex ãgelo diabolũ fecit et hoĩ moꝛtẽ intulit: oim
maloꝝ mr̃:ſceleꝝ fons:vena nequicie.hec ille.
Tamsẽ ſpedalit᷑ ex ſuꝑbia naſcunt᷑ filie crimino
ſe.vt ptʒ ꝑ doctoꝛes. Pꝛima ẽ ſcłi abicio.Scða
vana głia.Tertia pᷣſũptio.Quarta exceſſus cu
rioſitatis.Quinta rixoſa cõtẽtio. Sexta benefi
cioꝝ ingtitudo. Septima irriſio.Ocaua alio⸗
rum temerariũ iudiciũ.de quibo cõfitendũ eſt.
Et ideo alibi de certis eaꝝvt videbit᷑ neceſſe po
pulo tractabimꝰ. Hec ad pñs ſufficiãt.Et ꝓ fi⸗

nali cõcludamꝰꝙ ois homo diligẽter dz caue⸗
re ſuperbiã in ſingulis ſpẽbus ⁊ filiab.qꝛ deꝰ
ſemꝑ deſtruxit ⁊ confudit ſuꝑbos.Unð beata

vᷣgo dicit Lu.ij. Depoſuit potẽtes de ſede ⁊ ex⸗
altauit hũiles. Itẽ legit᷑ exeplũ etiã in Ancho
nina vbi S.ꝙ dũ quidã doctoꝛ magnꝰ legeret
epłas Pauli.⁊ ex ſuꝑbia dixiſſʒ meliꝰ intelli
geret qᷓ; iße Paulꝰ apłs.ſtatim deꝰ eũ ſic puni
uit ꝙ oblitꝰ ẽ penitꝰ oĩs ſciẽtie:ita vt nec lłitterã
cogno ſceret. Rogemꝰ g̊ xpᷣm.⁊c̃.

Feria quana poſt dñicã ſecũdã Sermo.xvij

de ambitiõe qᷓ naſcit᷑ ex ſuꝑpia.

Wipoluerit in
ter vos pᷣmus eſſe:eritveſter ſᷣuus.
Matth.xx.⁊ in enãgelio hodierno
verba ſũt ſaluatorꝭ nr̃i:in qᷣbus repᷣhẽdit ⁊ ↄfu
tauit ac fugiendũ docuit ãbitiõis vitiũ piculo⸗
ſum.Cũ em̃ xpᷣs pᷣdixiſſet ſuã paſſionẽ ⁊ reſur⸗
rectionẽ.putañ.ilico xpᷣm in mũdo regnaturũ
mũdialit᷑ filij ebedei iohãnes ⁊ iacobo q̃ſierũt
per mr̃is intceſſionẽ habere pᷣmatũ ſuꝑ cetos i
regno xpᷣi:vt vnꝰ ad dexterã ſederet aliꝰ ad ſini⸗
ſtram.ſapiebãt em̃ adhuc aliqͥd terrenũ atʒ car
nale.⁊ de hoc etiã alij diſcpuli adhuccarnales
idignati ur ꝛopeen xps dñs hũilitatmgr
redarguit taʒ illos duos di. Neſcitis qͥd petat
⁊ oẽs alios vt ãbitionẽ pᷣſidẽtie ⁊ honoris eui⸗
tarẽt admonuit.patʒ in euãgelio. Itaq; de ãbi
tionis vitio ꝓpter qð multi periditant᷑ tria my⸗
ſteria in ̊ ̃mone decdlarabim·
i 5

Seana de culpabili offenſione.
Scõðm de moꝛtali grauatione.
Terciũ de eius mali abominatiõe.
G Lirca bmũ de offenſiõe culpabili ambi
ciõis.Querit᷑ vnde ambitio reputat᷑ offendere
deũ culpabilr ⁊ grauit᷑.cuʒ em̃ honoꝛ ſit pᷣmiũ
virtutis.iiij.ethicoꝝ.&̊ ſaltẽ virtuoſus põt lici⸗
te ambire honoꝛes.qꝛ qͥlibet licite põt appetere
illð qð ſibi debet᷑ ꝓꝑ pᷣmio.miꝝ ẽ ̊ qdð ꝓbo viro
nõ liceat honoꝛẽ appetere:cũ etiã vt idẽ phᷣus
vj.copicoꝛũ dicit ꝙ oẽs hoies honoꝛẽ appetũt.
Sed ad hec rñdet᷑ ſᷣm fratrẽ Angeluʒ in ſũma
ꝙ ſq; honoꝛ bñ põt licite appeti qñ nõ ꝓpter ſe⸗
ipᷣm hõ appetit honoꝛẽ ſʒ ad głiaʒ et laudẽ dei.
vel/ter ſalutẽ aiaꝝ.⁊ ſic ſoluit᷑ obiectio.ałs ãt
appetere ſꝑ eſt pctm̃ ꝓpter ioꝛdinatiõez. Uñ ſᷣm
Alex.ij.pte ſũme.⁊ Tho.ij.ij.q.cxxxj.ãbitio dif

finit᷑ ſic.Eſt ioꝛdinatꝰ appetitꝰhonoꝛis vel po⸗

rentie vł dignitatis.Et qꝛ inoꝛdinatꝰappetitꝰ
opponit᷑ oꝛdinato.ꝗ̊ ãbitio petm̃ eſt.⁊ hᷣ decla⸗
rat᷑ ex triplici ratinne.
Hrn ratio oꝛiginationis.
Scõðᷣa ↄtrariationis.
Tercia inoꝛdinationiſ.

7 — 7 . *„

Pꝛima rõ oꝛiginis.qꝛ a peſſima radice ꝓpa
gatur. Nã Aug.li.de vera religiõe diclt: aͤbi⸗

tcio ꝓcedit ex ſuꝑbia ⁊ cupiditate.q̃ ſũt grauia

pctã.ſʒ qꝛ omis arboꝛ mala frucꝰmalos facit

Mattch.vij. ſicut fruct eſt ĩfectꝰqͥ ex ĩfecca ra-/

dice vł arboꝛe generat᷑.ita ⁊ ac?humanꝰqui ꝓ

cedit ex pccõ opoꝛtet ꝙ ſit petm̃.hec Alex. Se⸗

cũda rõ ↄtrariatiõis.qꝛ gnalis regula eſt ꝙ oẽ
illud eſt pcem̃ moꝛtale qð ↄtrariat᷑ directe cha⸗
ritati dei vel ꝓximi vt patuit ſᷣmone dñice.ſed
ambitio eſt hmõi.vñ.j.Corꝭ.xiij. Charitas nõ
eſt ãbitioſa.vbi glo.dicit.id eſt nõ vult alijs pꝛe
poni.charitas em̃ diligit ꝓximũ ſicut ſeipᷣm.⁊
ideo nõ vult ꝓximũ ſubijcere ſibi ſʒ ſociũ eſſe.

imo appetit ſeruire ꝓpximo etnõ ſibi ſeruiri.ſicẽ

filiꝰhoĩs nõ venit miniſtrari ſʒ miniſtrare.De⸗
niq; ãbitioſus facit etiã deo iniuriã ↄtra chari⸗
tatẽ dũ vult dignitatẽ vł honoꝛẽ aut pᷣſidentiã
ab hoĩe.qꝛ ſicut iniuriã faceret regi qͥ ſine regis
cõſenſu ab aliquo vellet pᷣfici ĩ regno vt eſſet lo
co regis.ſic qͥ dignitatẽ q̃rit ab aliqͥ alio qᷓ; a ðo
Heb.v. Nec qᷣſq; ſibi ſumat honoꝛẽ ſʒ qui vo⸗
cata deo. TTercia rõ inoꝛdinationis.qꝛ
Fᷣm Tho.vbi ſupᷣ.honoꝛ oꝛdinatedebet exhibe

ri ꝓ reuerẽtia excellẽtie virtutis vel dignitatis

hoĩs.hocaũt ꝙ homo excellit alium hoĩem nõ
habet homo a ſeipᷣo.ſe eſt quoddãdiuinũ in eo

donũ a deo datũ ſibi.lõqʒ ex hoc nõ debet᷑ ſibi
pᷣncpałr honoꝛ.ſʒdeo cuiꝰeſt ⁊ a q̊. Itẽ ̊ q bõ

excellit dat᷑ a deo hoĩ ꝓpterea vt alijs ꝓſit. ꝓpte⸗

rea nõ oꝛdinate appetit hõ honoꝛẽ vel pᷣſidẽtiã

niſi appetat pt᷑ deũ ei deßuieñ.vł vtilitatẽ alio

rũ.et qꝛ ãbitioſus ioꝛdiate appetit.qꝛ nõ pter
pᷣmiſſaiõ abitio petm eſt eo ipo q apperit ſe

indignũ honoꝛi redditvł pᷣſidentie.qꝛ eoipᷣo vi

tieoſus ẽ ⁊ pꝛauꝰ qᷣ nõ eſt dignꝰ honoꝛe.iiij. ethi
coꝝ.Erẽplũ ſᷣm Berñ.devmbꝛa q inſequetẽ fu

git. ⁊ fugiẽtẽ ſequit᷑. Pꝛoiñ.j.q.j.c.pᷣncipatꝰ ð

ꝙ ubitioſꝰ ad pᷣlationẽ etiã ſi ſccũs ſit repꝛobat᷑.

Circa ſcᷣm de moꝛtali grauatiõe queritur
UVtrũ ãbitio ſemꝑ grauat hoiem moꝛtalr. Rñ
detur ſᷣm Anchoñn.ij.pꝑte.ti.iij.ca.v.et etiã i An⸗
gelica.ꝙ nõ ſemꝑ ſʒ appetitꝰ honor vel pᷣſiden
tie vł potẽtie inoꝛdinatꝰpõt eẽ triplicit᷑.⁊ ſic gra
uare põt moꝛtałlłr. Pꝛumo qñ appetit honoꝛẽ
de excellẽtia quã nõ h abʒ qð ẽ aꝓpetere honoꝛẽ
ſupꝛa ſuã ꝓpoꝛtionẽ:vt ſi malus vult honoꝛari
tãq; bonꝰ vel ac ſi eẽt ſctũs ⁊ tñ nil curat de vir⸗
tute.vel ſi ð ſideret regimẽ ⁊pᷣſidẽtiã q̃ nõ debet᷑
niſi vtuoſis:vt eſt pᷣlatio eccłiaſtica.Unð p ge⸗

nerali regula tenẽdũ eſt ᷣm Angelicã.ꝙ q cũqʒ

appetit aliqð bñficiũ eccłiaſticũ vł etiã officiuʒ
ſeculare aut pᷣncipatũ ſciẽs ſe indignũ ad illud

rone criminis vlł ignoꝛõtie ⁊ hmõi.peccat moꝛ
talit᷑.⁊ rõ.qꝛ völiberate vult qð lex ꝓhibet.di.lxj.

miramur⁊ alibi. Scðo qñ appetit honoꝛẽ per
illicita media vel ꝑiculoſa.puca qn qͥs appetit
plura bñficia eccłiaſtica excra caſuʒ licitũ moꝛ⸗

tale eſt.patʒ extra de pᷣbendis ar.ca.quia intan

tuʒ. Itẽ ſi etiã liatũ tamẽ ſimoniacevult acqre⸗
re.ſimilit᷑ ſi appetit tale officiũ ſeculare quod ẽ
ꝑiculoſum.vt ſunt thelonia iniuſta vel exactio⸗

nes ⁊ officia vſuraria ⁊ hmõi. Tertio qñ appe

tit fine illicto ſcʒ qꝛ in ipo honoꝛe cõſtituit finẽ
nõ referẽs ad honoꝛẽ dei vł vtilitatẽ alioꝝ.Uñ

ſi qͥs a ꝓpetit dignitatẽ q̃ hʒ curã aiaꝝ vel etiam

alið bñficiũ pᷣncpalrpt᷑ honoꝛcẽ videt᷑ moꝛta⸗

le.ſiłiter ſi a pecit officiũ ſcłlare pncipalrpt᷑ ho⸗

noꝛẽ vł pᷣncipatũ.ꝑatꝰqð cũq; moꝛtale cõmitte
re ꝓ ↄſeqnda tali potẽtia vel honoꝛificẽtia moꝛ
tale pctm̃ ẽ.⁊ ſic ptʒ.ſs magnanitas vᷣtuo ſa ten⸗
dit ad honoꝛes oꝛdiate.cũ qͥs vtuoſos actꝰ ꝓſe
quit᷑ intẽdẽs pncipałr ex illis honoꝛare deũ vel
ſᷣuire deo ⁊ ꝓdeſſe ꝓximis.ilʒ ex ↄſeq̃nti ſibipue
niat honoꝛ de qͥ gaudet ⁊ cõtentat᷑.Ex iſtis ptʒ
quõ ãbitio ↄfitenda ſit. .
Circa tertiũ de aboĩatõe Notãdũ ꝙ ambi
ciõis vitiũ aboĩandũ eſt ⁊ fugiẽdũ ꝓpter tria.
Pꝛimo qꝛ multa crimina inducit.
cðo qꝛ quietẽ mẽtis tollit.
Tertio qꝛ oĩs iuſtꝰ illud fugit.
Pꝛimo inquã.qꝛ młta crimina inducit. NHam
Anchoñ.vbi S.allegat quẽdã ph̊m dicentẽ ſic.
Hoc maximũ malũ hʒ abitioſus qꝛ nõ reſpicit
deũ vel ſe vel alios.ſʒ ꝑ fas ⁊ nefas ⁊ per mille
ꝑicula ad dignitatẽ tẽdit quã appetit.mẽtit᷑.ad
ulat᷑.hũilitatẽ ſimulat.nulli parcit etiõ ſuoꝝ vt

ſolꝰ regnet. nã ꝓpter ᷣ Romulꝰ occidit fr; Re.
mulũ vt ſolus regnaret. Silłiter Achila occidit

frẽm ſuũ Budã q cuitatẽ ſuo noie budã noia⸗
uit. Itẽ iuliꝰ ceſar plima bella geſſit ð põpeiũ

multis occiſis:vt ſibi imꝑiũ vſurparet.Jte ma

6.

den
ho
b
hn
Pc

gnus Alexãder ex ãbitiõe multa bella fecit: pꝛe
terea Abſalon pꝛẽm/ꝓꝛiũ dauid de regno eijce
re voluit.vxoꝛeſq; illiꝰ publice cognouit ⁊ ma⸗
Ve ipſe in quercu pẽdẽs occubuit.ij. Regj.xviij.
Itẽ Achalia vt ſola regnaret oẽs filios regꝭ oc/
cidi fec pᷣter Joas abſcõditũ.iiij. Regj.xj.Oqͥs
poſſit enũerare qᷓ;ta mala fecit ambitio.Scðo
qꝛ mẽtis qetẽ tollit. Unde Berñ.li.iij.de ↄſide⸗
ratiõe ad Eugeniũ dicit. O ãbitio ãbiẽtiũ crux
quõ oẽs toꝛques ⁊ om̃ibb places.Nil acniꝰcru
ciat.nil moleſtius inquietat.et nil apð miſeros
moꝛtales celebꝛiꝰ negocijs eius.hec Berñn. ꝓpt/⸗
ea fugiẽda eſt ambitio. Tertio quia omnis
iuſtus illð fugit.patʒ hoc pꝛimo in dño ieſu qͥ
fugit cũ eũ vellẽt facere regẽ Joh.vj. Itẽ Mo
ſes cũ dñs vellet eũ mittere vt eſſet dux ppłi iſ
excuſauit ſe.Exo.iiij. Et Hieremias cũ mittere⸗
tur ad annũciãdũ ſuper regna et reges Rñdit

aaa dñe deus neſcio loqui. Hiere.ſ. Itẽ MMar

cus euãgeliſta pollicẽ ãputauit ſibi vt ſacerdo⸗
tio repꝛobo haberet᷑. Et Gꝛeg. magnꝰ fugit cuʒ
in papã acclamaret᷑.ſicinnũerabiles iuſti am⸗
bitionẽ deteſtati ſunt. Rogemꝰ ;̊ dñm.⁊ c.
Feria qnta poſt dñicã ſecũdã Sermo.xviij.
de vana głia põpaꝝvariaꝝ ⁊ pᷣtim ĩ oꝛnatu.

DOmo quidam

h erat diues ⁊ indebat᷑ purpura ⁊
byſſo. Lu.xvj.⁊ ĩ euãgelio hodier.

UVerb a ſunt dñi ieſu. qͥ in diuite

płima vitia inſinuat ꝓpter q̃ dãnatus ẽ.Nã pꝛi
mo inſinuat ꝙ erat valde ſuꝑbo põpoſus ⁊ va⸗
negłioſus in hoc ꝙ ðt.qꝛ ĩduebat᷑ purpura ſq
ad põpã głie ſue.Scðo ꝙ erat carnalis ⁊ deli⸗
cioſus in h̊ ꝙ ðt.Et byſſo indutũ ꝓ ðlicijs car⸗

nis.Tertio ꝙ erat guloſus.qꝛ epulabat᷑ iquit

ſplẽdide. Quarto ꝙ pctis lingue erat plenꝰ ſcʒ
mẽdacijs iactãtijs falſidicis detractiõibo ꝑiu⸗
rijs ⁊ hmõi.ideo ðt xpᷣs ꝙ in lingua crudabat᷑
acriꝰ in qꝗᷓ refrigerari petebat.vt bᷣ dictat Berñ.
Deniq; qͥnto ꝙ erat imipᷣicoꝛs pauꝑibv.qꝛ LTa
ʒaro mẽdico nec micas dabat.vt hec patẽt ĩ euã
gelio. Exq̊ aũt diues iſte dãnatꝰ inter alia vitia
denotat᷑ de põpa vane glie in veſtiũ oꝛnatu.de
hB tria myſteria in hoc ſᷣmone declarabimꝰ.
ꝛimo de deteſtabilitate.
cdᷣo de moꝛtalitate.
Tertio de varietate. .
TAirca pᷣmũ de deteſtabilitate põpaꝝ in ve/
ſtibus ⁊ oꝛnatu vel apparatu Notãdũ ꝙ płes
ſunt cõſideratões que coꝛda hoĩm retrabũt ab
affectiõe pompe ⁊ hmõi vane glie in veſtib vel
oꝛnatu ⁊ deteſtari faciũt.ſicut hoꝛtat᷑ etiã ſcptu
æra Ecẽci.xj. Inveſtitu ne głieris vnqᷓ;. nec in die
honoꝛis tui extollaris ſq in ſuꝑbiã pompoſaʒ
⁊ hoc pꝛo alio themate. Pꝛima ðpſideratio eſt
pᷣmoꝛdialis oſtenſio.qꝛ deus cũ hoiem creauit
pcioſam aiam eius ad imaginẽ ſuaʒ faccã ſub

vili carnis ſacco abſcõdit ad oſtendẽdũ ꝙ coꝛb⸗
pus nr̃m vile nõ debet pᷣcioſum tegumẽtũ ha⸗
bere.deniq; deus qñ eiecit pᷣmos parẽtes ð pa
radiſo nõ fecit eis tunicas ſericas:ſed pelliceas

de pellibo ſcʒ animaliũ Geñ.iij.vt cognoſcerent

ſe ſimiles beſtijs effectos.⁊ viliter iduẽdos ad
tegendũ nuditatẽ ⁊ frigus arcendũ. Sed vnde
adinuente ſunt tot pᷣcioſe veſtes modo. Rñdet
Anchoñ.floꝛẽ.ꝑte.ij.ti.iiij.ca.v.q; adinuenit pᷣ⸗
ſumptio nouitatũ que eſt filia vane głie ⁊ vani
tas hoĩm q; pꝛius pãanos laneos ex lana ouiũ
ↄfecit. Poſtea ſcᷣo lineos in molliciẽ carnis ex
coꝛticibo herbaꝝ adiũxit cõtexendo his nõ cõtẽ
ta Terio ſuꝑinduxit ſerica ex ſtercoꝛib vmiũ.
Quarto adiunxit varia ex pellib muriũ.ſ.her⸗
mellinis ſabellinis vulpinis ⁊ bmõi pꝛecooſis
Poſtremo addidit gẽmas aurũ ⁊ argẽtũ exva
nitate.ſed timẽdũ eſt ꝙ in inferno cũ repꝛobis
dicãt tales illud Sap.v. Ue nobis qͥd pꝛofuit
nobis ſuꝑbia aut diuitiaꝝ iactãtia qͥd cõtulit
nobis. Scæòa eſt vecundialis cõfuſio.
une ſᷣm veritatẽ homo deberer potius vecun⸗
lani ⁊ erubeſcere de veſte qᷓ; głiari.quia veſtis ẽ
ſignũ pci parẽtũ nfoꝝ ꝓpter qð introductus ẽ
vſus veſtiũ.vnð Bern.Qui głiatur de veſte ſi
milis ẽ furi głianti de cauteriovł auriũ abſciſi
one.Itẽ Gullhel.in ſũma vitioꝝ dicit. Sicẽ ad
głiaʒ loꝛipedi nõ cedit ꝙ pedẽ ligneũ habʒ:etiã
ſi ipᷣm pedẽ ligneũ depingeret vel deauraret.cũ
ſit remedium infirmitatis.ſicnõ eſt ad veram
kiam oꝛnatꝰ veſtiũ ſed ad confuſionẽ hoĩs.qꝛ
ignũ ẽ ꝙ bomo habet ex pctõ turpitudinis eru
beſcentiã Geñ.iij. Tertia ẽ diuinalis ðhono⸗
ratio.qꝛ per hoc ꝙ ſi homo ſe oꝛnat. oſtẽdit q̃ſi
deus nõ ſatis bene ⁊ pulchꝛe fecerit hoĩem.⁊ ſic
iniuriã facit deo. Ideo Innocẽtiꝰdevilitate.ca.
lxv.dicit.Artificialis ſpẽcies hoĩ duʒ ſuꝑducit᷑
ſiue in fucatiõe ſiue in veſte hoĩs artificiũ arteʒ
ſuꝑare cõtẽdit creatoꝛis. N Quarta cõſide
ratio eſt irratiõalis infatuatio.Nã fatuitas oꝛ⸗
nandi ſe oſtẽditur ex multis. Pꝛimo qꝛ aiam
pᷣcioſiſſimã oꝛnare nõ curãt.⁊ tamen vilẽ ſaccũ
ſtercoꝝ ſq; coꝛpus magnis expenſis oꝛna nt vt
alioꝝ oculos in aſpectibo ſtercoꝝ taliũ paſcant
a qᷣbus ſcʒ ſtercoꝛibo coꝛpoꝝ nil aliud q; vmes
2⁊ ſᷣpentes hereditabũt.vnð Guilhel.in ſũma.
allegat ꝙ quidã phᷣus cuidã militi turpiavba
ꝓferẽeti ait.autveſtes aureas depone.aut teipᷣm
mũdicie tuaꝝ veſtiũ confoꝛma.Alius qͥʒ dixit.
Valde mirabile eſt ꝙ hoies maioꝛes hnt ocu⸗
los qᷓ; ventrẽ ⁊ oꝛa.qꝛ pꝛo oculo ſq; vtvideãtur
gkioſi i veſtibb multas expẽſas perdũt:ſed pꝛo
oꝛe famelico ⁊ vẽtre ac aia minꝰ curãt. Scðo
fatui ſunt tales vt Seneca.iiij.epła ad Luallũ
dicit. Quẽadmodũ ſtultus eſt qͥ equũ emptus
rus nõ ipᷣm aſpicit ſed ſtratuʒ ⁊ frenos. ſic ſtulł
tiſſimus eſt qui hoĩem exveſte exiſtimat.⁊c̃.ſic
eſt in ꝓpoſito. Tertio quia ſtultus en quis

Feria.vꝑ poſt dominicã ſecũdã

ad moꝛtẽ dãnatus qui cũ duceret᷑ ad ſuſpẽdiũ
potius cogitaret de oꝛnatu vt ſericis funibo ſu
ſpẽdatur qᷓ; quõ aiam a moꝛte tali liberaret.ſic
in ꝓpoſito.qꝛ vt Aug.dicit.Nil aliud eſt tẽpus
pᷣſentis vite qᷓ; quida curſus ad moꝛtẽ.O ergo
demẽtia ſũma vane glie. Quinta ↄſideratio

eſt ruinalis occaſio qꝛ oꝛnatꝰvanꝰmultos ad

laſciuiam puocat ⁊ occaſionẽ pᷣbet ruine aiaꝝ.
Vnñ cõſideret hõ ꝙ vt Greg.dic.tot moꝛtibo di
gnæeſt ⁊ tot penis iĩferni.quot aiabo pᷣbet ruine
occaſiõʒ. extra ð iiurijs ⁊ dãno dato.ca. Si cul
pa. Qui occaſionẽ dãni dat. danu dediſſe vide

tur. ⁊ talis foꝛtiꝰ danat᷑ qᷓ; occaſionẽ coꝛpalis

moꝛtis daret. Exẽplũ narrat Anchon.vbi ſup̃ᷣ
de quadãa comitiſſa que licet erat liberalis ad
oẽs pauꝑes ⁊ oꝛationib dedita ſʒ i oꝛnatu va

na.⁊ poſt moꝛtẽ apꝑuit cuidaʒ deuote mulieri

ſibi familiari hñs caput plenũ ſerpẽtibꝰ moꝛ⸗
dentibo. ⁊ dixit ſe danatã ꝓpter oꝛnatũ capitis.
O Lirca ſcᷣm bncipale de moꝛtali culpa.
q̃rit᷑ in qͥb caſibo ſit licitꝰviri vł mulieris oꝛna
tus.ac etiam alioꝝ ſc; domoꝝ ⁊ ſuppellectiliũ
cultus.⁊ in qͥb illicitꝰ. Rñdet᷑ ̃m fratrẽ Ange
lũ de clauaſ.in ſũma ⁊ docto.ꝙ ad h̊ vt ſit lici⸗
tus reqͥrunt᷑ pᷣcipua ſex. Pꝛimo recta intentio.
nã ſi fiat ꝓpter libidinẽ idubitãter eſt moꝛtale.
⁊ ſi ꝓpter ſuꝑbiã vel aliã cauſaʒ q̃ eſt petm̃.tale
erit q̃le pœm itendit. Nã fingere pulchꝛitudinẽ
nõ liq;. ſʒ occultare turpitudinẽ licitũ eſt niſi ta
lis occultatio fieret ĩtẽtiõe pꝛaua.UVñ pter cau
ſam rõnabilẽ etiaʒ fucare moderate licet.vt qñn
ꝑ bᷣ aliq̃ turpitudo ĩ facie nõ naturalis ſʒ ex ali
qua egritudine accides occultat᷑ ſic dicit Tho.
ij.ij. q.clxix.⁊ ĩ Anchoñ.⁊ pᷣſertiʒ vt ↄiuges ſibi
mutuo placeãt ſqò vir vxoꝛi ⁊ ecõuerſo. Itẽ cuʒ
mulier innupta oꝛnat ſe vt placeat alicui acci⸗
pere eò in vxoꝛẽ nõ eſt pctm̃.⁊ ſimiir cũ qͥs ſe oꝛ
nat vt nõ ſit in ↄtẽptũ honeſtis ꝑſonis.ſʒ fucis
vti vix fit ſine pctõ ſᷣm Alexa.iõ tutiꝰeſt cauere
vt in angelica. Scðo reqᷣrit᷑ honeſtatis obſer
uatio.vnde qñ aliqui veſtimẽta bꝛeuia poꝛtãt
ſic ꝙ turpia virilia apparẽt.vł in mulieribo pe
ctꝰ⁊ mamille vident᷑.tales nõ excuſant᷑ a moꝛ⸗
tali qñ notabilr excedũt:niſi aliqᷓ ex neceſſitate
hoc faceret aliqui.vel itra domũ ſuã coꝛã/ꝓpꝛia
cõiuge quis faceret.hec latius in Angelica.
Tercio reqͥrit᷑ ꝑſone cõueniẽtia ⁊ ↄditio.naʒ
aliũ habitũ debet hr̃e religioſus.aliũ clericũ.⁊
ſimir aliũ vir aliũ mulier.vñ qñ ſine legitima

cauſa mulier oꝛnaret ſe veſte virili vel vir veſte

muliebꝛi peccaret moꝛtałr vt ptʒ ibidẽ ſecus ſi
cauſa legitima. Quarto reqͥrit᷑ moderatio.nã
in ſuꝑfluitate notabiłr exceſſiua tã q̊ ad multi
tudinẽ ⁊ diuerſitatẽ qᷓ; quo ad pᷣcioſitatẽ et cu⸗
noſitatẽ pctm̃ eſt moꝛtale vt cõiter volũt docto
res.⁊ iſte exceſſus cõſiderari debet ſᷣm Alexã.ij.
ij.ſᷣm cõſuetudinẽ ⁊ moꝛẽ patrie vel terre illius
⁊ ſm nobilitatẽ ꝑſone.⁊ dignitatẽ officij.ita tñ

in oĩbus intelligeñ.ꝙ aſſit intẽtio ſanca.Quin

to vt euitet᷑ nimia ſollicitatio ⁊ ſcãdaliſatio.nax
ſi qͥ nimis ſollicitꝰ ẽ circa oꝛnatũ ⁊ pompã v
ꝓpter hoc dimittat neceſſaria ad ſalutẽ.vł nõ
ret ꝙ euitet᷑ ſcandalũ ruine in cõcupiſcẽtiã moꝛ
tale eſt. Sexto vt nouitatis caueat᷑ adinuẽtio
que ſq; laſciuiã eſſʒ ꝓuocatiua.hec etiã Anchoñ.
in cõfeſſionali.
Circa tertiũ de varietate pompaꝝ Notan
dũ ſpᷣm Anchoñ.ij.partevbi S. Multi ſunt ⁊va
rij modi peccãdi in põpis ⁊ oꝛnatibus.ã pꝛi
mo aliqui głiant᷑ in veſtimẽtis ⁊ fuca pulchꝛi⸗
tudinis vt dictũ eſt. Scðo alij ĩ equis ⁊ eqtatu⸗
ris ⁊ a ꝓparatu in illis.ſʒ aduertãt ꝙ angelꝰdñni
de hoc redarguit heracliũ imꝑatoꝛẽ cũ crucem
xpᷣi poꝛtaret in hirłm ⁊ poꝛtas dauſit ac hũili⸗
tatẽ xpᷣi ſuper aſinã ſedẽtis in exemplũ ꝓpoſuit.
Tertio alij głiant᷑ in cõuiuijs ⁊ vaſis aureis ⁊
hmõi.ſʒ aduertãt ꝙ diues epulo ſplẽdide epu⸗
lans danatus eſt.Quarto alij in edificijs ⁊ pa
lacijs.ſed aduertãt maledictõʒ dei. Hiere.xxij.
VUe qui dicit edificabo mihi domũ latã ⁊ ſpaci
oſam.Quinto alij in nobilitate generis ⁊ potẽ⸗
tia ac diuitijs.ſed aduertant illud Apod.xviij
Quantũ ſe głificauit tantũ date ei toꝛmentum.
UVltimo alij głiantur in lectis ⁊ lectiſternijs.ſʒ
audiant ve maledictiõis et᷑ne a deo Amos.vj.
UVe vobis qͥ doꝛmitis in lectis eburneis ⁊ laſci

uitis i ſtratis vris.Deniq; tales aduertãt ꝙ vt

Aug.ðt.xpᷣs lectũ ſuũ in quo doꝛmiuit ꝑ moꝛ⸗
tem ſcʒ crucẽ in teſtamẽto dimiſit diſcipulis.qͥ
g̊ vult cũ xpᷣo qeſcere in celo iaceat in cruò lecto
moꝛiat᷑ in cruce ſi vult xpᷣm videre.conſiderent
etiã tales qualẽ lectũ habebũt ĩ futuro. Sicut
exẽplũ narrat Ancthoñ.ibidẽ.ꝙ frater qͥdã viſi⸗
tãs quẽdã mũdanũ ſcolarẽ cõpatriotã ſuũ: vi⸗
dit in illiꝰ camera põpã lecti delicat᷑i ⁊ ait ei.Ca
riſſime recoꝛder qͥd ðt Eſa.xiiij.de talibo.Cõci⸗
dit cadauer tuũ.ſ.in moꝛte.ſubt᷑ te ſternet᷑ tinea
⁊ oꝑimẽtũ tuũ erũt vermes.Et hͥ vᷣbũ adeo im⸗
pꝛeſſum ẽ coꝛdi illiꝰ ꝙ nõ potuit qͥ eſcere:ſʒ reli⸗
gionẽ intrauit. Rogemꝰ xpᷣm.⁊c.

Feria ſexta poſt dñicam ſecũdã Sermo.xix.

de pctõ cõtẽtiõis q̃ naſci᷑ ex vanitate ſuperbie.

Alos male per/
m
lis. Matth. xxj. ⁊ in euãge.hodier.
Hãẽãc ſentẽtis ꝓtulerũt cõtra ſeipᷣos iudei ⁊ xpᷣs
dñs appꝛobauit eã tanqᷓ; verã vt ðᷣt Lyra.Cuʒ
em̃ ſacerdotes iudeoꝝ ſcribe ⁊ phariſei ↄueniſ⸗
ſent cõtra xpᷣm⁊ ſuꝑbia pleni ac inuidia cõten⸗
tioſe agerẽt ↄð dñʒ.ipᷣe dñs xpᷣs ꝓpoſuit eis pabo
lã ð vinea locata agricoł.qͥ ᷣuos dñi occidef̃t.
⁊ heredẽ.ſic fecerũt iudeiꝓph̊is dñi ⁊ tãdẽ apłis
ac ipᷣm filiũ deixpᷣm occiderunt.ꝗnterrogauic

det ⁊ vineã ſuã locabit alijs agrico

co
e.

ergo xpᷣus dicẽs eis.Cũ venerit dominꝰ vinee.
idqẽ eccłie ſq; ad iudicãdũ quid faciet agricolis
Rñderũt malos male ꝑdet.⁊ hoc fecit ꝑ roma
nos perdeñ.iudeos.⁊ vineã.i.eccłiaʒ ſuã tradi⸗/

dit alijs.ſ.diſcipulis ⁊ cõuerſis ex gẽtibo.ptʒ in
euãgelio.Exquo aũt hec peſtis vitioſa ſuperbe

contẽtiõis ex vana głia naſct᷑.⁊ eſt valde ꝑicu⸗

loſa ac dãnabilis.ideo ð ipᷣa vt cauere ſtudea⸗
mus tria myſteria hoc ſᷣmone dedlarabimꝰ.
Dena ve effugaelsis⸗
SBGScõðm ðꝛ diuerſificatiõis.
Tertiũ ðꝛ carcũſpeciõis.

Itẽ aliud thema ꝓ hoc põt poniulud Phił ij.
Nihil fadiecis ꝑ contẽtionẽ neq; ꝑ ianẽ gliam.
Q Circa pꝛimũ ð effugatiõe cõtẽtiõis Nota
ꝙ cõtẽtio litigatiõis repꝛehẽſibilis ẽ ⁊ fugiẽda
Pꝛimo pter aſſimilatio
nẽ:nã contẽtioſus aſſimilat᷑ diabolo.vñ Aug.
vt allegat᷑ in ſũma vitioꝝ ðt.ꝙ vicʒ nihil eſt ita
ſile accibo demonũ qᷓ; litigare. Rõ quia ſiẽ dia
bolus ſemꝑ ſuꝑbe ⁊ ꝑtinaciter cõtradicit deo?

Apter plures ratiões.

ſuã ſentẽtia falſam defẽdit ſic talis.⁊c.vñ Pꝛo
uerb. xvij. Semp iurgia q̃rit malus ſq; homo.
qᷣgelus aũt crudelis mittet᷑ cõtra eũ. Lyra.ſ.vt

ꝗ iudice occidat᷑tanqᷓ; ſeditioſus. Exẽpiũ etia,ʒ
habemꝰ de iudeis quibb ait Moyſes Deuto.

xxxj. Scio cõtẽtionẽ veſtrã ⁊ ceruicẽ duriſſimã
⁊ adhucme viuẽte ſemꝑ contetioſe egiſtis ↄtra
dñm cuaos mag cum moꝛtuus fuero.ſ.quia
contẽtio ſe
fecti ſunt in deſerto deo oꝛdinãte qͥ exierant de

egypto pᷣter Joſue ⁊ Caleph fidelibo.⁊ poſt xpᷣi
aduentũ oẽs ſunt ꝑ romanos partim occiſi ꝑ⸗

tim captiuati. R¶ Itẽ inter beſtias aſſimila
tur ſm comeſtoꝛẽ in ſũma ipᷣi cani.Nã ſi queri
tur.ur vel vnde eſt ꝙ canis ſtatim vt ſtrepitũ

audit vel ſentit alicuius latrare incipit. Rndet

magnꝰ Alb.de aialibus.ꝙ ex innata ſibi melã
colia canis ſtatimvt ſentit aliqͥd latrare incipit
nõ cõſiderãs ſiue ſit amicꝰ ſiue inimicꝰ vł extra
neus ſit ille de quo ſq; latrat.ſic facit homo con
tẽtioſus.ſtatim em̃ vt fatuus canis poſtqᷓ; ali⸗
qua vᷣba audierit loqui incipit ⁊ cõtẽdere:non
curãs an ſit ad ꝓpoſitũvel no.hec comeſtoꝛ. Fu
ge ergo o homo ⁊c̃. Scðo fugiẽda ẽ ꝓpter per⸗
turbationẽ.qꝛ hõ cõtẽtioſus alios ꝑturbat⁊ in
ſe ꝑturbat᷑. Pꝛouer.xvj. Homo pꝑuerſus ſuſci⸗
tat lites.Et rõ.qꝛ in ſeipſo cõtradictiões habet
carnis ad ſpm̃.⁊ vitioꝝ cõotra ſeſe cõtẽdẽtiũ.nã
cõtẽtio ſignũ eſt ꝙ talis ſit carnalis ⁊ caro non
obedit ratiõi.j.Cor.iij. Cũ ſit inter vos ʒelus ⁊
cõtẽtio nõne adhuc carnales eſti. S Pꝛo⸗

2-

inde Egidius de roma.li.ij.ꝑti.j.ca.viij.tractat

qre młieres plus qᷓ; viri ſũt cõtẽtioſe ⁊ in litigã

do ꝑſeuerãt. Et rñdet.qꝛ in eis minus viget rõ
q̃ poſſet hoĩes retrahere.ſʒ ſi qñ q; retrahunt᷑ h̊ᷣ
eſt ex vᷣecundia. Itẽ ſ̃m alios qꝛvir facus ẽ im
mediate ð te a.ſed mulier de coſta viri. ſi autẽ

ecõtra xpᷣm egerũt.vnde tũc om̃s int⸗

4 .
0 1 „

XNK

coſta cõcuſſa fuerit ſonat.nõ ſic ẽ deterra. ꝛc:

Pꝛo exẽplo ↄtra hecin vitaſpatꝝ quidã pater

remediũ docuit di.Si qͥs loquit᷑ tecũ de qcũqʒ;
cauſa noli cõtẽd ere cũ eo.ſi bene dicit dic bene.

ſi male dic.tu ſcias quid loq̃ris.⁊ ſic mens tua

erit pacifica. Tertio ↄtẽtio fugiẽda eſt pt᷑ vitio
rum deriuationẽ. ab ea em̃ ſepe deriuãtur plu⸗
nima ſcãdala odia diſſenſiões nixe.⁊ qñq; poſt
verba veni ad vbera.⁊ aliqñ tota cõitas turba
turvſq; ad ſanguinis effuſionẽ. Ecci.xj. Abvna

ſcintilla auget᷑ ignis ⁊ a doloſo auget᷑ ſanguis

Vñ phᷣus.v.politicoꝝ.ca.vij.docet ꝙ ↄtetiões
in qlibet policia ſunt ſũme vitãde tanq; comu⸗

nitatis deſtructiue.Oh quot pncipes ⁊ milites

interſe diſſideñ.⁊? cõtẽden. mouẽt bella in qbo
ſequit᷑ paupeꝝ opꝓpꝛeſſio ⁊ plura mala. Heu iã
impletũ videmꝰ illud PS.Effuſa eſt ↄtẽtio ſu
per pᷣncipes ⁊ errare fecit eos. Lyra.id eſt iuſto
iudicio deꝰ ꝑmiſit errare illos i inuio deuiädo
a iudicio rõnis recte.⁊nõ invia.ſ.dei eſſe que eſt
via caritatis ⁊ mãdatoꝝ a qua deuiãt. Quar⸗
to fugiẽda ẽ ꝓpter acquiſitionẽ.ſ.honoꝛis digni
7 gre dei ac gloꝛie.nã Pꝛouerb.xx.ðꝛ. Honoꝛ ẽ
hoi qui ſeparat ſe a contẽtiõibo. Itẽ Roma.xiij
Nõ in cõtẽtione ⁊ emulatiõe.ſ.ãbuletis:ſed in⸗
duimi dñm ieſum xpᷣm imitãdo eius hũilitatẽ
⁊ ſic habeñ.in aĩa xpm ꝑ gram.⁊c.de hoc exem

»*

plũ in fine ᷣmonis.

TEirca ſcoõm de diuerſitate cõtẽtiõis Notã⸗
dũ ꝙ cõtẽtio pꝛout eſt vitiũ ꝓpꝛie diffinitur ᷣm
Alexã.in.ij.ſũme.⁊ in Angelica ſic.Contẽtio eſt
impugnatio vitatis cũ ↄfidẽtia camoꝛis.vnð

naſci᷑ exvana glłia ſuꝑbie.qꝛ vult vincere cũ dla

moꝛe ꝓpter apparere.⁊ põt fieri diuerſis modis

⁊ cauſis. Pꝛimo mõ ꝓ defẽſiõe vitatis põt fieri

ↄtẽtio.qꝛ vt ſcribit᷑.xlvj.di. In pᷣncipio. Ruſti⸗
coꝝ arrogãtia garrulitatẽ putat auctoꝛitatem.

Vnñ qñ õ hereticos qͥs nõ ↄtẽderet ruſtici ſcãda
liſarent᷑ iĩ tali diſputatiõe.ſic narrat᷑ fuiſſe ccaco
ule in diſputatõe cũ huſcitis coꝛã rege.q̊s mgr
Kkoʒlinq; Ri ſagacit vboꝝ młtitudine ⁊ argumẽ
toꝝ cõuicit.⁊ hmõi ↄtẽtio meritoꝛia eſt vt dicit
Anchoñ.ij.ꝑte. Scðo mõ põt fieri cã coꝛrectio

nis ſʒ Alex.nec bᷣ ẽ pctm̃ qñn ſic nece ẽ frẽʒ coꝛri⸗

gi. Tercio põt fieri cã diſputatõis vł eruditiõſ
⁊ ̊ lʒ nõ ſit pctm̃ ſi fiat mõ debito põt tñ ibi cõ
currere veniale pctm̃ ex inoꝛdinato clamoꝛevelł
ex aliqᷓ titillatiõevane głievł honoꝛis ſicut legit᷑
de aplis.Luce.xx.ꝙ facta eſt contẽtio inter eos
q̃s eoꝝ videret᷑ eſſe maioꝛ. I¶Quanto cauſa
emulatiõis ſicut diſcipuli Johᷣis cõtẽdebãt dẽ
ſuo magjr̃o.ſ.baptiſta.⁊ dexpᷣo.ſic ⁊ mõ ↄtẽdũt
aliqui de religioſis ⁊ eoꝝ fundatoꝛib vel ð do
ccoꝛib ⁊ pᷣdicatoꝛibus.⁊ hoc etiã licet ſit venia⸗
le de ſe:tamen ſepe cõcurrũt moꝛtalia.puta de⸗
tractiões ⁊ huiuſmodi. Itẽ ſimile eſt de illis qͥ
pᷣferre contedunt aliquẽ ſanctũ in celo alijs.
UVlcio põt fieri cõtẽtio cauſa male litigatiõis vt

Sabbato poſy dominicã ſecũdh

cum qᷣs cõtendit cõtra fidẽ vel ↄtra bonos mo

Si aũt cõtẽderet cõtra veritatẽ aliquã in his ĩ
qᷣbuſ nullũ eſſet ꝑiculũ ⁊ ex qᷓdã leuitate nõ eẽt
pam̃ moꝛtale.Itẽ ſi quis etiã in notabiẽ iniu
riã vel dãnũ ꝓximi ↄtenderet ſicut faciunt ſepe
aduocati ⁊ ꝓcuratoꝛes vel litigaret cõtra iuſti
ciam moꝛtale pctm̃ eſt ſciẽter talia facere.O er⸗
go homo diſce talia confiteri ?vc.
XCuca terciũ de circũſpectiõe Notanduʒ
ꝙ recolligẽdo ex ſcripturis plura ſunt genera
boiuʒ que valde circũſpecte debet hõ obbuare
vt nõ cõtendat cũ talibꝰ. Pꝛimo cũ diuite et
potẽte Ecci.ca.viij.Ne litiges cũ hoie potẽte ne
foꝛte incidas ĩ manꝰillius.nõ cõtẽdas cũ viro
locuplete ne foꝛte ecõtra ↄſtituat litem tibi.hec

ibi. Scdðo nõ eſt ↄtẽdendũ cũ verboſo garri
ente Ecci.viij.e litiges cum hoĩe linguato ne

ſtruas in igneʒ illiꝰligna.hoc eſt fomenta rixe
amplioꝛis. Tercio cũ peſtilẽte ĩfamãte.quia
talis cõuitia ⁊ ifamatoꝛia obpꝛobꝛia obijcit ti

bi. Pꝛouer.xxuij.Ne cõtẽdas cũ peſſimis. Ly⸗

ra.icoꝛrigibilib. x Vã talis ⁊ ſi tũc nõ di⸗
cat ĩfamatoꝛia poſtea dic. Sicut de lupo phᷣs

viij. de aialibo dicit. ꝙ cuʒ maxime iraſcit diſſi /
mulat ⁊ ſe inuadentẽ abire ꝑmittit ac ſi nõ attẽ

dat quouſq; impᷣmeditatũ illuʒ iueniat ⁊ tunc
eum occupat ne euadat. Quarto cũ vxoꝛe non
tacẽte pᷣſertim coꝛã aliquo pᷣſente.nam ſepe ſcã⸗
dala exoꝛiunt᷑ iter patrẽ ⁊ filiũ.⁊ iter fratres vel
vicinos ꝓpter ↄtẽtiões mulieꝝ.ſʒ vir ſapiẽs rõ
ne debec vti nõ litigio.⁊ vnuſqᷣſq; debet ſuã coꝛ
rigere in ſecreto.iuxta illð apoſtoli.Cũ patiẽtia
ſuppoꝛtãtes inuicẽ in charitate. Ephe.iiij. Sic
em̃ meliꝰſcãdalũ alioꝝ cauet᷑ ⁊ pax tenet᷑. Quã
magni meriti ſint ↄiuges ſine cõtentiõe viueñ.
Z Exremplũ legit᷑ in vitaſpatꝝ ꝙ ſcõ Ma
chario oꝛãte vox inſonuit ad eũ dicens.Nõdũ
ad mẽſurã ꝑueniſti duaꝝ mulierũ habitantiũ
in ꝓxima ciuitate.vnde achariꝰ veniẽs iter⸗
rogauit illaꝝ ↄuerſationẽ. Reſpõderũt ꝙ erãt
mulieres duoꝛum fratruʒ ⁊ quindecim annis
ſimul habitañ.nec verbum contentiõis nec fa⸗
ctũ cõtriſtatiõis vnqᷓ; ſibijnuicẽ fecerant.h̊ au⸗
diens Macharius edificat?receſſit. Rogemꝰ
ergo chꝛiſtum dominum ⁊c̃.

Sabbato poſt dñicam ſcðam Sermo.xx. .

de ſuꝑboꝝ ingratitudinead deũ ⁊ ad hoiĩes.

Doleſcẽtioꝛ fi

lius pegre pfect? eſt in regionẽ lõ⸗
ginquã:⁊ ibi diſſipauit ſubſtãtiã

ſuã Luẽ xv.⁊ ĩ euãgelio hodierno Uerba ſunt

ſaluatoꝛis noſtri ꝑabolice dicta.i qͥbo deſignat

ingratitudinẽ hominũ ad deũ. Pꝛopoſuitnãa

q; pabolã talẽ dicens. Homo qͥdã habuit du⸗

os filios:id eſt iuſto s ⁊ pctõꝛes habet.qͥ pccõ

imaginẽ dei ⁊ per baptiſmũ adoptati.⁊ ſic filij
dei.adoleſcẽtioꝛ id eſt peccatoꝛ qui moꝛibo ẽ iu⸗

uenis peregre ꝓfectus ẽ longius per peœã elon
gando ſe a deo: ⁊ ibi diſſipauit oĩia bona gra-⸗

tuita:⁊etiã nature inquãtũ per pcetm̃ peioꝛauit
luxuriãdo cum diabolo.facca fame verbi diui

no res licèt nõ ſint ꝑ gram filij dei: tamen ſuntad
res vlłↄotra veritatẽ notabilẽ petm̃ moꝛtaleeſt.

ni adheſit vni ciuiũ.i.diabolo:paſcit poꝛcos id

eſt vitia que immũda ſunt.⁊ tandẽ in ſe reuer⸗

ſus ad penitẽtiã rediẽs ſuſcipit᷑ a deo in gram.
⁊ de hoc gaudere opoꝛtet omibo angelis ⁊ bo⸗
nis hominibo pꝛout de his patet in euangelio

iſto. Exquo aũtiſte adoleſcẽs filius ingratiſſi⸗
mus patri relinquens illũ:ſignificat ingratos
peccatoꝛes vt dictũ eſt.⁊ videmus iſtis tẽpoꝛi⸗

bus multos factos ingratos ad deũ ad parẽé⸗/

tes ⁊ quoſcũq;ʒ benefactoꝛes.quod oꝛit᷑ ex radi
ce dãnabilis ſuperbie.Idcirco de ingratitudi⸗
nis ſuperbia in hoc ſermone declaremus tria

myſteria. Pꝛo hoc ſermone aliud thema vi⸗
de ex infra ſcriptis.

Pꝛimũ ðꝛ q̃lificatiõis.
5cõm ðꝛ moꝛtificatiõis.
Tertiũ ðꝛ ꝑicdiitatiöis.
A Circa pꝛimũ de qualitate ingratitudinis
notemꝰ tria pceapug..
P.6n6 qͥd ſit ingratituco.
Scdo qͥt modis cõmittit᷑ ingratitudo.
Tertio de exẽplari documẽeto.
Pꝛimo ergo notãdũ vt nouerimꝰquid ſit ĩgr

nitur. Ingratitudo ẽ vitiũ quo beneficiacꝰ nõ

retribuit bñfactoꝛi qð debet.Et ꝓ hoc aduertẽé⸗
dũ eſt ꝙ pᷣmo oĩm ⁊ pꝛincipaliꝰ quilibet debet
deo eo ꝙ ipe eſt pꝛimũ pᷣncipiũ a quo eſt om̃e

bonũ noſtrũ.Ab ipᷣo nanq; ratiõales cõditi ſu

mus.ab ipᷣo oẽm creaturã ſubiectã habemus.

2⁊ ſuſtẽtationẽ vite recipimꝰ quotidie.Ab ipᷣo to
leramur in noſtris malis eᷓ niminit᷑:cũ tamen

ditur. Ideo ipſi debemus et tenemur reddere

amoꝛẽtimoꝛẽ laudẽ ⁊ gratiaꝝ acionem. Unð

Apoſtołꝰ.j. Theſſal.v.ait. In om̃ibus deo gra
tias agite.Et Col.iij. Om̃e quodcũq; facic in
verbo aut in opere in nomine dñi ieſu xpᷣi faci⸗

te gratias agẽtes deo ⁊ patri.⁊c̃. Cum ergo ho

mo peccat moꝛtaliter cõtra deũ offendit et non
reddit ei debitũ amoꝛẽ ⁊ honoꝛẽ.q̊ ingratus eſt

titudo ꝙ ſᷣm LChomẽ ſcda ſcðe.q.cvij.ſic diffi⸗

vt Augꝰ dicit pctõꝛ nõ ẽ dignus etiã pane quo
veſcitur.ergo nec veſte. Item ab ipſo deo poſt
grandia peccata reuocamur ⁊ venia datur.Ab
ipᷣa gratia datur ⁊ auxiliũ vt pꝛoficiamꝰin bo⸗
no. Ab ipſo regni celeſtis gloꝛia ꝓmittit᷑ ⁊ red,

Scðo debet hõ parẽtibo a quibo eẽ ⁊ educatio⸗

pſonis dignioꝛib ex quibo cõmunia beneficia

L hoim cõmunitati ꝓcedunt. Quarto debet ho
os filios ⁊c̃.Lyra.i.deꝰꝓ nobis humanatꝰ.du

mo quibuſcũq;ʒ benefactoꝛibꝰ a qͥbus aliqua
ſpecialia beneficia percepimꝰ:pꝛquib ꝑtcicu⸗

nẽ accepimꝰ. Tertio debet pᷣlatis⁊ reccoꝛibo ac

— — — - - ẽMõ

= = ÜͤS=- ¶C¶ ———

= S. =

N
ffi⸗

„

ni

multi ſic pecct. .
D irca ſcm de moꝛtali offenſa Querit᷑ pꝛi
mo vtrũ ingratitudo ſit pctm̃ moꝛtale ⁊ cõfitẽ⸗
dum ſpecialit. Ad qð rñdẽdũ ſᷣm Petꝝ aureo.
in. iiij. di. xxij.q.ij.in fine.q ingtitudo põt cade⸗
re in hoĩem duplicit. Uno mõ tãqᷓ; orcũſtatia
actus.ſicut dũ qͥs recepit młta bñficia a deo:tñ
Zcupiſcẽtia ductꝰfoꝛnicat᷑.⁊ ſic nõ ẽ ꝑ ſe ſpeciale
pccm ſʒ crcũſtãtia pctm̃ aggrauãs.⁊tũc liq; bo
nũ ſit ↄfiteri ꝙ ingratꝰ fuerit deo tñ nõ eſt neca
riũ:qꝛ nõ peccauit ex tali fine.ſ.intẽtiõe ingrati⸗
tudinis.ſʒ ſufficit cõfiteri pœtm̃ foꝛnicatõis qð

laritertenemur eſſe grati. Unð ſi his nõ reddi⸗
mus qð debemꝰ ingratitudo ẽ. B Sed di.
Quig ⁊ q̃liter debemꝰ reddere. Rñdet᷑ ſᷣm doc.
heologos ꝙ hõ exvᷣtute gratitudinis tenet᷑ p⸗
mo bñficiũ recogᷓſcere. Scðo ꝓ ipᷣo gr̃as agere
⁊ laudes.Tertio retribuerep loco ⁊ tꝑe ſᷣm ſuã
facultatẽ.⁊ ptʒ infra ex dictis Senece.li.de be⸗
neficijs.iij. Scðo reſtat notãdũ.q̊t modis cõ⸗

mittit᷑ igratitudo. Rñdet᷑ in Ange.ſᷣm Tho. S.
vicʒ.ij.ij.q.cvij.ꝙ in toto ſex modis qͥ acapiun
ex iã dictis in pᷣcedẽtib. P

ꝛimo qñ qᷣs bñficia
deivl hoĩmyvt dʒ nõ recognoſcit.Scðo qñ gra

tias et laudes bnñfactoꝛi nõ agit. Tertio qñ nõ

recõpẽſat bñfactoꝛi dũ poſſitvic; facẽdo hono

rẽ vel ſᷣuitiũ vel auxiliũ illi tꝑe ſuo. Ad hec Se⸗

neca.iij. de bñficijs oꝛdine retrogrado dicit ſic.
Ingratꝰ ẽqͥ accepit bñficiũ ⁊ nõ retribuit.q̊ ad

terttũ. Ingratioꝛ ẽ q diſſimulat.q̃̊ ad ſcõᷣm. In

gratiſſimꝰ oim eſt q oblitꝰ ẽ.ſ.vt nec velit recoꝛ
gani.hec ille.⁊ hᷣ q̊ͥ ad pᷣmũ.Quarto qñ qͥs ĩ coꝛ

de ↄtẽnit bñficiũ receptũ vel ipᷣm bñfactoꝛẽ q̃ſi

ei nõ bñfecerit ſʒ male dãdo bñficiũ tale.Quito

qñ murmurat vitupando bñfactoꝛẽvł bñficũ
vilificãdo. Sexto qñ facit iniuriã vł ↄtẽptũ illi

bũ factoꝛi vł aliqͥd reddẽs malũ ꝓ bono.⁊ b̊ eſt

diabolicũ. Tertio in exẽploꝝ documẽto

Nota ꝙ coꝛã deo ingratꝰ eſt nimis ⁊ dãnat᷑ qñ
q̃s pꝛem ſuũ vel matrẽ cõtẽneret recoſcere:ſed

nNegaret er pauꝑtatẽ vel defectũ coꝛꝑis.ſ.ceci
tatẽ vel caudicationẽ ⁊c̃. Itẽ ſimiliter quando
quis nõ ſubuenit parẽtibũs ⁊alijs benefactoꝛi⸗/
bus cum poteſtvel nõ laudat in quibꝰlaudãdi
ſunt.hec Anthoñ. Deniq; quãdo qͥs patri ma⸗
triq; maledicit vel iiuriã facit. Pꝛetea qñ qͥs ſũ

mo deo ↄtẽptũ facit maledicen.ſ.in tribulatiõe
di. Utinã no creaſſet me deꝰ.vl ð filijs etiã tale
qd loqndo vel deũ blaſphemando ⁊c̃. Heu qᷓ;

coõmiſit. ⁊ h̊ tenet᷑ oĩno cõfiteri.Alio mõ ingrati

tudo ↄſiderat᷑ ⁊ cadit in hoĩem ꝑ ſe.ſicut qñ nõ
alio fine mouet᷑ ad tale facẽdũ:: niſi qꝛ deſpicit
vel paruipẽdit beneficia dei vel nõ recogitat: et

ONic eſt pctm ſpeciale ⁊ cõfitẽdũ.Nã ſᷣm Thomã
ſcda ſcðe.ſimilit᷑ Anthoñ.parte.ij.ti.iij.?⁊ ſũmã
angelicã quãdo qͥs ex cõtemptu pꝛetmittit reco
gnitionẽ beneficioꝝ vel beneficũ: puta patrem
Matre ⁊ quẽciq; benefactoꝛẽ cõtemnit moꝛtale

7* 5
. —
. .
„* — 2 ” . . .

* .

petm̃ eſt. Siliter quãdo quis nõ recõpenſat:ſʒ
ſubtrahit recõpenſationẽ ðbiti quod neceſſario

tenet᷑ benefactoꝛi a benefacto.puta nõ ſubuenit

ei in magna neceſſitate cũ poſſʒ ſubuenire moꝛ
tale eſt. Item cũ quis obmitteret laudare bene
factoꝛẽ q eſt laudãdus.⁊ ex tali obmiſſiõe ſeqre

tur illivituperiumvel infamia moꝛtale eſt. Et a

foꝛtioꝛi cũ nõ ſolũ pꝛetmittit ſed cõtrariũ agit:
vt pᷣdictũ eſt. Sed quãdo pꝛeter bos caſus di⸗
ctos eſſet aliqua obmiſſio ſola.puta qꝛ non re⸗
cognoſat vel nõ retribuit in his ad que nõ tene
tur neceſſario veniale eſt.hec ibi 7. E. Scdðo
queri᷑ quid de ignoꝛãte. Rñndetur ſʒ Anthoñ.

ſupꝛa cũ Tho.qui ignoꝛat beneficũ ſibi factũ

nõ ẽ ingratus ſi beneficiũ nõ recõpenſat dũmõ
ſit paratus recõpenſare ſi noſceret. Unð a pctõ

excuſat᷑ qui oblitꝰ ẽ qͥs fuerit eiꝰ pater ignoꝛãs
defectu ratiõabili. Tertio querit᷑ quid de ipo
tente. Rñdetur ſᷣm Anthoñ.vbi ſupᷣ ꝙ nõ põt
aliqs ſe excuſare a vitio ingratitudinis ex ipo⸗
tentia.ꝙ ſcqʒ; nõ poſſet recõpẽſare benefactoꝛi.qꝛ
ad debitũ gratitudinis reddẽdũ magis attẽdi

tur volũtas qᷓ; opus.vt ðt Seneca li.de benefi

cijs.⁊ ideo ſufficit volũtas recõpenſandi cũ fa⸗

cultas deeſt. Unde nec obliuio ex negligẽtia fa

cca exculſat.
7 Eirca tertiũ de ꝑiculo ingratitudinis nota
wꝓex ingratitudine multiplex periculũ incurrit
Pꝛimo quia gra dei aufert᷑. Augꝰ. Quod deꝰ

dederat gratis aufert ingratis.Exemplũ in pꝛi
mis paretibo quos deꝰ in ꝑadiſo poſuit.et gra⸗

tia impleuit:ſed ꝓpter ingratitudinẽ eiecit. Se⸗
cũdo qꝛ infirmitates ⁊ alia mala ĩmittunt᷑.ã

Exʒechias rex poſt ꝑcuſſiõʒ exercitꝰ ſennacherib

ab angelo dei.j-SO yooo.quia ꝓ gratiaꝝ actõe nõ
fecit canticũ egrotauit ad moꝛtẽ. vt dicit Lyra.
ſa.xxxviij. Tertio quia xpo maxima ĩiuria
irrogat᷑. Unð Berñ.in pſona xpᷣi dicit. Uide hõ

que pꝛo te patioꝛ:ad te camo:ꝓ te moꝛioꝛ vide
dauos quibus cõfodioꝛ.⁊ cum ſit tãtus doloꝛ

plus tamẽ crucioꝛ ꝙ te ingratũ exꝑioꝛ. Et ꝑ cõ⸗

ſequẽs ſequit᷑ ꝙ etiã beate virgini matri maioꝛ
fit iniuria. UVltimo qꝛ aduerſario ſuꝑ ingra⸗

to poteſtas cõcedit᷑ ⁊ peſſime peridlitat᷑.ſicut pa

tet factũ in abſalon ingratiſſimo ſuo pꝛi dauid

qui male perijt in coꝛꝑe et aia. Exemplũ ad idẽ
narrat᷑ ex libꝛo apum in Spe.di.v.exẽplo.xl.q;

in ptibus gallie quidã iuuenis ab adoleſcẽtia
ſemꝑ parẽtibus ingratus ⁊ inobediens illos ⁊
alios ad amaritudinẽ perducebat.Tãdẽ poſt⸗

qᷓ; moꝛtui ſunt parẽtes eiꝰ:ipᷣe poſt aliquot an⸗
nos infirmatꝰ eſt:⁊ in agone ſumptis ſacramẽ
tis ecce demões vidit turmatim igrediẽtes q̊s
qui aſſiſtebãt lic; nõ videbãt tamẽ q̃ſi turmas
ſtrepeñ.audiebat.Exclamauit iuuenis infirmꝰ
hoꝛribiliter dicẽs. Accipite om̃es arma iuuate

me qꝛ ecce pater meꝰ conatur me occidere. Hec
dicens exiliuit. videbatur enim ſibi ꝙ in ſpecie

Dominica tertia quadrage.

pãis ſui diabołꝰ eũ occidere vellet ꝓpter rebellio
nẽ ⁊ igratitudine ad patrẽ. Nec moꝛa cadẽs in
terrã terribi'r damãs expirauit. Rogemꝰꝗ ⁊c̃.

Dñica tertia in q̃drageſima Sermo.xxj.de

exccrada vana glia qꝗ eſt pᷣmogenita ſupꝑbie.

Wyjmeieciſſer. ſ.
Jeſus demoniũ locutꝰẽ mutꝰ etad⸗
mirate ſunt turbe. Lu.xj. ⁊ in euãge⸗

lio hodier. Sctã eccłia ꝓ pñti dnica legit euan/

geliũ qũo xpᷣs dñs eiecit demoniũ mutũ ad ſi⸗

gnificadũ ꝙ multi ſunt quos diabolus ꝓ hoc i0 2ſ
ua que eſt cõſciẽtie ſancte teſtimoniũ.iuxta qð
Aplus.ij.Cor.j.dicit. Glia noſtra hec eſt teſti,
monlũ ↄſcientie noſtre.ꝙ in ſimplicitate.ſ.recte
intentiõis.⁊ ſinceritate.i.puritate vite ſccẽ.ĩ gr̃a
dei conuerſati ſumus.hec ibi.q.d.ſᷣm Lyrã. In
his cõſiſtit vera głiatio hoĩs ⁊ ſcã nõ in oꝛꝛhbo
minũ ⁊c̃. Quarto ẽ quedã głia vana ⁊ dãana⸗
tiua vt eſt glia mũdana ſiue de coꝛꝑalibo.ſ.pul

tꝑe quo deberẽt xpᷣiani loqui in pcõꝝ ↄfeſſiõe:
facit mutos vt nõ cõfiteant᷑.⁊ ſic in pctis ꝑeant.

Nã vt Lyra ⁊ doct.dictãt.diabolꝰ nõ in ſe ſʒ ab

effectu diot᷑ mutus:qꝛ mutũ efficit hoĩem pec⸗
catoꝛẽ quẽ poſſidetvt nõ ↄfiteat᷑. Et quoniã ſᷣm

Bonauẽ.ſuꝑ.ij. demones hñt diuerſa maledi/

cciõis officia inter ſe qͥs eoꝝ qͥd efficere habeat.

Taciturnitatẽ aũt cõfeſſiõis pccõꝝ maxime fa-/
cit ðᷣmõ ſuꝑbie ⁊ vane głie ne pctõꝛ ſeipʒ hũiliet
⁊ accuſet.ideo ðᷣmõ iſte qͥ fecerat hũc mutũ fuit
demon vane glie ⁊ ſuꝑbie. Sed ſi liberari quis

vult a tali demonio ⁊ quocũqᷓ; alio accedat ad
xpᷣm dũm petatq; vt liberet᷑ ⁊ ſic loquat᷑ in con⸗
feſſiõe.Et ſi pccõꝛ qui habebat demoniũ mutu
ſuꝑbie ⁊ vane głie.i.lucifeꝝ ab hoc fuerit liba⸗

tus tũc ꝑ cõfeſiionẽ poterit liberari gra xpᷣi ab

alijs etiã demonijs.ſcʒ mãmona auaricie. Sa
tha ire.beelʒebub gule.Aſmodeo luxurie.leuia
than inuidie.belial accidie. ideamꝰ itaq; euã
geliũ.Exq̊ aũt vana głia eſt pmogenita filia ſu

perbie:ex qua oꝛiunt᷑ ſeptẽ alia ßᷣm Gꝛego.xxxj.

moꝛal.⁊ tanq; pᷣncipali eiecta alia ↄſequẽter fa

cile eijciunt᷑. Idcirco ð ipᷣa in hoc ſᷣmone agen.

tria myſteria declaremꝰ.

Pꝛimũ de modali notificatiõe.
cðm de execrabili cõditide.

Tertiũ de moꝛtali offenſiõe ⁊ cõfeſſist.
Itẽ ꝓ alio themate huiꝰ ſᷣmonis poteſt accipi
ũlud aplłi Gał.vj. Spũ ãbulemus nõ effica⸗

mur inanis glie cupidi. 6
G irca pꝛimũ myſteriũ.ſ.de modali notiſi⸗
catiõe vane głie tria cõſidereunꝰ.
Selme qlis głiatio reputa? ana.
Scõo qd ſit diffinitiue vana gllia.
Tertio quõ differt vana głia a ſuꝑbia.

Pꝛimo inquã cõſiderãdũ eſt vt dicernamus

qlis głiatio reputat᷑ foꝛe vana.Pꝛo quo notã⸗

dũ ſᷣm doc.⁊ ſcpturas ꝙ głiatio diſtinguit᷑ ſic.

Keune quedã em ẽ diabolic.
Scðo quedã ẽ beatificc.

Tertio quedã vera ⁊ ſccificatiiua. 1

NQuarto quedã ẽ vana ⁊ dãnificatiua.
Pꝛimo quedã eſt glłiatio diabolica quãdo qͥs
głiatur de malicia ſua de qua PS.Quid głia⸗
ris in malicia qͥ potẽs es iniquitate Nico.ð Ly

ciã ⁊ iniquitatẽ magis qꝗ tater
deus deſtruet te in finẽ.ſ.ꝑdendo cũ diabolo.et

ra. q̃ſi i di. Hec eſt peſſima glia ⁊ ꝑ cõſequẽs dia
bolica.Nãvt Metriſta ait. Dupliciter peccatiqͥᷣ

ſe de crimine iactat.⁊ hoc eſt diaboliꝓpꝛiũ.quia

peccat ex certa malicia:vnde diabolicũ facit ho

minẽ. Pꝛoptea ibidẽ PS.dicit.Dilexiſti mali⸗

—

euellet te de tabernaculo tuo.ſ.per moꝛtem.
Scðo quedã ẽ głiatio beatifica.ſ.que dabitur

iuſtig in patria. PS. Exultabũt ſa neti in głia.

Et idẽ. Glłiabunt᷑ in te oẽs qui diligũt nomen
tuũ qꝛ tu benedi.⁊c̃. O qᷓ; ſtulci qͥ illã 4 caduòꝗ
4

ꝑdunt. Tertio quedã ẽ głia vera ⁊ ſctificati⸗

chꝛitudine ſanitate foꝛtitudine ⁊ hmõi.ſiue de

ſpũalibus:ſ.ingenioſitate vel ſcientia vel ſccita⸗

te.ſiue ð ext᷑ioꝛibus.ſ.diuitijs pompis ⁊ hmõi.

in talibo głiari vanũ eſt. Lum qꝛ non ſunt vere
gloꝛioſa cum ſint ſtercoꝛa. Ideo.j.Machab.ij.
Machacthias dicit. Glia pctõꝛum ſtercꝰ ⁊ ver⸗
mis vt patet ſi ꝓſpicis ſepulchꝛa.Et etiã qꝛ gra
uioꝛi ſupplicio obligant. Apod.xviij,. Quãtũ ſe
gloꝛificauit tã.d.i.toꝛ.⁊c̃. Unð nõ licet gloꝛiari
de hocꝙ quis altius ceteris ſuſpendit᷑ ⁊ toꝛq̃/

tur. Pꝛoptea Aug.v.de ciuitate dei.ðt.Saniꝰ
videt qui amoꝛẽ laudis vitium eſſe cognoſcit.
HSed ſcdðo vidẽdũ quid ſit.Alexã.ij.pane.
diffinit ſic. ana głia eſt appetitus inoꝛdinatꝰ
⁊ delectatio inoꝛdinata humane laudis.Unde

dici glia ſᷣm yrz: qual i dania c inutata ing.

qꝛ eſt clara.i.manifeſtatõis ad laudẽ delecato.
Amb.de offl. Glia eſt clara cum laude noticia
ſc; coꝛã hoibus. Tertio aũt de differẽtia eius
a ſuꝑbia Nota ſᷣm Anthoñ.ij.ꝑte.ti.iij.q vana
glia ſue genitrici ſuꝑbie multũ aſſimilat̃ vt q̃ſi
vnũ ſint.qꝛ vtrobiq; ẽ appetitus ꝓpꝛie excellẽtie
ꝓpterea aliqui doctoꝛes ponunt vtrunq; p vno

capitali.tamẽ realiter differũt in hocꝙ ſuperby
appetit excellẽtiã ⁊ ſibi apparet magnꝰ intus.ſʒ
vanigłioſus appetit excellẽtie huiꝰmãifeſtatõeʒ

exterius vt laudet᷑ in oꝛe hominũ et fametur.
Sed di.Quare talia a ppetere ſit pem̃: cũ tamẽ

dicat᷑ Ecci.xlj.Curã habe de bono noiĩe.i.fama

Et Pꝛouer.xxij. Melius eſt nomẽ bonũ qᷓ; di
uitie multe. Rñdetur ſᷣm doctoꝛes ꝙ bene cu⸗
randũ eſt de bono noiĩe inq̃ntũ eſt vtile ad dei
lamn ⁊ ꝓximoꝝ edificationẽ ⁊ ſalutẽ.ſed ꝓptei
olã laudẽ ꝓpꝛiã a ppetere vitiũ eſt ſm Thomaã

ſcðᷣa ſcðᷣe.q.cxxxij.qꝛ eſt cõtra oꝛdinationẽ diui
nam. J Piꝛo quo notemꝰ im cheologos
ꝙ deus bñdictus eſt menſus hejbus regulas

loqui eqͥtatem. ꝓpttea

— = ——.

—

—
—
☛e
. —— *

—

d.

= —
S = —.

n/

Nq,
an⸗
ſai
N

d
ng⸗
.
dnca
aus
nans
ſtiſl

o⸗

Bermo

ne qͥs ſuꝑ id quod p̃fitũ eſt a diuina regula er⸗

cedat ꝑ ſuꝑbiã ⁊ vanã głliam. Pꝛopterea apłs
ij. Coꝝ.x.dt.os aũt nõ in immẽſuʒ głiamur:
ad ſᷣm menſurã te quã mẽſus eſt nobis deꝰ
Pꝛima regula eſt obediẽtie pᷣceptoꝛũ ne qͥs ea
trãſgrediat. Scða eſt peminẽtie ꝓximoꝝ in ho
noꝛẽ ⁊ dignitate ne qͥs talia appetat niſi ad ſer⸗

uiendũ deo ⁊ ad vtilitatẽ ꝓximoꝝ licitis mõis.

j.Eor.xiij. Caritas nõ eſt abitioſa:nõ querit q
ſua ſunt ſed q̃ ieſu xpᷣi. Unð pctm̃ eſt ambitio.
Tertia regula eſt innoteſcẽtie bonoꝝꝛ operum.
vt nõ ad ſpꝛiã laudẽ oſtẽtemus opa nr̃a ſed ad
dei laudẽ ⁊ ꝓximoꝝ vtilitatẽ vel edificationem
Matth.v. Sicluceat lux vꝛa coꝛã hoibꝰ vt vi⸗
deant via bona oꝑa ⁊ glificẽt.⁊c̃.Quarta regu
la eſt głie diuine in attributiõe oim bonoꝝ. qꝛ
oĩa a deo ſunt tã bona tẽpoꝛalia qᷓ; ſpnjalia Ja⸗
cobi.j.Ideo nõ põt homo veraciter ð quocũq;
bono gliari cũ nõ ſint ſua.ſʒ vt ðꝛ ꝑ apoſtolum
Reꝗ̃i ſeculoꝝ ſoli deo honoꝛ⁊ głia ĩ oibi ẽ attri
buẽda.ꝗ̊ᷓ peccat hõ głiaʒ ꝓpriam q̃rens in quo
cunq; Un Berñ.ſuꝑ can.ſᷣmõe.xxiij. Quicqͥd
captas fauoꝛis.qð ad deũ nõ referas partẽ dei
furar ⁊ crimẽ leſe maieſcatis incurris
RK Lirca ſcõm de execratiõe vane glie nota

ꝙ ðteſtanda ẽ ⁊ execranda ꝓpter plura. Pꝛimo

ꝓpter altiſſimoꝛũ deieccionẽ. Qꝛ vt Chꝛy.dicit
Cetera vitia tiñ mõ in ſᷣuis diaboli habitãt.va⸗
na głia aũᷣt etiã in ſeruis dei habitaculũ reperit
⁊ altiſſimos deijcit.ptʒ in ãgelis de celo in ĩfer⸗
num deiectis⁊ pᷣmis ꝑentibus ð paradiſo. Rõ
aũt ſcdᷣm anthoñn..ti.iiij.eſt quia exquo ratio⸗
nalis creatura facta eſt ad gloꝛiam perpetuaʒ.
ideo naturaliter appetit gloꝛiam ⁊ cum nõ po⸗
teſt in vita ꝑpetuari eo ꝙ moꝛi opoꝛtet querit
ꝑ famam in hoiĩm memoꝛia ꝑpetuari.ideo etiã
viri alte ſanttitatis de gloꝛie appetitu temptan
tur ⁊ cũ offert᷑ delectantur niſi per gratiam ſe co
hibeant. Pꝛo exemplo ergo dum ſanctiſſimus

aplłicus creatur quidã eleuans ſtupã accẽſaʒ in

arundine poſitã clamat dicẽs. Pater ſctẽ ſictrã
ſit gloꝛia mundi.vt ſcʒ cauagat ¶L Secũdo
ꝓpter bonoꝛũ operuʒ et meritoꝛũ deperditionẽ
Unde Chꝛyſ.ſuꝑ Matth̊.dic̃.Sicut ex ligno
naſci᷑ vermis qui lignũ exterminat et ex veſti⸗
mẽto tinea que comedit illud:ſic de bonis ope⸗
ribus naſcit᷑ vana głia ꝑdens illa. Hinc Aug.

queſtionem pulchꝛã quis hoĩm ſit melioꝛ ſol⸗

uens li.de vera innocentia dicit.ꝙ melior eſt in

malefac humib cõfeſſio qᷓ; i bois ſuꝑba głia⸗/

tio.hec ille.Exemplũ ptʒ ð phariſeo ⁊ publcão
oꝛantibꝰ Luc.xviij. Tertio dereſtãda ẽ ꝓpter
crebꝛioꝛẽ infeſtationẽ.nã veluti muſca canina

oĩgerit ſe crebꝛo oꝑibono. M% Sed qritur

an ꝓpt᷑ vane glie infeſtationẽ debeat hõ dimitte

re opꝰ bonũ. Rñndet᷑ ᷣm Chꝛib.ſuꝑ Matth.ꝙ

vana glia tripłr ſe ingerit bono operi. Pꝛimo
pcedẽdo.ſ.ꝑ hyeula intẽtionẽ mala.⁊tũc Chꝛyb.

ot. Meliꝰeſt nõ facere bonũ puta elemoſynã et
hmõi qᷓ; ꝓpter vanã głiam facere.qꝛ qͥ non facit

in celo nil inuenit ⁊ in terra nil ꝑdit.qͥ aũt ꝓpter

honoꝛẽ facit ⁊ in terra ꝑdit ⁊ in celo nil inuenit.

Hec ille.g̊ tũc dimittẽdũ eſt. Scðo ingerit co⸗

mitãdo⁊ tũc opus nõ eſt dimittẽdũ ſʒ ꝑficiẽdun

opus bona intentõe inchoatũ.ſicut ſeminatoꝛ

nõ dimittit ſeminare ꝓpter aues deuoꝛãtes plu
ra ex ſemine. Exẽplũ narrat᷑ de ſccõ Berñ.pꝛedi
cãte.cũ in medio ſᷣmonis vidẽs ppłm fletẽ inci
diſſet ſibi vana głia.cogitauit vt dimitteret pᷣdi

cationẽ.ſʒ ſpũſſcti inſtinctu ait.nõ ꝓpter te cepi
nec ꝓpter te ꝑficã.⁊ ſic pᷣmonẽ nõ dimiſit. Ter⸗
tio ſubſeqᷓndo.⁊ tũc oꝛõe vincẽda eſt ſᷣʒ. Chꝛyſ.
Quarto vana glia deteſtãda eſt ꝓpter difialio
rem remediationẽ.Chꝛyb.vbi S.ðt Quãto plu⸗
ra bona facis vanã głiam nõ compeſais ſʒ exci⸗
tas.qꝛ cũ om̃e malũ ex malo naſci: ſola hec de
bono ꝓcedit.ideo nõ extinguit᷑ ꝑ bonũ ſʒ magꝭ
nutrit᷑.hec ille. N¶NQQuerit᷑ g̊ qͥd fadẽdũ ſit ꝓ

remedio. Rñdet᷑ ̃ᷣm.doct.ꝙ pᷣmũ⁊ ſũmũ cõtra

vanã gloꝛiã remediũ eſt oꝛationis humił ſup⸗
plicatio vt dicit hꝛyſ.ſupÿᷣ. Scðm eſt bono⸗
rum oim ⁊ głie deo attributio.vt cũ tibi gloꝛia
offert᷑:dic cuʒ PS. Non no bis dñe ſed nomini
tuo da gliam. Tertiũ eſt moꝛtis ⁊ penaꝝ fu
turaꝝ cõſideratio.nã pauo głiam pennarũ extẽ
ſarũ deponit viſo pede.ſic ⁊ c. Quanuũ eſt exe⸗
cratiõis dei recognitio.nã tam ĩvet᷑i qᷓ; in nouo
teſtamẽto deꝰ ondit ꝙ ſũme oditvanã gloꝛiam
etiã in regibo:vt patʒ pᷣcipue in ſccõ rege Dauid
qͥ cũ nũeraſſet ꝓlłm ex vana głia.ij. Reg.xxiiij.

deus ꝑ ꝓphetã Bad penã denũciauitvt eligeret

aut ſeptẽ ãnis famẽ in terra ſua: aut tribo mẽſi⸗
bus fugere coꝛã aduerſarijs: aut tribꝰ diebus
peſtem.⁊ hoc tertio elecco.ꝓoooo.moꝛtui ſũt ex
ꝓpło ⁊c̃.deniq; in nouo teſtamẽto ptʒ in xpᷣo ði
filio qͥ contẽpſit głiam mũdi oẽm ⁊ diſcipulos
qͥ de miraculis factis gliabant᷑ redarguit exem
plo ſathane Lu.xj.O g hõ tu xpᷣiane caue.
O irca tertiũ
ſ̃m doc.vt in Angelica cõpen.⁊ Anthonina ha
betur.ꝙ vana gkia ex ſe venialis eſt:ſʒ fit moꝛta
lis ⁊ ↄfitẽda necario. Pꝛimo caſu ex ꝑte ope

ris ſq; de quo qͥs głiat᷑.nã ſi qͥs gloꝛiat᷑ de ope⸗/
re qð ẽ pctm̃ moꝛtale ⁊ ðᷣliberato animo peccat

moꝛtaliter.ſecus ſi de veniali:vt de mẽdacio io⸗
coſo. Scdðo caſu ex parte affectõis. vt ſi quis
tantũ affict᷑ ad aliqdðᷣ bonũ puta diuitias ſcien

tiã ⁊ hmõi.⁊ ad eoꝛũ glłliam ꝙ pꝛefert deo moꝛ⸗

tale ẽ.qꝛ ↄtrariat᷑ caritati. Exẽplũ ſi qͥs ꝓpter ta⸗

lia bona ⁊ eoꝝ głiam nõ perdẽdã nõ ↄfitet᷑ deũ

vel fidẽ:aut nõ pᷣdicatvel nõ ðᷣt vitatẽ dũ tenet᷑

Tertio caſu ex ꝑte intenti finis.nã laus põt qri
aliqn ꝓpt᷑ vitãdũ malũ infamie.ſicut ſamuel ſe
laudauit.ſ. Reg.xij.⁊ aliqñ ꝓpter dei gliam?⁊ px⸗

ximi edificationẽ.⁊ in iſtis caſib nullũ epeam.
Nã ⁊ paulłꝰ ſic cõmẽdauit ſe.ij. Cor.ij. Beniq;

de moꝛtali offenſa Notanduʒ

Dominica tertia quadrage.

aliquado laus queri ter luquʒ auanidie ſiẽ

phariſei faciebãt.et tũc eſt moꝛtale ᷣm Aureol.

in compenð.Et ibi ꝓ regula generali ponit᷑ ꝓ
qncunq; laus conſtitui᷑ ꝓ fine vltimo.⁊ que
rit qͥs ea ꝓpter ſe ꝑatus facere etiã ↄtra pᷣceptuzʒ

vt aſſequat᷑ laudẽ moꝛtale petm̃ eſt Secus qñ
qᷣs in aliq̊ accu venialis pci vult laudari ꝓ eo
ꝙ venialłr in laude delectatur.qꝛ ſic veniale eſt
NQuarto caſu ex ꝑte boni ſpualis cũ fit pter

laudẽ vel gliaʒ vanitatis pᷣncipałr.vt ſi qͥs pꝛe
dicat vel miſſaʒ dicicvl ſacramẽta ↄfert pncpa
liter ꝓpter głiaʒ ſuã ꝓpꝛiã:moꝛtale petm̃ eſt.ſiłr
fadiẽdo alia opera virtuoſa. Hecin Angelica.
P Inſuꝑ ↄfitendũ eſt de filiab vane głie

que ðꝛ cenodoxia ſ̃ᷣm Papiaʒ. Et enumerant᷑
iſte ſᷣm doct.vicq; cõtentio:electio:ꝑtinax:noui⸗

tatũ pſumptio:o bedire nolle:diſcoꝛdia:oꝛna⸗

tus vanꝰ:xpi a fide erroꝛ:hypocriſis:iactantia
gꝗdulatio.De his latiꝰpꝛactica ſubſcripta ſi pla
cet ꝓſeqre ea. Rogemꝰ̊ xpᷣm ⁊c. Notemꝰfi⸗
naliter ꝓ documęeto ſimpliciũ pꝛacicã de mo⸗
dis qb debeant hoĩes ↄfiteri vł ↄfeſſoꝛes ĩter

rogare ſciãt ꝓut videbit᷑ expedire.⁊ ſi cõfitẽs in

telligat talia videlicet de pctõ ſuꝑbie ⁊ eiꝰpmo

genitavana głia cũ filiabo eaꝝ q̃ ſunt moꝛtalia

in caſibo iſtis. Pꝛimo ↄfitẽdũ de ſuꝑbie ſpede
bus. de qͥbo mone.xvj. E. Scdo de vana glia

vt in ſermone pᷣſenti.Lercio de ſuꝑbie filiabꝛꝑ

oꝛdinẽ ſermone.xvj.x. De ſeculi am bitõe.xvij.
ſermone J. De pᷣſumptiõe cõfitendũ eſt ſic. Si
pᷣſumpſit facere talia qᷓ ſunt ſupꝛa ↄditionẽ vel

ptãteʒz ſuã:puta iudex ſecularis iudicat cleros

vel nõ ſubditos:moꝛtale eſt ᷣm Ancho. Itẽ ſi

exiſtẽs medicꝰignarꝰmedicat.vel ↄfeſſoꝛ igna⸗

rus ↄfeſſiões audit ⁊ abſoluit qͥs nõ põt. Iteʒ
ſi iudex ignarus vel aduocatꝰ ignarꝰfuit ⁊ ex hᷣ

Danũ accaidit alicui minꝰiuſte.De curioſitate.ſi

qs vult ſcire altioꝛa q non capit.vt de trinitate
vel pᷣdeſtinatiõe.⁊ ſic in erroꝛẽ cecidit moꝛtale ẽ

Itẽ ſi ſare vł exꝑiri de effectu ĩcantatiois vł ar⸗

tis magice vel ꝓhibite ⁊ hmõi voluit. Itẽ ſi qͥs
videre vel audire vult quõ agit᷑ pctm̃ moꝛtale
delectanter moꝛtale eſt.De cotentiõe ſer.xix.U
De ingratitudine.ſer.xxr. D De irriſiõe.ſi ir⸗

riſit ſacramẽta vel alia diuina vilipendens ea

moꝛtale eſt. Item ſi irriſit pᷣlatos aut ſccõs aut
deo ſeruiẽetes vel religioſos vt ſic retrabat eos
moꝛtale ẽ. Itẽ ſi irriſit quẽcũq; ĩtendẽſ ex h̊ iniu
riã notabilẽ vł ꝑturbatõeʒ illiꝰmoꝛtale ẽ.ſecꝰſi
ex leuitate ł cauſa ioci.Oe alioꝝ temerario iudi
cio.Si ðlibate alteriꝰfacta dubia q̃ neſcit q̊ aio
facta ſint vł fiãt in malã ꝑtẽ ĩterpᷣtatꝰẽ.⁊ ſine ſi⸗
gnis ſu fficiẽtibo iudicauit eundẽ peccaſſe moꝛ
tałr ex ꝓpoſito.ipſe ſic ſine ſignis ſufficiẽtibo ad
malicia iũliꝰoñdẽdã iudicãs moꝛtałr peccauit

Secſi de veniali iudicauit.idẽ ſi iudicauit de

moꝛtali ſʒ nõ ſic ꝙ ille ĩtẽdit tale feciſſe ꝓpoſito
deliberato peccãdi moꝛtałr veniale ẽ. Quarto

tãdẽ ↄfitẽdũ de filiabo cenodoxie.De ↄtẽtiõe g

tactũ cẽ.De electiõe ꝑtinaci.ſi qͥs eligit tenere ſen
tẽtiã aliquã vł opiniõʒ tã ꝑtinacit᷑ ꝙ nec docto⸗
ribo nec ſi eccłia detminaret oriũ crederet m
tale ẽ.Oe nouitate.ſi qͥs adiuenit nouũ modũ
peccãdi moꝛtalr vł inducẽdi ad tale vel taxãdi
iiuſte:vł fraudãdi ꝓximũ moꝛtale eſt.De iobe⸗
dietia.ſer.xiiij.O. De diſcoꝛdia.ſi qͥs diſcoꝛdat

in necarijs ſaluti:pᷣſertim tenẽdo hereſim.vel ſi

ex odio in notabilib moꝛtale ẽ. Secꝰ in opinio
nibo de his qᷓ nõ ſũt necaria ad ſalutẽ. De oꝛna
tu.ſer.xviij.O.De xpᷣi fidei erroꝛe.ſi qͥ dubita⸗
uit de fidevł erroꝛẽ ſectat᷑ ẽ moꝛtale.De ypocriſi
ſi qs ſimulauit ſctitatẽ:vel vtuoſa fecit oꝑa ad
decipiẽdũ aliquẽvt aſſequat᷑ pᷣlationẽ.vł vt dẽ/⸗
tur ei elemoſyne ſicut ſctõ viro cũ ſit malłꝰ moꝛ⸗
tale ẽ.De iaccantia.ſi qͥs iactauit ſe de aliqͥ facto
moꝛtali.Item ſi iactauit ſe in vituꝑiũ notabile
alioꝝ moꝛtale ẽ.De adulatõe.ſi adulatꝰ ẽ alicui
de pctõ facto.ſ.moꝛtali.vł ſi adulãdo ꝓuocauit
ad fadẽdũ tale moꝛtale cẽ. Itẽ ſi laudado adula
toꝛie intẽdit decipere illũ notabilit᷑ ĩ tꝑalibo vel
ſpũalibo moꝛtale ẽ. Secꝰſi aliqd iuſtũ intendit

ab illo hꝛe ꝑ modũ doni vt hiſtriões. Hec ſuffi

ciãt ꝓ bꝛeuitate epilogãdo poſuiſſe q̃tenꝰ ſclat

ge pᷣdica foꝛe vt cõiter moꝛtalia ⁊ ↄfitenda. Et

„

ic ð alijs etiã vitijs tractcabimꝰ ſuis locis. Ro

gemus ergo dñm. ⁊c.

Dſica eadẽ poſt pꝛãdiũ Sermo.xrij. de peri
culoſiſſimo vitio ire.

Patres abula/
te in dilectiõe ſicut ⁊ xpᷣs dilexit nos.
ad Epheſ.v.⁊ in epła hodier. San
ctus paulꝰ apłs ĩ his vᷣbis hoꝛtat᷑ nos omnes
xpᷣianos vt exẽplo xpᷣi diligamꝰ inuicẽ deponẽ⸗
tes irã ⁊ odiũ.Aduertẽdũ ̊ cariſſimi ꝙ xpᷣs do

minꝰ dilexit nos Pꝛimo dilectiõe pleniſſima.

qꝛ oĩa nob dedit q̃ꝓ nr̃o amoꝛe ĩ ſe aſſũpſit vics
exvgine Maria.ſ.carnẽ in cbũ: ſanguinẽ i po
tũ:aiam in pᷣciũ redẽptiõis:deitatẽ aut ꝓmiſitĩ
pᷣmiũ et᷑ne felicitat.Sic ⁊ nos ðbemꝰ ꝓximos
diligere vt ĩ oibo ſalutẽ eoꝝ pleno coꝛdevelimꝰ.
Siẽ etiã ptʒ ð pe.di.ij.Caritas. Scðo vpᷣs di
lexit nos dilectiõe ſctiſſima.qꝛ dilexit nos:ſʒ nõ
dilexit immo redarguit ⁊ repꝛobauit nr̃a vitia.
Sic ⁊ nos debemꝰꝓximos diligere. Aug.Sic
diligãt᷑ hoĩes vt eoꝝ nõ diligant᷑ erroꝛes.i.pctã
Tertio dilexit nos xpᷣs dilectõe pacatiſſima.qꝛ
cũeſſemꝰiimici recõciliauit nos deo ⁊ ãgeł.Exẽ
plũ dãs vt oẽm irã ⁊ odiũ ðponamꝰ ⁊ pacẽ cũ
deo ⁊2 ꝓximis teneamꝰ.Et ad bec apłs hoꝛtat᷑ ĩ

vᷣbis pᷣdict di. Ambulate in dilectiõe ⁊c̃.patet.

in epła. Itaq; de ira q̃ cõtrariat᷑ dilecõitria
myſteria dedarabimꝰ ꝓ fmoen.

Srung de retẽtiõis ꝑiculoſitate.

Secũdũ de offenſiõis moꝛtalitate.

„ e,

*

.

ſen
w/

di
de;
lar
lſi.
nio
na
a,
ni

de,
/
Co
ble
a⸗
n

*£ — —

——,0 —

Nee nn –—

⏑ — —
— — —
—

Tertiũ de ꝓductiõis vitioſitate.

Q irca pᷣmũ de periculoſitate ire retẽte.qimũ
multi ſunt qͥ facilit᷑ iraſcunt᷑ ⁊ diu irã tenẽt con

iea ꝓximũ nec volũt pacificari.tales ò̊ audiant
q̃t ꝑiculis dãnatiõis ſubſunt. Pꝛimũ ꝑiculũ
aboiĩiatiõis diuie.Ecci.xxvij.Ira ⁊ furoꝛ execra⸗
bilia ſunt. Glo.in cõſpectu dei. Sʒ q̃re.Dicen
dum ꝙ pmo qꝛ trinitatis ſctiſſime imaginẽ de
ſtruit:⁊ diaboli imaginẽ in ſe ponit. Gꝛeg.ſuꝑ
Job.v.ðt.Mãſuetudo ſeruat in nob imaginẽ

dei qͥ ſemꝑ trãqᷣllus eſt:ſed ira diſſipat ⁊c̃. Si ̊

qͥs crucifixi imaginẽ de eccłia eijceret ⁊ deſtrue⸗

ret ⁊ loco illius diaboli imaginẽ poneret.ſic ⁊c᷑.
Scðo qꝛ diuinã maieſtatẽ ð ſuo habitaculo
ðᷣturbat ⁊ diabolo locũ dat. Unñ Berñ.? Aug.
ſuꝑ PS.Sicut in pace factꝰeſt locus dei:ita in
ira ⁊ diſcoꝛdia nõ niſi locꝰ eſt diaboli ⁊c. Uñ ſi

q̃ͥs regẽ de ſuo grato hoſpitio exturbaret ⁊ ini⸗
micũ itroduceret.ſic ⁊c. Tertio qꝛ qð ſoliꝰ dei
eſt ſidi vſurpat.ſ.vindictã quã ſibi ſoli deꝰſᷣua⸗

uit. Roma.xij. Mihi vindictã et ego retribuã

ðt dñs. Sicut ̊ vſurpãs coꝛonã regis offẽdit.

ſic ⁊c. Exẽplũ legit᷑ invitaſpa.q; quidã ſcũs pꝛ

dixit ꝙ iracũdus etiã ſi moꝛtuos ſuſcicaret:nõ
poſſʒ ðᷣo placere.⁊ hoc Anthoñ. ꝑte.ij.tci.vij.c.j.
ponit itelligẽdo ð eo qͥ leuiter iraſcit᷑ ⁊ tenet irã.

RSecũdũ ꝑiculũ bꝛeuiatiõis vite.h̊ oñdit

Pꝛimo ex lege theologica Ecci.xxx.c.elꝰ ⁊ ira
minuũt dies. Scðdo ex lege phica.qꝛ phᷣus.j.ð
aia ðᷣt.ꝙ ira ẽ accẽſio feruidi ſãguinis crca coꝛ.

Et ̊ Damaſcenꝰ li.ij.c.xviij.diffinit eã ſic dicẽs
Ira eſt feruoꝛ ſanguinis circa coꝛ ex euapoꝛa⸗
tiõe fellis vł ꝑ returbatiõeʒ fellis.hec ille.Ex ta⸗
li aũt paſſiõe coꝛpꝰ maxie trãſmutat᷑.vt patet ꝑ

Gꝛeg.v.moꝛal.dicẽtẽ.re ſtimulis accenſũ coꝛ
palpitat:coꝛpꝰtremit:lingua ſe pꝛepedit:facies

igneſcit:exaſperant᷑ oculi nõ recognoſcunt᷑ no⸗
ti.qd loq̃t ignoꝛat:licq; oꝛe ſᷣmonẽ foꝛmatveluti
arrepticiꝰ.hec ille.Et cõſeq̃nter ex his ſequit᷑ di⸗

minutio vite. Uñ ⁊ phᷣus ðt ꝙ aĩialia iracunda

ſicut ſunt canes defadli moꝛdẽtes ⁊ latrantes
ſunt bꝛeuis vite. Itẽ narrat Aug.de ciui.dei.q;
qdã cõſul romanoꝝ noĩe Silla:cũ pꝛe ira tur/⸗
bulẽtiſſimꝰ eſſet fracta ẽ ſibi vena ſanguinis in
corꝑe vñ moꝛtuꝰ cẽ. Tertio declarat᷑ ex lege ca⸗
nonica.xiij.q.j.ca.j.Et extra de iudeis.o.et ſi iu⸗
deos.vbi ðꝛ ſic. Mus in pera:ignis ĩ ſinu:ſer⸗
pens in gremio male ſuos remunerãt hoſpiteſ
⁊c̃. Sic facit ⁊ ira q̃ coꝛrodit coꝛ tãq; mus perã
⁊ accẽdit et moꝛdet:ac ſic ↄſeq̃ntervitã bꝛeuiat.
Et hoc videmꝰin muld ꝙ pꝛe ira feruidi nec ſi⸗
bijpᷣis parcũt ſʒ moꝛti ſe exponũt. Nec etiã cu⸗
rant ꝓximos nec vxoꝛẽ nec filios nec parẽtes:ſʒ

otumelijs oẽs afficiũt ⁊ in illis ſe vindicãt: cũ ĩi

taberna vel alibi cõmoti ſe vindicare neqᷣuerũt.
⁊ ſic qñq; tale nocumẽtũ alijs infer̃t ꝙ ꝑ leges
occidẽtur.Et ſic ptʒ. SQuarto ondit᷑ pꝛe⸗
terea ex lege poetica.Nã ſᷣm valeriũ de naturis

ExXI

.

rerũ.Antiqui ire vitiũ ſub ſpecie martis depin
gebat ſic. Erat figura hois furẽtis ĩ curru ſedẽ⸗
tis flagellũ ĩ manu gerẽtis ãte quẽ lupus ſtare

ð pingebat᷑ ⁊c. Hec aũt gniſicaba bmo ꝙ ira

eſt inſana furia.vt dicit Seneca li.ij.de ira. Jõ

in figura furẽtis hoĩs erat. Secũdo ꝙ volubi

lis foꝛet:⁊ homo talis vite bꝛeuis.iõ in curru.
Tertio ꝙ vindicatiua eſſet:ideo flagellũ tene⸗
bat. Quarco lupꝰ depingebat᷑ coꝛã eodẽ.quia

ſicut lupꝰ dilacerat oues:ſic irati pncipes dila⸗

cerãt ⁊ deuaſtãt pauꝑes:etiã ꝑ calũnia.Sic ad
idẽ Eſopus ponit exẽplũ ꝑabolicũ.vic; ꝙꝙ duz

lupus iret cũ oue quadã ⁊ veniſſent ad fluuiuʒ

bibere ceperũt. Lupus a parte ſuꝑioꝛi fluentis

aque:ouis aũt ab inferioꝛi.Et impoſuit ouiſcJ
calũnioſe ꝙ turbauerit aquã.Ouis ſimplex re
ſpondit veritatẽ.Oñe tamẽ ego ſum ab infra.ſi

a me eſſet aque turbatio iſta deflueret ⁊vos nõ
impediret. Lupꝰ rñdit. Ah tu loqris ſic ſuꝑbe

ſicut ⁊ patertuus ſemꝑ cõtra me ſuꝑbit.Et ſic
deuoꝛauit eã. Sic multi diuites ⁊ pᷣncipes fal/
ſa calũnia deuoꝛãt pauꝑes. Tertiũ ꝑiculũ in
ira eſt crucifixiõis xpᷣi ⁊ iniurie.ſã adeo ira fa,
cit iniuriã xpᷣo paſſo:vt videat᷑ ſingulas eiꝰpai
ſiões renouare. Juxta illð Hebꝛe.vj. Rurſus
crucifigẽces xpᷣm in ſemetipᷣis.ã xpᷣus capti⸗
uari voluit vt nos liberareta diabolica capti /
uitate.Contra hocxpᷣianus per iram captiuari

vult a diabolo. Guilh̊.ĩ ſum. Tenes irã cũ ꝓxi⸗

mo tãdiu tenen a diabolo. Itẽ xpCᷣs flagellatꝰ ẽ
⁊ ſanguinẽ fudit.iracũdꝰ mẽbꝛa xpᷣi.i.pximos
flagellat ⁊ ſãguinẽ fũdit illoꝝ vidicañ. Itẽ xp:s
iniuſte iudicatꝰ eſt ⁊ cõdemnatus a ſelarc:
1

debuit potius penã inferre iudeis cũ ſciret ꝙ;

li xpᷣm ꝑ inuidiã tradiderãt. Sic iracũdus nõ
punit quẽ deberet.i.ſeipſum iratũ:ſed ꝓximuʒ
qᷣ eſt xpᷣi mẽbꝛũ ⁊ ſepe innocẽs.Itẽ xpᷣs in cruce
oꝛauit ꝓ inimicis vt cõuertãtur:nec ſe vindica⸗
uit.ſed iracundus vindictã expetit.O eꝛgo ira/
cunde cõpatere ſaltẽ xpᷣo ⁊ noli eũ in membꝛis

pſequi cuiꝰ ſanguine redẽptus es a diabolo.
LTOQuantũ periculũ dãnatiõis iuridice.Nã
in hoꝛa moꝛtis diabolꝰpoteſt allegare ↄtra ira

cundũ ⁊ iuridice illũ poſſidere ĩ eternũ. Pꝛimo

ex regula iuſticie euãgelica que habe᷑ Matthᷣ.

vj.vbi xpᷣus ðᷣt.Si nõ dimiſeritis hoĩbus: nec
pater veſter dimittet vobis pctã veſtra. Scðo
ex regula canonica ſimul q̊ʒ et Tertio ex lege ci

uilica qͥbus cõcoꝛdit᷑ ſancitũ eſt ꝙ heres nõ ſer

uans teſtamẽtũ defũcti exhereditãdus ẽ.xj.q.⸗

ca. Silueſter.⁊ C.de fidei cõmiſſis.l.ãpliꝰ.Sʒ.

quia xpᷣus legauit hereditatẽ celeſtẽ illis qͥ ob⸗/
ſeruãt caritatẽ ⁊ pacẽ fraternã:ideo iuſtũ eſt vt

exhereditet᷑ ⁊ damnet᷑ is qui irã tenutt.
Quintũ ꝑiculũ exoꝛatõis cõtra ſe impᷣcatoꝛie

quia talis oꝛãdo dominicã oꝛatiõem contra ſe

impᷣcat᷑. Unde Athanaſius ſuꝑ dñica oꝛatione
dieit. Si nõ dimittis iniuriã quetibi ſan eſt:

nõ oꝛationẽ ꝓ te facis ſed maledictionẽ ſuper te
inducis cũ i oꝛone dñnica dicis.Dimitte nobis
debita nf̃a ſic et nos dimittimꝰ debitoꝛibo no⸗
ſtris. Si dicas.nõne g̊ meiliꝰ eſt talibo nec oꝛare
paternoſter. Rñdet᷑ m allexã. de ales ⁊ Aſtex.
ꝙ nõ debẽt ꝓpterea dimittere qͥn oꝛent.qꝛ ſi nec

oꝛãt nec qͥcqd boni faciũt dęabolꝰ maioꝛẽ ptã⸗

ceʒ in eis habebit.Sʒ tales oꝛẽt pater noſter in
ꝑſona eccłie ⁊ nõ in ꝑſona ꝓpꝛia.qꝛ ſic mẽtirent
⁊ ſuꝑ ſe maledictõeʒ impᷣcarent᷑ vt dictũ ẽ. Ecce
G ptʒ q̃nto in ꝑiculo ſunt poſiti irã tenẽtes.Ue
Ket ve talib. O xpᷣane nolii te fouere dya bolũ
P lrã ⁊ odiũ ex qͥbo inumera mala oꝛiunt.ſ.ho⸗
micidia ⁊ hmõi.Itẽ bella maledictões ⁊ rixe.⁊
qnq; recurſus ad ſoꝛtilegia. Exemplũ ↄſolato
riuz ꝓ excitatiõe doꝛmitatiũ narrat᷑ ꝙ vxoꝛ cu⸗
iuſdã viri recurrẽs ad mulierẽ ſoꝛtilegã voluit

maritũ ſuũ vt incantatiõibo ꝓuocarecilluʒ ad

amoꝛẽ ſuũ.Et illa cõmiſit vt ſibi appoꝛtaret de
pPilis oculoꝝ mariti.Cũq; vir ille ad mercãdũ
cũ ſocijs deberet ire lõgiꝰ vxoꝛ eiꝰdixit ei.O mi
dñne da mihi aliqd de pilis oculoꝝ tuoꝛũ vtte/
neã interim apud me ꝓ memoꝛia tue dilectõis
VUir aſtutꝰðdit ſibi ð pilis faretre ſue quã ſuꝑ
ſe hẽbat.Cũq; ꝑtranſita dieta cũ ſocijs hoſpita
tci foꝛẽt in bonp

ltio ⁊ ſero lete ↄuerſarent᷑.ecce fa

retra illiꝰpẽdens in gõfo cõmota ſtrepitũ fecit.
Dixerunt oẽs.Quid hoc. UVir ille recognoſcẽs

Dixit.foꝛſitãvias vult currere.⁊ ſictercio cõmo

ta reuerſando ſagittis excidẽtib hic et illic exi⸗

uit ꝑ oſtiuz donec domũ ꝑuenit. Uñ uliꝰ vxoꝛ

cõfuſa ↄtra intentũ verbera incurrit.

XCKrca ſcðᷣm de moꝛtali offenſa ire Que⸗
r?᷑qre ira reputat᷑ pctm̃ graue ⁊ moꝛtale. Cuʒ

em vt Aug.dic.nullꝰpeccat in eo qð vitare nõ

põt.ſʒ irã nullꝰhõ vitare pᷣt cũ ſit naturalis paſ

ſio hois. Un pſal.iiij.ſcribit᷑. Jraſcimini ⁊ noli

te peccare. Ubi glo.dicit. Motꝰire nõ eſt ĩ ptã/⸗

te noſtra.̊ nõ videt᷑ peccatuʒ. Sʒ ad hec rñdet᷑
ſᷣm Tho.ij.ij.q..lviij.? Ancho.ij.parte.ti.vij.⁊
etiã Angelicã ſũmã Aureolũ i cõpẽdio ⁊ alios
regulas certas recolligẽdo. Pꝛima depaſſiõe
qua qͥs turbat᷑ ꝙ nulla paſſio ire vel alteriꝰcu⸗
iuſcũq; eſt pctm̃ ſub ratiõe paſſiõis ſed hʒ po⸗
tius rationẽ pene. Rõ qꝛ ineſt nobis a natura.
ſicut paſſio famis ſit ⁊ triſticie mẽtis ⁊ hmõi.
Vnde.iij.echicoꝛũ. Paſſionibo naturalib nec
meremur nec demeremur. Et qm̃ ira ꝓpꝛie lo⸗/
quẽdo eſt paſſio naturalis aie ſenſitiue a q̃ vis
iraſcibilis denoĩat᷑.iõ vitari nõ põt.vt ptʒ ꝑ ob
iectiõeʒ iã pᷣfatã.⁊ ſic nõ eſt pctm. Nã vt ſic etiã
in bꝛutis eſt ira.⁊ oẽs hoies iclinati ſũt ad ira.

magis tñ colerici rõne ignee cõplexionis.⁊ mu

lieres roõne debilis rõnis.Eccki.xxv. Non eſt ira

ſuꝑ irã mulieris. Scða regula de ipᷣa paſſiõe
dum rõne regulat᷑ ꝙ oĩs paſſio inqᷓntũ rõne re
cta regulat᷑ eſt bona.⁊ inquãtũ oꝛdinẽ rõnis ex

Audit eſt mala. Pꝛoinde paſſio vel motꝰire in

Dominica tertia quadrage.

hoĩe põt eſſe quãdoq; virtuoſa et bene merito⸗
ria ſicut cũ qͥs rõnabilit᷑ iraſci᷑ ꝓpter pccã ſub⸗
ditoꝝ vel alioꝝ.Et hec eſt ira ꝑ zelũ.Nã ſic xpᷣs

etiã iratꝰ cõtra phariſeos redarguit eos ⁊ eieec&

emẽtes ⁊ vẽdentes in tẽplo.Itẽ poteſt ira eſſevi⸗
tioſa qñ nõ eſt ſᷣm oꝛdinẽ ratiõis.⁊talis dicitur

ira per vitiũ.q̃ diffinit᷑ ſic.Eſt inoꝛdinatꝰ appeti

tus vindicte ſᷣm doctoꝛes ſupᷣ.Et notãter dicit
inoꝛdinatꝰ:qꝛ ſi eſſet oꝛdinatꝰ appetitꝰ vindicte
nõ eſſet pem̃ ſed ʒelus laudabilis. Sʒ quõ fit
inoꝛdinatꝰtalis appetitꝰ.Dicẽdũ ꝙ trib mõis
Pꝛimo ex ꝑte mali qð alteri appeti Secundo
ex ꝑte modi quo qᷣs intra ſe iraſcitur. Tertio ex

pte facti qð extra oſtẽdit᷑.vt ptʒ in regłis ſubſe⸗

qnti. xꝓ Tertia regula ꝙ ira pot eſſe moꝛ

talis eupa ex ꝑte mali qð alteri appetit p vindi

cta vicʒ; ſi appetit qs iniuſtã vindictã vel puni⸗
tionẽ ꝓximi notabilẽ deliberate.hoc aũt fit pꝛi⸗
mo ſi punirivult eũ qͥ nõ meruit.Scõðo ſi plus
qᷓ; meruit.Tertio ſinõ ſᷣm modũ legitimirpꝛo
ceſſit ad puniẽdũ illũ. Quarto ſi nõ ꝓpter bonũ
iuſticie cõſeruãdũ hec.ſ.voluit:ſʒ pᷣncipałrpt᷑

vindicãdũ vel ꝓpter malũ illiꝰvt ex eo ſatiet᷑.qð

libet hoꝝ moꝛtale cẽ.qꝛ cõtra caritatẽ ⁊ cõtra iu⸗

ſticiã intẽdit:als veniale eſt.vt punire in modi

co ſicut trabere pueꝝ capillis ⁊ hmõi. Quar⸗
ta regula ꝙ ira põt eſſe moꝛtalis culpa ex parte
modi qͥ̊ qͥs iraſcit᷑ ab intra.ſ.cũ qͥs tatavehemẽ⸗

tia ire feruet vt ð cidat a dilectiõe dei ⁊ pximi qðd
ↄtingit qn ira trãſit in odiũ.cũcem̃ fet moꝛtale.
Quinta regula de facto vl ſi⸗

Hec Anthoñ.
gno qdð ondit᷑ eſt.ſ.ꝙ ira põt eſſe moꝛtalis cul⸗
pa ex ꝑte ſignivel facti quod qͥs oſtẽdit ab extra
vicz cũ qͥs ex ira oſtẽderetſigna odij.⁊ ex h̊ ſcã⸗

daliſaret notabiłr ꝓximos.qꝛ negat ſigna cõia
caritatis viq; ſalutatẽ nõ reſalutat.introgãti dãũ
deberet nõ rñdet.vel cũ cõiter oꝛãs alũ inimicũ
excludit ab oꝛõe. Hec ſᷣm Rich.Secꝰ ð ſignis
ſpecialibo ad que qͥs nõ tenet᷑ oſtẽdere.qꝛ venia
le eſt. Silr eſt de ira eoꝝ qͥ gerũt curã domoꝛũ
⁊ ſubditoꝝ in qᷣbus accidit q̊tidiana ira ⁊ ꝑtur
batio aliqᷓ.ſicut ðt xpᷣs marthe Lu.x.qꝛ veialis

⁊ nõ moꝛtałẽ talis ira vt cõit᷑. Hec Anthoñ.S.
Z Lirca tertiũ de filiabꝰ q̃ ꝓducit ira querit᷑.

Quales ſunt filie ire criminoſe de qͥbus ↄfiteri
tenent᷑ hoĩes ex necitate. Ad qð ſᷣm Gꝛeg.xxxj.
moꝛal.ponunt᷑ aliq qbus in Angelica ſupad/

dunt᷑ płes.aliter tamẽ ꝓſeqᷓmur pꝛactice.Et pꝛi

ma ðꝛ indignatio.Scða rixa.Lertia animi tu

moꝛ.Quarta cõtumelia.Quinta vituperij cla⸗
moꝛ.Sexta maledictio.Septima dei vł ſccõꝝ
blaſphemia.Octaua iniuſtũ bellũ. Nona ſan⸗
guinis effuſio. De aliqᷣbo hoꝝ ꝓplło magis.ſ.ne

ceſſarijs agemꝰ etiã in ſpecialib ᷣmonib. Sʒ.

hic bꝛeuiꝰ notemꝰ ꝓꝑ pꝛactica ↄfeſſiõis ꝙ ↄfiten
dum eſt De indignatiõe. Si qͥs ex ira non lo
quit᷑ ꝓpximo in caſu quo tenet᷑ ex pcepto moꝛta

le eſt. vel ſi hᷣ facit cũ ſcandalo notabili vt dicũ

0

—

— ——— — —

——. =‧ę² — ⏑⅓ 5⏑ –—

—— =

— =

— —
— — — — 9· — —

an

Nii
u
,

9
ne
1
en
lo

₰

Germo

eſt qnta regula. Derixa. Si rirat qͥs paniẽdo
pꝓximũ aio vindicãdi vł nocẽdi notabilr moꝛ⸗

tale eſt:als veniale vt in puer.De animi vł mẽ

ves tumoꝛe:hᷣ ẽ qñ qͥs iplicat mentẽ deliberate
excogitãdo vias diuerſas ⁊ modos qᷣbo poſſet
ſe vindicare et de h̊ iudicandũ ẽ eo mõ q̊ de ira
ex q̃ ꝓcedit vt patuit.De ↄtumelia vel cõuitio.
Si dixit talia verba.ſ.ꝙ ſunt iĩfamatoꝛia coꝛã

alijs moꝛtale eſt. de b ſermõe. xxiij. R De

clamoꝛe:h̊ eſt ſᷣm Aureo.duʒ qͥs exaltat vocẽ ꝑ
vituperiũ:idẽ vt de cõtumelia.De maledictiõe.
ſer. xev. QO. De blaſfemia dei et ſccõꝝ.ibideʒ. T.
De bello. Si qͥſ mouct bellũ ſiuſtũ.⁊ oĩſ qͥ dat
auxiliũoſiliũ ⁊ fauoꝛẽ moꝛtałr peccat ⁊ ad reſti
tutiõeʒ tenet᷑.ſecꝰð iuſto.De ſanguis effuſiõe.ſ.
notabili vel enoꝛmi ſi ſine iudicio iuſto fecit vł
homicidio ↄſiliũ vel cauſã dedit.Hec ſufficiãt
ad pᷣſẽs. Rogemꝰ aũt dñm ieſum vt det ⁊c̃.

Feria ſcdᷣa poſt dñicã tertiã Sermo viceſimꝰ

tertiꝰde ira peſſima capitali ⁊ eiꝰ remediatiõe.

E ſ om̃es in
P eti Unt ſynagoga
r ira Luc.iiij.⁊ in euãgelio hodiemo.
Sicut Lyra dicit dũs ieſus multis
miracłis ſuã deitatẽ ↄfirmañ.inter ſuos ꝓpin⸗
q̃̊s pauca miracla fecit.qꝛ erant indigni eo ꝙ
miracla xpᷣi ñ credebãt eẽ va.⁊ ipᷣm ðſpidebãt
ꝓpter pauꝑtatẽ ſuã ⁊ ꝑentũ ſuoꝝ.qͥ lʒ foꝛẽt no⸗
biules erãt tñ pauꝑes. Uñ phariſei illi de naʒa⸗
reth dixer̃t ad ieſũ ðſpectiue.Quãta audiuimꝰ

facta in caphar.fac et hic in patria tua.ac ſi di.

Si faceres va miracla citiꝰ faceres incer ꝓpin⸗
quos ⁊ in ciuitate tua qᷓ; iter extraneos.Sʒ ipᷣe
xpᷣs dñs rñdit oſtenden.pꝑ exẽpla helie ⁊ helyſei
ꝙꝙ ñ niſi ex ipoꝝ malicia eẽt ꝙ non faceret inter
eos talia Sicut nec helias miſſꝰfuit ad mulie
res alias eo ꝙ nõ eſſent ita deuote: ſed ad ſare⸗
ptanã gẽtilẽ deuotã.nec heliſeꝰ mũdauit alios
lepꝛoſos ꝓpter ingratitudinẽ erga deũ.qꝛ de⸗
clinauerat regnũ ſrael ad idolatriã.ſʒ naamã
mũdauit gẽtilẽ qͥ erat bonꝰ ⁊ ad deũ ↄuerſurꝰ
Tũc illi ð naʒareth repleti ſũt oẽs ira:hec audi
en.ſq; ꝙ; pᷣponebat eis gẽtiles ⁊ voluerũt occi⸗
dere eũ.ſʒ dñs vᷣtute deitatis ꝑ mediũ illoꝝ il⸗
leſꝰ trãſiuit. Et vt Beda dic̃.deſcẽdẽs de mõte
ſub rupe latere voluit vbi ſaxũ illud tanqᷓ; cera
ſoluta ſinũ fecit.in q̊ xpᷣs ẽ receptꝰ ⁊ omia line⸗
amẽta ⁊ ruge veſtis ibi adhuc apparent.de his
in euãgelio. Itaq; ð ira in qua ⁊ mõ mlti pleni
ſũt ⁊ peccãt ↄtra xpᷣm reſtant adhuc tria myſte⸗
ria declararl in ſermone.
Primũ de eius pcti grauitate.
Secũdũ de capitali ſublimitate.
Tertiũ de remediali qualitate.
A Lirca pꝛimũ de guitate pcti ire queri
tur vtrũ ira ſit guiſſimũ oium pœõꝝ contra ꝑ⸗
xrimũ cõmiſſop· Nam Ahꝛy. omel. xlviij ſuper

XXIII

Job.videt᷑ dicere ꝙ ſic. Nil inqᷣt turpiꝰ viſu fu⸗/
retis.ire em ⁊ inſanie nil ẽ mediũ.Sed rñdetur
ſᷣm Rayne.in ſũma iuxta dicta ſancti Tho.ij
1

q.Cviij.ꝙ circa guitatẽ pcti pñt tres attendi

deratiões ſᷣm quas iudicat᷑ grauius vnũ alio.
Pꝛimo põt ↄſiderari guitas pcti ex eius nocuꝝ-
mẽti illatiõe Nam illud petm̃ guiꝰeſt qd maiꝰ
nocumẽtũ infert ꝓximis.⁊ ſic ira in effectu exte

rioꝛi viq rapina homicidio ⁊ bello ac hmoõi po

teſt eẽ guiꝰ petm qᷓ; internũ odiũ.Sed ſi cõſide

remꝰ irã ꝓut tmmodo manet in coꝛde⁊ ſimili⸗
ter odiũ:ſic grauius pccm̃ eſt odiuʒ qᷓ; inuidia.

2 inuidia ẽ guiꝰqᷓ; ira. Ratio.qꝛ odium appe⸗
tit primo malumvel nocumẽtũ ſub rõne mali:
ſʒ iuidꝰappetit ſub rõne ꝓpꝛie gloꝛie.iratus aũt
ſub rõne vindicte qð habet aliqͥd iuſticie qnqʒ

ideoq; minꝰ malũ ẽ vt ſic ira qᷓ; innidia.qꝛ ira
appetit vindictã ſub rõne cuiuſdã boni iuſtio⸗

ris qð eſt vindicta.ſʒ iuidia ſub rõnepꝛie glo⸗
rie vt ipᷣe ſit felicioꝛ altero cui inuidet.odiũ vo
qꝛ appetit ſub rõne mali malũ.qð ẽ peſſimũ ?z

ↄtra charitatt. B Scdõo põt ↄſiderari gra

uitas pcti ex charitatis oppoſitiõe.Et ſic ceter/
parib inter omnia pctã qͥ cõmittunt᷑ in ꝓximũ

odiũ eſt guiſſimũ ꝓpter directã cõtrarietatẽ cha

ritatis.Sicut em̃ charitas ẽ vtutũ potiſſima:
ita a cõtrario odiũ ẽ oĩm vitioꝝ peſſimũ.Et ſic
claret ꝙ odiũ multo gꝛauius eſt q; ira. Pꝛimo
qꝛ odiũ oriat᷑ charitati directe:ideoq; ex ſuo ge
nere ẽ moꝛtale.ſed ira nõ ſemꝑ nec ex ſuo genere
ẽ moꝛtalis. Uñ glo.ſuꝑ illð PS.Jraſcimi? no
lite peccare.ðᷣt. Uenialis ẽ ira que non ducit᷑ ad
effectũ.ſ.notabilẽ. Secũdo q̊ʒ qꝛ paſſio ire citiꝰ

tranſit:ſed odiũ ꝑmanet.Unð phᷣus.ij.rhetoꝛi

ce ðᷣt.ꝙ odiũ eſt magis ĩſanabile qᷓ; ira. Tertio
Kerari grautas pcti ex modali deoꝛdi⸗

põt cõſ lie
natiõec.⁊ ſic illð pctm̃ grauius eſt qð magis au
fert ratiõem hois ⁊ minꝰ habet de miſicoꝛdia ĩ
ꝓximũ.⁊ ſie ira eſt grauiſſimũ pctm̃:qꝛ ſuꝑ oĩa

alia aufert rõnẽ hois.Catho. Ira ipedit animũ

ne poſſit cernere verũ.Et qꝛ eſt ferociſſima ⁊ im
petuoſa ſine vlla miſericoꝛdia. Pꝛouerb.xxvij.
Ira nõ habet miſicoꝛdiã nec erũpẽs furoꝛ.⁊ſie
intelligẽdũ eſt dictũ Chꝛyß.ſupᷣ ĩ obiectiõe.⁊ ſic
patet. C Sed di. Quid de cõcupiſcẽtia:an
grauiꝰpctm̃ ſit qᷓ; ira. Rñdet᷑ ſm pᷣdicos doct.
ac alios cõiter: ꝙ exq̊ ira tẽdit in vindictã queẽ
iuſticie bonũ.ideo ẽ minꝰ malũ qᷓ; cõcupiſcẽtia
que tẽdit in bonũ delectabile qð nõ habet rõnẽ
iuſticie. Uñ ph̊ᷣus.vij.ethic.ðt.ꝙ incõtinẽs cõ⸗
cupiſcẽtie eſt turpioꝛ q; incõtinẽs ire. Uerũtñ ſi
ira deducit᷑ ad odiũ ꝑſeuerãs: eſt guiſſimũ oiʒ
pcõꝝ in ꝓximũ cõmiſſoꝝ ceteris parib.qinvt
Aug. ⁊ Chꝛyſ.de cõpũctiõe dicũt. Hũanũ ẽpec
care:ſʒ diabolicũ in odio ꝑſeuerare.O g̊ homo
xpᷣiane noli fieri diabolusꝑ irã.
D Lirca ſcõm de capitali ſublimitate inqͥren
dum eſt: q̃re ira magis pomt᷑ pꝛo vitig capitali
K

. J

* .
S

Feria.i.poſt dominicã.i.quadra.

qᷓ; odiuʒ:qð tñ guiꝰpetm̃ eſt cõiter. Rñdet᷑ ſ᷑m
Antho.ꝑ.ij.ti.vij.ca.j.Quia inqᷣt ira habet finẽ
multũ appetibilẽ.qm appetit maluʒ ſub rõne
voni:id eſt iuſti magis q; odiũ qð appetit ſub
rõne mali.Itẽ qꝛ habet plures ſpecies.⁊ odiuʒ
ac alia multa vitia ex ira tanq; ex pᷣncipali oꝛi⸗
unt᷑:vt patuit ſermõe pᷣcedẽti. Sʒ qͥt ⁊ que ſũt
ſpẽs ire p hiloſophus.iij.li.ethicoꝝ ponit tres.
, Seeng gelttn. =S=
Secunda dicitur amara.
Lercia dicitur grauis.
Pꝛima ðꝛ acuta qua qͥs cito ⁊ ſubito iraſcit᷑ et
leuiter ceſſat ab ira.⁊ hoc eſt optimuʒ in talib
ꝙ nõ retinẽt irã in coꝛde qꝛ ðꝛ Ecci.c.vj.Ira in
ſinu ſtulti reqͥᷣ eſcit.⁊ tales ſũt ſepe cholerici pᷣm
Alber.li.j.de motibo aialiũ tractatu.ij. Secũ⸗
da ðꝛ amara qᷓ ꝑmanet ⁊ ĩ vetuſtate deuenit.et
ſunt amariſſimi in ſe donec diutiꝰ iram digerat
ad quã maxie diſponunt᷑ melãcolici ſᷣm Alber.
ſup̃.Tercia ðꝛ grauis vlł difficilis que obbuat
teẽpus ad pena inferenda.nec ceſſat ab ira cõce/
pta do nec vindictã faciat.⁊ h̊ eſt peſſimũ. E
Notandum aũt ꝙ vt ph̊s.vij.ethicoꝝ.⁊ ſuꝑ
eodẽ Alb.di.ꝙ ira ſuꝑ oẽs alias paſſiones coꝛ
pales eſtvalde naturalis.qꝛ freqnter innaſcit᷑ a
pentibo ⁊ trãſit ab eiſdẽ in genitũ.cauſam quã
ponit dimitto.Exemplũ recitat idẽ Alber.qꝙ

qdã accuſatus de ̊ ꝙ pꝛeʒ pcuſſerat excuſañ.ſe

Ddixit.qꝙ ira foꝛet ſibi ex pꝛe igenita.in cuiꝰſignũ
pater ſuꝰpatrẽ ⁊ auꝰ ꝓauuʒ ꝑcuſſerat.⁊ oſtẽdit
filiũ ſuũ pueꝝ dicẽs.Et iſte filiꝰꝑcutiet me cuʒ
increuerit.oibo inq tnobis ſᷣm totã genealogiã
ira eſt.⁊ aliꝰꝑ filiũ ſuũ tracꝰ ad oſtiũ dixit füio.
Ulteriꝰiã nõ trahe.qꝛ ⁊ egoipᷣe antea pf̃eʒ meũ
non vltra q; ad oſtiũ traxera. ⁊ ſicira a ꝑentib
cõtrahit᷑:licet inequałr ſit in patre ⁊ filio. Hec
Albert. Ecce ergo peſſimũ hoc vitium quantũ
debent cauere omnes. MUU
F Lirca tercium de remedioꝝ q̃litate nota
płima remedia ire tradita a doctoꝛibo q̃ debet
hõ cõſiderare vt irã poſſit vicere ⁊ patiẽs foꝛe.
Pꝛimũ ðꝛ aduerſe ire a deo admiſſio.qꝛ Aug.
ꝓ generali regula ponit ꝙ nil fit in mundo qð
non ex aula imgpiali diuine maieſtatis ꝓcedat.
Sic g cogitans ꝙ deꝰ gmiſittibi talia aduerſa
⁊ pati vult vincens te ne iraſcar.ſicut vincit da
uid ſe cũ malediceret᷑ a ſemey di. Dñs miſit euʒ
vt maledicat dauid.ij. Regxij.Scðʒ ðꝛ beati
tudinis future pᷣmiatio quã xpᷣs ꝓmilit patiẽ⸗
cibo.Lercium ðꝛ crucis xpᷣi cogitatio Greg. Si
paſſio xpᷣi ad memoꝛiã reuocet᷑:nil taʒ duꝝ qð
nõ eq̊ aio toleret᷑. Quartũ ðᷣꝛ defectuũ ꝓpꝛioꝛũ
recognitio.qꝛ faciliꝰquis poꝛtat ðfectꝰalienos
du /pꝛios agnoſcit Aug.raſcer ſeruo tuo ne
peccet iraſcere tibi ne pecces. Quintũ ðꝛ elocu⸗
tiõis euitatio. PS. Poſui oꝛi meo cuſtodiam
dum cõſiſteret pœõꝛ aduerſuz me. Unð
legit᷑ exemplũ in vita phoꝝ ꝙ Dyogenes ſilen⸗

tio irã vict.Nã cũ qͥdã in eũ cõſpuiſſetpterue:⁊
ipᷣe nil diceret introgatꝰ an cõtra illũ eſſet iratꝰ
Rñndit.Nõ iraſcoꝛ:ſʒ dubito an iraſoi opoꝛteatc
vt narrat Se.li.iij.de ira. Rurſũ cũ aliꝰeũ vbi&æ
ð honeſtaret et taceret int᷑rogatꝰcur nõ rñderet.
Rñdit.Nolo cõtẽdere cũ hoiĩe ſuꝑ re in qua ille
q obtinetvilioꝛ habet᷑. Itẽ Theodoſiꝰimꝑatoꝛ
cũ ſe iratũ ſentiret nũ qᷓ; ſentẽtiã ferebat niſi pꝛiꝰ
xxiiij.lf̃as moꝛoſe intra ſe diceret.⁊ pᷣcepit mini
ſtris vt nil põderoſum qð ſero pᷣcepiſſetexeqrẽ/⸗

tur niſi mane idẽ confirmaret.Oèq̃ntũ ̊ xpᷣiani

deberẽt ſe ab ira cauere.Sextũ ðꝛ future moꝛtꝭ
incerta cõditio.UVñ Ecci.xxviij. Memento no
uiſſimoꝝ ⁊ deſine inimicari.Exẽplũ in vitaſpa.
legit᷑ de ſctõ iſaac abbate.q req ſitus q̃re demo⸗
nes eũ timerẽt ⁊ fugerẽt. Rñdit.Exquo factus

ſum monachus ſtatui i me vt ira excra guttur

meũ nõ ꝓcederet.ideoq; ſic me timẽt demones.
Et ꝑ cõtrariũ ad iracundos accedũt pᷣſertim in
moꝛte.qꝛ ius poſſeſſiois habẽt in eis. Ue gtali
bus. Rogemꝰ xpᷣm.⁊c.

Feria tertia poſt dñicã tertiã Sermo.xxiiij.
de cõtumelijs ⁊ cõuitijs ac vituꝑijs que naſcũ

tur ex ira.
Omine quoti
d erns peccauerit in me frater meus ⁊
dinmittã ei. Match. xviij/⁊ in euan
S gelio hodier. Hac queſtionẽ fec pe
trus xpᷣo.⁊ ipe dñs xpᷣs docuit eũ⁊ oẽs diſcipu
los.i.xpᷣianos ꝙ nũ q; debeãt irã tenere:ſed di⸗
mittere ꝓximis ſeptuageſieſſepties.i.totiẽs qti
ens.qꝛ nũerus det᷑minatꝰ ponit᷑ ꝓ indet᷑miato
Docuit etiã qũo debeat vnuſqͥſq; coꝛrigere fra
trẽ ſuũ peccãtẽ. Pꝛimo in occulto. Secũdo in
alioꝝ conſpectu. Tertio in publico ꝑ eccłiam ⁊

eiꝰ pᷣlatos.vt de iſtis patʒ clare in euãgelio.Sʒ

qm̃ multi ſolent q̊tidie peccare in ira ↄ pximos
ꝑ ↄtumelias ⁊ cõuitia ac vituꝑia ⁊ hmõi q̃ſi cõ
ſuetudinarie. Idcirco de iſtꝭ vitijs vt ſciãt cõfi⸗
teri tria myſteria dedlarabimꝰ in b ᷣmone.
ꝛzimũ ðᷣꝛ ſollicite cohibitiõis.
ecũdũ ðꝛ moꝛtifere offenſiõis.
Tertiũ ðꝛ pacifice toleratiõis.
Alið themaꝓ h̊ ſᷣmone Pꝛouer.x.Qui pꝛofert
cõtumeliã inſipiẽs eſt. Ly.i.oñdit ſe inſipiẽtẽ ꝑ
ↄuitia.qꝛ cũ ex abũdãtia coꝛdis os loqᷣt᷑. Mat
thei.xij.patʒ talẽ eſſe in coꝛde malũ.

, —

Hirca pmũ de cohibitiõe cõtumelie vl cõ⸗
uitioꝛũ ⁊ vituꝑioꝝ vt nouerimꝰ talia vitia foꝛe

valde deteſtabilia notemꝰ tria. Pꝛimo de no

17

ticia qͥd ſit cõtumelia.Etſᷣm Anthoñ.ij.pte.tit᷑.

vij.c.vj.qc frẽm Angelũ.alioſq;. Cõtumelia eſtꝰ
expᷣſſio defectꝰ alt᷑ius coꝛã eo ꝑ vba vł etiã ꝑ fa

cta ad ipᷣm dehonoꝛãdũ.vñ Glo. Ro.j.ðt.Con

tumelioſi ſunt qͥ dictis vł factis iniurias ⁊ tur

pia alijs inferũt.Exẽpli gra de vᷣbs. Si qꝗs di⸗

.

— — — — —

epe

ad
8
nin
Gen
G
mos
io
Gſi⸗

ſer
ni
n

6/

e

6

Bermo

cat alicui in vituperiũ.ꝙ eſt latricꝰfur ⁊ hmõi.
Si aũt ꝓijciat lutũ vel ſputũ ⁊ hmõi in illis ſa
cris irrogat cõtumeliaʒ. Scðo de differẽtia.
duõ viq; differũt cõtumelia ⁊ cõuitium.Et ſᷣm
Alexan.⁊ Tho.ij.ij.ac theologos.contumelia
ꝓpꝛie eſt ſolũ culpe.vt ſi dicat aliquẽ furẽ adul/⸗
teruʒ ⁊ hmõi. Sʒ cõuitiũ extẽdit ſe genera rad
omnẽ vicʒ defectũ culpevel etiã pene.vt dicẽdo
aliquẽ ſlauũ ſpuriũ:mendicũ:cecũ:cũ ſit:cõui⸗
tiũ dicit tm̃mõ. Sʒ dicendo illũ furẽ iniurioſe
cõtumeliaã ſimul ⁊ cõuitiũ ĩfert.cñ vnũ ꝓ reliq
ſepe accipit᷑ indifferẽter. Et apud nos cõiter vi⸗
tuperiũ noĩat᷑.i.ʒythok. J Tercio ̊ de ma
licia deteſtabili taliũ pctòꝝꝶ notandũ.ꝙ pluri⸗
bus rõnibo debẽt hoies deteſtari et ſe cohibere
ab hmõi vitijs. Pꝛima ðꝛ vulneris charitatis.
qꝛ talia vba multũ vulnerãt ⁊ ledũt chanitatẽ⁊
amicitiã hoĩʒ qꝛ penetrãt ⁊ vulnerat coꝛ amici.
Vñ Ecci.xxij. Mittẽs lapidẽ in volatilia deij⸗
cietca.Sic qͥ ↄuitiat᷑ amico diſſoluit amiciciã.
Vnñ ſicut debet qͥs cauere ne lapidibo impetat
ꝓximũ vel ꝑcutiat illũ baculo aut vulneret ia⸗
culo:ſic nec ꝑcutere debet cõuitio. Scða rõ ðꝛ
ifernalis idiomatꝭ.Nã Chꝛy.dicit Unuſqͥᷣſq;
de qua gẽte ſit ꝑ linguaz.i.idiomate cognoſcit̃᷑.
Sic qͥ eſt de terra vel gente ĩifernali ꝑ talia mali
loquia ⁊ cõuitia agnoſcit᷑.qꝛ hec habẽt eſſe i in
ferno. Sicut ꝑ ↄtrariũ vba laudis diuine hñt
locũ ꝑpetuũ in celo. Ideo Pꝛouer.x.Labia iu
ſti ↄſiderãt placita ſq ðᷣo.os aũt impioꝝ ꝑuer/⸗
ſa ⁊c. Sed heu mõ videmus ꝙ curiales multi
głiant᷑ ⁊ gaudet de h̊ ꝙ nouo ⁊ ĩaudito mõ vi⸗
tuꝑia foꝛmare norũt. Sʒ bᷣ qᷣͥd alið ẽ qᷓ; gaude
re de dyabolica ſiłitudine ⁊ dãnatiõe.a pᷣmo
omniũ dyabolꝰ dixit vituꝑiũ mẽdax ↄtra deuʒ
in ꝑadiſo di.pentibo pᷣmis. Neq̃q; moꝛiemini.

ſcit em deꝰ ꝙ quacũq; hoꝛa comederit apꝑient᷑
ocki vꝛi.⁊ e.ſicut dij ⁊c.⁊ ſic ĩuidũ deũ eſſe dixit.

Tercia rõ ðꝛ ↄcurrentis culpe multiplicis.Nã
in talibo ↄcurrũt inumerabilia mẽdacia dicen⸗
do filiũ antiqui canis vel aſini vł filiũ meretri
cis ⁊ hmõi.Itẽ qñq; ↄcurrit iĩfamia.qnq; ꝑ iu
riũ ⁊ dei blaſphemia.bella iiuſta.homicidia.et
ſanguinis effuſiões.qꝛ inde ꝓximꝰ cõcitat᷑ ad
irã:rixas:verbera ⁊ pᷣlia.Deniq; talibo aſſuetꝰ:
nec ſufficit ↄfiteri oĩia hmõi pcta:⁊ vix coꝛrigit᷑.

iuxta ulð Ecci·xxiij. Hõ aſſuetꝰ verbis ipꝛope⸗
rij oĩbo diebo ſuis nõ erudiet᷑. Ue ̊ młtiplex ta

lib cũ moꝛtałr in hmõi peccauerint. R Sʒ

q̃rit᷑. an liceat coꝛrectiõis cã dicere alicui hmõi

cõuitia vel ↄtumelias ſiue vituꝑia. Rñdet᷑ ſ̃ᷣm
Tho.ij.ij.q.lxxij.⁊ in Angelica.ꝙ ſicut licet ver

berarevł in rebo dãnificare cauſa diſcipline:ita

.2 cõuitiũ dicere.Nã ⁊ xpᷣs dñs dixit diſcipulis

O ſtulti ⁊ tardi coꝛde.Et paułꝰ inſenſatos ga⸗

latas dixit. Lnñ Aug.li.deſermõe dñi in mote
dicit ꝙ raro ⁊ magna neceſſitate obiurgatiões

ſunt aghibẽde .· in qbꝰ nõ vt nobis:ſed vt dũo

. XXIII

ſeruiat᷑ inſtemꝰ.Deniq; in Angelica.c.introga⸗
tiões.circa irã ðꝛ. Aduerte hoc ꝙ licet qͥs nõ di⸗

cat ↄuitiũ vl cõtumeliã vt illi auferat honoꝛẽ:ſ,s5

cauſa coꝛrectiõis.ſi tamẽ dicit talia q̃ de ſe nota
bilit᷑ ledũt:puta mlieri dicit ꝙ ẽ putana.i.mere
trix peſſima:vł alicui ꝙ ẽ traditoꝛ ⁊ hmõi.⁊ au
diẽtes ſcãdaliſant᷑ de tali cui ðꝛ.qꝛ ſic credũt eẽ
nõ excuſat᷑ g moꝛtali pctõ.Hec AÄngelica.
LCirca ſcõᷣm de moꝛtali offenſiõe q̃ri᷑ Utrũ
cõtumelia vł cõuitiũ ſit moꝛtale pctm. Rũdet᷑
ſᷣim Thomã S. Alexan. ? Anthon.⁊ Angel.q ꝓ
gnali cenẽdũ eſt hoc viq ꝙ in pctis vboꝝ ma⸗
xime attẽdẽdũ ẽ quo aio vba ꝓferant᷑. Põt aũt
vᷣbũ hmõi dici triplicit᷑. Pꝛimo aio iniuriadi.
vt ꝑ verba q̃ pꝛofert auferat honoꝛẽ alteriꝰ.⁊ h
ꝓpꝛie ⁊ ꝑ ſe eſt dicere cõuitiũ vł contumeliã.⁊ ſic
loquẽdo eſt pcm̃ moꝛcale nõ minꝰ q; furtũ.qꝛ
ledit pꝛoximũ in honoꝛe cõtra iuſticis⁊ charita
tẽ:honoꝛ aũt diuitijs pᷣfert᷑. Sʒ ſi qͥs talia alio
aĩmo dicit:nõ eſt cõuitiũ foꝛmalit᷑ ⁊ ꝓpꝛie ſed ꝑ
accidẽs ⁊ mat᷑ialiter inqᷓntũ.ſ.dicit᷑ id qð põt eẽ
cõuitiũ.Unð põt hmõi dici Scðo ex animo ſo
latiãdi.⁊ tũc ẽ veniale pctm.ſ.cũ vbũ pꝛofer?᷑ ex
aliq̃ animi leuitate vel leui ira abſq; firmo ꝓpo⸗
ſito ð honeſtãdi:vtputa qꝛ intẽdit ↄtriſtare leui

ter ſolũ illũ Si aũt etiã aio ſolatiãdi ex leuitate

vł ludo ꝓferret vᷣbũ tale qð eſſet contra honoꝛẽ
alteriꝰ vł de quo extimare poſſet ipᷣm notabilic
iraſci ⁊ odiũ incurrere:vł aliqð graue pccm̃ nõ
excuſaret᷑ a moꝛtali etiã ſi hoc nõ intẽderet.Si⸗
cut cũ qͥs in ludo grauit᷑ ꝑcuteret mutilãdo nõ

excuſaret᷑ a culpa. Pꝛoinde dʒ homo eẽ mode⸗

ratus.qꝛ xpᷣs dic Matth.v. Qui dixerit fratri
ſuo fatue:reus erit gehene.Sʒ hoc pᷣcipue itel⸗
ligit᷑ ſi dixerit aio iniuriãdi.⁊ talis vltra moꝛta
letenet᷑ ad ſatiſfactionẽ. Sʒ di.Quõ tenet᷑ ꝗͥ ſa
tiſfacere ꝓximo quẽverbo leſit. Rñdet᷑ ̊j Um⸗
bertũ in expoſitiõe regule.?⁊ Anthoñ.ti.vij.c.vj.
S.v.ptis.ij.ꝙ tenet᷑ pꝛout offendit in ſecreto vel
in publico.ã ſi offendit vᷣbo in ſecreto ⁊ offen
ſus q̃rat ſibi ſatiſfactionẽ fieri in publico nõ te
net᷑ offendẽs ſicut fur qͥ latẽter accepit nõ tenet᷑
publice ſʒ in occulto reſtituere.Excipit᷑ ſi factũ ĩ
occulto ẽ publicatũ:ð niq; ſi offẽdit in publico
nõ ſufficit ſatiffacere ĩ occulto.Sʒ qͥd ſi offẽſus
nõ vult ↄtẽtari niſi offendẽs dicat ſe fuiſſe men
titũ. Rñdet᷑ ꝙ ſi veꝝ dixit nõ tenet᷑:nec ille debʒ
exigere.ſʒ ſi ſct vł credit eſſe falſũ vł incertũ aut
dubiũ pt dicere aliq̃ vᷣba alleuiãtia.puta ꝙ au
dierat ⁊ tũc credebat.nũc aũt nõ credit.vel ꝙ ex
ira dixit ſi ſic ẽ.nec dʒ dicere ſe fuiſſe mẽtitũ ſi nõ
fuit mentitꝰ.hec in Antho. Tertio põt dic tale
vᷣbũ ex aio coꝛrigẽdi.⁊tunc nullũ ẽ petm̃ ſi fiat
ðᷣ bito mõ vt dictũ ẽ ſupᷣ nec dʒ ſatiſfacere.
W irca tertiũ de toleratiõe q̃rivtrũ homo
teneat᷑ illatas ↄtumelias ſemꝑ tolerare patient᷑

Rñdet᷑ ſᷣm Tho.vbi S.⁊ Antho.⁊ĩ Angelica.
ꝙ q̃ntũ ad pᷣparatõʒ animi.ſ.qñ opꝰ e et ſemꝑ

Feria.i.poſt dominicã.ii.quadra.

ſuſtinere dʒ ſicut ⁊ alia dana.Uñ xpᷣs ðt ꝑcutiẽ
ti maxillã pᷣbere. Et ſᷣm Aug.hoc qͥs tenet᷑ ſᷣm
pparatõʒ animi qñ opus eſſet.ſʒ q̃ntũ ad actũ
nõ ſemꝑ tenet᷑ ſuſtinere:ſed
Aliqñn tenet᷑ nõ ſufferre.
Aliqñ aũt decet tolerare.
Aliqñ vo ſatiſfaccionẽ exigerr.
Pꝛimo aliqñ tenet᷑ qͥs nõ ſufferre ſʒ repᷣhẽdere
Ylã ⁊ ſaluatoꝛ cõtumeliatꝰ facto cũ ꝑcuſſus eſt
ĩ faciẽ ꝑcuſſoꝛẽ repᷣ hẽdit Joh.xix.Et ad h̊ͥ tenet
hõ triplici caſu. Pꝛimo qñ talis repᷣhẽſio cedit
in bonũ cõtumeliãtis.vtputa ad repmẽdũ eiꝰ
audaciã. Scðo qñ ex ſufferẽtia alioꝝ ꝓpfectꝰ ipe
diret᷑. Un Gꝛego.ſuꝑ Ezech.ðt.quoꝝ vita iĩ exẽ
plo imitatiõis ẽ poſita:debẽt ſi pñt verba ðᷣtra
hetiũ ſibi cõpeſcere ne eoꝝ pᷣdicatõeʒ nõ audiãt
qͥ audire poterat ⁊ in pꝛauis moꝛibb remanen⸗
tes bñ viuere cõtẽnãt.hec ille.Lertio qñ ex taci⸗
turnitate cõtumeliatꝰ infamiã incurreret.qꝛ vt
Augꝰ.ðt.crudelis ẽ qͥ famã negligit pꝛio.xij.q.
1. ca. olo. Scðo aliqñ decʒ tolerare.ſ.ratione
euicãde temeritatis ne magis ad irã accẽdat cõ
tumeliate.⁊ ratiõe cõſeruande vᷣtutis patietie.⁊
etiã ratiõe icoꝛrigibilicatis. Cũ em̃ cõtumelias
incoꝛrigibił nec in eũ habes autoꝛitatẽ: ſuffer
re debes. Sicut ⁊ xpᷣs coꝛã herode⁊ pylato ob⸗

ſtinatis iudeis cõtumeliãtibo nõ rñdit.Lertio

aliqñn licet ſatiffacciõeʒ exigere in iudicio.qꝛ ſᷣm
Lyrã ⁊ in Angelica.Cõuitiatoꝛ vltra pcetm̃ tene
tur ꝑ ſevł ꝑ int᷑poſitã ꝑſonã cõtumeliato culpã
ſuã dicere ⁊ veniã petere ſatiffaciẽdo vt pᷣmo ar
ticulo dictũ eſt. Excipit᷑ pꝛelatꝰ ⁊ paffa⸗
milias qͥ coꝛrigẽdo licʒ exceſſerit nõ tenet᷑ pete⸗
re veniã a ſubdito:ſʒ a dno deo.ne dũ nimiũ ſer
uat᷑ hũilitas regẽdi frãgat᷑ autoꝛitas vt ðᷣt Au⸗
guſt. in regula Intelligẽdũ tñ hoc eſt dũmodo
platus vł pꝛfamilias nõ exceſſerit nimis liuo⸗
re vindicte ex ꝓpoſito.qꝛ ſic tenet᷑ petere veniam
Exẽplũ legit᷑ in ſũ.Anchoñ.ꝑ.ij.ti.vij.c.vj.S.iij.
in fine.ꝙ qͥ dã cõtumeliã itulit cuidã fratri noie
Nicolao necveniã petiuit.poſt paucos dies il⸗
le moꝛtuꝰẽ.⁊ poſt moꝛtẽ ecce idẽ apꝑuit ipᷣi fra⸗
tri Nicolao petẽs veniã de ↄtumelia.Cui Nico
laus ait.Ueniã pete a xpᷣo in cuiꝰ ſtas iudicio.
et ille Xps mihi n vult dimittere niſi pᷣus veniã
a te petã hũilit᷑.Qð nicolaꝰ libẽter fecit.⁊ ſic diſ
paruit ⁊ veniã a xpᷣo obtinuit. Rogemꝰxp[ʒ ⁊c.

Feria qᷓrta poſt dñicã tertiam. Sermo.xxv.
de maledictiõe creataꝝ⁊ dei blaſfemiavłſccõꝝ.

Wi maledixe/

q rit pꝛivł mr̃i moꝛte moꝛiat᷑. Mat.

xv.⁊ in euãg.hoð. Hecvᷣba deꝰ di

xit in veti teſtamẽto ⁊ allegat xpᷣs ĩ
euũgelio vt hoies caueãt a maledictõibo q̃rũ cũ
q; creaturaꝝ.pꝛecipue aũt pꝛis ⁊ mr̃is carnal ⁊

ſpũalis.⁊ maxime a maledicciõe blaſphemie ði

⁊ ſccõꝝ eiꝰ.Nã deus ẽ ſummꝰ pater oĩm.iõ ipʒ
blaſphemare ẽ ſuꝑ oĩa peſſimũ. Sʒ heu hoꝛrẽ

diſſumũ eſt ꝙ iã in vſuʒ venit etiã apð xpᷣianos
maledictiões facere vł dicere cõtra creaturas

filios aut filias ex ira vel patrẽ ⁊ matrẽ.⁊ quod
ẽpeſſimũ deo maledicũt a pio deo impᷣean.ma
lu. Hugo. Blaſp hemia ẽ cũ obpꝛobꝛioſa iact᷑

ĩi aliquẽ maledictio:q̃ fit ðPoↄtumelia.Capꝛopt

in hoc ſᷣmone agemus de pctis maledictiõis ⁊
blaſphemie vt audita grauitate pcti caueãt ho
mines ne moꝛte moꝛiant᷑ ena.lã euangeliũ hᷣ

dicit. Qui maledixerit patri vel mri moꝛte mo⸗
riat᷑. Itaq; de ipſa maledictiõe ⁊ blaſphemia
declaremꝰ tria myſteria in hocmõe.Pꝛo quo

alið thema. Bñfacite ꝑſeqᷓntibꝰ ⁊ nolite male⸗

dicere. Roma.xij.
Seuni de creature maledictiõe.
ecũdũ de huiꝰ culpe offenſiõe.
Tertiũ de blaſphemie euitatiõe. .
Circa pmũ ð maledictõe creature tã rõna
lis qᷓ; irrõnalis notãdũ.qꝙ ſᷣm Aug.xxiiij.q.iij.

c.Deꝰ.⁊ doc. Maledictio ꝓpꝛie ẽ impᷣcatio mali

facta alicui ſub rõne mali:p̊ eſt intetdens malũ
inqᷓntũ malũ. Hoc aũt qᷓ; peſſimũ ſit vitiũ iõq;
cauẽdũ oſtẽdit᷑ ex plibus ratiõib. Pꝛimo ra⸗
tiõe amiſſiois regni celeſtꝭ. Nã.j.Cor.vj. Apłs
dicit. Nolite errare: qꝛ neq; foꝛnicarij neq; idoł
ſᷣuientes neq; maledici neq; rapaces regnũ ði

poſſidebũt.ecce qᷓ;grauib pœis cõnumeratur.
Secũdo ratiõe diuine vltõis:qꝛ de ſepevlci⸗
ſcitur hoc pctm̃ ita ꝙ maledicrionẽ quã aliqͥs

impᷣcat᷑ alteri ſuper caput maledicẽtis cõuertit
BGBeñ.xxvij.Qui maledixerit tibi ſit ille maledi⸗
ctus.et Ecci.xxviij.Qui in altũ mittit lapidem
Lyra.ſ.directe pijciẽdo ſurſum:ſuꝑ caput eiꝰ ca
det.⁊ plaga doloſi diuidetvulnera.id ẽ plaga a
doloſo hoie impᷣcata diuerſa malaPſuꝑ eũ mul
tiplicabit.vñ Berñ. Inexcuſabilis es o hõ in q̊
ein aliũ iudicas.ſ.maledicẽdo teipᷣm ↄdẽnas.
Tertio rõne crudeliſſime malignatiõis.Naʒ

cũ qͥ maledicit agẽtibo cõtra ſe ẽ magna crude

litas.qꝛ potius cõpati deberet illis tanqᷓ; infir
mis in aia. Itẽ cũ patervł mr̃ maledicit filio eſt
maioꝛ crudelitas.qꝛ impᷣcatur malũ filio qð ñ
liceret impᷣcari etiã diabolo. Similit᷑ nec cuicũ
q; inimico diceñ. Deus perdat te.⁊ hmõi eſt im
pietas maxima. Ratio.qꝛ ſe conſtituit iudicẽ.⁊
deũ vult eſſe ſuũ toꝛtoꝛẽ quod eſt iniuria deo.
Ideo Aug.in quodã ſᷣmone in ꝑſona dei dicit
Tu miſer homo iraſceris ⁊ dicis. Deus ꝑdas
vł occidas illũ meũ inimicũ:ille malus eſt.⁊tu
impcando malũ plus malꝰ factꝰ es.ergo petis
vt pᷣmũ te occidã: cũ ſim deꝰ tuꝰ toꝛtoꝛẽtuum
meoſtituis.⁊ſic mihi iiuriã facis Pꝛetea tales
ſũt etiã crudeliſſimi ᷓ ſeipᷣos.qꝛ aĩiam ꝓpꝛiã occi
dũt ex ira. Siłes ̊ ſunt apꝛis ſeuiſſimis qͥ im⸗

pingũt ĩ lanceã venator vt illũ ledãt ⁊ ſe ĩ lãceã

magis ⁊ magis intrudũt.⁊ ſic pa ·

☛—
%°*
£

f ꝝ —2 — — ,— — —.

—Bermo

Quarto rõne ĩhibitõis. qꝛ ſacra ſeriptura ĩhi
os bet maledicere oĩ creature etiaʒ dyabolo Ecci.
. vr. i maledicit impiꝰ dyabolũ maledicit ipᷣe
o aiaz ſuã:pᷣ eſt ſᷣm Lyrã.cũ pctõꝛ hõ dic dyabo
na lũ iuſtũ cõdẽnatũ maledicit aiaʒ.i.denũciat dã
Ge nãdam eo ꝙ ĩ facq dyabolũ maledictũ imitat᷑.
e VUñ nec dyabolo debemꝰ maledicere ĩq̃ntũ eſt
82 creatura dei.qꝛ vt ſic bona ẽ:ſʒ ꝑ culpã incurrit
to maledictõeʒ.? ſic culpã tm̃modo illiꝰpoſſum⸗
5 . maledicere nõ naturã.Exẽplũ in epła iude ðꝛ.
4 2 ꝙ michael archangelꝰcũ altercaret᷑ cũ dyabolo

de coꝛꝑe moyſi ſò qꝛ dyabolꝰ volebat illð reuo
n . care ꝓpter idolatnia filijs iſrael. qð michael oc⸗
de . cultauerat.tũc michael nõ ẽ auſꝰ dyabolũ ma⸗
GJ ledicere:ſʒ ait. Imꝑet tibi deꝰ. Sʒ di. Quid ꝗ̊
»*2 de ſctis de qͥbo legimꝰꝙ dauid maledixit mõti
bus gelboe.ij. Regj.j.? Job diei ſuo. Itez xpᷣs
maledixit ficulnee. Pꝛeterea noe maledixit cha
. naꝗ Beñ.ix.et heliſeꝰpuer di.irridẽdo. Aſcẽde

2s calue.⁊ hmõi. Rñdet᷑ cõiter ſᷣm doctoꝛes.qꝙ ſci
. q legũt᷑ maledixiſſe creatun ĩ h̊ nõ peccauerũt.
n qꝛ nõ niſi lictis modis ex iſpiratiõe ſpũſſcti h̊
mi tfecerũt.iõ nõ ẽ trahẽdũ in ↄſeq̃ntiã vtvnuſqᷣſq;
og ꝓ ſuo libitu creatur maledicat.⁊ptʒ ĩ ſeq̃ntibo.
on⸗ Q irca ſcõᷣm de offenſiõe qrit᷑.vtrũ male
ſots dicere ſit ſᷣ pctm̃ moꝛtale.Ad qð ſᷣm doctoꝛes
gol cõmuniter:pᷣſertiʒ Alexã.⁊ Tho.ij.ij.q.lxxvj.⁊
idi Anthoñ.ij.ꝑ.ti.vij.rñdet᷑. maledictio põt fie
wur. n pᷣcpuejttuoꝛ modis ⁊ cauſis. Pꝛio ex ani⸗
ſla⸗ mi ideliberatõe.ſ.ex ſubita ira ⁊ q̃ſi cã coꝛrectio
is nis vt tał terreat᷑ ſic̃ qtidie faciũt ꝑentes erga fi
t lios ⁊ mgfi diſciplis ⁊ dni ſᷣuis:q tñ nõ optãt
d . illis mala illa.⁊ ̊ ẽ veniale.Nã et Aug.xxv.di.
dem 5— S. Ils ea ðmũ.hmõi inter venialia computat.
5 Verũtñ cauedũ eſt ne ĩ cõſuetudinẽ ducant᷑.qꝛ
gas Im Alexã.pñit fieri moꝛtalia ꝓpter ↄtẽptũ ⁊ qñ
mul qᷓ; de tales punit.ſic Aug.di.de qᷓ̃dã vidua ha
ni beñ. decẽ filios.⁊ cũ vna dieꝝ ex aliqͥ illoꝝ oꝑe
as. ſibi diſplicẽte maledixiſſet oeẽs effecti ſunt toto
ſq; coꝛꝑe tremuli vt vidẽtes oẽs mirarent᷑ de eis.
nae O ði iudicia terribilia ĩ talib. Scðo ex animi
iffr deliberatiõe ⁊ liuoꝛe vindicte vł odij vł iuidie.
iock ⁊ ſic ẽ ↄtra charitatẽ ⁊ moꝛtale:puta cũ optãdo
goi malũ di. Moꝛs ꝑdat te vł ifirmitas accidat ti
dich bi: vl pes frangat᷑:vł dyabolꝰaccipiat aĩaʒ tuã
tin ⁊ hmõi.Et tanto guiꝰpetm̃ eſt:qͥnto ꝑſonã cui
iiͦ maledicit pl? deberz diligere ⁊ reuereri:vt ſunt
deo. pater mr̃ ⁊ pᷣlati.Silr ſi ꝗqs ſeipᷣm maledicit ex
dicr ipatiẽtia moꝛtale ẽ ⁊ ↄfitẽdũ. R Tercio ex ði
is 2foꝛmatiõe ⁊ amoꝛe iuſticie.qꝛ talis videt deũ
o vVelle tale malũ hoĩ illi.⁊ ſic ex inſtinctu ſpũſſcti
pun viri ſci legunt᷑ aliqͥbo maledixiſſe:vt petrꝰſimo
gs . ni mago di. Pecunia tua ſit tecũ ĩ ꝑditionẽ.⁊
uon „ paulꝰ helime reſiſtẽti vᷣbo dei di. Percutiat te
ls 1 de cecitate filij dyaboli.⁊ hmõi oĩa que legunt
a . dixerũt ſcci pᷣnũciãdi aĩio nõ aũt impᷣcando vt
in⸗ cõiter tenet᷑. Iteʒ ſic noe maledixit chanaan.qꝛ
4 Cham deniſi pᷣm pꝛem.⁊ heliſeꝰpueris deridẽ
„£
4 . . . .

. XXV

tibus ſe qui erãt filij idolatrãtiũ patrũ bm Ly⸗/

rã.iiij. Reg.ij.et dauid mõtibo gelboe pt᷑ cedẽ
iſrael ibi faccã.? Job diei ſuo di. Maledicta di
es in qua natꝰſum.⁊c.intẽdẽs ꝙ dies natiuita
tis nõ poſſit dici dies gaudij:ſʒ meror eo ꝙ cõ

traxit pctm̃ oꝛiginale. Sic etiã xpᷣs maledixit fi

culnee ad ſignificãdũ ꝙ.ſ.ꝓpłus iudeoꝛũ ꝓpter
pctã ſua maledictiõi ſubijcebat᷑. Siłiter cũ ali
qs malediceret alicui optãdo vł pᷣnũciãdo ali⸗
quã egritudinẽ vł aliud impedimẽtũ:nõ ꝓpter
alið niſivt ꝑ hoc bonꝰ efficiat᷑.vel a bonoꝝ alio
rũ impedimẽto ceſſet:põt eſſe ſine pctõ.qꝛ amo⸗
re iuſticie facit. Hec in Anthonñ. Quarto põt
qͥs maledicere irrõnali creature vł demoni vel
alteri cuicũq; facture.⁊ hoc põt etiã eſſe moꝛta⸗
le ſi facit in ðteſtationẽ dei in tali oꝑe.nã blaſfe
mia eſſet.Siliter moꝛtale eſſet ſi faceret referen

do in poſſeſſoꝛẽ illiꝰ ex maliuolẽtia quavult vt

dãnificet ꝓximꝰ.ſ.p moꝛtẽequi:bouis et hmõi
notabili dano. Si aũt maledicit creaturã ſʒ ſe
tm reſpiciẽdo.vt qꝛ aliqð bꝛutuʒ nõ mouet᷑ vt

vulcvlł nocet ſibi.⁊hmõi ex quo iraſcit᷑ appetẽs

ei penã:veniale pctm̃ eſt.ſicut vanũ ⁊ ocioſum
⁊ ꝓ tãto illicitũ. Hec oia Anchoñ.
SEirca tertiũ de blaſphemia Notãdum ꝙ
ſuꝑ om̃ia debet homo cauere blaſphemiã dei ⁊

ſancoꝝ. Peimo quia eſt crimẽ grauiſſimiũ.

Unð Glo.ſuꝑ Eſa.xviij.dicit.Om̃e pctm̃ blaſ⸗
phemie cõparatũ leuiꝰ eſt.vnð patres veter te⸗

ſtamẽti nec audire volebãt eam. Nã ſᷣm Tho⸗

mã ſcðᷣa ſcðe.q.ᷣxiij.blaſphemia grauiꝰpctm̃ eſt
infideli paganiſmo.quia paganꝰ loquit᷑ ð deo

que credit eſſe vera:licet ſint falſa.ſʒ chꝛiſtianꝰ

blaſphemans loquit᷑ cõtra veritatẽ quã credit.
Gꝛauiꝰ etiã dicit eſſe qᷓ; homiceidiũ inqᷓ;tũ ẽ di⸗
recte cõtra bonũ deũ:homicidiũ aũt cõtra pꝛo⸗
ximũ tm̃modo ſepe intẽdit᷑. Itẽ grauiꝰ eſt pctõ

crucſfigẽtiũ xpᷣm. Aug. Magis peccãt blaſphe
mãtes deũ triũphantẽ in celis qᷓ; qͥ crucifixerũt

ãabulantẽ in ternis. T Secũdo quia ẽ moꝛ
tale peccatũ ſᷣm genus ſuũ.Nam ſᷣm Alexã.et

Anchoñ.in cõfep. Blaſphemia ſiue ſit in oꝛe di

cẽdo ſiue in coꝛde credẽdo deũ nõ eſſe iuſtuʒ in
oĩbus vł nõ curare de actibo hoim vel nõ poſſe
hoc vł illud:ſemꝑ ẽ moꝛtale.niſi ex ſurreptione
hmõi diceret:vl nõ aduerteret aut nõ intellige⸗

ret quod dicit.quia tũc nõ haberet ratõeʒ blaſ⸗

pbemit.ſed eſſet veniale.vt in Angelica. Ter
tio quia ẽ omi lege dãnabile graui pena dignũ
vt patet etiã apð ſaracenos ⁊ alios. Quarto
quia mirabiłra deo eſt punitũ in oim exẽpluʒ.
vt patʒ.iiij.dyalł.Gꝛego.in puero qͥnq; annoꝝ.
Aliudq exemplũ refert Petrus Damiani quod
habet᷑ in ſpeculo diſ.j.q; in Bononie partibus
duobo viris amicis in menſa cõſedẽtibo: aſſato

gallo oblato vnꝰ in fruſta illũ diſſecuit pipato

liq̃mie ſupꝑfuſo.tũc alter ait ꝙ.ſ.Pe.hũc gallũ
reintegrare nõ poſſet.Aliꝰ dixit.Sʒ leſ i ipe deꝰ

—

õs

Feria.v.poſt dominicã..quadra.

impet bic nõ ſurget. Mox ecce gallus viuus ?

plu mis plenus exiliuit:alas pcuſſit ⁊ cecinit.⁊
plumis cõcuſſis totũ liquoꝛẽ ſuper cõueſcẽtes
aſpſit.in qua aſꝑſione mox lepꝛa ꝑcuſſi ſunt.
Quã plagã nõ tmmõ ipᷣi vſq; ad obitũ ꝑtuleft
ſʒ ⁊ poſterꝭ ſuis in oẽs generatiões velut qͥddã
hereditariũ reliq̃runt. Rogemꝰ ᷓ ⁊c̃.

Feria qͥnta poſt dñicã tertis Sermo.xxvj.ð

pctõ luxurie turpiſſimo cauẽdo ⁊ eiꝰ occaſione

xibat demõia
ea mktis clamotia ⁊ dicẽtia qꝛ tu es
filiꝰ dei. Lu.iiij.⁊ in euãge.hodier.
Cariſſimi ſi diligẽter aduertimus.
apte cognoſcimꝰ qm diabolꝰ libẽter diligit ha
bitare in luxurioſis.vt ptʒ tã invet᷑i qᷓ; nouo te/

ſtamẽto. lã Job.xl.ðt.ꝙ vehemotch.i.diabolꝰ*
libẽter doꝛmit in loò humẽtibo.i.in luxurioſis
vt exponit Grego.⁊ doct.Et Matth.viij.legio

nes ðᷣmonũ qͥs xpᷣs voluit eijcere de duob de⸗
moniacis petiuer̃t vt mitterẽtur in poꝛcos.⁊ ſic
factũ ẽ.pꝑ poꝛcos aũt luxurioſi figurant᷑ ſᷣm do
ctoꝛes. Idcirco xpᷣs dñs volẽs nos in aia cura
re a pctis oĩbus: curauit in ſignũ huiꝰ varios
coꝛpoꝝ languoꝛes ⁊ demonia eiecit:vt doceret
nos q̃tinus peniteñ.eijcere curaremꝰ demonia
vitioꝝ ꝑ gr̃am xpᷣi. Un h̊ euã geliũ ðᷣt ꝙ xpᷣs va
rios lãguoꝛes curauit.⁊ exibat ðᷣmoia.ſ.ad eiꝰ
impiũ a multis. Itaq; de pctõ luxurie vt ſcia
mus eiꝰa nob ð moniũ eijcere ⁊ cauere tria my⸗
ſteria in h̊ ᷣmõe declaremꝰ Aliud thema. Hec
ẽ volũtas dei ſãctificatio vꝛa vt abſtineat a foꝛ
nicatiõe.ſ.Theb.iiij).
Pꝛimũ de nocumẽti multa leſione.
Secundũ de ruinali pꝛaua occaſiõe.
Tertiũ de diuinali mira punitie.
VCirca pᷣmũ notãdũ ꝙ luxuria ⁊ eius cõcu
piſcẽtia ſi cõſentit᷑ eidẽ multa mala ⁊ nocumen
ta infert hoĩb.idcirco ſũmo ſtudio ẽ deteſtãda
⁊ vitãda. Pꝛimo qꝛ aie ratiõʒ o bnubilat ⁊ in
fatuat.qð ptʒ pᷣmo auctoꝛitate PS.lvij.Suꝑ⸗
cecidit ignis⁊ nõviderũt ſolẽ.Glo.ignis pꝛaue
cõcupiſcẽtie ſuꝑ coꝛ cadẽs nõ ſinitvidere ſolẽiu
ſticie xpᷣm. Jõ Bꝛeg.i dyal.ðt.Carnalis ðᷣlecta⸗
no mẽtẽ quã inficit obſcurat vt videre claritatẽ
veri luis nõ valeat.⁊ ꝑ ↄñs nec ꝑicula dãnatio
nis et᷑ne ⁊ alia q̃ incurrit aduertat.Uñ ⁊ Sene
ca in ꝓlogo declamañ.ait.ihil ẽ tã moꝛtiferũ
ingenijs qᷓ; luxuria.ſiqͥdẽ rõnẽ ꝑturbat:intelle
ctũ ebetat:mẽoꝛiã eneruat:obliuionẽ ⁊ ignoꝛã⸗
tiã ĩducit.hec ille. Scðo ptʒ ratiõe ſᷣm Egidiũ
de roma. li.ij.ꝑte.j.ca.xx.qꝛ aie rõcinatio vigetĩ
ipᷣo cerebꝛo qð ẽ inſtrumẽtũ aĩe ſicut martelluſ
fabꝛo vł dolabꝛũ carpẽtario.⁊̊ ſicut ð bilitato
illo ð bilitat᷑ actio carpẽtarij in fabꝛicando.ſic ⁊
debilitato cerebꝛo⁊ alijs mẽbꝛis nobulibo tunc

ipedit᷑ aia ab vſu rõnis vt nõ poſſit.ſ.bñ ↄſilia⸗

ri de expediẽtibo ad ſalutẽ. Pꝛoptea etiã phᷣus

vj . ethi.ðt.ꝙ actꝰ venereus intãtũ ipam ronẽab
ſoꝛbet ꝙ ipoſſibile ẽ aliqͥd ĩtelligere ĩ ipᷣa ðlecta/

tiõe tali.Et ſᷣm q̊ſdã relinquit᷑ ꝑ.xxiiij hoꝛas i
aĩia hmõi ꝑturbatio. Tertio ptʒ exẽplaritate.
Nã rex Salomõ ſapiẽtiſſimꝰ fuit ꝑ luxuriã ifa
tuatꝰ adeo vt in ſenectute idola coleret ſingłlaꝝ
vxoꝝ. Itẽ Samſon amoꝛe Dalide fuit deceptꝰ
ita ꝙ płies vinculatꝰꝑicula nõ aduertit⁊ captꝰ
ẽ ac excecatꝰ. Judicũ.xvj.ĩ figurã ꝙ luxurioſus
excecat᷑ i mẽtè a ðᷣmonijs. Scdðo qꝛ beſtijs aſ

ſimilat et fetidiſſimo ſtercoꝛe inq natis. Joeł.j.
Cõputruerũt iumẽta in ſtercoꝛe ſuo.qð Gꝛeg.

xxiiij.moꝛal.exponẽs ðt.Qui carnali affectiõe
ſuccũbũt nõ hoĩes ſʒ iumẽta narrant᷑. Jumẽta
qppe in ſtercoꝛe ſuo cõputreſcere ẽ carnales ho
mines ĩ fetoꝛe luxurie vitam finire.hec ille.O g̊
peſſimũ vitii. XꝓSʒ q̃lib bꝛutis aſſimilat
hoĩem. rñdet᷑ ſᷣm Chꝛyſ.ſuꝑ Matthᷣ.⁊ doc.ac

ph̊os ꝙ potiſſime aſſimilat᷑ luxurioſus poꝛco

hyrcinos ocłos hñti i fetidiſſimo ſtercoꝛe iacẽti
Rõ.qꝛ poꝛcꝰ ẽ aſal luxurioſũ ⁊ delectat᷑ in ſter⸗
coꝛib vł luto iacere fetido. Sic hõ luxurioſus
nõ libent᷑ vult exurgere de ſceno luxurie vt dicit
BGBꝛego.moꝛal.q̊ S.Oculi aũt hyrcini libidinoſi
ſunt. vt ðᷣt Iſið.xij.ethym.⁊ ſignificãt illð Aug.
dictũ.qm̃ impudicꝰ oculꝰipudici coꝛdis ẽ nun
cius.O g̊ hõ caue tibi ⁊c. Tertio qꝛ coꝛpꝰde⸗

bilitat ⁊ foꝛtitudinẽ eneruat.Un Hugo ð ſcõ

vict᷑. Luxuria ẽvenenũ ðlectabile q̃ͥ hanũ coꝛ⸗
pus debilitat ⁊ virił animi robur eneruat. Exẽ

plũ habemꝰ ĩ płibo foꝛtiſſimis q̊s luxuria ĩfir⸗

mauit. Pꝛimo in Sãſone.de q̊ Hiero.ad Eu
ſtoch. ðt. Sãſon leone foꝛtioꝛ qͥvnus ⁊ nudus
mille ꝑſecutꝰ ẽ armatos:ĩ dalide molleſcit am⸗
plexibo.hec ille. Scðo in Dauid q leonẽ vicit et

in oibo bellis triũphũ habuit: vniꝰ mlłieris.ſq;

Berſabee ↄcupiſcẽtia vtutẽ amiſit.vt ðᷣt Amb.
Pꝛoiñ etiã Anthoñ.in ſũ.p.ij.ti.v.c.j..xiiij.rõ⸗
nẽ huiꝰ.ſ.Quare ãtiqͥtus plus viuebãt hoĩes ⁊

robuſtioꝛes erãt.nũc aũt paꝝ viuũt ⁊ pleni ſůt

ðᷣbilitate:ðt hõc eſſe.ꝙ erat mag cõtinẽtes.Nã
tarde cõtrabebãt matrimoniũ.ſ.orca.xxvij.vel

xxx.ãnos.vt dicit pbᷣus:interim ſᷣuãdo caſtita⸗
tem.nũc aũt ab adoleſcẽtiaꝰtrabunt.⁊ ab etate

adhuc puerili incpiũt luxuriari.iõ nõ ſunt foꝛ⸗
tes nec multumviuũt. Quarto qꝛ diuitias ⁊
oĩa tꝑalia diſſipat.vt ptʒ de filio ꝓdigo qͥ oẽm
ſubſtãtiã ſuã diſſipauit viuẽdo luxurioſe Luẽ.
xv. Job.xxx.Qui nutrit ſcoꝛtũ ꝑdit ſubſtantiã.
O quot ⁊ q̃nta expẽdũt᷑ in hmõi ſtercoꝛa ad cõ
ſequẽdũ et᷑na toꝛmẽta:ꝑ que poſſent lucrari ce⸗
leſtia regna ſi erogarent᷑ in paupeꝝ ſubſidia.ðᷣ

qbo rõ exiget᷑. Vltimovt płima cõpꝛehẽdamꝰꝰ

Luxuria vilis extminat ola bona ⁊ expoliat ac
extremis malis obligat.nã aufert hois ratiõeʒ.
coꝛpus:gloꝛiã:famãa:diuitias:honoꝛes:vitãa.

Et qð maius ẽ oĩa ſpũalia.i. viretes: merita:

—

4

us
lab
g/
6
diſn
A
lct
ſo⸗

e
nas
So
imüg:
a
vorc⸗
iaci
nſtag
noſus
rdiot
ineſt
ug⸗
Schun
pyde⸗
ooͤſos
nüͤ con,
e.
na ſfin
d
nudus
ſatan⸗
iniann
nsl
eön.
ali
hoicst
leniſut
es ſi
ni
ſtin
beuce
ntfor⸗
inas?
tein
U⸗
kunni⸗
0d
aric/
idias
dam“
liotac
co⸗
lt.

ntee

.

Bermo

gram ⁊ głiaʒ.⁊ inſuꝑ ad et᷑nã penã obligat.De

quibo hic cauſa bꝛeuitatꝭ ꝑtranſieñ.in alijs ſer⸗
monib tangemꝰ.
Lirca ſcòm ð occaſiõe ruine in luxuriã No
tãdũ ꝙ; Robertus Holkot ſuꝑ li. Sapᷣ.ponit
płes occaſiões luxurie.Ex quibo pᷣcipue ſeptez
ꝓſequit᷑ Anthoñ.pꝑ.ij.tit᷑.v.Et hec bonũ eſt ſcire
vt caueamꝰ. Pꝛima occaſio dicit᷑ ocioſitas.

Berñ.Oim tẽptationũ malaꝝ cauſa ⁊ ſentina

vitioꝝ ẽ ociũ.Exẽplũ de ſodomis.Eʒechiel.xvj
Hec fuit iniqᷣtas.i.cauſa iniqᷣtatis ſodome: ſu
ꝑbia:ſaturitas panis:⁊ ociũ.Ideo Hiero.Sẽ
per aliqͥd facito vt te diabolꝰiueniat occupatũ.
Secũda ðꝛ ſomnij ⁊ qetis diuturnitas. Ca⸗
tho.Nã diuturna quies vitijs alimẽta miſtrat
Tertia mulierũ familiaritas. Pꝛouerb.vj.
Nũqᷣd hõ põt ignẽ abſcõdere in ſinu ſuo:vt nõ
ardeãt ſua veſtimẽta.ſic qͥ cõuerſat᷑ cũ muliere
familiarit᷑ ꝛc. Z Ideo Ecci.xlij.ſcribit᷑ q̊d/
dã mirũ dictu.ſic viq. In medio młieꝝ noli cõ
moꝛari.melioꝛ ẽ em iniqͥ tas viri qᷓ; bñfaciens
mlier.hec ibi. Sed hoc expõit Lyra ſic. Melioꝛ
eſt iniqtas viri.i.minꝰ mala:qᷓ; bñfaciẽs młier
ſq; ad cohabitãdũ. Mag em̃ ꝑiculoſum ẽ hoi
cohabitare cũ młiere excranea.i.bona: qᷓ; cũ vi⸗
ro iniquo.hec ille. Quarta ðꝛvini ſuꝑfluitas
Jõ Eph̊.v.ſolite inebꝛiari vino in q̊ ẽ luxuria
Eremplũ de Loth ⁊ct̃. Quita ſenſuũ curioſi⸗
tas q; eſt ip aſpectu pulchꝛe rei vł choꝛeaꝝ vl in
auditu turpiũ caãtilenaꝝ ⁊ hmõi. Ideo Ecci.ix.
Auerte faciẽ tuã a młiere compta. Sexta car
nis delicioſitas pᷣſertim in cibis:veſte⁊ lectiſter
nijs. Berñ. Periclitatur caſtitas in delicijs.

Septima ðꝛ elatiõis pꝛauitas.vnð Hugo.

Sepe hõ intra ſe ſuꝑbit ⁊ neſcit.iõq; ꝑmittit᷑ ca
dere in luxurie vitiũ manifeſtuʒ qð erubeſcit.⁊
patuit ſupᷣ ᷣmõe de ſuꝑbia.
⁊ Lirca tertiũ de punitiõe luxurie Notãdũ q;

byiñdictus ⁊ iuſtus deꝰ vt oñdat ðᷣteſtabilẽ foꝛe

luxuriã hoibo ⁊ dãnabilẽ atq; euitãdã:mirabi⸗
lia exepl a fecit et mõſtrauit ꝑ mũdũ. Pꝛimũ
in diluuio In qͥ totũ mũdũ iſtũ iferioꝛẽ diſſipa
uit:⁊ oia aialia treſtria acvolatilia ⁊ hoĩes occi
dit.pᷣter illa q̃ in archa Noe fuerũt collecta.Ter
rãq; totã ſterilioꝛẽ reddidit ex ſalſis aqs marj:
ex q bus diluuiũ ꝓ maioꝛi ꝑte efferbuit:ſᷣm Ly
rã.⁊ ſic oĩa trenaſcẽtia ⁊ plate ⁊ ſemina ⁊ herbe
ðᷣ fecerũt in vtutis valoꝛe.Et hec oĩia fecit deus ĩ
punitionẽ deteſtabilis luxurie vt ptʒ Geñ vj.
Secũdũ exẽplũ in ſodomitaꝝ incẽdio.Gene.
xix. Suꝑ q̊s pluit deus ignẽ ⁊ ſulphur de celo
ad ſᷣcãdũ ꝙ luxuria fetidiſſima punit᷑ ꝑpetuo
igne inferni fetidiſſimo.vtpote ſulphureo. et ſic
etiã ſodomitaꝝ ꝑuulos ⁊ boues ⁊ oia q̃ hẽbãt
in deteſtatiõez ꝑdidit. Tertiũ exẽplũ patet in
hyſtoꝛiaꝝ documẽto.⁊ inter multa legit᷑ i dialo
go Bꝛego. ⁊ in ſpe.di.j.exẽ.lxj.Oʒ qͥda peccauit
cũ qdà iuuẽcula:⁊ itrauit eccłiam ſubſeqnti fe

4

XXVI

ſto paſche.⁊ ꝑ ſex ↄtinuos dies ſub octaua. die
aũt ſeptima ſubitanea moꝛte defũctus eſt ⁊ ſe⸗
pulture traditꝰ.Et eccevidẽtibo cũctis de ſepul⸗
chꝛo eiꝰflama exibat ꝑ lõgũ tẽpus.⁊ tadiu oſſa
eiꝰ cõcremauit q̃uſq; oẽ ſepulchꝛũ illiꝰ ↄſume⸗
ret:⁊ fra que in tumulo collecta fuerat defoſſa
videret᷑. Subdit ibidẽ Greg.ꝙ in b̊ exeplo no⸗
bis foꝛmidabili oñdit deꝰ vt ↄſideremus nos
qd aia ſentiẽs ꝓ reatu ſuo in iferno patit᷑:ſi tan
to ignis ſupplicio etiã inſenſibilia oſſa ↄcrema
tur. Ue itaq; ⁊ve luxurioſis qͥ nolunt penitere:
quia punient᷑ ꝑpetuo igne in aia⁊ coꝛꝑe. Roge
mus ergo xpᷣm.⁊c. rH
Feria ſexta poſt tertiã dñicã Sermo.xxvij.ðᷣ
luxurie graui offenſiõe ⁊ de eiꝰ ſpẽebus.

7 ℳ
Icit eini. muli
d Eeri ieſus. Bñ dixiſti qꝛ non habeo
viꝝ.qinq; eni viros habuiſti ⁊ hũc
quẽ habes nõ ẽ tuus vir. Johᷣ.iiij.
⁊ in euangelio hodier.Oñns ieſus oñdit᷑ pietate
foꝛe plenꝰ ꝑ oia i ̊ euãgelio.Pꝛimo qꝛ diſcur⸗
rebat ꝓ hoim ſalute pedeſter vſq; ad fatigatio⸗
nẽ nimiã itinerꝭ:etiã i eſtu maxio diei eſuriẽs et
ſitiẽs. Jõ ðt h̊ euãgeliũ ꝙ fatigatꝰxpᷣs ex itinere
venit ad fõtẽ hoꝛa ſexta.i.meridiei qᷓ ſolis eſtus
feruet.⁊ petiuit a młiere bibere ꝓpt᷑ ſitim ⁊ eſtus
refrigeriũ vt ait Chꝛyſÿ. Scðo qͥʒ maximã pie

tatẽ oñdit.qꝛ a tali młere quã ſciuit foꝛe adulte

rã bibere petiuit:⁊ eidẽ ſᷣmonẽ de al myſterijs
fec̃.vt eã a pctis ↄuerteret.Et etiã in hoc exẽplũ
dedit ꝙ; pᷣdicatoꝛ libent᷑ pᷣdicare dʒ paucis cũ ñ
hr̃et ſufficiẽtẽ ꝓpłm. Tertcio qꝛ nõ dure obiur
gãdo ſʒ pctã illiꝰ ſecreta reuelãdo ex rñſiõe illiꝰ
pijſſime⁊ cõuenient᷑ reꝗ oñdit.⁊ eã a pctis luxu
rie:adulterij ⁊ ficti mẽdacij ð marito illegitimo
redarguit ⁊ ↄuertit.Utinã ⁊ nüc tales ↄuerterẽ
tur.de iſtꝭ ptꝭ euãge. Itaqʒ de luxurie vitio in
quo ſicut hec młier ſic ⁊ multi nũc peccant:tria
myſteria declarabimꝰ in h̊ ßmone.
Seigi de eiꝰ moꝛtifera offenſiõe.
Secuũdũ de eiꝰ ſpecifica variatiõe.
Tertiũ de eiꝰ maligna cõditidde.
Alið thema ꝓ h̊ ſᷣmone põt poni illud Eph.v.
Hoc ſcitote itelligen.ꝙ oĩs foꝛnicatoꝛ aut imũ
dus nõ hʒ hereditatẽ in regno xpᷣi ⁊ dei. Et ſᷣm
Ty.ꝑ h̊ ꝙ dicit:aut ĩmũdꝰ.includunt᷑ oia advi
tiũ luxurie ꝑtinẽtia:vt ſpẽs eiꝰ ⁊ filie.
A Airca pmũ ð offenſiõe Querit᷑ vñ luxuria
ꝓbat᷑ eẽ moꝛtalł culpa ſꝑ extra legitia mrimoia
Ad qð bꝛeuiter rñdet᷑ ᷣm doc.ꝙ ſᷣm oẽs leges
ſcpture patʒ luxuriã ſꝑ eẽ pctm moꝛtale: niſi ex

cuſet᷑ mrimonij lege. Uñ marxime errãt qͥ dicũt

heretice ꝙ ſimplex foꝛnicatio q̃ ẽ ſoluti cũ ſolu⸗
ta:nõ ſit peœtm̃ moꝛtale:imo ſꝑ ẽ moꝛtale ſʒ oẽs
leges. Pꝛimo qꝛ ẽ ↄtra legẽ diuinalẽ Exo.xx.
Nõ mechaberis.Suꝑ quo Augꝰ.dicit.ꝙ noĩe

mechie oĩs illicitus cocubitꝰ.ſ/excra matrimo⸗

Feria. I.poſt dominicã. . quadra.

niũ atq; illoꝝ mẽbꝛoꝛũ nõ licitꝰ vſus intelligũ
foꝛe ꝓhibitꝰ. vt ptʒ. xxxij.q.iiij. Meretrices. Itẽ
Iſið.ibidẽ.q.v.c.Nõ mechaberis.i.nec qͥſqᷓ; pꝛe
cter matrimonij federa alijs feis miſceat᷑ ad ex⸗
plendã libidinẽ.nec ob aliã cauſã vt addit glo.

Et ſic ptʒ ꝓpoſitũ. Scðo qꝛ eſt ↄtra legẽ ꝓphe

ticalẽ. Zhob.iiij. Attẽde tibi.i.caue ab oĩ foꝛni⸗
catiõe ⁊ pᷣter vxoꝛẽ tuã nunq; patiaris crimẽ ſcai
re qð ꝓpꝛie moꝛtale ðꝛ. Tertio cõtra legẽ euã⸗
gelicalẽ Matth.v.Qui viderit mulierẽ ad ↄcu

piſcẽdũ eã:iã mechatꝰeſt ⁊c.ecce cõiter ðt mulie
rẽ.̊ itelligẽda ẽ nõ ſolũ de cõiugata:ſʒ ctiã ð ſo

7 ——

luta quã ſolo viſu cõcupiſcere eſt pctim moꝛta

mechie.vt patʒz ꝑ Grego.xxxij.q.v. Qui viderit.
Et intelligit᷑ de viſu ad ↄcupiſcẽdũ turpit᷑ deli⸗
berate.A foꝛtioꝛi ̊ moꝛtale ẽ oꝑe foꝛnicari.
B Quarto cõtra legẽ apłicalẽ.Nã in bᷣmo cõ
cilio ꝑ apłos hieroſolymis facco mãdatũ fuit
cõuerſis ad fidẽ ex gẽtilibo vt abſtineret ſe a foꝛ⸗
nicatiõe Act᷑.xv.qꝛ pagani putabãat ſibi h lice⸗
re.Et apłs GBal.v. ðt. · Danitfeſta ſunt oꝑa car⸗
nis:q; ſunt foꝛnicatio:imũdicia:ipudicicia:lu⸗
xuria.Lyra.ſic oĩa que ꝑtinent ad hocvitiũ ſub

noie generali ſq; luxuria indudunt᷑ q̃ non ſunt

etiã ãnumerata.Et ſubdit apłus.Que pꝛedico
vob ſicut pᷣdixi:qm̃ q talia agũt regnũ dei non
cõſequent᷑. Sed nõ excludit hoĩiem a regno dei
niſi pctin moꝛtale.̊. ⁊ c. Quinto qꝛ ẽ cõtra le⸗
gem canonicalẽ.ſimul ⁊ Sexto ↄtra legẽ ciuilẽ
vt ptʒ.xxxij.q.iiij.ꝰ Amb.c.lemo.dicentẽ. Ne⸗
mo ſibi blãdiat᷑ de legibo hoim.ſ.ciuilibotolerã
tibus meretrices in lupanari.qꝛ nõ excuſant᷑ ꝑ
hoca pctõ moꝛtali. Idcirco ibidẽ ſubdit mb.
Ddicẽs. Nulli licec ſcire mulierẽ pꝛeter vxoꝛẽ. Itẽ
in Angelica ſũma ꝓbat᷑ ꝑ Hoſtien.⁊ Jo hã.an
Aree ⁊ Panoꝛmita.ꝙ nõ liq; ↄcubinatꝰ etiã de
iure ciuili. Jõ ſᷣm iura nõ dʒ abſolui cõcubina⸗
nus niſi a ſe abijciat mulierẽ malã.xxiiij.q.ij.c.
Legat. C Exrẽplũ narrat Anthoñ.parte.ij.
ci.v.c.ij. Qs quida cõcubinariꝰ cũ eſſet in firmꝰ
⁊ cõfeſſoꝛ nollet illũ abſoluere niſi cõcubinã de
domo emitteret:ille aſſenſit.ſicq; cũ lachꝛymis
ſacramẽtis ſuſceptis deceſſit.tãdẽ cõfeſſoꝛi pꝛo
eo oꝛãtivt poſſʒ illũ liberare ex purgatoꝛio quo
putabat trãſiſſe ꝓpter pniam.ecce apparuit eidẽ
aſſerẽs ſe foꝛe dãnatũ ꝓpt᷑ hoc ſolũ:qꝛ intẽdebat
ↄcubinã reaſſumere ſi euaſiſſet. Septimo qꝛ
eſt cõtra legẽ naturalẽ.qꝛ deꝰ ab initio fecit ho/⸗
minẽ ſic ꝙ vnam vni timmmõ voluit copulari ad
generationẽ pꝛolis legitimo matrimonio. VUñ
cõtra diccamẽ legis natureẽ vagus ↄcubitꝰ.vt
patʒ pꝑ exẽpla naturalia etiã in aialibo plłib.Nã
vt iſið.xij.ethymo.ðt/palũbes.i.colũba ſilueſtrꝭ
ſᷣm Cactholicon qᷓ in arboꝛibo nidificat amiſſo
coꝛꝑali ↄſoꝛte ſolitaria incedit nec pᷣter illũ car⸗
nalẽ copulã reqᷣrit. Itẽ de turture li.ꝓpꝛietatũ.⁊
ꝑ Berñ.ſuꝑ cãtica ſer.lx.ðꝛ cõſiłe.ꝙ vno cõtẽta
cõpare illo amiſſo aliũ nõ reqᷣrit.⁊ nũqᷓ; ĩ viridi

ramo reſidet ſʒvbiq; gemit.Deĩiq;ſᷣm Tho.ij.ij.
q.luij.in oiĩbus aialibꝰ generaliter cernit᷑ gin
eis nõ eſt vagus cõcubitꝰſed certi maris ad cex.
tam feminã vnã vel płes.O ergo hõ agnoſce „
multas leges violat luxuria tua ⁊ caue.
D CLirca ſcõm de ſpẽbus luxurievarijs queri
tur ꝓ ſimplicibo edocẽdis q̊t ⁊ que ſunt ſpes vł
modi differẽtie ipᷣiꝰ pcti luxurie:de qͥbus tenet᷑
ſe hõ accuſare in cõfeſſiõe.Ad qð reſpõdet᷑ recol
ligendo ſᷣm doct.pᷣcipue Aureo.in cõpen.ꝙ ſũt .

octo differẽtie q̃ᷓs ꝓ captu ponemꝰ ſᷣm lras hu

ius dictõis luxuria reſoluedo x in c?⁊ ſ. Pꝛi⸗
ma ſpẽs vel differẽtia ðꝛ ab l libidinoſus exceſ⸗
ſus ↄiugalis qͥ qnq; ẽvenialis qñq; moꝛtalis:
vt cũ amoꝛ tal delectatiõis pᷣponit᷑ deo:puta cũ
qͥs ꝑatus ẽ facere qcũq; turpia cõtra deũ in tali
bus ſine vllo timoꝛe dei.⁊ tũc ẽ moꝛtale:als ſe⸗
cus ſi fiat vt dʒ naturalit᷑.De his pᷣdicatoꝝ nõ ẽ
loqui in pᷣdicatiõe.ↄfeſſoꝛũ em̃ eſt in pᷣuatę do
cere. Secũda ſpes vel differentia ðꝛ ab u va
ga.ſ.foꝛnicatio ſimplex q̃ eſt ſoluti cũ ſoluta.ſq
a vinculo mr̃imonij:ↄſanguinitatis: oꝛdinis:
voti:⁊ hmõi.ſicut ſunt meretrices vel ↄcubine
vlł coꝛrupte. Tertia ab x ⁊ eius ſono c.ðꝛ con
tra naturã:vt ſodomia.⁊ hoc vitiũ ẽ guiꝰ oib⸗
alijs ſpẽbus luxurie:de q̃ cõfeſſoꝛes hñt intro⸗
gare modos. Quarta ab eodẽx ⁊ ſono eius ſ
ðꝛ ſacrilegiũ q̊ cõtinẽtia deo dicata ledit᷑: vt in
clericis ⁊ religioſis virj ⁊ monialibo vł alijs qͥ/
cũq; emiſerũt votũ cõtinẽtie.⁊ tales grauit᷑ pec
cant. Quita differẽtia ab u ðꝛ vᷣginis ſtupꝛũ
vl defloꝛatio. Sexta ðᷣꝛ ab r raptus ſiue vᷣgi
nũ ſiue nupte alti. Septima ab iðꝛ inceſtꝰ q̃̊
vinculũ ↄſanguinitatis vł affinitatis vel ſaltẽ
cõpatnitatꝭ coꝛrũpit᷑.hec Cõpen. Octaua ab
a ðꝛ adulteriũ qð ẽ alieni thoꝛi violatio.De iſtꝭ
oĩbus ⁊ ſingulis cõfiteri qͥs tenet put peccauit.
qꝛ ſingula moꝛtalia ſunt.Itẽ de filiab luxurie
etiã cõfitẽdũ eſt de quibo cauſa bꝛeuitatis h̊ per
tranſeo:ſed in ſubſeqᷓntibb pᷣmonib ꝓſeqmur.
vt patebit intuẽti. 8
E Circa tertiũ de luxurie malignitate notan⸗
dũ ꝙ glłioſus Hiero.in epła q̃dã eã aſſimilat
igni infernali.Silr ⁊ Hugo de ſcõ vict. vt per
dlareſcat malignitas.i.mala igneitas eiꝰ Pꝛi
mo quidẽ ꝓpter inſatiabilitatẽ.qꝛ ſicut ignis in
fernał nũ qᷓ; ſatiat᷑ aimaꝝ ꝑiculis.ſic ⁊ luxuria.
Vnñ ph̊us.iij.ethi.ðt. Inſatiabilis ẽ cõcupiſcen
tia qᷓnto qͥs plus ſe datveneri:tãto ãpliꝰ excitat
appetitꝰ ad illã. Ideo Pꝛouerb.xxx.Tria ſunt
inſatiabilia.infernꝰ ⁊ os vulue.i.luxuria.⁊ ter⸗
ra q̃ nõ ſatiat᷑ aqua. Jõ fatui ſũt qͥ dicũt nũc ſa⸗
tiſfaciã cõcu piſcẽtie T poſtea abſtinebo. Secun o?ꝰ
do ꝓpter fetiditatẽ.quia ſicut ignis infernalis ẽ
fetidus:vtpote ſulphureꝰ:ſic luxuria fetet. PS
Ignis ſulphur ⁊c.Tertio ꝓpter maloꝝ multi⸗ .
plicitatẽ.qꝛ in infernali igne om̃ia vitia habent
penas ſuas.Sic in luxuria ↄcurt plura.Un⸗

— — - — — —

+☛

—,. —

Bermo

de Hiero.in epła ſupᷣ exclamañ.ðᷣt.O ignis in
fernalis luxuria cuiꝰ materia vel ligna gula.cu
ius flãma ſuꝑbia.cuiꝰ ſcitille pꝛaua colloquia

uꝰ fumus infamia.cuiꝰ ceinis inopia.cuiꝰ fi⸗

nis gehẽna. Hec ille.Exẽplũ narrat᷑ in ſer.wañ.
ꝙ quidã ſodomita dũ in extremis admoneret᷑
ad ↄfeſſionẽ ⁊ ſpem rñdit.quid mihi de deo:ec
ce video apertũ mihi infernũ ⁊ ð mones ꝑatos
ad rapiẽdũ.⁊ ſic cũ diabolo expirauit. F Ul⸗
timo ꝓpter demonũ localitatẽ qꝛ ſicut ignis in⸗
ferni ꝑatus eſt diabolo put ðꝛ Matcth.xxv.ita
luxurioſi coꝛpꝰ⁊ aia tradenda ẽ demoni ꝓ loco
habitatiõis niſi peniteat ⁊ ſubijcit᷑ eiꝰpoteſtati.
Exẽplũ legit᷑ in ſpeculo exẽploꝝ di.ix.exẽ.xxxiiij
ꝙ iuuenis quida luxurioſus cũ vidiſſet mulie/
res malas intrãtes rubetũ:intrauit ⁊ ipᷣe inten
tiõe peccãdi cũ illis.Et diabolꝰ accepta in eum
ptãte occurrit eidẽ dicẽs. VUade bene tibi ſoluã:
Cui vlt᷑ius ꝓgrediẽti ecce occurrit xpᷣs ĩ habitu
religiõis di.Quo va dis fili.Et ille.Quid ad te.
nõ es tu pater meꝰ. LZũcxpᷣus aꝑte oñdit ei ma
nus cruẽtatas⁊ latus ⁊ pedes.Ecce vide qꝛ ego
ſum pr̃ tuus ꝓ te crucifixus.Ait ille.Oñe deus
meꝰ.Dixit ei xpᷣs.Uade cõfitere cito:qꝛ diabolꝰ

q tibi occurrit expectat te ptãtẽ habẽs vt iã fran

gat collũ tuũ.Diſparuit qͥʒ xpᷣs.Et ille cepit ex⸗
ire ſtatim de rubeto ⁊ feſtinare ad cõfeſſiõʒ. Cũ
q; exiſſet: diabolꝰ expecãs ibidẽ eũ nõ agnouit
ſz reſpiciẽs in eũ dicebat. Certe tu nõ es ille ſuꝑ
quo ego axceperã poteſtatẽ vt occiderẽ eum vi⸗
delic ꝓpt᷑ intẽtionẽ luxurie.Qui cõpũctus con⸗
feſſus eſt.⁊ dei miſicoꝛdiã talem circa ſe pẽſañ.

intrauit religionẽ ⁊ ſancte vixit. Rogemꝰ g̊ ⁊c.

Sabbato poſt tertiz dñicã Ser. xxviij.de
ꝑiculoſo vitio luxurie ⁊ filiab eiꝰac ð remedijs

Agiſterhecmu

m lier mõ dephenſa ẽ in adultio Johᷣ.
vilj. ⁊ in euãgelio hodier. Hecverba
iudei impij pleni iniqͥtate dixerũt dño ieſu tem
ptantes eũ vt poſſent accuſare eũ.Uñ ſᷣm Lyrã
maligne inſidiabantur xpᷣo in iſta introgatiõe.
Pꝛimo in hocꝙ mulierẽ hãc in adultio depꝛe
hẽſam adduxerũt ad ieſum.ſed eiꝰ adulterũ nõ

adduxerunt:cũ ſᷣm legẽ eadẽ pena vtriq; eſſent
pleccẽdi.Et hoc fecerũt ex malicia:vt ſic poſſent

ponere in coꝛde ꝓplłi ſuſpitionem ꝙ ille adulter
fuerit aliqͥs diſcipuloꝝ xpᷣi ⁊ ideo nõ adduxer̃t
illũ ad iudiciũ xpᷣi. Secũdo qꝛ ꝓpoſuerũt q̃ſtio
nem bꝛigoſã cuiꝰ reſpõſio ad quãlibet ꝑtẽ vide
bat᷑ eſſe ↄtra xpᷣm.Nã ſi diceret nõ lapidãdã:ac
cuſaret᷑ ꝙ eſſet tragreſſoꝛ legis Mopſi que mã

e dauit tales lapidari.Si aũt dixiſſet lapidanda

illi ipoſuiſſent xpᷣo ꝙ faceret ↄtra ſua dicta ⁊ p⸗
dicatiões de miſᷣicoꝛdia ⁊ pietate. Sed xpᷣs ſa⸗
piẽtiſſime illos cõfutauit ſcribẽs in terra illoꝛũ
pcã vt eos oñderet ineptos ad accuſandũ illã

3

mulierẽ.qꝛ grauioꝛa ipᷣi fecerãt.⁊ ſic cõfuſi ẽxie⸗

runt.ptʒ in euãgelio. Itaq; ex iſtis claret ꝑicu
loſitas luxurie. Idcirco de ea in b̊ ſᷣmone tria
adhuc reſtãt myſteria declaräda.
Pꝛimũ de còdẽnatiua ꝑiclitatiõe.
Secũdũ de maledicta generatiõe.
Tertiũ de ſaluifica remediatiõe.
Itẽ aliud thema ꝓ hocſermone põt poni illud
Cor.vj.Fuglite foꝛnicationẽ. Itẽ aliud eiuſdẽ
x.Quidã ex ipᷣis foꝛnicati ſunt⁊ cecideruntvna

die.xxiij.milia.Ad id hyſtoꝛia ptʒ Nume.xxv.

G irca pꝛimũ de periculo da nabili luxurie
Notãdũ ꝙ mulctiplici ratiõe ꝓbat᷑ luxuria foꝛe
piculoſiſſima ⁊ danabilis culpa ſuꝑ alia pctã.
7 ꝑ ↄñs deteſtäda Pꝛimo rõne ãplioꝛis infe⸗

cciõis.Nã Greg.di.l.c.Quia ſctitas.in fine.ðt.

ꝙ pauciinueniunt᷑ ſine carnis luxuria.⁊ ſic pa

tet ꝙ oẽs inficit ⁊ ꝑdit pꝛeter paucos.Unõð etiã

Aug. li.de agone xpᷣiano ðt. Inter oĩa xpᷣiano⸗
rum certamina qͥtidiana eſt pugna caſtitatis ⁊

rara victoꝛia. Hec ille.patz ̊ aplitudo vlis ife⸗

ctiõis hoim. Secũdo rõne bꝛeuiatõis vite ho
minis ⁊ accelerate moꝛtis.ſam triplicẽ moꝛtẽ
accelerat.
Dem moꝛtẽ naturalẽ.
Secũdo moꝛtẽ caſualẽ.
Tertio gehẽnalẽ.

%

Pꝛimo moꝛtẽ naturalẽ.qꝛ vt Areſt.iiij.⁊.vj.p⸗

bleu. ⁊ li.ð lõgitudine ⁊ bꝛeuitatevite ðt. Luxu

ria caloꝛẽ naturalẽ ⁊ humidũ pingue minuit et

deſiccat:coꝛpꝰ nimis debilitat:⁊ ſic moꝛtẽ acce⸗

lerat. HUnõð aialia luxurioſa ſũt bꝛeuio⸗
ris vite vt patet de paſſeribꝰ. Et mulꝰ ẽ nogons
vite qᷓ; equus ⁊ aſina ex qͥbus generat᷑:ꝓpter bᷣ

qꝛ equꝰ ⁊ aſinꝰ ſunt luxurioſa.vt ibidẽ deducit

phůᷣus.Nã etiã de hoibo legunt᷑ płes foꝛe repẽte

moꝛtui ĩ luxurie actu.vt narrat Ualeriꝰ.li.viij.

de duob). ſ.ð Coꝛnelio balbo.⁊de cicerio roma
no. Narrat etiã Pe.Damia.de qͥbuſdã.Idẽle⸗
git ⁊ de Athila rege hunoꝝ in cronicis ⁊ ſic de

alijs. Scðo moꝛtẽ caſualẽ accelerat.Quot emm̃

ꝓpt᷑ luxuriã intoxicant᷑:q̃t violẽter occidunt᷑:q̊t
infatuant᷑:q̊t a dño i punitionẽ peſte ⁊ cadibo

pᷣuant᷑ vita celeriꝰ:certe innũeri. Patʒ i diluuio
in ſodomid:i ſichimitis ꝑcuſſis ꝓpt dynã ĩ tri⸗/
bu Bẽiamin deleta ꝓvxoꝛe leuite. Itẽ ꝓpt hele⸗

nã ꝑ decẽ ãnos troya fuit deſtructa ⁊ multa mi

lia hoim occiſa.vt Boetius.tãgit.iiij.de ↄſokł.

Tertio accelerat moꝛtẽ gehennalẽ. Hiero.ad
matrẽ ⁊ filiã ðt.Quiluxuriat᷑ viuẽs moꝛtuꝰ eſt
ſq; moꝛte culpe ⁊ gehenne.Ue g̊ ve luxurioſis.

Tertio ꝑiculoſa ẽ luxuria rõne coinqͥnatiõis.
nedũ aĩme ſʒ ⁊ coꝛpꝑis ⁊ inſuꝑ etiã fame. Unde

j.Cov.vſ. Qui foꝛnicat᷑ in coꝛpꝰ ſuũ peccat.Et
ca.iij. Neſcicꝭ qꝛ tẽplũ dei eſt. Si qͥs aũt tẽplũ
dei violauerit diſpdet illũ dñũs. Quarto rõne
diabolice ſubiectiõis.Nã in luxunioſo diabolꝰ

ptãtẽ habet ſicut in pecoꝛe ſuo habet qͥs ad occ

Dominica quarra quadrage.

dendũ.vt ptʒ Thoh.vſ.expꝛeſſe.vbi legit de

moniũ occidit.vij.viros Sare ꝓpter luxuriaʒ.

JI AQuinto rõone expoliatõis gfe oĩs Geñ.
vj.c. Nõ ꝑmanebit ſpũs meꝰin hoie qꝛ caro eſt
id eſt carnalis. Nã luxuria aufert nõ ſolũ graʒ
gratũ facientẽ vtutꝭ.ſed etiã gra datã. Ad qð
Breg.lib.dyal.exẽplũ narrat ꝙ cũ qͥbuſdã pᷣdi⸗
cantib vᷣitatẽ fidei lingue ꝑ wandalos fuiſſent
abſciſe radicitꝰ:po ſtea miracłoſe loqbant᷑ oꝛe
vacuo ꝑfecta verba foꝛmãdo. Sʒ vnꝰ illoꝛũ in
luxuria poſtea cadẽs ꝑdidit h̊ donuʒ. Itẽ nar/⸗
rat Petrꝰ Damiani ꝙ qͥdam ſctũs pᷣſ byter dũ

miſiaʒ celebꝛaret cõſueuerat angelꝰ aduenire ⁊
coꝛpꝰ dñi ex offerẽtis manibo aſſumebatvidẽte

pncipe cuiꝰerat capellanꝰ. Sʒ poſtea cecidit in

luxuriã ⁊ ab eo tꝑe graʒ hãc amiſit.Et ſic patet.

Ultimo rõne foꝛtioꝛis inheſiõis.UVñ Breg.
dicit ꝙ luxuria ẽturpioꝛis iqͥnatõis pᷣ alijs vi
cijs:ifamieq; guioꝛis ⁊ adherẽtie foꝛtioꝛis:ita

vt raro ea qͥs dimittat vſq; ad ſeniũ ob delecta
tionẽ aſſuetã.⁊ ſic raro tales vᷣe penitẽt.O ̊ ꝑi

culoſiſſimum vicium.

R Qirca ſcm de maledicta gñatõe filiaꝝ
luxurie inqͥrendũ reſtat Que ⁊ qͥt ſint filie luxu

rie. Ad qͥd rñdet᷑. ᷣm Greg.in Moꝛal.ponũt᷑
occo. Pꝛima ðꝛ cecitas mẽt.qꝛ vt Aug.diẽ
ꝑ liuxuria tota rõ abſoꝛ bet᷑.Et ſic cognitiõeʒ dei

⁊ ſuijpᷣius ⁊ neceſſarioꝝ ad ſalutẽ aufert.vt pa
tuit ᷣ mõe.xxvj.C. Scdᷣa ðꝛ icõſideratio ſe;

moꝛt iferni ⁊ alioꝝ nouiſſimoꝝ ſᷣm Aureo.in

cõpẽdio. Pꝛoinde tales ĩuerecude ſe oĩ luxurie

dant ſine timoꝛe. Tercia ðꝛ pᷣcpitatio qua qͥs
currit pᷣcipitant᷑ exponẽdo ſe etia ꝑiculis moꝛtꝭ
Apter luxuriã faciẽdaz ſᷣm Aureo. Quarta ðꝛ
amoꝛ ſui q̊ qͥs deſiderat longã vitã ad pᷣ vt am
pliꝰexpleat voluptatẽ ſuã.ibidẽ Aureo. Quin
ta ðꝛ futuri ſeculi hoꝛroꝛ vel deſperatio ex q̃ hõ
vellet nũqᷓ; moꝛi.ſʒ dicit ſibi ſufficere vt frueret
bonis huiꝰſeculi.vxoꝛe diuitijs ⁊ hmõi in ꝑpe

tuũ.moꝛtaleẽ ſᷣm Antho.ĩ ↄfe.Sexta ðꝛ incõ

ſtatia.ſ.qñ qͥs ñ ſtat ↄſtãter ĩ bono qð ðᷣlibera
uit agere.ſʒ fac ↄtrariũ amoꝛe vel paſſiõe luxu⸗

rie. Hec in Angelica. Septima ðꝛ mũdanoꝝ
affectio.ſ.qn qͥs toto coꝛde affectat pᷣſentis ſcłi

bona.̊ ẽ:diuitias:ſanitatẽ:foꝛtitudieʒ ⁊ hmõi

vt ꝑ hecvoluptatẽ ſue luxurie quã optat ꝓ fine

ↄſeq̃tur. Hec Aureo. Octaua ðꝛ odiũ dei.ſ.qñ
qͥ odio hʒ deũ vel eiꝰlegẽ eo ꝙ ꝓhibʒ ocupiſcẽ
tiãvl punit.Et hoc eſt guiſſimu ſᷣʒpᷣdictos ſibł.

¶Eirca terciũ de remedijs luxune Notã⸗
dũ ꝙ płima valent ↄtra e̊. Pꝛimũ ðꝛ abſtinẽ

tia ieiunij ⁊ affliccio. Naʒ oẽ caſtrũ expugnari
põt cũ ſubtrahit᷑ cibꝰ ⁊ potꝰ illi.Sic qᷓntũcun⸗
q; foꝛtit᷑ teneat᷑ qͥs a dyabolo ꝑ luxuriaʒ:expu⸗
gnari põt ieiunio ꝑ dei gram ⁊ vigilia oꝛonis
aſſidue. Unde ⁊ xpᷣs dñs dicit Mar.ix. Hoc
genus demonioꝝ nõ eijcit᷑ niſi in oꝛone ⁊ ieiu⸗
Mio. Ideoq; Grego.ad celãtium dicit. Ardẽtes

diaboli ſagitte.ſ.cõcupiſcẽtie carnis:vigilia ?

ieiunioꝝ frigoꝛe ſũt reſtringede. Secũdũ ðᷣꝛ
bonoꝝ operũ occupatio.UVñ Hiero.ad Ruſti

cũ ðt. Nunq; qͥs ocio vacet ſʒ ↄtinue alt᷑natinꝰ

laboꝛet:nevno laboꝛe nimis attediatꝰſe fatiget
ſʒ mõ legat:mõ oꝛet:mõ agros colat:nunc ſcri⸗

bat:ſicq; tpus occupatꝰ deducat:ne eũ ſpiritꝰ
foꝛnicatiõis oppᷣmat.Idẽ. Ama ſciẽtiã ſctura

rũ ⁊ carnis vitia nõ amabis. Hec de cõſe.di.v.

c.Nũqᷓ;. Tertiũ ðꝛ crucis xpᷣi ⁊ paſſiõis cogi

tatio. Vñ Berñ.Mil tã efficax remediũotra oia

vitioꝝ tẽptamẽta quẽadmodũ paſſiõis chꝛiſti
freqᷓns mẽoꝛia.

ins mẽo Quartũ ðꝛ dura carnis do⸗
matio. Ecci.xj. Maliciavniꝰ hoꝛe obliuionem
facit luxurie magne.⁊ loquit᷑ de malicia.i.pena

carmis. Ad hec habemꝰ exẽplũ invitaſ
patꝝ.qꝙ qͥdã ſci cũ ſenſerũt carnis tẽptatõeʒ in
vrticas ⁊ ſentes ſepiecerũt.qͥdã ĩ foueã niue ple
nam.qͥ d manꝰigne cõbuſſerũt.Quidã etiã ad

oleſcẽs grecꝰ vt ðt Hiero.ad Ruſticũ.Cũ nulla
abſtinẽtia:nullo oꝑe:temptatõis flãmã poſſet
extinguere.abbas pᷣcepit cuidã fratri vt iurgia
⁊ cõuitia atqʒ iniurias illi irrogaret.⁊ ſic vexa⸗

tiõe tribulatiõis liberatꝰ fuit ãno expleto:ſepiꝰ

infra ũlũannũ ꝑturbatꝰ. Quintũ remediuʒ
euitatio occaſionũ.Deqͥbꝰ ſer.xxvſj. UVltimũ
ðꝛ finis ↄſideratio.ſ.moꝛtis:iudicij:⁊ ĩfernaliũ
penaꝝ:ac puatiõis regni celeſtis.Uñ ſcũs pat᷑
Frãciſcꝰ legi᷑ꝙ amoꝛe caſtitatis ſe nudũ inter
vepꝛes ponẽs ſpinis laceratꝰ ſanguinẽ ſparge⸗
bat⁊ exiñ roſe excreſcebãt q̃s ãgelo mãdate xpᷣo
⁊2 btẽ vᷣgini Mariein eccłia apꝑentib obtulit
⁊ indulgẽtiã poꝛtiũcule ipetrauit.Xpᷣs autẽ pᷣ⸗
cepit eidẽvt roſas illas pntaret pape in teſtuùmo
niũ vᷣitatis.⁊ ſic papa ↄfirmaretillas indulgẽ⸗
tias.qð ⁊ factum eſt. Rogemꝰ gxpᷣm.⁊ c.
Dñnica q̃rta q̃drageſime ĩ mane Ser.xxix.de
abominada gula ⁊ ſpẽbo eiꝰ ac mõ offenſiõis.

CLcepit Jeſus
FRa pses ⁊ cum gfas egiſſʒ diſtribuit
diſcũ bẽtibo Joh. vj. et in euãgelio

hodier. Dñs nr̃ ieſus xpᷣus voluit

panes bñdicere cũ graꝝ actiõe ĩ ſuo ↄuiuio fa⸗
cto ꝓplo. NEt h̊ ſᷣm Chryſ.iõvt oñdat eos qͥ
cõedere icipiũt gr̃as agere oꝑtere deo ⁊ bñdice⸗
re in noĩe dñi.Cuiꝰ vna rõ ẽ:vt dei bñficiũ reco
gnoſcamꝰ in h̊ ꝙ q̃tidie paſcit nos.lʒ ſimꝰpctõ
res⁊ dei iimici.Navt Aug.ait.pctõꝛ nõ ẽ dignꝰ
etiã pane q̊ veſcit᷑:ſʒ dei benignitate paſcit᷑.laʒ
videmꝰ ꝙ boues oues ⁊ poꝛci ac alia bꝛuta cũ
cõedũt faciẽ inclinãt trevn hñt caꝑe cibũ.⁊ reco
gnoſcũt ſuos nutritoꝛes.⁊c.q̃nto magis dʒ hõ
recognoſcere deum qͥ dat eſcã oĩ carni ⁊ pullis
coꝛuoꝝ inuocãtib eũ.vt ðt Ps. Unde beſtija
peioꝛ ẽ qͥ pꝛo cibo ⁊ potu deo nõ regratiat᷑. Alia
ratio eſt.vt vᷣtute oꝛois ⁊ grarũ actiõis inſidias
demonũ effugare poſſimꝰ qͥ nos decipere 7 in

—à

— —⏑—

lv.

0
iſti
do⸗

enn
ſal
gin

t

lr
iß,

o
ho
i

45
4

bent delectat᷑ in

petm̃ gule ſatagit deijcere ꝑ acũ comeſtiõis.ſi⸗
cut ðcepit ⁊ ꝑdiditꝑ gulã pᷣmos parẽtes nr̃os

Beñ.iij.O qͥs enumerare ſufficiat q̊t aias dia⸗

vlꝰ ꝑ gulã pꝑiditari facit etiã modo inter xpᷣia⸗

nos ſanguie xpᷣi ablutos. Idcircovt caueamꝰ:

audiamꝰ qm̃ xpᷣs panes bñdixit gr̃as agẽs.vt
ðᷣt euã geliũ.vide textũ ſi placet. Exqͥ itaq; do
minꝰ ieſus panes cũ grarũaciõe bñdixitvt ꝑ h̊
doceret nos maledicionẽ gule euitare ⁊ cauere
deo de ipᷣa gula tria myſteria dedlarabimꝰ in

ſel ſᷣmone. Pꝛo quo alið thema Lu.xxj.Attẽ⸗

dite vobis ne foꝛte grauent᷑ coꝛda via crapula
⁊ ebꝛietate.hec ibi ðt xpᷣs.
Pꝛimũ ð abominatiõis.
Secũdũ ðꝛ offenſiõis.
Tertiũ ðꝛ ſpecificatiõis.
O CLCirca bᷣmũ de abominationevitij gule vt
magis inducamur ad cauẽdũ Notãdũ ꝙ mul
tis ratiõib gula hoĩ ẽ abomiabilis. Pꝛimo
qꝛ eſt aiaꝝ multarũ ꝑiclitatiua.Nam ipſa totũ

genus hũanũ in pꝛimis parẽtibo ꝑdidit⁊ moꝛ⸗

ti dã nauit. Ecce exꝑientia teſte oẽs hoĩes capite
plectunt᷑ ꝓvna gula.iuxta illð Geñ.iij.Quacũ⸗
q; hoꝛa cõmederitis moꝛte moꝛiemi.i.necitatẽ

moꝛ icurretis. Itẽ ip̃a Eſau cũ oib ſuis poſte

ris bñdictõe pᷣuauit cũ pᷣmogenita ꝓ edulio lẽ/
tis vẽdidit Geñ.xxv. Itẽ ipᷣa Seaormiriel petrncl
cauſa fuit ⁊ qͥnq; ciultates ſubuertit.vt ptʒ Eze
chielis.xv⸗.Hec fuit iniqtas ſodome abũdãtia
panis ⁊ vini. Uñ Petrus Damia.i epłari ſuo
Dicit.ꝙ cũ vẽter incaute reficit᷑:luxuria accẽdit᷑
Et ponit exẽplũ ð quodã ꝙ dũ frixas ſtudioſe
carnes furtiue comediſſet:ilico tãtus ardoꝛ li⸗
bidinis eũ inuaſit ꝙ perm̃ cõtra naturã qð nũ⸗
qᷓ; ãtea fecerat diabolo inſtigãte cõmiſit. Pꝛet᷑⸗
ea ipᷣa gula filios iſrł magna plaga ꝓſtrauit ꝓ
deſiderio cais ⁊ nauſea mãne gorin ime. vt

ptʒz Nume.xj. Pꝛetea q̊t aie etiãs modernis tꝑi⸗

bus ꝑ gulã peccent ⁊ ꝑidlitent᷑ exꝑientia teſtis ẽ.
nec ſufficimꝰ enarrare.ã apud oẽs ſtatus ho
minũ cõmune ⁊ qͥtidianũ pctm̃ ẽ.Et ſicut de iu
da legimꝰ ꝙ poſt buccellã panis intrauit in eũ
ſathanas.ita in innũerabilibo xpᷣianis iplet᷑ ꝙ
p gulã intrat in eũ ſathanas.vt Petrus Dam̃.
vbi S.tãgit. Nimiꝝ vt exepla natalia p⸗
ponamꝰ:diabolꝰ ſicſolet nob facere ſicut ᷣpẽs
de q̊ Areſto.vij.de anialiba ðᷣt ꝙ ſᷣpẽs carnes li
benter cõedit ⁊ fugit eaꝝ hũiditates.habʒ autẽ
qᷓttuoꝛ oꝛdines detiũ:duos in mãdibula infe⸗

rioꝛi:ꝛ⁊ duos in ſuꝑioꝛi qͥ bus voꝛat coluber ſer

pens cames vt ðᷣt idẽ.v.ð aĩalibo.ꝓptea videmꝰ
in ſepulchꝛis latitare ſpentes. Sic diabolus li
la hoĩʒ ⁊ moꝛdet taliũ aias
oqttuoꝛ dentiũ oꝛdinibo.ſq; moꝛſu cõſcie.⁊ ama

ra moꝛte.⁊ dira pena ignis.⁊ vᷣmis infemalis.

Deniq; narrat᷑ a phiſologo.⁊ lib.xviij.de pꝛie⸗
tatibo rerũ.ꝙ cocodrillꝰ herbas bonas guloſe

cedit libẽter inter qᷓs cendoꝛes ſerpẽs qͥdã par

XXIX

nulus q ei inimicat᷑ caute ſe inuoluit.⁊ ſic inter
berbas cocodrillꝰ ſerpẽtẽ trãſglutit qͥ ipiꝰ viſce⸗

ra coꝛrodit ⁊ ipᷣm occidit.Sic facit diabolꝰ gu

loſis. Pꝛopt᷑ pᷣdicta bñ ſcribit᷑ Ecci.xxj.hoꝛtan

do ſinglłos.Quaſi a facie colubꝛi fuge pctm̃ ſq;
bᷣmo a ſerpẽte ꝑſuaſuʒ. Secũdo qꝛ eſt bonoꝝ
oĩim leſiua.Et patet.
SBrno in bonis ſpũalib-.
ecũdo in bonis coꝛꝑalib.
TcTertio in bonis tꝑalib.
QPꝛio ledit in bonis ſpũalib.qꝛ vt Gꝛe.ðᷣt
xxx.moꝛal.dũ vẽter a gula nõ reſtringit᷑ cuncte
vᷣtutes obruunt᷑. Idẽ Incaſſũ inqᷣt bellũ cõtra
exteros gerit᷑ ſi itra menia vrbis hoſtis iſidiãs
habet᷑. Sic incaſſũ q mundũ ⁊ diabolũ qͥs pu
gnat ſi ĩtra ſe gulã nõ refrenat. Scðo ledit in
bonis coꝛꝑalib.qꝛ Ecci.xxxvij. In muli eſcis
nõ derit infirmitas.⁊ auiditas appꝛopinq̃t ad

colera.Suꝑ qͥ Guilh.in ſũma vi.ðt. Qui vitio

gule laboꝛat ſepeꝓ delectatõevnius hoꝛe patiet
moleſtias ⁊ ifirmitates vniꝰmẽſis. Tertio le⸗

dit in bonis tꝑalibb. Pꝛouerb.xxj. Qui diligit

epulas ĩ egeſtate erit.Exẽplũ de filio ꝓdigo.Lu

ce. xv. Tertio qꝛ gula ẽ coꝛꝑalis moꝛt accelera
tiua.qð oñdit pᷣmo ſcriptura ſacra Ecci.xxxvij.

d. B:eptarspnla multi obur̃t.qͥ aũt abſtinẽs
Ea
ðᷣt Galienꝰ ⁊ Ly.ibidẽ.vñ idẽ Galie. fert᷑ dixiſſe
ꝙ multo plłes ꝑ mũdqũ occidit crapula vł gula
qᷓ; gladiꝰ vel moꝛsviolẽta.O ̊ q́;jatuus quip
gula explẽda toto ſtudio laboꝛat q̃ſi qͥ ſibi moꝛ
tẽ ꝓcurat. Scðo hoc idẽ oſtẽdũt exẽpla hũana
qꝛ cũ hoĩies ãte diluuiũ non comedebãt carnes
ſz cõtẽti erãt herbis terre⁊ fructibo.⁊ aquã bibe⸗
bãt młtoq; ꝓpfea plus⁊ ſaniꝰviuebãt.vt ꝑ Ly.
ðꝛ.Deniq; ⁊ ſeti pꝛẽs in heremo ſobꝛie viuẽtes
longiꝰ vixerüt. R Tertio oñdit ipᷣa natura
qᷓ vt doceret tẽperãtiã gule dedit hoĩ os paruuzʒ
reſpecru coꝛpalis q̃ntitat.vt ðt phᷣus.Et ſic oꝛ⸗
dinauit ꝙ delectatio q̊ ad guſtüũ vix ẽ latitudis
duoꝝ digitoꝝ in lingua⁊ i faucibo.put ðtalb.
⁊ Berñ.li.de miſeria hoĩs.vñ Areſt.iij.ethicoꝝ
ca.xij.repꝛobat ꝙ philoꝛeus exiliꝰ piſciũ ⁊ pul⸗
mẽti voꝛatoꝛ exiſtẽs oꝛabat iouẽ vt dũ cõederet
fieret guttur eiꝰlongius ſicẽ gruisvt ſiclongius
delectaret᷑ in guſtu. Nã oẽs phᷣi tenẽt tẽperãtia
H ſicut teſte Rreſt. li. de plãt
Arboꝛes q in plenilunio iſerunt᷑ frucꝰ pducũt
putridos vł cito putreſcẽtes ꝓpt᷑ humoꝛẽ nimiũ
qͥ ĩ plenilunio auget᷑ ĩ illis: ita arboꝛ coꝛꝑis nr̃i
ſi plena humoꝛe ĩgluuiei ſit ex ſuꝑfluitate citiꝰ

putreſcit vlceribo ſcabie ⁊ apoſtematibo infirmi

tatibo ⁊ moꝛbvᷣ exin generat. S Quarto ab⸗
omiabilis ẽ gula.qꝛ ẽ dei bonoꝛi maxie ðᷣroga⸗
tiua ⁊ iiunatiua.qm vt apłs ðt. Guloſi ventrẽ
ſuũ ſtercoꝛe plenũ hñt pꝛo deo Phil.iij. Mlti
ãbulãt qͥs ſepe dicebã vob nũcautẽ ⁊ fiẽs dico
quoꝝ finis interitꝰ quoꝝ deꝰ vẽter eſt ⁊c.et ſio

ijciet vitã.Nã abſtinẽtia ẽ ſũma medicia vt

₰△
*

Dominica quarta quadrage.

peius idolatrãt qᷓ; pagani.Sʒ q̃re dicit᷑ deꝰfo⸗
re guloſo venter ipᷣius.Ad hoc rũdet᷑ ſ᷑m Hu/⸗
gonẽ li.j.de clauſtro anime.c.xviij.et Alanũ de
planet᷑ ꝓſa.vj.ꝙ ꝑ ſilitudinẽ inquit venter deo
aſſimilat᷑ in guloſo.qꝛ tota eiꝰaia circa ventris
cultũdeuote min iſtrat ſua facta celebꝛãdo.Nã
ſicut in tẽplo dei laudes canũtur:ſic cantilene
in comeſatione.ibi oꝛo:hic detractio ⁊ fabula ⁊
calix inebꝛiãs.ibi fiũt ꝓceſſiões:hic choꝛee ⁊ tri
pudia.ibi dici᷑ dñs vobiſcũ. Rñdet᷑.⁊ cuʒ ſpũ
tuo.hic mutua exhoꝛtatio ad ingurgitãdũ di.
vt tecuʒ ſit ⁊ mecũ deꝰ.debes bibere.hbᷣ piccariũ
eſt dei hoc amoꝛ ſancti Joh̊.vł Nicolai. Ibiꝓ
licentia canit᷑. Ite miſſa ẽ.hic dicit᷑. Ite mẽſa eſt
ſq; euacuata ⁊vaſa vini exhauſta. Hec ⁊ plura
ibi. Naʒ cũ hodie dñica letare dicit᷑.iõ talia leta
ſint ꝓ doctrina. UVltimo qꝛ gula eſt euidẽtis fa
tuitatis oñſiua. Pꝛimo qꝛ fatuũ eſt ꝓ tam vili

ſtercoꝛe vt ipᷣo impleat ſaccũ coꝛꝑis ſui tantuz-

laboꝛare ꝙ ꝓ ea aiam ſuam pcioſiſſimã ꝑdat.
Nã gula nõ niſi ſterc ↄgregat. Scðo qꝛ fatuũ
eſt larduʒz vermib ad ſepulchꝛũ ſplendide nu/⸗
trire. Nã vt Seneca q̃rto declamationũ dicit.
Quicqͥd auiũ volitat:quicqͥd piſciũ natat:qͥc⸗
quid ferarũ diſcurrit:totũ in noſtris ventrib
ſepelit᷑.⁊ ſic ſtercus ⁊ eſca vermiũ effici᷑. Deniq;
tercio qꝛ fatuũ eſt ꝓ tã vilibo ſtercoꝛibo ↄgregã
dis deũ offendere ⁊ ꝓximũ.cũ tantũ expendit
guloſus vno die ꝙ viginti dieb ſufficeret aut
decẽ ꝓ pauꝑe ꝓximo paſcẽdo de pane.Et ĩſuꝑ

ex gula multa alia vitia cõmittit qͥbꝰaggregat

ſibi penã ſq; riras rapinas luxuriam ⁊c.
Tirnrca ſcõm de offenſiõe gule qri᷑.vtrũ
gula ſit pctim moꝛtale.Et rõ.qꝛ cibi ⁊ potꝰ dele
ctatio eſt natural hoĩ ſano.nec vitare pᷣt. Quõ
ergo eẽ ðꝛ pctm̃:cũ etiã ſaluatoꝛ Matth.xv.di.
Oõð ſitrat in os nõ coinqnat hoiem ⁊cc. Deniq;
nõ videt᷑ pᷣcepto ꝓhiberi aliquo. Miꝝ ̊ vnde
reputat᷑ eſſe moꝛtale.Ad hec rñdet᷑ ᷣm Allex.de
ales ĩ cõpenð.ſuo ⁊ in Angelica.cõcoꝛð.Tho.

ij. ij. q. crlix. ⁊ ĩ Anthoñ.par.ij.ti.vj.q q;uis gu

la ſit capitale vitiuzʒ.tñ nõ ſꝑ eſt moꝛtale pom̃:

ſed qñq; qͥs in ea peccat veniałr:quãdoq; moꝛ

taliter. Et hoc ꝓ generali regula tenendũ eſt.q;
quãdocũq; aliqͥs ꝓpter delectatõeʒ gule auertit
ab vltimo fine.i.a deo paratꝰfacere cõtra pꝛe⸗
cepta dei vł eccłie eſt pctĩ moꝛtale. Naʒ qᷓ;uis
nõ ſit directe cõtra pᷣcepta decalogi:tcamẽ idire⸗
cte ꝑ quandã reductionẽ eſt ↄtra pᷣceptũ de ſan
ccificatiõe ſabbati.in guo iea

ſ̃m doctoꝛes pᷣdiccos ꝙ appetitus vel deleca⸗

tio comedẽdi vel bibendi põt eſſe pᷣcipue na
r vel

modis. Pꝛimo appetẽdo ſolũ natura
delectãdo.⁊ vt ſic eſt naturale.vñ nõ eſt pctm̃.
qꝛ vt dicit᷑.iij.ethicoꝝ. In naturalibo ðᷣſiderijs
non eſt ꝑ ſe pccm̃.⁊ ſic qð intrat in os.i. cibus ⁊

lcatiõe ſabbati.in quo itelligit᷑ pꝛecipi vt hõ
quieſcat in vlcimo fine.ſ.in deo nec auertat᷑ ab
illo. U¶¶VUndeꝓ darioꝛi noticia aduertẽd—u

potus ſm ſuã ſubſtãtiã ⁊ naturã nõ coinqnat

hoiem ſpũaliter vt S. Pꝛoinõð ſi qͥs ſanꝰ idigẽs
cibo vel potu cũ delectatiõe comedat vel bibat
⁊ in ſapoꝛe plus vel minꝰ delectat᷑ ᷣm ꝙ habet
guſtũ meliꝰ diſpoſitũ:⁊ ſᷣm q̃litatẽ cibi ⁊ potus

ipa hmõi ðlectatio de ſe nõ eſt mala cũ ſit natu

ralis.ſed cũ hoi cõplacet in cbo ⁊ potu vᷣncipa⸗
literꝓpter delectationẽ:nõ ꝓpt᷑ſuſtetationẽ.hocẽ
pctm̃ ſʒ veniale. Secũdo affectu nimio occu⸗
pando ſe totalit᷑ hmõi delectationi ſicut fecit di
ues epulo qͥtidie:hocẽ vicinũ moꝛtali.vt ĩ An⸗
geliea. Tertio cõtra pᷣceptũ dei vł eccłie tranſ⸗
grediendo ſq frãgẽdo ieiunia extra neceſſitatẽ.
Quarto ðᷣlectatiõi tali finalit᷑ ĩiherẽdo.ſ.dũ ꝑa
tus ẽ facere q̃cunq;:puta vſuras furta ⁊ hmõi:
vt ſue gule ſatiſfaciat.⁊ in iſtis duob caſibo eſt
moꝛtale. Quinto eſcã nociuã vel potũ aduer⸗
tenter ſumẽdo:puta ſi ꝓpter gulã comedit ſcien
ter aliqͥd quo ĩfirmitatẽ notabilẽ vel malũ icur

rit:vł bibit potũ in quãtitate tãta ꝙ ꝑdit vſum
ratiõis eſt moꝛtale.ſecus ſi nõ aduertẽter ſume

ret. Sed ſi modicũ nocumẽtũ ex tali icurrere ſe
credat vᷣiſimilit᷑.ſicut infirmꝰ qͥ potius vult pa

ti augmentũ febꝛis qᷓ; ſitim ⁊ hmõi tũceſſet ve⸗

niale.vt in Angelica.O g̊ homo diſce cõfiteri de

—

gula.o xpᷣiane vide xpᷣm ꝓ te in cruce felle cba⸗

tum.ideo abſtine. L

X Linrca tertiũ de ſpẽbus gule querit t ſunt
ſpẽs gule. Rñndetur ſᷣm Gꝛego.in moꝛał.Et de

conſe.diſ.v.ca.Quinq; modis.ꝙ ſunt qͥnq; de
bus ſunt vſus. Pꝛoꝑe laute nimis ⁊ ardẽter
udioſe. Hec ſᷣm oẽs doc.Et iſtis mõis ẽ con⸗

feſſio faciẽda dum pctm̃ eſt moꝛtale qð cõmiſit

iuxta pᷣdieta. Pꝛima ſpẽs vel modꝰ eſt ꝓpere
comedere.i.hoꝛã debitã comedẽdi pᷣuenire:pꝛe
ſertim die ieiunij.vt ptʒ ſᷣmone de ieiunio ĩ alio
q̃drageſimali. Scða ẽ lautioꝛes vbos qᷓ; con
ueniat ſue q̃litati q̃rere.di.xlj.ca.ſ.⁊ ſeq. Ter⸗

tia ẽ nimiã mẽſurã comedẽdivel bibẽdi excede⸗

re.Sʒ de q̃ntitate cibi ⁊ potusvt ðt Anthoñ.ẽ

nõ põt dari certa regula oibus ſᷣm eandẽ men

ſurã.qꝛ plus ⁊ minꝰ exigit᷑ ſᷣm varietatẽ hũane
complexiõis ⁊ fatigationũ.Unus etiã ⁊ idẽ hõ
plus idiget vno tꝑe qᷓ; alio ſᷣm variã diſpoſitio
nem ſui coꝛpis. ?ꝓ Unð phus li.ethicoꝛum
narrat de quodã foꝛtiſſimo viro milõe qͥ come

debat ſolus aliqñ ſine grauamine ouẽ.⁊ alius
de paucis buccellis grauabat᷑. Hoctñ ꝓ docu

mẽto qͥs teneat vt nõ vſq; ad nauſeam ſumat:
ſʒ cũ aliq̃li adhuc appetitu comedẽdi finẽ faciat
3 deo Hiero.in epła ad letã ðt ſic.Comedat vt
e

mꝑ aliq̃ntulũ eſuriatvt ſemꝑ poſt abũ legere

poſſit.ſ.diſtincte. Quarta ſpes ẽ ardenter ſeu

nimia auiditate ſumere. tales ſepe ſine debitaꝰ

maſticatiõe ſumũt.⁊ ſic nõ poſſunt bene digere

re:ſed infirmitatẽ incurrũt. Quinta ſpẽs ẽſtu

„

»*

dioſe nimis ⁊ accurate cibos pᷣparare ꝓpter ma

ioꝛẽ delectationẽ capiedã in cibi erqrendo va,-

— —,— —

—

Z ſbti

☛ —
—
.
f fhf f „„ f „—— —

lltee
e
n
ſnon
ſobsd
foge
ſdi⸗
t.
lagl
lonne
lgef
üho
ende
nobat

Nu
EHppe
blber
rtt
iIhn
me

gnne
gis
be
ae
otus
namn
e⸗
boci
ocau,
furn
tin

—

otiplicando:tñ vinũ cũ bene poſſet:eis nõ dedit

Bermo

rios ſapoꝛes cũ aromaticis pᷣcoſis. Et iſte ſpe/⸗
cies gule qn ſint moꝛtales vel nõ iudicandũ eſt
ex dictis ſcðo articulo. F Pꝛo exẽplo fina⸗
eilegit᷑ in ſpeculo exẽ.exem.lxxxij.diſ.vij.ꝙ qͥdã
ſancctus monachus helias raptus vidit ab an
gelis pᷣparari tribunal miro oꝛnatu in quo rex

xps ſole lucidioꝛ ſociatus multitudine ſctõꝝ cõ

ſedit ⁊ cepit facere iudiciũ.⁊ ecce demões addu⸗
xerũt qᷓndã aiam igneis catenis ligatã:iſtar foꝛ
nad ſulphureã flõmã erũpentẽ.q cepit diris vo
cibodamare. Ue ve mibi.digna ſum ait eternis
ignibo:qm̃ in pompis mũdi ⁊ ↄuitijs ac come
ſationũ ſtulticijs nimis delectabar. Lũc iudex

ſniam tulit dãnationis ꝑpetue ↄtra eo:⁊ ſic de⸗
mo nes rapieñ.eã dire camañ. receſſer̃t. Ibidẽ

legit᷑ di.vj.ꝙ nocte q̃dam miles qͥ antea fuerat
moꝛtuus foꝛtiter pulſauit oſtiũ domus vbi fi
lius ſuus moꝛabat᷑.⁊ foꝛte tũc epulabat᷑.inter⸗
rogatus qͥs foꝛet. Rñdit. Ego ſum miles ille
dñs q̊ndã huiꝰ poſſeſſiõis intromittite me.cũ⸗
q; diutius pulſaſſet ⁊ territi illi ſibi nõ aꝑirent.
tandẽ dixit.Detis piſces iſtos qͥbo ego veſcoꝛ in
inferno filio meo:ecce ad poꝛtã illos ſuſpendo
Mane facto exeũtes de domo repꝑerũt multi
tudinẽe hoꝛrẽdoꝝ bufonũ atq; ſerpentiũ ſuſpẽ
ſoꝝ in poꝛta. Ue ̊ guloſis:qꝛ in inferno habe⸗
bũt cbos hmõi.q igne ſulphureo decoquent᷑.
Rogemus ergo xpᷣm ⁊c.

Dñicceadem poſt pꝛandiũ S ermo. xxx. de

ebꝛietate ⁊ filiabꝛ que naſcunt᷑ ex gula.

Patres hone/
f ſte ambulemus nõ ĩ comeſatiõibo ⁊2
ebꝛietatibo:ſʒ induimini dñm ieſuʒ
xpᷣm. VUerba ſũt apłi Roꝝ.xiij.⁊ ca

nit eccłia invpła dñice pꝛie. In qͥb hoꝛtat᷑nos

ad cauendũ gulã oẽm:⁊ pᷣſertim ebꝛietatẽ:⁊ ſeqͥ
xpᷣm induendo ꝑ imitationẽ eiꝰ ſccitatis ↄuer⸗
ſationẽ. A ⸗Timirũ dñs ieſus multiplicit
nos docuit gulã:comeſatiões ac ebꝛietates oĩi⸗

moge cauere ⁊ refrenare:tã ſuis ſacr exemplis

q́; dictis. Pꝛimo qͥ deʒ in puericia qm̃ vt canit
eccłia.Feno iacere ꝑtulit pᷣſepe nõ abhoꝛruit ꝑ⸗
uoq; lacte paſtus ẽ ꝑ quẽ nec ales eſurit. Par⸗
uo inqͥt lacte.ſ.vᷣgineo.ad ſignificandũ ꝑcitatẽ
liq; em beaca vᷣgo hꝛet vbera de celo plena lacte

tñ xpᷣs paꝝ ſumpſit ꝓ cõmendẽda tꝑantia.Cũ
em̃ de ſancco Nicolao legat᷑ ꝙ in infantia ieiu⸗

nabat qrta ⁊ ſexta ferijs ſel tiimmõ ſugẽs vbera
foꝛtius credendũ eſt ꝙ xpᷣs in ſugendo ꝑcitatẽ
tenuit.Scðo in vita.Nã ⁊ euangeliũ hodie ðt.
ꝙ; xpᷣs panesꝰ piſces dedit pplo miracłoſe mul

bibere ne inehꝛiarent᷑. Itẽ liq; xpᷣs cõem vitã du
xerit.tñ vinũ raro legit᷑ bibiſſe in euangelio ſcʒ
in nuptijs qñ aquã ↄuertit in vinũ.⁊ in vltima

cena qñ de vigo ſuũ ſanguinẽ ↄſecrauit: vt do⸗

₰

ceret exemplo ſobꝛietatẽ. Tercio in doctrina qꝛ
Luc.xxj.dixit. Attẽdite vobis ne foꝛte gra.coꝛ.
ve.crapula ⁊ ebꝛietate ⁊ ſuꝑueniat in vos rep.
dies.ſ.iudicij.Quarto in moꝛ hoꝛa.qꝛ vinuʒ
myrrhatũ ſibi oblatũ cũ guſtaſſet noluit bibe⸗
re vt acerbioꝛ eẽt pẽa ſʒ ⁊ ĩ cruce felle cbatꝰ⁊ ace
to potatꝰ.⁊ ſic ptzʒ. Unde de ebꝛietate quã debe
mus vitare exeplo xpᷣi tria myſteria declaremꝰ
ꝓ. iſto ſᷣmõe applicãdo ſił ⁊ ð filiab alijs gule
BPꝛimũ de execrabili cõditione.
Scõðm de eius moꝛtali offenſione.
Tercum de modali cõfeſſione.
B Lirca pᷣmũ de execratiõe ebꝛietat vt in⸗

ducamur ad cauẽdũ nota plures rõnes. Pꝛio

qꝛ autoꝛitas oĩis legis ipam cõdẽnat vt dlaret
pᷣmo lege diuĩa Beñn.ix.vbi legit᷑ noe fuiſſe ine⸗
bꝛiatũ.ð q̊ Amb.dicit.c. Sexto die.di. xxxv. In
pndpio gener hũani ignoꝛabat᷑ ebꝛietas.pᷣinꝰ

noe vineã platauit ⁊ inebꝛiatꝰẽ:vbi malũ ebꝛie

tat agnouit ad remediũ.ſ.ſobꝛietatd ſe tꝑauit.

Et ĩifra dicit.Nõ eſſet hodie pſᷣuitꝰſi ebꝛietas nõ

fuiſſet. Hec ibi. Vñ qᷓ; mala ſit ebꝛietas ptʒ ex
malo pene ex ea ſecuto.qꝛ ex bᷣ factũ ẽ ꝙ noe de⸗
nudaret᷑⁊ a filio ſuo cham irrideret᷑.⁊ ↄſeqnter
noe ipᷣm chanaã malediceret ⁊ ſᷣuituti ſubij ce⸗
ret. Scðdo lege ꝓphetica ebꝛietas ↄdẽnat᷑ Eſa.
v. Ue qͥ ↄſurgitis mane ad ebꝛietatẽ ſectãdas ⁊
potãdu vſq; ad veſperã.Etifra Ue.ſ.danatois

eterne.ſᷣm Hiero.qͥ potẽtes eſtis ad bibẽdũ vi

nũ ⁊ foꝛtes ad miſcẽdã ebꝛietatẽ ⁊c̃. Sic qͥdaʒ
faciũt duſcas. Itẽ Johel.j.Exꝑgiſcimini ebꝛij

Lyra.i.aduertite h̊ malũ.flete ⁊ vlulate oẽs q

bibit vinũ in dulcedine.qm̃ ꝑijt ab oꝛe veſtro.
q.d. Sitietis in iferno ĩ eternũ. Plures autoꝛi

tates cã bꝛeuitat crãſeo. Tercio lege euãgelica

vt ptʒ ex vꝓᷣbis xpi Luce.xxj.ſupꝛadiccj. ¶

Quarto lege apłica.vt ptʒ ĩ themate pᷣaſſũpto.
Et Eph.v. Nolite ĩebꝛiari vino ĩ q̊ eſt luxuria:

ſed implemini ſpũſccõ. Quinto lege canonica.
Nã.xj.q.iij.c.Ad mẽſam Chꝛy.di.ꝙ cũ ebꝛio

ſis nec cibũ debet qͥs ſumere:ſp debet eos vita

re. Itẽ ſᷣm Ray.epᷣs vel pᷣſbyt᷑ vł diaconꝰebꝛio
ſus ſi admonitꝰnõ deſiſtat deponit᷑.inferioꝛes
vo aut etiã laici cõione pᷣuant᷑vł vᷣberant᷑.xxxv.
di. Eps.⁊.c.vl. Itẽ de vit᷑.⁊ hone.cle.A crapula
Serxto lege ciuilica q̃ dictat ꝙ ſnĩia lata a iudi⸗
ce temulẽto nõ valeat.C.ð penis. Uñ ⁊ valeriꝰ
li.vj.c.ij.narrat ꝙ mlier q̃dã inocẽs dãnata fu

it a philippo rege temulẽto. Illa aũt appellauit

ad philippũ:ſp ſobꝛiũ. Rex ̊ aduertens.cauſa
illiꝰ pſpecta ſniaʒ reuocauit.Septio lege phᷣica
qꝛ pbk̊ᷣs.iij.ethicoꝝ dic.ꝙ ebꝛioſus meret᷑ dupli
ces maledictiões.Et h̊ pᷣm Tho.ij.ij.?⁊ Ancho.

.ij. ti. vj.c.iij. ꝓpter duplex pctm.ſ.ebꝛietatis et

culpe ſequẽc ex ea.ſ.ↄtumelie:rixe ⁊ hmõi.Qm̃

lex cuiuſdã pictaci vt ðꝛ.ij.politicoꝝ.ſtatuit.q;
ebꝛij ſi ꝑcuterẽt plłpunirent᷑ qᷓ; ſobꝛij.qꝛ tales
pluries iiuriant᷑ O g quãto mag deherzpiani

execrari ⁊ cauere ebꝛietatẽ quã etiãẽ pagani dam
nant. OD Sco execranda eſt qꝛ beſtijs vili
us hoiem deturpat.Tũ qꝛ in aĩa rõnali pecca⸗
ti turpitudinẽ facit tãq; diaboli:cũ excludit dei
gr̃am. qð nõ habet locũ in beſtia. Lũ qꝛ rõnis
vſum tollit: q̊ ſolo hõ pᷣcellit beſtias.Lũ qꝛ tur
piſſimos actus facit hõ ebꝛioſus qͥs nulla face
ret beſtia ſq; infundendo potũ vltra menſuraʒ:
ſecreta pandendo:turpiter vomendo.in luto re
ptando:⁊ alia hmõi:ac peccata cõmittẽdo. Ns
qñq; vmbꝛã ſalutat. Uñ ph̊s.vij.ethico.ðt.qꝙ
hõ puus centies milleſies peioꝛ eſt omi beſtia.
Ad hec in geſtis romanoꝝ legit᷑ ꝓ exẽplo capi⸗
tulo eiuſdẽ.clix.ꝙ Joſephus inqᷣt lib.de cauſis

„

reꝝ naturaliũ refert ꝙ viq; Noe inuenit vitẽ ſil

ueſtrẽ.i.labꝛuſcam:que cũ eſſet amara tulit ſan
guinẽ aialium iſtoꝝ ſq; leoniſ:agni: poꝛci:galli
2 vꝛſi.qͥ bo terre cõmixtis fecit fimũ quẽ ad radi
ces labꝛuſcaꝝ poſuit.⁊ ſic vinũ dulcoꝛatũ fuit.
Ingdeq; ð: ꝙ aliqui potantes vinũ fiũt ſuꝑba
lo quẽtes vt leones:alij deuotiſantes vſq; ad la

chꝛymas tãqᷓ; agni:alij pᷣcpites in lutũ ⁊ luxu/

riã vt poꝛci:alij ſecreta ꝓpalantes vt galli canèẽ/⸗
tes:alij aũt repente iraſcentes ⁊ murmurantes
vt vꝛſi. Hec de vite nõ habemus ex ſctura au⸗
tentica:tñ de ebꝛioſis ſic facere exꝑtũ eſt. E
Tertio cebꝛietas deteſtabilis eſt.qꝛ cruci xpᷣi
⁊ paſſioni młtimodã iniuriã irrogat. Jõ apłs
Phibł.iij.vocat tales crucis chꝛiſti inimicos d.
Multi ambulant q̊s ⁊ nunc flens dico crucis
xpᷣi inimicos quoꝝ deus venter eſt ⁊ glia in cõ
fuſione.Quia nimiꝝ tales pᷣmo ↄtrariant᷑ xpᷣo
cũ xpᷣs paſſus ſit ꝓ nobis famẽ ⁊ ſitim. Iſti nec
volũt ꝓ xpᷣo pati vt temperent ſe a ſuꝑfluitate.
Scðo xpᷣs ꝓ nobis ↄtinue laboꝛauit. iſti ociãat᷑
in taberna ludentes:ꝑiurantes in noie xpᷣi:⁊ ſic
tp̃ᷣs expendũt.Tertio xpᷣus triſtis fuit ꝓ nobis
vſq; ad moꝛtẽ ⁊ ſepe fleuit ꝓ pctis nr̃is.Ebꝛioſi
autẽ lete cantãt ⁊ turpia. Quarto xpᷣs affixus ẽ
cruci manib ⁊ pedibꝰ.iſti ſaltant plaudunt ⁊c̃.
Quinto xpᷣus ſetotũ expoſuit ꝓ nobis vt redi⸗
meret a peccatis ⁊ a poteſtate diaboli. Nã aiaʒ
coꝛpus ⁊ ſanguinẽ expoſuit.ſed ebꝛioſus ſe to⸗
tũ exponit peccatis ⁊ dat diabolo. Uñ allegat᷑
in ſũma vitioꝝ Grego.di.ſic.Ebꝛietas eſt blan
dus demon:dulce venenũ:ſuane pctm̃.quã qͥ
hʒ:ſe nõ habet:quã qͥ fact nõ ſolũ peccatũ facit
ſed totus petm̃ eſt. Deniq; vt ðꝛ diſ.xxxv.c. vlti.
2. xv.q.j.c.ſane.ꝑ Amb.ebꝛietas oĩm vitioꝝ fo⸗
mes ⁊ nutrix ẽ.ꝑ quã crimia cauer̃᷑ nõ poſſumꝰ
que ſobꝛij cauemus.Hec ille. Exeplũ de Loth
F Quanrto deteſtabilis eſt.quia debilitates
accumulat ⁊ vitam excermiat. Nam.ij.rhetoꝛi⸗
coꝝ.⁊.ij.li.ſecreti ſecretoꝝ Eriſtoteles ponit mł
ta mala que facit vinũ multũ ſumptũ in aia ⁊
coꝛpoꝛe ⁊ in ſenſibus.Et hoꝝ plura etiaʒ Aug.
tangit. Nam cerebꝝ turbat:intellecũ obſcurat
vſum rationis tollit ?⁊ memoꝛiã obliuioſam fa

Dominica. . quadrageſime

cit. linguã ↄfundit. Itẽ in coꝛꝑe debilitat iũctu

ras coꝛpꝑis vt nec ſtare nec amblare q̃at:ſangui
nẽ corrũpit:mẽbꝛoꝝ tremoꝛẽ generat ⁊ appeti⸗ꝭ.
tũ fugat:cõplexiõeʒ diſtẽpat:cholerã accẽdit:ſõ⸗
nia phãtaſtica facit ⁊ lepꝛã iducit:moꝛtẽq; acce
lerat. UVñn etiã in ꝓbleumat.iiij.ꝑticła idẽ Are⸗
ſtoteles dicit.ꝙ creſcẽtes iuuenes citiꝰmoꝛiũt

ſi multũ vinũ biberint non limphatũ.qð nota

bene. Deniqʒ de ſenſibo idẽvbi ſupᷣ.dicit ꝙ ledit

vinũ multũ oẽs qͥnq; ſenſꝰ.ſ.auditũ:guſtũ ⁊c.

⁊ pᷣſertim facit lippitudinẽ oculoꝝ.⁊ vnã rẽ faẽ
apparere q̃ſi duas Exemplũ ad id ꝓ ↄſolatõe

excitatiõis refert Robᷣ. Holkoch. ſuꝑ li. Sap.

lect᷑.cxxj.ꝙ ruſticꝰ quidã iebꝛiatꝰqͥ cqd videbat
duo ſibi apparebãt.redijt domũ ⁊ vidẽs filios
ſuos duos apꝑuit ꝙ eẽnt q̃ttuoꝛ.ipoſuit ergo
vxoꝛi ꝙ duos illoꝝ generaſſet ſine ſcitu ſuo.illa

negãte iuſſit ꝓ purgatõe vomerẽ afferri ⁊ poni

in ignẽ. dixitq; vxoꝛi ꝙ oĩno nõ crederet niſifer
rũ ignitũ manu nuda poꝛtaret. At illa pꝛudẽs

femina dixit. Ego facia:ſʒ tñ ferrũ ipᷣm ignituz

manibo tuis capiẽs mihi trade.Qð illetangẽs

manũ cõ buſſit ⁊ ſobꝛiꝰeſſe cepit Addit᷑ qdð etiiã

narrat᷑ ab aliquibo.ꝙ mulier cepit virũ ſuũ au
re capta ad iuga trahere.Cui ille.Quid ſicfad.
Illa rñdit.qꝛ bos facꝰes qᷓ̃drupes manibo et

pedib reptans:iugũ te trahere opoꝛtʒ. SicqA

ille ſe recognouit ⁊ tandẽ abſtinuit. O vtinam
moderni ebꝛij hoĩes coꝛrigerent᷑ ex qctis.
G Lirca ſcdᷣm de moꝛtali offenſiõe querit᷑.
vtruʒ ebꝛietas ſit ſꝑ pctm̃ moꝛtale. Rñdet᷑ ſᷣm
Alex.ij.ij.⁊ in Angelica concoꝛ.Tho.⁊ Ancho.
alioſq; doctoꝛes recolligẽdo.qꝙĩ ebꝛietate pᷣt qͥs

peccare quadrupliciter.

Vno modo vſum rationis nõ totaliter pꝛi⸗
uando ſed alterando.

Alio mõ vſuʒ rõnis totałr tollẽo ſʒ raro.

Tercio modo vſum rationis frequenter et

aſſidue perdendo.

77

Quarto alijs occaſionẽ dandovł oſentiẽdo

Et ſᷣm hec iudicãdũ eſt ⁊ ↄfitendu.
ꝛimo inqᷓ; qñ qͥs in ebꝛietate nõ totalr pꝛi
uat᷑ vſu rõnis ſʒ alterat᷑:ica ꝙ ſcit qͥd facit.tunc
ſi H̊ accidit iaduertent᷑ ſiue raro ſiue etiã freq̃n
ter nõ ẽ pom̃ moꝛtale.qꝛ nõ fac a ꝓpoſito ⁊ ſciẽ⸗
ter.nec ita tenet᷑ talẽ alteratiõeʒ vitare ſicut ebꝛie

tatẽ q̃ puat vſu rõnis totałr. Si aũt ſcẽter tãtũ

biberet ꝙ talẽ grauedinẽ icurreret.et hᷣ cũ nota
bili leſiõe rõnis nõ excuſat᷑ a moꝛtali.qꝛ ꝑiculo
ebꝛietat ſe ſciẽter exponit vt ðꝛ in Angelica.Se
cus ſi ſine notabili leſiõe rõnis grauaret᷑ qꝛ ve⸗

niale eẽt ſi. HScðo. qñ in ebꝛietate tollik/
totalr vſus rõnis:ſʒ accidit raro.Et tunc notas ᷣ

tres caſus. Pꝛimus ſi hõ inebꝛiãs ſe neſcit vi.
ni potẽtiã:vł neſcit ꝙ extali potu poſſit inebꝛia
ri:vel nõ aduertit potũ eẽ immoderatũ:ſic põt
eſſe nullũ peccatũ ſicut credit᷑ de noe:vel ſalteʒ
eſt peccatu veniale. Scðs.ſi aduartit potũ im⸗

=

— —. —9 — —— —

Bermo

ui moderatuʒ eſſe:tñ dubitat an poſſit inebꝛiari
n. ex tali.tunc in hmõi dubio nõ debet ſe periculo
i, bꝛietacᷓ exponere bibẽdo adhuc de potu.alio⸗
n moꝛtałr peccat ᷣm Bonauẽ.⁊ Tho.Secus
r ſ extimaret ꝙ nõ põt iebꝛiari ex ſũptiõe.qꝛ tũc
veniale eſſet:ſʒ in dubio moꝛtale.Tertius ſi ad
N uertit bene p otũ eſſ. eimoderatũ ⁊ iebꝛiare valẽ/⸗
it tem.ſciens ſuã cõplexionẽ diſpoſitã ad ebꝛieta⸗

in.
fi
e
4. d.

abſtinere.tũc moꝛtałr peccat ſᷣm oẽs docto. qꝛ
ſe ſcent᷑ pᷣuat vſu rõnis ⁊ exponit ꝑiculo pecca
ti. Tertio.qñ ebꝛietas eſt aſſidua vel ↄſuetu⸗
dinaria ꝑdendo vſum rõnis. Nã ebꝛius ꝓpꝛie

e ðꝛ q̃ſi extra bꝛiam.i. regulã rõnis ſᷣm Anthoñ.
„ „ Et de h Aug.xxv.di.S.als ea demũ.ðᷣt.ꝙ ebꝛie
tas ſi ſit aſſidua moꝛtale pœm̃ eſt.⁊ h̊ ſᷣm doct.
pᷣdictos:nõ ꝓpteriteracionẽ actus vel freq̃nta⸗
ſr tionẽ:qꝛ pter h̊ veniale nõ fit moꝛtale.Sed qꝛ
nosõ põt eſſe ꝙ hõ aſſidue inebꝛiet᷑ qͥn ſaens ⁊ vo
. lens ebꝛietatez incurrat dũ multotiens experit
nz ſuã iabilitatẽ ad vinũ. J Quarto qñ occaſio
es nẽ dat qͥs vel cõſentit in alcerius ebꝛietatẽ.⁊ de
eng B ſᷣm doctoꝛes ſupᷣdictos ponunt᷑ caſus tres.
hauq Pꝛimus eſt generalis.qꝙ quicũq; ꝓcurat vt
r. qs inebꝛiet᷑ſiue hᷣ faciat ex leuitate vt inde ſola⸗
her tiũ ſumat.ſiue ſtudioſe:peccat moꝛtałr ſi etiam
lS nõ ſequat᷑ ebꝛietas in illo.qꝛ in dãnũ notabile
umn ꝓximi cõſenſit ⁊ occaſionẽ peccati moꝛtalis illi
dedit q̃nti ex ſe.extra de iniur.⁊ dã.dato.ſi cul⸗
nant pa. Secũdꝰ caſus detabernarijs.ꝙ qñcũq;
ßm tabernarij ꝑpendũt aliq̊s ex vino nimio ſũpto
he inebꝛiari qð experti ſunt plies in eis vt in ebꝛio

ſis ⁊ nõ curant reſiſtere qᷓntũ liq;. ſed ꝓpter aua
riciã dant illis plus de vino qᷓ; opoꝛtet guiter

tees „ .

e h. . peccant ſᷣm Ancho.ꝑ.ij.ti.vj.c.iij. Tertius ca⸗
ſus eſt de infirmis qͥb liq; poſſit dari vinũ ſu⸗
inm ꝑfluũ ad ꝓuocãdũ vomitũ:tñ nõ vſq; ad ebꝛie
na tatẽ.als dans ⁊ bibens moꝛtałr peccãt niſi cre⸗
derẽt ex illo potu nõ poſſe iebꝛiari.hec ſufficiãt.
Nnid R Circa tertiũ de mõ ↄfeſſionis nota ꝙ ſᷣm
Grego.xxxj.moꝛal.⁊ doctoꝛes ponunt᷑ pᷣcipue
npri qnq; filie gule de qͥb fadẽda eſt ↄfeſſio. Unde
nane pꝛactice ponẽdo ꝓ ſimplicibo pᷣmo ↄfitendũ eſt
ffein de gula iuxta ſpẽs dictas ß mone. xxix. Itẽ pᷣſer⸗
rſai, tim ſi ieiunia de pᷣcepto exiſtẽtia nõ ſuauit. Se
echri⸗ cũdo de filiab eiuſ.quaꝝ pᷣma eſt ebꝛietas ſᷣm
gtiti fratrem Angelum in ſumma.Sed Grego.vbi
nora ſupᷣ ponit hebetudinẽ mentis.hᷣ eſt: rõnis ſub⸗
ga uerſionẽ.vt ðᷣt Aureol.in cõpen:⁊ ſicꝓ eodẽ ac/
S. cipiunt᷑:liq; aliquo mõ differant. Unñ de iſtis pᷣ
ee ⸗ Rmo dpfitendũ eſt ſi ſceter ſe inebꝛiauit:vt patuit
olikt, . hᷣ ſᷣmone. Item ſi alteri cauſam inebꝛiandi de/⸗
eno, ¹ . dit ſcienter moꝛtale eſt. Iteʒ ſi induxit aliq̊s iu⸗
ee uenes vel mulieres ad tabernã vt peruertatad
bes turpia vł fecit frangere ſine cꝗ ieiunia ⁊c.hec cõ
ſenue⸗ fitenda ſunt. Secũda filia ẽ vᷣbi młtiloquiũ.
ſicc Nã gula facit effluere in multiloqᷣa inania.⁊ h
ig, „ cõmuniter vauale eſt:niſi ſint nimis turpia vł
„
5 £
*
1 3 .
*
6

„

tẽ:⁊ tũ magis vult ebꝛietatẽ incurrere qᷓ; a potu

XXXI

infamatoꝛia vel ex cauſa mala dicta. Tertia eſt

leticia inepta vt ſunt choꝛee tripudia ⁊ hmõi. et

ↄfitenda ſunt hmõi ſi facta ſunt intẽtione luxu
rie vel cũ ſcandalo. Quarta filia eſt leccacitas.
Grego.ðt.ſcurrilitas ⁊ idẽ eſt. Nã ſᷣm Cacholi
con libꝛũ ſcurrilitas ðꝛ a ſcurra.qð eſt leccatoꝛ.
vulgo in lingua noſtra ðꝛ leubezes. Pꝛo inde

de b oↄfitendũ eſt videliqʒ ſi fecit actus vel geſtꝰ
ſcurriles qͥ ꝓpuocant ad luxuriã vł ob b̊ dirit io

culatoꝛia verba laſciua.qꝛ moꝛtaleẽ niſi cũ legi
tima vxoꝛe ſᷣm Tho.⁊ in Ancho. Itẽ ſi fecit ta⸗

ctus:amplexũ vel oſcula vł cantus laſciuos vł

lr̃as vel exeniũ miſit ob amoꝛẽ libidinoſũ moꝛ
talia ſunt. Item ſi mediatoꝛ fuit inter tales vet
aſſociauit euntẽ ad hmõi ſcient peccauit.Quin
ta filia gule eſt abominanda imũdicia.Et pſᷣm
Tho. ⁊ Antho.ſup ĩtelligit᷑ de quacũq; ſuꝑflui
tate.ſicut ẽ eructatio fetida:vomitus:⁊ pᷣſertim

pollutio carnalis. Pꝛoinde ↄfitendũ eſt ſi tatũ

ſe ingurgitauit ex delectatiõe gule ꝙ vomitũ fa
cere opoꝛtuit:liq; em̃ vomere ſit vtile:tñ vitioſũ
eſt ex gula ſe ſubdere huic neceſſitati. Item ſi co
medit vel bibit vt poſſit luxuriari moꝛtale eſt pᷣ
terqᷓ; cũ vxoꝛe.Iteʒ ſi pollutus eſt in ſomnis ex
gula vel co gitatiõe aut delectatiõe moꝛoſa pᷣce⸗
denti.⁊ ſi hoc intẽdit moꝛtale eſt.Siliter ſi poſt

ea in vigilia deliberate cõplacuit ꝙ delectatiõez
bmõi habuerit moꝛtale eſt.als ſi accidat oino

pᷣter volũtatẽ pollutio.nec ↄſentit rõ nõ ẽ pctm̃
moꝛtale. Pꝛo exemplo finali legit᷑ in Ce
ſario ⁊ in ſũma Franciſci cõmeſtoꝛis de vitijs.
ꝙ; qͥdã ꝑegrinus veſtẽ ſue ꝑegrinatiõis ꝓ vino
foꝛti exponens inebꝛiatꝰ eſt:ita ꝙ a circũſtãtibo
putaret᷑ moꝛtuus:⁊ aia eius ducebat᷑ ad infer⸗
nũ:viditq; puteũ ꝓfundiſſimũ:⁊ ſuꝑ os pᷣnci⸗
pem tenebꝛaꝝ diabolũ ſedere. Interim qͥdã ab
bas ipſi ꝑegrino bene notus fuit adductꝰ.quẽ
diabolus ipſe pᷣnceps ſalutañ.potũ ſulphureũ
ignitũ in calice ſibi poꝛrexit.quẽ bibens in pu⸗
teũ illum pᷣcipitatus eſt.tunc ꝑegrinus nimis
timuit.⁊ ille diabolus alte damauit di. Addu
cite huc ⁊ illũ qͥ veſtem ꝑegrinatiõis vino expo
nens ſe inebꝛiauit.tunc videns ꝑegrinus ange
lũ ſuũ aſtantẽ ꝓmiſit ꝙ nũq; amplius inebꝛia
ret᷑ ⁊ petiuit liberari.⁊ ſic liberatus ⁊ expergefa⸗
ctus diem ⁊ hoꝛã notauit ⁊ in terrã ſuã rediens

dictũ abbatem illo die obijſſe cognouit. Ecce

qᷓ; dãnabilis eſt ebꝛietas. Rogemus ⁊c̃.

Feria ſecũda poſt dñicam quartã quadrage

ſime Sermo.xxxj.de auaricia vendentiũ ⁊ emẽ
tiũ vel mercatoꝝ ⁊ negociatoꝝ.
⁵

Becendit ieſus

9 hieroſolymã ⁊ inuenit in teplo ven⸗

dentes. Itẽ aliud thema.Nolite fa⸗

cere domũ patris mei domũ nego⸗

ciatiõis Joh.ij.⁊ in euangelio ho diemo. Dñs

Freriaa. noſt dominicã. in.

ieſus voluit de tẽplo eijcere vendẽtes ⁊ emẽtes

oues boues ⁊ colũbas ad ſignificandũ ꝙ mul
ta pctã cõmittunt᷑ inter negoc atoꝛes ꝓprt q di⸗
gnũ ⁊ iuſtũ eſt tłes a dei regno eijci. Un Alchu
inus ſuꝑ h̊ euangelio ðt ſic. Myſtice dñs qͥti⸗
die ſuã eccłiam ſpũalr intrat.⁊ q̃liter ibi vnuſ⸗
qJſq; ↄuerſet᷑ attendit.Caueamus ꝗ̊ ne in ecclłia
xpiana fabulis vel odijs vel cupiditatibi.⁊ ſic
fraudibo ac qᷣbuſuis vitijs inſiſtamus ne xpᷣs
veniẽs ſcʒ in moꝛte nos flagellet ⁊ de eccłia ſctã
eijciat.ſ.in infernũ. hec ille. Pꝛoinde xpᷣs facto
flagello eiecit tales de tẽplo ⁊ dixit.Nolite face⸗
re domũ pꝛis.i.aĩaʒ q̃ eſt domus dei.domũ ne
gociatiõis.ſ.vitioſe:vt patʒ in euãgelio. Itaq;
de auaricia mercantiũ ⁊ negociatoꝝ in q̃ multi
peccant tria myſteria decdlaremꝰ in b̊ ſᷣmõe.
Drunn de licita ↄ ditione
Scõm de iuſta appꝛeciatione
LcCertiũ de illicita defraudatione.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns
de ſollicita cautione.
M Lirca pmũ de licita ↄoditione q̃ri᷑. Utrũ
licitũ ſit mercari vel negociatiões exercere xpᷣia⸗
no: ita ꝙ poſſit in tali ſtatu ſaluari. Rõ qõnis
eſt.quia Chꝛy.ſuꝑ Match.xxj.ðt.q mercatoꝛ
nõ põt ðᷣs placere. Nullus & xpᷣianꝰ dʒ eẽ merca
toꝛ aut ſi voluenit eſſe ꝓijciat᷑ ab eccłia.Qui em̃
emit ⁊ vendit nõ põt eſſe ſine ꝑiurio.hec ille.Sʒ
od hec rñdet᷑ ſᷣm Alex.iij.ꝑte ſũme.alioſq; theo
logos ⁊ canoniſtas:vt in Angel.qꝙ negociatio

vel mercantia de ſe nõ eſt mala nec illicta.Sed

Chꝛy.ſupᷣ loquit᷑ execratiue ꝓ eo ꝙ pauci ⁊ ra⸗
ro ſine pctõ eã exercẽt. Juxta illð Leonis dictũ.
de pe. di. v.qᷓlitas.Difficile eſt inqᷣt int vendẽtis
emẽtiſq; cõmertiũ nõ interuenire pcm̃. Pꝛoin

de notãdũ ꝙ negociatio põt eſſe mala ex płib

a qᷣb eſt cauendũ ſᷣm allex.⁊ Tho.⁊ Antho.ꝑ.
ij.ti.j.c.xvj.ponit ſeptem rõnes.
ꝛimo rõne intenti finis cupidi
Secũdo rõne ꝑſone derici
Tertio rõne offenſiui medij
Quarto ratione loci ſacri
Quinto rõne tempoꝛis feſti
Dexto rõne iniuſti conſoꝛtij
Sewptimo rõne male acquirendi
Pꝛimo rõne intenti finis cupidi.MNã ſi qͥs pᷣn⸗
cipaliter intendit ſolũ ꝓpt᷑ cupiditatẽ negodiari
finẽ vltimũ in lucro poneñ.⁊ ſolũ diuitias in i⸗

menſum augere intendẽs in ſtatu dãnatiõis ẽ

calis.qꝛ eſt pctm̃ moꝛtale auaricie tali intẽtiõe
ↄgregare ſm oms. ¶Sʒ di. Quali ů intẽ
tione debeã negociari. Rñdet᷑ ſᷣm pᷣdictos doc.

ꝙ nõ niſi ꝓpt finẽ honeſtũ ⁊ neceſſariũ: vel vtili

tatẽ reipublice.Uñ pᷣt negociatio ⁊ mercãtia eẽ
licita Pꝛimo ꝗpter neceſſitatẽ ad ſuſtentatiõʒ
ſui ⁊ familie iuxta ſtatũ ſuũ ↄdecẽtẽ.ꝙ ſi nimis
ſuꝑflua ↄgregat ad ditandũ ſe ⁊ ſuos vltra cõ⸗
decentiã pctm eſt. Scdðᷣo põt etiã eſſe licita pt᷑
pietatẽ vt inde pauꝑibo ſubueniat vł in cauſas

pias eroget.Tercio ꝓpter publicam vtilitatẽ ne
res neceſſarie ad hoim vitã patrie deſint vł ꝓxi
mis.ſic fit fine bono ⁊ lucrũ talis ĩde licite exp
tit.nõ quaſi finẽ ſʒ quaſi ſtipẽdiũ laboꝛis ſᷣua⸗
tis alijs circũſtãtijs nõ dãnat᷑ talis mercãtia.
Scðdo illicita fit rõne ꝑſone clerici.qꝛ talibꝓhi
bet᷑negociatio.di.lxxxviij.ꝑ totũ.UVñ.ij.Limo.
ij.Nemo militãs deo iplicat ſe nego.ſecłaribo.
Tercio rõne offenſiui medij.hoc eſt mediãtibꝰ
mẽdacijs ꝑpiurijs ⁊ fraudibo. Nã ſi qͥs itẽdit ꝓ
ximũ decipere ꝑ talia mendacia notabilr pemmi
moꝛtale eſt. Secus ſi in modico.Simiłr ſiqs A ·.
mẽdacio vtitur in emẽdo vł vendẽdo vt cõßuet
ſe indenẽ:puta vt vẽdat rem ſuã iuſto pᷣcio mẽ⸗

titur ſibi ↄſtitiſſe plus qᷓ; ↄſtitit peccat venialr

ſᷣm Anthoñ.ſupᷣ.⁊ hᷣ tene.q;uis qͥdã dixerunt

eelſſe moꝛtale.verũtñ ſi ꝑiurat moꝛtaleẽ ſᷣm oẽs

O Quarto rõne loci ſacri.ſicut qñ in cymi
terio vł in eccłlia venderet᷑ aliquid. Nam ſic erre
uerentia fieret loco ſacro.Et vt ſcribit᷑ in Ange⸗
lica ſumma ĩ eccłia nõ poteſt fieri ſine peccato
moꝛtali negociatio niſi magna neceſſitas excu
ſet. vt ptʒ extra de ĩmunitate eccłie.decet domũ
dei.li.vj.iuncto.c. Relinqui nolumꝰ.de cuſto
dia euchariſtie.Et hoc ĩtelligẽdũ dicit de actua
li ↄtractõe reꝝ q̃ ſine ſtrepitu fieri nõ põt.ſecus
in ↄuẽtiõe alicuiꝰrei emede vł vẽdende poſtea.
qꝛ nõ eẽt moꝛtale pctm̃. Hec ibi. Sed quid de
cãdelis que ibi vendunt᷑.Et ibidẽ rñdet᷑ ꝙ pñt
ibi vẽdi.qꝛ ſine vbis ⁊ ſine ſtrepitu fit venditio
illa.Ancho.aũt vbi S.dicit ꝙ qͥ b faciũt ad ſatii
faciendũ deuotioni fideliũ qͥ eas offerũt in ho .
noꝛẽ dei excuſant᷑. Si aũt pᷣncipałr faciũt ꝓpter
cupiditatẽ ⁊ lucrũ nõ excuſant᷑ a pctõ.ſicut nec

in tẽplo. Hecille. Quito rõne tꝑis feſti.qꝛ hoc
ꝓhibet᷑ extra de ferijs.ca.j.Et de hoc late ſer.de
ſctificatiõe feſti.Sexto rõne iniuſti cõſoꝛtij.qñ
quis ſocietatẽ facit cum eo quẽ nouit eſſe male
cõſcientie ꝑ fas ⁊ nefas male negociari. Nã te⸗
net᷑ ꝓhibere ſociũ q̃ntũ põt vel ſocietatẽ ſoluere
⁊ de iniuſtis lucris ꝑticipare nolle. Hec Anth.
Septimo rõne male acqrendi.ſ.ꝑ vſuras ꝑ ſy⸗
moniã ⁊ hmõi negocia q de ſe ſunt mala.Silłr
ꝑ ea negocia quib homines vt plurimũ abu⸗
tuntur ad maluʒ.vt facere taxillos et chartas.
aleas:⁊ oꝛnamenta laſciua ⁊ oĩa hmõi que hõ
tenetur nõ vẽdere eis quos ſcit abuti ad pctm̃
moꝛtale:puta meretricibo.qꝛ cooperant᷑ tali in
crimine. Idẽ de baliſtas vendẽtibo vel lanceas
vel ſagittas vel gladios vel venena ⁊ hmõi de *
quib ledunt᷑ homines.ã ſi quis talia illi ſci⸗ 1¹ „*
enter vendat qui abucit᷑:penaʒ incurrit oim eiꝰ
ſcelerum tanq; cooperatoꝛ.ij.q.j.Notum. Hec
in Anchonina. èäl
Circa ſcõm de iuſta appᷣciatiõe querit᷑
Utrũ aliqͥs poſſit ſine peccato vẽdere rem pᷣeo

carioꝛi.vl emere pᷣcio minoꝛi qᷓ; vſteat iuſte.Ad .

e

ſacerdotes veteris teſtamẽti in his q̃ vendebãt

—

— —

— —

-
—
fhf f —— —

l
bi⸗
i
dd

H

nnn
ln

Bermo

ne hoc bꝛeuit᷑ rñdendo ⁊ płima q̃ circa hec docto⸗
. res tractant dimitteñ. ꝓ ſimplicib dicere ſuffi⸗
18 at tria pᷣcipua documenta. Pꝛimũ eſt ꝙ re
kalenee vt cõiter nõ licqʒ rẽ vendere vl emere ni
n. iĩ iuſto pᷣcio. UVn qͥ ſcient᷑ vendit notabiłr plus
hn qᷓ; valeat in reſpectu ad vſum nr̃m.vł qͥ minus
no. emit:peccant moꝛtałr ⁊ tenent᷑ ad reſtitutionẽ:
tb. vtptʒ ex ſũma Angelica ⁊ Antho.vbi S. Si di

n cas. Quare nõ liq; mihi ſᷣm meũ placitũ vende
eo .

eon „ qꝛ ꝓuerbiũ legale eſt ꝙ res tantũ valet qᷓntũ vẽ
16 „» di põt. Rñdet᷑ ſᷣm Antho.⁊ doc.ꝙ qᷓ;uis te nõ
SSS „*. cogat qͥs vendere.tñ ſi vẽdere vis:iuſticie regu

ne. lã pᷣuare teneris.Et cũ ðꝛ ꝙ res tantũ valet q̃n/

x „ „ tũ vendi põt.intelligit᷑ de iure qᷓntũ valet:nõ de
une faccto. vt t Ancho. de butrio. Uñ acciꝑe pᷣciũ pᷣ⸗
dis ualens eſt pctin.qꝛ j iuſticäa. Q Scõðm do
mmi cumentũ ꝙ ſᷣm iura qñ pᷣciũ q̊ vendit᷑ res exce⸗
me dit medietatẽ iuſti pᷣcij.ſeu pᷣciũ q̊ emit᷑ deficit a
/ . medietate iuſti pᷣcij: tractus eſt nullus ⁊ vicio
1o ſus.extra de emp.⁊ ven.c.cũ dilecti. Exẽpli gra.
ten Valet res decẽ floꝛ.ꝓut cõiter extimat᷑.⁊ tñ ven
ſä ditoꝛ vendit ꝓ.xvj.flo.vel cũ valet decẽ emptoꝛ
ſſto emit ꝓ q̃ttuoꝛ cũ dimidio.Et talis cõtractꝰ põt
ana ꝑ iudicẽ irritari ⁊ defectus ſuppleri. Tertiũ ẽ
ꝙ in foꝛo ↄſcie etiã mioꝛ inpᷣcio exceſſus qᷓ; me

dietas iuſti pᷣcij ſi notabilis ſit eſt pctm̃ moꝛta⸗
e le.ᷣm Sco.in.iiij.di.xv.⁊ Tho.ij.ij.q.lłxxvij.qꝛ
ibi eſt iniuſticia ⁊ ꝑ ↄſeq̃ns eſt reſtitutio facdien

nt⸗ nVnnter:qꝛ extimat emptoꝛ vlł venditoꝛ tantũ va

, in hmõi ledit᷑ pxumus in modico veniale eſt. et
i dz ſatiſfactio erogari pauperibo.xiiij.q.v.qͥ ba⸗
hoa betis. Hec Anthonina g. . .
de R circa tertiũ de fraudib varijs in negociã
nan do vt ſciat quiſq; cauere vł cõmiſſa ↄfiteri No
mal tabimus ples modos peccandi in fraudando
ſin/ DPꝛimo em̃ peccat qͥs alterãdo.i.aliã rẽ ꝓ alia
lune vendendo.vt auricalcũ ꝓ vero auro.vel vinum
nh, limphatũ ꝓ puro.vilem pannũ ꝓ pᷣcioſo.ſicut
, narrat᷑ de Ipꝛi ⁊c. Scðo bonis mala miſcen
Slr do.vt vinũ defectuoſum vino bono infundeñ.
Dÿ corꝛruptas carnes cũ ſanis vendeñ.oua vetera
ſ⸗: cũ nouis ⁊c̃.vel aromata antiquata ⁊ ſic virtu
he te debilitata ꝓ recentibo ⁊c̃. Tertio cõpaciſcen
dann do. ſ.ꝙ nullus mercatoꝝ det minoꝛi pᷣcio tales
liin maerces. Quarnto defectũ rei tacendo vel ſophi
cs „ ſticando.ſicut qͥdã dicũt ꝙ equus talis nõ aſcẽ
gide dit arboꝛẽ ⁊ hmõi. S Querit᷑ ̊ An vendi⸗

lſo; **
ncs WJ Rñdet᷑ ſᷣm Tho.õ.⁊ Antho.ꝙ ſi defectꝰẽ occul

vA tus ⁊ reddit vſum rei noxiũ puta vendit equũ
Qlaaudicantẽ ꝓ veloci.vel cibũ coꝛruptũ ꝓ ſano.
ent. tenet᷑ manifeſtare ꝓpter ꝑiculũ ꝓximi vitandũ.
co Si aũt defecus no totalr impedit vſuʒ reti necc
„
0
* —

re carius cũ nullus cogit me ad vendendũ. Et

da ab eo ꝑ quẽ fit deceptio aduertenter in pᷣcio
notabiliter. Secus ſi fiat deceptio hmõi igno⸗

lere.ſic nõ eſt moꝛtale cũ fit ꝑ erroꝛẽ.Sʒ cũ poſt
ea ꝑpendit tenet᷑ ad ſatiffactionẽ leſo. Sed cuʒ

toꝛ teneat᷑ ſemꝑ dicere defectum rei quã vendit.

reddit noxiuz. ⁊ tũc demit de pᷣcio qᷓntũ ipoꝛtat
talis defecꝰ:nõ tenet᷑ manifeſtare. Item ſi defe

ctꝰeſt manifeſtꝰputa equꝰeſt monoculꝰ:nõ te⸗
netur manifeſtare.ſʒ tenet᷑ pᷣciũ diminuere.niſi
vſus eius eſſet ꝑiculoſus vł noxiꝰ:tũc em tenet
dicere emptoꝛi illð ignorãti. Heci Anthonina
Quinto peccat exter ⁊ hoſpitibo carius vẽden
do.h̊ ptʒ extra de emp.⁊ vendi.c. Placuit.Sex
to faſificãado ſq põdus vel menſurã vł modiũ

vl monetã vł cõputatiõeʒ. Septimo fraudẽ

quõcũq; cõmittẽdo.ſ.oꝛe mẽtiẽdovel ꝑiurado.
vel oꝑe qͥcq; iniuſte faciẽdo.Exemplũ legit᷑ ex
Ceſario ⁊ in Specu.di.vj.exem.xxv.qꝙ duo cl⸗
ues Colo nieñ confeſſi ſunt pctã iniuſtaꝝ mer⸗
cationũ.⁊ dixerũt ſe nil poſſe lucrari ſine mẽda
cio:ꝑiurio et fraudibo ⁊c̃.Quibus cõfeſſoꝛ ait
Pꝛomittite talia cauere ⁊ ego ꝓmitto vobis q;
iuſte negociãdo ditioꝛes ericj. Qð cũ illi ſuſce⸗
piſſent:pmo ſlo ãno(dyabolo tẽptãte)nil ꝓfe⸗
cerũt.ſʒ ad ↄfeſſoꝛis ↄfoꝛtatiõeʒ ꝑſeuerãtes po⸗
ſtea fuerũt nimis ditati i bꝛeui.⁊ gr̃as deo ege
rũt ⁊ ↄfeſſoꝛi Rogemꝰxpᷣm ⁊c̃.

Feria.iij.poſt dñicaz quartã Sermo.xxxij.

de petõ mendacij quod ſepe naſcit᷑ ex auaricia.

J dixero quia
ſnelcio eũ(.ſ.deũ patrẽ)ero ſilłlis vo
bis mẽdax. Joh.vij. ⁊ in euãgelio

hodierno. Hec vᷣba xpᷣs dñs dixit ad iudeos

q̃ erat młtũ mẽdaces. Nã vt dicit h euãgeliuʒ:
cuʒ eis xpᷣs dixiſſet. Nemo ex vob facit legẽ qͥd
me qritis iterficere.q.d. Lex ꝓhibet occidere in

nocetẽ ſicut ſuʒ ego inocẽs. Rñderũt iudei di.

Demoniũ habes.qͥs te qrit ĩterficere.Et in hoc
mẽdaciũ dixerũt.qꝛ eũ qrebãt iterficere vt i tex⸗

tu expᷣſſe ðꝛ. Chꝛiſtꝰitaq; dñs redarguit illos

de mẽdacio vt ptʒ ĩ themate. Sʒ qm młti ſunt
etiã xpᷣiani qͥ qtidie peccãt in mẽdacio.cõtra q̊s
ſcriptura cominat᷑ pſalmo.v.dicens. Perdes
oẽs qͥ loquunt᷑ mẽdaciũ.ꝑdes.ſ.tu deꝰ.Et ideo
Ecci.vij.Noli velle mẽtiri oẽ mẽdaciũ:aſſidui
tas em̃ eiꝰnõ ẽ bona.Et hec pñt poniꝓ thema
te alio. Vñ ð mẽdacio tria myſteria ðclaremꝰ.
ꝛimũ dicitur realis notificationis.
SGcðm diditur moꝛtalis aggrauationis.
Tercium dicitur damnabilis perditionis.
TCcirca pꝛimũ de reali notificatione quid

ſit mendaciuz. Magiſter in.iij.di. xxx viij. diffi

nit ſic. Mendaciuʒ eſt falſa vocis ſignificatio

cum intetione fallendi. In qua notantur duo
que ↄſtituunt mendacium. Pꝛimũ eſt falſita

tis expꝛeſſio. Scðòðm fallendi intentio. Nam ſi
quis dicat falſum nõ intendens dicere falſum
quia ſcilicet credit eſſe verum qð tamen nõ eſt
verum:tunc nõ eſt mendacium.vt dicit Aug.
xxij.q.ij. s auteʒ. Nam foꝛmale in mendacio
eſt loqui ↄtra mentẽ,menciri em dicinr zuaſ 1

ʒ mentẽ tre. Vñ ſᷣm Raymũ.⁊ doc.Aliud ẽ di⸗
cere falſum ⁊ aliud dicere mendaciũ.qꝛ falſum
dicit qͥ ðᷣt id qð nõ eſt veꝝ:liq ipſe dicẽs credat
eſſe veꝝ. Sed mendaciũ ðᷣt ꝗᷣ dicit id oꝛe qð nõ
credit mẽte. ſed intẽdit fallere. Uñ ſi iudeus ðᷣt
xpᷣm eſſe deũ veꝝ dicit.ſitñ aĩo nõ ita credat ipᷣe
verũ dicens mentit᷑ in ſe.vt h̊ ðꝛ in Catholicon.
Eſt ̊ mendaciũ nõ ſolũ in falſo dicto ſed etiaʒ

in vero qð mẽte qͥs nõ credit.vt ðꝛ in Anthon.
Pte. ij. ti. x.c.ſ. U¶ MNotãdũ ̊ᷣ ꝓ captu ſimpli⸗

auũ ꝙ loquedo generalłr vel large menqòaciũ fit
płlib in materijs. elmo aliqn in ſolo coꝛde
nõ in oꝛe.vt ꝗͥ loquit᷑ verũ de ꝓximo qð nõ cre⸗
dit. ſicut qͥ in facẽ laudaãt.ps. Qui loquit᷑ pacẽ
cũ ꝓximo ſuo ma.autẽ in coꝛ.⁊c̃. Scðo aliqñ

mentit᷑ qͥs ſolo oꝛe:nõ in coꝛde.vt cũ qͥs dicit ſi⸗/

cut credit coꝛde.licʒ nõ ſit ſic in re.⁊ talis nõ ðᷣt
mendaciũ pꝛie nec peccat moꝛtalr:nmiſi in caſu
quo tenebat᷑ adhibere debitã diligentiam ⁊ nõ
adbhibuit.puta in actu teſtificandi vbi ꝓximo ĩ

minet notabile damnũ.vel in iudicio.qꝛ ſic eſſj

moꝛtale.vel cũ hʒ iurare.xxij.q.ij. Aniaduerten

dũ.Hec angel. Tertio qͥs mentit᷑ in noie.ſ.fal

ſe no men poꝛtãdo. Uñ An.ix.de ſiłitudinib.
ꝓ regla generali ponit ꝙ om̃e petm̃ mendadcũ
eſſe ꝓbat᷑.qꝛ qͥtiens qͥs peccat totiens deo men
tit᷑ id qð ꝓmiſit in baptiſmo.ſ.abꝛenũciare ſa
thane ⁊ oĩbo oꝑibo eiꝰ.de ↄſe.di.iiij.c.pᷣma igit᷑.
Igeo Amb. xxij.q.v. Cauete inqͥ t frẽs om̃e mẽ⸗

daciũ. Mẽdaciũ eſt xpᷣianũ ſe dicere noĩe ⁊ xpᷣi

oꝑa nõ facere. Mendaciũ eſt epᷣm vel ſacerdo⸗
tẽ vel dericũ ſe ꝓfiteri.⁊ Zᷣria huic oꝛdini oꝑani.
Hec ille. Quarto in fictione vel ſimulato oꝑe
Vñ dicto.c. Cauete Amb.ðt.Nõ ſoluʒ in falſis
vᷣbis ſed etiã in ſimulatis oꝑibd mendaciũ eſt.
qð intelligit᷑ qñ fit h̊ intẽtiõe fallendi ꝓximũ.ſe
cus ſi fiat ficcio ꝓpter bonũ. X Nimirũ ſᷣm
Alexã.ij.ij.de hypocriſi.? Bonauẽ.in.iij.di.xxx
viij. Simulatio qñ fit rõne cautele vt aliquod
malũ euitet:nõ eſt pctm̃. Sicut fec Dauid mu
tañ.faciẽ ſuã coꝛã Abimelech. Siliter qñ fit rõ

ne inſtructionis vel doctrine:nõ eſt pem.ſicut

religioſus maioꝛẽ ſanctitatẽ qᷓ; hʒ ſimulãs in ſe
obſeruãdo a diſſolutione ꝓpt p̊ vt ꝓximi bonũ
exemplũ capiant imitandi:nõ peccat:ſʒ meret᷑
vt ptʒ ꝑ Grego.xxxj.moꝛal.Sic⁊ de vᷣbis ⁊ fa⸗

ccis inſtruccoꝛijs. Jõ Aug.li.de q̃ſtionibꝛ euan

gelidis ðt. Nõ ome qð fingimus mendaciũ eſt.
qſʒ qñ fictio nil boni ſignificat mendaciũ eſt.Cũ
gũt fictio nr̃a refert᷑ ad aliquã ſignificationẽ nõ
eſt mendadiũ.ſed figura alicuiꝰ veritatis. Sic̃
aũt dicta ita fingunt᷑ etiã facta ſine mẽdacio ad
galiquã rẽ ſignificandã. Hec Aug. Exeplũ ſub⸗
iũ git ibidẽ de figuratis locutõibo in qͥb fingit᷑
aliqͥd:nõ vt aſſerat᷑ ita eſſe facũ ſicut narrat᷑.ſʒ
eã ꝓponimus vt figurã alceriꝰ qð aſſerere volu
mus.Sicut Judic.ix.iuerũtligna vt ſibi ↄſti⸗
cuerent regẽe.⁊ in multis ꝑabolis noui teſtamẽ

Feria . poſt dominica. I.

ti. Itẽ de factis cõſimiłr legit ꝙ xpᷣs finxit ſe lõ
gius ire Lu.vl.ad ſignificandũ qꝛ iturꝰerat in
celu. Hec in Anthonina vbi S. Itẽ qñ etiã qͥg
ſimulatiõeʒ facit rõne ſignificatiõis.ſic Jacoß
ſimulauit ſe Eſau ꝓ accipiẽda bñdictiõe q ſibi

a deo fuit oꝛdinata.h̊ no eſt pem̃. Sicut etiaʒ
ſi qͥs in repᷣſentatõe myſterij paſſiõis xpᷣi fingit
ſe eſſe pylatũ vł iudeũ vł xpᷣm ⁊ hmõi.nõ pec/
cat vt ðꝛ i Angelica Sʒ qn fit ſimlatio ad deci

piendũ h̊ eſt pcm̃ã. x Quinto medaciũ pᷣt
cõmitti in ꝓmiſſiõe.ſicut freq̃nter artifices faci
unt de pᷣꝑandis oꝑib ad certũ tẽpus.vl de ſol

uẽdis debitis ⁊ nõ implẽt.De h̊ ſᷣm Tho.q.cx.
artci.iij.⁊ ĩ Anthonina ðꝛ.ꝙ cũ qͥs ꝓmittit ſim/

plr. ſ. ſine iuramẽto.ſi hʒ animũ id faciẽdi qð ꝓ
mittit:nõ mẽtit̃ qꝛ nõ facit cõtra id qð habet in
mẽte.als ſi nõ itendit facere qð ꝓmittit peccat

mẽedaciter ꝓmittẽdo.ꝙ ſi itẽdit facere ſʒ poſtea

noõ facit videt᷑ agere ĩfideliter ꝑ hᷣ̊ ꝙ animi mu
tat. Poteſt rñ excuſari ex duob. Uno mõ ſi p⸗
miſerat id qð ẽ illicitũ.qꝛ ſic ꝓmittẽdo peccat.⁊
illud ſeruare nõ debet. Un Iſið. xxij.q.iiij.ca.

In malis inqͥt ꝓmiſſis reſcinde fidẽ. Alio mõ

excuſat᷑ qñ ſuꝑuenit cauſa rõnabilis nõ implẽ

di.puta nouꝰ caſus impꝛemeditat.aut muta
tio ↄditiõis ꝑſonaꝝ ⁊ negocioꝝ.ſicut apłs nõ

fuit mẽetitꝰnõ eũdo Coꝛinthim qͥ ire ꝓmiſerat.
qꝗᷣ poſtea ipedimẽta ſuꝑuenerũt.Silr Petrꝰ
di.xpᷣo. Non lauabis mihi pedes cc. xxij.q.ij.

Beatꝰ.Deniq; etiã ſi nõ ſuꝑuenit impedimẽtũ

nõ ſꝑ eſt pctm moꝛtale nõ iplere ꝓmiſſum.niſi
hm Ancho.S.ſq; q qᷣs ſe obligare intendit ad
implendũ tũctenet᷑ ſi põt de neceſſitate.⁊ maxie
dnmin io ẽ alicuiꝰimpoꝛtãtie.ita ꝙ graue dã
nũ ſe

ſeqret᷑ ex fraciõe ꝓmiſſi. Hecibi.
Z CLirca ſcðᷣm de moꝛtali grapitate mẽda⸗

cij qri᷑ Utꝝ om̃e mẽdacuũ ſit pœm.Ad qð ſᷣm
Bona.in.iij.di.xxxviij.? Rich.ibidẽ.ac Alexã.
ij.ij.⁊ doc.cõiter.etiam canoniſtas.q mẽdaciũ

ꝓPꝛie dictũ nõ põt eẽ ſine aliq̊ pctõ ſaltẽveniali.

Et ideo nulla cauſa mẽtiẽdũ eſt. Lñ veritatem
occultare põt qͥs ſine pctõ vt ptʒ ꝑ Aug.xxij.q.
ij. Neqͥ s. Sicut legimꝰ de Abꝛaã ⁊ Iſaac.vter
q; em̃ vxoꝛẽ ſuã dixit eſſe ſoꝛoꝛẽ.⁊ in h̊ nõ ẽ mẽ⸗
citꝰſʒ veritatẽ occultauit ꝓpter obuiãdũ malis.

Et hͥ mõ ſᷣm Ancho.poſſet qͥs ſine pctõ vti ver⸗
bis ſophiſticis ad obuiãdũ malis.vt dũ quis
ad moꝛtẽ ꝗqrit᷑: iterrogãtibo te an illũ videris ꝑ
illã viã trãſiſſe.tu dicas.nõ trãſiuit hinc:iten⸗
dẽs loqͥ de loco in q̊ͥ ſtas ꝓ nũc.⁊ ſic dicis veri⸗
tatẽ occultañ eaʒ.tñ in iudicio nõ liceret ſic loqͥ
ſophiſtice iuridice itrogato. Hec Antho. Sci
endũ tñ ꝓ declaratiõe vt ſciamꝰqñ peccat qͥs a .*

mendacio veniałr vel moꝛtaliter ꝙ ſᷣm Aug.?
Magiſtꝝ i.iij.ſen.di.xxxviij.mẽdaciũ diuidit᷑ ĩ

tres ſpẽs gñalioꝛes Pꝛimũ ðꝛ iocoſũ qð fit ſe⸗
rioſe.ſicut Joſeph dixit fratrib ſuis.exploꝛato
res eſtis.⁊ hmoi plura. Scdðᷣm ðꝛ officioſuz

——

hol
nen
m

ſels
Xin
4
ſbbi
na
ngr
ſec/
deci
ßt
facl
deſol
Kr.
tſim/
igdp
derin
Pecexr
poſta
nö
ſ
r
lo n
inpi
uta
Nono
ernt.
ben
0.h.
merü
m. ni
Gic ad
mune
edi

ne⸗
öfm
lai.
Hciü
niali.
Mtem
iſ.
eNer
i mni⸗
nals.
eiver/
iquis
lens

BGermo

R

qð nilłi nocet ſʒ alicui vtile eſt. Terciũ ðꝛ ꝑnicio

ſum qð ẽ nociuũ alicui notabiłr.De pᷣmis duo
.bus gñalr tenet᷑ ꝙ de ſe ſunt venialia.Sed mẽ

Naciu ꝑnicioſum de ſe ⁊ ex ſuo genere ẽ moꝛtale
Verũtñ ꝑ accidens etiam illa iocoſa ⁊ officioſa
ſit eſſe moꝛtalia. Pꝛoinde nota ꝙ in qͥnq; ca
Hi pᷣcipue iudicat᷑ eſſe mẽdacium moꝛtale ſᷣm
theologos ⁊ ↄfitendũ Pꝛimo fidei ⁊ dei cha⸗
ritati ↄᷣriando.puta qñ vitatẽ fidei occultat vel
coꝛrũpit:vt heretici faciũt ſcripturaꝝ veritatẽ ꝑ
uertendo vel coꝛrũpendo. Scðdo q̊ʒ virtuoſos
moꝛes dãnãdo ⁊ vitia admitcẽdo.puta qñ foꝛ
nicationẽ vł vſurã ðᷣt nõ eẽ pemm̃. Secus ſi ðt
aliqͥd qð nõ refert ad ſalutẽ vtꝝ ſic vł ſic cogno
ſcat᷑.qꝛ ſic veniale eſſet.vt ſi pᷣdicatoꝛ vel doctoꝛ

aliqͥd tale mentiat᷑ in pᷣdicatione vel lectura.ni⸗

ſi ſcandalũ vel ↄtẽptus eſſet annexus. vt ðꝛ in
Angeł. Tertio ꝓxio notabiłr nocẽdo in coꝛꝑe
vł rebo vł fama.ſicut fit in teſtificando ⁊ bmõꝛ.
Quarto affectu nimio mentiẽdo.ita ꝙ ꝓ nihi
lo ducit mentiri.⁊ ſi eſſet etiã moꝛtale nollet ab
ſtinere.tũc licqʒ eſſʒ mendaciũ iocoſuʒ fieret moꝛ
tale ꝓpt᷑ ↄtẽptũ. Quinto ſeandaliſando: vt cũ
qͥs aduercit ſcandaliſari alios ex mẽdado: ⁊ tñ
nõ veret᷑ publice mẽtiri etiã in ponderoſis:moꝛ
tale eſt. Sic etiã moꝛtalr peccãt ꝓnũciantes pu
blice falſas indulgẽtias ⁊ reliqas ⁊ autoꝛitateſ
ſe hꝛe abſoluẽdi mẽdacit᷑. Hecin Anth̊.⁊ ange.
⁊ Qirca ertiũ de dãnabili ꝑditiõe q̃ri᷑ Qua⸗
lib ſignis euident᷑ cõpꝛobat᷑ ꝙ deꝰ danatc ⁊ ꝑ⸗
det mendaces. Rñdet᷑ ponẽdo pla ſigna. Pꝛi
mũ abominatiõis diuie Pꝛouer.vj.O dit deꝰ
linguã mendacẽ.Et h intantũ ꝙ ſiẽ̃ ðt Anp.nõ
põt deus diſpenſare vt hõ dicat mendaciũ ſine
pctõ.qꝛ nõ pᷣt recedere a vitate pᷣma ſua.Defur
to aũt poteſt diſpenſare.qꝛ cũ oĩa ſint ſua crea⸗

ta põt dareulteri cui deus vult auferendo a gqᷓ
vult. Sic ⁊ de homicidio poteſt diſpenſare ⁊c.

Scõm ſignũ poſſeſſiõis diabolice.Nã men⸗

dax diabolũ poꝛtat in coꝛde ⁊ oꝛe.qm̃ pᷣmo dia

bolꝰ adinuenit mẽdaciũ cũ dixit.Nequaqᷓ; mo
riemini. Joh̊.viij. Mendar eſt.ſ.diabolus.⁊ pꝛ
mendacij. Tertiũ exhereditatiõis iuridice.Oꝛ
xxij.q.v.Cauete. Amb.öt.Oẽs q amant mẽda

ciũ: filij ſunt diaboli.Filijs aũt iuridice debet᷑

hereditas pꝛis.ſʒ hereditas diaboli eſt infernꝰ.
Apoc̃.xxj. Mendacib ꝑs eoꝝ in ſtagno ignis
⁊ ſulphurj.Ue g̊ talib. Quartũ ſignũ deteſta

tiõis oĩs creature.Nã mendarx cõiter exoſus eſt

hoĩbo ⁊ aĩalib.qꝛ cuilibet diſplicet ſe decipi ab
alio.⁊ nulla creatura vult mẽtiri niſi diabolus
⁊ hõ malus. Quintũ occiſiõis repentine tã in
gĩa qᷓ; in coꝛꝑe. Nã Sap.v. Os mẽdax occidit
aiam. Exẽplũ de Anania ⁊ Saphyra Acc.v.c.

qͥ repente moꝛtui ſũt ꝓpt᷑ mẽdaciũ. Rogemꝰ B̊.

Feria quarta poſt dñicam quartã Sermo.

xxxiij. de exe abili peccato periurij.

44 OD cultoꝛ
— guis l Ecvoy
ſlũtatẽ erꝰfacit hũcexaudit.ſ.deus
Joh.ix.⁊ in euangelio hodierno.
Verba ſunt dicta ꝑ cecũ natus quẽ dñs Jeſus
illüinauit. Quibo ꝓbauit iudeis ↄtradicentib

—
2*

mirackis xp̃ atq;ʒ ſctitati eiꝰ derogatib dicẽdo.
qꝛ h̊ hõ pctõꝛ eſt:ꝙ h̊ falſe mẽtirent᷑.

Nos ſem
Et h ꝓbauit ꝑ effectũ miracłoſuʒ di. Scimus
qm̃ pœoꝛes deꝰnõ exaudit Lyra.ſ.in faciendo
miracula ad teſtimoniũ ſccitatis illoꝝ. Sed ſi

q̃s cultoꝛ dei ẽ.ꝑ actũ latrie debitũ.⁊ volũtatẽ

eiꝰfacit.implẽdo mãdata.hũc exaudit.i.facien
do miracła ĩ teſtimoniũ ꝓ declaratiõe ſctitatis
ipᷣiꝰ.⁊ ſic ꝓbauit xpᷣm eẽ ſcm̃.vt ptʒ de his ĩ euã

gelio. A Excᷣͥ & dei cultus reqrit eiꝰ nois

reuerentiã et volũtas dei eſt in hoc pᷣcepto. Ns
aſſumes nomẽ dei tui ĩi vanũ Exodi.xx.qð põt
eſſe aliud thema. Et qm̃ ſᷣm doctoꝛes coiter h
pᷣcepto directe phibet᷑ ꝑiuriũ.qꝛ cũ ðꝛ Nõ aſſu
mes nomẽ dei tii ĩ vanũ.glo.iterli.dic.iur ado
ꝓ vano.i.pꝓ ĩutili vł nihilovł ꝓ falſo ⁊ hmõi.eſt
ꝑiurium. Idcirco de ꝑiurio ageñ tria myſteria
declaremꝰ?hocſermone.
Pꝛimũ dicitur execrationis.

Scõm dicitur modificationis.

LTerciũ dicitur punitionis.

,— eg

Eirca pᷣmũ de execratiõe ꝑiurij. Notandũ ꝙ;

peſſimũ viciũ ꝑiurij ẽ oib execrabile ⁊ cauẽdũ

płib rõnibo pᷣcipue trib Pꝛimo rõne ꝑiculo

ſitcat.qꝛ ꝑiurꝰ deũ cõtra ſe inuocat di. Sic me
deꝰ adiuuet.⁊ ſic ꝑ cõtrariũ ſᷣm Gull.Lugd.in
ſũma vicioꝝ tatũ eſt ac ſi di.Oeꝰ ꝑdat me ſi fal⸗
ſum dico.vñ talis ꝓpꝛio laqo ſe iugulat iuxta
illud. Pꝛouer.vj.illaqueatꝰ es verbis oꝛis tui

ſic ptʒ ꝙ eſt ꝑicłoſũ. Itẽ qꝛ ſᷣm eundẽ Buulß.
qꝛ talis ſeipᷣm dãnari eternałr exoꝛat:cuʒ dicit.
Sic me deꝰadiuuet.ſ.tanq; mẽdaces demões

q̊s deꝰdãnat.Deniq; qꝛ talis manũ ſuaʒ illã q̃

tãgit euaͤgeli vł reliqᷣas in qͥb iurat dyabolo

dat.ſimiłr ⁊ linguã falſo iurado atq; aiaʒ dya⸗

bolo dat ⁊ obligat. Unde donec ð ꝑiurio peni

teat manꝰila ⁊ lingua ⁊ aia ſunt dyaboli.?⁊ qñ
ſe ſignat manu illa vł comedixvł bibit totũ fac
manu ⁊ lingua dyabolica.vt hec dic idẽ Guil.
ſupᷣ. Ideo Ecci.xxiij. Uir multũ iurãs replebit
iniqᷣtate.et ſic plene habebit᷑ a dyabolo. B
Scðo rõne enoꝛmitatis.qꝛ ꝑiuriũ eſt enoꝛme
vitiũ.Et hoc oñdit᷑ pᷣmo.qꝛ deꝰ ꝑ ipᷣm ſũme in
honoꝛat᷑.Nã ſᷣm Aug. Jurare eſt deũ in teſtez
inuocare.ſ.locutiõis ſue.Sʒ deus eſt ſũma ve⸗
ritas q̃ mẽtiri nõ pᷣt.iõ ipᷣm inducere ĩ teſtẽ falſi

tatis eſt iniquũ ⁊ blaſfemia ðᷣo.certe hoc nõ fa

ceres vni hoi ciui quẽ ſcires ꝙ ei diſplicet mẽda
ciũ vł ꝑiuriũ.deo autẽ ſũme hoc diſplicet vt ſit
teſtis falſitatis qð eſt impoſſibile.ꝗ̊ ⁊c. Scðo

qꝛ ꝑiurare enoꝛmius ⁊ peius eſt adulterio.vx

ptʒ ꝑ Rich. ? in Ingelica. qꝛ iniuriat SS

Feria. I.poſt dominicã quartã

nteptũ. Uñ ſm Aureo. ſup. ij. dixxxix.? in An/

dei blaffemiã plꝰappꝛoximat ⁊ ſacrilegiũ q̃dã

mõ.Tercio qꝛ ꝑiuraſ peius peccat qᷓ; crucifixo

res xpᷣm crucifigetes.qꝛ illi itulerũt xpᷣo penaʒ
timmodo.iſte aũt iuoluit xpᷣm in culpã ad teſti
ficandũ.Quanto qꝛ peiꝰ peccat talis demonib
⁊ ifernalibo.qꝛ demones ⁊ dãnati credũt ⁊ con

tremiſcũt Jaò.ij.piuri aũt nõ cõtremiſcunt no
mẽ dei execrabilłr offendere.Exẽplũ babemus

ꝙ dyabolꝰ qñ tẽptauit pᷣmos ꝑentes:mẽdaciũ

q dẽ dixit di. Nequaq;ᷓ moꝛiemini.fed iuramen

tũ mendacio nõ addidit.⁊ ſic ꝑiuri peius pec⸗

cant demonibo qꝛ mẽdacio iuramẽtũ addunt.

Nã.iij.ſniaꝝ magiſter dicit.ꝙ ꝑiuriũ eſt mẽda
ciũ iuramẽto firmatũ.O ergo xpᷣiane hoꝛtoꝛ ca
ue. Tercio rõne inexcuſabilitatis.qꝛ ꝑiu
riũ nullo caſu excuſat᷑a pctõ moꝛtali.nec ex io⸗
co ꝑiurãdo.nec ex lapſu ligue.nec exvſu dũmõ
aduertit vt ifra patebit. Sed q̃rit᷑ vtrũ metꝰvł
violentia excuſet a moꝛtali ꝑiurũ. Reſpõdet᷑ in
ſũma Angelica ꝙ cõiter tenet᷑ a doctoꝛibo ꝙ in
iuramento aſſertoꝛio nõ excuſat.extra de his q̃
vi metuſq; cꝗ fiũt.c. Sacris.qꝛ nullus pᷣt abſo
lute cogi ad iuradũ falſum. Unqñ dñs mãdat
villico ad ꝑiurãdũ vterq; ꝑiurꝰ eſt.xxij.q.v.c.j.
D Lirca ſcdᷣm de modis ꝑiurandi qrit᷑.q̃/
libo modis ðꝛ qͥs ꝑiurare moꝛtałr. Reſpõdet᷑
ſᷣm doctoꝛes recolligẽdo ex ſüma Ancho.par.

—

ij.ti.x.c.vij.⁊ ex Angelica plures modos ꝓ ſim

plicibb. Pꝛimo aio cõtrariũ credẽdo:vt dum

quis iuret eſſe veꝝ quod tñ credit eſſe falſuʒ.et
ecõuerſo.dũ iurat eſſe falſũ qð credit eſſe veruʒ
Et qm̃ reaʒ linguã nõ facit niſi rea mens vt di
cit Aug.xij.q.ij. Hoies.ergo ſic ẽ moꝛtale Se⸗
cundo blaſfemis ſonando. Sicut iurare ꝑ dei
vel ſanctoꝝ mẽbꝛavituꝑioſe.⁊ ſic ſᷣm Angelicã
moꝛtale c.Nã talis laicus excoicat᷑.clericꝰdepo
nit᷑.xxij.q.j.p.Si qͥs ꝑ capillũ.Uñ iurans ex irre
uerẽtia vł cõtemptu ꝑ caput vł ocłos vł vulne
ra xpᷣi ⁊ ſanguinẽ ⁊ hmõi honeſta mẽbꝛa moꝛ⸗
talr peccat.Secus ſi cũ reuerẽtia.dicẽdo ꝑ ſcm̃
caput dei ⁊ raro.qꝛ ſic veniale. Exempluʒ legit
ꝙ qdam miles in alea duʒ ꝑ ocłos dei iuraſſet
mox ipᷣius ꝓpꝛij oculi de capite exilientes ſuper
aleã ceciderut.Cauẽdũ ergo eſt. E Tercio
cõſuetudinarie ex iocovł ex lapſu lingue ꝑiurã

do.⁊ tũc ſi qͥs aduertat ſe iurare.⁊ aduertit etiꝰ

falſuʒ eſſe qðᷣ iurat moꝛtałr peccat ᷣm Bona.

⁊ Rich.in.iij.di.xxxix.?⁊ Tho.ij.ij. Rõ.qꝛ non

dãmõ ↄtẽptũ cũ in ioco aſſumũt in teſtimoniũ
falſitatis qᷓ; ſi in neceſſitate aſſumeret᷑ vł ꝓ vtili
tate.Sed ſi nõ aduertit de altero illoꝝ.ſ.vł de

euitat diuinãꝗ irreuerẽtiã ſʒ magis auget quo⸗

dicto.licet aduertat de iuramẽto vel ecõuerſo:

puta aduertit ꝙ iurat in deo ſʒ nõ aduertit eſſe

falſo.ĩmo putat veꝝ ⁊ hmõi.i cõmuni locutiõe

nõ ſunt moꝛtalia ſʒ venialia pctã. ⁊ a foꝛtioꝛi ſi
de neutro aduertit nec deliberat.ſed totũ ꝓfert
ex ſurreptõe.niſi qͥs deliberare poſſet ⁊ tñ ↄtẽne

retq⁊ ſic moꝛtałr peccaxet etiã ex ſurreptioe ꝓpt

gelica.qñ qͥs ðᷣt. Juro ꝑ deũ:vł ꝑ fidẽ meã:ĩ ve⸗

ritate ⁊ hmõi ſine aio tñ iurandi.ſicut cõiter N

9

rat᷑ in locutiõe cõi hoĩm płimoꝝ pᷣſertim młieꝝ

nõ eſt moꝛtale pcm̃:qꝛ talis nec iurare intẽdit.

nec qbo iurat᷑ accipiũt ꝓ iuramento.Et ſiłr qui
iurãt ꝑ ignẽ vel celũ vt nõ peccent ptʒ in Angeł.

Quarto de crimine vel illicito ſe obligando.

vt de occidendo ⁊ hmõi.ſic peccat moꝛtałr iurã
do.⁊ tenet᷑ neceſſario vt nõ unpleat.xxij.q.iiij.c.
in malis (inqͥt) ꝓmiſſis reſcinde fidẽ.ſ.nõ obſer
uãdo. Hec Iſið. Quinto dubia ⁊ incerta affir
mando.Na in re dubia nullo mõ dʒ hõ iurare

alſerẽdo ꝓ vo.ſed tenet᷑ debitã diligentiã ꝑſcru

tatiõis adhibere.nec excuſat a peccato moꝛtali
ignoꝛãtia craſſa cũ poterat ſcire certitudinẽ.pᷣm
Rapy.xxij.q.v.qͥ ꝑiurat.Et ſic dʒ hõ iurare. ſcita
ꝓ ſcitis.audita ꝓ auditis.dubia ꝓ dubijs. cre⸗

dita ꝓ credit ⁊c̃.Et ſᷣm Aureo.dʒ dubia aſſere

re hano mõ.ſicut rñdet qͥs ꝓ oꝛdinandis. di.
q̃ntũ ꝑmittit hũana fragilitas.Sic em̃ aſſere⸗
re nõ eſt moꝛtale.vt ðꝛ in Angel. F Serxto
exigendo ꝑiuriũ ab alio.Uñ Augꝰ.xxij.q.v.c.qͥ
exigit (inqͥt) iurationẽ multũ intereſt ſi neſcit il
lũ iuraturũ falſum an ſcit. Si em̃ neſcit ⁊ iõ ðᷣt
Jura mihi:vt fides ei ſit.nõ eſt pctm̃.tñ hũana
tẽptatio eſt. Si aũt ſcit eũ feciſſe ⁊ cogit eũ iura⸗
re:ho micida eſt. Ille em̃ ſe ꝑiurio interimit.ſed
iſte manũ interfidendi impᷣſſit.hec ibi Sʒ di.
Quid g̊ mihi cũ ille me dãnificauit.nec vult re⸗
ſtituere ſʒ vult ꝑiurare oino. Rñdet᷑ ꝙ in iudi⸗
cio nõ debes ad eiꝰfidẽ h̊ cõmittere. Itẽ iudex ſi

cipit aliũde:tenet᷑ ſi iuris oꝛdine pot viã tene⸗

re vt nõ ꝑmittat tali ꝑiurare.ſed potius alteri ꝑ
ti quã putat veridice ꝓcedere iuramẽtũ impõat
7 teſtes adhibitos diligenter examinet. Exem
plũ bonũ legit᷑ ad id in geſtis romanoꝝ.c.cxxv
iij.ꝙ regnante Maximiano qͥdã miles iuſtus
moꝛtuus eſt.cuiꝰ pᷣdia alius miles cupidꝰ vo⸗
lens poſſidere:cartam ſcribi fecit ⁊ falſos teſtes
tres ↄduxit qui teſtarent᷑ ꝙ pᷣdia illius pecunia

emiſſet ab illo dũ viuebat. Mota ᷓlite cũ filio

defuncci ⁊ ad hibitis teſtibo: iudex pꝛudens vo
cato vno teſtiũ interrogauit euʒ ſecrete an ſciret

dñicam oꝛonẽ. Atille.Scio. Dic inqᷣt.⁊ recita⸗

uit.hunc ̊ᷓ ſtatim iuſſit intrare in domũ.Et vo

cato altero dixit ſecrete audientibo coaſſeſſoꝛibꝰb

ſic. Chariſſime ecce ſocius tuus dixit nobᷣ ita ve
rũ ſicut pr̃ noſter.iõ ſcito ꝙ niſi ⁊ tu vitatẽ fatea
ris ad patibulũ te iudicabumuſ.Iſte ;̊ putauit
ex bᷣ ꝙ ſocius ille pᷣmus eiſdem veritate aperue

rit.⁊ timẽs totã veritatẽ faſſus eſt. Quo ſeoꝛſuʒ
ſeꝑato. Tertiũ vocauit ⁊ dixit. Ecce pᷣmus vim
ita veꝝ dirit ſicut pr noſter. Secũdus qͥʒ verita
tẽ dixit. Niſi g̊⁊ tu veritatẽ fatearis patibulo iu

dicaberꝭ.Et ſic iſte ꝑtimeſcẽs vᷣtatẽ faſſus eſt ⁊
fraudẽ aꝑuit.Et ſic actoꝛ ↄuicꝰ fuit ð iniqᷣtate.
3B Kir ca tertiũ de punitiõe Notaq piurates
mulcꝭ modis puniunt᷑. Pꝛio qꝛ infames effio

ſty

unt᷑.vj.q.j.infames.⁊ ad reſtitutionẽ de dãno
nu. tenent. Scðᷣo qꝛ cõuicti ad teſtioniũ in iudicio
8 Gõ admittũt᷑ etiã poſt pniam.ibidẽ.Tertio ter/
* nibilłr mala moꝛtea deo ⁊ aduerſitatibpuniũt
a Nã vt habet᷑.ij. Regꝭxxj.tꝑe Dauid facta eſt fa
mes trib annis ꝓpt b.ſ.q Saul iuramento fi⸗
dn lioꝝ iſrł Gabaonitis firmato fracco:młtos ga
ins baonitaꝝ occiderat.nec ceſſauit fames vel ſteri
ile litas donec filij Saul occiſi ſunt. Itẽ Sedechi
H . . as poſtq; fregit iuramentũ fidelitatis facũ na
vbce 2 buchodonoſoꝛ:ſterilis effectus eſt ⁊ in nullo ꝓ
affr . ſperatus.ſʒ tandẽ captus ⁊ exoculatus. Hiere.
õ xxij. Deniq; in vita ſancti Nicolai legit᷑ ꝙ qͥdaʒ
Man . dũ artificioſe ꝑiurauit mutuatã iudeo pecũiaʒ
Nl „ „ reſtituiſſe di.h̊.eo ꝙ in baculo cauato illi tenen
ifm dui interim dederat:male fuit moꝛtuuſ.Deniq;
ſaan piluri in futuro eternalr crudabunt᷑. Uñ in ſpe
, culo hiſtoꝛiali Uincẽ.li.x.c.cxv.ðꝛ ꝙ; in Alexan⸗
lr dria q̃dã vidua ditiſſima noie Melantia in iu
,d. . dicio accuſauit Eugeniã virginem de ſtupꝛo.⁊
H ois familia vidue falſum dedit teſtioniũ. Et ec
nd ce nõ diu poſt vidue domus cũ oiby ibi exiſten
Nc tibo celica flãma fuit cõbuſta. Rogemꝰ zẽc.
röde Feria qͥ nta poſt dñicã q̃rtã Sermo.xxxiiij.ð
iann iuramento debite ⁊ licite faciendo.

H CLcepit omẽs ti/

Gdi a mmoꝛ ⁊ magnificabant deũ. Luc̃.vij.⁊
lre, .— in euãg.hodierno.Oñs ieſus poſtq;
Niddh ſuſcitauit defunctũ filiũ vidue in poꝛta ciuitat
di . Naym coꝛã diſcipulis ⁊ multitudine ppłi:acce

pit oẽs timoꝛ ⁊ deũ magnificauerũt. In q̊ͥ do⸗
cemur nos xpᷣiam ꝙ poſtq; ſcimus ex euãgelio
qm̃ xpᷣs verus deus qͥ vſq; mõ ⁊ in finẽ mũdi

e
leng * .
mpoͤat

Eien nõ ceſſat mœtuos ſuſcitare ſpũałr ⁊ coꝛpaliter
car miraculoſe.ã pᷣſertim in fine mũdi ſuſcitabit
uſus oẽs moꝛtuos hoiĩes ad iudiciũ vt fides catho⸗
/ lica tenet. Idcirco debemus timere ne ipᷣm deũ
ros offendamus:irreuerent ⁊ pᷣſertim illicite iuran
M do.ſʒ potius magnificemus ipᷣm oi reuerentia
iflo debito cultu ⁊ licito iuramenco. vt poſſit verifi
*“R“ cari in nob h̊ qð ðꝛ.Accepit timoꝛ ⁊c.ptzʒ in euã
larr gelio. Itaq; de timoꝛe dei in iuramẽto obſer⸗
nann⸗ uando ⁊ magnifica reuerentia noĩs diuini in⸗
p uocandi in ipſo:tria myſteria in hoc ſermone re
ſutp ſtant decarannaaa.
a Semo de iuramenti liciti circũſpectione.
KN cðm de iuramenti legitimi ↄditione.
Tertiũ de iuramenti aſſuefacti remediatiõe.

Itẽ ꝓ his aliud thema põt poni illð Hiere.iiij.

an⸗ . c. Jurabũt in noie meo viuit dñs ĩ veritate ⁊c.
L . a aliqs exinfraſcbluſis.
Sn . H Airca pmũ de circũſpeciõe licite iuratõis
Ornm Notandũ ꝙ exoiĩ lege ⁊ ſerie ſcpture tenet᷑ hõ vt
houn ſit valde circũſpectus in iuramẽto ad faciendũ
kt licite. Pꝛio ex lege naturali q̃ dictat hoĩ ꝙ deũ
in⸗ . ſũmo honoꝛeuereat᷑ ⁊ fidelis ſit ꝓxio iĩ ꝓmiſ⸗
cfi
—
D
—
*
ſ⸗

ganus etiã ꝑ idola iuraret:liq; peccet iurãdo:te
net᷑ tñ ſᷣuare iuramẽtũ factũ de re in ſe licita.qꝛ
fidelitas in ꝓmiſſis eſt de iure naturali.Et lic;

nõ ſit licitum exigere ab infideli inducere vt per

idola iuret.tñ ad firmãdũ pacẽ vel pactũ cũ eo
de re licita:nõ ẽ illicitũ.vti eiꝰ iuramẽto roneſq;
fidelitat ad quã ille tenet᷑.Et ſic Machabei cũ
fecerũt ligã cũ romanis vſi ſũt iuramto eoꝝ vt

credit᷑ ꝑ idola q colebãt.ſic ðꝛ.xxij.q.j.S.ſic etiã.

Vnñ dʒ hõ circũſpectꝰ eẽ in iurãädo. Scdᷣo exle
ge diuiali.qꝛ deus pᷣcepit Exo.xx. Nõ aſſumes
nomẽ dei tui invanũ.Contra qð pᷣceptũ peccat
qs dupłr. Uno mõ qñ aſſumit nomẽ dei iurã⸗
do ſine cã debita:vt ðt Lyra ibi.Scðo qñ aſſu

mit in vano.i.in falſo qð nõ hʒ firmam̃tũ vita

tis vt ptʒ ꝑ glo.interli.?⁊ Tho.ij.ij.q.exxij. J

Tertio ex lege ꝓphicali Each.viij. Juramẽtũ

mendax ne diligat:hec em̃ odit deus. Itẽ Ecci.
xxiij.c. Cir młtu iurãs iplebit᷑ iniqᷣtate ⁊ nõ diſ
cedet a domo illiꝰ plaga.Et ſi in vacuũ iuraue

rit Ly.i.ſine cã debita:non iuſtificabit᷑replebit
em̃ retnibutiõe peſſima domus illiꝰ.hec ibi.Ly.

qꝛ aliqñ etiã filij puniũt᷑ ꝓ ꝑentibo tꝑalr ꝑ ad/

uerſa. Nã ⁊ filij audientes pꝛem frequent᷑ vane

iurantẽ:oſilem modũ ⁊ ipſi acapiũt. Uñ ſᷣm ꝓ

uerbiũ cõe tles nũqᷓ; ꝓſpant᷑ poſtqᷓ; ꝑiurauerit.

Nfto ex lege euãgelicali.ptʒ Mat.v. Audiſtꝭ

qꝛ dictũ ẽ antiqs.lõ piurab. Reddes aũt dño
iuramta tua.Ego aũt dico vobᷣ nõ iurare oino

neq; ꝑ celũ neq; ꝑ trã neq; ꝑ caput tuuʒ. Hec⁊

pla ibi. Ubi notat doc.ꝙxpᷣs dñs nõ ꝓhibʒ nec

vult dicere ꝙ in niło caſu debeat qͥs iurare:cuʒ

in caſu neceſſitat ⁊ magne vtilitatꝭ rõnabilłr pᷣt
7 dz hõ iurare. Tin ⁊ ſcõs hoĩes legimꝰ iuraſſe
dauid Abꝛaã ⁊ paulũ in eplłis ſuiſ.ałs hoc ꝑti⸗
naciter dicere ꝙ nũq; liceat iurare ꝑtinet ad he⸗

refim.ſʒ ꝓhibet xpᷣs iurare ſine cã ⁊ icaute vł in

diſcrete:tã ꝑ nomẽ ði qᷓ; ꝑ creaturas:vt ðt Lyra

Nã ſᷣm Bonauẽ.in.iij.di.xxxix.⁊ cõiter logicos

Negatio pᷣpoſita ſigno vlłi eqᷣ pollet ꝑticłari ne

gatiue.UVñ xpᷣs di.n iurare oino.hũcſenſũ vult

dicere.nõ iuretoĩ mõ.vł nõ ſp.qꝛ ſine cã ⁊ neceſ
ſitate nõ ẽ iurãdũ:ſʒz aliqñ cũ debitꝭ crcũſtatijs
iurãdũ ẽ.hec in Anth. Quito lege canonicali.

Nã.xxij.q.v.Chꝛyſ.c.qͥ ꝑiurare (nqt)ꝑatꝰ ẽ añ

qᷓ; iuret piurꝰ eẽ videt᷑ coꝛã ðᷣo.Et poſtea cũ iu⸗
rat cũ ſolẽnitate guiꝰ ẽ pctm.iõ ſollicite cauẽdũ
cẽ. Sexto lege ciuili q̃ ꝓhibʒ ⁊ varie punit coꝛ⸗
poꝛalr trücãdo ꝑiuros tãq; infames.ff.de iure
iurã.⁊ płlibxꝰ. RAUltio ex lege gẽtũi ⁊ phᷣicali

Nã Areſto.j. Mecha.ðt.ꝙ iuſiurandũ apð gẽ

tiles erat honoꝛatiſſimũ ⁊ nullo mõ putabãt li
cere ↄ illud venire. Uñ Ualerius refert li.vij.c.

uiij. ꝙ Alexander dum iret ad diruendũ Lapſa
cũ ciuitatẽ:obuiauit ei qͥdã ſibi charus pᷣcepcoꝛ
Anarimenes.quẽ Alexs.ſciens ꝙ pᷣces ire ſue
oppo neret:iurauit ſe nõ faccurũ gcac ite pete

ſis. &. Pꝛoinde ſᷣm Tho. ij. ij. q. xcviij. ſi poa,z

Feria.V.poſt dominica quartã

ret. Tunc ille ait. Pꝛecoꝛ vt Lapſacũ diruas.⁊
ſic vꝛbs illa ſaluata eſt. Itẽ narrat Cirguũius.ij
eneið.ꝙ cũ Aſaricus vellet edificare Troiã ⁊ vi
dens ꝙ opus iſtud vires ꝓpꝛias excedebat: iu⸗
rauit in deo ꝙ viqʒ ſi eũ adiuuaret ſingulis an⸗
nis cerca ſacrificia offerret.⁊ ſic fuit edificata ip
ſa. Cũ poſtea a ſacrificijs deſtitiſſent illis troia

ni:ꝑ grecos funditus ſunt deleti.Et hec ſuffici⸗

ant. Un ex oib iſtis pcʒ ꝙ qͥ illicite iurat cõtra
omnes leges peccat.
LCirca ſcõᷣm de ↄditiõe iuramenti Nota ꝙ
Hſᷣm Hoſti. Goff.⁊ in angeł.ſeptẽ ſunt attẽdẽda
in oĩ iuramẽto vt fiat legitime.v.Quis cul ꝓ.qᷣ
p qð ⁊ cur quõ qñ. Pꝛimo qs põt legitime iu
rare. Et rñdet᷑ ᷣm doc.pᷣdictos ꝙ oĩs qͥ eſt doli
capax.Uñ nec pueri qͥ nõ ſunt dolicapaces ob⸗
ligant᷑ ex iuramẽto.xxij.q.v.ꝑuuli.nec etiã ad/
mittunt᷑ ad iurandũ.Silr etiꝗ nec furioſi:amẽ
tes nec ebꝛij oino. Scðdo cui fiendũ ẽ iuramẽ/
tũ. Rñdet᷑ ꝙ in iudicio iudici cõpetẽti.ſed extra
iudiciũ põt fieri cuicũq;ʒ. ¶ISed di. An
peccat ꝑſona pᷣuata q̃ c dubitat de vitate puta

qͥs ex ſuis in domo furatus ſit h̊ vel illud. ⁊ in

bmõi caſu exigit iuramẽtũ ab illis. Rñdet᷑ ſim
Aug.xxij.q.v.qͥ exigit. vemiale pem̃ eſt.qꝛ ex
infirmitate hũana ꝓcedit.Sʒ dũ ſcit veritatẽ ⁊

cogit falſum iurare ũllũ quẽ ſcit ʒꝑiuratuꝝ:moꝛ

talłr peccat.Etiõ nũq; eſt deferendũ iuramentũ
illi ↄᷣ quẽ eſt vehemẽs ſuſpicio de ꝑiurãdo.alłs
moꝛtalr peccat deferẽs.liſi hᷣ faceret qͥs vt ꝑſo
na publica ex oꝛdine iuris ad inſtãtiã ꝑtj.qꝛ ſic
ſᷣm Rich.in.iij.di.xxxix.nõ peccaret.tñ q̃ntũ iu
ris oꝛdo admittit dʒ iudex imponere iuramẽtũ
ei quẽ putat nõ ꝑiurare. Itẽ addit᷑ in Angelica
ꝙ etiã ille ꝗͥ dat iuramentũ vt ꝑſona puata iſti
quẽ ſait falſum iuraturũ:qñ iſte eſt diſpoſitus
iã ꝑiurare puta qꝛ obtulit ſe iurare.nõ peccat il
le qͥ dat:faciẽdo ex aliq̃ rõnabili cã.ſed ſi indu⸗
ceret vł cogeret nõ diſpoſitũ iurare:eſſet moꝛta
le.Et ſic intelligit᷑.c. Ille.xxij.q.v.Nã qͥ ꝑatus ẽ

ꝑiurare iã ꝑiurus ẽ ſᷣm Chꝛyb. Tertio ꝓ q̊ͥ põt

iurari. Rñdet᷑ ꝙ ꝓ re licita iuſta ⁊ honeſta. Nã

ꝓꝙ illicita puta ꝓ pctõ moꝛtali nõ tenet iuramen
tũi.qꝛ vᷣgit in interitũ ſalutis eterne. Siliter qñ
qð iurat᷑ eſt pccm̃ veniale in ſe. VUel qñ iurat᷑ ʒ
ↄſilia euãgelica.puta ꝙ nõ efficiet᷑ religioſus ⁊
hmõi.Siłr qñ iuramẽtũ exdudit opus pia in/
tentiõe faciẽdũ ꝓ deo.vt iurãs ꝙ nũq; mutua⸗
bit vel nõ erit ꝓ aliqͥ fideiuſſoꝛ.vł nõ ibitad do
mũ alicuiꝰ. Itẽ qñ vergit iuramentũ in diſpen

diũ coꝛpis magnũ vł reipublice.vt ꝙ nũqᷓ; erit
NQuarto ꝑ
qð liceat iurari. Et rñũdet᷑ ꝙ iuramẽtũ fit aliqñ
nõ ꝑ aliqð ſʒ ſolo ᷣmone.ſicut in veteri lege di.
viuit dñs.vel in noua.Teſtis ẽ mihi deꝰ.vel ve

iudex ⁊c̃. Hec ⁊ plłla in Ange.

ritatẽ dico in xpᷣo. Itẽ teſtis eſt mihi ↄſcia.vel ꝑ

deũ dico. vel ꝑ fidẽ vel ꝑ aĩaʒ. Aliqñ fit ꝑ aliqͥd

vtꝑ euãgeliũ vlł crucẽ vel ꝑſcõs ⁊ reliqas vł ꝑ

oꝛdinẽ ſacrũ.xxij.q.j.ſi aliq̃. Sed q̃ri᷑ an liceat
lurare ꝑ creaturã. Rñdet᷑ ᷑ᷣm Bonauẽ.in.iij.et
in angelica ꝙ iurare ꝑ creaturas ſic ꝙ; mnorenß⸗
in teſtẽ ſᷣm ſe.ſic nõ licꝭʒ: ne honoꝛ dei tranſferat
ad creaturã.Naã ꝑ eas iurare ſic eſſʒ in eis crede
re aliqͥd numinis rõne cuiꝰ poſſet veritas ↄfir⸗
mari.Et ſic intelligũ illud at.x.c.Dico vob
nõ iurare oino neq; ꝑ celũ neq; ꝑ trã ⁊c̃. Si tñ
creaturã inuocaret qͥs in teſtè inq;tũ relucet in
ea diuine vitatis veſtigiũ.ſic lic;.qꝛ ſic iuraret ꝑ
deũ. ſicut Joſeph dixit fratrib Per ſalutẽ pha⸗
raonis nõ exibitis hinc.i.ſic det deꝰ ſalutẽ. Uñ

iurare ꝑ creaturas ꝑ impᷣcationẽ:vt dicẽdo Ita

viuat filius meus.ſic liq;.qꝛ deꝰ inuocat᷑. Qui
to Cur.i.q̊ͥ fine ⁊ cauſa debeat iurari.Nã iurare
ſine cã neceſſitatis vel vtilitatis ꝓpꝛie vł ꝓximi:
pecm eſt. Silr iurare ꝓ illicica vel turpi cauſa.
Sexto quõ fieri dʒ iuramẽtũ. Rñdet Hiero.
ſuꝑ Hieremiã.xxij.q.ij.c. Aniaduertẽdũ ẽ inqͥt
ꝙ; iuſiurandũ hos habeat comites:veritatẽ: iu
diciũ:atq; iuſticiã.ſi iſta defuerint nequaq; iu⸗
ramẽtũ erit ſʒ ꝑiuriũ.hec ibi. Rõ ſᷣm Bonauẽ.
ſugꝑ.iij.in l̃a.qꝛ iuramentũ cõꝑat᷑ ad tria.Pꝛio
ad rẽ de q̃ fit.⁊ ſic debet᷑ veritas ↄſcie.Scðo ad
euʒ qᷣ iurat.⁊ ſic debet᷑ iudicũ bᷣ eſt diſcretio vt
diligenter aduertat ac diſcernat qͥd ⁊ q̃łr iurat.
Tertio ad cãm ꝓ q̃ fit.⁊ ſic debet᷑ iuſticia.i.cau⸗
ſa iuſta.ptʒ. Septio qñ.i.q̊ tꝑe liceat ⁊ q̊ nõ li
ceat iurare.Et rñdet᷑ ꝙ in iudicio illicitũ eſt die
bus feſtiuis iurare.niſi fieret ꝓ pace ⁊ alijs pijſ
cauſis.extra de ferijs.c.ↄqueſtus. Hec ſufficiãt
O Lirca tertiũ de iuramti aſſuefacti remedio
nota ꝙ Pꝛimũ remediũ eſt aliquã penam ſibi
ſtatuere qtiens accidit ꝑiurare. Tegit ꝙ q dam
miles in ᷣmone cõpunctus ſtatuit ſibi ea die a

carnibo abſtiner̃ q̃ die ꝑiuraſſet.⁊ ſic aſſueuit in

Iriũ. Scõð m eſt oꝛare q̃tidie vt poſſit cauere.
Vñ in dñica oꝛone pᷣma petitio ẽ. Scctificet᷑ no

men tuũ.ſ.ꝑ debitã reuerentiã hoĩm. Tertiũ ẽ

a dei punitione extimeſcere.Nã Uinc.in ſpecło
lib.xxiiij.narrat.ꝙ tꝑe Raroli magni dux qͥdaʒ
falſe iurauit ꝙ nil teneret᷑ ſoꝛoꝛib q̃ in iudicio
3 eũ erat ↄqueſte.Et ſtatim vt ꝑiurauit crepuit
medius ⁊ ſanguine ꝑ os oculos ⁊ aures ac na
res effluẽte:moꝛtuus ẽ infra duas hoꝛas. Iteʒ
in ſpec.exẽ.di.ix.exẽ.lxix.legit᷑ qð refert Oꝛoſiuſ
ꝙ; ro mani legatos miſerũt ꝓ pace firmãda. Et
gẽtes qᷓdã cũ iuramẽto pace cu eis firmata:pꝓdi
toꝛie illos occider̃t.⁊ in deteſtatõʒ ꝑiurij panis
qͥ frangebat᷑ ab eis ſanguinẽ emittebat. KRialia
etiã domeſtica cũ balatu ab eis ad ſiluas fuge⸗
rũt. Imꝑatoꝛ romãoꝝ bellũ ̊ eos mouit ⁊ eos

4 .0

in cãpo victos occidit.pᷣter. ooo.qͥ fugerũtad ¶K“m.*

mõtes.⁊ ibi illi ſtatim ↄgelati ad modu lapidũ
facti ſũt imobiles a ði vidicta. Rogemꝰg̊ᷣ xpᷣm.

Feria ſexta poſt dñicã quartã S ermo. xxxv.

de execranda vſure auarica

R

6

☛

4

——
—

—

— — — == = — —

— — — —

=22 —
— — ——

+——
— =Sãz

h

c⸗

mede
Pr
vob
Sin
Nn
me
epha⸗

i

n 4

Qui
lurare
primt:
aula.
Die.
iſ
Nou
u⸗
mani.
nſi
no N
riurar
.. au⸗
zͤroͤli
ück de
Uisp
ſuficü
fancdio
namſbi

ſuauen
aua
jicn⸗
Lamii
nſocco
Grqdu
iudico
tarpol
GSat
18 J
roful
ida. 4
npdi
nd
Biolia
fuge

rcs „

ruche,
ann
gp

o,.

4
.

Paͤcen
aes

N 1 ſi tollite lapideʒ
₰ 1 le 8 Joh. xj. ⁊ ĩ euã
hoð. Oñs ieſus ait bec dũ reſuſel⸗
tauit Lazaꝝ de monum̃to.vbi Aug.

⁊Chꝛyß.di.ꝙ dñs ieſus reſuſcitañ.laʒaꝝ fleuit
vt do ceret flere debere hoies ſuꝑ pccõꝛes tanq;

moꝛtuos in aia. Sʒ quare pᷣcepit lapidẽ remo
uere cũ poterat etiã de ſub lapide iacente reſuſci
tare.⁊ poterat etiã ſola voce lapidẽ remouere qͥ

potuit voce moꝛtuũ ſuſcitare.Utiqʒ pt myſte/⸗
riũ:ad ſignificandũ ꝙ ſi qͥs vult reſuſcitari per

pniam ad gr̃e vitã dʒ remoueri lapis.i.gꝗuitas

⁊ frigiditas coꝛdis obdurati in peccad q ſigni/
ficant᷑ ꝑ lapidẽ durũ guẽ ⁊ frigidũ. h eſt. vt hõ

velit abijcere pctm̃. Sed qm̃ auari vſurarij in
pctõ valde ſũt obdurati vt nolint deſiſtere.aut
ſi deſiſtüt nolũt reſtituere vſuras. Idcirco tłib⸗
pcipit dñs ieſus inter alios potiſſime di.Tolli

te lapidẽ.ſ.ſi vultis reſuſcitari.vide euãgelium.

Itaq; de vſura q̃ multũ viget in xpᷣiano oꝛbe

vt poſſit dici de eis illud ps.luij. Nõ defecit de
plateis eius vſura ⁊ dolus.hoc ꝓ alio themate.

Tria ergo myſteria in h̊ ſermone dedlarabimꝰ
Sean ðꝛ execratiõis. (oppugnañn.eã.
Scõm oꝛ offenſionis.
Tertiũ ðꝛ modificationis.

— .

P Lirca pᷣmũ de execratione vſure Notãduʒ

b̊ vltiũ eſt execrandũ płibo rõnib. Pꝛimo

rõne diff æillime cõuerſionis.qꝛ vſurarius val/

de difficulter põt facere veram pnie ↄuerſionẽ.

qm̃ vltra cõtritionẽ:cõfeſſionẽ:⁊ ſatiſfaccionẽ q̃
ſufficũt ꝓ alijs pctis penitẽdo vſurarius inſu
per tenet᷑ ꝙ reſtituat aliena.qꝛ vt Augꝰ.ðᷣt.xiiij.
q.vj.ſi res. Peccatũ nõ remittit᷑ niſi reſtituatur
ablatũ. Nec ↄfeſſoꝛ nec epᷣs vł alius pᷣlatus po
teſt ſibi remittere ius alienũ.ſed h̊ ipſi nolũt fa⸗
cere vt burlam euacuent.Siłes em̃ ſunt vaſcu
lo terreo in quo denarij ponũt᷑ nec extrahi ex co
poſſunt niſi frangant᷑:ſic iſti vſq; ad moꝛtẽ nõ

reſtituũt.⁊ ſic damnant᷑. Scðo rõne ampliſſi

me periclitatiõis. Pꝛimo qꝛ alia peccata acto⸗
res ſuos ꝑdunt. Gech̊.xviij. Filius nõ poꝛta⸗
bit iniqͥtatẽ patris:ſed vnuſqᷣſq; in iniqᷣtate ſua
moꝛiet᷑. Sed vſura ſicut ⁊ alia iniuſte acquiſita
tranfit de ꝓgenie in ꝓgenies obligando dãna⸗
tioni in ꝑpetuũ niſi reſtituant. Sola ignoꝛãtia
inuincibilis in b̊ habet excuſare ⁊ nõ craſſa ſᷣm
Anth.par.ij.§. QQ Scðo qꝛ oẽs ꝑticipantes
in vſura digni ſunt dãnatione. Pꝛimo notarij

ſcient᷑ ↄficientes ſuꝑ vſuras inſtrumẽta.Scðo

aduocati patrocinãtes.Tertio ſtatuta faciẽtes
ſuꝑ vſuris ⁊ iudicantes pſᷣm ea ⁊ ↄſulia pᷣbentes

ꝗYd hmõoi ſtatuta. Nã ſunt excõicati.extra de vſu

ris.c.ex graui.in clemẽti.Quarto domos locã⸗

tes ad fenerandũ ⁊ hmõi płes ꝑticpañ. Pꝛete

xea piculoſa eſt. Tertio ipſi vſurario.qꝛ omni

vice quotiens deliberate de tali ↄtractu illicito

cogitat mo ualiter peccat totiẽs. Siłiter in omi

riculoſiſſimũ vitiũ . R

vbo:in oiĩ cõputo.in oĩ nũeratione.in oĩ ſcötu⸗/
ra vel regiſtro:⁊ in omi cogitatione cũ dolet nõ
poſſe aſſequi ſuũ intentũ ſemꝑ moꝛtalr peccat
7 ſic die ac nocte vſura rodit aiam illius ad dã⸗

nationẽ: vt dicit etiã Teo papa q̊ͥdam ſᷣmone.
Quarto deniq; piclitant᷑ damnatione quicũq;

diñi ↄſentiũt ⁊ ꝑmittüt vſuras ꝓpter quotã inde

recipiendã:vel ꝓpter munera exinde ſibi ꝓueni
entia.Quinto pᷣterea ꝑiclitant᷑ etiã ↄfeſſoꝛes ſciẽ
ter abſoluentes ſine debita reſtitucione.O g̊ pe
Tertio execran⸗
da eſt rõne multimode punitiõis ⁊ maledictio
nis:vt ponit᷑ in Angelica ſũma. Pꝛimo qꝛ ſũt

infames:infamia iuris manifeſti vſurarij. Se

cũdo:qꝛ ad cõionem altaris nõ ſunt admittedi
nec ad oblationẽ offerendã. Tertio ꝙ teſtamen
ta eoꝝ nõ valent.nec dʒ aliquis intereſſe eoꝝ te

ſtamęẽtis niſi ſatiſfecerint. Quarto ꝙ ad modũ

raptoꝝ ⁊ furũ nõ ſolũ tenet᷑ reſtiture re quã ac⸗

cepit ꝓ vſuris vſurarius:ſed etiã tenet᷑ reſtitue⸗
re frucus qͥs ꝑcepit.⁊ qͥ ꝑcipi potuerunt a vero

dño ſᷣm Rich.in.iiij.diſti.xv.⁊ cõiter doctoꝛes.
Quinto ꝙ vſurarij nõ ſepeliant᷑ in eccleſiaſtica

ſepultura.extra de vſuris.c.quia in oibo. Nã ſe
pelientes tales vſurarios ſunt excõicati ipſo fa

cco:vt patʒ in cemẽ.de ſepulturis.c.eos. Hec⁊
plura in Angel.Exemplũ legit᷑ ꝙ qͥ dam diues

vſurarius cũ eſſet moꝛtuus:ipᷣm plebanus no

lebat in cymiterio ſepelire. Inſtantibo aũt pin⸗
quis illius foꝛtiter.tandẽ in h̊ ↄuenerũt ꝙ coꝛ⸗

pus moꝛtuũ poneret᷑ ſuꝑ aſinũ plebani qui nõ

fuerat aſſuetus niſi libꝛos plebani poꝛtare ad

cymiteriũ vbi plebanus pᷣdicabat.Impoſito &

cadauere ſuꝑ aſinũ nullo ipᷣm ducente ſub pati

bulũ expoꝛtauit.⁊ ibi ſtetit donec depoſuerũt. ⁊
ſic patuit ꝙ ibi ſepeliri debuit. Sʒ qͥs dicatur
manifeſtus vſurarius vt pᷣdiccas penas incur

rat. Rndet᷑ in eadẽ Angelica ꝙ ille q notoꝛius

eſt de iure ſò qꝛ ↄuictus in iudicio:ↄfeſſuſq; ð

vſuris ſponte ⁊ ↄdẽnatus a iudice vel coꝛam ſa
cerdote ⁊ teſtibo in articulo moꝛtis ↄfeſſus ſe fo
re vſurariũ.Itẽ ſi cũ h̊ qꝛ notoꝛius ẽ de facto.i.
notoꝛietate facti.qꝛ publice tenet mẽſaʒ mutuã

di oibo volentibo.qñn ̊ oĩa hec ſił ↄcurrũt tunc
mãifeſtus vſurariꝰ ẽ eᷣm Fredericũ.als ↄfeſſio

ſola extraiudicial nõ faceret maifeſtũ vſurariũ

S Lirca ſcðᷣm de offenſiõe q̃ri᷑ pmo quid ſit
vſura.Ad qð rñdet᷑ ſᷣm Goffre.in ſũma ſua.dit

finit᷑ ſic. Uſura eſt qͥcqͥd ſoꝛti accedit pᷣcedẽte in

tentione vel pacco. Soꝛs aũt capit᷑ hic ꝓ pᷣnci⸗

pali mutuata re vel capitali. Ex q̊ pt ſᷣm doct᷑.
os ꝓ regula.ꝙ vſura nõ ↄſiſtit niſi in ſolo mu
tuo vero vl interpᷣtatiuo. Uñ ⁊ a magiſtr diffi
nit᷑ ſic. Uſura eſt lucrũ ex mutuo pncipalłr intẽ/
tũ.Exẽpli gra.mutuo tibi centũ floꝛenos haci⸗
tentione pncipalłr vt aliqͥd plus recipiõ vltra il

los centũ floꝛenos:ſiue eſcã ſiue veſtẽ vł frumẽ

tũ vlł quõcũq; noĩes illud:vſura eſt vt Amb.ðt

WSl

SSð

Babbato poſt dominicã quartã

xiiij.q.iij.pleriq;. Unde ſi qͥs nõ mutuaret niſi
ſperaret ſe plus accepturũ ſola ſpes lucn etiam
ſine interuẽtione pacti vſurã facit.Excipit᷑ ſi ſpe

raret ex ̊ captare amoꝛẽ tmimõ illiꝰ vel beniuo

lentiã ⁊ hmõi q̃ nõ menſurant᷑ pecunia.Nã ⁊ ſi

mutuo tibi:vt ⁊ tu wutues mihi poſtea cñ in⸗
diguero nõ eſt vſura niſi in pactũ ducẽdo face⸗
rẽ in ̊ obligationẽ. Hec ſᷣm Tho.⁊ in Angel.
ZScõo qri qre vſura eſt danabilis culpa.
Et vſurarij arguũt in oriũ ſic.qꝛ nõ eſt ð chari⸗
tatẽ:ſed ꝓ charitate eo ꝙ vergit in vtilitatẽ vtri
uſq; ꝑtis.Cũ g ego feci ili magnã gram ⁊ cha⸗
ritatẽ mutuãdo.qre ̊ nõ licʒ vt ⁊ ille mihi refũ
dat aliquo lucro. Itè qꝛ ille qͥ accepit mutuũ a
me volutarie dat mihi aliqᷣd vel vſurã.qꝛ nullłꝰ
cogit eũ vt ad vſurã accpiat ſʒ volũtate accipit
2 dat. ⁊c. Ad hec rñdet᷑ ᷣm Tho.ij.ij.q.lxxviij
⁊ doct.qꝙ vſura nõ eſt ð charitatẽ tãqᷓ; aliqͥd in⸗
utile.ſed eſt ↄ⁊ charitatẽ tanq; vitioſum ⁊ malo
admixtũ:nec accipiens mutuũ dat voluntane
vſurã:ſed cũ q̃dã neceſſicate inq̃ntũ indiget pe⸗
cuniã acciꝑe mutuo quã iſte nõ vult ſine vſura
mutuare. Pꝛoinde ſᷣm oẽs theol.in.iiij.dil.xv.
⁊ canoniſtas:vt ptʒ in Angelica. Uſura eſt dã⸗
nabilis culpa.Et ꝓbat᷑ mo autoꝛitate leg di/⸗

uine tã veteris qᷓ; noui teſtamenti.ã ps.xiij.

ſcribit᷑.Dñe qͥs habitabit in tabernaculo tuo.i.

in celo.Et ſubdit᷑.Qui pecuniã ſuã nõ d.advſu

rã.Itẽ Eʒech.xviij.ↄſimile ðꝛ.Deniq; xpᷣs dñs
Luc.vj.ait. Mutuũ date nibil inde ſperantes
ſ.tꝑale. Scdᷣo ꝓbat᷑ rõne etiã legis nature.Uſu
ra em̃ eſt malũ in ſe ⁊ ſᷣm ſe ꝓpter qð nulla cir⸗
cũſtantia põt bñ fieri de poteſtate oꝛdinata etiã
a deo.ſicut homicidiũ vel furtũ poſſet bene fie⸗
ri in caſu ſq; ſeruato debito oꝛdine ⁊ bmõi.⁊ ſic

homicidio peius eſt malũ vſure.qꝛ eſt ↄtra rõ⸗

nẽ naturalẽ.Nã ph̊us.j.li.politicoꝝ ⁊.v.ethico

denarioꝝ:eſt maxie pᷣter naturã eo ꝙ neca na⸗
tura nec ab arte denarijs cõpetit parere denari⸗
os.Quicqͥd ꝗ̊ vtilitat ꝓuenit ei cui mutuũ de/⸗
dli:̊ nõ pecunia fecit: ſed induſtria eius qᷣ ipſa
pecunia ſagaciter vſus eſt. duʒ ̊ vltra capitale
qᷣs exigit plus eſt naturã appᷣciatiõis q̃ dedit
viro induſtriã.⁊ eſt etiã jᷣ iuſticiã ꝙ in re ꝓximi

ſui lucrũ querat ex alieno. Hec eſt rõ Scoti in

iiij.vbi ſup. Plures alias rõnes cauſa bꝛeuita
tis dimitto. Tertio ex diccamine legis canoni⸗
ce qᷓ ꝓhibet ⁊ punit vſuras: vt ſupᷣ patuit.⁊ qͥ ʒ
tinaciter aſſerit vſuras nõ eſſe pœæm ↄdẽnattan
q; herecicos.in cementi.ex graui.ſq; de vſuris.

Tertio qri᷑ vtrũ pctm̃ ſit reciꝑe mutuũ ſub

vſura. Rñdet᷑ ſᷣm Rich.in.iiij.? Tho.S.ꝙ nõ
licq; inducere aliquẽ vt mutuet ſub vſura:tñ ab
illo qͥ ꝑatus eſt facere ⁊ exercet vſuras bene liq;
mutuo acciꝑe ꝓpter aliqdðᷣ bonũ:puta ꝓpt᷑ neceſ
ſitatẽ ꝓpꝛiã vel alterius.ſed acciꝑe ꝓpt᷑ malũ:pu
ta in alea ludeñ.vel ad ſcoꝛtandũ ⁊ hmõi moꝛ⸗

tale eſt. ptz in Angelica.O vtinã deus meus pẽ

ſarẽt xpᷣiani ꝙ in h̊ peioꝛes ſũt ſudeis.qꝛ illi nõ
accipiũt vſurã ſuꝑ iudeos. ſʒ iſti ſuꝑ frẽs ſuog·
xpᷣianos accipiunt.
VU irca tertiũ notandũ ꝙ multi modi⁊ ca⸗
ſus ſunt in vſuris.ſed hic aliq̃̊s tm plus aſſue

tos in iſta patria ⁊ neceſſarios cõfiteri bꝛeuiter

ponemus. Pꝛimo vſura cõmittit᷑ aio intẽden⸗
do.ſ.pncipałr lucrũ ⁊ ob h mutuãdo.Nã ſi qͥs
pncipalius ꝓpter charitatẽ mutuat.⁊ ille ſpon
te ei ⁊ gratis aliqͥd muneris offert nõ ẽ vſura cũ
accipit᷑.nõ ꝓpt᷑ mutuũ ſed tãq; gratis oblatum
pᷣſertim ſi verbotenus h̊ expᷣmat᷑:als ſi accepta
ret ꝓpter mutuũ vſura eſſet ſᷣm Ray.Scðo cõ⸗
mittit᷑ bona fructifera impignoꝛãdo ⁊ fructus
in ſoꝛtẽ nõ cõputando:puta agrũ:poſſeſſiones
domos ⁊ hmõi.Tertio ↄſociando in ↄdiuidẽ⸗
do lucro ſed nõ in ſoꝛtis ꝑiculo:puta ulle datcti
bi pecuniã tm̃.⁊ tu ponis te ad qſtus laboꝛc.ſi
qͥd lucrarꝭ ꝑtẽ accipit.ſi aũt ꝑdis q̃litercũq; pe⸗
cuniã datã integrã reddi ſibi vult.ſimiliter ⁊ de
alia re quã extimat in capitale intelligendũ.xiiij
q.iij. Si feneraueris. Quano dilationem tꝑis
in ſoluẽdo ſuꝑuendẽdo.Nã ſpᷣm Scotũ tpᷣs qͥs
vendeñ.vſurã cõmittit:qꝛ nõ eſt ſuum. Quinto
emolimentũ a lingua expectando:vt qͥ mutuat
Apterea vt cõmendet᷑ ad obtinendũ bñficiũ ali⸗

qð vel officiũ vſura eſt. Sexto famulatũ recipi

endo ab obſeqͥo vt qͥi mutuat pauꝑi ꝓpter hb ꝙ
laboꝛet in agro vel vinea vel alio ſᷣuitio.c.ↄſu⸗
luit.de vſu. Septimo granũ vel bladũ vetus
mutuando ꝓ nouo redpiendo ſi facit ꝓpter me
lioꝛationẽ obligando de ſoluendo nouo eadeʒ
menſura vſura eſt:vt in Angelica. Exẽplũ fina

le narrat᷑ in Ancho.ꝑ.ij.ti.j.c.vj. qͥdã vſurariꝰ

de lecto ſuo ſubito exiliens dixit. En raptus fui
ad iudiciũ dei ⁊ audiui iudicẽ cõtrã me ſniam

rũ ðt.q vſura quã vocat achatos.qð eſt ꝑus tuliſſe vt demones in me ptãtem habeant eo ꝙ

vſq; mõ nolui penitere.Tũc feſtinant᷑ ad q̊ddã
monaſteriũ cucurrit.Cũq; eũ ad pniaʒ ⁊ ſpem
miſericoꝛdie monerent nil ꝓfecerũt. Tandẽ ho
ra ſexca ꝓpinqͥ eũ ducebãt domũ ꝑ pontẽ tran⸗
ſien.⁊ viderũt nauẽ q̃ndã ꝑ fluuiũ aſcendentes
curſu rapido a nullo vt videbat᷑ ↄducta: ſʒ ſoli

vſurario videbat᷑ eſſe demonibo plena.Qui ait

Ecce veniũt demões vt ad ſupplicia me rapiãt.
Statim aũt de manibo illoꝝ raptus in nauim
ꝓiectus clamãs.Ue mibi ve.diſparu it. Roge⸗
mus ̊ xpᷣm ⁊c̃.

Sabbato poſt dñicã qᷓrtã Ser. xxxvj. de fur

to mulciplici ⁊ rapina in bonis etiã moꝛtuoꝝ.

Wi ſequiturme

q noõ ambulat in tenebꝛis:ſʒ habebit lu⸗
men vite Joh̊.viij.⁊ in euãge.hodier.
Uerba ſunt ſaluatoꝛis nr̃i ieſu.q bo docet nos

ipᷣm ſequi fide foꝛmata charitate:at expoõit ¶y.

*

N
no
oa.

,
ſue
er
/
s
von
li
um
Pra
(/
us
nes
ici,
Nn
l
de
i
s
s
no⸗
not
li,

leho
mn/
mes
ſoli
lat
pi
vu
ge⸗

fur
o⸗

e
in
nos

1

1
1

ſ⸗

●

Bermo

⁊ ſic nõ ambulabimus in tenebꝛis ignoꝛãtie 2

vitioꝝ ſʒ habebimus lumẽ vite.ſ.eterne in pꝛia
Sʒ qm̃ miti ſũt mali xpᷣiani qͥ nõ ſequũt᷑ xpᷣm:
ſz ambulãt in tenebꝛis vitioꝝ int᷑ q̊s ſũt płimi
fures ⁊ raptoꝛes qͥ ſolẽt in tenebꝛis etiã coꝛꝑali
bus ambulare ⁊ ꝑ pcã lumẽ vite eterne ꝑdere.

Vnñ qꝛ de furto ⁊ rapina in b̊ ſᷣmone reſtat agz

dũ. Pꝛo qͥ aliud thema.j.Coꝝ.vj. Neq; fures
neq; auari neq; rapaces regnũ dei poſſidebũt.
Idcirco de ipſo furto ⁊ rapina declaremus h̊
ſermone tria myſteria.

ꝛimo gnalr de furũ ⁊ raptoꝝ offenſione.

Scdo ſpẽaliter de moꝛtuoꝝ ſpoliatione.
Tertio differenter de modoꝝ variatione.
XCirca pmũ generalr de offenſiõe furũ ⁊ ra⸗
ptoꝝ vt moueant᷑ ad deteſtandũ qrit᷑. vñ ꝓbat᷑
furũ ⁊ rapina foꝛe moꝛtalis ⁊ guis culpa.Rñ
det᷑ ᷣm doc.? Antho.pte.ij.ti.j.c.xiiij.q; płibus
rõni.Pꝛimo qꝛ quiter ledit charitatẽ q̃ eſt vi
ta ſpũalis aie.⁊ ſic eã occidit.Nã eſt ↄ dei chari
tatẽ ⁊ etiã ̊ ꝓximi dileccionẽ vt infra.Scðo qꝛ
guiter offendit ↄ iuſticie eqͥtatẽ. Nã iuſticia ẽ q̃
reddit vnicuiq; qð ſuũ eſt.vt etiã ðt Ber.⁊ Tul

lius. Iſti nõ reddũt ſed auferũt alienum.g̊ ⁊c.
Tertio qꝛ peccat ↄ̊ legũ vniuerſitatẽ. ã pᷣmo

duplr offendit decalogũ diuinalẽ vbi duo pᷣce
pta ponũt᷑ õ̊ h.ſ. Nõ furtũ facies.vbi ꝓhibetur

ois vſurpatio illicita rei aliene:vt ðᷣt Aug.xiüij.

q.v.penale⁊ ſic noĩe furci intelligit᷑ etiã rapina
ꝓbibita. Itẽ aliud pᷣceptũ.Nõ ↄcupiſces rẽ ꝓxi

mi tui.⁊ ſic qᷓdrupłr peccat.qꝛ ↄ deũ dupłr traſ
grediendo duo pᷣcepta.⁊ ꝓximi charitatẽ etiã

duplr. Scðo offendit õ legẽ naturalẽ q̃ öt.QOð
tibi nõ vis fieri alijs nõ facies.Tertio ↄ ꝓphalẽ
vt ptʒ. Quarto legẽ euãgelicalẽ.Mat.xxij.Di
liges ꝓximũæc̃.Quito õ legẽ apłicalẽ Roꝝ.xiij

Plenitudo legis eſt dilectio ⁊c. Sexto legeʒ
canonicalẽ q̃ multipłr ꝓhibet ſub penis guib

Nã ſᷣm canones excõicant᷑ raptoꝛes maniteſti:
vt ptʒ.vj.q.iij.placuit. Itẽ raptoꝛibo ⁊ eciã furi

bus denegat᷑ pnia niſi reſtituãt ablata.⁊ ſi de⸗

cedant impenitẽtes viaticũ ⁊ ſepultura eis ne⸗
gabit᷑.excra de raptoꝛibi.c.ſuꝑ eo.Deniq; tã di⸗
ſtricte ꝓhibet᷑ nõ ꝑmittit canon ⁊ ſcpᷣtura fu⸗
rari etiã ꝓpterea vt elemoſynas faciat: qᷓ;uis ſit
vſurarius cui furat᷑.⁊ ſi furatꝰ qͥs eſt tenet᷑ reſti
tuere.xiiij.q.v.c.foꝛte aliqͥs.⁊ in Angeł.Septio
peccat ↄ legẽ ciuilẽ q̃ turpi moꝛte ↄdẽnat fures
⁊ raptoꝛes.O ̊ qͥd putamus q; acerbe puniãt᷑
in inferno. ? Si aũt qrat᷑.qͥd hoꝝ guius

ſit pctm̃ ⁊ guius in inferno cruciet᷑ an furtũ an

.„ Vpbina. Rnet ſᷣim Tho.ij.ij.q.lxvj.Et in An⸗

thonina.qꝙ rapina eſt guius pem.ꝓpterea ⁊ G/
uius punit᷑ etiã ſᷣm leges. Rõ.qꝛ ꝑ rapinã non

ſolũ infert᷑ ꝓximo ĩ rebb dãnũ vt in furto.ſʒ etiãẽõ

infert᷑ violentia ⁊ iniuria ꝑſone. Uerũtñ hoĩes
vanigłioſi plus verecũdant᷑ de furto: cũ tñ ve/⸗

raclter deberẽode rapina plus erubelſcere. qꝛ ve

. XzXXVI

recũdia eſt de turpi actu.iij.ethicoꝝ.⁊ rapina ẽ
turpioꝛ. Sed qꝛ in rapina magis apparet exte⸗
rius ſtrenuitas q̃dã virtutis ſue coꝛꝑalis binc
eſt ꝙ minus verecũdant᷑.hec ibi. Sed qm̃ mł⸗
ti ſerioſius peccãt rapiendo bona moꝛtuoꝝ q̃ꝝ
ſunt executoꝛes in teſtamentis. Idcirco de hbo
gemud in ſequẽtibo. MMA
LEirca ſecũdũ ſpẽalr de moꝛtuoꝝ ſpoliatio
ne qᷓ;graue ſit ̊ pcm̃ ondit᷑ pliborõnib. Pꝛi
ma rõ ẽ abominatiõis dei ſpẽalis.Eſa.lxj.Ego

dñs amans iudiciũ ⁊ iuſticiã:?⁊ odio hñs rapi

nã in holocauſto.qꝛ talis rapit ex his q̃ ſunt ec
dleſie legata vel in pias cauſas ad ſacrificandũ
deo. Ro.qꝛ q̃nto amabiłẽ ſeruũ regis depᷣdare
ris vel ſpoliares:tãto plus regis odiũ incurre⸗
res. Sʒ exñtes in purgatoꝛio ſunt deo grati
electi ſpẽałr. Jõ etiã Eſa.iij. Rapina paupis in
domo vẽa qre atteritis ꝓpłm meũ dicit dñs ⁊c.
Pauꝑꝛima qͥppe eſt aĩa in purgatoꝛio.qꝛ nõ pᷣt
aliũde ſe iuuare ⁊ liberare niſi ꝑ ſuffragia:⁊ hiſ
tales fraudant᷑.q̊ tales ſũt deo odibies. Se
cũda rõ excõicatiõis legalis:qꝛ ↄciliũ ðt.xiij.q.
ij.c.Qui oblationes inqͥt defunctoꝝ aut negat
eccleſijs aut difficulter reddũt tanq; egentiũ ne
catoꝛes excõicent᷑.⁊.c.ſe.in textu cũ glo.tales di
cunt᷑ fures:homicide:⁊ ſacrilegi.raptoꝛes ⁊c̃.
Rõ aũt dictat ꝙ pᷣ his ſũt adhuc peioꝛes.qꝛ ili
nocent viuis in rebo vel coꝛꝑe qͥ pñt ſe ſubleua
re.ſed iſti nocent aĩe qᷓ cruciat᷑ acerbiſſimo igne
qᷓ;diu liberat᷑ aliũde:⁊ eſt pauꝑꝛima. Tertia
rõ diabolice crudelitat.qꝛ ſicut diabolus vulc
toꝛqueri aĩas:ſic ⁊ iſti. Et peioꝛes ſũt in h̊ ꝙ cũ
illi toꝛqueãt aias repꝛobas:iſti toequeri ꝑmit⸗
tũt electas in purgatoꝛio tãdiu. UVñn etiã phus
iij.rethoꝛice ðᷣt.ꝙ qͥ moꝛtuos ſpoliant:aſſilant
canibo qͥ moꝛdent lapides.ſ. ſe ꝓiectos ex cru
delitate.ſic fit moꝛdendo dentes ꝓpos ledũt
⁊ ſic iſti ꝓpꝛiã aiam. Ultima rõ iuſte punitõis
eternalis.ã ſᷣm iuſtas leges heres nõ ſfᷣuans
teſtamẽtũ ꝑentis defuncti eſt expereditãdus.xx
q.j.ſilueſter.⁊ in autẽt᷑. Ut cũ de appłone cogno
ſctt᷑.S.cauſas.Sic iuſte tales executoꝛes mali ⁊
heredes de celeſti patria exhereditãt᷑. Itẽ qꝛ dei
iuſticia dãnat qͥ pauꝑibanõ dant ꝓpꝛia ꝓ deo. SF
plus dãnat illos qͥ auferũt bona paupeꝝ aiaꝝ
de his alibi latius.
⁊ Lirca tertiũ de modoꝝ variatiõe ⁊ differen
tia notemus aliq̊s caſus ꝓ doctria vel modos
de qͥb ↄfeſſio eſt faciẽda ſpecialius. Pꝛimo de
filio familias furãte a ꝑente.Nã ſᷣm Ancho.ꝑte

72

ij. ti.j.c.xvy. Si aliqͥd notabile de bonis ꝑentuʒ

abſtulit ̊ volũtatẽ eoꝝ furtũ cõmiſit ⁊ moꝛta⸗

le ẽ:ac tenet᷑ reſtituere.⁊ foꝛtiꝰemacipatꝰtenet᷑ ni
ſi hꝛet remiſſionẽ a ꝑentibo ᷣm Ray. Scðo de
vxoꝛe.ſi ↄtra voluntatẽ mariti occulte de bonis
illiꝰin notabili qᷓntitate ðdit ↄſanguineis ſuus
vel in vanitatib expẽdit moꝛtale furtũ cõmiſie
niſi in excrema neceſſitate aliciuꝰ⁊ ſine notabi⸗

Dominica de paſſione

li detrimẽto ſtatꝰſui dediſſet. lxxxvj.di. Nõ ſacj.

qꝛ rũc põt etiã cõtra voluntatẽ viri dare. AA
Sed qrit᷑an vxoꝛ poſſit dare elemoſynã vel ꝓ
pijs cauſis dare ſine conſenſu viri. Rñdet᷑ ᷣm
Anchoñ.vbi ſupꝛa.⁊ ĩ Angelica.ꝙ pñt in plu⸗

ribo caſibo. Pꝛimo ĩ caſu extreme neceſſita in

pauꝑevt pᷣdictũ ẽ. ? Scðo.ſi habet ꝑafernalia:

hᷣ eſt quecũq; habet vxoꝛ pᷣter dotes.vt ſũt ſuc⸗
ceſſiões hereditarie vł legata ei factavł donata

⁊ hmõi.qꝛ ſua ſũt.Tercio.ſi lucroſa ẽ:puta ſcit

aliquã artem.vt aurificiũ:lanificiũ:ſ. erificiuz 2
hmõi.tũc de lucro ſuo pᷣt dare notabiłr. Quar
to.ſi vtiliter gerit negociũ viri:puta qꝛ videt vi

rũ crudelẽ ⁊ ſceleratũ vt deꝰ auertat ꝑicula dat
elemoſynas ſicut fecit abigail.j. Reg.xxv.Qui⸗
to.ſi cõiter cõſueta dat:puta de pane:de vino ⁊
hmõi q̃ cõiter ↄſueuerũt viri ↄcedere eis erogã

da familie.Et licet talia viri aliqñ ꝓhibeant de

bet ſibi foꝛmare ↄſciaʒ ſᷣm Roð.⁊ Jaco.ð lau⸗

de.qꝙ icendãt ꝓhibere ſic eas a nimio ⁊ nõ ato
to. Sexto.ſi aſſignatũ hʒ certũ qͥd ſibi a viro ꝓ
victu ⁊ ex his dare pᷣt. Septimo.ſi domꝰ diſpe/⸗
ſatio ꝑtinet ad vxoꝛẽ dũ ſq; fatuꝰeſt vir.vel ab/⸗

ſens vł ꝑegrinans ⁊c. Hec ſᷣm Pet᷑.de paluð.

pᷣter hos caſus furtiue dãdo.peccãt ⁊ tenent᷑ re

ſtituere. Tercio mõ de genita ꝑ adulteriuʒ ꝓle
vł alienũ ꝑtũ ſupponẽte.ſlã qᷣcqͥd vxoꝛ expẽde
ret ꝓ nutritiõe ⁊ gubernatiõe iliꝰpoſtq; iama

puericia excreuit furtũ cõmittit.⁊ ad id in quo

ſuccederet putatiuo pꝛitenet᷑ totũ reſtituere q̃n
tũ poſſibile ẽ.⁊ quõ debeat in h̊ ꝓcedere ↄfeſſo
ribo relinj. BB Quarto de inuẽtiõe. Nã
Aug. xiiij.q.v.c.Si qͥ deinqͥt iueniſti ⁊ nõ reſti

tuiſti:rapuiſti. Unð debet ꝓcdamarl.⁊ ſi necſic
ſci᷑ cuiꝰeſt debec in pias cauſas dari niſi ipᷣe in
uẽtoꝛ eẽt młtũ pauꝑ.qꝛ tũc de lInia ↄfeſſoꝛĩ ſibi

poſſet retinere.Quinto de ꝑticipatiõe.Nã hᷣ fit
pluribo modis.v. Juſſio ↄſiliũ oſenſus palpo

recurſꝰ. Participãas mutꝰnõ obſtãas nõ mani

feſtãſ.Et quõ tales tenẽt᷑ reſtituere habes pᷣmo
q̃drageſimali ſ̃ᷣmõe.xliij.E. Ultimo de iniq̃ de
ceptiõe in artificio vł i ſocietate negociatiõis et

hmõi q̃litercũq; fraus fiat furtũ eẽ põt.Exẽplũ

finale ex Ceſario legit᷑ in ſpeculo di.vj.exẽ.ciij.
Religioſus qͥdaʒ retulit ꝙ dũ adhuc q̃ſi puer
ĩfirmatꝰ expiraſſet angelꝰaiaʒ iudici pᷣſentauit.
cuiꝰ vultũ iratũ ꝑ velamẽ vidit ⁊ dyabolꝰ accu⸗
ſauit di. Puer iſte obolũ a germano ſuo fura⸗
tus ẽ nec penituit.g̊ dãnari debet ſᷣm iuſticiaʒ.
XpC̃s rñdit. Juſticia mea ẽ cũ mivᷣicoꝛdia.nõ de
bet ̊ ꝓ tãto dãnari ſʒ purget᷑. Uñ ꝓiectꝰi igneʒ

purgatoꝛij indicibiles penas ſenſit.poſt hoꝛã

iteꝝ iudici pᷣſentatꝰ vidit clare faciẽ xpᷣi ⁊ cuʒ eo
beatã vᷣginẽ ⁊ ĩ circũitu młtitudinẽ ãgeloꝝ ac
ſccõꝝ oim in ſplẽdoꝛibo maximis.qͥb petẽtibꝰ

reſtituta eſt aia coꝛꝑi.mirãtibo cũctis qͥ aderãt.

⁊ videñ.ſigna in eo crediderũt dictis eius.tan⸗
dẽ ipſe tã amoꝛe głie qᷓ; timoꝛe pene exꝑte incra

ult religionẽ. Rogemus gᷓxpᷣm ⁊c̃.

Dññica de paſſiõe in mane Sermo rrrvi. F
iniqua auaricie cupiditate gñałr cũ filiaboſu

Wlerũt lapides
t? uiudei vt iacerẽt in eũ.ieſũs aũt abſcõ⸗
dit ſe ⁊ exiuit de templo Joh.viij.⁊ i

euangelio hodierno. Chariſſimi ſctã ecckia ho⸗

dierna diẽ vocat dñicã de paſſione.quia hodie
diffinierũt iudei in ſuo ↄdlio interficere dñũm ie
ſum poſtq; feria ſexca ꝓxime pᷣcedenti ſuſcitaue

rat laʒaꝝ a moꝛtuis ꝓpter qð miraculũ manife

ſtũ multi credebat in ieſum. ⁊ in ſignũ huiꝰ ec⸗
cleſia in illa feria ſexca legit euãgeliũ de reſuſci⸗
tatione lazari.⁊ hodie euãgeliũ legit quõ xpᷣm
voluerũt actu lapidare iudei.Sed xpᷣs volens
moꝛtẽ crucis pati abſcondit ſe ⁊ exiuit de tẽplo
In q̊ faco ᷣm Aug.⁊ Bedã deſignat᷑ myſteria

liter ꝙ ſicut iudei q erant coꝛdis lapidei.qꝛ in

pctis obdurati voluer̃t xpᷣm lapidare:ita ⁊ mł⸗
ti xpiani obdurati xpᷣm lapidare volũt. Un Be
da. Quotq̊t malas cogitatiões ⁊ affectiões qͥs
in coꝛde aſſumit:tot lapides in ieſum mittit vł
ꝓijcit vt ipᷣm extinguat in ſeipſo.⁊ ſicieſus a ta⸗
lib ſe abſcondit.⁊ de tẽplo coꝛdis illiꝰ exit. Sʒ
⁊ Jug. ait. Ue illis a qrũ lapideis coꝛdibo deꝰ
fugit.ve ſq; eterne dãnatiõis. Uideamꝰ ̊ textũ
euagelij. Exqͥ ð auaricia reſtat nob fano ꝑ quã
młti etiã xpᷣiani lapidant ſpũałr ieſum ⁊ expel⸗
lũt de tẽplo coꝛdis ſui. Idcirco de ipſa tria my⸗
ſteria in hoc ſᷣmone decaremus.
Aliud thema ex inſcriptis autoꝛitatib in ſex
mone iſto poteſt accipi. S
Pꝛimũ ðꝛ deteſtationis
Scðm ðdꝛ offenſionis .
Tertiũ dꝛ modificationis
A irca pmũ de auaricie deteſtatiõe notan⸗
dũ ꝙ h̊ vitiũ eſt maxime deteſtabile ꝓpter pluri
mas rõnes ſᷣm doctoꝛes. Pꝛimo rõne multi⸗
plicis maledictõis.qꝛ in ſcptur nõ inuenit᷑ ali
qͥd vitiũ cui tã multipłr ve maledictioq; eterna
denũciet᷑ ſicut auaricie.⁊ ptꝭ inductiue Pꝛimo
in lege diuia q̃ ꝓhibet effectũ ⁊ affectũ.⁊ ſic du⸗
plex pᷣceptũ ponit ̊ auariciã qð nõ facit alia
taliter. Nã pᷣcipit Nõ furaberis.q̊ pᷣm Aug.ꝓhꝛi
bet᷑ oĩs vſurpatio rei aliene.Et iteꝝ pᷣcipit.fon
ↄcupiſces rẽ ꝓximi tui Exo.xx. Uñ ⁊ Deut᷑.xx/⸗
vij.ðt. Maledictus qͥ tranſfert termios ꝓximi
ſui.Lyra.vt ſic furet᷑ ꝑtẽ terre ꝓximi ⁊c.Et ibidẽ
Maledictꝰ qͥ accipit mũera.ſ.vt ꝑuertat iudi⸗
ciũ ⁊c̃. Scðo in lege ꝓph̊ica młtipłr maledicit᷑
Eſa.v.ve qͥ domũ ad domũ ↄiũgid ⁊ agꝝ agro
copulac.Et.xxxiij. Ue qͥ pᷣdar none ⁊ ipſe pᷣda⸗
ber. Itẽ Abachuc.ij. Ue qͥ młtiplicat nõ ſua vt
qͥd ↄ gregat ↄ ſe dẽſũ lutũ.bið. Ue qͥ ↄgregat
auariciã domui ſue.Plures alias in ꝓphetis ꝑ

tranſeo. B. Lertio in lege euggelica. Iſam

7

lle

ic
mo⸗
neſc
bon
ſom

Bermo

Luẽ.vj.xpᷣs ðᷣt.Ue vobis diuitib qͥ habetis h
ſolationẽ vꝛam. Etſᷣm Hiero.vbicũq; ĩ ſacra

(oͤtura ve denũciat᷑ ſemꝑ maledictio eterne dã
naionis deſignat᷑.ꝗ̊ ⁊c̃. Pꝛopterea idẽ dñs ie⸗
ſus admonuit nos Luc.xij.di.ſic. Uidete ⁊ ca⸗
uete ab omi auaricia.Et ſubiũxit exemplũ ter⸗
9 ribile de hoc ꝙ auari ſepe inopinate ⁊ moꝛte re
il pentina moꝛiũt᷑ de diuite qͥ di. Ampliabo hoꝛ⸗
o, rea mea ⁊c.Et dictũ eſt ei.Stulte hac nocte repe
de . tent aiam tuã ate:⁊ que ↄgregaſti cuiꝰ erũt.hec
nie ibi. Ecce maledictio moꝛtis ſubite. Quarto in
e „ N lege apłica. Jac.vlti.Agite nũc diuites:ploꝛate
lſe * : vlulantes in miſerijs ꝗᷓ adue.vobis.diuitie.v.

M „ putrefacte ſunt aurũ v.⁊ argẽ.eruginauit ⁊ eru

” go e.in teſtimoniũ vobis erit.ſ.dãnatiõis ⁊ mã
n dqucabit carnes v.i.affliget coꝛpus cũ aia poſt
ns iudiciũ. Itẽ Apoc̃.viij.Ue ve ve habitantib in
terra.ſ.ꝑ totalẽ affecum terrenoꝝ. Et ðꝛ ter ve.
4. Pꝛimũ in aia. Scð m in coꝛpoꝛe poſt reſurre⸗

ctionẽ.Tertiũ in tꝑaliũ bonoꝝ ſimul ⁊ celeſtiũ
puatione. Ideo Aug.Ue illis qͥ ſic viuũt vt au
Ge geant res pᷣerituras vnde amittant eternas.hec
Ule. E Scòo deteſtanda eſt ratione inſatia

bilis appetitiõis. Nam Ecc̃s.v.ſcribit᷑. Auarus
nn nunqᷓ; implebit᷑ pecunia.Et Boe.ij. de oſol. ac
6 OQuidiꝰ pmo faſtoꝝ ↄcoꝛdit᷑ di.ꝙ ſi hoi tot da

de rent᷑ opes (vel aurei) t ſunt arene maris. ⁊ q̃t
ſydera celi:adhuc coꝛ humanũ ſemꝑ cuperet di

n tari płibo. Si petas cur hoc.rñdet᷑.ꝙ h̊ eſt pꝛio
nn ꝓpf᷑ aĩe credtionẽ ad imaginẽ dei.ideo ipᷣius ap
Nl petitũ nõ põt ſatiare aliud q; ſolus deus.ſicut
n cera ſigillata nõ bene ↄuenit implere niſi figu⸗
, rã ſui ſigilli q̊ eſt figurata.Alia rõ eſt ꝓpter aua⸗
n „ „ ricie igneitate:qꝛ ignis ſq; auaricie nunq; diat:
ſufficit. Pꝛouer.xxx.Nã ignis ꝑ appoſitionẽ li⸗
gnoꝝ nõ extinguit᷑:ſed creſcit ⁊ auget᷑ in infini⸗
tũ.ij. de aia. Sic auaricia nõ extinguit᷑ appoſiti
one diuitiaꝝ ſed auget᷑. Unde.j.policicov.c.ij.
un, Appetitus pecunie eſt infinitus nec eſt terminꝰ
r nec finis pecuniatiue. Itẽ dicit Juuenalis.lib.
nuli/ liij. Creſcit amoꝛ numi q;tũ pecunia creſcit. D
toli Tertio rõne ꝑiclitatiõis.qꝛ fere totus mũdꝰ
D hoc vitio ꝑiclitat᷑ ⁊ diaboli laqueo capit᷑. Nam
vimo j.Thimo.vj.Qui volũt diuites fieri incidũt in
du laqueũ diaboli ⁊ in deſide.mul.⁊ no.q mergũt
ala in ꝑditionẽ.⁊ daret de om̃i ſtatu ſeculariũ regũ
gpbi pᷣnapũ mercatoꝝ nobiliũ ⁊ ignobiliũ. Itẽ eccle
ſſon ſiaſticoꝝ pᷣlatoꝝ ſacerdotũ clericoꝝ doctoꝝ ⁊c.
er⸗ Iteʒ monachoꝝ ⁊c̃. In qͥb impletũ videmus
Pimi llud Hiere.vj. A minoꝛe vſqʒ ad maloꝛẽ om̃s
bide 4 auaricie ſtudent.⁊ a ꝓpheta vſqʒ; ad ſacerdoteʒ
iudi⸗,* cũci faciũt dolũ.Deniq; hoc vitio captos dia/
iu * ) bolus ꝑiculoſius tenet vt nõ euadant vſq; ad
ag „ %W moꝛtẽ:qꝛ vt Hiero.ðt.Cũ cetera vitia in hoie ſe
S neſcant:ſola auaricia iuueneſctt. Et qꝛ Guitate
B ꝭ ponderis aun ⁊ argentitrabunt᷑ deoꝛſum in in
ner fernum. Uñ q̃nto de ꝓfundioꝛi terre viſcere tol
gs lunt᷑:tanto p us fetent d exurunt᷑ in furno.qꝛ
ſow
—
4 *
2 .— .

tiũ aurũ eſt infernus.

riat᷑ om̃i ꝓximo pᷣſertim pauꝑiꝓpj
punit auarũ. Uñn legit᷑ exẽplũ etiã apud phᷣos

XXXVII

appꝛopinquãt płꝰ ad ignẽ ſulphureũ inferni.et
ſic dat᷑ intelligi etiã ex h̊ ꝙ locus auare diligen/
E Quarto rõne iniu
riatiois.qꝛ h̊ vitio ſũma fit iniuria. Pꝛimo di⸗
uine maieſtati eo ꝙ auaricia eſt idoloꝝ ſᷣuitus
vt ðꝛ Eph̊.v. Hoc ſcitote (ait) ꝙ ois foꝛnicatoꝛ
aut auarus qð ẽ idoloꝝ ſᷣuitus nõ hʒ heredita
tẽ in regno xpᷣi ⁊ dei. Sʒ q̃re:rõ ſᷣm Chꝛy.ſuper
Joh.omel.lxv.ẽ.qꝛ ſicut hõ idolatra ſacrificat ſi
mulacro aureo vel ereo ⁊ in eo latenti diabolo:
ſic auarus aiaʒ ſuã ⁊ totũ coꝛpus ſacrificat the

ſauro ⁊ eiꝰ diabolo.ſ.coꝛ ꝑ amoꝛẽ diuitiaꝝ.ca⸗

put ꝑ ſuꝑbiã ⁊ coꝛpus ꝑ luxuniã.qꝛ Augꝰ.ðt.
UVermis diuitiaꝝ ẽ ſuꝑbia ⁊ luxuria.pᷣterea ma
nus ſacrificat diabolo per furtũ ⁊ rapinã:os ⁊
linguã ꝑiurãdo:pedes currendo ꝓ acqrendis.
Scðdðo iniuria fit xpᷣo ⁊ biẽ marie vgini ⁊ ſcis
ac angelis dei.qꝛ grauius qᷓ; iudas vẽdit xpᷣm
vt ait Aureolł.in còpẽ. Judas vẽdidit ꝓ trigin⸗
ta denarijs ſeł.ſʒ auarus ſepe ꝓ vno denario ꝑ

iurando nomẽ xp̃ᷣi ⁊ ſccõꝝ.Tertio fit ſibijpſi.qꝛ

nõ audet ad ſufficientiã ſue neceſſitati ſatiſface⸗
re ne defectũ patiat᷑ in pecunijs.Et qꝛ ſeipᷣm ꝓ

ceis exponit multis pꝑiculis.idcirco aſſilat᷑ bufo

ni.de q̊ Alb.li.de aĩalibo dicit. ꝙ de terra nõ au
det maducare ad ſufficientiã timẽs ꝙ terra ſibi
deficiat. ꝓptea Hiero.in ꝓlogo ðt.Auaro deeſt

t5 qð hʒ q; qðᷣ nõ hʒ. Quarto iniuria gra

uiſſima fit ꝓpinqͥs ⁊ filijs ⁊ vxoꝛi.Lũ qꝛ dei iu⸗

dicio iuxta puerbiñ cõe. Rebo male queſicꝭ nõ

gaudebit tertius heres ⁊c. Lũ qꝛ male acqſita
illis relinquẽdo oibo ſcient᷑ retinẽtibꝰ dat occa⸗

ſionẽ dãnatiõis:qꝛ ⁊ illi tenẽt reſtituere.exrra ð
vſu.c.tua.Nam pcetm̃ nõ dimittit᷑ niſi reſtitua᷑

ablatũ:vt ðᷣt Aug.xiiij.q.vj.ſi res.Vltimo iniu
ꝓpt qð ſepe deꝰ

7 poetas fabuloſum:vt habet.j.politico ꝝ.c.xv
iij.⁊.xj.metham̃.Ouidij.ꝙ myda rex frigie duʒ

ex auaricia petiuit vt qͥcqͥd tãgeret ↄuerteret᷑ in

—— .„

aurũ.iudicio iuſto dũ ſic cib⁊ potus ↄuerteret᷑
fame perijt. Exemplũ aliud de xpᷣianis legit in
cronica martiniana. ⁊ ponit Ancho. pte.ij. ti.j.
ꝙ qᷣdã diues ex auaritia emebat in meſſe blada
młta ea ſᷣuãs vt cariſtiã induceret.Et ecce dei iu
dicio mures innũeri egredieñ.ſuꝑ eũ coꝛroſert
coꝛpꝰeiꝰ coꝛã oĩb nec ab vllis hoibo potuit de
fendi.⁊ ſic peſſime moꝛtuꝰ eſt ad dãnationem.

Ples rõnes pñt accipi ex infraſcptcꝭ ſi placuerit

GCLirca ſcðᷣm de offenſiõe auaritie q̃rit᷑.q̃re

auaricia iudicat᷑ foꝛe petm̃ graue. Rõ qõnis ẽ.

qꝛ cum tꝑalia ſint bona ⁊ a deo facta vt ſint ad
vſum hoim ⁊ ſuſtẽtationẽ. Uñ ⁊ põ.ðt.Celũ ce
li dño terrã aũt dedit filijs hboim. ur ̊ nõ liœ
at ea hoĩ amare.Ad hec rñdet᷑ ſᷣm doct cheolo,
7 canõiſtas ꝙ tꝑalia bõa amare ⁊ poſſidere bñ

lʒ ad vſũ ſʒ nõ lʒ ad abuſuʒ vt ðᷣttex. Hiero. xij.

q.j.duo ſũt/cũ glo.ſʒ abutit᷑ tꝑalibo q iniuſte ⁊

—

= Dominica de paſſione

—

male ea poſſidet vel iĩmoderate ⁊ ſuꝑflue amat
hꝛe. Nã pſᷣm ZLbo.ij.ij.q.cxviij.⁊ Alex.tꝑalia bo
na ad vſum hoĩm oꝛdinata ſunt in debita.ſ.cõ
mẽſuratiõe ⁊ iuſto oꝛdie poſſidẽda:ałs ẽ auari
cia. Nota ̊ qͥd ſit auarica.⁊ diffinit᷑ ab Aureoł
in cõpẽ.ſᷣm Tulliũ ſic. Auaricia ẽ inoꝛdinatus
amoꝛ nnigt. ſJe bſᷣm Berñ. eſt q̃rũlibet reꝝ inſa⸗
tiabilis ⁊ inhoneſta cupido. ã Iſið.j.ethy.ðt
Auarus dðꝛ q̃ſi auidus eris. HEſt aua⸗/
ricia ſꝑ pccm̃ vel moꝛtale vel veniale ſᷣm Tho.
Et pᷣmo eſt zria legi naturali:vt ptʒ ꝑ Amb.di.
xlvij.ſicut hi. Et Hiero.ðᷣt.c.duo ſũt.Et ptʒ per
crxxẽpla naturalia.qꝛ videmus ꝙ tra oĩa pᷣdoſa
ↄcupiſcibilia abſcondit in ſe ab ocuł hoim. Itẽ
hõ in maria pauꝑtate nudus naſci᷑ ⁊ coꝛꝑe eſt
erecte ſtature vᷣſus celũ ſolis planq calcans frã
actandẽ in moꝛte nil ſecũ aufert.̊ dʒ ↄtemnere
hmõi.qꝛ ꝓ luto natura hoꝛret aiam ꝑdere. Nã
ſer. de aduentu ðt Ber. Quid eſt auꝝ niſi terra
rubea.⁊ argentũ t᷑ra alba.Sed qͥd fecit ea tã pᷣ
cioſa niſi extimatio hoim fatua.hec Ber̃. Se
cũdo qꝛ eſt oria dilectiõi dei ⁊ ꝓximi: vtpote ra
dix oĩs pcti.j.Tim̃.vj. Radix oim maloꝝ cupi
ditas. Tertio qꝛ oria tꝑantie vtuti ex imode⸗
rantia /ꝓpt᷑ qð eſt vicioſa ⁊ ꝑiculoſa. Naʒ ſcribit

Eccs.ix.Sicut piſces hamo:⁊ aues laqueo:ſic
hoies capiũt᷑ in tꝑe malo.ſq; ꝑ auaricã. Nimixz

eſca poſita ſuꝑ hamũ bona ẽ piſci:ſʒ bamꝰ no⸗
ciuus.Sic tꝑalia ſunt bona hoĩ:ſʒ hamus cu⸗
piditat imoderate eſt nociuus hoi. Itaq; ſi pi
ſcis diligẽs eſcã in hamo latẽti poſitã canet de
ea paulatim ⁊ moderate nõ caꝑet᷑ hamo:ſed qꝛ
totũ ſił vult deglutire. iõ ſua culpa perit.ſic in
ꝓpoſito. J Quarto qꝛ eſt gria iuſticie ⁊ pa⸗
cis qᷣeti. Nã q̃ro te o hõ qͥd eſt qð ↄturbat totiꝰ
mõði pacẽ ⁊ nõ ſinit hoĩes qͥete viuere.Audi rñ/⸗
dente Senecã di.ſic. Quietiſſime viuerẽt hoĩes
ſi hec duo ꝓnoĩa meũ ⁊ tuũ de medio tollerent᷑
Hec ille.⁊ in his ſignificat᷑ auaricia. Ad id ex⸗

plũ in vitaſpa.legit᷑.⁊ Antho.ponit etiã ꝙ duo

frẽs nũqᷓ; potuerũt rixari:liq; vnus aliũ ꝓuoca
ret de matta in q̃ doꝛmire habebãt dicẽdo. mea
eſt. aliꝰ ſtatim ſibiceſſit di. Sit tua in noie dei.
O ſi moderni pᷣncipes ⁊ cues obſeruarent pax

elſſet. Sed qꝛ auaricia regt in eis. pᷣdãt ⁊ pᷣdant᷑

⁊ bellant ⁊”c.O g̊ chariſſimi xpᷣiani nos attẽda⸗
mus exẽplũ xpᷣi qͥ oĩa trena ↄtẽpſit:pauꝑrimꝰ
natus eſt:⁊ in pauꝑtate vixit:⁊ ſũma pauꝑtate

nudus ꝓ nobis in cruce pendeñ. moꝛtuus eſt.

RAirca tertiũ de modificatione varia ſpẽꝝ

vel differentiaꝝ auaricie vt ſciamus diſcernere

qũñ ſit culpa moꝛtalis ⁊ neceſſario ↄfitẽda vł ve
nialis ſᷣm Alex.⁊ Tho.ij.ij.q.cxviij.?⁊ ſũmã An
gelicã recolligendo alioſq; doc.generales mo⸗
dos ponemus octo qͥb peccat qͥs in ipſa aua⸗
ricia. Pꝛimo appetendo.⁊ ſic eſt moꝛtale.Si
appetit volũtate deliberata illicite aliena niſi il⸗

lud eſſet paruũ. Item ſimiliter ſi a ppecit ea que

pflua ſibi ⁊ familie in caſu q̊ aliqs pximus eſt

ſine peceato nõ pñt teneri puta thelonia iniuſta
⁊ hmõi exactiões vel bñficia plura ⁊c. Secũ
do vtendo:⁊ ſic eſt moꝛtale:exponendo ad pec⸗
cata facẽda ſua bona.ſ.ad meretrices ⁊ hmoei.
TLertio acqͥrendo.⁊ ſic moꝛtale eſt.ſi ꝑ iniuſta
media acqᷣrit.vt ꝑ furtũ rapinas ꝑiuria ⁊c̃.vel
etiã ꝑ artẽ illicitã aut ꝓhibitã: vt ꝑ nigromãtiã
⁊ hmõi.Similit᷑ moꝛtale eſt ſi acquirit ſuꝑflua
ſic ꝙ ꝓpterea dimittit ea que ſunt neceſſaria ad

ſalutem. vt miſſam audire in feſto.⁊ hmoi.

Quarto retinendo.⁊ eſt moꝛtale ſi ſcienter re⸗
tinet que tenet᷑ reſtituere ⁊ poteſt.vel ſi retinet ſu

in neceſſitate exxrema. Quinto iniuſto titulo
poſſidendo puta vſurairo vel caliũnioſo moꝛta
leeſt. Sexto ↄdendo.hoceſt:ex auaricia the⸗

ſauriſando.⁊ ſic moꝛtale ẽ:ſi ſolũ ex affectu aua

ricie facit. Secus ſi ꝓ vtilitate reipublice vł cul
tus diuini ampliandi.vel filioꝝ aut filiaꝝ ſer⸗

uato ꝑſone ſtatu ⁊ mõ. Septimo inutilirſer⸗

uaretmmõ intendẽdo nec erogando dũ opoꝛ⸗
tet.Et h̊ ꝓhibet᷑ eccleſiaſtid.xij.q.ij.auꝝx. Octa
uo affectu nimio amando.⁊ ſic eſt moꝛtale ſi a⸗
moꝛe diuitiarũ paratus eſt facere ↄtra pᷣcepta.
als cõmuniter ẽ veniale. LDeniq; de filia
bus auaricie Notandũ ꝙ ſᷣm doct᷑ płime ſunt
eiꝰ filie.Sed pᷣcpue ſunt ↄfitẽde iſte qᷓs ponaʒ

hic ꝓ captu iuxta lr̃as macris eaꝝ q̃ ðꝛ Cupidi
tas. Pꝛima ðꝛ ↄcupia rei aliene:ita ꝙ velletũ

licite carꝑe furãdo.ſ.vł rapiẽdo vł dlio mõ ma
lo. hec ᷣm Iſið.vocat᷑rapacitas. Scða ðꝛ vſu
ra:vt ponit᷑ i Ungelica.de hac vide ßᷣmõe. Ter

tia ðꝛ ꝓditio.ſi viq; ꝓdidit ꝑſonã aliquã vł cui .

tatẽ vel caſtrũ inimicis.vel res iniuſte aufereti⸗
bus.vel ſecreta niſi talia eſſent iniqua vt ↄiura
tiones j aliquẽ bonũ vel ↄtra ciuitatẽ.qꝛ ſic lice
ret.Als in pᷣdiccis ſingulis vltra moꝛtale pcti
tenet᷑ ad reſtitutionẽ de om̃i dãno inde ſecuto.
Quarta ðꝛ iuratio falſa.vt in emptione.de qᷓ
ſupᷣ. Quinta deceptio ſiue fiat ꝑ fallaclas veré⸗
boꝝ ſiue ꝑ fraudes in factis. Sexta inhũani⸗
tas.hoc eſt:imiſericoꝛdia ad pauges in neceſſi⸗
tate pᷣſertim extrema. Septima turpe lucrũ ſi
queſiuit pecuniã ꝑ ludũ vel meretriciũ.vel pꝛo
teſtimonio ferendo:⁊ hmõi. Occaua ðꝛ acce⸗
ptio ꝑſonaꝝ.ſ.in iudicio ꝑuerteñ.iuſticiã ꝗpter
munera vel ꝓpter amoꝛẽ vel odiũ ⁊ hmõi. No
na ðꝛ ſymonia.ſi dedit aliqð tẽꝑale ꝓ ſpũali vt
ꝓ ſacr̃is.vel ſi accepit. Siliter ꝓ beneficijs ↄfe⸗
rendis vel obtinendis.vel ꝓ oꝛdinib ꝓmouẽ/
do ꝓpt᷑ pecuniã.Et hmõi plura remitto ad ſum
mas ↄfeſſionũ. Pꝛo finali exẽplo legit᷑ in dia ꝰ
logo Ceſarij.⁊ in ſpec̃.di.vj.exẽ.lxxxxv.ꝙ qdam t .·

mulier auara ⁊ vſuraria cũ eſſec moꝛitura vidit

campũ totũ coꝛuis ⁊ coꝛnicibo repleri.⁊ clama
uit Ue qꝛ ecce demões laniãt peccus meũ.⁊ ite⸗
rũ ve qꝛ extrabũt aiaʒ meã.⁊ ſic moꝛtua eſt.Tã
deʒ eadẽ nocte coꝛpꝰ de feretro vigebat ab illis

4:.

—

Bermo

uſn q aderãt pijci in altũ vſq; ad trabẽ ipingendo.
ich Indeq; dedſdit iuxta limẽ oſtij ↄfractũ.Et ſica
pet, diabolo extinctis lũinaribo fugerüt oẽs hoĩes.
ne Tandẽ mane illð beſtiali ſepulture tradiderũt
d in ſignũ dãnatiõis. Rogemus gxpᷣm ⁊c.
hüti Diññica eadẽ viq; de paſſione poſt pꝛandium
i Sermo.xxxviij.de maligno vitio detractiõis.
4 4 5N⸗ . 7 7
c Anguis chꝛiſti
H ff emũdabit ↄſciam nr̃am ab oꝑibus
Nrun „ moꝛtuis ad ſᷣuiẽdũ deo viuẽti. Uer
noct „: N ba ſunt apłi Heb.ix.⁊ in epłla hodierna. ¶
m⸗ . Quibo oñndit vtutẽ ⁊ efficaciã ſanguinis dñi
en nf̃i ieſu qͥ hʒ nos a pctis emũdare.Et h̊ płlibus
A % moäois. Pꝛio qdẽ redimẽdo. Scdo abluẽdo. qꝛ
an ſanguis xpᷣi effluxit de coꝛꝑe deitati vnito ⁊ de
Nal coꝛde xpᷣi in q̊ eſt fons dini amoꝛis.UVñ Apoc̃.
nſ j.Dilexit nos xpᷣs.ſ.redimẽdo.⁊ lauit nos a pec
lre catis nr̃is in ſanguie ſuo. In cuiꝰ myſteriũ ſan
oot . . guis ⁊ aqua exiuit de latere xpᷣi vulnerato.Sã
Dau guis in redẽptionẽ.aq̃ in ablutionẽ.vt ðt Chꝛy.
leſig tractatu ð paſſiõe. O ̊ leſu bõe tibi laus ⁊ gr̃a
Cnn rũactio qa nos redemiſti a diaboli captiuitate
flis ⁊ abluiſti ſanguie tuo a pctis nf̃is. Deniq; ter⸗
ſunt tio emũdat nos ſanguis xpᷣi int᷑pellãdo.flã vt
ni, glo.ſuꝑ Hiere.v.ðt. Sanguis Abel vindictaʒ
i clamat:ſic ⁊ ſanguis cuiuſcũ q;.ſ.hoĩs ĩiuſte oc
el ciſi.Sanguis aũt xpᷣi neminẽ accuſat ſʒ veniaʒ
na damat.ſ.penitẽtibo ⁊ ſalutẽ interpellat:cũ ſit ad
wſa uocatus nr̃ apuꝗ pꝛem. Amb. Sãguis xpᷣi ca
I uis eſt ꝑadiſi. Iphm ̊ o chariſſimi in coꝛde tene
lcri ⸗ amus vt ſic ꝑ eũ in celũ intrare valcamus.¶Ul⸗
ff timo ſanguis xpᷣi nõ ſolũ emũdat pᷣdicꝗ modis
zun ab opibo moꝛtuis.i.a pctis moꝛtalibo.ſʒ ẽt obli
c 3 gat ad ſᷣuiendũ deo viuẽti.vt ðꝛ in themate. Jõ

j.Coꝝ.vj.Empti eſtꝭ pᷣcio magno.ſ.ſanguie xpᷣi

glificate ⁊ poꝛtate deũ in coꝛꝑevro.ſ.ſibi deſer
dei miẽdo:nõ diabolo.Sʒ heu mlti xpᷣiani redẽpti
e ſanguie xpᷣi poꝛtãt diabolũ in coꝛꝑe ꝑcarnalia
i pcta.Et adhuc plłes ⁊ inũerabiles poꝛtãt in lin

eſi⸗ gua ꝑ detractionẽ q̃ ſᷣuiũt diabolo:adeo ꝙ ſic
en HViero.⁊ glo.ſuꝑ Pꝛouerb.xxiiij.di.in h vitio

iſ detractõis ſpẽalłr ꝑidlitat᷑ totũ genus hũanũ.io
Ahn de ipſa tria myſteria declarabimus ꝓ h̊ ſᷣmone
ach Aliud thema vide intra ßᷣmonem.
Mer Keund ðᷣꝛ hoꝛrende malignatiõis.
ſo cõᷣm ðꝛ varie modificationis.
nlin Tertiũ ðꝛ moꝛtifere offenſionis.
oi NCirca pᷣmũ de hoꝛrẽda malignitate Nota
nobe/ ꝓ plibo rõnibo ipſa detractio eſt hoꝛrẽde guita
mn „ tis ⁊ malignitatꝭ acꝑ pↄſeqᷓns execranda. Pꝛia
nda „ ꝛ dina deteſtatio. Na aplus Roꝝ.j.ðt. Su⸗
ſdunſ. lſurrones detractoꝛes deo odibileſ.q talia agũt
de, digni ſũt moꝛte:nõ ſolũ qͥ faciũt:ſʒ ⁊ qͥ ↄſentiũt
don ê faciẽtib.hec ille.Sʒ q̃re int᷑ alia vicia detractio
ri ſpẽalr ðꝛ deo odibił. Rñdet᷑ pᷣm Ancho.pꝑ.ij.ti.
viij. c. liij. qꝛ q 5 del eſt ꝓpꝛiũ ſibi vſurpat vł au/⸗
.
D
£
„—

XNXXVIII

fert.Naʒ dei ꝓpꝛiũ ẽ de occktis hoĩm iudicare⁊
eo Focclta mala publice manitfeſtare.qð faciet
deꝰ i finali iudicio.Et h̊ ðtrahẽs vſurpat.q̊ᷓ ⁊c.
ſorabten Jac.iiij.c.Nolite detrahere alterutꝝ
res mei.qͥ detrahit fratri aut iudicat fratrẽ:de
trahit legi.Hec ibi.Lyra.Detrahit talis legi di
uine q̃ ꝓhibet Leuit.xix.Nõ erꝭ ſuſurro nec cri
miatoꝛ i ppło.nõ maledices ſurdo nec coꝛã ce⸗
co pones offendiculũ.glo. Surdo maledicit qͥ
abſenti ðtrahit.Offediculũ ponit ceco qꝛ noti⸗
ficat pctm̃ alicuiꝰei qͥ neſciuic qͥ ĩde ſcãdaliſat᷑.
ðᷣtrahit ꝗ̊ do. Pꝛetea ðtrahẽs ꝓxio ðᷣtrahit mẽ
bꝛo xpᷣi.⁊ ſic ipᷣi xpᷣo.O ꝗ̊ hoꝛrẽdũ viciũ moꝛde
re deũ ⁊ xpᷣm i ꝓxio. O Scõða rõ ðꝛ iiq̃ ifama
tio.Naã iter exttioꝛa bona fama pᷣemiet diuitijs
tãq; pᷣcioſiſſima coꝛõa oĩm hoĩʒ ſiue maioꝛũ ſi
ue mioꝛũ ſiuedñoꝝ ſiue ciuiũ ſiue pᷣlatoꝝ ſiue
ſubditoꝝ ſiue ſecłariũ ſiue religio ſoꝝviroꝝ vł
młieꝝ Pꝛouer.xxij. Meliꝰẽ nomẽ bonũ q; di
uitie młte. Jõ Amb.di.ꝙ tolerabilioꝛes ſũt fu
res qͥ diripiũt bona nr̃a q; ðtractoꝛeſ qͥ lacerãt
famaã nr̃am. Itẽ ptzʒ.vj.q.ĩ.Det᷑ioꝛes.vbi IAna
cletꝰpapa dic̃ ꝙ peioꝛes ſũt etiã raptoꝛibo.Iteʒ
ibidẽ.c.Sũma Alex.papa di. Sũma iniqtas
eſt frẽs ðtrahere.Oĩs qͥ detrahit fri ſuo homici
da cẽ. Hec ille.Ad id ꝓ exẽplo pᷣt poni qð ſcribit
de pe.di.ſ.c. Homicidioꝝ(iqͥt)tria gña dicebat
btüs Petrꝰ⁊ penã eoꝝ ꝑilẽ.i.ſiłeʒ qntũ ad deũ
vt ibi diẽ glo.Et ſubdit.Qui occiderit ⁊ qͥ odit
frẽʒ ſuũ ⁊ qͥ detrahit ei ꝑiter homicida eẽ demõ
ſtrat᷑. HVec ibi ex epła Clemẽt.Et ſic ptʒ guitas
K Tercia ðꝛ crudeliſſima leſio. Naʒ qro qͥd
ſit i toto mũdo qð crudeliſſime poſſit ledere et
occidere hoĩes.Et rñdet᷑ ex ſacra ſcriptura etex
rõnis doctria ac exẽplari euidẽtia ꝙ ligua moꝛ
tifera detractiõis q̃ excedit etiã ĩferni acerbitatẽ
crudeliſſunã.Declarat᷑.qꝛ ſcribitur Ecci.xxviij.
Moꝛs lingue.ſ.ðtractoꝛie vł pᷣue.moꝛs neqᷣſ⸗
ſima.⁊ vtilis potiꝰiĩfernꝰqᷓ; illa. Hec ibi.Et rõ.
qꝛ ifernꝰnõ ledit niſi aias in pctõ exiſtẽteſ.ſʒ lin
gua decrabẽs etiã inocẽtes. Itẽ qꝛ ĩfernꝰledit ⁊
cruciat ĩ ſe poſitos. Sʒ lingua ðtractoꝛis ledit
etiã diſtãtes ꝑ mille miliaria tã viuos qᷓ; moꝛ⸗
tuoſ ifamãdo. Uñn Berñ.ſuꝑ põ. Unus ẽ ſepe
q loqᷣtur ⁊ vnicũ ẽ tm̃mõ vbũ qð loqᷣt᷑ᷣ⁊ tñ re⸗
pente vno ictu ꝑimit magnã młtitudinẽ.ſ.totã
ciuitatẽ vł ꝓuinciã vł religionẽ ifamando.qð
certe nullł*gladiꝰ:nila feral crudelitas armoꝝ

pᷣt facere. Q Pꝛo exẽplo Nouimꝰꝙecclia ca

nit foꝛe dirã lãceã q̃ vulneratꝰfuit xpᷣs iã moꝛ⸗

tuꝰ.eo ꝙ vno ictu tria vulnera ĩflixit. Unũ i la

tere. Aliud ĩ coꝛde.i.xpᷣi vſq; illð pfodiẽdo ſᷣm

Berñ.Terciũ ĩ aia vᷣgiſ Marie cõpatiẽtj. Sic
in /ꝓpoſito. VUñ Berñ.O dira lãcea triceps lin⸗

gua detractoꝛ q vno ieu tres ↄfodit.dicentẽ ⁊
audiẽtẽ ⁊ illũ i fama cui detrabit. Itẽ ſcripture
exẽplũ q̃ comꝑat detractoꝛẽ ſerpẽti Ecẽs.x. Si

moꝛdeat ſerpẽes ĩ ſilẽtio nibil eo minꝰbabʒ qui

m

Strabit ĩ occłco. Et h̊ cõgrue Pꝛio qꝛ pᷣmꝰ oim

in mũdo dyabolꝰi ſpẽ ſerpẽc fec otractiõeʒ ĩ pa

diſo dicẽs. Scit de? ꝙ qcuq; hoꝛa comederitis

apient᷑ ocli vri ⁊ erit ſicut dij. ⁊ ſic deũ dixit iui
du mẽdacit᷑ detrahen. Pꝛoptea ðᷣtractoꝛes me
rito dicũt᷑ ſerpẽtini ſimł ⁊ dyabolici. Scðo qꝛ
ſerpẽs vt diẽ phᷣs.vj.de aĩalibo.carnes ⁊ ſagul⸗
nẽ vł hũiditates carnis libẽter ſugit.vñ ⁊ in ſe
pulcris cadaueꝝ latitat. Sic detractoꝛ. Unde
BGBreg.xiijmoꝛabł.exponẽs illð Job. Quare me
pſeqͥ mini ſic deꝰ.ſ.caſtigãdo ⁊ carnib meis ſa
turami:di.Qui aliene vite ðᷣtractiõe paſcunt᷑ ꝓ
culdubio alioꝝ hoiĩm carnibo ſaturant᷑. O de⸗
meꝰ.o leſu bone:qͥd bᷣ ẽ vtxpᷣiani ſeſe moꝛdeãt
⁊ carnibo paſcant᷑ ꝓxioꝝ:cũ tu pᷣceperis vt xpia
nus diligat ꝓximũ ſic ſeipʒ. Pꝛoinde Exẽplũ
etiã legit᷑ ivitaſpatꝝ⁊ ĩ Anthonina ꝙ qͥdã ſcũs
pater dixit. Deliꝰc.i.minꝰmalũ comedere car⸗
nes aialiũ i die ieiunij qᷓ; carnes hoim ꝑ detra
ctiõem. Quarta rõ ðꝛ grauiſſima reſtitutio.
vñ metriſta.Diffamare caue:nã reuocare gue.
Heu q; młti tales ñ reſtitueñ.falſe penitẽt.De
bpᷣ ifra. Ultima rõ ðꝛ repꝛobatoꝛia deſignatio
Nãvt Aug.⁊ Hiero.dicũt.Qui libẽter mala ð
ꝓximo loqtur doloſe ſignũ ẽ repꝛobatiõis eter
ne.luxta illð Ps.Dñne qͥ habitabit i taberna⸗

culo tuo aut qͥs req.in mõte ſan.tuo. Rñdit in

fra. Qui loqᷣtur vitatẽ.qͥ nõ egit dolũ i lingua
ſua.nec fecit pximo ſuo malũ ⁊c. Uñn legi᷑ Nu
meri.xxiiij.in huiꝰfigurã.ꝙ nuliꝰfilioꝛũ iſrael
q detraxerũt terre itrare potuit ĩ terrã ꝓmiſſio⸗
nis ſʒ oẽs moꝛtui ſũt ĩ illo deſerto. O gᷓ terribi⸗
le iudiciũ vtinã pertimeſcerent detractoꝛes.
ARR Lirca ſcòm de variomodo detractiõis
Aotandũ pᷣmoq d ſit detractio.Et diffinit᷑ ſᷣm
Breg.in moꝛal.ac cõiter docto.ſic Detractio eſt
denigratio aliene fame ꝑ vᷣba occlta. Et ðꝛ occł
ta reſpectu eiꝰ de qͥ talia vba dicunt᷑.qꝛ in eius
abſentia ꝓferũt᷑ q;uis poſtea ei nota fierẽt. Nã
ſi aꝑta vba in faciẽ loꝗqret᷑.tunc nõ ðꝛ detractio
ꝓpꝛie ſʒ ↄtumelia poſſet eẽ dũ derogat honoꝛi.
DHec ſᷣm Tho.ij.ij.q.lxxiij.⁊ in Angelica. S
Scõo notãdũ qͥt modis fit detractio famam
denigrando.i.obfuſcãdo vł minuendo.Et ſᷣm
Alex.ij.ij.tractatu e.ðꝛ ꝙ ſeptẽ modis. Pꝛimꝰ
eſt negatiuꝰ.ſ.cũ qͥs negat ſciẽter alt᷑iꝰbonũ qð
de illo narrat᷑:dicendo. Nõ ẽ veꝝ ꝙ ille ſit talis
vonꝰ⁊c. Scðs modꝰẽ occłtatiuꝰqñ qð eſſet
manifeſtadũ tacet. Sic ſi aliqs ĩterrogaret᷑ de
aliq̊ an eẽt idoneꝰ ad pᷣlationẽ vel ad bnficiũ.et
ille ſciret illũ eẽ idoneũ ⁊ vᷣtuoſũ ⁊ taceret.aut ſi
de aliq̃ᷓ puella nubili iterrogatꝰſi eẽt honeſta et
ſciẽs eã honeſtã taceret vł diceret.Nõ curo ð ta
libo ⁊ hmõi.indirecte famã lederet. Uñ Guiulh.
poꝛritanꝰdi. Grauis rapacitas eſt cũ verã al/
teriꝰgłiaʒ ⁊ ſi mẽdacio nõ coꝛrũpit:ſilẽtio pᷣterj.
Hec ille. Teroꝰ modꝰẽ publicatiuꝰcũ occłta
pꝓctã publicat vł maniteſtat his qͥbo ñ debʒ:aut

Dominica depaſſione

oꝛdine q̊ͥ nõ dʒ.vt faciendo libellos famoſos:
cantilenas ⁊ hmõi. Quartꝰ ẽ venenatiuus.ſ.
cũ dicũt bona imiſcendo mala di.GBonus qͥdẽ.

eſt ſed h̊ͥ hʒ malũ ⁊c̃.⁊ ſic venenũ dãt ſub mella⸗

Quintus ẽ depᷣuatiuus.cũ ðt bonũ ſed ma⸗
la intentõe factum di.ꝙ ex hypocriſi vł ꝓ vana
głia facit. Sextus eſt ipoſitiuus.cũ falſa cri⸗
mina imponit alteri ſiue ſcient᷑ ſiue ex ſuſpitiõe
aſſeren.qð neſcit veꝝ eſſe.ſiue ex odio ſiue ex lo
q̃citate mentiẽdo ⁊76. LC Septumꝰ modꝰ ẽ
augmẽtatiuꝰ.ſ.addẽdo vel agguando factũ in

mõ loquẽdi.vt dicere ꝙ guit᷑ ꝑcuſſit eũ tñ leuit᷑

pcuſſerit ⁊ hmõi. Pꝛo exemplo põt poni ↄſo⸗
latoꝛio qð narrat᷑ factum in pᷣ̊ regno in oppido
noie Batha.qꝙ qͥdã frater dũ q̃ſtus cauſa pᷣdi⸗
caret ſtans ſuꝑ doliũ.⁊ fiſtulatoꝛ q dam in foꝛo
ac qſtu aduerſaret᷑ eidẽ.mutuo ſibijpſis detra⸗

hẽtibo publice:aſtutus fiſtulatoꝛ ficta deuotio

ne acceſſit circa doliũ ſuꝑ q̊ ũle pᷣdicabat.⁊ dã
ſub ꝑallio reſcidit circulos dolij. Cũq; pᷣdican.
ille cũ impetu pede foꝛtitertangen.ſuꝑ dolium
diceret. Hic idẽ ſubmergar ſi nõ veꝝ eſt qð di⸗
co. Morx aſſeribo decidentibo:pᷣdicatoꝛ ipſe in

feces dolij cecidit ⁊c̃. Sic ſolent etiaz demones

ludificare detractoꝛes ꝗͥ dũ detractiones affir⸗/
mant cadũt ſubita moꝛte in feces inferni.
UCirca tertiũ de moꝛtali offenſione Notan
dũ ꝙ in detractione põt qͥs peccare moꝛtałr tri
bus modis.Et ſᷣm hoc varij ſunt caſus.
Pꝛimo in loquendi intentione.
Secuũdo in audiendi delectatione.
Lcertio in reſtituendi neglectione.
Pꝛimo g̊ qri Quali intentione loquẽdo pec⸗
cat qͥs moꝛtałr in detrahẽdo.Ad qð ſᷣm theolo
gos ſcʒ Tho.ij.ij.q.lxxij.? Alexã.Ancho.⁊ An⸗
gelicã ↄcoꝛ.canoniſtas. Pꝛo regula generali te
nendũ eſt ꝙ oĩa pctã verboꝝ maxlme ſũt ex in⸗
tentiõe dicẽtꝭ iudicãda. Ex hac ̊ regula ad q̃ſi
tũ rñdet᷑ ſᷣm eoſdẽ doc.ꝙ detractio in verbis iu
dicanda eſt ex intẽtione ipᷣius loq̃ntis qñ ſit ve
nialis vł moꝛtalis.Quãuis em̃ detractio ꝓpꝛie
⁊ foꝛmalr ſemꝑ ſit moꝛtalis qꝛ intẽdit ledere fa
mã ꝓximi qð eſt q charitatẽ.tñ materialr in v᷑⸗
bis dicẽtis põt eſſe nullũ vel veniale pctm̃ ex in
tentiõe bona.Et h̊ płibo caſibo.vt pt; Pꝛio lo

Indo talia ꝓpt coꝛrectionẽ ſᷣuato debito oꝛdie

⁊ circũſtãtijs iuxta euãgeliũ pᷣus coꝛrigendo in
ſecreto.poſtea ſi nõ deſiſtit: dicendo eis qͥ hñt ⁊
pñt cauere.vt patri:matri:pꝛelato ⁊ hmõi.Sic
nõ eſt pem̃. Scðo ꝓpter iuſtice publice bonũ
accuſando vel teſtificando in iudicio. Tertio
ꝓpf ↄpaſſionẽ vel qrulationẽ ⁊ hmõi. Quarto
Apter vitatẽ manifeſtãdã ⁊ audientiũ coꝛrepti

nẽ. Nã ob bᷣ ⁊ ſcötura deſcribit multoꝝ crimia
hoĩim. Quinto ꝗpf cautelã ⁊ auiſationẽ alioꝝ

bonoꝝ ne ipſi decipiant᷑ in rebo vel ꝑſone dam⸗
nis ab aliq̊ occulto fure vel latrone. In bmõi?
ſilibo licitis nõ eſt pctĩ obloqè Sexto pter

1

D

ſn
ſi
Gn
Nl
1.
ſt.
ck
e
tn
ſt⸗

Licul
lala
pone⸗
Velta
Patun
hhodo
dl
liſt
ſſa⸗
Wou
glios.⸗
lis lll
Gfu

loquacitatẽ vel lapſum lingue.tũc eſt veniale ſi
1o,. nõ aĩo infamãdi ðt talia. niſi eſſent vᷣba guiter
acke. ledentia famã.cunc em eſſet moꝛtale.etiã ex loq̃
Gate dicere. Si vᷣo vba nõ ſunt de ſe infama⸗
na, toꝛia.puta qꝛ pñt intelligi etiam de veniali cul
dann pa.vt di.Talis ẽ magnus ſuꝑb vel nimis ira
nni, cũdus vel auarus:nõ ſunt moꝛtalia.niſi aio in
itie famandi diceret maligne. Siliter ſᷣm Sco. in
terb⸗ iiij.di.xv.q.iiij.qñ ex loq̃citate ðᷣt ſe tm̃mõ au⸗
lce diuiſſe aliqᷓ infamatoꝛia ꝓximi:nõ eſt moꝛtale.
au » niſi adderet aliqͥd qͥ ꝓpuocent᷑ hoĩes ad credẽdũ

laur » illa. Itẽ ſikr ſi ille cui dicit habebat eũ ꝓ ſcelera⸗
106 1, „ N to.qꝛ iã infamatꝰerat apud eũ de alijs:⁊ ſi nõ ð

pico . iſto. Hec in angel. X Scðo de audiẽte qꝛi᷑

d Utꝝ audiens detractionẽ peccet moꝛtałr. Rñ⸗
o det᷑ ᷣm ſupᷣdictos docto.ꝙ ſi libenter qͥs audit
darg moꝛtałr peccat. Unñ Berñ.ad Eugeniũ di. De⸗
woro trahere vel decrabẽtẽ audire qͥd hoꝝ dãnabiliꝰ
11 ſit nõ facile dixerim. Idẽ de ↄſideratione ðt.De
lii tracwꝛ ⁊ detraccõis libẽs auditoꝛ vterq; diabo
n . lũ poꝛtat. Ille in oꝛe.iſte in aure.hecule. Debʒ gᷓ
reſiſtere. Et tenet᷑ audiens cũ ſcit detracoꝛẽ loqͥ
Nein falſum vbis etiã gdicere:di.ſe ſcire ↄriũ eſſe ve⸗
pns rũ. Si aũt ſcit veꝝ eſſe qð ðꝛ:nõ dʒ dicere ꝙ fal
uft, ſum ſit.Sʒ ſi pᷣlatus ẽ q audit:tenet᷑ illũ redar⸗
. guere ꝙ fris culpã manitfeſtat detrabhendo. Si
ſen aũt nõ eſt pᷣlatus dʒ nihilominus ſignis oñde
Urni re ꝙ ei detractlo diſplicet. vel auertẽdo faciẽ. vel
triſtẽ vultũ oſtendendo.nõ qͥdẽ ridere.Uel di⸗
. cendo ꝙ cõpatit᷑ illi.vel ꝙ nõ ſunt credẽda cito
⁊c. Si aũt qͥs ſimpłr audit detractionẽ ex eo ꝙ
credit ipᷣm loquẽtẽ moueri ex charitate ad reme
. diandũ:nõ peccat.Et ſi ꝓpt᷑ verecundiã vłtimo
6M „ rẽ hũanũ audit ſimpłr:dũ nõ placeat in coꝛde:
g , . veniale eſt vt cõiter.niſi pᷣlato. ꝰ Tertio de
d 8 negligente reſtituere famã ꝑſone infamate oẽs
nui doctoꝛes ſuꝑ.iij.diſ.xv.tenẽt q moꝛtalr peccat
ann qꝛ obligat᷑ reſtituere ꝓut de h in alio q̃drageſi⸗
iſ mali ꝑtraccauimus in ſer.xliiij.ſ.de reſtitutiõe
noin legitima NO. Sʒ hic qͥrc᷑ in qbo caſib põcqͥs
iſene excuſari vt nõ teneat᷑ ad retractandũ ſuũ dictuʒ
ve falſum crimẽ iponẽdo in detractiõe.Rñdet᷑ in
anmi ſũma Angelica ꝙ in ſeptẽ caſib. Pꝛimus qñ
kinf ſeq̃ret᷑ ex h̊ maioe infamatio illiꝰ in reducẽdo
arn in memoꝛiã illud qð oĩno ẽ oblitũ. Scðs qñ
ſo⸗ piculü maius fieret reſtituendo.ſ.alicuiꝰ moꝛ⸗
e tał culpe vel moꝛtis coꝛꝑa:qꝛ tunct ile malũ pᷣ
Nchin ponendũ eſt fame. Tertius.qñ dixit venialia
bir⸗ vel talia qᷓ nõ ſunt infamatoꝛia detrahẽdo vt õ
pratuit. Quartus.qñ denunciauit qͥbo debuit
bons modo debitco. Quintus.qñ infamis fuit ile
Yeno WVrs illos qͥb detraxit de illo. Sexcus.qñ au
um/ .. nn eſetm mõ dixit: nil addẽdo. Septimus
ngg ñ ſciuit ille cui dixit: poſtea ab alio vel ꝑ aliazʒ
his * viã puta qð tũc erat ſecretũ nũc publicatũ eſt ꝑ
og „ alios. Hecin ange. Addi põt vltimꝰ.qñ offen
un, ſus exigit vt decractoꝛ dicat in publico ſe menti
miir tũ fuiſſe cũ peccauit in ſecreto.de h̊ ſer xxiiij. C.
*
— —

, XXXIxX

de otumelijs. Sic ptʒ quõ ſit ↄfitẽdũ de detra

ctiõe. ZE Exemplũ finale legit᷑ in ſpec.exẽ.di.
ix.exẽ.lv.⁊ ſe.iij.ꝙ qͥ dam clericꝰ ⁊ alius qdã lai
cus erãt maximi detractoꝛes.clericus infirma
tus ſine ↄfeſſiõe ⁊ pnia deceſſit:ſic ⁊ ille laicꝰ qꝛ
tales indigni ſũt ↄfeſſiõe ⁊ miſericoꝛdia.

moꝛtẽ dericus a pparuit cuidã noto ignitꝰ totꝰ
⁊ dixit ſe ꝑpetuo dãnatũ.Et ille. Quò. Rñdit.

Euũ inqͥt eſſem coꝛã iudice vidi mitas aias ſole
lucidioꝛes manibo extenſ̃ ↄtra me clamãtes di.

Uindiea dne ſanguinẽ nj̃m de iſto detractoꝛe.
⁊ ſic iudex ſniam tulit danatõis.⁊ ſic iſte infelix

diſparuit. Laicus aũt aꝓparuit poſt moꝛtẽ hbiin

linguã ignitã ab oꝛe vſq; in terrã dependentem

qua ipſemet crebꝛis moꝛſibus lacerabat.⁊ rur

ſus refoꝛmabat᷑ ⁊ moꝛdebat. Interrogatus rñ

dit.Dũ vixi ꝑ linguã detrahẽdo peccaui. Jõ ꝑ

hac in ꝑpetuũ habeo puniri.Ue g̊ mihi ⁊c.⁊ ſic

diſparuit.O g̊ detractoꝛes ꝑtimeſcite ⁊ pniam D

agite. Rogemus g xpᷣm ⁊c̃

Feria ſca poſt dñicã de paſſione Ser. xxxix.

vicʒ de inuidia pꝑnicioſiſſima cũ filiab ſuuuss.

Iſerũt pꝛcipes
m ⁊phariſei miniſtros vt appꝛehẽderẽt
ieſum Joh. vij. ⁊ in euãge.hodierno.

Dñs ieſus qꝛ veritatẽ pᷣdicabat ⁊ vitia iudeoꝝ

arguebat. Idcirco ex inuidie liuoꝛe comouebã
tur pᷣncipes iudeoꝝ ⁊ phariſei pijſſimũ ieſuz

innocentiſſimũ filiũ vᷣginis.ã vt Caſſioð.ait
ſuꝑ ps.cxxiij. Ira ⁊ inuidia iudicio carẽt rõnis

Et Aug.in epła.Sicut acetũ coꝛrũpit vas ſi di

utius ibi fuerit:ſic ira ⁊ inuidia coꝛrũpit coꝛ ſi
durauerit ⁊c. Uñ pnceps iudeoꝝ ⁊ phariſei ꝑ
inuidiã irã ↄceptã q xpᷣm ita ſunt obcecati ⁊ mẽ
te coꝛrupti vt ̊ legẽ ipᷣm innocẽtiſſimũ qͥ mira⸗

culoꝝ ⁊ ſ- anctitat głia fulgebat occiderẽt. Sic

g̊ moti iuidia miſerũt miſtros vt appᷣhenderẽt

ieſum:vt diat euãgeliũ. Nra; de inuidia que
lſe

multos infeſtat hoies mileros q̃ ⁊ occidunt in

ſeipſis ieſũ.ſ.ꝑ petĩ moꝛtificãdo aiam tria my
ſteria declaremꝰin h̊ mõe.Pꝛo q̊ͥ aliud thema

j. Pe.ij. ODeponẽtes oẽz maliciã ⁊ iuidias ⁊ oẽs

detractiones creſcatis in ſalutẽ. Maliciã expo⸗

ne.i.malã voluntatem.
P⸗und ̊ myſteriũ ðᷣꝛ execrationis.
Scöm ðꝛ notificatiõis.
Tertium ðꝛ generationis.

. ——

ACirca pᷣmũ de inuidie execratiõe ⁊ euitatio

ne notande ſunt płes rõnes quare ſit execrãda.

Pꝛia rõ.qꝛ charitati ſũme ↄniat᷑.⁊ ptʒ pᷣmo de

charitate dei.Nã deꝰẽ charitas.⁊ qͥ manet i cha

ritate in deo manet.ſ. Jo h.iiij. Et deꝰ intantũ ẽ

charitatiuus ꝙ etiã de malis q; fiũt in mðo eli⸗

cit bona maioꝛa:vt ðt Augꝰ.in enchi.Et plato.
Pꝛocul a deo oĩs inuidia ẽ relegata.i.excluſa.

qꝛ oibo ſus bonitatẽ cõicat. Sed ꝑ oriũ iuidus

m »„

Feria. I. poſt dominica de paſſione

manet ĩ odio ⁊ ꝑ ↄſeqᷓns nõ in deo ſʒ ĩ dyabolo
2 dyabolꝰ in ipſo. Qui etiã ð bonis alioꝝ elicit
mala.i.triſticiã coꝛdis ſui.⁊vellet ꝙ alij ſecũ nõ
cõicarẽt bona ſʒ ſolꝰhret ea et exaltaret. Uñ ſic
videmꝰꝙ apis etiã de floꝛe male herbe mel ſu⸗/

git. ſz aranea ecotra etiã de bono floꝛe venenuz Quõ⸗ ſ
Antcho.p.ij. ti.viij.c.j. alioſq; ꝙ pᷣmũ ẽ ↄſidera⸗

umit. Sic hõ charitatiuꝰẽ tãq; apis.ſʒ inuidꝰ
vt aranea. Itẽ de charitate ꝓximi dlaret ꝙ ↄtra
riat᷑ tã in aio volẽdo illi mala q; in actu nocen
do vł ðᷣtrahẽdo ⁊ hmõi.Scða rõ.qꝛ inuidꝰipᷣi
inimicat᷑ ⁊ i ꝓpꝛiũ caput retoꝛqtur.Uñn Lypꝛia
nus li. ð ʒelo ⁊ liuoꝛe dic. Inuidꝰnulli magis
qᷓ; ſuijpſiꝰinimicꝰ exiſtit.qꝛ ſeipᷣm plłoibo alijs

ledit cũ hoſtẽ ſalut in pectoꝛe gerit. Hec ille.Et

Chbꝛyß. ſuꝑ Mat.omeł.lv.dic.Nil liuoꝛe dete⸗

riꝰ. lã vt aliũ ꝑdat ſimł ⁊ ſemetipᷣm ꝑdit.et de

vita alteriꝰmoꝛit᷑...triſtãdo ð bono alcerꝰ.ac ðᷣ
moꝛte alteriꝰviuit.ſ.gaudẽdo ð malovł moꝛte
alteriꝰvt tãgit etiã Aure.ĩ cõpẽdio. Hinc So⸗
crates ppᷣs dicit. Utinã iuidi in oib ciuitatib⸗
ockos ⁊ aures baberẽtvc de oium felicitate toꝛ
q̃rent. Uñdei iudido fit ꝙ ſĩuido retoꝛq malũ
qð alteri vult ĩ caput ſuũ.Sic Saul q ex inui⸗
dia q̃rebat iterficere Dauid. pluries ipe Saul

tradebat᷑ dei iudicio ĩ manꝰ Dauid.liò ipᷣe peꝑ

4.

cerit eidẽ.ſ.i ſpelũca vbi dauid latitabat et aul

illuc ĩtrauit purgare vẽtrẽ. Et alia vice ĩ ſuo ten

toꝛio doꝛmiens.qn dauid venit ⁊ tulic haſtã
vas aq. Deniq; patʒ ĩ exẽplo ð iudeis qͥ dixerũõt
ꝙ vpCs deberet occidi ne foꝛte veniãt romaniet
tollãt locũ ⁊ gentẽ.⁊ tñ ex ̊ facto romani vene⸗

rũt ⁊ bec fecerunt eis̃. B Tercia rõ qꝛ dya

bolice ꝓpꝛietati aſſimilat᷑. Nã ꝓpꝛiũ eſt dęaboli
iuidere aliene felictati. Et ſictales vt Chꝛiß. alt
ſuꝑ Math.omel.xxvij.iuidi ſũt demõibo ſiles
ꝗqꝛ peccãt ex certa malicia pximũ odiẽtes.Unð

Aug. ſuꝑ Johᷣ.Dileaio ſola diſcernit inter fili⸗
os del ⁊ filios dyaboli. Nã ⁊ xpᷣs dicẽ Joh.xiij.
In b cogſcẽt oẽs qꝛ mei eſtꝭ diſcipłi ſi dileco⸗
nẽ habuerit ad ĩiuicẽ. Pꝛoptea ibidẽ Aug.ſub
dit. Baptiſent᷑ oẽs hoies.ſignẽt ſe ſigno crud.
oẽs cantẽt alła.itrẽt eccłias.nõ diſcernunt᷑ filij
dei a filijs dyaboli niſi charitate vel odio. Hee

ille. Quarta rõ.qꝛ oꝛbis totꝰ ꝑ eam ꝑiclitat᷑ ⁊

Diffickter curat᷑. Nã in pᷣncipio mũdi vt ſcribit᷑

Saßp.ij. iuidia diaboli moꝛs itrauit i oꝛbẽ ter⸗
ram.Tandẽ ex ipᷣa ꝓceſſerũt oẽs falſitates erro

rũ ⁊ ꝑſecutiões bonoꝝ.Nã pᷣmꝰfiliꝰ ade cayn

ex iuidia occidit abel frem. Inde cepit pᷣncpa⸗
tus amoꝛ vt dic̃ Chꝛyſ.⁊ głia vana ⁊ auaricia

vt poſt diluuiũ ptʒ ĩ Nẽroth qͥ cepit pᷣmꝰ eẽ po

tẽs ĩ terra ⁊ raptoꝛ acoppᷣmẽs alios.⁊ H ex iui⸗
dia.nã ſolꝰ volebat dñari vt dicit Ayra. Heca
pncipio ĩ curijs regũ viguit.vt patʒ i curia pᷣmi

regis iudeoꝝ Saul ↄtra Dauid.⁊ nũc regnat

— —

in curijs oĩm regũ ⁊ magnatoꝝ. Nã hec deuo

rauit Joſeph ꝑ fres.hec ĩ egypto oppᷣſſit filios
ilrael. Tandẽ bec ocadit xpᷣin dñm oim.? vſq;

Pꝛimo ex metu alicuius nocumenti.

in finẽ bonos oẽs ꝑſequit. Idcirco Chꝛy.omel.
xxxv. ðt. Fera venenoſa ẽ inuidia: veniã nõ hñs

oĩim mr ⁊ cã maloꝝ:inextinguibił ignis:⁊ cun
ccis vitijs difficilioꝛ ad remediandũ:vt ðᷣt Caꝑ
ſio.li.colł.O xpᷣiane caue tibi a tali vitio.
Seld di. Quõ ꝗᷓ remediari poſſit. Rñdet᷑ ᷣm

re charitatẽ ſuꝑnalẽ.vt ponit Gre.in moꝛał.qꝛ

in celeſti pĩia nullus alteri inuidet.ꝗ̊ ⁊ nos eui

temus. Scðm eſt ↄſiderare affectionẽ nr̃aʒ coꝛ
poꝛalẽ.qꝛ vnũ mẽbꝝ nr̃i coꝛꝑis nõ inuidet alte
ri.⁊ ſicin oibo bonis illa ſibi mutuo ꝑticipat ⁊
ↄgaudęet. Jõ Aug.ſuꝑ Joh.ſer.xxxij.ðt. Tolle
inuidiã ⁊ ſictuũ eſt qð habeo ⁊ meũ eſt qð hẽs

ſicut ocłus nõ videt ſibi ſoli ſʒ oibꝛ mẽbꝛis ⁊ c.

Tertiũ eſt ↄſiderare fraternitatẽ in xpᷣo exẽpla⸗
rẽ.qꝛ xpᷣs nos om̃s adoptauit in fres chariſſi⸗
mos ⁊ in ſe exemplũ dedit charitatis qꝗͥ ꝓ nob
laboꝛauit paſſus⁊ moꝛtuus eſt.O ̊ tu inuige
ↄtra frẽm cui niſi xpᷣo inuides. Sufficang
D Lirca ſcdᷣm de notificatiõe Uidendũ ẽ qͥ
ſit inuidia vt nouerimꝰ ea. Et Joh. Damaſ. li.
ij. ſuaꝝ ſnĩaꝝ diffinit ꝙ Inuidia ẽ doloꝛ vl tri
ſticia de alienis bonis. Pꝛo q̃ diffinitiõe decha
randa Nota ſᷣm Alex.ij.volũine ſũme. ⁊ Tho.
ij.ij.q.xxvj.acin Angelica.quadrupliciter pot
qͥs dolere vel triſtari de bono alterius.
Pꝛimo ex metu alicuius nocumenti.
Scðo ex defecu iüllius boni.
LCLerti oex motu ſenſus indeliberati.
Quarto ex ↄſenſu ſpũs maliuoli.
.C qs do
let de alicuius bono ideo qꝛ timet veriſiłr nooun

mentũ iminere vt ledat᷑ ab illo.ſiue ipemet ſibi
timeat ab illo dãnificari.ſiue alios bonos.Si⸗

cut cũ triſtat᷑ qͥs de ꝓſperitate alicui tyrãni:qꝛ
ſcit ꝙ ex h̊ magis tyrãniſabit.Et hmoi doloꝛ vł
triſticia nõ eſt inuidia.vt ðt Greg.xxij.moꝛał.?
phᷣs.ij. Rheto.Exemplũ.qꝛ filij iſrł letati ſũt ⁊
canticũ deo cecinerũt de ſubmerſione egyptioꝝ
UVñn ⁊ eccłia oꝛat vt hoſtes eccłie ↄterãt᷑.⁊ ſic nõ
eſt petm̃ã. Scðdo er defectu illius boni.ſ.q cñ qͥs
dolet nõ ꝙ ꝓximus illud bonũ hʒ.ſed qꝛ illud
bonũ ſibi deficit qðᷣ aliꝰ hʒ.⁊ hmõi doloꝛ nõ eſt

inuidia nec pctm.ſʒ ẽ laudebilł ſi ẽ de honeſtꝭ bo

nis. Jõ apłus.ij.Coꝝ.xiiij. Emulami cariſma /
ta melioꝛa. Et Hiero.ad Letã de inſtruccõe fi⸗

lie ðt. Habeat ſocias cũ qͥb addiſcat:qᷣbo inui

deat:q̃ꝝ laudibsmoꝛdeat᷑ ⁊c. Si aũt eſſʒ de bo
nis tꝑalibo in qͥᷣbo ipſe deficit alijs abũdantib
hoc eſſet pctm̃ ſed vt cõiter veniale.⁊ poſſet eſſe
moꝛtale.ſ.qñ talia eſſent ↄ deuz: ⁊ ſic dolerer p
ipſe nõ habet talia. E Tertio ex motu ſen *“
ſus indeliberati.⁊ ſiceſt veniale. Nã naturalis
eſt paſſio ſenſualitatis inuidere.Et vt ðt Aug.
lib.ↄfeſſ. Uidi inqͥt ⁊ exꝑtus ſum paruulũ no⸗
dũ loquentẽ ⁊ collectaneo ſuo iuidentẽ.Eſt etiis
in bꝛutis. Maxime aũt viget in mlieribo ꝓpter

6

— —

= –—
=Sẽ — —

— – =— — —
S ☛ ——— = – — — —

=

.1
4

Bermo

vanã głilaʒ pulchꝛitudinis oꝛnatꝰ⁊ hmõi qua
cupiũt ceteris pᷣcellere ⁊ ob hoc alijs pᷣcellẽtib⸗
nuident.vt dicit᷑ in Anthonina S.Deniq; inui
ia naturalis eſt etia i viris ꝑfect ⁊ religioſis.
⁊ inq̃ntũ eſt ex paſſiõe naturali peccatũ nõ ẽ.ſʒ

= Sr

1 ex ſurreptiõe eſt veniale. Et ſᷣm ph̊m.ij.rheto.
Abuũdat i boib ſimiliũ artiũ puta figulꝰiuidet
ui figulo. Hec ibi.Sed nõ ↄſentire hmõi motib
iuidie ⁊ ðliberato aio ↄtradicere meritoꝛiũ eſt.
E . Quarto ex ↄſenſu ſpũs maliuoli.ſ.cũ triſtat

„ de bono alteriꝰaio deliberato inqᷓntñ alter ex⸗
le.. . N cedit ipᷣm.vł mala volũtate.⁊ ſicẽ ꝓprie iuidia.
L

3 .. ⁊ ẽpccm̃ moꝛtale qꝛ ↄtra charitatẽ.Nã.j. Coꝝ.
-. - xiij.charitas nõ emulat᷑.i.nõ iuidet.ſʒ ↄgaudet
„ „ bonis altciꝰ.Et ſat ptʒ ex pᷣdicq quõ ſit ↄfiteñ.
F irca terciũ de gñatiõe filiaꝝ Notandũ
b ꝙ ſᷣm Gregoꝛiũ.xxxj.moꝛal.ex iuidia gignũt᷑
⸗ qnq; filie. Pꝛima eſt odiũ.h̊ eſt.velle malũ
ꝓxio ⁊ nolle bonũ. Scõdða ẽ detractio. Tercia
6 . exultatio ĩ aduerſis ꝓximi.Quarta ſuſurratio
. ſq; latẽs. Quinta afflictio ĩ ꝓſꝑis ꝓximi. Exẽ/⸗
i plũ finale legit in ſpecło exeploꝝ.di.iij.exẽ.lvij.
1 ꝙ in monaſterio q̊daʒ ciſtercien oꝛdinis frater
. q̃dã alteni iuidẽs accuſabat falſo illũ apud ab
batem. Ille aut hüũiliter ⁊ patiẽter fereñ vꝛabat
deũ ꝓ illo ꝑſecutoꝛe ⁊ beatã Mariã. Cõtigit G
ſemel Ecce in matutinis hoꝛis deuotionẽ ma⸗
gnã ſenciẽs iſte frater hũilis vidit beęatã vᷣginẽ
cũ ſcõ Jo łine euãgeliſta nimio lũine choꝛuſcã
tes ex altari ðſcẽdere.⁊ iteriʒ dicẽtibo fribꝰ Slo⸗
ria patri ⁊ filio ⁊ ſpũiſancto.mox reuerẽter ſe in
, clinare. Et tãdẽ fri dixit. Ego ſuʒ mater filij ði.
. — ſcito ꝙ głiaʒ tibi ĩpetrauerim ꝓ patiẽtia q̃ inui

dũ toleraſti.?⁊ emulo tuo ꝓpter tuas pᷣces veni
am obtinui.At ille ĩterro gauit eã cur ſe iclinaſ⸗
ſet ad Głia patri. Rñdit ꝙ oẽs vtutes celoꝛuʒ

ſe idiinãt ad ld adoꝛañ ſcãm trinitatẽ.Et his di
N ctis viſio diſꝑuit.⁊ totũ choꝝ tantꝰodoꝛ reple⸗
i uit vt oẽs mirarent᷑ vñ eẽt tãta ſuauitas padi⸗
Nno⸗ ſi.Et re certa cognoſcenñ hec emulꝰ ille culpã di
ſens xit ⁊ ↄfeſſus ẽ Abbas aũt cũ fratrũ ↄſilio cũ ex⸗
chcs Rti foꝛent mirifici buiꝰodoꝛis fragrantiã.lapi
ld des vbi ſteterãt pedes btẽ Marie erui et ĩ reue⸗
höck rendo loco iuſſit reponi ꝓ memoꝛia tanti mi⸗
Ebo raculi.Ecce ptʒ quatuʒ bonũ ſit inuidoꝝ ꝑſecu
⸗ tiones tolerare. Rogemꝰ ergo xpᷣm ⁊c̃.
deſ
lui Feria tercia poſt dñicã de paſſione Sermo
ebo

xl.de accidia circa pꝛecepta implenda.

—M BGBo teſtimoni

e um phibeo ð illo.ſ.mũdo.qꝛ oꝑa

l. —́‚. illi? mala ſunt Joh. vij. ⁊ in euãge
ig . lio hodiemo. Cerba ſunt ſaluato⸗
ug⸗ ris noſtri Jeſu.quibo cõminat᷑ ↄtra mũdanos
ic hoĩes qui negligũt ſᷣuare pᷣcepta dei.ſʒ mala ⁊
Nti H Pectae⸗ plurima ꝑpecrãt.Nam tales i iudicio
N habebunc tristeſtimonia otra ſe ꝙ digni ſunt
„
4 *
*
òOò

. . Xxr.

eterna dãnatione.Pꝛimũ teſtimoniũ veter te⸗

ſtamenti Deut.v. Luſtodite ⁊ facite ea q̃ pcepit
dñs vobis vt viuatis.ſ.vita eterna ⁊c. Scom
teſtamenti noui Match.xix.Si vis ad vitam
ingredi ſᷣua mãdata. Et q̊ͥdlibet hoꝝ põt poni
ꝙ alio themate. Quibo maifeſtũ ẽ ꝙ nõ pot qͥs
vitã hꝛe niſi pᷣcepta ſeruet. Tertiũ teſtimoniũõ
malos xpᷣianos faciet ipſemet xpᷣs.qm̃ nos ta⸗
tũ amauit ꝙ incarnatus paſſus ⁊ moꝛtuuſ eſt
ꝓ nobis vt nos ad dei amoꝛẽ traheret ⁊ pᷣcepto
rũ obſᷣuantiã.Uñ ſi negligimus ipſe ↄtra nos
teſtimoniũ ꝑhibebit qi oꝑa noſtra mala ſunt
vt ðt in chemate ⁊ euãgelio. Jtaq; de pᷣceptoꝝ
diligenti obſeruatione ne ꝑ accidiã ⁊ oꝑa mala

donemur tria myſteria declarabimus ꝓp bᷣ ſer⸗

mone:vt ptrz.
Pꝛimũ ðꝛ diſtricte obligationis.
Scðm ðꝛ debite obſeruationis.
Tertiũ ðꝛ ſaluifice fructificatiöiliss.
BGB Circa pᷣmũ de diſtricta obligatõe vt agno
ſceñ.qᷓ; ſtricte velit deus pꝛecepta ſua obſeruari
magis ſimus ſolliciti oñdit᷑ om̃i lege. Pꝛio
lege naturali.Nã legimus qꝙ tꝑe leg adhuc na
ture inſtitute:pᷣmi ꝑentes ꝓ tranſgreſſiõe vnici
pᷣcepti cũ tota ſua poſteritate duriſſime moꝛti⁊
alijs miſerijs ac penis ſunt obligati Geñ.iij.

Quacũq; hoꝛa comederitꝭ moꝛte moꝛiemi.h̊ ẽ

neceſſario habebitꝭ moꝛi.⁊ nõ ſimplici:ſʒ pluri
plici moꝛte.Pꝛimo moꝛte aie ꝑ culpã. Nã oẽs
in oꝛigiali culpa naſcimur.Secũdo moꝛte coꝛ
poꝛis vel nature. Tertio moꝛte infirmitatis ⁊
miſie multe.ꝓpter q̃ vt Greg.i omel.de marty.
ðᷣr. tꝑalis vita moꝛs potius dicenda eſt q; vita
Ipſe em̃ q̊tidianus defectus coꝛruptõis quid

eſt aliud q; qdaʒ ꝓlixitas moꝛtis. O qͥt hoĩes
infirmitates moꝛtiferas hñt pati multotiens.
q̊t fame ⁊ ſiti moꝛtifera cruciant᷑. quot doloꝛes
pati habemus qͥs enũerabit. Deniq; Quarto

moꝛte gehẽne ⁊ pᷣuationis viſionis diuine in ꝑ
petuũ.Ecce vnius pᷣcepti tranſgreſſionẽ q;dure
puniuit deus En videmus chaniſſimi ꝙ om̃s
capite plecimur.i.moꝛte ꝓ vna tranſgreſſione.

Quid g̊ fiet ꝓ multis trãſgreſſiõib.Uñnñ Zach̊.

xiij. Adam exemplũ meũ ab adoleſcentia mea.
Et ſic ptʒ. Scðo ex lege diuinali.vbi legimus
ꝙ deus ꝓ vnius pᷣcepti trãſgreſſiõe multã ſtra

gem hoim fecit.ſaã ꝓ luxuria totũ mũdũ dilu⸗

uio deleuit.ꝓ ſodomia citates qͥnqʒ ſubuertit.
ꝓ duricia inobedientie pharaonẽ cũ multitudi

ne exercitus ſui in mare ꝑemit ⁊c̃.Deniq; filios

iſrael ꝓ adoꝛatione vituli: ꝓ gula ⁊ ꝓ alijs offẽ

ſionibo intantũ puniuit ꝙ oes moꝛtui ſunt in

ðᷣſerto qͥ egreſſi fuerãt ex egypto plꝰqᷓ;. õooooo
pᷣter Joſue ⁊ Caleph qͥ ſoli ex illis cũ filijs iſrł
in deſerto poſt exitũ ex egypto natis intrauerũt

terrã ꝓmiſſiõis. Pꝛeterea ecce videmus ꝙ oẽs

iudei ꝓ trãſgreſſione ) xpᷣm expulſi deterra ſua
ꝑoꝛbẽ ſunt diſꝑſi ⁊ ꝓ incredulitate eternaliter

Nl

Feria.i.poſt dominicã de paſſione

dDaãnãdi.O terribile iudiciũ dei. Tertio ex lege
Aphᷣali.ã ps.ðt ad dñʒ. LZu ms.mãdata tua
cuſto.nimiiſ.Et vtiq; nimis.qꝛ ð beret hõ potiꝰ
moꝛi q; tranſgredi vt fecerũt ſancti dei phete:

apbi.⁊ marcyres.de qͥᷣbo bꝛeuiter traſeo. Quar

to lege euãgelicali.lã vt xpᷣs ðᷣt.ex tota xpᷣiani⸗
tate nullus alius ſaluari põt niſi qͥ facit dei vo⸗
lũtatẽ Matth.vij. Non ois qͥ ðᷣt mihbi dñe dñe
intra.in re.ce.ſed qͥ fa.vo.pa.mei ⁊c. NHVn
nec ꝓphᷣare nec demõia eijcere nec miracula face
re valet ad ſalutẽ ſine pᷣceptoꝝ ipletiõe.vt ibidẽ
St xps.ſed ſub diſtrictiõe iudicij ⁊ damnatiõis
eterne oẽs obligat.ꝓpterea ſubdit ibidẽ.¶ Hul/⸗
ci dicẽt mihi in illa die.Dñe:nõne in noie tuo ꝓ
phetauimꝰ ⁊ demonia eiecimus:⁊ vtutes mul
tas fecimus.⁊ tunc ↄfiteboꝛ ũlis qꝛ nũq; noui
vos.diſcedite a me ⁊c. Quinto lege aplicali.
ſ. Jo H.j. Qui ðt ſe noſſe deũ ⁊ mãdata eius nõ
cuſtodit:mendar eſt.i.falſus xpᷣianus.Et h̊ tã

ſtricte ꝙ ſicut Jac.ij.ſcribit.qcũq; totã legẽ ſua

uerit offendat aũt in vno:factus eſt oim reus.
B eſt:eterna dãnatione dignus. Sexto idẽ ptʒ
lege canonicali.Nam de pe.diſ.v.c.oↄſideret. Et
c.frẽs.tex.cũ glo.ðt.q qͥ totã legẽ obſeruauerit:
offendit ãt in vno:factus eſt oim reus.bᷣ ẽ: ꝓ il⸗
la vna offenſione ita damnabit᷑ ſicut ⁊ dãnaret᷑
ſi om̃ibus eſſet inuolutus.liq nõ tantum pu⸗
niat᷑ ſicut ꝓ oib. Sed qͥdã cauillañ.dicũt.Ego

a papa de h̊ habeo lr̃as diſpẽſatiõis. Cõtra q̃s

expᷣſſe habet᷑.xxv.q.j.c.ſunt qͥdã.⁊.ciſeq̃n.q nec
etiã papa põt diſpenſare ᷓ vnicũ dei pᷣceptũ. li⸗/
cet poſſit de hũanis.qꝛ tenet᷑ obedire dei pᷣceptꝭ
etiã papa. Septio lege ciuili q ſub varijs pe⸗

nis aſtringit hoĩes ⁊ punit tranſgreſſoꝛes pᷣce⸗

ptoꝝ.puta adulteros decapitãdo.fures ſuſpẽ/⸗
dendo.latrones crurifragio.ſacrilegos cõbu⸗
rendo.⁊ ſic de alijs. Itẽ lex ipſa dictat ꝙ qui nõ
o bedit mãdato pᷣndpis debet moꝛi.ff. de re mi

litari.l.deſertoꝛẽ. Afoꝛtioꝛi qͥ nõ obedit mãda⸗

to ſũmi pncipis.i.dei. Ultimo onñdi᷑ lege phᷣi
cali.Nã Caſſioð.ubᷣ.de aia ðᷣt.ꝙ manus noſtre
pedeſq; nr̃i ideo denario digitoꝝ nũero foꝛmã
tur vt totius vite nr̃e curſus ⁊ oꝑatio ſacr̃a cele
ſtis decalogi vtinerent.vt pᷣter legẽ dei aut cogi
tare aliqͥd aut agere nõ pᷣſumeremus. Hec ille.
IJ Qirca ſecũdũ de obſeruatõe debita querit᷑
QDualiter dʒ ⁊ tenet᷑ hõ obſeruare ði pᷣcepta.ſ.in
decalogo poſita. Rñdet᷑ ſᷣm ſcbturas ⁊ doct.q;
tenet᷑ qnq; modis. Pꝛimo addiſcendo Deut᷑.
vj.Erũt vᷣba hec q̃ ego pᷣcipio tibi in coꝛdetuo.
⁊ nõ mouebunt᷑ ab oculis tuis.i.nunq; obliui
ſcaris. Uñ ſᷣm wilhel.in rõnali.qͥlbet fidelis te
net᷑ operã dare vt ſaat pᷣcepta decalogi. Rõ.qͥa
cCũ ſint neceſſaria ad ſalutem io qui negligit ea
ſcire pꝑiculo ſe expõit. Uñ dñs pᷣcepit Mat.xxij
Diliges dñʒ deũ tuũ ex toto coꝛde tuo.i.ex tota
itelligẽtia conãdo cogſcere dei volũtatẽ. Hinc

BGrego. di. xxxviij.q ea,ðt. Stultus in culpa ſa⸗

HMatch.iiij. Pniam agite ⁊c̃.

LCirca tertiũ

piens erit in pena. Scðo ſubditos docendoꝛ
obſeruari faciẽdo.Deut᷑.vj.Narrabiſq; ea filijſ
tuis ⁊c̃.Exemplũ de Thobia qͥ filiũ ſuũ ab in/
fantia docuit timere deũ. Unde tenet᷑ hõ filio
erudire ad ſalutẽ ⁊ coꝛrigere peccantes.alłs ſił
cũ illis damnabit᷑.lxxxvj.di.facientis (inqͥt) cul
pam habet q cũ poſſit negligit emẽdare. Tex
tio oꝑe implendo.Non em ſufficit ſcire niſi im⸗
pleant. Quarto de tranſgreſſione penitendo
K Quinto
in obſeruãtia ꝑſeuerare intendẽdo. Matth̊.xx⸗
iiij. Qui ꝑſeuerauerit vſq; in finẽ hic ſaluꝰ erit.
Idcirco deus decalogũ dedit deſcriptũ in lapi

dibo ad ſignificãadũ ꝙ firmo ꝓꝓpoſito ſint in coꝛ

de ſcripta vt nulla deleat o bliuio:niła frangat
tẽptatio ⁊c. Sed di.Cur deꝰ tã dure vult age
re cũ hoiĩe vt ſi q̃draginta annis vlł vltra ſᷣuauit
hõ pᷣcepta ⁊ iã declinat a ꝑſeuerãtia ad vnicam
tranſgreſſio nẽ:totũ ſᷣuitiũ pᷣſtinũ perdit.Quis
regũ crudeliũ faceret vt ꝓ vno impudico aſpe⸗
ctu mulieris ſeruũ ſuũ a multis annis ſᷣuientẽ
ſalario pᷣuaret ⁊ carceri ꝑpetuo mãciparet.Cer⸗
te nec ſoldanus faceret. Sed ad bec rñdet᷑ ſᷣm
ſccm̃ Uincentiũ de valẽtia tali exemplo.Si rex

tibi cõmitteret filiã cuſtodiendã: quã a multis

annis cuſtodiſti ⁊ i̊ ipſam ꝓſtitueres latrico.
nõne moꝛtẽ acerbã demereren. Itẽ ſi cõmitteret
rex tibi pᷣcioſiſſimas res ĩ ciſta poꝛtare vſq; ad
intra domũ.⁊ tu a maxia diſtantia noꝛtaſſes ⁊
iã ꝓpe domũ pꝓijceres furibo rapiendũ ⁊c̃. Sic
in ꝓpoſito. B
ũ de ſaluifica impletionis fructi
ficatiõe Nota multos fructus ex ſcbtura. Pꝛi⸗
mo qꝛ amicus dei talis effici᷑ Joh.xyv. Scõo
qꝛ bndictionẽ dei multiplicẽ ↄſequi᷑.Deut᷑.xx/⸗
viij.c. Si cuſtodias olĩa mandata eris bñdictꝰ
in ciuitate.in agro.ingrediens egre.⁊c. Ter⸗
tio qꝛ celeſtẽ btitudinẽ ꝓmeret᷑. Pꝛouerb.xxix.
Qui cuſtodit legẽ beatus. Quarto qꝛ deo ha

bitaculũ reddit.ptʒ Joh̊.xiiij. Si qͥs diligit me

ſᷣmonẽ meũ ſer.⁊ ad eũ veniemus ⁊ manſi.⁊c.
Quinto qꝛ oꝛatio eius exaudit᷑. Augꝰ.de oꝑe
monach. Litius exaudit᷑ vna oꝛo obedient qᷓ;
decẽ milia ↄtẽnentis. Sexto qꝛ flagella ſibi ca
uent᷑ Ecci.viij.Qui cuſtodit pᷣceptũ nõ experiet᷑
qcq; mali. Septio qꝛ pᷣmijs ditabit᷑ in celo.
Pꝛo exemplo notemus qð ðᷣt deꝰ Exoð.xv.qꝙ;
pᷣcepta ſᷣuantib nõ inducet plagas egypti:ſed

nõ obſᷣuãtib oẽs inducet:vt ðᷣt Hiero. in glo.
collar᷑.Exo.xx.intelligẽdo ſaltẽ ſpũalłlr. Pꝛima
aũt plaga eſt aque in ſanguinẽ ↄuerſio.⁊ hec ſi⸗

gnificat pœã guia q̃ vocant᷑ ſanguines in ſcptu

ra.Scõða eſt ranaꝝ plaga.ſignificãas hoꝛniduʒ:

iferni cibũ. Tertia eſt muſcaꝝ.i.demonũ inſul

tus. Quarta ẽ vlceꝝ.i.coꝛꝑaliũ ĩfirmitatũ.Qui

ta ſeinifum.i.remoꝛſusↄſcie ꝗͥ ẽ vᷣmis inferni.
Sexta plaga grãdo occidẽs.i.iudicij ſnia.Se⸗
ptima locuſtaꝝ q bꝛeuivolatu ſinificãt bꝛeuẽ

— — — —. ---

— —2²

l

r

m
4o
nro
n.
pi
o
age
nuc
n
us
ni

n

ohs
ntne
ſiti.
eoge
ni
lbia
c
co.
96
ſ
6
n
celi⸗

ul
A
.
ℳ
nae,

1. 5

ic⸗

⁶

14 °

—
△

vitã.Octaua occiſio pecoꝝ ſignificãs bꝛutales

moꝛtẽ ſine ſacris. Nona tenebꝛaꝝ.ſ.exterioꝝ ⁊ ĩ
cærioꝝ q̃ ſũt in iferno. Decia occiſio pmogenito

i.moꝛs eterna aie ĩ gehẽna.O ꝗg̊ pccõꝛes ꝑti⸗

melcite de tot malis q ſeqᷓntur ſuꝑ vos niſi pe⸗
nitẽtiã egeri. Rogemus ergo dñm ieſum ⁊c̃.

Feria quarta poſt dñicã de paſſiõe Sermo

qdrageſimuſpmꝰde diligẽti obediẽtia pᷣcepto

rũ ⁊ malo iobediẽtie vł accidie i pᷣcept iplẽdis.

E
Wes mee vo
0 cẽ meã audiũt ⁊ ſequunt᷑ me ⁊ nõ
ꝑibũt in eternũ Joh.x.⁊ in euãge
lio hodierno. O Uerba ſut
ſaluatoꝛis qͥb inſinuat ſigna pᷣepua ꝑ q̃ cog/
ſci poſſit hõ ꝙ ſit ð nüero ſaluãdoꝝ ⁊ nõ ꝑibit
in eternũ. Pꝛimũ ſignũ innocẽtie.iõ diẽ Oues

q̃ ſunt manſueta aialia ⁊ nõ nocẽtia vt diẽ El⸗

chuinꝰ.Scðum ſignũ fidei xpᷣiane.ideo addit
mee. Nã Heb.xj. Sine fide iĩpoſſibile eſt place

re ðᷣo.Teraũ ſignũ obediẽtie.iõ dic. ocẽ meã
audiũt id ẽ pᷣcep meis ex aio obediũt.Sic ex⸗

ponit Alchuinꝰ. Uñ Deut.xxx.Elige vt viuas
et diligas dñm deũ tuũ atq; obedias voci eiꝰ.

Hec ibi.qð poteſt poni ꝓ alio chemate.Ad id
Aug.ſuꝑ PS.dicit.Sola obediẽtia tenet pal⸗

mã celeſtẽ.ſola iobediẽtia iuenit penã.tu qͥ verã
requiẽ q̃ poſt hãc vitã xpᷣianis ꝓmittit᷑ q̃rʒ.etiã
h eo iter hulꝰvite moleſtias ſuaueʒ guſtabis ſi
pᷣcepta iplere dilexerꝭ. Hecille. Sʒ qm̃ plurimi
ex malicia vł negligẽtia accidie tranſgrediunt᷑.
ꝓpterea q̃rtũ ſignũ dat᷑ penitentie.iõ addit xpᷣs
di. Et ſequunt᷑ me.ſ.ĩ cruce pnie poꝛtãda.ſicut

⁊ xpᷣs crucẽ ꝓ nob ꝑtulit pniaʒ agẽdo ꝓ pctis
næxris.O g̊hõ ſi vis vitã eternã ⁊ nõ ꝑire obſᷣua

becſigna.de q̃̊b ĩ euãgelio. Itaq; ð diligẽti im
pletione pᷣceptoꝝ ↄtra hmõi accidiã tria myſte
ria declaremus in hoc ſermone.

Pꝛimũ ðꝛ amoꝛoſe inducionis.

Scoõm dlcit piculoſe inobeditionis.

4
„. 9

Terciũ dicit᷑ dulcoꝛoſe facilitatõis.

NNirca pᷣmũ de iducõe amoꝛoſa ad obe
diẽdũ diuinis pᷣceptis.⁊ diligẽter iplendũ no⸗

tãduʒ ꝙ plures rõnes iducũt ad id. Pꝛima rõ

ðꝛ mãdãt.ſ.dei maieſtas.Quãto em̃ pᷣcipiẽs ẽ
altioꝛ maleſtat:taãto ſibi pᷣ alijs obedire debẽt
ſõditi.als penã icurrẽt.ſʒ deꝰẽ ifinite maieſtatꝭ

ſuꝑ oẽm dñatũ ꝗ̊ ⁊c. Uñn exo.xx.qñ deꝰpᷣcepta

ð dit pᷣmiſit q̊dda pᷣambulũ di.ſic.Ego ſũ dñs
deꝰtuꝰnõ habebis ðos alienos.⁊ ſic ð alijs pᷣ⸗
cepd ꝓſeqᷣt᷑.q.d.ſᷣm Lyrã.Ego ſũ dñs totiꝰmũ

diꝑ gubnatiõeʒ.deꝰꝑ creatiõeʒ.tuꝰꝑ ſpẽalẽ tui

electõeʒ pᷣ ceter ppłis ad meũ cultũ vtobedias
mihi.ſ.tu xpᷣiane.⁊ diligas me.qꝛ redemi te de

ſᷣuitute dyaboli ꝓpꝛio ſanguine meo in cruce ꝓ

te fuſo tãq; iſrael ð domo ᷣuitutj pharaõis.Et
1õ ꝓpter iſta ðges ſollicite ſᷣuare madata. Pꝛo

XLI

—

inde Aug.li.ij.cõfeſ.⁊ di.viij.c.Que cõtra.dicit
Gñale pactũ leg ẽ hoĩies obtẽgare regib ſu is
quãto magꝗ ðo ad ea q̃ iuſſit ſᷣuiẽdũ ẽ.Sic em̃
in poteſtatibo ſocietatis hũane maioꝛ ptãs mi⸗
noꝛi ad obediendũ pᷣponit᷑:ita deꝰ oĩb.hec ibi.

Et ſic ptʒ ꝙ ↄ dei pcepta nulli dño eſt obedien⸗
dũ. Scdða rõ ðꝛ acceptoꝝ ⁊ bñficoꝝ largitas

Nam a deo aceepimus aiam ⁊ coꝛpus ⁊ om̃ia

bona q̃ habemus.⁊ ſingulis dieb ⁊ hoꝛis ab

eo ↄſeruamur viuimus ⁊ fouemur. Jõ ꝓ gra⸗

titudine tenemur ſemꝑ ei obedire.Un Ber.Di
gnũ ⁊ iuſtũ eſt ſemꝑ deo ſᷣuire qͥ nũqᷓ; ceſſat no
bis bñfacere.O ieſu bone dignꝰ plane eſt moꝛ⸗
te qͥ tibi recuſat viuere. Hecule. Exemplũ huiꝰ
cape in xpᷣi cruce.qꝛ xpᷣs pependit ꝓ nob ⁊ moꝛ

tuus ẽ in cruce hñte modũ figure x.q̃ ffa x decẽ
ſignificat.⁊ ſic decalogũ ſᷣuãdũ xpᷣianis iſinuat

Tertia rõ ðꝛ ꝓmiſſoꝝ bonoꝝ pᷣmioſitas.⁊ cõ

minataꝝ penaꝝ euadęedi libertas.qꝛ obſᷣuãtia
meret᷑ pᷣmia tꝑalia ⁊ eterna. Inobediẽtia vo pe

nas tã tꝑales qᷓ; eternaſ.Eſa.j.Si audieritꝭ me
ðt dñs bona terre comedetis.qꝙ ſi nõ audieritꝭ

gladius deuoꝛabit vos.ptʒ etiã in nouo teſta⸗
mẽto. O Sed qrit᷑.q̃re deus in nouo teſta
mento ꝓmiſit pᷣcepta ſᷣuantibo eternalia: ſed in
veteri teſtamẽto ꝓmiſit tꝑalia. Rñdet᷑ ſᷣm doc.
ꝙ pmo ꝓpt pᷣfigurationẽ: qꝛ vetus teſtamentũ

fuit figura noui.⁊ ſicꝑ illa tꝑalia bona ſq; ꝑ ter

ram ꝓmiſſiõis fluentẽ lac ⁊ mel deꝰ voluit ru⸗

di adhbuc ꝓpło veteri pᷣfigurare bona eternalia.

Jõ apls ðt ꝙ oia in figura ↄtingebãt illis.Se

cũdo ꝓpt᷑ veꝝ dei amoꝛẽ:qꝛ lex noua ẽ lex amo⸗
ris.Uerus aũt amoꝛ eſt ꝙ deũ nõ ꝓpter cpalia
amemus ſij ꝓpt᷑ ſeipᷣm.⁊ ſic ꝓpt᷑ deũ bõa celeſtia

qramus potiꝰ.Tertio ꝓpt celeſtẽ remũeratiõeʒ
qꝛ iã in nouo teſtamto deꝰ ꝑ xpᷣi paſſionẽ ſtatiʒ

nob moꝛiẽtibo retribuit eterna ⁊ celeſtia.Nõ ſic

aũt ĩ veteri teſtamto qñ celo nõdũ aꝑto oẽs de⸗

ſcendere habebãt ad lymbũ.ꝗ̊ eis nõdũ ꝓmitte-
Quarta rõ ðꝛ obedientie
ipᷣiꝰ vᷣtuoſitaſ.Nã ſi qrit᷑.q ſit int᷑ vᷣtutes maxia
⁊p alijs meritoꝛia. Rñdet᷑ ſᷣm Tho.ij.ij.q.ciiij.
qꝙ vᷣtutes theologice qᷓ deo ſᷣm ſe faciũt aiam in
herere ſũt potioꝛes vᷣtucibo moꝛalibo qͥᷣb aliqd

bant᷑ celeſtia.

ↄtẽnit᷑ vt do inhereat᷑. Sʒ.j.Coꝝ.xiij.ſcribit.ſũt

aũt tria hec.i.tres vᷣtutes cheologice:fides.ſpes
charitas.maioꝛ aũt hoꝝ charitas.⁊ ſic ipᷣa ẽ exz5

cellẽtiſſima.⁊ int᷑ vᷣtutes moꝛales maxia ẽ obe
diẽtia.qꝛ q̃ᷓnto maiꝰ ↄtẽnit᷑ vt deo inhereat᷑:tan

to vᷣtus illa ẽ potioꝛ.ſʒ int᷑ oĩa q̃ ↄtẽnunt᷑ fima

ſũt bõa exterioꝛa q̃ fac ↄtẽnere pauꝑtas.media
ſũt bona coꝛꝑalia q̃ ↄtẽnit caſtiias.?⁊ Haximũ
aũt bonũ ẽ volũtas inq;tũ ꝑ voluntatẽ hõ oibs
alijs vtit᷑.Etiõ ꝑ ſe loqᷓndo maioꝛ eſt obediẽtie

vᷣtus q̃ ꝓpt᷑ deũ ↄtẽnit ꝓpꝛiã volũtatẽ qᷓ; alie vi

tutes moꝛales. Pꝛoinde.j. Regũ.xv.Samuel

ait. Melioꝛ eſt o bediẽtia qᷓ; victime.O g̊ hõ di

ſce diligent᷑ obedire we mertariv mia ut.
me

/

2

Feria.v.poſt pominicã de paſſione

Qirca ſcm de inobediẽtie ꝑiculoſitate no
ta.qꝙ ꝑiculoſiſſimũ vitiũ iobedietie pbat᷑ Pꝛi

mo qꝛ ſcbtura ipſam guiſſime ↄdẽnat tãq; ido

latrie vitiũ ⁊ infidelicad.j. Regũ.xv.Quaſi ari
olandi pccm̃ eſt repugnare.⁊ q̃ſi ſcelꝰ idolatrie
ẽnolle acqᷣeſcere.ſ.dei pcepꝭ. Pꝛoptea Gre.viij.
q.j.c.ſciẽdũ.ðt. Sola ẽ obediẽtia q fidei meritũ
poſſidet.ſine q̃ quiſq; infidelis eſſe ↄuincit᷑ eciã
ſi fidẽ tenere videat᷑. Ibi glo.ðt.ꝙ inobedientia
hereſi eqͥ parat. Scðo qꝛ in iobedientia facta
bõa qcũq; deus nõ acceptat etiã ſi martyriũ
ſuſtineret. Rõ.qꝛ vera charitas conſiſtit in obe
dientia pᷣceptoꝝ.Sine charitate aũt ſi qͥs tradi
derit coꝛpus ſuũ ita vt ardeat nõ ꝓdeſt.j.Coꝝ.
xiij. Uñ inobediẽtis martyriũ nõ placʒ deo. Si
cut exẽplũ ponamus erx ciuilibo legibo. vbi ha⸗
bet᷑ ꝙ ꝗqͥ nõ obedit mãdato pᷣncipis etiam ſi id
qð facit ſit vtile ⁊ licitũ ac głioſum.puta qꝛ vin
cit ho ſtes:tñ dʒ moꝛi.ff.de re militari.l.deſerto
rẽ. Pꝛoinde narrat Ualerius li.ij.c.iij.⁊ Aug.
li.de ciui.ði. Poſthumiꝰ hñs filiũ noie An⸗
chonũ foꝛtẽ ⁊ armis doctiſſimũ.qͥ ↄ mandatũ

pꝛis ſua ſponte egreſſus a cuſtodia caſtroꝝ cũ

hoſtibo romã bellãtibo ↄfligen.illos deuicit
⁊ magnã victoꝛiã repoꝛtauit. Sed pᷣnceps ipſe
ſq; pr eius eũdẽ decapitari iuſſit ꝓpt᷑ ino bedien
tiã ne eiꝰ exẽplo pᷣceptũ ↄtẽneret᷑. Sic qͥ nõ obe⸗

dit dei pᷣcepto etiaʒx ſi bonũ faciat deo diſplicet.

Tertio qꝛ ardoꝛe gehẽne ſola inobediẽtia cru

clat. Uñ Berñn.Nihil ardet in inferno niſi pba

volũtas.tolle pꝛiã volũtatẽ ⁊ nõ erit infernus
Hec ulle. Sed ꝓpꝛia volũtas eſt q̃ nõ ↄfoꝛmat᷑
dei volũtati obediendo ſᷣm doct᷑. Quarto qꝛ
maledictionẽ ſibi multiplicat iuxta illud Ps.
Maledicti qͥ dedlinant a mãdatis tuis ⁊c̃. Itẽ
Deut.xxviij.Si nõ audier vocẽ dñi vt faclas
oĩia mãdata.veniẽt ſuꝑ te oẽs maledictiões iſte

maledictus eris in ciuitate. maledictus in agro

maledictũ hoꝛreũ tuũ.maledicte reliqͥe tue.ma⸗
ledictus frucus ventris tui.⁊ fructus terre tue

armenta boũ ⁊ ouiũ tuaꝝ.maledictus ingredi

ens ⁊ egrediens. Hec ⁊ pla ibi.
RErca tertiũ de facilicatiõe dulci querit᷑.qᷓ
licer põt hõ facere vt ſibi ſit facile ⁊ dulce pᷣcepta
oia obpᷣuare. Ad qð rñdet᷑ ꝙ pᷣcipue q̃ttuoꝛ ſũt
q b id valet efficere. Pꝛimũ eſt amoꝛis xpᷣi ac⸗
cenſio eius paſſionẽ reco gitãdo. Un Greg. Si

paſſio xpᷣi ad mẽoꝛiã reuocet᷑ nil tã durũ qð nõ

equo aio toleret᷑. Scðm eſt btitudinis ſpes ⁊
expectatio de remunerãdo.Si em̃ pᷣuus libent᷑
obedit regi ꝓ dãdo vno caſtro:q̃nto magis ðo
obediendũ eſt libent ꝑ dando celeſtiregno ꝑpe

tuo.ã ſᷣm Hiero.ꝑicula maris vel itineris ⁊

laboꝛis ſpes lucri cõpenſat. Exemplũ de Abꝛa
am legit᷑ Geñ.xxij.c.ꝙ deus valde difficile ſibi
pᷣcepit vt ꝓbaret eius obedientiã vicʒ ꝙ imola

ret filiũ ꝓpꝛiũ. Itẽ vnigenitũ. Itẽ IJIſaac miracu

loſe ↄceptũ in ſeneccute⁊ quẽ diligebat ſumme

Itẽ vt occideret illũ gladio.Itẽ vt etiã holocau
ſtü faeeret ex illo.i.totũ cremaret ad honoꝛẽ dei

ita ꝙ de filio ſuo nõ remaneret niſi cineres qu-/

ſtatim ꝑ flatũ venti ſq; diſpergerẽt.⁊ tñ ᷣm V.
Abꝛaũ ↄſtant᷑ obediuit.ſiliter ⁊ Iſaac pꝛi obe⸗
diuit vt ligaret᷑ ⁊ occideret᷑ ad ipſius dei pᷣceptũ
cũ poſſet reſiſtere tãqᷓ; iuuenis foꝛtis annoꝝ tri
ginta ſeni pꝛi.Sed qre.rñdent doctoꝛes.q; ꝓpt᷑
ſpem reſurrectiõis future ⁊ remũerationis faci
ende a deo ꝑ xpᷣm cuius paſſionẽ pᷣfigurauit.
Tertiũ eſt ↄſuetudinis induccio ſe freq̃nt᷑ ca⸗
ſtigãdo exemplo aplłi.j.Coꝝ.ix. Caſtigo coꝛpꝰ
meũ ⁊ in ſᷣuicutẽ redigo.ſ.obedientie. Quartũ

eſt dãnatiõis tremefactio de eternalłlr cruciãdo.

Naã Eccs.vij.Qui timet nihil negligit ⁊c̃. Exẽ⸗
plũ habemus de vxoꝛe Loch:q;̃ ꝓpter inobediẽ⸗
tiã verſa eſt in ſalis ſtatuã dãnata. Iteʒ de ſaul
rege quẽ deus pᷣuauit regno ⁊ diabolo vexare ꝑ
miſit ꝓpt᷑ inobediẽtiã ⁊c. Rogemꝰ g̊ xpᷣm ⁊c.

Feria qᷣnta poſt dñicam de paſſiõe Sermo.
xlij.de pᷣceptꝭ płibo datis g̊ q̃ remurmurãt acci

dioſi.
Iges tuate ſal/

uꝗ fecit:vade in pace.Luẽc̃.vij.⁊ ĩ euã
gelio hodierno. Uerba ſüt xpᷣi ad ma
gdalenã.ſᷣm ſcripturas nõ ois fides ſaluat ho
minẽ:ſed ſola fides foꝛmata charitate:obſᷣuan
do ſcʒ in fide dei pꝛecepta. Uñ ðꝛ Deut᷑.vj. Erit
nr̃i miſericoꝛs deꝰ ſi cuſtodierimus ⁊ fecerimꝰ
oĩa pᷣcepta eius. Hoc põt poni ꝓ alio themate.
Pꝛoinde poſtq; xpᷣs dixit.Fides te ſaluam fec

addidit. Uade in pace. Pax em̃ vera eſt cũ dei

voluntate ↄcoꝛdare in pᷣceptis ſᷣm Cyrillũ.Uñn
reſtant adhuc de pᷣcep dei tria myſteria decla⸗

rda ↄtra accidioſos remunerancẽs.

FSani de plurali variatione.
Secundũ de modali eruditione.
Tertiũ de exemplari reuelatione.
S Circa pᷣmũ de plalitate pᷣceptoꝝ mlłti ſũt
pᷣſertim accidioſi qͥ ſepius murmurant ) dei pᷣ
cepta.Et dicere ſolent q̃re deꝰ dedit plima pᷣce⸗
pta hoibo.Nã cũ pᷣuiderit deꝰ ꝙ młci hoĩes nõ
ſᷣuabũt ſua pᷣcepta.melius (inquiũt) fuiſſet nõ
pᷣcepiſſe:ne exinde laqueũ peccandi hĩent.⁊ ↄſe

quent᷑ inaderent in ꝑiculũ dãnatiõis.Sed ad

hec rñdet᷑ ᷑ᷣm Bonauẽ.ſuꝑ.ij.di.xvij.circa lr̃aʒ

. fi.Et Alexan.in.iij.ꝑ.q.xxv.recolligendo.qꝙ ex

pᷣceptis a deo impoſitis nulla facta eſt hoĩ iniu
ria.ĩmo facta eſt magna vtilitas meritoꝝ ⁊ pꝛe

mioꝝ amplioꝝ ⁊ obediẽtia illoꝝ. aũt ↄtra⸗

riũ alicui euenit ex inobedientia: bᷣ eſt ex culpa
ſua:⁊ nõ eſt ex dei pᷣcptis.Nam talis ex inobe⸗
dientia ſua ↄuertit ſibi bonũ in malũ.ſicut im⸗

pijs ⁊ pctõꝛibo oĩa bona ↄuertũt᷑ in malũ pter
impioꝝ illoꝝ maliciã ⁊ culpã adeo ꝙ ipſe pec⸗

catoꝛ ſibimet ↄuercit᷑ in malũ. m teſte P.

— — “ 6 — — ð
.— sl M

Dermo

n Qui diligit iniqtatẽ odit aiam ſuã. Deniq; ꝗpt᷑

dei iſtius euétus pᷣuiſionẽ nõ debuit deus dimitte
s re dare mãdata.Lũ qꝛ ex b deus pᷣuidit maiuns

4 bgnũ eliciendũ ſq; iuſticie manifeſtationẽ in dã
de, n Rione repꝛoboꝝ:vt ðt Augꝰ.in enchi. Tũ qꝛ
. oꝛdo vniuerſi ⁊ decoꝛ iuſticie nõ dʒ intermitci

n ꝓpt incomodũ aliquius ſpẽalis creature.ſic nec
ſpe ↄuenit vt rex dimittat iuſtas leges ꝓ bono toti
ſic us regni ↄdere cũ ſcit alis malefactoꝛes exide
. puniẽdos ꝓ traſgreſſiõe. TItaq; decebat
.“ . deũ vt põeret pᷣcepta ⁊ pła. Pꝛio vt apliorj obe
y / diẽtie maius meritũ acqrat᷑. Si em nullũ foꝛet
lni 4 J p ceptuů neceſſet obediẽtia nec meritũ obedliẽtie.
n . * Scõðo vtð dina volũtate hõ erudiat᷑ ĩqᷓ deo dʒ
tk. eſſe ſubiectus.Nã exqͥ hoĩes ꝓni ſunt ad erroꝛẽ
g » tã in intellectu q; in affectu.⁊ b ex coꝛruptõena
ture vel fomite vel ex mala ↄſuetudie.Jõ neceſ⸗
in ſe erat vt daret᷑ lex pᷣceptoꝝ płimoꝝ q̃ erudireł
m ⁊ noſceret hõ qᷓlia mala cauere deberet tãq; dei
pcepto ꝓhibita ⁊ q̃lia bõa facere deberet taqᷓ; in
. dicta.⁊ ad hec moueret᷑ affectus hois amoꝛe ꝓ
m. miſſiõis dĩne vel a phibitis retraberet᷑ timoꝛe
cõminatiõis.Et hãc rõnẽ ponic Alex.vbi ſupꝛa
, Tertio vt differẽtia int obedientẽ ⁊ ↄtẽnentem
1 demonſtret᷑. ⁊ ſic iuſticia illos pᷣmians ⁊ iſtos
puniens mãitreſtet᷑. Quarto vt iuriſdictio dña⸗
richi tieonis dine ſuꝑ hoĩe oñderet᷑.in eo ꝙ de? pcepit
dm hoĩ oſtẽdit ſe iuriſdictioneʒ ⁊ imperiũ hie ſuꝑ
t ho hoie in vita ⁊ poſt moꝛtẽ. Hec oĩa ex Bonauẽ.
fuan Vñ ꝓpter võnes dictas deus in veteri lege de⸗/
.Bit derat ſexcẽta pᷣcepta legalia:vt ptʒ per Augꝰ.ad
cain Januariũ iuxta rabbi moy. Exeplũ cape o hõ
emnate qd ↄferret tibi hꝛẽe ſᷣuũ ⁊ nil iuriſdictionis exer⸗
unſte „ * cere ꝑ eum vel in eo nec in aliquo tibi obediret
ci da⸗ Sic in ꝓpoſito. D
m Arca ſecidũᷓ de mo eruditiõis notandũ.
1dece de in BePais decalogi inſtruit ⁊ erudit nos
płibo modis ad ſalutẽ. Pꝛimo ſi ↄſideramus

ꝙ in ſcriptis dei digito ſunt tradita.Dei digitꝰ
eſt ſpirituſſanctus:qᷣ fecit celũ ⁊ terrã ⁊ qͥᷣ ſcribet

electos ſuos in libꝛo vite:ipſe ſcpſit pᷣcepta de⸗

gkti calogi. Deut᷑ix.Dedit mihicinqͥtmoyſes duas

jij tabulas lapideas dñs ſcriptas digito dei. Sz

u q̃re H.vtiq; ad ſignificandũ ⁊ inſtruẽdũ nos ꝙ
dns Acſiq; vult aſcribi in libꝛo vite dʒ ßuare bec dei
. pcepta exiſtẽdo in gra ſpũſſancti.hoc eſt ſine oĩ
pctõ moꝛtali. Sine em gra nõ ſuffiet ad ſalutẽ
decalogi obᷣuãtia ſᷣm genus oꝑis. Nam ðꝛ.j.
liß Timo.j.xFinis pcepti eñ charitas ð coꝛde puro
⁊ ↄſcia dona.Et hec ꝓbat Bonauẽ.ſuꝑ.ij.di.xx

vlij. exéplũ de udeis. Scdo ſi ↄſideramꝰ vbi
we⸗ ¶uür deſchta. Et nota e deſcht ſunt in duab ta
inl . bulis Deut᷑.S. Nã ſᷣm Augꝰ.quẽ in Hᷣ coiter ſe⸗
“ quunt doc cacholici.in ᷣma tabula ſcpta ſune
. „. tria pma pcepta q̃ oꝛdinãt ad deũ. In ſecũda ſe
2 ptẽ pcepta qᷓ hoieʒ oꝛdinãt ad ꝓximũ. Sed q̃re
ne⸗ hec.niſi ad docendũ ꝙ due ſũt pᷣ cptoꝝ oim ra
e dices ſcq; charitas dei ⁊ ꝓximi.Et qꝛ deus habi
„
4 .*
„

—

tat in celo:ſed primus in ̊ mo. Idcirco ꝑ bee
inſtruimur ꝙ qͥ nõ obſeruat pᷣcepta pᷣme tabu;

le nõ meret᷑ habitare in celo vbi deꝰ eſt ⁊ q non
obpᷣuat mãdata ſecũde tabule:nõ ẽ dignus ba
bitare in terra vel in mũdo iſto vbi ꝓximus eſt
nec in celo qꝛ ↄ dei pᷣeeptũ facit qͥ pᷣcepit ꝓximũ

diligere.⁊ ꝑ ↄſequẽs relinquit᷑ ꝙ habitetin in⸗

ferno vbi eſt locus diaboli ꝑpetuꝰ?. X Ter⸗

tio ſi ↄſideramus qtiens ſint ſcpta ⁊ data.⁊ ſcri
ptura t ꝙ bina vice. Nã pᷣmo data ſũt in dua⸗
bus tabulis lapideis q̃ ꝓpt᷑ pcã idolatrie filio
rũ iſrł ꝑ moyſen deſcendentẽ de ipſo monte vbi

fuerat cũ deo ad radices montis ꝓijciẽdo ſunt

ↄfracte.⁊ tandẽ ad inſtar illaꝝ alie facte ſũt due

v moyſen dolate iterũ digito dei deſcpte Exoð.
xxxuij. Sed qᷓre hec.dicũt doct. ꝙ pme tabule ſi
gnificãt ſtatũ hũane ĩnocẽtie.ſcðe at ſtatũ pnie.

Sic q̊ʒ ꝑ hec docemur ꝙ ſi cõtingat tabulas.i.

ſtatũ innocẽtie frangi ꝑ pccã moꝛtalia debẽt pᷣ

cepta ꝑ pniam verã reꝑari vt hõ poſſit ſaluari.

Eſt em iuris ↄſuetudo ꝙ inſtr̃a vetuſtate ↄſũ⸗

pta vł alicer lacerata ꝑ manũ notarij renouant᷑
exẽplata eadẽ autoꝛitate cũ oꝛiginalibo:ita ſpũ⸗
aliter eſt in ꝓpoſito. Uñ Aug.ðt. Penitentia re⸗
parat innocæetiã amiſſam ⁊ reducit in gdũ pſti⸗

nũ. Quarto ſi ↄſideramus q̃łr obligãt ⁊ ſunt

oꝛdiata ad vitandũ vniuerſa pctã.ſs mgr̃.iij.
lib.di.xl.in fine dicit ſic.Audiſtis decẽ choꝛdas

-

pſalterij vtriq; ſexui impoſitas q̃ charitate tan

genda ſunt vt vitioꝝ fere occidãt᷑.hecibi.Suꝑ

q Tho. in ſchto e. dicit ſic. Per decem choꝛ daz
pſalterij decẽ pᷣcepta intelligũt᷑. Sic̃ em̃ dauid

ſono cythare ⁊ pſalterij ſpm malũ a ſaul fuga⸗
bat ⁊ vꝛſum ⁊ leonẽ interfecit.j. Regũ.xvij. Ita

xps decẽ pceptis feras oim moꝛtaliũ pctoꝝ in
nobis occidit. Hecex Tho. ? Pꝛo q̊ͥ notz
dũ eſt ᷣm Gerſon.cancellariũ pari.in cõpen.tra

ctatus de decẽ pᷣceptꝭ.ꝙ in decalogo inqt fit effe
ctiue ⁊ vᷣtualr omis peccati moꝛtalis ꝓhibitio

Pꝛohibẽt᷑ em̃ ibi ſeptẽ capitalia peccata. Et de

darat᷑. Nã ſuꝑbia ꝓhibet᷑ ᷣmo pcepto.qꝛ ſuꝑ⸗
bia ↄtẽnit deũ qͥ pᷣapit᷑ coli in pᷣmo pcepto hũili

obediẽtia ⁊ adoꝛatiõe. Auaricia ꝓhibet᷑ ſeptio

pᷣcepto.ſ.Nõ furtũ facies.Et decio.ſ.Nõ ↄcupi⸗

ſces rẽ ꝓximi.Luxuria ſexto pᷣcepto.ſ.Non me⸗
chaberis. Ira qͥnto.ſ.Non occides.vbi ꝓbibet
oẽ nocumẽtũ in ꝑſona. Gula tertio.ſ.de ſctificã

do feſto q̊ pᷣcipit᷑ vt hõ qeſcat in vltimo fine.i.in

deo. nec auertat᷑ ab illo ꝑ delectatiões carnis vł
mõði:ſʒ auertit᷑ ꝑ gulã. Inuidia q̃ libent᷑ pximo
detrahit ⁊ falſũ teſtioniũ ꝑhibet ꝓhibet᷑ octauo
ſ. Nõ loq̃ris falſũ ⁊c. Accidia in dinis tertio ſcʒ
Sabbata ſctifices. In his aũt qͥ ſũt ad ꝓximũ
qrto.ſ. Honoꝛa patrẽ ⁊ mr̃eʒ ⁊c̃. Pꝛetea idẽ cꝗ

cellariꝰ ibidẽ ðᷣt ꝙ nõ ſolũ om̃e capitale pctm̃:ſʒ
etiã om̃e aliud moꝛtale ꝓhibet᷑ in ᷣmo pᷣcepto
⁊ ſcðᷣo.qꝛ pᷣcipit᷑ ꝙ deꝰſuꝑ oĩa diligat᷑ coꝛde to⸗

to. oꝛe ⁊ oꝑe moꝛtale aũt ↄtrariat᷑ charitati.̊ cæ

Feria.I. poſt dominicã de paſſione

ſe᷑ ꝓhibitũ oẽtale.O homo diſce hec.
EZ Lirca terciũ de exeplari reuelatõe ſuffici
at ꝓ ppłi edificatiõe exẽplũ qð legit᷑ in li.de ꝑa
diſo.viq; ꝙ qͥdã ſccũs pat᷑ noie Arſeniꝰcũ oꝛaſ
ſet deü vt ſibi reuelaret hoim mũdanox ſtatũ.
ecce raptꝰi ſpũ vidit qᷓndã hoĩeʒ nudũ toto coꝛ

ꝑe.ſʒ tiñmõ habebat i capite mitrã aureã. ? ille
nõ eſt ꝑmiſſus i celũ itrare ad ↄſpecũ dei.ſʒ dã

natc. Angelꝰautẽ dixit arſenio.Iſte ſignificat
xpianos qͥ fidẽ habẽc tm tanq; mitra aureã ſed
nudiab oꝑibo q debuerunt ex pᷣcepto facere nõ

ſunt digni deo Itẽ aliũ vidit nudũ tm̃mõ cyro

thecas aureas habẽtẽ. angelꝰ dixit hũc largas

elemoſynas feciſſe.ſʒ qꝛ pcepta nõ ſuauit dana
tus c. Itẽ terciũ vidit nudũ tm̃ ĩ calciamẽtis.et
hiũc dixit ꝑegrinatiões feciſſe.ſʒ pᷣcepta nõ ſᷣua
uit.̊ ⁊c. Itẽ qrtũ vidit nudũ ſʒ cingulũ tm̃ au
reũ hr̃e ĩ ſignũ caſticatʒ. Itẽ qͥntũ vidit nudũ ſʒ
ſceptꝝ aureũ tenere manib.⁊ dixit hũcregnaſ⸗

ſe ⁊ viduas defendiſſe ſʒ ſine pceptoꝝ obſeruã⸗/

cia. Uñ oibo talibo excluſis ð celo ⁊ dãnat:vlti⸗

mo vidit optime veſtitũ ⁊ illũ itrare celũ ⁊ coꝛo

nari ꝓ obediẽtia.O ꝗ̊ hõ cogita qꝛ xpᷣs dñs vt
tibi faceret coꝛonã decẽ roſi vanotid⸗ ð coꝛatã
ꝓ decẽ pᷣceptoꝝ ipletiõe ðcies ipe ꝓ te anguinẽ
ſacrũ fudit. Pꝛio in circũciſiõe. Scðo ĩ ſe angui
neo ſudoꝛe.Tercio ĩ flagellatiõe.Quarto in co

ronatõe ſpine.Quinto in manu dextra. Sexto
in ſiniſtra. Septimo ĩ pede dextro. Occauo in

ſiniſtro Nono in latere.Et tũc ſimł ðcimo ĩ coꝛ

de vt dicit Berñ. O grpᷣiane obpᷣua decalogũ

amoꝛe xpᷣi paſſi vt merear coꝛonã ꝑpetuã. Ro
gemus ergo dñm chꝛiſtum 7.

Feria ſexta poſt dñicã de paſſiõe Sermo ꝗ/

qrageſimuſtertiꝰð ſuꝑſtitiõibus quas cauſat

accidia frigeſceñ.a fide vera.

Eſus moritu

i rus erat ꝓ gẽte vt filios dei qͥ erãt

diſpſi cõgregaret i vnũ Joh. xj.?⁊ i

euãgeliobodierno. Eccẽ chariſſi⸗

mi euãgeliſta expſſe dicit ꝙ dñs leſus idcirco
erat moꝛiturꝰ ꝓ hoib vt filios dei.i.electos ad

vitaã erãt pᷣdeſtinati(vt exponit Aug.Qui in⸗

qt diſꝑſi erat ꝑ diuerſos ritꝰ⁊ ſectas ſuꝑſticio⸗

ſas geriliũ ) ogregaret i vnũ.i.in vnã fidẽ verã

eccłie. Sed q̃re b.niſi vt verꝰdeꝰ vnꝰ vᷣa fide ab

oĩb agnoſceret᷑ ⁊ coleret᷑ſiẽ̃ pᷣcepit deꝰ Exo.xx.

Ego ſuʒ dñs deꝰtuꝰ.nõ habebis ðᷣos alienos

qð põt eẽ alið thema ſᷣmõis. Sʒ qm̃ dyabolꝰ
młtos heu decipit etiã xpᷣianos q̃ ſ ut filij dei ꝑp
adoptionẽ vt diuerſas ſuꝑſtitões erroꝝ ſectẽt᷑
pᷣſertiʒ accidioſos frigeſcẽtes ab amoꝛeveri dei

2 e cultu. Nã ⁊ xpᷣm dñm tẽptãdo ð h̊ dyabo⸗

lus dixit Dat. iij. Oia ſq; regna mũditibi do
ſi cadẽs adoꝛaueris me. Sʒ xpᷣus dñs rñdit
Scriptũ eſt Deutc.vj.Dñm deũ tuũ adoꝛabis

de ſe vt eũ colamus tripli

ma.A foꝛtioꝛi ́̊ diabolus tẽptat de h̊ xpᷣanos

qm̃ vt.xxvj.q.v.c.nec miꝝ.Au .St. Ad H dia⸗ .

bolus ſꝑ nitit᷑ vt adoꝛet᷑ q̃ſi deꝰ.⁊ hocex odio⸗
ſuꝑbia ʒ deũ. Pꝛoide õ oẽs ſuꝑſtitioſos vt S

fringant᷑ erroꝛes illoꝝ ⁊ verus dei cultus am/
plectat᷑ a xpᷣicolis tria myſteria dedlarabimꝰ H

ſᷣmone de pᷣcepto pᷣmo decalogi ꝓſeq̃ndo.
ꝛimũ de execrabibili offenſione.
Scöm de moꝛtali criminatiõe.
Tertiũ de modali diuerſificatione.

ACirca pꝛimũ de execratione pei cuiuſlibec

ſupſtitiõis nota ad id płes rõnes q̃re ſuꝑſtitio
nes om̃s ſint execrande. Pꝛima rõ ðꝛ pcepto
rie ꝓhibitõiſ. Nã deꝰ pᷣmo oim pᷣceptoꝝ ꝓbibu
it.ad ſignificandũ eiꝰgrauitatẽ pcti.qꝛ in hmõi

attribuit creature qð debet᷑ creatoꝛi.vel pactuʒ
fit cũ demone expᷣſſe vel tacite.vt ðᷣt Augꝰ.ij.de

doctrina xpᷣiana. Pꝛo declaratione notãadũ.q;

des bñdicꝰ poſuit tria pᷣcepta obligaãtia hoieʒ
q̊ͥ ad iᷣm deũ. Pꝛimo ſᷣm Aureolũ.IJdcirco vt

credamus trinitatẽ pſonaꝝ in deo.ſ.patrẽ filiũ
⁊ ſom̃ſem̃. Uñ pᷣmũ pᷣceptũ poſuit de diuini⸗
tate q ꝑtinet ad patrẽ oim dñm dicẽs. Ego ſuʒ

dñs deus ſcʒz verus ⁊ vnicꝰ. lõ habebis deon
alienos. Scðm poſuit de veritate iuramẽti in

noie dei. ⁊ veritas attribuit᷑ filio:q ait. Ego ſuʒ
via verltas ⁊c. Jõq; ſcðᷣm pᷣceptũ poſuit ſic.lõ
aſſumes nomẽ dei tui inuanũ:h̊ ẽ pᷣm qðö Hu⸗

go li.de ſacr̃is ðt.Deũ tuũ in naturaaſſi umpta

crede reuerendũ in veritate loquele. Ideo notã
ter ðᷣt.aſſumes.⁊ deũ tuũ ⁊c. Lertiũ pᷣceptũ po

ſuit de ſpũſcõ in q̊ habemus ſancrificari: reco⸗

gnoſcẽdo bñficia bonitatꝭ diuine dicẽs. Sab⸗
bata ſanctifices. Scðo iõ poſuit devtria pᷣcepta
ici vᷣtute.ſ. vera fide:ve
ra ſpe.vera charitate.nec auertamur ab eo coꝛ⸗
de idola credẽdo.nec oꝛe ꝑ nomẽ ſuũ mentiẽdo
nec oꝑe tꝑe deputato cultũ debitũ nõ exhibẽdo
Apterea dedit talia pᷣcepta vt ptʒ ꝑ Cancellariũ

pariſien.in cõpẽ.tract᷑.de pᷣceptis.Tertio iõ po⸗
ſuit hectria ᷣm Tho.ſ.pte.ij.q.c. Ut ſcamusqꝙ
deo trib obligamur. ſicut qlibet etiã ſubditus

tenet᷑ òncipi hectria. Pꝛimo fidelitatẽ ne bono
rẽ pncipi debitũ alteri deferamus. Ideo pᷣcepie
deus ne adoꝛemus deos alienos ⁊c.Scdo te⸗
nNemur reuerentiã ne iniuriã pᷣnapi irrogemuf.
Jõ ſecũdo pᷣcipit nõ ꝑiurare in noĩe ðᷣi.Tertio

renemur obſequiũ debitũ. Jõ dic tertio. Sab?

bata ſanccifices. Ad ꝓpoſitũ.ſuꝑſtitioſi ⁊ dĩni

hec oia guiſſime peccat fidẽ pactũ ⁊ cultũ dila
Bals dando ipᷣm reuerendo ⁊ ſꝑando ⁊ ei ſᷣuiẽ⸗

B Secuũda rõ ðꝛ artis diabolice
⁊ inuentiõis.lã Augꝰ.de vita xpᷣi.⁊.xxvj.q.ij.

c.illud.dic. Om̃s artes bmõi vel nugatoꝛie vel
noxie ſuꝑſtitionis ex quadam peſtifera ſocieta⸗
te hominum ⁊ demonũ quaſi pacta infidelis ⁊
doloſe amicicie ↄſtituta penit ſũt repudiãde —q

illi ſoll Fuies. ſ. cultu latrie. qð etis pot eſſethe

— — — — — —2—.,..+ —

—- — — —

the
ſos
g

n;

b

ipro
blbu
möi

4

5
6

Bermo

fugiẽde a xpᷣianis.hec ille. Itẽ ibidẽ.q.vij.c.õ

„

obſeruetis.idẽ Augꝰ.ðt.ꝙ qui ſuꝑſtitiones ob
fFeruãt.⁊ qͥ talibo credũt vel eos ↄſulũt ⁊ interro
ga.oẽs tales fidẽ xpᷣianã negãt ⁊ baptiſmũ. et
pagani ac apoſtate ac dei inimici ad dãnatiõeʒ
et᷑nã vadũit niſi pniaʒ agãt. Pꝛo exẽplo pono q̃
ſtionẽ. Vñ eſt ꝙ femine in maioꝛi multitudine
reꝑiunt᷑ ſuꝑſtitioſe qᷓ; viri.Et rñdet᷑ᷣm Alex.de

Ales.ij.ꝑ.ſũme.q.liij.⁊ alios.ꝙ ſicut in ꝑpadiſo

aggreſſus eſt diabolus pᷣmo mulierẽ:vtpote qᷓ
minus habebat de rõnis diſcretõe ⁊ ſuã doctri
nã ꝑ mulierẽ trãſfudit in viꝝ:ita ⁊ mõ młieribo
mag miſcet diabolꝰ colloqa deceptoꝛia ſue ar
tis.Lũ qꝛ młieres ꝓnioꝛes ſũt ad credẽdũ dia
polo.ſic̃ ⁊ eua credidit.⁊ ſic ſeducta fuit a dia⸗
bolo.Adã aũt nõ credidit lic ꝓpt᷑ mulieris cõ⸗
placentiã trãſgreſſus ſit:vt ðt magiſter in.ij.di.
xxij.allegando Aug.Tũ deniq; qꝛ młieres mi
nus pñj t ſecreta celare. Jõ talẽ artẽ malã mag⸗
vult diabolus ſuggerere mulieribo vt ꝑ eas ꝑ⸗
dat płes cõpares feminas edocendo.⁊ ſic ↄſe⸗
nter ad viros diſſeminãdo. Tertia rõ diui
ne deteſtatiõis.ps.xxx.ODñe deus vᷣitatis odiſti
oẽs o bpᷣuãtes vanitates. Rõ.qꝛ vſurpãt ꝓpꝛiũ
dei. Nã ſcire ↄtingẽtia futura ſolius dei ẽ ꝓpꝛiũ

ſicut ſcpᷣtura Eſa.c.xlj.ðt.ſilr ſanare infirmos

ſine medicinis ⁊ remedijs naturaliboſolius dei
Apꝛiüũ eſt:ſʒ diuini ꝑ auguria ⁊ diabolica pacta
volũt ſcire futura ⁊ occulta.⁊ ꝑ incãtatiões vo⸗
lũt ſuꝑſtitiðſi ſanare.̊ vſurpant id qð eſt dei ꝓ
pꝛiuK. Erxremplũ legit᷑.iiij. Regũ.j.qꝙ rex
Ochoſias miſit ad ↄſulendũ deũ acharon vtꝝ
poſſit viuere de infirmitate ſua.⁊ nũcijs occur⸗
reñ. Helias ꝓpha dixit. Nũqͥd nõ erat deus in
iſirł vt eatis ad ↄſulendũ beelzebub deũ acha⸗
ron.quãobꝛẽ hec ðᷣt dñs.De lectulo ſuꝑ quem
aſcendiſti nõdeſcendes:ſed moꝛte moꝛieris ⁊c̃.
Sic erit ſilib aliss. Quarta rõ ðꝛ hoꝛrende
punitiõis.ã lege dina pᷣcipit᷑ pncipib Exoð.
xxij. Maleficos nõ patian viuere ſuꝑ terrã. Et
Deut.xiij.ſiłr pᷣcipi.Itẽ ð ↄſulentes illos dicit
dñs Leuit.xix. Anima q;̃ decliauerit ad magos
⁊ ariolos ĩterficiã eã de medio ꝓpłi mei.⁊ Deut᷑.
xviij.Non ſit in vobis qͥ cõſulat dinos.pᷣterea
oẽs tales in futuro punient᷑ moꝛte eterna.Deni
qʒ lege canonica diuinis ⁊ maleficis ſi ſunt no⸗
toꝛij euchariſtia negat᷑.de ↄſe.di.ij.c.ꝓ dilectõe.
Inſuꝑ ſidcricei ſunt:deponẽdi ſunt ⁊ oia bñfi⸗
cia amittũt:⁊ in monaſterio retrudendi ſunt.
Si vo laici.excõicandi.xxvj.q.v.nõ opoꝛtet.cũ
duob ſe. c. Pꝛeterea tales ⁊ eciã ad ipſos recur
△ rentes ſũt infames.vj.q.j.infames.lec admit⸗
ti debent ad teſtimoniũ vł accuſationẽ.ij.q.viij
c.ſqͥ s. Et oẽs fautoꝛes ⁊ receptatoꝛes taliũ ac
ſeccatoꝛes ſunt in eternũ dãnabiles.xxvj.q.vij.
Nõ obſeruetis. Inſuꝑ lege auilica ſũt ↄcremã
di igne ⁊ eoꝝ bona ↄfiſcanda.C. de maleficis ⁊
mathematcicg.l, nemo. ? l. culpa. Ubi eciã ðꝛ ꝙ

⸗

3.

XLII
D.

culpa ſi ilis eſt tã phibita diſcere qᷓ; docere. Unð

tenent᷑ nedũ deſiſtere ab hmõi:ſv etiã libꝛos eõ⸗

burere:aliter abſolui nõ pñt:vt ðꝛ in Angelica.
O diabo licũ pctm̃ ⁊c. OD Ulcima rõ ðꝛ ſtul
te o bſeruatiõis ⁊ ſuguacue credulitat: qꝛ verã
efficaciã nõ hñt quecũq; ſuꝑſtitiões ⁊ incanta⸗
tiões:ſʒ tmmõ ꝑ tales deceptiões ꝑdũt diaboli
gaias hoim.UVn.xxvj.q.vij.c.admoneãt. Augꝰ.
ðt expᷣſſe.Admoneant fideles ſacerdotes ꝓpłos
ſuos vt nouerint magicas artes incantatõeſq;
qbuſlibet infirmicatibo hoim nil remedij poſ⸗
ſe ↄferre.nõ aĩalibo languẽtibo claudicãcibuſue
vel etiäã moꝛibundis quicq; mederi: ſed hec eſſe

laqueos ⁊ inſidias antiqͥ hoſtis qͥbo hoiem de

cipere nitit᷑.hec ibi. Un aũt pↄtingit qnq; effectũ

ſoꝛtiri dicemus in ſeqntibo. Exemplũ legit᷑ in le

genda ſancti Sebaſtiani ꝙ Cromacius pᷣfectꝰ
de infirmitate nunq; potuit ſanari idola plus
qᷓ; ducenta adoꝛando.Sed cũ beatus Seba⸗
ſtianus ꝓmiſiſſet ſibi ſanitatẽ:ſi tñ cõfringeret
idola ꝑmiſit omia ↄfringi pᷣter vnũ qð occulte
reſeruauit.Ccũq; nec adhuc ſanaret᷑ ſic. tandẽ ⁊
illo ↄfracto ſanatus eſt a deo. Itẽ legit᷑ etiã de

ſancto Berñ.ꝙ cũ in puericia graui doloꝛe ca⸗

pitis vexaret᷑.adducta eſt ò̊ incantatrix.ſʒ Ber.
mox excdamañ.repulic eã.⁊? ꝓpterea ꝑ dñm ↄti⸗
nuo ab om̃i doloꝛe eſt liberatus. Huc ſᷣmonez
feci ꝓlixioꝛẽ ad pᷣdicandũ in feſto occurrenti.
E irca ſcðᷣm pᷣncipale ſcʒ de moꝛtali crimia

tione q̃ri᷑ Pꝛimo. vtꝝ ſoꝛtilegia ⁊ ſuꝑſtitionũ

oim obſeruãtia ſint ſemꝑ pcta moꝛtalia:an in
caſu aliq̊ ſint venialia. Rndet᷑ ſ̃m Hen.de bꝛu
maria in pᷣceptoꝛio.alioſq; doc.theologos cõi⸗
ter ꝙ generalłr loqndo pñnttłia fieri tripłr. Pꝛi
mo ſic ꝙ ꝑ talia credit qͥ s realiter aſſequi qð in
tendit:puta furti reuelationẽ vel alicuius amo
rẽ vel futuri ↄtingentis pᷣcognitionẽ ⁊ ſic ẽ moꝛ
tale. Scðo ſic ꝙ liq; nõ credat tñ vult experiri.
vtrũ aliqͥd efficacie ſit in tali actu vel nõ.Et hoc
etiã eſt moꝛtale ſed minus pᷣmo dicto.qꝛ talis ẽ

dubius in fide. Dubius aũt in fide eſt infidelis

ſᷣm Aug. Tertio ſic.ꝙ talia quis facit ex leuita
te animi vł intentiõe ſimplici putãdo foꝛe h lici
tũ:cũ ibi nõ appareat manifeſta iuocatio demo
nũ vel pactio vł alicuius creature adoꝛatio nec
credit nec experiri vult in talibo.⁊ ſic veniale pec
catũ eſt.niſi audiſſet foꝛe illicitũ a pᷣdicatoꝛib⸗
vel aliũde ᷣm Antho. F Scðo q̃rũ de diui
na ꝑmiſſione. Cur deꝰ pmittit effectum ſoꝛtiri
maleficioꝝ in aliqᷣbo hoĩm.qꝛ vt Augꝰ.xxvj.q.

v.nec mirũ.ðt. agice artes nil pñit efficere ni

ſi aut iuſto iudicio aut ꝑmiſſiõe ði.Rñdet᷑ ̃ᷣm
doc. ꝙ Pꝛimo ꝓpter pctõꝝ punitionẽ vel pur⸗
gatiõem.Vnde in colł.pa.Caſſianus ðt ꝙ bo⸗
ni hoies qͥ ſũt in charitate nõ pñt ledi in aia nec
cogiin pctm̃ ꝑ demones ⁊ maleficos.ſʒ tmmo⸗
do in reb coꝛꝑe vel fama q̃tũ ꝑmittũt᷑ a deo ad
eoꝝ meritũ ⁊ ꝓbatiõʒ.vt ptʒ in Job.Sʒ in ma

lis hñt ptãteʒ maioꝛẽ ꝓpt᷑ pctã ſua.Scðo ꝓpter
animi implicationẽ.Nam ſᷣm Tho.ij.ij.q.xcv.
Ex caſu accidit pᷣus ꝙ hõ effectũ ſuꝑſtitiõis exi/
ꝑiat᷑.Sʒ poſtmo dũ cũ incipiũt animũ hoies i
hmõoi implicare:mlita ſic eueniũt deceptiõe de⸗
monũ vt plus attrahant᷑ ad obſeruandũ ⁊ cre⸗
dendũ talia erronea:vt Aug.de doc.xpᷣiana ðt.
Tertio ꝓpt᷑ fidei ꝓbationẽ.Deut.xiij.expᷣſſe ha⸗
bet᷑ ꝙ tẽptat deus hoiĩies ꝑ talia.ſ.vt appareat ſi
firmi ſunt in fide ⁊ vere diligũt deũ nõ credẽdo
erroꝛibo:⁊ ſic ꝓbẽt᷑ foꝛe elecci.Nã ex ꝑfidia hois

fit vt effeccũ ſoꝛtiant᷑ incantatiões.ſʒ in fide ꝑſe

uerantibo nil pñt efficere. Exẽplũ legit᷑ in ſpec.
exẽ. di. x. exẽ. xvj.ꝙ młier q̃dã pᷣcio dato cuidaʒ

ſoꝛtilego emit doloꝛẽ oculoꝝ ſuoꝝ cartã ſcri⸗

R

ptaã ꝑ illũ ſic. demõ euellat oculos tuos ⁊ ſterco

ribo impleat loca eo ꝝ. Mira res:mulier ꝑfidie
credens ſanata eſt. Poſtq; aũt audiſſet pᷣdican

tẽ ꝙ nil valerent hmõi carte.illa reſtitit vᷣbis il⸗

liuſ. Tũc pᷣdicatoꝛ accepit cartã ũlã ⁊ diſplicãs
eo:vulgariter ſibi expoſuit ſcripta in ea. Mox
illa ſtupens pniam egit.⁊ decetero talibo nõ cre

dens melioꝛẽ ſanitatẽ obtinuit. Simile accidit
febꝛicitanti cuidãa c. GB T 4
mediatòe Qualia remedia valẽtad tollẽda ma

GTertio q̃rit᷑ de re⸗

leficia.Nã płes ↄiugati ſũt maleficiati qñq; vt

tenęeant odia int᷑ ſe.vel vt nõ poſſint ↄiugale de
bbitũ ſibi reddere.vł vt młieres aut vacce puent᷑

lacte.Et hmõi pñt facere demões ſi a deo pꝑmit⸗
tant᷑.vt ðt Iſið.viij.li.ethimo.c.ix.Ad hec rñdet᷑

Hm Aureo.in.iiij.di.xxxiiij.⁊ in angelica ma⸗

leficiũ nõ liq; tolli ꝑ alið maleficiũ.vt determi⸗

nauit etiã articulus pariſieñ.qꝛ ſic tolli nõ põt
ſine pctõ infidelitatis. Sʒ tñ ſi qͥs eſſet actu di⸗
ſpoſitus ad faciendũ maleficiũ:põt aliquis vti
eo ad bonũ ſuũ:qᷓ;uis indiſpoſitũ vel nolenteʒ
noõ liceat ad id inducere. Et ptʒ latius in angeli
ca. Pꝛoinde maleficia tollere modis nõ ſuꝑſti⸗
cioſis nõ eſt pccm̃. P

. pctm̃. Pꝛimo nãq; põt maleficiũ
licite deſtrui ꝑ licitũ exoꝛciſmũ ⁊ adiuratões di

uinas ꝑ ſacra euãgelia ⁊ hmõi. Scðõo ꝑ pctõꝝ
ↄfeſſionẽ ⁊ ſaccoꝝ dignã ſuſceptionẽ. Tertio ꝑ

elemoſynaꝝ ⁊ bonoꝝ opeꝝ ꝓ pctiĩs ſatiſfactioõe
Quarto ꝑ ſeõ : religioſoꝝ oꝛonẽ ⁊ interceſ⸗
ſionẽ.⁊ ſic ptʒ. Sed di.Nõne excuſant᷑ malefi
ciati di.ſe nõ poſſe ↄtinere a tali muliere.vel nõ
poſſe diligere ↄiugẽ.⁊ hmõi.Rñdet᷑ ꝙ nõ excu⸗
lant᷑ a pcco:tũ qꝛ volũtas hoĩs nõ pᷣt cogi.Jac̃.
iiij. Reſiſtite diabolo ⁊ fugiet a vovᷣ.tũ qꝛ pñtpᷣ

dicta remedia facere ⁊ deus pᷣſto eſt ſubuenire.

HECirca tertiü notandũ ꝙ diuerſi ſunt mo⸗

di ⁊ ſpẽs ſuꝑſtitiõis de qͥb requirit᷑ ↄfeſſio.vi⸗
de ſᷣm lr̃as dictiõis:diuinatio. Pꝛimo em̃ fit

demonẽ inuocando. vt inqrendo theſauꝝ latẽ⸗

tem:⁊ qͥcũq; mõ ↄiurãdo. Scðdðo incantando
ſiue hoies vel ſerpentes ⁊ aialia ⁊c. Tertio vi⸗
ſiones ſomniãdo. Pꝛo q̊ nota.ꝙ ſomnia fiunt
plib ex cauſis vt tractãt doc⁊ in Angel.⁊ ĩ An

Babbato poſt dominiců de paſſione

choñ. Pꝛimo aliqñ fiũt a deo vel a ſctis angel.
Et tũc liq; credere ⁊ futura ex b pᷣdicere:ſi cenuʒ
eſt foꝛe ex dei vł ſeci angeli reuelatõe.Scðo fiũt
ex cauſis naturalibo intrinſecis vel extrinſecg:
h eſt:ex aeris vel celeſtis influẽtie diſpoſitiõ q̃
funt extrinſeca. Et ſic de intrinſecis pᷣnoſticant
medici ſine pctõ.puta qꝛ ſomniũ volandi ſigni
ficat abũdantia ſanguis.natãdi abũdantiã fle
gme. ⁊ ſic de alijs. Item de extrinſecis.vt dũ eſt
influetia pluuie ſomnijs pᷣuidet.aã⁊ bꝛuta ſu
dando pᷣcognoſcũt hmõi.Tertio fiũt ex pᷣcedẽ⸗
ti cogitatiõe vł ex caſu ſomniãdo ꝑtinentia ad
foꝛtunã:vt inuenire theſaurũ.vel ꝙ occidat᷑ ab
aliq̊.⁊ hmõi.ſuꝑſticioſum ẽ obſᷣuare.qꝛ vt płi⸗
mũ ĩmiſcet ſe diabolus.Et qꝛ difficile eſt intelli
gere vñ ꝓueniãt ſomnia:An ex deo vel angelo

vl diabolo vl ex caſu.ideo temerariũ eſt ea ob⸗

ſeruare credendo ⁊ ꝓhibet ſcptura Deut.xviij.
3 Quarto fit inuultuãdo h̊ ẽ infantẽ faſcinã
o. N ſᷣm Auicẽ.menſtruate mulieris oculus
inficit aerẽ.ſic ⁊ ſpeculũ nouũ ↄtrahit ipuritatẽ
ex talis młieris aſpectu.⁊ ſic infans tenellus ae

rẽ inſpirañ.inficit᷑ ⁊ ledit᷑. Siłr vetula vehemẽ⸗

ter ad maliciã cõmota aſpectu venenoſo inficit
puerũ:demõe cooꝑante pſᷣm doc.Cõtra h̊ ſignũ
crucis cũ oꝛone dñica ⁊ aue maria ſepties dice⸗
re exꝑtũ eſt valere. Quinto nigro mantiã exer⸗
cẽdo ⁊ hmõi ad pᷣnoſcendũ futura. Sexto au
guriando.hᷣ eſt:ex voce auiũ vel volatu aut cur
ſu aialiũ vel vlulatu canũ.aut occurſu religio⸗
ſoꝝ infoꝛtuniũ credẽdo vł omen ex vᷣbis hũa⸗
nis ⁊c. Septimo cartas vel caracteres vel bꝛe
ula ſuſpendendo. Octauo inſpiciẽdo:ſiue cõ⸗
ſtellatiões ꝓ bona hoꝛa foꝛtune:ſiue fata nati⸗
uitatis ſiue inſpiciendo figuras q̃ apparent in
palmo manus.hec ðꝛ coromãtia. Si aũt in aq̃ᷓ

fuſa cera vł plũbo:ðꝛ ydromãtia.Si in lapide

vel terra:geomantia.Si in igne:piro mancia.ſi
in aere:aereomantia.ſi in oſſibo aialiũ vel viſce⸗

ribo vt Cigani faciũt in capitis ſerpent oſſe:au
ſpiciũ ðꝛ. Hec ex Anctho. Ultimo vt pla ſił di

camus:obſeruãdo qcũq; ſuꝑſticioſa vł ſoꝛtſle⸗
gia.vt inqͥrẽdo res ꝑditas.vel obſeruãdo dies
egyptiacos ⁊ q̃q; ſibia. Exemplũ finale in legẽ⸗

da de ſctã Juſtina virgine q̃ ſigno crucis vicit

om̃s artes demonũ. Rogemꝰ xpᷣm ⁊c̃.

Sabbato poſt dñicã de paſſione Ser ·xliiij

de homicidio ad qð ↄſeqᷣ ſolet deſpatio filia ac

BPgitauerũt pꝛi.
ccpes ſacerdotũ vt ⁊ laʒarũ interfice⸗

rent.ſ.cũ ieſu. Joh̊.xij.⁊ in euãgelio
hoð. Mira iudeoꝝ crudelitas⁊ malignitas in
h̊ apparet ſᷣm Ly.ꝙ voluerũt nõ ſolũ ieſum dei
filiũ occidere ſʒ ⁊ Taʒaꝝ quẽ deꝰ viuificauerat
Per q̊s deſignant᷑ pleriq; hoĩes gudeliſi imi qᷣ

☚

—

gt
am;
füͤt
.
e
lant
ſont
da ſe
dück
uſu
padi/
n d
lat ab .
Npti,
inrelli
ngdo
uch,
Neti
ni
a⸗
r
bſgi
b dice,
nao,
Wau
utcur
igio/
s hoͤa;/
vabꝛe

ſine

.a no/
mene in
ütin d̃
nlapie
ancia
d viſe/
loſcan
laſe d
kſorrtc/
dics
ulegi⸗
gs iet

li
fllaa

Pil
2 .

nigt⸗
nius
ſumda
Guann
ſii

Bermo

occidunt ꝓximũ ſine miſcðia.qñq; etiã ſimul cũ
filio vel vxoꝛe vel aliq̃ de familia illiꝰ. Ad qð ſeqͥ
ſolet dei iudicio deſperatio ⁊ impenitetia q ſunt
ſſima pctã ⁊ filie accidie.⁊ ſic ↄſeq̃nt᷑ ſequit᷑ et᷑⸗
na dãnatio. Sicut factũ eſt de iudeoꝝ pᷣncipibo
de qᷣby bᷣ euãgeliũ loquit᷑. Pꝛoinde de hoꝛrẽdo
homicidij pctõ qð deꝰ expᷣſſe ꝓhibuit Exo.xx.in
decalogo. ? Mat.v. Nlõ occides. Qui aũt occi⸗
derit reꝰ erit iudicio.qð põt eſſe aliud thema.de⸗
claremus tria myſteria.
DPꝛimũ diciũ deteſtationis.
Secundũ ðꝛ modificationis.
Tercium dicit᷑ punitionis ð
Rirca pᷣmũ de deteſtatione et euitatiõe No
ta plures rõnes ſm ſcripturas et doc. Pꝛima
rõ.qꝛ hoꝛrendũ foꝛe homicidiũ natura indicat.
Nã ius nature dictat: Qð tibi nõ vis fieri:alteri
ne facias.vt xpᷣs teſt eſt Lu.vj.⁊ in decret dil.j.

ca.j. Sed tu ⁊ oĩs hõ naturaliter moꝛtẽ fugis.ꝭꝗ
Pꝛo ſig mirabili bᷣ exꝑientia

alteri nõ inferas. Pꝛo ſig mira lent
et natura teſtat᷑ ꝙ qn qͥs ꝓditoꝛie vel occulte in⸗
terficit hoiĩem:ad homicide huiꝰpᷣſentiã de iã oc/⸗

ciſo coꝛꝑe ſolet ſanguis efſluere.ſiẽ dicit foꝛe exꝑ

tum Petrꝰpaduanꝰſuꝑ ꝓbleu.p.vij. pbleu.vj.

Idẽ dicit Galienꝰ.vj medicinaliũ.et allegat cõ⸗
meſtoꝛ ĩ ſũma vi.Certe bᷣ eſt ſignũ mirabile ma/

gnt hoꝛroꝛis naturalis in hole:cũ nõ videamꝰ
tale ↄtingere in leone occidẽte vꝛſum vł leonẽ al
terũ:nec in eq̃ nec in ceterꝭ aialib. Sed vñ hoc
Cõmeſtoꝛ dplures rõnes ponit:inter qᷓs vnã nar

rat pᷣcipuã ꝙ foꝛtaſſis aliq gutte ſanguĩs remã

ſerũt in occiſoꝛe puta in gladio vel in veſte qͥ na

turali ↄfoꝛmitate ſimilẽ ſibi ſanguinẽ attrahit?

educit. maxie pcurãte diabolo vt ſiniſtrã fidem
hoĩbo ingerat. vel vt tali ſigno viſo occidat᷑ occi⸗
ſoꝛ in pctis ſine otritione et cõfeſſiõe ab illis qͥ q̃/

runt vltionẽtalis ſanguis. Sed veriſimiliꝰ in⸗

qͥt videt᷑ ad deteſtationẽ homicidij deꝰ velit h
ꝑmittere ĩ occiſis.Nã cõiter bᷣ nõ fit niſi cũ qͥs ꝓ⸗
ditoꝛie ⁊ occulte interficit. Hec cõmeſtoꝛ. Pꝛo
inde Nota ꝙ ñ ſufficit ᷣ ſolũ ſignũ vt qͥs ↄdẽnet᷑
ad moꝛtẽ tanqᷓ; homicida.ſed teſtes ſunt inqͥrẽ/⸗
di ⁊ alia certioꝛa ſig adhibẽda ꝓ iudicio certo et
iuſto. Scða rõ.qꝛ vindictã a deo ʒ occiſoꝛẽ ꝓ⸗
clamat Geñ.iiij.vbi dñs dixit ad Cayn Quid ſe

ciſti:En vox ſanguis fratr tui clamat ad me de
terra. Nec mir.a⸗ maiꝰ eſt hoiem occidere apbꝰ
ia occidere ⁊ celũ ſideribo ac terrã

deũ qᷓ; oĩa aia u ſideribo ac
arboꝛibo ⁊c.pᷣuare:cũ hõ ſit digniſſimꝰpᷣ oibus.
LMNã ſᷣm ſcpᷣturas q̃ttuoꝛ pctã ſũt clamã⸗

tia ad deũ ꝓ vindicta faciẽda. Pꝛimũ voxſodo

moꝝ. Secundũ vox ſanguis.Terciũ vox oppᷣſ
ſoꝝ.Quartũ merces detẽta laboꝝ. Pꝛo exem⸗
plo ponamꝰqð etiã Areſtoteles ꝓprea li. de ſecre
tis ad Alexãdrũ ᷣt.O Blexãder monui te freq̃n

ter ? adhuc moneo:vbiq; parce ſanguinẽ fũde/
re hũani generꝭ ⁊ caue q̃ᷓntũ potes.qꝛ ſoli deo cõ

uenit qͥ nouit gcreta coꝛdiuʒ digna moꝛte. Noli

XIL.III

igit᷑ tibi affumere diumũ officiũ. Hec ſi ſernaue
ris regnũ tuũ durabile erit.q.d.alioqᷣn ꝓ clamo
re ſanguis vindictã a deo excipies ⁊ regnũ ꝑdes
Tercio qꝛ ꝗᷓ deũ ⁊ xpᷣm ac btõs iniuriã maxi⸗
mã irrogat dũ qͥs pximũ necat.Declarat᷑. Pꝛi
mo deo patri.qꝛ boĩem factũ ad dei imaginẽ de
ſtruie.et diaboli imaginẽ homicida in ſeipbᷣm aſ⸗
ſumit.Nã Joh̊.viij.ille.ſ.diabolꝰhomicida erat
ab initio.ſ.mũdi:qñ pᷣmos parẽteſ occidit.Sic
g̊ homicida diabolicꝰ fit imitädo. Scõo chꝛi⸗
ſto filio dei.qꝛ xpᷣianꝰoĩs eſt frat᷑ x-pi ⁊ mẽbꝛũ xpᷣi
vt dicit apłs.⁊ ſic talis ꝑimit fratrẽ xpᷣi ⁊ eiꝰ mẽ⸗

bꝛũ.quõ ꝗ̊ᷓ añ ↄſpectũ xpᷣi ſtabit ĩ iudicio. Ter⸗

cio ſctõſpũi.qꝛ eiꝰ tẽplũ deſtruit.j.Coꝝ.iij. ĩos
eſt tẽplũ ſpũſſcti.qͥ aũt dei tẽplũ violat diſperdet
illũ dñs. Quarto angelo cuſtodienti qͥ deberet

5pᷣſeruare illũ.⁊ cõſeq̃nt᷑ oiba angel.qa oẽs optãt

bonũ homĩ. Pꝛerea iniuriã facit bcẽ virgini q̃
eſt mr̃ oĩs xpᷣiani.Et oib ſctis qͥ ſunt fratres nii
in deo. Uñ exeplũ legit᷑.ij. Reg.x.ꝙ eciã ipſi Da⸗
uid ſctõ ⁊ licite hoiĩies plurimos occidẽti deꝰ di⸗
xit.Nõ ed ificabis mibi domũ:eoꝙ ſis fuſoꝛ ſan
guinis.hoc i ſignũ diuiĩe deteſtatiõis homicidij.
W Lirca ſecundũ de moditficatiõe qᷓritur
Vtꝝ homicidiũ poſſit aliq̃ mõ fieri ſine peccato
Et rñdet᷑ſm doc.bꝛeuiꝰrecolligẽdo ꝙ homicidi
um põt fieri nõ ſoluʒ ſine pctõ ſed etiã cũ merieo
ex diuio pᷣcepto.Nã vt dictat Cacellariꝰ pariſiẽb
in cõpen.trac.de decẽ pᷣceptꝭ.deꝰqͥ ꝓhibuit d.Nõ·
occides.loquit᷑ ꝑſonis pᷣuat q̃ nullas hñt iuriſ⸗
dictionẽ vel autoꝛitatẽ occidẽdi.idẽ deꝰpᷣcipit oc
cidere legi vel miſtro iuſticie:di.Exo.xxij. Hale
ficos nõ patiarꝭ viuere.Uñ iudex ſᷣm legeʒ occi⸗
dens hoiem:dũmõ nõ deſit iuſtꝰ oꝛdo.ſ.iudicij
quẽ lex ſtatuit.nec deſit iuſta cauſa:ita ꝙ mere
ex pctõ occidi.nec deſit iuſtꝰanimus vel intentio
ſcʒ vt nõ ſit liuoꝛe vindicte ſed amoꝛe iuſticie:tũc
nõ peccat ſed meret᷑. Hec ex Angelica.nam ſᷣm
Tho.ij.ij.q.lxiiij.occidere malefactoꝛeʒ oꝛdinat᷑
ad bonũ ⁊ ſalutẽ totiꝰcõitatis. Jdeo ad illũ ſolũ
ꝑtinet cui cõmittit᷑ cura cõitat ↄſeruãde. Sicut
ad medicũ ꝑtinet pᷣcidere mẽbꝛũ putriduʒ qñ ei
cõmiſſa eſt cura totiꝰcoꝛꝑis.Uñ ꝓpꝛia autoꝛita
te nec iudeũ nec paganũ nec hereticũ licet occide
re.ſj iudicio iuſto. ¶Sʒ ð bomicidio extra
iudiciũ Notandũ ſᷣm doc.et Cãcel.alioſq; ꝙ po
teſt fieri pkib modis vt peccet qͥs in hmõi vel ve
nialiter vel moꝛtalit᷑. Pꝛio aĩo ſolũ volẽdo.⁊ hᷣ
qñq; ſolo odio.j. Johᷣ.iij. Qui odit fratrẽ ſuũ ho
micida ẽ. Iteʒ qñq; firmo occidẽdi ꝓpoſito.ſicut
Eſau voluit ipſi Jacob.hec moꝛtalia ſunt. Se
cundo vᷣbo.⁊ hoc fit qñq; pᷣcipiẽdo:qñq; ↄſulen
do moꝛtẽ alicuiꝰ ſine lege.ſicut cayphas de xpᷣo
occidendo.qñq; falſe teſtificando ↄᷣ aliquẽ.qñqʒ
ꝓdendo,ſic fecit dauid vrie.⁊ iudas xpᷣo. Item
qñq; fit detrahẽdo.vt in ſer.de detractione Hec
moꝛtalia ſunt ⁊ ↄfitẽda. Tercio oꝑe vel facto.
Et bᷣ fit qũq; venenũ ſterilitat ꝓcurado vel ↄce⸗
n

ptũ fetũ ſuffocãdo vel potũ aut medicinã talem
dãdo vt ñ poſſit talis generare aut ↄciꝑe vł na⸗
ſci ſoboles cõcepta.oẽs hmõi peccãt moꝛtaliter
Nec excuſat timoꝛ ſcãdali de hoc ꝙ adulteriũ vł
foꝛnicatio alicuiꝰ partu maniteſtat᷑. De irregu⸗
laritate aũt qꝛ nõ ꝑtinet ad ppłm ideo h̊ ñ curo
agere. O Quarto cauſam dando. puta qñ
mulier càm dedit vt aboꝛtiret᷑: opam dado retiũ
licite.ſ.ex nimia ingluuie vł nimia ſtrictitudine
veſtiũ laſciuaꝝ:aut ſaltu i choꝛeis vel ludis:vel
longo balneo nimis calido:aut grandi laboꝛe.
Hijs em ſᷣm ulb.x.li.de aĩalibo accidit aboꝛſus
Sic etiã viri et mulieres rei ſũt homicidij qꝛ lu⸗
xuriant᷑ cũ impᷣgnad.Nã dicit idẽ Alb.ix.de aĩla
libo ꝙ pᷣſertim poſt octauũ mẽſem cõpletũ:coitꝰ
cũ impgnata aboꝛſuʒ facit. Deniq; viri rei ſunt
homicidij qͥ ꝑcutiũt impᷣgnatas. Quinto ipꝛo

uiſo caſu.et tũc cũ nõ ſit volũtariũ excuſat᷑ ſi da

bat oꝑam rei licite:puta dũ edificat domũ vł pᷣ⸗
cidit arboꝛẽ ⁊ ibi caſu lapidis vel ligni aliqs in/
terijt:ſi diligẽtia debita nõ ob mictit᷑ q cq; de con
cingẽtibo:excuſat᷑.als dãdo operãa rei illicite non
æxvcuſat᷑ a pctõ.vt patet ex pᷣdictj. Uñ parentes qͥ

collocãt filios teneilos iuxta ſe non excuſant᷑ il⸗

los oppmẽdo.ij.q.v.Conſuluiſti. Niſi foꝛte ita
pauꝑes eſſent ꝙ nõ poſſent illos pãnis fouere ʒ
frigꝰ. Hec Angelica. Sexto iuſto bello.vt pu⸗
gnãdo q paganos vel hereticos.vł deſendẽdo ſe

ab eo qͥ vult occidere in neceſſitate ieuitabili:ex⸗

cuſat᷑.ſecꝰ ſi poterat euadere. Septio ſpũaliter
occidẽdo.hoc fit qñq; cogẽdo ad peccãdum ali⸗
quẽ.qñq; malo exẽplo ſcandaliſando. Itẽ mala
docẽdo. UVlcio fit ob mittẽdo.ſ.cũ poſſes libera
re ꝓximũ a moꝛte.patet diſt. lxxxiij.S.j. Unñ An⸗
thoñ.ꝑ.j.ti.xiiij.S.ix.allegãs glo.ſug dicta diſt.
lxxxiij.ðt.ꝙ medici tenent᷑ mederi ĩfirmis pauꝑi
bus.imo etiã medicinas emere ſi pñt: cũ alit᷑ de
ſalute illis ꝓuideri nõ poſſit:ałs peccant. Siłr

qJ nõ ſubueniũt in extrema neceſſitate indigẽtibꝰ

homicide reputant᷑.vt dicit Amb.lxxxvj.diſ.Nõ
ſatis. Paſce fame moꝛientẽ:ſi nõ pauiſti occidi⸗
ſti. Hec in Anthoñ.
D Lirca terciũ ſNota ꝙ punit᷑ homicidiuʒ
Pꝛio pena legali vt patet in ve.⁊ no.teſt. Mat.
xxv.Ois qͥ accipic gladiũ:gladio ꝑibit. Etc inſuꝑ
in lege ciuili ⁊ gẽcili patet. Scsðo pena canoni/

cali.ſ.irregularitate.⁊ aſtringit᷑ ad ſatiſfaciẽduʒ.

als nõ abſoluit᷑. Tercio pena diuiali.⁊ patʒ in
cayn q occidit Abel. Iteʒ in Achab ⁊ Jeſabel q̊ꝝ
ſanguinem canes linxerunt in loco vbi occide⸗
runt Naboth.iiij. Regum.ix. Itẽ in iudeis chꝛi
ſtum occidentibus. Ulcimo pena gehennali
ſim ſcripturas. Hec ſufficiant. Rogemus chꝛi⸗
ſtum. ⁊c.

Diñica Ramiſpalmaꝝ mane Dermo. xlv. de
accidia vel negligẽtia ↄfeſſiõis ⁊ cõmunionis fa
ciende ex pᷣcepto eccleſie.

e. lij fecerũt ſĩ pᷣceꝑat illis ieſus. Mat..
xvxj. ⁊ ĩ euãgelio bodierne ſolẽnitatie
n q̊ͥ docemur chariſſimi ꝙ nos xpᷣiani libenter
aciamꝰ oĩa pᷣcepta dñi ieſu vt ſic ſimꝰboni diſci
puli ipſiꝰ ⁊ ſic nullũ pᷣceptũ negligamꝰ. Sʒ heu
multi ſunt pigri ad faciendũ cõfeſſiõeʒ cõionem
et verã pniam:q̃ tñ pᷣcepit dñs Jeſus.Cõtra q̊s
euãgeliũ b̊ dicit ꝙ diſcipuli depoſuerũt veſtimẽ
ta ſua ponẽtes ſuꝑ aſinã ſub ieſu.płima etiã tur
ba ſtrauerũt veſtimẽta ſua in via coꝛã ieſu. Siẽ
Lyra dicic ſuꝑ Cañ.ꝑ veſtimẽta ſigniticant᷑ mo
di viuẽdi.Qui ̊ nõ vult deponere vicia in cõfeſ⸗
ſio ne ⁊ ꝓpoſito finẽ eis ſtatuẽdi:talis ñ honoꝛat
chꝛiſtũ ſed potiꝰdehoneſtat i ſe denudãdo ⁊ cru⸗
cifigẽdo ipᷣm. Icẽ alij fernebãt ramos oliuaꝝ?⁊
arboꝝ floꝛes coꝛã ieſu.Dicit aũt Chꝛyb.ꝙ bone

volũtates ⁊ ſccẽ affectiões ſunt ſuaues coꝛã peo

quẽadmodũ odoꝛiferi floꝛes. Hos g floꝛes nõ
ſternit xpᷣo qͥ negligit deuota opera ⁊ oꝛõnes ⁊ re
cogitationt᷑ paſſiõis xpᷣi ac pnie actꝰ.Deniq; tur
be peuntes ⁊ ſeqᷓntes clamabãt xpᷣo. Bñdictꝰ
venit in noie dñi. Hoc faciũt ſpũalit᷑ ⁊ ſacramè
talit᷑ boni xpᷣiani xpᷣm venientẽ in ſe in euchari⸗
ſtia digne ſuſcipiètes vt tenent᷑ ꝓ futo paſca. Sʒ

mall ad bec pigri ꝑ accidiam moꝛtalè xpᷣi paſſi⸗

onẽ renouãt.iuxca illud Heb.vj. Rurſus cruci

figẽtes xpᷣm ĩ ſeipſis. Itaq; hodie etiõ paſſio x-pi

legit᷑ vt pateat clariꝰ quõ xpᷣm quem boni bono

rant:mali ſuis ogꝑi ignominioſe dehoneſtant
cũ iudeis. Pꝛoinde de accidia ↄfitẽdi pᷣſertim et
cõicandi ac penitendi veraciter q̃ facere pᷣcepit ie
ſus ⁊ eccleſia ſtatuit pꝛo hijs tgibo:tria myſteria
declaremus ꝓ ſermone.
ꝛimũ de accidie hmõi deteſtatione.
cm de euchariſtie negligentſumptione.
Terciũ ð ſumẽdi idigne vł obmittẽdi pũitõe
Itẽ alið thema ꝑ ſe ꝓ ſᷣmõe iſto Eccs.vij.Qni ti⸗
met deũ nihil negligit.ſ.qꝛ non dimittit neceſſa
ria ad ſalutem. “
Q Circa pᷣmũ de deteſtatiõe accidie Notan
dũ ꝙ płes tradunt᷑ ad id rõnes q̃re accidia in q̊
cunq; bono oge ad ſalutẽ neceſſario pᷣſertim de
penitẽdo ⁊ cõicando deteſtabił ſit cuilibet. Pꝛi
ma rõ ðꝛ artiſſime obligatõis qꝛ młtum ſtricte
obligauit nos deꝰad ſeruiẽdũ ſibi ſollicite ⁊ ſtu⸗
dioſe in oĩ bono ⁊ pᷣcepto.et h̊ ꝑ oẽs modos qͥb
põt qͥs alteri obligari.Nã.ff.de obligasiõibo. Et
Inſti.Quibo modis cõtrabit᷑ obligatio: habet᷑.
ꝙ vnus põt alteri obligari qñq; lr̃is qñq; vᷣbis
qñq; rebo accõmodatj.deniq; qñq; pᷣcijs datis.
HVijs oihp modis obligati ſumus ðſeruire deo
in oibo. Pꝛio lr̃is tanq; inſtrumẽt obligatoꝛijs
obligauic nos deꝰ.ſ.lr̃is leg nat᷑e qͥ dictat in aia
ꝙ ſuꝑ oia deũ diligamꝰ ⁊ ei obediamꝰ. Itẽ lr̃is
legis veter/ ſcripte ⁊ lr̃is leg euãgelice ⁊ legis ecꝭ⸗
cleſiaſtice. Iñ accidioſus offendi pᷣdictas le⸗

„

ℳ

ſi
a
ͤt
ono
kant
ime
r
ni⸗

one.
itie
Miti
Aſis

an
zinq
inde
pei
lae
6
ht,

is 5

tis.
deo
bis
1i
is
gee
3le

Bermo

ges. Scðo vᷣbis obligati ſumus iĩ baptiſmo ꝓ⸗
mittẽdo abrenũciare ſlathane et oibo oꝑibo eius.
g̊fidẽ frãgit pctõꝛ.Tercio rebo accõ modatj.Naʒ
dit nob deꝰaiam et coꝛpus et oia bona mũdi
deo ſeruiamus:non diabolo.Quarto pꝛecio
dato ꝓ nr̃a redẽptiõe.ſ.ſanguie filij dei. Jdeo.j.
Coꝝ.vj.Empti eſt pᷣcio maj glo.⁊ poꝛ.de.i coꝛ.

⁊c̃. Berñ. UVe mihi ſi ingratꝰ fuero.ve ſi pniam

nõ egero.qꝛ reqͥret᷑ ſuꝑ me ſanguis ille iuſtus 4

effuſus eſt ꝓ me in tera. & ö IScöa rõ ð pi
culoſe incurſiõis.Nã ſignũ eſt ꝙ talia neceſſaria
ſalut negligẽtes ruũt mulctiplicit᷑ in ꝑicula da⸗
natiõis et᷑ne. Ideo apłus de talibo Heb.ij. dicit
Quõ nos effugiemꝰ dãnatiõem ſi tantã neglexe
rimꝰſalutẽ.q.d.nullo mõ.Declarat᷑ ꝑ rõnem/.qꝛ
negligẽtes cõfiteri ⁊ cõicare pñt facilit᷑moꝛte in⸗
opinata moꝛi vel loq̃lã amittere exiſtẽtes i moꝛ

tali in q̊ decedẽtes oĩno hñt dãnari. Iẽ qꝛ mita

pctã ex dilatione obliuiſcent᷑ obliuio aũt craſſa
ñ exeufat in talib ̃᷑ᷣm Raymũ.⁊ doc.Deniq; ta⸗
les ſunt in ꝑiculo iudicij.qꝛ ꝓbant᷑ plus dilexiſ⸗
ſe caligas ⁊ ſotulares qᷓ; alam. Cũ em̃ illas q̃ti⸗
die a luto mũdare velint:aiaʒ vix ꝑ annũ ſemel
mundãt.et ſic iuſto dei iudicio damnant᷑. Hinc
Berñ.O nimia inſania hoĩm:ſoꝛdes pudet ab
ſtergere.ſ.in ↄfeſſiõe ⁊ nõ pudet ↄtrahere.abſter
git᷑ caliga ⁊ ↄtẽnit᷑ aia. Hec ille.Augꝰ.etiam ait.
Pogo te pᷣpone aĩaʒ tuã calige tue.ſ.in emũda⸗
tione. Pꝛetea patet h̊ exẽplo. Narrat᷑ qͥdẽ in An
thoñ.ꝑ.ij.tix.ca.xiij.S.iij.ꝙ legit᷑ in vitaſpa.de
q̃dã bono viro qͥ erat vᷣgo ſed tardus ad ↄfeſſi⸗
onẽ. UVñ in iĩfirmitate vidit xpᷣm iudicare mũdũ
et cũ iudicaſſet plures ſᷣm oꝑa ſua ventũ eſt ad
ipᷣm ⁊ accuſatꝰ eſt de tarditate cõfeſſiõis:ꝓpt᷑ qð

ſnĩa data eſt ꝙ traheret᷑ ad penã.ſed btã vᷣgie in⸗

tercedẽte p eo qꝛ ſibi fuerat deuotꝰfuit ſnia mu⸗
tata vt illa vice ꝑceret᷑ ei:ita tñ ꝙ de cõfeſſiõis ta
li pigricia ſe emẽdaret. S Tercia rõ ðꝛ rui

noſe crimiationis. Qð oſtẽdit᷑ pᷣmo ex ꝓcreatiõe

ſcʒ vicioꝝ.Nã mr hec accidia gignit vicia młtuʒ
ruinoſa:pᷣſertim negligẽdo cõfeſſionẽ ⁊ cõᷣionem
ſcʒ ipſam deſꝑatcionẽ que eſt culpa diabolica.et
alia guia de qͥbi.ſ.eiꝰfiliabo ꝓ bꝛeuitate alio ſer⸗
mone dicemꝰ. Sed h̊ ponõ exemplũ qð narrat
qͥdã doctoꝛ theologie wienneñ.ꝙ Rome cuſtos

eccłie ſctĩ Petri petiuit btm̃ Gꝛegoꝛiũ papã vei

craſtino feſti oim ſctõꝝ celebꝛaret ꝑ ſe vel ꝑ aliũ
miſſaʒ ꝓ anniuerſario cuiuſdã ciuis qͥ dotauit
ibidẽ vnũ altare vbi ſepultꝰeſt ⁊ oꝛdinauit miſ⸗

ſam ꝑpetuã. Cũq; ſctũs Gꝛego.miſſam diceret

NReqeʒ cenã dona eis dñe ⁊c̃.vox celitꝰſonuit di⸗
cens.õ faciã. Sed dubitãs ſi h̊ eſſet a deo vel

diabolo. iterauit g papa Redem et᷑nã ⁊c̃.iteꝝ ĩ/

fonuit Nõ faciã ꝓ iſta aia dãnata.Cũqʒ petiuiſ⸗
ſet deuz in cano ne:reuelauit ꝙ ideo dãnata eſt:
qꝛ q̊dã anno nõ cõicauerat tenẽs irã:nec penitu

it de h. Exinde papa ſtacuit miſſe introitũ ſ. ite⸗

rare ꝓ memozla huiꝰreuelatiõis. Scðo oſtẽdit᷑

XI. V
.

ex ruine deductiõe. nã ſpᷣm Ruꝑtũ ſuꝑ Geñ.iſto
oꝛdine ducit᷑ hõ ad caſum. Pꝛio negligit modi⸗
ca.ſcdᷣo ſe ocio dat.tercio raro ↄfitet᷑.⁊ ſic inducit
ꝑ diabolũ in dãnabile pctm. Sicut Exẽplũ:cir⸗
ca doliũ vini ſũt magni circuli qͥ in extremitati⸗
bus ſuis ꝑuis vᷣguli ſunt colligati:qͥb ſolutis
ſoluunt᷑ circuli.⁊ ſic totũ doliũ decidit. Tercio
ex rõne.qꝛ vt Aureo.in cõpẽdio ðt.accidia tenet
incitameta oim vicioꝝ ꝑ ocioſitatẽadiũctã.⁊ lo
cũ diabolo pᷣꝑat.qꝛ hõ ocioſus eſt q̃ſi puluinar
diaboli:in q̊ reqᷣeſcit in hoie pᷣſertim negligẽte pe
nitẽtiã ⁊ cõioneʒ.qꝛ hec ſũt diabolica.Un Heli⸗
nãdus ðt. Stare ⁊ nõ cadere in pctã angelicũ ẽ.
Cadere ⁊ reſurgere hũanũ eſt.Cadere vo ⁊ ñ re
ſurgere diabolicũ eſt. O pctõꝛ ꝑtimeſce.

Quarta rõ ðꝛ obſtinate deſꝑationis ſibi annexe
Querit᷑ nãq; ſᷣm doc. Vcꝝ accidia ſit oĩim pctõö⸗
rũ guiſſimũ.Et rñdet Klex.ij.ij.trac.ð e.ꝙ de ac⸗
cidia loqᷓndo ſᷣm qð miat᷑ vł ↄſũmat᷑ in deſga⸗
tionẽ:ſic eſt Suiſſimũ pctõꝝ.qᷓ;uis rõne generis
pcti nõ ſit Suiſſmũ.lã ꝑ deſꝑationẽ annexã ha

bet finalẽ im penitẽtiã.et ſic eſt guiſſſimũ pctm̃ in
ſpũmſctm̃. Ulcia rõ ðꝛ digniſſime dãnatiõis
qð oñdit xpᷣs qñ ficulneã in q̃ fructũ quẽ deſide⸗
rabat ñ inuenit ideo maledixit Matth.xxj. Et ĩ
ꝑabola de ficuluea quã ſuccidẽdã oñdit ne ſine

fruetu terrã occupet in vinea.i.in eccłia Lu. xiij.
Nã hõ ad bᷣ creatꝰ⁊ ad fidẽ vocatꝰ eſt vt fructuʒ
faciat et᷑ne ſalutj.Ad qð exẽplũ dãt creature.an

geli deũ ſꝑ laudado.ſidera ad oꝛtũ currẽdo.plã
te creſcẽdo ⁊ fructificando. Pꝛeterea o hõ accipe
exemplũ a chꝛiſto qͥ ꝓ te vſq; ad moꝛtem laboꝛa
uit vt te ad imitandum pꝛouocaret.
UCirca ſecundũ de negligẽtia cõicãdi ſpe

cialiter agẽdũ cẽſui.qꝛ młti in h̊ peccãt. Pꝛio qꝛ

aliqͥ nõ còicant ex obſtinatõe. Scðo alij exfalſa

hũilitate. Tercio alij ex ignoꝛatiõe.Quarto alij

ex tepefactõe. Pꝛio g̊ᷣ de illis qͥ ex obſtinatiõe ñ

cõicant eoq ꝑmanẽt in pctõ moꝛtali nolẽtes di

mictere.ſ.in odio vł luxuria vel alienoꝝ detẽtõe

⁊ hmõi.Hoc ꝓ generali documẽto tenẽdũ ẽ ſᷣm
doc.⁊ in Anthonina.pꝑ.ij.ci.ix.c.ix. q;uis minꝰ

peccãt tales qᷓ; ſi in pctis manẽtes cõicarẽec tñ p⸗
pterea ñ excuſant᷑ a moꝛtali ſi ob mittunt cõicare
Rõ.qꝛ pñt ⁊ debẽt dimittere pctã et nõ ꝑmane⸗

re ĩ obſtinatõe.ac tenent᷑ ſatiſfacere pᷣcepto eccłie

Et de bᷣ latiꝰſcpᷣſi ſermõe de cena dni alia ꝑte.

Scõo de ill qͥ obmittũt ex falſa hũiliatõe.qꝛ. ſ.

reputãt ſe idignos tãto ſacr̃o iõ dimittũt. X
Hoc ꝓ generali regula tenẽduʒ eſt ꝙ falſa vtiq;
hũilitas eſt q̃ frãgit pᷣcepca.ideo ñ excuſat.Nimi
rũ ſi attẽdat᷑ ſolũ magnitudo exiſtẽt ĩ ſacro:nul⸗
la creatura iuenit᷑ digna ipᷣo:nec apli:nec mar⸗
tyres. Sed nec bᷣ deꝰreqͥrit a nob.ſ.cantã diſpoſi⸗
tionẽ ⁊ ſctitatẽ qᷓntã meret᷑ maieſtas ipſiꝰ.ſed q̃n
ta eſt poſſibilitas fragilicatis nr̃e. Itẽ nec reqͥrit
ꝙ efficiamur oino ipeccabiles.ſed ꝙ doleamꝰ ðᷣ
pᷣteriᷣ ⁊ ꝓonamꝰ abſtinere firmit᷑ in futuꝝ: oc⸗
n 2

caſiones ꝓximas euitãdo.lã ⁊ Petrꝰ⁊ diſcipu
li in cena cõicõtes poſtea ceciderũt. Tercio de
negligẽtibe ex ignoꝛãtia.qꝛ neſciũt ſe ad id teneri:
ignoꝛantia craſſa videt᷑:cum ſit pceptũ generale
publicatuʒ ad oẽs.ideo n excuſat. Quarto de
tepidis qͥb difficilis laboꝛ videt ſe pᷣꝑare ad cõ
feſſionẽ ⁊ cõionem:eoꝙ implicant᷑ ſic terrenis ꝙ
poſtponũt ſpiritualia:moꝛtaliter peccant.q̊ ⁊c.
Pꝛeterea Ulctio ſi qs obmitteret cõicare vel cõ
fiteri ex im potẽtia vel cauſa rõnabili puta quia
ꝓ tũc eſt in mari ↄſtitutus vel incarceratꝰ.vel qꝛ
timet exire domũ ꝓpter inimicos capitales.vel
qꝛ nõ põt hr̃e ſacerdotẽ vt in finitimis caſtris et
met paganoꝝ.vel ſi de licẽtia cõfeſſoꝛis obmit/
tat. In hmõi caſibo nõ peccat:dũ habeat deſide⸗
riũ ſumẽdi ⁊ ꝓpoſitũ ſupplendi defectũ qñ pote
rit. Sed impedimẽto ſublato tenet᷑ cõicare.ałs
peccat moꝛtalit᷑. Nã in huiꝰ figurã in veteri lege
pcipiebat᷑ ꝙ qͥ impediti die ſuo nõ poſſent come
dere agnũ paſcale:mẽſe ſeqnti ſupplerẽt comedẽ
do. Hec Antho.S. ? Sed qrit᷑. Quid ſi qͥs
obmiſit cõfiteri vel cõicare in anno cũ pctõ moꝛ
tali.Nunquid tenet᷑ in ſubſeqnti anno ſupplere
bis ↄfitẽdo et bis cõicando. Rñdet᷑ ᷣm Antbo.
vbi S.ꝙ qᷓ;uis tał poſt paſca teneat᷑ ſupplere de
fectũ vt iã dictũ eſt.et qncũq; ac qͥtiens firmat ſe
in ꝓpoſito nõ ↄfitẽdi vel cõicandi ꝓut ecclłia mã
dat:totiẽs moꝛtalit᷑ peccat. Si tñ talis diſtulit
cõfiteri vſq; ad aliud ſeqn anni paſca.tcũc iã li⸗
cet nõ teneat᷑ neceſſario bis cõfiteri ⁊ cõicare bis
pterea:eoꝙ eccleſia tm ſemei obligauit in anno
ad illa. Sicut a ſili expgio:ſi qͥs violauit feſtum
aliqð nõ tenet᷑ feſtinãdo die altero in bebdoma
da illud ſupplere.Uerũtñ ex cõgruitate debet et
inducẽdꝰeſt pſuaſiõib vt pluries qᷓ; ſemel confi
teat᷑ ⁊ cõicet:ſi ałls eſt idoneus. Hec ibi.
Z Circa terciũ de penis indigne cõionis vł
obmiſſionis Notandũ ſᷣm doc.⁊ Antho.ꝙ ĩdi⸗
gne cõicãtes.ſ.qꝛ ſine cõpetẽti ↄſcie diſcuſſiõe ac/⸗
cedunt vel cũ ↄſcia pcti moꝛtalis incõtriti vł nõ
dũ cõfeſſi.Et etiã qͥ obmitcũt penitꝰcõicare:mul
tipliciter a deo puniunt᷑. Ideo cauẽdũ eſt Pꝛi
mo qꝛ ala tal excecat᷑ vt ñ poſſit videre quõ a di
abolo captiuat᷑ ⁊ occidit᷑. Nã qͥ digne cõicat i aĩa
illũinat᷑ ad cauendũ ꝑicula.ita ecõtrario excecat᷑

negligens.Sapᷣ.ij.Excecauit illos malicia eoꝝ

Exrẽplũ legit᷑ in vitaſpatrũ ⁊ narrat᷑ in Antho/⸗
nina vbi S.ꝙ mulier qdã maritata honeſta ⁊ ca
ſta malefico q̊dã operante viſa eſt ſibi ⁊ alijs q̃ſi
eſſet cõuerſa in equã. Maritcꝰ q̊ʒ plãgebat ꝙ eqᷓ

iaceret in lecto ſuo.nec panẽ videbat᷑ ila mãdu

care nec reſpõſum dare loqntib. Cunq; ad ſan
ctum Machariũ fuiſſet adducta Rñdit ſctũs.
ꝙ oculi oĩm illoꝝ ſunt cecati vł ſeducti.Et expo
fuit ꝙ idcirco hec ſibi ꝑmiſſa ſũt a deo qꝛ diſtu⸗

lerat cõicare.Et pᷣcepit vt nunq; ceſſet a cõione.?

ſic ſanauit aam. Scðo punit᷑ ſ pctm̃ qꝛ boni
etiã ⁊ mali ſepe cõiter ob h̊ tꝑalit᷑ affligunt᷑ ĩ bla

Dominica ramiſpalmarum

dis:vineis:⁊ alijs.pᷣſertim cũ publice peccãt.nec

a ſuꝑioꝛib coꝛrigunt᷑. Hec tᷣm Aug. Tercio

qꝛ crucifixoꝛibo xpᷣi in iudicio comꝑant᷑.vt apłs
docet.j.Coꝝ.xj.de tali ꝙ reꝰ erit ſanguis chꝛiſti.
Quarto qꝛ diabolo ampliꝰ ſubijciunt. vt p
tet de iuda. Ulcio qꝛ etnaliter damnant᷑.vt pa
tet ex ſupꝛaſcpᷣta reuelatiõe facta ſctõ Gꝛegoꝛio
pape. Rogemus g& chꝛiſtum ⁊c̃.

Dñica Ramiſpalmaꝝ poſt pꝛãdiũ Sermo
xlvj. de ſenſuum cuſtodia ⁊ accidie filiabus

PBatreſ hoc ſen

f ilite in vobis qð ⁊ in rpᷣo Jeſu. Uerba
ſunt apłi Phil.ij.ca.⁊ in epła hodier

na. In qͥb vbis hoꝛtat᷑ apłs oẽs xpᷣianos ſenti⸗

re in ſeipſis(Lyra).i.hr̃e in coꝛde: ea q̃ ſũt in xpᷣo
ieſu dño nrfo. A Et notemꝰ chariſſimi ꝙ pᷣ⸗
cipue tria debemꝰ coꝛde nr̃o ſentire i xro. Pꝛi
mo reamãdo admirandã charitatẽ q̃ ꝓ nob ipᷣe
ded oĩm factꝰeſt hõ.Uñ.j. Joh̊.iiij. In b apparu
it charitas dei i nob:qm̃ fuiũ ſuũ vnigenitũ mi
ſit deꝰvt viuamꝰꝑ eũ.Gꝛeg.in pᷣfa.O mira circa
nos tue pietat dignatio.O inextimabilis diles
ctio charitat:vt ſeruũ redimeres filiũ tradidiſti

ſcʒz tu deꝰ miſericoꝛs ⁊c̃. O chariſſimi h̊ ſentite

in vobᷣ ꝑ reamatiõeʒ ꝓ tanta charitate in xpᷣo ne
reddatᷓ odiũ peccãdo ꝓ tãta xpᷣi dilectiöe. Se⸗
cundo debemꝰ ſentire in xpᷣo cõpatiendo hũilli
mãũ eiꝰ paſſionẽ ⁊ doloꝛoſitatẽ. Uñ Heb.xij. Re
cogitate eũ qͥ talẽ ſuſtinuit a pctõꝛibo gdic.vt nõ
fati.ani.vris defi.nõdũ em̃ vſq; ad ſanguineʒ re
ſtitiſtꝭ aduer.pctm̃.q.d.vſq; ad moꝛteʒ deberet
reſiſtere:recogitãdo qꝛ xpᷣs paſſus eſt ꝓ nob vta
pctis erueret. O hõ cogita ſᷣm ſinglos ſenſus
qꝛ xpᷣs dñs Pꝛimo in viſu ⁊ oculis paſſus ẽ la⸗
chꝛymationẽ ⁊ ſic caligatiõeʒ:vt ⁊ in lachꝛymas
pnie fundas ⁊ ab illicito viſu caueas. Scðo in
audicu paſſus eſt blaſphemias ⁊ vituꝑia ac de⸗
tractões:vt tu a talibo auditũ cohibeas ⁊c̃.ne de
ꝓximo velis audire. Tercio in guſtu xpᷣs felle ⁊
aceto potatꝰ ẽ:vt ⁊ tu refrenes te. Quarto ĩ odo
ratu fetoꝛes ſputoꝝ iudeoꝛum ſuſtinuit: ne tibi
placeãt odoꝛamẽta ad lururiam ꝓuocãtis ⁊c̃.
Quinto in tactu paſſus eſt xpᷣs ꝑ doloꝛes oĩm
mẽbꝛoꝝ:vt tu carnis delicias hoꝛreas ⁊ pniam
tanq; crucẽ ſufferas. Tercio g̊ debemꝰ ſentire
in xpᷣo:imitãdo etiã oꝑe eiꝰ ſctãm exẽplaritatẽ.vt
iã dictũ eſt. Uñ apłs Ephᷣ.iiij.dic. Teſtificoꝛ in
dño.ſ.ieſu vt iã nõ ambulet ſicut ⁊ gẽtes ambu
lant in va nitate ſenſus.hec ibi. Hoc ꝓ themate

allo.q.d. Per deũ peto ⁊ hoꝛtoꝛ vos ĩ chꝛiſto re⸗

frenate ſenſus vr̃os a vicijs ne ſitis ſicut paga⸗
ni ſed veri xpᷣiani.Et ſic patet. IJtaq; vt ꝓ amo
re xpᷣiꝓ nobis paſſi ſenſus noſtros a vicijs refre
nemus et cuſtodiam eoꝛũ accidioſe non negli⸗
gamus: de hoc tria myſteria declarabimꝰ pꝛo
ſermone. .

1

4

ſam
10
hylan
clon
ct
qvis
goͤ
forꝛin
busd
velmi
dnoat
tur. 1.
menta
Eusfi
ſct.
Prauit
etſple
lngen
Uekad
ernan
liett
ngla
paſſiö
cope
pont
D etpen
(tides
regol⸗
glaere
oneeo
le e

S

Bermo

Pꝛimum ðᷣꝛ inductionis.
No Secundũ ðꝛ offenſionis.
2 Tercium dicit᷑ remediationis.
CLirca pmũ de inductõe videlic; Quare de
S bet qlubet chꝛiſtianus ſollicite cuſtodire ſenlus
inn ſuos Notemꝰ ꝙ pluribo rõnibo ad id inducenti
o bus. Pꝛima ratio eſt accidie moꝛtalis ruina

tio. quia dum ſenſus exterioꝛes nõ bene cuſtodi
untur:peccatũ moꝛtalis accidie ſepe incurritur

am Et hoc declarat᷑ tribo conſiderationib.
6 . Pꝛimo ex accidie quiditate.
e , cðo ex eius culpe grauitate.
Tercio ex geniture pꝛauitate. M
ie“ . Pꝛimo ſi cõſideramus quid ſit accidia.⁊ Aure.
dc in compen. diffinit ſic. Accidia eſt de vtutũ lau⸗
ſig „ dabili exercitio vtriuſq; hois languida deiectio.
niie Nam accidioſus in ala attediat᷑ de omni bono
ig⸗ ſpũali:mẽteq; euagaĩ᷑ circa illicita querens exte⸗
D rioꝛes in ſenſibo deleccationes.et in hoc ſepe ruit
Ee⸗ in crimẽ. Secũdo ſi cõſideramꝰ culpe accidie
n „ grauitatẽ.Lho.ij.ij.q.xxxv.arti.iij.dicit.qꝙ acci⸗
lini dia ex ſuo genere eſt moꝛtale.qñ ſcʒ eſt ſm deli⸗
ucd berationẽ ratiõis.⁊ ꝑ cõſequens vt ſic grauiꝰ eſt
Ne petm̃ qᷓ; gula vel vana gloꝛia. Ratio.qa ſᷣm ꝓ/
ik pꝛiam rationẽ accidia eſt cõtra charitatem q ba
ſntte bet gaudere de bono diuino.accidia aũt triſtat᷑.

g frigida.frigiditas aũt facit tarditatem in motu
veli Igeo ſenes quia frigidi ſũt:graues ſunt ad am
bpᷣulandũ.Sed iuuenes ecõuerſo qꝛ viget in eis
caloꝛ naturalis feſtinãter diſcurrunt.Accidia er
iu go eſt qdam frigidas a feruoꝛe diuini amoꝛis q̃
un quis difficilis fit ad bñ oꝑanduʒ. Hec ex Tho.
MW * q.S. Sed talis frigiditas anie a dei amoꝛe ⁊ toꝛꝛ
nnn „ poꝛ in bono oꝑe maxime oꝛit᷑ ex ſenſibo exterioꝛi
nn bus diffuſis incaute ad delectationes coꝛꝑales
hin vel mũdiales.qꝛ vt Gꝛego.ait.tanto quiſq; a ſu
ne ꝑno amoꝛe diſiungit᷑ quanto in infimis delecta
nſ⸗ tur. Hoc experientia certa docet ꝙ poſt delecta⸗
ade menta viſus auditus ⁊ colloquij carnalis tepi⸗
n dus fit hõ ad oꝛationẽ et ad ſpũalia bona frige⸗
ſlet ſcit. Tercio ſi ↄſideramꝰ geniture.ſ.accidie
hich pꝛauitatẽ. C Jam vt ſciamꝰde ea confiteri
necbt et ipſam cauere Notandũ ꝙ accidia ſic creſcit et
ſull ingrauat᷑ ̃ᷣm Aureo.in compẽ. Pꝛimo hõ mo⸗
S nm . uet᷑ ad tediũ ⁊ triſticiaʒ de oꝑe bono inchoando
gninm ex naturali appetitu ſenſitiuo qᷣeſcẽdi.et ſic nul⸗
ſenne lũ eſt pccm̃.vt cum naturaliter hoꝛret ieiunare:
ſuin vigilare ⁊c̃. Nam ſᷣm phᷣum.iij.Eth̊.naturalibꝰ
fcors paſſiõibo nec meremur nec demeremur. Secũ/⸗
embu⸗ do ꝓcedit tale tedium ad obmittẽdũ talia bona
emate q̃ poſſet facere:ad q̃ tñ ex pꝛecepto nõ tenet᷑.et ſic
ln⸗ eſt veniale. Tercio ꝓcedit intantum ꝙ obmittit
ctiã ea que ſunt neceſſaria ad ſalutẽ.Et tunc pꝛo
o e. regula generali tenendũ eſt m doct.oẽs ꝙ acci⸗
Pnft dia et quecũq; eius filie qñ cõſiſtunt in obmiſſi⸗
negi⸗ one eoꝝ q̃ ſunt neceſſaria ſaluti ſunt moꝛtalia.
vo als venialia:niſi ꝓcedat in deſperationẽ.Exẽpli
*
„

Nam ab acedine ðꝛ q̃ſi acida ſeu acetoſa q̃ ſunt

1

gratia. Si accidia redundat intantũ ꝙ frãgit 5
cepta dei.vł ſi pᷣcepta eccłie ſine cã rõnabili:moꝛ
talis culpa eſt. Quarto accidia vltra ꝓcedit ꝓ⸗
ducendo plures culpas filiales et ſenſus ſuos

relaxãdo ad delectatiões.et tũc grauiꝰpeccat q̃n

to plura taliũ vicioꝝ accumulat. Sunt
aũt filie accidie pm Bꝛeg.⁊ in Angelica. Pꝛima
toꝛpoꝛ circa pᷣcepta obſeruanda.Secunda eua
gatio ment ⁊ ſenſuũ exterioꝝ circa illicita.Ter⸗

cia filia eſt puſillanimitas reſpectu cõſilioꝛum

Quarta ocioſitas.Quinta malicia qua qs dete
ſtat᷑ bona ſpũalia. Sexta deſperatio. Ultimo
ergo accidia creſcit et ꝓcedit in deſperationẽ.⁊ ſic
in finalẽ impenitentia ⁊ ad occidendũ ſe ſicut iun
das. Pꝛoinde vt talẽ ruinã quis euadat caueat
ſenſus. Pꝛo erxẽplo accipeo tu hõ qð GStego.

dicit. Qui pᷣſent ſeculi voluptatiba paſcit᷑ quaſi
ꝑ amena(ſenſibo)pꝛata ad ſuſpẽdiũ ducit᷑..ſ.pati

buli infernalis. Scðdða rõ cuſtodiendi ſenſus

eſt diuine volũtatis delectatio.qꝛ deꝰ vultc ⁊ dili

git cuſtodiã ſenſuuʒ:vt ania et coꝛpus in oĩ ſan
ccitate ſeruet᷑ tanq; dei templuʒ et habitaculum
mundũ ab omnis peccati ſtercoꝛe. Un.j.Theſ.
iiij. Hec eſt volũtas dei ſctificatio veſtra vt ſciat
vnuſqͥᷣſq; veſtrũ ſuum vas poſſidere in ſanctifi

catione nõ in paſſiõe de ſiderij. E Itẽ licut re

gi valde placet qñ bene munit᷑ ⁊ cuſtodit᷑ caſtrũ
ſuũ in quo ipſe habitat ⁊ tenet ſpõſam ſus:pᷣſer⸗
tim ſi caſtrũ tale eſt in metis inimicoꝝ ipugnã⸗
tium. Sic in ꝓpoſito deus cũ ſua ſponſa.i.ania
dilectiſſima ꝑ fidem deſpõſata manens in nob
diligit cuſtodiã huius caſtri. Unde Berñ.in ſer
mone Domus hec.dicit.Caſtrũ aĩe in terra ini⸗
micoꝝ ſitum eſt:vndiq; impugnat᷑.ſ.a demoni

bus.ideo ex omni ꝑte eſt muniẽdũ.vt nec ꝑ ocu⸗

loꝝ feneſtras:nec ꝑ ceteroꝝ ſenſuum poꝛtas de
tur ingreſſus moꝛti. Hec Berñ. Deniq; ꝑ ↄtra,/
rium magna fit deo iniuria qñ hõ ſeruꝰ dei fa⸗
cit tradimẽtũ talis caſtri:ꝑ aliquã foueã ſenſus
intromittẽdo diabolũ. Siẽ legit᷑ de ciuitate Ba
bylonie ꝑ quadrum in giro nobiliſſime ſita ha⸗

bens in q̃libet frõte.xv.miliaria.⁊ muros cubi⸗
toꝝ ducentoꝝ in altitudine.in quam fluuiꝰma
gnus ꝑ foueã influebat.quam foueã qꝛ nõ ob⸗

ſeruauerũt:aduerſarij flumẽ ad aliã ꝑtem deri⸗

uantes:ꝑ illam ingreſſi ciuitatẽ ceperunt. F
Tercia rõ eſt ad id ſcʒ diabolice fraudis eui⸗

tatio.qꝛ diabolus ꝑ quinq; ſenſus exterioꝛes ſo
let decipe homies incautos. Sicut ⁊ pᷣmos pa⸗
rentes decepit Geñ.iij.vbi legũ ꝙ auditu vᷣbo⸗
rum ſerpent hoc eſt diaboli:et viſu ⁊ guſtu ſiłqʒ
tactu ⁊ odoꝛatu ðcepti ſunt. Uldit(inqᷣt mulier

ꝙ bonum eſſet lignũ ad veſcendũ.ſ.ex odoꝛe bo

no fragãte.ſequit᷑:et pulcrũ oculis aſpectuq; de
lectabile.et tulittangendo) ⁊ comedit.Ecce oẽs

ſenſus ↄcurrerũt ad deceptionẽ:q̃ͥs ſenſus pᷣſer⸗
tim auditũ vᷣboꝝ pᷣcedentem? viſum ſi cauiſſʒ

mulier nõ ꝑiſſemns.Et hoc mirũ eſt ꝙ ſerpent

3

Dominica ramiſplmarum

loquentẽ nõ erpauit. Sed hoc ideo.qꝛ vt Beda

dicit oſtẽdit faciẽ vgineã quam mulier reſpicis

caudã ſerpẽtinã illius nõ ↄſiderauit. Sic multi
etiã mõ a diabolo decipiunt᷑ ꝑ deleccabilia ſen⸗
ſuum illecci.ſicut aues dulci cantu fiſtule aucu⸗
pis.qꝛ nõ ↄſiderãt nouiſſima.ſ.moꝛt ⁊ dãnatio

nis future.De qͥbo Deut.xxxij. Gens abſq; pꝛu⸗

dentia vtinã ſaꝑent ⁊ itelligerẽt ac nouiſſima ꝓ⸗
uiderent.O ergo hõ aduerte hec et caue.
Quarta ratio eſt offenſe multiplid periclitatio.
Pꝛio qꝛ ꝑ ſenſus accendit᷑ ↄcupiſcẽtia carnał.
Et hoc mõ in tam nephãda peccata cecidit mũ/
dus ꝙ totus diluuio ꝑijt. Geñ.vj. Uidentes fi⸗
lij dei fllias hoim ꝙ eſſent pulcre:acceperũt vxo
res ⁊c̃. Et hec fuit pᷣmaria cauſa diluuij.Et ſᷣm
Lyrã filios dei intelligunt᷑ filij Secb qͥ erant
vniꝰ veri dei culcoꝛes.ſed per filias hoim filie de
Cayn deſcẽdentes q̃ põpoſe ⁊ laſciue ſe oꝛnabãt
vt ↄcupiſceren᷑. ẽ Samſon qͥ fuit deo ↄſecra⸗
tus ab vcero:viſu Dalide ꝑiclitatꝰ⁊ excecatꝰ eſt.
Itẽ Dauid cui facta fuit pꝛomiſſio de xpᷣo aſpici
ens Berſabee ſe lauantẽ adulterauit et homici⸗
dia fecit:et multipliciter a deo punitcꝰeſt ꝛc. Qm
multi ꝑ ſenſus coꝛruerũt etiã ſancci cõcupiſcẽtia

depꝛauati:nõ ſufficit tᷣs enarrandi. Scðo er

ſenſibo occaſio oĩs offenſionis et ꝑditionis acci⸗
dit etiã in iudicijs vt ꝓ ↄcupiſcẽtia oculoꝝ viſis
muneribo falſam ferat iudices ſniam. Sicut ꝓ
cõſolatoꝛio narrat᷑ de qͥdam viro pauꝑe qui in
agro vidit canem ſuũ pedib fodere:accurrenſq;
repperit theſauꝝ abſcõditũ ⁊ furatus eſt.canẽq;
intantũ dilexit ꝙ cãdẽ moꝛtuũ ſepeliuit in ſacro
cimiterio.ꝓpter qð ꝑ plebanũ tractꝰ in iudiciuʒ
et vidẽs ꝙ dãnabit᷑ ꝑ ſniam:obtulit ſingulis iu
dicibo pecuniã magnã:dicẽs.ꝙ canis ſuꝰper lin
guã moꝛtuꝰfuerit ⁊ in teſtamento bec ipſis lega
uerit. Judices viſis aureis acceptꝭ illecti:falſam
ſniam tulerũt bichbani debuiſſer ire ꝓpceſſio
naliter cũ cruce ad ſepeliẽdũ canẽ talẽ.Ecce ̊ pa
tet ꝙ ex ſenſibus nõ bñ cuſtodit oꝛit᷑ nõ tm̃ luru
ria:ſed ⁊ auaricia:ſacrilegiũ:falſum iudicium.⁊
multa alia crimia. =ððDM
H Lirca ſecundũ de offenſione pcti in ſen⸗
ſibo vt ſeiamus qualiter cõfiteri debeamꝰ de eis
Querit᷑.quõ vel q̊t modis cõmittit qͥ moꝛtale
pctm.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns neceſſario cõfitẽdũ in actibo qͥn
qᷓ; ſenſuum exterioꝝ.Ad qð rñdet᷑ ꝙ q̃ttuoꝛ mo
dis. Et ſᷣm hos modos ponunt q̃tcuoꝛ de bᷣ re⸗
gule. Pꝛimo offendit in anio moꝛtaliter ↄcupi
ſcẽdo.Secũdo cõcupiſci volẽdo.Tercio cõtem/
ptu aggrauãdo.Quarto periculo pcti ſe exponẽ
do. Pꝛima g regula eſt.Ois actꝰcuiuſcũq; ſen
ſus excerioꝛis qͥ fit deliberato aio ad cõcupiſcen
tiã pcti moꝛtalis ẽ culpa dãnabił.Et ptʒ Mat.
v. Qui viderit mulierẽ ad ↄcupiſcendũ eã iã me
chatꝰ eſt in coꝛde ſuo.pᷣm glo.notãter dicit:ad cõ
cupiſcẽdũ.i.intẽtione cõcupiſcẽdi.qꝛ videre abſo
lute mulierẽ vt pulcrã rẽ nõ eſt pccm.ſed videre

vt concupiſcat eã pctm̃ eſt. Et idem iudiciuʒ de

alijs ſenſibo ſcqʒ ꝙꝙ ⁊ audire verba ⁊ colloqa mu⸗
lieris vel eã̊ tangere vel guſtare cibũ aut potuʒ
cũ ea hac intẽtione:pctm̃ eſt moꝛtale:eoꝙ ex fige
intẽto iudicat᷑ actꝰ ſᷣm doctoꝛes.
gula eſt ꝙ ois aceus ſenſus exterioꝛis qͥ fit deli⸗
berate intẽtione huius finis vt ſcʒ cõcupiſcat᷑ in

Secundae

ſeq̃lã pcci moꝛtalis:eſt culpa dãnabilis. Nã au

guſtinꝰin regula dicit.Appetere vel appeti velle
ſcʒ in faciẽdũ moꝛtale:vtrũ q; eſt danabile. Unñ
licet tu nolis pccm̃ ꝑpetrare:tñ ꝓptcea aſpie mu⸗
lierẽ vel tãgis vel audire vis vᷣba eiꝰ vt ipſa con
cupiſcat te in pctm̃ moꝛtale.vel vt poſſis ꝑ talia
deciꝑe eã in rebꝰ notabiliter eſt moꝛtale. Ter⸗
cia regula eſt.ꝙ omnis aceꝰ ſenſus exterioꝛis ex
cõtemptu põt fieri moꝛtalis:puta qñ ꝑatus eſt

vel facit etiam ↄ pᷣcepta dei vel ecclie ↄtemnẽdo

ꝓpter delectationẽ ſenſualeʒ. Exẽpligra. Pꝛopt᷑

videre ſpectacula vel ꝓter intereſſe choꝛeis:aut

epulis:aut ludis:dimittit in feſto miſſam audi
re:aut tꝑe q̊ͥ tenet᷑ confiteri vel cõicare cõtemnit:

aut ꝑiurãdo mẽtit᷑:aut furat᷑ ꝓpt᷑ guſtũ et hmõi.

Vnñ de pe. diſt. Tres ſunt.glo.dicit.Si qͥs con
tem nit venialia ꝓpter ↄtẽptũ dignꝰ efficit᷑ moꝛte
eterna. Quarta regula eſt ꝙ qñcunq; hõ ad⸗
uertit ſibi iminere ꝑiculũ peccati moꝛtalis ꝑ ali

quẽ actũ ſenſus ext᷑ioꝛis.et tali ꝑiculo ſe volũta

rie exponit.nec vult ſibi cauere a tali:peccat moꝛ
talicer. Un Ecci.iij. Qui amat ꝑiculuʒ. Lyra.i.
occaſiones pctõꝝ:ꝑibit in illo.ſicutauicula vo⸗
litãs circa laqueũ.Exẽplũ de nimia ⁊ freq̃nti fa⸗
miliaritate ĩ viſu auditu et tactu:ac alijs peccat
q nõ abſtinec: cum ꝑcipit ſibi vel illi giculũ pcti
iminere. Hec ſufficiant.

J Circa terciũ de remediatiõe Notandũ qꝙ
plurima ſunt remedia qᷣbo hõ põt ſibi cauerea

peccatis ſenſuũ exterioꝛũ. Pꝛimũ eſt humanaʒ
cõditioneʒ cõſiderare.quia deꝰſingulos ſenſus
noſtros ſub aliqᷓ cuſtodia cõdidit vt diſcamꝰcu
ſtodire a pctis. rimna oculos clauſit palpebꝛa
duplici ſuꝑioꝛi ſcʒ ⁊ inferioꝛi:cũ tũ aues ſola ife

rioꝛi palpebꝛa habẽt claudere ocłos. GBeſtie aũt

ſolũ ſugioꝛi vt hõ oculos vndiq; cuſtodiat. Itẽ
auditus a retro habet carnẽ cartilaginoſam vi⸗
delicet ꝓ cuſtodia vt ſit emimõ ad anterioꝛa.i.ſa⸗
lutifera aꝑtus. Itẽ guſtꝰ clauſus eſt detibo ⁊ la⸗
bijs tanqᷓ; ſerj. Icẽ odoꝛatꝰnaſus lõgitudie q̊ de
fluunt imũdicie vt diſcamꝰ fetoꝛem pcrõꝝ reco
gnoſcere ⁊ emũdare. Itẽ tactꝰcute tegit᷑ et inſuꝑ
veſtimẽt vt caueat᷑. Secundũ remediũ eternaʒ
punitionẽ ꝑtimeſcere que ſingulis ſenſib iuxta
numenꝝ pctõꝝ remetiet᷑.ſicut epulo qͥ in lingua
plus peccauit plus punitꝰeſt Lu.xvj.Tercium

eſt cruceʒ chꝛiſti mox cogitare q;cito temptaris.

Quartũ eſt auertere ſenſus citiꝰ ab oblectcatiõe
Vn Aug.in regula.Oculi veſtri ſi iaciant᷑ in fe⸗
minã in nulla figant᷑. Impoſſibile em eſt nõ tã⸗
gi viſis qñq;. Ulcimũ eſt deum oꝛare vt caueat

ſeſuſt
ſooe
Cohfe
Mt
gtün
leche
deoer
nlten
gula
yure
wor⸗

biiser
s eſt
emnido
Poye
nasn
ahri.
Bisen
twne
Bböa
lsgat
ewlin
utmoꝛ
Vral.
wulg vo⸗
eäneifs
Pelert

Clüi.

tundg

auees
unans,
sſenis
lenen
Alpchu⸗
nlei
eſtei
dint
lan
a i
el
deide
y
ciabe
nn
v
ingns/
Neum
guſs
etatoe
kinſe
ͤti⸗
be

.„

Bermo

k Pꝛo finali documento cautele exemplũ
ꝓonamꝰ qð ſcribit᷑ in ſpeculo exem.diſt.ix.exem.
Mij. ꝙ demon apparuit cuidas vetule ⁊ dixit. A

pluribo annis laboꝛaui ponere diſcoꝛdiã int᷑ i⸗
lũ virũ ⁊ vxoꝛẽ eius nec potui qꝛ non habeo lin/
guam qua poſſem familiariter loqͥ eis vt audi
tũ mihi accõmodarẽt. Lu gcũ poſſis hoc ſi fece
ris dabo tibi pecuniã magna. Illa ꝓmiſit.⁊ acce
dens ad domũ illius vxoꝛi dirxit ꝙ vir ipſiꝰ aliã
mulierẽ iuuenculã adamauit ⁊ cũ illa adultera
tur. In ſignuʒ veritat ecce hodie veniet inqͥt illa
iuuẽcula vt accipiat pannũ tunice ꝓ ſuo pꝛecio.
Lanqdẽ ſecrete viro dixit ꝙ vxoꝛ ſua cũ q̊dã cleri⸗

co haberet illicitũ amoꝛẽ ⁊ die altero ſi obſerua⸗

uerit in eccłia colloquent᷑ mutuo:oꝛdiauitq; cũ

eodẽ viro ꝙ ꝑ ſuã iuuenculã quã deſtinaret ülla

die ꝓ accipiẽdo pãno mitteret ſibi pãnũ a ſe em⸗
ptũ:cuius pᷣciũ ecce nũc inqͥt tibi perſoluo.Lan

dem miſit iuuenculã ꝓ panno ⁊ vir ille pannici

da dedit eidẽ. Uxoꝛ hec vides eſt ſuſpicata ð ma

lo qð pᷣdixerat vetula. Deniq; ꝓcurante vetula

die altero vxoꝛ in ecclia cũ clerico cõfabulant.et

ſic ſuſpicio generata eſt viro de vxoꝛe.Landem

vetula cõſuluit vxoꝛi ꝙ de pilis barbe viri cum
raſoꝛio ſumeret et ſic vetula ꝑ pilum efficeret ꝙ

vir eã plus amaret.ſed viro ſecrete dixit ꝙ obſer

naret:qꝛ vxoꝛ eũ raſoꝛio occideret. Cuʒ g ille vir
fingens ſe doꝛmire vxoꝛ raſoꝛiũ cepiſſet:ecce vir
repente ſurrexit ⁊ diſcoꝛdia magna fit int᷑ eoſdes

et cõſanguineos vtriuſq;. Ecce lingua et auditꝰ

quanta mala cõcitant. Landẽ dei iudicio dia⸗

bolus poteſtate accepta vetulã illã rapuit ad ĩ⸗

ferna.et oꝛantib iſtis deus ꝑ diſcretionẽ ↄfeſſo

ris declarauit maliciã.et ſic vir ⁊ vxoꝛ ad amo⸗
rẽ pꝛiſtinũ eel ſunt.O ̊ chꝛiſtiani diſcite ca⸗
nere ſenſus.

ogemus xpᷣm ⁊c.

Feria ſecũda poſt dñicã ramiſpalmaꝝ Ser /
mo. xlvij.videlicet de ꝑnicioſiſſimis pctis in ſpi
ritũſcem de qͥbus reſtat poſt pꝛedicta ſaltem bꝛe

uiter agendum.vt cauere ſcʒ vel confiteri diſcãt
peccatoꝛes.

Prit pedes Je

v ſu ⁊ domus impleta eſt odoꝛe vnguẽ
t Joh.xij.⁊ ĩ euãgelio hodierno.ha
riſſimi in hoc facto magdalene vngentis pedes

ieſu figurat᷑ vnguentũ cõtritiõis vt dicit Berñ.
ſfuꝑ canti.ſer.xij. Dum em̃ ex vnguẽto cõtritiõis

confecto ex pctõꝝ recoꝛdatiõe vereq; penitendo

vngit pctõꝛ homo Jeſum qͥ coꝛ contritũ ⁊ hũili⸗

atũ non deſpicit ſed amat.cũc domꝰaie ⁊ totius
eccłie implet᷑ odoꝛe delectabili.quia gaudiũ eſt

deo et angelis et ſic oĩbo electis ſuꝑ peccatoꝛe pe
nitentiã agente:vt xpᷣs teſta?᷑ Luee.xv. Sed heu
quia multi de hoc diſplicentiã accipiũt ⁊ remur

murant.ſicueꝛ de iuda qᷣ indigne tulitet mur⸗
murauit.qꝛ multi ſunt deſꝑati vt iudas quilo⸗

quunt᷑ contra ſpũſſancti bonitatẽ erronee. ſcʒ q;
deus non remittit pctã:pᷣſertim qͥ ſunt in ſpũm⸗
ſanctũ:male interptantes verba xpᷣCi Math. xij
vt infra patebit. Uñ cõtra hmõi pòt etiã poni ꝓ

themate ũlud apli dicentis Eph̊.uij. Nolite fra

tres cõtriſtare ſpũmſctm̃ dei in q̊ ſignati eſtꝭ ⁊c.

In qᷣbus omnes hoꝛtat᷑ chꝛiſtianos ne cotriſtet

ſpũmſctm peccãdo certis ↄð ſpumſctm pctis.de

quib hic agemus.nec cõtriſtent erroꝛe et deſa

tionis inductione credentes vel docẽtes ꝙ ſunt
talia pctã que etiam penitentibo nõ remittit de⸗
us.deniq; nec alijs pctis moꝛtalib qbuſcunq;
cõtriſtent expellẽtes dei gr̃am. ſicut fecit Judas
de quo in hoc euãgelio. Iaq; de peccatis in ſpi
ritũſanctum declaremus tria in hoc ſermone
myſteria. L
Pꝛimum dicitur notificationis.
Secundum dicit᷑ ſpecificationis.
Tercium dicit᷑ remiſſionis.
LCcirca pᷣmũ de notificatione vt ſciamus
qñ dicat᷑ qͥs peccare in ſpũmſctm̃ vel q̃liter No⸗
tandũ eſt ᷣm Tho.ij.ij.q.xiiij.? Incho.par.ij.ti.
viij ca.viij.ꝙ de pctõ in ſpũmſcem doctoꝛes lo⸗
quunt᷑ tripliciter declarañn ⁊ notificando illud.

Pꝛimo aliqui dicũt ꝙ eſt q cõtra ſpuũmſan

ctum ðꝛ blaſphemia.
Secundo alij dicũt ꝙ nõ eſt aliud qᷓ; finalis
impenitentia.
Tercio alij dicunt ꝙ eſt pctm̃ q̊dcunq; factũ
ex certa malicciiag.
Pꝛimo inqᷓ; pctm̃ in ſpũmſctm̃ ðꝛ blaſphe⸗
mia que ðꝛ ↄtra ſpũſſancti ꝑſonam ⁊ hoc dicũt

anttqͥ doctoꝛes.ſcʒ Athanaſius. Hiulariꝰ.Amb.
HMiero. et Chꝛyſoſtomꝰ.iuxta illud xpᷣi dictum

Matthᷣ.xij.Quicũq; dixerit vᷣbũ cõtra filiũ ho⸗

minis remittet᷑ ei.Qui aũt dixerit vᷣbuʒ contra

ſpũmſctm̃ nõ remittet᷑ei neq; in hoc ſeculo neqʒ;
in futuro. Hec ibi. Nam exqͥ xrp̃s dñs erat deꝰ ⁊

homo:quedã faciebat hũanitꝰ.ſ.comedendo:bi

bendo:doꝛmiendo ⁊ hmõi q̃dã aũt faciebat di⸗
uinitꝰ ꝑ ogationẽ ſpũſſcti q̊ erat plenus: vt mi/
racula faciẽdo:demones pellendo: celeſtia ſecre
ta reuelãdo ⁊ hmõi. Judei aũt pᷣmo dirxerãt blaſ
phemiã in filiũ hois.i.virgis dicẽtes eũ voꝛacẽ:

potatoꝛẽ vini ⁊ amicum publicanoꝝ.⁊ hocfuit

pctm̃ graue.poſtmodũ dixerunt blaſphemiã in
ſpmſctm̃ dũ oꝑa diuinitat q̃ faciebat operante
ſpũſancto attribuerũt pꝛincipi demonioꝝ:di.
In beelzebub eijcit demonia.Et hoc fuit guiſſi⸗
mũ petm̃ iudeis qð eis ꝓpter ifidelitatẽ⁊ obdu⸗
rationẽ nõ eſt remiſſum. Scòðo alij doctoꝛes
vt Augꝰ. li.de verbis dñi ⁊ eundẽ ſequentes: pec
catũ in ſpũmſctm eſſe dicũt finalẽ impenitentiã
qñ.ſ.aliqͥs ĩ pctõ moꝛtali ꝑſeuerat vſq; ad moꝛ⸗
tem.⁊ tale ðꝛ vᷣbum nõ ſolum oꝛis:ſed ⁊ coꝛdis
et oꝑis ↄtra ſpm̃ictm̃.qꝛ eſt remiſſionẽ pctõꝝ
q̃ fit ꝑ ſpũmſctm̃.et tale pctem̃ xpᷣs dixit ꝙ non re
mittet᷑ neq; in bᷣ ſeculo neq; in futo: ſiue illis iu⸗

4

mo inſtigat qñq; pctõꝛes ad ſpem diuie miſcðie

ſiſtit᷑. Sic etiã peccãt qͥ dolent ꝙ qmaſie ad caſti

Feria.i.poſt dominicam ramiſpal.
Sð . L igten
deis chꝛiſtũ blaſphemantib:ſiue alijs qbuſeun vtↄſiderãdo qꝛ deus milericoꝛs ꝑatꝰ eſt remit⸗ ſche
q; pctõꝛibo pniam nõ agentibo vſq; ad moꝛtem terepctã penitentibo et dare pᷣmia celeſtia repꝛo⸗
qꝛ poſt moꝛtẽ nulli poterit eſſe pnie locꝰ?. ¶ ¶ milit.Ideoq; reſipiſcãt et reſurgat.ſed hõ pꝛaus ſgei
Tercio alij doctoꝛes dicũt ꝙ generalit᷑ oẽ pec hoca ſe remouet ꝑ deſperationẽ.Et ſic pᷣma ſpe⸗ Do
catũ qð fit ex certa malicia eſt pcem in ſpũmſan⸗ cies ðꝛ deſperatio.q̃ licet credat ꝙ deus peniten og
ctũ.qꝛ ex malicia certa peccare eſt facere ↄ⁊ dei bo ti remittit pctã:alioqͥn hoc nõ credẽdo eſſet here 0
nitatẽ ſcienter ex ↄtemptu.bonitas aũt attribui ticus vel infidelis.tñ cum talis inſpiratio tãgit flun
tur ſpũiſctõ. Un mgr.ij.ſniaꝝ. diſt.xliij.dicit. coꝛ ſuũ:cõtem nit vel nõ recipit nec ad pniaʒ cõ⸗ lats
ille peccat in ſpmſccm cui malicia ꝑ ſe placʒ.Nã uertit᷑.ſed ꝑſuadet ſibiſe foꝛe damnandũ nec de ckt
hõ põt peccare qnq; et peccat ex infirmitate.i.er um ignoſcituꝝ et ſic libere peccat.⁊ hoceſt peſſi n
paſſione:vt cũ temptat᷑ cõcupiſcẽtia vel ira ⁊c̃et mũ oim pctõꝝ:in q̊ pctõ ꝑijt cayn d. Maioꝛ eſt den
tũc ðꝛ peccare ↄ deũ patrẽ cui attribui᷑ potentia iniqᷣtas mea q; vt veniã merear. Berñ. Menti⸗ 1 Nn
Item qñq; peccat ex ignoꝛãtia.⁊ tũc peccat in fi ris cayn mentiris.qꝛ maioꝛ eſt dei miſcðia qᷓ; to Ag
lium cui attribuit᷑ſapia.Qñq; aũt peccat ex cer tius mundi iniqᷣtas ⁊ culpa.Nam vna ſangui⸗ mor
ta malicia nõ ſolũ ex certa ſcia.qꝛ hoc etiam acci nis xpᷣi gutta ſufficeret ad remittẽda totiꝰmun⸗ diet
dit in pctõ ex infirmitate.ſed ex ipſa electiõe ma? di pctã. Hinc etiã Leo papa de pe.diſt. iij. Sce⸗ wn⸗
li. IJdeo notãter dicit᷑:ex certa malicia.et nõ ſim/ leratioꝛ.dicit.ꝙ iudas grauiꝰ peccauit deſgan⸗ la⸗
pliciter ex malicia:ad plus.ſ.deſignandũ ꝙ pec do qᷓ; xpᷣ̃m tradendo. Quia JIſið.de ſũmo bo.ðöt hͤr⸗
cat qͥs in ſpũſſcti bonitatẽ cõtemnendo. N Peccare moꝛs aie eſt.ſed deſgare eſt deſcendere offe
Ouerit᷑ ̊ᷣ qualis malicia facit pctm̃ in ſymſan⸗/ in infernũ.et ſic diabolicũ eſt. Scðo ſpũſſctũs da
ctũ. Rndet᷑ in ſumma Angelica ⁊ Ancthonina g inſtigat ad veritatis fidei et ſalutis agnitionẽ il/ Cle⸗
ꝙ peccare ex malicia põt ↄtigere plurib modis luſtrãdo qnq; ꝑ ſcripturas vel pᷣdicationem vł dan
Uno mõ ex malicia ſimpłr:hoc eſt ex voluntate alio mõ.ſ.vt intelligac ꝙ talis errat in fide vł cõ nt
mala q̃ eligit facere malũ peccati. Scðo ex incli tra moꝛes:puta vſuraʒ eſſe pctm̃ vel foꝛnicatio⸗ gen
natione habitꝰ vicioſi q̃ ðꝛ malicia.et iſt modis nẽ ⁊c̃. Sed hõ repꝛobo ꝑſeuerat ↄtra ſpũmſctm̃ ſte
licet ſit pctiñ moꝛtale:tñ adhuc nõ eſt in ſmſan defendẽdo ſuũ erroꝛẽ et tũc ſequit᷑ veritatis ipu Lort
ctũ ꝓpꝛie. Exempligr̃a ᷣm Bonauen. in.ij.diſt. gnatio.⁊ intelligit᷑ de veritate agnita in hijs que Gon
xliij.Si aliqͥs ſenex qͥ nõ habet ↄcupiſcentiã foꝛ ſunt neceſſaria ad ſalutcẽ.et nõ in alijg.ſ.natura⸗ yſr
nicãdi excitat ſeipᷣm ad foꝛnicãduʒ:qᷓ;uis peccat libus vel artificialibo.patet in Anthoñ.Exẽplũ ciſac
moꝛtaliter ex induſtria et malicia qᷓdam:tñ illð de ſcribis iudeoꝝ. Tercio inſtigat ad abomi⸗ culſt
nõ dicit᷑ pctm̃ in ſpũmſctm̃. Tercio g̊ peccat qs nandũ pcti pꝛauitatẽ.qꝛ ait Gꝛeg. Momenta⸗/ Etei
ex malicia eoꝙ ↄtemnit et abijcere ↄtendit id qd neũ eſt qð delectat.ſed eternũ qð cruciat. Uñ de⸗ mnt
poſſet eũ impedire ab electõe pcti.puta cum ali beret ho reſipiſcere. Sed ↄtẽnendo ſequit᷑ obſti⸗ uuſan
quis intẽdit peccare ⁊ occurrũt mẽti aliq̃ iſtiga, natio q talẽ inſpirationẽ ſpũſſcti firmat in pec ſanab
tiones vel timoꝛis dei punient vel ſpei vel enoꝛ cato. Quarto ſpũſſctũs inſtigat ad timoꝛẽ iu⸗ n
mitat pcti ⁊ hmõi.ſed ipſe abijcit vel cõtẽnit ſtu dicij dei iuſti moꝛtis ⁊ dõnationis:iſed hõ pꝛeſu⸗ onhn
dioſe hmõi vt liberiꝰ peccet.tũc ex certa malicia mendo abijcit hoc.et ſic ſequit᷑ pᷣumptio.ſ.ꝙ ſi⸗ ahe
peccat in ſpũmſctm̃. Exemplũ de ſctõ Lõgino ne merit ⁊ ſine pnia ſaluabit᷑. Quinto inſtigat nhoc
ex legenda cuiꝰfeſtũ q̃rta die poſt Gꝛegoꝛij coli ſpũſſcrũs ꝑ auxiliũ gre ſubleuãtis a pctis. Gfa
qͥ cum eſſet centurio gentilis caliginoſis oculis em̃ ſpũ;/ſſcti ſola hoĩes ſubleuant᷑ a pctis vt Au⸗
ſed viſis ſignis in paſſione xpᷣi:pᷣſertiʒ ꝙ ſangui⸗ guſt.dicit.qð cernimus fieri in mul qͥcidie ad deobe
ne xpᷣi ex vulnere ꝑ lanceã decurrente clare vidit deũ cõuerſis. Sed pctõꝛ h̊ abijcit dolẽdo ꝙ gr̃a
ex illiꝰ ↄtactu:nõ cõtempſit:ſed in xpᷣm credidit. dei creſcit in hoibo qͥs videt ↄuerti in pᷣdicatione unt
et poſtea ſctũs martyr factꝰeſt.vt infra patebit. a ſuis pctis.ſicut paganos legimꝰꝙ dolebãt de
ſed iudei oĩa contempſerũt dei ſigna vt effrena/ bocꝙ młti ↄuertebant᷑ ad fidẽ ꝑ apłoꝝ pᷣdicati
te occiderent chꝛiſtum ⁊c. onẽ. P Et hec eſt inuidẽtia fratne gre ↄtra
O Lirca ſecundũ de ſpeciebo querit᷑. Que ? ſpm̃ſctm̃.Exemplũ legit᷑ in ſpeclło exẽ.diſt.x. exẽ.
quot ſunt ſpecies pcti in ſpũmſctm. Rñdet᷑hm xxvij.ꝙ ſutoꝛ qͥdã dolẽs ob qſtꝰ diminutionẽ ꝙ an
mgr̃m in.ij.diſt.xliij.?⁊ doctoꝛes.ꝙ ſex ſunt ſpeci cõtra calceos roſtratos pᷣdicaret᷑ maledixit pᷣdi⸗ tui
es. Pꝛima deſꝑatio. Secunda veritatis agnite canti de b.⁊ diabolus terribili ſpecie viri appa⸗ fuckg
impugnatio..Tercia obſtiatio.Quarta pᷣum rens:arreptũ illũ ſutoꝛẽ ꝑ capillos violenti ĩpe or
ptio. Quinta inuidentia fraterne gratie. Sexta tu tãto in terrã deiecit vt auulſa cũ ſua pelle co⸗ Lann
finalis impenitẽtia.Et iſtoꝝ ꝓ clarioꝛi itellectu ma capitis in manu illiꝰremãſerit et ſanguineã hotce
Notãdũ ſᷣm doc.S.qꝙ ſpũſſctũs ſex modis ſug⸗ iſte coꝛonã habuerit.Sicq; ad hoꝛã ꝑditis ſen⸗ kutr
gerendo vel inſtigando in nobis impedit pctm̃ ſib in terra iacuit vᷣcice cruentatꝰ.tandẽ oꝛanti⸗ ciens
Et ſic ſex modis hõ ↄtemnendo tales ſpũſſcti in bus ꝓ eo ſacerdotibo reſtituto ſibi vſu rõnis di⸗ cke
ſtigatiões peccat in ſpũmſctm̃ vt dictũ eſt. Pꝛi⸗ dicit non maledicere nec dolere ab hmoͤl deü/ ſeni

de

i
N remoꝛſum ↄſcie de pcti turpi pꝛauitate. ſed pec⸗
„ catoꝛ abijcit ꝑ ſpeciè ſexcã que eſt finalis impeni
ihe⸗ totia q impoꝛtat ꝓpoſitũ nunq; penitẽdi.vł ſᷣm
nin Tho.nunq; vere cofitendi poſitũ ſed ſemꝑ ficte
tber O ᷣpctõꝛ ſeq̃re pᷣdictas iſpiratões ne pecces ⁊c.
igt OQ Lirca tercium de rem iſſiõe pctõꝝ in ſpi⸗
6 ritumſctm̃ q̃ri᷑ Utrũ equalit᷑ deus remittat pec
nerde cata oĩa in ſpũmſctm̃ ſicut ⁊ alia pctã. Reſpon⸗
kee, .Qettt.nulli dubiũ ꝙ penitẽti oĩa pctã a deo bono
nct „ N remittunt᷑ vt ſacrũ ociliũ teſtat. j.q. vij. S lquis
Denti⸗, oẽm. poſt mediũ. Si aũt dicas.Quare gᷣchꝛiſt
590‧ „.. Idicit Mattb.ᷣxij ꝙ non remittet᷑. Rñdet ꝙ ᷣm
nani . Aug.loquit᷑ ibi xpᷣs ð finali impenitẽtia vſq; ad
Nn „ „ moꝛtẽ incluſiue.vt ẽ dictũ eſt. Uel ſᷣm alios hoc
S dicit qꝛ homies de talibo pccis difficilius cõuer
an tunt᷑ eoq ↄꝛiant᷑ ſpũiſancto qͥ habet hoies a pec
ddatr cato cõuertere vt iã oſtenſum eſt. et ſicxpᷣs dic ꝙ
. nõ ręmittunẽ. ſicut ðꝛ cõiter de infirmicate que
(„ . difficulter curat᷑ ꝙ hec nunq; curat᷑. Uñ ⁊ phᷣus
is dicit. ꝙ impoſſibili dicere ſolemus id qð diffi
mih⸗ culter poſſumꝰ.tñ ſi qͥs etiã ex pccis in ſpũmſan
n ctum ↄuertit᷑ in pꝛeſenti vita:deꝰeq faciliter ex ſe
E remittit ſibi oĩia. Sicut ad hec alijs dimiſſis ſũt
Na⸗ exempla ſcpture ſcʒ de Paulo blaſphemo pᷣus
inei fidem impuãnte:ſed poſtea apło mario. Itẽ de
s Longino qͥ xpᷣi latus vulnerauit crudeliſſime
bisge coꝛam virgine matre.ſed ↄuerſus mõ ſupᷣdicto
nang poſtea ĩ cagadocia monaſtice virxit.xxviij annis
Chli cui ſacrificare idolis nolenti pᷣſes oẽs dentes ex⸗
Pon cuſſit ⁊ linguã excidit.tñ Lõginꝰloq̃lam nõ ꝑdi
nontn dit ⁊ idola ſecuri cõfregit quoꝝ demones in pᷣſi⸗
Dide dem ⁊ eius ſocios intrañ.pᷣſide cecato ipſe et oẽo
Kobee . *. . inſanientes latrabãt.cui cũ Lõginꝰ diceret. Nõ
Einpet ſanaber niſi qñ occiſus fuero ⁊ poſt ꝓ te oꝛaue⸗
oi ro. Juſſit ̊ pᷣies eum mox ðcollari.et poſtea ad
plu coꝛpus eius ꝓſtratꝰcum lachꝛymis pniam egit
lei et ꝑfecte ſanatus: tandem bene vixit. Rogemꝰ
ltigr ergo chꝛiſtum ⁊c.
8 Feria tercia poſt Ramiſpalmaꝝ Ser.xlviij.
dend de obduratione coꝛdis humani in pctis ⁊ qrun
hrgt dam ꝑditione:alioꝝ aũt liberatione.
3 W domine ſab
ten t baoch q iudicas iuſte ꝓbas renes et
exn coꝛda Miere. xj. et in epła hodierna.
ai In quibo verbis inſinuat᷑ ꝙ deꝰ ſabaoth.i.exer⸗
gig Cituũ.ſ.angeloꝝ qͥ omnia que facit iuſto iudicio
ritl facit ꝓbat hoĩes: nõ vt aliqᷣd ſibi.i. deo occultũ
in ¶innoteſcat.qꝛ omnia nuda et aꝑta ſunt ocul dei
ihe etiam coꝛdis ſecreta teſte apoſtolo.ſed vt alijs in
le noteſcant iudicia dei foꝛe nõ niſi iuſta in oĩbo ꝗᷓ
Med . * facit vel ꝑmictit. & Tria aut innuunt in pᷣ
H V dictis vᷣbis que deus ſolet ꝓbare. Pꝛimo renes
n, id eſt caſtitatem:an quis intra ſe pꝛauã cõcupi⸗
un ſcentiam carnalẽ foueat ⁊ peccare intẽdat ad ſu⸗

de/
aſ

tatem cõuertunt᷑. Serxto ſpũſſctũs inſtigat ꝑ

am damnatiemẽ. Secundo coꝛda:an ſint dura

ad rebellandũ deo et eius inſpirationibꝰ quib⸗
vocat homies ad fidem ⁊ pniam ac ſalutẽ.ſicut

fuit in iudeis obduratis cõtra chꝛiſtuʒ ꝓpter qð
deus puniuit illos. Tercio ꝓbat eadem coꝛda

an molleſcant ad pniam de pctis.pᷣſertim autẽ
hijs tẽpoꝛibo paſſiõis chꝛiſti deberẽt molliri coꝛ

da hoim ad pniam:contritionẽ ſcʒ confeſſionẽ ⁊
ſatiſfactionẽ intuitu paſſiõis xpᷣi que ſcidit etiaʒ
petras ⁊ monumenta aꝑuit ⁊c̃. Pꝛopterea etiã
eccleſia a dñica de paſſione inchoando ꝑ totam
hebdomadã canit ꝓ inuitatoꝛio matutinali il⸗
lud Ps.xciiij.di. Hodie ſi vocem dñi audieritꝭ
nolite obdurare coꝛda veſtra.qð põt etiaʒ poni
ꝓ themate. Sed ve mundo ab ſcandalis quia
multi chꝛiſtiani etiam hoc tꝑe obdurati manẽt
ſine cõfeſſione.Pꝛoinde de obduratione in pec⸗
catꝭ hoc ſermone declaremꝰtria myſteria.
Pꝛimũ de cauenda duricie occaſiõe.
ecundũ de q̊rundã in ſua duricie ꝑditiõe
Terciũ de qrundã dono gr̃e liberatione.
S Circa pmũ de cauenda occaſione obdura

tionis vt ſic remota cauſa remoueat᷑ effectus:ſi⸗

cut qͥ venenoſa ⁊ ꝑiculoſa cauet tutioꝛ eſt. Que⸗
ritur ergo Ex qͥbus occaſionibo oꝛit᷑ coꝛdis ob/
duratio in hominibo. Reſpondet᷑ ſᷣm doctoꝛes
vt claret in ſumma Anthoñ.par.ij.ci.viij.c.ix.q;
pᷣcipue exquinq;. Pꝛimo ex auaricie nimia cu
ra ⁊ ſollicitatione. Unñ Berñ.ad Eugeniũ. Pꝛu
dentius te abſtrabas a cur huius ſeculi q; tra⸗

haris ab illis ne paulatim ducaris ad coꝛ duꝝ

Exemplũ de iuda qͥ ꝓ pecunia et auaricia adeo
obduratus eſt ꝙ chꝛiſtum triginta denarijs vẽ/
didit.et a tali duricia nec verbo chꝛiſti nec ablu
tione pedũ eius humiliter facta:nec oſculo amo

ris eius retrahi potuit. Deniq; et pᷣncipes ſacer⸗

dotum ⁊ phariſeos auaricia obdurauit. Se/
cundo ex bonoꝝ mundi ꝓſperatione. Nam vi⸗

demus ꝙ multi in infirmitate ⁊ paupertate vel

tribulatione ſunt deuoti ⁊ cõpungunt᷑ de pctis
Sed poſtq; pueniũt ad ꝓſperitatẽ duri fiunt et
crudeles. Uñ Rugꝰ.ad Marcellinũ ait. Nihil
infelicius eſt felicitate.i.pſꝑitate peccantiũ.quia
mala voluntas velut hoſtis interioꝛ roboꝛat᷑.i.
indurat᷑ in ſua malicia exſua ꝓſperitate.Exem⸗
plũ de Anthiocho duriſſimo q;diu ꝓſpere.ſ.ſibi
ſucceſſit.ſed poſtq; flagellatus fuit ifirmitate:ſe
recognouit di. Juſtum eſt ſubditũ eſſe deo.⁊ pe⸗
tiuit iudeos oꝛare ꝓ ſe.ij.¶ Hach.ix. Tercio ex
criminũ aſſuefactione.qꝛ quanto qͥs ꝓlixioꝛi cõ
ſuetudine pcti tenet:tanto plus indurat᷑ ⁊ diffi⸗
cilius ſurgit. Nam pbvᷣus li.de memoꝛia ⁊ remi
niſceñ.dicit.Cõſuetudo eſt altera natura. Hinc
Gꝛeg.dicit.Difficile ſurgit quẽ moles male con
ſuetudinis pᷣmit.Unde Lazarꝰmoꝛtuꝰ et ſepul
tus ſub lapide ac fetidus ſignificans peccatoꝛẽ
cõſuetudinarium ⁊ obduratum in peccati feto⸗
re difficilius qᷓ; alij moꝛtui legitur reſuſcitatus

ꝑ chꝛiſtum:hoc eſt pluribo concurrentibo ſcʒ la⸗

n 1

4 .

Feria.ii.poſt dominicam ramiſpal.

pidis remotione:chꝛiſti fletu:oꝛatione ⁊ clamo⸗
re. TQuarto ex diuturne ire et odij tẽtione
quia ſic coꝛ frigeſcit a dei ⁊ ꝓximi amoꝛe.et indu
rat᷑ ſicut glacies.Unñ Geñ.xlix.ðꝛ.Maledictus
furoꝛ eoꝝ qꝛ ꝑtinax.⁊ indignatio eoꝛũ qꝛ dura.
Maledicta ergo eſt ira pertinax ⁊ dura. Exem/
plũ de Eſau qui odio durus nõ inuenit locum
pnie Heb.xij. Quinto ex emende cõtemptu in
flagellatione. Sunt em̃ heu multci qͥ nec flagel⸗
lis emendant᷑.ſed magis indurant᷑.ſicut incꝰfer
rea ex frequenti malleatione plus indurat᷑ ð ta
li.Job.xlj.Coꝛ eius indurabit᷑ q̃ſi lapis ⁊ malle
atoꝝ incus. Hec ibi.Sed tales ꝑtimeſcãt.qꝛ vt
Bꝛeg.dicit Quos pᷣſentia flagella non coꝛrigũt
ad fucura ſupplicia ꝑpetua ꝑducunt. Naʒ Ecẽi
iij.coꝛ durũ male habebit in nouiſſimo ⁊c̃.Exẽ⸗
plum de Pharaoneꝗͥ flagellis induratꝰ in ma
ri perijt cũ ſuis oibo.Ue ̊ ⁊ ve duris coꝛde.
U Lirca ſecundũ de ꝑdicione aliquoꝝ q̃ri᷑
Quare deus bñdictꝰ qͥ ſuauis eſt vniuerſis:ali⸗
̊s ꝑmictit ſic indurari in pctis vt nunqᷓ; reſur⸗
gant:ſed in eternũ pereant. Rñdet᷑m Alexan⸗
Adrũ de Hies.j.par.et Tho.⁊ in ſũma Rayne.cõ
coꝛditer q̊ʒ alios doctoꝛes ſuꝑ.j.diſt.xlj.aſſigna
cur cauſa triplex q̃ cõcurrit in hoc.
Seine eſt cauſa deficiens.
Secunda eſt cauſa pmerens.
Tercia eſt cauſa ꝑmitten. .
Pꝛima inquã cauſa eſt deficiens.ſ.homis libeꝝ
arbitriũ qð vult ⁊ eligit malũ.et ſic impedimen
tum pᷣſtat gre dei. Exemplũ ponit Rugꝰ.xij.ð ci
ui.dei.dicens ſic. Sint duo hoies equalit᷑ affe⸗
cti anio ⁊ coꝛꝑe cõſimiles: videant vnã rem pul
cram puta mulierẽ aut equũ ⁊ ſimilia.quã vnꝰ
illicite cõcupiſcit:alter nõ.que cauſa huius:nõ
rei pulcritudo:cũ eadeʒ eſt in ſe ẽliter mouens
vtrũq;. Item non carnis cõcupiſcentia: cum ſit
ſimilis diſpoſitionis vterq;.nec ſuggeſtio mali⸗
gni ſpũs:qm̃ ille qᷓntum de ſe eſt vtrũq; equalit᷑
temptat.Uñ ſequũ ꝙ huius diuerſitatis nõ eſt
alia cauſa niſi ꝓpꝛia vtriuſq; voluntas. Sic a ſi
mili ꝙ iſte pctõꝛ indurat᷑ ⁊ nõ habet bonũ ꝓpoſi
tum ſed impedimentũ pꝛeſtat dei gre:alius aũt
vulc gr̃am dei:eſt a voluntate deficiẽte in obdu⸗
rato. X Secunda caulſa eſt pmerẽs ſcʒ pec⸗
catũ tam oꝛiginale qᷓ; actuale.qꝛ hõ per peccatũ
ſuũ ꝓmeret᷑ ſeꝑari a deo ⁊ eius gr̃a.Eſa.lx. Ini⸗
quitates veſtre diniſerũt inter vos ⁊ deũ veſtrũ
Sicut exempligra. Infideles ꝑ ſuam infidelita
tem demerent᷑ indurari.⁊ mali chꝛiſtiani per vi
cia varia que cõtinuant nec penitent. Tercia
cauſa eſt ꝑmittens ipſe deꝰ ſcqʒ cuius iuſticia di⸗
ctat vt hominẽ pmittat in ſuo libero arbitrio et
nõ cogat eum qͥ non vult reciꝑe gram ⁊ ſurgere
a pccis.Et ſic patʒ ꝙ ꝑditio hominis in ſua ma
licia eſt ex ſeipſo qua deus iuſte ꝑmittit vt exinde

clareſcat dei iuſticia pctõꝛes puniens qͥ volũta⸗

rie peccauerũt. Sicut exempligratia ſᷣm Sco⸗

tfum. Rerxlegem ſtatuit iuſta ꝙfur ſuſt pendatur

vel latro puniat᷑:qᷓ;uis ſciat ꝙ multi nõ curãtes
hanc legem furtum facient ⁊c.neminẽ tñ cogere.
debet a ſua voluntate furandi.nec iuſtũ eſſet ot
me incarceraret anteq; furtũ feci.ſed iuſtũ eſt vt
ſi furtum fecero pumat.Sic in ꝓoſito. Idcirco

Olee.xiij.dicit dñs.Ex te perditio tua o ſfrael.ex

me aũt aurxiliũ tuum.ſ.niſi pᷣſtes impedimentũ

aurxilio gratie que ſemꝑ pꝛeſto eſt omni facienti

Qirca terciũ de liberatione aliquoꝝ q̃rit᷑
Ungde eſt ꝙ miſericoꝛs deus liberat adduceẽdo

„

ad pniam aliquos etiã induratos:alijs relictis . 0

in ſuis criminibo.vt patet de Petro ⁊ magdale
na ac latrone ad pniam reducd.et de iuda ac iu
deis induratis derelict ⁊c̃. Reſpõdetᷣm Tho
mã cõtra gentiles li.iij.ca.clxxxj.⁊ in ſſma Rayʒ
ne.ꝙ hoc eſt ⁊ fit ex cauſis tribus.
ꝛimo ex abundantia diuie bonitatis.
cᷣo ex euidentia diuine pietatis.
Tercio ex cõplacentia diuie voluntatis.
Pꝛimo inqᷓ; ex abũdantia diuine bonitatis.qᷓ;
uis em̃ induratꝰ pctõꝛ nõ eſſet dignꝰ pſᷣm exigen
tiũ diuine iuſticie vt ſibi infunderet᷑ gra emolli⸗
ens ad pniam:tñ deus vt oſtẽdat ſuã bonitateʒ
immẽſam pᷣter oꝛdinẽ rebo indituʒ oꝑat᷑. Sicut
exempli gratia.cũ cecũ illũinat et moꝛtuũ ſuſci⸗
tat facit pᷣter oꝛdinẽ inditũ rebo ex ſua gtuita bo
nitate.Sic interdũ ex abundantia bonitac eos
q impedimentũ pᷣſtant gratie peccalſido ⁊ indu⸗
ratos auxilio ſuo pᷣuenit cõuertendo illos. Et ſi
cut non omnes cecos illuminat nec omnes ad
hanc vitam moꝛtuos ſuſcitat ſed aliq̊s:ita non
oẽs induratos liberat a pctõ ſed aliq̊s ⁊c. Se

cunda ratio vnde hoc fit eſt euidentia diuine pi

etatis.vt ſicut in repꝛobis oſtendit deus oꝛdinẽ
iuſticie:ita in reuocatꝭ indurat euidenter oſten
dat magnitudinẽ miſericoꝛdie ⁊ pietatis.et hoc
docet apłs Rom̃.ix. Nam ſi nullus damnaret᷑
nõ appareret dei iuſticia.et ſi nullꝰ peccatoꝛ du⸗
rus reuocaret᷑ non appareret miſcòðſa dei tam
magna. Tercio fit ex complacentia diuie vo⸗
luntatis.Sicut em̃ ex voluntate dei ꝓceſſit vt fi

erent creature ex nihilo et qᷓdaʒ alijs dignioꝛes.

et ſicut ex voluntate artificis pcedit vt ex eadem

materia ſimiliter diſpoſita qdã vaſa foꝛmet ad

honoꝛabilioꝛes vſus:vt ad menſam picaria.q
d aũt ad ignobilioꝛes vt ollas ⁊ cacabos igne

deturpãdos. Sic in ꝓpoſito:exquo tota natura
humani gener facta eſt maſſa vilis ⁊ coꝛruptai

pᷣmis parentibo ꝑ peccatuʒ:ſi quos deꝰ ex hoĩbo
liberat vt ſint ad honoꝛẽ celeſtem ⁊ gloꝛiã:poteſt
ſicut vult.et facit hoc er mera gr̃a et miſcðia.q̊s
autẽ in culpa relinquit iuſte facit ſicut ille deme

ruit. Z Unde augꝰ. ponit exempluʒ de hoc
xxiij.q.iiij.c. Nabuchodonoſoꝛ.dicens. Nabu

chodonoſoꝛ poſt multas impietates flagellatꝰ

penituit.et regnum qð ꝑdiderat ꝓurſus accepit

₰

Uſtati

nilol

vetin
cooib
Wen
mim
narca
teſet
Vand
erch:
luofe
ſimir
and
laiſe

Bermo

Pharao aũt ipſis flagellis durioꝛ effectus ꝑijt
Cum em̃ cõfoꝛmes eſſent q;tum ad naturã am
bo homies:qᷓ;tum ad dignitatem ambo reges
Rant. Item Feumm ad cauſam ambo captiuuʒ
dei pplm poſſiea denas
gellis admoniti clementer. Quid g̊ fines eoꝝ fe
cit diuerſos niſi ꝙ vnus ingemuit.ſ.penitẽdo.al
ter ↄtra dei miſcðiam libero arbitrio pugnauit
Et tandẽ cõcludit ꝙ boniꝑ gr̃am dei coꝛrigunt᷑
nõ ex neceſſitate pᷣdeſtinatiõis vel pᷣſcientie.qꝛ pᷣ⸗
deſtinatio vel pᷣſcientia nõ facit neceſſitatẽ. et ſic
mali libero arbitrio pereũt. Hec ibi Augꝰ. dif⸗
fuſe tractat.O & pctõꝛ audi deuʒ clamantẽ oib-

Zach̊.j.Cõuertimini ad me ⁊ cõuertar ad vos.

O miſer indurate vide xpᷣm in cruce ꝓ te mani⸗
bus expãſis vt amplexet᷑ ſi cõuerti voluer.aſpi⸗
ce ſanguinẽ ꝓ te fuſum ad abluenduʒ. O g ania
chꝛiſtiana ↄuertere ne ꝑdas te cum diabolo ob
durxato in ꝑpetuũ. Rogemꝰꝗ̊ xpᷣm vt det nobis
oĩbo gram q̃ coꝛda noſtra ad pniam emolliant᷑
et cõſẽmur głiam ſempiternã men.

Feria eadem poſt pꝛãdiũ Sermo.cxlix.ponit᷑
pᷣdicandus ꝓpter occurrens feſtũ eodẽ die.ſ.ſan
cti Bñdicti vt hoc anno vel alio anno occurrẽ⸗
te alio ſcʒ feſto ſancti Gꝛegoꝛij vel ſcti Joſeph vt
ſepe cõtingit ꝓpter interualli variationẽ. IJdeoq;
poteſt qͥs pᷣdicatoꝝ legendã talis ſancti applicã

do pᷣdicare de materia q̃cunq;. Sed nũc nobis

pᷣdicantibo ſermo reſtat de accidie ſcʒ negligẽtia

eirca feſta obſeruanda.de q̃ cõueniẽs thema ap

plicando ꝓſequemur. .
Eoit illi domi/
d nus coꝛ ad pcepra ⁊ legeʒ vite ⁊ diſci⸗
pline Ecci.xlv.⁊ iĩ epłla hodierne feſti⸗
uitatis. Item aliud thema ex euangelio. Nõ ve⸗
ni ſoluere legẽ ſed adimplere.chꝛiſtꝰ dicit Mat.
v.et in euangelio feſti. I†em aliud.Qõð vobis di

co oibus dico vigilate.ſ.ad implendum pᷣcepta

Mar, xiij.et in euangelio feſti. Reuera chariſſi⸗
mi maxima eſt gra dei qñ dat᷑ homini vt appo⸗
nat coꝛ ꝑ oia ad pᷣcepta implenda.et ad legeʒ vi⸗
te.ſ.eterne:hoc eſt ad conſilia euangelica obſer⸗

uanda. et ad legẽ diſcipline.ſ.docendã alijs. ã

et chꝛiſtus dñs legem impleuit.et iſte ſctũs cu⸗

ius feſtum colimus hec obſeruauit. O gͤchariſ⸗
ſimi vigilate ad hec. Sed qm̃ inter pᷣcepta obſer

uanda a deo mãdat᷑ in decalogo Exo.xx.ſabba⸗
ta.i.feſta ſctificari.Et de hoc nobis reſtat ſermo
ideo de b̊ tria myſteria declarabimꝰ ꝓ ſermone
Seause grauis offenſio violationis
cõöm ðᷣ legalis punitio tranſgreſſiõis
Terciũ ðꝛ modalis tentio vacationis.
A Circa pmũ de graui offenſa violationis fe⸗
ſtoꝝ Notandũ ꝙ pluribus rationibo pꝛobant᷑
grauit᷑ peccare qᷣ feſta violant.Et patet
Pꝛimo qus eſt magne ingratitudis

idebãt.q;tum ad penã ambo fla⸗

Secundo qꝛ eſt magne ꝑuerſitatis
Tercio qꝛ eſt diuine odibilitatis.
Quarto qꝛ eſt mulcimode danabilitatis
Pꝛimo qꝛ feſta nõ obſeruare eſt magne ingrati
tudinis.qꝛ ipᷣe deus ꝓpter hoc pcepit ſabbata.i.
feſta colere vt ſaltem illo die recogicaremus dei
bñficia impenſa ⁊ gras deo ageremus. ꝓpter qðᷣ
in pꝛincipio huius pᷣcepti poſuit di.Memento
vt diem ſabbati ſanctit᷑ices.vt per hoc verbum
memento recoꝛdationem ſignificet. QOui̊ non
vult obſeruare feſta ſignum eſt ꝙ non vult deo
grates agere ꝓ ſuis bnſicijs.ſ.creationis:conſer
uationis:incarnationis:paſſionis.⁊ ſic de alijs
Et ꝑ conſequens non ſunt digni gra dei nec glo
ria nec vita. Gꝛego. Non eſt dignus de dandis
qui nõ agit grates de datis.Exempilum. Si ali

quis tibi dediſſet ſeptẽ aureos:ita ꝙ ſex habeas

ad nutũ tuum.et ſeptimũ ſibi reddere tenearis
magna ingratitudo eſſet ꝙ ſibi ſeptimuz velis
auferre vł furari.et ꝓpter ingratitudinẽ poſtet le
gitime reuocare ipſe datoꝛ hoc donuʒ.qꝛ vt ha⸗
bet᷑.C. de reuocãdis donatiõibo.l.vl. pter ingra
titudinem donationes iuſte reuocant᷑. Sic ad
ꝓoſitum deus bñdictus ↄceſſit ꝓ noſtra vtili/
tate ſex dies ad oꝑandũ.et diem ſeptimũ.i.feſtuũ
vel dñicam ſibi reſeruauit ad hoc vt ei tũc deſer⸗
uiat᷑.quem ſi nõ reddimus iuſte reuocat nobis
dies cõceſſos ad laboꝛandũ:collendo nos de vi
ta vel alio mõ puniendo.ſ.frangendo pedeʒ vel

manũ vel imittendo aeris indiſpoſitionẽ vel in

firmitatẽ et hmõi.et it fit ꝙ qͥᷣ vno die feſto non
vult abſtinere a laboꝛe: ſepe iuſto dei iudicio ꝑ
grandinẽ vel guerrã aut fractionẽ pedis bouis
vel equi:aut aliter:opoꝛtebit abſtinere toto mẽ⸗
ſe vel anno. B Secũdo violare feſta vel nõ
obſeruare eſt maxime ꝑuerſitatis et fatuitatis.
Pꝛimo quia talis potius vult laboꝛare ĩ ſerui⸗
tio diaboli qᷓ; quiſcere in ſeruitio xpᷣ. Secundo
quia potius vult eſſe in ſtatu milerie infernalis
cum magno laboꝛe in die feſto acqͥrẽdo ſibi toꝛ/
menta qᷓ; eſſe in ſtatu patrie celeſtis vbi eſt qes

eterna. Unde Hiero.in teſtamẽto. O quãta de

mentia hoim:q̃nca fatuitas miſerabiliũ mũda
noꝝ qͥ cum etiã per laboꝛes ⁊ ꝑicula parati ſint
damnari:nolunt ſuaue iugum dñi⁊ onus leue
poꝛtãdo ſaluari Hec ille. Nonne fatuus eſt qui
magęts vult laboꝛare cũ maximis ſudoꝛibo q́; q
eſcere in regia dignitate celeſti. Tercio qꝛ cũ bo⸗
ues et equos ſuos nõ ꝑmitrant onerari vltra q
debeant.tamẽ ↄtra ſe puerſe agunt.quia in nu
lo ſibi tales compatiunt᷑:ſed quotidie etiã in fe⸗/
ſto poꝛtant onera laboꝛũ ⁊ peccatoꝛũ ⁊ toꝛmen⸗
toꝝ infernalium demerẽdo ꝑ bmõi peccata ſua
Quarto quia cum in feſto deberent q̃rere grnam
dei ⁊ ſanctoꝝ amiciciã:ipſi queruntirã ⁊ vicioꝝx
ſtercoꝛa ſibi aceumulant magnis laboꝛibo. Uñ
talibo Malach.ij. dicit dũs. Diſꝑgã ſuꝑ vultuʒ
veſtrum ſtercꝰſolennitatũ veſtrarũ.i.vicia i feſt⸗

Feria.i. paſt dominicã ramiſpal.

facta in cõfuſionẽ veſtrã puniã pena multiplici.

CTercio qꝛ violare feſta eſt diuine odibili

tatj. lã Exo. xxxj.penò moꝛtis ⁊ excõicationis a
dei ppło cõminat᷑ deus violatoꝛibo i ſignũ odij

ſpecialis ad boc pccm. Dicit ei ſic. Uidete vt ſab⸗

batũ meuʒ cuſtodiatis. Qui em̃ polluerit illud
moꝛte moꝛiat᷑.qͥ fecerit in eo opus pibit aia illiꝰ
de medio populi mei. Hec ibi.Et ſic patet ꝓpoſi

tũ ꝙ detales punit coꝛpaliter occidendo ⁊ a ce/
lo etiã excludendo. Si petas qrẽdo Unde eſt H

ꝙ tantũ deꝰodit violationẽ feſti. Reſpondex᷑ qᷣa
cum feſtũ ſit q̃ddam ſignũ recognitiõis diuie vt

pᷣdictũ eſt.ideo eiꝰ violatio videt᷑ qdamodo eſſe

Ddei negatio. Inſuꝑ cũ hõ ſe totũ ꝓ oĩ tꝑe habeat
a deo a quo eſt ⁊ q̊libet momẽto tꝑis a deo con/⸗

ſeruat᷑. Idcirco magna iniuria fit deo vt homo
ſe totũ ſubtrahat deo illo die qᷓ deberet potius ſe
dare deo. Inſuꝑ donat ſe totũ ſeculo vel diabo/

lo dei inimico. ꝓpter hec merito deꝰ odit tales.

D Quarto qꝛ eſt mulcimode dãnabilitatis
Nã oĩs lex totius mũdi damnat ⁊ puniẽdos di

ctat violatoꝛes feſtoꝝ.vt ꝓſeq̃ mur.ij.articło ſer⸗
monis. Nam non ſolũ leges iuſte:ſed cciã ritus
igdolatraꝝ gentiliũ puniebat violatoꝛes.vt patʒ
eremplo vulgato in geſt romanoꝝ. vbi legit ꝙ

Achus in ciuitate Roma regnauit qͥ ꝓ lege ſta/
tuit ꝙ dies pᷣmogeniti ſui coleret᷑ ſub pena moꝛ

tis.Cunq; multi trãſgrederent᷑ cõſuluit Uirgi⸗
liũ ⁊ petiuit vt arte ſua faceret ꝙ tranſgreſſoꝛes
accuſarent᷑. Cirgilius ̊ arte magica fecit vt ſta⸗
tua erecta in medio ciuitatis oia bmõi in ciuita
te facta occulte in illo feſto violando reuelaret.
et ſic plures occidebant᷑. Erat aũt qͥdã faber no⸗
mine Focas q laboꝛabat ĩ nocte feſti.maneq; fa
cto ꝓperans cu malleo cõminabat᷑ dicẽs. Situ

me ꝓdider cõfringa caput tuũ.et ſic domũ redi

bat.Quoſdã mane feſti miſit imꝑatoꝛ ad ſtatu⸗

am üllã vt reqͥrerẽt ð trãſgreſſoꝛibo.et ſtatua oſtẽ

dit illis tria metra deſcripta in frõte ſuo ſic. Tẽ⸗
poꝛa mutant᷑ hoĩes q̊ deterioꝛant᷑. Qui verita⸗
tẽ dicit caput fractum habebit. Audi vide tace ſi
vis viuere in pace. Itaq; imꝑatoꝛ venit ad ſta/
tuam introgãs qᷣs ſibi minaret᷑. Et tandẽ reſpõ
dit ꝙ Focas.Captꝰeſt ꝗ̊ͥ ⁊ adductus.inqͥrentiq;
imꝑatoꝛi cur ↄtra legem ageret:reſpondit.Dñe
hanc legẽ nõ poſſum ſeruare qꝛ oĩ die octo dena
rios opoꝛtet me acqrere q̊ͥs non poſſum ſine la⸗
boꝛe habere.qꝛ duos denarios ſoluere habeo q̊
tidie:duos accõmodare: duos ꝑdere:duos aũt
expendere.Cũq; hec vᷣba nullus intelligeret:iu⸗
rauit imꝑatoꝛ ꝙ; nõ occideret᷑ ſi ediſſereret.et ſic
ille explanauit dicẽs.Duos debeo ſoluere.qꝛ pa
tri meo qͥ me enutriuit dare teneoꝛ ꝓ victu eius
pauꝑtatis.duos accõmodo.qa filiuʒ habeo in
ſcholis diſcentẽ ꝓ q̊ ſoluo:qͥ tãdẽ cum ego ſenue

ro me nutriet. Item duos ꝑdo q̊ͥs in vxoꝛẽ q̃ mi
hi cõtraria eſt tidie expendo. duos aũt in vſuzʒ
neceſſitatis mee expendo.Et ſic liberatus eſt Yo

cas ꝑ ſapientiã.et a ſenatu cõmendatꝰ.Tandez
poſt moꝛtẽ imꝑatoꝛis electus eſt imgatoꝛ: in cu

ius coꝛona capitis in imagine depicti ſunt octo.

denarij. 7

E Circa ſecundũ de legali punitione Nota
ꝙ ois lex punit cràſgreſſionẽ feſti.patet Pꝛimo
lege intrinſeca.ſ.nature in aia.qꝛ rõ ipſa natura
lis dictat vt hõ aliqñ intendat vite ↄtemplatciue

deũ ⁊ dei bñficia recognoſcẽdo.et ꝑ ↄſequens cõ

ſcientia remurmursdo ꝓ traſgreſſione pumen⸗
dũ decernit. Pꝛoptea de ſctõ Job qͥ fuit tꝑe leg
nature dicit᷑.ꝙ cũ in oꝛbẽ tranſiſſent dies.i.in ca

bat filios ſues Job.j.ſcʒ ndmonẽdo degraticu⸗
dine bñficioꝝ dei ⁊ coꝛrigẽdo de pccis. Ideo ſub
dit᷑ di. Nefoꝛte peccauerint filij 7. Scðo lege
moyſaica. Nũeri.xx.vbi dñs pᷣcepit lapidari euʒ

pite hebdomade qð eſt dnica die mittẽs ſctifica⸗ ( . 0

qͥ colligebat ligna in ſabbato. Deniq; tercio le/

ge phetxica.Niere.xviij.Eʒech.xx.⁊ plurib alij“5
dñs ponit mulciplicẽ cõminationẽ penaꝝ cõtra

tranſgreſſoꝛes. Quarto lege euãgelica Matr.
xix.Si vis ad vitã ingredi ſerua mandata.⁊ ſic

ꝑ contrariũ ſi non ſeruas damnaberis. Quin

to lege apoſtolica. Ab apoſtolis em̃ exoꝛta ẽ diei

dominice celebꝛatio ꝓpter mita eius pꝛiuilegia
vt in ſpeciali ſermone parte de tꝑe tractauimus
Et pᷣſertim quia chꝛiſtus reſurrexit die dñico et
diſcipulis apparens gaudiuʒ fecit. Sed malus
diſcipulus ſc; iudas traditoꝛ ſᷣm qð Ruguſtinꝰ
dicit. eodem die ſe ſuſpendit audita chꝛiſti reſux
rectione.licet euangeliſte per anticipationẽ ſcri⸗
bant hoc factum in ſerie paſſionis.Sicfiet ma⸗
lis ꝙ die dñica ſcʒ noſtre reſurrectionis finalis
ſuſpendent᷑ coꝛpoꝛe ⁊ anima ad ꝑpetuam oam
nationẽ in iudicio. Item die dñica apoſtoli ſpi/
ritumſanctũ acceperunt.ergo ⁊c. Serxto lege

canonica que pcipit extra de ferijs.t. omnes.di⸗

es dñicos celebꝛari omni veneratione. Item de
conſe. diſt. iij. c. Peruenit. Gꝛegoꝛius decernit ꝙ
violatoꝛes dñice diei ſunt antichꝛiſtiani. Se/
ptimo lege ciuilica. Nam.C. de ferijs.l.vltima

pcipi ſub pena amiſſionis militie⁊ ꝓſcptionis

patrimonij non fieri in feſto iudicia et ſpectacu⸗
la.Et ſic patet ⁊c̃.
F Circa terciuʒ de modo vacãdi exquo ſer/
mone de tempoꝛe latius egi non opoꝛtet hic re⸗
petere. Sed reſtat queſtio Utruʒ chꝛiſtianꝰ die
toto vł maioꝛi parte diei in feſto vacare ſalubꝛi
bus teneatur ex pᷣcepto. Reſpondet᷑ ᷣm Cancel⸗

larium pariſieñ. ⁊ in Anthonina parte.ij. titło

viij.ca.vij.ꝙ licet hoc facere eſſet bonũ:nõ tñ ob
ligatur.imo poteſt qͥs in feſto aſſumere aliquaʒ
recreationẽ vel ſpaciatũ vel ſolaciũ dũmodo ſit
honeſtum ⁊ taliter fiat ꝙ non cõmittat᷑ peccatũ
moꝛtale. Unde ſi quis audit miſſaʒ et poſtea to

ta die ſolaciatur vel ociatur honeſte non peccat

moꝛtaliter ſed venialiter: als ſermo eſſet nimis
durus. ⁊ multi pter cõmune credsre danarent᷑

66

Sermo

Uñ ex pᷣcepto nõ tenet᷑ niſi miſſam audire et ab

„ * 4
.
.

Ps.pmiſiſſet dicẽs. Bti q̊x remiſſe ſunt iniqᷣta

1, oꝓꝑib ſeruilibo abſtinere.et ſic a pctis. Sed qᷓnto tes ⁊ qꝝ tecta ſunt pctã:exponeñ hec ſubdit. Be
peus vacat:tãto plus meret᷑. Hec Anchonina. atus vir cui nõ imputauit dñs pctm̃.Et ſic pec
Erxemplũ legit᷑ in ſpeculo. diſt.vij.exẽ.lxxij.ꝙ fe/ catũ remitti nõ eſt imputari. Pꝛo clari
d ſta q̃libet qͥdaʒ deuote celebꝛauit diuturnis va/ oꝛi intellectu Nota ſᷣm intẽtionẽ Scoti ſuꝑ.iiij.
un cans oꝛõnibo.⁊ ĩ feſto oim ſctõꝝ migrauit deuo diſt. xiiij. ꝙ poſtqᷓ; qͥ ꝑfecit actũ pcti licet iã actꝰ
e te:ac poſt moꝛtẽ cuidã apparuit ĩ glioſa pulcri?⸗ tranſierit:tñ ania que peccauit manet in dei vo
V0 tudine dicens ob hoc ſe ſanctis aſſociatũ. Roge luntate obligata ad penã pctõ.ſ.cõmiſſo coꝛre⸗
* mus gchꝛiſtum ⁊c. HM ſpondentẽ vt dicit Augꝰ.ſuꝑ eadẽ verba pᷣdicta
ucg . ⸗ Z PS.Exemplũ. Poſtq; qͥs offendit regẽ vł iudi⸗
a e Feria q̃rta poſt dñicam Ramiſpalmaꝝ Ser cæ licet accus offenſionis iã tranſiuit tñ in offen

ſian⸗ .„
au/

regulis generalibo ac ſignis.

dẽte remanet ĩputatio ad penã. Sic in ꝓpo ſito
manet poſt pctm̃ in aia macula pcti ꝓpter quaʒ

Jeg qnquageſimus de remiſſione pctõꝝ et eius

nõ eſt digna dei amoꝛe vel gra nec viſione diui⸗
na tanqᷓ; inqͥnata ſtercoꝛe pcti. Sicut em nõ de⸗

. . dEſus gutem di

miez i cebat. pater dimitte illis:nõ em̃ ſcũũt cet nec admittit qs ad cõſpectũ regis facie ſterco
wole qd faciunt.Lu.xiiij.⁊ in paſſiõe euan riſata.ſic in ꝓpoſito.Uñ Apoc.xxj.Nil coinqna⸗
nalis gelica que cani᷑ in miſſa hodierna.Dñs Jeſus tũ.ſ.pctõ intrabit i ill.ſ.celũ. Itẽ poſt pctm̃ ma
naͤr chariſſimi pietate ⁊ miſcðᷣia plenꝰ oꝛauit ꝓ ſuis net etiã reatus pcti ad penã quã opoꝛtet ſoluere
W. crucifixoꝛibo vt nullus pctõꝛ q̃ᷓntũcũq; in pectis anteq; ꝑueniat talis.ſ.aia ad btitudinẽ. Lũc ̊
iſ ꝓfundatꝰ deſperet de pctõꝝ ſuoꝝ remiſſiõe ſi c? ðꝛ pctm̃ remitti Pꝛio qñ tali aie peccatrici non
Oun uerſus fuerit ad pniam. Pꝛoinde diligenter ad imputat᷑ talis.ſ.pcti macula.ſed infuſa dei gra
nidi uertamꝰ chariſſimi ꝙ chꝛiſtꝰdñs hanc oꝛatiõeʒ delet᷑ vl tollit. Scðo qñ etis nõ imputat᷑ eidem
leg ꝓ remiſſione noſtroꝝ pctõꝝ fudit qñ erat cruci illa pena a deo oꝛdiata ad quã fuit obligata.ita
uinus affixus ⁊ trib clauis vulneratꝰac ſanguie ſaro ꝙ de nõ reſeruat talẽ aiam ad penã ꝓ illo pctõ.
icee ꝑfuſus:vt doceret ꝙ ꝑ meritũ crud ⁊ ſanguinis nec vult vindicare ꝑ penã ipᷣm pcm̃ cõmiſſum
nubs chꝛiſti oia pctã qᷓntũcũq; grauia nobis donanꝰ J Secũdo q̃q; ex hijs qrũ Quali homi de
tis vel dimittunt᷑: ſitñ cõpatimur imitãdo ipᷣm in us nõ imputat pctm̃. Rñdet᷑ ᷣm Caſſiodoꝝ ſu
ret cruce pnie in q̃ et nos debemus Sfig tribo cla/ ꝑeadẽ vba Ps.ꝙ oi agenti verã pniam. Pꝛo⸗
lin uis.ſ.cõtritionis vere ⁊ cõfeſſionis ⁊ ſatiſfactõs pterea cũ dicit PS. Btũs vir cunõ imputauit
n qbo vulneramur amoꝛe tpᷣi.de q̊ͥ Sꝛeg.ðᷣt. Ma dñs pctm̃:ſubdit.nec eſt in ſpũ eius dolus. Ubi
ſ⸗ la eſt ſanitas coꝛdis q neſcit doloꝛẽ huiꝰ vulner glo.Cui nõ imputat dñs pctm̃ niſi ilii in q non
nn ſcʒ charitat qᷓ oꝑit mulcitudinẽ crimis et intro/ eſt dolus falſe pnie ſed ſe vero coꝛde.l.penitẽdo
hiͤ ducit in regnuʒ efne btitudinis.Un ꝓpheta pẽ. accuſat in cõfeſſione ⁊ ſatiffactionẽ intẽdit ꝑfice
wole xxyj.dicit. Gci qꝝ remiſſe ſunt iniqtates ⁊ q̃̊ꝝ te⸗ re.Exẽplũ in Dauid qᷣ cũ peccaſſet cũ Berſabee
e cta ſunt pctã qð poteſt poni ꝓ alio chemate.Eẽc/ vxoꝛe Urie pᷣus iputauit deꝰ pctm̃ ſibi ꝑ ꝓpbetã
ge ce beatos dicit penitẽtes in charitate.qꝛ.ſ.remii MNathan:qͥ ꝓpoſita ꝑpabola ꝙ diues qͥdas peꝑcit
Nende ſionẽ habent pctõꝝ ꝑ ſanguinẽ xpᷣi ⁊ in ſpe beati ſuis ouib ⁊ oniculã pauperis hoĩs mactauerit
n ſunt ⁊ ſi re nõdũ exiſtant:cũ ſint in gra qͥ eſt arra pegrino aduenliẽti.Et data ſnia a Dauid ꝙ filiꝰ
R. btitudinis future. Hec Lyra. Itaq; ð remiſſiõe moꝛtis eſt vir ille diues qͥ hoc fecit:ſubiunxit x⸗
uina pctõꝝ moꝛtaliũ oim de qͥb ꝑ totũ hoc q̃drageſi pheta.Tu es ille ꝗᷓ Mriã occidiſti ⁊ vxoꝛẽ eiꝰtuli
– male egimus reſtat tanq; ꝓ medela infirmita ſti:qᷓ;obꝛẽ nõ recedet gladiꝰde domo tua ⁊c̃. Sʒ
cla/ tũ aliqᷣd ſaltem generalr ꝓponere.q;uis auteʒ in cũ Dauid vere penituiſſet cõfiteñ peccaui dño.
alio qᷓ̃drageſimali plurima ſpecialiꝰ egerimꝰde pheta morx etnã denũciauit remiſſionẽ di.Dñs
oſe/ pnia:cñ ⁊ ib qᷓdrageſimali neceſſitas cogit bꝛe⸗ trãſtulit petm̃ tuũ.ij. Regũ.xij.Olq̊ ſacra pnia q̃
tbiere niter inuehere ꝓ ppli doctrina ſalubꝛi. Unde ðᷣ pctã deles. R Denicq; tercio q̃rit᷑ Ouò ꝑ pe⸗
d ipſa peccatoꝝ remiſſione declaremꝰ tria myſte⸗ nitentiã tegit deꝰ in aia pctm̃ vt dicit Ps. vbi g.
lubi ria pꝛo hoc ſermone. ſcʒ q̊ꝝ tecta ſunt pctã.Quõ em̃ fit in brificato ho
Vncl Pꝛimũ de remiſſionis notificatiõe. mine vt cõmiſſa in h̊ mðo pctã nõ ſint aꝑta deo
juto Scõom de regularitatis obſeruatione. cũ deo nil põt celarivel tegendo abſcõdi cui oĩa
ztob Terciũ de cognitionis cõiecturatione. ab et᷑no nota ſunt ⁊ aꝑta oculis eiꝰ Hebᷣ.iiij. Et
lo BGirca pꝛimũ de notificatione qrit᷑ quid ſit ꝑoↄſequẽs mirũ eſt ꝙ nõ videãt etiã bti. Sed re⸗
dolt „ o pctm̃ remitti aut q̃liter fiat a deo remiſſio pecoa ſpõdet᷑ ſᷣm Lyrã et doc.cõiter.q; pctã hoĩm com
Heeluci ti.hoc vtile eſt:vt nouerimꝰ quõ a noſtr pctis ð miſſa nõ ſic dicunt᷑tegi vtnullo mõ videant᷑ vł
do beamus expiari. Reſpondet᷑ im Tho.in qſtio cognoſcant᷑ foꝛe facta.qꝛ h̊ eſt impoſſibile vt pᷣte
lcen nibo diſputatꝭ de malo.q̃ſtione de pctõ veniali. ritũ nõ ſit pᷣteritũ.vel ꝙ deo ſit ignotuʒ. Sed di/
inis arti. xj 7 barim em itti nihil alið eſt qᷓ; petm̃ ho/ cunt᷑ tegi vel tecta ꝑ pniam.qꝛ nõ videt deus ad
uent. mini nõ iputatri.et oſtendit ex ſcptura ſic. Ns cũ puniẽdũ illa.nec erũt ad ↄfuſioeʒ hoĩs ĩ pr̃ia btã

*

Feria.ii poſt ominicz ramiſpal.

da videbunt᷑ tanqᷓ; dei miſericoꝛdia et gratia re⸗
miſſa.hoc aũt ꝑ charitatem penitentie annexam
Nã.j. Pe.iiij. Charitas oꝑit młtitudinẽ pctõꝝ
Sicut em̃ ferrũ cũ in ſe ſit turpe ⁊ rubiginoſum
ſi ignituʒ fuerit totalit᷑ ſplẽdoꝛem ignis induit ⁊
fit pulcrũ nec apparet rubigo i eo.ſic erit in aia
igne charitat ⁊ glia ſplẽdẽte i celo. Et ſicut mili⸗
ti qͥ in bello cecidit ſi poſtea ſurgens hoſtes ſtra⸗
ult magnitice:caſus nõ eſt ad cõfuſionẽ.ſic in ꝓ⸗
poſito. Itcẽ ex dich Vug. ſuꝑ Eccle. Exẽ/
plũ põt poni tale. Si q̃ra te o hõ qͥd eſt pfundiꝰ
inferno. Rñdet Hugo ibi ꝙ pctm.nã ſi nõ eſſet
pctm̃:nõ eſſet infernꝰ.et peiꝰ eſt eſſe in pctõ qᷓ; in
inferno ſine pctõ.vt patet per En.li.ſiłitudinũ.
Itcẽ ſi qrã. Quid eſt altiꝰcelo ⁊ angelis qͥ ſunti ce
ſo. Rñdet ibidẽ Hugo ꝙ iuſticia.qꝛ angeli ꝑ iu

ſticiã aſcẽderũt ſup̃ᷣ ceiũ.ſ.ad ðᷣi viſionẽ:in q̊ celo

a pncipio fuerũt creati. Et ſubdit idem Hugo.
Quantũ g̊ deſcẽdit qͥ de celo ad infernũ deſcẽdit:
tãtũ deſcẽdit qͥ de iuſticia ad iniqᷣtatẽ ruit.Et q̃n
tũ aſcẽdit qͥ de inferno ad celũ aſcẽdit:tantũ aſcẽ
dit qᷣ de iniqͥtate ad iuſticiaʒ redit. Hec ille. Sed
qꝛ de celo in infernũ cadere eſt ſũme cõfuſionis
vt patet in demonibo. Et ꝑ ↄꝛiũ de inferno ſi qͥs
poſſet in celũ aſcẽdere:hoc eſſet ſumme gloꝛie.vt
patet in xpᷣo reſurgẽte vicʒ ⁊ aſcendẽte cũ ſanctis
patribo. Sic in ꝓpoſito nõ cõfuſio ſed vᷣtud glo⸗
ria magna erit in celo eis qͥ ꝑ pniam de ꝓfundi⸗
tate.ſ.pctõꝝ tanq; de inferno aſcẽderũt in celeſtẽ
btitudinẽ.O q̊ ſacra pnia qᷓ; mirabilis vᷣtud es.
O q̃ntũ amari deberes. .
I Circa ſecunduʒ de regulis obſeruãdis

ꝓ remiſſiõe pctõꝝ obtinẽda Notãduʒ ꝙ plures

regule generales tradunt᷑ de pᷣ a doctoꝛibo recol
ligẽdo ex dictꝭ Cãcellarij pariſienſ ⁊ alioꝝ. Pꝛi
ma regula fidelitatꝭ Heb.xj. Sine fide ipoſſibi

le ẽ placere deo.Uñ Augꝰ.xxiiij.q.j.c. Ubi ſana

fides nõ eſt nõ põt eſſe iuſticia.qꝛ iuſtꝰex fide vi⸗
uit. Exemplũ de hereticis ⁊ ſciſmatic. Itẽ de ſoꝛ
tiulegis ⁊ hmõi.lã qꝛ fidẽ ſanã nõ hñt:nõ ↄſeq̃n
tur pcti remiſſion?. Scða regla dicit᷑ integri/⸗
tat.vics ꝙ pctm̃ moꝛtale vnum nõ remiicit᷑ ſine
alio.ideo integra eſt pnia agẽda: nullo moꝛtali
retẽto. Nam de pe.diſt.iij.S. His autoꝛitatibus
Leo papa.⁊ diſt.v.c.Fratres. Innocentiꝰ expᷣſſe

dictãt hãc regulã. Rõ ſᷣm Cãcellariũ.qꝛ manen

te vnico moꝛtali remanet inimicicia pctõꝛis ad
deũ g̊ pnia de vno vł pluribo retẽto aliq̃ͥ moꝛta
li nõ valet ad remiſſionẽ etiã iloꝝ. Unde cõtra⸗
riũ tenere eſt hereſis.vt ibidẽ dicit Cãcellarius.

Exemplũ de homie q licet de alijs pccis penite⸗/

at:tñ nõ vult reſtituere alienũ.talis pnia nõ fa⸗
cit remiſſionẽ pctõꝝ.vt patet ꝑ Augu.xiiij.q.vj.
Si res. Zñ valet ad alia tꝑalia retribuẽda. ſiẽ
opus bonũ in moꝛtali factũ.Siłr eſt dicẽdũ de
pꝓnia iram retinẽc vel meretricẽ ꝛc. N¶TTer⸗
cia regula ðᷣꝛ venialis q̃litatis.ſcʒ pctã venia⸗
ls exiſtente boie in moꝛtali nõ remittunt᷑ niſi re

miſſo pctõ moꝛtali. Et patʒ ſᷣm Rich. in. iiij. di.

xvj.q.⁊ ar.fi. Quia hõ q;diu eſt in pctõ moꝛtali
eſt inimicus dei. Augꝰ. Scio deũu eſſe inimicũgi

crimioſo.inimico aũt qᷓ;diu eſt inimicꝰnõ remit
tit᷑ offenſa nec magna nec ꝑua.qꝛ remiſſio culpe

nõ fit niſi ꝑ gram ſpũſſcci a q̃ talis eſt alienꝰ. er⸗
go manente moꝛtali q̊ͥ ad culpã:nõ remittit᷑ ve⸗/

niale. ec põt dici ꝙ veniale poſſit remitti ꝑ pe⸗

nitentiã ſine gra.qꝛ talis pnia eſt infſoꝛmis non
accepta deo illa acceptatione q̃ reqͥrit᷑ ad remiſ⸗
fionẽ pcti. Uerũtñ moꝛtale remitti põt ſine veni
ali ⁊ vnũ veniale ſine alio veniali. Hec Rich.
Erxemplũ.Qnñ tu cõtritꝰes de moꝛtali:nõ tñ tã/
to feruoꝛe vt etiã venialia tollant᷑ nam moꝛcale
tollit ꝑ ↄtritionẽ ſolã.ſed venialia ꝑ feruoꝛẽ con
tritionis vł charitat qͥ implieite vel explicite cõ
tritionẽ cõtinet:vt ꝑ aqua bñdictam:dñicã oꝛa⸗
tionẽ ⁊ hmõi ſᷣm q̃ntitatẽ feruoꝛis tollũt plłꝰvel
minus devenialibo qͥ ſunt innũera bilia.nec põt
homo oia memoꝛari. O ud pdicta exẽplũ.
naturale.Si manꝰ ſit fetoꝛibo ſtercoꝛis ſoꝛdida
ta:fetoꝛes nõ tollunt᷑ niſi ſtercꝰ abluat᷑. Et qñq;
ablato ſtercoꝛe adhuc fetoꝛ manet. Quarta re
gula dicit᷑ neceſſiarie veritatis.ſ.ꝙ ad remiſſiõeʒ
petòꝝ neceſſaria eſt vera cõtritio. Hec aũt conſi
ſtit in pcti deteſtacione ⁊ ꝓpoſito cauendiet æo⸗
ſito confitendi ⁊ ſatiſfaciendi.vt patet ex diffini⸗
tione cõtritionis. Sine cõtritione autẽ vera nec

ↄfeſſio nec ſatiſfactio valet remittere peccata.pu

ta ſi quis habet voluntatẽ peccãdi:licet cõfiteat᷑.
Quinta regula dicit᷑ totalitatis.i.cuiuſſibet

partis vicz penitẽtie vna pars ↄtẽpta altera nõ

ſufficit remittere peccata.puta ſi quis ↄfiteri ve
re nõ vutł vel ſatiſfacere:licet defleat.am cum
nõ poteſt quis confiteri ſufficit habere ꝓpoſituʒ.
ſimiliter de ſatiſfactiõe. Sed ſi cõtnit:ita ꝙ non
vult confiteri vel ſatiſfacere:etiã ſi poſſet:boc dã
nabile eſt. et patet de pe.diſ.j.S.Ex hijs.⁊ c. Mẽ⸗
ſuram. Serxa regula dicit᷑amoꝛis ⁊ charita/⸗
tatis.ſcʒ ad remiſſionẽ peccati requirit᷑ vt ho⸗
mo agat penitentiã ex amoꝛe dei ⁊ charitate ſine
qua nõ eſt ſalus.j.ad Coꝛinth̊.xiijj. Septima
regula dicit᷑ ſempiternitat.vicʒ æ ſemꝑ velit do
lere ſcʒ dum menti occurrit peccatũ cõmiſſum.
Vnde Hugo de ſancco vict. dicit. ꝙ deus quẽ⸗
cunq; abſoluit a peccatis ligat eundeʒ vinculo
ꝑpetue deteſtationis.ſ.habitualiter.⁊ dũ recoꝛ⸗
datur tenet᷑ etiam actualiter. Pꝛoinde ſi qͥs pe/
nitet ſic ꝙ ꝓpoſitum habet in poſterũ aliqñ reci⸗
diuandi:nõ conſequit᷑ remiſſionẽ. Si autcẽ peni
tet cum ꝓpoſito nõ peccandi de cetero:tunc vera
penitentia eſt et remittit᷑ peccatũ.licet poſtea cõ⸗
tigat recidiuare. Nec talis damnat᷑ ꝓ peccat de
quib pꝛius penituit.ſed ſolũ pꝛo recidiuo de q̊
nõdũ penituit moꝛte pᷣuentus.de iſtis omnib⸗
in alio quadrageſimali latius.O ergo peccatoꝛ
agnoſce qᷓ; miſericoꝛditer tibi paecic deus et age

penitentiam.⁊

idi.
Ntals
femee
llle
lee
i
ne
s non
inent
eyeni
ic.
öthti/
nonale
lickes
itins⸗
chii
Sing
umnn
amiſiig
ütcond
lie o⸗
diffini⸗
erane
arngu
Göteat.
biuſtibe⸗
lera n
erve
mcum
poſaz.
zyon
thocdi
1. WM/
chontu/
ſtyebo
ute ine
tis
ltdo
niſun.
us qpi
rineuo
ruon
ſcse⸗

güne Y

. N

Ntigenn

neves
ſen ,
nufde
ſvode
amnbo
u
geg

—

Bermo

Circa terciũ de cognoſcẽda remiſſiõe pec
catoꝝ q̃ri᷑ Utrũ hõ poſſit cognoſcere certitudi⸗
naliter ꝙ ſibi remiſſa ſunt pccãa. Reſpondet᷑ ſᷣm
Rich.in.iiij.diſt.xiiij.ar.ix.q.j.ꝙ de lege cõmuni
põt certitudinalit᷑ ſcire qͥs hoc certitudie ſcie.

iuxta illud Ecces.ix. Nemo ſcit vtrum odio vel

amoꝛe dignus ſic. Dicit:de lege cõmuni.qꝛ de le⸗
ge ſpeciali aliqͥbo ſctis certitudialit᷑ fuiſſe legi
reuelatũ.vt Paulo aplo ⁊ etiã ſctcõ Franciſco vſ
q; ad nouiſſimũ q̃dranteʒ.et ſic de alijs ſanctis.
VUerũtamẽ etiam de lege cõmuni poteſt hõ de ſu
oꝛũ pctõꝝ remiſſione eſſe certꝰ certitudine ꝓba⸗
bilis cõiecture.Et hoc ſufficit penitẽtibus. Hec
Rich. Q Sed qᷣĩbo ſignis poſſit hõ ꝓpbabili
cõiectura agnoſcere ꝙ ſibi remiſſa ſunt pctã. Re
ſpondet᷑ ꝙ ſummũ et Pꝛimũ eſt qð ponit ibidẽ
RNicb.ſcʒ feciſſe qð eſt in ſe veraciſſime dolẽdo cõ
fitendo ſatciſfaciẽdo ⁊ ꝓpoſitũ cauendi habendo.
Et iuxta pᷣmiſſas regulas ſignũ eſt remiſſionis
hoc. Secundũ quoq; eſt ardenti amoꝛe xpᷣi de

pctis dolere.et ſic ſentire ardentem dei charitatẽ
et pcti doloꝛẽ ⁊ hoꝛroꝛẽ in coꝛde.Unde Luẽ.vij.

xpᷣs dixit magdalene.Dimiſſa ſunt ei pctã mul⸗
ta qm̃ dilexit multũ. Terciũ eſt lachꝛymas ve/
ro coꝛde abundanter fudiſſe. Augꝰ. Lachꝛyme
teſtes ſunt doloꝛis. Iaac abbas dicit i collł.pa.

uũ ad regionẽ lachꝛymaꝝ puenerꝭ ſcito te exau⸗
ditũ ꝓ tuoꝝ remiſſione pctõꝝ.Hec ille. Quar

tũ eſt cõſolationẽ ſpũſſcti in cõſcientia ſerena ac⸗

cepiſſe. Bem.ad fratres dic̃. Si de pctis cõmiſ⸗

ſis penitẽs nõdum ſpũſſcti cõſolationẽ accepiſti
minus te pniam egiſſe cogita.q.d.ſuppleas er/
go qð deeſt. Idẽ. Serenitas mẽt ex pnia ſignũ
eſt remiſſionis.Uñ Ps.ait.ſᷣm multitudinem
doloꝝ meoꝝ ↄſolatiões tue letificauerũt aiam
meã. R Eremplũ legit᷑ li. apũ et in ſpeculo
exem. diſt.v.exẽ.cxxx.ꝙ puella q̃dam generoſa in
smoꝛẽ cuiuſdam iuuenis demonuʒ inſultu ſti/

mulata: cũ mulej lachꝛymis eſt confeſſa.Cunq

intantũ fuiſſet grauata cẽptatione vt nec doꝛmi
re nec comedere poſſet.Ecce xpᷣs ſibi apparuit ⁊

vidit q̃ſi crucifixũ plag recẽtibo.⁊ dixit ſibi.¶ He

diligas qͥ ſum foꝛmoſus ⁊ ſuꝑ oia bonus.Etſic
tantũ gaudiũ ſpũſſcti ꝑcepit ſibi infuſum vt ab
oĩ temptatione fuerit liberata. Uñ multũ valet
memoꝛia paſſionis xpi. S Aliud ibideʒ in
ſequẽti exem plo refert᷑ ꝙ militi intranti religiõeʒ
ꝓ faciẽda penitentia de peccatꝭ:temptatio occur
rit a diabolo vt exiret.Cui chꝛiſtus apparuit d.
Bꝛoſſum panem oꝛdeaceũ intinge in vulnꝰ la⸗
teris mei et ſanguine madefactũ comede. Uide
bat᷑ aũt illi ꝙ ſanguis flueret recens de vulnere
chꝛiſti.Cũq; ule panẽ cruentatũ hoꝛreret ſed ad
chꝛiſti pᷣceptũ oꝛi applicaſſet: ſenſit in pane dul⸗
cedinẽ mirabilẽ ſuꝑ oẽm ſuauitatẽ.⁊ ſic comedit
et ab omni tẽptatione tranqllus ꝑſeuerauit vſ⸗
q; in finem vite in ſctã pnia. O ergo tu peccatoꝛ.
o peccatrix anima recognoſce xpᷣm ꝓte paſſum:
vulneratũ:et ſanguine fuſo in cruce moꝛtuũ: vt
te a tuis peccat ablueret.et amoꝛe eiꝰ qͥ te tantũ
amauit age pniam:fac finẽ vicijs:vt cũ ipſo eo⸗
dem dño Jeſu eternaliter regnare poſſis in bea⸗

titudine patcrie celeſtis.Qð nobis pᷣſtet idem dei

filius Jeſus q cum patre ⁊ ſpũſancto viuit ⁊ re⸗
gnat deus ꝑ infinita ſecula ſeculoꝝ.Amen.

Sermones ꝓ diebus ſequentibo plurimos
habes deſcriptos in alijs ꝑtibus ſermonũ Po⸗
merij.
Ad laudem ergo dñi noſtri ieſu ac ad hono⸗
rem et gloꝛiã btiſſime virginis Marie matris

eius ⁊ ſeraphici patris noſtri Franciſci totiuſq;

triumphantis curie celeſtis Finit qᷓdrageſimale
de vicijs ſermonũq; hmõi opus Pomerij. Ro
go aũt vt oꝛetur deus ꝓ me:tanto laboꝛe fatiga
to ad vtilicatẽ animarũ ex chꝛiſti charitate.

. — — *
. —. . —
- 1 . . . *
2 2 ——
. 7 — . .
. . . 4 . .
5 —

4

Tabula

In nomine domi
ni Jeſun

Materijs cõtẽt in hac parte Pomerij vicʒ Qua/⸗

ſumme pctm̃ deo ⁊ angelis.Et pꝛo
bat᷑ pluribo ſignis vj. O. vſq; fi.
Abominatur ne deus hoiem pecca
toꝛem plus q; diabolum vi. P
Abꝛae obedientia fuit magna xlj. R
ccidia an ſit ᷓuiſſimũ pctm̃ p alis xlv.T
ccidia q̃ obmittit ↄfeſſionẽ vl cõmunion?᷑.xlv.
Aecidia circa ſenſuum cuſto ⸗ (Uxe
diam xlvj. B. ? ſequen.
Accidia qͥd ⁊ an moꝛtale ſit ⁊ de filiabo eiꝰ.ibidẽ
Accidia circa pᷣcepta iplenda.vide vbi de pᷣceptꝭ

Ambitio eſt gue et abominãdũ pctm̃.xvij.ꝑ to.

Arboꝛes plãtare in plenilunio nõ valet.xxix. R
Auaricia ꝙ ſit deteſtãda ⁊ qͥd ſit.xxxvij.A.et ſe.
Itẽ qñ moꝛtale pctm̃ ſit ⁊ de ſpeciebus ac mo
dis ⁊ filiabus.ibidem.
Aurum qd eſt niſi terra rubea

Anie appetitꝰ quare nõ niſi deo ſatiat᷑.xxxvij.¶

xxxvij. OH

Laſpbemia dei et ſanctoꝛum eſt cauen⸗

b da xxv. ST
Berana q;̃ ꝑ petm̃ qͥs perdit an dent᷑ alijs
videlicet elect dei ſaluãdis ij.
BGBo na opera noſtra diabolus triba modis inſe
quitur viij.O
Bonum opus an ſit dimittendũ cum ſe ingerit
vana gloꝛia xxj. N⸗

Bꝛutis q̃libo aſſimilat᷑ luxurioſus xxvj. x.

Ader?᷑et reſurgere hũanum eſt.viij. D.⁊
c CLagere ⁊ non reſurgere diabo (xlv. S
licum eſt. bidem
Canis qre ſtatim ad oẽm ſtrepitũ latrat.xix.R
Celo quid ſit altius ⁊ inferno ꝓfundius l.L
Cocodrilli ꝓpꝛietas xrix. P

ECogitationũ ſpecies ex obiecto variant᷑. xiij.G

Cognoſcere certitudinaliter peccata ſibi foꝛe re⸗
miſſfa l. P Q
Cõfeſſiõis pꝛactica ð ſuꝑbia ⁊ vana głia.xxj.P
Cõſfeſſionis pꝛactica de ira et filiabo eius.xxij.E
Cõfeſſionis pꝛactica de luxurie ſpecieb.xxvij.D

et de eius filiabunas rxrxrvlij. K
Confeſſionis pꝛactica de gula et ebꝛietate ac fili
abus xxx. R

Cõſeſſionis pꝛactica de furto ⁊ rapiua xxxvj.⁊
Confeſſionis pꝛactica de auaricia et modis ac

filiabus xxxvij. R Z.
Cõfeſſionis pꝛactica de inuidia ⁊ filiabus eius
Confeſſionis pꝛactica de accidia (cxrxix. F
æ filiabus eius

xlvj. O

incipit Labula ſᷣm oꝛdinẽ alphabeti de

dia geſimali de vicijs.

Bomiabileeſt

Confeſſionẽ vel cõmunionẽ obmittere cõtingit
quattuoꝛ modis xlv. U

Item An ob mittens teneat᷑ bis facere ad ſup
plendũ ſequenti anno xiv. E

„ —

Kõfeſſionẽ vel cõmunionẽ obmittẽs punit᷑ plu
ripliciter. „ G rv. E
Contentio eſt fugiẽda pᷣſertim cũ aliqᷣbo ⁊ hmõi

de hoc xix. Q. 7 ſe.

Cõtumelia ⁊ cõuiciũ qͥd ſint.⁊ ꝙ deteſtanda ſint

et an liceãt dici cauſa coꝛrectiõis. Iẽ qñ moꝛ⸗

tale pctm̃ cõmittit᷑ in talio xxiiij.. ⁊ ſe.
De cõtumelijs et vᷣboꝝ offenſione quõ ſatiffa⸗
ctio requiri. Et an ſemꝑ ſint tolerande.xxiiij
LM.plura ibi.
Coꝛrectio.An pᷣlatus vel pr̃familias dũ in coꝛ⸗
rigẽdo excedit modũ teneat᷑ veniã perere xrig

Electatio moꝛoſa qͥd ſit vilj.GB
d Detractio ꝙ ẽ deteſtãda.xxxviij.N. ⁊ ſe.
Detractio q̊t modis fit xxxviij. R.⁊ ſe.

Detractio quando eſt moꝛtale pctm̃.et de audi⸗

ente detractionem. ä⁴äyrſrxxviij. X
Detractoꝛ aſſimilat᷑ ſerpenti.ibidem S

Deo diſplicet ſumme peccatum j.

Deus qͥcqͥd pᷣcipit id facere nõ eſt pctaii v.E
Deus ⁊ pctm̃ ſe nõ cõpatiunt᷑ in boie x.¶
Diabolo pctm̃ placere oñdit᷑ plib ſignis j.A
Diabolus an poſſit dici cã pcti.ibidem B
Diaboli ſine inſtigatiõe an fiat aliqð pccm̃ j.¶
Diabolꝰ quõ iocũdari poſſit de pctõ hois j.D

Bꝛietas quõ excuſat a pctõ. xiij.C
e Ebꝛietas eſt deteſtäda xxx.ꝑ to.
Elõgari a pctõꝛe deꝰquõ dicit᷑ ijj. J
Emptio de hoc vbi Negocłatio.
Excò municati ꝙ ſunt vitandi.de hoc.ij.
Executoꝛes teſtamentoꝝ.de hoc.xxxvj.

Exẽplũ de deſpato in hoꝛa moꝛtis iij. N
Exemꝑlũ ꝙ xpᷣs apparens cruentatus reuoca⸗
uit qſdam a peccatos xxx. Q

Exm̃ ꝙ btã vᷣgo veniã poſtulat pctõꝛibo iiij.F
Exemplũ cõſolatoꝛiũ de vana ſollicitudie.vj.L

Exemplum ꝙ peccatum ſumme abominat᷑ de

us et angeli vj. O

Exemplũ ꝙ patres in deſerto oꝛõnes pꝛo ſe fieri
oꝛdinabant ↄtra tẽptationes etiã dũ ipſi doꝛ⸗
mirent vij. T

Exemplũ ꝙ deus poſt temptationem dat con⸗
ſo lationem vij.F
Exemplũ de cruciatibo maxis in iferno x.ſl
Exemplũ de grauitate pcti pfzj,
Exemplũ ꝙ btã vᷣgo ſuſcipit anĩias ſuoꝝ deuo⸗
Exemplũ ꝙ qͥdam in extremis (coꝝ.xij.
vidit infernũ agtum xiij.E

Exemplũ ꝙ xpᷣs ſniam tulit vt pctõe aut ſoluat

pctã ſua aut damnet᷑ ꝑpetuo xiij. H

Exemplum ↄſolatoꝛium ꝙ contẽptoꝛ grauius

punitur. xiiij. N

„Tabula

Exemplũ ꝙ gehẽne terroꝛ ⁊ ꝑadiſi gaudiũ ani⸗
mũt pctòꝛẽ ad penitẽdũ.xuij.O.Alið.xviij. P
Exemplũ ꝙ ſuꝑbia etiã in religioſis eſſe hʒ.xv.x
Exemplũ ꝙ in ſuꝑbo nec caſtitatẽ eius timet di⸗
Exemplũ ꝙ ſuꝑbiès de ſcien/ (abolus.xvj.D
tia oblitus eſt oia q̃ ſciuit. xvj. F
Exẽplũ ꝙ oꝛnatꝰ põpoſus vel laſciuꝰdãnabił ẽ
Exemplum de contentione cauen xviij.N
da.xix.S. Aliud ibidem 2
Exemplũ de ingratitudine circa parẽtes xx.F
Exemplũ ꝙ iracundus etiam ſi moꝛtuos ſuſci⸗
tet deo nõ placet ij
De ira ſupanda Erxempla plura xxiij. G
Exemplũ cõſolatoꝛiũ ꝙ ſoꝛeilega mulier deluſa
fuit ꝑ cuiuſdam viri pparetrram xxij.
Exemplũ ꝙ offendens ꝓximũ tenetur petere ve
niam.

HGrm̃ de matre q̃dã maledicẽte filios xxv.Q
Ertẽplũ de blaſphemia dei vl ſccõꝝ xxv. T
Exemplũ de luxurie danatione xxvj. ?
Exemplũ ↄ cõcubinarios danabiles. xxvij.
Etẽpluʒ de ſodomia ꝙ inducit in deſꝑationem
Exemplum ꝙ chꝛiſtus apparẽs (xvij. E
reuocauit quendam a luxuria xxvij. F

Q, luxuria puat hominem gratia:plura exem/
pla xxviij. J
Erẽpla de caſtigatione carnis luxuriã plura.
Et ꝙ obiurgatio valet eandem xxviij. M
De gula deteſtada pła exempla xxix. PRxzZ
Exemplũ de hoꝛrẽdis cibis ifernalibꝰ xxix.E
Exemplũ ꝙ ſnia iudicis ebꝛij non valet xxx.C
Exemplũ quare ebꝛij diſſolutiones varias faci
unt ex vino qꝛ vitẽ Noe plãtauit talit᷑. xxx.D
Exemplũ de ruſtico inebꝛiato qui filios videns
ſingulos ꝓ duobus putauit. xxx.F
Exemplũ de ebꝛij damnatione
Exẽplũ ꝙ qᷣ iuſte negociant᷑ plꝰ ditant᷑. xxxj.S

Exemplũ de ꝑiurij punicione. xxxiij.D G
Item F. ibidem .
Exemplum de penis ꝑiurij xxxiiij.O
Exemplũ ꝙ gentiles obſeruauerunt iuramẽta
ſua xxxiiij. R
Exemplũ contra vſurarios xrxxv. RU
Exemplum de auaricia xxxvij. F ?2
Exemplũ de detractione xxxviij. P TEz

Erẽplũ ᷓ ſuꝑſtitioſos ⁊ incantatoꝛes xliij.O F

Exemplũ de negligentia cõfeſſionis ⁊ cõmunio

nis xlv. R S Z
Exemplũ de qͥnq; ſenſibo.vbi etiã exẽplũ cõſola⸗
toꝛiũ ðᷣ eo qͥ canẽ in cimiterio ſepeliuit.xlvj.G
Exemplum de inuidia xxxix. F
Erxemplum ꝙ duo fratres non potuerũt rixari
quia non erant auari
Exemplũ de inobedientia(legale eſt) xlj.Q
Exemplũ ꝙ varijs modis mundani offendunt

circa pᷣcepta ⁊ in bene oꝑando deficiũt. xlij. F
Exemplũ ꝙ vetula mala plus qᷓ; diabolus po⸗

teſt ſemiare diſeoꝛdiã int ↄiugatos xlvj. R

xxij.Q

xxx. X-

Muilitas falſa eſt que frangit pᷣcepta.

—

Exemplũ ꝙ ſutoꝛ maledicẽs pꝛedicanti contra
calceos roſtratos punitꝰeſt
Exemplum de ſancto Lõgino qui chꝛiſtum in
cruce lancea ꝑ latus tranffirit xlvij. /
Exemplũ de Nabuchodonoſoꝛ compuncto e
Pharaone obdurato in flagellis. xlviij.Z
Exemplũ defoca rome laboꝛante in feſto.ſ.pꝛo

octo denarijs acqrendis xlix.D
Exemplũ de cultu deuoto feſtoꝝ xlix. F
Exemplũ ꝙꝙ chꝛiſtꝰ eſt pᷣdiligẽdus oibd l.R.
Exemplum ꝙ paſſionis chꝛiſti memoꝛia dulci
ficat penitentie ogꝑa l. S
Eſta violare eſt pccem̃ graue. xlix.A

f Feſtum violantes oi lege puniunt᷑.xiix.
In feſto quãta parte diei de; ( O E
bet qͥs vacare deo vel ſalubꝛib⸗ xlix. F
Fictio ſcʒ in opere.vł figurata aut ficta locutio
an ſint peccata xxxij.x
Fraudes varie cõmittunt᷑ in negociãdo.xxxj. R

Fructꝰ plures confert obſeruãtia pᷣceptoꝝ.xl.L

Furtum ꝙ ſit graue peccatum xxxvj. x.
Furtum an grauius peccatum ſit qᷓ; rapina vł
econuerſo rxrrxxvj.
Furari de bonis moꝛtuoꝛum qᷓ; graue peccatũ
eſft xrxxvj. Z
Furtũ varijs modis fieri reputatur xxxvj.E

Loꝛia vana quid ſit.et plura.xxj.ꝑ totũ.
g Bꝛatias deo agere debemus cum come
dere incibimus. xxix.N
Gꝛadibus ſeptem ruit qͥs in peccata. ij. D
Gꝛauitas in peccatis quomõ pᷣponderat᷑.ix.G
Gꝛauitas maxima pcti oſtendicnr. xj. O.⁊ ſeq̃n.
Gula eſt abominanda multiplici rõne.xxix.O
et plura de hoc ꝑ totum.
Gula eſt cauſa luxurie.ibidem. .
Guſtus delectatio durat per latitudinem duo⸗
rum digitoꝛum. xxix. R

yſtoꝛia vite ſancti Lõgini martyr.xlvij.

hb Homicida coꝛam deo fitqs (N?z Q

ſola voluntate. xiij.E
Homicidiũ eſt multũ deteſtãdũ pctm̃. xliiij.R

Homicida qñ pꝛeſens eſt quare effluit ſanguis

ecrxr occiſo homie.ibidem

Homicidiũ quomõ fit ſine peccaso xliiij. ¶)

Homicidij pctm̃ punit᷑ plurib penis.xliiij. P
Humilis confeſſio in malis factis melioꝛ eſt qᷓ;
in bonis factis ſuꝑba gloꝛiatio xxj.

Eiunium duabus allis leuat in celum.

iIgnoꝛãtia qualis excuſat a pecc O.A
cato xiij. C
Induratio in peccatis fit.vij.gradibus. ij.
Inferno quid ſit ꝓfundius l. T
De penis eius. „ x.II
£

xlvij. P

84

ſg⸗

abula.b

nne
Ingratitudo qJd ſit ⁊ qt modis comittit᷑ ⁊ qñ ſit
mn moꝛtale.et plura de ea xx.A.ec ꝑ to.
1 niuria multiplex fit deo ꝑ peccatum x.W
Ride eſt execranda.et de filiabus.ac plura
ni alia de inuidia xxxix.ꝑ totum
po Iram tenere eſt giculoſiſſimum xxij.Q.⁊ ſeq̃ͥn.
ld De ire moꝛtali offenſa ⁊ de vindicta xxij.x i
uns De ire filiabus.ibidem g
DGH Ira an grauiꝰpctm̃ ſit qᷓ; cõcupiſcentia ⁊ qᷓ; alia
aNAD „ „ pctã cõmiſſa in ꝓximum xxxiij. 4B
5 7 De ire ſpeciebus et remedijs.et ꝙ innaſcit᷑ a pa⸗
. rentibus. xrxiij. E F
r SS *. uramenti de circumſpeccione cauta et de con⸗
f i⸗ ditionibus rxrxiiij. H L. ⁊ ſequẽ.
Ose Juramentũ exigere an liceat ꝑſone puate.⁊ anꝑ
ler⸗ creaturã iurare liceat.⁊ pła ð iuram̃to g.
n Egenda ſcci Tongini. xlvij.ſ et Q
mn. Aberat des aliq̊s a pctis alijs in obdu⸗
at . ratione ꝑmiſſis xXlviij. U vy
ZH Libertas eſt maximũ bonũ homini v. E
in t Lupus cum iraſcit᷑ diſſimulat xix.x
n Luxuria mala mulca facitt xxvj. U
De luxurie occaſiõibi ⁊ ꝙ deꝰðteſtat᷑ eã.xxvj.ꝑ ⁊
an ꝛ2 Lurxuria ꝙ ſit moꝛtale.⁊ de ſpeciebo.xxvij.ꝑ totũ
m 1 LZururia q; ꝑiculoſa ſit et de filiab eiꝰ ac reme⸗
m dijo eius.et plura xxviij. G. ꝛ ſequẽ.
uni Alulra multa facit pctm̃ homi in vita et in
na m moꝛte? poſt moꝛtem. ij. G. M. æ ſeq̃n.
nuſ Mala que facit pctm̃ i mũdo.iij.PQ
in Mala plura alia q̃ facit peccatum iiij.ꝑ totuʒ
itö NMaledictio creature eſt cauẽda. xxv. O.et ſeq̃n.
Ntein NMaledicere an ſit moꝛtale:et qͥd de ſctis qͥ legũ
an tur maledixiſſe. xxv. PQR
Maleficium an liceat tollere ꝑ aliud malefici⸗
um * xliij. G
ndoo De maleficijs plura vbi de ſuperſtitione.
girh Mendaciũ quid ſit ⁊ q̊t modis fit ⁊ quando ſit
moꝛtale.et de deteſtabilitate xxxij.ꝑ totũ
mitnt Wercatura plura de ea xxxj.per totum
(nrb Moꝛs maloꝝ hoĩm differt a moꝛte bonoꝝ.iij.
iis Mulieres quare ſunt magis conten (M
iiß tioſe qᷓ; viri rxix. S
ns Mulierũ familiaritas eſt ꝑicłoſa.ideo melioꝛ
4 eſt iniqᷣtas viri qᷓ; mulier bñfaciens. xxvj.?
ul Egligentia cõfeſſiõis vel cõionis qᷓ; dete
u ſtabile pctm̃ ſit uuv. ꝛſe.
ſrctch De negligentia plura ibidem per totum
1 et vbi de accidaas. .
.Negociationem chꝛiſtiano an liceat exercere et
adnn quomodo r76frrj. M.⁊ ſeq̃n.
H e De negociando plura ibi per totum.
Negociatoꝛ vel venditoꝛ an tenet᷑ dicere vccium
n B vel defectum rei quam vendit xxxj. R
ſ1 Nocumenta plurima que facit peccatuʒ.j.E. et
„
9 $

GBduratio in pctis vñ oꝛit᷑ xlviij.S Z
o Obdurari homines quare ꝑmittit de⸗
us.ibidem U. 2 ſequen.
Obedientia Abꝛae ⁊ JIaac Llj. R

Obedientia an ſit maxima virtutum.et ꝑ oppo

ſitum de inobedientlia. xlj. PQ

Obedire debemus deo plib rönibb xlj ſn

Obedientibo deus q̃re ꝓmiſit in ve.te.tꝑalia.ſed

in no.teſt.eterna.ibidem O
Obedientia dulceſcit ex quattues xlj.R
Obligatio fieri põt qᷓttuoꝛ modxis xlv.QO&

Odit deus pctm̃ ſumme.vj.O.⁊.x.N.⁊ ꝑ totuʒ.
Oꝛnatus põpoſus ⁊ laſciuus ꝙ cõtẽnendus ſit

Et de offenſa ac varietate xvlij.ꝑ to.

Ipa dum ↄſecrat᷑ ſtupa accẽdit. xxrj. R
p Paterfamilias ⁊ pᷣlatꝰin coꝛrigẽdo ſub
ditos excedentes modum an debent pe/

tere veniam xxiiij. H

Peccatũ ſumme placet diabolo 1. B
Peccatum pꝛo nullo cõmodo vł incõmodo eſt
faciendum. v. per totum
Pctm̃ qͥd ſic ⁊ ð eiꝰradice ⁊ ꝓgreſſu.vj.J R M⸗

Peccatum vnum alio foꝛe grauius quomõ iu

dicatur.ix.S.et per totum.
Pcm̃ clericoꝝ an ſit graut?q laycoꝝ in eadem
Peccatum quare ꝑmittit deꝰ in (ſpecie.ix.k
mundo cum ſit peſſimũ rj. R
Pctã inter capitalia qð eſt grauiꝰceterꝭ ix.J
Pctã clamantia ad deũ ꝓ vindicta q̃ttuoꝛ ſunt
Peccata in pᷣmis motibus quo⸗ (rliiij. ¶
modo ſunt iudicanda ylſlij. A

Pctã in ſpũmſctm̃ que ⁊ quot ſint ⁊ quõ dican

tur irremiſſibilia.ix. H.⁊.xlvij.ꝑ totum

Peccata qualibo regulis cognoſcunt᷑ eſſe moꝛ⸗

talia.xiij.⁊.xiiij.p totum.
Pctã venialia cauenda ſunt ꝓ poſſe xiij.S
Item An ſine peccatis venialibo poſſit quis du⸗
cere vitam

Peccata qͥba nõ imputat deus.l..Et plura de
peccatoꝛum remiſſione.

Penitentia quomõ tegit peccata l. K

Periuriũ ⁊ de modis eiꝰac ð execratiõe.xxxiij.A
Perſeuerantia in pᷣceptis requiritur xl.R
Plage egipti cõminant᷑ a deo non obſeruanti/
bus pꝛecepta xl.
Pollutio nocturna xxx.k. in fi.

Pꝛecepta dei qᷓ; diſtricte tenemur implere.xl.G
Item de pꝛeceptis ibidem plura ⁊ vbi ( H

obedientia. U
Pꝛecepta plura quare data ſunt hominibo.xlij

Pꝛecepta quo ad deum tria poſita ſunt (ꝗꝙ᷑
et quare. xliij. A½

De pᷣceptoꝛum modis pꝛo noſtra inſtructione.
Pꝛobare ſolet deus hominem in (rlij.
tribus. xlviij. R.
Pꝛomiſſum nõ ſeruare an ſit moꝛtale.xxxij.x

Pctã venialia ĩ qͥb differũt a moꝛtalib.xij.x EZ

Ualitatem pctõꝝ voluit deus nobis fo
re occultam et qre xiij. B
: De q̃litate obſeruãdi pᷣcepta. xl. J
De q̃litate leuificãdi obediẽtiã xlj. R

De qᷓlitate homicidij.et an poſſit fieri homicidi/
um ſine peccato xliiij. M
Quinq; ſenſus extioꝛes ꝙ ſunt cuſtodiendi.etqͥ
bus modis ꝑ eos qᷣs peccat.xlvj/ꝑ totũ.⁊ p
ta ibidem.

Apinsa de ea vide vbi de furto
ð Regule de petõꝝ cognitiõe An ſint moꝛ
talia vel venialia.xiij.?.xiiij.ꝑR totum.
Pegule de petis qnq; ſenſuum xlvj. H

Regule ꝓ remiſſione pctõꝝ obſeruãde l.M

Remedia ↄtra tẽptationes. vlij. F
Remedia Prillach ſenſib cuſtodiendis xlvj.J

Remedia ↄ aſſuefactionẽ iurãdi xxxiiij. O
Remedia ↄtra inuidiam xxxix.C
NRemedia cõtra malefiliig xliij. G
Remiſſio pctõꝝ qͥd ſit ⁊ q̃lit᷑ fii ¶l. S. et ſe.
Remiſſa foꝛe peccata qᷣbus ſignis poteſt quis
cognoſcere l. PQO

De peccatis in ſpũmſanctum quõ dicunt᷑ nõ re
mitti.ix. H.⁊.xlvij.

Reſtituere famã in qbo caſib qᷣs excuſat᷑ vt non

teneaur roltj.
Ruina bhomis etiam ꝑfecti quõ fi xlv.S
Acramẽtũ q̊dcũq; ſuſcipiens pᷣterqᷓ; ba⸗
8 ptiſmum pꝛius confiteri debet de non
. dum confeſſis riiij. FX
Satiſfacere quõ tenet᷑ qͥ vbo offendit xxiuiij.
Item an tenet dicere ſe mentitũ foꝛe.ibidem.

Item qd de pᷣlat patrefamilias an tenent᷑ vej

niam petere a ſubditis.ibidem 7
Senſi enerioꝛes ꝙ ſunt cuſtodiẽdi.et de bijs
plura xlvj.ꝑ totum
Serpens in qua ſpecie temptauit pᷣmos paræ⸗
tes.ibidem ;— F
Serpentis ⁊ cocodrilli ꝓpꝛietates xrxrix.P
Signa quibo cognoſcunt᷑ elecii xlj W
Simulatio an ſit pctm̃ moꝛtale. xxxij.x
Sußperbia deteſtanda eſt.et ꝙ vſurpat pꝛopꝛi⸗
um der xv. RS
Supꝑbia quõ poſſit curari xv. Xxx
Snꝑbia quid ſit ⁊ ꝙ moꝛtale peccatũ ſit. IJtem
de elus ſpeciebus ⁊ de filiabus xvjih totũ.
Suꝑſtitiones in ſomnioꝝ obſeruãtia xliij. H

Suhfſtitioes ꝙ ſunt execrãde.xliij. A.? ſeqᷓntibo.

Suꝑſtitioſe magis ſunt mulieres qᷓ; viri ⁊ q̃re.

Item de ſubſtitioſo abſolutione xliij. BE

Zabula

Suꝑſtitiones ⁊ ſoꝛtilegia an ſemꝑ ſint moꝛta⸗
lia pctã.⁊ an habeãt efficacia xliij.O E Fʒ
Item qre ꝑmittit deus quandoq; effectum ſoꝛʒ
tiri in talibus.ibidem. e
De ſuꝑſtitioſi maleficij remediatione. xliij. G
De ſuꝑſtitionũ ſpẽbo ⁊ modis varijs.xliij. HJ
Supplicia inferni quomodo coꝛreſpondent ſe
ptem capitalibus pctis. r. 11

Emptatões eaſdẽ fecit diabolus chꝛiſto
t quas pꝛimo homini ſ̃ᷣm ſpecies. v. A
LTemptatões q̃re ꝑmittit deꝰhoĩ.vij. S
De temptationũ cautela.ibidem 5
Temptatio quãdo fit a diabolo et quãdo a ca
ne quomõ habet cognoſci vij.
Temptationi qli difficilius eſt reſiſtere. viij.C
Item de remedijs.ibidem W
Temptatio quõ aggrauatur.

Tria ponunt᷑q male remũerant hoſpites ſuos

Triſtari de bono ꝓximi quõ eſt pcti

i de bono primiq⸗ j. R
cet quõ põt fieri ſine pctõ

xxxix. D.⁊ ſe.

Ana gloꝛia qͥd ſit ⁊ plura. xxj.ꝑ totum.
vV De vane glie offenſa filiabuſq; et reme⸗
Uenditio an liceat fieri in loco ſacro ⁊ in feſto.⁊
plura.xxxj.Et vide de negociatione. .
Uindicta an liceat xxijy
Uirtutũ que ſit maxtima ,· kjlj.
Uituꝑare vide vbi contumelia ⁊ cònuicium.
Voluntaria dicunt᷑ tm̃ eſſe peceaata xiij.H
Uſura ꝙ ſit execrãda.et plura.xxxv.pertotum.
Vroꝛ an poſſit elemoſynam dare ſine viri ſui cõ
ſenſu xxxvj.AA

pᷣs in infantia parce ſuxiſſe lac virginis
x matris putatur Krxrx. A
xpᷣs in vita ⁊ in moꝛte moderantiã ver
bo et exemplo docuit.ibidem.
Xp̃i ſanguis emundat conſciẽtiam noſtram q̃t
tuoꝛ modis xxxviij. M⸗
Xpᷣs tria teſtimonia fert in iudicio cõtra malos
xl.in pꝛincipio.
In chꝛiſto ſentire debemus tria pᷣcipua xlvj.A
Pocriſis quõ ſit peccatuʒ moꝛtale.vide
y inter filias vane glłie ſpecialit᷑.xxj pe fi.
vpocriſis ſimulatio vł fictio an liceat in
verbo vel opere et qͥb ex cauſis. xxxij.x

Finit Tabula.

„

4

6

nos
petun
mnus
müͤd
ſiſi

gpoß

0n.
Pi
hane
qua
Mi
go

berr
chꝛil
late
deſe⸗
nos
ſaen
liaa
chi

1s

ſen
de

4
We
ksſ
1

4
ndee *

Noun.
tene

bioe,

ni;
iip
un.
1i0.
fiſciceu
.

fgns
a
miüdck

ſmm
mi
mols

143
enit⸗

lun

wl. ☛ „„

Bermo
In nomine domi

ni Jeſũ ſequit᷑ tertiũ Quadrageſimale Pome⸗
rode pᷣceptis decalogi ꝓſequen.regiſtratũ.

* ℳ £⁵s
Quia nẽpe dictate
philoſophoꝝ pᷣncpe.ſ. Areſtotele.j. Phiſieoꝝ.
⁊. viij. Thopicoꝝ.pœm̃ eſt fieri ꝑ pła que poſ⸗
ſunt fieri ꝑ paucioꝛa.Cũ in partibo pꝛecedẽtib

79 „

ſᷣmocinarij pomerij ſufficiẽter licet ſparſim con

fecti extent mones devnoquoq; ipoꝝ pᷣcepto⸗
m decalogi. Ideo ſuperfluũ iudico hic iterũ

Nrber niſi quãtũ opoꝛtet aliqua addere ꝓ ſup

plemẽto materie talis ⁊ coaptatiõe. Sed ſuffi⸗
ciat pꝛoſequi hic ſolũ regiſtrãdo oꝛdinẽ ⁊ ſerieʒ
pꝛedicãdi de eiſdẽ: annotãdoq; remittere illuc
vbi iuenitur talis ſᷣmo vł materia de huiuſmo

di pꝛecepto de quo placet pꝛed icari.Et quoniã

deuotio populi gliſcit euãgeliũ de die vnoqqʒ
quadrageſimali audire Hac ob rem ſtatui che
ma pꝛo ſingulis diebo accipere ex euangelio.et

eidẽ competẽter materiã eiuſmodi ſᷣmonis ap⸗

plicare.vt patebit intuẽti.

In capite ieiunij ſq; die cneꝝ Sermo pm⸗
ſq de diſtricta obſeruãtia pᷣceptoꝝ dei.

Heſauriſate

ı
t ſadros in celo Matth.vj.⁊ in euã
elio hodierno. Uerba ſunt nr̃i
aluatoꝛis ieſu.in quibꝰ hoꝛtatur
nos ad theſauriſandũ celeſtes theſauros ĩ per⸗
petuũ ꝑmanſuros.Nimirũ cariſſimi ſi inqᷣra⸗
mus quis theſaurꝰ eſt ve pꝛecioſiſſimꝰ in toto

mũdo:ſacra ſtriptura reſpõdet nobis ꝙ pᷣcio⸗

ſiſſimꝰtheſaurꝰſuꝑ omia ẽ caritas.ſicut docet

apoſtolꝰ. j. Cor.xiij.di. Maioꝛ hoꝛũ eſt chari⸗

tas. Unð Aug.xv.de trinitate.? Magiſter di.
xvij.dicit. In diuinis donis nil maiꝰẽ caritate.
hanc qͥ hʒ diues ẽ: etiã ſi nil videat᷑ habere: ſine
qua nil habet quis etiã ſi multũ videat᷑ habere
Idẽ Augꝰ.Aurũ habẽs in arca diues eſt: quõ
ergo deum habẽs in conſcientia diues non eſt.
Sed quoniã hũc theſaurũ caritatis nemo ha⸗
bet niſi ꝑ obſeruantiã pꝛeceptoꝝ.ſicut expᷣſſe ðᷣt
chꝛiſtꝰ Jo h.xiiij.Qui habet mãdata mea ⁊ ſer⸗
uat ea ille eſt qui diligit me. Idcirco ſancta ec/⸗
cleſia per xpᷣi verba ĩ hodierno euãgelio doceñ.
nos filios ſuos quomõ debeamꝰ his diebus
ſacris ieiunarevidelic; ſine om̃i hypocriſi ⁊ ma
licia:inducit ⁊ hoꝛtat᷑ vt vngamus caput id eſt
chꝛiſtũ placare.ſ.oleo pietatis ⁊ operũ charita⸗
tis.faciẽ etiã lauare ꝑ penitẽtie lachꝛymoſeaq̃s
⁊ cheſauriſare in celd th ur charitatis ꝑ ob⸗
ſeruãtiã pᷣceptoꝛũ.quaſi ð

OQAD

ldiceret. O vos pecca⸗

toꝛes qui hocano a miltis diebo cheſauriſaſtis

vobis irã dei ꝑ varia peccata. ſuperbiã: auari⸗
ciam:luxuriã.⁊c.iam nunc in iſta q̃drageſima
cõuertimini ad deũ ⁊ theſauriſate vo bis obſer

uando dei pꝛecepta in charitate theſauros vite
eterne:quos nectinea nec erugo demolit᷑. patet
in hoc ſacro euãgelio. Itaq; ð pᷣceptis pᷣdicañ.

tria myſteria in hoc ᷣmone dedlarabimꝰ de ipa

obᷣuantia pᷣceptoꝝ diuinoꝝ in gñali.
ꝛimũ ðꝛ diſtricte obligatiõis.

ecũdũ ðᷣꝛ debite obpᷣuatõis vł implerlõis

Tertiũ ðꝛ ſaluifice fructificatiöliis.
De iſtis vide in foꝛma eadẽ ſer.xl.in ſcðᷣo q̃dra⸗
geſimali ſcʒ de vitis.

Feria quinta poſt ciner Sermo ſecũdus de

obediẽtia diligẽti in pᷣceptis der.

VBlti venient

m ab occidẽte ⁊ oꝛiẽte ⁊ recumbẽt cũ
Abꝛaam Iſaac ⁊ Jacob in regno
celoꝛũ Matth̊.viij.⁊in euangelio
hodierno. Uerba ſunt ſaluatoꝛis quibo edocet
ꝙ ad regnũ celoꝛum intrare quis nõ valet ⁊ cũ

ſanctis dei regnare niſi per fidẽ xpi ⁊ obediẽtiã

—

pᷣceptoꝛuʒ diuinoꝝ.ſicut Abꝛaam Iſaac ⁊ Ja⸗
cob ⁊ om̃es electi ꝑ hec ſaluati ſunt. Unð legi⸗
mus Matth.xix.ꝙ dum quidãa interrogaſſet
dominũ ieſum di. Magiſter bone qͥd boni fa⸗
ciam vt habeã vitã eternã. Reſpondit ieſus di.
Si vis advitam ingredi ſerua mandata.Pꝛo
inde etiã in hodierno euãgelio chꝛiſtꝰ Cẽturio⸗
nis fidem cõmẽdauit.⁊ pᷣdixit iudeos non cre⸗
dẽtes in eum eternalit᷑ da
derent fide foꝛmata.ſ.chæ
cepta:cum

reſtat declarãda.
Sennn ðᷣꝛ amoꝛoſe inductiõis.
Secũdũ ꝑiculoſe inobeditiõis.
LTertiũ dulcoꝛoſe facilitatiõis. l
De iſtis vide in ſecundo quadrageſimali devi⸗
tijs ſcilicʒ ſermone.xlj.vbi ſub eadem foꝛma di
uiſiõis habẽtur. ”M

. „

plalitate pᷣceptoꝝ dei.

Feria ſexta poſt cineꝝ Sermo temius ſq; de 8

ℳ=-

d iliges pꝛoximũ tuum ? odio ha
bebis inimicũ tuũ.Ego autẽ dico

vo bis: diligite inimicos veſtros
Matth.v.et in euãgelio hodierno. Saluatoꝛ
noſter voluit nos obligare non ſolũ ad diligẽ⸗
dum deũ ſed etiã pꝛoximũ.Et ſic dedit pla pᷣce⸗
pta. Unũ de diligẽdo deũ. Secũdũ de diligen
do pꝛoximũ.Tertiũ quod difficllius eſt etiaam
de diligẽdo ĩimicũ.Quare bec niſi qꝛ vt hꝛy᷑.

.

mnaãdos.qui vᷣo cre⸗
ata. ſ.charitate obſeruodo pꝛe⸗
anctis patriarchis in celo coꝛregna
turos.patʒ in euãgelio. Itaq; de obediẽtia dili
genti pᷣceptoꝛũ deli tria myſteria in hoc ßmone

—

Actuẽatiquis

Dicit.dülectio dei ⁊ pꝛoximi etiã inimici cõcathe
nate ſunt.ita ꝙ vna ſine alia baberi non valer.
Nam qui diligit deũ eius pᷣcepta ſeruat:q pꝛe⸗
cepit pꝛoximũ etiã inimicũ diligere. Qʒ aſũᷣt ãti
quis dictũ fuit:odio habebis inimicũ tuũ.hoc
vᷣm Oꝛig.intelligit᷑ de diabolo qui obſtinatus
Ein malo ergo odiẽdus.Sed pꝛoximꝰ etiã ini⸗
micus homo diligi deber ꝓpter deũ inqntũ ho⸗
mo particeps gre⁊ beatitudinis q;uis malicia
eius nõ ſit duigẽda.vt ait Augꝰ.Ec qꝛ pꝛoximꝰ
Diligitur ꝓpter deũ ⁊ in deũ. ideo eoipſo deꝰ di⸗
ligit᷑ in pꝛoximo.Unð.j. Job.iiij.hoc manda
tum habemꝰ a deo vt qͥ diligit deum düligatet
pꝛoximũ.Qui em̃ dicit qꝛ diligo deũ ⁊ ꝓximũ
odit:mẽdax eſt.Unð xpᷣus in hoc euãgelio do⸗/
cet de iſtis ⁊ alijs pluribus.patʒz intueti textũ.
Itaq; exquo data ſunt plura pᷣcepta dilectiõis
vt dictũ eſt:tria myſteria ponemꝰ in h̊ ſmone.
Zeng de pᷣceptoꝝ płalitate.
Secũdũ de documẽtoꝝ mo dalitate.
XTCTertiũ de exẽplaritate.
De quibus ſub eadem foꝛma diuiſionis videĩ
ſecũdo quadrageſimali.ſalicet de vitijs ſer.xlij.
Sabbato poſt cinen Sermo qrtus de pce⸗
ꝓtis pᷣme tabule ⁊ ſcdðᷣe ⁊ ſugadditis.

„ Epꝛecgbantur.
d vyt vl fimbꝛiã veſtimẽti eiꝰ tangerẽt
2 quotquot tangebãt ſalui fiebãt
MDarcl. vj. 2 in euangelio hodier⸗
ho.Sicut ſacrũ canit euãgeliũ: cum dũs ieſus
ſupꝛa mare ambulañ.diſcpulis nauigaãtibus
⁊2/ ꝓPter vẽtũ cõtrariũ laboꝛatibus in remigãdo
apparuit.Illi qͥʒ turbatiſunt putañ.eſſe fancaſ
ma. Unð exclamauerũt.ſed dñs leſus cofoꝛta⸗
nit eos ⁊ in nauẽ aſcẽdit ⁊ ceſſauitventus. Per
bec myſtice öſignauit ꝙ ipᷣe dominꝰieſus ſuos
xpᷣianos in tẽptatiõibus ⁊ tribulatiõibus vexs
cos ſolet cõfoꝛtare ⁊ conſolari per gr̃am ⁊ quie
tat illos. Tandẽ euangeliuʒ dicit ꝙ egreſſis de
nauiceperũt ad ieſum venire multi ⁊ infirmos
circũferre ad eum⁊ in plateis ponere ⁊ depꝛeca
bant᷑ eum vt vel fimbꝛiã veſtumẽti eius tãgerẽt.
⁊ quotqͥt tangebãt ſalui fiebäat. A Spiritu

aliter Fimbꝛia xpᷣi que eſt pars vltima e indu

menti ſignificat vltimũ vite xpᷣi.i.paſſionem et
moꝛtẽ:quã qui tangit xpᷣianꝰ ſaluus erit.Sed
quomõ debet ⁊ poſſit tangere. Nota ſᷣm noſtꝝ
Richar.ſuꝑ.iij.diſt.xix.art.j.q.j.Anima huma
na vᷣtualiter vel ſpũaliter tangit paſſionẽ chꝛi⸗
ſti per fidem ⁊ dilecionẽ que dilectio cõſiſtit in
obſerusãtia pꝛeceptoꝝ.⁊ talis anima ſalua erit.
Non em̃ ſufficit xpᷣiano ſolũ videre paſſionem
xpᷣi ꝑ intellectũ nec ſolũ audire in ſcriptun pꝛe⸗
dicatis.nec ſolũ odoꝛare ꝑ deuotõis ſimplicis
affecũ in oꝛatiõe.necetiã ſolũ guſtare in ſacra⸗

Mento euchariſtie.Sed requirit᷑ vt tangat cciã

to poſt ciner

per fidẽ ⁊ charitatẽ que aĩazꝭ cõiungit deo.ſ. Jo
hanis.iiij. Qui manet in charitate ĩ deo manert
⁊ deus in eo. Tangamꝰ ergo chariſſimi manu
id eſt opere implẽdo pᷣcepta in charitate ⁊ ſic xt

uli erimꝰ.patet de pᷣdictis in euãgelio. Itaq; de

ipis pᷣceptis adhuctria myſteria decdlarabimꝰ.

Piumi de pᷣceptis tabule pme.

ecũdũ de pᷣceptis tabule ſcoo.
Tertiũ de pᷣceptis additis ex ſerie ſcoture.
Circa pꝛimũ de pꝛeceptis pᷣme tabule Notan⸗
dum ꝙ exquo pꝛe omibus ⁊ pᷣmo debemꝰ? deü
diligere.ſecũdo aũt pꝛoximũ ſub deo ⁊ ſᷣm deũ

minẽ in deũ debite diligendu. ⁊ de hoc dediti
pma tabula tria pᷣcepta pꝛioꝛa.ſed quare eſt ꝙ

quo ad dilectionẽ dei tãtũmodo tria ſunt data

pcepta.nec plura nec paucioꝛa vide ð h̊ in ſcðᷣo
qdrageſimali ſq; de vitijs. pmõe.xliij.ſub lrf̃a A
onoranan ꝙ deus bñdictus vſq; B litterã.
Circa ſcðᷣm de pᷣceptis ſcðᷣe tabule notãdũqꝙ;
deus de pꝛoximi dilectiõe dedit ſeptẽ pᷣ cepta in
ſcdᷣa tabula ad id oꝛdinãtia.Pꝛimum honoꝛa

paotrẽ ⁊ matrẽ. Scom nõ occides. Terciũ non

mechaberis.Quartũ nõ furtũ facies. Quintuʒ
nõ loqueris falſum teſtimoniũ. Sextũ non cõ
cupiſces vxoꝛẽ ꝓximi.Septimũ nõ cõcupiſces
rem pꝛoximi tui.ptʒ Exodi.xx. Sic itaq; in pꝛi
ma tabula ſunt tria pᷣcepta de dei dilectõe ⁊ in

ſcða ſeptẽ de dilectõe pꝛoximi que in toto facũt

decem. que dicunt᷑ pᷣcepta decalogra deca qð ẽ
decem ⁊ logos qð eſt ſermo.quaſi decẽ pᷣcepto⸗
rum legis ſermo. B Sʒ iuxta hec etis põt
queri Quare tiñſmodo decẽ pꝛecepta ſũt tradi⸗
ta in toto ⁊ nõ plura nec paucioꝛa. Rñderurſʒ
Thomã.j.ij.qc.ar.v.⁊ poſt eum Raynenius ?
Anchoñ.in ſũma ſua ꝑte.j.ci.xiiij.declaran.pex
ſilitudinẽ humane cõmunitat deceñ.ſic. Quia
inquit ſicut pᷣcepta legis humance oꝛdinant ho
minẽ᷑ ad cõmunitatẽ bumanã:ita⁊ pꝛecepta le⸗
gis diuine oꝛdinãt hoĩem ad quãdã cõmunita
tem ſub deo. Ad hoc aũt vt homo in aliqua cõ⸗
munitate bene cõmoꝛet᷑ duo requirunt᷑.ſalicet
Pꝛimo vt bene ſe habeat ad eũ qui pꝛeeſt com

munitati tanq; ad caput młtitudinis. Et cum

hoc ſcðᷣo vt bene ſe habeat ad multitudinẽ:ſcilʒ
ad alios cõmunitatis ↄſocios tanqᷓ; ad mẽbꝛa
nam manus male ſtaret in coꝛpꝑe ſi vel capitivł
etis ceteris membꝛis nõ deſeruiret vt deberet.
Sic homo in młtitudine ſi ſe habet ad pꝛinci⸗
pem cõmunitatis bene in his tribus quibo ei
tenet᷑ ſalicet fidelitate.⁊ reuerẽtia ac famulatu.
vtiq; bene ſtat.alioqᷣn ſi vel in vno ſe male ha⸗
beat malũ eſt.ſed quoniã deus caput⁊ pnceps
oĩm eſt.idcirco requirit a nobis pᷣmo fidelitatẽ
in pꝛimo pᷣcepto.ne honoꝛẽ eius alteri tribua⸗
mus.ideo pꝛecipit.nõ adoꝛabis deos alienos
coꝛã me.Scdðᷣo requirit reuerẽtiã ſui nominis.

ideo pᷣepic non aſſumes nomẽ del tuiinvanũ.

ℳ

idcirco deus dedit pᷣmo pᷣcepta que oꝛdinãt ( .

Bermo

1P Tertio requirit famulatũ in ſabbati ſctificatõe pꝛohibitio addit᷑ de omilururie ſpeci. Se⸗
da Secuũdo q̃́ʒ homo bene ſe habet ad multitudi ptimo de ꝓhibitiõe furti. additur ꝓhibitiovſu⸗/
nun nem cõmunitatis in duob videliq Pꝛimo vt re ⁊ fraudis om̃is in vẽditiõe vel emptiõe ⁊ ra-

.

anedi⸗ . non mechaberis.nã mechia nocet invxoꝛe ⁊ in ma garg mt
emdei AQ ꝓp agatõe pꝛolis pꝛoximi. Itẽ poſſet qͥs nocere ſq; de ſuꝑſtitiõibb oibus cauẽdis.
nnitho in rebus.ideo ꝓhibet᷑ Septimo.nõ furtum fa

dat de volẽdo:ideo pᷣcipitur Nono ⁊ decimo pꝛece minũ deũ tuũ adoꝛabis. Match.
unſcho ptis cõcupiſcẽtia vxoꝛis ⁊ reru. — iiij.⁊ in euãgelio hodierno. Cariſſi
ublia )Kura tertiũ de pᷣceptis additis Notandũ mi aduertamus in hodlerno euãgelio quomõ
lnai. ſᷣm Anchoñ.ſior.pᷣma parte ſũ.ti.xiiij.c.iij S.vj dññs ieſus a ſathana temptatꝰfuerit.pmo ð gu
lidi ꝙ bñdictus deus vltra hec pᷣcepta decalogi di⸗ la.ſecundo de głia vana.tertio de auaricia.⁊ ꝙ
chtnin gito dei ðᷣſcripta ĩ tabulis voluit in ſacra ſcöõtu diabolꝰipᷣipmittebat ſe datuꝝ omia bona mũ
horon ra veteris teſtamenti addere aliq̃ que voluit vt di ſi adoꝛaret ipᷣm.xpᷣs aũt dñs dure increpãs
müänon. deferant᷑ populo cõmuni a deo:mediãte doctri dixit eidẽ.vade ſathana.ſcriptũ eſt em̃ ⁊c. patʒ
Ounn; na ⁊ inſtructiõe ſapientũ ſubtilioꝛi eoꝝ cõſide/ Deuto.vj.ca.Sed quare hoc niſi qꝛ hec adoꝛa
nond⸗ ratiõe.⁊ hoc oꝛdinauit deus Pꝛimo ꝓpter con/ tio cedebat in cõtumeliã dei.cũ honoꝛ dei tranſ
gls futationẽ iudeoꝝ male exponetiũ. Scðo ꝓpter ferret᷑ in creaturã.Et qm̃ xpᷣus hmõi tẽptatiõi⸗
un damnationẽ hereticoꝝ male ſentientiũ.Lertio bus nõ cõſenſit. ideo ſequit᷑ in euãgelio ꝙ ãgeli
irn ꝓpter cauendã aſtutiã demonũ ſeducẽtiũ. Hec acceſſer̃t miniſtran.eidẽ. In his oibo docemur
mir Anthonñ. Sed q ſunt illa pᷣcpta addita Rñ/⸗ p̃dictavitia cauere ⁊ pᷣſertim idolatrie ſuꝑſtitio
uti etur ſᷣm Enchon.ibidẽ enumerãdo ſcilʒ ꝙ in nes.quia ad hec tenemur ex ſcripturis ꝓpter qð
“ pmo pᷣcepto vbi ꝓhibet᷑ cultꝰ alienoꝝ deoꝝ p⸗ ⁊ xpᷣs ſcripturas allegat ↄtra dictas tẽptatões
Dü hibet᷑ addẽdo ome illð qð oꝛdiat ad cultũ ido/ diaboli.ſed heu multi xpᷣianoꝝ in his vitijs cõ
mh loꝛũ.ſicut habet᷑ Deutero.xviij.vbi pꝛohibetur ſenciũt diabolo in ꝑnicẽ animaꝝ ſuarũ. Sʒ at
nuß luſtratio filioꝝ aut filiarũ: ⁊ ſciſcttatio ꝑ ario tendite o xpᷣiani.o anime xpᷣi ſanguine a diabo
nn: . los ⁊ obfuatio ſe omnioꝝ⁊ auguria ⁊ cõſultatõ lo redẽpte attẽdite quid dixerit xpᷣs dñs diabo
nigt maleficioꝝ incãtatoꝝ phitonũ ⁊ diuinoꝝ.⁊ ſi Ic lo de hoctemptãti.Uade inquit ſathana. ſic de
u om̃is ſuꝑſtitio ⁊ vana obſuatio phibet᷑. Itẽ bes ⁊ tu repellere talia.⁊cꝛoinð de ſuꝑſtitio
nrio ſcðo pᷣcepto quo expᷣſſe pꝛohibet᷑ periuriũ ſũꝑ⸗ nibus qbuſcunq; ſũmoꝑe vitandis ꝓut adid
en addit᷑ eidẽ pꝛohibitio blaſphemie.Leuit.xiiij. ? obligat nos pᷣceptũ dei pꝛimũ in quo phibetur
ahnet ꝓhibitio falſe doctrine.Deutero.xiij.⁊ irritatio om̃is ſuꝑſtitio:declaremꝰ tria myſteria in hoc
nnc = pᷣcepto quo pᷣcipitur expᷣſſe? ſermone.
n vacare deo.ſuꝑaddi oĩa cerimonialia diuni Seang ðꝛ execrabilis offenſiõis.
Aliu cultus in feſto exerceñ.nunc aũt illis ceſſantib ecũdũ ðꝛ moꝛtalis criminatiõis.
on addit᷑ cultꝰ noui teſtamẽti ſᷣm oꝛdinatiõʒ eccłie Tertiũ ðꝛ modalis diuerſificatiõis.
an in ſacramẽtis ⁊ diuinis officijs ⁊ colẽdis feſtis De his ſub eadẽ foꝛma diuiſiõis vide in q̃dra⸗
hiſch; ſtatutis.vt patet aatagtae,, Zuan geſimali ſcðo.ſ.de vitijs ᷣmone.xliij.
incn pᷣcepto de honoꝛe parentũ ſuꝑaddunt᷑ vniuer⸗
Pn ſa pᷣcepta de obediẽtia facienda pꝛelatis ⁊ reue⸗ Dñica eadẽ pᷣma poſt pꝛãdiũ Sermo.vjſ.de
tenne ſenũ.iuxta illud õ e er o cultu dei in fide pura ⁊ ſpeſe alutis vt pᷣcipit.
M, nam ſenũ ⁊ coꝛã cano cõſurge capite. Itẽ addi⸗ „.
in⸗ tur etiã de beneficẽtia exhibẽda ꝓximis tam in O mi nudenm
h 9 tẽpoꝛali elemoſyna q; in ſpũalibo. Item cura ð d tuum adoꝛabis ⁊ illi ſoli ſeruies.
ebef .ſubaitis ⁊ filijs ⁊c. Quinto pꝛecepto de phi⸗/⸗ D Hec verba xpᷣus dominꝰalle⸗
dn Non oderis fratrẽ tuũ in coꝛde:ſed publice ar/ podierno euãgelio. Matth.iiij.? hoc eſt pꝛine
tbuu gue eum. Et iteꝝ ibidẽ. Nõ ſtabis cotra ſangui piũ fundamẽtale pᷣmi pᷣcepti decalogi ⁊ ↄſeq̃n⸗
lon⸗ nem ꝓximi tui.Et ſimilit ꝓhibetur detractio qᷓ ter ſequẽtiũ.vt dicit Lyra ſuꝑ Deutero.vj.⁊ ᷣm
nins⸗ occidit lingua. Sexto de ꝓhibitiõe mechie· Rayne.in ſum. ſicut in edificio domus ponit᷑
a „ 0° 2

nNulli hoĩ noceat:nec opere nec oꝛe nec coꝛde.Et
ſedo vt debitũ ſpeciale cui debet reddat. Etc q̃n
tum ad hoc debitũ reddendũ pꝛecipit᷑ quarto
pᷣcepto ſq; honoꝛa patrẽ ⁊ matrẽ.q̃ntũ autẽ ad
nocumentũ poſſet quis nocere ꝓximo ſq; vel in
ꝑſona pꝛopꝛia.ideo ꝓhibet᷑. Quinto non occi⸗

des.vel in ꝑſona coniuncta:ideo pᷣcipi Sexto

ies.vel in vᷣbis oꝛis:ideo pᷣapitur Octauo nõ
falſum teſtioniũ dices.vel poſſet qͥs nocere coꝛ

pine ⁊ hmõi. Octauo pcepto de ꝓhibitõe fal

ſi teſtionij.addit᷑ ꝓhibitio falſi iudicij ⁊ oĩs ge⸗

neris mẽdacij ⁊ ſuſurratiõis. UVltimo in no⸗

uo ⁊ decimo pᷣceptis oimvitioꝛũ cõcupiſcẽtia ⁊

cogitatio mala pꝛohibetur. Hec ex Anchoñ.et

ſufficiant.
Dñica pma q̃drageſime ĩ mane Sermo.v.

eſus

d vage ſathana. Scrip̃tũ eſt em̃ do⸗

IJrit ei J

fundamẽtũ. ſicin edificio ſpũali quo homo fit
bonus reqͥri pᷣmo oim fides vera de qua eſt h
pᷣceptũ:in quo pᷣcipit᷑ veri dei vnius cultꝰ.⁊? ve/⸗
neratio oĩm falſoꝝ deoꝛũ cultu exdluſo.⁊ ſic oĩ
ſuꝑſtitõe remota ſicut in pᷣcedẽti ᷣmone patuit
pᷣcipitur nobis in hoc pᷣcepto religiõis ſacre fũ
damẽtũ vt.ſ.vnũ verũ deũ credamꝰ ⁊ illũ colãꝰ
cultu latrie ſibi ſoli deßuiẽdo ⁊ adoꝛãdo.ſʒ qĩ
vt Aug.x.de ciuita.dei.ac doc.ſuꝑ.iij.ſentẽtiaꝰ
dil. ix. Latria que eſt cultꝰ ſoli deo debitꝰin inte

rioꝛibo potiſſime cõſiſtit invirtutib theologic

ſcʒ in fide ſpe⁊ caritate.quia ſicut ðt Rabanus
ſuꝑ Geñ.adoꝛare ẽ deũ qui eſt adoꝛãdus tota
mẽtis intentiõe qrere.⁊ hoc per fidẽ ſpem ⁊ cha
ritatẽ./ſequit᷑ ergo ꝙ in hoc pcepto ſq; dñm deũ
tuũ adoꝛabis ⁊c.pᷣcipitur vera fides ad deum
in ſpe ⁊ charitate.ideoq; de vera fide qua debe⸗
mus deũ colere ⁊ amare ac in ipſo ſperare.tria
ipꝑ ſteria hic declaremꝰ*.
Den de fidei pure adoꝛatõe.
Secũdũ de ſpei firme ſecuratiõe.
Tertiũ de fidei xpᷣiane certificatiẽe.
E QLirca pꝛimũ querit᷑ quare debeat ⁊ obliga
tur homo deũ colere ſolũ vera fidevnica exclu⸗
ſo cultu ⁊ fide oim alioꝝ deoꝝ:⁊ om̃i ſuꝑſtitõe
remota. Ad qo reſpõdet᷑ ſm Thomã.et poſt il⸗
lum ſᷣm Anthoñn.ſlor̃.ꝑte pᷣma ſũme ti.xiiij.ca.
iiij.S.ij. ꝙ ad id płes aſſignant᷑ rõnes iductiue.
ꝛima ex del largitate.
ecũda ex dei dignitate.
Tertia ex pacti fidelitate.
Quarta ex pᷣmij felicitate.
Pꝛima ratio ex dei largitate.quia om̃e bonuʒ
ſiue naturale ſiue tẽpoꝛale ſiue ſpũale nõ aliun
de q; a deo ſolo pᷣncipalit᷑ habemꝰ .j.Cor.iiij.
Quid habes quod nõ accepiſti. Et certũ eſt ꝙ
oiĩa in nihilũ redigerẽtur niſi manꝰ dei oĩpoten
tis ea ſuſtẽtaret.dicit Grego.in moꝛal.Ergo ni
mis ingratꝰ eſt qui deũ nõ colit a quo oia bõa
recepit. Siłis eſt talis filijs iſrael qͥ miraculis
multis oſtẽſis liberati a fuitute egyptiaca ſat
eito poſtea in deſerto coluerũt idola vituloꝛuʒ.
Sic xpᷣiani mali faciũt ingrati quos xpᷣus ſua
aſſione ⁊ moꝛte redemit a diabolo.⁊ tm diabo
um colunt ꝑ ſuꝑſtitiões:cũ diabolus nil boni

fecerit nec faciat illis ſʒ potius toꝛquebit in ifer

no. Pꝛoinð Deutero.xxxij.Nunqͥd nõ ipᷣe ẽ pa⸗
tertuus.qᷓſi diceret.ipᷣe deus eſt q poſſedit ⁊ fe⸗
cit ⁊ creauit te.̊ ⁊c. Secunda ratio ex dei di⸗
gnitate.quia vt dici᷑ Ecci.j.p Unus eſt deꝰ oĩpo
tens rex potẽs ⁊ metuẽdus nimis ⁊c.vñ omia
alia nec quiceꝙ;ᷓ boni nec mali facere poſſunt ho
mini niſi q;tũ deus ꝑmittit.g̊ ⁊c̃. Tertia ra⸗
tio ex pacti fidelitate.quia in baptiſmo quilibʒ
xpᷣianus abrenũciat diabolo ⁊ pompis eius et
oĩbus oꝑibus eius.q̃lia ſũt omia ſuꝑſtitioſa⁊
vitia. obligat q̊ʒ ſe homo chꝛiſtianꝰ ad ſeruan⸗
qum fidẽ ⁊ madata dei.vnð magnũ ſu ppliaũ

demeretur frangẽs ꝓmiſſum. Heb. x. Irritam

quis faciẽs legem moyſi duob aut tribꝰ teſti⸗
bus occidit᷑ ſine vlla miſeratiõe.quãto magis
putandũ eſt deterioꝛa mereri ſupplicia qͥ fi u⸗s
dei cõculcauerit. Quarta ratio ex pᷣmi feic⸗
tate.quia nulla lex ꝓmittit obſeruatoꝛibꝰ ſuis
tam feliciſſimũ pꝛemiũ ſicut pꝛomittit lex xpᷣia
na.Declarat᷑.pꝛimo nanq; iudei credũtventuꝝ
meſſiam ãtichꝛiſtũ in quẽ ſperant pꝛo pꝛemio
expectañ.reſtitutionẽ regni ſui ⁊ terre ꝓmiſſio⸗
nis.⁊ ſic terrenũ pꝛemiũ vel mundiale expectãt
Secũdo ſaraceni ⁊ thurci credũt ⁊ ſperant in
ſuo falſo ꝓpheta machometo pꝛo obſernatione
ſue legis carnalia pᷣmia ſò habituros in futu
ro fluuiũ lactis ⁊ mellis ⁊ vxoꝛes multas ⁊ huj
iuſmodi.⁊ ꝓpter hmõi pꝛemia ſollicite colũt tã
iudei qᷓ; ſaraceni contra hoc pꝛeceptũ deos alie
nos ſtultiſſime. Tertio heretici ac ſciſmatici ꝓ
ſua hereſi öfendẽda vſq; ad moꝛtẽ ſe exponũt.
ſperãtes in illa hereſi poſſe ſaluari ⁊ tamen cer⸗
tum eſt ꝙ pꝛeter vnicã fidẽ verã ⁊ catholicã ſan
cte eccłie romane nõ poteſt eſſe ſalus vt chꝛiſtꝰ
docuit qui Petro aplo daues dedit: ⁊ omnis
etiã ſcriptura clamitat.vnð pꝛo pᷣmio debetur
ignis eternꝰhereticis.Sed xpᷣianis vera fidem
ſeruãtibus pꝛomittit᷑ gra in pᷣſenti:⁊ glłia ꝑpe⸗
tue bcitudinis in futuro:angeloꝝ ſocietas ⁊ oẽ

bonũ in celo.O ergo q;ſtultiſſimi ſunt qͥ fidem

tenent in ſuꝑſtitiõſbus nec pure creduũt in deũ.
qꝛ per hec perdũt pᷣmia beata ⁊ ſetxadũt diabo
lo ⁊ infernali ſupplicio.
Circa ſcðm de ſpei firmatiõe vel ſecuratione
querit᷑. Quomõ quis colens deũ verũ chꝛiſtuʒ
ieſum poſſit eſſe firmꝰ ⁊ ſecurus ꝙ per hmõi fi⸗
dei cultũ indubitãter erit ſaluãdus. Ad quod

reſpondedo nota regulas ſᷣm litteras huiꝰ di⸗

ctiòis fides ꝓut habes ðſcriptas ꝑte pᷣma Po
merij de tꝑe ſᷣmone.xxx.U.x.
CLirca tertiũ de fidei chꝛiſtiane certificatione
p teſtimonia infallibilia. vide de hoc parte ſcõa
Pomerij de tẽpoꝛe.ſᷣmone.lxxviij.ar.iij.ꝑ totũ
Item ſi placet de fide plura alia pᷣdicarevł de

ſpe vide recolligẽdo ex tabulis eiuſdẽ pomerij.

ſz quia ego pꝛonũc intẽdo de alijs ᷣmones fa⸗
cere.g̊ pertrãſeo.

Feria ſcðᷣa poſt dñicã pꝛimã Sermo.vij.de
regulis pᷣceptoꝝ gnalibus ⁊ implicire cõtẽtis.
4

Enite benech/

vV cti patris mei poſſidete paratũ vo
bis regnũ Matth.xxv.⁊ in euãge
lio hodierno. Saluatoꝛ noſter do
minꝰ ieſus in hoc euãgelio docet ð futuro iudi
cio terribili.quomõ om̃s impios pctõꝛes qͥ pᷣ⸗
cepta dei non ſeruãt:nec miſicoꝛdie opera ꝓxi⸗
mis impẽdunt maledicet ⁊ eterno igni inferna
li tradet cruciãdos.bonos verg ⁊ miſericoꝛdie

„

—

*

— – —

-
S
—..

lo⸗

☛
—

gn

4

tti
dle⸗

e

9
D
.
◻
ı
9
—
„
△
1„.0
d
„

Bermo

opa exerceñ. bñdicet ⁊ ad regnũ celeſte inuita’

bit ⁊ introducet.Sʒvnð ipᷣi mali demerebunt᷑
maledictionem perpetuã niſi ex malis oꝑibus
⁊pceptoꝝ dei pᷣſerti trãſgreſſione.nã certũ eſt ꝙ;
ipa oꝑa misicoꝛdie nõ ſufficiunt homini ad ſa
lutẽ niſi obſeruet pᷣcepta diuina.vñ Pð dicit.
Maledicti qui dedlinant a mandatis tuis ⁊c̃.
Deniq; vnð iuſti homines merẽtur a xpᷣo bene

dictionẽ illã perpetuã niſi ex pᷣceptoꝝ oiĩm ob⸗
ſeruãtia.ideo idẽ PS.dicit.Btũs vir qui timet

dominũ:in mãdatis eius volet nimis.Genera
tio reccoꝝ bñdicetur.⁊ infra. In mẽoꝛia eterna
erit iuſtus:ab auditiõe mala nõ timebit.i.a ſen

ftia maledictiõis que audiet᷑ in iudicio. Pꝛo⸗

indetunc xpᷣus dominꝰ inuitãdo bonos dicet
pᷣdida verba. Uenite bñdicti patris mei poſſi⸗
dete regnũ ſq; quod meruiſtis per obſeruãtiaʒ

pᷣceptoꝛum ⁊ opera mipᷣicoꝛdie.patʒ in euange

lio.Exquo aũtvt cepimus in pᷣcedẽtibus pꝛedi

care ð pceptis diuinis decalogi:reſtant adbuc

in generali tria myſteria declaran ſᷣm regulas
illoꝛum.
SBag de cõueniẽti oꝛdinatiõe.
Secuũdũ de differẽti ꝓpoſitiõe.
Tertiũ de virtuali implicatiõe.
F Lirca pꝛimũ querit᷑ Utrũ pᷣcepta decalogi
conueniẽti oꝛdine tradita ſunt vt ſciamꝰ ratõeʒ
quare ſò pꝛo pᷣmo pᷣcepto oim ponitur pᷣceptũ
hoc de cultu vniꝰ dei ⁊ remotione cultus alioꝝ

deoꝛũ.⁊ quare ꝓ ſcðo ponitur de reuerẽtia no⸗

minis dei.⁊ ſic conſequẽter. Ad hãc queſtionẽ

reſpondẽdo ex Raynerio in ſũma ſua.⁊ Richᷣ.

in.iij.diſ.ix. Thomaſq; pᷣma.ij.q.joo.ar.vj.eæli⸗
cimus aliquas regulas ſiue vitates. Pꝛima
regula de oꝛdinis equitate ꝙ pcepta pꝛime ta⸗
bule que ſunt de dei dilectõe pᷣponuntur recto

oꝛdine pᷣceptig tabule ſcðᷣe. Ratio ẽ m Rich.

ſupꝛa ſqʒ in.iij.di.ix.vbi querit vtrũ latna ſit no
bilioꝛ inter alias vtutes.quia cũ om̃ia pᷣcepta
etiã de pꝛoximoꝝ dilectiõe finaliter in deũ oꝛdi
nent hominẽvt ſq; deus diligat᷑ ⁊ eius volũtas
impleat᷑.ergo pꝛimo oĩm de ipᷣo deo diligendo
tanq; de nobiliſſimo fine debuerũt pᷣcepta tra⸗
di.nam finis melioꝛ eſt oꝛdinatis in finẽ.ij.tho
picoꝝ. Secũda regula de impletõis ſalubꝛi
tate videlʒ ꝙ nõ ſufficit hominiꝓ ſalute mãda
ta decalogi impl ere ſine gr̃a ⁊ charitate. Ratio
ſᷣm Bonaueñn.⁊ Thomãa.ac concoꝛdit᷑ Scoti⸗
ſtas ſuꝑ.ij.di.xxviij.⁊ ẽt ſr.iij.di.xxxvj.⁊.xxxvij
quia deus in pᷣcipiẽdo vult ⁊ intẽdit ꝙ homo
ipa pᷣcepta ex charitate impleat ac in gra vt vitã
eternã mereatur. Unõð ſi homo implet mãdata
q̃ntũ ad genus operis vel eſſentis lic; non pec⸗
cet pctõ obmiſſiõis:tamẽ nõ meret᷑ vitã eternã
niſi impleat in gra.quia vt Augꝰlib.de libe.ar.
dicit. Sine gratia nec infantes nec etate gran⸗
des ſaluari poſſũt.Exemplũ de iudeis quoꝛuʒ
æliqui implẽt aliqua pᷣcepta.ſimilit᷑ de inſideli⸗

VI

bus qui carẽt gratia.ergo nõ ſaluant᷑. Tertia
regula de traſgreſſiõis p grauitate in pᷣcepꝭ pi
me tabule reſpectu ſcðᷣe ſq; ꝙ trãſgreſſio contra

pcepta pᷣmetabule grauioꝛ eſt ceteris paribus
q́ᷓ; cõtra pᷣcepta ſcõᷣe tabule. Ratio quia ülla oꝛs
dinsot immediate in deũ quẽ ſicut regẽ in ꝓpꝛia
ꝑſona offendere grauiꝰeſt qᷓ; ledere in ſubditis
nam inſtit᷑.de iniurijs.S.atrox.⁊ extra de ſentẽ⸗

tia excõ.ca.cum illoꝝ.tato offenſa ⁊ iniuria gra

uioꝛ quãto ꝑſona que offẽdit᷑ eſt dignioꝛ.̊ ⁊c.
Ex regula ſequit ꝙ idolatria ⁊ blaſphemia ſi⸗
milit᷑ ⁊ periuriũ grauiꝰ pctm̃ eſt qᷓ; adulteriuʒ:

vel aliqua ſpẽs luxurie.patet ꝑ Richar.ſuꝑ.iij.

diſl.xxxix.arxt.iiij.q.ij.Et ibidẽ di.xxxiij.ar.v.q.v.
excipit pctĩ luxune ↄtra naturo.quia hoc vide
tur peius etiã homicidio ſᷣm Rich.ibidẽ.Sed
di. Nunqͥd ergo ꝑiuriũ grauiꝰ pctm̃ eſt.qᷓ; ho⸗
micidiũ. Rñdetur ſᷣm Geortotliſt uꝑ.iij.li.diſ.

xxrxix.ꝙ aliqui dicũt ſimpłr ꝙ periuriũ grauiꝰ

eſt ratiõe eadẽ dicta.Sed alij cum Richᷣ.bomi
cidiũ dicũt foꝛe maius ꝓpterea qꝛ in bomicidio
eſt maioꝛ libido ⁊ malicia ſq peccãdi.nec boc ẽ
contra dictã regulã.quia in ea addit᷑ ceter pa⸗
ribus.in iſtis aũt non ſunt paria cetera ſq libi
do malicia odiũ ac contẽptus.nam ſi periuriũ
fieret mere ex odio dei.homicidiũ autẽ ex odio

pꝛoximi.tũc periuriũ grauiꝰeſſet etiã ſᷣm Rich̊.

ſuper.iij.libꝛo.di.xxxix.arti.iiij.q.j.
Quarta regula de culpeĩ ſingulis põderoſita
te videliq; ꝙ in ſingulis pꝛeceptis culpa offen

ſionis pᷣcepti pꝛioꝛis grauioꝛis eſt põderis.pa

ribus cetis.qᷓ; offenſa pᷣcepti poſterioꝛis.Decla
ratur ex Raynerio ſupᷣ ſᷣm Zho.pᷣmo ð pᷣcepiꝭ

pꝛime tabule que oꝛdinãt hominẽ imediate ad
deum. nam ibiillud pᷣceptũ pᷣmo ponit᷑ cuius

trãſgreſſio magis eſt cõtraria tam ipᷣi fini.id ẽ:
deo.q; etiã ratiõi.pꝛoptea trãſgreſſio huiꝰ pᷣmi
pᷣcepti pꝛe oibus grauis eſt.Exemplũ ponit᷑ ſi⸗
cut em̃ in exercitu qui oꝛdinat᷑ ad ducẽ vł regẽ

ſicut ad finẽ miles tenet᷑ regi vel duci fidelitatẽ.
deinde ꝙ ipᷣm reuereat᷑. Zertio ꝙ famulet᷑ vel
obſequat᷑ eidẽ. Maius aũt pctm̃ eſt pꝛimũ ſcʒ

infidelitas:ſq cũ miles infidelit᷑ agẽs cũ hoſte
pactũ habeat:qᷓ; ſi aliquã duci irreuerẽtiã exhi
beat Et etiã hoc ſcõᷣm maiꝰpeccatũ eſt qᷓ; tertiũ
ſq; ꝙ in aliquo obſequio ducis deficiẽs iuenia
tur.ſic a ſimili quia magis ẽ contrariũ ratiõi ꝙ;

homo circa finẽ ſq; deũ per infidelitate; peccet.

ideoq; tanqᷓ; grauiſſimũ pꝛimo pᷣcepto ꝓhibet᷑

⁊ ſcðo ſcdᷣm ⁊ tertio tertiũ.hec Tho. Item nota
ꝙ; hmòi grauitas pcõꝝ pᷣponderãda intelligi
debet in iudicio dei.qꝛ ſepe aliter iudicat᷑ in iu⸗

dicio humano vt ptʒ ex Rich̊.ſuꝑ.iij.di.xxxiij.
arti.v.q.v.Declarat᷑ ſcðᷣo de pᷣceptis ſcðᷣe tabule

q̃ hominẽ oꝛdinãt ad pꝛoximũ.quia illð pem̃

ẽ grauiꝰ qð mag ratiõi repugnat.⁊ hoc duplłx
pot cõſiderari. Pꝛimo qð magis repugnat ex

Nte debiti.qꝛ magis peccat hõ ſinõ ſeruat oꝛdi/
„ 5

3

rl
M

Feria rertia poſt dominicã pꝛimã

nẽ debitũ ad ꝑſonas quib magis eſt debitoꝛ
puta ad parẽtes quibopꝛe alijs tenet᷑ideo inter
pcepta oꝛdinãtia hoĩezꝭ ad pꝛoximũ pꝛimo po⸗

nitur pᷣceptũ de honoꝛe parentũ. Secũdo põt

cõſiderari grauitas pcti ex hoc ꝙ magis repu/

gnat ratiõi ex parte nocumẽti.⁊ ſic grauiꝰpecca
tum eſt peccare vel nocere oꝑe q; oꝛevel coꝛde.⁊
inter pctã operis grauiꝰ eſt homicidiũ ꝑ quod
pꝛiuat᷑vita qᷓ; adulteriũ.⁊ adulteriũ q; funum
exterioꝝ reꝝ.⁊ vltimo ponit᷑ peccatũ coꝛdis qð
⁊ ſi ſit pꝛius alijs in execuciõe: tamẽ eſt minus
graue in leſione.ideo hoc poſteriꝰ cadit in ratõe
pcepti. Hec Thomas.⁊ ſic patet.O ̊ puari ca
toꝛes redite ad coꝛ ne pereatis.
H cCLirca ſcõm de differeti poſitiõe.quia pꝛe

cepta queds ꝓonũtur affirmatiue:quedã autẽ

negatiue. Unõ ſᷣm Rayneriũ.ſupᷣ.⁊ cõmuniter
dogoꝛ es. pᷣceptũ diffini ſic. Pꝛeceptũ eſt iuſſio
vel imperiũ facẽdi aliquidvel nõ faciẽdi.Et ſic
diffinit Elera. ales.iij.pte ſũme.q.xxv.ſed q̃re
volnit deus ꝑ affirmatione ⁊ negatio nẽ ſcilicet
imniugendo affirmatiue ⁊ pꝛohibendo ꝓponere.
Rario pᷣcipua ponit᷑ ſupᷣ ʒ Rayneriũ talis.qꝛ
ſicut traſgreſſoꝛ pꝛeceptoꝛũ demeret᷑ penã eo ꝙ
peccat moꝛtalit.ita obſeruatoꝛ meretur vitam
eternã.ſed vira eterna datur non ſolũ pꝛo bono
opꝑe facẽdo ad quod obligãt affirmatiua pꝛece

pra:ſed etis ꝓ abſtinendo a malo ad quod obli

gant pᷣcepta negatiua. Unde circa hoc notemꝰ

adhuc regulas pceptoꝛũ tres. Pꝛima regla

de pluralitate negatiõis ſq ꝙ plura pᷣcepta ſũt

in decalogo/ ꝓpoſita negatiue q; affirmatiue.nã
tm modo duo ꝓponũtur affirmatiue ſcq; ſabba
ca ſanctifices.⁊ honoꝛa patrẽ ⁊c̃. alia omia ne⸗

gatiue ꝓponunt᷑. Ratio regule quia plures in⸗
clinatur ad malũ q́; ad bonum.ergovt retrabã

tur homines a malo plus extendit᷑ pꝛohibicio

vel negatio.voluit aũt deus illa duo affirmati
ue ꝓponere ad docendũ ꝙ deo ⁊ parẽtibus nõ
poſſumus equiualentẽ honoꝛẽ redderevt dicit

cciã.viij. ethicoꝛ. J Secũda regula de pꝛe/
ceptis affirmatiuis ſᷣm Alexan.ſupᷣ.concoꝛdit᷑

Scotus ꝙ pꝛecepta affirmatina obligãt homi
nẽ ſemꝑ:ſed non ad ſemꝑ.hoc eſt dicere ꝙ obli
Sa nt in omni tepoꝛe ſed non ad omne tempus
ſine intermiſſiõe.verbi gratia.honoꝛare paren⸗

tes teneoꝛ ſemꝑ ex p cepto dei affirmatiuo. ſed

non teneoꝛ ad ſemꝑ quia nõ eſt poſſibile necex
pedies.nec neceſſe omi tẽp oꝛe ſine intermiſſiõe
honoꝛare.ſʒ tmmodo cum tepus requirit ⁊ ne⸗
ceſſitas parentũ ac poſſibilitas ex parte mea. ſi
militer ẽ de ſanctificatiõe ſabbati. Tertia re⸗
gula de negatiuis ſᷣm Alexan.ſupᷣ.⁊ concoꝛdit᷑
doctoꝛes ꝙ pcepta negatiua plus obligant q;
affirmatiua.quia obligãt ſemꝑ⁊ ad ſemꝑ.ſicut

Exẽpli gratia.nõ adoꝛabis deos alienos.⁊ illo.

non mechaberis obligant ſemꝑ ⁊ ad om̃e tepꝰ

ſq; vt nuũq; ⁊ nullo tpe foctale.

R Lirca tertium inquirendũ eſt qualia pꝛe⸗

cepta implicite ⁊ virtualiter continentur in hoc
pᷣcepto.id em̃ ſcire vtile eſt: vt diſcatis qualiter

confitẽdum ſit. Ad quod nota ſᷣm doctoꝛes re⸗

colligẽdo ꝙ in hoc pꝛecepto pꝛimo implicitoꝛ
virtualit᷑ pꝛecipiutur aliqua duplict᷑. Pꝛimo
qᷓdã pꝛohibitoꝛie ſeu negatiue.Secũdo quedã
affirmatiue ⁊ ð eoꝛum offenſa confitedum eſt.
Pꝛimo nanq; pꝛohibẽtur omnes pacciões de
monũ⁊ omnes ſuꝑſtitioſe obſeruãtie de quib⸗
ſupꝛa ſermõe.v.vide. Secũdo pꝛohibetur oẽs
erroꝛes ⁊ ſecte contra fidem ⁊ bonos moꝛes.
Tertio ſᷣm cancellariũ pariſien.tractatu decem

um⁊ pᷣcepta cum hic pᷣdpiat᷑ humilis ſubiectio
⁊ cultus dei.Quarto pꝛohibet᷑ omis peruerſa
appᷣciatio.⁊ nimius amoꝛ creature.nam Hie⸗
ronymꝰ ait. Quod qͥs plus amat ⁊ venerat᷑ qᷓ;
deũ:hoc illi deus eſt.puta ſuperbo honoꝛ⁊ glo
ria:auaro diuitie:guloſo vẽter deus eſt. Phil.
iij.capło.⁊ luxurioſo carnalitas:iracundo vin
dicta ⁊c̃.⁊ ſic eſt in talibo ſpiritualis idolatria.
Secũdo demandatur in hoc pꝛimo pᷣcepto ali
qua affirmatiue. Pꝛimũ eſt lud pꝛeceptum.

Dominũ deũ tuuʒ adoꝛabis ⁊c.ſq in fide vera
ſpe ? caritate.Secũ dũ eſt illud.Diliges domi⸗
num deũ tuũ ex toto coꝛde tuo ⁊c. Lertium ꝙ

pᷣcepta legis nature tanqᷓ; a deo indita obligat
quęelibet.nam ſᷣm Alexãdrũ de ales vbi ſupꝛa.
Lex naturalis que eſt inſita cõſcietie ſeq; cniuſli
bet homis continet᷑ implicite in decalogo.vnð
facere contra cõſciẽtiã peccatũ eſt ⁊ conficedum
ſiue de bono faciendo ſiue de malo vitando.

Quartũ ꝙ om̃ia pᷣcepta dei ſũt impleda neceſ⸗

ſario ex charitate. Ulcimũ ꝙ voluntati diuine
debemꝰ cõfoꝛmare volicate no ſtra vt tenemur
CLConſequẽter infra agemus de aliq bus pꝛedi⸗
ctis vtvidebimꝰ expedire. Hec itaq; nota o ho⸗
moir ſm bec diſce cõfiteri de pꝛimo pᷣcepto de⸗
calogi.

Feria tertia poſt dñicã pꝛimã Sermo octa⸗
uus de naturali lege ↄſcietie que etiã implicite
cõtinet᷑ in pᷣmo pᷣcepto. .
Eiictis illis ſci/
r licet iudeis:abijt foꝛas in bethaniã
ibiq; manſit. Matthᷣ.xxj.⁊ in euan
gelio hodierno. Dominꝰ ieſus verbis ⁊ factis
docet nos ſaluari.namvt dicit᷑ in hoc eusgelio
aſcendẽs in hieruſalẽ eiecit de tẽplo vendẽtes ⁊

emẽtes qui mala conſciẽtia ſacerdotũ auaroꝝ e

induxerat populũ talia exercere in tẽplo queta
men illicita erat fieri inibi.pꝛoptea xpᷣs domi⸗
nus redarguit illos ex ſcriptura di. Scriptuʒ
eſt ſc Eſaie.lvj. Domus mea domꝰ oꝛationis
vocabicur.vos auteʒ ⁊c̃.Et in hoc docemur ꝙ
homo dum errat in cõſciẽtia debet ſuã ↄſcẽtiã

pceptoꝛum pꝛohibet᷑ ſuꝑbia.quia ubicca . . 1

1

. .

W — —

— — ☛ 2 —-——Uð —

2

S
—

7
li

16 ⁸

rectificare ꝑ ſcripturã ſacrax.⁊ ſic euadet erroꝛẽ.
Deniq; ſubdit euãgeliũ ꝙ ſacerdotes iudeoꝛũ
⁊ ſcribe obſtinati ĩ malicia redarguebant xpᷣm.
qͥ tñ ex ſcriptura ↄuicit ⁊ cõfutauit illos.⁊ reli⸗
tis ilł abijt foꝛas ⁊c̃. Spũalr xpᷣs ꝑ hec faca
docet rectiſicare ↄſaẽtiã in obediẽdo pᷣceptis.⁊
ꝙ qͥ h̊ nolũt illos relinquet i ſua malicia obſti
natos ꝑire:⁊ abiẽs manet libenter in ↄſcia bo⸗
na.nã bechania ſᷣʒ NHiero.ð ĩterpᷣta.no.hebꝛai.
interpᷣtat᷑ domꝰobediẽtie ⁊ domus gratificata
dño.iõ ſignificat ↄſciẽtiã rectã hois obedientẽ
deo ⁊ in charitate ac gfa dei exiſtẽtẽ. vt em̃ dicit
Berñ.de ↄſcia. Bona ↄſciẽtia templũ ẽ dei ha⸗

bitaculũ xpᷣi gratiſſimũ. In huiꝰmyſteriũ xps

manſit ĩ bethania.ptʒz ĩ euãgelio.itaq; exq̃ obli
gat nos ſub pᷣcepto pᷣmo implicie lexaſcieẽtie ð
ipſa tria myſteria in hoc ſermone decdlaremus.
Pꝛimũ de cõſcientie o bligatione.
Scõm de conſcientie diſcretione.
Tercium de cõſcientie reccificatione.
De pᷣmo articulo vide q̃ntũ expedit ex multis
tractatib de b̊ ꝑte pᷣma ſᷣmonũ pomerij de tꝑe
ſᷣmone.xj.ſub lr̃a..vſq;.H. De ſcðo arti.vide
ibidẽ ſᷣmone.xij.L.vſq;. P.De tercio ibidẽ ſub
ſequẽter ſub En uofe placet ſaltẽ applicã⸗
do.Exemplũ in fine illiꝰſermonis poſitum.

Feria.iiij. dñice pᷣme. Sermo.ix.de volunta
tis noſtre confoꝛmatione ad diuinam.

.. Wicungz
q int volũtatẽ pꝛis mei ꝗ in celis eſt.
ipe meꝰ frater eſt Matth. xij.⁊ in
euangelio hodierno.Saluatoꝛ noſter in vbis
iſtis oſtendit quantũ amet obſeruantes pꝛe⸗
cepta dei ⁊ ſic faciẽtes voluntatẽ eius.ꝙ.ſ.eos
amar ſicut fratres ⁊ ſoꝛoꝛes ⁊ qð maius eſt ſiẽ
matrẽ virginẽ mariaʒ ꝑ aliqualẽ ſimilitudinẽ.

Deniq; in pꝛecedenti paſſu euangelij oſtendit

redarguendos danandoſq; ⁊ dyabolis ſubij⸗
ciendoſo ẽs qui nolunt facere voluntatẽ dei in
pꝛeceptis.⁊ quia in pꝛecepto pᷣmo decalogi im
plicite pꝛecipit᷑ cõfoꝛmatio diuine voluntatis
vt dictum eſt fᷣmone.vij.idcirco de voluntatis
diuine cõfoꝛmatione fienda in no bis ⁊ debita
hoc ſermone tria myſteria declarabimus.
Pꝛimũ de voluntatis diuine cognitione.
Scõm de voluntatis noſtre confoꝛmatiõe.
Terciũ de cõfoꝛmatiõis fiende induccione.

De his articulis ſub eadem foꝛma vide quãtũ

tibi placer per ſingulos articulos pꝛoſequi in
parte eſtiuali pomerij ſermone.xviij.vbi tracta
tur de hoc pertotum.

Fena quinta poſt dominicam pꝛimã. Ser⸗
mo.x.de adoꝛatione debita deo ⁊ imaginibus
ac ſanctis ⁊ modis eius ⁊ cõmendatione.

fece

. IX. et. X.
Tilla

adiuua me Warch. xv. ⁊ in euan
gelio hodierno.ſicut expõit Lyra.
hec mulier chananea adoꝛauit dñm ieſum ad⸗
oꝛatiõe latrie.quia credidit ipᷣm eſſeverũ deum
cui ſoli debet᷑ latria:⁊ hoc fuit magnũ ⁊ miruzʒ
in tali muliere pagana:ideo ꝓpter eius fidẽ ve/
ram meruit ſanationẽ ſue filie a demonio vexã
te illã.ideo chꝛiſtꝰ dominꝰ cũ non ſtatim eiꝰ pe
titionẽ exaudiuit voluit vt clareſcat eius fides

⁊ deuotio feruẽs qua non deſtitit petere vſq; qᷓ
dominꝰ pꝛo ſua humili ſupplicatiõe ⁊ magna

fide beneficium pᷣſtaret.?⁊ cõmẽdañ.eam dixit.
O mulier magna ẽ fides tua fiat tibi ſicut vis.
In quiba⁊ nos docemur ꝙ chꝛiſtũ adoꝛemus
vt verũ deum ꝓ ſalute noſtra humilit᷑ ⁊ in fide
magna ac ſpe ꝑſeuerater ⁊ ſic o btinebimus.
LErquo aũt adoꝛatio pᷣcipit᷑ in hoc pᷣcepto
Dñm deũ tuũ adoꝛabis.⁊ hoc pᷣceptũ ĩduſiue
demandat᷑ in pᷣmo pcepto decalogi vt pᷣdictũ ẽ
idcirco de ipᷣa adoꝛatiõe tria myſteria declara⸗
bimꝰ in hoc ſermone.
S.ri de q̃litate diſtinctiõis.
Sechdũ de varietateveneratiõis.
Tertiũ de cõmẽdabilitate talis deuotiõis.
Circa pꝛimũ querit᷑ Qualiter habet diſtin⸗
gui adoꝛatio. Ad quod nota ſᷣm Scotũ Bo⸗
nauẽ. Richar. Thomã Aureolũ ⁊ Alexan.⁊ cõ
munit᷑ om̃s cheologos ⁊ doct.ſuꝑ.iij.li.ſenten
tiaꝝ dil.ix.recolligẽdo.vt etiã habet᷑ in ſũ. Ray.
ꝙ adoꝛatio eſt triplex.
Srin ðꝛ adoꝛatio lattie.
ecũda ðꝛ adoꝛatio dulie.
Tertia ðꝛ adoꝛatio hyꝑdulie.
Pꝛima adoꝛatio ſcilʒ latrie eſt quidã honoꝛ
vłcultus qui ſoli deo debet᷑.ita em̃ diffinitur:
⁊ hoctriplici ratiõe.Pꝛimo in recognitionẽ be
neficij creatiõis.Scðo in recognitionẽ cõſerua
ciõis.Tertio in recognitionẽ ſupꝛemi dominij
» poteſtatis ſcʒ infinite reſpectu omnis creatu⸗
re.Unõð ſicut nec dei ſubſtantia vel natura.nec
creatio nec conſeruatio in eſſe poteſt comunica
ri alicui creature.ſic nec adoꝛatio latrie poteſt li
caite impẽdi creature. % Scd in quo cul⸗/
tu conſiſtit ſpecialit latria: Rñdeturſᷣm Sco⸗
tiſtas ⁊ Thom̃.concoꝛdit᷑ ꝙ ſacrificij oblatio
eſt adoꝛatio latrie. Sʒ nota ꝙ ſacrificium ẽtri⸗
plex. Pꝛimũ bone oꝑationis.⁊ hoc fit ⁊ eſt in
om̃i virtute.ſ.humilitate obediẽtia.⁊c. Scom
ſacrificiũ eſt oꝛatiois.⁊ hoc fit deo ⁊ eſt in virtu
tibus theologicis ſcʒ fide ſpe ⁊ caritate. Lertiũ
eſt ſacrificiũ immolatõis:⁊ iſtud ẽ ſpecialiꝰ la⸗
trie.hoc eti in ſũ.Angeł.Unð latria ᷣm Aug.
de ciuitate dei.⁊ doct.ſupᷣ.accipit᷑ etiã ꝓ theuſe⸗

bia.i. p diuino cultu. ⁊ ſic reſpicit culcũ dei in⸗
terioꝛẽ potiſſime qui pertinet ꝗpꝛie ad virtuteꝰ
eEePom de. .

venit et

aà dagdoꝛauit euz ſq; ieſum dicẽs. Dne

☛

Feria.v ꝓoſt dominicã.1.

cheologicas qͥb ſolꝰdeus colit᷑. Scða adoꝛa⸗
tio ſcʒ dulie.eſt quidã honoꝛ vel cultꝰ qui crea⸗
ture debet᷑ cõiter.et hoc debet᷑ rone alicuiꝰ ma⸗

gne vel pꝛecipue dignitatis quã creatura talis

ꝑticipat a deo.vᷣbi gra.dignitas dñij ꝑ poten⸗

tiaz data eſt a deo p tis. dignitas ſapie docco⸗
ribi.dignitas bonitatis ſanctis hoibo ⁊ beatis

angelis. ideo debet᷑ eis dulia. Tercia adoꝛa⸗
tio.ſ.hiꝑdulie ðꝛ ab hiper in greco qð ſonat ſu
per:⁊ dulia q̃ſi dignioꝛ dulia vł ſuꝑioꝛ que de
bet᷑ creature pcellenti rõne ſingularis autẽtice

a deo date puta btẽ virgini Marie ⁊ cruci xpᷣi:

vt in fequentibus patebit. “
NECirca ſcm de varietate adoꝛatiõis vel

veneratiõis impẽdende vł exhbibẽde inqrendũ
reſtat Cui et q̃liter adoꝛatio impẽdẽda ẽ.qꝛ nõ

vna ⁊ eadẽ veneratiõe adoꝛamꝰ vns creaturs qᷓ
ſupᷣdictos

aliã. Jõq; nota m Rayneriũ poſt
recolligẽdo doctoꝛes.Octo ſunt pᷣcipua que ſa

–—

lubꝛit᷑ a xpᷣiãis venerãt᷑:tñ vario mõ vẽeratõis

Peen⸗ deus vel maieſtas eſſentie diuine.
cdᷣo trinitas ꝑſone in diuinitate.

Tercio xpᷣs in quo ſunt due natur.

Quarto humanitas xpui.caro ⁊ anima dei
tati vnite. ”l
Quinto imago xpᷣi ꝓ ipᷣꝰ repᷣſentatione.
Serxto crux xpi ꝑfula xpᷣi ſanguine.
Septio btã vᷣgo maria ꝓ matna dignitate.
ODctauo ſancoꝛum reliquie.

*

Pꝛimo deꝰ adoꝛat᷑ adoꝛatiõe latrie vt pꝛedictũ
eſt. Sco trinitas que eadẽ adoꝛatione.ſ.la⸗

trie eſt adoꝛãda. Uñ pater filiꝰ⁊ ſpũſſanaꝰeq̃ 7
liter quelibet ꝑſonarũ adoꝛat᷑.qꝛ in eis eſt vna
cauſa honoꝛis.ſ.vna eſſentia diuina ⁊ vna ma

ieſtas ⁊ equalitas ⁊ coequalis bonitas.⁊ quia/
babẽtur. Sexto adoꝛat᷑ crux chꝛiſti ſpecialiꝰ
pꝛe alijs inſtrumẽtis paſſionis.qꝛ magis ẽ me
moꝛiale ſignũ crucifixi. Sed quomõ. ota f̃ʒ

ſunt vnicus creatoꝛ oĩium creaturaru.ergo ⁊c̃.

Zercio xpᷣs in duabo naturis.ſ.deitatis ⁊ hũa
nitatis adoꝛat᷑ vnica tm̃ adoꝛatõc ex parte ipᷣiꝰ

chꝛiſti qui adoꝛat᷑:qꝛ in duabꝰ naturis eſt vna
pſona.Exemplũ.ſi in vno bomine ſint plures
excellentie. viq; pᷣlatio ſcentia ⁊virtus ſiue pꝛo

bitas que ſunt cauſe honoꝛatiõis.in eodẽ hoĩie

licet ſint plures cauſe bonoꝛis.rñ ex ꝑte bono⸗
rati.ſ.hois qui honoꝛat᷑ exbibet᷑ eidẽ vnus ho/⸗
noꝛ quo honoꝛat᷑ tam ꝓpter pꝛelatiõeʒ q; ꝓPter

ſceientiã ⁊ virtutem. Sic in chnſto cum ſit vna

ꝑſona vna veneratiõe adoꝛat᷑ latrie.licet ſint in
eo plures cauſe bmõi.vicʒ bonoꝰꝝ
manitas rpᷣi adoꝛat᷑.ſed quõ hoc cuʒ ipᷣa nõ ſit
deitas. Notandũ ſᷣm pᷣdictos doctoꝛes ꝙ ipᷣa

. „ — * .

humanitas cbꝛiſti ſi còſiderat᷑ vt cõiuncta dei⸗/

tati inſeparabiliter ſic adoꝛari debet adoꝛatiõe
latrie.Unde Damaſce.iij.ſententiaꝝ ait. Ado⸗
ratur caro chꝛiſti cum incarnato deo verbo nõ
ꝓpter ſeipſam ſed ꝓpter vnitam ei deitateʒ. Si⸗
cut exempli gratia veſtis regis veneratur /ꝓpter
D ui eam induit ⁊ nõ ꝓpter veſtem ꝓpꝛie.

lergo bumanitas chꝛiſti conſiderat᷑ vt in ſej adoꝛatõe

Quarto hbu

ipᷣa ꝓut eſt creatura ſola qᷓ poſſet abſoluta po⸗
tetia ſeꝑari a deicate ſʒ nũq; ſeparat᷑ tũc byꝑdu⸗
lia adoꝛaret᷑.qꝛ pꝛe oibus creaturis eſt veners⸗
da etiã in ſeipa. Quinto imago xpᷣi adoꝛa⸗
Sed quõ Nota ꝙ cõſiderãdo eam pꝛout eſt q
dam res.puta lignũ ſculptũ vel pictũ.ſic nulla
adoꝛatõe ẽ adoꝛada.quia reuerẽetia nõ debetur
niſi rationali creature in pᷣmiũ virtutis.cuiꝰ ca
pax eſſe nõ poteſt creatura irrationalis. Sʒ cõ
ſiderãdo imaginẽ vt ẽ imago xpᷣm repᷣſentans.
⁊ tũc cum idẽ ſit motꝰ in imaginẽ ⁊ in rem cuiꝰ
eſt imago:ſequit᷑ ꝙ ſicut xpᷣs adoꝛat᷑ adoꝛatõe
latrie:ita ⁊ eius imago.quia vnꝰ honoꝛ debet᷑
imagini imaginato. Unð Damaſcenꝰ lib.iij.
ca.viij. dicit. Honoꝛ imaginis ꝓuenit ad ꝓtho

tcypũ.i.imaginatũ.De hoc patʒ de cõſe. dl. lij. ve

nerabiles. O Sʒ di . cuz ſcriptũ ſit Exo.xx.
Nõ facies tibi imaginẽ neqʒ adoꝛabis.⁊c. qua
re ergo eccłia cõtra hanc ꝓhibitionẽ honorat eã
Reſpondet᷑ ᷣm docto.pᷣdictos ꝙ ante incarna
tionẽ chꝛiſti cũ deus eſſʒ incoꝛpoꝛeꝰ.ſ.in veti le⸗

gepbibitũ fuerit imaginẽ fieri ⁊ colere:co ꝙ ho

mines pꝛoni erant ad idolatriã.ſʒ poſtq; deus
factus eſt ho mo ꝑmiſſum ẽ aſpirituſctõ in no⸗
una lege imagines erſ ꝛimo quidẽ ad iſtru⸗
ccionẽ populi ſimplicis qui imaginibo quaſili
bꝛis edocet᷑.de conſe.di.iij.ꝑlatũ.

remẽoꝛandũ myſteriũ incarnatiòis ⁊ exempla

ſanctoꝝ dũ quotidie oculis pᷣſentãt᷑ Tertio ad
excitãdũ affectũ deuotionis qͥ magis mouetur
⁊uncitat᷑ viſis q; auditis. Pꝛoinð exemplũ le⸗
gimus ꝙ xpᷣs dominꝰ impꝛeſſit ſuã inagineʒ
faciei in veronica ⁊ etiã in lintheo miſſo ad re⸗
gem ediſſe Abagaꝝ.Et btũs lucas dici᷑ depin
xiſſeimaginẽ chꝛiſti ⁊ beate marie que Rome

Thomõã ꝙ crux poteſt cõſiderari pᷣmo inq;tũ ẽ
res inſenſibilis.⁊ ſic non debetur ei honoꝛ. Se
cundo inq; tum eſt quedã res chꝛiſti ſanguine
conſecrata vel contactu. ⁊ ſicvenerat᷑ hyperdu⸗
lia tanq; noſtre ſalutis inſtrumẽtũ.ſicut vene⸗
ramur ⁊ ſacramẽta.que etiã ſᷣm Bonauen. ve⸗
neramur ſumplici honoꝛe vel reuerẽtia non la⸗
tria ſed hyꝑdulia.pᷣm Chomã ac Richardum.
Similit᷑ tanq; pᷣcioſiſſimas reliquias pꝛopter
ↄtactũ xpᷣiveneramur⁊ alia ĩſtrumẽta paſſiõis

ſq; dauos:lanceã:veſtẽ:coꝛonã ⁊ ſic de alijs.licʒ

non intantũ ſicut crucẽ chꝛiſti. Terrio conſide⸗
ratur inq;tum repᷣſentat figurã chꝛiſti extẽſi in

gęga.⁊ ſic adoꝛat᷑ latria ſicut ⁊ chꝛiſtꝰ. Unð ſic ec⸗

deſia oꝛat eã dicens.O crux aue ſpes vnica ⁊c̃.
Alievero cruces in quacũq; materia:puta lapꝑi
dis vł ligni non niſi vt ſunt imago xpᷣi vel repᷣ⸗
ſentãtes adoꝛant᷑ ſicut imago xpᷣi ſci⸗

liqʒ latria. ¶ Septimo adoꝛat᷑ beata xpᷣi mater

ꝑdulie ꝓpt᷑ ſingłarẽ Feelletis matc⸗

Secudo ad

“H

4

— — — ——

— — — —᷑¼— £–

—

Bermo

nitatis dei. Utrũ aũt maioꝛi veneratõe debeat
venerari qᷓ; crux xpᷣi latius vide ſcriptũ ĩ Stel⸗

W
3 lario virginis Marie.li.xij. pte.j.arti.j. Octa⸗
. uo adoꝛatur ſanctoꝛũ reliquie adoꝛatiõe dulie
Sue eis iuſte debet᷑ ſᷣm Tho.⁊ Rayneriũ ſupꝛa
qꝛ ipᷣi ſunt beati in celo qui eciã ſunt noſtri du
ctoꝛes in celũ taʒ ſuis exeplis qᷓ; eruditiõib qᷓ;
meritis ⁊ iterceſſiõibus. Et patebit ſequẽti ar.
6 iij.O ergo homo xpᷣiane diſce ſaluari.
. P Lirca terciũ pᷣncipale notandũ ꝙ valde
coõmẽdabilis ⁊ laudabiliter meritoꝛia eſt deuo
e ⸗ AQ tio in cultu reliquuaꝝ.nõ ſoluʒ xpᷣi vel crucis ⁊
k,., imaginũ:ſʒ etiõ ſanctoꝝ ⁊c.ꝓut colligitur ſᷣm
“ * doctoꝛes theologos pluribo rationibo vt patet
,0o N in ſumma Rayne. Pꝛimo ratione affectiõis.
e en „ AYaʒ videmus ꝙ qui afficitur ad aliquẽ omia
„ que ab ipſo relinquunt᷑ poſt moꝛtẽ venerat᷑ in
4 mem oꝛiã illius:puta libꝛos:anulum:veſtes ⁊
iN9 ſimilia.⁊ in hoc oſtẽdit᷑ vere dilectiõis affectus
ad illũ.Sic in ꝓpoſito venerando reliqas ſan⸗
. . ccoꝝ ⁊ xpᷣi daret ꝙ veraciter amamꝰillos.⁊ per
cõſequẽs reamamur a chꝛiſto et ſanctis. Nam
Pꝛouerb.viij.ſcribit᷑ in ꝑſona xpᷣi ⁊ ſapientie:
9 Eg o diligẽtes me diligo ⁊c. Scðo rõne cõiun⸗
1 cciõis.qꝛ veneramur ꝓpter regis magni cõiun⸗
ili y ⸗ cionẽ filios eius amicos ⁊ cognatos.⁊ etiam
aD domũ ſeruos veſtem:ſellam ⁊ etiam calcaria ⁊
4 ſic de alijs.quãto magis ſanctos dei qui ſunt
. gagnmnicl dei ⁊ filij ⁊ templũ ſpirituſſancii honoꝛa
e. re debemus etiam in reliquijs coꝛpoꝛũ illoꝛũ
, ſanctoꝝ et alijs pertinentibus. Tercio růéòne
. diuine cõfoꝛmationis.quia ipᷣe deus tales reli
7 quias cõuenienter honoꝛat in pᷣſentia eoꝝ mi⸗
„ racula faciendo.ergo ꝓdeo honoꝛãdo illos ſic
S mmaeremur cum talia redũdant in gloꝛiam dei ⁊
. ipſe vult honoꝛare.Unñ Matth.xxv.dicit Qð

vni ex minimis meis feciſt::mihi feciſt. Quar
to ratio ne fruicionis.quia anima que fuit vni
4 ta tali coꝛpoꝛi vel vtebatur in mundo talibus
rebus:nunc eſt beara fruens deo. Unde quic⸗
quid petit a deo obtinet ſi abſolute vult petere
⁊ ſic gratiã ⁊ gloꝛiaʒ tibi poteſt obtinere.Quin

to ratione future beatificationis.quia certum
eſt ꝙ ideʒ coꝛpus reuniendũ eſt anime ad bea⸗
titudinẽ perpetuo habendam.et tu ergo ſi ſal⸗
uaberis cum tali ſancto in eius gloꝛia letaber
m Ultimo ratione ſuffragationis.am ſcriptuʒ
4 eeſt Ecci. xxix.Oſſa ꝓphetarũ pullulant de loco
5 ſuo ſq; ꝑ ſuffragatioeʒ multiplicem liberando
a periculis ⁊ moꝛbis a moꝛte mala ⁊ alijs mi⸗
4 fſerijs vt patet quotidiana experientia arca ſe⸗
n/ , pulchꝛa ſanctoꝝ.cdlaret ex legendis eoꝛum Ro
. gemus ergo chꝛiſtum ⁊c.
—.
i Feria ſexca poſt dominicam pꝛimam Ser⸗
. mo vndecimus ſcilicet de pꝛecepto dilectionis
quod implicite continetur in pꝛimo pꝛecepto
. decaloggit.
4 , . .
„

XI. XII. et. XII.
Wiit ille bomo

a ⁊ nũciauit iudeis quia ieſus eſſʒ qui
fecit eũ ſanũ Joh̊.v.⁊ in euãgelio ho

dierno. In hoc miraculo qð rectat euagelium
ſq; ð hoie qui nõ potuit curari niſi per imperiũ

dñl ieſu. doctrina in myſterio daturꝙ vetꝰ lex ve⸗

nõ potuit ꝑfecte ſanare ad eternã ſalutẽ cõſeqn
dam niii in fide ieſu.Nã ⁊ quod dicit᷑ in euãge⸗
lio.ſ. ad aque motũ factũ ab angelo ſanabat᷑
egrotus qui pꝛioꝛ itraſſet in piſcinã bechſaide.
Hoc ideo dicit᷑ a pleriſq; fuiſſe qͥa crux xpᷣi ibi
fuerat ãtea ſepuita.vt narrat etiã Lyra. Unð in
his cõſideremꝰ chariſſimi.ꝙ ieſus qͥ interpᷣtat
ſaluatoꝛ legem amoꝛis ⁊ pᷣcepta dilectiõis iſti⸗

tuit ad ſalutẽ.hãc pᷣdicauit ſine qua hoĩ nõ ẽſa

lus. Unð introgatus qð eſſet pᷣceptũ pꝛimũ ⁊
maximũ in lege in quo ſaluari poſſent homies

rñdit.Diliges dñm deũ tuũ ⁊c.patet. Hoc qp⸗-

pe pꝛeceptũ pᷣſuponit᷑ ⁊ implicite cõtinet᷑ in pꝛi⸗
mo pꝛecepto decalogi ꝓut patuit ſupᷣ. Pꝛoinð
ſub ipᷣo pᷣcepto bmo ðcalogi oꝓppoꝛtunũ videt᷑
pꝛedicare de pᷣcepto dilectiõis eo ꝙ in illo conti
netur iplicite.⁊ de h̊ tria myſteria declarabimꝰ.
Lelai de ipᷣius maioꝛitate.
Secũdũ de eius pᷣmitate.
Tertiũ de pꝛoximi charitate

De iſtis ſub eadẽ foꝛma vide ꝑte eſtiuali pome

rij ſer.lj.ſub littera O vſ. q; finẽ vt placebit.

Sabbato poſt dñicã bmã Sermo. xij ſalzʒ

de ſuperbia cauenda put ꝓhibet᷑ pᷣmo pᷣcepto.

d illis de monte pᷣcepit eis ieſus dicens
NNemini dixerit viſionẽ Matth. xvij
⁊ in euãgelio hodierno.Sed quare xpᷣus dñs
ſue trãffiguratiois maieſtatẽ diſcipuł oñdeñ.
pꝛecepit ne cuiq; dicerẽt hancviſionẽ:niſipter⸗
ea vt dicũt doctoꝛes quatinꝰ nos doceret fuge
re omnẽ vanã gloꝛiã ⁊ ſuperbiam. ipſe em̃ nuũ⸗
qᷓ; in aliquo potuit peccare ſed ꝓpter nos qui ſe
pe in talibus peccamꝰ pꝛecepit vt caueamꝰ ⁊c.
Exquo autẽ in pꝛimo pᷣcepto decalogi ꝓhiber
ſuꝑbia vt dictũ eſt.Oppoꝛtunũ g̊ videt᷑ ſaltẽ
vnũ ſermonẽ de ſupeꝛbia pꝛedicare: de qua no
tabimus hic tria myſteria.
Pꝛimũ dicitur deteſtatiõis.
ecundũ dicitur extirpatiõis.
Tertiũ dicitur remediatiõis.
De iſtis ſub eadẽ foꝛma vide q̃drageſimali ſe⸗
cundo ſalicet Pomerij de vitijs ſermone. xv.

„

o tredecimꝰſequitur de ſecũdo pꝛecepto deca
logi ſq; Non aſſumes nomẽ dei tui in vanum.
Exodu.xx.capło.vbi erit tbema ex euãgelio.

Dñta ſecũda quadrageſime in mane Ser⸗
m

S „*
ð

„

De periurio Sermo.

Ic eſt filius

b meus dilectus in quo mihi bñ
cõplacuit.ipᷣm audite Matth.
xvij.⁊ in euãgelio.Hec verba dixit deꝰ pater de
xpᷣo ieſu.qͥ b pcipit vt x-pᷣi mandata ⁊ cõſilia ac
documẽta libẽter audiamꝰopꝑe implẽdo.Et qꝛ
xpᷣs dominꝰ docuit in euãgelio pᷣcepta decalo⸗
gi obſeruari ſi volumꝰ ſaluari.inter que hoc eſt
ſcðᷣm pᷣceptũ.ſ. Nõ aſſumes ⁊c̃.ergo audiamꝰ
chariſſimi et ſtudeamus diligenter obſeruare.
Aliud thema ex euãgelio alio ſᷣm ſeculares
Ecce młier chananea camabat dicẽs. Milſere
re mei dñe fili dauid. Matth̊.xv.⁊ in euãgelio
Sicut dicit euãgeliũ.hec mulier feruenter ⁊ cũ
marxia reuerẽtia adoꝛãdo inuocauit nomẽ dñi
ieſum nominañ ipᷣm dñm ⁊ filiũ dauid ab eo⸗
dẽ mivᷣicoꝛdiã poſtulãdo ꝓ filia ſanãda a dya⸗
bolo. Cuiꝰexẽplo docemuret nos reueren no⸗
mẽ dei ⁊ dñi ieſu.Quia deꝰ pᷣcepit in b ſcðo pᷣce
pto.ſ.Nõ aſſumes nomẽ dei tui invanũ ſed cũ
maxima reuerẽtia. VUñ de hoc pᷣcepto loqndo
Notandũ eſt ꝙ in h̊ pᷣcepto directe et expᷣſſius
pꝓhibetur periuriũ ſᷣm qð glo.interł.et comuni
ter doct᷑. theologi qᷓ;uis plura alia pᷣcepta ipli⸗
cite in eo contineant᷑.vt patebit infra Pꝛoinde
de ꝑiurio in h ſᷣmone declaremꝰtria myſteria.
Pꝛimũ dicitur execrationis.
Secundum dicitur modificationis.
Tercium dicitur punitionis.
De iſtis myſterijs in foꝛma eadẽ vide ſecundo
quadrageſimali.ſaliq; ð vicijs.ſermone.xxxiij.
in Pomerio.

Dñica ſecunda poſt pꝛandiũ. Sermo.xiiij.
de maledictione ⁊ blaſphemia:que pꝛohiben⸗
tur ſecundo pꝛecepto.
pᷣcepta de⸗

́ Citis que derim vo⸗
ſ bis ꝑ dñm ieſum. Hec eſt em̃ vo⸗
luntas dei ſctificatio veſtra. Scni⸗
bunt᷑ hec vᷣba.j.ad Theſ.iiij.⁊ in epła hodier⸗
. Pa: In dbo vbis ſancna Panlein ris mo
2= n6 f. hoꝛtat᷑ nos ad diſcẽdũ dei pᷣcepta. Jõ dic.ſcitj.
₰ q(AGſſtqʒ fratres chariſſimi. Lyra.i.ſcire debetis dili⸗
gęter addiſcẽdo.Uñ Aug.diẽ

-
„AA. 2 4
. S
e

₰

2

nõ vult addiſcere.⁊ pauca verba in ſymbolo ⁊
dñica oꝛone· Scðo hoꝛtat᷑ nos ad obediendũ
xpᷣo ꝑ oĩa. Ideo ſubdit.q pᷣcepta dederim vob

oꝛe ꝑ vba honeſta ⁊ ſancta cauẽdo maledictio⸗
nes blaſfemias ⁊c. Sed heu młti chꝛiſtiani cõ

blaſphemãdo deũ vel ſanctos. Tertio votuz

ꝑ dñm ieſum.Lyra.i.de mãdato ipᷣius.cui ſim

v„ e pphligler eſt obediẽdũ. Cercio hoꝛtat᷑ ad ſcĩfica⸗
9 12 4 dũ volũtate dei in mũdicia.vñ ſubdit. Hec eſt
“ AE volũtas dei ſcificatio veſtra.ſcʒ tam in coꝛꝑeꝑ
2 caſtitatẽ:q; in coꝛde ꝑ ſanctas affectiones.qᷓ; in

Dominica ſeęcũda quadrageſime

tra hẽc faciũt alij coꝛpus luxuria fedañ.alij coꝛ
da peſſimis cogitatõib.alij oꝛa cõtra deũ blaſ
phemãdo vel alias maledictões ꝓferẽdo. Quo
ↄtra deꝰpᷣcepit.Nõ aſſumes nomẽ deitui invyaꝰ
nũ.vbiꝓhibent᷑ talia.Unð de his tria myſte

ꝙ hoc ſᷣmõe dedlarabimꝰ.

Pꝛimũ de creature execrãda maledictiõe.
Secũdũ de blaſphemie pᷣhoꝛrẽda offenſiõe.
Tertiũ de noĩatiõis diuine vana aſſũptõe.
De pꝛimo ⁊ ſcðo articulis vide in q̃drageſima⸗
li Pomerij ſco.ſ.de vitijs ſᷣmõe.xxv.ꝑ totum.
Tertiũ aũt articulũ his addimꝰ ꝓpter populũ
ſimplicẽ vt ſciãt cõfeſſionẽ facere de trãſgreſſiõe
huius pᷣcepti. QO Unõð nota quot mõis di⸗/
citur qͥs aſſumere nomẽ dei in vanũ ⁊ tenet᷑ de
talibo ↄfiteri. Et p̃ᷣm Ray.in ſũma poſt alexan.
de ales.iij.ꝑte.q.xxv.ar.v.aduertẽdũ ꝙ nomen
dei aſſumit᷑ invanũ lice auma coꝛdeva
na hoc eſt falſa fide.ſicut facũt heretici ſacramẽ
ta nõ recte credeñ.et hoc ſemꝑ eſt moꝛtale pccm̃
Siliter in fide dubitãtes vel in aliquo articulo
fidei:licet inuocẽt nomẽ dei oꝛe. Secũdo oꝛe
aſſumit᷑ invanũ.Et hoc fit pᷣmo ꝑiurãdo.vel ꝓ
vano.id eſt nihilo ⁊ ſine cauſa iurando.Scðo

emiſſum frãgẽdo. Quarto vana intẽtiõe oꝛã
do vel pᷣdicãdovel laudãdo deũ.ſic faciunt hy⸗
pocrite oꝛe ti deũ benedicẽtes. Tertio opere
male ⁊ in pctõ viuẽdo.ſicut faciũt falſi xpᷣiani qͥ
ſacramẽtũ baptiſmiz nomẽ chꝛiſtianũ fruſtrãt
in ſe oꝑibus.quia talis necvitam vpᷣianã gerit
nec fidẽ ⁊ ea que in baptiſmo ꝓmiſit obſeruat.
Ue ̊⁊ ve talibus. Rogemꝰ g̊ xpᷣm.?(— tlt..

Feria ſcõᷣa poſt dñicã ſecũdã Sermo.xv. de ꝰ
iuramẽto licite pᷣſtando. CL. n

Wi miſit me
verax eſt.⁊ ego q̃ audiui ab eo hec
loquoꝛ ĩ mũdo.Joh.viij.⁊ in euã
gelio hodierno. Uerba ſuntſalua
toꝛis noſtri.in quibo docemur vt ſicut deus pa
ter qui miſit chꝛiſtũ ĩ mũdũ verax ẽ in oĩbus.ſi
milit᷑ ⁊ xpCs dei filius.Unð Ps. Fidelis domi
uus in oibus vᷣbis ſuis ⁊ ſanctꝰin oibus ope⸗
bus ſuis. Nam deꝰ eſt pꝛima veritas ⁊ ſũma

Ita ⁊ nos xpᷣiani debemus ſemꝑ ⁊ in om̃ibus

te audeat quis ſe ꝓfiteri xpᷣianũ qui FaEn dei e nec fallere nec falli poteſt.vt dicit Anſelmꝰ
4

ver bis factis ⁊ oꝑibus eſſe veraces maxime in

iuramẽto facdẽdo: ꝓut deus pᷣcepit hoc ſecũdo
pᷣcepto decalogi ſicut in pᷣcedẽtibo dictũ eſt. Uñ
de iuramẽto declaremꝰ tria myſteria. „
ꝛimũ ðꝛ debite circũſpectiõis.
ecũdũ legitime cõditiõis.
Tertiũ ſaluifice remediatiõis.
De his ſub eadẽ foꝛmavide in Pomerij q̃dra⸗
geſimali ſcðo.ſ.de vitijs ſmõe·xxiiij.

—

P*

„9

Ferig tercia poſt dñicaʒ ſcdam Sermo. xvj.

z de votis pꝛomiſſis ⁊c.

ra eoꝝ nolite facere.dicunt em̃ et

noõ faciũt. Match. xxiij.⁊ in euan

gelio hodierno. Uerba ſunt dñi
Eſu qͥ b docet ⁊ hoꝛtat᷑ nos ꝙ nõ ſimus tales
q̃les erãt ſcribe ⁊ phariſei iudeoꝝ qui ea qᷓ deo
vouerãt ⁊ ꝓmiſerãt ſq pꝛecepta dei.ſigniſq; ex
terioꝛibo ficce oñdebãt ſe ipᷣa ſeruare pᷣcepta dei
„ ⁊ legeʒ dilatatis philaterijs inſcriben.⁊ tñ oꝑe
. Jno unplebar ic heu ⁊ multi xpᷣiani fii qᷓ ꝓmi
ſerũt ⁊ vouerũt in baptiſmo nõ implłẽt.iõ xpᷣs

plendo qð implicite pᷣcipitur in h̊ ſcdᷣo pᷣcepto
decalogi notabimꝰtria myſteria ſicut habes ꝑ⸗

te eſtiuali pomerij ſᷣmone.lxxij.vide ibidẽ diui

ſionem ⁊ quantum piacet.

abb atci.

.

⁊ reſurrectionẽ.ſʒ qꝛ huiꝰreſurrectiõis dieʒ ſccã

eccłia celebꝛat ⁊ recolit ꝑ totiꝰanni feſta dñica⸗

„ lia q inſtituta ſunt loco dieꝝ ſabbatoꝝ ob me⸗
„ „ „ moꝛiã pᷣſertim reſurrectiõis dñice vt dicit Teo
¾ papa di.lxxv.ꝙ die dñico. ⁊ ptʒ in decretis plu
oy“ ribo paſſib.⁊ qm is ſeqᷣtur ſermo de tercio pce⸗

bro decalogi dbi pꝛecipi᷑ Memẽto vt diẽ ſab⸗
bati ſanctiſices.idcirco de ipſa ſanctificatione
feſtiuitatũ in hoc ſermone agemꝰ.naʒ ⁊ in hoc
euangelio nõ ſine cauſa dñs ieſus pᷣdixit pᷣus
ſuaʒ paſſionẽ ⁊ moꝛtẽ ⁊ tandẽ reſurrectionẽ.qꝛ
in hoc docuit ꝙ ſicut opoꝛtebat xpᷣm pᷣus pati
⁊ poſtea reſurgere in głiam.ſic xpᷣiani debẽt pꝛi

us pati ꝓ ypᷣo ſaltẽ in vera pnia ſi volũt ꝑueni⸗/
re ad futura celeſtia feſta reſurrectiõis que mõ.

celebꝛamꝰin feſtoꝝ ſolẽnitatiba. Itaq; ð ſancti
ficatione dieruʒ dñicaꝝ ob reſurrectionis xpᷣi
memoꝛiaʒ inſtituta tria myſteria boc ſermone
„declaremus.
Pꝛimũ de ſabbati in dñicã dieʒ ꝑmutatiõe.
SCcõðm de huiꝰpᷣcepti obligatione.
Terciũ de modali ſanccificatione.
De his patet parte eſtiuali pomerij ſermone.l.
vide quantum placet. H .

„.⸗ 0 H
. Feria quinta poſt dñicam ſecũdaʒ. Sermo
viij. de damnatioue eoꝛum qui feſta violant
ont pꝛccepm,.
9 .*
„
. X

‚Excunguz ope

dicit.ſᷣm oꝑa eoꝝ nolite facere. Uñ de voto im

H Feria.ii.poſt dñiici ſcõam. Sermo. xvij. ſ.
CLeon ſequitur de tercio pꝛecepto quod eſt de ſan⸗
42*

li H minis tra
J ins 0 det᷑ pᷣncipi
us ſacerdotũ ⁊ cõdẽnabũt eum
moꝛte ⁊ tercia die reſurger Mat.
xx.⁊ i euãgelio hodierno. Uerba ſunt dñi ieſu
qbo pᷣdixit ſuis diſcipulis ſuã paſſionẽ futurãa

*

Itilliabꝛaam

8⁸ babent moyſen ꝓphetas audiane 6

illos Luce.xvj.⁊ i euãgelio hodier
n.o. in quo inter alia hoc ſcribit᷑ ꝗ
diues epulo dãnatꝰ ꝓ ſuis pctis pᷣſerti qꝛ nõ fe

cit mip̃icoꝛdiã pau ꝑi laʒaro tãdẽ in inferno po

ſitus petebat mitti Lazarũ ad ſuos fratres in
hac vita degẽtes.vt teſtaret᷑ illis ne ⁊ ipᷣi dãna⸗

rentur.ſed Abꝛaam ait illi. Habẽt moyſen ⁊ p⸗

phetas.i.eooꝝ ſcripta.audiãt illos.quaſi diceret
Si volut damnationẽ euadere obſeruẽt pꝛece⸗
pta.⁊ ſic etiã nos docemur ꝙ ſi volumꝰſaluari

obſeruemꝰ decalogum.de quo oꝛdinate pꝛoce⸗
den.inſtat pꝛedicãdũ de tertio ſq; vt ſãctiticemꝰ

feſta.cõtra quod multi peccãt ⁊ danatõe digni
ſunt. Pꝛoinde in hoc ſᷣmone pꝛoſequẽdo de eo

dem pcepto tertio noremꝰ tria myſteria devio⸗
latione feſtoꝛũ de quibo in foꝛma habes i qua⸗

Feria ſexta poſt dñicã ſecũdã Sermo.xix.de

Ser imali ſcᷣo ſcqʒ; de vitijs ſer.xlix.

ceptis ecclłie iplicite ↄtẽtis in h̊ pᷣcepto tertio.

⁊ ſepẽ circundedit eã Matth.xxj.
⁊ in euãgelio hodierno.ſicut expo

nit L yra. homo iſte ſignificat deũ qͥ dici᷑ patfa
milias.quia ſicut patfamilias bene gubernat

ſubditos in domo.ipᷣe plantauit vineã.hoc eſt

filioꝝ iſꝛael ſynagogã ꝓut dicit᷑ Eſa.v. Et hec fi
gurauit ſanctã eccłlam catholicã. Huic ſepem

circidedit ſò́ dauſurã mãdatoꝛũ legis diuine

7 ſancte eccłie.ſicut em̃ in ſepe ſũt maioꝛa ligna

ſqʒ que dicũtur pali firmiter tenẽtes ſepem.⁊ cũ
hoc ſunt minoꝛa ligna ſq virge quibo cõſepta ẽ
ipſa ſepes.ſic ecdleſia vallata eſt ⁊ munita pꝛece

ptis decalogi tanq; fundamẽtalibo ⁊ maioꝛib⸗

ac pꝛeceptis eccłie conſeptis velut minoꝛibus.

Ais ſequũtur ius naturale ⁊ diuinũ. UVñ ſicut

ſcribit᷑. Qui diſſipat ſepẽ.i.ſtatutavł decreta pa

trũ ſancoꝝ ⁊ mandata moꝛdebit᷑ a colubꝛo.i.
diabolo Ecẽs.x.Sic ergo vinea.i.eccłia ſepta lo
cata eſt agricolis.i.hoĩbus qui niſi fidelit᷑ ope⸗

rent᷑ bona opera obſeruãdo pᷣcepta ſequet᷑ ſen⸗
tentia.ꝙ deus malos male perdet ſicut ꝑdidit

iudeos malos.⁊ vinea locabit alijs.i.electis qͥ

reddæet ei fructũ bonoꝝ operũ. Hec in euãgelio

Exquo aũt in hoc pᷣcepto tertio ð calogi de quo

in pᷣcedẽtibo agere cepimꝰiplicite ↄtinent᷑ ⁊ mã⸗

dãtur obſᷣuan pᷣcepta eccłe plimavt ðᷣtantho.
flor.ꝑ.j.ti.xiiij.iõ de eis h̊ tria myſteria ð dlareꝰ
PBang ſingularit᷑ de miſſaꝝ auditiõe.
ecũdũ ſpecialr de feſtoꝝ ſctificatiõe.
Tertiũ gñaliter de alioꝝ obligatiõe.

De pꝛimo ſallʒ de miſſe auditiõe ad quod obli⸗

gat eccleſia ſpeciali pꝛecepro vide de hoc parte
eſtiuali Pomerij ſᷣmõc.jſub littem E. vſq; H.

OHmo erat pa/

* terfamilias qui plãtauit vineam

0

Ci

RRde ſcdðo notãdũ ſᷣm Anthoñ.loꝛ..vbi
ſup.tixvij.S.xij. Sãcta eccłia ꝓ cultu ⁊ ſctifica
tiõe feſtoꝛũ pᷣcepit certa pᷣcepta oibb obᷣuanda
ſub obligatione moꝛtalis culpe de qͥb expedit
pplo ſcire ↄfiteri ð culpa. Pꝛimũ pᷣceptũ eſt fe
ſta colẽda colere.ð qbo öterminat᷑ ð ↄſe.di.iij.c.
Pꝛonũciandũ Scõm.miſſaʒ die feſto audire
yt dictũ ẽ p mo articulo
tatũ demadatas ieiun
Adrageſima ⁊ etiã i q̃ttuoꝛ tꝑibo ieiunare.de ↄſe.
tũ eſt ab eſu carniũ in oĩ ſexta feria anni abſti⸗
nere niſi cũ natale dñi ea die veiret. di.iij.ð eſu.
extra de obpuat.ieiu.c.fi. Siłlr ⁊ de dieſ bbati
pᷣceptũ ẽ abſtinere a carnibo vbi ẽ talis ↄſuetu⸗

Sextũ pᷣceptũ in anno ſaltẽ ſemel ↄfeſſionẽ fa⸗

“ cere. Septimũ in ano ⁊ſaltẽ in paſca cõicare.de
“ ilt duobo habet ð pe.⁊ re.c.Ois.Octauũ circa
ipam euchariſtiã ẽ ieiuno ſtomacho euchariſti
anm ſumere niſi eẽt qͥs guiter ifirmꝰ.ð cuiꝰmoꝛ
4 te in ꝓximo timeret᷑.de ↄſe.di.ij.c. Liqͥdo.O q̊
iii. ðè xpiane diſce hec ob?uare. SDe terco ar⸗
Bern. .2 ſ. P5 ticło ᷣmonis eiuſdẽ nota ſᷣm Antho.ſupᷣ.pᷣter
hec dicta ſunt adhuc alia pᷣcepta ecclie plura q̃ᷓ
. extẽdũt ſe generałr ad oẽs fideles.Et alia q̃daʒ
ad ſtatus diuerſos ꝑtinẽt:e qͥbo aliqua magis
oppoꝛtuna enumerabimꝰ:vt diſcat ppłs ſim/
plex de taliũ trãgreſſiõe ↄfiteri/Pꝛimũ eſt gña
liter quẽlibet ab om̃i actu ꝓhibito ſub pena ex
coicatiõis abſtinere maxie a pena late ſnie. Nã
oↄtrariũ faciẽdo ẽ pccmĩ moꝛtale ſiue ſit lata ſnia
a iure vniuerſali ſiue ſyno dali ſiue ab hoĩe. Exẽ
pla de inijciẽtibb manꝰin dericũ.⁊ ð hereticis:

Scõm ẽiterdictũ obſeruare ſic tenet᷑ qᷣſ
ciũ excõicatos pᷣſertiz denũdatos vitar
tũ q̊ͥ ad ſtatũ clericoꝝ.officiũ ſq; canon

i2
uar.
ax ho

Fm ritũ ↄſuetũ in n ecrat veſtibo eccłia altariq;
cũ lumine ⁊ alijs hmõi debito modo celebꝛare

umplere.alioqͥn peccãt moꝛtałr⸗ medico
rũ.ſcʒ ifirmos ad ↄfeſſiõeʒ iducere.ſq; cũ vocãt᷑
ad medendũ.extra de pe.⁊ re.Cum infirmitas.
Septimũ laicoꝝ.ſ.decimas ð bite fideliter ſol⸗
uere. Octauũ qͥ ad ſtatũ ↄiugatoꝝ in gdibꝰ tꝑi
Alia eccłie pᷣcepta cauſa bꝛeuitatis ꝑtrãſeo.
Sabbato pꝰ dñicã ſcðᷣaʒ. Sermo vigeſimꝰ

De non differenda penitentia in feſto maxime.
quia hoc pᷣepitur terdo pꝛecepto.

Hit etagheſit

ga vvni ciuiũ regiõis illiꝰ⁊ miſit illũ in

erciũ vigilias feſtiui
uand pceptũ in qᷓ

di. v.c. Quadrageſima.Et di.lxxvj.ꝑ totũ/Qui

Sen nõ vbi nõ ẽ h̊ cõſuetũ ſicut apud grecos.

⁊ de violatiõe eccłiaꝝ.de exactõe theloneoꝝx aꝑ B
na eccłiaſtica.de falſarijs lr̃arũ kalr Zar; notabimꝰ.
21

g
raꝝ q̊tidie ꝑoꝛare ꝓut tenent᷑. Item ſacerdotes

Hextũ medic 5

buſcq; ⁊ caſibo ꝓhibiꝭ mr̃imoniũ nõ ↄtrahere.

villã ſuã vt paſceret poꝛcoſ.Luẽ xv.

Dominica xercia quadrageſime

⁊ ĩ euãgelio. In quo ſaluatoꝛ noſter docet Pꝛi
mo q;malũ ſit.ſcʒ homini relinquere peccando
ipᷣm patrẽ ſuum.ſq; deũ a quo habet omia bo⸗
na taʒ coꝛpoꝛalia qᷓ; tẽpoꝛalia qᷓ; gratuita: quʒẽ
omia peccatoꝛ homo ſicut filius ꝓdigus rece⸗
dẽs a patre.i.a deo:diſſipat viuẽdo in peccato.
⁊ſic cõſumit om̃ia bona.Secũdo docet chꝛiſtꝰ
in myſterio huiꝰparabole ꝙpeccatoꝛ homo dũ
differt ↄuerti a peccato quotidie etiã in diebus
feſtis occurrẽtibus quibo ſaltẽ deberet ad peni
tentiã redire ſʒ nõ vult.ꝑiculoſe em̃ talis adhe⸗
ret iuxta thema vni ciuium. Lyra exponit.i.dia
bolo qui eſt cuis in regiõe vmbꝛe moꝛtis.⁊c.⁊
diabolꝰ mittit illũ in villã ſuam: id eſt vccupach
omino illũ circa mũdana quoꝝ ipſe diabolus
pᷣnceps dicit᷑ Joh.xiiij. Uenit pꝛinceps mundi
huiꝰ.quia pᷣncipat᷑ per vitia cõcupiſcẽtijs mun
danis.⁊ hoc facit diabolus hoĩ vt paſceret poꝛ
cos.id ẽ peccata quotidie cõtinuet etiã die feſto
que ſunt fetida.⁊ vt ſic quaſi cũ poꝛcis iacẽtib
in ſceno vl ſtercoꝛe ipᷣe iaceat in peccatis Nã ta
lis peccat dup lae aima peccatũ facẽdo.ſc,
luxuriãdo.⁊ ſic magis violat feſtũ q; opus ma
nuale faceret Secũdo etiã peccat cõtra dei pꝛes
ceptum tertiũ.quia ex hoc pᷣcepto de ſctificãdo
ſab bato teneret᷑ feſtũ ſanccificare cõtritionẽ foꝛ
mando ſed contẽnit.ergo ⁊c̃. Tertio xpᷣs docet
q;ſalubꝛe ſit ad dei mipicoꝛdiã cõſequẽdã peni⸗
tẽetiã agere de pcis pᷣteritis.ad qð homo tenet
ſ̃m doct. pᷣſertim in die feſto ex ipo hcepto ſctifi
candli feſtũ vt dictũ eſt. Nã penitẽti reddit᷑ ſtola
pma.ſ.gratie ⁊ venia dat᷑.patʒ in euãgelio iſto.
Pꝛoinð hoc ſᷣmone expedit oſtẽdere qᷓ; perma
ximũ malũ ſit penitẽtiã differre ⁊ in pctõ ꝑſeue⸗
rare etiã in dieb feſtis.de hoc aũt tria myſteria

SPren ðꝛ ꝑiculoſitatis.
ecũdũ ðꝛ fatuitatis.
Teertiũ ðꝛ iniqtatis.
De iſtis in foꝛma vide in q̃drageſimali pᷣmo.ſ.
de pnia ᷣmone.iiij. Pomerij. lam optime cõo⸗
uenit huic materie applicare ea q̃ ibi ponunt᷑ ðᷣ

2

ANQuintũ qͥ ad ſtatũ religioſoꝝ Se ſue pᷣcepta dilatione pniĩe.Ad hec eadẽ ꝑtinetia plura vide

in ſᷣmone ſignato hic ꝓ ſubſequẽti die ſq; dñica
ꝓut tibi placet.
4 Dñica tertia qqrageſime Sermo.xxj. de cõ⸗
tritiõis obligatiõe in feſto ⁊ ꝙ hec pᷣcpit᷑ impli

cite in hoc tertio pᷣcepto. „„ „
AIin digito dei.
ſeijcio demonia ꝓfecto ꝑuenit in vos
regnũ dei Luce.xj.⁊ in euãgelio ho⸗
dierno. Uerba ſunt ſaluatoꝛis nr̃i in quibus ſi
mul ⁊ in toto hodierno euãgelio oſtẽdit plib-
ratiõibus ⁊ argumẽtis veriſſimis.ꝙ ſciliq; ipᷣe
eijciebat ðᷣmonia virtute diuina ⁊ nõ in virnute
beelʒebub ꝓut falſo imponebãt: gi iudei.Et qin

...
.

— –⏑

—

— — —— .,—

—W

de
lnn
I
ſit

AI

— — S———

9.
G
1
ſde
ics

Bermo

xpᷣs dñs dũ eijciebat demões ex coꝛpibo hoĩm

deſignabat ꝙꝙ eijceret potiſſime ex aiab huma

vis ſpũalr:qð vſq; mõ ⁊ vſq; in finẽ ſeculi non
ð cMtit facere.ſcʒ expellẽdo ꝑ verã penitẽtiã.⁊ ſic
ad cõſeq̃ndã eternã vitã liberãdo hoiem a dya
bolo qͥ poſſidebat illũ ꝑ pctm̃ Sed opꝰẽ hoivt
ꝓuideat ne iterato ꝑ pcci readiuũ itroducat in
ſe immũdũ ſpm̃.⁊ ſic fiant hoĩs illiꝰ peioꝛa no
uiſſima boꝛibo.qͥnpotius aduertãt qm chꝛiſtꝰ
dñs in digito dei.id ẽ in ſpũſctõ quẽ ifundit pe
nitẽti eij cit demonia tot q̊t pctã habuit hõ in ſe
Ideo q; ſciat qꝛ ꝓfecto ꝑuenit ĩ ipſũ regnũ dei:

atʒ in h euãgelio.Qm̃ aũt ᷣm Scotũ ⁊ alios

„ 1 ſolicite cuſtodire debet ne ꝑdat.Et de hijs
D

octoꝛes ĩ tercio pᷣcepto decalogi.ſ.de ſanctiti⸗
cãdo ſab bato(de quo ꝓſeqͥ mur)iplicite pᷣcipit
penitẽtia ꝓ pctõ debita pᷣſertim in vera ↄtritiõe
faciẽda in die feſto:vt patebit h̊ ſᷣmõe.ideo tria
myſteria de hoc notabimus.
ꝛimũ de ↄtritionis ĩ feſto oppoꝛtunitate.
cðõm de virtutis illius poteſtate.
Terciũ de eiuſdẽ multiplici vtilitate.
De pᷣmo ⁊ ſcdᷣo vide in foꝛma quadrageſimali
pmo. ſq; de penitentia in Pomerio ſᷣmone.xix.
Sed detercio myſterio vel articulo vide ibidẽ.
ſᷣmone.xx.bꝛeuiꝰexcipiẽdo ea que tibi placent.
Nam ꝓ hijs diebus valde expedit populo de
huiuſmodi pꝛedicDrr.

Dſica eadẽ tercia poſt pꝛãdiũ Sermo.xxij.
de pꝛeceptis vere pernutentie.

9 5„

Eatiqui audiũt
b verbum 19 cuſtodiunt illud. Tu⸗
ce.xj.⁊ in euangelio hodierno. Uer⸗
ba ſunt noſtri ſaluatoꝛis ieſu.quibus ꝓmittit
eternã beatitudinẽ hijs qui cuſtodiũt vᷣba pᷣce
ptoꝛuʒ dei.ſicut ⁊ ſue beatiſſime matri:q beata
pdicat᷑ poꝛtãdo ⁊ laccãdo xpᷣm. Sic em̃ fidelis
poꝛtat xpᷣm ⁊ reficit ĩ coꝛde dũ vᷣba dei pᷣcepto⸗
rũ ĩplet:vt ptʒ in euãgelio.Exquo aũt inter oĩa

vba pceptoꝝ dei maxime neceſſaria ſunt ad ſa

lutẽ vᷣe penitẽtie mãdata. Uñ ⁊ xpᷣs dñs pᷣmo
oĩm de penitẽtia agẽda pᷣdicauit dicẽs. Penitẽ
tiã agite appꝛopinqᷓbit em̃ regnũ celoꝝ.Mat.
iiij. Et h̊ pceptũ de pnia pᷣcipue modatur iplici
te in hoc tercio pꝛecepto decalogi de ſcificando
ſabbato. Ideo de ipᷣa pnia ac eis pᷣceptoꝛijs ob
ligatiõibo tria myſteria dedarabimꝰ.
ꝛimũ ðꝛ generał in om̃i lege obligatio.
Scõm ðꝛ modalis pnie diſtinctio.
Terciũ ðꝛ veritatis pᷣcepte explanatio.
De iſtis vide Quadrageſimali pᷣmo.ſ.de pnia
in pomerio.ſᷣmone.vj.vbi de pᷣmis duob ptʒ
in foꝛma. Sʒ de tercio ibidẽ vide ꝓ ſignis po⸗

ſitis. ſc; pcepta ex eiſdẽ eliciẽdo in qͥ b ↄſiſtit ve

ra pnia.Nã pmo ꝓ vera pnia agenda requirit

cærxr neceſſicate ꝑaecepti penitere,.penã ꝓ pctis te

ficerẽt. Hec aũt facta ſunt in die ſabbati vt etiã
ppmittit᷑ in textu euãgelij eodẽ capło. Vñ iſti ho

nere in cõtriõe ↄfeſſiõe ⁊ ſatiffactione. Secũdo
emẽdare.ſ.vitãa.Tertio negare occaſiões pctõꝝ
Quarto indulgere.Quito tenoꝛẽ iuſticie habe⸗
re ſatiffaciẽdo. Sexto erroꝛes oẽs ) fidẽ exclu⸗
dere. Septimo nolle peccaſſe. Octauo cõfiteri H
vere ꝓponere.Nono integralit᷑ oia pctã dolere.
Decimo amoꝛe diuino pꝛedicta oia facere. hec
ſᷣmone eodẽ. Itẽ de cõfeſſiõe ⁊ ſatiſfactiõe in ſe⸗
quẽtibo dicemꝰ poſtea.

Feria ſecũda poſt dñicã tertiã Sermo viceſi △ 4 MW
mu ſtertiꝰ ſq; ð laboꝛe manuali qð pᷣapit᷑ eoodG ⸗⸗ (e
pcepto tertio. r

Wyxeruũt illũ.ſ.

d lieſum vſq; ad ſuꝑcilium mõtis vt
pcipitarẽt eum Luce.iiij.⁊ in euan
gelio. Sicut colligitur ex euãgelio
hſᷣm Lyre expoſitiõʒ. Iſti phariſei erãt de patria
xpᷣi.ſ.de naʒareth qui contẽnebãt pauꝑtatẽ xpᷣi
⁊ deridebãt eiꝰ miracula q̃ſi nõ eſſent va.Unð
deriſiue di. Quãta audiuimꝰ facta in caphar⸗
naũ fac ⁊ hic in patria tua.q̃ſi di. Si poſſes fa ðW
cerevera miracula potius faceres hic interꝓpin
quos tuos qᷓ; inter extraneos.Sed xpᷣus dñs H
docuit ꝙ; pter eo ꝝ incredulitatẽ ⁊ maliciã non L
faceret inter eos talia. Licet em haberet poteſta
tem vbiq;:tamẽ illi erãt indigni ad talẽ gratiaʒ
inter eos facẽdã. Sed illi obſtinati ⁊ irati du⸗ L
xerũt ieſum vt de mõte pᷣcipitarẽt eum ⁊ ſic int᷑⸗

mines peioꝛes erãt diabolo:qͥ licet xpᷣm duxit
vt patʒ Matthᷣ.iiij.in mõtẽ:nõ tamẽ pᷣcipitare
voluit luʒ. Sed heu qꝛ tales ſunt hodie mali
xpᷣiani qͥ ſub noiĩe ipᷣo xpião ſũt ſpũales frẽs xpᷣi
tamẽ oꝑe ſuo volunt pcipitãdo ſe ĩ trãſgreſſio⸗
nes pᷣceptoꝝ ꝑ culpas occidere xpᷣm quantũ in

eis .a quibo fugie rpus ſubtrabendo gratis „ . –
unn. Pꝛoinð Pcepta dei ſüma diligerla ob prrr,& e.
eruare debemꝰ ne xpᷣm per pc occidamus in ⸗ Sen2* Dr,

nobis.Et quia inter pᷣcepta adhuc agendũ re⸗ +„
ſtat de tercio pcepto. ſctificatiõis ſabbati: d O4,
pꝛeceptũ in ſecũda ſua dauſula obligat opera⸗/
ri alijs diebi.ſ.non feſtis.Cum em̃ dicit᷑ in hoc
pꝛecepto Sabbata ſccifices.ſubdũ. Sex dieb⸗
oꝑaberis ⁊ facies oĩa opera tua. Et ſic ꝓhibet
ociari ⁊ pꝛecipit᷑ manualis oꝑatio ꝓ illis dieb⸗

—

cõmunibo. Ideo ð ipᷣa tria myſteria notabimꝰ
ꝓ hoc mone.
Seen de laboꝛis manualis pᷣceptiõe.
ecũdũ de oꝑis ſalubꝛis cõditiõe.
Tertiũ de laboꝛis ſpũalis occupatiõe.
De iſtis in foꝛmavide ꝑte eſtiuali ſermonũ Po
merij ſᷣmone.xx.ſub littera Y vſq; finẽ ſᷣmõis.

2
ℳ% „ „ . 5 — % — „ *½— m .
1. Feria tertia poſt dñicã tertiaʒ Sermo.xxiiij. g Z2 S
de remiſſiõe iniuriep feſti ſcificatiõe debia. = fP4

De feriis poſt dominicã tertiã

d peccauerit in me frater meꝰ⁊ dimit
tam ei.vſq; ſepties. Dicit ieſꝰ. Nõ
dlco tibi ſepties ſʒ vſq; ſeptuagieſ⸗
ſepties. Matth.xviij.⁊ in euãgelio hodierno.
Dñs ieſus xpᷣus hec reſpondit Petro qui hãc
interrogationẽ ſibi ꝓpoſuit. In quibo vᷣbis do⸗
cemur remittere ꝓximis in deo ⁊ ꝓpter deũ iiu⸗
rias contra nos factas.⁊ ad deponẽdũ idigna⸗
tiões ac ire rancoꝛẽ pᷣcipue tenemur in die feſto
quia ſᷣm Scotuʒ ſuper tertio.tenemur in feſto
eſſe in vera charitate.itavt actus odij ad deum
vel ad pꝛoximũ nõ inſit:als peccat homo cõtra
illud pꝛeceptũ de ſanctificatiõe ſabbati. Pꝛoiñ
cria myſteria notabimꝰi hoc ſᷣmõe de remiſſiõe
iniune de quo loquit᷑ euãgeliũ.
Lend ðꝛ o bligatisis.
Secũdũ ðn modificatiõis.
Lertiũ ðꝛ facilitatiöis.
De iſtis vide parte eſtiuali Pomerij ſᷣmone.xj.
m foꝛma ꝑ totũ accpiẽdo quatũ tibi placet.
EFeria quarta poſt dñicã tertiã Sermo.xxv.
Sequit᷑ de quarto pᷣcepto.ſ.de honoꝛe parẽtũ.

Eus dirxit. ho⸗

dD noꝛa patrẽtuũ ⁊ matrẽ. Mat.xv.
2 ĩ euagelio hodierno.In quo do
minꝰieſus docet pᷣmo parẽtes ho/
noꝛare.quia hoc deꝰ pᷣcepit cuilibʒ in decalogo
Secũdo docet ꝙ ꝓpt᷑ traditiões ⁊ inſtituta ho⸗
minũ nõ debemꝰ obmittere qͥn impleamꝰ pꝛe⸗
cepta dei ſicut iudei feceraut quos redarguit.
Tertio ꝙ cibus ⁊ potus nõ coinquinãt hoiem
ſed cogitatio mala ⁊ pcepti traſgreſſio.De iſtis
pꝓtʒ in hoc euãgelio. C Ungde iam de qrto
pᷣcepto decalogi ꝓſequẽdo pᷣnotãdũ eſt ꝙ poſt

pꝛecepta pꝛimet abule que hominem oꝛdinãt
ad deü diligẽdum ſubſequenter pmo oim in

ſcdðᷣa tabula ponit᷑ hoc pꝛeceptũ.ſ.de honoꝛe pa
rẽtũ. Sed quare hoc:Dicẽdum ſᷣm Zhomã.ij.
ij.q. cxxij 2=ð ideo quia ſicut deus
eſt vniuerſale pꝛincipiũ a quo habẽt eſſe omia.
ſic parẽtes ſunt particulare pꝛincipiũ nr̃i eſſe.
Et ſic eſt quedã affinitas huiꝰ pcepti ad illa p⸗
Scðdðo quia inter om̃s pꝛoxi

cepta pᷣme tabule.
mos maxime obligamur parentibꝰ.iõ pꝛiuſ q;
alia pᷣcepta oꝛdinãtia ad pꝛoximũ debuit poni
de honoꝛe parentũ. Tertio qꝛ hoc pᷣceptũ man
dare voluit deus apponẽdo remunerationẽ di
cens.vt ſis lõgeuus ſuꝑ terrã: quod nõ fecit in
alijs.ideo pᷣponi?᷑ tanq; dignius pᷣmio:lʒ⁊ alia
pᷣmient. Pꝛoinð de hocpᷣcepto honoꝛãdi pa
rentes declaremꝰ tria myſteria hocſᷣmone.
Heagi de bligacſe is płalitate.
ecũdũ de trãſgreſſiõis pᷣgrauitate.
Tertiũ de pᷣmiatiõis vel pene largitate.

% – „ Kci ꝛimũ queſtiões occuł eſhaim q̃lib⸗
Omie quotiẽſ Engemns dentses gauceſhana h,

ꝙᷓ; bomo.Ad quod reſpõdedo notandum ſᷣm
Rax.⁊ Ancthoñ.i ſũma ꝑte enalccW:
alioſq; cõiter doccoꝛes recolligẽdo.multipłex ẽ

₰

.

pater ⁊ mater cui obligamur honoꝛẽ. Pꝛimꝰ ẽ

carnalis.ſ.qui te genuit in mũdũ.Secũdꝰdici
tur eccłiaſticalis.vt eſt pᷣlatꝰ eccłe.De hoc Deu⸗
tero.xxxij. Interroga patrẽtuũ ⁊ annũdabit ti
bi.ſ.verba dei ad ſalutẽ neceſſaria.Et ſic eccłia ẽ
mater oĩm fideliũ.Et iſtis tenemur duplicẽ ho
noꝛẽc̃.ſ.obedire ⁊ eos ſuſtẽtare reddẽdo ꝓuentũ

debitü. ſ. decimaꝝ ⁊ oblationũ. Unð.j.ad Thi
moctheũ.v. Oui bene pᷣſunt pᷣſbyteri duplici bo4·

noꝛe digni mTenn dicit᷑ ſacramẽtalis. ñn ¶

xxx.q.ſ.Oms inquit quos in penitẽtia ſi uſcepi
mus.i.confeſſionẽ audiẽdo noſtri ſunt fuij ſpi

rtuales:ſicut quos baptiſmo regenerauimus

ſiłiter quos confirmatiõe habuimꝰ ⁊ in oꝛdis
cõſecratõe ac alioꝝ ſacramẽtoꝝ adminiſtratõe.
Et ſic patʒ de harinio, Quar⸗ dicit᷑ tẽpoꝛalis
hoc eſt tẽpoꝛe ſenioꝛ vel etate.vnð

e. vnd Aplus. Se/
nioꝛes obſecra ⁊ honoꝛa ſicut patrẽ Quintꝰdi⸗ .
11O

citur officialis ſecular. Roma.xiij Om̃is aia

poteſtatibo ſublimioꝛibo ſubdita ſit. Idẽ. Deũ
timete:regem honoꝛificate.Et ad hebꝛeos.xiij.
O bedite ppoſitis veſtri
eſt adoptiuus.extra ð cogna.legali. Si q̃.

Septimus dicit᷑ beneficẽtialis ſiue tẽpoꝛaliter
tibi bñfecerit.puta nutriẽdo ⁊ ſubſidia tẽpoꝛa⸗
lia largiẽdo.ſiue ſpũalr:puta docẽdo ĩ aliq̃ arte
vel ſcietia aut quõcũ q; benefaciẽdo.Nam tene
mur grati eſſe honoꝛado illos.⁊ ſic ptʒ. Se⸗
cunda queſtio Qualibo honoꝛibo tene᷑qͥs hoc

pcepto parẽtibo. Reſpõdet᷑ ᷣm Alexan. de ales

in.iij.ꝑte ſũme.ſimulq; Anthoñ.ſupᷣ.alioſq; re
colligẽdo ꝙ filij parẽtibo obligatur pᷣſertim ad

.

„

rem coꝛꝑalis ſᷣuitu ⁊ obſequetie
honoꝛẽ dul allocutiõis ⁊ diligẽtie

qͥ ntuplicẽ honoꝛẽ exẽplo xpᷣi . ad hono

ertio ad

honoꝛẽ obediẽtie Quarto ad honoꝛẽ beneficẽ⸗
ti
ca

etam in vita qᷓ; in moꝛte.De his vide in par⸗
yemali pomerij ſᷣmone.xxij.ſub littera A.

obligant᷑ ſuis filijs. Reſpõdet᷑ ſᷣm Anchoñ.ſu⸗
pꝛa.ꝙ cura parentũ erga filios ſub hoc eodem

qᷓ;tum ad ſeptẽ pᷣcipua recolligẽdo ex diuerſis
doctoꝛib. ⁊ de iſtis habes in eadẽ parte pome
rij eodẽ ſᷣmõe ſub littera C. in eode etiã ſermõoe
habes pulchꝛa exẽpla ad idẽ.

UXKirca ſecũdum de grauitate trãſgreſſiõis

huiꝰpꝛecepti Notandũ ꝙ grauitas traſgreſſio

nis ⁊ peccati cõtra parẽtes oſtẽdit᷑ ex pluribus.
Puho qꝛ eſt cõtra legẽ naturalẽ cũ ipſi filij

ſüma beneficia acceperint a parẽtibus. viq; pꝛi

mo eſſe exiſtẽtiale qdð om̃ia apperũt ⁊ illiꝰ cau⸗

.

extus dicit᷑ legalis

ℳ₰

*

ecũdo ad

*

2

uinto ad honoꝛẽ ſubueniẽtie in omi neẽi

.

„

7

2

„

9*

Tertia queſtio qualibo viceuerſa ipᷣi paremcs n

pcepto implicite mãdat᷑ ?⁊ tenent᷑ parẽtes filjs

ra-

—

RA-

ſg
nitn
r
Del
O.

aßt

. Au

Sermo

n 4 ſa agunt.vt dicit᷑.ij.de aĩa.Et ſecũdo acceperũt
1 eſſe nutrimẽtale:quo ↄſeruati ſunt in eſſe natu
. Te. Tertio q̊ʒ eſſe doctrinale quia parẽtes debẽt
Rcere filios ad oꝛãdũ Pater noſter:Aue ma⸗
ria.⁊? ad cõfeſſiões peccatoꝝ faciẽdas ⁊c.qbus
d . dQacqrere poſſunt btitudinẽ eternã. Secundo
— peccant trãſgreſſoꝛes huiꝰ pꝛecepti contra legẽ
i PwiI diuinalẽ ⁊ per conſequẽs cõtra legem pꝛophe⸗
di talẽ ⁊ ſapiẽtialẽ euãgelicalẽ ⁊ aplicalẽ que ĩ ſcri⸗
do pturis cũctis ſic dictant? obligãt.O tu miſer q
ni X es malus filiꝰ:quid dicturꝰeris in iudicio vbi
tot teſtionia ↄtra te camabũt. Autoꝛitates aũt
4 ·Aillarũ ſcripturarum tranſeo cauſa bꝛeuitcatis.
N Kand poſt pᷣdicta oia peccãt contra legẽ ca⸗
gi „ nonicalẽ que dictat di. xxx.ca.j.ex cõcilio.ꝙ qui
c nõ honoꝛat parẽtes debent excõicari.⁊ in plłib
uSs E“ paſſibo iuris canonici cõpoꝛtãdo ðcernit᷑ ꝙ ta⸗/
4 P les vident᷑ foꝛe homidde ⁊ infames.Et qui pa⸗
tres cõtẽnũt om̃e ius perdũt in hereditate ⁊ pꝛi
6 % „ uant᷑ oĩibus bonis patnis vt patʒ in glo.c.qn/
tauallis. excra de iureiurãdo.vbi ⁊ leges allegã
N tur ad id. Unde dato ꝙ filius fieret papa tene?
i honoꝛare parẽtes vt dicit Baldus.ff.de in ius
dii vocãdo.l.adoptiuũ.qꝛ filij ſemꝑ ex iure nature
ni. ⁊ diuino tenent᷑ debitã obedlẽciã ⁊ reuerenciaz
lis/ parẽtibus. ergo papa nõ põt diſpẽſare/ Quar
ij 7. to etiã peccãt trãſgreſſoꝛes cõtra legẽ phᷣicalem
r / qgꝛ phᷣus.viij:li.ethicoꝝ.⁊ Auerrois et Auicen.
, Pac cõiter oẽs dictãt cum Areſt.ibidẽ viqʒ ꝙ fuij
. 7 intãtũ obligant᷑ honoꝛare paretes ꝙ ſicut nec
me, Ddeo ſic nec parẽtiboreddere poſſũt inqᷣt eqͥualẽs WDU
, . ſed ſemꝑ tenent᷑ in ꝑpetuũ ꝗꝓpter eſſe tria ſupꝛa
2 dicta. Pertrãſeo de poetis ⁊ paganis macho⸗
// . mnetids 7 hmot qui om̃s ſuis legibo ad idẽ ob⸗
Ge ligãt. Oh ergo oh ve ⁊ ve vobis ingratis filijs
qͥ etiã paganig imo ⁊ beſtijs peioꝛes eſtis.
Dre XCirca tertiũ de pene vel pꝛemij remũerabi⸗/
6 litate largiſſima malis vel bonis filijs.Queri
d. t—*. vrs cur deus iuſtꝰ in oibus oꝑibus nõ niſi huius
69 pᷣcepti quarti obſeruatoꝛibꝛ appoſuit pꝛemiũ
⸗ ſpecialiꝰ.q;uis ⁊ alia pᷣcepta habeãt mercedem
üſ in celeſtib.vel etiã penã iuſtã inducãt traſgre⸗/
O dientibꝰ. Ad hec rñdetur ſᷣm Anthoñ. floren.
N vbi ſup poſt Thomã.ij.ij. ꝙ hoc fecit deꝰPꝛi⸗
N mo ꝗprt certificationẽ ꝙ deꝰ dabitp hoc boi pꝛe
, eN miũ nec putare poſſint hoĩes in hoc nil mereri
n cum videatin ſe naturã ad honoꝛãdũ parẽtes
5 nt ans Gecho diamd ꝙ hoc feclt ꝓpter de /
ſs ſignand ꝑ oppoſitũ maloꝝ filioꝝ dignã pu⸗
ne nitionẽ.Unðõ ⁊ in lege ſanxit ꝙ mali filij puniã
ve tur ꝓ inobediẽtia ⁊ cõtumacia parẽtũ płibꝰpe⸗/
₰ℳ₰ℳ . nis/Pꝛimo quidẽ maledictiõe a deo oipotẽéte.
s e „ Deuto. xxviij.? Geñ.ix.Exemplũ habemus de
ſo V1 Cham dicẽte Noe. Maledicꝰ Cham ſeruſer⸗
,. uUoꝛũ erit.ſ.qꝛ inhonoꝛauit patrẽ diſcoopertũ.
Secũdolapidatiõe Deuto.xxj.vbi hoc pᷣcipit
i 4 expſſe.Tertio mala⁊ accelerata moꝛte Exo.xxj.
4 ., Qui maledixem patri vel mr̃i moꝛte moꝛiatur
9
„*

Uerſitate ⁊ oim bonoꝛũ

„*

Exẽplũ in Abſalõ cõtra Dauid ſuũ patrẽ iſur⸗
gente uarro ꝙ ſi etiãa ſuꝑuiuãt puniunt᷑ ad/
pꝛiuatiõe ⁊ depaupera
ccõꝝ periet hereditas ⁊
erit eis obpꝛobꝛij aſſiduitas/Quinto qꝙ; ſi ba⸗-
bebũt filios ⁊ filias ꝑ illos punient᷑ talione.ſi⸗
cut legi⁊ refert᷑ ð płibo q̊s ↄſiłi mõ dei iudicio
tractaueft ſui fulij e ſicut ⁊ ipᷣi fecerãt ſuis

5

tiõe.Ecci.xlj.c.Filioꝝ p

parẽtibovtvidemꝰ. U timo punient᷑ infernali
Lertio appoſuit deꝰhuic pꝛe

igne. ve ͤ talibo. ⸗ e
cepto pmiũ vt dłſignet ꝙ larga ſua bñdictione

ditabit bonos filios ꝓpter parẽtũ ⁊ honoꝛatoõis
merita.ſicut ꝓpter merita DPauid benedixit ſuis
poſteris. Un dixit deꝰ. Honoꝛa patrẽ ⁊ matreʒ

vt ſis lõgeuus ⁊c. Pꝛimo quo ad vita nature.
Scõo gre. Tertio qꝗ ad bona geniture. Ecci.iij
Qui honoꝛat patrẽ iocũdat᷑ in filijs in quibus

qs dicit᷑ viuere i mdo. Quarto quo ad bona

fame.nam bona fama dicit᷑ quedã bona vita.
Quinto quo ad bõa ꝓſpꝑitatis foꝛtune. Sexto
q̊ ad bona bñdictiõis dei copioſe. Ecci.iij. Ho
noꝛa patrẽ tuũ vt ſuꝑueniat tibi bñdictio a deo
Pꝛeteavltimo quo ad bõa ꝑpetue glie. Amẽ:

Feria qnta poſt dñieq tertiã Sermo viceſi⸗
muſſextꝰ de oꝑpibus miſicoꝛdie in pꝛoximos.

PBPrgensieſus

ſ de ſynagoga itroiuit in domũ Si
monis Luc.iiij.⁊ in euãgelio ho⸗
AUAlierno. In his verbis.ſ. ꝙ dñs ie/
ſus intrauit in domũ Simonis docet᷑ ĩ myſte

rio ꝙ ipᷣe dñs ieſus libẽter ingredit᷑ ⁊ reficit᷑ in

coꝛde obediẽtis eiꝰ pceptis.nam ſᷣm Hiero. de

interpᷣta. noim hebꝛaicoꝝ: Simõ interpᷣtatur

obegiẽs vel obediẽtia.Deiq; idẽ dñs inibi opa

miicoꝛdie exercuit.qꝛ ſocrũ Simõis febꝛicitã

tem viſitauit ? ſanauit:⁊ multos ifirmos cura
uit ac demoniacos liberauit.⁊ pᷣterea erat pᷣdi⸗

cãs⁊ docẽs in ſynagogis.⁊ ſic oꝑa fecit mipicoꝛ
die coꝛꝑalis ⁊ ſpũalis.vt ⁊ nos eiꝰ exeplo diſca
mus libẽter oꝑa miicoꝛdie exercere.de his ptz
in euãgelio. Pꝛoiñ de opibo mibicoꝛdie reſtat

ſ̃mo.qm̃ ſᷣm Tho.ij.ij.q.cxxij.? Rayne.acan⸗

thoñ.ſub pᷣcepto de honoꝛãdis paretibo intelli
git pᷣcipi nõ ſolũ honoꝛ exhibẽdus ſuꝑioꝛibus
ſʒ taqᷓ; ſcðariũ iplicite pᷣcipit᷑ etiã oim bñnficioꝛũ

exhibitio. quicq debet᷑ ad reddẽdũ cuicũq; ꝑ⸗
ſone qͥ ad elemoſynas coꝛpales ⁊ ſpũales. Ita

qʒ de oꝑibo miicoꝛdie tria myſteria declarabi
mus hoc mone.
Pꝛimũ ðꝛ obligatiõis.
Secũdũ ðᷣꝛ diſtinctiõis.
Tertiũ ðꝛ fructificatisis.
De his vide ꝑte eſtiuali pomerij ſer.xxj..

Feria ſexta dñice tertie Sermo. xxvij.ſequi
eqnto pᷣcepto.ſ. Non occldes.
p 2

.

rprr.

5„
Ner.

₰

N arr

Doominica.quarta quadrageſime

—Ee er „1 π 1 ſi Sequebant᷑ dñm ieſum multi.ex quibo aliqauin A
S= J Cit E 18 le uS „ Apter curioſitatẽ vt viderẽt eius miracula ⁊ au⸗ eie
22 Heus cibꝰ eſt vt faciã voluntatẽ dirẽt q lia pᷣdicat.aliqui aũt ex deuotõe credene 22
uuꝰ qui miſit me Joh.iiij.⁊ in euãõi⸗ in eũ ⁊ reueretes eiꝰ miracula.vnde ðꝛ in h̊ co’an
R gelio hodierno. Uerba ſunt ſalua gelio. qꝛ videbat ſigna qꝗ faciebat ſuꝑ his q iſir G
coꝛis noſtri ielu:in quibo ſuo exẽplo docet nos mabant. aliqᷣ g etia ſequebant᷑ vt ſanarent a la⸗ pz
ꝙ oĩs noſter cib.i. appetitꝰ 2 deſideriũ volũta⸗ guoꝛibo ſuis.ſed hocerat peſſimũ ꝙ aliq ſlicat hn
tis ad id tendat: vt ſqʒ volũtatẽ dei in pceptoꝛũ phanſſei ſeqbant᷑ xrᷣm vt haberet vñ poſſent en m
ſuoꝝ obſeruãtia faclamꝰ. Sed qm poſt pᷣdicta repꝛehẽdere ⁊ ei detrahere.⁊ tamexpus ns Pi“ hecl
pceptũ qͥntũ eſt hocſcq; Non occides:in quo vt ſe ſequẽtibus exhibuit pietatis beneficium ſa⸗ . . 1
tiando illos cũ tamẽ omẽs ſciret quali inténde ι

dicut Alexa. de ales. ? ho. ac doct. coiter p⸗/
hibet explicite homicidiuũ: implicite vo ꝓhibet᷑
ois motus ire ⁊ oĩs leſio ac nocumẽtũ qð ifer⸗

ĩſidiarent᷑in hoc exeplũ das nobis patiẽter to⸗ ’”?
lerandi nr̃os aduerſarios ⁊ bñfaciẽdi oin “ 4

4

. 2 — C ri poſſet in ꝑſona pꝛoximi.puta cruncatio:vᷣbe rib ⁊ odiẽti bo. Pꝛoiñ ↄtra tales bonoꝝ hoim .
* T j ) ratio:notabilis leſio:ſanguinis effuſio:⁊ſic de detractoꝛes quoꝝ infinitꝰ eſt numer? agẽtes qᷓ „ (G
alijs.⁊ etiã deliberata volũtas faciẽdi talia ꝓxi ſq; nõ curãt dei pᷣceptũ quo pcipit non ocedere
mo. Pꝛoinde de homicidio in hoc ᷣmõe nota ꝓximu:hneqʒ facto neq; vᷣbo neq; aio inique.ſ,- a
tria myſteria ſicut habes in foꝛma in qdrageſi/ iſti gladio lingue occidũt vt de detractoe peni⸗ ”’JD
mali ſcdᷣo pomerij.ſ.devitijs ſer.xliiij.vide ibi. teant.ergo tria myſteria declaremꝰ ꝓ hoc ᷣmõe ſen
— ſicut habes in qdrageſimali ſco ſ; de vitijs. .
Sabbato dñice tertie Sermo. xxviij.de ißo Fmõe.xxxviij.vide. . ED”? c
ũali homicidio.id eſt aie occiſiõe. UVBWU Dñi dĩ poſt prond S rrr d li⸗ ſee
8 44 4 4 „ mica eadẽ poſt pꝛandiũ Sermo.xxx. de li⸗ e6
Ade etamplius Düi⸗ moꝛte anime ꝑ confeſſiõis pᷣparatõz n

qð includit᷑ in hoc pᷣcepto. ai

Patres liber =

v noli peccare. Joh.viij.⁊ in euangelio
hodier. Uerba ſunt dñi ieſu qͥ dũ mi

picoꝛdit᷑ liberaſſet adulterã ne lapidaret᷑ ſʒ legẽ 4 .
moyſi:licet demerebat᷑.hec vᷣba eidẽ dixit. Nec f ctate rpᷣs nos liberauit Uerba ſunt r o= NW nit
ægo te condẽnabo.vade ⁊ ampliꝰ noli peccare. apłi Pauliad Gal.iiij/ ⁊ i epłla ho ſoll
Et in hoc myſterialr docuit ꝙ magis debet hõ Alliierna:in quibo docet ꝙ per dũm r
cauere a pctò quo ocadit᷑ aia q; a qcunq; tpali iĩeſum conſecuti ſumꝰ verã libertatẽ in moꝛte ⁊ rt
pena coꝛpis.qm ſicut aia pᷣcioſioꝛ ẽ om̃i coꝛpe paſſiõe eiꝰ vt docet exponẽdo Lyra.ſʒ qm̃ nunc 4
pꝓut teſta? Hugꝰ. li.xxxiij.dſtio.ita moꝛs ⁊ occ ꝓſeqͥ mur ſicut cepimꝰ de qᷣnto pᷣcepto decalog ⸗ h
ſio aĩe deterioꝛ eſt q; moꝛs vel pena coꝛpis.p᷑ qð pcipit di.Nõ occides. Samus autẽ Aug.? „ 1
. qð in hoc pꝛecepto Nõ occides.pꝛe omi homi/ ⁊ ſcriptura do ccte. qin aia humana occiditur ꝑ
cidio coꝛꝑpali ꝓhibet᷑ ne occidas aiam.ſ.ꝓpꝛiam pctm̃. ꝓpter qð ex pᷣcepto tenemur eã pcauere: ⁊ AN
vel alienã. Unð ⁊ Aug.de pe.di.j.Noli inqᷣt pu a moꝛte ſpũali liberare gra xpᷣi. Sʒ quali᷑ polſ,/ Ve
tare nõ eſſe homicidiũ S frarri male pfnade⸗ ſumꝰ aiaʒ liberare a tali moꝛte ſq; culpe. Amb. NX
cũ em̃ male pꝑſuades occidis ſq; animã ꝑ pem edocet ð pe.di..c. ecce. di. Cõfeſſio liberat a moꝛ dehn
criminale:periuriũ ſq; furtũ luxuriã fraudẽ ⁊c. te⁊ padiſum aꝑit Et qm̃ ia iminet tepus ꝗ tene . (s
Pꝛoiñ ð o cciſiõe aie tria myſteria ð clarabim mur cõfiteri ad qð requirit᷑ debita pᷣparatio.id R 3
Pꝛimũ de occiſiõis aĩe modalitate. circo opus eſt de ea pdicare vt ꝑ eã a moꝛte aie aden
Secũdũ de eiuſdẽ magna danoſitate. xpᷣo donãte poſſimꝰ liberari. Un de cõfeſſiõis ſomd
Tertiũ de ipᷣiꝰ cuſtodie ſtudioſitate. pparatõe tria myſteria dedlaremꝰ. Epol
De pᷣmo vide pꝑte eſtiuali pomerij.ſer.xij.Ovſq; SBrumi ðꝛ necarie cõtritiõis. Vitep
G.De ſcðo ⁊ etiã tertio vide ibidẽ ſᷣmõe.iiij.q̃n⸗ Secũdũ ðꝛ debite examiatiõis. lot
tum placet. Tertiũ ðꝛ amare recognitiõis. . lteaten
. De pmo vide in pᷣmo q̃drageſimali ſò de pnia erecde
OCO A „ 4 Dñica q̃rta q̃drageſime in mane Ser.xxix. ſᷣmone.xvj O.vſqʒ finẽ quantũ placet. De ſecũ abo
9 PE.- de occiſioe in fama ꝑ linguã detractoꝛiã q ꝓhi/ do aũt ⁊ tertio vide ibidẽ ſᷣmõe.xxiij.M. cdt
— )) △ . betur pᷣcepto hoc eodẽ. — “ „„ iin
E b - Feria ſcdᷣa dñice.iiij. Sermo. xxxj. de homicc Memi
Cgue gtureun a*ε* li,odiä ? inuidii. . n
ſ ſq; ieſũ mulcitudo magna John⸗ . Prit ſi ſe . HND .* Reco
⁊ in euãgelio hodierno.A dee Irxit le 99. Ol⸗ K. Ede
vba ſacri euãgelij aduertamꝰcha⸗ d Rite teplũ bocx in triby diebo exa· flig
riſſimi admirãdã manſuerudinẽ ⁊ charitatẽ in bo illð Joh. ij. in euãgel podier. futuſa
xpᷣo ieſu.qm̃ vt doctoꝛes ⁊ Ly.exponeñ⸗dicunt Sicut ðꝛ in lĩa dñeyeſu 8 dixu Sö· . Capruan
9
. . 4

à
L
„
7 7 Ore
70 =
65
4 .
0
n
7
ne
„ .
. °
7N 2 .
.
1
e
D 5
)
a,
*
„ D H⸗
5
.

teẽplo coꝛpis ſui in q̊ deitas hitauit ſiẽi ſuo tẽplo.et
Avyra ac doc.dicũt ꝙ hec dixit xpᷣs pᷣnũciãdo qð iu⸗
dei erãt faccuri.hᷣ ẽ ꝙ occiderẽt xpᷣm et ſic ſoluerent

aĩam eiꝰ a coꝛꝑe.nã ipſi iudei iã cõceꝑant ex iuidia

xpᷣi maximũ odiũ eoꝙ vicia illoꝝ redarguebat.
Sic heu młti nũc faciũt odiẽtes bonos viros qͥ il⸗
loꝝ vicia coꝛripiũt ⁊ iuidẽt eiſ ac inimicãt᷑ſʒ attẽdãt
ſcptũj. Johᷣ.iij. Qui odit fra.ſuũ ho.ẽ. Pꝛoide ð ho

—

micidio ſpũali hmõi qð ꝓhibet᷑ eodẽ pᷣcepto.ſ. Non

72

xpᷣs Mat.v.di Audiſt qꝛ diccũ e: Nõ occi
occi. reꝰerit iu.Ego ãt dico vob:oĩs qͥ iraſcit᷑ fra.ſuo

occides:tria myſteria ĩ b ſermone declarabimꝰ.
ꝛimũ ðᷣꝛ execratio talis odij ⁊ inuidie.
Secundũ dicit᷑ notificatio eius culpe vł malicie
Terciũ ðꝛ obligatio fraterne amicicie.
Depmis duobo habes in qᷓdrageſimali ſcõo pome

riijcʒ de vicijs ſermone.xxxix.ſed terciũ articulũ vi⸗

deĩ gte eſtiuali pomerij ſermone.xxxvjar.ij. O
Feria.iij.dñice.iiij. Sermo.xxxij.de homicidio
coꝛdiali ꝑ iram rixã ⁊ cõtumeliiim.
Emo ex vob facit legẽ.qͥd me q̃rit intficere.

n Verba ſũt rpᷣi ieſu Johᷣ.vij.⁊ ĩ euãgelio hodi
er.i q̊ͥ claret mira xpᷣi mãſuetudo ⁊ mititas
dqꝛ cũ iudei dicerent ſibi ↄuicia di. Demoniũ hẽs.et
vellẽt eũ appᷣhẽdere ⁊ q̃rerẽt int᷑ficere:maſuete rñdit

nec cõuiciũ reddidit ꝓ ↄuicijs.vñ ĩ bᷣ docuit exẽplo
ſuo patiẽt᷑ ⁊ mãſuete nos tolerare iacła vᷣboꝝ cõui

cia ⁊ cõtũelias ↄ nos rixãtiũ.de hijs vide euãgeliuʒ
Erxq̊ aũt pᷣ̊ pᷣcepto qͥnto ꝓhibet᷑ iplicice ois ioꝛdina⸗
tus motꝰ coꝛdis.ſ.ire odij:maxie ꝓꝛũpẽs i vᷣba cõ⸗

tumelioſa cõuicia ⁊ rixas vt expoſuit bᷣ̊ pᷣceptũ ideʒ
diccũ ẽ:Nõ occides.qͥ ãt

—

reꝰerit iudicio.qͥ ãt dixe.racha re.e.ↄci.⁊ qͥ dix.fatue

reꝰe. gehẽne. Uñ ſᷣm Alex.iij.p.qxxv.⁊ doct.cõit p⸗
hibet?᷑ illo pᷣcepto eodẽ oẽ tale tanqᷓ; homicidiũ coꝛ⸗

dis. Ideoq; de hijs tria myſteria decla.hoc ſᷣmone

cã defenſiõis.
ſluum defẽdere. lall
⁊2 poſitiui.ff. ð iuſt.⁊ iure.l.vt vim vi⁊c.cał.ſ.Uim
vi repellere licet cũ moderamie iculpate tutele.⁊ ĩtel

*

Z cancuarieñ.q nolui. pᷣcludi ianuas ecc

dimũ dicitur deteſtacionis.
ecundũ dicitoffenſionis.
Terciũ ðꝛ ſufferẽtie vel defenſiis.
De pᷣmis vide in q̃drageſimali.ij. Pomerij.ſ.de vi
cijs ſer.xxiiij. Sʒ an debeat qᷣs ſe defẽderei talib⸗
y Addemꝰ h̊ aliq̃s q̃ſtiões ð rixa vel buato bello
Pꝛima qſtio vcꝝ liceat cuilibet ſeip
ſñidet᷑ bꝛeuit᷑ ꝙ regula iur natalis

ligi᷑ ðb moderamẽ illð qd equalet illate violẽtie in q̃

litate armoꝝ ⁊ ĩ ↄcurſu tꝑiſ ⁊i ipᷣo actu violẽtie.als

excedẽdo videt᷑ eſſe vindicta ⁊ ꝑ ↄſeq̃ns pctm̃.Unð
ex bᷣ pcʒ ꝙ defenſio licita eſt vniuerſalit᷑ oibo taʒ laicꝭ
qᷓ; clericj ⁊ etiã religioſ.nã opinio ↄꝛia repꝛobat᷑i cle
ẽtina extra ð homicidio.ſi furioſus. Sʒ q̃ſtio re⸗
ſtat.Nũqͥd tenet᷑ qs ad bᷣ.ſ.vt vi vi repellat. Rñdet᷑
ſᷣm Tho.ij.ij.q.xij.ꝙ nullꝰ tenet᷑ ad h.ſed maioꝛis

ꝑfectõis eſſet ſi ſufferret vel ꝑmitcteret ſeipᷣm intfici
qᷓ; ſe defendẽdo occidere cũ nõ poſſet alit᷑ euadere.⁊

B itellige qñ tal eẽt in bona diſpoſitõe aĩe ſue bᷣ eſt i
ſtatu ſalut. Nã ſic fec̃ ſctũs vo. marr archiepᷣs
i

„

enec ſe de⸗

7
7

p̃t/ Sca q̃ſtio vtꝝ defẽſio hmõi licita ſit vbiq; et·

gular vt patʒ ĩ ſup̃ᷣdicta clemẽ.c. Si furioſus. I

ꝓ qͥb hmõòi ðᷣfenſio fit licite. Rñdet᷑ ſm canoniſtas

ſoꝛes.ſʒ ſine occiſiõe licʒ:pᷣſerti cũ mãdatũ factũ ẽ vt

XxxXII. et X X XIII

fendi ab occiſoꝛibo ſʒ obtulit ſe:qð fuit ꝑfectiõis.Si
milit᷑ fecerũt ſcti milites thebei ſcʒ Mauriciꝰ cũ ſoę⸗
cijs.vñ qñ qͥs nõ eſſet in ſtatu ſaluc fatue ſe expone
ret moꝛti coꝛꝑis ⁊ aĩe.Deniq; etiã i bello iuſto ↄ ini⸗
micos eccłie vł ifideles. ſic int᷑ cruciferos obpugn⸗
tes ↄ ſaracenos ⁊ alios hmõi nõ deberet xpᷣᷣanus ſe 2
moꝛti exponere ſed reſiſtere ⁊ defedere fideles qᷓntũ

z 2

„
ſꝑ ⁊ 3 qſcũq; iuadetes. Rñdet᷑ ꝙ licita ẽ. Pꝛio eti ⸗ I., ,/, =
in loco ſacro ⁊ ĩ eccłia ⁊ ſic vbiq;.qꝛ etiã ſi pollua=»cc·
cleſia ſanguis effuſiõe tñ põt reconcilisri.Mag gᷓ
põderada eſt ↄſeruatio hois qñ ſeq̃ret᷑ moꝛs:cũ illa
ſit ireſtaurabił.ſed qꝛ ĩ tali caſu nõ iniurioſe fit ſan⸗ 5
guinis effuſio.ſʒ ſe defẽdẽdo ꝓpt᷑ ꝑiculũ.iõ ꝑ h̊ ſic n·½⁰4⸗ ⸗
polluit᷑ eccłia.extra de ↄſe.eccle.li.vj.c.vnico.Sxðo *ι oIY
licita eſt etiã in q̃cnq; officio occupato etiã ſi miſſl,ʒ·
celebꝛãs iĩuadit᷑ ad moꝛtẽ ſibi vł etiã qͥdeũq; ſaccr̃m
miſtrãdo.vñ ⁊ tũc ſe defendẽdo ⁊ occidẽdo ñ fit irre

Sãʒ di. Quid cũ iuadit᷑ ſacerdos ad moꝛtẽ qñ iã
ueꝝ hʒ pᷣ mãibo ad baptiſandũ qͥ puer eſſet i arti⸗
culo moꝛt.ita ꝙ ſi ſacerdos diuertat ſe ad defedenj·
dũ puer interim moꝛiet᷑ et ſic dãnabit᷑: cũ nõ ſit aliꝰ
q baptiſet illũ. Rñdet᷑ ſᷣm Johem de lignano ꝙ in
tali caſu pᷣeligẽda ẽ moꝛs coꝛꝑał ſacerdod:q̃ ẽ vnũ
malũ tꝑale.qꝛ als ſeq̃rẽt᷑ duo mala ſpũalia.ſ.moꝛſ
et᷑na pueri.de ↄſe.diſ.iiij..Firmiſſime.et etiã negle
ctus cure aia qð eſt moꝛtale ſacerdoti.extra ð etate
et q̃litate.c.cũ ſit. Idẽ diẽ pᷣeligẽdũ cũ foꝛet dubiũ ꝓ
babile ð moꝛte vł vita pueri interis.⁊ ↄſtaret ð moꝛ
te ſacerdot niſi diuerteret ad ſe defendẽdũ. Hecym .

Job.de lig. Tercio deniq; licita eſt pfata defenſiocν e,
ʒ q̊ſcũq; etia ſuꝑioꝛes ſuos iniuſte iuadẽtes.⁊ ↄ iu .
dicẽ ⁊ ptãtẽ vel etiã eᷣm aut abbatẽ iniuſte iuadẽte,z
Nã etiã monacho licet ſe defendere pᷣſertim in caſu

ſi es vel abbas inuaderet vt ſubito occideret.adſp.· — 8
cra aait e deiurek etlrh bluz, Keren qſtio n AHEL,

2 legiſtas ꝙ ñ ſolũ ꝓ ſeipᷣo ſed eciã licet ꝓ filijs ⁊ fili⸗
abo. ⁊ ꝓ vxoꝛe ⁊ ꝓ ſpõſa.Sed an qlibet de pplo poſ
ſit quẽlibet defendere.dicũt ꝙ nõ licet occidẽdo iua

defendant᷑ tales clamãdo ðfẽdite vłhmõi.vt notat
Baldꝰ dicta.l.vt vim. Iñ aduerte ꝓ regula ꝙ irre
gularitatẽ ñ effugit qͥ ꝓ alteriꝰ defenſiõe alteꝝ occi/
dit.patet i ſũma Angelica.Itẽ nunqͥd licʒ vᷣfenſiõe,
fieriꝓ rebi.Dicẽdũ ſᷣm Inno.⁊ Bartho.di.l.vt vim.
et frẽm angelũ ꝙ ſic ta ꝓ rebb auferẽdis ne auferä
qͥ́B; ꝓ ablac vt recuꝑent᷑ in continenti.tñ nõ licet ꝓ re/
bus ſeipᷣm erponere moꝛti ſcienter.
Feria quarta poſt dñicam q̃rtã Sermo.xxxiij. D
ſequit᷑ de ſexto pᷣcepto ſcʒ; Non mechaberis.
Abbi qᷣs peccauit:bhic aut parẽtes eiꝰvt cecꝰ P
naſceret. Job.ix. et ĩ euãgelio. Dño ieſu höc ·
q̃ſtionẽ ꝓpoſuerũt diſcipłi de ccco nato. AA ů
quã reſpõdẽdo dñs ieſus docuit ꝙ talł defectꝰmon
ſtruoſus ñ ſꝑ fit ex pctõ parẽtũ.vł ipſiꝰ ceci nati qui
actuale pctm̃ nõ habuit licʒ ſit ĩ oꝛigiali natꝰ.ſʒ qñ⸗

„ „ Üw „
De feriis poſt dominicam quartam
q; fit vt mãifeſtent ꝑ miraculũ oꝑa ðᷣi ĩ illo. Uerũtñ Ulierx deo ẽ vᷣba di audit ñ audi bli
oſtat vt etiã docz Lyra ꝙ penteſ aliqñ ꝓ ſuis pctii ꝗq qꝛex deo ñ eſt veeers voſifevdit⸗ ob
puniũt᷑ i filijs mõſtruoß er diuia iuſticia. et dato ꝙ hec dixit dñs ieſus q̃ qͥdẽ ſt valde amabilia
in pᷣſenti ñ puniant᷑:certũ eſt ꝙ in futo punient᷑ os bonis ⁊ iocũda.ſed valde amara ⁊ tribilia tꝑoſgre⸗ Lͤo
vicio luxurie peccãtes.qꝛ deꝰpcepit Exo. xx.in deca / glẽtib pcepa ðᷣi:flã exqͥ hoies maliñ acrieon⸗ 1, mamn
logo di. ſõ mechaber!. pcepto m qð Augꝰ. ötꝓ plæedo vba di ĩ pceptj expſſa:eoipo oñdũt ſe eẽ filio⸗ vo
hibet oĩs illicitꝰ cõcubitꝰet mẽbꝛoꝝ illegitimꝰ vſus diaboli.⁊ ↄño etnalr cũ diabolo cruciãdos Sed Kfuon
quõcũq; ̊ fiat pᷣter ſolũ vſũ licitũ cũ ꝓpꝛia vxoꝛe.l.le bõli eoipo ꝙ audiũt ⁊ obuãt pᷣcepta oñdũt ſe cẽ fili⸗ in
gicia. qð pceptũ inũerabiles peccãt. Pꝛoide ð lu⸗/ os di ⁊ ꝑ ↄñs cũ deo ĩ futo btificados. Pꝛoide Am gic
xurie vicio qð ꝓhiber ſᷣm oẽs ſpẽs ⁊ modos eiꝰ tria bꝛo i hodier.omełðt. Hoc ſcicote frẽs ꝙ vnuſqᷣſq; 2
Piꝛimũ ðꝛ moꝛtal offeſiõis (myſteria declara. cuiꝰopa fac eꝰ? filiꝰeẽ ðꝛ. Sʒ qm̃ intp cepta orße . (Lo,
Scm ð modalis ſpecificatiõis. vvnũ.i. Nõ furaber.qð mali boĩes miłtiplicit train dit
Terciũ ðꝛ infernalis aſſimilationis. grediunt᷑. Pꝛoinde de bᷣ tria myſteria declarabimꝰ?ꝛ ii
e 2Deiſt hes ĩ q̃drageſimali.ij. ſeʒ ð vicijs iĩ DSrimii Do or r; myſteria declarabi . ſod
ðð Rerr es i qdragelimali.ij.ſcʒ ð vicijs i Pomerio Pꝛimũ de execrãda vſure iniquitate. ſalſe
dre. nworn † ſer. xxvij.x totũ.Ad idẽ ꝑla vide circa nonũ pᷣceptũ. 5cöm de varia eius culpe modalitate . 4
Feria qnta poſt dñicã qrtã Ser. xxriiij. de ca⸗ Terciũ de pfitẽda offenſe in ̊ ↄtrarietate.
4 = uẽdo turpiſſimo pctõ luxurie ⁊ ꝑicułeiꝰ. De pᷣmo⁊ ſcdðo vide i q̃qrageſimali.ij.pomerij.ſ.de 5
vo p, It ieſus: Adoleſcẽs tibi dico ſurge.Lu.vij. vicijs ſer. xxxv.vicʒ ð vſura ꝑ to. AA Sʒ adde ꝓp 1
e le 21 euag. bodier. Si diligent ſideramcha ccio articło ꝙ erqͥ iã aduẽit tp̃s ↄfitẽdi ð pctis IJdoo deß
r-. Ier lſſimi: moꝛtu?iſte ꝑ dnm ieſũ reſuſcitatꝰ ſiꝭ notodũ ẽꝙ 3 pᷣceptũ mitipkr boies peccãt.ideos il
. gnificat pctõꝛes urioſos de lepep graʒ ſuã xps oↄfiteri cenẽt᷑ iuxta bᷣ vt colligo ex Alexã.iij. ꝑte ſũ. —
reſuſcitat a moꝛte pcti ad obſeruaduũ ði pcepta. ꝛbu xxv. ar. iiij ac Rayne. ? Ancho. Ko.g., ti riiij cili. .
ic myſterio ↄgruit ꝙ ðꝛ adoleſcẽs.qa in adoleſcẽtia NPꝛio beccat qs aliena occulte accipiẽdo. nã b eſt fu
feruet luxuria. 2 etiã ꝙ ð:in poꝛta inqᷣt efferebat᷑.qiꝛ rari.qꝛ furtũ ẽ ↄtrectatio rei aliene fraudulẽta 2 oc⸗ 1
tatł lururioſus ꝑ. poꝛtã qͥnq; ſenſuũ educit᷑ ad ſepe/ culta:qlitcũq; fiat ̊ vt pᷣdicti doc.volũt.Scðo bñn ſo
liẽdũ in peti ↄſuetudie velut ĩ moꝛte. Pꝛoinde circa ficia ſubtrahedo.ſ.i extrẽa neceſſitate p upeꝝ cum 44? 4
pceptu ſextũ de cauẽda luxuria adhuc reſtat imo deberet ill cõicare.tũc eĩ aliẽa rapit ⁊iuadit ñ dãdo HMM
7 aliꝰ deqᷣ ſubleqnt᷑ vbi S.vide ſer.xxvij. . d5 obligat᷑ ð ſuis bõis dare ilł vt ðᷣt Amb.di. xlvij. ii
Qà 5 cenis ſerta dnice qrte Ser. xxxv. Sequit ij de ſe ſiẽ bi Terco capiẽdo vi vł cogẽdo:ſicẽ faciũt ñ ſolu ni⸗
7 timo pcepto qꝗð eſt Non furtũ facies. luatrones i ſtraᷣ public ſed etia ipſi dncipes ⁊ cõta ðòð
. 1 „ . Icit ei Jeſus:qᷣ credit ĩ me etiã ſi moꝛtuꝰfue tes vſurpãtes iiuſte aliq̃ fritoꝛia villaſ? metaſ⁊ fa
TP 5„ n d it vluer. Joh. ey.? icuãg. In qb vbis dũs clẽtes iniuſtas exactões vl pedagia ⁊ collectas trice e⸗
Pr. ieſus docet fidei vtilitatẽ.qꝛ qͥ credit ĩ me ide ſimas ⁊ bmoli. ch. xxij. Pꝛicipes eiꝰ i medio qᷓſi · ne
?VDB ſcʒ fide vera ⁊ catholica:tcał etiã ſi moꝛtuꝰfuerit. y lupi rapi.pdã Quarto defraudãdo ſiẽfit ĩnegociã ⸗ ſil
ra.ſ.moꝛte culpep lapſũ ĩ petm̃ aliqdð:viuet.ſ.reſurꝭ do ſiueꝑ põdera ĩtuſta ſiue alijs modis vt patuit ö5 in
gẽdo ꝑ oniaʒ i obᷣuatia diuioꝝ pceptoꝝ q faciens emptõe S Quito ecclle bõa male expẽdendo.ſ.ĩ ma u
hõ viuet i eis Deut.v. Et qm ia iſtat nob ſermo de los vſus.vñ.xij.q.j.S.vl.glo.ðt q; pᷣlati eccłiaſtici ſi
ſeptio pcepto.ſ. õ furtũ facies.i q̊ͥ ꝓhiberi ĩtelligũẽ bñ admiſtrãt loco dnoꝝ itſi male loco pᷣdonũ: vñ H
oia dana l rebo ꝓxi vt expõit ho.ij.ij.q.cxxij.ar.vj. ztenek an cee Siekr fenꝰ vſure faciẽdo ðᷣ q̊ iw. pa24 che
vñn Zug. xiin .q. v. penale. ðf. Furti noie itelligit᷑ ẽt ra tuit bᷣ ſer. Sept o falſe ⁊ iiuſte iudicãdo.Eſa.x.Cle qͥ Qol
pina ⁊ ois illicita vſurpatio rei aliene. Pꝛoide de S cõdũt leges ini.⁊ ſcri.iiuſt.vt opp.i iudi.pau.vt e᷑nt n
pcepto vt hõ ſciat cauere oẽ furtũ ⁊ rapinã ⁊ſic ĩ filde viduepᷣ.eoꝝiOctauo guit᷑ dãnificãdo.ſ.icẽdijs belł i
Epi viuat obſuãdo pᷣcepta: tria myſteria ðclarabiꝰ iiuſt ꝛ noNono hoꝛrẽdũ ſacrilegiũ vel ſimoniãw ſſͤ.
de q hẽs ĩ foꝛma ĩ qdrageſimali.ij. pomerij.ſ.ð vi cõmittẽdo. Miero.xij.q.ij. glia. Amico raꝑe furtu ᷣẽG. Re
. 2 g. chys rbj vbi agit de furto ? rapia młtiplii. eccłiaʒ fraudare ſacrilegin ẽ. hec ille. Decimo illiciite v7 el
* vSA „H auͤboes poſt dñicaʒ qᷓrtã Ser.xxxvj.de frau/ quõcũq; ledẽdo.ſ.pximũ ĩ reb eno co 8
ðð d eArranda in emptiõe? venditctione. ſiliãdo mãdãdo Varticipadlo cfſicuigs modls ð D
Liron, Jet at ieſus:q ſeqt me ñ amblat ĩ tenebꝛis quibo patuit ſupᷣ ſer. xxxv.de furto Hec ſufficiãat. Ka
c ñ v Kob il⸗ leuag. ho. In qb monet noſxv Dñica eadẽ poſt pꝛãdiũ Ser. xxxviij.de ↄfeſſo0ne „ Poſ
ns vt leq mur ipʒʒ i oi ſctitate ⁊ vitate obuãdo eiꝰ traãſgreſſionũ p̃ceptoꝝ decalogi. LRor⸗ M ſtort
„ epta: acñ amblare in tenebr erroꝝ ⁊ vicioꝝ. Gqʒ s Joſiteamur pctã nfa fideł ? iuſiꝰẽ deꝰ vtre· G⸗ ſniſ
heiu mltiſt rp̃ianiqͥ potiꝰ ſequũt᷑ diabolũ pſſerci in mittat nob.j. Jo.j. In qb vbis apłs ceroo. at
. fraudibo ⁊ iniqᷣtatib s ↄmittuc i emptõe ⁊vẽditõe ⁊ ſecuros nos reddit ð pctõꝝ remiſſiõe ꝑ ſacrã ⁊ ve ſom
cũ eñ h eodẽ pᷣcepto. ſ. Nõ furtũ facies:oia calia itelli rã ↄfeſſionẽ obtinẽda ⁊ p̊ pᷣmo ex dei ꝓmictẽt fideli kfunn
guũl foꝛea deo ꝓhibita. vt ðt Cho.⁊ doc. Iñ ð nego tare.qꝛ fidelłẽ des.ſi pmiſſis.nã pmilit veniã penitẽ ea
rsci ansd vl vẽdẽdo tria myſteria ðclarabiꝰ de tibo Mat.iiij. Pniaʒ agite ⁊c.dei aũt vᷣba ſt᷑ vitat᷑ gi
4 nfoꝛma við ĩ q̃dra.ij.pome.i.ð vicijs.ſ.xxxj put ifallibił. Scðdo ex iuſticie eqtate.vñ ſubdit.et iuſtꝰ ẽ e
ddi 2 znue Poſſiot i můe ſer. xxxvij.ð (cibi piac, Nã lʒ nos ñ meremur de ↄdigcᷣ qꝛ deꝰex ſua lißa ltun
Oͦäü epcepti ſeptitraſgreſſiõe varia pᷣcipue ð vſurj. litate ꝓmiſit: iuſtũ ẽ ſ̊ facere.qꝛ o pmiſſũ caditĩ de· . fnen
M . ano
. = „
.
S
. d.

bitũ ſm iuſticiã. ⁊ qꝛ xpᷣs dñs ſua paſſiõe⁊ ſanguie bſᷣ
lie nob meruit bᷣm iuſticia ſatiſfactõis ꝓ nob.vñ ⁊ eccłia
hl ĩ bodlerna epla cait ꝙ ſãguis xpi emũdat ↄſciaʒ nr̃aʒ
de ab oꝑi moꝛtuiſ.i.moꝛtał pcti.qpꝛopt᷑ expedies ẽ ſer
ſos monẽ b facere vicz iſerẽdo ð ofeſſiõe trãſgreſſiõis pᷣce
29“ pto ꝝ.tũ qꝛ ꝓ hᷣ tꝑe ↄfiteri obligauit eccłia ſctã ðᷣ oibo
pctii:q qdẽ oia icludũt᷑ iĩ iſtj pᷣcepij.cũ qꝛ ðuotio ⁊ppli
iſtructio id reqᷣrit. cũ deniq; qꝛ ð̊ pceptũ octauũ deq̊
n agẽdũ ſeqᷣt᷑.vicꝭ lõ loq̃r,/ falſũ teſtioniũ ꝓximũ:ipli
ſS .(ite phibet etiã taci nitatẽ vᷣitatꝭ pᷣti in iudicio ↄfeſſi
bit onis. vt ptz . Alex.iij. ꝑ. ſũ. Et ſic 5 oppoſt⸗ itũ ↄtinet ꝙ
Nuun „ po vacit fiteri teneat iudicio ppe ↄfeſſiõiſiqꝛ Zug.
HH „ .j. ð ci. dei.c.xxj.ðt.ꝙ teſtionij falſi ñ minꝰre ẽ q ð ſeipo
falſipfatet᷑ qᷓ; ſi aduerſus ꝓximũ h̊ faceret.bec ille.Un
,„,,de elſiois vero teſtionio ĩ ſoꝛo ↄſcie tria myſteria de
. Pꝛimũ ð ſecuritate diuie acceptatõis. (larabiꝰ.
ſde Scõm de qlitate debite notificationis.
ce, Terciũ de modalitate pᷣctice ↄfeſſionis
De pmis duobo arcicuł vide i qdrageſimali.j.pome
rij.ſ.ð pnia accipiẽdo qͥ placẽt ſer.xxx. HBSBZB Sedõoð
c tcio ꝓ pᷣctica ↄfeſſiõis ð pᷣceptꝭ calogi Nota bꝛeuit᷑ p
documto iuxta ppli capacitatẽ ð ſingulł pcepc epilo
gin ãdo ex pᷣſcbq. Pꝛio ðᷣ pᷣmo pᷣcepto ꝙ vicʒ ↄfitẽdũ ẽ:
1o t adoꝛaſti aliqua creaturã vł ſuꝑſtitõibo vſus es aut
zoda ſoꝛtilegijs vł icãtatõibꝰ quõcũq; vł ↄſuluiſti. Iẽ ſi in
vcum aliq̃ articło fidei dubitaſti.Itẽ ſi heretic vł iudeis fa
dido uiſti.vł fidẽ negaſti. Itẽ ſi comediſti vł bibiſti aut bal
lxi. neũ ſtraſti cũ iudeiſ.vł ea q̃ ſt phibita feciſti cũ eis cõ
iſolü uerſãdo.itẽ ſi deũ ſuꝑ oĩa ñ diletiſti. Itẽ ſii aliq̃ Z deũ
colta voluiſti. Itẽ de ſuꝑbia.ſi ↄtepſiſti obedire alicui pᷣce
leſs pto ⁊c̃. De ſcdᷣo pᷣcepto ↄfitẽdũ ẽ ð iuram̃to ſine cã.vł
gtric⸗ ſi ꝑiuraſti.ſi irreuerẽt᷑ ⁊ hmõi. Icẽ ð voto:ſi fregiſti vł
iaci⸗ tardaſti vł ð malo fiẽdo vonuiſti. Itẽ ð blaſfemia dei
ci .. *²plk ſctõꝝ. Iẽ ð ſacfoꝝ irreuerẽtia:vłli ĩ pctõ ſuſcepiſti
luies vł falſa fide credidiſti. Circa tc.ũ pᷣceptũ ò̊ oꝑe ma/
ſima nuali.⁊ ſi miſſã ñ audiſti ĩ feſto. Itẽ ſi pcem̃ ĩ feſto feci/
taſt ſti.vł ſi ð factꝭ ↄtritõeʒ ñ foꝛmaſti.icẽ ſi vãis ſpeccacuł
güri vł choꝛeis ⁊ hmõti te dediſti.itẽ ſi vigiliaſ ⁊ ieiunia ð pᷣ
zün cepto ñ ieiunaſti.icẽ ſi pcepta eccłie n ſuaſti.ſi pniaʒ ñ
1Cg/ egiſti.ſi ↄfeſſiõeʒ dũ deb uiſti ñ feciſti. Itẽ ſi veniã petẽ
Nr tibo ñ idulſiſti.itẽ ſi gule ⁊ ebꝛietati ðſeruiuiſti.⁊ ſic de
obet alijs. Circa q̃rtũ.ſi parẽtibo vł ſuꝑioꝛibo vl cõfeſſoꝛi
nnü tuo obediẽtiã vł reuerẽtiã ñ feciſti.itẽ ſi pentes otẽpſi⸗
inti⸗ ſti ?⁊ eis neceſſaria ñ dediſti.ſi eos vituꝑaſti.vł ſi ꝓ eiſ
llcte / iã ðfũctj ñ oꝛaſti vłñ ſi ubuẽiſti.icẽ ſi oꝑa mieĩ ꝓxios ⁊
chc⸗ ĩ pauꝑes ñ ipẽdiſti.⁊ ſic ð alijs.ſi maledixiſti eiſdeʒ.
s Circa qntũ.ſi occidiſti coꝛde odiẽdo vł irã tenẽdo aut
. vpoſitũ occidẽdi vł mutilãdi habuiſti.vł ſi vᷣbo ᷣtra
ſoe. hẽdo yłfcõ.ſi ad peccãdũ iduxiſti vl docuiſti. Circa
ℳ „ ſextũ.ſi lmechatꝰ e i qᷓcũq; ſpẽ luxurie.ſ.m eretcio:adul
e .. tio: ſtupꝛo: ſceſtu: ſacrilegio: nataʒ.vł cũ vxoꝛe illi
mms⸗ gito mõ.vl i feſtj magnis.⁊ ſic ð alijſ. Circa ſeptimũ
ne de furto. de rapacitate. de fraude. ð vſura. de ſimõta.
d ⸗ „ de ſacrilegio.ð iudicio iiuſto.de exaccõe iiuſta.⁊ ð dã
no qcũq;. Circa octauũ ð falſo teſtionio.de medacio
n . „ Itẽ ð pctis ĩ ſomſctm̃ qͥ ẽ ſvuũs vitatj.ð qͥp ĩ ſeqntib
di⸗ Circa nonũ de ↄcupia carnali cuiuſcũq; aliene.ð vo
lũtate luxuriãdi.de qq; ſenſuũ exceſſibo.ð cogitate
3 ⸗ * cũ moꝛoſa delectatõe.ð pollutõe.de tactibꝰ:oſcło:am

ſccm̃ qͥ eſt ſpũs vᷣitatis phibẽs mẽdaciũ.

dit ĩ me flũina aq̃ viue.i.abũdãtia gre ſpũſſcti fiuẽt ð

ſpũs vᷣ̈itat docẽs oẽʒ vᷣitatẽ ꝑ mpᷣʒ ⁊ odiẽs mẽdaciũ
Ipt qð ipᷣe deꝰi pcepto decalogi ſpealr ꝓhibuit d. Nõ

mur vſq; ad moꝛtè illã obᷣuãdo pᷣcepta:moꝛibavᷣbo

reg ülliꝰiraſcũt᷑ ⁊ dolẽt.rex moöanoꝝ ẽ diabolꝰ qͥ ẽ mẽ⸗

guit Ipᷣs ꝙ ſi hoies fideles dicunt᷑ dij ⁊ filij dei:a foꝛ⸗

ipᷣm licite dicebat eſſe deũ. Sed q̃re deus hũc hono

plexu ⁊ hmõi ꝓponẽdo iĩ pᷣmõe honeſte q̃ntũ lʒ. Circa
decimũ.de auaricia.ð malo q̃ſtu. de alienis retẽtꝗ cũ
ðᷣbereſ qᷓntotiꝰreſtituere ⁊ hmõi. Hec ſufficiãt bꝛeuit
Ex iſt qppe pᷣt qͥs pla excogitare ꝓ faciẽda ↄfeſſõe.

Ferla. i. dnice ð paſſiõe Ser. xxxix. de pctis ĩ ſom̃

Oc dixit.i.leſus ð ſpũ quẽ accepturi erãt credẽ
tes ĩ eñ Joh. vij. ? ĩ eusg. ho. Dñſieſus ſciẽs qꝛ
Oolis hõ medax ẽ ex ſe vt ðt ſcbta:⁊ iudeos q ſpi
ritũſctmi mẽdaces eẽ vt ad fidei vᷣitatẽ ↄuerterẽt᷑ ⁊ ſal
uarẽt ðöſiderabat ac ſpm̃ſctm̃ ꝓmitcebat.iõo ex ſũma
pietate ĩ nouiſũmo die mag feſtiuicacꝭ vt płes cõgre⸗
gati audirẽt clamabat feruẽt᷑ d. Si qs ſitit.i.ðſiderat
ve vite doctrinã ⁊ ſalutẽ:vẽiat ad me.ſ.ꝑ fidẽ. qͥ ei cre

h

yvẽtre eiꝰ.i.ð int᷑nis pᷣcoꝛdijs eiꝰredũdãtes ꝑ doctriaʒ
ĩ alios.hᷣ ãt dixit ð ſpũſctõ quẽ accepef̃t diſcipli in die
pẽth.i ſig viſibili ĩ ſpẽ ligue ignite ad ſignificãdũ ꝙ eſt

2

loq̃rꝭ falſũ teſtioniũ ̊ pxim. In qͥ vrðᷣt aug.ꝓhibet᷑
oẽ genꝰmẽdacij marxie ᷓ fidẽ.Et ſic ꝓhibet᷑ ipugtio a⸗
gnite vᷣitatꝭ.ac ↄſeq̃nt oẽ pctm̃ i ſpmſctm̃ q ex ila oꝛi
unt᷑.nã ſpũſſctũs coꝛdis oꝛis ⁊ oꝑis ac fidei reqᷣric in
hoie vᷣitatẽ. Pꝛoide ſub h̊ pᷣcepto octauo de pᷣcept ỹ
ſpm̃ſccm̃ Nota tria myſteria qͥ i foꝛma vide in q̃dra⸗ —
geſimali ſcdᷣo pomerij.l.de vicijs.ſer.xxlviij.
Feria tercia dñice de paſſiõe Ser.xl.de mendacio o(Hin,
ꝓhibet᷑ eodem pᷣcepto octauo. . en
Undꝰme oditqꝛ ego teſtioniũ ꝑhibeo de illo
m qꝛ opꝑa erꝰmala ſt᷑ Jobᷣ.vij.⁊i euãg.ho.Uerba
ſt dñi ieſu qͥ int pla docum̃ta hꝰeuãg.docʒ pᷣ⸗
cipue ꝙ exẽplo xpᷣi ipᷣiꝰũ curẽmũdanoꝝ boim vanã
ↄplacẽtis:nec eoꝝ ↄ nos odia qͥn vicatẽ ⁊ iuſticiã ſeqᷓ

2 vita teſtificañ.Nã ðᷣt xpᷣs Nõ pᷣt vos odire moös.- me ⸗
ſt odit:qꝛ ego teſt.⁊c̃. Sʒ q̃re B. Huiꝰrõ.qꝛ oẽ ſile dili
git ⁊ applaudit ſibi ſili:pꝑ pᷣm ð aia.Etoẽ veꝝ veoo
ↄſonat.j.ethᷣ.qꝛ ̊ mũdani hoies ſt mẽdaces.pg. ols
hõ mẽdax.q̊ ñ miꝝ ꝙ ſiłes ſibi mẽdaces diligũt. es
alia rõ.qꝛ hõ veraxcſiẽ fuit dñs ieſus ſũme veraxxe⸗
darguit ⁊ teſtioniũ ꝑhibet vita oꝛe ⁊ o ꝑe ꝙ fallacia ſit
öteſtada.et qꝛ mdᷣani illã ſequũt᷑: dolẽt g̊ repᷣhẽdi. ſiẽ
dũ qͥs ðᷣteſtat᷑ ⁊ ↄfũdit regẽ ł pr̃eʒ aliq̃̊ꝝ tũc filij vłſᷣui

dacij pr̃ vt ðꝛ Johᷣ.viij.g̊ ⁊c.et h̊ c qd xpᷣs ðt Me odit
mðs.i.mðani hoies.qꝛ ego teſ.ꝑ.qꝛ oꝑa e.ma.ſt.ſ.cũ
diabolo dãnãda. Pꝛoide ð mẽdadio qð phibet᷑ h pce

pto dinio tria myſt.vide i qdrag.ij. Pome.ſ.ð vicijs· —
Feria.iiij.pꝰdnicã ð paſſiõe ſer.xlij. (er.xxxij.p to. Y. 5,5%

tſeqᷣt iã ð nono pᷣcepto.ſ.õ ↄcupiſces vxoꝛẽ ꝓxi ti
Eſpõdit ieſus.Nõne ſcbtũ ẽ i lege vra: qꝛ ego G 7
rAdiri dij eſt Joh. x. ⁊ i euãg.ho.Dñs ieſus alle
gat ſcepturã leg dicẽcꝭ ð hoibo bõis et elect ꝗꝙ
eẽnt dij:ñ qͥdẽ nat᷑alit᷑ ſic xpᷣs ſʒ ꝑ ꝑticipatõeʒ gr̃e diuie
7 ſilitudis.Et hec ſcpta hr̃ ps.lxxxj.⁊ Exo.xx.Ex q̃ ar⸗

tioꝛi xpᷣs q eſt verus deꝰ et natał dei filius merito ſe⸗

b 4

Ce

Pl,

De feriis poſt dominicã de paſſi.

rẽ pᷣſtitit fidelibs vt dicerent᷑ dij ⁊ filij dei.ſ.ꝑticipati⸗
ue niſi vt doceat in hᷣ ꝙ ſicut de? eſt puriſſima lux.j.
Joh.j.Deꝰluxẽ ⁊ tenebꝛe ĩ eo ñ ſunt vlle. Icta qlibet

figdelis dʒ eſſe purꝰp ſuo modulo ab oi culpa taʒ in

7
.

*

Ec tu ſeqre eã in pnia faciẽda. Pꝛoinde de cuſtodia
ſenſuũ ꝑ q̊s itrat ↄcupia ↄ h̊ pceptũ Nõ ↄcupiſces
⁊c.nota tria myſteria ex ᷣmõe.xlvj.icipiẽdo ſub lĩr̃˖̃a

oꝑe qᷓ; i oꝛe qᷓ; etiã in coꝛde vt nulla pᷣua ↄcupia ſit
in eiꝰ coꝛde. Pꝛoptea deꝰ phibuit ñ ſolũ pccã luxu
rie ⁊ rapine ĩ oꝑe.ſed etiã ꝓhibuit pᷣuã ↄcupiaʒ i coꝛ
de di.Nõ ↄcupiſces vxoꝛẽ ꝓximi cui.in q̊ ꝓhibet᷑ oẽ

deſideriũ carnale illicitũ pᷣim Rlexan. Pꝛoide de cõ⸗

cupiſcẽtia carnali.ſ.luxurie tria myſteria nota ſicut
hẽs i q̃drageſimali ſcdᷣo.ſ.ð vicijs.ſer.xxvj.ꝑ to.
eria. v. dñice de paſſiõe Sermo.xlij.ſcʒ de cauẽ
ↄcupiſcẽtia ſenſuũ exterioꝝ ⁊ pctõ.
Onuerſus Jeſus ad mulierẽ

„

ernrno. Chariſſimi aduertẽdũ ꝙ i b euãgelio
legit᷑ maria magdalena q̃ antea fuit peccatrix et

dpdoss ſuos ſenſus ſe totã dederat ↄcupie carnali.tã
P

dẽ ad xpᷣm ↄuerſa de oibo ſenſibo qbo peccauerat pe

nitẽtie ſatiſfactionẽ egit iuxta pedes dñi ieſu. Na ,

offenſa ocłoꝝ ex ocuł lachꝛymas fudit.p offeſa au⸗

riũ vᷣba xpᷣi diligẽt᷑ iuxca pedes illiꝰ ſedeñ audiuit.

ꝓ offenſa guſtꝰtãtũ poſtea ieiunauit ꝙ triginta an

nis i heremo nil cibi coꝛꝑał guſtauit.ſʒ diuia dulce

dine refecta fuit. Itẽ p odoꝛe vnguẽtũ odoꝛifeꝝn xpᷣi

pedibo obtulit.⁊ ꝓ offeſa veſtiũ criniũ ⁊ coꝛꝑis ſe to

tisã in pnia hũiliauit. Jõ xpᷣs ea i explũ pnie ꝓponẽs

ſimoni ⁊ oibo pctõꝛibo dixit. Uides hãc młierẽ.q.d.

Feria eadẽ.v.pter occurrẽs feſtũ ſcti Bñdicti vł

7er ndo viq; finẽ vt habes qᷓ̃drageſimali ſcdᷣo.
ſeph ⁊c̃.pᷣmonẽ q̃drageſimũterciũ pꝰpᷣndiũ appli

ca ð ſobꝛietate ad refrenãdã gulã ⁊ ↄcupiaʒ carnis

Ratres ſobꝛij eſtote ⁊ vigilate.j. Pe. v. In
fqbo vᷣbis ſctũs apłs hoꝛtat᷑ nos ad ſobꝛie⸗
tatẽ gulã ⁊ ebꝛietatẽ ꝑ q̃ maxie accẽdit᷑ ↄcu

Ratres ſobꝛij eſtote

piſcẽtia carnał qᷓ phibet᷑ p̃dicto eodẽ pᷣcepto. hoꝛtat᷑

etiã ad vigiliã circa ſenſuũ carnaliũ cuſtodiam. Et

ſubdit cãm.qꝛ aduerſariꝰ inqͥt vr diabołꝰq̃rit.ſ.per
vicia gule:comeſatõis:ebꝛietat:⁊ ſenſuũ extioꝝ ex/

ceſſũ quẽ deuoꝛet.ſ.iducẽdo ad moꝛtale pctm̃ ⁊ ↄſe

qᷓnt᷑ ad etnã dãnatiõeʒ.Et qm̃ hic ſctũs vixit ſobꝛie
⁊ vigilauit.Uñ canit᷑ de eo. Iſte ↄfeſſoꝛ dñi ſacratꝰ

feſta plebs cuiꝰcelebꝛat ꝑ oꝛbẽ hodie letꝰmeruit ſe⸗

creta ſcãdere celi.Qui piꝰ pꝛudẽs hũilis ⁊c̃.

MNMic ꝗg̊ ſub pᷣdicto pᷣcepto accipe ſmonẽ ð cauẽda

ſcʒ de cogitatione mala q̃ phibet᷑ hic.
. B illo ̊ die cogitauerũt intficere eũ.ſ.ieſuzʒ

et bᷣ peſſime ipleuerũt oꝑe:ſic ſpũalr młci mali xpᷣi/
anii ſuis pᷣuis cogitatõò ibo carnalibo ðlectati volũt
occidere xpᷣm dũ ↄſentiũt pctis ⁊ peſſime illð qð cõ/⸗

gula ⁊ ebꝛietate ſic habes i q̃drageſimali ſcõo Po⸗

merer e i q̃ tibi ex illis placẽt.
Feria ſexta poſt dñicã de paſſione Sermo.xliiij.

a Joh. xi.⁊ in euãge.hodier.Ex q̊ accipiꝰꝙ ſic

iudei cogitauer̃t male vt itficerẽt xᷣm dñũm

N

dixit ſimoni.

vides hãc mulierẽ Lu.vij.⁊ i euãgelio hodi cõtẽnẽdo oĩa mũdana. Et qm̃ bñdictꝰ deꝰ i pᷣpto
tedu

cipiũt iplẽt ſepe oꝑe pcti.de qͥb apłs Heb.vj. Rur
ſus crucifig. xpᷣm i ſemetipſ.ſ.ꝑ pᷣuas cogitatõeſ ⁊c.
Pꝛoide exqͥ eodẽ pᷣcepto nono ꝓhibet᷑ etiã cogita⸗
tio carnał cũ delectatõe:tria myſteria declarabimꝰ
de qᷣbo habes in ꝑte eſtiuali Pomerij de c& ſermo
ne.lvij.ꝑ cotũ.vide q̃ntũ placʒ ercos
8 abbato pꝰ dñicã ð paſſiõe Sermo.xlv.ſequit
iã decimũ pᷣceptũ vicʒ Nõ ↄcupiſces rẽ pximi tui.
Iaguis mihi miſtrat me ſequat. et vbi ego
s ſũ uũllic ⁊ miſter meꝰerit Job.xij.⁊ ĩ euãg.ho
Aliler. Uerba ſũt xpᷣi ieſu ĩ qͥb hoꝛtat᷑ nos ad
ſui ſeq̃lã ꝑ cõcẽptũ trenaꝝ cupiditatũ q̃ eſt venenuʒ

—„
—–

charitat vt ðᷣt Aug.li.lxxxiij.qſtionũ. Uñ ðᷣt Si qͥs
mihi miſtrar. Tors obediedo mãdad meiſ:me ſeq̃t ·
decalogi decio.ſ. Nõ ↄcupiſces rẽ pxi tui:nõ domũ
nõ agrũ:ñ bouẽ?:⁊ oia q̃ illiꝰ ſũt.Exo.xx.intdicit oĩis
rei cupiditatẽ vł auariciã vt ðt glo.?d Rap. ſũ. Jõ ðᷣ
auaricie cupiditate tria myſteria h̊ nota.de qͥb hẽs
in q̃drageſimali ſcðõo Pomerij ð vicijs ſer.xxxvij.vi
de qntũ tibi placet. ſub h̊ pᷣcepto poter etiam
ſermonẽ facere de reſticutiõe q̃ pꝛecipit᷑ incluſiue.de

Dñica Ramiſpalmaꝝ mane Sermo. xlvj.poſt Cꝝ ℳ

1e habes ſermones i pᷣmo q̃drageſimali.

decalogi pᷣcepta:agẽdũ ia ſequit᷑ de pᷣcept euagelic
Et pmo de remiſſiõe pctõꝝ ꝑ pniam obtinẽda. 3. *( .

Enñnedictꝰq venit in noie dñi oſanna i excels
b Mat. xxj.? ieuãg.bꝰ ſolẽnitatj. Hec vᷣba ce
ciner̃t dño ieſu turbe dũ itraret i hierm die

ipᷣa palma r.q cãit eccłia:vt doceac qlit᷑ debeãꝰ xpᷣm
laudare pᷣſertiʒ ꝓ h̊ tꝑe iminẽte.ſ.paſcali ſi volumꝰ

remiſſiõeʒ pctõꝝ nr̃oꝝ obtiere ⁊ ſaluari/Quia pꝛio
debemꝰ xpᷣm recogſſcere ⁊ cõfiteri oꝛe ꝙ ipᷣeẽ bñdictꝰ
et nos tãqᷓ; pctõꝛes optãꝰ ab eo bñdictõeʒ ↄſeq.ſ.re⸗
miſſiõis pctõꝝ ꝑ pniaʒ:ad quã tenemur ꝓ hijs tꝑi⸗
bus er ecclie pᷣcepto. Jõ ðꝛ i hac laude Bñdictꝰqui

venit ⁊c̃.Et ̊ oẽs xpᷣicole canũt hodie ꝑ oꝛa clerico

rũ.q.dð. Tu ieſu bone es bñdictꝰ.iõ ð tua largitate

bo ⁊ graʒ ifũdẽdo/ Scõðo debẽꝰ ipᷣm cosgſcere fide⁊
ↄfiteri oꝛe ꝙ ipᷣe eſt vere deꝰ ⁊ hõ qͥ venit ĩi mũdũ.iõ
ibi ſubdit᷑. Qui venit.ſ.iĩi mũdũ i noie dñi.i.vera dei
tate. Tercio debẽꝰ optare ⁊ exoꝛare vt det nob ſalu⸗
tẽ etnã:i excelſ ſue btitudis ꝑticipes faciẽdo. Jõ ad/
dit᷑ Oſãna.Lyra.i.obſecro ſaluifica:ĩ excelſ.i.in cele

dona nob Pacgo⸗ Be remittẽdo pctã nr̃a ↄfitẽti

ſtibo Et qm̃ ad hec ↄſeq̃nda vt vẽiat.ſ.xpᷣs ĩ mẽtẽ no

ſtrã ꝑ graʒ.⁊ vt digne veniat etiã ĩ nos ſacr̃alit᷑ i eu

chariſtia quã tenemur hijs dieb ſuſciꝑe.⁊ vt remit

tat pctã ac ↄferat ſalutẽ efno:opoꝛtʒ nos ĩplere pᷣce⸗
pta ði ⁊ xpᷣi ieſu i euãgelio tradita de qᷣbo iã reſtat pꝰ

decalogũ agere. Jõ ð ill pᷣcept euãgelic pſeq̃ndo qᷣ .
mo ſdicabiꝰ ð pᷣcepto pnie.Et qꝛ de pnia aliq̃ ĩ pᷣce .—
dẽtibo egimꝰ:reſtat h̊ loqͥ tmmõ de h.ſ.quõ ꝑ pniaʒ.
remiſſionẽ ↄſeqᷓmur pctõꝝ ⁊ graʒ diuie bñdictiõis
Vñ de remiſſiõe pctòꝝ nota tria myſteria ð qbyobz * ⸗
bes in q̃drageſimali ſcõᷣo ſermõe.·. .

Dñica eadẽ Ramiſpalmaꝝ pꝰpᷣndiũ Ser. xlvij
ð pᷣceptꝭ euãgelic enũerãdis ⁊ bꝛeuit᷑ ꝓſeq̃ndis.

—“

—

- — — — 2 — — — — —, ————

— —, —— — —— — — — — 0-

MWmiliauit ſe/

R]hb metipᷣm.ſ.dñs ieſus factꝰ obediẽs
. D vſq; ad moꝛtem. Uerba ſunt apłi
DDPbil. ij. ⁊ eccłia canit i epła hodier
. na.vt exẽplo xpᷣi ⁊ nos diſcamꝰ humilr obedi⸗
9. re oiĩbus mãdatis dei ſicut ⁊ tenemur. Ad obe
,. diẽdũ aũt iducit nos dñs ieſus tripł Saun
f G — dulci admonitoe ⁊ pmiſſiõe Johᷣ.xiiij. Si dill⸗

gitis me mãdata mea fᷣuate.qͥ hʒ mãdata mea

1,0
N . . ⁊ Pᷣuat ea ille eſt qui diligit me ⁊ diliget᷑ a patre
. 22 mnmaeo c? ego diligã ecũs manifeſtabo ei meipſum
1 9 . ſq; in bta viſione¶ Scðo cõmiatiõe Joh̊.xvij.d.
„ A ⸗ Nemo ex eis ſq; diſcipulł perijt niſi fuiꝰ ꝑditõis
ſq; Judas.q.d. Illi ſoli ꝑibũt in exernũ qͥ nõ di
ligut me madata mea ſe tuadaſkerto exẽplifi⸗
catõe.ſ.in oĩ creatura.qꝛ oĩa deo obediunt pᷣter
ſolũ hoĩem malũ ⁊ diabolũ.Et inſuꝑ exemplũ
. dedit in ſeipᷣo factꝰ obediẽs vt patuit. Pꝛoinð
de pᷣceptis xpᷣi in euãgelio tradit.poſtq; egimꝰ
ðᷣ pceptis decalogi ia agẽdũ reſtat vt ppłs ſciat
q̃liter obligat᷑ ⁊ de trãſgreſſiõe pniam agat:no⸗

. 1, . Amnn
S le.

S – —

—
—
△●

oO. emus tria myſteria. l
69 t Pꝛimũ dicitur ſuperadditiõis.
7 . Secũdũ dicitur enumeratiõis.
. ertiũ dicitur obligatiõis.
CCLirca pᷣmũ queri erquo ad ſalutẽ ſufficit
xpᷣiano obſᷣuatio decalogi. Matth.xix.ca. Sil
vis ad vitãingredi ̃ua mõ.⁊c. Quare g̊ pcept
decalogi debuer̃t in euãgelio ſuꝑaddi aliq̃ pꝛe⸗
. cepta ⁊ etiã cõſilia. Rñdet᷑ ſ Xoj. cvlij.
⁊ Anthon.ſj.pte ſũ.ti.xv.? Ly.ſuꝑ ¶Matth i
* t„ vna rõ accipit᷑ ex ꝑte finis.qꝛ veß lex erat lex ſer
uilis timor nec itroducebat in hereditatẽ.i.ad
finẽ eterne btitudinis.vt ptʒ de oibus patrib⸗
6 ſccis illiꝰ veris teſtamẽti qͥ nõ pueniebãt ad vi⸗
Kk ſionẽ deitat niſi poſtea ꝑ xpᷣm qͥ aperuit ianuã
i in moꝛte ſua.opoꝛtuit ̊ ꝙ in noua lege qᷓ ẽ lex
2 libertatꝭ ⁊ amoꝛis imediate itroducẽs in britu
dinẽ ſuꝑadderent᷑ cõſilia ꝑfectõis ⁊ pᷣcepta euã

d gelica necaria ad ↄſeqᷓndũ finẽ britudinis et᷑ne
Alia rõ ex impfectiõe vetis legis.qꝛ cũ eſſet illa
impfecta oꝑtebat vt a xpᷣo ſuppleret᷑ imꝑfectio

at. v. öt.

eiꝰ ꝑ legẽ no.Unð Oꝛig.i om̃l.ſuꝑ

ade ꝙ ĩꝑfectionẽ legis euãgeliũ adipleuit.nã ppło
n⸗ ifirmo veteri rudi dictu eſt.Diliges pximũ tuũ
ich ⁊ odio habebis inimicũ.Sʒ ꝑfectiõis mgr̃ qð
nt perfectiꝰ eſt dicit. Diligite imicos veſtros. Exẽ
e plũ accipit᷑.ſicut em̃ videmꝰ ꝙ pueri ſub peda⸗
t/ » gogo.⁊ ſic ſub timoꝛe⁊ diſciplina pꝛius cuſto⸗
4 „ diunt᷑:⁊ minoꝛa documẽta ⁊ pᷣcepta eis ĩponũ
iſe tur nec in hereditatẽ poſſidẽdã lʒ ſint dñi ũlarũ
nich⸗ ĩſtituũtur. Sʒ poſtq; fuerint adulti ⁊ ꝑfectiorꝭ
s „ „ o etatis altioꝛa eis dant᷑ documẽta ⁊ pᷣcepta a pa
oh tre vt hereditatẽ filijs debitã habeãt.ſievt dicit
, 3 BGBal.iij.lex pedagogus noſter fuit in xpᷣo.ixre⸗
llei gulatiua ſtatus puerilis. diſponẽs ad virtuteʒ
4 . id eſt ad xpᷣm ad hereditatẽ celeſtẽ per ipᷣʒ ha⸗
4
£

. xIL. VI

= ratio ex parte ꝓmiſſiõis
qꝛ vetus lexꝓmittebat ſolũ tẽpoꝛalia bona ob⸗
ſeruatibo.Deutero.xxvſ.Sʒ lex xpᷣi ꝓmittit gra
tiã ⁊ gloꝛiã celeſtẽ.vnð Aug.in omel.de mart-/
ribus dicit. Nec mirũ eſt ꝙ data ſũt pᷣcepta ma
loꝛa ſq; in euãgelio ꝓpter regnũ celoꝛũ.⁊ mino⸗
ra data ſunt ꝓpter regnũ terrenum ab eodẽ vno
deo qͥ fecit celuũ⁊ tend,AAuan ratio dicit᷑ decla
ratiõis vt ſq; ſanũ intellectũ pᷣceptoꝝ declara /
ret:⁊ erroꝛeʒ iudeoꝝ circa ea exduderet: vt dicit
Lyra vbi ſupᷣ nã notat ꝙ ad ↄſecutionẽ ſalutis
ſufficit inqᷣt obᷣuatio mãdatoꝝ decologi.vt ðᷣt
ſaluatoꝛ Dat.xix.Si vis ad vita igredi
mõdata. Et h̊ᷣ itellige dũ talis ho ſi e
xpᷣi ⁊ obediẽtia eccłie.ſacramẽta noue legis vo
les ſuſciꝑe ⁊ tenet᷑.vt nõ cõtẽnens.⁊ ideo inqͥt.
Noua pcepta moꝛalia ſaluatoꝛ nõ dedit.ſʒ pᷣce
pta decalogi replicauit ⁊ ad obſᷣuatiõem illoꝝ
hoies iduxit ⁊ obligauit.tñ appoſuit aliq̃ que
veꝝ itellectũ illoꝝ declararẽt ⁊ erroꝛes iudeoꝝ
circa h̊ exduderet.vt ſic iuxta euangeliũ in fide
chꝛiſti obſeruantes homines ſalui fierent.et ſic
patet det enno⸗ gris M
D LCirca ſcðm q̃rit᷑ q̃t ſunt genera pᷣcepto =
euãgelicoꝝ. Rñdet᷑ um Aſten. k..tleliii, 4 W
Angelũ in ſũma.alioſq; colligẽdo.ꝙ qda ſunt c ⸗
ſpẽalia reſpectu ꝑſonaꝝ pᷣſidentiũ vt illa q̃ ſpe—
ciałr data ſunt apłis Matth.x.q hic obmitto.
Sunt alia quedam generalia reſpectu omniũ
chꝛiſtianoꝝ.que ſaltem ſᷣm genera enumerabi
musPꝛimũ pᷣceptũ ⁊ fundamẽtale eſt cacho⸗
licaʒ fidem habere ⁊ baptiſari velle Marc.vlt.

Qui crediderit ⁊ baptiſatꝰfuerit ſaluꝰ erit.Qui cr ₰
vero nõ cre.⁊c Scom eſt pniaʒ de pctis ager· P! 1
in ↄtritione cõfeſſiõe ⁊ ſatiſfactiõe.Match.uiij.

Penitentiã agite appꝛopin.⁊c.?⁊ Lu.xiij.patʒ. — 1
Baun eſt decalogu implere ſano itellectu ſ ine f P
omni erroꝛe.ſicut xpᷣs dñs expoſuit vicq q ilo
pᷣcepto Nõ occides.pꝓhibet᷑ eciã inoꝛdinata ira H
inuidia odiũ ⁊ hmõi.⁊ ꝙ tenemur reconciliari
ꝓximo leſo Matth.v. Itẽ ꝙ in pᷣcepto Nõ me
chaberis.pꝓhibet᷑ oĩs cõcupiſcẽtia ta coꝛdis qᷓ;
ockoꝝ ⁊vxoꝛis dimiſſio:ac oĩs occaſio mechie.
Itẽ ꝙ illo pᷣcepto Nõ ꝑiurabis ꝓhibet᷑ oĩs iu⸗
ratio ſine cauſa. Itẽ ꝙ illo pᷣcepto Diliges ꝓxi⸗
mũ tenemur diligere ſimicos.⁊ ꝙ; ꝓximo veniã
petenti dimittere debemꝰin coꝛde ſaltẽ rancoꝛẽ
7 ſigna rancoꝛis.de pᷣdiois Matth.v. ⁊ pluri
bus paſſi tweusgellounri pceptü eſt deß ⸗
vera charitate amare.⁊ ſic ab omi p& moꝛtali
cauere. Match.xxij. Diliges dũm deũ tuũ to⸗
to coꝛde:tota aia ⁊c.⁊ h̊ ĩtelligit᷑ qͥ ad oim ↄtra

rioꝝ charitati.i.pctõꝝ moꝛtaliũ exduſionẽſm —/
dock. ¶ Pꝛoinde xps in euãgelio ſingillaim perepP Z SS.
pcepit otra ſingula pctã moꝛtalia ꝑfectã caute⸗ 14

lã puta ↄtra ſupbiã bypocriſim ⁊ vanã gliam
datis coꝛã hoĩbo vt videamini. Itẽↄtra auari⸗

r vSy

vij. dixit. Attedite ne iuſticiã veſtrã fa⸗

¶¶ mũdiciã Itẽ ↄtra iram patiẽtia ꝑfectiſſimã di.

Iem i⸗geegere⸗ ↄſuluit caſtitatẽ vᷣginalẽq;
Si qs te ꝑcuſſerit i maxilla vna pᷣbe alterã. Et

2
ð

ſᷣm Aug.ſunt de pcepto q̊ ad anumi ꝑparatõeʒ
vt ſq; nolit qͥs ꝓpter talia illata moꝛtalr peccare
in ira vl odio:aliter nõ eſt de pᷣcepto ſʒ de ↄſilio
cp.l ag qð hõ noͤtenc ge⸗
(d. 7 dite ne foꝛte grauent᷑ coꝛda vr̃a crapula ⁊ ebꝛie
2. greſſrtrri iuidiã ⁊ odiũ pᷣcepit etiã iimicos

nõ deficere. ⁊ h obligat tꝑibo deputatis Quitũ
pceptũ ẽ ꝓximũ diligere ſᷣm eqtatẽ iuris natu/⸗
re Lu.vj. Pꝛoutvuli Ly.rõnalit᷑: vt faciat vob
hoĩes ⁊ vos fa.⁊c.in caſu necitatis eſt pᷣceptũ.
Sexxcũ eſt miſicoꝛdie oꝑa exercere. Luce.vj.
Qmi pecẽti te tribue.⁊ hoc in extrema necitate
pꝓximi tenet᷑ qͥs ex pᷣcepto.¶ Septimũ ecclie pᷣ⸗
cept obedire. Mat. xviij.Si eccłiam nõ au. ⁊c
Bataun ſacr̃a ꝓ loco ⁊ tꝑe ſuſciꝑe.ptʒ ð com
NmMuniõe ⁊ alijs.Nono ꝑſeuerare vſq; finẽ in
3 P , 4 ſan gre. Matxxiiij.Qui ꝑſeueraueritvſq; in
fin

tẽ ↄtra accidiã Luc.xviij.Opoꝛtet ſꝑ u et
t

en Fr

hicſaluꝰ erit.Et ſicpatet.
Ee KEirca tertiü de obligatione nota regulas
( APPꝛima ꝙ hõ rpᷣianus obligat᷑ ad pᷣcepta:ſʒ

nõ ad cõſi lilia euãgelica vt cõiter obuanda. ptʒ
p Au gꝰ. xiiij.q.j.c.Qõð pᷣcipit inqt imꝑatur.⁊ h
gneceſſe eſt fie ri.ſi nõ fiat penã habet. Sʒ o
Se⸗/

Dñi ſi vti nolueris minꝰ boni adipiſcerj.⸗

ſaltẽ ad nõ cõtẽnẽdũ.Lertia regula ꝙ cõſilia

geſimali ſcðo.ſ.de vitijs ſᷣmõe.xiiij. M. .⁊c.
Feria ſcdðᷣa dñice de ramis Sermo. xlviij. de
ccharitate que eſt finis oim pᷣceptoꝝꝛ

m

deuotiõis ⁊ pietat ẽ deo griſſimũ
cſctis ãgelis ac beatis. Uñ ſponſa xpᷣi ⁊ eccłia
oꝛans canit illud Cañ.j.Trahe me poſt te ſcʒ ꝑ
am oꝛ(c.qꝛ aia amoꝛe trahit᷑ quocũq; trahit᷑: vt

tuoꝝ currimꝰ. Et qꝛ magdalẽa hmõi vnguẽto
vävnsxit pedes leſu.ideo ðꝛ hic.q domus.ſ.eccłie

landũ impleta eſt. vt pcʒ in euãgelio. Exq̃ autẽ
finis ois pᷣcepticharitas eſt.vt ðt apłus.j.Zhi

Qaa id oꝛdinot hoiem vt deũ diligat hõ. qua ſq;
caritate aia vnit᷑ deo qͥ ẽfinis vltimꝰ. Vn ðꝛ ca

,clam Matth̊.v. Nolite theſauriſare i terra ⁊ c.
ſi qͥs tulerit tunicã da ei ⁊ palliũ ⁊ hmõi.Et hec

tẽ ↄtra gulã Luc.xxj. Attẽ

diligere ⁊ nõ iudicare temerarie Matthᷣ.vij. c.

et conſequenter.

cũda regula ꝙ ↄſilia euãgelica obligat quelibʒ

aeceeuãgelica obligãt ad mplẽdũ eos ſolũ qͥ ſe vo/
to aſtrinxerũt ad aliq̃ iloꝝ.De his videĩ qᷓdra/

nus ipletaé?
ꝛe vnguẽti. Jo h.xij.⁊? in euuũ
gelio. Sicut ðt Bern. Unguẽtum
dicit ſccus Aug. Subdit᷑. In odoꝛẽ vnguẽtoꝝ

milicatis ad imitadũ.⁊ triũphãtis ad ↄgratu⸗

mo.j.ipᷣa eſt etiã radix ⁊ fundamẽtũ ac plenitu
do legis.vt ðt idẽ Ro.xiij.quia oẽ pᷣceptũ ⁊ lex

ritas q̃ſi caravnitas. Pꝛoten iã pꝰ oia pᷣcepta

De feriis poſt dominicã pal.

ſeqͥt agendũ de charitate.De q̃ p iſto pᷣmõe no⸗
ta tria myſteria q̃ habes in ꝑte eſtiuali pomerij
de tempoꝛe. ſermone. xv. per totum.
Feria tercia dñice de ramis. Sermo.cxlix. Oe
pdilectiõe charitatis a deo ⁊ mirificatiõe.
₰ 9 9 Ut em gloriari
l opoꝛtet
n in cruce dni nr̃i Jeſu xpᷣi Hec vᷣba
ſcã eccłia canit hodie in itroitu miſſe
⁊ accipiunt᷑ ab apło GBal.vj. In qb docemur
que ſit ſũma głia xpᷣiana.ſ.crux xpᷣi.Sed q̃re h
niſi qꝛ ꝑ hac ondit deus nobis ſũma charitatẽ

qWuua aiaʒ ſuã poſuit ꝓ nobis:ſic dic Johãnis
xv. vt nos deũ reamaremꝰ.qꝛ vt Berñ.dic. Si⸗

ue pᷣcipiẽdo ſiue caſtigãdo:ſiue bñfaciẽdo ſiue
ꝓmittendo hoc ſolũ reqͥ rit deꝰ vt diligat᷑. Sol
ue tributũ amoꝰ? et noueris deo ſatiſfactũ.hec
ille. Pꝛoinde tria myſteria notabimus in hoc
ſermone de charitate. videlicet.

Piꝛimũ de dei pꝛeacceptatione.
BSecundũ de eius mirificatione.

Tercium de eius acquiſitione.
De quibus parte eſtiuali ſupꝛa.ſᷣmone.lij.x:

Feria quarta eiuſdem dominice. Sermo..l.

de eadem charitate.

= B qadidit in ore
XA&. ama;
tttI ſuuam Eſa. liij.⁊ in epiſtola hodier
nna. Dominuſ Jeſus intantũ nos
AIjauit ꝙ tradidit ꝓ nobis aiam
ſuam in moꝛtem. Pꝛopterea Aug.dicit.Si pi

get amare.ſcilicet deum:ſaltem pudeat nõ rea⸗

mare pꝛo tanta charitate qua nos miſeros tã⸗
tum dilexit vt vnigenitum ſuum pꝛo nobis in
moꝛtẽ daret. Pꝛoinge de ipſa charitate pᷣter
pᷣdicta adhuctria myſteria notabuimus.
Gecn dicit᷑ cõmendationis.
Secundũ indiminutionis.
Tercium augmentationis.
De quibus in foꝛma vide ꝑte eſtiuali pomerij
ſermone.liiij.per totum.

Feria quinta ſermonem opoꝛtet facere de cõ
munione.Deniq; tam de hac q; de ſequentib

diebus plurimos ſermones vide in partibus

alijs pꝛecedentibus.

Sermões triptiti Quadrageſimales pꝑ frẽ⸗

Pelbartum de Themeſwar: pꝛofeſſum diui
oꝛdinis ſancti Franciſci compoꝛtati. Impꝛeſ⸗
ſiq; ac diligenter emendati expenſis pꝛouidi
Johannis Rynman in imꝑiali oppido Ha⸗

genaw per induſtrioſum Henricum Gran Fi
niunt feliciter Anno ſalutis noſtre milleſimo

quingenteſimo.x.,die menſis Iplij.

——

—

le
er
9

„

„ %½

.

eriii

:1
☚ —
=
.
ð
l =
èèäͤs
= ð
— 2
ð
ð

=

:1

õ
2ð

127
1**
e

2

I
1.
m
16,211.
mnn
t

s

emt:

E
= =
ð

2

S

ðẽ
—

4
e

5 EE

S

1eS0 elexsoin-„Ppaepuels 10loelesqee

A X

uiOO'eAlSeUAOXAMNAMA HUIO JeAISE MANXA 666 / MBLAdOO S

2

91 ot

—

dinis ſan

males

1

elbarti de

8

iciter.

*

it fel

Diuni oꝛ
cipii

—
S
27
SEOES
G =8 *
888
3.S S= .
RS . ,.