Gb733_fol_Ex1 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Officij misse toci[us] canonisqu[ue] expositio Stoer, NicolausandVincentius, Gruner N12511888405 IIHIIIIIIIINIIIIuIIIIIII 021 —W 4 uUB Tübingen . * 7 — ». 4 * 4 * *½ 2 . õ ——ꝗõ HM icij miſſe tociꝰ canoniſq; ẽxpoſitio . * W * * „ . * . . — *. “WH * 1 7 „ * 4 . . – — HMGfficij miſſe ſacriq; cano nis expoſitio et ſignoꝛum q inibi quotidie fiunt miſtice re pᷣſentatiõis declaratio. cum periculoꝛum contingere po tentium obuiatione in alma Vvniuerſit ate lipcʒenſi edita Incipit feliciter Aꝛologus Feuerendipa tres et domi⸗ ni. Cogit ante mihi crebꝛiꝰ/ ac diligenti in dagine diebꝰ multis et no⸗ etibus in ar⸗ mario mẽtig mee reuoluen felici ineremento nouelle plantationis illuſtriũ pꝛincipum dominoꝛũ marchi onũ miſſenenſiũ / videlicet alme noſtre vniuerſit atis libeʒenſis facere poſſem et exhibere cum effectu.inter ceteraof ferebat oculus mei coꝛdis ſacri cano⸗ nis expoſitiõem et ſignoꝛũ que in ſacra te/ quid laboꝛis/ quid ve vtilitatis/ ꝓ ð’ tiſſime miſſe officio per vniuerſum mũ dum dietim fiunt miſticam repᷣſentati⸗ onem intelligenoã omnibus xpᷣiſideli- bus foꝛe neceſſariã.et ad ſalutẽ anima rum/necnõ ſpiritualem conſolationẽ maxime valituram. et ſign agnter cleri. cis / non ſolu religioſis/ verumetiã ſecu laribus de facto in ſacris conſtitutis⸗ diuina iuxta ſui oꝛdinis exigentiã tra⸗, etantibus aut etigm in futurumtracca re volentibus. Omnino enim expedit vt qlibet talis intelligat ea que ad offit cium ſuũ ſpectare dinoſcuntur /neè eis cuilibet eoꝛum contingat ſicut ſimee que conſimiles actus pꝛout ab homini bus fieri videt exercet et operatur. qd vero ſignificent minime appꝛehendit. Nuapꝛopter ob mei ingenij exercitati onem/et pꝛoximoꝛũ vtilitatem ad offt cium miſſe et verboꝛum ſacri canonis expoſitionem. necnon ſignoꝛum motu um actuum et geſtoꝛum eiuſdem miſti⸗ cam declarationem.pꝛout deus dede⸗ rit me conuertam. Mon nouas expoſi⸗ tiones aut rationes eoꝛum que in offi⸗ cio peraguntur de capite pꝛopꝛio aſſi⸗ gnãado.ſed cum paupercula ruth poſt meſſoꝛes id eſt ſanctos doctoꝛes et ali⸗ os hanc materiam tractantes.ſpicas id eſt expoſitiones et qualeſcunq; rati ones in agro ſacre ſcripture.et pꝛeſerꝰ tim ſacri canonis miſſe colligendo Ad huius autẽ laboꝛis aggreſſum ho?ꝛ tatur deſiderium pꝛoſiciẽdi ſes dehoꝛ tatur infirmitas deficiẽdi. Vereoꝛ emm ne opus vltra vires aggrediar Cum pꝛopter ignoꝛantie mee nouercam ce⸗ citatem/qua cogos dici ſtolidiſſunus viroꝛum/et ſapientia hominũ non eſt mecum.non didici ſapientiã et ſcientiã ſanctoꝛum non noui. Dꝛouer. xiij. Tũ pꝛopter materie pꝛopoſite nimiã diffi⸗ eultatem. Mam quoolibet verbum qð in ſacro canone expꝛimitur. et quodli⸗ bet ſignumet opus oꝛationis et cantꝰ et quilibet geſtus /ex diuina reuelatio⸗ ne. vel ex apoſtolica inſtitutione. ſan ctis patribus ſic fieri. et ſub tali foꝛma credit᷑ eſſe reuelatum. ad aliq miſteria et miſtica repᷣſentada.Has aũt miſtica catões qͥ enarꝛabit puteꝰ nãq; altꝰ eſt b j⸗ Pꝛologus eſt. Joh.iiij. Ca. Quis em̃ cognouit ſen⸗ ſum domini.quonia incomphenſibilia ſunt iudicia eius. et inenarꝛabiles vie eius. 10 Ro. r]. Cogitatioes moꝛtali⸗ um timide et incerte pꝛouidentie no⸗ ſtre. Difficilia enim eſtimamꝰ que ſunt in terꝛq et que in pꝛoſpectu noſtro ſunt inuenimus cum laboꝛe. Muis igitur in ueſtigabit ſenſum tuum. Quis ſciet iter tuum niſi tu dederis ſapiẽtiã ⁊ mi⸗ ſeris ſpumſanctum tuum de altiſſumis Aum pꝛopter virtutis mee intellecti⸗ ue inhabiltatem. Mon em habeo intel lectum tante capacitatis et ydoneita⸗ tis vt per ipᷣmet in ipo haurire valeã aquam viuam aquam ſcilicet ſapientie ſalut aris.q me in veſtra coꝛda irꝛigue emanatẽ Quare merito dicere poſſum ilnd iuſanne Panelis xih. Weguſtie mihi ſunt vndiq; et quio eligam igno⸗ ro. Confiſus tamen de adiutoꝛio illius qui ait. Omnis qui petit accipit.⁊ qui querit inuenit.et pulſanti aperietur Zuce xj. Conſolatiõem ex verbis ſan⸗ ctoꝛum accipiens non retroſpiciendo manmn miſſam ad aratru retrabam. ſed conſtanter bene pꝛopoſitum et be⸗ ne deliberatum fidel ter exequar ⁊ eiꝰ adiutoꝛio perſiciam. dicit nanq; beatꝰ Jacobus in canonica ſuaca ⸗Stquis veſtrum indiget ſapientia poſtulet eã a deo . qui aff luenter dat omnibus . et nulli impꝛoperat. Et ad idem inquit ꝓpheta dicẽs.· lperi os tuum et imple bo illud. Aoſalxxxj. Et alibi dicitur. Accedite ad deum et illuminamini p⸗ xxxj. Quoꝛũ ſanctoꝛum dictis ſic mu⸗ nitus et animatus. accedo conſtanter ad fontem ſapientie lucem verqllumi nantem omnẽ hominẽ venientẽ in hüc mundi. Joh. j. Petens conſidenter cum ſalomone dicendo illus Sapie:ix bꝛi inchoando.medio ſalubꝛioꝛi con a dinuioue trinitatis/patris vi merſeburgeñ.ſcʒ ſancti iohanis bapti⸗ cremẽto alme vniuerſitatis Libcʒenb. annuente vtilẽ ac fructuoſum ſcʒ ſacra tiſſune miſſe declarationem . dꝛe melioꝛi dicendoꝛum intelligentia eus patrũ noſtroꝛũ et domine miſe⸗ .„ ricoꝛpdie qui feciſti om̃ia verbo tuo da . mihi ſedium tuarũ aſſiſtricem ſapienti am:et noli me repꝛobare a pueris tuis quia ſeruus tuꝰ ego ſum et filius ancil⸗/ le tue homo inſirmus et exigui coꝛpo⸗ ris. Elo intellectum iudicij et legũ mit te mihi illam de celis et de ſede magni⸗ tudinis tue.vt mecũ ſit et mecum labo ret.vt ſciam quio acceptũ ſit coꝛam te Scit em omnia et inteiligit vt educat me in operibꝰ meis ſobꝛie.et cuſtodiat me in ſua potentia vt accepta illi ſint opera mea.ducat inqᷓ; me in actibus docendiet legendi per ſemitas aura tis et veritatis.pꝛincipio bonoet ſ nuando. ao ſinem optimũ pertingẽ et cuſtodiat me in ſua potẽtia.ne a: ratiõis exoꝛbit ans.ʒizaniã id eſcæ rẽ pꝛopꝛie ignoꝛantie vel queuis centia enoꝛmiter ſubinſeram ed⸗ do vt ſic opera mea fonti ſapien e ius adiut oꝛio totaliter conſiſus .op vltra vires aggredioꝛ.et vobis domi nis meis ſin grata et accepta.quoo no bis pꝛeſtare dignetur vera ſapientia⸗ vna cum patre et ſoncto paraclito dʒ Phbonoꝛem benedicte et in⸗ delicet ⁊ ſilij ⁊ ſpirituſſancti ſte et ſancti laurentij necnon ꝓ felicitn aggreſſurus laboꝛẽ grandem ſeo dñdo — . 5 „ Auoꝝ pꝛimus erit de quibuſoam pꝛe — cedentibus et diſponentibus ad domi nici coꝛpoꝛis tractatiõem ⁊ ſumptiõeʒ et de ipᷣo ſacramento coꝛpoꝛis xpᷣi in ſe et in generali. Becundus liber erit de perficientibus hoc ſacramentũ di⸗ gniſſimũ et de periculis circa hoc con Bec em duo vnicuiq; ac⸗ cedenti ad tantũ miſteriũ celebꝛandũ ſſaria. ODꝛimo vt ſciat ſeißm tingentibꝰ. ſi diſponere aptius. BGecũdo vt ſciat ſe⸗ ipᷣm perficere deuocius et periculis ſi pꝛimũ redditur hoc ſacramẽtũ valde glezioſuma laudabile ꝓpter ſcoᷣm mltũ mndũ ineffabile et timoꝛoſum. et eſttractandum. luinq; cõtinebit tractatus quoꝝ. Mꝛi ndus de ſacramẽto eucariſtie. Terci ominiſtro hoc ſacramentũ in offi⸗ OWiſſe vſu quotidiano tractante. Et tus quare miſſa ſit inſtituta vnde dica⸗ tur et quò diſtinguat᷑ Quintus de ve⸗ Inſtrumentoꝝ concurꝛentiũ multifoꝛ⸗ mitate et neceſſitate Tractatus pꝛi mus ſex bꝛeuia capitula ↄtinebit vt vi debit᷑ in pꝛoceſſa. De cauſis ꝓpter quas ſacra ſcriptura feruenter ſit ſtudenda caplin pꝛima Muot et que ĩ ſe habere debeat lectoꝛ NQuis ſit finis ꝓpter quẽ ipaſit ſtuden⸗ dacapitulũ tereaeaeuud— NQuotupliciter contingat peccare in ſtudendo iſtam vel aliã lciaʒ ca:quartũ De modo ſtudendi ſacra icripturam B capitulũ quintü. .“ contingant obuiare cautius.pꝛopter “ de car mnmagna diligentia et ſolicitudi⸗ Pꝛimus liber mmns erit de ſtudio ſacre ſcripture.Ge de quibuſoam ad eũ ꝑtinentibꝰ Quar ſtimentoꝝ decentiũ multiplicitate. et Secundus . — .A.—— Vnot modis ſacra ſcriptura exponat CTapitulũ pꝛinmmmn Ponit cauſas q̃re ſacra ſcriptura fer —R genter ſit ſtuvenda⸗ Vantum að pꝛimũ capitulũü dico ꝙ ſacra ſcriptura quan tumao pᷣſens occurꝛit nouẽ de cauſis feruenter eſt ſtudenda Pꝛĩo pꝛopter ſui oꝛiginis et auctoꝛis altitu-/ dinem. Ipᷣa nãq; eſt ſapiẽtia vera que de ſe gloꝛiatur Eccleſiaſtes.xxiij Ego ſapientia ex oꝛe altiſſimi pꝛodiui pꝛio/ genita ante omnẽ creaturam. Mam di uina pagina non humanis ratiõibus ẽ adinuenta quẽadmodũ alie ſcientie ſʒ diuinitꝰ eſt inſpirata Eius nãq; auctoꝛ non homo nec creatura ſed deus eſt et creatoꝛ.quare eius excellens eſt aueto ritas. Ohaioꝛ em̃ eſt eius auctoꝛitas q; omnis humani ingenij perſpicacitas⸗ vt inquit beatus tugꝰ.SGecundo pꝛo pter eius copioſitatem. Mulla nanq; ſcriptura ea copioſioꝛ inuenitur. Ma fᷣm beatũ Tlugu.in epiſtola ad voluſio num Inea qdamodo omnis ſcriptura continetur. MHec inquit eſt phiſica. eo omniũ naturarũ cauſe ſunt in deo⸗ Her ethica inquantũ per vitam bonã et honeſtam ea que diligenda ſunt dili guntur. Sunt namq; deus et pꝛoximi diligendi. Hec logica.quia lumen ve⸗ ritatis. Hec Ruguſtinus. Apſe quiſpe deus gqui obiectum eſt ſacre theologie verus doctoꝛ mentem illuminat veri tatẽ oñndit Et iocirco vlpo · ij. ao thi ij. Ziber J llat eam omnẽ ſcripturam dicens mnis ſcriptura di diuinitus inſpira ta. Tercio ꝓpter eius neceſſitatẽ Finde beatus Miero.ſuꝑ yſaia dicit Ignoꝛã tia ſcripturaꝝ eſt ignoꝛatia xpᷣi.Et me⸗ triſta. Bi xpᷣm bene ſcis ſatis eſt. ſi cete ra neſcis. Hoc eſt neſcire ſine xpᷣo plu⸗ rima ſcire. Quarto ꝗpter eius vtiſita⸗ tem· Ipa em valet nobis ad anime re fectioem. vnde dicit ſaluatoꝛ Mathei iiij. Mon in ſolo pane viuit homo ſedi omni verbo dei. Bicut em̃ panis m. * „ ſcripture reficit mentẽ. Ja etiam eri⸗ git hominẽ a ſtrepitu terꝛenoꝛũ.et eter ne beatitudinis dulcedinẽ facit degu⸗ ſtare dicente beato Hiero.in pꝛologo biblie. Ama ſcientiã ſcripturarũ et vi⸗ cia carnis non amabis. Etiam ea igno rata nemo vere ſciens et literatus nun cupatur. AUnde hieroꝰ Meſcit literas qui ſacras ſcripturas ignoꝛat. Et fim venerabilem hugonẽ in dydaſcolicon li. v. ca. v. Aohoc geminus eſt diuine lectionis fructus Mam mentẽ illumiat moꝛihus oꝛnat. docet nãq; quid debe⸗/ at. et quio expediat imitari. Quinto ꝓ pter eius illuſtratiõemn De qua beatus ꝛego.ij:mon. loquitur in hec verba. Sacra ſcriptura quaſi quoddã ſpecu/ lum noſtris mentibus opponitur vt no D ſtra interna facies vidatur. In ip̃a nã qʒ noſtra feda noſtraq; pulcra conſpi⸗ cimus. Sexto ipᷣa ſcriptura ſacra dili⸗ genter eſt ſtudenda pꝛopter varieta⸗ tem eoꝛum que in ißa ſcripta ſunt Ipa nanq; figuratur Eʒech.ij. vbi dꝛ. Et ec ce manus domini ad me miſſa eſtĩ qua erat imnolutus liber et expendit illum coꝛam me.qui erat ſcriptus intus ⁊ fo ris.⁊ ſcripta erant in eo lamenta carmi na . et ve qo beatus Hego. exponeng men vero quia ibi pꝛonunciant ß iuſtoꝝ: Tonuertumini ad me in ieiunoe ſcindite coꝛda veſtra et non veſtimen⸗ ta veſtra Et rurſum .beati qui lugent. MWath. v. Item penitentia agite appꝛo de pꝛomiſſione gaudij hylareſcas gnoſce q̃ in hoc volumine ſcripta ſu carmina laudis eterne videlicet Be ſic dicit. Oenſandũ eſtnobis quomo⸗ do in hoc ſacro volumine ſunt ſcripta. lamenta carmen et ve Jamenta quioã quia in eo eſt penitẽtia peccatoꝝ. Car le ant quia ibi eſt expꝛeſſa oa⸗ natio repꝛoboꝝ · At ergo peccata per penitẽtiam deleas lege que in hoc vo⸗ lumine ſcripta ſunt:ſcʒ illud Jol pinquat em regnum celoꝛi At aute „ . ti qui habitant in domo tua domine i 2“ ſecula ſeculoꝛum laudabunt te. SZed ſi adhuc pꝛeſenti ſeculo inheres ſi adhue terꝛenis voluptatibus delectarisco⸗ gnoſce in hoc volumine ve ſcriptumꝰ ab animo per timoꝛẽ expelle quod dili gis. Ibi quippe ſub vnius damnatiſpe cie multitudo expꝛimitur repꝛoboꝛum cum voce veritatis dicat᷑ ligatis ma-/ nibus et pedibus Fanore eum intene bꝛas exterioꝛes · q; volu ne omia ſcripta que erudiunt penitere volentem continentur. Heccaſti igit et iam penitet te illicita perpetraſſe et vis agere penitentiã docearis ibi ⁊ in uenies lamenta Bi vtro ſpe celeſtium gaudioꝝ mentẽ releuari eſideras. ti⸗ bi ad conſolatiõem internam inuenies carmen: Etiam ſi mala perpetraſti et hec perpetraſſe non pemtet.ſed cerui- cemet os erigis · ao nullas penitentie lamentationes inclinare animum ve⸗ ſeo uoirur es ve. vt quem nec tre⸗ moꝛ humiliat. nec ſpes ad eterna pꝛe⸗ mig exaltat. Damnationis enim mia In hoc itaq; volumi . 4 Tractatus ſue nunc penam pꝛoſpiciat:etſine epcu ſatiõe in eternum ſuppliciũ cadat.quid ergo fratres agendũ eſt nobis modo/ niſi vigilandum ad huius verba volu⸗ minis.et mala que nos egiſſe nouimus fletibus peniteamus.vt per lamẽta pe nitentie ꝑueniamus ad carmen vite. ec gregoꝛiꝰ.Geptimo pꝛopter eius internã et delectabilem refocillatiõem De qua beatus Hieroꝰ.in pꝛologo ad paulinũ ſic ſcribit. Oꝛo te frater cariſ ſime inter ſcripturarũ verba iſta medi tari nihil aliud noſcere nihilq; aliud q⸗ rere. Monne tibi videtur hic in terꝛis regni celeſtis habitaculum quaſi dice⸗ ret vtiq; Vnde Eccleſi xliij. Pulcritu dinem candoꝛis eius mirabatur omis oculus. Octauo pꝛopter conſiderato rum limpitudinẽ. De qua lugꝰ. in li. ↄfeſ.dicit. Mec ſcientia venerabilioꝛ ẽ et dignioꝛ omnibus.qꝛ intellectu ꝓfun dioꝛi ſeruato. verbis aptiſſimis et hu⸗ mili modo loquendi cũctis ſe pꝛebet et manifeſtat. Mam hec ſcientia vtit᷑ ver bis altis et ſublimibus pꝛopter ſubti⸗ les groſſis et exemplaribꝰ pꝛopter ru des vnde quilibet tam magnus qᷓ; paꝛ uus in hac ſcientia nutriatur et paicat᷑. Mono pꝛopter eius excellẽtem digni⸗ tatem Unbe de ea ðꝛ Pꝛouer.iij. Be⸗ atus vir qui inuenit ſapientiam et/ cui aff luit pꝛudentia.melioꝛ em̃ eſt adqui ſitio eius negociatione auri et argenti puriet puriſſimi. pꝛecioſioꝛ eſt em̃ cun⸗ ctis opibus.et omia que deſivberantur huic comparari non poſſunt. Tongien do dierũ in dextera eius et in ſiniſtra il lius diuitie et gloꝛia AWie eius vie pul⸗ cre et ſemite eius omnes pacifice. et q tenuerit eam beatus eꝛit:Ex quo patet eius excellens dignitas ex eo quia eſt habitus ſapiencialis quipꝛopter ſe eli Becunons gibilis eſt. et eſt honoꝛabiliſſimus habi tus et omniũ nobiliſſimus quo nulla ſci entia dignioꝛ eſt. vt patʒ.j.methaphi⸗ Capitulũ ſecundũ. Oſtẽdit quot et que inſe habere deʒ beat lectoꝛ ſacre ſcripture Ectoꝛ ſacre pagine ſeptem in 1 4 ſe debet habere. Pꝛimo dẽt eſſe ſolivdo fundamento fun⸗ rus. Et illus fundamentũ conſiſtit in duobus. Pꝛimũ vt bꝛeuemet luci⸗ dam noticiam de his que credere opoꝛ tet habeat.nec diuerſoꝛũ voluminũ de ditus ſtudio.erꝛoꝛe incidat in ignoꝛan tiam. Gecundũ vt aliqualiter artibus liberalibus ſit imbutus: De quibꝰ ve- nerabilis Hugo ĩ didaſcolicon loqᷣtur in hec verba. Muapꝛopter videt᷑ mi⸗ hi pꝛimũ operam dandã artibus/vbi fundamenta ſunt omniũ firma ſimplex q; veritas aperitur que tocius philo⸗ ſophie inſtrumenta ſunt et in eis om̃is doctrine eſt fundamentũ.que pꝛecete ris omnibus ſunt habende.ſine quibꝰ nihil ſolet aut põt phiſica diſciplinã ex plicare et diffinire. Gecundo lectoꝛſde bet eſſe in veritate educatus.qð bene innuit ↄmendatoꝛ ſuꝑ.ij.metha.ſic di⸗ cens.Conſuetudo audiendi fabulas ⁊ falſa impedimentũ eſt in cognitiõe ve⸗ ritatis Jscirco exquo perſidi iudei a cunabulis nutriuntur in erꝛoꝛe et falſi⸗ tate ad blaſphemiã ſacramentoꝛũ dei et xpᷣiane religionis impoſſibile aut ax minus difficile eſt eos agnoſcere lumẽ veritatis. Tercio dbet eſſe hũilis quia Fſim hugo.in didaſco.ꝛincipiũ oĩs di ſcipline huilitas et ꝓpter hoc ſcĩa aſſimi lat᷑ aq q a locis mõtoſis ad ꝑtes tendu 6* „ . decliuioꝛes Vnde beatus gregoꝛiꝰ. in pꝛoloimoꝝ.dicit. Qullus ſupbus eam attingere põt quia ipᷣa ſacra lcriptura eſt flinnus altus et planus in quo agnꝰ ambulat et elephas natat. Mirabilis eſtſiſte fluuius qui eſt ita planus ꝙ ibi agnus id eſt funplex et illiteratus po teſt ſiccis pedibus tranſire et elephas id eſt magnus et ſuꝑbus natat. immo multotiens ſubmer gitur pꝛout de ſen⸗ ſu ſuo pꝛopꝛio nimiũ confioit Et iõ hm conſiliũ apoſtoli nõ eſt plus ſapiendũ q; opoꝛtet. Quarto debet eſſe expidi⸗ cus a curis carnis.et ſeculi.In Mat. inj.dicitur ; ſollicitudo ſeculi iſtius. et ſallacie diuiciarũ ſuffocant verbum di ſic ꝙ ſine fructu efficitur. Quinto debʒ eſſe deuotus nõ ſolum lectiõe.ſed etiã oꝛatiõe intellectũ ſcripture ſacre inqͥ rat. VUnde Gap̃. vij. · Optauiet da⸗ tus eſt mihi ſenſus.inuocaui et venit in me ſpuũᷣs ſapientie. Cui alludit dietum Hugonis li.j.de anima ſic dicentis.ad ſacre ſcripture cognitiõem opus ẽ po⸗ cius intima compunctiõe qᷓ; pꝛofunda inueſtigatiõe.ſuſpirijs qᷓ; argumentis. crebꝛis gemitibus qᷓ; copioſis argumẽ tatiõibus lacrimis q; ſenſibus oꝛatiõe qᷓ; lectiõe gracia qᷓ; lacrimaꝝ ſcientia li/ terarũ celeſtium pocius contemplatio ne qᷓ terꝛeſtrium occupatiõe Hec ille. Hanc condictiõeʒ excellenter in ſe ha buit ſanctꝰ doctoꝛ ſcʒ thomas de aqui⸗ no.qui quocienſcũq; aliquis difſicilis textus canonis biblie ſibi occurꝛebat. quẽ ex in genio humano intelligere nõ potuit tociens ad oꝛatiõem deuotam ſe conuertit. et plenariã infoꝛmationẽ ſeu intellectum impetrauit pꝛout ĩ ipiꝰ legẽda apparet copioſe. Sexto debet eſſe ſtudioſus. Dꝛimo in audiendo et legendo. Unde ?lpoẽ .beatus qui hau dit et legit verba ꝓphecie huius. Secũ̃ do meditando de quo ꝓpheta ait Bea tus vir qui in lege eiꝰ meditabitur die ac nocte pſalmo.ĩ. Lercio me moꝛie cõ mendando Ecci.iiij. Qui tenuerit eaʒ vitam heredit abũt.et eos qui eam dili gunt diligit deus Quarto opere adim plendo/ ac.j. Fratres eſtote factoꝛes ver bi dei et non auditoꝛes ti fallẽétes voſmetipos. Gi quis veſtrũ auditoꝛ eſt et non factoꝛ.aſſunilabitur viro cõ⸗ ſideranti vultum natiuitatis ſue ĩ ſpe⸗ culo.Conſiderat enim ſe abijt et obli⸗ tus eſt qualis fuit.qꝛ teſte poſtad ro: ij. Non auditoꝛes legis ſed factoꝛes iu ſtiſicabuntur. Cui alludit dictũ beati Hiero.ſuꝑ pſalmo.jſic dicentis. Me⸗ ditatio legis diuine non ſolum in legẽ dis ſcripturis ſed etiam in his que ſcri⸗ pta ſunt faciendis cõſiſtit Et alibi Il le plus ediſcit qui plus facit. Ceterum ſi qð tu ediciſti ego facio magis mea oꝑa ſcripturas tenent qᷓ; totus ſermo qui vane ſonat. Hec ille. Septimo debet eſſe vigoꝛoſus / ne ꝓpter amaritudinẽ laboꝛis in adoiſcendo et difficultatem intelligenvo et in oꝑe adimplendo.eã poſtponat ⁊ contemnat quia ipᷣa ſacra ſeriptura per ſenſuum obſcuritatem ⁊ intelligentie difficultatem aſſimilatur libꝛo inuoluto Eʒech. ij. Canta enim vt mmmeſt xpᷣianoꝝ pꝛofunditas literarũ t ſi in eis pꝛoficerem quotidie /ſi eas ge.in epla ao voluſio ſolas a iuuentute mea vſq; ad decrepi tam ſenectutem ſimmo ſtudio melioꝛi ingenio conarer addiſcere hoc tñmi⸗ hi contingit qd eadem ſcriptura ĩ quo dam loco ait.cum cõſumauerit homo tic incipiat. Hec autem ſacra ſeriptu ra licet in intelligendo in adoiſcendo. et in implendo pareat difficilis. tñ — — Tractatus adacta p̃dictaſen diuulgata ſuper mel eſt dulcis. Teſte ꝓpheta cum dicit. E dulcia faucibus meis eloquia tua ꝛcipᷣa em̃ſacra ſcriptura teſte beato Grego. ijmoꝝ. ↄlliquãdo nobis eſt cibus:aliqñ potus.cibus eſt nobis in locis obſcurio ſis potus vero in locis apercioꝛibus qꝛ quaſi exponendo frangit᷑ et mandu cando glutitur. Potus vero eſt in lo⸗ cis apercioꝛibus.qꝛ ita abſoꝛbetur vt reperituꝛ Cauſam aũt huius quare tan ta difficultas eſt in ſcripturis diuinis/ reddit beatus Mugꝰ in de vera religio ne ꝑ hec verba Oiĩ ſacra ſcriptura tin eſſent que faciliter intelligerentur.nec ſtudioſe queretur nec ſuauiter veritas H febitnltereium Inſinuat fuinem ꝓpter quẽ ſacra ſcriptu ra ſit ſtudenda Nig ſunt genera hominũ / ſa J 9 cram ſcripturam legentium. vSyt dicit Hugo ĩ didaſcolicõ · quoꝝ pꝛimi ſcientiam diuine ſcripture appetunt / vel vt diuicias congregent. vel vt honoꝛes ⁊ famã adquirant quo rum intentio quantũ peruerſa tm̃ miſe randa eſt. Sunt et rurſus alij quos au dire verba deiet opera eius delectat diſeere.non qꝛ ſalutifera ſed quia mira bilia ſunt ſerutari archana dei. et inau dita cognoſcere volunt. multa ſcire ſed nil facere. ammirant᷑ potentiã.ſed non ammirant᷑ miſericoꝛdiã. Hos igit᷑ qᷣd agere dicam certe nil alið qᷓ; pꝛeconia diuina in fabulas cõmutare quibus in⸗ tendere ſolemus vt auditum paſcamꝰ non animũ.quoꝝ voluntas itaq; nõto taliter maligna ſed impꝛouida vᷣllij vo ivcirco ſacram ſeripturã legunt vt ſm Prꝛimms apli p̃cẽpta paratiſint et pꝛoni om̃i po ſcenti reddere rõnem de ea fide in qua poſiti ſunt vt videlicet inimicos veri⸗ tatis foꝛtiter deſtruãt minus eruditos doceãt ipᷣi ꝑfectius viã veritatis agno ſcant et alcius dei ſecreta intelligen⸗ tes aptius ament. Quoꝛũ nimirum de uotio laudanda eſt ⁊ imitatiõe digna pꝛimi ſunt miſerãdi ſecũdi iuuandi ter cij merito ſunt laudandi. Idem expꝛi⸗- mit beatꝰ bern.ſer. xxxiij · ſuꝑ cantica ſic dicens. Bunt naq; quiſcire volunt eo fine tm̃ vt ſciant.et turpis eſt curio ſitas. Et ſunt qui ſcire volunt vt ſciant ipi et turpis vanitas eſt. Et ſunt iterũ qui ſcire volũt vt ſcientiã ſuã vendãt. et turpis queſtus eſt: Gunt quoq; qui ſcire volunt vt ediſicentur.et pꝛuden⸗ tia eſt. Et ſunt qui ſcire volunt vt ediſi cent et caritas ẽ Hoꝛum vltimi ſolum duo non inueniunt᷑ in abuſione ſciẽtie NQuixpe qꝛ adhuc volũt intelligere vt benefaciant.deniq; inttellectus bonꝰ omnibus facientibꝰ eũ. Neliqui om̃es audiant ſcienti bonũ ⁊ nõ facienti pec catum eſt illi. Ac ſi ꝑ ſimilitudinẽ dicat ſimenti cibum et nõ digerenti ꝑnicio⸗ ſumðẽ ei. Cibus quidẽ indigeſt⸗ malos generat humoꝛes ẽt coꝛrumpit coꝛpꝰ. ſed non nutrit ſic ſcĩa. ſiigne caritatis nõ fuerit decocta et ꝑ quoſoam actus bonos trãſſuſa et digeſcta reputabitur aiĩe ĩ peccatũ. Cui alludit beatꝰ grego. tractans illud pſalmi. Heſcendũüt in in fernũ viuentes: Aiui quippe ſunt qui circa illa que agunt᷑ ſeiunt et ſenciunt- Moꝛtui aũt ſentire nihil pñt. Moꝛtui in infernũ deſcendent. ſi mala neſcien⸗ do perpetrant Cum vero mala ſciunt ettñ faciunt iniquitatem in infernum viuentes miſeriq; ſencientes deſcen⸗ b iüiij TZiber apitulũ quartum. Decla rat quotupuiciter contin git peccare in ſtudendo ſcientiam Dodiſcere qᷓntum inſe eſt nũ⸗ qu eſt malum. ſic nec ſcire. . Puia cuius generatio nõ eſt mala ipᷣm quoq; non eſt malũ. vt dicit vnga maxima.ſed contingit ꝑ accidens eſſe peccatũ in addiſcendo vel inſcien⸗ do. Hoc aũt dupliciter põt accidere- Ano mõ ex parte cognoſcentis.Allio modo ex pꝑte cognoſcibilis Ex parte co gnoſcentis eſt duplex accidens. vnum qñ ꝓpter occupatiõem in ſtudio alicꝰ ſcientie impedit᷑ quis in executiõe ope ris ad qð tenet᷑ vcſi magrob ſtudiũ di mitteret horas canonicas vel viuinũ officiũ ad qð tenet᷑ ¶liud qñ ꝓpter dele ctatiõem in aliqua ſcientia ſtudens ve⸗ niret in contemptũ alicuius.qð tamẽ venerari deberet.vel deſiſteret ama⸗ gis bono et magis neceſſario.ſicut ac⸗ cidit ſancto hieronimo quitm̃ delecta batur ĩ oꝛnatu verboꝛũ tullij. ꝙ diſpli cuit incultꝰ ſermo ꝓphetaꝝ queadmo⸗ dum etiam accidit illis qui tm rationi bus humanis innitentes a fioe diſce⸗ dunt et ſiceam impugnant. Ex parte vero cognoſcibilis tripliciter ↄtingit peccare. ꝛimo qñ cõgnoſcibile de fa cili ad malum inclinat et in ſe eſt parue vtilitatis.vt ſunt ſciẽtie magice.ex q̃ꝝ cognitiõe homo faciliter labitur in ea⸗ rum exercitia Becudo quando cogno ſcibile eſt vltra potentia cognoſcentis Vnde Eccle.iij.ðꝛ. Alltioꝛa te ne queſi⸗ eris Et ptholomeus in almageſti. Qui extendit ſcientiã vltra inouſtriam ſuã. eſt ſicut paſtoꝛ debilis cum multis oui⸗ bus. Tercio qñ in ſe cognoſcibile ẽ nul lius vtilitatis vt facta cõtingentia ho . . 1 . . 2„ pluſ q opoꝛtet ſed ſapite ad ſobꝛieta⸗ Pꝛimus. mini rimari id eſt ſerutari.vnðè et curi oſi dicunt᷑qui ſunt ſcrutatoꝛes ſciẽtia⸗ rum. Pe quibus beatus Pꝛeg.ſcribit in euangelio. Ponn quidã fecit cenã. Et in Omelia ſic dicit. Graue eſt curio ſitatis vicium qꝛ dum cuiuſlibet men⸗ tem ad inueſtigaoũ vitam pꝛoxim ex⸗ terius ducit.ſemꝑ in ſe ſua intima ab⸗ ſcondit vt aliena facies ſe neſciat.⁊ cu rioſi animus qᷓntum peritus fuerit alie mincerti tanto fiet ignarus ſui. apitulũ quintum. Tradit atus bernharous ſermone xxxij.ſuper cantica.vbi aſſu mit illud apli. Molite ſapere tem ſic dicit Quid eſt ſapere ad ſobꝛie tatem vigilantiſſime ſeruare quid ſcire magis pꝛius ve opoꝛtet.tempus enim bꝛeue eſt. Eſt aũt qntum in ſe omnis ſci entia bona que tñ veritati ſubnixa eſt id eſt ſtabilita ſed tu qui cum timoꝛe et tremoꝛe viuis tuaipius operare ſalutẽ pꝛo tempoꝛis bꝛeuitate feſtines eam ſcire amplius:quã ſenſeris vicinioꝛem ſaluti.Mõne medici coꝛpoꝛis diffiniũt eligere in ſumenois cibis quid pꝛius ⁊ quid poſterius Mam et ſi bonos ↄſtat eſſe cibos quos deus creauit tu tamen in ſumendo oꝛdinem et modũ non ob⸗ ſeruans reddis eos plane non bonos. – ergo ꝙ dico de cibis.hoc etiã ſentiri opoꝛtet de ſciẽtijs. Nides ergo quoniã non pꝛobat multa ſcientẽ ſiſciẽ dimodũ neſcierit Vides inqᷓ; quẽ fru⸗ ctum et quã vtilitatem in modo ſciẽdi conſtituit. Quid ergo dicis modũ ſciẽ di niſi vt ſcias quo oꝛdine.quo ſtudio. quo fine.queq; noſcere opoꝛteat Quo 4 — Tractatus. oꝛdine vt ið pꝛius qð maturius eſt ad ſalutem. Quo ſtudio. vt id ardentius qð vehementius eſt as amoꝛẽ.Quo ſi ne vt non ao inanem gloꝛiã aut curioſi tatem aut aliqð ſumile/ſʒ tm̃ ad ediſica tiõem tuã.aut peorimi Pee bernardꝰ In quibus vbis tria innuunt᷑ que ſuut neceſſaria volenti ſtudere ſacram ſcri prturam ⁊ fructũ ac vtilitatem ex eius ſtudio cõſequi Mꝛimũ vt congruo oꝛ⸗ dine ſe go ſtudenda applicet Bcom vt moderamen in diligẽdo obſeruet Ter cium vt finem laudabilem et rõnabilẽ obſeruet et intendat.de quo ſufficien⸗ ter dictũ eſt in capitulo pᷣcedenti Arimo igitur opoꝛtet diuinũ lectoꝛẽ conſiderare oꝛdinẽ legendi ſcʒ que hoꝝ oꝛdine legendi alia antecedant.Nptiſſi me em̃ incedit qui incedit recto oꝛdine ſcʒ qui incedit oꝛdine quo cuncta ſunt vt dicit Hugo in didaſcolicõ.Wic aũt oꝛ:do ſeruandus poteſt ſumi dupliciteꝛ Vno modo abſolute Alio modo ad oꝛ dinem intentiõis legentis. Pꝛdo abſo lute ſumptus in ſacra ſcriptura debet eſſe talis vt pꝛius hyſtoꝛias diſcat.et rerum geſtarũ veritatem a pꝛĩcipio re petens vſq; ad finem.ſcʒ quio geſtum ſit q.vhi.et a quibus geſtumſit.Non em̃ quis pfectus fieri poteſt in allego⸗ ria Pipene fundatus fuerit in hyſto a Hanc ſcʒ hyſtoꝛiã ĩ ſacra ſeriptura tanq; fundamentũ et pꝛincipiũ doctri ne ponat Deinde ꝑ ſigniſicatiõem tipi cam ĩ arcem fidei ſe erigat.allegoꝛie mi ſteria inueſtigando. vt ſciat non ſolum literam. venetiam ſpũm viuiſicantem tractet et habeat per quẽ ſpũalis inte ligentie veritati conſolidatus. ſenſum ſuum diuinis auctoꝛitatibus non pꝛefe rat nec ſeipᷣm ſequatur vt ĩ ea litera to⸗ tum veritatis indiciũ pendere credat MPꝛimus Tali vero moderamine vtatur.vt cũ inquirendo ſubtilis fuerit in pᷣſumendo non temerarius inueniat᷑.hanc ſcʒ alle goꝛiam tanq; fabꝛicam que ſuꝑ hyſto⸗ riam fundat᷑ eſſe exiſtimet. In tropolo gia vero magis rerum qᷓ; vocum ſigni ficatiões aĩiaduertat.ex qua naturalis iuſticia. et noſtroꝛum moꝛũ diſciplina naſcitur. In qua contemplando quid fecerit deus quid nobis faciendum ſit ↄgnoſcimus . pulcerꝛimo coloꝛe domũ anime ab in⸗ Per quã quaſi ſuꝑducto tra. conuerſatiõeʒ vero ab extra bonis moꝛibus depingat.ſi lectoꝛ habebit in hyſtoꝛia quo facta dei memoꝛatur in al legoꝛia quo ſacramenta eius credat in tropologia vero quo ꝑfectiõeʒ eiꝰ imi tetur. Hꝛdo vero ſumptus ĩ oꝛdine ad intentiõem legentis non põt determi nate et in ſpeciali expꝛimi eo ꝙ diuer⸗ ſon diuerſe ſunt intentiões poteſt tamẽ ſub gener ali doctrina oꝛdo ſtudẽdi ſtu dentibꝰ ſic explicari.ſᷣm ꝙ dicit hugo: in didaſcolico per hec verba Qui vir tutum noticiã et foꝛmã viuendi querit in ſacro eloquio hos libꝛos debet ma⸗ gis legere qui huius mundi ↄtemptũ magis ꝑſuadent.st animũ ad ſui condi toꝛis amoꝛem accenoũt.recteq; viuẽ⸗ di tramitem docent vt ſunt libꝛi in qui bus ſanctoꝛum patrũ vita. et martirũ triumphi deſcribũtur.et illoꝛũ docto⸗ rum libꝛi ex quoꝝ dictis ad diſciplinã veram ſm ſtatum noſtrũ ad nos perti nentem diſcimus. vt ſunt moꝛalitates gregoꝛij.bernhardi.ceteroꝝq; docto rum. Qui vero voluerit ſpꝛetis ſimpli cioꝛibus ſcripturis pꝛofunda atq; ob/ ſcurdrimari atq; enigmatibus ꝓpheta rum et miſticis ſacramentoꝝ intellecti⸗ bus iuſiſtere doctoꝛes querat ſtili diffi cilioꝛis vt auguſtinũ in multis libꝛis ⁊ iber ambꝛoſium ⁊ oꝛiginalia voctoꝛum que ſtiõeſq; difficiles ab eis ſolutas ꝑlegat ſtudioſe Gecundo pꝛincipaliter vt di⸗ ctum eſt volens ſtudere ſacrã ſcriptu⸗ ram moderamen in applicando et ſtu⸗ dendu debet obſeruare. Poderamen igitur ſtudendi et addiſcendi in duobꝰ conſiſtit:ᷣm ꝙ lectio duobꝰ modis aĩo faſtidium ſolet ingerere ſcʒſi obſcurioꝛ fuerit. et in quantitate pꝛolixioꝛ extite rit. In quon vtrocß wii magis mode⸗ ramine opoꝛtet.ne illud qð ad refecti⸗ onem queſitum eſt ſumatur ad ſuffoca⸗ tiõem. Mhꝛiſtiano em philoſophica le⸗ ctio exhoꝛtatio eſſe dehet non occupa tio. et bonam deſiveratiõem facere de bet non necare Vti ergo debet modo ſtudendi in qualitate lectiõis· ne inani raptus deſidero.ſcripturas pꝛofunde intelligentie et obſcuras exquirat in q brus animus plus occupatur q;ᷓ ediſica tur. Gimiliter vti debet modo ſtuden diin lectiõis quantitate. quiaſi nõ oia legere poteſt ea tñ que ſunt vtilioꝛa le⸗ gat. ne per pꝛolixitatem lectiõis plura in cofuſo noſcat.nullum tñ determina⸗ te. Mam bm Bene. in li. de beneſi. plus pꝛodeſt ſi pauca pꝛecepta ſapientie te⸗ neas fic ꝙ iſta ĩ pꝛompto tibiſint.qᷓ ꝙ multa didiceris et iſta ad manũ non ha beas. De tercio pꝛincipali dictũ eſt. ẽ. Capitulũ ſextum Declarat . ex P onatur. D 6 ꝗq (uot modis ſacra ſcriptura ſtoꝛiã ſe cre ſcripture fundatur.necnon ettropologia.ido nota ꝙ quadꝛuplex eſt modus exponẽdi ſacram ſcripturã. Via in pᷣcedẽti capitulo mẽ⸗ tio facta eſt de hyſtoꝛia et eti am de allegoꝛia que ſup hy⸗ ſcʒ hyſtoꝛiacus ſiue literalis. tropolo⸗ gicus ſiue oia Nllegceſoud ſiue mi ſticus. et anagogicus. Ahꝛimo exponit — byſtoꝛiace ſcz qn res quelibet eo modo quo geſta eſt pleno pꝛofertur ſermone et ðꝛ literalis.qꝛ pꝛout litera ſonat ac⸗ cipitur. ſicut filij iſrael tranſierũt ꝑ ma re rubꝛum de egipto.hoc exponitur vt geſtum eſt vel ꝙ dauid vicit goliam ⁊ eum interfecit. t ↄꝛ hyſtoꝛia ab hyſte⸗ ron grece qð eſt videre latine.quia ꝑ hyſtoꝛiam res eo modo quo viſa eſtex⸗ primitur. Secundo mõ ſacraſcriptu⸗ ra exponitur allegoꝛice ſiue miſtice. vt qñ litera vnũ ſonat et ſpiritus aliud pᷣ tendit. vt illuso Egredietur virga de radice yeſſe. qd allegoꝛice ſic exponit᷑. virga id eſt virgo maria egredietur.i. naſcetur de radice id eſt de ſtirpe yeſſe AVel cum dꝛ ꝙ dauid vicit goliam. hoc eñm̃ verum fuit ad literam et ßm hyſto riam. ſed tñ intellectus vlterius ducit ad accipiendũ dauid pꝛo xpᷣo.et goliã pꝛo dyabolo. per qð intelligĩ pugna xpᷣiin ſe vel in mẽbꝛis ſuis contra dya bolum.⁊ tũc ſenſus allegoꝛicus dicitur miſticus. qꝛ ibi attenditur aliqd occul- tum ſub ſenſu literari. Dicit aut allego ria ab alleos qð eſt alienũ.et logos ſer⸗ mo quia alieno ſenſu per allegoꝛiã ver ba exprimunt᷑ CTercio modo exponit᷑ tropologice. videlicet qũ verba refe⸗ runtur ad moꝛes.vt ibi. Omnitemꝑe veſtimenta tua candidaſint. et oleum de capite tuo non deficiet.qð ſic expo nitur. Omni tempoꝛe veſtimenta tua. id eſt oꝑa tua fint candida id eſt mida et oleũ id ẽ caritas nõ deficiet de tuo capite id eſt ab intentiõe tua. Et dici᷑ a tropos id eſt cõuerſio veltranſlatio. et logos ſermo quaſi cõuerſio ſermõis ad moꝛes. Quarto modo exponitur anagogice ſcʒ qn per iſtainferioꝛa in⸗ telliguntur ſuꝑioꝛa.Et dicitur ab ana qð eſt ſurſum.et gogos ductio quaſi ſer mo ducens nos ſurſum. ſicut qn ſit ſer mo de ecciatriumphali.ſiue ð vita eter na et ſanctoꝝ beatitudine. Pij autem quattuoꝛ modi vt magis pateãt ĩ vno exemplo ſcʒ in hac dictione hieruſalẽ comperiuntur Hieruſalem em̃ eſe no⸗ men cuiuſdam ciuitatis et interpᷣtatur qnaſi viſio pacis.qn ergo ſcriptura loqͥ tur de illa ciuitate literaliter vt de eiꝰ nobilitate vel captiuitate vel deſtru⸗ ctiõe tunc ðꝛ ſenſus hyſtoꝛialis. Gi vo hieruſalem accipitur pꝛo anima fideli⸗ in qua debet eſſe pax.tũc ðꝛ ſenſus tro pologicus ſiue moꝛalis. Bi aũt accipit pꝛo xpo vel pꝛo ecciĩa militante tũc eſt ſenſus allegoꝛicus.xpᷣc em̃ pacem pe⸗ perit et pacem ſue eccleſie reliquit:Si vero per hieruſalem intelligitur eccĩa triumphans ſiue vita beata in qua eſt viſio pacis.qꝛ ibi eſt pax eternitatis. tunc dꝛ ſenſus anagogicus.quia de pa cetempoꝛali fit ductio ſurſum ad pacẽ eternitatis: Ende de pᷣmiſſis mõis ha bẽturquedam metra. Litera geſta do⸗ cet quid credas allegoꝛia. Moꝛalis qᷣd agas quo tendis anagogia.ſequitur. Tractatꝰ ſecunðꝰ libꝛi pꝛimi. De ſa⸗ cramẽto eucariſtie Gecundus Apedito de pꝛio/ ſcꝛz de ſtudio ſacre ſcripture · et de eiꝰ modis exponendi DW ſacramento eucari ſcie S in miſſa conficitur ſunt inquirẽ⸗ da. Et habebit ille tractatus quattu⸗ oꝛdecim capitla ſᷣm ꝙ quattuoꝛdecim in numero ſunt declarada.vt patebit. In quibꝰ ſacramentũ eucariſtie in ve teri lege ſit pᷣĩiguratum.ca.pꝛimũ A quo et quare ſit inſtitutũ hoc ſacra⸗ mentũ caplin ſecundů. “ MQuando ſit inſtitutũ et quare in vlti⸗ ma cena xpᷣi cum diſcipulis ſuis ſit inſti tutum caplin tercein/ HW De eius dignitate capitulũ quartum. De eius neceſſitate caplin quintum De noim ipᷣius multiplicit ate ca.ſextũ De modo accedendi et ſumendi iulud ſocramentũ caplin ſeptimũ Que ſint ſigna et coniecture ꝑquas ↄiecturari poſſumus nos eſſe dignos q hoc ſacramẽtũ ꝑcipiẽdũ ca.octauũ De vtilitatibꝰ quas cõſequunt᷑ digne ſinnentes capitulũ nonn De damnis que cõſequunt᷑ indigne ſu entes capitulũ dicumlu· capitulũ vndecimliui· An peccata venialia poſſint impedire effectum huius ſacramenti in ſumente capitulũ duodecimũ H IAn pꝛopter nocturnalem pollutionzę Anm ſit ptermittẽda ca. tredecimũ n melius ſit frequetius hoc ſacramẽ⸗ .— — tun nꝑcipe re q; taroius et rarius capi tulum quartũoecili iam qᷓntum ad tra- ctatum ſecunoum aliqua generalia uot modis hoc ſacramentũ ſumat᷑. Capitulum pꝛimũ Oſtendit in quibus ſacramentũ euca⸗ iſtie in veteri legè ſit pᷣfigu⸗ ratum. “ VAluberꝛimũ eucariſtie ſacra mentũ in veteri teſtamento chiſedech ipᷣi abꝛae. Vnde Geñ. xiiij· 82. lt vero melchiſedech offerens pa nem et vinũ ꝛc:erat em̃ ſaceroos dei al tiſſimi. Per qð vt qit ambꝛoſius ĩ qua⸗ dam omelia datur intelligi.ſacramẽta xpᷣianoꝝ eſſe anterioꝛa iꝰ eſt pꝛius figu rata q; iudeoꝝ In illa em̃ oblatione re pꝛeſentata fuit foꝛma exterioꝛ huiꝰ ſac menti. Aliuð em̃ in hoc ſacramentocer nitur.et aliud creditur. Cernit᷑ em̃ pa⸗ nis et vinũ.ſed creditur vera caro et ſanguis xpᷣi ſub ſpeciebus panis et vi⸗ ni veraciter contineri. Mam ſicut pa⸗ nis eſt pꝛincipale quo ſuſtẽtamur in ci bis ⁊ vinũ pꝛincipale in potibus qᷓ̃ntũ ad nutrimentũ coꝛꝑale.ſic caro et ſan guis xpᷣi ſunt pꝛincipalia quantũ ad nu trimentũ ſpũᷣale ſcʒ aie. Unde MDꝛoue. xiiij. ðꝛ. Venite Sinephe panem meum Hmnia quidẽ ſacrincia veteris teſta⸗ menti ceſſauerũt et ſolum ſacriſiciũ pa nis et vini remanſit.et ideo deo eſt ac⸗ ceptũ Quod pᷣuidens dauio in ſpiritu dixit in ꝑſona dei Munqd manducabo carnes thauroꝝ aut ſanguinem hircoꝝ potabo.qꝗſ diceret nõ acceptabo talia ſacriſicia Et ſubdit. Anmola deo ſacri ſicium laudis:Et iteꝝ Sacriſicium ↄo ſpũs contribulatus.Tale igit᷑ ſacrifici um laudis eſt pnñs ſacramentũ.quia in ipᷣo et per ipᷣm deus potiſſime laudat. et paſſio filij eius ad memoꝛiã reuocat᷑. Hoc idem malachias ꝓpheta longe in nmultis figuris eſt pᷣfiguratũ. Aꝛimo in oblatiõe panis et vini a mel ſpũ cocnt dicens in ꝑſona dei að iu deos Mon eſt mihi voluntasin vobis dicit dñs exercituum.et non ſuſcipiam munus de manu veſtra. Ab oꝛtu enim ſolis vſq; ad occaſum magnũ eſt nomẽz meũ in gentibus et in omni loco ſancti ficatur et offertur nomini meo oblatõ munda / id eſt oblatio panis et vini. ſeu coꝛpoꝛis et ſanguinis domini nr̃i ieſu xpᷣi. Malach.. Becundo hoc ſacramẽæ tum eſt pᷣiguratum per manna qð da⸗ batur iudeis in deſerto poſt tranſitum maris rubꝛi.De quo Exodi.xvj.Ecce ego pluam vobis de celo panem.egre⸗ diatur populus et colligat quo ſuffici⸗ at per ſingulos dies. VUnde in Pſalm. lxx v. . anem angeloꝝ maducabit homo id eſt panem paratũ in aere mi⸗ ſterio angeloꝝ vel panem figurantem panem angeloꝝ. Bicut em̃ manna da⸗ tum fuit hebꝛeis.iã ſubmerſis egiptijs. ſic eucariſtia datur xpᷣianis poſt ablu⸗ tionẽ baptiſmi ↄletis iam peccatis vt ꝑ baptiſmũ mundati a malo.pꝑ eucari⸗ ſtiam nutrientur in bono·E᷑t ſicut man na populũ iſtum. per faſtiditatẽ in via ſolitudinis.ad terꝛam ꝓmiſſiõis ꝑdu⸗ xit.vt patet Joſue.v.ſic eucariſtia per iſtum incolatum vite pꝛeſentis fideles huius ſeculi terꝛam tranſeuntes.ad pa triam dei perducit. vnde recte viaticũ qꝓpellatur.qꝛ reficiens nos in via /du cit ad patria: Item ſicut manna venit de ſurſum Se celoſic ⁊ eucariſtia Jo hannis. vj. videntes manna mirabant᷑ dicentes adinuicem. manhu.manhu. qð ſignifi⸗ cat quid eſt hoc. Exo.xvj.ſic de iſto ſac⸗ mento iudei mirabant᷑ dicẽtes.quomõ põt nobis dare hic carnẽ ſuã ad mãdu candũ. Joh. vſ: VUñ ꝓpheta ait. Memo de celo deſcendi. Item ſicut filij iſrael — — tem qui collegerat plus de mannan habebat amplius nec qui minus pꝛepa rauerat detulit minusſed ſinguli iux⸗ ta ið qdð edere poterant congregaue/ rant Exo.xvj ·ſicet in eucariſtia. QNam quantacunq; quiſq; paruam partẽ ac⸗ cipiat.totã ꝑcipit eucariſtiã. Juxta io qð cantat eccĩa.Mec facilles ſed memẽ to tm̃ eſſe ſub fragmento /quantũ toto tegitur Cui cõcoꝛdat dictũ b· gregoꝛij in Hmelia paſchali. et hẽt de ↄſe dii. ij. ca. Quid ſi ſanguis. vbi ꝛ. Rouertẽ dum eſt ꝙ ſiue plus ſiue minus omnes eq̃liter coꝛpus xpᷣi integerꝛime ſumũt. et generaliter omes et ſpẽaliter vnuſ⸗ quiſq;. Itẽ habehat in ſe om̃e ſuauit a⸗ tis delectamentũ ſic ⁊ eucariſtia ↄfert vitã eternõ.et eius dulcedinẽ facit de⸗ guſtare in qua vita ſunt omes delecta tiones asgregare. Qu Joh vl.e g quis manducauerit ex hoc pane viuet in eternũ:Ged hec eſt differentia quia om̃s qͥ hunc panẽ manducauerũt moꝛ tuiſunt. iſte vero panis viuus qui de celo deſcendit.vitam mundo tribuit. Manna illuo de celo hoc ſupꝛa celum illud ſcaturiebat in diẽ alterum ſerua⸗ tum. hoc ab omni coꝛruptiõe eſt alienũ qꝛ quicũq; digne guſtauerit et ſic vſq; in finem ꝑmanſerit.coꝛruptiõem id eſt damnatiõeʒ eternã non videbit. vt in quit mgf. in iinj· ſen. diſ. viij. Cercio mõ figuratũ eſt hoc ſacramẽtũ in eſu agni aſchalis ꝑ quẽ iſtud ſacramentũ repᷣ⸗ entatur. Un Exo. xij.ðꝛ. Decima die menſis tollat vnuſquiſq; agnũ per fa⸗ milias ſuas Erit aut agnus ſine macu⸗ la.maſculus agniculus Gicut em̃ eſus agni paſcalis inſtitutus fuit in ſignum liberatiõis de ſeruitute egipciaca.ita eſus veri agni paſcalis inſtitutus fuit riam fecit mirabiliũ ſuoꝝ ꝛc.pſal. cxix. Secundus ſignnn liberatiõis apoteſtate et capti uitate dyabolica.qꝛ iſte eſt agnus veiqͥ tollit peccata mundi. Joh.j.. Icem eſus agni paſcalis inſtitutus fait qn filij iſra el erant tranſituri de egipto in terꝛam ꝓmiſſiõis ita oũs ieſus inſtituit hoc ſa cramentũ traſiturus de hoc muoo a0/ „ par Jon riu: Ruanta hoc ſacramẽ tum pᷣfiguratum eſt in diuerſis ſacrini⸗ cijs. DBe quibꝰ habet᷑ in Leui.quibus fi gurabat᷑ paſſiõis xp̃i oblatio · vbi fuit hoſtia quo ad recõc liatiõem. victima quo ad ſatiſſactiõez pꝛo peccatis nr̃is. et olocauſtum quo ao tocius ſuicoꝛpo ris leſionẽ. Quinto pᷣſigurtũ eſt ꝑ ce⸗ nam quã rex darius tecit omibus ver naculis ſuis magiſtratibꝰ. et omnibus purpuratis. pconibus. cõſulibus. et p/ ☚ tectis.ij. Eſore.ca.uj.id eſt ieſus xpᷣc ſui coꝛpꝑis ſanguinis cenã. pꝛeꝑauit oĩbꝰ iuſtis et fivelibus. licet interoũ iniuſti ſe ingerant. in quibus aliqui ſunt ſubdi ti et illi intelligunt per vernaculos/qͥ ſunt ſerui in domo dni. Alij vero ſunt pᷣlati eccĩe maioꝛes.et illi intelliguntur per magiſtratus vllij ſunt pᷣlati mino⸗/ res et illi intelligunt per pᷣtectus Qui dam aũt ſunt reges terꝛe ⁊ hij per pur puratos intelligunt Quidã vero ſunt . . „ * pꝛincipes inferioꝛes ⁊ iſtiintelligunt᷑ꝑ pꝛecones. Demũ quidam ſunt religio ſi et hij per cõſules deſignant᷑quia cõ⸗ ſilia ſunt pꝛofeſſi. Omma etiã ſacriñcia tpe nature et legis ab abel iuſto pꝛimo incipiendoet deſcendẽdo vſq; ad noe melchiſedech abꝛaã vſq; ad ſacriſicia legalia aaron et filioꝝ eius omnia figu/ rabant illud vnicũ et ſingulare officiũ ſcʒ obꝑtiõem xpᷣi in cruce et ſacriſiciũ eucariſtie in altari qꝛ m ?lpo.j.ad coꝝ x. Omnia in figuris contingebant illis et in fide illiꝰ ſacrificij cetera ſacriſicia TLi ” naturlia et legalia deo placuerune. apitulii ſedm : quo ⁊ qua re hoc ſacramentũ eucariſtie ſacramentũ inſtituit verbo ſum panis viuus qui de celo deſcendi. Joh. vj. JFacto qñ cena facta cũ diſci⸗ Pulis ſuis poſt eſum agni paſchalis di⸗ xit. Nccipite et ↄmedite hoc eſt coꝛpꝰ men. Juc xxij. Muattuoꝛ aũt de cauis oñs ieſus hoc ſacramentũ inſtituit MPꝛo vt memoꝛiale ſue moꝛtis etpal onis nobis relinqueret. uc xx vj. Hoc facite in meã cõmemoꝛatioeʒ · Ct. j. ad 2 Coꝛinthxj. Quocienſcũq; manducaa bitis panẽ huc/et calicem bibetis moꝛ tem dñi qannunciabitis donec veniat⸗ Secuũdo vt ſignum ſue caritatis fid libus ſuis declararet.teſte Chꝛiſo. ſux Johannẽ ſic dicente Epc hoc fecit ad maius amicitie fedus docens nos ſuã⸗ q; caritatẽ declarans erga nos pᷣſtans ſe non ſolũ videri a deſiverantibꝰ. ſed etiã palpari comedia amplecti Cercõ vt per cibum ſue carnis ad guſtum di⸗ uimtatis nos inuitaret:De quo vene⸗ rabilis hugo ſuꝑ pꝛologũ angelice hie⸗ rarchie. Sapientia increata que ſe per viſibilia manifeſtat voluit oſtendere quõ ipᷣa animan cibus et refectio eſt. MPꝛopterea aſſumptam carnẽ nobis ĩ edulium ꝓpoſuit in ſacramẽto vt per ci bum carnis ad guſtũ nos inuitaret di⸗ uinit atis. ¶Der coꝛpus em̃ xpᷣi in ſacra mento ſenſus quodã ſigno ſenſtbili de⸗ tinetur et fouetur / intellectus lumine naturali fivei confoꝛtat᷑ et confirmaſ. a ſic qamopo ꝑ ipᷣmtanq; per hoſtiũ Pmin noſter ieſus xp̃c hoc eet facto. verbo cũ dixit. ego et vim nitur. hec ile Quarto pꝛo tanto inſti tuit hoc ſacramentũ qꝛ in pꝛopꝛia ſpe⸗ cie xpᷣc erat receſſurus a nobis.⁊ ſic in ſacramentali ſpecie ſeipᷣm hic reliquit⸗ vt nobiſcum eſſet vſq; ad cõſummatio nem ſeculi ſicut ipe pꝛomiſit. Mat. vlt. Ego vobiſcum ſum vſq; ad cõſunnmna⸗ tiõem ſeculi. Unde Euſebiꝰ de hoc ſic inquit · et habet᷑ de cõſe.dil.ij.ca.ij:quia coꝛpus aſſumptũ ſcʒ de beata virgine. ablaturus erat ab oculis noſtris et al⸗ laturus ſideribus. neceſſe erat ꝙ die cene ſacramentũ nobis coꝛpoꝛis et ſan guinis conſecraret vt coleretur iugi⸗ ter per miſteriũ qð ſemel offerebatur in pcium ſcʒ generis humani. Lapitulum tercin. Quando heoc ſacramẽtũ ſit inſtitutum ett quare in vltima cena xpᷣi cũ diſcipulis ſins ſit inſtitutũ Oſtq;ᷓ cenatũ eſt quart ade⸗ cima luna menſis ſcʒ apꝛilis/ ad veſperam yxpᷣc hm legem ꝓPaſcha cũ apoſtolis celebꝛauit.de quo cum dixiſſet Deſiderio deſiveraui hoc paſcha manducare vobiſcũ anteq; pa ciar.ſtatim oſtendit vt veteri paſche fi nem imponẽs.nouum paſche ſubſtitue ret ſacramentũ. Accipiens em panem benedixit ac fregit. deditq; diſcipulis ſuis dicens.hoc eſt coꝛpus meũ qð pꝛo vobis tradetur. ſimiliter et calicẽ poſt⸗ qᷓ cenauit dicens. bibite ex hoc omnes hic calix nouumteſtamentũ eſt in meo ſanguine qui pꝛo vobis tradetur inre miſſionẽ peccatoꝝ. Hac igit᷑ celebꝛati one infoꝛmati celebꝛamꝰ iugiter ꝑ mi⸗ ſterium qðo ſemel offerebat in pꝛecium Tuius quattuoꝛ cquſe aſſignantur. Fm nad guſtum ſue diunitatis Ppue; FTraactatus, eſſe mepicinã qua quotidiana peccata curant. Eñ ANuget habet de ſe. dil. ij ca: Vtrũ ſub figura. Iteratur quoti- die hec oblatio licet xpe ſemel paſſus ſit qꝛ quotidie peccamus peccatis ſine quibus moꝛtalis infirmitas viuere nõ põt.Et ideo qꝛ quotidie labimur quo⸗ tidie xpᷣe pꝛo nobis miſtice immolatur Secunda vt lignũ vite ſemper ſit in medio paradiſi. Tercia vt nobis xpᷣc quotidie vniatur ſacrament aliter. et nos ei ſpuᷣaliter Quarta vt vero agno loco tipici quotidie vtamur quẽ iudei ad veſperã cõuertẽdi eſurient hm illð pſalmi. Conuertent᷑ ad veſperã et fa- mem pacient᷑ vt canes ꝛc. Mam vbi ve ritas venit figura ceſſauit. Eſt aũt hoc ſacramentũ in vltima cena inſtitutum multiplici de cauſa. Pꝛima vt finẽ ve⸗ teribꝰ figuris daret. Ende poſt eſum agni paſchalis qui inter cetera ſacriſi: cia fuit magis pꝛincipale ſacrificiũ ſta⸗ tim hoc ſacramentũ fuit inſtitutũ.agnꝰ em̃ paſchalis figura fuit paſſionis xpᷣi et huius ſacramenti Congruũ igit᷑ fuit vt figuram immediate ſequeretur figu ratum:Gecundacauſa q; ea que vlti- mo ab amicis dantur magis memoꝛie cõmendant᷑.pᷣſertim qꝛ tunc magis in flamatur affectus anicoꝝ ad amicos. ea vero ad que magis afficimur aio ꝓ fundius impꝛimunt᷑ igitur allexander papa ſcos dicit Mihil in ſacrificijs põt eſſe maius q; coꝛpꝰ ⁊ ſanguis domini noſtri ieſu xpi nec vlla oblatio hac po cioꝛ. De ↄſe. dil.ij. ca. Ahil. Jdeo vt in maioꝛi veneratiõe haberet dñs in vl⸗ timo diſceſſu diſcipulis hoc ſacramen tum inſtituit. Et hoc eſt qð inquit bea⸗/ tus Augꝰ. Galuatoꝛ ep vehementius 2menoaret miſterij illius altituoinem Innotentiũ. Adꝛima qꝛ oꝑtet paratã ratum fuit Ante legẽ ꝑ oblatiõem pa⸗ ncr vun zmelctnebech. ingnan ra habemꝰ foꝛmã huius ſacramẽti ex⸗ terioꝛem et pꝛimũ eius effectũ ſcʒ pꝛio refectiõem ſpualem Scdo in lege ĩ mã na vbi figur abat᷑ effectus gratie: et in Becundus vVltimo hoc voluit infigere diſcipuloꝝ coꝛdibus et memoꝛie a quibus ꝑ paſſi⸗ onem erat diſceſſurꝰ. Tercia cauſa vt per hoc ſacramentũ inſtante hoꝛa paſſi onis et neceſſitatis ſue vltimũ cõderet teſtamentu. De quo innocentiꝰ terciꝰ ſic ait Ob id etiã coꝛpus et ſauguinem ſuũ poſt cenam dedit apoſtolis vt hoc ſacramẽtũ illud vltimu teſtimonij ma datũ arcius memoꝛie ↄmendaret. Vn nouiſſuinũ condens heredibus teſtam tum ait. Uos inquit eſtis q̃ ꝑmanſiſtis mecũ in tentatioibꝰ meis.et ego diſpo nam vobis ſicut diſpoſuit mihi pater meus regnũ vt edatis ⁊ bibatis ſupꝛa menſam meãꝗ in regno meo. Aue.xxij. Lapitulũ quartũ. Dedigni⸗ tate huiꝰ ſacramenti 1 ) Ignitas huius ſacramentiĩ multis aparet Pꝛimo qꝛ tã in lege qᷓ; ante legem pᷣfigu⸗ igu agno paſchali in quo ſignificabat᷑ libe ratio a dyabolo.de quibꝰ pleniꝰ dictũ eſt ĩ capitulo pᷣmo huiꝰ tractatus. Ge cundo dignitas huius ſacramẽti appa⸗ ret ex hoc qꝛ a ꝓphetis pʒenunciatũ eſt De quo ꝗꝓpheta dauio Danẽ angeloꝝ manduc auit hõ ps.lxx vij. vbi pᷣteritũ ponit᷑ pꝛo futuro ex certitudine ꝓphe⸗ tali. Tercio dignitas eius ex hoc appa⸗ ret qꝛs xpᷣo eſt inſtitutũ . de quo dictũ eſt ſupꝛa ca.ij: Quarto ex hoc quia ab aplis eſt obſeruatũ.j. ad Coꝝ. xj. Con⸗ nenientibus vobis in vnũ iam non eſt Tractatus vñicam cenam manducare. Quinto ex hoc apparet.qꝛ a ſummis pontificibus eſt ſolenniʒatũ qui ad hoc celebꝛandũñ ↄſtituerũt or̃0onem cantũ locũ tempꝰ veſtimenta vaſa ⁊ ſtipendium ſpũale-⸗ que oĩa ſunt ad decoꝛẽ huiꝰ ſacramen⸗ ti vtſptʒ e. de re.et ve ſanctoꝝ ca. SGi dñm. Gexto apparet ex hoc qꝛ nõ niſi a ſacerdote cõſicitur qꝛ ſolũ ſacerdoti dus dñno hec poteſtas eſt reſeruata⸗ et cõmiſſa. vt habet eỹ. de ſum tri ca. Firmiter credimꝰ. VUbi dꝛ. hoc ſacra⸗ mentũ nemo ↄficere põt niſi ſacerdo⸗ qui rite fuerit oꝛdinatus.ſm claues ec⸗ cleſie quas xpc ieſus conceſſit aplis et eoꝝ ſucceſſoꝛibꝰ. Geptimo eius digni tas apparet rõne cõtinentie ſue.qꝛ ſub ſe continet xpᷣm in quo nobiliſſimũ in celo.et nobilſſimũ in terꝛa ſunt. ſcʒ dei⸗ tas et humanit as He quo vbi ſupꝛa ſic habetur. VUna eſt fideliũ vniuerſalis eccia.ex. quã nullus omnino ſaluat᷑. in qua idem ipᷣe ſacerdos eſtet ſacrificiũ ieſus xpᷣc.cuiꝰ coꝛpus et ſanguis in ſa⸗ — S õ — 2 4 41 4 — 2 Bẽatinãq; ſunt qui as cenã nuptiarũ ſunt vocati. Ipoc. xix. Et vere beatijẽ pfti ſcʒ ꝑ graʒ viſitantẽ et in futuro ꝑ gloꝛia eternã exaltantẽ. Vñ glo. ſuper illud Gap̃. vij. venerũt mihi oĩa bona ꝑiter cũ illa ſic dicit Quicoꝛde xpᷣm ſu ſcipit noticiã oĩm virtutũ pariter ha⸗ bebit. Hicq; gramet in futuro gliam fternã.Manc etiã neceſſitatem innuit beatꝰ augꝰ. in qdã. Ome. de feſtuitate coꝛꝑis xpi ſic inquiens. Dedir ſe nobis ſaluatoꝛ in pabuin. vt q; homo ꝑ cibũ in moꝛtẽ coꝛruerat neceſſarium fuit vt ipᷣe ꝑ cibum releuaret᷑ ad vitã.cecidit hõ ꝑ cibũ ligni moꝛtiferi releuatus eſt Ecibum ligni vitalis in illo ligno pepẽ dit eſca moꝛtis ĩ iſto aũt vite alimentu: Ullius eſus intulit leſiõem. iſtius guſtus gttulit ſanit atẽ guſtus iſtius ſauciauit guſtus aut illius curauit. vt vñ vulnꝰ eſt exoꝛtũ inde et medela.et vnð moꝛs ſubyijt inde et vita venit. De illo enim guſtu dꝛ. Quacũq; die ↄmederitis ex eo moꝛte moꝛiemini ſi qͥ aũt manduca R uerit ex hac carne viuet in eternũ Ge cundo neceſſitas huiꝰ ſacramẽti axpa- ret ex hoc qꝛ nullã ſalutem põt cõſequia aia. ſine huius ſalutiferi cibi ſuſceptiõe debita LTeſte Nemigio ſic dicente Mul la nobis ſalus coꝛpoꝛis et aĩe abſq; xpi carnis et ſanguinis ſuſceptiõe.qꝛ vt in quit Richar. de ſancto victoꝛe. In hoc beatiſſimo ſacramẽto xpᷣi videlicet coꝛ poꝛe et ſanguiĩe tata conſiſtit ſalus aĩie vt omnẽ graʒ quã habet ho ſibixpᷣi ſa. cramẽto tribuit. Cui alludit venerabi lis beda in hec vba. Omne qͥdẽ dofntũ celeſtis gre ſancta eucariſtia mediãte. Nuia ſᷣm b.berñ.in tractatu ſuo de cõ templatiõe et copis xpᷣi manducatioe manoucanti ꝓmittit vita ſupna at; beata in qua eſt gaudium ſine meroꝛe cramento altaris.ſub ſpeciebꝰ panis ⁊ vini verociter ↄtinet᷑ tranſſubſtancia⸗ tis pane in coꝛpus et vino in ſanguinẽ. ptate diuina vt ad ꝑficiendum hoc mi ſteriũ accipiamus ipide ſuo qð ip̃e ac⸗ cepit oe noro. . Caplin quintũ. De neceſſita te huius ſacramenti. Eceſſitas huius ſacramẽti in nuitur iohis vj. vbi dicit do⸗ ℳ minus Miſi manducaueritis carnẽ filij hoĩs et biberitis eius ſangui nem nõ habebitis vita ĩ vobis. qꝛ non hẽbit deũñ inhabitatẽ q̃ eſt vita eterna Vſus em̃ huiꝰ ſacramẽeti ꝑducit hoĩe,ʒ nd gre ↄſummatiõeʒ q eſt vitg eterng ??”M”MUä “l . 4 Tractatus. reqͥes ſine laboꝛe dignitas ſine tremo⸗ re.opes ſine amiſſione.ſanitas ſine lan guoꝛe.habũdãtia ſine vᷣfectu.vita ſine moꝛte.ꝑpetuitas ſine coꝛruptiõe.btĩtu do ſine calamit ate.vbi oĩa bona in ca⸗ ritate ꝑfecta.vbiſpes et viſio faciei ad faciẽ.vbi plena ſcia in om̃ibus et ꝑ oĩa vbi ſumma dei bonitas cernit᷑ et lumẽ illuminãs a ſanctis gloꝛiſicat᷑ vbi maie ſtas dei cõſpicit᷑.et hoc cibo ſine defe⸗ ctu mens intuentiũ ſaciatur. Mec ille. Vercio neceſſitas hꝰ ſacramẽti ex hoc apparet qꝛ ſine hoc ſacramẽto/coꝛpoꝛi xpi miſtico nõ poſſumus incoꝛꝑari.ꝓ ut poſtea patebit cũ de effectibꝰ huius ſacramẽti dicet᷑. Per hoc etiã ſacramẽ tum via nobis pᷣbetur. ad vite eterne ingreſſum quocirca viaticũ nominat᷑ qꝛ pᷣbet viamilluc veniẽdi:ſcʒ ad eter⸗ nam patriã et fruitiõeʒ diuine maieſta tis quã pᷣſignat Uñ dicimꝰ in quadam collecta.Fac nos queſumꝰ dñe diuĩta tis tue ſuꝑna fruitiõe repleri.quã pᷣcio ſicoꝛꝑis et ſanguĩs tui tꝑalis ꝑceptio pᷣigurat.Et in quadam pꝛoſa ſic canit eccia Ecce panis angeloꝝ factus cibus viatoꝝ ꝛc. Per hoc deniq; ſacramẽtũ graʒ nõ ſolũ ꝑ patrẽ ſed ad plenitudi⸗ nem veraciter attingimꝰ. Vñ eucari⸗ ſtia dðꝛ id eſt bona gr̃a. Quid em̃ meliꝰ coꝛꝑe et ſanguĩe ieſu xpᷣi Uñ bern pa⸗ nis iſte ꝑ excellentiã eucariſtia dðꝛ id eſt bona gra In hoc em̃ lacramẽto nõ ſo⸗ lum gra ſed iſte a quo oĩs gr̃a fluit con tinetur Et idẽ dicit ambꝛoſius. apliin . Hebuuusſocr, menti nominũ multiplicitate gram Tercio dꝛ hoſtia de quo in PsS. Mõ Secundus ſacramentũ in ſcripturaſacra.ↄiuerſa noĩa inuenit᷑ habere.ðꝛ em̃ qñq; miſſa et hoc quadꝛuplici rõe.PDꝛimo rõe an geloꝝ qui ibi mittunt᷑.vt patet de ↄſe. diſ.ij. ca.ꝙ ſi ſanguis. Gecũdo rõe filij qui ibi mittit᷑ ad deũ patrẽ Tercio rõe noſtri qꝛ ꝑ miſteriũ ſacerdotis qui me⸗ diatoꝛis vice fungit inter deũ et hoĩeʒ vota nr̃a mittimus et pᷣces deo fundi⸗ mns.vt deus nobis ſuã mittat graʒ et benedictiõeʒ: Nuarto rõne aſſiſtenciũ ſcʒ cathecuminoꝝ qui foꝛas mittebant antiquitus in eccia pꝛimitiua.vt dicit Hugo. Cũc em̃ dyaconꝰ lecto euange lio.ſolebat clamare exite cathecumini. qꝛ ſacerdos ſecretũ incipit. Ratio aũůt huiꝰ expulſiõis erat qꝛ illi erant ſine ſa cramento baptiſmi/ q oĩbus alijs ſac mentis eſt pᷣmittendũ. Gcdo ðꝛ eucari ſcia ꝑ excellentiã ab eu qð eſt bonũ/et cariſina gra q̃i bona gra.q; in hoc ſac mento nõ tm̃ eſt augmentũ virtutis et gre ſicut in conſirmatiõe ſed ibi xpᷣc ſu mitur totus ꝑfectus et integer in coꝛ⸗ poꝛe ⁊ aĩa ⁊ deitate /qui eſt finis ⁊ oꝛi go tociꝰ gre vt inquit mgꝗjr̃.in.iiij.ſen. diſ. viij. Etiam qꝛ cõtinet illũ in quo eſt plenitudo gre qꝛ coꝛpꝰ xpᷣi ⁊ ſanguieʒ Et quid melius coꝛꝑe et ſanguine xpi · vt Raolt, ſeculariũ Et Joh. e plenitudine eiꝰ oẽs accipimꝰ irupiſti dñe v m. t. ſa. ho. lau. p;. cx v. bm yſidoꝝ. Moſtia ðꝛ ab hoſtibꝰ vĩ⸗ cendis ſicut victima ð a victis. VUn an tiqᷣtus antequã ierãt ad bellũ.faciebat deo ſacrificiũ et hoc vocabat᷑ hoſtia ſʒ qn vicèft iten fecerũt ſacriſiciũ ⁊ hoc vocabat᷑ victima. Quia ergo nos hoc Aia in pꝛecedenti capitulo ſacramentũ offerimꝰ ao vincendũ imi⸗ ſunt tacta aliqua noĩa hꝰ ſaa⸗ micosſcz demões ergo merito dici pt cramẽti ideo ſcienoũꝙ hboc heoſtia Quarto vocat̃immolatio ?⁊ Im . Tractatus vſidoꝝ ðꝛ ab in et moles qꝛ ĩ mole alta ris ſacriſicabat᷑ Etqꝛ hoc ſacrificiũ de bet fieri in altariiõ immolatio ꝓpꝛie di⸗ ci p̃t.vñ ps.immola deo ſacrificiũ lau⸗ dis põ.xlix. Quinto appellat̃᷑ ↄmunio id eſt ↄmuuis eſca Cõmunicare em̃ ſᷣm papia.i.qð ſimul participare et qꝛ oẽs de vno pane et ð vno calice participa mus iõ merito ↄmunio ðꝛ vel ðꝛ ↄmu⸗ nio eo ꝙ vxpᷣe ſe nobis ↄmunicat in iſto ſacramẽto Vel a ↄmunitate qꝛ ↄmũis eſt oĩbus Sexto ↄꝛ viaticũ / qd idẽ eſt 8 victus in via neceſſitatis m Eug. t qꝛ iſte cibus datus eſt nobis ĩ via iu xta illuo Joh.vj. caro mea vere eſt ci⸗ bus et eſt neceſſariꝰ ad ſalutẽ et ad per uentiõeʒz ad terminũ noſtrũ qꝛ mandu caueritis carnẽ filij homĩs et biberitis eius ſanguinẽ nõ habebitis vitã in vo bis.iocirco ꝓpꝛie et bene viaticũ dici pt.Et figura illiꝰ habebimꝰ in iij. Reg. vbi dꝛ. ꝙ; angelꝰ dñi poꝛtauit helye pa nem ſubcinericiũ et vas aque dicens Burge et ↄmede grandis em̃ tibi re⸗ ſtat via Et ſubdit᷑. Et ambulauit in foꝛ titudine cibi illius.ꝛc. Ita et nos viato res de pñtis exilij ꝑegrinatiõe ad ſu⸗ perne patrie beatã viſiõeʒ et manſiõeʒ tendere debemꝰ. Septio appellat ſa⸗ crificiũ qð ſᷣm.b.greg.in ca.nõne mul⸗ ti ſeculariũ.j.q.j.ð: 5 ſacrũ officiũ.vel q̃ſi ſacrũ factũ qꝛ pᷣce miſtica ↄſecrat᷑ ꝓ nobis in memorin dñce palliois ꝛ bin eundẽ ibidẽ dꝛ miſteriũ.eo q; ſecretam et recõditã hʒ diſpenſatiõeʒ.i. vtutẽ et gẽ̃az a do diſpenſatã et collatã ſᷣm glo⸗. ibidẽ Octauo vocat᷑ actio qꝛ ſiyt hẽe de ↄſe. diſ.jc. Leo papa.vocat ſacrifſici um miſſe actiõeʒ cũ dicit ꝙ miſſa ẽ qoã actio q̃ fit ꝑ modũ cuiuſoã cauſe Nam hic hobemꝰ Iocũ oꝛatoꝛiũ iudex eſtdS accuſeſtoꝛ dyabolꝰ.reus eſt pls / teſtis Becundus eſt ꝓpꝛia ↄſcia ſacerdos defenſoꝛ et as./ uocatꝰ vt dicit beatꝰ ambꝛo.in orone ſumme ſacerdos ꝛc. qͥ inquit me pecca⸗ toꝛẽ inter te et eundẽ ꝓplin mediatoꝛẽ eſſe voluiſti.ðꝛ etiã metalipſis ĩ greco. ꝙ eſt aſſumptio ĩ latino eo ꝙ ꝑ hoc ſa⸗ cramentũ aſſummimꝰ filij diuinitatem Capitulum.vij.De modo ae cedendia ſumendiillud ſacrg mentů⸗ hoc venerabile ſacramẽtum mnmeceſſe ẽ vt iuxta doctrinaʒ apli ad Coꝝ.xj.hõ ſeip̃m ꝓbetꝛc. Q⸗ dictũ tractas b. tho. de aqͥno in iij. ꝑte ſue ſum. ſic di. Pꝛobet hõ ſeipᷣm.i.pᷣpa ret examinet et purget.pꝛeparet ꝑ coꝛ dis ↄtritiõeʒ. oꝛis ↄfeſſioeʒ et debitam ſatiſfaetiõeʒ. examinet an habeat ſetita tem in coꝛde.veritatẽ in oꝛe.ꝑfectã cõ uerſatiõeʒ in oꝑe.purget a vana glia ĩ tellectũ.a vana cupiditate afſectũ ſen⸗ ſum a rebelliõe ꝑ inobedientiã infectũ. et ſic a ſeipo ꝓbatꝰ ad ſummi regis mẽ ſam accedat. Modũ aũt accedendi di⸗ ſcere poſſumꝰ ex eſu agni paſcalis exo. xij. ↄmedebãaãt em̃ iudei agnũ paſchalẽ accinctis renibꝰ cũ aʒimis panibꝰ.cal⸗ ciatis pedibus.baculos hñtes in mani bus. cũ lactucis aggreſtibꝰ ⁊ feſtinater Mer pꝛimũ figurat puritas caſtitatis vñ Auẽc: xij. Sint lumbi vri ꝛc. PPer ſe cũdũ vo intelligit᷑ carẽtia coꝛruptõis peccati maxie moꝛtalis qꝛ Fm. b. greg. aſima ſumus. ſi a coꝛruptione peccati ſumus alieni. Per tercium deſignatur aiſect euotiois. De quo incamticis. Æpulcera es in calciamentis tuis filia pꝛicipis Oer quartũſiguratmemoꝛia pñice paſſiõis. vñiacob priaꝛcha dixit Olenti digne accederẽ ad D f Tractatus In baculo ꝑtranſiui ioꝛdanẽ iſtũ. Per quintũ innuit᷑ amaritudo ↄtritiõis pꝛo pctis vñ ꝑps. Cibabis nos pane lacriaꝝ der ſextum mõſtratur pꝛomptitudo bone volũtatis.Ex his igit᷑ iam dictis ſcʒ puritate caſtitatis/iunmunitate pec cati moꝛtalis.xpᷣifere deuotionis. me⸗ moꝛia dominice paſſionis.pꝛomptitu⸗ dine bone voluntatis.et amaritudine contritiois.ſit armatus omis qui ad ſa cramenti cõmunionẽ digne vult acce⸗ dere. Unde beatꝰ Ambꝛoſius in qua⸗ dam or̃one de hoc pulcre loquitur in hec verba. Quanta coꝛdis contriciõe et fonte lacrimarũ/quanta reuerentia et tremoꝛe/quanta coꝛpoꝛis caſtit ate ⁊ animi puritate illud diuinũ et celeſte miſteriũ eſt celebꝛandũ. dñe deus. vbi caro tua in verit ate ſumitur. vbi ſan- guis tuus in veritate bibitur. vbi ſum mis yma humanis diuina iunguntur- AVbitu es ſacerdos ⁊ ſacriſicium mira biliter et ineff biliter. Quis digne po⸗ terit celebꝛare hoc miſteriũ.niſi tu deꝰ omnipotẽs offerentẽ feceris dignum. Mec ille. Et vt cuilibet volenti tracta re aut ſumere hanc eſcam nobiliſſimã hoc contingat cum accedere voluerit beatus Berñ.in tractatuſuo de contẽ platione dicit.ꝙ in hune modũ poteſt oꝛare. oiues omniũ bonoꝛũ dapum ſuperne ſacietatis opulentiſſime largi toꝛ deus,. da laſſo cibum. collige diſper ſum libera captiuum reintegraſciſſum Siſtat ad hoſtiũ et pulſat.obſecro per viſcera miſericoꝛdie dei:quibus viſita ſtioꝛiens ex alto. iube pulſanti miſero aperire. ꝙ liberis greſſibus ingrediat adte et requieſcat inte.et reficiatur de te pane celeſti Sanctꝰ vero Thomas bꝛeuiter ponit tri que cullibet digne manducanti ſunt neceſſaria. dꝛimum ððl Tercius eſt mundicia coꝛpoꝛalis vt per eã reue rentia ſacramento exhibeatur. Gecũ⸗ dum eſt conſciẽtia munda vt ſic digne ſacramento manſio et habitaculum di ſponatur. Terciũ eſt actualis deuotio per quã mens apud deũ eleuetur. De quibus dicetur poſtea magis in ſpẽali: Capitulũ octauũ.Que ſint ſi gna et cõiecture ꝑ quas con iecturari poſſumus nos eſſe dignos ad hoc ſacramentũ percipiendũ = re dignus ſit quõ igitur aliqͥs ſᷣm hmõoi condictiões digne poterit ad hoc ve⸗ nerabile ſacramentu accedere. boc reſpondet ſanctus ho. dicens. LZicet cceret aliquis cum nemo ſit certus anſine peccato ſit eti Aoritate qꝛ iuxta dictũ Gap. Eccle.ix. ſdeſcit homo an odio v lamo de hoc nõ poſſit haberi certitudo ſcie. tñ de hoc põt haberi pꝛobabilis conie cturaet pᷣcipue per quattuoꝛ ſigna.q ponit Berñ. in libꝛo de ſtimulo amoꝛis Muoꝛũ pꝛimũ eſt cum quis duote ver bum dei audit. qꝛ teſte ſaluatoꝛe Joh. viij. Qui ex deo eſt verbũ dei audit. „ . Secundũ cũ quis pꝛomptũ ſe in bene operando inuenerit:qꝛ pꝛobatio dile/ nitentia conſiſtit. Vnde ſiquis per hu iuſmodiſfigna facta diligenti diſcuſſiõe ſue conſcientie.qᷓ;uis non ſufficienti de uote ad coꝛpꝰ xpᷣi accedat aliquo pctõ moꝛtgliĩ ipo remanẽte qd eꝰ memoꝛia CI. ctionis exhibitio eſt operis. AUt inquit beatus Bꝛego. in quadam omel. Ter cium cũ quis pꝛopoſitum habet abſti⸗ nendi a peccatis in futuro. Quartum cum de pteritis doluit ſeu volet et con teritur. In his ein ſjm Gꝛego. vera pe⸗ X Liber ſubterfugiat ñ peccat ſi acceoit immo ex vi ſacramenti remiſſionẽ pcti ↄſeG de beatꝰ Alugꝰ. in quodã ſer. oicit awrenerain mandueatur / vi uificat moꝛtuos.am tale peccatumĩ contritiõe generali eſt dimiſſum licetñ ita plene ſicut ea que in ſpecie ſunt con feſgg. Capitulum nonum. De fru⸗ ctibus et vtilitatibus quas conſequunt᷑ digne ſumentes Airdcoꝛpus xpᷣi digne man/ vucat.huc duodecim fructꝰ q eet vtilitates conſequuntur-. qui duodecim fructus figurati ſunt ꝑ lignum vite qð eſt in meoio paradiſi. HBeneb.ij. Alfferens duodecim fructus· oca. vlt. et notãtur in his verſibus. nflammat. memoꝛat. ſuſtentat. robo⸗ rat.auget.Hoſtia ſpem purgat.reficit· vitaliter vnit. Confirmatq; fivdem mu⸗ nit. fomitemq; remittit. Pemmaſtn ctus quẽ coſequitur digne manducãs. eſt carit atis inflamatio De quo quidã doctoꝛ ſic dicit. ꝛe omnibꝰ alijs gra cijs coꝛpoꝛis ſummi ſcʒ manducatio di gna accendit in nobis carit atem Qui em̃ panem calioũ de clibano iam acce⸗ ptum comederit.cũ pane vtiq; ſumit et caloꝛem.ſic qui coꝛpus xpᷣi comedit in clibano crucis.ex ardoꝛe maxime caritatis decoctum in eodem comedit et earitatem. Ignitus quippe amoꝛ dei — in coꝛpoꝛe ipiꝰ ſuſcipitur quo ſumpto. et nos inardeſcimus. et ipᷣm ſemꝑ am⸗/ plius eſurimus. Secundus fructus eſt ꝙ ad memoꝛiã reoucit dominicam paſſionem. diuinam dilectiõem.et no⸗ ſtram liberatiõem. Vnde Au xxij. boc faeite in mea cõmemoꝛatioem. Zer ci fructus eſt contra recidiuatiõem ſuſtẽ? tatio. He quo in pſal. Panis coꝛ hois confirmet Quartus fructus eſt ꝙ ro boꝛat ſumentẽ ad bona operandum et continuandũ. Cuius figura innuitur Vſaie.xl.vbi dicit᷑ Qui ſperant in dño imit abunt foꝛtitudinẽ.aſſumẽt pennas vt aquile.ambulabũt.et non deficient. Ande yſido.de hoc ſicinquit Cibus il le coꝛpus illius nõ impinguat.ſed coꝛ hominis in bono confirmat. Mic eſtpa nis vite qui ergo vitam manducat di⸗ gne.moꝛi non poteſt ſcʒ moꝛte ſpiritu ali et eternali: NQuintus fructus ẽ ſpei et deuotionis augmentatio.⁊ non ſolum ſpei /ſed et cartatis vt dictumẽ in pꝛimo fructu.et etiam fidei vt dicet in decimo fructu.que ſunul bene innu⸗ untur. Eʒech. xv. vbi anime deuote/ſa cramentũ eucariſtie percipienti.cũ iſta rum virtutũ augmento ſic ðꝛ. Similã mel et oleum come diſti. et decoꝛa facta es vehementer.⁊ pꝛofeciſti in regnum et egreſſum eſt nomen tuum in gentes ꝓpter ſpeciem tuã. Vbi ꝑ ſunila ꝓpter ſui puritatem intelligere poſſumus ſin ceritatem fidei. Ider mel pꝛopter ſui ſuauitatem intelligere poſſumꝰ digne ſumentis eminentẽ caritatẽ Per oleũ Apter ſui intrinſecã ſubtilitatem intelli⸗ gere poſſumus ſpem. Mam ſicut oleum eeſt vᷣtutis penetratiue et ſuꝑnatat ce teris liquoꝛibus:ſic ſpes diligentis aĩe omnia creata quaſi deſpiciens.pene⸗ trat et tranſcendit Et non obſtante tẽ peſtate huiꝰ mũditanq; maris magni et ſpacioſi iu quo ſunt reptilia/quoꝛũ non eſt numerus.anchoꝛam ſue conſfi⸗ dentie figit in ſolo ſuo creatoꝛe/et in virtute perfecte eucariſtie. Unde do. hoc fructu quĩto dicitur pſalmo.xxiiij —☛ — — — —— — — — S Sl co da N dir n me non me le WE e il ct ſtes n. M G N õ Xractatus. & calix meus inebꝛians qᷓ; pᷣelarus eſt· Gextus fructꝰ eſt peccatoꝝ remiſſio et hoc intelligitur de venialibus pecca tis. quia per iſtum cibum fit reſtaura/ tio ⁊ reparatio deperditi vapoꝛis id ẽ ip̃ius caritatis. Et non intelligitur de moꝛtalibus qꝛ ſicut alimentũ naturale ſolum pꝛodeit viuenti ⁊ nõ moꝛtuo ſic olimentũ ſpuale. Attamen ſi homo ſuf⸗ ficienti facta diſcuſſione. de omnibus peccatis cõtritus fuerit et ꝓpoſitum ſa tiſſaciendi habuerit de quocũq; pecca to moꝛtali ab eo perpetrato / ſi ſibi a memoꝛiam reduceret᷑ ſi alicuius pecca ti moꝛtalis reus extiterit deo cognito ſibi tũ totaliter ignoto · et a memoꝛia eius remoto ex viſacramenti quod ſu mit remiſſionẽ illius peccati conſequi⸗ tur. pꝛout innuit beatꝰ Augꝰ.cũ dicit. MNñ coꝛpus xpᷣimanducatur viuificat moꝛtuos. De iſto etiã fructu dicit yſid⸗ Accedite igitur ad eum et illuminami⸗ ni quia lux eſt. lccedite ad eum et ſaci emini. qꝛ panis eſt. lccedite ad eum ⁊ liberamini.qꝛ vbiſpiritus domini⸗ ibi libertas. Accedite ad eum et abſolue⸗ mini.q; remiſſio peccatoꝝ eſt. ¶ui cõſo nat Hieroꝰ. in hec verba. Mihil adeo eſt extinctiuũ et remiſſiuum peccatiſiẽ hmoi oblatio et ſacrificiũ.et hoc eſt ve rum ſi digne offeratur Popter quod Ambꝛoſius in quadam orone ſic oꝛat. Manis qui de celo deſcendiſti veni in coꝛ meũ et munda me ab omni inqui⸗ namento carnis et ſpus.Et ad iſtã pur Per ſguranagni paſchalis aui vie Hima ſic dicens. Expurgate vetus fer nem refectio. De qua : Sapie. xvj. Panem de celo pſtitiſtieis. habentem Gecundus oine delectamentüũ. et omnẽ ſapoꝛem ſuauitatis Et in Pſal.xxij. In loco pa ſeue ibi me collocauit. Et ideo xpᷣe qui eſt ſacerdos ⁊ hoſtia ait Uenite ao me om̃es qui laboꝛatis et onerati eſtis.et ego vos reficia. Math.xj. In rei enim veritate dulciſſime põt reficere. quia eius ſpiritus eſt ſuper mel dulcis/⁊ he reditas eius ſuꝑ mel ⁊ fauum.Eccle.xx Vnde beatus bern. de iſta vtilitate ⁊ quarta ſic dicit. In hoc ſacramẽto aĩa celeſti dulcedine inebꝛiatur. peccatũ veniale deletur ⁊ homo in gratia robo ratur. Idem de hoc ſeptimo fructulo⸗ quitur in hec verba Quiſanctam euca riſtiam digne ſumit/nunqᷓ; maius into ta ſua vita gaudium refrigeriumq; ex pertus fuerit qᷓ; in ſumptiõe coꝛpoꝛis et ſanguinis domini noſtri ieſu chriſti deguſtauit. Octauus fructus ẽ interi⸗/ oꝛ per gratie collatiõem viuificatio qꝛ lignũ vite cõmeſtum vitã pꝛeſtabit.nã per virtutem huius ſacramẽti de attri to fit contritꝰ. de irꝛiſoꝛe fit penitens. Vnde Joh. vj. Qui manducat me ip̃e viuet pꝛopter me. Rationabiliter eſm̃ vita per cibum reout. per quẽ moꝛs in trauit. ꝙ aũt in ſumendo hoc ſacramẽ tum gra ↄferatur De boc habetfigura Exo.xvj.vbi ðꝛ. Heſcendente manna deſcẽdebat ꝑiter et ros. Monus fruct.ꝰ is xpi miſtici incoꝛperatio. OHe quo 1mbꝛo. in or one vbi. S. ſic git. Cu em dixiſti dñe panis quẽ ego dabo/ca eſt coꝛpis ro mea eſt ꝓ mũdi vita.qui manducat me viuet ꝓpter me et ipe in me manet et ego in eo. Joh. vj Et illud figuratũ eſt xo:x vj. vbi dꝛ q cũ ſol incaluiſſet liquefiébat mana et ꝑ ↄſequẽs per flu⸗ ximm vnitum fuit cumterꝛa⸗ ꝛopter quod ipſe chriſtꝰ qui eſt cibꝰ clamauit. 2t beatum dluguſtinũ vt ptʒ in liofeſ. gihus ſum grandium creſee et mandu cabis me:et ſuboitur. WMec tu me muta bis in te. ſicut ibum carnis tue. ſed tu mutaber is in me. Mam per iſtu cibum efficimur membꝛa incoꝛpoꝛata in xpo. et ynũ in xpo. Et ideo hec ſpiritualis manducqtio iure comunio nuncupa⸗ tur vt patet ſupꝛa ca.vj.huiꝰ tractatꝰ et vt Mamaſcenus dicit. Decimꝰ fru⸗ ctus eſt fivei confirmatio ꝑ intellectus illimminatioem. qð deſignatur per illuo PMs. YParaſti in conſpectumeo men⸗ Im aouerſus eos qui tribulãt me. ſuꝑ quo dicit yſivo. Guſcipe dñũm ieſum in tue mentis hoſpicium. cũ aũt aduerſa⸗ rius hoſpicium tuũ viderit occupatũ celeſtis fulgoꝛe hſerrie hrellige oeum temptamẽtis ſuis per xpᷣm eſſe circum cluſum ſeuclauſum. h o ef cõſequendo beatus ambꝛoſiius in oꝛa tione vbi ſupꝛa ſic oꝛat. Homine muni me beatoꝝ angeloꝛũ pia atq; fioeli cu⸗ ſtodia atq; foꝛtiſſima tutela.vt hoſtes ℳ dꝛo quo effectu omniũ bonoꝛum confuſi a me diſcedat per hoc magnificum et apmirabile ſaẽ vbilegitur ꝙ qñ filij iſrael comederũt mentũu. Et de hoc habet᷑ ſigura Exo.xij agninn palchale. tunc poſuerũt de ſan guine in ſuperioꝛi liminari et in ytroq; poſte hoſtij ſui.et ſic domus eoꝝ erant Peeleruate ab angeli pꝑcuſſura. DHe eoð abetur figura Gechielir. vdi dꝛ. & illi ſoli pſeruati fuerunt quos vir veiti tus lineis ſez dominus ieſus Epe ſigna q habetur j.Reg riiij vbi dꝛ iona⸗ thas guſtauit de melle et illuĩnati ſunt oculi eius VUnde berñ. ſup can. ſic inq̃t. MWer fidem intellectus illuninatus x confoꝛt atus,. attingit hanc veritatem indubitanter ꝙ xpc vere eſt inſacram̃ to et diuinitas vere ĩ xpᷣo. Vndecimꝰ fructus eſt ꝙ pceptio eucariſtie munit * — — bat thau thau in frontibus eoꝝ.thauẽ figura crucis/que cum accedimus ad altare in fronte id eſt in pꝛoſpectunr̃e rationis debet eſſe depicta. Duodeci⸗ mus fructus eſt fomitis mitigatio / ſeu inoꝛdinate concupiſcẽtie extinctio. de quo in pſalmo. Guper aquã refectiõis educauit me ꝛc̃. Bicut em̃ aqua refri⸗ gerat ſic illud ſacramentũ etiam refri gerat a feruoꝛe concupiſcentie. Tnde berñ. Gacramentũ coꝛpoꝛis xpᷣi duo operatur ĩ nobis videlicet ſenſum mu nit et a grauioꝛibus peccatis tollit om nino conſenſum verbigra Gi quis no ſtrum non tam crebꝛos vt ſolebat. nec tam acros ſuſtinet iracundie vel luxu⸗ rie inuidie ac ceteroꝝ vicioꝛum motꝰ/ gracias agat coꝛp oꝛi ⁊ ſauguini domĩ noſtri ieſu xpᷣi.quoniã virtus huius ſa cramenti operatur hec in eo. DHec ille. Mꝛopter qð beatꝰ ambꝛoſius in q̃dã oꝛatiõe dominũ noſtrũ ieſum chꝛiſtum ſic adoꝛat. Domine rex virginũ ama⸗ toꝛ caſtitatis et integritatis decus ce⸗ leſti roꝛe benedictiõis tue extingue in me totim fomitem ardentis libidinis vt maneat in me tenoꝛ tociꝰ caſtitatis anime et coꝛpoꝛis. Et illud videt᷑ eſſe figuratũij. Mach.j. vbi legitur. ꝙ flaã ma accenſa a lapidibus perfuſis/aqua reſidua a lumnne qð reſfulſit ab altari conſumpta eſt. Gepe em flmmma con⸗ cupiſcentie que naſcitur ex aqua reſi⸗ dua id eſt ex rerum tempoꝛaliu aff luẽ tia et ſupfluitate. qua lapides et homi⸗ nes mundan perfunduntur extingui⸗ tur a lumine ab altari fulgente. id eſt a gracia ſacramẽti eucariſtie. Obꝛopter tanta igĩ᷑ dona que ex hmõiſacramẽ⸗ ti ꝑceptioõe digne ſumẽti ↄferunt᷑ dili- gentiaĩo deuotaq; mete eſt inquirẽdũ — — — —ð — ———— — — — — —w,– — = . —. — — — —. — — — — õ 18 ri⸗ fri We do xe ̃⸗ o/ on . m⸗ cen en . ſe n l — — ỹẽõ Tractatus Mualis eſſe debeat qui að hane men⸗ ſam digne accedere mereatur. o quod reſpondet Pꝛopheta m pſalmo ri. Vbi in perſona chriſtiſic dicit. dent pauperes et ſaturabunt᷑ ꝛc. q̃ᷓſ diceret. pm beatum ugu. et glo. ibidẽ VWota mea id eſt ſacramenta et ſacriſi⸗ cia coꝛpoꝛis et ſanguinis mei reddam- et hec ſacriñcia edẽt pauperes.et hui ſeculi cõtemptoꝛes. quos xp̃ᷣ̃e Math. v.vocat pauperes ſpũ qui ad hunc pa nem vite ſumendu digne merentur ac cedere. Tales enim ſunt vere humiles et huius ſeculi cõtemptoꝛes xpᷣm regẽ ſuꝑ omnia diligentes et omnes affecti ones ſuas in xpᷣm oꝛdinantes. Ita vt nihil cupiant nec habere deſiderẽt pꝛe teripᷣm Ft illa reuera aperte dicit᷑ pau pertas ſpũs dum quis mente ⁊ ſpiritu nihil ſibi vendicat immo nec ſeip̃ᷣm nec aliqð aliud temꝑale niſi hoc alteri to⸗ tũ liberaliter et ſponte donet etã xpᷣm referat.ita vt fic nec velit eſſe ſui iuris ſeod domini ſui cui ſe donauit. nec aliqᷣd poſſideat tanq;ᷓ ſuum ſed tanq; dñiſui/⸗ ad cuius honoꝛem reꝝ ſuarum ſi quas habet poſſeſſionẽ oꝛdinabit. vt dicere poſſit cum Aplo. ij.ad coꝝ. vj. Lanqᷓ;ᷓ — nihil habentes et omia p oſſidentes qꝛ poſſidet oĩa. cuius poſſeſſio eſt veꝰ.vñ in pſona cuiuſlibet talis dꝛ in pſal. lv. Ecce cognoui Be me⸗ es tu. Bu per quo augꝰ. led eoꝝ pꝛopꝛie deus eſt.qui eũ diligũt qui eũ timent.qui eũ poſſident et colũt et ſunt tanq; magna familia de domo ipᷣius.redemptimagno ſanguine vni⸗ ci filij eius. Et ſubdit. Quanmnn dedit nobis deus pater. vt filij dei nomine⸗ mur et ſimus Ecce mirahilis coniũctio ſiunmne paupertatis cũ maxiĩs diuicjjs. Quid nãq; pauperius illo qui nibil ſi mmũ quidẽ deus eſt. —.— „* Becundus bi retinet q́ð alteri non donat. Et qͥð dicius illo qui deũ poſſidet.Et ergo be atus augꝰ. ſuꝑ pſal. vbi.S.hoꝛtat᷑ nos vdicens. Nos ergo deum amemus frẽs puri et caſti.ſed nõ eſt caſtũ coꝛſi deum ob mercedẽ colit: Zed diceres Quid ergo de cultu dei.ſi mercedẽ non habe remus Reſpondet augꝰ. Mabebimus plenarie ip̃m deũ quẽ colimus ipᷣe no⸗ bis merces erit qꝛ vivebimus eũ ſicuti eſt. Johã. iij. Ipe dixit abꝛae Beñ.xv. Ego pꝛotectoꝛ tuus ſum et merces tua magna nimis. Ex quibus ver bis elicit ꝙ de omni ſtatu eccleſie poſſunt eẽ ho⸗ tes.quia dictũ eſt ſupra:Edent paupe res et ſaturabuntur pauperes. ſcilicet ſpiritu. Lales aũt pauperes poſſunt eẽ boni reges et pꝛĩcipes finium terꝛe.cõ iugati. virgines et vidue.layci et cleri ci.ſeculares et religioſi. Qam quiſquis talium in caritate dei eſt. et deũ ſuper om̃ia diligit.ſi pꝛinceps vel pꝛelatus vel qualitercũq; ſuper alios conſtitu⸗ tus.potentatus.honoꝛes.diuicias.⁊c̃. que ſuo ſtatui cõmuniter attribuuntur ipe non ſolũ ſibi ſed deotribuit.cui mi litat:cui ſeruit.et pꝛo quo diligentẽ cu⸗ ram ſubditoꝝ ſuoꝝ geriti et non ſolum ſua ſed etiam ſeipſum pꝛo eoꝛum ſalu⸗ te exponit. hic dignus eſt vt ad hanc menſam accedat. Pauperes enim xpi magnates et diuites pauperes ſubdi⸗ ti et in bonaſimplicitate viuentes pau peres ad arcioꝛem obſeruantiam et in abdicatiõe tempoꝛaliũ / et multiplicis regularis diſcipline vt ſecurius chꝛi⸗/ ſto regi famulentur ſe ſtudioſe aſtrin⸗ gentes MHij ſunt qui digne hunc pa⸗ nem celeſtem ſumentes. angeloꝛum, ſunt cõuiue. Juxta illud pſalmi Panẽ— angeloꝝ manducauit homo. Et ita hie c iij in gratia viuificante pꝛomerent᷑ gloꝛi am ſublimantẽ ßᷣm eꝙ euangelio. Joh. vj. naducat car⸗ nem meã et bibit meum ſanguinẽ habe dixit vominus in bit vitam eterna Et tantũ ſit dictum ð his duodecun fructbus. Poſſunt tmñ hij fructus piſtingui m tres ſtatus bo refectiuum. CLapitulum. x. DPe malis et· dsanmnnis que conſequu gne ſumente« curꝛunt Teſte aplo ad cox. xj ſic. te. Qui manducat et bibit coꝛpu . indigne . inoicum ſibi manducat et bi / bit. Et ſubdit ideo inter vos multi inm/ becilles/ et infirmi viuunt. Et dꝛ multi. Mullius enim opus placet deo niſi iſe pꝛius placeat deo. Indigna naq; com munio hominẽ peccatis illaqueat. di⸗ natiõem pꝛeparat.pꝛoximum ſcanoalli zat. mentem excecat.temptatiõem ſub iungit. deum irꝛitat. vit am temꝑalem bꝛeuiat. cuncris gratuitis et eternis bo. ms ſpoliat. De quibus omibus per o ſpũualrt 1 minũ in eccia miitante Eſt em hoc ſa / pientibus culpe expiatiuum. gratie co lſematiuũj. xpᷣi incoꝛpoꝛatiuũ et cõtra recioiustioem ſuſtent atiuũ. Et in pꝛo ficientibus eſt fidei confirmatiuũ/ſpei augment atiuum.et fomitis extermina tiuum.Eſt in viris perfectis dominice bene operandum roboꝛatiuum cõtra temptatiõem dyabolicam munitiuum per internam coniolationem ipſoꝛum Icut recte cõmunicantibus multa bona pꝛoueniũt vt di/ cctum eſt in capitulo pceden/ mala in/ ic dicen Aꝛimns. dinem dicitur in pſal lxvuij. Fiat men⸗ ſa eoꝛum coꝛamipis in laqueum: quo 90 pꝛimũ.et in retributiões quo ao ſeæ cunoũ. et in ſcandalũ quo ad tercium et obſcurentur oculi eoꝛum ne videar quo ao quartum et doꝛſum eoꝛũ ſemꝑ incurua quo ad quintum.effunde ſup eos iram tuam quo ao ſextum. fiat ha⸗ bitatio eoꝛum deſerta quo ad ſeptimũ et in tabernaculis eoꝛũ non ſit qui iᷣ⸗ habitet quo ad octauum. Be quo etiia hylar ius ſic dicit Lalis homo denind vindictã excitat:ſuam vitam bꝛeuiat. ſanctos a ſe fugat. hoſtem ſun letiſicat⸗ qui coꝛpus xpᷣi indigne maducat.Cui alludit Mꝛigenes in hec verba oap⸗ quidem et ſanguinem xpi in vamnatio nem ſumit tam mentis q; coꝛpoꝛis:qui abſq; guſtu acceſſerit interne dei dul⸗ ceoinis et amoꝛis.Ex quibꝰ dictis ap⸗ paret. ꝙ vterq; tam bonus qᷓ; malus cõmunicans coꝛpus et ſanguinem xpᷣi ſumit equaliter quo ad eſſentiã. quis tf inequaliter quo ad efficientiam In bono em efficit vitam gre in pnti/ ad gloꝛiã in futuro.in malo vero damna, tiõem pꝛepat et moꝛtem eterna inou⸗ cit. Unde canit eccia Gumũt boni ſu⸗ mũt mali.ſoꝛte tñ inequali ꝛc. Et beatꝰ Augꝰ. de hoc ſic inquit.Eſt quidẽ ĩ pec catoꝛibꝰ et indigne ſumentibꝰ vera ca ro et verus ſanguis xpᷣi eſſentia nõ tñ ſalubꝛi efficientita apitulũi xj. Quot modis S oc ſacramentũ ſumat ab ho mine viatoꝛe mois pt ſinni ab homine via — Acramentũ eucariſtie tribꝰ Tractatus Fecundbuns ocuiꝰ maioꝛi intellectu aduertẽdũ tudinẽ illa ſpecies viſibilis cũ coꝛpoꝛẽ q; ſm mgr̃mĩiiij.ſen. diſ. xviij in ſacra xpᷣi miſtico que eſt vnitas fideliũ.quia mẽto eucariſtie eſt aliquio qð ſolum eſt ſicut ex multis granis cõficitur vnꝰ pa . ſacramentũ id eſtſignũ ſacre rei / vt eſt nis.et ex pluribus vuis vinũ confluit h foꝛma vel ſpecies panis vel vini que in vnũ ſic ex multis fidelibꝰ perſouis ibi videtur quia pꝛeter ſpeciẽ quã inge vnũ coꝛpus xpᷣi miſticũ cõſtituit᷑. cuiꝰ rit ſenſibus aliquid aliud facit venire ĩ ipe xpᷣc eſt caput.AUnd apls.j.ad coꝝ⸗ 4 cognitiõeʒ.ſcilicet coꝛpus xpᷣi verum xj. VUnus panis et vnum coꝛpus multi “ et miſticũ. Eſt ergo ſpecies poſt conſe,⸗ ſumus. Et ANugꝰ.ſuꝑ nẽ Ome. cratiõem. vocabula rerũ que ante fue vj. et allegatur a magiſtro in.iiij.ſniaz ed runt · ſcʒ panis et vini.vt patet de 2ſec. diſ. viij.q ſic dicit. Anus panis ⁊ vnuũu ir. diſ. ij. c Benſus. AUnde in fine cuiuſdã coꝛpus eccleſia dicit᷑ pꝛo eoꝙ ſiẽ vnꝰ r miſſe que celebꝛatur inſ. abbato quat⸗ panis ex multis granis.et vnũ coꝛpus li tuoꝛ tempoꝝ in menſe ſeptembꝛis oꝛat̃ ex pluribus membꝛis componit᷑· ſicec⸗ y et dicitur. Perficient in nobis domie cleſia ex multis fidelibus caritate coꝛ queſumus tua ſacramẽta qð cõtinent. pulante annectitur. Huius coꝛpoꝛis c vt que nũc ſpecie gerimus.rerũ veri⸗ miſtici pꝛopꝛiũ coꝛpus xpᷣi ſumptũ de di tate capiamus. llius eſt res ſacramen virgine eſt ſacramentü id eſt ignũ . g n ti et illa eſt triplex. Alliqua eſt res con⸗ ſicut coꝛpꝰ xpᷣi ex multis membꝛis pu⸗ tenta et ſignificata. Altera ſigniſicata riſſimis et immaculatis conſtat. ſicet et nõ contẽta Lercia operata.res con ſocietas eccleſiaſtica ex multis perſo⸗ tenta et ſignificata eſt caro xpᷣi quã de nis a criminali macula liberis conſiſtit. is virginẽ maria traxit. et ſanguis quem In cuius ſcʒ coꝛpoꝛis xpᷣi typo ſeu figu Nn pꝛo nobis effudit. ſeu ipe xpᷣc qui ſub ra factaẽ arca domini ð lignis cetbim. 65 ſpecie panis et vini veraciter contine Exo.xxv: que ſunt imputribilia. Bed tur: Sed res ſignificata et nõ contẽta res operata eſt gratia que in ſacramen dn eſt coꝛpꝰ xpᷣi miſticũ.ſeu eccĩa ſiue vni to et in eius digna acceptiõe co ert. tas eccleſie in pꝛedeſtinatis quo adec ſmꝙ dictũ eſt ſupꝛa ca. ix. Iſtis iam de 7 cleſiam militantẽ vocatis per pᷣdictaʒ⸗ claratis dicetur q iſte ſumit coꝛpꝰ xpᷣi ðWWð inuſtificatis per graciã in pᷣſenti · et gloꝛi ſi piritualiter tm̃.qui per fidem tanq; ꝑ W . ficatis in futuro per gloꝛiã.quo ad ec⸗ cognitiõeʒ et caritatẽ tanqᷓ per refecti D i cleſiam triũphantẽ. Atriuſq; aũt coꝛ⸗ onem coniungit᷑ xpᷣo:et vnitur coꝛpo⸗ poꝛis xpᷣiſcilicet veri et miſticiſ⸗ pecies rixp̃i miſtico ſcʒ eccleſie. AUnde Augꝰ. viſibilis eſt ſacramentũ eucariſtie quia ſuꝑ Johannẽ mel xx vj. et habetur vtrãq; rem ſigniſicat.et vtriuſq; rei ſi⸗ de conſecra. diſ.ij. ca. Quid eſt ſic dicit. militudinẽ gerit expꝛeſſam. Qam ſicut Quid eſt xpᷣm manducare nõ hoc ſolũ panis triticeus pᷣ ceteris cibus eſt pꝛe⸗ eſt coꝛpus eius accipere multi enim in cipuus ad humani coꝛpoꝛis ſuſtentati digne accipiunt ſed in ipo manere io E onem et refectiõeʒ et vinũ hominẽ leti eſſe de cðꝛpoꝛe eius miſtico per gratiã ficat et inebꝛiat ſic caro xpᷣi interioꝛem et habere ipm in ſe manentẽ piritua hoĩem plus ·ceteris SBan ſpirituali⸗ liter em̃ manducat qui in vnit ate xpi ter reſcit et ſaginat. Mabet etiã ſimili⸗ et ecciĩe quã ſacramtu ſigniſicat manet ün ðèðW Liber 9 = . * . = . . Hum qu diſcoꝛdant axpo nec cornem xpᷣi ſcʒ miſticam manoucant nec ſan⸗ guinem miſticum bibunt. et ſic tante reiſacramenti ap inoicium accipiunt tualiter tatum. qm exiſtens in caritate firmiter credit in altari eſſe verum coꝛ pus ppi et ſanguinem eius ex hinc eſt accipiens rem ſacramenti io eſt graciã non autem ipᷣm ſacramẽtum coꝛpoꝛis xpiſub ſpecie panis et vini De iſta mã ducatiõe dicit beatus ↄlugꝰ.in libꝛo d remedio penitentie.et habetur de ↄſe. diſij. c. Vt quio paras.ſub his verbis. NQuid paras dentem et ventrẽ crede et manducaſii. crede ſcilicet fide ope⸗ rante per dilectionẽ.et manducaſti io eſt coꝛpoꝛi xpᷣi miſtico es incoꝛpoꝛatus Et eſt ſciendũ. ꝙ bonus duobus mõis manducat xpᷣm ſpiritualiter. VUno mõ in ſemetipᷣo.dumſacramentũ ipᷣm oꝛe coꝛpoꝛali percipit.fide ⁊ caritate ſpũs in ſe ſpuůaliter trahit et ſibi vnit: Nlio modo in alijs ſcʒ vum iuſtus alijs com⸗ mnnicat. ſicut em̃ os coꝛpoꝛale non ſo⸗ lumſibi ſumit cibum/ſed membꝛis om nibus ↄmunicat. ſic quoplibet membꝝ eccleſie non ſibi ſoli cõmunicat ſed toti eccleſie.vt virtus ſpiritualis ↄmeſtio⸗ nis / ao homines fideles pueniat ꝑ cari tatem qua vniuntur. Seo iſte ſumit ſa cramentaliter tantũ qui ſub ſpecie pa nis et vini / hoc ſacramentũ in pecca⸗ to moꝛtali ſciẽter ſumit. Iſte vero ſpi ritualiter et ſacramẽtaliter ſimul ſumit. qui hoc ſacramentũ ſub ꝓpꝛijs ſpecie⸗ bus ſimnit. et rem ſacramenti ſeu gr̃aʒ conſequitur. Et de hoc modo mandu⸗ candi beatus Bern. ſic dicit:· Coꝛpus xp̃i egrotis eſt medicina peregrinanti bus dieta. debiles confoꝛtat. languo⸗ res ſanat. valentes delectat.ſanitatem conſeruat. fit bomo manſuetio: ad coꝛ reptiõem pacientioꝛ ad laboꝛem.aroẽ tioꝛ ad amoꝛem.ſagatioꝛ ad cautelam ad obedientiã pꝛonioꝛ.ad graciaꝝacti ones deuorlo⸗ PDec ille. Mij aũt modi manducandi xpᷣm ſᷣm Adetrũ de tharẽ taſia diſix.iiij. li.tripliciter poſſunt di⸗ ſtingui. vel ex pte manoucatis. vel ex parte rei que manducat᷑.· velex parte modi manducandi.Dꝛimo ſic.aut em manoucans accedit ad ſacramentun diſpoſitus.et ſic dicit᷑ mãoucare ſacra mentaliter ex ꝑte rei que manoucatur Aut em̃ manducat rem ſignificatam ⁊ contentam. et ſic iterum manducatur ſacramentaliter. Rtut manducat remſi gniſic atamet nõ contentãet ſic man⸗ ducat ſpualiter. Aut percipit graciam ex parte modimanducãdi.ſic aut em „ ſumitur ſolo oꝛe coꝛpoꝛis.et ſic mandu catur ſacramentaliter. aut etiam ſumi⸗ tur oꝛe coꝛdis.et ſic manducat᷑ ſpiritu⸗ aliter. Gpiritualiter em manducare.= xpo et ecciĩe incoꝛpoꝛari. Hoc aũt du⸗ pliciter eſt. vel per modũ meriti cred⸗ do. vel virtute lacramenti credendo percipiendo.ꝛimo modo accipitu ſpiritualiter mapucare ↄmuniter. De cundo mõ magis ꝗpꝛie. Mꝛimꝰ mod⸗ ſpũaliter manoucavi poteſt alicui pꝛo⸗ uenire ſine ſacramento. Secudus aut modus nõ. Et quauis ſpiritualis man ducatio ſufficiat pꝛo mo meriti ad ſaln tem.non tñ ſufficit ſacramẽtaliter quia melioꝛ eſt iſte modus maducandiſpiri⸗ tualiter q; alter. eo q; vtrũq; comple⸗ ctitur. Ex his dictis faciliter poteſt ha beri ſolutio cuiuſoã dicti ↄmunis quo querit᷑ aln moꝛtalis peccatoꝛ non con feſſus nec contritꝰ.ſumens illuo ſacra⸗ mentum vere ſumat coꝛpus xpi. q ve ly vere determinat veritatem ſumptig — — m - — — — — =ðð — — — ſen r. n ur. enſ nn cun ten non ni⸗ gun 4 N l Tractatus. nis ſacramentalis / vel ſpͦalis. Quo ad pꝛimũ dicit᷑. ꝙ qᷓntumcuq; ſit alis magnus peccatoꝛ. ſi ſumit illud ſacra⸗ ment iᷣ. vere ſimnit coꝛpus xpᷣi· loquen⸗ do de veritate ſumptiõis ſacramenta⸗ lis.qꝛ qui vere ſumit continẽs vere ſu⸗ mit et contentũ. ſᷣm ꝙꝙ continetur ſub hmõi continente. ſcʒ ſub ſpeciebus pa ½ nis. que ſunt ſacramentũ licet nonſint res ſacramenti. Tere tñ ſacramentali ter continẽt coꝛpus xpᷣi.vt patet ex au ctoꝛibus ſupꝛa adductis. Seo quo ad ſecundũ dicit᷑ ꝙ nullus peccatoꝛ moꝛ⸗ talis ſciens ſe eſſe talem ſumit vere coꝛ pus xpᷣi.loquẽdo de veritate ſpiritua⸗ lis ſumptiois.quia qui illo modo ſinnit manet in xpᷣo.et xpᷣc in eo.ſed nullus pctõꝛ moꝛtalis manet ĩ xpᷣo.nec xpᷣein eo:cum talis non ſit membꝛum viuens xpᷣietiam nullus moꝛtuus poteſt cibũ vitalem vit aliter ſumere. ſeꝰ peccatoꝛ moꝛtalis quantũ ad vitam ſpuᷣalẽ moꝛ tuus eſt. qꝛ ſeparatus ab eo qui eſt vita anime. bm Augu:Et cibus iſte eſt viuꝰ cibus ſeu vitalis. dans vitam ſpnalem ſumenti eum. Juxta illuo Joh. vj. ego ſum panis viuus qui de celo deſcendi⸗ ſi quis maducauerit ex hoc pane viuet in etermin gaphn xrij. ln peccata veni glia poſſint impedire effectũ huius ſacrameti in ſumente. tliqua ſunt peccata venialia per que mens non numis di⸗ üſtrabitur nec feruoꝛ carita⸗ tis ſenſibiliter diminuitur. hec in nullo impeoiunt effectum huus ſacramenti unt etiã nonnulla peccata venialia. que non ex toto impediũt ſed in parte effectum huius ſacramenti. Nameffe⸗ ctus huius ſacramenti nõ ſolum eſt ad eptio gratie vel caritatis. ſed etiameſt quedam actualis refectio ſpualis dul⸗ cedinis que per peccata venialia impe ditur. He hoc ſic loquitur ſanctus tho mas Peccata venialia dupliciter pnt cõſiderari. Ino modo inqntum ſunt pᷣterita. Alio modo inquantũ ſunt ex⸗ ercitata. Pꝛio modo in nullo imgedi unt effectum huius ſacramenti. em contingere ꝙ aliquis poſt multa peccata venialia cõmiſſa deuote acce⸗ dat ad illud ſacramentum. et plenarie effectum huius ſacramenti conſequat Gecũdo modo peccata venialia non in toto ſed in parte impediũt effectum huius ſacramenti. qꝛ ſic quis accedit mente diſtracta per peccata venialia N que tollunt ab eo actualem deuotionẽ et refectionem ſpũalis dulcedinis.non aũt augmentum gratie habitualis vel carit atis Inde iſte qui cum actu ve, nialis peccati accedit ao hoc ſacramẽ⸗ tum/ manducat in Ennn ſpiritualiter. ſed non actualiter Et ideo habitualem effectum une ſacramenti percipit noõ ant actualẽ. Hec Tho.Ex quibus ver bis colligitur. ꝙ accedens in peccatis venialibus percipit augmentũ grotie et caritatis habitualiter quis tñ per in ternam dulcedinẽ ſpiritualem non re⸗ ficiatur actualiter. Et ſic patet cõſequẽ ter ꝙ peccata venialia in ſumente im⸗ pediunt effectum huiꝰ ſacramenti actu gliter tantũ. q;uis tñ non habitualiter. ſic ꝙ nõ efficit actualiter in eo. qmuis per virtutemſacrqmenti ↄſequitur ha bitum et augmentũ caritatis. Hee in⸗ telligenda ſunt de ſimeute nõ exiſtente in peccato moꝛtali et accedente ĩ pec⸗ catis venialibus / deuotis oꝛatiõibus . — — ——— — - Döt Jiber c&miſſis polente.Et qᷓ;uis pẽccata vẽni alia non tollunt huiꝰ ſacramenti effe⸗ ctum quantũ ad habitũ vt premiſſum eſt. tñ magis bonũ eſtſi homo per con his emendare Verecundũ nãq; debet eſſe anime deuote cũ ad hocſacramen tum celeſte ſumendũ acceſſerit.ne cele ſtis ſponſus ad ip̃am veniens aliquam maculã cuiuſcunq; peccati etiam veni alis quantũ poſſibile eſt inueniat.quia quanto quis cum maioꝛicoꝛdis et coꝛ poris munditia ad hoc ſacramentum exinde repoꝛtabit. Etiam quia nihil pu rius ea mente eſſe debet. que in dei ha⸗ bitaculũ eſtpꝛeꝑanda Lapitulũ tredecimũ 'ln pꝛio AlbtgH pter nocturnalem pollutio⸗ Dhoc ꝙ; quis digne accedit requiruntur. Pꝛimo mundi cia conſcĩe que non tollitur niſi ꝑ pec⸗ catum. Scdo ne ſit ibi indeuotio ſeu mentis ebetudo. Tertio ne ſit ibi coꝛ⸗ concurꝛũt in aliqua pollutiõe noctur⸗ nali. qñq; duo de his.qñq; vnũ tantũ et ᷣm hoc homo magis vl minus impe ditur. Et ideo diſtinguendũ eſt de pol⸗ lutione. Vnde ſciendum pollutio no⸗ cturualis eſt coinquinatio.qua quis in ſomno coꝛrumpitur per ſeminis emiſſi fluitate ſeu ex abundatia materie ſemi nalis et repletione in vaſis ſeminalibꝰ non valentibus eam retinere.qnq; ex feſſionẽ vel alia remedia.ſtudeat ſe ab acceſſerit. non dubiũ.quin maioꝛẽ gr̃aʒ et vberioꝛẽ fructum ſpũalium bonoꝝꝛ nem cõmunio ſit pᷣtermittenda⸗ ad eucariſtie ſacramẽtũ.tria poꝛis immũditia: Mec tria qñq; ſimul onem. Et contingit qñnq; ex nature ſu- infirmitate et debilitate virtutis retẽ⸗ tiuẽ pꝛopter debilitatem neruoꝝ.ſicut qñq; contingit cũ homines ieiunant. et in iſtis non eſt peccatũ.ſed quedam ena vel infirmitas ⁊ in talibus caſibꝰ Fomo relinquitur ſibumetipᷣi Qñq; ꝓp⸗ uenit ex crapula.et hec pꝛohibet a per ceptiõe coꝛpoꝛis xpᷣi.niſi tunc neceſſi⸗ tas aliqua. vel feſtiuitas alicuius ſolen nitatis cogat ad oppoſitũ · Mñq; cõtin git ex imaginatiõe et cogitatiõe turpi pꝛecedẽte.et hec tantũ eſt peccatũ q̃n⸗ tum meruit cogitatio pꝛecedẽs. Qñnq; em̃ cogitatio hmõiturpiũ eſt ſine pec⸗ cato veniali.vt cũ quis de talibus eſſ, diſputaturus.opoꝛteret ꝙ de his cogi taret. Aliqñ etia eſt eũ peccato venia⸗ li. ſcilicet qñ cogitatio inſola delectati⸗ one finitur.ſine conſenſu deliberatiõis Qñq; etiã eſt moꝛtale ſcʒ quando con- ſenſus adiungit᷑. Et ſi dubitatur de con ſenſu. an concurꝛebat ad cauſam pol- lutionis an non.et ſic conſequẽter du⸗ bitatur.an ex peccato moꝛtali.vel ve-⸗ niali pollutio acciderit.abſtinere debʒ Quia teſte beato gregoꝛio Bonarum mentiñ eſt ibi culpam agnoſcere / vbi culpa non eſt. Et habetur de ↄſec. diſ. v.c. No eos. Si aũt eraeſ inuenerit conſenſum non pꝛeceſſi ceſſerũt /ſcilicet imaginatio et delecta tio mala.ſic tñ ꝙ talis imaginatio fini⸗ ta erat in delectatiõe.abſq; cõſenſu de liberatiõis.tunc poteſt comunicare/iſi vrget neceſſitas et ſolennitas feſti im⸗ mineat. Qñq; aũt accidit ex illuſione dyabolica deo permittẽte.tũc ſi illuſio nis cauſa in nobis pᷣceſſit.ſcʒ cogitatio turpis et imaginatio.tunc idem eſt iudi cium ſicut de cogitatiõe pꝛecedẽte Gi vero non.ſed oppoſita cauſa pocius et hoc frequenter accidit in diebus in qui bus debet cõmunicare tunc ſignum eſt — ſſe. et tñ alia p⸗ = 22 — — ‚ — — — — —. — — — — — — — — — — — — — N⸗ð — or ——— qy vyabolus conatur homini auferꝛ? fructum eucariſtie Unde ĩ tali caſu cõ⸗/ ſultum fuit cuidam monacho. vt lcgit in collatiõibus patrũ ꝙ cõmuuicaret⸗ etſic dyabolus videns le non poſſe cõ ſequi intentũ ab illuſione ceſſauit Bed quia non poteſt vefacili ſciri cauſa ex ꝗqᷓ contingat pollutio.iocirco conſultum et tucius eſt tali die abſtinere ꝓpter re⸗ uerentiam ſacramenti. Et dicut quidã q; debet abſtinere ad vigintiquattuoꝛ hoꝛas.qꝛ in tali ſpacio natura deoꝛdi⸗/ nata per mentis ebetudinem et coꝛpo ralem immundiciã/econuerſo reoꝛdi- natur.niſi neceſſitas incumbat. vel ſo⸗ lennitas feſti immineat.que contrariũ exigit. Dico tñ ꝙ in pꝛedictis omnibꝰ pollutiõibus cõmuniter eſt immundi⸗ cia coꝛpoꝛalis.ſed mentis ebetudo non eſt niſi in illis p ollutõibus que acciduůt cum imaginatiõe.qꝛ ĩ illis que ſine ima⸗ ginatioe acciount anima nihil videtur perdere. Rulla aũt dictarũ pollutio⸗ mum eſt peccatum in ſe. qꝛ in ſomnis ex qjuo ratio eſt ligata nemo põt peccare põt tamen eſſe ſignum vel effectus pec cati. et iðo ſemꝑ recurꝛendũ eſt ad cau⸗ ſam pollutiõis.Ex hoc videtur quado ſit abſtinrndoũ a cõmunione et qn non. al Lrimen habet noctis pollutio qñ fuiſti ebꝛius. Aut pꝛimo meditatus turpe fuiſti. ¶ri menſabeſt tua ſi natura ſuꝑflua tollit. Aut ſi debilioꝛ vacuo ſe ventre reſol⸗ Vnoe de hoc habent᷑ metra: uit. De hac materia plene habetur de ſe diſ vj ca. Teſtame lo qð reſpondet ꝙ pollutio qntů ad ti Bꝛegoꝛij Et ꝓꝑ magr m.j.li.ſniaꝝ habetur hoc idem. Sed dubiũ ma/ net an pollutio que incipit Ooꝛmiẽdo et terminatur in vigilia ſit peccatum. Gecundus catur ſm pꝛincipium qð eſt in doꝛmien do qᷓ; ſ̃m ninem qu eſt in vigilanoo.c x quo excitatus eſt motu carnis in doꝛ. mienoo non ſubiacet voluntati vigilã tis ille motus vltimus.Nec reputatur vigilaſſe quouſq; perfectũ vſum liberi arbitrij recuperauit. Poteſt tñ contin gere ꝙꝙ in ipᷣa vigilatioe peccatũ oꝛiat fit qñ pollutio placet ꝓpter delecta tiõem.tunc talis coplacentia aut eſt ex ſurꝛeptiõe tunc eſt peccatum veniale. gaut eſt deliberate et cum cõſenſu et tũc eſt moꝛt ale. Iſta aut complacentia nõ facit pꝛeterita pollutiõem peccatũ.q? non eſt ip̃ius cauſa ſed ipᷣa in ſe eſt pec⸗ catum Gi autem pollutio in euigilatio ne placeat ꝓpter hoc ꝙ eſt nature alle uiatio et exoneratio.tunc peccatũ foꝛe non creditur Geo qꝛ in pꝛincipio hꝰ capituli dictũ eſt ꝙ in accedente ad ſa cramentũ eucariſtie requiritun ꝙᷓ; non ſitimmundus coꝛpoꝛaliter.ideo dubiũ pulſat mẽtem. an immunditia pure coꝛꝛ poꝛalis ſicut lepꝛa fluxyus ſanguinis. ſe minis.aut menſtrui impediant eucari⸗ ſtie ꝑceptionẽ. Ao qð dicendũ exquo iſte cbus non eſt coꝛpoꝛalis cibus ſeo mentalis et ſpiritualis.ideo in eius ſu/ ſceptione.magis conſideranda et attẽ denda eſt mentis deuotio ⁊ diſpoſitõ qᷓ; coꝛpoꝛ is mũditia t ivco diſciguen dum e.q; talis immunditia ſeu infirmi tas.aut ẽ perpetua ſeu diuturna.aut tempoꝛalis et cito curabilis. Giẽ per⸗ petua et diuturna.tũc talis homo nul lo modo debʒ abſtinere.ne pꝛopterim munditiã coꝛꝑis perdant᷑ fructus mẽ tis vt accidit in lepꝛoſis et pacientibꝰ fluxunſſeminis vel ſanguinis. Bi ault eſt tempoꝛalis et cito curabilis:tuncſi aliquis in mente ẽ bene diſpoſitus. nõ ꝓhibet᷑ ſinnere qᷓuis ao tempꝰ debeat abſtinere pꝛopter reuerentiã ſacramẽ So eos. ECapitulum.xiiij. An melius ſiit hoc ſacramẽtũ eucariſtie frrequẽtius ſumere qᷓ; rarius Alm hec queſtio inter diſpẽ ſatoꝛes miſterioꝛũ xpᷣi vide⸗ licet ſacerdotes.ſepius mo⸗ nUeatur.ideo de ea q̃ntum ex doctoꝛibꝰ haberi poterit aliqua dicent᷑. Queſtio igitur ꝓponitur ſub hac verboꝝ foꝛma AVAtrũ ſacerdoti inſcio peccati moꝛta⸗ lis exiſtenti in firmo pꝛopoſito a pctis Abſtinendi melius ſit quotidie ⁊ inpᷣter terdum abſtinere:Et arguitur pꝛimo GCGHWWmelius ſit imptermiſſe celebꝛare . aꝛ “ Dicit beat? Aug. Accipe quotidie qð dDum abſtinere patet per ſanctũ Tho. 0 ſic inquientem. Mõ eſt res qᷓntumcũq; mern re.dlo illam queſtionẽ ſaluo iudicio me uius cibi ſpiritualis /ſit continue xpᷣi rena tepipioꝛ.elongatioꝛ a carnalibug⸗ ti. VBe hoc plene in canone diſ. vj. ca⸗ miſſe miſſam celebꝛare.vel meliꝰ ſit inꝰ tibi pꝛoſit. modo miſſa ſacerdoti et nõ ſolum ſibi. ſeo cunctis fidelibus viuis et defunctis pꝛodeſtideo debet coꝛpꝰ xpᷣi in celebꝛatõe miſſe quotidie accipe re Beo ꝙꝙ melius ſit ſacerdoti inter: pꝛecioſa et bona/ſi nimis eſt cõmuniaga: aut tepeſcit in amoꝛe.vel vileſcit in re putatiõe. Idheo ne hoc pᷣcioſum ſacra⸗ mentũ vileſcat.vel eius amoꝛ tepeſcat melius eſt ſacerdoti interdum abſtine⸗ lioꝛi primo plane reſpõdebo. NPeinde per ſeptem concluſiöes Quantũ ao Peimanic⸗ Si quis ex frequenti vſu foꝛmioꝛ id eſt xpᷣo in virtutibus ſimili⸗ oꝛ.ſcʒ humilioꝛ.magis miſericoꝛs.paci entioꝛ.feruentioꝛ ad celeſtia.et ad ter⸗ —.,.— dẽuotioꝛ in dei laudibuset largio:ꝛ in operibꝰ pietatis.ille poterit omni die celebꝛare. Ged qui ſedule illo cibo vti tur.et non ſit xpᷣifoꝛmioꝛ. ſed foꝛtaſſis ypo diffoꝛmioꝛ.vel in eadem habitudi ne vel ebetudine ſemper manet. nõ yi dert ydonee diſpoſitꝰ ad hoc. ꝙ poſſit omni die celebꝛare aut communicare⸗ Beo diceres ſi ſic· tunc boni viriſemꝑ diſpoſiti qui quotidie celebꝛant. vtiq; deberent ſentire ſe augeri in pꝛedictis virtutibus.et notabiliter fieri xpᷣifoꝛ⸗ mioꝛ:es. Reſpondet᷑̃ ꝙ nonnulli ſancti pᷣſbiteri olim ex pꝛiuilegio efſectus hꝰ ſacramenti notabiliter ſenſerunt ſe xpᷣi foꝛmioꝛes.ſicut adhuc aliqui deuoti pᷣ ſbiteri ſenciunt.et hoc ſᷣm eoꝛũ in fide et deuotiõe diſpoſitionẽ/ ac diuine vo luntatis erga eos dignatiõem.ꝙ autẽ in omibus qui cõmuniter bene diſpoſi ti ſunt non fiat ſimiliter. rõ eſt. De ſi ex effectibus concluderetur huius ſacra—z menti veritas meritum tam magne ſi dei vacuaretur. Cum ergo hoc ſacra⸗ mentum agat non naturaliter ſed pꝛo voluntate xpᷣi qui omniũ coꝛda nouit᷑ qñq; vnus ſentit interiꝰ hunc eius effe ctum.alter alium.et alius nullum. Vñ licet hoc ſacramentũ quodam occulto influxu augeat habitualiter fidẽ ſpem caritatem ac ceteraꝝ virtutum oĩm habitus. hec tũ augmentatio ſicut in qͥ buſoam pceptibiliter redundat ĩ actu alem feruoꝛem.et quendã ſpiritualem dulcedinis guſtum.ita in quibuſdam ſolũ manet ĩ hitu ſuſpẽſa tli redudãtia in actu ⁊ aohuc qñq; ſuſpẽdit ĩ aliqbꝰ illa redundatia ſic ꝙ ñ ſolũ nihil deuo tiois feruoꝛis aut ſpualis dulcedĩs ſen cinunt.ſed minus feruidos et alacres ad deum ſe reperiũt. et quaſi graciam plꝰ ſolito ſubtrabi licet bene diſpoſiti fue⸗ == — — — ==ZS2 — — — on nen vßy iß ſde e . ſpoſ ſier o oni eſe e im ni AFractatus. rint qñ ſacramentũ ſumpſerunt. Geos nec cui tale accidit diffidat.quia ſi ſibi actus foꝛtitudinis puta ſuſtinere marti rium pꝛo xpᷣo aut grauis tentatio ineũ beret.foꝛtitudinem reperiret.vbi foꝛ⸗ taſſis alter qui ſpiritualiter guſtũ ſen⸗ ſit caderet. Nonne petrus plus erga xpᷣm verbuit.et tñ ipſum pꝛimo nega⸗ nit Itaet hic eſſe poteſt Item aduer tere pebet talis ꝙ quidam ſunt natu. raliter molles et incit atoꝛes animi. et ideo ex facili compungunt᷑ et delectan tur. Nlij aũt naturaliter ſunt duri et ri gidi animi.in quibus idcirco non facili ter ſe monſtrat interna ſpũalis refectõ ſicut in alijs qui tũ minus ſunt conſtan tes immo in caſu arduitatis.iſti q̃ ſunt rigidi animi ſirmioꝛes ſunt qᷓ; viri mu⸗ liebꝛes. YItem multis de cauſis et mo dis ſepe hominũ ſpiritus aff liguntur rigoꝛe et duritia quibus ſi reperit ho⸗ mo pꝛobabiliter ſe cauſam non dediſſe nonfatiget eum res illa.qꝛ deus mille modis electos ſuos affiigendo pꝛoba⸗ re ſolet. Nec adhuc ſacriſicium ſalutis. offerꝛe pigritetur. Ut dicit quivam Diuina em pietas ſalutem anime ſepi⸗ us et ſecretiſſime et fideliſſime operat᷑ cum ſolum fidei anima innititur nec ali qua dulcedine ſpuali fulcitur. non mi⸗ nus q;ſi pꝛoſperitate ſpũalium chariſ⸗ matum afflueret. Et ideo interdumta les gratie ſubtrahunt᷑ vt ſubtracte aui dius repetant᷑.et recepte cautius co ſeruentur. et vt ſic anima deo vilecta. humilitatis ſtola exercitetur VUnde di ligenter eſt aduertendũ q; pmiſſus ſi ritualis ſapoꝛ aut internꝰ quidẽ guſtꝰ non eſt niſi fidei debitus effectus. Ne qꝙ eſt pntis tempoꝛis ſed eterne beati⸗ tudinis. Et ergo cum datur alicuiin ſa cramento vel extra gratias agat deo Secundus Aum vero non datur iterum gratias agat et pacienter ſuſtineat.ſciens quia non eſt in poteſtate ſua ſed ſummi ⁊ be migniſſimi lar git oꝛis.qui non ad volũ⸗ tatem hominis qñ iße vult. ſed quado ſibi placuerit tribuit.pꝛout iudicauerit eſſe ao laudem ſuam ⁊ hominis vtilita tem et ſalutem. Non ergo qui nihil ſpi ritualis ſapoꝛis perceperit. in huius ſa cramenti ſumptiõe diffidat aut deſpe⸗ ret ſed putet hoc aut ad pꝛobatiõem fi dei aut incitatiõem ſui incidere. vt ſic attentius aut particularius circa illus excellentiſſimu miſterium conſideret/⸗ et meditetur.vt ex hoc inardeſcens ſe ad hoc dignius ſumendũ habilitet et diſponat. Iſtis ſic ſtantibus. venio ad concluſões Mꝛima concluſio ſit hec Mon poteſt dari omnibus ſacerdoti⸗ regula vnifoꝛmis. Et loquoꝛ etiam de ſacerdotibus inſcijs peccatoꝛum moꝛ⸗ talium. de quibus querit queſtio. Et ꝓ batur concluſio hec ex ſimili qꝛ ſicut nõ põt vna foꝛma ſeruari in dandis medi cinis coꝛpoꝛum.qũq; pꝛopter diuerſi⸗ tatem complexionũ.qnq; ob diuerſita diete. ſic etiam de medicina ſpuali in⸗ telligendu eſt. ꝙ; ſic pꝛobatur qꝛ omnes tranſſerentes ſe hm aliquã ſumlitudiez ſe tranſferũt. vt Dhilo. dicit ĩ topicis Sunt em diuerſoꝝ diuerſa ſtudia. Ali qui ſunt occupati terꝛenis curis. Aliqᷣ gis circumſpecti in cuſtodia vite ſue ⸗ Alij minus. ſpꝛimi meliꝰ poſſunt ſe di⸗ ſponere ad lacramentũ q; ſecudi igit NAuotidie celebꝛare de facto eſt lauda ble Pꝛobatim illacocluſo. Illuo ds 4 ℛR ℳ N deſiciat hoc de facto eſt laudabile ſeð quotipiana celebꝛatio ſacerdotis ad poc diſpoſiti eſt hmõi.igitur ⁊c. maioꝛ pꝛobat᷑.Mam ſicut alimentum quodia num onimali coꝛpoꝛali ad ſeruandã vi tam naturalem eſt neceſſariũ.ſie alimẽ tum ſpnale vt eſt hoc venerabile ſacra mentũ ad vitam anime ſeruandã ſum/ me eſt neceſſarium igit ꝛc. Lonelu⸗ ſio tercia. Interdũ abſtinere a celebꝛa tiõe miſſe rõne facientis eſt laudabile. Abdꝛobat᷑ concluſio ſic. Omne illud q oꝛdinatur ad reuerentiã huius ſacra⸗ menti ratione facientis eſt laudabile. ſed interdum abſtinere a celebꝛatione miſſe oꝛdinatur ao augmentũ reueren tie et deuotiõis:igitur rõne facientis eſt laud abile. et per conſequẽs conclu ſio vera Loꝛrelarie ſequitur ꝙ boni ſacerdotes qnq; ad tempus abſtinent a celebꝛatiõe/vt eoꝛũ deuotio augea⸗ et vt eo melius diſponẽt ſe. Coꝛrelariid patet ex concluſise Concluſio uat ta Sacerdos qᷓnto ſepiꝰ poteſt ad hoc ſacramentũ ſtudeat ſe pꝛeparare. pꝛo batur. quia in hoc erit in maioꝛi cuſto⸗/ Dia vite ſue et conſcientie.⁊ ſecurius in tendit viuere. igitur concluſio vera Concluſio quinta. Gacerdos faciens qð inſe eſt. potius debet ex confidẽtia diuine pietatis accedere ad miſſam ce lebꝛandam /ꝙᷓ; ex conſideratione ꝓpꝛia abſtinere. ꝛobatur ↄcluſio auctoꝛi⸗ tate ambꝛoſij ſic dicentis. BGraue eſtſi ad menſam domini mundo coꝛde.ma⸗ nibus innocentibus nõ venimus. grꝗ⸗ nius eſt ſi de peccatis metuimus et ſa⸗ criſñcium non reopamus. Moncluſio ſexta Melius eſt quotidie celebꝛare ex amoꝛe ⁊ deuotiõe qᷓ;interdum abſtine re ex timoꝛe: IOꝛobat᷑ ſic omne bonũ per ſe melius eſt bono ꝑ gecivens. ſed celebꝛare quotidie ex peuotiõe et amo re eſt de per ſe bonum. ſed abſtinere in terdum eſt bonũ per accidens. vt ſcʒ augeatur deuotio.⁊ maioꝛetur reuere tia.igitur pꝛimũ eſt melius. Coꝛrela rie ſequitur. Si ſacerdos quotidie ſen tit ſe pꝛeparatũ ad miſſam celebꝛandã et deuotio eius et amoꝛ ergaſacramen tum nõ diminuat᷑laudabile eſtꝙ quo/⸗ tidie celebꝛet MDatet ex concluſione ⁊ illuo coꝛrelariũ innuit beatus elugu. ſic dicens. Quotidie accipe qðᷣ tibi pꝛo ſit. ſie viue qÿ quotidie merearis acci⸗ pere. Cui conſonat beatus Pꝛegoꝛius. in hec verba. Si quis peccandi poſi tum non habet. quotidie celebꝛare de⸗ bet ne pꝛiuet ſanctã trinitatem.maxia laude et gloꝛia:angelos leticia.viuos gratia. defunctos venia. Iter omia eĩ opera meritoꝛia pꝛimatum tenet miſſa Et in libꝛo dyalo· ſic inquit. Hebemus itaq; pꝛeſens ſeculũ tota mente cõtem 8 nere. quotidiana deo lacrunarũ ſacriĩ cia offerꝛe quotidianas eius carnis bo ſtias immolare et ſanguinis Kon⸗ eluſio ſeptima. Ex ꝑte fragilitatis hua ne laudabile videtur. ꝙ ſacerdos non raro nec impᷣtermiſſe ſanctã hoſtiamm celebꝛatiõe miſſarũ accipiat. Pꝛobat illa concluſio.qꝛ ſi raro celebꝛat minus circumſpectus erit in vita ſua ſi vero imptermiſſe celebꝛat. hoc notare vide tur aliqualem irꝛeuerentiã. cum vix ali quis tam deuotus ſit. quiſemꝑ eadem peuotiõe ferueat.quin etiã aliqñ aliq̃n tulum tepeat. Hec concluſio videtur eſſe de intentioe beati Nugu.in libꝛo ð eccleſiaſticis dogmatibus. Et habetur de oſe. diſ.ij. ca. Quotidie. vbi ſic dicit. Nuotidie eucariſti ſumere.nec laudo nec vitupero.omnibus tñ dominicis bicbus mnunicanpiierbortoa. Bi tij 9 len ei on üs 3non MN nus ero de rali den nin v . S=SR Tractatus. mens en affectu peceandieſt. grauari puricari. Et ſm glo ibidem. deng hoc dicit. ignoꝛans mentẽ ſumentin. vtru rius vipere non poterat.et ſuboit ibi⸗ . dem Dixerit ergo quiſpiam cõmuni⸗ candũ eſſe quotidie alius affirmat quo quiſq; ꝙ ßm ſuam fidem pie credit eſſe faciendu. Meq; em litigauerunt aoinui cem ʒacheus et ipße centurio.cum alter eoꝛũ gaudens in domũ ſuã ſuſcepit do minũ ſuum: Alter vero dixit. Domine non ſum dignus vt intres ſub tectum meñ ꝛc. Idem innuit Innocentius ſic dicens. In perceptiõe coꝛpoꝛis et ſan⸗ guinis xpi. magna eſt diligentia adhi⸗ benda. Lauendũu em eſt ne ſi nimi de feratur. moꝛtis peꝛiculum incurꝛatur. oñno dicente. Niii manducaueritis car nem filij hominis et biberitis eius ſan guinem. non habebitis vitã in vobis. cium damnatiõis incurꝛit Wpoſtolote Joeoq; iuxta eiuſoem apoſtoli doctri nam pꝛobet ſeipᷣm homo. et ſic de pa⸗ ne illo edat et de calice bibat. Meceſſa⸗ ria itaq; videt᷑ nobis bñ viuẽdi neceſſi tas ne coꝛpus dñi vel indigne ſinnen⸗ do ſumamus iudicium. vel ceſſando m hilominus incurꝛamus periculum.e ceſſario quippe ſumendus eſt agnus. vt a deuaſtante angelo pꝛotegamur. Mon em exire poſſumus de egipto niſi agnum paſchalẽ evendo phaſe vomĩo celebꝛemus: Hec ille. Ex his dictis pa tet ſolutio queſtionis et rationum ao vtrãq; partem Dicto ergo de ſa⸗ cerbotibus aliqua ſunt videnda de cõ tidie nõ eſſe cõmunicandũ.faciat vnuſ munione laicoꝝ Tlnde ſm canones ex mſtiutione Fabiami pope. Wunlibet xpᷣianus ſi non frequentius ſaltem ter in anno debet cõmunicare ſed nõ vult eccleſiaſticis carere liminibus.ſcilicet i paſcha penthecoſte ⁊ in natali domini quentius.immo non ↄmunicauerint catholicinon eſti⸗ mantur. nec inter catholicos habeant oc eſt veru bim glo. niſi pꝛopter huu⸗ militatem vel delicti conſcientiã abſti⸗ neant. Beo qꝛ hoĩes multũ ceperunt in caritate tepeſcere et eſſe negligẽteg⸗. Ioeo Ynnocentius tercius ſtatuit. c ad minus xpiſdelis ſemel manno com nicatiois et carentia eccleſiaſtice ſepul ture. vt habetur ex. de penitẽct re.ca. Hmnis vtriulq; Auida tamen doctoꝛ ponit alium modũ capiendi co⸗/ D mnis vtriuſq; ſexus 1 munionẽ dicens. Si homo ſentit ſe in ſtatu primitiue eccie foꝛe.videlicet ꝙ; ſentit ſe eſſe ita feruentem in caritate rpᷣi ſicut ſancti apoſtoli et martires fu erũt cõmunicet frequenter. Si vero ſentit ſe eſſe in ſtatu finalis eccie ſcilic, coꝛ ſuũ eſſe frigidum et in amoꝛe dei te pioum raro omunicet Si vero nedio vt plus inflametur ardoꝛe caritatis et ere ad illam declinet. qo homo faciliter in ſe per experientiam poteſt cognoſcere . Et tm̃ ſit dictum de ſacramento eucariſtie in generali· melius pꝛo tius. immo m conciliũ agatenſe. S Aber Tractatus tercius libꝛi pꝛimi. De mi niſtro ſacramenti eucariſtiie. Alia in pꝛece⸗ denti tracta⸗ tu viſum eſt/ „ ZZellacramen⸗ M xo eucariſtie ĩ .... generali. vi⸗ pelicet 8 ipᷣiꝰ vignit ate. ne⸗ teſſit ate.et ſic de alijs. Io lam q̃ntum að tractatũ terciũ/aliqua ſunt dicenda de huius ſacramenti mini ſtroĩ officio miſſe vſu quotidiano ipᷣm ſumente et tractante: Et habebit ille tractatus octo capitula que ſequuntur He quibuſoam condictioibus requiſi⸗ tis ao dehitumminiſtrũ huius ſacramẽ 4 7 ti. caplin pꝛimũ. none biblie expꝛeſſis capitulũ ſecũdũ. He eoꝛum dignitate et excellentia. ca⸗ pitulum tercum. . He ipon honeſtate et clericali decen⸗ ia.capitulum quartũ De ipoꝝ caſtitate capitulũ quintum e clericali coꝛona. capitulũ ſextum Muomodo ſaceꝛdotes ad miſſam ſe de eant pꝛeparare caplin ſeptimm. VDe indigne conſicientibus et ſumenti⸗ bus coꝛpus xpᷣi capitulũ octauuũn. apituhmnpauni Dereduu litis ad debitum miniſtri Bu Pꝛimus llegitimũ miniſtrũ huiꝰ ſacra menti ſex condictiões requirunt᷑ qua⸗ rum ſi vna defuerit in aliqua perſona talis nõ erit debitus miniſter.nec opꝰ ſuũ alicuius erit momenti vel valoꝛis⸗ ꝛima condictio requiſita ad debi eum miniſtrũ huius ſacramenti eſt. q; debet eſſe homo quia nec angelus bo⸗ nus nec malus hoc ſacramentum confi cere poteſt Patet ſic quia miniſtri hu ius ſacramenti debent eſſe confoꝛmes xpᷣo qui in foꝛma hominis confecit.et hominibus dixit. Hoc facite in meã cõ memoꝛatiõem.tales autẽ non ſunt an⸗ geli. igitunꝛẽ. Becunda condictio cy debet eſſe maſculus quia mulier nul lo modo eſt caracteris ſuſceptiua q̃ntũ cunq; etiam ſancta. Vnde non beate virgini ſed apoſtolis dictum eſt. Moc quocienſcũq; feceritis ꝛc̃. Bicut ergo xpᷣc fuit homo maſculus. ſic miniſter qͥ libet eſſe debet. Oautem mulier non poteſt recipere caracterem alicuius oꝛ dinis clericalis/oſtendit beatus Am⸗ bꝛoſius ſuꝑ illud apli.j.ad Thimo.ij. di cens.ſimiliter mulieres pudice ꝛc. Mu lieres caracterem non recipiunt impe⸗ diente ſexu.ex conſtitutioe.nec poſſunt pꝛedicare. Gloſoa.publice. Etiam abba tiſſa / nec excommunicare. nec benedi⸗ cere. aut abſoluere. aut penit entiam da re.nec aliqð officium exercere poteſt. xxiij.ca.Mulier. Seod dubium oc curꝛit circa hoc de hermofroditis. an poſſunt oꝛdinari. Ao qð reſpondet Si magis vergeant ad ſexum virilem H av ſexum femineũ tunc pñt recipere Aantum ad pꝛimũ capitulũ eſt ſciendũ ꝙ ad debitum et =— — G— — ull ere A I n⸗ ndi npe⸗ ur ba dir caracterẽ ſi at econuerſo tũc nõpñt. Seo tñ in darß ſexu nõ debent oꝛdi naripꝛopter di oꝛmitatẽ ⁊ monſtruo ſitatem 8 ſceret ſexus ſemineus et virilis. cara⸗ cterem recipere nõ poteſt ſm wilh. qꝛ non põt dici aliquis ſed bene aliqua Tercio requiritur ꝙ ſit ſaceroos rite — oꝛdinatus ᷣm claues ecc conceſſit aplis et eoꝛum ſucceſſoꝛibus ex. de ſum. tri. ca Firmiter credimus. Vnde nõ põt dyaconus ſeuſuboyaco nus q;tumcũq; ſanctus hui⸗ ſacramen ti yooneus eſſe miniſter eo ꝙ ſolis ſa⸗ cerdotibꝰ poteſtas cõficiendi hoc ſa⸗ cramentũ eſt cõceſſa. vt patet in locis pallegatis. Quarto requirit᷑ intentio ſacerdotis qᷓntumcũq; em eſſet bomo maſculus et ſacerdos et pꝛoferꝛet ver ba debita ſuꝑ debitam materiã ſi non haberet intentiõem facere illud qð ec⸗ cleſa facit nihil eſſet. Unde ĩ collatiõe ſacramentoꝝ requirit᷑ intentio Racio qꝛ ad actiõem que pꝛocedit ex libero arbitrio requiritur intentio agentis · ſed et miniſtratio ſacramẽtoꝝ eſt actio pꝛocedẽs ex libero arbitrio miniſtri er go ad eã requirit᷑ intentio mĩſtri Qua lis aũt debeat eſſe an actualis vel habi tualis loquendo de actuali qua bhbomo int endit aliquio facere continue et ſp· dicendũ ꝙ talis non requirit᷑ ſed ſuffi⸗ cit habere talẽ in pꝛincipio ⁊ hoc oꝑtʒ q; poſteatotum ꝑficit᷑ ex vi illius intẽ⸗ tionis babet in pꝛincipio. Uix ein eſt poſſibile quin in opere qntumcũq; modico interꝛumpat᷑ intentio actualis Et ergotalis non ſemꝑ requiritur ſed ſufficit in pꝛiĩcipio actus vt premiſſum eſt. Loquẽdo aut de intent ioe habitua liſcʒ ey cõtraria vel oppoſita intentio nõ int erneniat. tic dico ꝙ talis ꝑt otũ i vero equaliter ĩ eoinuale/ iĩe quas xps — — — Quartus req̃rit Quinta ↄdictio eſt ꝙ ſit loquẽs Ratio qꝛ nullum ſacramentũ põt eſſe ſine foꝛma In hoc aũt ſacramẽto ver⸗ ba pꝛolata a xpᷣo ſunt foꝛma huiꝰ ſacra menti. vnde de neceſſitate opoꝛtet ꝓ verba pꝛoferant᷑ alias qᷓntumcũq; ha/ — beret caracterẽ ⁊ intentiõem niſi vba ꝓferant᷑ nihil eſſet Bicut ergo ſine pa ne et vino que ſunt materia hui ſacra menti non poteſt confici· ſic etiam ſine verbis pꝛolatis que ſunt foꝛma huius ſacramenti non conficit᷑ ſacramentum Exquo ſequitur ꝙ pᷣſ biter mutus non poteſt conficere hoc ſacramentũ · Be⸗ xta conditio eſt ꝙ habeat ratiõem. qꝛ ſi eſſet amens vel doꝛmiens aut freneti cus ⁊ ſi habeꝛet materiã ꝓferꝛet ver batñ qꝛ non vteretur roe nec haberet intentiõem faciendi qd eccĩa facit nihl fieret. Ilie ſunt conditiões que impedi unt ex pᷣcepto eccĩe et non ſunpliciter. quia non obſtantib? his adhuc poteſt confici hoc ſacramentũ licet non rite et conuenienter. ODꝛima eſt ꝙ ſacer⸗/ dos ſit ieiunus et hoc ecciĩa ſtatuit pꝛo pter reuerenti ſacramenti. vt patz de conſe. dil.ij.ca. IOlacuit. et ca. ſacramen tum. Geda conditio ꝙ ſit mudus men te et ſine peccato moꝛtali. De qua di⸗ ctum eſt pꝛius. Tercia ꝙ non ſit coꝛpo re viciatus.ſed integer in membris naã viciati in coꝛꝑe pꝛohibent᷑ pꝛomoue⸗ ripꝛopter diffoꝛmit atem ex qua timet᷑ periculum. Quarta condictio eſt quo ad tempus determinatũ quo miſſa e celebꝛanda. DVebet autem dici in die et nonin nocte regulariter loquendo. quia ſacramentũ hoc ad tempꝰ gratie pertinet. quoð per diem ſigniſicatur tribus hoꝛis diei eſt inſtituta ſolennis miſſe celebꝛatio:ſcʒ hoꝛa terciaꝝ in die bo feſtiuis vt ptz de ſe. dil. c. Mocte. —a- In diebus pfeſtis hoꝛa ſexta Et in bdie bus ieiunioꝝ hoꝛa nona.de ↄſe.dil.j. c. ſolent plures. Ot ratio eſt qꝛ in miſſa re colitur moꝛs xpi.qꝛ hoꝛa tercia crucii’ij xus eſt linguis iudeoꝝ. ſed hoꝛa ſexta manibus gentilium.et hoꝛa nona expi- rauit in cruce ſpꝛiuate aũt miſſe/ dici poſſunt amane vſq; ad terciam. vel 920 hoꝛgin nonã. vt patet de ↄſe. dil. . c. Meceſſe. Quinta condictio ꝙ non ſit pꝛiuatus ſciſmaticus.degradatus.ſu⸗ ſpenſus.velexcõmunicatus.de quibꝰ dicet᷑ poſtea magis in ſpeciail. Caplinſcom De diuerſis no minibus mĩſtroꝝ huiꝰ ſacra,⸗ menti in canone biblie expſſis. — M liter nominant᷑ om̃s qui in eccia deſer uiunt et ad hoc oꝛdinant᷑.et dicuntur clerici.a cleros grece qð eſt ſoꝛs latine ⁊ pꝛimũ oꝛdinatũ ab apoſtolis ſoꝛte legimus electum ſcʒ beatũ mathiam.q ſoꝛte electus annumeratꝰ eſt inter vn⸗ decim aplos ſicut : alctuũ. Ca. ſdꝛo pterea dicti ſunt clerici qꝛ de ſoꝛte dñi ſunt.vel qꝛ domini partẽ habent id eſt decimas et pꝛimicias que dicunt᷑ pars dei. vt dicit glo. ibidem. Gcdo noiant᷑ pſ biteri·p̃ſ biter em̃ grece latine ſenioꝛ interptatur.nam nõ pꝛo etate nec de⸗ crepita ſenectute:ſed ꝓpter honoꝛem ⁊ dignitatẽ quẽ acceperũt pᷣſ biteri no minant᷑ QNuncupant ergo pᷣbiteri qſi ſenioꝛes ꝗpter tria Pꝛimo pter moz NPſacra ſeriptura miniſtri cõ ſecratiõis ſacramẽti eucariꝰ ſtie qnq; nominantur clerici qũñq; pᷣ biteri.qnq; ſacerdotes.⁊ aliſin reges Pꝛimo nominant᷑ clerici Unde ſciendũ ſᷣm yſidoꝝ.vij:ethimo.et habe tur dii.xxj.ca.Clericus.Clerici genera honeſtatem qua debẽt ſuꝑ alios eluce⸗ re ſicut em ſenes vt plurimũ vigẽt mo rum honeſtate. ſic et pſ biteri moꝛũ ho⸗ neſtatẽ et maturitatẽ habere debent. vt homines ex moꝛibus eoꝝ exemplũ ſumant virtutũ vt infra dicer᷑. Gcdo ideo dicunt᷑ pᷣſbiteri q̃ſi ſenioꝛes ꝓpter ſapientie veritatem qua alios dñt eðo cere qꝛ in ſenibus eſt ſcientia.et in mul⸗ to tempoꝛe pꝛudentia. vt habet in li. Mꝛouer. Bebet ergo habere ſcientiã eoꝝ que ad ſuum officiũ ſpectant com/ petentem.vt per doctrinas dño popu lum faciat acceptum.ne eis dominus impꝛoperãter loquat᷑ per ꝓphetam di⸗ cea hul tu repuliſti ſcientiã H ⁊ ego te ne ſacerdotio fungaris †tem dicunt᷑ pᷣſbiteri quaſi ſenioꝛes ꝓpter tẽ ptatiõem et paſſionũ immunitatem qꝛ ſicut ſenes minus vexant᷑ a paſſionibꝰ ⁊. temptatiõibus carnis qᷓ; iuuenes ita et pᷣſ biteri non debent eſie paſſionum ſecutoꝛes ſed in vita penitus immacu⸗ lati. Mam ſenectus venerabilis eſt. nõ diuturna neq; annoꝝ numero compu tata.Cani em ſunt ſenſus hoĩs.etas ſe nectutis. vita innnaculata. Gapĩe.iiij. Tercio noĩnant᷑ ſacerdotes ⁊ hoc mul tiplici de cauſa.Dꝛimo dicunt᷑ ideo ſa cerdotes quaſi ſacra recipientes. reci⸗ piunt em̃ ſpũmſanctũ per manus ep̃i impoſitiõem.ratiõe cuius omnia dicũ tur ſacra et ſancta cum eis dicit᷑. Acci pite ſpũmſanctum. quoꝛũ remiſeritis beccata remittunt᷑ eis. OGcdo ideo q̃ſi acra cõficientes In eoꝛũ nãq; vnctio⸗ ne ðꝛ ꝑ epᷣm Conſecrentqueſumus do mine manus iſte et benedicautnr. vt q̃ᷓ cunq; benevixerint et conſecrauerint⸗ benedictaſint et conſecrata Lonfici⸗ unt pꝛeterea coꝛpus et ſanguinem ie⸗ ſuchriſti que maxime ſunt veraſacra. SEE — — — 0- ð— f —b — — — — — mul orm⸗ Nopr 16 1di⸗ eli tem aß mnc vnc Bl um BGicut enim rex dðꝛaregendo.ita ſacer dos a ſanctificando dictus eſt. Lonſe⸗ crat em̃ ⁊ ſanctificat diſxxj.c. Clericꝰ Tercio dicuntur ſacerdotes quaſi ſa⸗ cra dantes.ſolis enim ſacerdotibus da ta eſt poteſtas ſacramentoꝛum mini- ſtrandi ſub quo modo etiã comp̃hen⸗ ditur iſte modus quo ſacerdotes quaſi ſacra docẽtes interpᷣtant᷑.in officio em̃ Pdicatiois dant doctrinas ꝑ verboꝝ ſacroꝝ ſeminatiõeʒ Item quarto dicũ tur ſacerdotes q̃ſi ſacra dicẽtes q;ꝛ hñt dicere miſſam ⁊ hoꝛas canonicas ⁊ nõ ſolũ ipi ſed et om̃es beneficiati.qꝛ ſᷣm doctoꝛes a laycis dati ſunt reoditus clericis vt ipi in officio eoꝝ vices lay⸗ conꝝ ſuppleant. Et ido beneſiciati tenen tur ad hoꝛas ⁊ nõ ſolũ ex ſtatuto eccĩe ſed etiam ex obligatiõe iuſticie Et qꝛ oꝛ dines ſacri nulli dñt ↄferꝛi niſi benefici ato vel ei qui ad ſuũ patrimoniũ loco eccĩaſticoꝝ reddituũ voluerit oꝛdina⸗ ri.ep:de pᷣben.ca.epᷣs.⁊ ca cum ſeruus- Ideo q̃ibet habẽs oꝛdinẽ ſacrũ tenet ad hoꝛas canonicas etiã ſi bñficiũ non habeat qꝛ exquo recipit oꝛdĩes ⁊ pote ſtatẽ ſpẽalemtenet etiã in ſpẽali do mi niſtrare et hoc facit dicẽdo hoꝛas. niſi tũc habuerit legitimũ impedimentum puta ꝓpter defectũ viſus vel infirmita tis vel qꝛ carent libꝛo rõne pauꝑtatis tũc recõpenſat ꝑ pſalmos penitentia⸗ les vel ꝑ oronem dñicam Di vo nullũ impedimentũ habuerit peccat moꝛta⸗ liter hoꝛas canonicas nõ dicẽdo. Vñ ep. de cele. miſſan. dꝛ diſtricte pcipimꝰ in virtute ſancte obediẽtie vt diuinũ officiũ nocturnũ piter et diurnũ q;dtũ eis ðs dederit ſtudioſe celebꝛent ꝑiter et deuote pᷣceptũ aũt obligat ad moꝛ⸗ icere ſingulas hoꝛas immo ſacerdoti lato eſttraditus:et. ꝗ moꝛte reſurgens . DQuartus pmittithr. vt de mane dicat om̃es ho⸗ ras vſq; ad veſperam incluſiue.patet e.de cele.miſſaꝝ ca.pᷣſbiter.Ex cauſa em rõnabili frequẽter licet anticipare- vel potius ſupplere qꝛ ante tꝑs oꝛare ẽ puidentia in tꝑe oꝛare eſt obedientia. poſttempus vo eſt negligentia Gunt aũt ſeptem hoꝛe deputate pꝛo hoꝛis ca nonicis et nõ plures MPꝛimo ꝓpter ſcri pturã dicentẽ Septies in die laudem dixitibi. Gcdo ꝓpter recognitiõem ſe⸗ ptifoꝛmis gratie ſpũſſanctiꝑ quã eou cti ſumus de ſeruitute dyaboli.Tercõ ꝓpter ſeptem etates ſcʒ infanciã. pueri ciam. adoleſcentiã.iuuentutẽ.ſenectu⸗ tem.ſenium.et decrepitũ. Oer matuti nas et laudes repᷣſentat᷑ infantia · ꝑ pꝛi mam pueritia ꝑ terciam adoleſcẽtia. p ſextam iuuentus.ꝓ nonam ſenectus.p veſperam ſeniũ.ꝑ completoꝛium finis noſtre vite. In his om̃ibus creatoꝛem noſtꝝ laudare debemus.ꝙ aũt in tem/ — homo poſſit laudare deũ eatus nicolaus nobis cedit in exem/ plum. qui quartis et ſextis ferijs ſemel ſugebat vbera matris. He alijs aut ſa⸗ tis notñ eſt. AUñ pſalmiſta Benedicam dñm in omnitpe · pſalmo.xxxiij. Ma⸗ tutinas dicimꝰ ꝓpter illud pſalmi. Me dia nocte ſurgebam ad confitendũ ti⸗ bi. Eccleſia em̃ inſtituit matutinas dici in nocte ad domãdũ carnis illecebꝛas. pſallendo et oꝛando.qꝛ eccleſia xrri⸗ Vigilia honeſtatis tepefacit carnis il⸗ lecebꝛas. Laudes aũt dicimus ad tem/ ptatiões dyaboli repellendas. Unde xxvj. ðꝛ.Exꝑgiſcimini et laudate q abitatig in puluere Alie aũt hoꝛe ad oꝛandum ſunt deputate pꝛopter que⸗ dam pꝛiuilegia quibus decoꝛantur. ꝛima em̃ hoꝛa chriſtus a iudeis py 9 ij⸗ Alber. hoꝛa pꝛia marie magpalene apparuit Inſuꝑ hoꝛa pꝛima viſus ẽ in litoꝛe ma ris ſeptem diſcipulis piſcantibꝰ dicens Joh.xxj.Moꝛa tercia xpᷣ crucifixus ẽ linguis iudeon et flagellatus et eadem hoꝛa ſpumſanctũ muit apoſtolis in lin⸗ guis igneis Actuu. ij. Hoꝛa ſexta pꝛo nobis in lingno crucis eſt affixus et in die aſcenſiois eadem hoꝛa cũ diſcipu⸗ lis diſcubuit Mona hoꝛa exclamãs emi ſit ſpum et lanceatꝰ de eius latere duo ſacramęæta ſalutis noſtre ſcʒ aquam ba ptiſmi.et ſanguinem redemptiõis no⸗ bis eduxit. In veſpera de cruce depo . ſitus eſt. et envem hoꝛa cum diſcipulis ſuis cenauit in die cene.et ſacramentũ coꝛꝑis ſui et ſanguinis illis tradidit et tradendo inſtituit. Eadem etiam hoꝛa ipo die reſurꝛectiõis du obus diſciplis euntibus in emaus aꝓparuit. in fracti one panis cognitus fuit. Au. xxiiij. In completoꝛio vero ſepultus fuit ꝓpter hec igit᷑ pꝛiuilegia hee hoꝛe ſpecialiter ſunt deprate. Larto vocant reges et hoc ꝓpeer tria. ſbꝛimo ꝓpter coꝛone dignitatem qꝛ ſicut coꝛona decꝰ rega⸗ le ſignificat.ſic et deo ſeruire regnare eſt. nam ſicut regibus coꝛona imponit᷑ ſic ad modũ coꝛone ſacerdotibus cri⸗ nes tundunt᷑. Bcdo ideo pter regen⸗ et ſm yſioonix. ethimo. Regis nomen recte viuendo ſeruatur. male aũt viuẽ do amittitur. Vnde apud veteres ta⸗ le erat ꝓuerbium.Rex eris ſi recte fece ris aberoos igit qꝛ ſe et alios rege⸗ re debet ideo rex dꝛ vt vult mgr.ĩ.iiij ſman diſ. xx caiiij. ¶Lercio dieunt̃ re⸗ ges ꝓpter auctoꝛit atem recipiendi tri⸗ buta q; ſicut regbus dant tributa ob Pacis pꝛocuratioem et ſubditoꝝ pꝛote — ctiõem:ita tiã decime et tributa vant᷑ ſacerdotibꝰ ĩ peccatoꝝ populi remiſſi⸗ onẽ. Vñ dauid in pſalmo.Et dedit illis regiões gentium et laboꝛes populoꝛũ poſſedert vt cuſtodiant iuſtifſicatiões eius et legem eius exquirant. VUñ pꝛo⸗/ phet atum eſt de eis ꝙ peccata come⸗ dunt. immo et maioꝛibus regibus pñnt aſſimilari/eo qꝙ ipi auctoꝛitatẽ recipiẽ di ab ipis tributa habẽt. AUnde de mel chiſedech qui ꝑ omia figur abat xpᷣm⸗ et ſacerpotes noui teſtamẽti ad hebꝛe⸗ vij. ðꝛ. Mic eſt melchiſedech rex ſalem ſacerdos dei ſummi. qͥ obuiauit abꝛae regreſſus a ſede regum et benedixit ei eun et decimas oĩm dimiſit abꝛaam: goapitulũ terciũ De dignita te ⁊ excellentia miſtroꝝ huiꝰ Yonitas ſacerootalis tenet uo pᷣcipue cõmendat᷑ pꝛĩo atatꝰ ſublimitate Gcdo ab officij miniſtratiõe Gublimitas ſtatus ſacerootalis ex tribus oſtendit᷑. ſcʒ ex diuina electioe.ex ſpuali ↄſecratiõe.ex ſingulari et ſuꝑexcellenti dignitate vl poteſtate Mec oĩa innunt᷑j. PDe.ij.ca. Abi beatus petrus dignitatẽ ſacerdo talem expꝛimit his verbis ad ipos di⸗ rigens ſermonẽ Wos inquit eſtis genꝰ electũ regale ſacerdotiũ gens ſancta. populus adquiſitiõis. vt virtutes eius annuncietis qui de tenebꝛis vos voca uit in aomirabile lumen. In quibus in ; verbis dignitas ſacerdotalis et eiꝰ ſublimitas/ pꝛimo oſtenditur ex diui⸗ na electione. Mam ip̃i ſacerdotes dñt immediate vocari et eligi a Zo vt nul⸗ lus ſibi aſſumat honoꝛẽ niſi qui vocat̃ deo tanq; aaron Alo. ebꝛeos. v⸗ enet io oab ſher be er gey c. din ve⸗ a⸗ voct noin ga⸗ ul⸗ t Tractatus Et ſic de quolibet clerico electo merito dicet illud qð ſcribit᷑ Eccĩaſti.v. Ipm elegit ex omni gente.offerꝛe ſacriñciũ deo.incenſum et bonũ odoꝛem. Ipe ei nõ debet eligi ad ſpuᷣalia beneſicia nec n9 ea oꝛdinari per parentũ potentiam vel ꝑ ipᷣoꝝ nobilitatem ſeuꝑ ſymonia⸗ cam pꝛauitatem. immo ſic volentibus aſſumere eccleſiaſtica beneſicia debet dici illuo qð petrus dixit ſymoni ma⸗ go. Pecunia tuatecum ſit in perditio⸗ nem qꝛ exiſtimaſti donum dei pecunia poſſidere Actuñ.vij.ca. Gecundo in verbis pᷣmiſſis ſtatus ſacerdotalis et ſublimitas oſtendit᷑ ex ſpũali conſecra tiõe. Nam ſacerdotes inungunt᷑ quem admodũ et reges ⁊ ab ep̃ᷣis conſecran tur. In quoꝝ manuum inunctiõe dicit eis Conſecrent᷑ queſumus dñe manus iſte et benedicant᷑.vt quecunq; bene⸗ dixerint et conſecrauerint/benedicta ſint et cõſecrata Tercio in verbis pꝛe⸗ miſſis oſtendit᷑ ſublimitas ſtatus ſacer dotalis ex ſingulari et ſupexcellẽti po teſtate vel dignit ate.Cõſiciũt nãq; coꝛ pus ⁊ ſanguinem dñi noſtri ieſu chꝛiſti in quo maxima et ſingularis poteſtas annotatur qꝛ ſacerdos cũ ſit homo et creatura miro modo ſuũ creatoꝛẽ cre⸗ at qñ officium miſſe pagit et celebꝛat. Teſte beato Berñ in pſona ſacerdotis ſic dicẽte Qui me crequit creare ſe mi⸗ hi dedit Qui creauit me ſine me creat mediãte me. Lalis itaq; eſt poteſtas ſa⸗ cerdotalis ꝙ; nulla poteſtas in celo et in terꝛa poſt deũ ſit ei comꝑabilis cum verba ſancta a ſacerdote pꝛolata co⸗ oꝑante ſpũſancto panis in coꝛpus xpᷣi tranſſubſtantiat et vno atq; eodẽ mo mento deus qui pᷣſidet celo manibus eoꝝ continet᷑ in ſacriſicio: De quo idẽ bern in libꝛo de ſacrqamẽto altaris pul⸗ LCTCTercius ere loquit in hec verba. Crevimus ꝙ; nõ eſt poſt deum aliqua poteſtas/ſicut eſt poteſtas veſtrao ſacerdotes vobis a deo conceſſa vt conſecratus in ſacer dotem penitꝰ idem offerat in altari qʒᷣ chriſtus ſuis manibꝰ fecit ĩ cena paſcha liEt ſubdit. O venerãda ſacerdotum dignitas. intra quoꝛum manꝰ velut in uteꝛo virginis marie dei filiꝰ incarna⸗ tur qdð per vos pater filiꝰ et ſpritꝰ ſan⸗ ctus mirabiliter operatur. Guper hoc tam inſigni veſtro pꝛiuilegio ſtupet ce lum.miratur terra.hoꝛret infernus.cõ tremiſcit dyabolus.veret᷑ homo.ãmi⸗ ratur angelica creatura.qð vno atq; eodem momento deus ipſe q̃ pꝛeſidet celo manibꝰ vris ẽ ĩ ſacrificõ Bvene rabiliũ manuũ ſanctitudo o felix exer cieiũ overe mdi gaudiũ Vbi yma ſum mis coniũguntur cũ xpᷣc tractat xpᷣm ſaceꝛdos dei filiũ cuius delicie ſunt eſſe cum filiſshominum hec. bern.Ex qui⸗ bus colligere poſſumus admirandam excellentiam ſacerdotalis dignitatis. pretulit enim deus eos regibus et mũ⸗ di pꝛincipibus.et quantum ad officium angelicis ewiubua errreica dubitat de quo idem.bern.ſic dicit.D. quantã dignitatem deus cõtulit ſacer⸗ dotibus.quanta eſt pꝛeꝛogatiua ſacer⸗ dotalis oꝛdinis · Dꝛetulit enĩ eos om̃i⸗ bus regibus et pꝛĩcipibꝰ terre pꝛetulit enim hunc oꝛdinẽ ſacerdot alem omni bus hominibus Immo vt audatius lo quar. Abꝛetulit eum angelis. archan⸗ gelis thꝛonis. dominatioibus. et omni bus ongelicis oꝛdinibus. Secundo di xi pꝛineipaliter. q in verbis pꝛemiſſis ſacerdotalis dignitas commendatur ex officij dignitate. et hoc tangitur cum beatus petrus dicit vt vᷣtutes eiꝰ d iij⸗ Iiber Eirca qð ſciẽdũ officiũ ſacerdotum in tribus pꝛincipalter videtur conſi⸗ atiõe. ſtere Knen in dei virtutum annunci ic vos exiſtimet homo. vt miſtros xpiet diſ penſatoꝛes miniſterioꝛum dei Secũudo conſiſtit in peccatoꝝ expulſi one.Mam ipᷣi ſacerdotes ſacramẽta ec cleſie miniſtrando tenebꝛas peccatoꝝ expellunt Tercio in diuine gratie infu⸗ ſione Vnde apli ꝑ manus impoſitionẽ dabant ſpuſanctuů. vt habet᷑ in actibꝰ eorundẽ.Et apo.ad gall.dicit.ſe ſpům ſanctũ eis tribuiſſe.q; miniſterium ha⸗ buit in quo dabatur eis ſpuͦſſa unctus⸗ 3 deo. Caphin quartũ 6 De boneſtga ti timinſtro?ꝛ ne lale faciant cathedre.dil. xl calmulti. Ba⸗ cerdos em̃ nõ ab intra oꝛnatus virtu⸗/ tibus nec ab extra decoꝛatꝰ bonis mo ribus ſacerdos eſt ſolo nomine et non re.teſte chꝛiſoſto.ſic dicente. YMulti ſa⸗ cerdotes.et pauci ſacerdotes. Multi nomine pauci vero oꝑe. VUidete ergo quõ ſedeatis ſupꝛa cathedram . qꝛ ca⸗ thedra non efficit ſacerdotẽ ſed ſacerꝰ dos cathedram Mon locus ſanctificat gentem ſed gens locum. Non om̃is ſa⸗ cerdos ſanctus ſed omnis ſanctꝰ ſacer dos. Qui ergo bene ſedet ſuper cathe pram honoꝛem facit caqheore.ideoqq malus ſacerdos de ſacerdotio ſuo cri men adquirit nõ 5 dignitatem. Ini iudi⸗ cio em ſedes.ſi nõ benedixeris et recte nde apoſto ao· coꝝ.iiij. dicit. 1 te et decentia huius ſacramẽ . HVHneſtas clericalis ĩ duob⸗ b ) Zfiſtit Mꝛimo in hoc vt 022* mnati ſint interius virtutibus ſedẽtes in cathedra. iniuriam . populi dei inſtruis. Bi em bene voen eris et male vixeris tui ſolius condem natoꝛ es Mam bene viuendo et bene docendo populũ inſtruis quõ viuere debeat Be ene aũt docendo et male vi⸗ uendo deũ inſtruis quõ te ↄdemnare debeat. Oec ille. Et habet in cano. diſ· Palle. ecũdo honeſtas clericalis con ſiſtit in hoc. vt ſint exterius oꝛnati et boc in pluribus Mꝛimo in inceſſu et ce teris geſtibus coꝛꝑis vt ſacerdotes nõ curꝛant.ſed moꝰerato ⁊ equali greſſu incedant.et vt ſic maturitas coꝛpoꝛis maturitatem iudicet mentis. Incom⸗ poſitio em̃ coꝛꝑis vt ait augꝰ. inequali tatem iundicat mẽtis.diſ.xl.circafſinem Gcdo in habitu vt nõ habeat veſtimẽ ta fractilata.vt ioculatoꝛes.nec varij coloꝛis.ſeu veſtes partitas ꝑ coloꝛes. nec veſtes virides nec rubeas:non ni⸗ mis longas. nec nimis bꝛeues vt patet ex. de viet ho.cleri.ca.Alerici. Nec lana nimis pcioſa niſi tunc ſtatus exi⸗ gat. nec etiam de nimis vili lana.quia vt ait beatꝰ Miero.ſec affectate ſoꝛ⸗ des nec exquiſite delitie laudem pari⸗ unt. dil. xlj.circa pncipium. Añ beat? Au ugy. in li.de doc.xpᷣiana ſic ait. Quiſ⸗ quis is rebus pᷣtereuntibus ſtrictius vtit᷑ qᷓ; habeant ſenioꝛes eoꝝ cum quibꝰ vi uit aut intempoꝛatꝰ aut ſupſticioſus ẽ, Nuiſquis vero ſic vtitur vt metas ca ſuetudinis bonoꝝ inter quos verſatur excedat aut aliquid ſignificat aut flagi cioſus eſt. In omnibꝰ em talibus/non vſus eoꝛum ſed libido culpãda eſt diſ⸗ ea. ca. Quiſquis. Lercio honeſtas cleri calis conſiſtit in coꝛona et in tonſura. quia comã et barbam debent depone⸗ re extra de viet hone cle. ca. Gi quis. Coꝛonam etiã debent habere decentẽ de qua dicekinfr. ca.v. huiꝰ tractatus . — 0— 2-2-— — — = 2—— e y -0 —. — N , u⸗ on Tractatus luqrto in cõuerſatione SGacerdotes em debent oculos et alia membꝛa ſub freno caſtitatis et modeſtie cohercere vj. q.j.cca.ex merito. Et diligenter dñt — ꝓuide re ꝙ non laboꝛent vicio inconti nentie maxime ideo.qꝙ ꝓpter hoc vici um venit ira dei in filios diffidentie q̃⸗ tenus in conſpectu dei. puro coꝛde et mundo coꝛꝑe valcant miniſtrare. BGi qui vero fuerint inuenti vicio inconti nentie laboꝛare pꝛout magis vel minꝰ peccauerint puniant᷑ vt quos diuinus timoꝛ amalo nõ reuocat.temꝑalis aũt pena cohibeat a peccato ex.e.ti.vt cle/ ricoꝝ. Pe ſacerdotibus em̃ incontinẽ/ tibus loquitur beatꝰ Augꝰ in hec vᷣba Di ſacerdos fuerit vas incontinentie et libidinis iuxta filium virginis in al- tari ſtatuit ydolum veneris et cũ pꝛo⸗ fert canonis verba os eius plenum eſt qmaritudine.et dolo ⁊ qᷓ;uis oꝛat cum labijs tamen in faciẽ expuit ſaluatoꝛis Et cum pᷣſumit coꝛpus domini ſumere in os ſuũ pollutum leuius ei eſſet ſi pꝛo ijceret ipᷣm in lutum Hec augꝰ.Cui al⸗/ ludit. b. Berñ. in bec verba. Turpiſſi⸗ mum eſt manus deo dicatas / et ſacro chriſmate dedicatas et cõſecrat as pu⸗ dendis ingerere.⁊ poſt hoc coꝛpꝰ dũi ſanctiſſimu cum eiſoem tangere P qᷓ; temerarium tãq; nephandu eſt pollu⸗ tis manibus tangere filiũ virginis. et immũdis labijs oſculari.et oꝛe ſoꝛdido ſumere. Que mens non rapitur ad ex ceſſum. Quis oculus nõ erubeſcit Cu⸗ ius auditus nõ reueret᷑.vbi mũdi pᷣciũ pꝛoijcit᷑ in ſterquiliniũ id eſt in os indi⸗ gne ſumentis ſt alibi ſic dicit. Clerice qualiter audes eiſdem labijs oſculari filium virgis quibꝰ pauloante oſcula- tus es labia meretricis.ꝓfecto.oſculo. cum iuda filium hois tradis: Hec ille. Tercius Quinto honeſtas exterioꝛ ſacerdota⸗ lis apparet in ſobꝛietate quã ſacerdos in cibo et potu debet obſeruare.ſacer⸗ dotes em̃ maxime debent cauere ebꝛi etatem qꝛ ebꝛietas mentis inducit exili um et pꝛouocat ad libidinẽ eo.ti.ca.cra pula ventris.Nanq; repletio ad luxu riam facile pꝛouocatet omne opus bo num diſſoluit. Vñ hieroꝰ. venter ⁊ ge nitalia ſibimetipᷣis ſunt vicina. vt ex vicinitate membꝛoꝝ confederatio in⸗ telligatur vicioꝝ.xliiij.diſ.circa pꝛinci pium Ft alibi dicit idem Venter mero eſtuans ↄe facili ſpumat in libidinem. xxxv.dilſ.ca.j.et ca.venter. IOtem quia impedit ſapientiã. Pꝛouer.vj. Vi rioſa res eſt vinum et tumultuoſa ebꝛi etas qui his delectatur nõ erit ſapiens NMec aũt duo ſcʒ munditia et ſapiẽtia⸗ maxime dei miniſtro ſunt neceſſaria⸗ qꝛ ambulans in via umnaculata hic mi hi miniſtrabit Et quia acceptus eſt rei miniſter intelligens. Mena aũt eius qͥ ebꝛietati inſiſtit eſt vt ſi monitus non deſiſtit ſi eßs pᷣl biter vel dyaconus de ponatur.ſi vero ſubdyaconus velinfe rioꝛis oꝛdinis communione pᷣuetur diſ. xxxv.ca.Epᷣus.xt hoc intelligitur de ebꝛiet ate pꝛout ebꝛietaseſt quedã indi ſpoſitio mentis et ſtudiũ ad ſe de facili inebꝛiandũ Bimiliter ⁊ intempoꝛãtia cibi ſacerdotes debẽt euitare.qꝛ vt ait Hiero.Guꝑfluitas cibi diuerſos gene rat moꝛbos et moꝛtiferos· Moderata vero refectio egritudines fugat ſenſu⸗ um acumen oꝑatur.ſoſpitatem et hyIla ritatem pꝛocurat Pe cõſe.diſiv.ca.Ni hil. Gexto honeſtas clericalis exteriꝰ debet eſſe oꝛnata in ſocietate. et hec ſo cietas in tribus conſiſtit/ ſꝛimo in hoc ꝙ confoꝛmat ſe his cum quibus vi⸗ Liber Secũdo in hoc vt abſtrahant ſe acon ſoꝛtio mulieꝝ. quia honeſtas clericoꝛũ ſepius a conſoꝛtio earundem depꝛaua ſtatuitur ꝙ pᷣſ biteri nõ cohabitẽt mu⸗ lieribus.neq; illas quas canones conꝰ cedunt apuo ſe retineant.ſcʒ amicam matrem.ſoꝛoꝛem vel glotem.ſi ſint ſu⸗ ſpecte qꝛ inſtigante vyabolo.etiamin illis io eſt occaſione illarum ſcelus re⸗ Krin perpetratũ. Unde augꝰ. dicit on omes que cum ſoꝛoꝛe mea ſunt. ſoꝛoꝛes mee ſunt.lxxxj.diſ.ca.legitur Tercio in hoc vt non ſocient ſe malis et ſuſpectis ꝑſonis.qꝛ ſepe cõſoꝛtia ma loꝛum etiam bonos coꝛrumpũt.nð xvij. Geptimo honeſtas exterioꝛ pꝛeſi⸗ biteroꝛũ oꝛnatur in depoſitiõe armoꝝꝛl Alerici em nõ debent arma deferꝛe.ni ſi ex iuſta cauſa. ſcʒ ꝓpter latrones ad terꝛoꝛem poſſunt poꝛtare.ſed non de ꝓpheta.Cum ſancto ſanctus eris. bẽt pcutere niſi extrema inſtet neceſſi⸗ tas. Pena oppoſitum facientiũ eſt. vt ſipoſt trinam monitiõem poꝛtare non deſiſtant/pꝛiuilegiũ clericale amittũt. er. de ſen.ex.ca.ex l̃is.eo.ti. Octauo in ſolatio honeſto.non em̃ ao taxillos debent videri. nec hmõi ludis debent intereſſe.qꝛ talis ludus inſe turpis eſt. etſine peccato difficulter põt exerce-⸗ ri.ex. eodem ti.ca.clerici.⁊ in ca.de ſan ctis epᷣis.interdicinus.Cetera omnia que ob cauſam ſolacij fieri dicunt᷑ ſaceꝛ dotes debent ſub rois iudicio coherce re. Mono honeſtas clericoꝝ exterioꝛ in locoꝛum honeſtoꝝ viſitatiõe conſiſtit. Mon em̃ debent viſitare loca ſuſpecta ꝓſtibula.aut lupanar:et taberngs. Ta bernas tñ cauſa neceſſitatis in ꝑegriꝰ- natiõe poſſunt intrare vt patet e.tica. clerici circa pꝛincipiũ. Mec etiã ſpecta Pꝛimus. culis mundanis ſcx choꝛeis toꝛneamẽ⸗ tis.aut haſtiludijs.et ſimilibus debent intereſſe. Et generaliter omibus ꝗᷓ ſcãa⸗ dala imponere poſſent plebi aut ſubdi tis et laycis cauere debent. et ſic hone ſte/ interius et ab extra bonis moꝛibꝰ refulgentes. digne kathedram ſacer⸗ dotalem obſeruabunt. Caplin v. Pe caſtit ate mini ſtroꝝ eucariſtie ſacramenti QEͤto de cauſis ſacerdotibus o indicta eſt caſtitas: Pꝛima Qqꝛ nõ poſſunt deo placere ſi carnaliter viuãt.teſte Apoſto.ad Ro. ſic dicente. Qui in carne ſunt deo pla⸗ cere nõ poſſunt. Et concoꝛdat Alugꝰ. lxxxij.diſ.ca. ꝓpoſuiſti:ſic dicens. Qui em̃ interceſſoꝛes pꝛo populo ad deum parant᷑.neceſſe eſt vt eius graciã bene viuendo mereant᷑. Nec is quẽ crimen depꝛauat pꝛopꝛiũ.interceſſoꝛ fieri ap⸗ petat pꝛo culpis alioꝛũ:Quia ſᷣm bea⸗ tum Gꝛego.cum is qui diſplicet ad in⸗ tercedendũ mittitur.irati animus ad deterioꝛa pꝛouocat᷑. Opus em̃ carnis immunoccia et luxuria. ld Gall. v. Et ideo apls.j. ao Thimo. vj. pᷣcipit eum foꝛnicatiõem fugere.Quia foꝛnicatio⸗ nem fugere et gule ſeruire. aut impoſſi bile eſt aut difficilimũ. Vnde deo pla. cere nõ poſſunt.vt inquit policratus. li:viij. Gacerdotes em̃ habent officiũ aduocati.vt oꝛent.et coꝛam deo alle⸗ gant pꝛo populo ſibi cõmiſſo.et ꝓ om⸗ nibus quoꝛũ elemoſinas et oblationes accipiũt. x.q.ĩ. Quia ſacerdotes:Et ſᷣm Gꝛego Sacerdotis negociũ eſt funde re oꝛationẽ pꝛo iuſtis ne cadant et pꝛo peccatoꝛibus vt reſurgant. VUt igit ex audiantur neceſſaria eſt eicaſtitas is * 0 1 ½ Tractatus ecunda cauſa cũ deus ſit ſpũs minn⸗ ſtri eius ſeʒ ſacerdotes ſpũᷣaliter debẽt viuere et nõ carnaliter. Juxta illð yſa. xlj Vos ſacerdotes vocabimini miſtri di Et.j.ad coꝝ.iiij:ſic dicit Gic vos exi ſtimet homo. vt miniſtros xpᷣi et diſp- ſatoꝛes miſterioꝝ dei.Et qꝛ non ſolum religioſi.ſed etiam ſeculares pᷣſ biteri ſunt ſub regula degentes:et eccleſiaſti cis oꝛdinibus mancipati.ideo canoni/⸗ cis regulis tene antur aſtricti.xxiij · dil. ca.qᷓ;; Et eadẽ diſ.c His ergo.yſido. vt a vulgari vita ſecluſi.a mundi voln ptatibus ſe abſtineant.nõ pompis nec ſpectaculis interſint. conuiuia publica vitent. et ita caſtimoniã id eſt caſtitatẽ inuiolati coꝛpoꝛis perpetue ſtudeant cõſeruare.Et iocirco ſpũaliter viuere debent mente et coꝛpoꝛe. diuiĩo officio et ſacriſicio diligentius intendenꝰoj. ꝗqj. Tercia cauſa qꝛ ſacerdotes ſoda⸗/ les ſunt angeloꝝ et ergo debent habe⸗ re puritatem angelicam. Eſt em̃ vetus auctoꝛitas iam inde ab inicio conſtitu ta.q in templo vite ſue habitare pce⸗ pti ſunt ſacerdotes/vt ſeruiẽtes ſacris oblatiõibus puri ab omni labe purga⸗ ti/ſibi vendicẽt diuina miſteria. lx. diſ. ca ꝓpoſuiſti. Et non immerito.quia ſᷣm beatũ Bꝛego. ad mauriciũ. vt habet rxſ. q·j. Ipi ſacerdotes qũq; in diuinis eloquijs angeli vocant᷑.qnq; dy Mam ad moyſen de eo qui ad iuramentũ du cendus erat. vt habet᷑ Exo xxij.dicit Applica eum ad deos id eſt ad ſacerdo tes Et iteru ibidem habet Pis non re trahes.io eſt ſacerdotibus Et malach. ij.ð Labia ſacerdotis cuſtodiũt ſciam et legem de oꝛe eius requiret qꝛ ange⸗ lus dñi exercituũ eſtid eſt nuncius fi⸗ delium Eſt em ſacerdos angelus ĩ gra Tercius cianactiõe. in conſolatiõe. in cõtempla tiõe.et in aãminiſtratioe.immo dignioꝛ eſt angelis in auctoꝛitate ↄficiendi coꝛ pus et ſanguinẽ dñi nr̃i ieſuxpᷣi qꝛ hoc nulli angeloxꝝ ab inicio mũdiẽ oceſſum AUnde Berñn. O ſacerdotes qᷓ; felices vos diximus .qꝛ non eſt poteſtas pᷣter deũ ſicut ptãs vr̃a eſt Joem em̃ deus qui mirabilis ẽ in om̃ibus.oſtendit mi⸗ racula in ſacerdotibꝰ et ꝑ eos ſua mira cula oꝑatur.qð nullis oꝛdinibus ange loꝛum neq; potentibꝰ terꝛe cõceſſumẽ Muarta cauſa qꝛ ſacerdotes intendũt generatiõi ſpuali que ſancta eſt et mu⸗ daꝗ ideo abſtinere debent a generacioõe carnali q̃ ẽ fetida et immũda.ne amoꝛ filioꝝ carnalium minuat amoꝛẽ et affe⸗ ctum habendũ ad filios ſpuales. M ſa cerdotibus em̃ eligendaẽ fides cu vi⸗ ta qꝛ ſi vita deeſt fides meritũ non hẽt. tes tractant ſancta ideo ſancti et puri eſſe debent ſaltem quo ado carnis mun- diciam.iuxta illud Leuiti. xx: Bancti eſtote qꝛ ego ſanctus ſum dñs deus ve ſter. qꝛ ſᷣm Alugu. Melius ẽ ſpiritualia penitus obmittere qᷓ; indigne tracta⸗ re Et hieronimꝰ in doctrinis in agone datis ſic loqui᷑ Qui vita puerſam ſa⸗ cerdotis cognoſcit et illũ ante ſe cele⸗ bꝛare facit ſit eiuſdem peccati conſcius et pene ꝑticeps. Gexta cauſa qꝛ cũ ali os mundãt doctrina et pᷣdicatiõe ſua⸗ mundi eſſe debẽt. iuxta illud Vſaie. liu. Nundamini vos qui fertis vaſa dñi Ct ido iudas elegit ſacerdotes ſine ma cula voluptatẽ habẽtes in lege dei In cuius figura ðꝛ Leui.vxxij. Homo qͥ ac⸗ ceſſerit de ſtirpe vra ad ea ꝗ ſanctifica ta ſunt in quibus nõ eſt immũdicia pe⸗ ribit coꝛã dño.Geptima cauſa qꝛ nobi liſſima habẽt ſponſam ſcʒ ſopientiam. De qua Sap̃.viij.dꝛ Hanc amquiet qᷓ ſun mihi ſponſam aſſumere eam.⁊ ama toꝛ factus ſum foꝛme illius. Anñ chꝛiſo. celo angelis.omi creature immo ſeipᷣo carioꝛem cũ omibus ſuis dotibꝰ id eſt ſacramentis ſacerdotibus ↄmenoauit. Eſt aũt ſacerdotis officium docere po⸗ puliet bene vinere q; docendi officiñ dei habet in populo. Daulo teſte..ad Thimo.iiij. vbi dꝛ. Attende lectõi ⁊ ex hoꝛtatioi.et doctrine.et ſemꝑ in his ꝑ mane. Sciant ergo ſacerdotes ſacras ſcripturas. et opus eoꝝ.in pᷣdicatione et doctrina cõſiſtere. atq; eoicent cũ/ ctos tã fidei ſcĩa q́ open diſciplina diſ. xxx viij. ca. ignoꝛatia. Ubi dꝛ Hebet ei ſacerdos docere credenda. ſicut ſidei orticulos.⁊ faciẽda et ernanpalen mandata dei.fugiẽda ſicut pctã.timen da ſicut moꝛtem eternã et appetenda ſi cut regnũ deiet iuſticiã eius. Octaua cauſa qꝛ ſacerdotes dñt eſſe ꝓpꝛijipiꝰ dei. vt habet᷑ in Exo. vbi ðꝛ Elegi vos de cuctis tribubꝰ iſr ael vt eſſetis mei. Et berñ:Elegi et pᷣelegimihi ſacerdotẽ ad cõdignum maſionis habitaculum- Añet ſacerdotes dicunt᷑ pupilla ocli ꝗ ſipeccauerint gradis eſt eoꝝ ruina. teſte beato Hiero.ſuꝑ Ezech. ſic dicen te. Grandis dignitas ſacerdotũ ſ̊ grã dioꝛ eſt ruina ſipeccat . Et ſuboit Neta pſum. Mec em̃ ſolũ pꝛo lictis noſtris reddem rõnem ſeꝰ etiã pꝛo omibus peccatis eoꝝ quoꝛũ vtimur donis ꝛc. Capitulũ ſextñ. De coꝛona Idꝛimus ſniauꝝ. Qð habet oꝛiginẽ a veteri ⁊ no uo teſtamẽto Nam naʒarei ad munda ciõem crines abradebãt. Gilr in nouo teſtamẽto legit᷑ ꝙ gẽtiles beatũ petrũ in anthiochia / ao deriſionẽ et pudoꝛẽ detonderũt ꝑ gyrum qð nũc clericis cedit in honoꝛẽ. Circa quã coꝛonã tria notant᷑.ſcʒ capitis abraſio.crinium de⸗ truncatio.et foꝛme circulatio. Crines em̃ ſacerdotũ ex ꝑte ſupioꝛi raount᷑ ne mens eoꝝ tꝑalibus occupatiõibꝰ a con templatiõe diuinoꝝ retardet᷑ ſʒ reuela ta facie dei gloꝛiã libere ⁊ expedite cõ templent. Gürmttas em̃ capitis eminẽ tia eſt mẽtis Henudatio capitis eſt re⸗ uelatio mentis. Aericus em ſecretoꝛũ dei cognitoꝛ eſt. id eſt ſacrarũ ſcriptu⸗ raᷣrũ non debet eſſe ignarus. vt inquit magr in. iiij. diſ. xxiiij. In Pte aũt infe⸗ rioꝛi capitis crines ſacerdotis tondun tur et detrucant᷑/vſq; ad reuelatiõem ſenſuũ. ſcʒ oculoꝝ et auriũ vt vicia in coꝛde ⁊ opꝑe pullulantia doceant᷑ pᷣſcin denda. ne ad audiendũ et intelligẽdũ verbũ dei impediat᷑ mens . qua ꝓpter datur ĩ excelſis Exquot coꝛonaẽ fi gura rotunda que nullũ angulũ habʒ. ſignificat ꝙ clericinõ debent hfe ſoꝛ⸗ des. Mam vbi angulꝰ ibi ſoꝛdes. Et de bent hr̃e veritatẽ ĩ doctrina · qꝛ vitas nõ habet anguſũ vt dicit Hiero. Itẽ hec figura oim figurarum eſt pulcerꝛi⸗ ma VUñ adinſtar illius figure ↄs cele⸗ ſtes figuras fecit Item ꝑ hoc ſigniſica tur ꝙ clerici debẽt hr̃e virtutũ pulcri tudinẽ interiꝰ in mente ⁊ exterius ĩ cõ uerſatiõe In coꝛona clericali et capi⸗ tis abraſiõe tria cõſequunt Mꝛimũ eſt müüditie oſeruatio q; ex crinibꝰ innnũ NPꝛona clericalis ẽſt ſignun caracteris qð in aiaʒ oꝛdina⸗ tiimpmitur. vt dic magt iij — — — — Xractatus dicie ĩ capite congregant Per qdð de ſignatur ꝙ clerici ummũdicia ⁊ caſtita teſe debent cõſeruare. Gcom eſt coꝛ oꝛalis defoꝛmatio.ꝑ qð deſignat᷑ nõ ſe ab extra/habito exquiſito debet oꝛ⸗ nare ſed honeſtate vite.Lerciu eſt ca⸗ pitis enudatio.qð nulium mediũ inter deum et cleru monſtrat CLaplin vij Quõ ſacerdotes ſe go miſſam debeant pꝛeꝑare: Acerdos celebꝛaturꝰ miſſaʒ pꝛimo ſe examinet. an ſit in tantũ coꝛꝑaliter vigoꝛoſus. vt ſciat officium inchoatũ cõtinuare⸗ et tandem ꝑficere. Quare ſacerdotes habentes tremulas manꝰ vel moꝛbum caducũ vel aliam hmõi infirmitatẽ ao celebꝛandũ nõ ſunt aomittendi.vij.q⸗ ij. Et hoc maxime eſt veꝝ ſi moꝛbꝰ vel infirmitas illa eis continue vel ſepius adueniat ſed ſi ſemel in anno poſſunt qͥ dam admitti Gcdo coꝛꝑaliter ſe mun⸗ dent et videãt ne coꝛpauter ſint immũ di.qꝛ ſᷣin ſanctũ thoma.Munditia con ſcientie mẽtis ad deum eleuatio.et mũ ditia coꝛꝑalis ad.digne cõmunicantẽ requirunt᷑ Quare ob reuerentiã ſacra menti conſulitur ſacerdoti ꝑ illuſiõem nocturnalem polluto ne celebꝛet vt di ctimn eſt in tractatu pᷣcedenti. Gimili⸗ ter ſi quis haberet manus lutoſas non deberet cumeis coꝛpus xpᷣi tractare. Tercio ſi ieiuniũ nature no cuſtodiuit Mꝛo quo ſciendũ ꝙ duplex eſt ieiuniũ ſcʒ eccie et nature ieiunũ nature eſt cũ nihil ſumitur ab extra in os.qð volun⸗ tarie ꝑmittit᷑ intrare ſtomachũ. Dico notãter ab extra q; ſi ſaliua deglutiret nõ eſſet ſolutũ ieiuniũ nature.Et dico qð voluntaxie ꝑmittit᷑ intrare ſtoma/ Lercius chum qꝛ ſi ſcerdos abluẽdo os aliquã guttulam aque pᷣter intentioem et vo⸗ luntatẽ in ventre mitteret ieiuniũ na⸗ ture nõ frangeret. Jeiuniũ vero eccĩe bene ꝑmittit medicinam de mane ſume re ante pꝛandiũ in neceſſitate ꝓpter re creatiõem.ita ꝙ ieiuniũ eque bene nõ ſoluitur ꝑ talem medicinã quo ad me⸗ ritum qᷓ;uis quo ad eſſentia bene ſolua tun & taleietumu no ſuſſcit a miſ in celebꝛandã Uñ patet erꝛoꝛ dicentium ꝙ poſt medicina ſumptã ſacerdos lici⸗ te poſſit celebꝛare Sed diceres: po⸗ ſito ꝙ ſacerdos nõ ieiunus celebꝛet.an cõficiat.ðꝛ ꝙ ſic.licet grauiter peccet. De hac materia habet.vij:q.ca.Mihil Vbi ðꝛ ꝙ nullus poſt cibum potumq; q́;tumcũq; minime ſimptũ miſſas face re pᷣſumat Quarto requirit ꝙ numeꝝ oꝛationũ ↄſuetũ et ad quẽ tenetur ꝑſol uat. Unde ſicut moꝛtaliter peccaret ſi ante diẽ celebꝛaret/pᷣterqᷓ; in nocte na talis xniſic ſi celebꝛaret anteq; matu⸗ tinũ diceret.et alias or̃ones ad pꝛepa ratiõem neceſſarias ſm ↄſuetuoinem eccie mnoꝛtaliter peccaret. Quintore⸗ quirit᷑ ꝙ ad minus a media nocte vſq; ad diẽ:a cibo et potu abſtineat ſi vult celebꝛare.vt ſic cibus ſit digeſtus. Et qꝛ talis digeſtio maxie oꝑat᷑ in ſomno ideo oꝑtet ꝙ ſi poſſit naturalẽ ſomnũ Pſex aut ꝑ ſeptem hoꝛas compleat in nocte.vel ſaltem ſex hoꝛis abſtineat ſe acibo et potu ſi illuceſcẽte die vult ce lebꝛare. Gexto reqtirit᷑ ꝙ ꝑ pꝛofundã contritiõemet coꝛdis compunctiõem ſe aptet et pꝛeparet De quo venerabi lis Huge ſe dicit Nriplex eſt ſacrificij genus. Vnũ eſt onici coꝛꝑis alius con triti coꝛdis.terciũ moꝛtiſicate carnig. Dptet ergo pᷣcedere ſacrificiũ hũilita tis in mente et aff lictionis in carne. vt Liber habeat᷑ deuotio ĩ dominici coꝛpis ſuſce ptiõe et ↄſecratiõe Multum em valet hec ſalutaris hoſtia ſi fuerit cũ coꝛdis contritiõe et lacrimaꝝ effuſiõe pꝛolata. teſte beato gꝛego.ſic inquiẽte. Gingu lariter nãq; ad noſtrã abſolutiõem ob lata cũ lacrimis et benignitate mentis. ſacri altaris hoſtia ſuffragat᷑.q; is quiĩ ſe reſurgens ex moꝛtuis iam nõ moꝛit᷑ gohuc ꝑ hanc in ſuo mĩſterio ꝓ nobis patitur. Mam quotiens ei hoſtiam ſue paſſiõis offerimus:tociẽs nobis ad ab ſolutioez nr̃am paſſiõemillius reꝑamꝰ Aauate ergo lacrimis maculas pctõꝝ. elemoſinis tergite.ſacris hoſtijs expia te PHec ille. Geptimo requirit᷑ vt ꝑ cõ feſſionis lauacru ſe expurget.nõ ſolum gꝗ moꝛtalibꝰ.ſed etiã a venialibus pec⸗ catis.Mam nõ ſolũ indigne ſumũt qui ſcienter ſunt in moꝛtalibꝰ/ſedqͥ de ve⸗ nialibus nolũt penitere.vt dicẽ beatus Ambꝛoſiꝰ ſuꝑ hec vᷣba.indigne eucari ſtiam ſumũt.q de venialibꝰ nolũt peni tere.iqui ex quadamnegligentia et in curia de venialibꝰ nõ curãt ſatiſſacere ⁊ eis remedia exhibere.vñ augꝰ.qᷓ;uis quis moꝛdeat᷑ peccato veniali.peccan ditñ voluntatẽ de ceteronon habeat ſatiſfſaciat lacrimis et oꝛatiõibus de di uina pietate et miſericoꝛdig ↄfidens⸗ intrepidus accedat et ſecurꝰ. Octauo vt ſeipᷣm pꝛimo deo ſacrificium offerat anteq; deo ſtudeat ſacrificare. Git em̃ agnus paſchalis ꝑ pacientiã. ſit imma⸗ culatus ꝑ mũdiciã.ſit agniculus ꝓꝑ tem perantia.ſit a lacte cõcupie carnaliter ſegregatus.Fm illuo apli Ao Ro.xij. Mbſecro vos fratres cariſſimi ꝑ miaz dei. vt exhibeatis coꝛpa vr̃a hoſtiã vi uentem deo placentẽ VUñ beat? gregꝰ in dyalo.ſic dicit. Lunc em̃ pꝛo vobis heo vero hoſtia erit. cum voſmetipos ſibi hoſtiã feceritis. Nono requirit᷑ vt habilitet ſe qntum poſſit ao actualem deuotiõem adqrendã et mentis eleua⸗ tiõem Anteq; celebꝛet deuotiõem inci tare exerceat.deuitet occupatioes cir ca ſecularia negotia vel euagatioes.⁊ ſic exterioꝛẽ et interioꝛẽ quietẽ habẽs. diuinũ liberius poſſit ꝑtractare ſacriſi cium Et ſi ſacerdos fecerit qᷓntum in ſe eſt. et deuotiõem gr̃e nõ ſentit.vel nõ tantꝗ ſicut libenter vellet.aohuc ſacri ficiũ intrepious accedat in fide et cari tate nihil heſitans de dei pietate.quia nõ eſt curꝛentis nec volẽtis ſeo dei mi⸗ ſerentis. vt ait apls Etiã nõ eſt in pote ſtate hoĩs hre iſta dona gratuita qñcũ qᷓ; vult ſe deus pꝛout vult ſingulis di ſtribuit. Aliqñ dona gratuita et gr̃am deuotiõis ad tꝑs ſubtrahit.vt poſtea ĩ graꝝactiõe ſuſcipiant᷑. Hecimo requi⸗ ritur vt gloꝛioſe recogitet et ꝑtractet virtutẽ et dignitatẽ huiꝰ ſacramẽti ſcʒ vt pᷣmeditet᷑ quis ſit quẽ ſuſciꝑe quẽq; tractare intendit. Ilel q̃nta bona con ſequit qui digne accedit.et qᷓnta mala 8 is qui indigne accedit. De quibꝰ oĩbꝰ dictũ ẽ in tractatu pᷣcedenti Ged con tra hoc heu multi faciũt ↄtra quos qui dam abbas inuehit᷑ ſic dicẽs O q; młi ſunt qui nõ adhibent diligentiã nec cu rant ponderare huiꝰ ſacramẽti virtu⸗ tem pcioſiſſunã ac eillkare gerenune q̃dẽ quadã arida ↄſuetudĩe feſtinãtes nõ vt accedãt ſed vt recedant feſtinan tes nõ ex affectu deuotiõis ſed ex defe⸗ ctu diuini feruoꝛis. Et ideo ſicut vacui accedũt ita inanes et ſine gr̃a recedũt Pec ille. Andecimo requirit᷑ vt quili bet qᷓntumcũq; deuotus cuiuſcumq; gradus ſit cũ timoꝛe et reuerẽtia acce⸗ dat. vt ꝑ talem ſumptiõem ſalutem aĩe ſue valeat ↄſequi Eñ dlug. Aiaduer N— — =ç=. SN ote di i n Tractatus titeo vos ſacerdotes qᷓ;a puritate tre moꝛe et reuerentia ad ulud ſacramen⸗/ tum accedatis.ad qð xpᷣc acceſſurus⸗ qñ pati voluit ſanguineũ ſudoꝛem ſu⸗ dauit. in quo fuit ipe mirabiliter et in⸗ effabiliter ſacerdos et ſacrificium Qui libet etiq ſacerdos aĩaduertcat et ĩ aio ſuo ſedule reuoluat ſcʒ ꝙ ipᷣe iohannes baptiſta in vtero matris ſanctiſicatus pueritia in heremo cõuerſatus. et a ono vocatus timuit tangere ſanctam dei verticem. VUnñ de eo canit eccia B ptiſta cõtremuit. et nõ audet tangere ſanctã dei verticem ſed clamat cũ tre⸗ moꝛe ſanctiſica me pater et ſaluatoꝛ. Nuõ ergolaliquis immũdus. etſi non coꝛpoꝛe tñcoꝛde nõ tunet ſumere coꝛ⸗ pus xpᷣi gloꝛificatum apitulũ viij. Pe indigne cõ ficientibus et ſumẽtibus eu cariſtie ſacrqmentũ. Mdigne conſiciẽtes et ſumentes coꝛpꝰ xpᷣi multipliciter deũ grauiſſime offen dunt. Pꝛimo nãq; cum iuda traditoꝛe filium dei et hoĩs tradunt demonibus teſte beato Gꝛegoꝛio ſuꝑ illud Au xxij⸗ Verũtamen manus tradentis me me cumeſt in menſa ſic dicẽte Judas xpᷣm trapidit ꝑſecutoꝛibꝰ ſic cõſciens et ſu⸗ mens coꝛpus xpᷣi indigne qᷓntum in ſe eſt tradit illum demonibus. dum ponit eum in loco qui eſt in poteſtate demo⸗ num. Gcdo tales magis peccant qᷓ; q̃ cruciſixerũt dñm in terꝛa ambulantem Vnde beatus Augꝰ. magis inquit de⸗ linquunt qui iam regentẽ in celis ↄtem nunt q; qui crucifixerũt eum ambulan tem in terꝛa. nõ quaſi cruciſxoꝛes.ſed quaſi tanti ſacramẽti indigni confecto res ⁊ pᷣſumptuoſi ꝑceptoꝛes Quia iſti Tereius eun ſemel crucifixerũt. Ali vero q;ᷓtũ in eis eſt quotidie eũ cruciſigũt. Nuia dñs ait. O pctõꝛ noli me amplius aff li gere tuis pctĩs plus em ledit me vul⸗ nus peccati qᷓ; vulnꝰ lateris mei: Mec Aug. ad idẽ Berñ. ſic dicit. Heu quid dico qꝛ ſunt quidã ſacerdotes qui lotis tryim manibꝰ. illotis vero oꝑibus cruen ta ↄſcia accedũt ao diuinũ ſacrifſicium LComedũt ſine timoꝛe et reuerẽtia car nes agni qui pꝛeſidet celo.ſicut carnes agni que vendunt in foꝛo. non ſicut ſa⸗ cerdotes aſtates in altari ſed ſicut car nifices in macello.Et ꝙ hoc ita ſit mul tis declarat circumſtancijs. Dꝛimoxex hoc qꝛ tales indigne ↄficientes ⁊ ſumẽ tes ↄtumeliã xpᷣo inferũt/quẽ verum deũ eſſe credũt.deterioꝛes in hoc ſunt iudeis qui ſi regẽ gloꝛie cognouiſſent/⸗ nunq; eu crucinxiſſent. vt ait apls. Vñ dñs nõ põt ſic oꝛare pꝛo indigne ſumẽ tibus et ↄficientibꝰ ſicut pꝛo iudeis ro⸗ gauit dicẽs. Pater ignolce illis. qꝛ ne⸗ ſciunt qͥd faciunt Gcoo/q; ↄtemnunt rpᷣm regnantẽ quẽ iudei cõtempſerũt moꝛtalem. Maioꝛ em̃ eſt cõtumelia qᷓ alicui infertur in ſtatu honoꝛis et glie. q; que ei infertur in ſtatu humilitatis- Paeto qꝛ ↄtumelia iudeoꝝ cruciſixoꝝ ti ſemel illata eſt ſed ab indigne ſumẽ tibus et cõficientibꝰ hoc ſacramentum ntum in eis eſt quotidie interficitur Puanto indigne conficiẽtes maxime et grauiſſime deũ offendũt.qꝛ maximã ↄtumeliã dño ſuo inferunt Que em̃ eſt maioꝛ ↄtumelia qᷓ; ꝙ quis dñm ſuũ re⸗ cipiat et cõculcet et in carcerẽ immun⸗ diſſimũ pꝛoijciat. Hanc indigne ſumẽs et ↄficies dno ſuo infert. Vñ ad hebꝛe ix. ðꝛ IJrꝛitam quis faciens legemmoy⸗ ſi ſine vlla miſeratiõe duobus vel tri⸗ bus teſtibꝰ moꝛitur q;omagis putatis Aiber deterioꝛa mereri ſupplicia qui filium di conculcauerint ꝛc. Abi dicit glo. xpᷣm ↄculcat qui libere peccat abſq; timoꝛe et pnig et indigne eo ꝑticipat Quinto tales indigne ↄficientes et ſumẽtes rei et culpabiles erũt. ac ſi xpᷣm occiderẽt Jurxta illuo apli Qui maducat panem Hunc et bibit calicem dñni indigne reus erit coꝛꝑis et ſanguinis dñi vñn ambꝛo ſus.Nui indigne xpᷣm ſumit ivemẽ ac ſi eũ interficiat. Et talis iterũ xpᷣm cru cifigit. Juxta illuo ad Hebꝛe. vj. Rur⸗ ſum crucifigentes filiũ dei · Biqᷣs fioẽ hñs ſciret ſe ſeme xpᷣm cruciſixiſſe.ipᷣe vellet nudis pedibus ꝑ mundu ambu⸗ lando gdorn tꝑs vite ſue penitentiam agere. Quid ergo dñt tales facere qui multociẽs fecerũt peccatũ huic ſimile Gexto deũ tales offendunt ex magna ingratitudine Ibi ei venit diuĩa ma⸗ ieſtas viſitare hoiem in ſacramẽto alta ris cũj plenitudĩe chꝛiſmatũ.et vilis hõ —, nõ timet deo ↄtumeliam inferꝛe · We⸗ ioꝛes ſunt hij latronibꝰ. Ma latrones iſtis ad quon menſam ↄmevũt ſepius annũ ſeruãat fidem et in nullo eos ↄtur bant. indigne vo ↄficiẽtes et ſumentes in ipᷣa menſa ei cũ quo comedũt. ſcʒ ðo inferũt cõtimeliam. Et vltra iſtas gra uiſſunas offenſas hõ incurꝛit lõgas in⸗ firmitates et impꝛouiſam moꝛtẽ. Teſte Aplo ao Ro vin ſic dicente. Pꝛopter qð inter vos imłti infirmi et imbecilles et doꝛmiũt multi. Legitur nãq; in libꝛo paſchaſij ꝙ hij qui invigne ↄnunicant. niſi bonitas xpi cuiꝰ inditio pendẽt om nino gladiñ vlciõis ſuſpenderet et tem poꝛalẽ moꝛtẽ remoueret. ab angelis ſta tim pꝑimerent᷑qꝛ ciuitas iudeoꝝ ꝓ moꝛ . ſicut factũ fuit anno xlij.poſt moꝛtem xpᷣi· ꝑ tytumet veſpaſionũet peccatũ poſſent tales inter dei ad pmaʒ eos reſeruaret. te xpᷣi deſtrui debuit.et iudei interfici. Paꝛimus indigne Aficientiñ ſimile eſt peccato il loꝝ qui xpᷣm cruciſixert· igit᷑ iuſtiſſime ci.niſi tũc bonitas Tractatus quartus libꝛipꝛi mi De miſſa⸗ = Amin tractatibꝰ tribus pᷣcedentibꝰ dictũ eſt de ſacra⸗ mento eucariſtie/ et de eiꝰ debito mi niſtro ſcʒz de ſacer⸗ dote ĩ officio miſſe fpm ſumente ⁊ cõſiciẽte quare expedit m ad tractatũ quartũ·qliqua in ſpẽali de ißa miſſa declarent l abe bit aũttractaty iſte decẽſeptem bꝛeuia copituuag Quot modis miſſa dꝛ.⁊ quõ diuiditur et vnde dicat᷑ caplin pꝛimuim. Quomodo milla ſit celebꝛandaet vbi capitulũ ſcom. De progatiuis miſſe caplin terciiũ/· Nuare quotidie miſſa celebꝛatur cũtñ ppᷣe tm̃ ſemel paſſus ſit caplin quartũ. An lceari aliqno caſu ſacerdoti bis ce lebꝛare in vno die capitulũ quintum In miſſa boni ſacerdotis melioꝛ ſit qᷓ miſſa mali ſacerdotis caplin ſextu MPuare miſſa ſemp ſit libenter audiẽda capitulũ ſeptiimm ⸗⸗“ . uare officium miſſe verſus oꝛientem Zuane rmiſſaſit audienda ca. octauũ offert᷑ cũ tñ deus ſit vbiq; ca:ꝛnonum- Qualiter a ſacerdote exquo in miſſa adoꝛdus vs ſit. et qs.·et qiter ſuas oꝛa tiões ꝓnunciare debet caplin decimũ Quot mõis miſſa ꝑagitur.et de contu quo miſſa ſolennizatur ca. vndecimũ. De diuerſitate officij ambꝛoſiani et – — — qʒð offer? in pactiõe talis officij. Lotũ offficiũ ↄꝛ miſſa quaſi tranſmiſſio eo q; Tractatus Sroni eMinnc ouopecimi. e hoꝛa celebꝛatiõis miſſax.ca.xiiſ. De pꝛĩa inſtitutiõe miſſe et a qᷣbꝰ miſſa ſim hmõi ritũ eſt oꝛdinata.ca.xiiij e ꝓuida oꝛdinatiõe miſſe et in quibꝰ ↄſiſtit capitulũ quindecimũ. “M De retoꝛſiõe legalis ſacrificij ad ſacri⸗ ficiũ miſſe caplin ſedecimũ NQuore dies ſabbati ceſſit beate vᷣgini in ſpẽalem ↄmemoꝛatiõeʒ·et q̃liter offi cia miſſe diſtinguunt᷑ ſ̃ᷣm aliquaꝝ terꝛa rũ ↄſuetudĩeʒ iuxta numeꝝ dierum in ebdomada caplin decimũſeptimiũ. Lapitulũ pᷣmũ Quot mois miſſa ðꝛ et quõ diuidit᷑ et vnde dicatmf ſſa vno mõ ſignificat miſte riũ ſeu officiũ llio mõ ſigni — ficat miſteriũ ſeu ſacrificiũ. — plebs fidelis ꝑ miſteriũ ſacerdotis qui fungit᷑ vice mediatoꝛis deiet hoĩm/pᷣ ces et vota trãſmittit altiſſimo. Ipm vo ſacrificiũ ſeu hoſtia qᷓĩ miſſa trt miſſa vocat᷑ qᷓſi traſmiſſa.nobis qdem pᷣmo ꝑ incarnatiõeʒ trãſmiſſa poſtea a nobis do pr̃i trãſiniſſa ꝑ oblatoeʒ Dꝛi mo nobis traſiniſſa a pre vt ſit nobiſcũ poſtea a nobis trãſmiſſa pr̃i vt ꝓ nobᷣ intercedat apud ipᷣm.hec em̃ miſſio ſeu legatio ſola ſufficies eſt ad ſoluẽdũ oẽs inimicitias ⁊ offenſas ĩter deũ ⁊ hoĩeʒ . Miſſa etiã generaliter ↄꝛ a mittẽdo.iõ hm dlugu.qꝛ celeſtis nunciꝰ miſſus ad Zſecraãdũ coꝛpꝰ dñi aduenit. Juxta q; ſacerdos oꝛat Jube hec trãſſerꝛi ꝑma nus ſcti angeli tui ĩ ſublime altare tuũ Gfficiũ miſſe diuidit᷑imiſſam cathecu minoꝝ.⁊ in miſſaʒ orli hi a cathe cuminoʒꝝ eſt ab iutroitu vſq; pꝰ offer⸗ toꝛiũ et dꝛ illa miſſa ab emittẽdo qꝛ tꝑe illo quo ſacerdos incipit ↄſecrare euca — NQuartus. riſtiã cathecumĩ foꝛas de eccia mittũt᷑ Tecto ſiqͥdẽ euãgelio dyaconꝰ clamaa re ſolebat.ſi qͥ cathecuminꝰ adeſt excz qt foꝛas. Nathecum ſacris miſterijs ñ oñt intereſſe qᷓ nõ niſi ſidelihꝰ baptiſa⸗ tis ↄmittunt᷑. Miſſa vo fideliũ eſtaab offertoꝛio vſq; ad finẽ. Et dꝛ tũc pꝛie miſſa a mittẽdo qꝛ tũc ad ꝓpꝛia fidelis qſq; traſmittit᷑ ↄyacono dicente. Ite miſſa eſt. Lõſtitutũ em̃ eſt i aurelionẽſi ↄcilio.ꝙ cũ ad celebꝛãdas miſſas ꝓplłs ↄueniret in dei noĩe nõ ante diſcedat q; miſſe ſolẽnitas ↄpleat.de ↄſe. dil.j.. c. Aumaad celebꝛanda. Caplinſcom ?l quoet quõ ⁊ vvbi miſſa ſit celebꝛanda NMſa nõ eſt celebꝛãda niſi a ſa 1 cerdote ꝓpter hocſi laycꝰ ex HMHAI temeritate veſtes ſacras in⸗ dueret.et canonẽ legeret ⁊ vba ↄſecra tiõis cũ intentiõe ꝓferꝛet nihil ageret. qꝛ reqrit᷑ oꝛdo ſacerdotalis.vt poſtea dicet Gedo miſſa nõ eſt celebꝛada niſi a ſacerdote induto veſtibꝰ as hmõi ſa⸗ cramẽti ⁊ offieij ſolennitatẽ oꝛdinatus qᷓ;ᷓuis ſine veſtibꝰ ↄficeret.eque bñ.tñ nõ dẽt ſine veſtibꝰ celebꝛare ne videa tur eſſe ↄtemptoꝛ ſacroꝝ canonũ vt ha bet de aſe. dii.jca. Aeſtimẽta. Cercio miſſaẽ celebꝛãda in eccĩa ↄſecrata niſi in magna neceſſitate vt poſitis ĩ itine⸗ re ſi eccia defuerit in tẽtoꝛijs celebꝛari Pmittit᷑.vt habet᷑.de ↄſe. diſ.j.ca.Con cedimꝰ. Quarto ꝙ ſupꝛa altare vel ſu⸗ pꝛa tabula cõſecrat i qua lapis firmi⸗ ter ſit ↄiunctꝰ celebꝛat᷑.qꝛ eccia funda ta eſt ſupꝛa firmꝗ petrã.qui lapis ſi mo tus fueꝛit a ſua capſaperit bñdictio Et dẽt tlis lapis iteꝝ ſirmari ⁊ conſecrari de nouo anq; ſuꝑ eũ celebꝛet᷑ Añ in coõ cilio cribꝛimẽeſi ſtatutũ habet᷑ ſitabula altaris cõſecrata ceteraq; miſteria ad OJ”JMƷM Liber Aluð officiũ ꝑtinẽtia affuerint miſſarũ ſolennia celebꝛare ↄcedimꝰ: vt patz de 2le. diſ. ·. Bitabula. Motandũu ẽ hic in⸗ cidẽtaliter ꝙ vſus altaris in veterite⸗ ſtamẽto ſinnpſit iniciñ. vt legit. Geñ· ix vbi dꝛ. Edificauit noe altare dño ⁊ tol lens ð cũctis pecoꝛibꝰ et volucribus mundis / obtulit holocauſta ſuꝑ altare oↄñno.qui noe pꝛimũ ritũ altaris exhibu it. poſt hoc abꝛaã vſum in oblatiõe al⸗ taris habuit.poſt hoc tꝑs legis moſay ce ritꝰ legalis multũ altaris indiguit. ⁊ 8: altare qſ alta ara. tũ rõe ſitus q; e eleuatũ ſupꝛa terꝛã.tũ pter ſacrificium qð ĩ altari offert᷑:q; ſuꝑ altare cõſecra tur coꝛpꝰ ⁊ ſunguis xpi.qð ẽ altiſſumũ ſacrificiũ. Et ſic ðꝛ ara ab ardoꝛe qꝛ ĩ le ge antiqua holocauſta ↄcremebant᷑ in altari Quĩto miſſa celebꝛari dʒa ſacer dote nõ irꝛegulari. nõ excõmunicato · aut alias pꝛepedito.qᷓ;uis ita ſit. ꝙ ſa⸗ cerdvos ſi ſit hereticꝰ. ſciſmaticꝰ.excom municatꝰ: irꝛegularis. vel ſuſpenſus. dummõ ſeruat foꝛmã vboꝝ et intentio nem ↄficiẽdi habeat eque bene ↄficit. Hec tñ ↄdictio axpoĩtaẽ ꝓpter cautelã Gexto miſſa eſt celebꝛãda cũ lumĩe ac cenſo.ſine em̃ igne ſacrificari nõ dʒ · iux illud Leui. vj. Ignis ĩ altari meo ſp ar debit. lumẽ illud fidẽ ppli deſignat qñ dẽt eẽ abſconſa ſub modio / ſ poſita ſu⸗ pꝛa cadelabꝝ. vt ingred iẽtes vnit atẽ eccĩe videãt oꝑa ex fide relucẽtia ⁊ cla rificent preʒ qͥ celis eſt. Beptimo a ſa cerdote calceato miſſa debet celebꝛari WNMec odictio eſt honeſtatis nõ tñ neceſ ſitatis. Uñ not andu. ꝙ religioſus ßᷣm ſui ꝓfeſſiõis oꝛdinẽ diſcalceatus. ſi ince dat miſſam celebꝛaturꝰ calceat ſe ex p⸗ cepto apli ad Eph. vlt. dicẽtis. Gtate calceati pedes ĩ prepꝑatiõe euãgelij pa cis. Calcei fiũt de pellibꝰ moꝛtuoꝝ qia⸗ liumet calcat hõ cũ his terꝛam.⁊ ſun clauſi de ſubtus ⁊ aꝑti deſuꝑ ꝑ qð delẽ gnat᷑ ꝙ ſacerdos dẽt eſſe moꝛtu mðo et coꝛ hr̃e clauſuz ð terꝛenis ⁊ ipᷣa tacqᷓ lubꝛica calcare et vilipẽdere et coꝛ aꝑ tum hre. ad int elligẽdũ et ad ipasn du ⁊ ad deſiverandũ celeſtia Hctauo ſacerdos dʒ celebꝛare miſſam ſuꝑ glta⸗ re adminꝰ duobꝰ pãnis tecto / vt vult Ray. Mono miſſa dẽt celebꝛari ĩ die et añ meridiẽ. de quo dicet᷑ infra xiiij · ca⸗ hy tractatꝰ Becimo adminꝰ vno pñte debet miſſaz celebꝛare ſi aliquo mõ eũ hr̃e pt. vt dicit glo. ſux ca. Hec de 2ↄe. dil. j. Di vo nemo reſpõderet ſi bi. vel ſi nemo aſtaret vel ſea olũ vn? ad huc dicere dẽt. dñs vobiſcũ.et oꝛate ꝓ me. Quia ſacerdos eſt pſona enumns⸗ et loqᷣtur ad totã eccĩax:et in pſona to⸗ cius eccĩe ſacrificat. Nmmno ßᷣm gloſam 4 vbi ſupꝛa. incluſus miſſam ſolus canta re põt Moc intellige. vbi clerici copia non ſuffragatur. alias ſecus eſſet. De hoc plenius patebit infra circa pꝛumã ſalutationem ſcʒ dñs vobiſcũ Capitulũ.iij. De progatiuis ißius miſie. NKerogatiua ipᷣꝰ miſſe ex ĩ p dictis aliqualiter patuerunt poſſunt tñ adhuc plura alia aſſignari. Unum eſt quia mſſſa pꝛeimo achꝛiſto eſt inſtituta. vt patet de oſeẽ. diſ. ij · ca. Quia coꝛpus.Gecundum qꝛ ab apoſtolis et a ſanctis patribus. per indumenta et oꝛnamenta.et cantus.et geſtus eſt ſe olennizata. quia vt habetur de conſecra. diſ..ca. Jacobus. Hꝛdo celebꝛandi miſſam abeato iacobo fra⸗ tre domini et baſilio ceſarienſi epiſco⸗ po inſcriptis eſt redactus. 4 Hec quoq; —— —— S — == — — = — — , 1 — cii ſ no. 10 n 1 Tractatus Terciũ qʒ ibi ſonant vᷣba diuina ange gelica⁊ humana Abi em eãtatun pater noſter. qeſt oo dnica.⁊ vba euangelij vba ↄſecratõis legũtur. que oĩa ſunt vba diuina. qꝛ a dño nr̃o ieſu xpᷣo pꝛo lata ⁊ oꝛdinata. IJlngelica verba ſunt. Amen. olla. gloꝛia ĩ excelſis ꝛc. Cetera ſunt humana. Quartũ pᷣrogatiuũ ẽqp in miſſa audiũtur tria notabilioꝛa yde omata qᷓ ſunt in mðo ſcʒ hebꝛaicũ.gre cũj. ⁊ latinũ. De quo dicet᷑ in hiri eley⸗ ſon. Quintũ qe miſſa ta plena eſt miſte rijs.ſuo mõ ſic mare guttis.⁊ ſol atha⸗ mis ſicut firmamentũ ſtellis ⁊ celũ em irꝛeũ angelis. Gextũ q; ſacerdotes in ſolẽnibꝰ eccleſis ⁊ feſtiuitatibꝰhñt plures mniſtros ad hoc ofliciũ ↄſecra tos ⁊ oꝛdinatos.ſcʒ dyaconũ.ſubdya⸗ conũ.⁊accollitos. Geptimũ q; ibi eſt ↄñis celia terꝛe. ſub ſpẽbꝰ panis ⁊ vini ui poſt ↄſecratiõem offert deo patri. Petzuc qꝛ nil tam ſalubꝛe⁊ do accep tabilius eſt ad ſalutẽ viuoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ ſicut miſſe celebꝛatio. Capitulũ.iiij. Quare quoti die miſla celebꝛat cũ tnxpᷣe tantũ ſemel paſſus ſit. Dꝛtaſſis ⁊ hec dubitatõ pul ſat aim. q̃re quotidie miſſ. ce lebꝛatur. cũ tñ xpᷣc ſemel ſo⸗ lum paſſus ſit. cuiꝰ paſſionis memoꝛia in miſſa recolit.Et licet hui dubitatio nis aliq cauſe ſint pus aſſignate.tñ pꝛo pñti tres cauſe ſpealiter aſſignantur. Aꝛima qꝛ ſic coꝛpꝰ naturaliter ĩdiget quotidie nutrimẽto coꝛp oꝛali.ſic ⁊ aĩa quotidie indiget nutrunẽto ſpũali. ſed coꝛpus ⁊ ſanguis xpᷣi ſunt nutrimenta ſpualia anime . vt ſufficiẽter ſuperius dictum eſt cũ de ſacramẽto eucariſtie MNuartus. ageretur ido quotidie offertur. Gcda cauſa eſt qꝛ ↄtra moꝛbũ quotidianum. neceſſaria ẽ medicina quotidiana. Dʒ homo quotidie labitur in pctm̃.ideo quotidie indiget hoc ſacramẽto ꝓ me⸗ dicina. teſte btõ ambꝛo. ſic dicente. Bi quoeiẽſcũq; ſanguis xpᷣi in remiſſionẽ pctõꝝeffunditur. debeo ſemꝑ aceede re vt lemꝑ mihi petã dimittãt᷑.qͥ ſemꝑ pecco. ſemꝑq; debeo hr̃e medicinam. Cui alludit be. Alugꝰ. dicẽs. Quotidie hec oblatio iterat᷑: licet xpᷣc ſemel ſit paſſus.qꝛ quotidie peccam.pctĩs ſine qbus huana ⁊ moꝛtalis ĩfirmitas viue re nõ põ:.ct qꝛ quotidie labimur.quo tidie ꝓ nobis xp miſtice immolatur. Tercia cauſa qꝛ hoc ſacmentũ eſt inſti tutũ in memoꝛiã paſſiõis dñi Au.xxij. NHoc facite in mea cõmemoꝛacõeʒ. Et g quotidie recoꝛdemur paſſionis dñi. quotidie miſſa celebꝛat Eñ de ſe. dil. ij. ca. ſemel ðꝛ Bemel xpᷣc moꝛtuꝰ eſt. iu ſtus ꝓ ĩiiuſtis.⁊ certũ hẽmꝰ ⁊ ſpe immo⸗ bili tenemꝰ.qꝛ iꝗ nõ moꝛit᷑.moꝛs illi vl⸗ tra no dnabit. Tñ ne obliuiſcamur qð ſemel factũ eſt quotidie fit immolatio miſſe. tõq; videaꝰ dñm pẽdentẽ ĩcruce aplin. v. An liceat ſacdoti ĩ aliquo caſu bis celebꝛare vno die. lcerdos ẽ qᷓi publica ꝑſona iõ oꝑtet ꝙ nõ ſolũ ꝓſe.ſʒ et iã ꝓ alijs celebꝛet.qᷓ ꝓpter ne⸗ ceſſit ate cogẽte. pt pluries vno die ce lebꝛare · Quilibet g alter homo ĩ vno die ſolũ ſemel cõmunicet. Tũ ꝓpter pu ritatẽ paſſionis xpᷣi. Tũ ꝓpter reueren tiam ſaeramenti. vt in hoc ꝙ ſemel ſu matur. reuerentia ſacramento exhi/ beatur. Si autem neceſſitas non co⸗ gat. ſufficiat ſacerdoti vnam miſſam in vno die celebꝛare · quia xpᷣus ſemel e . ——= SS ”ƷMẽ DUD õ 2 „* paſſus eſt. et tũc totũ mundũ revemit⸗ vt dꝛ de Zeſe. diſ ij. ca. Gufficit. Mam nõ modica res eſt vnam miſſam face⸗ re et valge felix eſt. qui vnã miſſam di gne põt celebꝛare.vt patʒ de oſe ·dil.ij⸗ ca. Mon modica. Bunt tñ ſex caſus in quibus ſacerdos licite vna die p̃t bis celebꝛare. Pꝛimus caſus / in die natal dni. immo ter vt infra dicet Becũdus caſus ſi funus eſt pns tũc põt vnã miſ ſam de die/ alteram pꝛo defunctis ce⸗ lebꝛare ſic ꝙ illam de die pꝛiꝰ celebꝛet et poſtea ꝓ defunctis. VUnde de ↄſec⸗ dil. ij. ca. Mon modica dꝛ. Quioamtũ vnãa pꝛo defunctis faciũt.alterã de die ſi neceſſe ſit. Ex iſto videt᷑ ſequi pꝛout dicit dñs wilhemꝰ.qꝙ qui vnã celebꝛat de feſto / alterã pꝛo aniuerſario abſq; funere pñti moꝛtaliter peccat. ſi facit in locis in quibꝰ pꝛohibitũ eſt. Bi aut nõ eſt inhibitum ⁊ ſi nõ facit hoc ꝓpter cupiditatẽ.ſed ꝓpter euitare ſcandalũ qꝛ: foꝛte ãniuerſariũ alicuiꝰ notabilis occurꝛit.et ſcandaliʒarent᷑ foꝛte amici eius ſi qniuerſarium nõ faceret. vel ex alia neceſſaria cauſa nõ peccat Zerciꝰ ꝓpter neceſſitatẽ ꝑegrinoꝝ cõmeantiũ 20 limina vel reliquias ſanctoꝝ in die ſolenni illoꝝ ſanctoꝝ.vl in dedicatioe eccleſie.ſi non poſſunt om̃es eadẽ ho⸗ ra ao eccleſiam cõuenire. põt bis cele bꝛare.ne populum pꝛiuet deuotione‚ iterũ põt bis celebꝛare. Quintꝰ ꝓpter aouentũ pꝛincipis vel magne ꝑſone põt bis geelnare. excns pter ne⸗ ceſſitatem nuptiaꝝ.cu tempꝰ nupciaꝝ labitur ſi neceſſe eſt põt bis celabꝛare. Nerſus. Unus dies miſſam tantũmõ poſtulat vnã Excipit̃ functus.neceſſi⸗ tascum ꝑegrinus. Infirmus cõmeãs dmi natalis ⁊ hoſpes Et mulier nubẽa Haꝛimus. dem. Matalis nuptus functus eger ꝑe grinus. HMoſpes ſi fuerit miſſam licite duplicabis. Ader nulla aũt neceſſitatẽ vltra duas miſſas celebꝛabit pᷣterqᷓ die natalis domini.ĩ qua licite poterit tres celebꝛare. Verſus Tres vult na⸗ talis niſi binas cetera querũt. Qui vᷣo pꝛo pecunijs.ex cupiditate vel adula⸗ ciõibus ſeculariũ vna die pᷣſumit plu⸗ res miſſas facere grauiter peccat. nec eſtimo eũ euadere eſtimatiõem. intelli a nõ peniteat.qð ptʒ de ↄſe. diſij. c. Mon modica. Beo quare in die nata⸗ lis dñitres miſſas ab vno ſacerdote li citũ ſit celebꝛare.eſt ſciendũ.ꝙ hoc fit Ipter certũ miſteriũ. QAm̃ ꝑillas tres miſſas repᷣſentat᷑ triplex ſtatus ſcʒ ſta⸗ tus ante legem ſub lege.et ſtatus gre. lla miſſa que cantat in nocte ſigniſi⸗ cat ſtatũ ante legem.qñ hoĩes erant in tenebꝛis. VUnde in illa miſſa legit ꝓphe cia.populus genciũ qui ambulabat in tenebꝛis vidit lucẽ magnã. Secund miſſa que dꝛ in auroꝛa/ſignificat tꝑus ſub lege in quo iam incipiebãt aliqua⸗ liter ↄgnoſcere xpᷣm/ꝓpter dicta legis et ꝓphetaꝝ. ſed no plene.et ideo canta tur inter diẽ et noctẽ. Cercia miſſa dꝛ in die et ſignificat tꝑs gratie id eſt pns tꝑs.Et de officiũ miſſe. Puer natꝰ eſt nobis. Et hoc intelligi põt velſe cirijin his verſibus. Tres in natali miſſe pñt celebꝛari. Quarũ pꝛima ſacram xp̃ᷣi ſignat genituram. ↄlltera venturi deſi gnat gaudia xpᷣiercia iã factũ vt lex foꝛe facta dſignat. Etiã ille tres miſſe Apter aliud miſterium celebꝛantur. ſcʒ Ipter triplicẽ xpᷣigeneratiõem et nati uitatẽ. Quonia pꝛima miſſa ſignificat generationem chꝛiſti/qua genitus eſt 4 — Tofficiũ ca — –S= — —— — — — .,,, ——————— —— — — — — . nn rin Tactaens nt Dñs dixit ad me. et graduale Te⸗ cum pꝛincipin.⁊ cõmunio In ſplendo ribus ſanctoꝝ:que omnia din un iſtam eternã generat õem.qꝛ iſta gene⸗ ratio eſt impſcrutabilis et inenarꝛabi⸗ lis.ſci ꝙ dicit Vſai Generatiõem eiꝰ quis enarꝛabit. Idcirco miſſa illã ge⸗ neratiõeʒ repᷣſentans in nocte celebꝛa tur. Secunda miſſa ſigniſicat genera⸗ tiõem et natiuitatem xpᷣi ſpualem qua naſcitur in coꝛdibꝰ fidelium ꝓ graciã. Vnñ cantat᷑ officiũ Lux fulgebit hodie Tercia miſſa ſigniſicat generatiõeʒ et natiuitatẽ xpᷣitꝑalem qᷓ natꝰ ẽ de vᷣgie ꝛmaria Vñ cantat᷑ officiũ Duer natus eſt nobis.Et eſt notandũ pꝛo cautela. ꝙ ſacerdos volẽs bis celebꝛare vno die non debet ſumere ablutioem cali⸗ cis in pꝛima miſſa.quia alias ſacramẽ⸗ tum. in ſecunda miſſa nõ ſumeret ieiu⸗ nus. ſed poteſt iſtam dare puero mo. vlpoteſt ſeruare eandem/quouſq; eu⸗ ccriſtiam in ſecunda miſſa ſumpſerit et tũc iſtam ablutiõem cum ſecũda ſunul ſumere poteſt IJIdem faciat ſiter cele⸗ — — — —— bꝛat vel celebꝛare intendat vt in die natalis domimi⸗ apitulũ. vj. aln miſſa boni.tu ſacerdotis melioꝛ ſit qᷓ; miſſa mali ſacerdotis Emiſſa poſſumus loqui dus pliciter. Uno modo quo ad id qʒð eſteſſenciale miſſe/ſeu ſunt eque bone cum in om̃ibus miſſ ſit idem xpᷣc.et ioẽ coꝛpus xpᷣi c * „ 1r qᷓntum ad opus operatu/ſcʒ coꝛpus xpᷣi / qʒ in miſſa conficit᷑ et ſic oẽs miſſe atur. llio mõ poſſumus loqui de miſſa qntum ad id qð eſt annexũ ſacramẽto AQuartus — .— 8 miſſe. vel quantůͦ ao opus operantis et ſic qꝛ nõ ſolum miſſa efficatiã habet ab opꝑe operato.ſed etiã ex oꝑe operã te ideo ceteris paribus melius eſt au⸗ dire miſſam boni ſacerdotis q; maliſiẽ in menſa coꝛꝑali eundem cibũ iocundi us ſumimus a miniſtro mũdo.q; ab in mundo Altt amẽ ſacramentũ coꝛpoꝛis xpᷣi nec melius dicet᷑ ꝓpter bonũ ſacer dotem ſicut nec deteriꝰ ꝓpter malum ſacerdotem.qꝛ nõ immerito cõſiciẽtes ſed ĩ virtute ꝑficitur creatoꝛis.verſus Vim ſacramenti nõ mutat vita miſtri Sicut deterius nõſit ꝑ deterioꝛem:ſic nõfit melius ꝑ pᷣſ biterũ melioꝛem. Seo circa hoc occurꝛunt duo dubia. Pꝛimũ an quelibet miſſa eque efficax ſit ad ſalutem viuoꝝ et moꝛtuoꝝ. et lo⸗ quoꝛ de his viuis et defunctis quica⸗ paces ſunt effectus miſſe. Secundum dubiũ In miſſa pꝛo defunctis celebꝛa ta plus eis pꝛoſit pꝛo quibꝰ celebꝛatur qᷓ; pꝛo alijs pꝛo quibꝰ non. Ad pꝛumũ reſpondet᷑ ꝙ miſſa quo ad ſacriſicium qð ibi offertur ſcʒ quo ad coꝛpꝰ ⁊ ſan⸗ guinem xpᷣi eque efficax eſt ad ſalutem viuoꝝ et moꝛtuoꝝ eo ; in omni miſſa agit᷑ cõmemoꝛatio tam viuoꝝ q; moꝛ⸗ tuoꝝ.ſed q̃ᷓntũ ad ſacriſicantẽ et qᷓntũ ad orones annexas miſſe tũc vna miſ ſa ꝓdeſt plus vni qᷓ; alteri. In miſſa ei que eſt ꝓ defunctis vbi introitꝰ ⁊ to⸗ tum officium ↄcernit defunctos deu- tio ſacerdotis ⁊ orones ſpẽales ibi fa⸗ cte plus pꝛodeſſe videntur moꝛtuis ᷓ viuis eo ꝙ non fiunt pꝛo viuis ſeo ta⸗/ tummõ pꝛo moꝛtuis. lo ſecundũ dubi um reſpdnoet hieronimus ꝑ ſimile di/ cens. ſicereus accenſus offeraturĩ do mum aliquã ob reuerentiã alicuiꝰ dñni ibi reſidẽtis q;uis iſte ceresu ſingl- ad reuerẽtiã iſtiꝰ dñi offerat᷑ oẽs tñqͥ ſunt e ij. Aber / inilla domo ꝑticipant de illo luminẽ.· Codem mõ ſi celebꝛat᷑ miſſa ꝓ vno de functo oĩbus eque ꝓdeſt lumen illud. qð in tenebꝛis oſtendit᷑.ſcʒ lucioũ coꝛ⸗ pus xpᷣi ipis defunctis/qui dum viue. rent in fide ꝑmanſerũt. Ueꝝtñ or̃oes ſpẽales et deuotiões.et elemoſine ⁊ ce tera talia pꝛo vno facta plus pꝛoſunt vni qᷓ; alteri. aplin. vij. Quare miſſa ſg eſt libenter audienda multipuci de ca. Pꝛima ca/ deuote audiẽtes vna cũ ſacerdote ſa⸗ crificium miſſe deo pr̃i ofterunt oĩpo⸗ tenti. Uñ et ſacerdos oꝛat in canone in ꝑſona ecciĩe et circũſtantiũ Gicut in pꝛinns tibi offerimus Et iteꝝ. Er oim circumſtantiũ quitibi offerunt hoc ſa⸗ criſcium laudis Gcda ca/qꝛ ſacriſiciũ eucariſtie pꝛo circũſtantibꝰ et miſſam audientib? ſpẽaliter offertur. AUnde Innocen.tertiꝰ ſuꝑ illum locum cano nis vbi ſit memoꝛia viuoꝛum ſic dicit. Hic euidenter apparet qᷓ; ſanctũſit et ſalubꝛe miſſaꝝ intereſſe ſolennijs cum ſacriſicium miſſe ſpẽaliter pꝛo circum ſtantibus offeratur Lertia cauſa qe in miſſa ꝓipis circumſtantibꝰ et miſſam audientibus ſpẽaliter virigit᷑ a ſacer⸗ dote or̃o ad deũ/et ipᷣoꝝ ſpecialis fit cõmemoꝛatio cum ſacerdos dicit YPe mento dñe famuloꝝ famularũq; tuaꝝ et omniũ circũſtantiũ/quoꝝ tibi fides cognita eſt et nota deuotio. Ruarta cauſa qꝛ miſſam audiens deuote/non exiſtens ſcienter in pctõ moꝛtali coꝛ⸗ pus xpᷣi ſpujaliter manducat. Vñ bea tus qug.icit. At quid paras dentẽ Allſa eſt libenter audienda/ q;ꝛ circumſtantes et miſſam Fꝛũmus Eet ventrẽ crede et mãducaſti. Bé oſe diſ. ij. Ut quid. Quinta cã qꝛ decedẽs in iſto die cõmunicatus eſt cenſendus q coꝛpus xpᷣi quod ſaceroos in altari ſumpſit ſacramentaliter. ipᷣe creditur ſumpſiſſe ſ pũᷣaliter. Gexta cã qꝛ qͥ de uote miſſam audiũt accipiũt influxum diuine gre ex pᷣſentia vtriuſq; ſcʒ tam coꝛꝑis qᷓ; ſanguinis xpᷣi. Et qnq; maio rem influxum gr̃e qᷓ; ſacerdos qui rea liter et in veritate coꝛpus xpᷣi mandu⸗ cat Oeptima cã/qꝛ ex hoc quis de⸗ uote miſſam audit peccata venialia ſi⸗ biremittunt. VUnde generaliter ↄfeſſ frequens pectoꝛis tonſio/miſſe audi⸗ tio. oronis dñice deuota pꝛolatio.ele⸗ moſina. aque benedicte aſperſio. Hee ſex remouẽt a nobis peccata venialia Hctaua cã/qꝛ nullum ſacriſcium ita pꝛodeſt ad augmentũ gr̃e et ad dimi⸗ nutioem pene/et ad relaxatiõem cul⸗ pe ſicut ſacrificium miſſe qð ſacerdos in ꝑſona circumſtantiũ et tocius eccĩe ſacrincat. Nona cauſa/q; pie credit᷑ ꝙ quidquid homo ad neceſſitatem co mederit vel biberit ꝙ hoc plus ſibi ad ſanitatẽ et ad ſalutem ꝓficit in illa die qua miſſam audit qᷓ;i miſſam nõ audi⸗ ret. Decima cauſa quia deuota et fre⸗ quens miſſe auditio.valet ad mitigati onem pene.parentũ et amicoꝝ.et eoꝝ pꝛo quibus oꝛare tenetur ſi ſunt ĩ pur⸗ gatoꝛio. Laplin. viij Qualiter miſſa ſit audiẽda et quid audieniti ſit neceſſarim Aldientibꝰ miſſam quattuoꝛ mum eſt ſides ſic ꝙ audiens ſunt pᷣcipue neceſſaria. ſDꝛi 5 —,— rrrrrT —— — — 5— ͤRꝰ . d — — — — Tractatus panis ẽt vini veꝝ coꝛpus et ver? ſan⸗ guis xpᷣi cõtinetur. Et ꝙ fides ad hoc ſit neceſſaria patet qꝛ iſta que ibi fiunt oĩno humana ratiõeʒ trãſcẽdũt ⁊ nihil experimento ſenſibus ingerũt. Elñ le⸗ gitur de quodã qui hoc ſacramẽtũ nõ credidit.et occulte hoc in coꝛde ſuote nuit Contigit ꝙ vna dien duo viri re ligioſi. ad hoſpicium ſuũ ꝑuenerunt.et ibi hoſpit ati fuerũt Mane facto hij re ligioſi ado eccleſiam adierũt ad legen⸗ dum miſſam ſicut et legerũt puer qui⸗ dam hoſpitis filius.cum iſtis ad ecciaʒ cucurꝛit.qui in miſſa vidit ſacerdotem hoꝛa eleuatiõis pueꝝ eleuare ⁊ poſtea diuidere.et crudũ in cõmuniõe come⸗ dere: Puer valde timens. domum cu curꝛit et ſe abſcondit poſtea ſuꝑueniẽ⸗ tibus iſtis religioſis puer queritur et minime inuenitur. Landẽ diligenti fa cta inquiſitiõe puerũ inueniunt et que runt cauſam ſui latibuli. Qui puer re⸗ ſpondit timeo illos viros qui puerũĩ altari ↄmederunt.ne foꝛte me etiã ↄme dant. Quo audito pater pueri erꝛoꝛẽ quẽ de hoc ſacramento habuerat con feſſus fuit.et tandem firmiter credidit deo referens graciaꝝactiões.qꝛ reco⸗ gnouit hoc miraculũ ꝓpter ſui incre⸗ vulitatem foꝛe factum. Simili huic le gitur in legẽoa ſancti gregoꝛij de qua ↄam matrona. que fioẽ dubiã habuit de ſacramẽto coꝛꝑis xpᷣi quare pꝛo fi⸗ dei confirmatiõe ad petitiones beati gregoꝛij panis in altari ſub foꝛma cru de carnis apparuit. VUnde de eo cãtat eccĩa Vere felicem pᷣſulem. vere fidei doctoꝛem quo petẽte panis xpᷣi fꝛmã accepit digiti. Becũdũ qð debet eſſe in audientibꝰ miſſam debet eſſe deuo⸗ tio qꝛ hoĩes deuote aſtantes ſpũaliter ↄmunicant. Iñ cum quadã die ſacer⸗ Quartus . dos miſſam celebꝛartt/ et Iuẽ ã dfis aſtaret ipᷣe ſacerdos in cõmunione tm̃ duas ꝑtes hoſtie inuenit. et terciã ami ſit.pꝛo qua inquiſitiõe facta et nõ inuẽ ta.alias duas ꝑtes ſumpſit.et poſt miſ⸗ ſam ante alt are ſe pꝛoſtrauit et amariſ ſime fleuit. Tunc illa deuota domina/ ad eũ acceſſit.querẽs ab eo cur fleret et cõturbatus eſſet.qui reſpondit ei dicere non poſſet.domina vero dixit. domine mi / ne triſtemini. terciã partẽ hoſtie quã amiſiſtis/angelus domini mihi attulit.et me cũ ea cõmunicauit⸗ NHec em̃ duo ſcʒ fidemet deuotiõem ſi audiens miſſam in ſe habuerit / fructũ et vtilitatem huiꝰ ſacramenti ꝑcipit ⁊ ſepius abundantius qᷓ; conficiẽs. Ex quibus dictis patet ꝙ ſi deuotio dẽt eſſe in audiente miſſam.qᷓntomagis dʒ eſſe in celebꝛante et cõficiente Cerciũ qð debet eſſe in audientibꝰ miſſam eſt diſcretio in adoꝛando.diligẽter em au diens miſſam acta ſacerdotis ↄſideret et videat ne pꝛius adoꝛet hoſtiam qᷓ; fuerit conſecrata/ſeu foꝛma conſecra⸗ tiõis ꝗ ſacerdote pꝛolata.ne oppoſitũ faciendo ydolatriam cõmittat · Et con ſideratiõem ſumere põt ex hoc.cum vi derit ſacerdotẽ hoſtiã in manu tenen tem et adoꝛantẽ ꝑ genuflectionẽ. Pe⸗ bet igit᷑ ſacerdos eſſe cautus in tenen dohoſtiam in manu ne nimium eleuet eam ante conſecratiõem.ſicut quidam indiſcreti ſacerdotes facere ↄſueuert in hoc ſunplicibus laicis occaſionẽ dã tes ydolatrandiqð grande eſt pecca⸗ tum Me ergo hoc contingat poſſet ſa⸗ cerdoti quo ad hoc bona dari infoꝛma tio et cautela videlicet qũcunq; ſacer⸗ dos dicẽdo hanc ꝑtẽ canonis qͥ pꝛidie qᷓ; pateretur accepit panem. Recipit hoſtiã ad manus non eleuet eã in altũ. e. iij. . 2 ſn ſeaed Aber ſiniſtre manus partim/ et ꝑtim ſupꝛa coꝛꝑale Et eleuado oculos ĩ celum ꝓ graꝝact iõ tangat pectus dextera ma nu ipᷣm tundendo.et facta cruce ſuper hoſtiã antequã ꝓferat verba ↄſecrati onis.recolligat ſe de debita materia ꝓ ſacriſicio miſſeſibi obiecta Et ꝙ ipe debitus ſit miſter iuxta ritũ eccie oꝛdi⸗ natus. volens ſeu intendens facere io qð xpc in vltima cena fecit eñ diſcipu lis ſuis. in memoꝛiã paſſiõis et moꝛtis ſue inſtituit eſſe faciendũ ꝓ vba ad hoc apta · Dua meditatiõe pꝛemiſſa ſacer⸗ dos ꝓferat foꝛmã verboꝝ traditam a xpᷣo.icʒ hoc eſt em coꝛpus meũ.Ettũc hoſtiam conſecratã capiat ad digitos pꝛioꝛes vtriuſq; manus decẽter et ſoli cite et tũc eleuet eam nõ nimis veloci⸗ ter nec nimis tarde.ſed medio modo⸗ reuerẽter eleuando vltra caput ſuum qnto melius pᷣt.vt ꝓpls circũſtans vi⸗ dere poſſit coꝛpus xpᷣi. et ecõtra reue⸗ renter ſuꝑ coꝛꝑale ad ſiniſtrã partẽ ca licis deponẽdo.vel ad partẽ anterio: rem calicis pꝛout ſacerdos habet in cõſue ſudine q;uis pꝛimũ ſit cautius.⁊ ita ſe habẽdo nõ ſimplicibꝰ de facilipo terit dare occaſiõem ydolatrandi.ſuo mõ faciat de calice Tideat tñ ꝙ in ele uUando nõ nimiũ inclinet calicẽ ad ſe vel a ſe.ne ſibi cõtingat periculũ effu⸗ ſionis ſanguinis xpᷣi ſicut heu ſepiꝰ cõ DPꝛimus riet mulieres in faciẽ pꝛoſpiciũt ſacer⸗ dotis ⁊ ad latera altaris apinquan⸗ tes.ſtant cõtra faciẽ ſacerootis multũ deteſtabile eſt et diuine iuſticie cõtra⸗ rium Cales ſiquidẽ aduertere debent illud qð ſcribit᷑.ijRegũ vj. Dum da⸗ uid voluit educere arcam dñi in ciui⸗ tatem impoſuerũt eã ſuꝑ plauſtrũ no⸗ uum. et qꝛ boues calcitrabant et decli nauerũt eam/expendit oſan manum indignatiõe dvns contra eũ ſuꝑ temeri tate ſua/ꝑcuſſit eum.et moꝛtuus eſt ibi ad arcam dñi ꝙ eamteneret. iratuſqqʒ qui nihil aliud fecit niſi ꝙ ꝓpꝛiam vxo rem in nocte pᷣcedenti cognouit. Gilr aduertere debẽt illud qð legit᷑j. Reg.⸗ vi. Percuſſit aut de viris bethſami⸗ tis eo ꝙ vidiſſent arcam vni quinq; mi lia plebis et ſeptuaginta viros. Piigi tur bethſamite ꝑcuſſi ſunt/eo ꝙ teme⸗ rarie denudauerũt arcam dni et eã vi derunt.que fuit figura coꝛꝑis xpᷣi q;to magis temerarie ao loca cõſecratiois accedẽtes ſunt puniendi. Capitulum.ix.Quare officium miſſe verſus oꝛientem offeratur Vbitant nonnulli. qua / vel . 7 quibus de cauſis/ſacrificiũ miſſe domino verſus oꝛien⸗ tem offeratur. cum tñ vbiq; ſit eſſencia — e O— tingit bnerie indiſcretis. Nuarto liter.pᷣſencialiter et potẽtialiter. Ged debet eſſe in audientibꝰ miſſam reuerẽ pahuius viuerſe cauſe aſſignantur Ana tia cũ timoꝛe. Unde decretũ ſtatuit p gquia dominus crucifixus ad occiden⸗ nulli laycoꝝ licet in eo loco conſiſtere tem reſpiciebat. Vt igitur nos oꝛãtes ꝓpinquare ad altare. vt ſic ſacervdos entẽ offerimꝰ vt inq̃t Joh.damaſcenꝰ ſine impedimẽto et diſtractiõe celebꝛa 2 Scva cauſa eſt pter ſignificatiõem. tiõis officium valeat liberius expedi q ficut illuminatio medij coꝛpalis in⸗ 1e Ande qo nüc muntter ſt ſez / vi ¶ cipit ab oꝛiente ſic noſtre mẽtis ilumi —— vel tere Tractatus natio fit axpo deo.quieſt verũ oꝛiens De quo legit hunc mundũ venientẽ . Tercia cauſa qꝛ iſta pars eſt nobilioꝛ ꝑs müdi et oꝛ⸗ 7„ 9 bis. vt igitur animũ nr̃m ad pocioꝛa cõuertamus et ſemꝑ nobilioꝛa et poci irco ad iſtã partẽ adoꝛamus. QMuarta cauſa q; ibi appa⸗ oꝛa offeramus · J0 rẽt oꝑa eius melioꝛa. ibi nãq; ꝑadiſum volupt atis noſtrã patriã ð qua expul ſi ſumus collocauit. tem igiẽ adoꝛamus. vt ſea olem iuſtitie nos adoꝛare iutelligamꝰ. Bextaicau⸗ ſa vt memoꝛiã gloꝛiam nre reſurꝛecti⸗ onis que erit pᷣclaritate ſolis ſplendi⸗ dioꝛ reuocemus. Geptima cã vt dum ad iſtam partẽ aſcendiſſe et ad iudicin ventuꝝ ab illa ꝑte quaſi expectantes moõſtremꝰ. Gi vo in eccleſijs aliquibꝰ altaria ao occidentẽ cõſtructa inueni unk vt in eccia romana ſic foꝛe narꝛa tur.hoc fit ad deſignandu moꝛte rſi ta quex gccalim intclligi . xpᷣc in a riintelligit᷑ ↄmoꝛari Gi vero ad alias ꝑtes mudi hoc fit ad extirpanoũ mo⸗ res gentilitatis. Mã et ip̃i gentiles vt dicit Ariſto. viij phiſicon ad oꝛientem eos ſuos adoꝛãt. Me ergo videamur gentilit atẽ ſequi tũc etiã ad alias ꝑtes adoꝛamus et ſacrificamus. adoꝛare debeat miſſam cele bratuurnrs. cerdos volẽs hoſtiã miſſe pꝛo populo offerꝛe aiaduer —.— — Fcce oꝛiens nomen ed. et lux vera illuminãs omne hoiem in c. Quinta cauſa qꝛ ſol in oꝛiẽte oꝛi. ꝑ quem ſol iuſticie ſcʒ xpc qui eſt verus ſol expꝛimit. Ao oꝛiẽ celebꝛare/a oroes deuotag debet. qualiter oroes deo offere Quartus debeat et ipᷣm adoꝛare Eſdigit᷑ ſciẽdũ. deus eſt adoꝛandus ex puro coꝛde.· ↄſcĩa bona.et fide nõ ficta. Contra pꝛi mũ peccant bij qui deo in ꝓſperis ſa⸗ crificãt. in aduerſis vero deũ blaſphe — man :et maledicũtde quibꝰ ꝓpheta p dixit. Lonfitebunt tibi cñ bñnfeceris eis. Si vero nõ fuerint ſaturati mur⸗ murabũt. Pz. viij. Contra ſcom pec cant hij qui deũ grauiſſune offendunt et poſtea temere ſ⸗ acriſicãt De quibus Wůʒipſalmo xlix. Peccatoꝛi aũt dixit deus.quare tu enarꝛas iuſticias meas. et aſſumis teſtamentũ meñ ꝑ os tuum Aluo vtiq; teſtamentum de,quo dñs ait Auc xxij. Hic eñ calix ſanguĩs mei * noui teſtamẽti. Lontra terciũ peccat hij qui recte dicũt et pꝛaue viuũt. qui bus oñs impꝛoperat ꝑ ꝓphetam dicẽs Hic populus labijs me honoꝛat.coꝛ aut eoꝝ longe eſt a me. Qua ꝓpter a ſa cerdote ſacrificiũ eſt offerendum coꝛ⸗ de puro ꝑ deuotiõem fide recta ꝑ con feſſionẽ. ↄſcia pura ꝑ opeꝝ exhibitiõez vel veneratiõem Qualiter aut or oes a ſacerdote ꝓnũciari debeãt⸗ infra pa tebit circa inicin canonis et finẽ expo⸗ ſitiõis miſſe aplin. xj. Quot mois miſſa ha / gat ⁊ de cãtu quo miſſa ſolẽnizaẽ VLienoũ q; officium miſſe du BRQpliciter ꝑagif Anomo ſum⸗ pliciter Alio mõ ſolenniter Simplici⸗ ter dico ꝙ tũc ꝑagitur qñſine cqtu et ſine miſtris ſcʒ dyacono et ſubdyaco⸗ no celebꝛat᷑ t ꝑ oppoſitũ ſolẽniter qau ci modulatioe cantus et cu hmoi mini ſtris et ceteris que ſunt de ſolennitate pagit᷑. Qualiter ergo illoꝝ vtroq; mo c. U: Liber Fratres mei immolantes hoſtiã lau⸗ dis. iungamus verbis ſenſum. ſenſui af fectum.affectui exultatiõem exultatio ni maturitatẽ.maturitati humiliatõeʒ humilitati libertatem. Bed de cantu quo miſſa ſolenniʒatur eſt aouertendũ ꝓ vſus cantandi a veteri teſtamento ſumpſit in cium. vt legit᷑. . Paralip.et 92 in li Eſche Bane dauid ꝓphetaꝝ exi⸗ mius cultum dei volens ampliare can toꝛes inſtituit/qui coꝛam arca federis muſicis inſtrumentis et modulatis vo cibus decantarẽt. inter quos tres fue⸗ runt pcipui. ſcʒ eman aʒzack ethan Tiñ ſic legit in li. Poralip. Iſti ſunt quos dauid ↄſtituit ſuꝑ cantoꝛes domus dei ſtantes iuxta oꝛdinẽ ſuum ĩ miniſterio de filijs iaphet et eman cantoꝛ ſiliꝰ io⸗ hel. et a dextris illius aʒaph filius ba⸗ lachie. Ao ſiniſtram aũt eius ethan fi lius leyoſi et fecit ſtare contra altare cantoꝛes.et in ſono eoꝝ dulces modu⸗ los fecit. Et de cantu dicit pſalmiſta. Cantate ono canticũ nouũ ꝛc. Gcom aut hugonem de ſancto victoꝛe/tres ſunt ſpecies ſonoꝝ que mudulationes fociunt Fit em ſonꝰ/pulſu. flatu. et vo ce. Pulſu/vt in pſalterio et lutinis. Voce vt in cantu. Flatu vt in tubis ⁊ oꝛganis Hec genera muſicoꝝ antiqui tus populus exercebat in laudem dei et ſic officium miſſe ſcom Richardum epm/eõſiſtit in pſalmis/cantu ⁊ lectio nibus. A pꝛimũ gen⸗ muſicoꝝ quod ſit pulſu/ ſpectant pſalmodie. Juxta illuo pſalmi. Laudte in pſalterio et ei thara Ps. cxlviij. Plallin em grece ðꝛ canere latine. Ao ſcom genus muſi Pꝛimus Cantus vero reflectitur ſiuẽ refertur ad gen? muſicoꝛũ qð fit flatu.Celebꝛa tur itaq; cantus vt om̃es ſatagant re⸗ ferꝛe gracias et laudem deo.et non ſo lum manibus immo oꝛe lingua et alijs membꝛis debent opera agere quibus valeant placere deo. Et etiam /vt ani⸗ mus audientiũ ad deuotiõem valeat excitari MPoteſt etiã conſonãtia ſono rum aſſignari cõcoꝛdia moꝛum.ſic ꝙ pulſum cythare manuũ operatio in⸗ telligatur. ꝑ flatum oꝛganimentis de⸗ uotio.ꝑ cantum vero ſermonis exhoꝛ tatio deſignetur. Vnde berñ. Quid pꝛodeſt dulcedo vocis ſine dulcedine mentis.frangis vocem.frangas ⁊ vo luntatem. ſeruas cõſonantia vocum. ſerua concoꝛdiã moꝝ. vt ſis per exem⸗ plum ↄcoꝛs pꝛoximo.ꝑ voluntatẽ do per obedientiã magiſtro. Et augꝰ.in li. ↄfeſ.ſic dicit. Conſuetudinẽ canta⸗ di pꝛobat eccia. vt ꝑ oblectamenta au rium / infirmioꝛ animus ad affectũ pie tatis conſurgat. Mon em modulatio⸗ nes et neumata / in eccia debent canta ri as complacentiã hoĩm.qꝛſcom bea rio dum vox blanda queri. congru⸗ vita negligitur Et cantoꝛ peñ vocibꝰ tum Bꝛego. Plermnq; in ſacro miſte⸗ ſtimulat cum populũ vocibus delectat ui alludit Miero.qui ſic inquit Audi ant adoleſcentuli. audiant hij quibus eſt in eccia officium dñi cõmiſſum. deo nõtantũ voce pſallendũ.ſed et coꝛde eſſe cantandũ m magis deuotione qᷓ; vocis iubilatiõe cantandũ eſt. quia non clamoꝛ/ſed amoꝛ ſonat in aure di Keterũ nõ pꝛopter carnales ſeo pꝛo⸗ coꝛñ q fit ꝑ voces/ꝑtinent lectiones pter ſpnales delectatiões vſus cantã vt apoſtolus vocanit lectiõem per vo diineccĩa inſtitutus eſt. vt qui verbig cen dices Ignoꝛantes ieſum 7 voces no compungunf ſalein iſ̃ nan tate mo⸗ Aphetarum que . ſabbatum leguntur: dulatiõis moueqnt᷑. bec Pieroꝰ. ie⸗ Tractatus apitulũ. xij e diuerſitate officij ambꝛoſiani ⁊ gregoꝛiani Mpꝛimitiua eccĩa diuerſa diuerſi qᷣſq; pꝛo ſuo velle cantabat. dnmodo id qð cantabat ad laudẽ dei ꝑtinebat: Offi cia tñ ab omnibꝰ obſeruabant᷑ que ab apoſtolis ⁊ axpo inſtituta erant vioe licet dnica oro.et ſimbolum.et verba cõſecrationis Succedentibꝰ verotẽ poꝛibus qꝛ eccĩa dei hereſibus ſciſſa erat/theodoſius imꝑatoꝛ / hereticoꝛũ extirpatoꝛ/rogauit damaſum papam vt ꝑ aliquẽ virum pꝛudẽtem et catho licũ eccleſiaſticũ faceret oꝛdinari offi- cium. Inde idem papa pᷣcepit hiero. pᷣſ bit ero pꝛo tũe in bethleem cũ pau⸗ la ⁊ euſtochio virginibus moꝛanti q̃ti nus officium eccĩe oꝛdinaret Ipᷣe em nouerat linguã.grecam.hebꝛaicam et latinã. et caldaycam.qui mandato erꝰ obtemperans/oꝛdinauit qᷓntum ĩi vna quaq; dñica vel feria de pſalmis legi deberet.Euangelia quoq; ⁊ epiſtolas pter cantũ ex magna parte oꝛdinauit MQuo ope completo / idem hieroꝰ. ro⸗ mam miſit.et a damaſo papa canoniſa tum eſt. ⁊ pᷣceptum eſt ab omnibꝰ ecele ſijs obſeruari. Apꝛopꝛiatũq; eſt illud damaſo pape/ ꝓpter auctoꝛitatem quã interpoſuit. Officium vero miſſe tam ambꝛoſius qᷓ; gregoꝛius cantu oꝛdina uerũt. q;uis diuerſimode. De qua di⸗ uerſitate legit᷑ in vita eugenij . ꝙ cum officium ambꝛoſianũ magis ab eccia frequent aret᷑ qᷓ gregoꝛianũ / adꝛian⸗ papa celebꝛauit conciliũ. et ſtatuit q; officium gregoꝛianũ deberet vniuer⸗ ſaliter obſeruari ad qð karolus impe⸗ ratoꝛ om̃s clericos minis et ſupplicijs per diuerſas pꝛouincias cogebat Be⸗ atus vero eugenius ao hoc cõcilium foꝛes eccie clauderent᷑.et omnes tota edocti diuinitus ſtatuerũt ꝙ officium na eccĩa no ſit canoniʒatũ et aPpbatũ. diſ.j. ca.nocte. de miſſis populari⸗ bus et cõuentualibꝰ in quibus ſit con⸗ beatũ lug. Dopul a publicis miſſis que hoꝛa tertia dicunt᷑ nõ retrabatur. Neo tirpapa diluculo ſiue in pꝛim ꝑte diei ad celebꝛandum miſſam intrauit. cuius auctoꝛitate adhuc hodie miſſa pst celebꝛari. vt dꝛ: de ↄſecra.diſ.j. co. Hocte. Celebꝛat᷑ aũt miſſa popularis Quartus veniens / poſt ið̃m ꝑ triouum induxit papam. vt omes pᷣlatos qui hmõi eon cilio interfuerãt et iam receſſerant re⸗ uocaret.quo facto.et concilio congre gato/ oĩm patrũ concoꝛs fuit ſentẽtia. qp ambo miſſalia. ſcʒ gregoꝛij ⁊ ambꝛo ſij ſuꝑ altare ſancti petri ponerentur. ſignaculis epoꝝ munita et clauſa et ꝙ; nocte inſiſterent.vt dñs indicaret per aliqſignũ. ꝙ eoꝛũ officiũ ab eccleſia magis vellet obſeruari Et hoc per oĩa factum eſt. Mane aũt intrantes ecciĩaʒ inuenerũt ambo miſſalia aperta.et mii ſale gregoꝛianũ penitus diſſolutũ huc illucq; diſperſum. Imbꝛoſianũ ſolum modo apertũ in eo loco vbi poſitum erat inuenerũt. Quoſigno ſufncienter ambꝛoſianũ tm̃ in ſua eccleſia ſeruaret gregoꝛianũ vero ꝑ totum mundũ.de⸗ beret obſeruari etita aohuc hodie ſer uatur. Ceterum in eccĩa nihil eſt can?⸗ dum vel legendũ / q a ſancta roma⸗ Vapitulũ riij De hoꝛa celebꝛa ciõis miſſarunm. HMelefferꝰ papa inſtituit ꝓ ante hoꝛam terciã miſſe non celebꝛarent vt habet ↄſe. curſus populi intelligẽdũ eſt. qꝛ ſcõm Aiber ſeu publica aut hoꝛatertia ſexta vłno na In hoꝛa tertia.qꝛ hoꝛa tertia ſpns ſanctus ſuꝑ aplos in linguis igneis de ſcendit ⁊ eadem hoꝛa vpᷣe crucem poꝛ . tauit.et liguis iudðoꝝ eſt cruciſixus cla mantiũ/crucifige cruciſige emn. In ſe xta hoꝛa xpᷣc vere eſt crucifixus mani bus gentilium. In nona qꝛ in illa hoꝛa in cruee pendens emiſit ſpũm Celebꝛa tur aũt hec miſſa popularis in diebus dnicis et feſtiuis hoꝛa tertia.ĩ ꝓteſtis hoꝛa ſexta.in quaprageſuma vero ho⸗ ra nona Pe hac materia etiam aliqua liter dictũ eſt in tractatu ſecundo apitulũ.xiiij. Pe pꝛima in tutione miſſe et a quibus miſſa ſcom hmõi ritũ eſt oꝛ dinata . NMter cetera eccie ſacramẽta / illuo cõ ſtat eſſe pcipuum qð in miſſe officio ſu pꝛa mẽſam ſacratiſſimi altaris celebꝛa tur repᷣſentãs illud eccĩe officium ⁊ cõ uiuium. in quo filio reuertẽte pater oc cidit vitulu ſaginatum. id eſt panẽ vi⸗ te ⁊ vinũ qo ſapientia miſcuit ꝓponẽg NLoc aũt officin miſſe xpc inſtituit. cũñ nouum cõdidit teſtamentũ diſponẽs heredibus ſuis regnũ ſicutdiſpoſuit ei pater vt epant et bibant ſupꝛa mẽſam eius in regno ſuo.Et cenantibꝰ illis ac cepit panem bñdixit ac fregit dicens·. Accipite et comedite. hoc eſt coꝛpus meñ q pꝛo vobis tradet᷑. Gimiliter et ealicein poſtq; cenauit dicẽs · Hic ẽ calix ſanguinis mei q pꝛo vobis effun detur. Math. xx vj. et Auce.xxij. Mis ver bis panẽ et vinñ in coꝛpus ſuum vꝰ ſanguinẽ tranſſubſtanciado miſſam in ſtituit. Mac igitur inſtitutione apli in foꝛmati ceperũt hoc ſacroſanctũ fne⸗. PHꝛimus expᷣſſit dominus dicẽs. NQoc facite in meã cõmemoꝛatiõem foꝛmã ſeruantes in verbis materiã ſeruantes in rebꝰ paout 1pla.-ad coꝛinth.vil teſtat di⸗ Ego em̃ accepi a domino qð et tradi⸗/ di vobis Apoſtoli aut hãc miſſam ad⸗ auxerũt dicentes nõ ſolum hec verba circa cõſecratiõem.ſed et dominicam oꝛatiõem ſcʒ pater noſter. VUnde ſan⸗ ctus petrus pꝛimo ſic in antiochia le⸗ gitur miſſam celebꝛaſſe. et beatus ia⸗ cobus frater vñi ſimili modo in ponti ficalibꝰ hieroſolimis pꝛimo dꝛ miſſam celebꝛaſſe.marcus in alexandꝛia.iaco⸗ bus em̃ frater domini qui pꝛimũ poſſe dit hieroſolimitana eccleſiam.et baſili us ceſarienſis epᷣus cuiꝰ ſanctitas tũc toto oꝛbe claruit addider̃t in ſcriptu⸗ ris bunc modũ celebꝛandi miſſam. vt habet᷑ de ↄſe. dil. j.ca. Jacobus. Cete ra diuerſis tempoꝛibꝰ a ſanctis ꝓatri⸗ bus et doctoꝛibꝰ et ſummis pontifici⸗ bus/ſcz celeſtino. gregoꝛio· ambꝛoſio⸗ theleffero.ſixto:et multis alijs legunt adiecta. pꝛout xpᷣiane religionis cultu creſcente viſa ſunt decẽtius expedire CLapitulũ xv. De pꝛouida oꝛdi⸗ natiõe miſſe et in qbꝰ ↄſiſtit. fficium miſſe tam puida oꝛ⸗ dinatibe legit᷑ diſpoſitum qꝙ; dOdie que circa xpᷣm et ꝑ xpᷣm geſſta ſunt. ab incarnatiõe vſq; dũ ce⸗ ſos aſcendit/maxima ex ꝑte cõtineat. et ipᷣa tam in verbis qᷓ; in ſignis aomi rabili ſpecie repᷣſentat. vt infra lucide axpparebit ipm aũt officiũ miſſe ĩ quat⸗ twuoꝛ cõſiſtit videlicet in ꝑſonis · in oꝑi bus . in ver bis.et in rebꝰ. MPerſonaꝝ tres ſunt oꝛdines ſcʒ ꝑfone celebꝛãtes —— —,.— —r ꝑ r=- — icn ſo. nt elhr ℳ ñ n mi we t; i 1 Tractatus miniſtrates et circũſtantes. ſderſona rum miſtrantiũ tres ſunt oꝛdines.ſcʒ/ accoliti.dyaconi.et ſuboyac om. Ac⸗ coliti grece latine ceroferarij dicunt. ad depoꝛtandũ cereos /qñ euangeliũ eſt legendum.vel ſacrificium oſſeren⸗ dum. Luc em accendunt᷑ luminaria et depoꝛtant᷑ ab eis / non ad effugandas geris tenebꝛas. cũ ſol eo temꝑe rutilat ſed ad ſignũ leticie demonſtrandu. vt ſub typo luminis coꝛꝑalis illa lux oſtẽ dat᷑ Ve qua Johᷣj.dꝛ. Erat lux vera que illumiat omnẽ hoĩem venientẽ in hunc mom. Fd accolitũ etiam ꝑtinet — pꝛeꝑatio luminariũ in ſacrario. Ipᷣe eĩ cereũ poꝛtat ipe vrceolum cũ vino et aqua ſubmĩſtrat pꝛo eucariſtia. Gub⸗ dyaconus pꝛeparat.et ad ipᷣm ꝑtinet calicem et patenã ad altare xpᷣi defer⸗ re.et leuitis tradere. et mĩiſtrare aquã et manutergiũ pᷣſ biteris ante altare. S dyaconũ vero ꝑtinet aſſiſtere ſa⸗ cerpotibꝰ.et mĩſtrare in oĩbus qᷓ agun tur in ſacramẽtis xpᷣi ſcʒ in baptiſmo ⁊ ſirmatiõe et eucariſtie mẽſam.i.altare veſtire et pdicare euangeliũ et epiſto- lam. Dpen vero tres ſunt ſpẽs.videli cet actus.geſtus. et motus. Verboꝛũ etiã tres ſunt diuerſitates.ſcʒ orones. modulatiões.ct lectiões. Rerũ ſimili⸗ ter ſunt tres ꝑtes ſcʒ oꝛnamenta.inſtru mẽta et clenodia. que oĩa diuinis ple⸗ na ſunt miſterijs vt infra patebit · Capitulũ .·x vj. De retoꝛſiõe lega lis lacrificij ad ſacificiũ miſſe ſum ĩ duas ꝑtes Velo inter⸗ poſito vna ꝑs fuit extra ve⸗ lum. et iſta vocabat᷑ pꝛioꝛ edes.alia in terioꝛ et vocabat᷑ ſanctaſanctoꝝ Hãc VBmplum olim dñi erat diui⸗ Auartus tem ſcdaʒ templi interioꝛẽ ſe ſanctã ſctõꝝ ſolus pontifex intrabat ſemel in anno. hñs noĩa prm in rõnali ſcripta⸗ ferens ſanguinẽ et carbones ignitos cũ thime amate in thuribulo ponẽs ad urebat. donec fumus eũ obumbꝛaret. Deinde ad ꝓpiciatoꝛiũ et arã ſangui⸗ nem aſpgebat. hec oĩa ſigna fuerũt ſed receſſert poſtq; verit as et ſignata að uenerũt. Et qͥd hec ſignificãt circa ca⸗ nonẽ oſtendet pcipue tñtria ſacrificia eccĩe ꝑ ꝓpiciatoꝛiũ.thuribulũ ⁊ altare ſignata ſunt ſcʒ ſacrificiũ penitẽtie.ſa⸗ criſiciũ iuſticie et ſacrificin laudis. De pꝛĩo dicit ꝓpha NCẽ.l. S acrificiũ deo ſpũs ↄtribulatus coꝛ cotritumꝛc. De ſcdo idẽ ꝓpha dicit Luc acceptabis ſa criſiciũ iuſticie ꝛc. De tercio ioẽ ꝓphᷣa. Libi ſacrificabo hoſtiã laudis Buꝑal tare caro mactat᷑̃ · intra thuribulum thus avoletur. Et ad ꝓpiciat oꝛiũ ſan guinis infert᷑ Caro mactatur ĩ ↄtritio . ne.thus adolet᷑ ex deuotione.ſanguis infertur ꝓ redemptiõe ſuꝑ altare coꝛ⸗ poꝛis intra thuribulũ coꝛdis ad ꝓpici⸗ atoꝛiũ dei pr̃is. In ſacriſicijs panis et vinũ ⁊ aqua ſpualiter offerunt. In ſa crificio penitentie offert᷑ vinũ doloꝛis et ↄpunctiõis.aqua meroꝛis ⁊ ploꝛati onis panis laboꝛis et aff ictiõis. Do⸗ loꝛis i coꝛde meroꝛis in oꝛe.laboꝛis in oꝑe. In ſacrificio vo iuſticie offerẽ pa nis foꝛtitudĩs ⁊ conſtatie.vinũ rectitu dinis et pꝛudẽtie.aqua maſuetudis et tꝑantie. Foꝛtitudĩs inter aduerſa. re⸗ ctitudinis inter iniqua.manſuetudis inter ꝓbꝛa. Geo ĩ ſacriſicio eucariſtie offert panis vnitatis· vinũ caritatis. aqua felicitatis.panis ꝓcoꝛꝑe.vinũ ꝓ aĩa.aqua ꝓ ꝓplo.vt.j.pleniꝰ oſtendet᷑. Inter hec ſacrificia pᷣmũ eoucit.ſcom deducit.terciũ inducit. Coucit incipi⸗ 2 ALiber entes: Sepucit pficientes inducit pfici entes.Eoucit incipiẽteg ex egipto.de ducit ꝓficiẽtes ꝑ deſertũ ꝑegrinatiois et inducit ꝑfectos in pr̃iam gloꝛificati onis.hec tria ſacrificia ſacerdos offert in mẽſa. Dꝛimũ in eonfeſſiõe.ſecundũ in pᷣfatiõe.tereiũ in actiõe ſeu canone. Hamet tria ſunt q̃ ſeom ꝓpham deus requirit ab hoĩe ſcʒ diligere miſericoꝛ⸗ diã.facere iudiciũ.⁊ ſolicite ambulare cũ deo Hiligat ergo mĩaʒ qͥ vult offer re ſacriſiciũ pnĩe. Faciat iudiciũ qui vult offerꝛe ſacrificiũ iuſticie. Cũ deo ſolicitꝰ ambulet qͥ vult offerꝛe ſacrifici um eucariſtie.hec Innocentius / Caplin x vij. Quare dies ſabbati ceſſit beate marie vᷣgini in ſpẽalem cõ meratiõeʒ. Et qliter officia miſſe diſtin guant᷑ ßᷣm aliq̃ꝝ terꝛaꝝ ↄſuetudinẽ iux numerũ dieꝝ in ebdomada. ſtructioe alcuini mgri. et rogatu ka⸗ roliet bonifacij archiepi moguntineñ eccĩe ſtatuto/quolibet die dnico miſſa de ſancta triniate celebꝛabat ſcda fe ria de ſapĩa.tercia feria de ſpũſancto⸗. quarta feria de carit ate.quinta de an⸗ gelis.ſexta de ſancta cruce.ſabbato ̊ beata vgine. Cauſa vo ceſſante ceſſa⸗ uit iſtius dñicalis officij oꝛdinatio. Et Poſte· ſtatutũ fuit vt pᷣma feria hret ſuũ officiũ.ſcõa feria de angelis.qꝛ tũc pꝛimo creati ſunt in bonis gratuitis. Tũc em̃ lux diuiſa erat a tenebꝛis.io eſt boni angeli a malis qꝛ tũc boni ↄfir mati ſunt in gra.et mali ceeiderũt.ſc, in ſcda feria. ſeo in pꝛima feria creati ſunt in bonis naturalibꝰ. Ded ↄſuetu hiſtinis tgiboin eccia here⸗ ſibus pullulantibꝰ. ſanctã —— do inoleuit. ꝙ ſcda feria celebꝛat᷑ pꝛo defunctis.qꝛ vt innuit quidã aĩe que ſunt ĩ purgatoꝛio pꝛĩa feria refrigeriũ hñt.et ſtatim ſcdᷣa feria redeunt ad pe nas.qᷓre vt ſubueniat᷑ eaꝝ laboꝛibus. miſſa ꝓ illis in ſcda feria celebꝛat᷑. In tercia feria tũc pꝛo pctĩs celebꝛabat᷑. In quarta feria ꝓ pace. In quinta ꝓ tribulatiõe/vel reſumebat᷑ officiũ do⸗ minice.ſʒ nũc ↄſuetudo induxit vt ce/ lebꝛet᷑ de coꝛꝑe xpᷣi. In ſexta feria de ſancta cruce ꝗᷓ aꝓpꝛiatur paſſiõi xpᷣit in qua xpᷣc cꝛuciñgi ⁊ moꝛi voluit In ſab bato de beata vgine. Quare aũt dies ſabbati ceſſit ad ſpẽalem ↄmemoꝛatio nem beate vir ginis. huiꝰ multiplex rõ aſſignat᷑. VUna hyſtoꝛialis Legit᷑ enim ſie ꝙ in quadã eccĩa ciuitatis cõſtanti nopolitane erat imago beate vᷣginis⸗/ coꝛã qua dependebat velũ qð totã ve labat imaginẽ.ſeo hoc feria ſexta hoꝛa veſpaꝝ recedebat ab imagĩe nullo mo uente. ſeo ſolo dei miraculo et qᷓſi in ce lum deferebat᷑ vt ad plenũ poſſet ima go a ꝓplo cõſpici Celebꝛatis vo veſpe ris in labbato deſcẽdebat ipᷣm velum an eandẽ imaginẽ et ibi manebat vſq; in ſextã feriã hoc miraculo viſo ſtatu⸗ ria niſi feſtũ impediat ↄmemoꝛatio et miſſa de beata virgine habeat᷑. Gcða rõ qꝛ dño cruciſixo et moꝛtuo in ſexta feria ſuis diſciplis fugientibꝰ et de re⸗/ ſurꝛectiõe nõ credentibꝰ tota fides ca tholica in ſabbato qua dñs ĩ ſepulcro quieuit ĩ ſola beata vᷣgine ꝑmanfſit.id⸗ circo iſta dies magis ↄmemoꝛatiõi ſue qᷓ; alia a ꝓpꝛiat᷑. Cercia rõ.qꝛ dies ſab⸗ bati eſt qᷓñ introitꝰ et ianua ad diẽ do⸗ minicu Dies aũt dñicꝰ eſt dies requi⸗ ei et ſignificat vita eternã vñ eũ ſumꝰ in gra oñe nre qſi ſumus ĩ ianna ꝑadiſi um ſit e —* et ip̃a nobis eſt poꝛta ad regnũ celoꝝ idcirco ſibi inſabbato qð pꝓᷣcedit diem dñicum ſolennizamꝰ Quarta rõ vt ſo lennitas et memoꝛatio mr̃is ↄmemo ratiõi et ſolẽnitati filij qᷓ ſexta feria ꝑa⸗ gitur continuet᷑ Quinta rõ.vt feſtiuiꝰ agat in die iſta qua ðs ab omni oꝑe qð patrarat quieuit qui eſt dies ſabbati. Sequit᷑ tractatus quintus libꝛi pꝛimi. De oꝛnamẽtis ſacerdotalibꝰ et inſtrumẽtis ad officiũ miſſe requiſitis. Ictum erat ĩ tractatu bpccedenti ca. ij. ꝙ miſſa nöuü ſit celebꝛanoa niſi a ſocerdote veſtibꝰ ſacer dDdotalibus ad hmõi offi QCinum requiſitis et oꝛna⸗ mẽtis induto.et vbi aſſunt certa inſtru menta ad hoc reqͥſita Quare iam qᷓ;tũ ad quintũ tractatũ et vltimũ huius li⸗ bꝛi pꝛimi/de eiſdem in ſpꝛẽali aliqd eſt dicẽdũ. Et hẽbit tractatꝰ ille duo ca. De indumẽtis et oꝛnamentis ſacerdo talibus caplin pꝛimũ’· De inſtrumentis ad officium miſſe re⸗ quiſitis capitulũ ſcom. Caplin pꝛimũ De indumẽtis et oꝛnamẽtis ſacerootalibus èM . em habitꝰ vita mutet᷑ in melius · et ciõ ſcom ſpũm viuẽdo ipᷣe ſacerdos exem plũ cũcto xpᷣiano ꝓplo pᷣbeat bone cõ⸗ uerſatiõis Mec ĩ quotidiano vſu veſti bus ſacris licet vti etiã in veſtibꝰ ↄmu nis vite vſu pollutis.nõ licet ingrediĩ ſanctaſanctoꝝ. ſeo veſtibus ſacris et 2 Eligio dinĩa alteꝝ habitũ hʒ r in eccĩaſticis oſſicijs ⁊ alteꝝ incõmuni vſu vt ſeoðm muta Quintus mdis etaſcia pura quã deſignãt diuia ſacramẽta ſunt tractãda ſcðm ꝙ inſti⸗ tuit ſtephanꝰ papa dicens. Veſtibus ſacris nõ niſi in ecciaſticis ⁊ Zo dignis vtiliceat officijs ꝑ qᷓs veſtes in ſacris vtẽdas nõ oĩa ſacra et miſteria ⁊ intel lectũ ſacre ſcripture foꝛe ꝓplo reuelan da intelligimus Et eſt ſciendũ ꝙ ſacre veſtes a veteri teſtamẽto ſumpſer᷑̃t oꝛi ginẽ. pᷣcepit em̃ dñs moyſi. ꝙ faceret garon ⁊ filijs eiꝰ veſtes ſacras in gliaʒ et decoꝛẽ.vt loti ⁊ ſacris veſtibꝰ indu ti ſacerdotio fungerent. vt ðꝛ Exoð. xx viij. De eodẽ hẽtur Eʒech.xlv.ĩ hec verba. Ipi ingredient ſanctuarium meũ.et accedẽt ad mẽſam meã.⁊ mini ſtrẽt mihi · et cuſtodiãt cerimonias me⸗ as veſtibꝰ vtãtur lineis. nec aſcẽdant ſuꝑ eos quicq; laneũ qñ miniſtrãt mihi in poꝛtas atrij et intrinſecꝰ.Cumq; in⸗ gredient᷑ atriũ exterius ad populũ ex uant ſe a veſtibꝰ. in quibꝰ miſtrauerũt et veſtiẽt ſe veſtimẽtis alijs et non ſan ctiſicabũt ĩ veſtibꝰ ſuis.Ex qͥbꝰ dictis ↄfutant᷑ erꝛoꝛes quondã hereticoꝝ.re pᷣhendentiũ nos temere qꝛ talibꝰ oꝛna mur dicẽtes ꝙ nunq; xpᷣc et diſcipuli eius hmõi veſtibꝰ legunt induti fuiſſe. Quibꝰ obuiat ſic reſpõdendo.xpᷣc no luit oĩa ꝑ ſe inſtituere.ſed voluit ſuos ſucceſſoꝛes ⁊ vicarios ĩ hoc honoꝛare ꝙin ꝓceſſu tꝑis ꝑ inſpiratiõeʒ ſpũſſctĩ ad ſua reuerẽtiã multa ꝑ ſuos miſtros inſtituerent᷑.qð notauit in his vbis cũ diryxit aplis. Mlta adhuc habeo vobis loqui.ſed nõ poteſtis ea poꝛtare modo Ueſtes ſacrate qͥbꝰ ſacerdos induitur com ↄmunẽ vſum ſunt hee. Suꝑhu⸗ merale qð caput velat ⁊ humeros te⸗ git. Alba linea que totũ coꝛpꝰ tegit et veſtit Cingulũ qð albã ſtringit ⁊ coar tat Manipul qui ſiniſtrum bꝛachimm A õ S — “ Liber mancipat. Stola qᷓ eolli eingit et ĩ mo dũ crucis pectus oꝛnat.⁊ ſub cingulo 2nexa ĩ duas diuidit᷑ lineas. Laſula q̃ ſua latitudĩie coꝛpis mẽbꝛa ambit vni⸗ uerſa. ſzʒ ĩ duobꝰ bꝛachijs collecta an terius et poſteriꝰ ſue latitudĩs mẽſurã nõ abbꝛeuiat. De his vo qᷓ ao pontiſi- calem oꝛnatũ pᷣdictis addunt᷑ vtpote mitra palliũ. annulꝰ baculus paſtoꝛa lis.ꝗᷓ nõ altaris obſequiũ ſ- acerdotale reſpiciũt.pñti ↄſiperatiõi imntinent videnft et intentiõe remota.Ceteꝝ de neceſſarijs indumætis / omi et cuilibet ſacerdoti et celebꝛãti ſacroſaneta mi⸗ ſteria. qdð allegoꝛice aut tropologice deſignat eſt inqrendu Gedm allegoꝛi am. hee veſtes veniẽtis ĩ carne filij di. hũilitatis habitũ et ſuſcepte foꝛme ſer uilẽ ↄditiõez ſigurãt. qꝛ ſemetipᷣm exi⸗ namiuit foꝛmã ſerui accipies. ⁊ habitu inuent? vt hõ ſuos cultoꝛes docuit hu miliare vſq;quaq;.vt ⁊ viuificari me⸗ reant᷑.⁊ ſertim ilos quos ritu ⁊ hĩtu ſue gregis voluit eẽ doctoꝛes ⁊ duces Buphumerale ſuſeeptũ ĩ capite ſigni⸗ ficat ſubiectiõeʒ xpᷣi qᷓ paterne voluta ti obtemꝑans.ipe xpc qͥ caput eſt eccĩe hũuũanitatẽ aſſumpſit. et diuinitatẽ ſub carnis tegimie abſcondit. vt rebellem hoĩem ad pr̃iaʒ reuocaret.et offenſum pr̃em placaret. Allba linea qua indui᷑ ſacerdos paſſibilis carnis xpᷣi mũdici am et ſanctiſſimi coꝛdis ac immaculati coꝛpis puritatẽ ondit qꝛ pctm̃ nõ fecit pec inuent? eſt dolus in oꝛe eius et ipe ſpecioſus foꝛma p filijs hoim. ¶ingulꝰ albã aſtringes ſignificat meritũ iuſticie quo voluit xpc electis ſuis ſuff⸗=agari. et ſalutis nre inſidiatoꝛẽ dyabolũ liga r. vide bat cũ dixit. Ett erit iuſticia cingu —— tũ tenere. Et taliter eũ cinctum yſaias lũ lũboꝝ eiꝰ et fives cinctoꝛiũ renũ eiꝰ Yai x. Fp̃c em iuſtꝰ et a peccatoꝛibꝰ ſegregatꝰ.inter pctõꝛes aꝓparuit. et eoꝝ moꝛes ſua ouerſatiõe corꝛexit ⁊ iu ſticie ſue meritũ indigentibꝰ ↄmunica uit. vt ſic iße iuſt? iuſtificaret eos q ex fide ſunt ieſu xpᷣi.vt oĩs qͥ creoideritiẽ ipᷣm nõ pereat ſʒ habeat vitã eternam Manipulꝰ in ſiniſtra manu ſuſceptus. ſignificat xpᷣi immutabilẽ ↄſtantiã in tentatiõibꝰ et ĩ mãdato pr̃is ꝑſeuera⸗ tẽ volũ atẽ. Mã neq; dyabolicis neq hũanis ceſſit inſidijs nec frangebatin iurijs.⁊ ergo pugnã xpᷣi ꝓ iuſticia deſi gnat Fpᷣc em ꝓ iuſticia certauit m ſuꝑauit ⁊ poteſtatẽ dyabolieiecit Ot la q collũ ſtrigit et pectus ſᷣm foꝛm crucis adoꝛnat/ſignificat illa maximã obediẽtiã xpᷣi q̃ moꝛtẽ ſuſcepit ⁊ ſubijt moꝛtẽ valde ſuſpectã videlicet crucis penã latronũ aut malefactoꝝ. Vnde apls ait. Epᷣc factꝰ ẽ obediẽs pri vſq; ao moꝛtẽ.moꝛtẽ aũt crucis ad Eph.ij. BGicut em ſtola collo ſubijcit. ſic xpc baiulas ſibi crucẽ in humero q̃ſiſtolã in collo.t ſtola in pectoꝛe cãcellata⸗ ꝓ modũ crucis ipᷣius moꝛtis ↄtẽptibil ꝓPpꝛiũ genꝰ et ignominmiã crucis deſigẽt. quã xpᷣc ꝓpoſito ſibi gaudio et glia vi⸗ ctoꝛioſe reſurꝛectõis ſuſtinuit omi con fuſiõe ↄtempta. Qaſula larga et ampla ſignificat latitudinẽ caritatis ĩ xpᷣo.q̃ nõ ſolũ amicos venetiã ↄplexus eſt ini micos Mõ qᷓ; dulci caritate amicos ſu os ꝓſequeret᷑ expᷣſſit cũ dixit Maioꝛẽ carit atẽ nemo hʒ/qᷓ; vt aĩaʒ ſuã qͥs po nat ꝓ amicis ſuis Nuantũ aũt dilexe rat inimicos ĩ hoc patuit cũ ꝓ ſuis cru cifixoꝛibꝰ et deriſoꝛibus tam vulciter oꝛauit dicẽs ater ignoſce illis qe ne ſeiũt ꝗd faeiũt. IZcom alios vo hec in⸗ dumeta quoꝝdã armoꝝ deiet xpᷣi rep ſentat inignia Buphumerale repnrat —, — ☛ — —2 d — – e e = — S KBe S 1 . Tractatus cooꝑtoꝛiũ quo iudei faciẽ xpᷣi velaue rũt dicentes. Pꝛophetiʒa nobis xpᷣe⸗ quis eſt qte ꝑcuſſit Mach. xxvl. Alba vo repñtat veſtẽ albam.qua herodes xpᷣm induit et illuſit Auc.xxiiij.q̃ veſtis creditur ſtaturã xpᷣi exceſſiſſe.et eum in greſſu impediuiſſe:et ſic ſepius ꝑ im petũ iudeoꝝ coꝛruiſſe qð nunc figurat alba. lõge ſtaturã ſacerdotis excedẽs anteq; ligat. Bed cingulũ ſeu ʒona re pᷣſentat flagellũ quo pylatꝰ xpᷣm ceci⸗ dit Joh. xix. Stola vo repñtat illamli gatura q xpᷣc ligatꝰ fuit ad columnam Paniput repntat funẽ quo xpᷣc liga⸗ tus fuit qn a iudeis pꝛio ↄphendebat vt ðꝛ Joh.xviij. Compᷣhendert ieſum et ligauerũt eũ. Caſula veroſignificat veſtimentũ purpureũ quo milites cir cũdederũt ieſum Joh xix. Nllegoꝛice aũt veſtes ſacerdot ales geneꝛ aliter lo quẽdo ſignificãt vᷣtutes qbus ſacerdo tes dñt oꝛnari Juxta illud ꝓpheticum Sacerdotes tui induant᷑ iuſticia. Et ſi gnificãt ſpũalia arma qbꝰ ſacerdotes armari dñ̃t ↄtra ſpũales nequicias pu gnaturi De quib armaturis di. apls⸗ ad Ephe. vlti. Induite vos armatura dei. vt poſſitis ſtare aduerſus inſidias dyaboli. State igit᷑ ſuccincti lůbis in veritate.⁊ induite loꝛicã iuſticie et cal ciate pedes ĩ euãgelij pacis pꝛeꝑatiõe. In oibus ſumẽtes ſcutum fiei in quo poſſitis oĩa tela ignea neqͥſſimi hoſtis extinguere et galeã ſalutis aſſumite ⁊ gladin ſpũs qð eſt verbũ dei . ſPꝛoui⸗ deat ergo diligẽter ep̃s et attẽdat ſtu⸗ dioſe ſacerdos.vt ſignũ ſine ſignato ñ ferat ne veſtes ſine vtute poꝛtet ne foꝛ te ſit ſils ſepulcro foꝛas dealbato intꝰ xvo omni ſpurcitia pleno.qͥſquis ſacer dos indumẽtis oꝛnat᷑ et honeſtis moꝛi bus nõ inouit.qto venerabilioꝛ aſpʒ rẽt hoĩbꝰ tãto reddit᷑ indignioꝛ apuð deũ · Pontiſicalẽ itaq; et ſacerdotalẽ gliaʒ iam nõ honoꝛ ↄmẽdat veſtiũ /ſed ſplendoꝛ aĩaꝝ qm et illa q̃ quondã ab tuitibꝰblandiebant᷑ ea pociꝰ q̃ in ipis intelligẽda erãt poſcebãt. At quioqͥdð illa velamia ĩ fulgoꝛe auriĩ nitoꝛe gem marũ et mitimodi oꝑis varietate ſigni ficabãt. hec oĩa in actibus ſacerdotũ ⁊ moꝛibꝰ eluceſcãt. Hec IAnnocentiꝰ et rõnale diuinoꝝ. Gcom tropologiam vo magis ſpẽaliter loquẽdo ſacer ha⸗ bitꝰ ſacerdot alis ſigniſicatq̃lis eſſe de beat ſacerdos celebꝛaturꝰ Rmictꝰ emm ſuꝑhumerali quo caput velatur et hu meri circũquaq; ↄtegũtur ſigniſicat ꝙ; ſacerdos in mẽte ſua dʒ hr̃e firmũ ꝓpo ſitũ et fidele.exequẽdi volũtatẽ dei ſa⸗ croſanctũ miſteriũ ꝓ ſanctificatione populi oſſerẽdi pᷣſertim in hoc oꝑe ne ceſiario ſaluti aie vt intẽdat immolare deo rogare ꝓ ꝓplo ↄſecrare ⁊ ↄficere coꝛpꝰ xpᷣi et oibus ꝓficere qͥ ↄmunicãt etñ tali ꝓpoſito firmiter ꝑmanere deſi⸗ derãt oe em̃ eſt caput velare ſancti ficatiõis fructũ intẽdere ⁊ q̃rere ſcðm oꝛdinẽ diuie volũtatis. Gicut em̃ ca⸗ put oĩbꝰ mẽbꝛis coꝛꝑis pꝛincipat᷑ ſic metis intẽtio cunctis oꝑibus dnatur- Vnñ intẽtio iudicat hoĩem et talẽ exhi⸗ bet iuditio.q̃lis fuerat intentio qᷓ ꝑ ca⸗ put deſignat᷑ ſᷣm expoſitiõeʒ b. Berũ. ſuꝑ illud dictũ euangelij.vnge caput tuũ et faciẽ tuã laua. Ded ꝙ ſuphume rale humeris circũquaq; coextẽditur. hoc ſcm innocentiũ foꝛtitudo oꝑm dſignatur. Humeri quippe foꝛtes ſunt ad oꝑa ꝑagenda iuxta illud pr̃iarche iacob. Supꝑpoſuit humeros ſuos ad poꝛt andũ.et factꝰ eſt tributis ſeruiens Dacerdos vo nõ dẽt ocioſus exiſtere ſz bonis oꝑibus quotidie inſudare hm . — »„ — . . „ 4. —.— dicit aplus ad thymo. Jaboꝛa ſicut bonꝰ miles ieſu xpᷣi. In ſingulis em̃ pa cienter ſe heat. vt ſic in pacia ſua poſſi⸗ deat aĩiam ſuã. Mabzʒ etiã ſuphumerale ↄuas coꝛdulas. qͥbus añ pectus ligat᷑: ⁊ hee ſignificant intẽtionẽ ⁊ finẽ.qbus opus infoꝛmandũ eſt.ne fiat opꝰ in fer mento malicie ⁊ neqͥcie.ſʒ in aʒimis ſin⸗ ceritatis ⁊ verit atis.j.ad Conꝝ.v. Pe⸗ inde ſacerdos albã induit.que vt plu⸗ rimũ eſt de biſſo vł detela candida in ſignũ hꝰ. ꝙ ſacerdotes debẽt hr̃e coꝛ caſtũ ſeu innocentiã vite iuxta illud ec cleſiaſticix v. Omnitꝑe veſtimẽtatua cadida ſint. Gicut em̃ biſſus vltela.cã poꝛem q; nõ habʒ ex natura.ſʒ ex mul⸗ tis tunſioibꝰtrita ꝑ artem adqᷣrit ſic et caro hoĩs. mũditiã ſeu caſtitatẽ quam nõ obtinet a natura.multis caſtigatiõi bus macerata ſoꝛtit ꝑ graʒ. VUnſacer dos Fm aplin. caſtiget coꝛpꝰ ſuũ.⁊ ĩſer uitutẽ redigat. ne foꝛte cu alijs pᷣdica⸗ uerit ipᷣe repꝛobꝰ fiat. Deinde ſacdos cingulo ſeu ʒona cingit qua alba coꝛꝑi coartat᷑.⁊ tũc a lumbis pcingit᷑.vt ca/⸗ ſtitas ⁊ mũditia ꝑ albã dſignata nullis ſtimulis diſſoluat. ſmillud luc.xij. Bit lũ. vri pcin. In lübis em luxuria vnat Sicut dñs de dyabolo ait. Virt eius in lumbis eius. ⁊ foꝛtitudo ĩ vmbilico ventris eius. Job. xl. Debent g lumbi ſacerdotis pᷣcingi ꝑ ↄtinentiã.⁊ ſuccin gip abſtmnentis n gres, Zübos pꝛe cingimꝰ.dũ carnis luxuriã ꝑ ↄtinẽtiã coartamus. Ocdm alios vo cingulũ quo alba coꝛpoꝛi coartat᷑.ſignificat q; ſacerdos debet hr̃e iuſticiã opis cingẽ tem ⁊ munientẽ caſtitatẽ eiꝰ.vt iuſticia ſeruata in oꝑe/ↄmendet pur it atẽ pua tam in caſtitate. OQm̃ vt diẽ gregoꝛiꝰ. Vaſtitas modicaẽ ſine bono oꝑe.nec Pꝛimus. ponũ opus aliqd eſt ſine caſtitate P⸗ hoc ſacerdos ſtolã q leue ⁊ ſuaue iugũ domini ſignificat.ſuꝑ collum ſuum im⸗ ponit. vt ingum domini ſe ſuſcepiſſe Z monſtret. Vn cum ſacerdotes ſtolã ſu⸗ ſcipiũt epũs dicit. Accipite iugum dñi Jugũ em dñi ſuaue eſt ⁊ onus erꝰ leue⸗ Buaue in pꝛoſperis.leue in aduerſis. MNDuã ſtolam ſacerdos ſibi cũ oſculo im bontr. ad denotandũ deſideriũ quo ſe huic iugo ſubiecit Iſta ſtola ꝑ anterio raſdeſcendẽs.dextꝝ⁊ ſiniſtꝝ adoꝛnat. q; ꝑ arma iuſticie.a dextris ⁊a ſiniſtꝛis idd eſt in aduerſis ⁊ in ꝓſperis.ſacerdos debet eſſe munitꝰ. ſez ne eleuetur in ꝓ⸗ ſperis. ⁊ ne fragatur in aduerſis Debʒ etiam ſacerdos mediante ſtola. cerui⸗ cem ꝑiter⁊ vtrũq; humerũ.inſignum crucis in ſuo pectoꝛe Peepare⸗ Blq gutẽ aliter egerit. excõmunicacoi ſub⸗ laceat. Et hoc ſit ido vt ſacerdos ſe do minice paſſionis memoꝛiã. in mente de ſignet habere ſine qua hoc ſacriſtin·. in memoꝛiã dominice paſſionis inſtitu tum.non liceat offerre:vt ſicimit ator dominice paſſionis. mundinnſibi cru⸗ cifixum. et ſe mundo crucifixum exhi/⸗ beat. Crucem poꝛtat in coꝛpoꝛe per penam abſtinentie crucem poꝛtat in coꝛde credendo in ſe damna inſirmita tis aliene. Inſuper ſtola a pectore vſ q; ad genua pꝛotenditur. vt ſaceroo⸗ tem mitem coꝛde. et humilem eſſe in o⸗ pere extra obere inſinuet. iuxta dictũ ſaluatoꝛis Math.x. Diſcite a me quia mitis ſum ⁊ humilis coꝛde. Peine ſa⸗ cerdos manipulum in ſiniſtrum bꝛa⸗ chium ponit. quaſi captus detentuſq; ne malicia mutet intellectum eius.et ne ðᷣcipiat aĩaʒ eiꝰ.ſʒ it tioꝛe di a malo coartatꝰ. etiã diuino amoꝛe cohibeat᷑ — — 2T-——ð — — — — — — — — — — — S – + — „ — =— 8 in⸗ me. 78 nom c ſih⸗ no iü⸗ tu Kor erbi . nica evſ ro, 10 cti qi / 5 et lo N Tractatus eius affect? ne tranſeat inſiniſty cõſen ſum ⁊ perdat iuſticie fructũ et ſiniſtre maledictionis ſe reddat obnoxium. com alios vero manipulus penitẽ⸗ tiam deſignat. qua labes et quotidia⸗ nus exceſſus/et vicia humane ↄuerſa ciõis extinguũtur Et cum hoc manipu lus ſacerdotẽ amonet habere vigilan tiam in oꝑe.ne quodã toꝛpoꝛe ⁊ tedio ipᷣius animus reddat᷑ ad agenda acci dioſus Eriq ꝑ manipulũ pᷣmioꝝ retri⸗ butio deſignat iux illuꝰ PDs. Veniẽ⸗ tes auũt venient cu exultatioe poꝛtan⸗ tes manipulos ſuos.Et ſiniſtrum bꝛa⸗ chium cui imponit᷑ manipulꝰ vitam 5 ſentẽ figurat. vt quidqͥd laboꝛis et cu⸗ re ſacerdos ꝓ xpᷣi grege in caritate in hae vita ꝑegerit. ꝓ his ĩ futura patria ſcom ꝗpꝛiam mercedẽ recipiat retri: butiõem.qm̃ oꝑa illoꝛũ ſequunt᷑ illos. oſtremo ſuꝑ omnes veſtes caſila ꝗ lacerdote induit ſignificans carita tẽ ſine qua ſacerdos eſt quaſi es ſonãs et cimbalũ tiniẽs Et recte caritas per caſulã deſignatur.qꝛ ſicut caſula oꝑit cetera indumẽta.ſic caritas oꝑit mul⸗ titudinẽ pctõꝝ.vt habetur Jaco. vlt. Et ſicut hec veſtis cetera veſtimenta in ſe includit et ↄtinet. ſic pᷣceptũ carni tatis oĩa ſeripta legis ⁊ ꝓhetaꝝ inclu S dit vt dñs dixit. In hac pendet tota lex ⁊ ꝓphete. Ouꝑ quo beatꝰ augꝰ.di. Hic tenet qð latet et qð patet in diui nis codicibꝰ qui caritatẽ ſeruat in mo ribus De hac caritate apls. ad eoꝛint. xiij. ſic dicit Aohuc excellentioꝛẽ viã demõſtro vobis Nam ſi linguis homm loquar et angeloꝝ.carit atẽ aũt nõ ha bea factus ſum ſicut es ſonãs et cimba lum tinniẽs.Et ſi habuero ꝓpheciã.ita vt nouerim oĩa miſteria et omnẽ ſciam et ſi habuero omnẽ fioẽ ita vt montes Ouintus⸗ trãſferam caritatẽ aũt nõ habeã nihil ſum ·Et ſi diſtribuero in cibos paupeꝝ omes facultates meas. et ſitradidero coꝛpus meũ ita vt ardeã caritatẽ autẽ nõ habea. nihil mihi poeſt. Hec ſiqui⸗ dem caritas eſt veſtis nuptialis. De qᷓ dicit dñs in euangelio mice quõ huc intraſti nõ habẽs veſtẽ nuptialẽ Caſu la eſt lata, cuius latitudo latitudinem caritatis ſigniſicat q̃ amicũ in deũ di⸗ rigit. et ꝓpter deũ hoſtem nõ excludit Sropteregmengor dei finis. et le⸗ gis plenitudo caritas.non immerito nuncupat.teſte ꝓpheta pẽ. cx viijſic in quiẽte. Ois cõſumatiẽ s vidi fmemla tũ mandatũ tuũ nimis Item caſula in extenſiõe bꝛachioꝝ in anterioꝛẽ et po⸗ ſterioꝛẽ ꝑtẽ diuidit᷑.ꝑ qð duo bꝛachia carit atis deſignant᷑ ſcʒ erga deũ ⁊ er ga ꝓrximũ Vnde dñs pᷣcepit Hiliges ons deũ tuũ ex toto coꝛde tuo/et pꝛo ximũ tuũ ſicut teipᷣm. Ex dictis patet. ſex eſſe indumẽta ſocerdotis quibus ĩ officio miſſe ſe cõſueuit exoꝛnare.qua⸗ re aũt hec indumẽta poꝛtat. Dicendũ ꝙ; hoc eſt rõe officij ꝑtinentis ad ſacer dotẽ q; ſacerdos habet alios catheci⸗ ʒare qð amictus ſignificat hẽt baptiſa re qð alba ſigmficat.hẽt pᷣdicare.qð manipulꝰ ſignificat. hẽt ligare qð cin⸗ gulus ſigniſicat. habet abſoluere. q ſtola repñtat.et hʒ cõſecrare ꝙ ſtola ſi gnificat. Et eſt ſciendũ ꝙ indumenta miniſtroꝛum ſignificant ydoneitatem que in eis requiritur ad tractandum diuina et quia quedam ſunt que in om nibus requirũtur ⁊ quedã requirũtur ſolũ in ſupioꝛibꝰ q nõ exigũt᷑ ab inferi oꝛibꝰ ipeo qᷓdã veſtes ſunt oĩbus mini ſtris cõmunes quedã ſuꝑioꝛibus tm̃. Hmnibꝰ em̃ miniſtris cõpetit amictꝰ: Rqð ſignificatur foꝛtitudo ao diuina — Liber officia exẽquenda. Similiter alba qu ſignincat puritatẽ vite/ et cingulũ qʒ ſigniſicat rephenſiõem carnis. Dʒ ſub dyaconus vlterius poꝛtat manipulũ quo ſigniſicat᷑ abſterſio minimaꝝ cul- parum qꝛ quaſi ſudariũ poꝛtatur quia —— ipe pꝛimo admittitur ad ſacra tracta⸗ da. Item poꝛtat tunicam ſtrictã que ſi gniſicat doctrinã xpᷣiqꝛ ipᷣe adð doctri nam noue legis annunciandũ oꝛdina tur. DPyaconꝰ at vltra hoc habet ſto lam in ſiniſtro humero.in ſignum cuꝰ axpplicat᷑ að miniſteriũ in ipis ſacramẽ tis. Gacerdoti aũt in vtroq; humero ſtola imponit᷑.vt oſtendat᷑ plena po⸗- teſtas diſpẽſandi ſacramẽta iõ ſtola de ſcendit vſq; ad inferioꝛa, Habet etia caſulã qᷓ ſigniſicat caritatem qꝛ ſacrm ↄſecrat caritatisſcʒ eucariſti. Se ep̃i vltra illa hutnouem oꝛnamẽta.ſc ligas.ſandaliaſuccinctoꝛiũ.mitrã.Oal maticã.tunicã. cyrotecas. anulũ ⁊ ba culũ.qꝛ nouem ſunt que epipñt vltra ſimplices ſacerdotes.ſcʒ oꝛdinare vgi nes bñdicere.baſilicas dedicare. cleri cos ↄponere.ſynodos celebꝛare. chꝛiſ ma cõſicere.veſtes et vaſa cõſecrare. ac ↄfirmare. Per caligas ſignifſicatur rectitudo greſſuũ.per ſandalia q pe⸗ pes tegũt ſigniſicat ↄtemptꝰ terꝛenoꝝ Per ſuccinctoꝛiũ quo ſtola ligat cum alba ſignificat᷑ amoꝛ ſocietatis. ¶DDer tunicã ꝑſeueratia qꝛ ioſephtunicã ta⸗ larẽ legit᷑ habuiſſe ꝑ quã ſignificat᷑ exx tremitas vite. Ader dalmaticã ſigniſi⸗ cat᷑ largitas in opibus miſericoꝛdie. Ader cyrotecas ↄſignat᷑ cautslaĩ oꝑe ita ꝙ ſic opus faciat ĩ publico ꝙ inten tio maneat in occulto Mer mitrã ſcia vtriuſq; teſtamẽti deſignat᷑ iõ duo coꝛꝛ qua debet coꝛrigere vagos qð ſignifi Pꝛumus cat curuitas baculi et pungere lentos ſeu tepidos qð ſignificat ſtimulus ĩpe de baculi. verſus. Coꝛrige ſuſtenta iti⸗ mula vagos moꝛbiva lenta. Der anu lum ſacramentũ fioei deſignat. qua ec cleſia xpᷣo deſponſat᷑ Ipᷣi em ſunt ĩ ec cleſia loco xpᷣi Vltra hoc archiep̃i as huc hñt palliũ inſigne puilegiate pote ſtatis qð ſignificat toꝛquẽ aurea qua ſolebat legitime certates accipe Vtꝝ aũt ſacre veſtes refici pnt qñ rumput ita vt de nouo nõ ſit opus eas ↄſecre· rñdet bern.in glo.ſuꝑ ca. Quid in dvdu bijs. ex. de ↄſe.eccĩe. Et dꝛ ꝙ filum vel pannꝰ nõ cõſecratꝰ pᷣt apponi cõſecra to.nec eſt opus noua cõſecratiõe cõſe crari Et alanus dic q q;diu remanet foꝛma ſacre veſtis eã iterato cõſecrari nõ optet licet ꝑ ꝑtes ples reficiat. De cus aũt ſi foꝛma ſaluat vel mutat huic coõcoꝛdat hoſtieñ.in glo.ca.pᷣallegato — Quio aut agẽdũ ſit qn vetuſtate ſunt coõſumpta. vtn ad alios vſus ſint ↄuer tenda. de hoc dicetur in caplo ſequẽti: Capitulũ ſcom De inſtrumentis co officium miſſe requiſitis Mſtrumenta cõcurꝛentia ad officium miſſeꝑagenoũſunt plura ſcʒ domꝰ⸗ vl ecciĩa altare calix coꝛꝑale et lumen. Ct 3 his q;uiſ aliq̃liter. dictũ ſit ĩtractatu Sce denti. tñ aliqua in ſpeciali de his — iunt dicẽda Et pꝛio de eccia Añ dicco ꝙ miſſa nõ debet celebꝛari niſi ĩ eccia coſecrata ſi fieri pᷣt vel ſaltem in altari conſecrata. vel ſi hec non habent. tũc 2d minus habeat parua tabula conſe crata. In neceſſit ate tñ miſſa celebꝛa⸗ ri põt in tentoꝛijs ſcilicet in itinere vel in exercitu honeſto dummo tamenba beatur ibi paruatabula vt dictũ eſt ſe num yl ſt ehis dico eluu ic ſſe 649 veel ſe 2 Tractatus cetera inſtrumenta ſeu oꝛnamenta ne ceſſaria. He aſe⸗ diſ. ..ca. Concedimus. et c. 9iſſa. Debet etiam miſſa celebꝛa ri ſupꝛa terꝛam ſolidam.et nõ in mari⸗ vel in flumninibus tempeſtate imminẽ⸗ te ne fieret ſanguinis effuſio vł coꝛpo ris xp̃ᷣi indebita motio. Moteſt tñ in⸗ troitus miſſe ibi dici. Hebet aũt eccĩia ꝓpter quattuoꝛ cõſecrari Pꝛimo pꝛo⸗ pter reuerentiam illius qui realiter in hoc ſacramento continet᷑. de ↄſeẽ. diſ. Eccĩaꝝ cõſecrationẽ. Secundo pꝛo⸗ pter hmõi loci efficatiam qꝛ in templo antique legis erat aliqua virtus. vt habet᷑.ij macha,iij. Mõ minus ergo in eccleſijs Tertio ꝓpter angeloꝝ frequẽ tiam ⁊ demonũ terꝛoꝛem et excluſioezʒ Quarto opter infoꝛmatiõem deuoto rum.qui perpendere debent ea q̃ ma terialiter agunt᷑ ſpũaliter in ſe cõple⸗ ri · Quantũ ad altare dico.qꝙ quatuoꝛ ſunt eius conditiões. IPꝛimo ꝙ ſit la⸗ pideum.et hoc pꝛopter tria DBDꝛimo/⸗/ pꝛopter xpᷣi ſepulcri lapidei repᷣſenta tiõem Scdo ꝓpter ipᷣius xpᷣi ſigniſica tionem qꝛ altare ſigniſicat xpᷣm quipe tre comꝑatur.j.ad coꝝ.iiij. Ietra aũt erat xpᷣc Tertio pꝛopter materie ↄdi⸗ tionẽ qꝛ cõmunis eſt et vbiq; inuenit Scda cõditio eſt ꝙ debet eſſe ↄſecra⸗ tum qꝛ eius ↄſecratio ſignificat conſe⸗/ cratioem xpᷣi. De qua pſalmiſta. Vn⸗ xit te deus deꝰ tuus oleo leticie. P⸗ xliiij Tertia cõditio ꝙ debet eſſe com poſitum ex ee e. et ſtructura vel ca pſula quadam ęt ſignificat vnionẽ di⸗ uine nature et hůane Quarta ↄdicio ꝙ ſit integrum et nõ motũ De fractu⸗ ra tñ eſt diſtinguendũ qꝛ aut eſtenoꝛ⸗ mis.eęt tũc conſecrari debet.aut eſt mo dica et inxta extremitates. et tũc non debet cõſecrari. Sed de motione eſt ᷑ꝙᷓ debet eſſe de panno lineo moo Xñ Quintus.· ſcienpũ ꝙ ſilapis motus fuerit de cap ſula ſua.tũc cõſecrari debet.qꝛ conſe⸗ cratio fit in cõiunctiõe lapidis ⁊ ſtru⸗ cture Et ideo dicunt quidam ꝙ altare poꝛtatile ſi amotum fuerit a ligno ſeu a capſula tunc cõſecrandum eſt. Hoc credo intelligendũ qñ lapis eſt ſinu conſecratus cum ligno.ſi aũteſſet con ſecratus ꝑ ſe vt fiebat antiquitus non eſſet bis conſecranoũ ſcdᷣm quoſdam- Quantũ ad calicẽ qualis eſſe debeat/ ſciendũ ꝙ debet eſſe aureꝰ vel argen⸗ teus vel ao minꝰ ſtanneꝰ et hoc ꝓpter eoꝝ puritatẽ et ſoliditatẽ õ aũt debʒ eſſe de cupꝛo vel de ferꝛo.qꝛ hec duoõ rubiginẽ cõtrahũt nec ex ere aut auri calco qꝛ etiã rubiginant᷑ et ad fomitũ inducunt. Dec de vitro aut criſtallo. ꝓpter frangibilitatẽ qꝛ de facili frägũt Nec de lapide ꝓpter ineptitudinẽ ma⸗ terie. NMec de ligno qꝛ poꝛoſum eſt et poſſet in poꝛis de ſanguĩe xpᷣi aliquid diſ.j. Quantũ ad coꝛꝑale diceudũ eſt⸗ 8 1 — . „ „. in epla ſilueſtri pape de ↄſec.diſ.j.ca Coõſilio.ðꝛ ¶õſilio oĩm ſtatuimꝰ vt ſa criſiciũ altaris nõ de ſerico pano/aut tincto quiſ q; celebrare pᷣſumat ſed in puro lineo ab epᷣo ↄſecrato ſicut coꝛ: pus xpᷣi in ſindone mũda ⁊ linea ſepu1 tũ fuit Et hoc ↄpetit ſignificatiõe qꝛ ſi- cut talis pannꝰ multis tunſiõibus ⁊ ꝓ cuſſiõibꝰ parat᷑ ſic etiã xpᷣc młta ⁊ plu rima ſuſtinuit ĩ hac vita. Ged dubiũ &ẽ q̃d agendũ eſt de lignis eccĩe ↄſecrate et de ſacris pãnis qñ antiquant᷑ DHicẽ dũ ꝓꝙ ligna eccie ↄſecrate pñt poni in gliã ecciam vl in alio loco honeſto vl vſu ſili plta ĩ ca.doꝛmitoꝛio łrefecto⸗ rio. vt igloea ign de ſe. di j · et i vineis aut hmõi ñ dñt poniĩ coqͥna f. Alſ. Celent G Parms —— . 2 De pãnis aũt ſicut ſunt palleẽ altaris coꝛtine eccĩe.veſtimenta miniſtroꝛum ſiue ſacra vaſa.nõ debent conuerti in vſum laicoꝝ vel ao/ꝓphanos vſus.ſʒ ſi aliqua veſtimẽta ſacra vel panni ſint vetuſtate conſumpta/debent cõburi⸗ et cineres recondi ſub baptiſterio. vł in pariete eccie.aut alio loco tuto.ne ab incedentiũ pedibus ↄculcent. De lumine vero dicit Hoſtiñ/qꝙ ſine lumi ne non debeat miſſa celebꝛari. VUñ e uitici. vi. ca. Jgnis in altari meo ſemꝑ ardebit. Cuiꝰ ratio eſt. qꝛ ille ibi ſacra⸗ mentaliter exiſtit.qui de ſeipſo dixit- Joh. viij. Ego ſum lux mundi.Et de quo ſune on Luc.i.Lumen ad reuelati onem gentium. et gloꝛiam plebis tue ſraefcl. .. 2 AIncipit liber ſecunouns de pꝛima parte/ ſeu de puimo libꝛo huius to⸗ tius laboꝛis/ſcʒ de qui buuſdam pcedentibus diſponentibus / ad dominici coꝛpoꝛis tractatiõem et ſumptiõem/et de ipᷣo ſacramento coꝛpoꝛis xpi ſcom ſe.⁊ de ipa miſſa in generali/que omnia pꝛo⸗ hemialiter ſeu introductoꝛie ſunt pꝛe⸗ libata.iam qᷓntum ao libꝛum ſecundũ. officium mille in ſe et in ſuis ꝑtibus ſi- gillatim et diuiſim/ vna cum geſtibus ſacerdotis/ reſtat declaranduquibuas expoſitis et declaratis/ clare appare⸗ bit que ſint perficientia ſacramentum coꝛpoꝛis xpi Et q; off cium miſſe ſcom quoſdam tm in tres partes diuiditur. ſcʒ in partem pꝛeparatoꝛiã.inſtructoꝛi Fpeditus per deigr̃aʒ am. et oblatoꝛiam. Pars inſtructoꝛia incipit ab epiſtola. ⁊ terminat᷑ in offer toꝛio.Et pars antecedens epiſtolã eſt pꝛeparatoꝛia. Oblatoꝛia vero pars in cipit in offertoꝛio. et terminat᷑ in fine miſſe Yoeo illam diuiſionem cauſa bꝛe uit atis ſequẽdo/hunc libꝛum ſecundũ diuidam in tres tractatus Quoꝝ pꝛi⸗ mus erit de parte pꝛeparatoꝛia Becũ dus de inſtructoꝛia Percius de obla toꝛia. Lractatꝰ pꝛimus xj.ca.ↄtinebit. De debita miniſtri diſpoſitioe et eius pꝛeparatiõe capitulũ pꝛimũ De introitus allegoꝛica et etiam tro⸗ pologica ſigniſicatiõe caplin ſcõm. De laude ſancte trinitatis /ſcʒ gloꝛia patri capitulũ terciũ De At ſ u altaris capitulũ quartum. e oſculo altaris et de ſigno crucis⸗ capitulum quintum. De tranſlatiõe ad dexteram partem gltaris et de libꝛi apertione ca.ſextum De cantu angelico/ſcʒ gloꝛia in excel s et de eiꝰ expoſitiõe.et quare ĩ miſſa beate virginis in hoc cantico interpo nitur / ſpiritus et alme oꝛphanoꝛum. capitulum octauum Quare non ſemper canitur gloꝛia in excelſis caplin nonum 2 De ſalutatione ſacerdotis ſcilicet.do minus vobiſcum et de collecta capitu lum decimum De numero collectarumet de conclu ſione earundem capitulũ vndecimũ Ryri eleyſon caplin ſeptimũ. — — — — — — 1o mn. s, men m cc iſſa mo m. ,0 pen nchu Tractatus ſttri diſpoſitiõe et eiꝰ pꝛeꝑatiõe. DDOD debitam miniſtri pꝛepa⸗ Mꝛimũ eſt manuum lotio.Et hoc pꝛo pter duo. Pꝛimo vt mũdus accedat ad tangenoũ coꝛpus xpᷣi.qꝛ ſi munde debet tangi panis materialis milto foꝛ tius ille pams celeſtis Secundo quia ſignificat ablutionẽ mentis ꝑ contri⸗ cionis amaritudinẽ Juxta illud yſaie. pPmo.Lauamini et mudi eſtote. Secũ ↄum qð requirit᷑ eſt pectinatio.ꝓpter duas cauſas. MDꝛima eſt literalis / ſcʒ qꝙ pili decenter oꝛnẽtur ⁊ ſtent bene foꝛmati.et ne aliqui cadant ſuꝑ ſacriſi eium. Becũda cauſa eſt magis miſtica ꝛ ſacra ſcriptura per pilos noſtros intelligit cogitatiões noſtras innume rabiles/que tũc debent eradicari Ju xta illuo Aqie.xvij. ITluferte mala co git ationum de coꝛdibus veſtris. Et Deutro.x vij.luferes malũ de medio Tercimnm eſt quoꝛundã pſalmoꝛũ oꝛa⸗ tio.qᷓntum ad illos pᷣcipue qui dicunt officium romanũ/qð linus papa inſti tuit.ſcʒ Quã dilecta. Benedixiſti dñe Inclina domine.Credidi:et De pꝛo⸗ fundis. Et dicunt᷑ quinq; pſalmi ſcom Innocenti. vt ſi quis quinq; ſenſuum traſgreſſione aliquio ↄmiſerit. quinq; pſalmoꝝ oꝛatiõe detergat. Et dicunt iſti ſingulariter qꝛ in quolibet illoꝛum fit recoꝛdatio de his.que ſpectant ad hoc ſacriſicium vel ad remiſſionẽ pec⸗ catoꝛũ. In pꝛimo de altaris offitio cũ ðꝛ altaria tua domine virtutũ. In ſe⸗ cundo de miſericoꝛdie dei oſtenſione. cum ðↄꝛ. Oſtende nobis vomine miſe⸗ ricoꝛdiã tuam Intertio de adoꝛatõe Venient et adoꝛabũt coꝛã te domine⸗/ Capitulũ pꝛimũ.De debita mini ratioeʒ quattuoꝛ requirunt MPꝛimus In quarto de deuota oblatiõe cum ðꝛ Calicem ſalutaris accipiam et nomen domini inuocabo. In quinto ðe finali redemptiõe.cum ðꝛ. pud dominum miſericoꝛdia et copioſa apud eum re⸗ demptio. Quartum qs ibi concurꝛit. eſt ſui et populi cum aqua benedictꝗ aſperſio/ et pᷣcipue in die dominico. Vbipꝛimo videndũ eſt ex quibus de beat conſtare aqua benedicta. Et di⸗ cendũ ꝙ debet conſtare ex aqua et ſa le. Sai aũt ſignificat diſcretiõem ſa⸗ cerdotis. Vnde in antiqua lege in ſa⸗ crifitio ſal imponebat᷑. In immerſiõe aut ſeu in immixtiõe ſalis cum aqua. tres cruces fiunt.ad denot andum qꝙ; totũ a ſancta trinitate ꝓcedit.aqua vero ſignificat populũ. Vnde poẽ. que multe / populi multi. De modo aũt aſpergendi cũ aqua benedicta eſt ſeiendu.ꝙ pꝛimo debet aſpergere al⸗ tare qð ſignificat xpᷣm.ad effugandũ demones ab illo.a quo ad populũ gꝛa tia diriuatur. poſtea populus debet aſpergi pꝛopter tria. Pꝛĩo ꝓpter de⸗ momun expulſionẽ. Becundo ꝓpter venialium deletionẽ Tertio ad men⸗ tis ſatiſſactiõem.de ↄſec.di.iiij.c. Me quaq;. Quid autem debeat cantari in aſperſiõe ſciendũ.ꝙ a feſto pentheco⸗ ſtes A feſtum paſche debet can⸗ tari 2lſperges me dñne ꝛc.cũ verſu mi⸗ ſerere mei deꝰ. In quo petimꝰ graciã iuſtificantẽ dicendo. lſperges me. id eſt aſpgas me.qꝛ hebꝛei nõ hñt optati uum modum Geod pꝛo eo vtunt᷑ futu ro indicatiui modi ſequitur. yſopo et mũdaboꝛ. hic loquit᷑ de mũdatiõe ſpi rituali gmodũ emũdatiõis coꝛpꝑalis. Abi ſeiendũ ſcom dlug. ⁊ glo. ſuꝑ ver ſum aſpges me. pſal. lLq yſopꝰ ẽ herba humida et medicinalis raoicihus ſut Liber. adherens ſaxo ·et ſcom medicos. pul⸗ mones in quibꝰ eſt inflamatio ꝓpur⸗ gat. Ideo dicit TNugꝰ. Eſto humilis in humili deo tuo.et aſpergeris yſoꝑo.et humilitas xpi te mudabit. et omnẽ in⸗ flatiõem ſupꝑbie tollet.et ita pulmonẽ purgabit. dum fixus ſis in radice ca⸗ ritatis Item Leui xiiij. habet quõ le⸗ pꝛoſus mũdandus aſpergebat yſopo intincto in ſanguine paſſeris ita ꝙ yſo pus erat tanqᷓ; aſperſoꝛiũ Conſtat aut ꝙ peccatũ eſt lepꝛa ſpũalis. Sicut er⸗ go coꝛꝑalis yſopus intinctus in ſan⸗ guine paſſeris.valuit ad emundatioõeʒ lepꝛe coꝛpꝑalis.ſic humilitas in radice caritatis fixa id eſt in xpᷣo.et tincta in eius ſanguine ꝑ efficatiam paſſiõis eiꝰ mundat nos a lepꝛa ſpũaliſcʒ a pecca to. Juxta illud elgo Hebꝛe. ix. Si ſanguis hyrcoꝝ ⁊ thauroꝛum ⁊ vituli aſperſus inquinata ſanctiſicat. qᷓnto/ magis ſanguis xpᷣi/qui ꝑ ſpũmſanctũ obtulit ſeipᷣm immaculatũ deo/emun⸗ dabit conicientiã noſtrã ab oꝑibꝰ moꝛ tuis. Conſtat aũt ꝙ hoc fecit ꝑ maxi⸗ ij Humiliauit ſeipᷣm facius obediens vſq; ad moꝛtem Vnde hãc humilitatẽ cum memoꝛia paſſiõis xpᷣi habentes⸗ beatus petrꝰ vocat electos ſcom pꝛe ſcientiã dei patris / in iuſtiſicatiõeʒ ſpi ritus/ in obedientiã et aſperſionẽ ſan guinis ieſu xpᷣi. Pꝛima pe.pꝛimo. Eſt ergo ſenſus. quaſi diceret ſcom gloſaʒ Incerta et occulta ſapientie tue mani feſtaſti mihi.et ita certius. ꝙ aſperges me dñe yſopo id eſt virtute humilita⸗ tis / fixa in radice caritatis inxpo ⁊ in tincta in eius ſanguine/a quo habet efficatiam.ſicut omia ſacramẽta euca riſtie efficatiam hñt a paſſione xpᷣi. et ſic mũdaboꝛ a lepꝛa peccati. Et notat mann huilitatẽ. Juxta illud ad TOhlli. Innoceéntius in pꝛima particula tria- ſcilicet. in redemptis pluralitatẽ.in re mptiõe humilitatem. atq; in revem/ ptione vtilitatem. Oluraliras in redẽ ptis innuitur cñ dicitur ꝛlſperges me. Auoo enim aſpergitur i multis locis circumfundit᷑.pꝛopter qð veritas ait Hic eſt ſanguis meus nouiteſtamenti qui pꝛo multis effundetur ĩ remiſſiõeʒ peccatoꝝ. Math xxiij. Humilitas in redemptõe deſignat᷑ cum dicit᷑ yſopo Quia humilis et medicinalis heroaẽ chꝛiſtus Ohꝛiſtus enim per ſuam humi litatem / fidelibus ſuis tribuit ſalutarẽ medicinam. Vnde dicebat . Dilcite a me quia mitis ſum et humilis coꝛde. Math. vij. Vriucas in redemptione axpparet cum lubditur. et mundaboꝛ ſu per niuem. Quonia ſicut apoſtol? ait languis eius emunoabit conſcientias noſtras ab operibus moꝛtuis. vbi ſu⸗ pꝛa. Cum igitur audis AWUſperges me domime yſopo et mundaboꝛ. in aſper ſione ſanguinis xpᷣi paſſionem intelli⸗ ge Deinde lauabis me. ibi ſubdit emũ dationem que fit in aqua baptiſini / vl in penitentie lotione. Quia vt dicit Innocentius Qum audis lauabis ine et ſuper niuem dealbaboꝛ:in ablutiõe aque baptiſmi/ſacramentũ regenera tionis agnoſce. vt ſit ſenſus ſcom glo. Aauu me aqua baptiſiniid eſt ſicut in baptiſmo lauas fideles tuos tempoꝛe gratie. ita nũc lauabis me aqua ſaluta ris penitentie. Et illa aqua eſt gratia dei que in anima efficit penitentiã fru Efſundam ſupꝛa vos aquam mundã et mundabimini ab ommibus inquina mentis veſtris · Et tanguntur hic tria ſcom Innocentium ad effectum ba⸗ ptiſmi pertinentia / ſcilicet remiſſio — 4 ——— ——— — — — -----—— nbe Go Tractatus culpe.deletio pene.⁊ infuſio gratie pᷣ⸗ mnum notatur cũ dicitur.lauabis me. Gecundum cum additur. dealbaboꝛ: Tertiũ eum ſubditur:ſuper niuem id eſt incõperabiliter vt dicit glo. Can/ doꝛ enim ſpiritualis/ incõperabiliter maioꝛ eſt qᷓ; coꝛpoꝛalis.vñ ?lpoẽ.·vij. dicit Lauerũt ſtolas ſuas.⁊ dealbaue⸗ runt eas in ſanguine agni. Et vſaie pꝛi mo dicit. Gi fuerĩt peccata veſtra vt coceinũ /quaſi nix dealbabũtur.⁊ ſi fu erit rubꝛa quaſi vermiculus/ velut la⸗ na alba erũt vt notat hic Alugꝰ.q ſan ctiſic loti dealbati/recte poſſunt di ci vẽſtis chꝛiſti ſine macula⁊ ſine ruga Vnde veſtis xpᷣi in monte tanq;ᷓ deal bata refulſit OMathei.xvij. Joeo ſigm ficat eceleſiã ab omni macula mundam Vnde apoſtolꝰ ad epheꝰ.v. Rpc dilex it eccleſiama ſemetipᷣm tradidit pꝛo ea vt illam ſanctificaret/mũdans eam la uacro aq̃ in verbo vite: vt exhiberet ſibüp̃i gloꝛioſam eccleſiam nõ haben⸗ tem maculã aut rugam aut aliqͥd huiꝰ⸗ amodi. ſed ut ſit ſancta⁊ immaculata. Sequitur verſus Miſerere mei deus vnde Alugꝰ. Qui magnam miſericoꝛ⸗ diam depcatus eſt. magnam miſeriam confitetur. Ubiſciendũ. ꝙ; ↄfitetur ſe miſeram creaturam.et deũ miſericoꝛ⸗ dem creatoꝛem ⁊ ſic cõfitetur quattu oꝛ. ſcilicet duo in ſe.ſcʒ miſeriã ⁊ natu/ ram In deo duo ſcilicet.omĩpotentiã a clementiam. Miſeriã confitetur cũ dicit.miſerere.naturã cũ dic.mei.oĩpo tentiã cũ dic.s.clementiã cũ dic.ſecũ dum magnam miſericoꝛdiã tuã.quaſi dicat. Narcat u Ncregn n⸗ ſericoꝛs miſerie. vnð Ilugꝰ. Gubueni graui vulneri.ſcdðᷣm magnã medicinã tuã. Graue eſt quod habeo.ſed ad omi potentem cõfugio. de meo tam letali Wꝛimus! vulnere deſperarem. niſi tantũ medi⸗ cum reperirem. Et dicit miſerere mei deus. quaſi diceret.tibi pꝛopꝛiũ eſt mi ſereri ⁊ parcere.quia natura tua miſe// ricoꝛdia eſt.⁊ tu ſolug peccara dimit / uis poteſt pec tis.iuxta illð Luce.v. cata dimittere niſi ſolꝰ ds.quaſi dicat nullus. Et bene dicit ßm magnã miſe / ricoꝛdiã tuã.⁊ nõ dicit ſecunoũ legis iuſticiaʒ. quia Leui.xx.dicitur. Moꝛti adiudicabunt᷑ mechus et adultera.Et quãuis foꝛte rex dauid huic pene ſub/ iaceret.licet per nuliũ hominẽ ſibi in/ fligi poſſet talis pena cum nõ haberet talem iudicem ſuperioꝛem ſe.nouit ta men ſe quantũ ad viuinam iuſticiã di/ gnũ eſſe pena grauioꝛi. Ideo cõſugit ad miſericoꝛdiã dei. Innocentiꝰ 9i⸗ ſerere mei deus.quia miſericoꝛdia tua plena eſt terꝛa.⁊ miſerationes tne ſuꝑ omia opera tua. O q; delectabilis ſer mo. ſuauis locutio. dulce verbum.⁊nè ceſſariũ peccatoꝛi.vtile miſero.⁊ con⸗ gruũ penitenti. NPec ſemel/ ſeo ſepe cũ omaritudinẽ cogitãdum. cũ doloꝛe di ſternendũ.⁊cum lacrimis iterandum. ex toto coꝛð.ex tota mẽte.ex tota ani ma.ex totis afſectibꝰ.⁊totis viſteribꝰ tuis.totis meoullis.cũ ſuſpir ijs ⁊ ſin/⸗ gultibus atq; lamẽtis exclamadũ / ſtʒ miſeꝛere mei ds.Al paſca vo vſq; ad pẽ thecoſten cãtatur. Vidi aq;. ⁊ eſt ſum ptum de eʒech. ca. xl vij. Un ibi duo ſi⸗ Snificãt ſcʒ redẽptio ꝑ paſſionem.⁊ ſa tiſſactio per ſacranentoꝛum inſtituti onem. Et ideo illo tempoꝛe cantatur quod eſt pꝛopinquũ paſſioni/a ſatiſſa ctioni/et vſui baptiſini/quod fiebat antiquitꝰ ſabbato ante paſcha et pen tecoſten. de conſecra.diſ.iiij.capitulo baptiſnicc. Liber. Capitulũ ſcm De introit? allegoꝛica ⁊tropologica ſi⸗ gnificatione. ceptio miſſe tres habuit vaꝛietates olim. Iliquando em̃ a lectione incho⸗ abatur.ſicut hodie fit ĩ ſabbato paſehe Moſtea celeſtinus papa pᷣmus / pfſal⸗ mum decãatari ad introitum miſſe inſti tuit. vnde adhuc vnus verſus eiuſdẽ pſalmi anthiphonatim ad introitũ cã tatur: Secundo ex oꝛdinatione beati gregoꝛij/ qui anthiphonas ad introi⸗ tum modulandas cõpoſuit.⁊ cumcan tu oꝛdinauit. t de conſe.diſ.pᷣma di⸗ citur. ꝙ philogius papa ꝓpter tedium cantanciũ/ et grauitatẽ/ ꝓpter mul⸗ titudinem pſalmoꝝ/oꝛdmmauit ꝙ de il lis pſalmis ſumeret᷑ aliqua pars/m q̃ᷓ intentio pſalmiſte explicaret᷑.ſicut eſt introitus cõmuniter/a verſus/⁊ gra duale. offertoꝛiũ. et cõmune: Antroitꝰ miſſe in duplici ſunt differentia. Aliqͥ ſunt regulares.aliqui nomĩantur irꝛe gulares. Iie qulares ſunt qui accipiñ⸗ tur de pſalmis / vt ſunt iſti introitus. Ildte leuaui. Dixit dñs ad me.Et pꝛo maioꝛi parte / ipſi introit? de pſalmis ſumũtur. Cuius vna cauſa ſᷣm yſidoꝝ eſt iſta. quia iſte liber pſalmoꝛũ quaſi cõcluſiue. continet in ſe totam ſacram ſcripturã. quia in eo ſcribitur pᷣmium bonoꝛũ ut ibi gratiã ⁊ gloꝛiã dabit do minus: Ouppliciũ maloꝛũ / ut ibi veni at moꝛs ſuꝑ illos Pꝛofectus vᷣtutum ibi. unr de virtute in virtutẽ . Itẽ ibi deſcribit̃ ꝑfectio oꝑationum / Ybi expecta dñ̃m: viriliter age. Vita eter . na beatoꝛũ / Jbi. Credo vidare bona domini in terꝛa viuentium: Specula tio ſuꝑnoꝛũ / ibi placebo domino in re gione viuoꝛũ. Et cum hoc liber ille ha re intrat. nam. ad officium miſſe intratur: Et eſt ſcdus bet modũ loquendi narꝛatoꝛiũ.oꝛato rium. ⁊ inuocatoꝛiũ. Et verſus facile et apte / omnibus feſtis ⁊ cuilibet ma⸗ terie ac tempoꝛi/ ſunt applicabiles. R liga cauſa eſt. qͥa pſalmiſta anthonoma⸗ tice id eſt ꝑ excellẽtiam. pꝛe ceteris de incarnatione dñi⁊ de ei paſſione pꝛo phetauit. Irꝛegulares introitus ſunt qui ſᷣm varietates ſolennitatum ex diuerſis locis ſacre ſcripture.preter⸗ qᷓ; de pſalmis excerpti ſunt ⁊ copoſiti⸗ vt ibi. Vliri galilei.de actibꝰ apoſtolo⸗ rum. Ouer natus eſt nobis.de yſaia⸗ ⁊ ſic de alijs.Et dicit᷑ introitus ab in troeundo. eo ꝙ dum illa anthiphona cantatur.ſacerdos celebꝛaturꝰ ad alta lquia ꝑ ip̃am anthipho⸗ ſciendum de introitu regulari.ꝙ ſip/ mus verſus pſalmi eſt introitus.tunc gliquis de ſequentibꝰ verſibus eiuſoẽ pſalmi erit verſus ipiꝰ introitus:ver⸗ bi gratia. Dꝛimꝰ int roitus in aduen⸗ tu dñieſt. aote leuaui Huius verſus ẽ vias tuas domine demonſtramihi. Sic poteſt de ↄſimilibꝰ ſuo modo de⸗ clarari. Gi vero introitus nõ eſt pᷣmꝰ verſus pſalmi. ſed aliqͥs alius de ſequẽ tibus.tunc pᷣmus verſus ipᷣius pſalmi erit verſus ipᷣiꝰ introitus.vt in pꝛima miſſa nat alis vomini introitꝰ eſt Ho⸗ 2 minus dixit ad me.⁊ vſus: Muare fre muerũt gentes.⁊ hoc fit ad deſignan⸗/ dum vnionẽ ⁊ ↄnexionem capitis ſcʒ chꝛiſti.et ſui coꝛpoꝛis miſtici ſcʒ eccle⸗ ſie. SZed quia officium miſſe. pꝛincipa liter ⁊ de per ſe xpᷣm reſpicit.et cũ om nia facta chꝛiſti.a pᷣncipio vſq; ad finẽ agd memoꝛiam ⁊ ſpecialiter in miſſa de bent reuocari:igit᷑ ſcᷣm expoſitoꝛes. per introitum repᷣſentat᷑deſideriũ ſan ctoꝝ patrũ:⁊ ſuſpiria eoꝛũ de aduẽtu — DW — Fractatꝰ: chꝛiſti in carnem. hoꝛus intonans ⁊ cantãs introitum mititudinem deſig⸗ nat ꝓphetarum.⁊choꝛũ ſanctoꝝ patꝝ aduentum xpᷣi cum multis ſuſpirijs et gemitibus expectantiũ ⁊ dicentium: Fmitte domine agnum dvñatoꝛem ter re.de petra deſerti ad montem filie ſy on.Et iterum. Veni domine ⁊ noli tar dare.relaxa facinoꝛa plebis tue.Quo rum deſideria dominꝰ nota fecit diſci⸗ pulis ſuis dicens: Beati oculiqͥ vidẽt que vos videtis.multi em̃ reges ⁊ pꝛo phete voluerũt videre que vos vide tis. et audire que vos auditis.⁊nõ vi derunt neq; audierũt. Auce.x. Et iðo in pᷣma dñica aduentꝰ.in qua aduẽtus domini in carnem ab eccleſia recolit᷑ · introitus in ꝑſona ſanctoꝛũ patrũ ſic intonatur. Ad te leuaui animã meam⸗ Beo repetitio introitus.multiplica⸗ tionẽ deſiderij ⁊ clamoꝛis illiꝰ inſinu⸗ at. Vnde yſaie.xx viij. Manda reman da:expecta reexpecta:modicũ ibi.ino dicum ibi.Et abac.ij.dicit᷑ · Et fimoꝛã fecerit expecta eum.quia veniens ve niet ⁊ nõ tardabit. Vel ſcom alios in⸗ troitus ido reſumit᷑.quia tam pᷣceden tes xpᷣm ſcʒ patriarche ⁊ ꝓphete: qᷓ; ſe⸗ quentes ſcilicʒ apoſtoli ⁊ euãgeliſte ⁊ alij cõcoꝛdes ſunt de fide chꝛiſti:qꝛ; tur ba que pᷣcedebat ⁊ que ſequebatur cla mabat dicens. Oſanna fili dauio.Ma thei xxj. Verſus vero introitus/ qui qdamodo vt plurimũ videtur altius ſonare / illius deſiderij clamoꝛis deſi Var immẽſicatẽ. Vndð qͥdam dicebãt Atinam dirumperes celos et deſcen⸗ deres. Alij. Mitte qᷓʒ miſſurus es. Et pſalmiſta. Homine inclina celos tuos deſcẽde.Oecundũ alios vero intro itus cuiꝰcantus eſt grauioꝛ ⁊ innoluti oꝛ.deſignat exultationẽ ſanctoꝝ patꝝ gnte legem de aduentu chꝛiſti. VUnde ſaluatoꝛ. Abꝛaam exultauit videre di em meum: vidit. ⁊ gauiſus eſt. Johis. viij. Verſus vo cuius cantus clarior eſt planioꝛ.expꝛimit deſideriũ ꝓphe⸗ tarum ſub lege. qð ex clarioꝛi noticia pꝓceſſit. Geo repetitio introitus deſi⸗ gnat exultationẽ patrũ nouiteſtamẽ⸗ ti.de ĩcarnationẽe xpᷣi: qui ↄmemoꝛan⸗ tes ⁊ ad memoꝛiã reuocates.⁊ repetẽ tes ſuſpiria patrũ veteris teſtamenti recurꝛunt ad antiquas ſcriptuꝛas pꝛo teſtimonio chꝛiſti incarnati. ſancte trinitatis ſcilicʒ glia patri. Au1ls ſancte trinitatis que in hboc cantico ſcʒ gloꝛia patri expᷣmitur.inter intꝛoitum⁊ eæius repetitionẽ poſt vᷣſum interponi tur ⁊ decãtatur. ad ↄfutationẽ erꝛoꝛũ arꝛij ⁊ neſtoꝛij hereticoꝝ.qui dixerunt ſpiritũ ſanctũ nõ eſſe equalẽ in gloꝛia: eri⸗ filio. ſed eſſe ſeruũ patris ⁊ filij Legitur em̃ ꝙ ad petitionẽ damaſipa pe. beat? Pierer glorl patri compo u8 ſuit. ⁊ ie damaſus papa ad miſſam cã tari inſtituit ⁊ pᷣcepit Vt igitur pr̃em filium ⁊ ſpiritũ ſanctũ.eqlem gloꝛiã amaieſtatẽ credamꝰ habere. Jdcirco gloꝛia patri ⁊c ſic miſſe adiungitur. vt ſit ſenſus cõtra arꝛiũ. Inde ſit par ho⸗ noꝛ patri filio ⁊ ſpiritui ſancto.ſicut erat ei gloꝛia in pᷣncipio. id eſt anteqᷓ; angelica humana natura laberetur.- qñ eum laudabãt aſtra matutina: qlis gloꝛia nuc eſtei a beatis. ⁊ erit inper⸗ petuũ el quaſi ſic dicat. q;uis deus pater genuerit filium. ⁊ fili eiꝰ hoimno factus ſit ⁊ ſpũs ſanctus miſſus: Non . „* fnaf 70 terponitur. Ocom vero inn tamen eoꝛũ digni: ati in aliquo eſt de⸗ tractum aut derogatum ſed tãta glo⸗ ria et perfectio eis nũc eſt⁊ erit inper petuũ quanta erat eis in pꝛincipio et ab eterno. Ecce qᷓ; pꝛofundi miſterij et qᷓ;tremende maieſtatis iudicium in gerit nobis auditio huius verſiculi ut merito ad eius pꝛolacõʒ inclinemus ⁊ genua flectamꝰ. conſiderantes altitu dinem diuine maieſtatis ⁊ immẽſitatẽ ſumme bonitatis · Geo quare gloꝛia patri interponitur. quidam dicũt ſic ao deſignadũ ꝙ tota ſancta trinitas indiuiſe incarnationem filij deiẽ oꝑa⸗ ta quam deſiderabant venturam ſctĩ patres veteris teſtamenti vt dictum eſt in capitulo pꝛecedenti.ideo ad lau dandũu et ad regratiandũ et ad reddẽ dam gloꝛiam deo de hac ineffabili ma⸗ ieſtate ſancte trinitatis goꝛianaerii cẽtiu et rationale interpoſitio gloꝛie ſeu hꝰ· cãtalene gloꝛia patri captationembe muolentie deſignat ut eum quẽ expec tabant ſancti patres obtinerent et to tam trinitatem gloꝛificado cantabãt dicentes. Oſtẽde nobis domine miſe ricoꝛdiam tuã. Oſtende nobis faciem tuam et ſalui erimus: Quiſedes ſuper cherubin appare. Bed dubiũ quare gliquando gloꝛia nõ dicitur. vt patet in miſſa ꝓ defunctis Mõ canitur glo⸗ ria patri ꝓpter tria. ꝛimo ꝓpter in⸗ certitudinẽ de eoꝛũ liberacõne.Gcdðo pꝛopter hoc. quia creditur eos eſſe in ſtatu pene ſcʒ in purgatoꝛio ⁊a gloꝛia diſtãtes.Tercio quia ibi nil meritoꝛiũ agunt ſed taãtum penam ſoluunt Ado minica vero paſſionis vſq; ad paſcha non dicitur.quia tunc fit memoꝛia de paſſione filij dei que paſſio in mẽtibus noſtris memorata magis lugere licet qᷓ; gaudẽre Lapitulum quartum De ac ceſſu altaris. Vmintroitus a choꝛo cani tur ſacerdos ð ſac ede egre⸗ ditur. et ad altare accedit ſignificas ꝙ xpũs expectacio gentiũ de occulta habit atione egreſſus eſt in mundum vt ſe pꝛo nobis in ſacrificiũ et hoſtiam placabilem deo patri offer ret et de ſancta ac ſecreta ede iugiter clauſa ſcʒ de virginali vtero tanquam ſponſus de thalamo ingreſſus eſt mũ⸗ dum. vt in ipſo benedicerentur omẽs gẽtes. Quadoq; autẽ ſacerdos ſacris veſtibus indutus cum ſolẽnitate pꝛe⸗ cedentibus miniſtris vislicʒ ſubdiaco no ⁊ dyacono oꝛdinate ingreditur ad gltare di Et in ſolẽnitatibꝰ ſcom moꝛẽ quoꝛunda eccleſiarum pꝛecedũt mini⸗ ſtri cereos deferẽtes. ⁊ thuribulariꝰ q̃ pꝛimo pꝛecedit et deſignat opoꝛẽ bõe fame vt poſſet dicere xpᷣo. Bonꝰ ovoꝛ ſumus. ij. ad Coꝛinthe. ij. Item ſigni⸗ ſicat q̃liter ſacerdos debet oꝛare quo⸗ niam debet eſſe in carit ate: lo ſenſum em̃ ptʒ.ꝙ niſi ſint accẽſi fumꝰnõ ẽ nec aſcendit ſurſum niſi ſit in thuribulo in quo ſit ignis. ſic nec oꝛat io aſcẽdit ad deum. nec placet ſibi niſi in coꝛde oꝛã tis ſit ignis caritatis.⁊ tũc optime aſ⸗ cẽdit. Vnde pſalmiſta. Pirigatur ao te domine oꝛatio mea ſicut incenſum Dyaconus et ſubdyaconus qui ſacer⸗ dotem pꝛecedunt ſignificat homines qui fuerũt tempoꝛe legis nature⁊ ſub tꝑe legis ſcripte qui chꝛiſtum pꝛeibãt per eandem fidem eadem expectaci one eavemq; deuotione venientẽ dei filimm aſſumpto hoĩe ſuſciꝑe cupiebãt — – — Tractatus Hij tamen qui erant ſub lege nature/ cum eſſentin erꝛantiũ multituoine/ iõ a ſiniſtris poſiti erãt quaſi remotioꝛes aut minoꝛes in benedictiõe dei vt ſub dyaconus in oꝛdine miniſterij ſui. Hij vero qui erant ſub tempoꝛe legis ſcri⸗ pte ſeu ſub lege gratie / eo ꝙ inconta⸗ mingtuũ lumen legis effulſilſet et cla⸗ ruiſſet. oꝛaculo ꝓphetarũ verius ⁊ cla rius xpᷣm in carne venturũ cognoue⸗ runt.ido quaſi a dextris poſiti vt dyꝗ conus expectabãt benedictiõem quã Daturus erat legiſlatoꝛ id eſt interpꝛe tatoꝛ legis/ et legis executoꝛ xpᷣe/ pꝛo ximo affuturus. Geo miniſtri cereos deferẽtes cũ quibus ꝓccdit ſacerdos qñq; in ſolennitatibꝰ.ſigniſicãt duote ſtameuta,.ſcʒ vetus et nouum.ſub du⸗ plici ſenſu. literali videlicet et miſtico plenius intelligenda. que in aſpiratiõe gratie ſpũſſancti xpᷣm mundi lucẽ nun ciabãt. Ipe em̃ xpᷣc a ꝓphetis in veteri teſtamento aduenire eſt ꝓphetatus. in nouo teſtamẽto iam adueniſſe ab apo ſtolis eſt pᷣoicatus.Et notanoum ꝙ in diebus feſtiuis duo ſunt accolliti/ſeð in pꝛofeſtis tantũ vnus. Ratio poteſt eſſe. qꝛ ſacerdos ad altare veniens ſi⸗ gnificat xpᷣm venientẽ in huc mundũ Duplex ant eſt ꝛduent? xpi vnus qſi ſpẽalis et occultus ſcʒ in carnem/quẽ pꝛeceſſit tatum vnus pcurſoꝛ videlicʒ iohannes baptiſta. De quo dꝛ Joh. i. Mꝛeibis em ante faciem oñi Aliꝰ aũt erit generalis ſolennis et manifeſtus. ſcʒ aduẽtus ad iudiciũ. De quo MPẽ. Deus noſter manifeſte veniet huc aũt duo p̈cedent. ſcʒ helyas et enoch. et iõ in pꝛofeſtis diebus et ferialibꝰ eſt vnꝰ accollitus / reßſentans iohannẽ b apti ſtam. in ſolennibus duo repᷣſentantes belyam et enoch · Rationale vo dicit. ſigniſica Aꝛimus ꝙ ſubdyaconus ſignificat iohannem baptiſta / qui xpᷣm pꝛeceſſit in ſpiritu ⁊ virtute helye / qui et ante xpᷣm pᷣdicati onem euãgelicam inchoauit/icẽs pe nitentiã agite a pinquabit em̃ regnũ celoꝛũ Math.iij. Bed oyaeonꝰ repꝛe ſentat ꝓphetas / qui annuciaueruͦt vi⸗ tam xpi vt in euõgelio ↄtin et venturã Sacerdos aũnt anteq; gradus altaris aſcẽdat et aggrediat̃᷑ diuinũ officium. reuerẽter inclinat ſe ante altare.ꝑ qðᷣ xpᷣi exinanitio qua ſemetipᷣm exinaniuit inclinado celos et deſcen⸗ dendo. vterũ virginis nõ abhoꝛrẽdo ſed hominẽ ſuſcepturꝰ humiliado a0 noſtram infermitatem in hoc ꝙ carnẽ. ſuſciperet paſſibilem. vt ſic ſe humiliã doet inclinando/ nos exaltaret ⁊ glo rificaret Debet aut ſacerdos ĩ via an teqᷓ; ad altare veniat dicere et oꝛare hunc pſalmum xlij. Judica me dñe et diſcerne cauſam mea.in quo datur in telligi. qꝙ ſacerdos accedat ad altare 1 ad dei.nõ pꝛopter aliqð teꝑale ſeo pꝛopter letiricatiõem gratie S ſpe⸗ rat in pñti et gloꝛie in futuro.Et habʒ ille pſalmus leptem verſus. In pꝛio petit a dyabolo liberari. q; aliqn per ſe. aliqũ per homines vel etiã in foꝛma hbominis tentat. Joeo dicit diſcerne cauſam meã de gente nõ ſancta.ſcili⸗ cet ipius dyaboli. Ab homine iniquo dici dyabolus. Juxta illuo iniquus et doloſo erue enn iniquus põt homo hoc fecit. In ſecundo verſu in⸗ uocat dei auxilium.qꝛ tu es foꝛtitudo mea. In tercio diuinã gꝛaciam jmplo rat.cum dicit emitte lucẽ tuã. In quar topꝛomittit ſe ſacrificiũ pꝛo ſe et po⸗ pulo facere cũ dicit. Introibo ad alta re dei. In quinto pꝛomittit pec cata ð teſtari. ibi confieboꝛ tibi in cythara⸗ mcken ar e en ſexto dicit ſe ſolum de dei pᷣſentia coſolari.cũ dicit.ſpera in deo quoniã adhuc cõfiteboꝛ illi/ſalutare vultus meiet deus meus · In ſeptimo ponit gloꝛia patri.et ſignificat ꝙ non ſolum vnam pſonã ſed totam trinitatẽ cupit lauoare. Et quia ſcom ſalomonẽ. 3. ſtus in pꝛincipio accuſatoꝛ eſt ſuijpᷣiꝰ. ſacerdos cõfiſus de iſta ꝓphetica cõſo latione.ſcʒ dixi confiteboꝛ aduerſum me iniuſticiã meã domino.ettu remiſi ſti impietatem peccati meivt de pec⸗ catis ſuis remiſſionẽ cõſequatur et vt magis acceptabile fiat ſacriſicium ſuũ ideo de peccatis ſuis cum aſtantibus conſitet᷑ Iſta aũt confeſſio debet fieri in genere et nõ in ſpecie.non em̃ ſacer dos debet dicere et ſe accuſare de lu⸗ xuria.inuidia.homicidio.et de ceteris peccatis in ſpeciali/de quibus foꝛte ñ eſſet reus et ita hoc omnino eſſet ſuꝑ⸗ ſluum et vicioſum. Mec in ſpeciali dẽt ſe accuſare de hijs in quibus eſt reus. eo ꝙ iſta confeſſio non eſt occulta ſeð publica et manifeſta.et ergo confitea tur tm ſe peccaſſe cogitatione locutio ne et oꝑe.et hoc ſufficit. Et poſtqᷓ; hec cõfitendo dixit ſubiungit. mea culpa/ vt ſeipᷣm ſolum acculet et non alios ac cuſet et ſic aduerſus ſe iniuſticias ſuas domino confitet᷑.Et aliqui dicunt ibi ter mea culpa incuſando ſeipos. Mꝛi mo/mea culpa/pꝛopter peccatũ fragi litatis per unpotentiã reſiſtenoi Ge⸗ cundo/mea culpa/pter peccatũ ſim⸗ plicitatis qd fit ꝑ ignoꝛantiã. Tertio mea maxima culpa.pꝛopter peccatum malignit atis. Vel põt dici.ꝙ dicit ter mea culpa/qpter triplex peccatũ. ſcʒ coꝛdis.oꝛis.et operis.Et cum ſic dicit mea culpa.tãgit pectus exemplo pub licani dicẽt is. Heus ꝓpicius eſto mihi u⸗ Secudus —.— —,,——.—.— peccatoꝛi. vt ſic vna ſecum deſcendat iuſtiſicatus in domũſuam. In ꝑcuſſio ne em̃ pectoꝛis tria ↄcurꝛunt.ſcx/ictꝰ ſonus.et tactus ꝑ que tria ſignificant que in vera penitẽtia ſunt neceſſaria. ſcʒ coꝛdis compunctio. oꝛis confeſſio- et operis ſatiſſactio.vt ſicut tribꝰ mo dis peccare ſolemus ſcʒ coꝛde cogitã⸗ do.oꝛe loquendo.et opere perpetran do. ita tribus modis ſatiſſaciamꝰ.ſcx/⸗ coꝛde ꝑ doloꝛem. oꝛe ꝑ oꝛationẽ ⁊ pu⸗ doꝛem. oꝑe ꝑ laboꝛem. In huiuſmodi confeſſiõe ſcom plurimoꝝ ↄſuetudinẽ depcatur virginem mariam vt pꝛo eo oꝛet et intercedat. Et hoc rationabili ter ſit Quia vt dicit beatus Bernhar dus ſupꝑ miſſus eſt:Redempturꝰ deus humanũ genus tocius boni plenitudi nem poſuit in maria.vt ſi quid ſpei in nobis eſt / ſi quio gratie / ſi quid gloꝛie ſi quio ſalutis.totũ ab ea nouerimus reꝰundare.· Deinde depᷣcatur omnes ſanctos ⁊ aſtantes vt pꝛo eo oꝛent ex eo vt dñs abundantiã ſue pꝛopiciatio nis ſibi multiplicatis interceſſoꝛbus et oꝛantibꝰ largiatur. Hec ↄfeſſio ſa⸗ cerdotis ac miniſtroꝝ mutuo conferẽ⸗ tium / allegoꝛice ſignificat ongelicum alloquium cum virgine obſequioſum et fidele.quoniã miſſus a deo angelus ſalutauit virginem que virgo cũ pꝛo poſito pudoꝛis/et pꝛofeſſione humili⸗ tatis / debuit fecundari ſide pariter miraculo/potius q;ᷓ virili aminiculo. qm non erat impoſſibile apud deum omne verbum. Ab angelo deniq; ſalu tata/et mater dei electa/non alta dei ſapere.ſed nouerat humilibus ↄſenti re. Ecce inquit ancilla dñi / fiat mihi ſcom verbum tun. Mũilitatis ↄfeſſio gancullam exhibuit. fidei deuotio grani dam effecit. AUnde ſicut humilitatis — 1, — —£ — — W in veo hi . Wi NN mes terx io bus dicun pꝛo mi, ulo. Neum Pſan n hi ſo raui „₰ Tractatus dat gratiam Rationabiliter per con⸗/ feſſionem ſacerdotis cum aſtantibus⸗ angelicum alloquium cum virgine de ſignatur.qꝛ ſicut ſacerdos in audiẽtia eccleſie reddit ſe culpabilem/et offer⸗ re intendit hoſtiam/non ſolum pꝛo de licto ſuo/ſed etiam pꝛo delicto populi ſic et xpᷣc volens incarnationem ſuam per angelum annũciari.et poſt conſen ſum virginis in eius vtero incarnari ſi militudinẽ ⁊ ſpeciem culpe aſſumpfit. et ommiũũ noſtrum iniquitates pertulit vt dicit Vſa. Deus poſuit in eo iniqui⸗ tates omniũ noſtrum Et alibi Heꝰ vo luit illũ conterere iniquit ate.vt ſic cau ſam ſuſcipiens hominis/que non rapu it exolueret et hominẽ excuſaret DBo quippe debuit/ſed non potuit delictũ abſoluere. Deus potuit ſed nõ debuit ideoq; deus factus eſt homo/ vt Ae⸗ oſt beret poſſet:et qͥ potuit deberet hoc ſacerdos oꝛat pꝛo circumſtantibꝰ imploꝛans eis remiſſionem criminum dicens. Miſereatur veſtri omnipotẽs deus · Mec oꝛatio ſupplex ſacerdotis ante altare/ ſignificat pꝛopoſitum ſa⸗ cerdotis oꝛandi pꝛo populo/et recon⸗ ciliandi cum deo.quia cum ſuꝑplicatio ne pauper pauperum ſit aduocatus. AVnde in Pꝛouer· Germo enim mol⸗ lis frangit ir am. Et ſicut pꝛo delicto ſic et in conſpectu depcari intendit altiſſi mi. vt auditus aſtantium ſibi paratur ob reſpectum pietatis/et pꝛo illius re⸗ uerentia cuius vicem ſupplet in ꝑſona pꝛofeſſio faciens conceptum/virginẽ fecundauit.ſic et humilis confeſſio.ec cleſiam fructuoſam virtutibus efficit/ et ad gratie obtentũ habilitauit. Deꝰ enim ſuꝑbis reſiſtit. humilibus autem apitulum quintũ De oſen lLovo altaris et de ſigno crucis üSH.rntkeſſione facta/ſacerdos ſſe ſignat ſancte crucis ſigno ett are aſtans ſacrum oſcula tur altare. Signatur ſacerdos domi⸗/ nice paſſionis triumpho/ſcʒ ſigno ſan cte crucis vt muniatur cõtra inſidias dyaboli.qui ſemꝑ obſiſtit bono· et ma⸗ xime nititur impedire hoc bonum. qð nõ dubitat cunctis pꝛoficere. Munit ſe ſcuto fidei et memoꝛia dñice paſſio/⸗ nis vt ſcriptum eſt ad Kpec vi. In omnibus ſumentes ſcutu nidei/in quo poſſitis omnia tela nequiſſimi hoſtis ignea extinguere. In paſſionibus em crucis xpᷣc laboꝛauit vt illarum memo res ſe tueantur in tentatiõibus. Ged oſculum qð facit in altari tropologice hoc pᷣtendit.ꝙ ſacerdos debet habe⸗ re coꝛ placatum cum omnibus deo re⸗ conciliandũ et pacem omniũ querere qᷓntumcunq; alieniſint. Juxta apoſto li as Eph.viij. Quantũ in vobis ẽ pa⸗ cem cum omnibus ſeruantes. Allego⸗ rice vero oſculatio altaris ſignificat. ꝙ xpᷣc per aduentum ſuum ad nos in carne.ſanctam ſibi copulauit eccleſiãa. Juxta illud ephithalamicum Oſcule tur me oſculo oꝛis ſui.Cant.i. In oſcu lo ſiquidẽ os oꝛi cõiungitur ſicut et in xpᷣo nõ ſolum humanitas vnita eſt di⸗ uinitati. veꝝetiam ſponſa eccleſia co⸗ pulata eſt ſuo ſponio ſcʒ xpᷣo. Juxta ilud ꝓpheticũ.quaſi ſponſam decoꝛa⸗ uit me coꝛona.et quali ſponſam oꝛna⸗ uit me monilibus. Oſculum etiam qñʒ ſigniſicat pacem Juxtailluo Coꝛinth⸗ et ad Roma.vlt. Salutate inuicẽ oſcu lo ſancto.deus antem auctoꝛ pacis in omnibus vobis amen At ergo oñoat — Liber pacẽm illam in aduentu xp̃i adueniſſe quã ꝓphete pꝛomiſerant.quoꝝ vnus ſcʒ dauid dixit. Mꝛietur in diebus eiꝰ iuſticia et abundantia pacis donec au feratur luna. lalmo. lj.et alius ꝓphe ta. Et pax erit in terꝛa noſtra cum ve⸗ nerit ideo xpᷣo nato/angeloꝛum vox intonuit.et in terꝛa pax hominibus. oſt hoc ſeᷣm ritum aliquarũ eccle⸗ rum.ſacerdos debet accipere thuri bulum qo eſt clauſum inferius et aper tum ſuperius/et fumigans. et ſignifi⸗ cat ꝙ ſacerdos debet eſſe clauſus ad terꝛena et inferioꝛa apertus aũt ad ce leſtia et ſuperna Juxta illud i Due ſurſum ſunt querite.non que ſu per terꝛam.Xt ſic fumũ deuote oꝛatio nis mittere debet ad deum / dicẽs cũ Pſalmiſta. Dirigatur ad te domine oꝛatio mea / ſicut incenſum in conſpe⸗ Lapitulum. vi. De traſlatio ne ad dexteram partem al⸗ taris et de libꝛi apertiõe nit go iudeos qᷓ; ad gentes „ te fuerũt.in ſiniſtra vero gentes eo ydolac olebant. Gacerdos igitur ve ſtibus oꝛnatus/xpᷣm carne noſtre hu⸗ milit atis indutum ſigniſieat.veniens de ſecretario ad altare. xpᷣm de celis in mundum veniſſe vt eum ſanaret de ſignat/ Heinde in dexteram tranſiẽs Acta oſculatione/ſacerdos dQqao dexteram partem alta⸗ itttis ſe tranſfert.ibi ſi mĩſtros habet cum eis plene introitum legen- do. et Ryri eleyſon. ꝓꝑ quod innuit. ꝗ; emanuel in lege pꝛomiſſus pꝛius ve/ dei aũt pꝛo tunc pꝛopter legem. et quia vnũ verum deum eolebant in dextera paf Secunbs. altaris deſignat ꝙ xpᷣc inmunduũ we⸗ niens venit ad viſitandum filios ifr⸗ ſcom ꝙ iße dicit Math. xv. Mon ſum miſſus niſi ad oues que perierant do⸗ mus iſrael.de quibus naſci voluit Be ata nanq; maria iudea fuit. Ioſt hoe ad libꝛum clauſum veniens / ĩm ape rit.tandem oſculando ad inſinuandũ illud qð ſcribitur ace vlt. Et vidi in dextera ſedentis ſuꝑ thꝛonum. libꝝ ſcriptum intus et foꝛis.ſignatum ſigil⸗ lis ſeptem et nemo poterat.nec in ce⸗ lo.nec in terꝛa.nec ſuper terꝛam.ape⸗ rire niſi leo ð tribu iuda et yeſſe.iuxta eanticum quattuoꝛ animaliũ et vigin tiquattuoꝛ ſenioꝛũ dicentium. Dignꝰ es domine accipere libꝛum et aperire ſignacula eius.qui occiſus es et rede⸗ miſti nos in ſanguine tuo. Gimiliter ⁊ illud qdð ſcꝛibitur Luẽ.iiij. Venit ieſus naʒzareth. vbi nutritus erat.et intra⸗/ uit ſcᷣm conſuetudinẽ ſuam in ſinago gam. et ſurꝛexit legere.et traditus eſt ille liber yſaie ꝓphete.et vt reuoluit li⸗ bꝛum inuenit ſcriptum.ſpiritus domi ni ſuꝑ me eo ꝙ vnxit me.euangeliſare pauperibus miſit me et pᷣdicare capti uis remiſſionem et pᷣdicare annũ acce ptum et diem retributionis:vxſaie.xlj. Et cum compleuiſſet libꝛum dedit mi⸗ niſtro et receſſit. Der hoc em̃ ꝙ ſacer dos libꝛum aperit. deſignatur ꝙ xpᷣc verus ſacerdos ſcripta ꝓphetarũ de eo occulte ꝓphetata ð eo eſſe quotidie exhibita oſtendebat. AUnde poſt vba piꝛioꝛa ſubſequitur cepit dicere eis Mec ſcriptura hodie completa eſt in auribus veſtris. Gecũvo ex hoc libꝛũ aperit. quoniam vt xpᷣc pꝛimitiuam apoſtoloꝛũ congregauit eccleſiam do cens eos/miſteria ſcripturarum reue lauit eis Juxta illuo Luẽ viij. Nobis S☛rd Qe — -2-̃ 0% mi ne mi e cr Tractatus Satum eſt noſcere miſterium regni dei ceteris aũt in parabolis. VUnde poſt reſurꝛectiõeʒ aperuit illis ſenſum vt in telligerent ſcripturas Luẽ.vlti. Ged quare oſculatur libꝛũ et poſtea a par⸗ te ſiniſtra oſculat ip̃m euangeliũ. De hoc poſtea habebimus Capitulũ ſeptimüũ. C De Ryri eleyſon Ranſlato iam ſacerdote as dexteram partẽ altaris exin dtde q temp?ꝰ benignitatis et annus pleni udinis aduenit/ſcom ꝓp pſalmiſta dixerat.tu exurgens miſere beris ſyon.qꝛ venit tꝑs miſerendi ei? . NPlſalmo cj.cogrue choꝛus laudat ⁊ in uocat ſanctam trinitatem in reiteran/ do Ryri eleyſon Et ideo poſt introitũ et ante collectas dꝛ.Quoniã añ omnẽz oꝛatiõem neceſſe eſt imploꝛare diuinã miſericoꝛdiã vt eo citius petitum obti neatur. Circa qð canticũ videndum eſt vnde ſit inſtitutũ et a quo Gecũdo quio ſigniſicet.Lertio de eius efficaci virtute.Quarto quare nonies replice tur. Quinto quare illuo vocabulum ad patrem et ad ſpiritum ſanctum nõ variatur.ad filium vero variatur.ter dicẽdo xpᷣe eleyſon. Gexto qre alter natim cantat᷑ Beptimo quare oꝛdina tur poſt officium ſeu introitum Quan tum ad pꝛimũ ſciendũ ꝙ hoc vocabu lum kyri eleyſon ſilueſter papa a gre, cis aſſumpſit ao decant andu in miſſa.· Peatus vero gregoꝛius inſtituit kyri eleyſon nonies. et a clero tm̃ publice decantari in miſſa q pꝛius apuo grey, cos tam a clero qᷓ; a populo decataba tur. vt infra dicetur circa finem capi⸗ tuli Quantũ ad ſcom ſciendũ ꝙ kyri eleyſon xpe eleyſon. ymas et anchpi eleyſon ſcom iohannẽ ianuenſem in ca tholicon eſt due partes oꝛatiõis.et nõ eſt vnũ nomen compoſitũ.quarũ pꝛĩa eſt kyri/et tantũ valet latine ſicut dne et ſcdᷣa pars eſt eleyſon.⁊ hoc tantum valet ſicut miſerere.inde kyri eley ſon id eſt domĩe miſerere.Ergo wilhelmꝰ in rationali dicit.kyri id eſt dñe.ely.i. deus.eyl. id eſt miſerere.ſon io eſt no⸗ bis. quod tantũ ſit dictũ.domine deus miſerere nobis. VUnde ꝓpheta. Homie milerere nobis eſto bꝛachium noſtrũ ĩ mane Et vltra notãdũ eſt ꝙ kyri eley ſon eſt vocabulum grecũ.vbi ſciendũ ꝙ in miſſa audiunt᷑ tria ypeomata no bilioꝛa ſcʒ grecum. hebꝛaicum.et lati⸗ num Auduunt em̃ quattuoꝛ dictiones hebꝛaice ſcʒ oſanna.ſabaoth. amen. al⸗ leluia.qñq; tria verba greca.ſcʒ kyri cetera vero omnia ſunt latina. Bed dubium eſt quare ſpecialiter illa tria ydeomata pꝛoferunt᷑ et audiuntur in miſſa et non glia. Illius tres P gtion es ponũtur ſꝛima qe titulus triumpha⸗ lis xpᷣi. erat ſcriptus lit eris grecis· he⸗ bꝛacis.et latinis. Joh.xix. Gecunda cauſa qꝛ ꝑ has tres linguas cetere lin⸗ gue intelliguntur q; omis lingua· aut eſt hebꝛaica aut latina aut greca. Vt igitur omis lingua deum laudet et cõ ſiteatur qꝛ dñs xpᷣc in gloꝛia eſt dei pa tris ad Dhilipenij. ideo ſpẽaliter uta tria ydeomata pꝛoferunt᷑ et audiunt in miſſa magis q; alia. Cercia cauſa qꝛ iſte lingue inter ceteras ſunt pꝛincipa lioꝛes. pebꝛaica qꝛ omniũ eſt mater t pꝛima.greca pꝛopter ſapiam.q in gre ca ſapientia ⁊ philoſophie ſtudiũ pꝛio viguit. Etiam pꝛopter nobilitatẽ 1 di gmtatẽ romani imperij latina ibi aſſn mitur. Quantũ ao terciũ eſt ſciendũ. Aiber q magna eſt hoꝝ verboꝛũ ẽfficatia. le gitur em dum beatus baſilius clamaſ⸗ ſet kyri eleyſon/poꝛte apienſis eccĩe claule/ nullo reſerante / vltra hoc ſunt operte. Rurſus dum beatus germanꝰ kyri eleyſon clamaret/quinq; reges ĩ fugam cõouerſi ſunt. Vnde foꝛte kyri eleyſon ſignificat aliuo qᷓ; one miſere⸗ re qð tamen ignoꝛamus. Vel meliꝰ di citur ꝙ hoc pꝛopter ſanctitatẽ illoꝛum hominũ factum ſit.⁊ fidutiam ⁊ firmã fſidem quã habuerũt in inuocatidõe di⸗ uine miſericoꝛdie.clamando kyri eley ſon. Ao quartũ ſez quare nonies reite⸗ ratur huius multe ſunt cauſe. ꝛima eſt alexandꝛi ð halis dicẽtis.qꝙ hoc fit vt eccia ad nouem oꝛdines angeloꝛũ aſſociata pueniat. Mã de quolibet oꝛ⸗ dine aliqui ceciderũt ⁊ non ꝑſtiterunt qꝛ nondũ erant diſtincti.ſcom alios. vt ruinas iſtonꝝ angeloꝛũ implere vale amus nonies cantat. Bedo nonies re iteratur cõtra nouem genera peccato rum Eſt em peccatum cogitatiõis.lo⸗ cutiõis et operis Item peccatũ venia le. moꝛt ale et oꝛiginale Item peccatũ malignitatis ſeu m ſpiritũſanctũ.fra⸗ gilit atis per impotentiã reſiſtendi qð ðꝛ peccatum in patrẽ.et peccatũ ſun⸗ plicitatis ꝑ ignoꝛanti qð dꝛ peccatũ in filium. Quia ergo nouẽ modis pec⸗ cando excedimus rationabile eſt vt nonies veimiſericoꝛpiã imploꝛamus. Fertia cauſa ſic ponitur.kyri ſigniſi⸗ cat diuine miſericoꝛdie inuocationem qua nouem modis indigemꝰ. PBꝛimo tribus modis ao peccatoꝝ remiſſionẽ que perpetramꝰ tripliciter ſeʒ oꝛe.coꝛ de.et opere. Gcdo tribus modis ao gratie collatiõem ſcʒ fideiſpei.et cari⸗/ tatis. Nertio tribus modis qntum ad gloꝛificatiõem qua gaudebimus ſupꝛa Gecundus nos in futuro.in deo.ſcʒ intota trinita te· intra nos de gloꝛificatiõe anime et coꝛpoꝛis iuxta nos de pꝛoximis et ſan ctis angelis. Quarta cauſa vt nouem effectus gratie impetremus qui ſunt viuiſicatio.ſimilitudo:gratiſicatio.pur gatio.perfectio.illuminatio.excitatio ad bonum. iuſtiſicatio et pᷣmiatio. No quintũ eſt ſciendũ ꝙ kyri.ter dicitur referendo ad patrem xpᷣeeleyſon ter Zꝛ referẽdo ad filium. Item kyri eley ſonter dicit᷑ referẽdo ad ſpumſanctñ Dubit atur modo quare ſub eodẽ vo⸗ cabulo dirigit᷑ ad patrem et ad ſpiri⸗ tum ſanetum tt ſub alio vocabulo ad filium. Et ratio eſt iſta.qꝛ ſi ivem filius ſit eiuſdem nature cum patre ⁊ ſpiritu ſancto tñ etiam eſt alterius nature/a patre et ſpũſaucto. cum ipe ſit gygas gemine ſubſtantie.qꝛ natura diuinita tis et humanitatis in xpᷣo.vnũ ſuppoſi tum intelligunt᷑.qꝛ deus et homo vnꝰ eſt xpᷣe iuxta ſimbolum athanaſij. Jo⸗ circo vocabulũ illud variat᷑ ad filium Quare aũt xpᷣc ponitur in medio hꝰ ternarij Iſtius ratio eſt qꝛ ipᷣa eſt per⸗ ſona media in diuinis Item qꝛ ipe hẽt rationẽ multiplicis meoij.ſcʒ gramati citenent is congruit atem. logici docẽ tis verit atem.rethoꝛice cõferentis de coꝛem.ethici deferentis bonitatẽ.ma thematici abſtrahentis dyaboli pote⸗ ſtatem In quibuſdam eccleſijs ſtatim poſt vltimum kyri eleyſon ſubijciunt ymasqð eſt verbum grecum et ſonat latine nobis etẽ ſenſus Ryri eley ſon ynnas id eſt potentia diuina miſerere nobis Alo ſextum dicit᷑ ꝙ in pꝛunitiu eccĩa tam a populo q; a clero cantaba tur Ryri eleyſon qð etiã nunc vt dici⸗ tur de coꝛonatõe pape ſeruatur Beo pter diſſonantiam beatus gregoꝛus EeC1—— — , — — rin /4 unt f m o⸗ lum l pern/ . - – — rꝛdinauit. ꝙ a clericis alternatim can taretur. Ad vltimũ dicitur. ꝙ ſicut di⸗ ctum eſt. officium ſeu introitus ſigniſt⸗ cat deſiverium aduentus xpᷣi in carnę poſtqᷓ; ſequitur kyri eleyſon. vbi aduẽ tus ſpũalis in mẽte petitur.ideo dicit᷑ kyri eleyſon id eſt miſerere nobis Capitulũ.viij. DPe cantu an gelico ſcʒ gloꝛia in excelſis eiꝰ expoſitiõe Et quare in miſſa beate vgis ĩ hoc cãtico inter ponit᷑ ſpus et alme oꝛphanon VFinſtitutiõe theleſſeri pape mox dicto kiri eleyſon ſacer dos in feſtiuitatibꝰ congru⸗ entibus inchoat himnũ angelicum vi delicet gloꝛia in excelſis. Pimnum qui dem angelicum quẽ angeli auditi ſunt decantari ſicut legitur Au.ij. Iſte him nus angelicus teſtimonium perhibet tempoꝛali natiuit ati xpᷣi quẽ ſacerdos tum ſaluatoꝛis ſolus angelus cuius ꝑ⸗ ſonam pᷣſ biter gerit iudeis tunc a de/ xtris poſitis.pꝛimo nunciauit luce vbi ſupꝛa.Ecce euangeliʒo vobis gaudiũ magnum quod erit omni populo quia hodie natus eſt ſaluatoꝛ. Nirca iſtum himnũ pꝛimo videndum eſt quio repᷣ⸗ ſentatur Gecundo quare immediate poſt introitum et kyri eleyſon decan⸗ tatur quare ſacerdos pꝛimo incipit et ꝓnunciat.et poſtea clerus ꝓſequitur. quare in medio altaris a facerdote in⸗ cipitur. Tercio videndũ eſt de expoſi ciõe toeius himni quis reſibuam ꝑtem cõpoſuerat. Quarto quare in miſſa be ate virginis interponunt᷑ aliqui tropi ſcʒ pꝛimogenitus. Quatum ad pꝛimũ ſciendũ. ꝙ illud canticũ cantat ad repᷣ ſentandũ illud gaudium quo gauiſi fu erunt angeli in natiuitate domini . de 4 . humani generis reconciliationèe et dẽᷣ ruine reſtauratiõe. Ante natiuit atem enim xpᷣi tres fuerũt inimiciciarum pa rietes. IDꝛimus paries fuit inter deũ et hominẽ. Becundus inter angelos et hominẽ. Tercius inter homines et homines:pomo nanq; ſuum creatoꝛẽ ꝓ inobedientiã offenderat et ꝑ ſuũ ca⸗ ſum reſtauraciõem angeloꝛum impedi uit et homo ab homine per varios ri⸗ tus ſe ſeparauerat. Judeus nanq; ceri monias excolebat.gentilis ydolatriã exercebat ritꝰ vnius alteri diſplicuit SGed veniens pax noſtra fecit vtraq; vnum. Deſtruxit enim inimiciciarum materiam.et cõcurꝛẽtes parietes in ſe angulari lapide copulauit.vt de cete⸗ ro eſſet vnimn ouile et vnus paſtoꝛ.ab ſtulit ergo peccatũ et reconciliauit ho minem deo.reparauit caſum et recon⸗/ ciliauit hominẽ deo:reparauit caſum. et recõciliauit angelo hoĩein deſtruxit ritus.et recõciliauit honintin homini. Reſtaur auit ergo ſᷣm eᷣłpo.as Eph.j. que in celis et in terꝛis ſunt.Et ob hoc iſta celeſtis milicie mitituꝰo pſallebat gloꝛia in excelſis deo.Et in terꝛa pax hoĩbus.iudeis et gentilibus / bone vo lunt atis.Exhinc ꝙ angelus loq̃tur pa ſtoꝛibus ⁊ gaudet ſatis aꝓparet ꝙ pax inter hoĩem et angelum eſt refoꝛmata. Maſcit᷑ ds hõ iõ pax inter deũ et hoĩeʒ eſt reſtituta. Maſcit in pᷣſepio bouis et gaſini. qꝛ pax inter hoĩes et hoĩes eſt re⸗/ foꝛmata ꝑ bouẽ em̃ iudaicꝰ et ꝑ aſinum gentilis ꝓpls deſignat᷑.iux illo yſa.j.0o gnouit bos poſſeſſoꝛẽ ſuũ ⁊ aſinus pſe pe dñi ſui hoc ergo canticũ ꝑtimẽ an⸗ gelicũ et ꝑtim huanũ M hoc deſignã dũu ꝙ qᷓ; angeli venerat᷑ ĩ celis et nos hoies veneremur ĩter:is.Et ſilr in hoc * —.— deſignatur ſpes eccleſie quia vna cum g. j. angelis ſperamus nos decantatuꝛos⸗ et laudaturos deim quoridie. Vnde illoꝛn comticimn aſſinnimus. Quantum ad ſcom vidẽonm. videlicet quare im mediate poſt introitũ et kyri elyeſon ſequitur Gloꝛia in excelſis. Gecundo quare ſacerdos pꝛimo incipit et ꝓnun ciat et poſtea clerus pꝛoſequit᷑ Cercõ quare in medio altaris a ſacerdote inci pitur.ld pꝛimũ dicit᷑ quia vt dictũ eſt ſupꝛa ꝑ mmtroitum ſeu officium. et per kyrieleyſon duplex apuentus xpᷣi deſi gnatur. Poſt vtrũq; autem aduentũ xpi ſcʒ in carnem et in mentem. debet aut homo gaudere leticia ſpirituali. et egm expꝛimere voce vocali.qð gloꝛia in excelſis ſignat. IJoeo ſtatim poſt offi cium et kyri eleyſon ſequitur o ſedm ðʒ. ꝙ ſacerdos ſignificat angelum pꝛi⸗ mo cantantẽ ſed choꝛos ſigmſicat illos Auce.·ij. Reſpondet aũt totus choꝛus boſt inceptionem ſaterdotis pꝛopter oc vt detur intelligi affectio intenſa. qus habet eccleſia eſſendi cum angelis Per dicitur ab omnibꝰ ſimul vt vnꝰ fiat choꝛus angeloꝛum et hominũ quia tunc homines eruntſicut angeli in ce⸗ lis. Quare aut ſacerdos canit gloꝛia in excelſis ſtans an mepiñ altaris uius tres cauſe poſſunt aſſignari. PDꝛima qe iſte himnus angelicꝰ fuit dictus ad lau dem xpi. AIpoſtolus aũt dicit pꝛima ad thymotheum.q mediatoꝛ dei et hoim eſt xpᷣc ꝑ cuius mepiatiõem placatiſu⸗ mus deo. vt ergo ille ieſum xpᷣm medi atoꝛem deſignat.ioeo dꝛ in medio alta ris. Item ſit ad cõmemoꝛandum illud quod ðꝛ ſapientie · xviij. Dum medium SZecuous curſu medium iter haberet om̃ipotẽs ſermo tuus vomine decelo exiliens/a regalibus ſedibus venit. IAd deſignan dum ergo ꝙ chꝛiſtꝰ natus eſt in media nocte. ieo dꝛ in medio altaris. Lertio hoc repᷣſentat illud ꝙ angelus qui pꝛi⸗ mo natiuit atem xpi annuciauit. ſtetit in medio illoꝛum quibus annunciauit. Juxta illud Au.ij.Et ecce angelus do mini ſtetit iuxta illos.et claritas di cir cumfulſit eos. Quare aũt incipiatur a ſacerdote facie verſa ad oꝛientem. Di cendũ ꝙ ido quia iſte himnus vt dictũ eſt: cantatus fuit in oꝛtuſuo. Pe xpo gut em dicit Yob. Ecce vir oꝛiẽs nomẽ eius. Et Luc.ij. Viſitauit nos oꝛiens ex alto Conſuetudo autem aliquoꝝ religi oſoꝛum eſt. ꝙ ſacerdos in dextera par⸗ te altaris ſtans intonat loꝛia in excel ſis. Et hoc iterum couenienter fit quia natiuitas xpᷣi plena fuit gaudio et leti⸗ cie.in cuius annũciatione hoc canticũ ab angelis fuit auditum. Juxta illud Luce.ij. Ecce enangeliſo vobis gaudiũ magnu. Modo ea que leta ſuut gaudio ſa et pꝛoſpera.per dexteꝛã deſignant᷑. adquerſa vero ſeu triſticia ꝑ ſiniſtram/ Juxta illud pſalmiſte.lxj. Cadent a la⸗ tere tuo mille.et decem milia ꝛc. Ratio nabiliter ergo p̃ᷣſ biter illius natiuita⸗ tis gaudioſe annunciatioeʒ commemo rans in dextera parte altaris illud can ticum intonat: Muantum ad tercium. quo ad illius himni angelici et humam expoſitionem eſt ſciendum illuo to⸗ tum canticum pꝛima ſui diuiſiõe diuidiũ in duas ptes ſcʒ in partem angelice de cantatam ⁊ partem humanitatis appo ſitam. Becunda ibi·laudamus te · Dꝛꝛ ma ps eſt bimembꝛis. in qua duo expꝛi mũt᷑. Mꝛio expᷣmit᷑ exultatio angloꝝ ĩ t n io i, tit it. do cir Wa Di diti Nri⸗ home wer rllg 1, epcel rqu n nci lvo din wio m. ram/ Kaln Rro tuy can nun. nun to⸗ nah; cede o N Tractatus tempoꝛali natiuitate xpᷣi. pter quam gloꝛificauerũt deũ in diuinis et in ex/ celſis ratione reſtaurationis angelice ruine cum dicitur gloꝛia in excelſis ðo. Seco expꝛimit᷑ ab angelis cãtantibꝰ⸗ humani generis cum deo recõciliatio quã temꝑe oꝛtus ſui ꝑ abundantiã pa⸗ cis in terꝛis pꝛo tunc exiſtentẽ dũs de⸗ ſignauit Jux illud pſalmiſte. Oꝛietur in diebus eius iuſticia.et abundantia pacis ſdſalmo xlj. Gecunda pars tan gitur cum ſubiungitur. Et in terꝛa pax hominibus bone volunt atis. Dꝛima pars exponitur ſic vna cum ſequente particula. Gloꝛia io eſt clara laudis le ticia / ſupple ſit deo in excelſis. Quod dupliciter exponitur. Uno modo in excelſis id eſt in angelis quinõ pecca⸗ uerũt nec inter ſe diſcoꝛdiam habuer᷑̃t. Secũo modo in excelſis id eſtin ſub limibus angeloꝝ habitaculis.Et pꝛo⸗ pter hoc euangeliſta dicit Gloꝛia in al tiſſimis deo Et ſic eſt ſenſus iſtius parti cule Gloꝛia eſt/ et ſit deo.in excelſis io eſt in celis. et in angelis de angelice rui ne reparatiõe que facta eſt ꝑ xpi nati- uitatem. Et ĩ terꝛa ſubintellige / ſit pax hominibus io eſt tam iudeis q; gentili bus bone volunt atis id eſt iſtis q xpᷣm recepturi ſunt. et in ipᷣm credituri.et eius manvata obſeruaturi Inter iude os et gentiles facta eſt pax ꝑ xpᷣi nati- uit atem. qꝛ xpᷣc vtriuſq; partis ritus deſtruens tanq; in ſe angulari lapide in vnitate fidei ex vtraq; parte popu⸗ lum ſibi electũ copulauit.et gentẽ ſan ctam in ſanguine ſuo ſibi conſecrauit. Secunda pars huius himni ſcʒ lauda mus te. vſq; ad finem a beato hylario pictauienſi epᷣo legit fuiſſe appoſita qꝛ ſolum pꝛima pars in pꝛimitiua eccia dicebat in miſſa · Innocenti vero ꝛ Erꝛimus iſta ateleffero papa eſſe addita. Alij zẽ ſymacho papa.Et idẽ inſtituit q; illu1d canticũ in diebus feſtiuis apoſtoloꝛum martirũ virginũ. et confeſſoꝝ. Et ge⸗ neraliter diebus dñicis qñ nõ eſſet tꝑs luctus et penitentie.debeat decantari vt in hoc recolamꝰ ſanctos ꝑ domini- cam reſurꝛectiõem eſſe angelis aſſociã dos.et iam in gloꝛia eſſe ſociatos. Veꝝ qꝛ ſᷣm ſenecam. Mõ quis dicat ſed quio dicatur attendendũ eſt. Et ideo firmi⸗ ter eſt credendũ ea eccleſiaſticos do⸗ ctoꝛes compoſuiſſe.et a ſummis ponti ficibus illas particulas appoſitas fuiſſe vt dꝛ dẽ ↄſec. diſ. j. Et diuiditur illa ꝑs vno mõin duas ꝑtes. Pꝛimo enim po nitur illuo qð ꝑtinet ad laudem ſancte trinitatis in comuni. Secũdo quod ꝑ⸗ tinet ad laudem cuiuſlibet perſone in ſpecialiibi. Dñe deus rex celeſtis PDꝛi ma adhuc in quinq; ſcom ꝙ quinq; at tribuunt᷑ trinit ati ꝑ excellentiam. et ſᷣm hoc ponuntur hic quinq; clauſule- Pꝛimo em̃ attribuitur trinitati potẽ tia.ideo dicimus laudamus te.ſcʒ rati one potẽtie benè operantis Nam tam bene operanti laus debetur. Item at⸗ tribuitur trinitati ſapientia.ideo dici⸗ mus benedicimus te. rõe ſapientie oĩa diſponentis. Item pꝛouidentia. ideo dicimus adoꝛamus te. ſcilicet ratione pꝛouidentie omnia ſuſtinẽtis. Iẽ ma⸗ ieſtas cinn dicimus gloꝛificamus te ſcʒ ratione maieſtatis omnibus pꝛeſiden⸗ tis. Item bonitas per excellentiam.iõ ſubiungitur. tibi gratias agimus.tibi ſcʒ ratione bonitatis omnibus exhibi⸗ te. Et hec omnia facere debemus quia tu es dignus ꝙ fiant tibi pꝛopter ma/ gnam gloꝛiam tuam quia dignus es laudari bũdici deind ibidñe ðs rex celeſtis ponũt᷑ laudes ꝑtinẽtes ad ſin⸗ 414 9g . ⸗ * Aiber. gulas ꝑſonas ſpecialiter. Et diuiditur in tres particulas.dꝛimo ponit᷑ laus ibi. Homine deus rex celeſtis. vbi oſtẽ ditur pꝛimo potentia imperialis Se⸗ cundo laus filij ibi Pomine fili vnige⸗ nite. vbioſtenditur pietas filij. Tercio laus ſpirituſſanctiibi. Cum ſancto ſpi ritu. vbi ponitur bonitas naturalis Pꝛimo igitur dicimus a⸗ laudem pa⸗ tris Homine deus rex celeſtis am in ipo eſt pꝛimitas auctoꝛitatis. ido dꝛ Domine. Cauſalitas vniuerſalitatis. ideo ðꝛ deus. Ype etiam eſt. a quo eſt omnis maieſtas imperialis ideo dꝛ rex quia ipᷣe eſt rex regum. Felicitas eter⸗ nalis.ideo dðꝛ celeſtis.quia ibi ſuam feli citatem manifeſtat. ſonalis. iveo dꝛ deus pater. Pꝛopꝛie tas generalis. iveo dðꝛ omnipotens q̃ſi per omnia potens facere que non im⸗ . plicant contradictiõeʒ Gequitur Do mine fili. vbi ponitur laus filij. et quat tuoꝛ innuunt᷑ ſm ꝙ quattuoꝛ mõis ſibi aliqua cõueniunt. Idꝛimo conueniũt ſibi aliqua ratiõe diuinitatis ⁊ ſm hoc conuemit ſibitria. Pꝛimo ꝙ deus exi conuenit ꝙ eſt a patre per modũ natu re.ideo dꝛ filij. Lercio ꝙ pꝛocedẽs to tam natin am patris habuerat.ideo ðꝛ vnigenite. Gecundo conueniunt ſibi aliqua ratiõe humanitatis.ſcʒ vniuer⸗ ſalis redemptio. .ideo dꝛ ieſu. qd inter⸗ pꝛetatur ſaluatoꝛ. Secunoũ eſt gene⸗ ralis diffuſio ideo ðꝛ rhe an interpꝛe⸗ tatur vnctus. In chꝛiſto em fuit pleni tudo graciaꝝ et vnctio.a quo tanq; a copite fluunt riui gratie ſicut a fonte. Tercio conueniũt xpᷣo aliqua ratione ſuppoſit alis vnionis vl vnitatis natu re leʒ diuine et humane. Quia ſicut d ꝛopꝛietas per⸗ tas. vñ Apoc ij. H en e teſtis fidelis. zAliqñ eſt aduerbiũ. vt in Bécundus nalis et caro vnus eſt homo ita peus et homo vnus eſt chꝛiſtus. Et ex ho competit ſibi ꝙ eſt deus Jpeo ðꝛ deus contra arꝛianos. qui dicunt eum eſſe creaturam Item ꝙ ſit immolatus.ido dicit. agnus dei contra manicheos. qͥ dicunt ip̃ᷣm non fuiſſe immolatum nec paſſum. Item ꝙ ſit filius patris. cõtra ſabellianos/qui dicunt alium filiũ vir ginis a filio patris. Quarto cõueniũt ſilio aliqua rõne ſue miſerationis. que ſunt tria. Dꝛimo ſupplicamus pꝛo ex⸗ piatiõe peccaminũ.ibi.Qui tollis pec cata mundi miſerere nobis. Secundo pꝛo exauditiõe pꝛecaminum.ibi.Nui tollis peccata mũudi ſuſcipe depꝛecatio nem noſtram Tertio pꝛo remuueratio ne ſolaminis. ibi. Qui ſedes ad dexte⸗/ „ . , . — ram patris miſerere nobis.Et quoniã ſupplic antes cõmuniter conſueuerunt allegare cauſam et rationem quare de bent exaudiriideo conſequenter alle gamus triplicem cauſam dicendo.qm̃ tu ſolus ſanctus.ideo debes indulgere peccata. Tu ſolus dominus. ſcʒ exau⸗ diens pꝛecamina Tu ſolus altiſſimus. ſcʒ conferens eterna ſolamina. Cum ſancto ſpiritu. Hic ponunt᷑ ſpectantia ad laudem ſpirituſſancti que ſunt duo. dzimũ ꝑſonalis pꝛopꝛietas.ideo dꝛ. um ſancto ſpũ. BGeom ſumma et coe terna felicita s iõ addit᷑.in gloꝛia dei patris: Vltimo ſequit᷑ amen. In quo optamus nobis omia ↄfirmari et fieri Vbi nota ꝙ amen eſt dictio hebꝛaica et aliqñ eſt nomen et tũc ioẽ eſt ꝙ veri euan Amen amen dico vobis.i. vere. Aliqn eſt ᷣbu et tũc ioẽ eſt ꝙ ſiat. n Plſalmiſta. Et in ſeculũ ſe eculi fiat fiat. binos habem fiat. ibi bñt amen. Et ic dicit amen qͥ eſt ” Lm o⸗ 9 5 e dei o ic Neri zch en Tractatus ſcſto mõ ſumitur hit et in cõcluñonibꝰ collectarũj. verſus. ðmen ꝓ vere duo ſunt aduerbia quali. Amen ꝓ fiat tunc yerbũ deficiẽs eſt. Bi de eſt amen in declinabile nomen. Aliter poteſt legi iſta ſcdᷣa ꝑs.et ſᷣm hoc ꝑt diuidi ĩtres ptes ĩ pꝛia ꝑte deũ laudãtes ſibi gras referimus de xpᷣi natiuit ate. In ſecun da parte ſpecialiter filium inuocamus et imploꝛamus ſuam miſericoꝛdiã alle gantes pꝛopter que decet deum noſtri miſereri Tercio ſanctã trinit atem ſub vnit ate eſſentie expꝛimẽtes et cõſiten⸗ tes concluſiue pconiſamus. Gcda ibi doñe deus agnus dei.Tercia ibi qm tu 7 ſolus Et expomi᷑ litera. O dñe ds rex celeſtis deus pater omnipotẽs.o dñne ieſu xpe fili vnigenite et ſancte ſpiritꝰ AIpter tuã magnã gloꝛiam. io eſt ꝓpter tuã ineffabilem maieſtatem et dignita⸗ tem. omni honoꝛe et quibuſlibet mois reuerẽtie excolendã et magnificandã. nos laudamus te cũcta optime facien tem benedicinius te plenitudinẽ omis boni cõtinentẽ adoꝛamus te deũ ſum⸗ mum deuote pꝓfitentes. gloꝛificamus te tua inenarꝛabilia oꝑa pꝛedicantes gras agimus tibi tuam mirificam bo⸗ nitatem in redimẽdo nos cognoſcen⸗ tes. Gecũda pars dñe deus agnus di. In qua ſpẽaliter filium imploꝛamus. ailegantes pꝛopter que decet deũnr̃i miſereri. Et conſtruit᷑ iſta pars ſic. dñe ieſu xpᷣe agnꝰ dei.filius patris/ꝗt ollis peccata mũdi miſerere nobis.Qui tol lis peccata mundi ſuſcipe depᷣcatiõem noſtrã. Qui ſedes ad dextrã pr̃is miſe rere nobie Wie bis imploꝛamꝰ miſeri⸗ coꝛdiã dei. dicẽtes bis miſerere nobis ꝓpter duplex genus peccati. ſcʒ ꝓpter peccatũ oꝛiginale et ꝓpter pctm actua le ſic. ꝙ pꝛimũ referat᷑ ad peccatũ oꝛi⸗ Pꝛmus ginale qd pie : peccatũ mũdi.eo ꝙ; totum mundñ fecit reü eterna damna tiõe et ſecũdũ miſerere reſerat᷑ ad pec catũ actuale.qdð eſt duplex.ſcʒ veniale et moꝛtale et ergo etiã petit.o xpᷣe qui tollis peccata mũdi ſuſcipe depcatio⸗ nem noſtrã ꝑ hoc inſinuans ꝙ ðs nos habilitat peccata tollẽdo. vt depᷣcatio et oro exaudibilis reddat᷑ Et eſt hic ſci endũ de hoc ꝙ dicit ꝙ xpᷣc ſedeat ad dexterã pr̃is qꝛ pñt intelligi tria. vno mõ gloꝛia diuit atis in qua filius dei ex titit ante ſecula/ vt ds eſt pri ↄſubſtan cialis vllio mõ ꝑ dexterã beatitudo pa tris intelligit Unbeat aug;. ꝑſedere habitare intelligit᷑ quẽ admodum dici mus de quocũq; hoĩe ꝙ; in iſta patria ptres annos ſedit. Bic ergo credite xpm habitare in dextera dei pr̃is Be atus em̃ eſt qͥ hitat in beatitudine q̃ de xtera dei vocat᷑ Tercio ꝑ dexterã dei patris. intelligit᷑ poteſtas iudiciaria. poteſtatẽ quã accepit ille h ſuſceptus g deo vt veniet iudicaturus qui pꝛius venerat iuoicãdus Igit xpᷣe ſᷣm ꝙ ðs ad dexterã pr̃is ſedet id eſt equalis eſt pr̃i in diuinitate et maieſtate ſm pᷣmã expoſitiõem Rpᷣc vo ᷣm hũanitatem ſedet ad dexterã pr̃is id eſt in pocioꝛi⸗ bus bonis pr̃is.i in eterna beatitudĩe habẽs iudiciariã poteſtatẽ iuxta ſcdaʒ et terciã acceptiõeʒ dextere. In tercia ꝑte trinit atẽ ꝑſonaꝝ ĩ vnit ate ↄfitẽtes eſſentie ⁊cluſiue laudamꝰ dicẽtes. qin tu ieſu xpᷣe cũ ſancto ſpũ in glia di pr̃is id eſt idẽ cũ ſancto ſpuet pr̃e es ſolus ſanctꝰ.ſolus dñs ſolus altiſſimꝰ. ꝓ ple/⸗ nitutinẽ et nõ ꝑ participatiõeʒ vel cõ municatiõem ab alio. Et nota ꝙ hic et in pᷣcedẽti ꝑte tagunt᷑ quiq; ꝓpcer que pebet peii eii miereri. Paim giße ñ aug;. Ipam dexteram intelligite Liber. eſt agnus dei oblatus ꝓ peccatis moi. tollendis in ara crucis. ſemel realiter et vſq; ad coſinnatioeʒ ſeculi in foꝛma pPanis ſacramentaliter Geom eſt g acta noſtra redẽptiõe et deuicta moꝛ⸗ te ſactus eſt noſter qquocatus ſedens 20 dexteram patris in gloꝛia Terciũ eſt qm ipe ſcedm ꝙ homo eſt ſanct? ſan ctoꝝ q;ʒ vnxit deꝰ pꝛe cõſoꝛtibus ſuis Lleo leticie vt iße ſolus inter homines ſit ſanctus ꝑ plenitudinẽ virtutũ / et ſpuũalium cariſmatũ vt de plenitudine eius omes accipiamꝰ gratiã. Muartũ eſt qꝛ ipe vt eſt ſilius hoĩs/ſolus eſt do minus/ ↄſtitutus iudex a deo viuoꝝ ⁊ moꝛtuoꝝ. Cui dictũ eſt. Moſtula a me et dabo tibi gentes. Quintũ qe iße eſt ſolus altiſſunus quẽ ꝓpter meritũ paſſi onis deꝰ exaltauit. et dedit illi nomen qð eſt ſup omne nomen ad Ohilip.ij. Hoꝛũ igitur quinq; intuitu decet xpᷣm pᷣcipue deuotiõe ad ſe clamantiũ acce ptare et eoꝝ miſereri. Quantum ad quartũ pꝛincipale/quare videlicet in miſſa beate virginis aliqui tropi inter pPonunt᷑ Reſpondet᷑ ꝙ ſpter ſex pꝛiui 9 legia beate virgĩs ſex tropi interpo⸗ nunt. Pꝛimũ eſt ↄceptõis. Qoncepit em̃ opatiõe et obumbꝛatiõe ſpuſſancti et ideo aꝓponitur pꝛimꝰ tropus ſcʒ ſpi⸗ ritus et qalme oꝛphanoꝝ ꝑaclite. poſt illum verſum. Dne fili vnigenite Be cundũ pꝛiuilegiũ habuit roe diuini ge neris. qꝛ beata virgo mernit eũ tpali⸗ ter generare et ſine patre/ quẽ ds pr ſine matre genuit eternaliter. Et iqeo ðꝛ pꝛimogenitꝰ marie. Et li pꝛimogeni cus nõ dicit ibi oꝛdinẽ quaſi alius ſit ſe eutus poſt eũ ſed dicit dignitatẽ. Uel pꝛimogenitus id eſt anteq; nullus fue⸗ rat genitus nec etiã poſt. Lerciũ habu it roe materne dignitatis / que eſt lli maxima laus et gloꝛia. Joeo abditur IAd marie gloꝛiã. VWel aliter Apter pꝛi⸗ uilegium diuine miſe eratõis que nobis Ream ↄmunicata eſt. qꝛ q; deus nos exaudit ad gloꝛiã eius cedit. Fñ deea canitur. AMudi nos nam te filius nihil negans honoꝛat. Quartũ habuit rõe ſanctiſicatiois.qꝛ nullo mõpeccare po tuit. Uñ in pſal. Sanctificauit taber⸗ naculũ ſuũ altiſſimus. Et ideo additur mariã ſanctificãs. Quintũ habuit rõe conſeruatiõis. qꝛ tanta plenitudo gr̃e in eã ſupuenit ꝗᷓ eã ab omni pctõ actua li cõſeruauit. Vnde augꝰ. Num de pec catis agit᷑.ð maria noli fieri mentioõez Ergo aodit᷑. mari gubernãs. Gextũ habuit rõe exaltatiõis ſeu coꝛ onatiõis Vnde de ea canit eccĩa. Ecce exaltata es ſuꝑ choꝛos angeloꝝ. Et iveo addit᷑. mariã coꝛonãs. NLapitulũ ix. Quare nõ ſemꝑ canit᷑ gloꝛia in excelſis. cõom ſymachũ papam̃ glia 1gfmnnmexcelſis vt dictũ eſt in ca. decantari Et generaliter ĩ diebꝰ domi nicis / niſi fuerit tꝑs luctus et pnie. vt in aduẽtu dñi et in ſeptuageſima vſq; ad vigiliã paſche Etiã nõ debet decan tari in diebꝰ ꝓfeſtis.⁊ in diebꝰ ieiunio rum. niſi ſit ieiuniũ exultatioõis vt in vi gilia paſcbe et penthecoſtes. et ĩ miſſa defunctoꝝ etiã nõ cantat Eſttñ ſcien ep̃s bethlehemitanꝰ om̃i die omi iſch etiã ꝓ defunctis cãtat glia in ex⸗ celſis. Sc ie himnꝰ luca atteſtante/⸗ vᷣmo ĩ bethlecmitana regiõe ẽ decanta tus Bzʒ re glia in excelſis nõ canit᷑ in aduẽtu pᷣterq; ĩ ſolẽni et duplici feſto. h multiplex rõ aſſignatur. Pꝛĩa vrꝑ Pcedenti in diebus feſtiuis aploꝝ martiꝝ. vir ginũ. et ofeſſa oꝝ debʒ f— —— —— wis den FTractatus iter pellatõʒ cãt iſtiꝰ himniiſte himnꝰ quaſñi innouari videt᷑ in nocte natalis oñm / in qua pᷣmũ fuit decantatus. et ſic in maioꝛi deuocõe et leticia decantet᷑. Sca rõ vt cũ maioꝛi reuerẽtia.hono re.leticia. ⁊ deuotione decantetur.qꝛ q̃ cum interpellatiõe dicunt᷑ maioꝛẽ fer⸗ uoꝛẽ hñt.Tercia cauſa q; hoc tempus aduẽtus deſignat tempus añ natiuita tem xpᷣi qð erat tempꝰtriſticie ⁊ nõ leti cie nec iocũditatis eo ꝙ adhuc ianua padiſi erat clauſa. que xpᷣo adueniẽte patefacta eſt.⁊ idᷣo tunc ab angelis de uit decãt ari: MQuarta cauſa/qꝛ gla in excelſis eſt cantus leticie.ido tunc ob⸗ mittitur ꝓpter ſignificandã aff lictionẽ ſanctoꝝ patrum. ⁊ ad figurãdũ quãta paciebant᷑ ex longa expectatione xpᷣi venturi. Gpes ein qᷓ differtur aff ligit aiĩiam ꝓuerbi.ij. Bed diceres· qᷓre tũc cant atur alla in aduentu dñni. Rñdet᷑ ꝙ duplici rõe.qꝛ licet haberẽt aff lictõ nem ð eo ꝙꝙ filiꝰ dei tm̃ tardabat veni re.⁊ido dimittit glia in excelſis.habe⸗ bant tñ leticiã de certitudine ꝓmiſſio⸗ nis. qꝛ certiſicati fuerũt ð redemptõe generis huani ꝑ xpᷣm factura.⁊ in iſta ſpe firma exultabat / iuxta illo ioh. viij. Abꝛaã exultauit videre diẽ meũ.ideo tũc cãtatur alla. Gcda rõ eſt.qꝛ tũc fit mẽtio de aduẽtu xpᷣi qͥ eſt duplex Unꝰ in carnẽ qͥ eſt iocundꝰ.⁊ ideo canitur alla Alius erit ad iudiciũ. ⁊iſte eſt dolo roſus ⁊ tremendꝰ.iõ dimittit᷑ glia in ex celſis Ged qre nõ cantat᷑ in feſto inno centũ. duplex eſt rõ. Pꝛima qꝛ innocẽ tes in vituperiũ xpᷣi fuerunt occiſi igit in ſignũ deteſtatõis ꝓpter doloꝛẽ pa⸗/ rentum nõ cantat᷑ in ipoꝝ feſto · Quia tunc impletũ eſt ill Mieremie. ⁊ hẽtur Math.ij. Vox in rama auita eſt plo⸗ ratus ⁊ vlulaiꝰ ꝛc. Geda rõ qꝗy tunc in⸗ nocentes occiſi ſtatim deſcẽderunt ad lumbũi.⁊ nõ venerũt ad padiſuin / niſi pꝰ xpᷣi paſſionẽ.⁊ g in ipſoꝝ die nõ ca⸗ nitur. Sʒ in octaua canit᷑qꝛ dies octã ſignificat tempus adepcõnis glie cele⸗ ſtis ⁊ future reſurꝛectois / q̃ erit in glia Igaudio. Sed qre nõ cantat᷑ in qᷓoꝛa geſima vſq; ad vigiliã paſche. Muiꝰrõ aſſignatur de 2ſe. diſ. .ca. ij duo. ꝛ tunc ſancta eccleſia recolit traãſgreſſio nempmi parẽtis.ꝑ quã impedita fuit reſtauratio ruine angelice.⁊ ideo tũo tacet cantũ angelicum⁊leticie. Gcda cauſa q; illð tempꝰrepntat tempꝰquo filij iſrael fuerunt in captiuitate babilo nica / in qſiluert a caticis leticic.ita xpᷣi ani / veri iſraelite ſolent ſuſpendere cã tica iocundit atis vſq; ad paſcha.ĩ quo facta eſt a xpᷣo liberatio pienaria a fui⸗ tute dyaboli.q ꝑ captiuitatem babilo nicam fuit figurata. In miſſis etiã de functoꝝ.nò canitur.qꝛ certitudinẽ de gloꝛia vefunctoꝝ nõ habemꝰt ã quia Officiũ defunctoꝝ eſt lamẽt abile. iõ cã⸗ tica leticie in eodẽ obmittunf. Bed dubium adhuc manet. qñ regulariter debeat decantari ſeu dici himnꝰ ange licus.A¶dhoc rñdetur extra de ce. miſſ⸗ rum ca.cõcilium. vbi ðꝛ.ꝙ debeat de⸗ cantari qñ in matutinis ðꝛte deũ lau⸗ damus. Ged hec regula fallit in ſabba to paſche⁊ in die cene ſcom officiũ ro manũu. De ſabbato ſancto reddit᷑ ratõ de ↄſe. diſ. vbi dꝛ. ꝙ illa miſſa ſpectat ad diem paſche.q̃re tunc r alleluia.æ gloꝛia in excelſis.qꝛ tunc redditum eſt gaudiñ angelicum. In die aut cene Ir. ab aliqbus epis . ſcʒ cum chriſma cõfici unt ⁊ non aliter.nec a ſimplicibꝰſacer⸗ dotibus. et hoc ratione pꝛiuilegij⁊ ce⸗ lebꝛitate ſingulari.quia ulo die fuit a 2222— chꝛiſto ſacrificium inſtitutum. SWl H Jn na F. . .R . pitulu. x. De ſalutati on 3 S mIggelico himno ſinito/ lacer dDdoos ſe ad ꝓplin voluens ſeu Dñs vobiſcu. Que ſalutatõ ſumptaẽE de libꝛo ruth capitulo.ij. vbi legit bo⸗ os ſic ſalutaſſe meſſoꝛes ſuos Et iudicũ Vi. Angelus ſalutas gedeonem dixit VOñns tecũ viron foꝛtiſſunie Et illa ſalu⸗ tat io repntat ſalutationẽ/quã ieſus fe eit diſcipulis ſuis poſt reſurꝛectionem Nuã ſalutationẽ ſacerdos pᷣmittit añ oꝛões / vt ꝓplin reddat attentũ ⁊ vt erꝰ mens ad deũ dirigatur. Xt exponitur. Dñns vobiſcũ.i. dñs in vobis maneat. ⁊ vos pᷣmio vite eterne remuneret.et peticionibꝰ veſtris affectũ tribuat. vt gram veiimpetretis ſeuerates ĩ illa Alio mõ exponit ſic. Bmis vobiſcu.i. oñns ꝑ ſuam gram vos viſitet. ⁊ vobi⸗ ſeum manẽs ſanctifcet. vt ſic petitões vrfe effectum ↄſequatur. hoꝛꝰ reſpõ⸗ det. Et cum ſpũ tuo Qo ſumptũ eſt de ſeda epiſtola beati pauli ad th mo: ij. vbi dieit. Oñs nr ieſus xpe cũ ſpũ tuo Et eſt ſenſus. Tu ꝓ nobis fuſurꝰ es pꝛe⸗ ces ao dñm. Et qm tantũ illa p̃ces ap⸗ pꝛobat ⁊ exaudit que de bono coꝛde ꝓ cedunt Hꝛamus ⁊ nos ſimiliter pꝛote vt iſte ſine quo nullũ eſt bonũ.ſit cum tuo ſpij. vt qͥ ate oꝛe ꝓfertur⁊ in os tu um ſumit. ſit tecũ in coꝛde ⁊ inte mane at. Bʒ Biceret alims. quare ꝓpłs opt at vt dñs ſit ſolum cũ ſpuᷣ eius.⁊ nõ cuim toto ſacerdote. LCum tñ dixit ſacerdos Dñs vobiſcum. nõ ſolũ in ſpũ at etiã ĩ coꝛpoꝛe. Moteſt ſic rñderiꝙ in hac re ſponſione populꝰ ſe totaliter offert ad — BGecundus impetrandũ petenda. I: qd immolati onẽ ſacerdos ꝓcedit. in qua ꝑ ſpm̃ to⸗ taliter eleuatus. ⁊ ab omni terꝛenitate orſiſe abſtractꝰdebet eſſe Et ideõ dðẽ ſibi cum ſpũ tuo.ſcʒ vt detur intelligi cp ſacerdos debet eſſe totꝰ ſpualis. Et nota ꝙ iſta ſalutatio dñs vobiſcũ/að ſimplices ſpectat ſacerdotes. Bʒ epᷣs qq ꝑfectus vebet eſſe.⁊ expᷣſſam ſimilitu dinẽ pᷣi gerit. vt ſe vicariũ xpᷣi ondat vtitur oꝛaturꝰ pᷣma vice vᷣbo dñi ioh. Fr hor vobis.qꝗᷓ fuit pꝛima vox dñiad diſcipulos pꝰreſurꝛectiõem/qñ eis pꝰ reſurꝛectionẽ apparuit q̃ñ diceret. g. pſenti detur vobis pax pectoꝛis ⁊ cor dis. ſed in futuro pax eternitatis. DBe vtraq; pace dðꝛ Joh.xiij. Pacẽ meã re linquo vobis. pacem mea do vobis Et epᷣs oꝛaturꝰmitram deponit. vt ſic nu do capite.ſiẽ ⁊ alter ſacerdos oꝛatõnẽ ↄpleat.qꝛ vir ſᷣm apoſtolũ reuelato c pite debet oꝛare.qᷓtenꝰinter deũ ⁊ ipᷣin nullũ malicie ſit velamẽ. ⁊ reuelata fa⸗ cie gloꝛia dñi ↄtemplet᷑ Poſtea adð in⸗ ſtar ceteroꝝ ſacerdotũ dicit dñs vobi ſcũ.vt ſic ſe vnũ ex eis eſſe oñdat Irẽ nota.ꝙ populꝰ ſeptẽ vicibꝰ ſacerdotũ in miſia ſalutatur.qᷓtenꝰ excluſis ſeptẽ vicijs capitalibꝰ/ gram ſancti ſpũs ſu ſcipiet ſeptifoꝛmẽ · Miſteriũ em miſſe ad ſeptem dona ſpũs ſancti refert᷑ Et ergo ſex vicibus in miſſa dꝛ dñs vobi ſcum. ⁊ vna vice/pax dñi 2c. qð etiam ꝓ ſalutatione habetur. Et g in qttuoꝛ cpibus /ſalutatio ante pᷣmas collectas obmittit/ ne numeꝝ ſeptenarium trqſ⸗ grediamur Pꝛima ſalutatio fit antep mã collectq. ⁊refertur ad ſpm ſapiẽtie qꝛ tunc ibi recoli᷑ quomõ dei ſapiẽtia intrauit mũdũ ad ſaluadũ nos. Gca ſit in pᷣncipio euangelij ꝑ qua intelligi — tur ſpus intellectꝰ. qꝛ circa euagelinm 4 ☛ . — —, — — — Tractatus nitate cõfidens/ vniuerſalẽ ad ſe colli rec olitur xp̃i pdicatio. xpc em pꝛedica tate conoens/ vmuerſale. re uit Kulunnnaqo itt eleiru nod Doce, git eccleſa pice. oscii ſi dꝑccrer oꝛ . ret. Tercia fit poſt euãgeliũ/ vel pꝰcre te om̃s fimul mecu/vt qð poſtulamus . doꝑ quã intelligit ſpus alilij qr ibire, ecicius impetrem.qm fioueialiter ons . colitur quõ xp ſecreto di ↄſilio.paſſio mu tituoinẽ citius exaudit. Dicẽoo g 5 Hiilſe obtulit at teclineret nos. Muar- oꝛeiihostatur ad osaoſ qꝛ xipſe rpc 5 ta in pᷣncipio pᷣfationis.ꝑ qᷓ; intelligit monuit oꝛare diſcipulos dicẽs.vigila⸗ . ſpũs foꝛtitudinis. q; ibi recolĩ xpi ceru teoꝛate c. Moſtea ipe ſacerdos oꝛa ciſxio xpc em in cruce pendẽs dynabo tiones ꝓnũciat/qᷓ noiant collecte. Di icd⸗ lm expugnaquit. nos ab eterna mo: citur ait collecta ꝓ tanto q; ſup popu Rn ko liber aux. Nuit aibipur dni. meuug uimncolleern regat uni r vr habet * ſpũͦs ſcientie inuitur.q xpᷣi reſurꝛecto de ↄſe. dil. iiij. Et ſic hee oꝛões ꝗpꝛie di⸗ ”ßß recolitur. q; xpc reſurgendo ſalutauit ¶cunt collecte / qfiũt ſup collectionẽ po diſcipulos ſuos.⁊ eoꝝ ſenſus aperut puli.ſcʒ qn ꝓplus colligit᷑ ad ſtacionẽ fa 1r vt nos erudiret. Sexta fit in ncipio cienoã vl ꝓceſſionẽ de vna eccleſia ꝗd „. orois poſt ↄmunionẽ. in qᷓ xpᷣi aſceIsio galiã Ylel dꝛ collecta.qꝛ ſacerdos qͥ fun recolitun. ꝑ quã ſpus pietatis notatur gitur legatione populi/ vſtat qſi medi qa ſola pietate natura bumana ſuprr atoꝛ inter deũ a hoiem vel populũ/ꝑe ſem— aſtra leuauit.vt nos exaltaret Gepti ticões populi in ſe colligit ⁊ Pcludit. in rir ma fit in fine añ benedictionẽ. qᷓ recoli qbus depcatur ꝓ noſtris neceſſitatibꝰ wi tur xp̃i aduẽtꝰ ad iudiciũ.⁊ ꝑ eã ſpy is ſpũalibus ⁊tempoꝛalibꝰ Vicunt autẽ zn amoꝛis repntatur.qꝛ angelitremẽt ced in dextera ꝑte altaris. quia ꝑ dexterã in venerit ad iudicium vt nos iudicet Et bona eterna.⁊ ꝑ ſiniſtra tꝑalia dſignã n⸗ qq epties populũ ſalutat vt dictu ẽ. tur. Vt ẽᷓ oſtẽdatur ꝙ eternaa ſpnalia bi tamẽ ſolum qnquies in iſtis ſalutatiõi Bus petere debemꝰ uxta illud. pᷣmum bus ſe ad ꝓplm vertit.⁊ hoc ſigniſtcat ¶rite regnum dei.iõ collecta dꝛ in dex b qnq; aꝓparitiones quas xpᷣc fecit diſei tera parte altaris: Ael eti iveo. quia ſi pulis ſuis in die reſurꝛectionis/ qᷓ unt orones in noie xpᷣi fiunt. qui ſedet ad ioſ magis pbate ex euagelio. Mꝛia fuu derxtera dei Mach. vlt. Et nota. ꝙ oꝛa obi iam noꝛ 108 tri e Un marie magoalene Joh xx. ⁊ Mar. vl. Geða fuit eidẽ ⁊ aljs mulieribꝰredeũ⸗ tibus de ſepulcro cũ dixit. luete Mat vltimo. Tercia petro.q̃ aꝓparitio deſi gnatur ꝓꝑterciã vſionẽ q fit pꝰ manuũ lotionẽ. vbi ſacerdos nihil alte dicit. qꝛ illa repñtat apparitionẽ factã petro de qua nõ fit mẽtio in euãgelio quãdo. aut vbi.aut quõ facta ſit. Quarta fctã fuit duobꝰ diſciplis euntibꝰ in emaus. QZuẽ. vlt. Quĩta in domo abſente tho⸗ ma· Poſt hoc ſacerdos panꝝ de ſug bo tionũ varij fuerunt inuentoꝛes/ quoꝝ numerus ⁊ varietas tantum excreſce⸗ bat. ꝙ octauũ ↄcilium affricanũ oſtitu⸗ it ꝙ nulle pᷣces vel orones vel pᷣfatio nes dicãtur / nili in cõcilijs fuerint a p bate. Poſt hoc gelaſiꝰpapa orones⁊ collectas t a ſe qᷓ; ꝑ alios ↄpoſitas in vnũ oꝛdinauit. Bcaft greg⸗ ſeclu ſis hijs ꝗᷓ nimia ſiue minꝰ ↄgrua vide⸗ bantur. rõnabilia condunauit. ↄgrua multa nihilominus neceſſaria ſuperqd collectaꝝ ⁊ de concluſione Eterum q̊dam modũ ⁊ oꝛdi⸗ e nem exceoẽtes/oroes intm̃ multiplicãt. vt quditoꝛibus tediũ generant ⁊ faſtidium. qſi deꝰ vt hõ multitudie vboꝝ flecti poſſet. cum ecõtra dñs ꝑ yſaia dicat. Cummltipli caueritis oroes nõ exaudiam vos. Et ñs ꝑ ſe in euagelio dic. Molite multũ loqui oꝛantes/ſicut ethnici faciunt pu tant em̃ multiloqo ſeexaudiri Math. vjñj. Vn cum dixiſſent apli. DHñe doce nos oꝛare ↄpenvioſam eos docuit oꝛa tionẽ dicẽs.ſic oꝛabitis Dr nr ꝛc̃.ſep⸗ tem peticõoes in ſe ↄtinentẽ.Eius ergo oronis foꝛmã ſequẽtes ſacerdotes/in miſſa ſeptenariũ numeꝝ nõ excedunt NMa xpcc ſeptẽ peticõibus / oĩa neceſſa ria coꝛpis et anie ↄpᷣhendit. ĩmo ſcom ↄmunẽ ↄſuetudinẽ. oroes ſemꝑ ſub im pari numero dicunt᷑ Na ꝙ in ſummis Muor mſannb ſeſtis/ſiẽ qñ eſt vuplex veltotũ feſtum 5 tm̃ vna collecta dꝛ.niſi foꝛte in eodem die aliud feſtum occurꝛat.⁊ tunc dicit vna / ad deſignandũ fidei vnitatẽ. Ali qñ dicunt tres ao deſignadum miſteri um trinitatis.⁊ qꝛ xpᷣe/ter añ paſſionẽ oꝛauit dicẽs.pr ſi poſſibile eſt tranſeat a me calix iſte. Aliqñ qᷣnq;/ ad deſignã lecia dumqnq; vulnera xpᷣiſeu quintiparti tam xpᷣi paſſionẽ. Itẽ qñq; dicuntur ſeptẽ ad deſignandũ ſpm gre ſeptifoꝛ⸗ mis ſeu ſeptẽ dona ſpus ſancti.Et ſᷣm innocẽtiũ ille numerus excedi nõ debʒ Et eſt ſciendũ.ꝙ totidẽ collecte ⁊eodẽ oꝛdine diei debent in ſecreta⁊ poſt cõ⸗ munionẽ.quot pᷣceſſerũt añ epiſtolam nec plures nec paucõꝛes.Finis quoq; debet ſuo pᷣncipio coꝛreſpõdere.Ct q̃ii bẽt collecta poſt vmnnionẽ ⁊ in ſecre⸗ ta debet pᷣcedẽtibus ↄuenire.Et nota cqſi in miſſa ꝓ viuis / vis interponere collectã ꝓ defunctis. tũc talis nõ debʒ eſſe vltima/ ſʒ antepenultia ſeu penui⸗ tima. Rõ qꝛ finis ſemꝑ debet coꝛreſpõ⸗ dere ſuo pᷣncipio. Et in miſſa ꝓ defun⸗ ctis nõ debet interponi collecta ꝓ vi⸗ uis.vt dicit wilhelmus.qꝛ moꝛtuinon valent iuuare viuẽtes in hac vita. nec etiã valent imploꝛare viuẽtibꝰ vitam eternã.licet eↄuerſo ipſi poſſunt iuua⸗ riab eis quo ad vtꝝq;. Immo nec iſta oro ↄmunis auguſtini.ſcʒ omĩpotens ſempiterne ðs qͥ viuoꝝ dnaris ſimul ⁊ moꝛtuoꝝ.eſt dicenda in miſſa ꝓdefun⸗ ctis Ocom aliquos tñ collecta pᷣt inter Bn de ſanctis ſic ꝙ ſit penultima Sed de mõ claudendi oroes ſciendũ. ꝙ ſi in oroe ſermo dirigitur ao patrẽ/ nõ habita mentione filij ⁊ ſpuũs ſoncti/⸗ tunc ↄcludit᷑ ſimpliciter ꝑ dñm nr̃mie ſum xpᷣm.vt hic Cõcede nos famulos ꝛc: Bifit autẽ mentio de filio hoc ẽ du plieiter vel in pncipio. vel circa finem Biin pᷣncipiotunc ↄeluditur ꝑeundẽ dſim nr m.vt ibi.os qui in filij tui hua⸗ nitate iacentẽ mũdũ erexiſti ꝛc. Si cir ca finẽ tunc ↄcludit᷑ qui tecũ viuit⁊ re gnat / ſiẽ in illa. Reſpice qſumꝰ one ſup hanc familiã tuã. Aliqũ etiam ipᷣa or̃o dirigitur filio directe.ſicut iſta oꝛatio. Deus q vginalẽ aula.⁊ tunc debʒ dici q̃ viuis ⁊ regnas. Bi autẽ fit mẽtio de ſpũ ſancto.tunc ↄcludit᷑ꝑ dnm nr̃mꝛc: et in fine ðꝛ ĩ vnitate eiuſdẽ ſpũuũᷣſſancti deus. ſic in iſta oꝛatiõe.deus qͥ coꝛda fi delimn ſancti ſpũs illuſtratione docui ſti. Bi autẽ fit mẽtio de filio ⁊ ſpũ ſctõ. tunc cõcludit᷑ ꝑ eundẽ dñm ⁊c.⁊in fine dicitur. in vnit ate eiuſdem ſpũſſancti Aliqñ autẽ ðᷣ nullo iſtoꝝ fit mentio.ſiẽ en u „ lo, „ eti ſi = Tractatus in exoꝛciſmis/a in oronibꝰ qque bñdi cte et in quibuſcũq; offcijs ſepulture. tũc ðꝛ ꝑ eũ qui venturꝰ eſt iudicare ꝛc ad terꝛoꝛem demonũ.qui de iudicio fi⸗ nali plurimum terꝛentur. qᷓ;uis tñ dici poſſet ꝑ dñm.verſus.Ader dñm dicat cum patrẽ pᷣſ biter oꝛat.Cum xpᷣm me⸗ moꝛat.ꝑ eundẽ dicere debet Cum quo ſi loqueris.qui viuis dicere q̃ris. Nui tecum / ſi ſit collige finis ĩ ilo. Si ſpuũs almi. eiuſdem dicere debes. Et in hic ſciendũ.ꝙ vt plurimũ in fine collecte cõcluſiue ſubiungit᷑. Per dũm noſtrũ ☛ ieſum xpᷣm. qꝛ ſicut bulla autenticat li⸗ teras papales ita et oẽs orones bullã tur noĩe dñi nri ieſu xpᷣi. Cuiꝰ duplexẽ ratio. Pꝛima qꝛ hoc ſit ad implendũ documentũ xpᷣi/qð ponit᷑.xxvij.ioh. Quidquid pecieritis pr̃em ĩ noĩe meo dabit vobis. Aſder ipᷣm em̃ ſeʒ xpᷣm ⁊ ñ P aliam viã/diuina beneficia ad nos pnñt decurꝛere.qꝛ ipᷣe ſolus extitit me⸗ diatoꝛ dei et hoim Vnde ⁊ ipᷣe ſeꝑius manus vel bꝛachiũ dñi aꝓpellat Nuid quid em̃ nobis donat᷑ ꝑ ipm nobis da tur Scðdo hoc fit pꝛopter meritũ paſñ onis xpᷣi. qꝛ omia nobis in merito paſſi onis eius dant᷑. Tunc ſubiungitur. in vnitate ſpũſſancti deus.qð dupliciter exponitur. ¶Ano modo ſic. in vnitate ſpus ſancti/id eſt vna cũ ſpũſancto qꝛ tres ꝑſone pr̃ filus et ſpuũſſanctꝰ ſunt vnus deus . Gcdo in vnitate ſpuſſan⸗ cti id eſt in ſpuſancto quieſt vnitas pa tr is et filij/ amoꝛ et connexio vtriuſq; Bubiungit per oĩa ſecula ſeculoꝛum. qdð etiã dupliciter intelligi pt Vno mõ ↄſecutiue id eſt ꝑ generatioes genera tionũ ſibi continue ſuccedentiũ. quia vna luccedente alia ſubſequit᷑. Gcðo exponit᷑ ſic. oĩa ſecula ſeculoꝝ/id eſt Ante oĩa ſecula:dñs nr̃ ieſus xpe vixit tecum. ſic in pñti viuit et in futuro vi⸗ cLturus eſt. Et tñ valet bꝛeuiter.per oĩa ſecula ſeculoꝝ.id ẽ eternaliter. vt vult beatus lug. Et additur hec particu⸗ la pꝛopter luciferianos hereticos.qui dicũt adhuc luciferum regnatuꝝ et ao ſevẽ xpᷣi collocatuꝝ. Contra quos ſcri bitur Vſai.ix · Guper ſoliũ dauid et ſu per regnũ eius ſedebit vt conſirmet il lud in indicio et iuſticia vſq; in leipi⸗ ternũ Choꝛus reſpondet.amen. Vbi ſciendũ fm beatu Bern. in ſermõe de cena dñi. ꝙ amen qnq; eſt aduerbium optandi.ec valet intantũ ſicut fiat. vñ vbi nos habemus in pſalmis fiat fiat. ibi hebꝛei habent amen amen. Bicut etiam amen ſimitur in orone domĩca. cumðꝛ ſed libera nos a malo amen. Bimiliter quando ↄcludit᷑ collecta ꝑ oñm noſtꝝ ꝛc et choꝛ/ reſpondet amẽ. Mopulus em aſſentiens voci ſacerdo tis qui dixit ſder oĩa ſecula ſeculoꝛum gſſentit ꝙ ſeculũ ꝑ eum creatũ eſt. Re⸗ ſpicit ergo ad foꝛmã oronis vt qð oꝛꝛaꝛ tur hoc detur vel ao modũ cõcluſiõis vt qð concludit᷑ affirmetur.⁊ in tantũ valet ſicut vere.⁊ ſic pᷣt ſumi in reſpon ſione qñ concludit᷑.quitecũ viuit ⁊ re⸗ gnat. et choꝛus reſpondet amen. id eſt veꝝ eſt ꝙ viuit et regnat in ſecula ſecu la ſeculoꝝ.· DVe hac materia dictum fuit ſupꝛa capitulo octauo. Tractatus ſecundus libꝛiſe cundi de ſecũda parte miſſe ſcilicet inſtructoꝛi.. Er Alber peditus de pꝛĩo cum dei adiutoꝛio ſcʒ de parte pꝛeꝑa toꝛia q;tum ad pꝛi⸗ mam ptem miſſe. tIt ꝑ ↄſequẽs quo ʒ᷑99PB90 tractatu peammn huiꝰ fecũdi libꝛi iam aliq̃ quo ad ſcdaʒ partẽ miſſe et quo ad tractatũ ſcm hꝰ lubꝛi ſecũdi bꝛeuiter ſunt dicẽda.Con/⸗ gruum em eſt vt oro pᷣcedat lectionẽ/ et poſt or̃onem ſeq̃tur lectio.qꝛ ꝑ lecti onem inſtruimur de diuĩis mandatis et declaratiõe tradende veritatis. QNam ad hoc tẽdere dẽt fideliũ oꝑatio ⁊ oro vt cognoſcant ⁊ intelligat volũtatem dei et m eam viuãt. Alia põt poni rõ ſm wilhel.et ↄfoꝛmis huic. In epiſtol em̃ vt plurimũ ↄtinetur doctrina apo ſtoloꝝ. Et ideo eleganter doctrinã illã pcedit oro.qꝛ oꝛare debemꝰ vt doctri na dei ⁊ aploꝝ nos in agendo inſtruat Juxta illd Auc.x. lRogate dũm meſſis vt mitt at oꝑarios in meſſem ſuã. Uel pt ſic poni rõ oꝛdinis.q; collecta ſig⸗ nificat deuotã oronem.Epla vo legis xpᷣiet pᷣceptoꝝ eius ſeruatiõem. modo deuot a oro impetrare debet añceden ter legis obſeruantiam. Et habebit ille tractatus ſeptem capitula De epiſtola capitulũ pꝛimũ De graduali. caplin ſecundũ He alleluia. caplin terciũ DHe tractu ſeutractibꝰ caplin quartũ. eeuangelio capitulum ſextũ eſimbolo et de eiꝰ expoſitiõe ca.vij 8 Capitulũ pꝛimũ De epiſtola Npꝛimo capitulo hui⸗ tractatus ſedi pꝛimo vidẽdũ eſt quid repᷣſentat epla. He pꝛoſis ſeu ſequẽtia caplin quintůj. Becũdus. Sedo quare epła aliq ex nouo teſta⸗ mento ſumit᷑. et aliqñ ex veteri Tercõ quare aliqñ ĩ pᷣncipio epiſtole dꝛ cariſſi mi. aliq fratres.aliqñ in diebus illis. NQuarto quare legentẽ epiſtolã in ec⸗ cleſus collegiatis ſolum vnus ſeqtur ſʒ legentẽ euangeliũ plures ſequuntur Muinto vnde dicat᷑ epiſtola. Gexto/⸗ quare aliqñ legit᷑ in dextera parte ał tar is ⁊ aliqñ a miĩſtro q̃ſi in medio cho ri in aliquibꝰ eccleſijs.et quare cuage⸗ lium legit᷑ in parte ſuꝑioꝛi.epiſtola vo in loco inferioꝛi. Beptimo de diuerli⸗ tate miſtri ipius epiſtole. Vñ quantũ ad pꝛimũ eſt ſciẽdũ ſᷣm innocentiũ.qꝙ; epla que pᷣmttitur euangelio repntat officiu et pdicatiõem pᷣcurſoꝛis xpᷣi ſcʒ beati iohanis baptiſte qd exercuit ipe iohannes ante xpm qui pᷣiuit ante faci em pp̃i parare viã eius ſicut ipᷣe ſanctꝰ iohannes de ſe teſtat dicẽs. Ego vox clamãatis in deſerto parate vias dñi. rectas facite ſemitas ei. Johᷣ.j. Et xpᷣc de eo dicit Malach.xxx vij. Hic eſt de quo ſcriptũ eſt:ecce ego mitto angelũ meũ qui pꝛeꝑabit viam ante te Jopᷣes nãq; fuit ſubminiſter illius.qui de ſe di cit non veni miniſtrari ſed miniſtrare Marerx. Ynoe ſicut dicatio iohis pceſſit pꝛedicatiõem xpi ſic epiſtola p cedit euangeliũ.ſᷣm vilhel. epla gerit figuram legis et ꝓphecie que xpᷣi aduẽ tum pceſſerũt.ſicut epla pᷣcedit euan⸗ gelium MPꝛeceſſit nãq; lex euangeliũ. ſicut vmbꝛa lucẽ. litera ſpũm.timoꝛ ca rit atem. iniciũ ꝑfectionẽ. dominantis pᷣceptum.amantis conſiliũ.Nam lex ꝑ moyſen data eſt. gratia et veritas per xpᷣm ieſum facta eſt. Joh.j.Epiſtola g vox eſt legis ſuam imꝑfectionem teſti⸗ monio iohannis pꝛofitentis.et ad ꝑfe ctionem euangelij tranſinittentis Hic — — NA 5—²n—U —– — — – —= r rrrCrr — — ia⸗ cõ iſi is. ec⸗ rſz r to/ ab⸗ cdo Nade diert⸗ nii. Pirar t i⸗ ntefe Eſine vnx ii. pi⸗ elt de mgei Jode deſe niirer vihs ſh gerit ladrẽ euan⸗ geli⸗ moꝛd mans mlerg vpej olog eſt Pe Tractatus me venit. ante me factus eſt. me oꝑtet minui.illum aũt oꝑtet creſcere Pon ei erat lux.ſed vt teſtimoniũ perhiberet de luce. Lex neminẽ ducit ao ꝑfectum euangeliũ vero ꝑfectionem inducit et oſtendit. Quantu ao ſecundũ eſt dicẽ dum. exquo iohannes fuit limes pᷣce⸗ dentiumet ſequentium/ medius inter aplos et ꝓphetas.nam lex et ꝓphete vſ qᷓ; ad iohannẽ durabãt et ex eo regnũ dei euãgelizatur. Math. vij. et iõ epla nec ſemꝑ legit᷑ ex pꝛophetis.nec ſemꝑ ex dictis aploꝝ.ſed interdũ ſumitur ex ꝓphetis ſeu veteri teſtamẽto.et inter⸗ dum de nouo teſtamento. ſcʒ ex dictis aploꝝ. Johannes em̃ cuius vocem re- pꝛeſentat epla cum modernis vpᷣm inſi nuat pᷣſentem dicens: Ecce agnus dei Joh.).Et cm anrigin pdixit xpᷣm eẽ venturũ dicens. Hui poſt me venit⸗ ante me factus eſt. Ao terciũ notandũ ꝙ epiſtole ſemꝑ accipiunt᷑/ aut de epi⸗ ſtolis pauli/ aut ex canonicis/aut ex actibus aploꝝ/aut ex libꝛis ſalomonis nunq;ᷓ aut ex quinq; libꝛis moyſi. Rõ q; in ulis tantũ ꝓmittuntur temꝑalia. in cuius ſignũ/tales lectiones ſemper terminant᷑ in grauem accentũ deſcen⸗ dentem. In nouo vero teſtamento ꝓ mittuntur ſpũalia et eterna. In cuius ſignum euangeliũ et epiſtola terminã⸗ tur in accentũ acutum. Iſto ſtante re ſpondet᷑ ad tercium ꝙ qñ epiſtole ſu⸗ munt᷑ ex dictis pauli/tunc ðꝛ in pꝛinci pio Fratres. Rõ qꝛ illas epiſtolas mit tebat adillos quos conuerterat.inter quos quedam fraternitas generabat᷑. ideo vocat eos fratres. Ged qñn ſumit a canonicis iohannis et iacobi.quas ipi dixerũt nõ tm̃ ad illos quos couer Erant ſed omuniter et generaliter ao omnes qꝛ ao omnes deꝰ habuit carita tem ideo in illis epiſtolis debemꝰ dice re cariſſimi. Ded qñ ſumunt de actibꝰ aploꝝ.tũc dꝛ in diebꝰ illis. Ged in euã gelijs nunq; ðꝛ in diebus. Sed in illo temꝑe.Et ratio eſt triplex. Dꝛima/qꝛ in textu actuum.vt frequẽter ponitur in diebus illis. vt patet in actibꝰ apo⸗ ſtoloꝝ. Scðda rõ qꝛ ſicut tꝑs continet ĩ ſe diem ita euangeliũ ↄtinet epiſtolas que declarãt ipᷣm Tercia rõqꝛ euange liumeſt de vno ſcʒ de xpᷣo / et de vita eiꝰ ſed epiſtole facte ſunt ado diuerſos diuerſis tempꝑibus iõ ðꝛ in diebus illis vt cuilibet poſſit melius aꝓplicari. Et qñ lectiões ſumunt᷑ de libꝛis legalibus tũuc nunqᷓ; debet apponi titulus aucuiꝰ libꝛi. Ratio qꝛ in penthateucon conti⸗ nentur ea que ꝑtinent ad ſinagogam/ que iã deficit in ſacerdotio et in regno iuxta ꝓphetam danielemcum venerit ſanctus ſanctoꝝ ceſſabit vnctio veſtra Vñ non intitulatur ſalomon in libꝛis ſapientialibus aut qꝛ depꝛauatũ eſt coꝛ eius cum mulieribꝰ ſeu ꝑ mulieres. aut qꝛ nõ oĩs veritas illoꝝ plenarie ſcitur iõ a ſapiẽtia increata intitulatur. Quantũ ad quartũ ſciendum. q; ſub dyaconũ ſolum vnus comitatur. dya conũ vero plures.ad deſignandũ ꝙ; pᷣ dicationẽ iohannis pauci ſuſceperunt ppdicatiõem aũt xpᷣi plurimi ſuſcepeft AVñ diſcipuli iohannis dixerũt ad ee.. Rabbi qui erat tranſioꝛdanẽ tecum cui teſtimoniũ phibuiſti ecce hic baptiſat. et omnes veniẽt ao eum Etiam ſignifi cat duplices pᷣcurſoꝛes ad duplicẽ xpᷣi aduentum manifeſtanoũ · quoꝝ pꝛimꝰ iam tranſactus.tinñ vnũ habuit pꝛecur ſoꝛem/ſecũdus vero habebit duos ſcJ enoch et helyam.qui cõuertent coꝛda patrũ ad filiso et reſidui iſrael ſalui fiẽt Aiber Dit ſine lumine.et cum vno ſolo accoli to. Reſpondet᷑ ꝙ ideo qꝛ ſignificat io⸗ hannem in pᷣdicatiõe eius de quo dicit᷑ Joh.j. Mon erat ille lux ſed vt teſtimo nium phiberet de lumine. Et vadit cũ Vno ſolo accolito ideo qꝛ ſigniſicat io hannẽ baptiſtã.qui ꝓnunciauit aduen tum xp̃i in carnẽ.qui fuit humilimus ⁊ quaſi occultus.ideo vadit ſine lumine. et cum vno ſolo accolito. Quantũ ad quintũ ſcʒ vnde dicat᷑epla.ðꝛ ꝙ eplłla grece.ſuꝑmiſſio vl ſuꝑerogatio ſonat Et ðꝛ ab epi qð ẽ ſupꝛa.et ſtolon miſſio q̃ſi ſupꝛa miſſio.ſcʒ ſupꝛa legem et euã⸗ gelium qꝛ eple ſunt declarationes di⸗ ctoꝝ in euangelijs ⁊ in lege.et eoꝝ que in ipis continent᷑ Miſſa em̃ eſt doctri⸗ na apoſtolica ſuꝑ legẽ moyſi pſalmos. Aphetas et euangelin.ſicut ꝓphecie ſup legem Vnde ⁊ litere de vna ꝑſona ad altera miſſe. vocãt eple qᷓſ ſupꝛa miſſe qꝛ ſunt miſſe ſupꝛa illud qð refert nun⸗ ciꝰ viua voce.Epla etiã ſuꝑerꝛogatio ðꝛ oͦlngelicus em̃ oꝛoo ꝑ iſtum ſtabula/ rium intelligitur. Luc.x.cui ſamarita⸗ nus xpc.ↄmiſit hominem a latronibus ſpoliatum. vulneratũ.et ſemiuiuũ reli ctim. In naturalibus.ſpoliatũ.in gra tuitis ſemiuiuũ.per peccatũ relictum- qꝛ vita gratie aufert᷑ ꝑ peccatũ a pec⸗ catoꝛe ſola vita nature remanente. Aer ferens duos denarios id eſt duo teſtamenta.in quibus imago eterni re gis ſcripta eſt et dicens ei ſcʒ cetui an- gelico:et etiam cetui apoſtolico.qui ꝑ ſtabulariũ deſignatur ſeu intelligttur. curam iſtius homĩs.vulnerati a latro⸗/ nibꝰ. id eſt a ſuggeſtionibꝰ dyabolicis habe:et quecũq; ſuꝑerogaueris ſcʒ cõ ſilia dando.vltra pcepta reodam tibi. ſupple mercedem. qua vnuſqquiſq; im Becusus⸗ pꝛium laboꝛẽ ſuũ accipiet.j.ad coꝛint. iij. Congrue em̃ epiſtola ſuꝑerogatio vocatur.qꝛ doctrina eius ſuperogata eſt doctrine euangelice. o ſextum ðꝛ ßſm anthiliodoꝛenſem ꝙ epla debet le⸗ gi in dextera parte altaris et eccie.qꝛ xpᷣc pꝛimo venit ad iudeos qui dicebã tur eſſe in dextera. et olim in dextera fuerũt. Bepius tñ a miniſtris legit᷑ in medio choꝛi ſeu eccĩe ad ſignificandũ xpᷣm ſedentẽ in medio voctoꝛum. vel Apter illud pſalmiſte. In medio eccĩe apperuit os eius vel ideo qꝛ epla ſigni ficat pᷣdicatiõem iohannis.qui fuit me dius inter ꝓphetas et aplos iniciũ no uiteſtamenti et finis veteris. Et legi epla in loco inferioꝛi.q;ꝛ doctrina xpi. excellentioꝛ et eminentioꝛ eſt/doctrĩs et inſtructiõibus factis ꝑ miniſtros ve teris et noui teſtamenti.quas epiſtola deſignat. Et qᷓ;uis lex in monte data ſit tñ diuulgatio eius in iudea clauſa fuit et nõ extra. Juxta illud pſalmi. Notus in iudea deus ꝛc̃. euangelica vero do⸗ ctrina ꝑ totum oꝛbem fuit diffuſa. Jux illud In omnẽ terꝛam exiuit ſonꝰ eoꝝ Seo diceres quare populus ſedet qn epla legitur.et ſacerdos tũc tacet.Re⸗ ſpondet ad pꝛimũ ꝙ populus ideo ſe det vt cum maioꝛi diligentia ↄudiat ⁊ de moꝛibus inſtruat᷑ qꝛ m vᷣlriſto. vij. phiſicoꝝ. Anima quieſcendo et ſedẽdo ſit pꝛudens. Ipeo aũt tuc ſacerdos ta cet qꝛ ſuboyaconus ſigniſicat iohannẽ baptiſtam vt ſepiꝰ dictũ eſt.ſacerdos aut ſignificat xpᷣm.ſed pᷣdicante iohan ne xpc tacuit. ideo etia tunc ſacerdos tacet · Quantũ ad ſeptimũ dicendũ.q; duo ſunt miniſtri eple. vnus eſt lectoꝛ qñ eſt de veteri teſtamento. alius eſt ubdyaconus et hoc de quocũq; accio piatur. Beo dubiñ eſt cireg lectoꝛ. = ——— — –—–-æũ W „— — n. tio eg nde le⸗ ec eba terg itin wda . N dece lſoi urne aii no tlgt ar. drs os e Giſol ra ſſint hotus odo⸗ Za Weon erc 7 * peoſe irt nl voste dan edos iohan ceros miq coꝛ 1g eſt ccN o. Fractatus quare ſemꝑ legit de veteriteſtamento et nuuq; de nouo Dicit᷑ ideo q; lectoꝛ ſigniſicat pᷣdicatoꝛes veteris teſtamen ti Item quare nõ accipit benedictiõeʒ qñ debet legere Reſpondet ꝙ illi pdi catoꝛes et ꝓphete pᷣdicabant ſolo deo inſpirante.et nõ fuerũt manifeſte miſſi ideo nõ recipiũt benedictiõem paten tem. Item dubitatur quare immedia⸗/ te poſt lectionẽ lectoꝛis ſubſequit᷑ epla vt ĩ natali xpᷣi.ſteſpondet᷑ ꝙ fit ad de ſignandum ꝓpheciam eſſe impletam re cte ſicut glo.immediate ſequitur textũ Hoc em non ſfit niſi in illis ſeſtiuitati/ bus.in quibus tangunt᷑ ſpeciales ꝓphe cie de illis que iam impleta ſunt ĩ eplis. Lirca ſecũdũ miniſtrũ ſcʒ ſubdyaconũ dubit atur pꝛimo quare legit ð vtroq; teſtamẽto:Reſpondet᷑ ꝙ ideoqꝛ ſigni ſicat iohannem baptiſtam qui medius fuit legis et euangelij.ideo aliqñ de ve teri teſtamẽto aliqñ de nouo legit. Sʒ quare ſemꝑ legit facie verſa ad altare. Reſpondet᷑ ad demonſtrandũ ꝙ iohã⸗ nes pᷣdicando xpᷣm ipᷣm digito demon ſtrauit dicens.Ccce agnus dei. Quare aũt nõ recipiat benedictionẽ.ðꝛ ꝙ iðo qꝛ deſignat iohannem baptiſtã quipꝛe dicauit ſolo deo inſpirante. et publice eum mittente et ideo nõ accipit bene⸗ dictionem. Capitulum ſcðm De graduali. p duale qð alionomine vocat reſponſoꝛiũ. uius duplexẽ 9. qꝛ graduale ptinet ad opera vite actiue. vt igitur notet᷑ nos operibꝰ re⸗ ſpondere eis que in lectiõe audiuimus iocirco graduale reſpõſoꝛiũ ꝛ. Gcða rõ qꝛ epla fignificat pdietiõem iohis⸗ QODſt epiſtolam cantatur gra Secũdus u porebat dicens. Adenitentiã agi⸗ te a ꝓpinquat em̃ regnu celoꝛũ.Et iteꝝ FYaciatis dignos fructus penitentie. Merito ergo poſt eplam ſequitur gra⸗ duale.qð in voce graui cantat᷑ quia pe nitentia lamentũ ſigniñcat. Ydcirco in diebus paſche tollitur ſeu non cantat᷑ qꝛ ille dies ſigniſicat futurũ felicem ſta tum in regno celoꝝ in quo nõ eſt opus penitentie. Nec erit ibi fletus ſeo gau⸗ dium et leticia ſm ꝙ canit eccleſia. Et non erit amplius neq; luctus neq; cla⸗ moꝛ.neq; vllus doloꝛ ꝛc. :lpoc:xxi.Et licet differũt in hoc ꝙ liber gradale cã tus vero graduale vocat᷑tñ communi ter capiunt᷑ tanq; ſynonima pꝛo eodẽ. Et dꝛ graduale vl gravale.ad deſignã dum eꝙ verus penitẽs gradus ſeu aſcẽ ſiones in coꝛde ſuo debet diſponere. et ire de vna virtute in aliam: quaſi per gradus quoſdam.donec videatur dðs deonꝝ in ſyon./ ꝓpter qð graduale deſigt conuerſionẽ felium penitentiũ Dicit em̃ graduale a gradiendo qꝛ poſt pᷣdi⸗ catioõem iohannis aliqui dilcipuli ſecu ti ſunt xpᷣm et poſt ipᷣm gradiebantur. ſicut iohannes euangeliſta ſcribit Gta bat iohanes ⁊ ex diſcipulis eius duo ⁊ reſpiciẽs ieſim ambulantẽ dixit.Ecce agnus dei ecceꝛc.Et audierũt duo di⸗ ſcipuli iohanis ⁊ ſecuti ſunt xpᷣm Joh. j. Vocatur etiã reſponſoꝛiũ qð poteſt vyno modo referꝛi ad reſponſiõem apo ſtoloꝝ qui ꝑ p̃ᷣdicatiõem iohannis aliqᷓ liter illuminati et imbuti.xpᷣo ipᷣos vo cante et dicente.venite poſt meꝛc̃. non tin verbo ſed et opere reſponderunt. qꝛ relictis omnibus ſecuti funt eũ. Be⸗ cundo refert᷑ ad quoſlibet fiveles quia ꝑ oꝑa vite noſtre actiue debemus re⸗ ſpondere lectiõi in epla dicte vt pꝛius Aber. ronale ſignificat adiutoꝛiũ:q adiutoꝛi um nobis neceſſariumeſt. q;diu em̃ in Hoc ergaſculo detinemur a dño pegri⸗ namur et lamenta penitẽtie peragimꝰ. Vel ad denotandũ ꝙ nullus plenã et verã facit penitentiã. niſi pleniſſime cõ uertat᷑ Juxta illud Johel. ij. Conuer⸗ tumini ad me in toto coꝛde veſtro in ie⸗ iunio ꝛc̃. Ia ꝙ homo nihil diligat con tra deũ ſed oĩa que affectat et diligit/ wꝙwilla diligat in oꝛvine ad deũ. Illo re ſponſoꝛiũ non repetit᷑ poſt verſum. qꝛ Vt pᷣmiſſum eſt deſignat reſponſiõe m oploꝝ.qui xpᷣo eos vocante reliquerũt oĩa.Quia ergoilli nihil retinuerũt pꝛo qjuo eositerũ vocare oꝑteret ideo nul lo mõ repetitur· Mec finit᷑ cum gloꝛia pf̃i qꝛ nõ ad gloꝛiã in hoc ſeculo ſed ad luetũ et ad contemꝑtũ voca Juxta illud Auẽ. ij. ego mitto vos in mundũ Kt nota ꝙ; BGBꝛego. et Gelaſius ↄpoſuerũt.tractꝰ gradualia.alleluia.et ea ad miſſam can tari inſtituerũt. Vbi ſciendũ ꝙ ſacer⸗ Ddos et ep̃us poſt collectã ſedet.infra ꝑ actiõem trium parciũ officium miſſe ia dDictarũᷣ.ſcʒ infra eplam.graduale et al leluia.ſigniſicans tres dies in quibꝰ do minus ſedit in templo hieroſolimis in medio doctoꝝ.audiens et interꝛogãs eos. Seſſio etiã ſacerdotis.victoꝛiam xpi ſigniſficat.qꝛ ſedere victoꝛis eſt.ſi- gnificas ꝙ xpᷣc poſt ieiuniũ vicit dya⸗ bolum. Mam reliquit eũ tentatoꝛ. et ac ceſſerũt angeli et miſtrabant ei Mat. iiij. acten? et tacitus ſedet ſacerdos inſinuans ꝙ pᷣdicante iohanne xpᷣe ta cebat.qꝛ nõ pᷣoicauit aperte ſed vt tra dit euangeliſta nolc; ravin eſſet io hannes in vinculis / venit ieſus in gali leam. euangeliʒans verbũ dei: Gʒ ſᷣm wilhel. in ronali. Beſſio ſacerdotis ſi⸗ Gecundus gnificat ſeſſionẽ xp̃i ad dexterã patris et ꝙ ſedet cũ miniſtris ſignificat ſeſſio nem xp̃i cum diſcipulis in die iudicij qᷓ bus dꝛ. Gedebitis et vos ſuper ſedeꝰ duodecim iudicãtes tribus iſrael ¶ ſolatio.iuxta illud. Luce.vj. Beati qui nũc fletis/q; ride bitis. Et Mat. v. Beati qui lugent qm̃ ipᷣi conſolabunt᷑. Jocirco poſt gradua le qð lamenta deſignat penitẽtie.quã pᷣdicabat iohannes.ſequit᷑ alleluia.cã ticum leticie. Circa qdð canticũ pꝛinci⸗ paliter nouem ꝑ oꝛdinẽ ſunt videnda. Mꝛimo vñ hoc vocabulũ ſumpſit oꝛi ginem et quis ad miſſam cantari inſti⸗ tuit. Gecũdo cuiuſmodi vocabulũ ſit 1 Aluia poſt luctum ſequit᷑ cõ alleluia.et cuiꝰ dignitatis et quare mãa ſit ininterpᷣtatũ. Tercio de eius expo ſitiõe. Quarto quid repᷣſentet in miſſa Quinto quid eius verſus ſigniſicat. Gexto quare repetitur poſt verſum Beptimo quare tꝑe reſurꝛectiõis xpᷣi plus frequẽtatur Octauo quare in ſe ptuageſuna non cantat᷑. Pono quare neumatica cauda ĩ fine ſubiungitur.et quidſignificet Quantũ ad pꝛimum ſciendũ.ꝙ hoc vocabulũ ſumptum eſt ex veteri teſtamẽto.ſcʒ ex li.tho.ca.pe nultimo. vbi legit᷑ de hieruſalem Pla tee eius ex lapioe candido et mundo ſternentur. et in vicis eius cantabitur alla. Et eſt vox angelica audita ab an⸗ gelis et decantata ſᷣm ꝙ ſcribit AMpo. xix. Audiui vocem q̃ſi tube magne. et ſicut vocem aquaꝝ multarũ etſicutto nitruũ magnoꝝ dicentiñ alleluia. quo niam regnabit deus noſter omipotẽs. Et audiui ſimiliter a vigintiquattuoꝛ — — ris ſio des c⸗ e nefn N in pinei⸗ enda. Nori iſn⸗ duliſ⸗ geni et miſa l. eſum reinſe 6gon ar uimum nyett ape undo bitur wan po. eto o tes. ttuo: Tractatus ſenioꝛibus. et quattuoꝛ aĩglibus ado rauerũt deũ ſedentemſuꝑ thꝛonum di centes. amen et alleluia. Quis autem nd miſſam decãtari inſtituit. ꝛ ꝙ, gela⸗ ſius papa Et hieroꝰ.dicit q; alla canta tur in miſſa. hoc tractũ eſt de eccleſijs hieroſolimitanoꝝ · in qbus tꝑe paſcha⸗ i in miſſa frequentabat ſicut et nüc: at alis tempoꝛib⸗ caneret᷑ ad miſſaz olim eccleſie romane conſuetudo non . 7 7 erat ſeo a beato gregoꝛio inſtitutum/ immo pocius reſtitutũ eſt. Nam cu an ↄſuetudo fuerat a temꝑe damaſi pape defecerat Vnde a beato gregoꝛio re⸗ ſolumtꝑe paſchali.ſed et alijs tempoꝛi bus decantet ꝑ circulum anni. pterqᷓ; in quibuſdam exceptis tꝑibus ſcʒ in ſe ptuageſima et quaoꝛageſima / vſq; àd vigiliã paſche de quibus infra dicetur Nuantũ ao ſecundũ ſcʒ cuiuſmodi vocabulũ ſit alla.ſciendũ ſᷣm Iſiooꝝ. vj. ethimo. Amen et alleluia ſunt dicti⸗ ones hebꝛayce que nec grecis vellati⸗ nis nec barbaris licet in ſuã linguam omnino tranſſerꝛe vel ſub alia lingua enũciare Nam q;uis alleluia interpꝛe tari poſſit tñ ꝓpter ſanctioꝛẽ auctoꝛita tem ſeruata eſt ab apoſtolis in his pꝛo pꝛie lingue antiquitas Tantũ em̃ ſacra ſunt nomina vt etiã iohes in apoc. re⸗ fert. ſe reuelate ſpuũſancto vidille ⁊ au vocem aquaꝝ multarũ et tonitrun va lidoꝛũ dicentiũ amenet alleluia · Ac ꝑ hoc ſic optet vtraq; verba in terza di⸗ ci ſicut in celo reſonat. vt dicit Nug⸗ in li. de doctrina xpᷣiana. Ex iſta aucto⸗ rit ate yſidoꝛi patet ꝙ alleluia eſt voca bulũ hebe Neum ſimiliter et amen.Et no traniſe „ ſtitutũ eſt. in miſſa poſt graduale nõ ert ea in alteru ydeoma. ſʒ Secũdus ſemp retinẽt ea Una cã iam eſt poſita q; hoc fit ꝓpter reuerentiã cantaciũ in celis illud vocabulũ. Ged ſcda cauſa ſic ponitur vllleluia gaudiũ et laudem celeſtem inſinnat qdð nemo nouit ĩ hoc ſeculo. ideo exquo hoc gaudium nobis ignotum eſt. ↄgrue ſub ignoto expꝛimi tur voalala ncent⸗ dicit. Rllelu ia eſt vocabulu hebꝛaycũ. et ininterp/ tatum intranſlatũ ꝑmanſit vt pegri num ab hac vita gaudium. pegrinum quoq; vocabulũ ſignificaret Ex quibꝰ dictis ſatis patet dignitas et peminen tia huius vocabuli. Quantũ ad ter: cium ſez de expoſitiõe huius vocabuli eſt ſciendũ ꝙꝙ yſive. vj. ethimo. de hoc ſic dicit Alleluia duoꝝ vocabuloꝝ in⸗ terp̃tatio eſt hoc eſt laus di.ia enim eſt vnñ de decem nominibus quibꝰ apud hebꝛeos ds nominat᷑ etſic jm yſideꝝ.· alleluia tm̃ valet ſicut laus dei Inno/ centius terciꝰ ſic dicit quid ſit alleluia. pſal.cvij.exponit᷑ cui cũ pmittitur in citulo alla ſtatim pſalmus exponenvdo titulũ dicit Laudate pueri vmmm hiero. vero dicit Zllla tm̃ valet ſicut dicam⸗ laudes domino.vt etiã dicit wilhelmꝰ in ronali. Vel m hieronunũ dllleluia ↄꝛ ab alle quod eſt cant ate. et lu io eſt laudem.et iaid eſt domino. ANuguſtinꝰ ſic exponit. al io eſt ſaluum. le id eſt me. lu id eſt fac ia id eſt vomine. id eſt ſaluũ me fac dñe. Grego.ſic exponit Alle. io eſt pater. lu io eſtſilius ig id eſt ſpuſſan⸗ etus Ambꝛofius gut ſic Alle io eſt lux lu id eſt vita,ia eſt ſalus.bᷣm alios ðꝛ ab alle qd ẽ laudate. luid eſt dñm. ia io eſt vnũ quaſilaudate vnũ oñm Hug. di. Alleluia dicitur ab alle id eſt laus.lu id eſt inuiſibilis. ia id eſt dei. quaſi laus in⸗ * — niſibilis dei Geom vero Papianm Laen vlſz = rara Liber Alleluia hebꝛaice tm̃ valet ſicut landa te emn. Hoc idem appꝛobat iohes ia nuenb. in catholicon. et dicit. ꝙ; allelu⸗ ia ſolum eſt tetraſillabum et debet feri biꝑ y grecum qð habet ibi vim conſo nantis.et eſt vocabulũ indeclinabile. . et debet in fine acui. Unde de illis in⸗ terpᷣtatiõibus habentur quedã metra verſus Allle narꝛate.lu laudẽia dnoqq Saluifica dñe.me tecũ.denotat aug. Al ſaluum. le me. lu fac. ſeo deus eſttibi ia. Da landem dñno. hieronimꝰ a ꝓpbat hyſtoꝛia ſuꝑ lpoẽ. et dlug volunt ſit vnum verby — et himologiʒatur ſic. Alid eſt altiſſim⸗ xpc.le id eſt leuatur in cruce.lu id eſt lu gebant apoſtoli. ya id eſt reſurꝛexit do minus MNuantũ ad quartũ ſcʒ qͥd ſignificet vel rep̃ſentet in miſſa dꝛ q al — leluia quis non expꝛimat tñ ſignificat ineffabile gaudiũ angloꝝet hoim ĩ eter na felicitate letancium qð oculus non vidit.nec auris audiuit nec in coꝛ hoĩs aſcendit. Hoc em̃ gaudium eſt ſemper letare et laudare deũ. Mam beati qui habit ant in domo tua domine. qm in ſecula ſeculoꝝ laudabuntte.Et rurſus in voce exultatiõis et confeſſiohis ſo⸗ nus epulantis.ſupple in menſa domini Ende beatus iohannes baptiſta mox ipe. Gꝛegoꝛiꝰ patrẽ. natũ. ſignat quo⸗ q; pneuma lſſerit ambꝛoſius ꝙ ſit lux vita ſaluſq;. Alle laudate.oñm luliaſitĩ vnum.Cuius aũt partis oꝛatiõis ſit al- leluya. etrus cõmeſtoꝛ in ſcolaſtica .in glo. po. uũ imperatiui modi defectiuum. Ged iobannes de garlandꝛia dicit ſub diſtinctiõe. qꝛ pᷣm pꝛimã.quintã ſext am.et ſeptimã expo ſitiões ſit nomen neutri generis inde⸗ clinabile. ſed ſm alias ſignificatiões eſt verbum imperatiui modi vt dictũ eſt. Et hm magiſtꝝ petꝝ anthiſiopoꝛenſem Becundus poſtq;ᷓ vixit penitentiã agite. in qua eſt lamentum ſubiunxit.appꝛopinquabit em regnum celoꝛum in qua eſt ſumma leticia. Canim ergo alla poſt gradua⸗ le canticum leticie poſt luctum peniten tie. ſumope nitentes expꝛimere cõſola tiõis magnitudinẽ/ que repoſica eſt lu gentibus in hoc ſeculo Pocius in hoc vocabulo iubillantes q; canẽtes vnan bꝛeuem digni ſermonis ſillab am. ĩ plu ra neumata pꝛotrahimus et mnramus vt iocundo auditu mens repleatur.et rapiatur illuc.vbi ſemꝑ erit vita ſine moꝛte dies ſine nocte certitudo ſine ſoꝛ te.iocunditas et ſecuritas ſine doloꝛe. trãquillitas ſine laboꝛe.foꝛtitudo ſine debilitate. rectitudo ſine peruerſitate. pulcritudo ſine diffoꝛmitate. veritqs ſine fallatia. caritas ſine malicia.et felici tas ſine miſeria. Ibi em ſunt quattuoꝛ maxima miracula. quattuoꝛ leges. et quattuoꝛ dignitates Miracula ſunt vi ta ſine moꝛte. iuuentus ſine ſenectute. decus ſine defoꝛmitate.memoꝛia ſine obliuione. Quattuoꝛ leges/ſunt pax ſine diſcoꝛdia.voluntas line iniuria. iu ſticia ſine falſitate. leticia ſine pturbati one. Quattuoꝛ dignitates qꝛ ibi carmi na nõ deſinunt pꝛemia nõ defciũt ami ci non moꝛiunt᷑ regnum nõ amittitur. Ftiam alleluya poteſt referꝛiad exul⸗ tatiõem eoꝛũ.qui in miraculis xpᷣi gau debant. laudates oñm et dicẽtes Am vidimus hodie miracula et qꝛ deus vi ſitauit plebem ſuã. Cunc em in iubilo decantabatur alleluia cum omnis po⸗ pulus in vniuerſis gaudebat/⸗ que ab eo gloꝛioſe fiebant Mam et ſeptuagin⸗ ta duo diſcipuli reuerſi ſunt cũ gaudio dicentes domine.ecce demonia ſubij⸗ ciuntur nobis in nomine tuo. ILuce.x. Muantũ ad quintum ſcz quid repſen⸗ — — — — ———UN — —Y2R — — — —+ ——— geſ abi Ima i⸗ ten ſola ſtlu hoe nam iu ns WM K heſo vhe ſne fere. eritas urn chre. ſine rpar guin wurdari citam WW. un./ gan Anm s vi bdo s po/ Pec do ſbij/ ℳ₰ 6 Tractatus tet verſus ſciendum ꝙ verſus nihil ſi,⸗ niſtrum vel triſte ſed dulce totũ et io, cundum debet conſonare.quales ſunt hmõi verſus Dñs regnauit. Jubilate deo oĩs terꝛa. Juſtus vt palma floꝛe⸗ bit. Attamen verſus ðꝛ areuertendo q; ꝑ eam reuertimur ad alleluia Jocir co ſigniſicat operatiõem bonam q lau di debet coniungi.qꝛ non bene lauvat deum qui bene operari ceſſ⸗ te non nullis eccleſijs alleluia cum verſu can⸗ tatur a pueris.vt notat᷑ in pſalmo Ex oꝛe infancium et lactentiũ ꝑfeciſti lau- dem tuã.Et iterũ laudate pueri dñm⸗ Cuius titulus eſt alleluia ꝓYlli em̃ qͥ pue ri ſunt a puritate.et qui ſunt innocen⸗ tis vite cõgrue laudi dei conueniunt. et hoꝛũ eſt regnum celoꝛum. . Auãtum ad ſextũ quare alleluia reſumitur poſt verſum et ſic interpoſi to verſu bis cantat᷑:huius cauſa eſt.qꝛ ſancti interuallo interpoſito geminam ſtolam accipient.ſcʒ mentis et carnis. anime et coꝛpoꝛis QLam pm ſtolam mẽæ tis et anime exult abunt ſancti in glia. ſᷣm vero ſtolam carnis et coꝛpoꝛis que eſt coꝛꝑis gloꝛiſicatio fulgebunt iuſti ⁊ tanq; ſcintille in arundineto diſcurꝛẽt. Sap.iij.et erunt ſepties clarioꝛes ſole Nuantũ ad ſeptimũ ſcʒ quare tem/ oꝛe reſurꝛectiõis xpᷣiplus frequentat Pe hoc Innocentius tercius ſic dicit Quia alleluia future beatitudinis q̃ſi ꝓpꝛium eſt vocabulũ Joeoiure magis iſto temꝑe frequentat᷑.quo xpᷣc reſur⸗ gens ex moꝛtuis eiuſdem beatitudinis nobis ſpem tribuit et pꝛomiſit. Vel ſic Qucidius.qꝛ hoc fit ad deſignandum multiplicit atem laudis et leticie habz de.ex cõtemplatiõe celeſtim gaudio⸗ rum que xpᷣe paciendo et reſurgendo⸗/ nobis diſpoſuit et pꝛeꝑauit Eſt em̃ ibi lud ꝓpheticũ. Quõ cantabimꝰ canticũ ↄñi in terꝛa aliena. Geptuageſuna em̃ ptiuit atis babilonice inquo tempꝑe filij MNuantũ ad vltimũ ſcʒ quare neumati Secundus gaudium eſſenciale.qð habetur in viſi/ one ⁊ fruicione maieſtatis dei de facie ad faciem et de coꝛpoꝛis xp̃ᷣi gloꝛiſcati claritate et accioẽtale de gaudijs pꝛo ximi.et de gloꝛiſicatiõe et de pᷣmijs ſpe cialibus vt de aureola. Quare autem temꝑe paſchali geminatur. ο hoc dꝛ ꝙ hoc ſit ꝓpter duplicem reſurꝛectiõeʒ ſcʒ capitis et membꝛoꝝ.de quibus gau dere debemus: qꝛ m epo.Sixpᷣc re ſurꝛexit et nos reſurgemus.:lijs autẽ tempoꝛibꝰ graduale pᷣcedit in ſignũ ꝙ; penitentia et lamnentũ.pᷣcedit gaudiuʒ vite contemplatiue qdð ꝑ alleluia deſi/ ſche ðꝛ hoc reſponſoꝛiũ.Pec dies huiꝰ cauſa põt eſſe qꝛ vſq; ad ſabbatum ſe⸗ quens fit memoꝛia de captiuit ate filio⸗ rum iſrael Ged poſteacant at᷑ alleluia ꝓpter gaudiũ reſurꝛectiõis. Quãa tum ao octauũ quare in ſeptuageſi⸗ ma non cantat᷑ alleluia.de hoc Inno cẽtius terciꝰ ſic dicit.ꝙ temꝑe triſticie non debet canticũ leticie cantari.pᷣm il repñntat ſeptuaginta annos et tꝑs ca/ iſrael ſup flumina babilonis ſedentes ꝰ flentes ſuſpenderũt oꝛgana ſua ca cauda in fine ſubiungit᷑ et quid ſigni ficet ſciendũ ꝙ alleluia modicũ eſtĩ ſer⸗ mone magnũ in neumate qð canit᷑ ſine verbis ⁊ vocibus ſignificatiuis Et ßᷣm wilhel.in rõnali:ſignificat ꝙ gaudium celeſte maiꝰ eſt qᷓ; ſermõe poſſit expli⸗ cari Memma em̃ ſiue iubilꝰ ꝗ fit ĩ fine ex pᷣmit gaudiũ ⁊ amoꝛẽ credẽciũ ⁊ qnta leticia ⁊ laus ſecuta ſit ꝑ fidem audita pdicatiõe xpᷣi ſm illuo· qudiuit et leta ta eſt ſyon · hm Innoceñ · iij ic põt dici i Ziber Anam bꝛeuem dictiõem ſermonẽ/in plura neumata pꝛotrahimus. vt iocũ do auditu mens repleat᷑ et rapiat ado contemplatiõem leticie illius feſtiuita⸗ tis eterne. vbi a deo qᷣ deſideratur in Lapitulũ iiij. De tractu d Rad feſtum palche / in diebꝰ officijs luctus et penitentie loco iſtius cantici leticie capitur tractꝰ“ ex inſtitutõe thelefferi pape.Hicit at tractus atrahendo.qꝛ aſperitate vocũ et ꝓlixitate verboꝛũ dum canitur po trahitur in tractibus.ſm rõnale repite ſentat᷑ longa ſanctoꝝ patꝝ expectatio et iundeoꝝ captiuoꝛũ meroꝛ et a ff lictio quã tꝑe captiuitatis babilonice per ſe, ptuaginta ouos annos anteqᷓ; plene li berarent᷑ ꝑtulerunt. M eccleſia ſigu⸗- rat per ſeptuaginta dies vſq; ad feſtũ paſche. Innocentius aũt dicit. Cractꝰ tam a pꝛoſperitate vocũ/iqᷓ; pꝛolixits te verboꝛum/miſeriam pntis incolatꝰ reſenrat imilluo pg. Ieunnhiqin, rõnale. et hm magiſtru in ſimma ſacriſfi cioꝝ.· Tractus ſignificat lamentatiöes colatus meus pꝛo lacrimas ſanctoꝝ viroꝛum ↄtejnpla tiuoꝝ.qu lugent et flebiliter gemunth pꝛo ſuperne beatitudinis dilatiõe aff li cti tedio incolatus et bilileiun die ⸗2- et miſerie ſtatus pᷣſentis. Qñq; lugent Ppꝛo ſuis ſuoꝛũc exceſſibus.dum ex v· cinitate babilonici fluuij io eſt munda ne miſerie. vident ſeipos aſperſos. et alios penitus immer ſos / ipius fluuij rapacit ate iam ferꝛi deoꝛſum Et qꝛ hic »„ — „ * — EDminica ſeptuageſime vſqg ploꝛamus qnq; rõne ſupermi gauoj. Zecundus qnq; rõne noſtroꝛum et alioꝛum exceſ ſuum.idcirco tractus qñq; ſunt de leti cia ſu perioꝛi.vt iſti Jubilate deo om̃is Zaudate dnm omnes gentes. Dnq; de miſeria inferioꝛi.vt iſti. De pꝛofun⸗ dis clamaui.ꝛc. No te leuaui ocuios me os. Qñq; de peccatis. vt hic One nõ Fm peccata noſtra. NQuare aũt in aliq⸗ bus tempoꝛibꝰ tractus ſequunt᷑ imme diate poſt epiſtolam vt in quarta feria Vltime onice quaorageſume. rõ qꝛ illis diebus recolimus.quomo ille verꝰ mu ſicus in quo exultabimus et letabimur nobis fuit oblatus. Quia quarta feria venditus.ſexta feria crucifirus. Jbeo 90 maioꝛem luctũ inſinuãdũ.quem ex hibere debemꝰ plus illo temꝑe qᷓ; alio tempoꝛe tractus qui maioꝛem inſinuat luctum qᷓ; graduale ſtatim ſubiungituꝛ poſt eplam. Sed ꝙ tractus maioꝛem luctum inſinuat qᷓ; graduale. huius ſi⸗ gnum ex hoc ſumitur.ꝙ nunqᷓ; tractus cantatur cum alleluia niſi ſemel. ſcʒ in vigilia paſche et graduale ſepius cum alleluia cantat᷑.ſed quare in vigilia pa ſche tractus cum alleluia cantat᷑ Picit ᷣper hoc inſinuatur/qꝙ xpc ad infer⸗ na deſcenderat ao patres cõſolandos et eos ſua claritate letiſicados.d iſta leticiam ſigniſicandã canitur alleluia- Bed q; nondũ reſurꝛexerat ideo tra⸗ ctus lamentũ repᷣſentans ſubiungitur iſcipuli nanq; xp̃i de eius obitu con triſtati abſentiam eius lamentabantur Rocionale vicit ꝙ ideo fit q; non expe dit gaud ium ſine luctu in hoc ſabbato⸗ LLooapitulim. v. De pꝛola ſeu ſequentia q nobis defertur. qñq; rõne miſerie/ * — — —— ceſ⸗ eti is ; ⸗ „ no iqi me “ s Ven dem le ner do mu MW rn nus ſt W an cum upa Deñ inior⸗ mdos 1 S W tn tur. con ncur e Tractatus Vandoq; in feſtiuitatibꝰ añ gſeptuageſunã poſt alleluia cã tatur pꝛoſa vel ſequentia Et ðꝛ ſequentia a ſequendo q; ſequit᷑ poſt neuma iubili id eſt poſt alleluia. Et ſᷣm doctoꝛes olim melodia ſequentie ↄfoꝛ mis erat melodie ipᷣius alla:q;uis nunc nun ſeruat᷑. Et ꝛ pꝛoſa quaſi pꝛofuſa. Vel ðꝛ ſequentia a conſequendo qꝛ cõ ſecuta eſt antiquoꝝ patrũ cantica.Et vltimo quaſi nouiſſimũ inter cetera cã tica miſſe/ a modernis officio miſſe eſt ꝗdiuncta.idcirco ciſtercienſes eis ĩ mii ſis decantãdis nõ vtuntur. Sequẽtia em̃ eſt canticum exultatiõis etſigniſi cat laudes vite eterne.et iubilũ ineter na feſtiuit ate:qui moꝛtalibus eſt inco⸗ gnitꝰ quibus ſancti deum eternaliter collaudabũt. Rotherus vero abbas⸗ pꝛimo ſequentias pꝛoneumatibꝰ ipᷣius alleluia compoſuit:Gimiliter herman nus teutonicꝰ/inuentoꝛ aſtrolabij mł tas compoſuit ſequẽtias.videlicet illã: Sanctiſpũs aſſit nobis gratia. Item illa. Rue maria.et anthiphonã. æ¶llma redemptoꝛis.et illam Gymon bariõa Et petrus cõpoſtolanus fecit illã Bal ue regina · Quidam rex francie noĩe Rupertus.compoſuit illam ſequentiã Veni ſancte ſpũs.Et himnũ. Choꝛus noue hieruſalem.Et nicolaus papa as miſſam conceſſit cantari ſequẽtias An tiquitus veromos erat.vt ſemꝑ allelu ia cant aret᷑ cũ neumate.ſed poſtea di ctus papa ſtatuit loco iſtius neumatis in pᷣcipuis feſtiuitatibꝰ ſequentias dici Nñ ergo nõ ðꝛ alleluia.nõ debet dici ſequẽtia.quoniã loco neumatis eiꝰ ðꝛ. Laplin vj. De euangelio · 55 OGſt hoc ſequitur pꝛĩcipalis pet ſalutaris inſtructio que fit „ °. Zecũdus per ẽuangelium: in quo ipᷣe chꝛiſtus met/et non ꝑ miniſtros ſed per ſeipᷣim nos de celeſtibus ĩfoꝛmat Et gratiam apercionis ianue regniceloꝛum perip ſum facte mundo denunctiat.et quali⸗ ter dyabolũ vicit et nos ab ipĩus ſerui tute liberauit.et ad ſua veſtigia ſequẽ⸗ da nos amonet et hoꝛtatur. CLirca quod videndumeſt pꝛincipaliter ð ſex Dꝛimo ſacerdos lecturus euangelium quare mutat locum ð dexteraparteva dens adſiniſtran. Gecũdo ð oꝛdinaci one euangeliſtarum et de eorum titulo Tertio de benedictione dyaconi.et de ceꝛoferarijs et ð thurificatiõe.Quarto de ſalutatione que pꝛemittit ante euan gelium. et de reſponſione choꝛi.et de ſigno crucis Quinto quare euangeliũ verſus aquilonem legitur etquomodo debeat catari. Gexto qualiter debeat audiri et legi.et de his que dicto euan gelio ſunt facienda. uantum ao pꝛimum dico.qꝙ ſacerdos lecturus euã gelium ideo mutat locũ de dextera par te altaris ad ſiniſtrum latus vt per hoc inſinuet.ꝙ chꝛiſtus non vẽit vocare iu ſtos ſed peccatoꝛes Juxta qð ipſe dicit in euãgelio Quia nõ indigent ſani me dico ſʒ qui male habent.luce.v.Et mat xi. Mon eſt opus valentibus medicus Et ibidem dicit non vẽi vocare iuſtos ſed peccatoꝛes et lucas addit per peni tentiam. Per dexteram enim iuſti per ſiniſtram vero peccatoꝛes deſignant᷑. pꝛopter quod dominꝰ in iudicio ſtatu⸗ et oues a dextris hedos aũt aſiniſtris Mat.xxv. Duioa vo dixer̃t in hoc lo co ꝙ ſacerdos in pꝛincipio miſſe conſĩ ſtit ad dexteram cum autem pꝛonunci at euangeliũ cõuertit᷑ ad ſiniſtrã et cir ca finẽ iteꝝ redit ad dexteramido quia cultus fivei pꝛimo fuit in ꝓplo ngalco⸗ Liber Deinde tranſiuit ad gentiles et circa finem iterũ reuertetur ad iudeos. per ppdicatiõem enoch et helye qui couer⸗ tunt coꝛda patrũ að filios. Malach.iij Mm in diebus illis ſaluabitur iuda et reliquie iſrael ſalui fient. Hiere.xxiij⸗ verſus.Aſt ratio cur pars altaris dex tera miſſe. Principium finemq; tenet. mediũq; ſiniſtra. Dextera iudeos gen tiles leua figurat. Cepit ab his. defert᷑ ad hos.refertur ad illos. Moſtra fides et erunt in fine omes fideles. Alio mõ põt dici ꝙ ideo fit. qꝛ ſacerdos pꝛonũ⸗ cians euangeliũ ꝑſonam gerit xpᷣi qui non pdicauit gentilibus ſed iudeis Ju xta illud Math. xv. Non ſum miſſus niſi ad oues que perierãt domus iſrael. Vel ſic.pꝛimũ ad dexteram.vt gaudi um dominice incarnatiõis et natiuita tis inſinuet.deinde ad ſiniſtram cõuer titur. vt paſſiõis triſticiam inſinuet. et iteꝝ redit ad dexteram vt reſurꝛectio nis gaudiũ annunciet Quantum ad ſecundũ notandũ.ꝙ euangeliũ in ali⸗ quo die feſto.qñq; legitur bin hyſtoꝛiã vt illud quod ðꝛ in die paſche.maria magdalene et maria iacobiꝛc. Math. xv:Mñq; ſm allegoꝛiam vt illud in fe⸗ ſto aſſumptiõis marie Auc. viij. Intra uit ieſus in quoddam caſtellũ ꝛc. Qñq; fm rem.vt illud ð ſancta tri. Johᷣ.xvj. cum venerit ꝑaclitus ꝛc. Qnq; ſᷣm per ſonam vt illud in die ſancti thome Jo. x.thomas vnus de duodecimꝛc̃. Nñʒ fm partẽ vt in feſto ſancte crucis. vbi ſic dꝛ Pptet exaltari filum homis In quibus verbis ſuam paſſiõem inſinuat Nñq; ſᷣm totum vt illud de circumci⸗ ſione oñi. Luce. v. Poſtqᷓ; cõſinmmati ſunt dies otto. Qnq; ſin tempus vt il lud qdð degrern in quarta feria cinerum Mat. vj. Qñq; ꝓpter letanias.vt illð BGecundus 5 quio pecieritis patrẽ in noĩe meo: Joh. xvj. ñq; pꝛopter locũ vt illud exijt qui ſeminat· ius notẽ dum. ꝙ in euangelijs que in eccĩa le/ gunkt ouo tituli generaliter pᷣmittunt Vllterius notã Mꝛimus inicium ſancci euangelij. Be cundus ſequentia ſancti euangelij. pꝛi mus titulus omibus pꝛincipijs euage lioꝝ quattuoꝛ euangeliſtaꝝ pᷣmitti dẽt ita ꝙ qñ ſumitur de pꝛincipio textꝰ vt ibi. In pꝛincipio erat verbum. vel ibi. Aber generatiõis ieſu xpᷣi.vel ibi 1 Diebus herodis. in ills debet dici In icium ſancti euangelij.et tũc nõ debet dici in illo temꝑe. Gecundus vero ti⸗ tulus pᷣmittitur omibus alijs euange⸗ lijs et ðꝛ ſequẽtia.quia iſta verba legẽ/ da ſequuntur poſt inicium ſeu poſt ea que pꝛecedũt in textu euangelij vnde ſumpta ſunt. Vnde cum dꝛ. ſequentia ſanc i euãgelij.ſupplendũ eſt. hec ſunt verba.ita ꝙ ſit ſenſus.ſequentia.ſupple verba.ſunt ſancti euangelij.Etc vt ſic ly ſequẽtia eſt pluralis numeri.Et poſtea debet addi euangeliſta cuius illa ſunt ver ba. puta ſᷣm iohanne. Vel ſᷣm ma⸗ theum. Wel põt dici ꝙ ly ſequent ia ſit ſingularis numeri. vt ſit ſenſus hec eſt ſequẽtia ſancti euangelij.Allij ſᷣm pmũ ſeuſum intelligunt ly dicunt᷑.vt ſit ſen⸗ ſus.ſequentia verba ſancti euangelij. ſupple dicunt᷑ ſm iohannem. Et in tali⸗ bus titulis ſubiũgitur. in illo tempoꝛe et hoc debet fieri qñ in euangelio non expꝛimit᷑ tꝑs determinatũ.ſʒ qñ ex v⸗ bis euãgelij certũ eſt de tꝑe tuc debet omitti vt ibi anno quĩt odecĩio imperij BGimiliter qñ euangeliũ eſt ſimplex rei geſte narꝛatio.certũ tꝑs determinãs. tũc iteꝝ nõ debet addi vt ibi. Poſtqᷓ; conſumati ſunt dies octo ꝛc̃. Eliʒabeth impletũ eſt tempus pariendiet ceterꝗ ſiß 4 Tractatus Kuin natus eſſet ieſus. Et ſignificat: in illo temꝑe ſupple gre. De quo apls.ij. ad coꝝ.iij.Ecce nũc tempꝰ acceptabi⸗ le. Ged dubium nüc eſt. quare in epi⸗ ſtolis nõ dicimus ſcõᷣm paulum vel ᷣm petxꝝſicut in euangelie dicimus ym io⸗ annẽ bim lucam ꝛc Ao qð dicendũ ꝙ; eple facte ſunt ꝑ eos a quibus denomi nant᷑. Ideo optime põt dici epla pau li vel petri. Sed euãgeliũ nõ eſt ſactũ per illum cuius ↄꝛ ſed ſolum eſt recita⸗ tum ab eo vnde euangeliſte nõ ſunt au ctoꝛes verboꝝ dei.ſed ſolum recitato⸗ res: Iveo debet dici ſᷣm iohannẽ hoc ẽ ſignũ iohannes vel lucas recitat.ſed debet dici euangelium xpᷣi. qꝛ ipe fuit auctoꝛ ¶ Quantũ ad tercium ſciendũ. ꝙ dyaconus lecturus euangeliũ.reci⸗ pit benedictiõem a ſacerdote.in ſignũ uius ꝙ nullus ex ꝓpꝛia auctoꝛitate de bet pᷣdicare.ſed tanq; miſſus Juxta il luo apli. ad Pe r⸗Quon⸗ pᷣdicabũt niſi mitt ant. Et Auc ·x. Dñs ad. aplos inquit.meſſis quidem multa operarij aut pauci: Rogate ergo dñm meſſis vyt mittat oꝑarios in meſſem ſuã yſaias quoq; cũ audiuiſſet vocem dñi dicẽtis quem mittã et quis eſt ille ꝛc. dixit.ecce ego ſum. mitte me. Et dixit dñs Tade et dic populo huic. audite audientes ⁊ nolite intelligere. videte viſiõem ⁊ no lite ↄcupiſcere vVſaie.vj. Guboyaconꝰ vero nõ recipit benedictiõem lecturꝰ epiſtolã qꝛ xpc iohannẽ baptiſtã cuius typum gerit ſuboyaconus.et ꝓphetas inuiſibiliter miſit. et ſic nõ publica dei miſſione et exterioꝛi.ſed occulta eius inſpiratiõe pᷣdicabãt. Sed poſtq; xpᷣc in ter:is viſus eſt et cum hominibꝰ con uerſatus eſt. aplos et euangeliſtas ꝗᷓs dyaconus et ſacerdos repᷣſentãt viſibi liter miſit. dicens: Euntes pdicate et Gecudus. Socete ofes gentes. Math. vlt. dya⸗ conus benedictiõem capiẽs caput ad ſacerdotem in dextera ꝑte altaris ſtan tem inclinat.ad ſigniſicandũ.q; pᷣdica toꝛ caput io eſt intentiõem ſuã.debz in clinare ad gloꝛiam xpᷣi.cuiꝰ typim ge⸗ rit ſacerdos.Licet enim ſedm apoſto⸗ lum qui ſeminant ſpũalia poſſunt me⸗ tere tempoꝛalia. Non tamen eſt ꝓpter tempoꝛalia verbum dei finaliter ſemi⸗ nandum. ſed pꝛo ſpuᷣalibus et eternis. Wam qui ſeminãt in benedictiõibus de benedictiõibus et metent vitam eter⸗ nam Mercenariꝰ em̃ de pᷣdicatiõis of fieio querat pꝛemium ſempiternum.⁊ nõ ↄmodumtempoꝛale.ec Innocẽ. GBeld occurꝛit dubium quis ſit debitus miniſter euangelij et quid debeat poꝛ tare. Reſpondet᷑ ad pꝛimum ꝙ ſacer⸗ dos vel dyaconus et nullo modo ali inferioꝛ. eſt debitus miniſter euangelij imm ſi aliquis cantaret ſolẽniter eſſet irꝛegularis. Ad ſecundã partem du⸗ bij reſpondetur ꝙ dicens euangeliũ ĩ duitur dalmatica.in ſignum caſtitatis quia ad eam eſt obligatus etiã ſubopya conus Ged dalmatica dyaconi habet manicas amplas in ſignum largitatis et piet atis. Mam ad dyaconum ꝑtinet miniſtrare ſacramentũ eucariſtie ſeu ſa crificia. In qua miniſtratiõe debet eẽ largit as. Etiam et ĩ alijs debet eſſe lar⸗ gus.vnde in pꝛincipio eccleſie.miniſtri . Pandere erant dyaconi. vt legitur de eato ſtephano ctuũ.vj.ca.Et ð ſan cto laurentio canit᷑ qꝙ; leuita laurentiꝰ theſaꝝ eccĩe dedit pauꝑibus Itẽ debʒ poꝛtare ſtolam in ſiniſtra ꝑte vᷣſus de⸗ xterã In ſignũ qᷓ; aſcendemꝰ a ſiniſtra huiꝰ miſerie ad dexterã glie celeſtis. Seo tunc eſt dubium quomodo ad cãa tandũ euangeliũ dyaconꝰ dʒ incedre hu iiij. Liber. Ao qð dicitur.ꝙ in diebus ſolennibus in quibuſdam locis pᷣcedit crux añ euã gelium in quo ſignificat᷑. ꝙ qui pᷣoicat euangeliũ mente debet ſequi xpᷣm cru⸗ cifixum et in memoꝛia habere. VUñ do minus dixit petro Johᷣ xxij. Gequere me. oſtea duo pᷣcedunt accoliti. inſi gnum ꝙ pdicatoꝛes dñt habere ſcĩiam et noticiam vtriuſq; teſtamenti. Lelĩi ſignum ꝙ xpᷣe quiꝑ euangelium nunci atur illuminat omnẽ hominẽ venien⸗ tem in hunc mundũ Joh:j. Vel dicen dum eꝙ candelabꝝ cum lumine ſignifi⸗ cat fidem cum bona oꝑatione quia fi⸗ des ſine oꝑibus moꝛtua eſt vt di Zag. Et ſunt duo poꝛtantes cereos ad deſi⸗ gnandum ꝙ in euangelio veritas pꝛo phet aꝝ et patriarcharũ continet᷑. vel ad deſignandũu duplicem xpᷣi aduentũ quoꝝ pꝛimus habuit vnũ pᷣcurſoꝛem. ldeo in diebus ferialibus tantũ vnus pcedit accolitus. Ged ſecundus qͥ erit manifeſtus et generalis habebit duos pcurſoꝛes ſcʒ enoch et hel yam ideo in Diebus feſtiuis pᷣcedũt duo accoliti cũ luminibus qꝛ illi cum publica pᷣcedunt pᷣdicatione. Uel põt dici ꝙ dyaconus pmittit ceroferarios cum candelis ad deſignandũ ꝙ, pdicatoꝛ deſiderium in coꝛdibus auditoꝝ debet attẽdere q̃te nus libenter audiant et gratater obe⸗ diant. Duis em̃ nõ veſiderat bonum nuncium et de bono nuncio quis non gaudeat.Fuangeliũ aũt bonũ nunciũ ipᷣa noĩs interpᷣt atiõe ſignificat.qꝛ dꝛ ab eu qð eſt bonũ. et angelus vel gelõ quod eſt nuncius q̃ſi bona nunciatio q ꝑ euangeliũ pꝛomittit᷑nobis gratia in pñti et gloꝛia in futuro. Dꝛemittit dysaconus accolitũ cum incenſu. ao de Secunbus bone fame et opis. Juxta illud Apoſt. Bonus odoꝛ ſumus in omni loco. Mã hfᷣm Bꝛego. Cuius vita deſpicit᷑. reſtat vt eius pᷣpicatio cõtemnatur.Et iuxta ill ſaluatoꝛis medice cura teipᷣm.eice pꝛimo ipoertia trabem de oculo tuo qᷓ; etiam iſta. ſeʒ thuribulum et cãdela.qꝛ virtus.⁊ fama pᷣibant euangelium xpi teſte euangeliſta. Exijt ieſus in virtute ſpũs in galileam. et fama exiuit in om nem regiõem de illo et ipe docebat in ſinagogis. MPoſtea ſequitur ſuboyaco nus poꝛtass puluinar. ſignificans q; dignus eſt mercenarius mercede ſua- Unde Apoſto. ad con ix. Bi nos vo⸗ bis ſpũalia ſeminamus. nõ eſt magnũ ſi veſtra carnalia metamus Quare au tem dyaconus · cũ tot ſociatim vadit. Dicit ꝙ ideo qꝛ ſigniſicat xpᷣm. quem multi ſecuti ſunt vt habet᷑ Joh/ xiij Et oꝙ tüc totus mundꝰ poſt ip̃m abiſt NDuantũ ad quartũ nota ꝙ ſacerdoꝰ ante inceptioem euangelij ſalutando populum dicit. Pñs vobiſcum ꝑ hoc oꝛqt ⁊ optat populo vt dñs ſit cum eis et eos attentos reddit ad audiendum verbum dei Magna aũt leticia auſcul tanda ſunt verba euangeluj et ſingula verba ponderãda qꝛ plena ſunt celeſti bus miſterijs. Bane ſicut caput pemi- net coꝛꝑi.et cetera membꝛa ſibi ſubſer uiunt. ſic enangeliũ totũ pᷣcellit officiũ. et ei cetere partes intellectuali rõne conſentiũt. Hoc em̃ ſcʒ euangelium eſt verbũ dei. ſermo ſermõis ſapientia ſa⸗ pientie. verbum verbi dei. qð erat in quia regalibns ſedibꝰ venit poꝛtãs ſe cum patris imperiũ ſermo viuus et ef ſtupam de oculo alterius Dꝛecedunt — — —— —. ——— — — ſignandũ bone ſcientie odoꝛem. quags ficax penetrabilioꝛ omi gladio ancipiti Poicatoꝛ debet de ſe emittere odvoꝛ»em Ad hebꝛe iüij. Gapientia ſapiẽtie que — — — ⸗ — .eZ-. Hr..ee —☛ — in KoOS u R. Vem wum ſi Etingit a fine vſq; ad finem foꝛtiter/ et diſponens omnia ſuauiter. Gapie⸗ viij. Hoc verbum nõ eſt locutus moy ſes qui heri et nudiuſtercius nõ eſt elo quens.ſeð impeditioꝛis et tardioꝛis lĩ gue factus eſt. Exo.iij. Hoc verbumũ loquit᷑ yſaias qui dixit Ve mihi/quia tacui.qꝛ vir polutis labijs ego ſum yſa ie.vj.nec hieremias qui dixit.a.a.a.do mine deꝰ neſcio loqui. qꝛ puer ego ſum Hiere.j. Ged loquit᷑ hic pater in filio/ — quem cõſtituit heredem vniuerſoꝛum. P quẽ fecit et ſecula.lð hebꝛe.j. Jocir co dyaconus vel ſacerdos lecturꝰ euã gelium.ſtudeat ſe habere. et exhibere purum coꝛde,mundũ oꝛe et caſtũ oꝑe quatenꝰ ſacroſanctũ euangeliũ digne poſſit pꝛoferꝛe.qꝛ eſt puteus aquarum viuentiũ.id eſt pdicatio euãgelica nõ fluit impetu id eſt libere niſi delibano. id eſt de coꝛde caſtoet oꝛe candido.nã nõ eſt ſpecioſa laus in oꝛe peccatoꝛis. aueat ergo ne ſibi tanq; ummundo ⁊ indigno.dicat᷑ illꝰ ꝑſal. Nuare tu enaꝛ ras iuſticias meas.et aſſumis teſtamen tum meũ per os tuũ. populi miniſter euãgelij obſeruat illð er ſalutatiõeʒ quod dũs iuſſerat.in quãcunq; domũ intraueritis pꝛimum dicite Pax huic domui: Gtans ergo populus et cho⸗ rus attentus et deuotus reſpondet.⁊ cum ſpũ tuo.qdð anteqᷓ; epla legeretur nõ fecerat.lc ſi diceret dñũs tecum ſit. a dicendũu et ad pꝛoferendum digne xpᷣi euangeliũ. Peinde vt cunctos do ciles et beniuolos reddat ad audiẽdũ verbum dei. vel vt digne poſſit enun⸗ ciare euangeliũ xpᷣi.ſeu bonn nuncin/ nunciantẽ regnum der. Bubdit Geqᷓ; tia ſancti euangelij.ſignans libꝝ cruce tribus digitis quaſi dicat. hic eſt liber cruciſixi quẽ pdico Yur illuo ad coꝝ. j. Secũudus Mos p̈dicamus xpᷣm cruciſixum iudis quidem ſcandalũ.gentibus aũt ad ſtul ticiam ꝛc̃.ipᷣis at vocatis iudis ⁊ gre cis xpᷣm dei virtutem et ſapĩiam ⁊ dya conus ſigno ſancete crucis ſe munit.ne ſemen ver bi dei in eo ſuffocetur. Vndð Auce.viij. Uolucres celi comederunt illuo. Et vt dyabolum a ſe fugat ne foꝛ te ſemonẽ diuinũ de oꝛe ⁊ pectoꝛe ſuo rapiat.qꝛ nihil dyabolus tantũ odit ſi cut euangelium Poſtea bᷣm conſuetu⸗ dinem aliquoꝝ ſignat frontem ſimul ⁊ ceret. redo cruciſixumet crucem nõ erubelco. immo mihi abſit gloꝛiari niſi in cruce dñi noſtri ieſu xpᷣi Rd gall. vj. GBevd ſignat os. quaſi diceret. Eruciſx um quẽ coꝛde credooꝛe conſiteoꝛ.coꝛ⸗ de nanq; creditur ad iuſticiã. oꝛe autẽ fit confeſſio ad ſalutem Ald ro.x. Poſt hoc ſignat pectus quaſi diceret. Cruci fixum coꝛde credo. DPeinde populꝰ cũ honoꝛe et reuerentia reſpondet. Blo⸗ os. et — ſignat quaſi di ria tibi vne gloꝛiſicans deum in hoc ꝙ miſit eis verbum ſalutis ſicut in actibꝰ aopoſtoloꝝ legit᷑ ꝙ gloꝛificauerũt deũ. eo ꝙ miſerat eis verbum ſalut is dicen tes:qꝙ deus gentibꝰ penitentiã dedit a6 vitam. Actuũ̃.x. et xiij. av quintũ dico ꝙ ſacerdos vel dyaco nus legendo euageliũ. vertit ſe verſus gqaquilonem vt oſtẽdat p̃dicatiõem xpᷣi contra eum ſpecialiter dirigi qui dixit ponam ſedem meã ad aquilonẽ et ero ſimilis altiſſimo.vſa.xuiij. Legitur etiã vyerſus aquilonem vt aquilo fugiat et auſter adueniat id eſt vt dyabolus fu⸗ gieat.et ſpũs ſanctus adueniat. Item le gitur verſus aquilonem.in ſignum ꝙ; euangeliũ eſt ao euitatiõem maloꝛũ.et imitationem bonoꝝ.Malienun ꝑ aqui onemintelligunt Juxtaillud hier.j. mantum Libẽr. Ab gquilone pandetur omnè malũ. vʒ aũt legi in loco alto et eminenti ꝓpter HGBoc:qꝛ locus eminẽs ſcʒ celum creden⸗ tibus ꝑ euangeliũ offertur. iuxta illud Luẽ.xj. Peati qui audiũt verbum dei et cuſtodiũt illud Yelinſignum ꝙ euã gelium publice eſt pᷣdicãdũ.Guxta illð Mathei.· Mð dico vobis in tenebꝛis. vos dicite in lumine Et yſaias. Buper montẽ excelſum aſcende tu qui euãge⸗ liſas ſyon. Nuõ aũt debet cantarieua⸗ gelium.et ſᷣin quẽ modũ intonandi lb0 4.— igmun ꝙ doctrina xpᷣi omes alias dẽt — Pa ur 2 pire. Unde apls. ad Ro. vij Lex neminem ducit ao pfectum. euan gelium aũt oꝑatur ſalutem om̃i credẽ ti. Ao ſecundũ dico. ꝙ debet incipi a ſono maturo.ad inſinuandũ ꝙ xpᷣm nunciat᷑ illuꝰ quõ ſobꝛie.pieet iuſte.vi uamus.et terminat᷑ in acuto.vt oſten⸗ vatur ꝙ ad introitum glie iam ſumus eleuati alte. Vel iveo.qꝛ in euangelio ꝓmittuut᷑ celeſtia.ideo terminatur in accentu acuto vocem eleuando. Lecti ones vero terminant᷑ depꝛimendo in accentu graui.qꝛ ꝑ legem antiquã ſolũ temꝑalia pꝛomittebant. Quantũ ad ſextum ſcʒ qualiter ſe populus debeat habere in audiendo euangeliũ. ꝛo quo ſciendũ ꝙ qñ legit᷑ euangeliũ pᷣo⸗ baunnns quinq; in ſe ſim oꝛdinem debet abere Pꝛimo ꝙ debet ſtare et non ſedere. in ſignum eꝙ pꝛo euaugelio et ſi de vpp̃i ſeruanda parati ſint pugnare/ dicentes eũ petro. Paratus ſum tecũ in carcerem et in moꝛtem ire. Gecũdo capita debent Zergere et diſcoopire. . et poicari nuda et clara veritas. In cuius ſignum velum in ſignum eꝙ eis de templi ſeiſſum eſt. Luẽ xx. in ſignum qꝙ; parati ſint o iiij. Vel etiaʒ eimn dico ꝙ debet alte legi et vici. in eu g9ö9 ret · j. Pe. v. Doſt hoc lecto pyaconꝰ libꝛũ offert ſacerdoti.qꝛ ad edire eusn⸗ Beeunbi gelicè veritati. Vel vt detur iutelligi ꝙinter deũ et ipᷣos nullum debet eſſe mediũ. Uel ad ſignificandum ꝙ mens debet eſſe apta ad obſeruantia illoꝛum que ibi dicunt᷑.et auida et voluntaria et attenta ad audiendũ et poſtea ad exequendũ.Lercio vebent baculos ſi poꝛtat deponeread deſignandum qð ðdꝛ Math. vj. Bi quis te pereuſſerit ad maxillam dexteram.pꝛebe ei et alterã⸗ Duarto faciem debẽt að euangelium vertere.in ſignum reuerẽtie ⁊ timoꝛis dirigentis ad ea que ibi dicunt᷑ Quin to debẽt ſe ſignare ſigno erucis inpꝛin cipiso et in fine euangelij. In pꝛincipio ne dyabolus auertat mentes eoꝛũ ab euangelij pᷣdicatione · Et in fine dicto —- ggelio ne dyabolus de coꝛdibꝰ eoꝝ ic ergo euangeliũ audire debemus et legere diſcooꝑto capite et ſtantes. Detectio capitis allegoꝛice ſigniſicat illud qð olim in lege fuit velatum.nũc aboucto velo datur ꝑſpici. id eſt aꝑte cognoſci Cropologice vero ſigniſtcat ꝙ aures debemus habere patentes et quĩq; ſenſus noſtros totaliter expedi⸗/ tos ad audiendum verbum dei. Per hoc ꝙ ſtantes debemus audire.notat pꝛomptitudo quã debemꝰ habere ad pugnam pꝛo fide xpᷣi ſeruanda eo q; ſtantes ſolemus pugnare ⁊ ꝑ fidem re ſiſtimus dyabolo qui circuit quaſi leo rugiens et rapiens querens quẽ deuo oſt hoc lecto euangelio deum cũcta bona ſunt referẽda a quo bona cũcta ꝓcedunt. Vnde xpᷣc finis eſt conſummãas et nõ conſumẽs abr nis et o pᷣmus et nouiſſimꝰ iniciumet erat ſemen verbi dei. Mam demo⸗ nes ſignificant᷑ ꝑ illas volucres. AIuẽc. . ZPi enalene celi comederunt illud. — —,i — ———.——— — ⸗ ſſe s m. e 0 ſi wid. Gum mos npen iab dicto Neon deno⸗ Suo vS mtes. ncat m. N Rate onſer nes votzf read lõ emre Klo 7 Co ins loba fmi⸗ Et ſucer os oſculat libꝛũ· quaſi dicat atiõem accepimꝰ. Et pm ritum aliqua⸗ run eccleſtzk liber offrtur lacerooti apertus et alijs qui ſunt in choꝛo clau⸗ ſus. cuius rõ tangitur in euagelio. vbi ðde vobis datum eſt noſcere miſterium regni dei.ceteris aũt in parabolis.ido offertur ſacerdoti apertus et ceteris clauſus.qꝛ ſacerdos ſignificat xpᷣmqͥ apperuit libꝛu ſeptem ſignaculis ſigna tum. vt dꝛ ĩ Apoc. Et traditur ad oſcu⸗ landũ ſacerdoti.et poſt alijs miniſtris in ſignum volũtarie impletiõis ibi. cõ⸗ tentoꝝ. Et oſculatur ſacerdos.in ſignũ ꝙ xpᷣc appꝛobat ſermonẽ pꝛedicantiũ. et poſt dyaconus · in ſignum ꝙ nihil hʒ ibi niſ poſt xpᷣmet axpo Capitulũ.vij. Pe ſimbolo et eius expoſitiõe KZ öQia iuxta ſententiã apoſto⸗ li.ſine fide eſt impoſſibile pla cere deo vlo hebꝛe. xj. Qul⸗ lus em̃ ſaluari poteſt nifi oꝑa eius pla⸗ ceant deo.idcirco fides neceſſaria eſt asð ſalutem. Quare de ipo ſimbolo in quo ſides noſtra continet᷑ aliqua ſunt. dicenda. Et pꝛio quare fides nobis ne ceſſaria ſrg e dicatur.et de eius oꝛdine ad euãgeliũ: Tercio de tripliciſimbolo et quare va rijs tempoꝛibꝰ et modis decantetur. NQuarto de articulis fideiĩ ſimbolo cõ tentis ⁊ quid ſit articulus eſt dicendũ Ponte quibꝰ diebꝰ ſunbolum ĩ miſſa Bebeat decantari Gexto de eius expo ſitiöe. Nuantũ ad pꝛimũ dubium eſt dicendũ:ꝙ fides eſt nobis neceſſaria Apter quattuoꝛ bona que in nobis oꝑa tur.Adꝛimũ qꝛ per fidẽ anima deo con ecũdo de ſimbolo. vnde Becundus iungitur. Nam aĩa xpᷣiana ꝑfidem faẽ Ani quoddam matrimoniũ cum deo Ande oſee.ij. dꝛ Gponſabo te mihi in fide. Et inde eſt ꝙ homo cũ pꝛimo ba ptiſatur confitetur fivem. cũ dꝛ ei Cre dis in deum Baptiſimnus em ſine fide ni hil pꝛodeſt. IJdðo dñs dixit Math. vlt. Mui crediderit ⁊ baptiſatus fuerit ſal uus erit. Gecundũ eſt qꝛ ex fide nobis vita eterna inchoatur. qꝛ vita eterna nihil eſt. niſi cognoſcere deum. VUnde Joß̃·xvij.ð Hec eſt vita eterna vt ag noſcant te ſolum verũ deum. et quem miſiſti ieſum xpᷣm. Et hec cognitio inci pit in nobis hic ꝑ fidem. ſed pficietur in vita futura et eterna. vbi cognoſce⸗ mus eum ſicuti eſt. j. Job. iij. Et ido ad hebꝛe.iij.ðꝛ ꝙ fides eſt ſubſtantia ſpe⸗ randaꝝ rerum. Tercium qð operatur in nobis eſt. qꝛ per fidem pᷣſens vita di rigitur. Qam ad hoc ꝙ homo bene vi uat opoꝛtet ꝙ ſciat neceſſaria ad bene viuendu. Fides aũt docet omia neceſ ſaria ad bene viuendũ. Ipᷣa em̃ docet weſt vnus deus qui eſt retributoꝛ bo⸗ noꝛu.et punitoꝛ maloꝝ et ꝙ eſt alia vi⸗ ta pᷣter iſtam. Et hmõi qͥbus allicimur ad bene operandũ et ad malũ vitaoũ Abacuck. i. Quartũ qð in nobis oꝑa⸗ tur eſt q; ꝑ ſidem vincimus temptatio nes. Ald hebꝛe xj. Gancti ꝑ fidem vice rũt regna.Et hoc patet.qꝛ om̃is tenta tio vel eſt a dyabolo vel a mundo vel a carne.Gia dyabolo qui temptat vt nõ obedias deo.nec te ſubijcias ei. iſta tẽtatio remouetur ꝑ fidem. Nam per fidem ↄgnoſcimus ꝙ deus eſt dominꝰ omniũ · et ꝙ ei eſt obediendũ ido dicit petrus. lduerſarius veſter dyabolus tanqᷓ; leo rugiens circuit. querens quz deuoꝛet. cui reſiſtite foꝛtes in fide.j.pe. y. Si aut tentatio eſt a mũdoqͥ tentat Aiber. alliciendo in pꝛoſperis.vel terꝛendoĩ aduerſis.iſta tentatio remouetur ꝑ fi⸗ dem. que facit nos credere aliam vitã melioꝛem qᷓ; iſtam idobeſpicimus pꝛo ſpera et nõ foꝛmidamꝰ aduerſa:j. Yob.,. v. Mec eſt victoꝛia que vincit munoũ. ſides veſtra. Quia ipᷣa docet nos creę⸗ dere bona maioꝛa ſcʒ paradiſi. et mala peioꝛa ſcʒ inſerni. Gi vero tentatio eſt gcarne que nos inducit in tent atioes et deleetatiões momentaneas pᷣſentis vite Pec eriam remouet᷑ ꝑ fidem que oſtendit nobis.ꝙ ſiiſtis adheremus in debite ꝙ tüe ꝑdemus eterna.qꝛ vt ait Apo. Bi ſm carnẽ vixeritis moꝛiemi⸗ Ao ro.viij. Ideo ad epheſi. vj.ðꝛ. In omnibus ſumentes ſcutum fivei inquo poſſitis omĩatela ignea nequiſſimi ho⸗ ſtis extĩguere.Et ſic patet quomõ mul tum vtile eſt ſiem habere Quantum ad ſecundum de ordine. ſcʒ quare poſt eusgelium ſequiturſunbolum. eſpon detur vno mõ ꝙꝙ hoc ſit in ſignũ ꝙ his que dicũtur in euangelio debeat fides aohiberi . ⁊ credere debemuspredica⸗ cionibus quas audiuimus in euãgelio vt ait aplus at ro.x. Fides eſt ex audi tu. auditus aut per verbum dei. Vel ideo qꝛ ᷣm apoſto.ibidem.coꝛde credi tur ad iuſticiam.oꝛe autem fit eonfeſſio ad ſalutem Alt igitur eccleſia oſtendat ꝙ euangelij verbũ coꝛde recepit mox igitur poſt euangeliũ oſtendit fipem q̃ᷓ conſecuta eſt ꝑ xpᷣi pᷣdicatiõem. Mam teſte iohanne euangeliſta. Hee eo lo⸗ quente multi crediderũt in eum. Mua re aũt ſacerdos ipᷣm incipit et choꝛus ꝓſequitur.ratio eſt.q;ꝛ fides a xpᷣo no⸗ bis reuelatur. In ſignum ergo huiꝰ q; ſignificet ꝙ omne bonuma xpᷣo pꝛoce dat ideo ſacerdos inchoat. Mam ome ſimbolũ fidei oꝛe decantat. BGimbolu Satum optimũ et omne vonũ perfectũ deſurſum eſt deſcendens a patre lumi num. Jaco.j. Bimbolum aũt ſpe dicit collectio multoꝝ ſermonũ:vel etiã pe⸗ cuniarũ.Et ↄꝛ a ſimultate et collectiõe Ande ſimboliʒare dicunt᷑ aliqui quan do ex pluribꝰ partibus faciunt vnum continuũ.ſᷣm aũt theologos rõnabili⸗ ter ſimbolum collectio ðꝛ. Una quat⸗ tuoꝛ collectiõibꝰ nomen ſumboli impo nitur. Pꝛimo a collectiõe multoꝛum hominũ in vnã ſioem. SGcdo ex colle⸗ 2 ctiõe pᷣoicantium fidem. Omes enim apoſtoli collecti.hanc ſidei regulã tra⸗ diderũt. Dicit em Innocenẽ. Poſtq;ᷓ apoſtoli ſpumſanctũ acceperũt cũ iam foꝛent ad pᷣdicandum euangelium pꝛo fecturi. conferentes in vnũ duodecim grticulos fioei ſtatuerũt.vt ſicut om̃s in vna fide erant eoncoꝛdes.ſic vnam fidem omnes ↄcoꝛditer pᷣdicarent Et ideo ſimbolum componætes.quilibet ipoꝝ bolum id eſt particulã vnam adie cit vt infra patebit.et ſic duodecim ar ticulos ſᷣm duodecim aplos ðꝛ contine re.ercõ qꝛ ex diuerſis locis ſacre ſcri pture ea que credenda ſunt ibi colligũ tur.et ibi in pꝛompto habent᷑ Mam cũ fidei veritas in ſacra ſcriptura cõtinet᷑ in pluribus locis.longum ſtudium reqͥ reretur ad colligendam ſimnatim ve⸗ ritatẽ fidei noſtre neceſſe fuit vt ĩ vna ſummma colligeretur. vt ſic collecta om nibus ꝓponeretur ad credendũ. ne fi⸗ des ſimplicum per hereticos ſcriptu⸗ ras ſuis gloſis depꝛauãtes coꝛrumpe⸗ retur.et vtſic facilioꝛ cognitio creden doꝝ haberetur Quarto ſumpſit nomẽ a collectiõe.quia omia beneficia nobis diuinitus collata ibi colligunfẽ Gʒ di ceres ꝙ articuli fidei non deberẽt col „* ligiiſinbolo, eo ꝙ tota fides ſpẽaliter ti⸗ mi af dey, we um num bili nat/ wo⸗ Wn e⸗ Senn n Ml; jun wo No ts h llxt nadie n er eſoi coli nch ucej nf r⸗ Vn gom nefn ſiro⸗ unpe ceden Eton nobig Got it col lite Tractatus. ſuꝑfluum fuit articulos in ſimbolo cõ/ ponere Reſpondetur vt aliqualiter ta ctum eſt. ꝙ opoꝛtuit ea que a diuerſis locis ſacre ſcripture tacta ſunt.colligi in vnum locũ.vt fides magis in pꝛom pto haberetur. AYeritas nanq; fidei di fuſa in ſacra ſcriptura continetur ĩ plu ribus libꝛoꝛum locis.⁊ longum ſtudiiũ reqͥreretur ad legenoum ſigillatim ve ritatem fiei neceſſe igitur fuit in vnũ colligere.vt ſic collecta omnibus pꝛo⸗ poneretur clare.ne ſides ſimpliciũ coꝛ rumperetur ꝑ hereticos.depꝛauantes ſuis gloſis ſacras ſcripturas Quan⸗ tum ad tercium eſt ſciendũ.ꝙ tria ſunt ſimbola. vnum aploꝝ.ſcʒ Credo in de⸗ꝝ um. Becundũ Miceni concilij.qð dĩi diebus dominicis poſt euangelium ſc, TCredo in vnũ deum Tercium athana ſij.ſcʒ Quicunq; vult ſaluus eſſe ꝛc. Hec em̃ ſunbola facta ſunt diuerſis tẽ poꝛibus. Gimbolum em̃ apoſtoloꝛum factum fuit tempoꝛe veritatis nondũ pꝛopalate ideo ðꝛ ſubmiſſa voce in pꝛi ma et in completoꝛio nõdũ ſole ꝑfecte lucente BGimbolum enim grece latine . ſignificat indicium.quia regulam fidei plene indicat et ꝑfecte.ſᷣm alios vero dicitur collectio pꝛopter cauſas pꝛius tactas. Gimbolu aũt nicenũ quod ym JZnoceri vocatur conſtantinopoli thnum factum fuit tempoꝛe verit atis iam publicate. contra aliquos hereti⸗ cos inſurgentes contra fidem ideo ſo⸗ lenniter in miſſa poſt euangeliũ decan tatur Bimbolum aũt athanaſy / factũ fuit tempoꝛe veritatis concuſſe ꝑ he⸗ reticos in quo tñ veritas pꝛeualuit ꝓ⸗ pter quod mane iã pulſis tenebꝛis reci tatur Ilud tamen magis per modum —.— Secundus Et in his tribus ſimbolis eadem veris tas eontinetur. ſed tũ magis clare in vno q; in alio Gimbolum apoſtoloꝛũ editum fuit ad pꝛoponendam fidei do ctrinam ideo dicitur quotidie in pꝛia et in completoꝛio quaſi in pꝛincipio di ei et noctis in ſignum huius.qꝙ omnis noſtra operatio a fide debet ſumere in icium et in fide terminari. Etiam quia pfſiemt am in pꝛoſperis q; in aduer⸗ ſis que per diem et noct em deſignant pꝛotegimur. Etiam ſimbolum apoſto⸗ loꝝ dꝛ in pꝛima ſub ſilentio quia in ꝑpꝛi⸗ mitiua eccleſia viguit perſecutio xpᷣia noꝛum.⁊ ſic xpᷣe occulte colebatur Bi militer in completoꝛio qꝛ in fine mũdi fides etiam pacietur ꝑſecutiõem maio rem ab antixpᷣo.qᷓ; pꝛius vnq; fuit paſ/ ſa Tunc em̃ erit tanta tribulatio qua/ ante non fuit et tunc pꝛopter metů añ xpᷣiſideles confugient ad antra deſer⸗ ti. Etiam ex hoc vt ſi homoiſta die mo reretur ꝙ inueniretur in five catholi⸗ ca deceſſiſſe. Gcomſumbolũ ſcilicet ni cenũ.non ſingulis diebus ðꝛ. ſeo ĩ iſtis in quibus hoies maxime ad ecciamcõ uenire conſueuerũt. et in quibus aliq ſolennizatio facta eſt.in his que ad artt culos fioei ꝑtinent Et editum eſt qu⸗ ſi ad manifeſtatiõem ſidei et ao elucivã dam et defendendã ißam Beo di ceres ſimbolum pꝛoponit᷑ vt regula fi dei cuius actus eſt aſſentire.ſed dicit Aug. in epiſtola ad Hieroni.ꝙ ſolis gpoſtolis et ꝓphetis eſt honoꝛ exhibẽ dus. vt quecunq; dixerint vera eẽ cre dantur.ergo poſt ſimbolũ aploꝝ non debuerũt fieri aliaſunbola.nec alijs vi detur eſſe aſſencienoũ. Reſpondet ÿ pr̃es qui alia ſimbola poſt aplos edi/ derunt nihil de ſuis appoſuerũt.ſed ex doctrine traditur qᷓ; ꝑ modũ ſimboli. ſacris ſcripturis ea que addiderunt Liber accepeꝛũt.Et qꝛ quedã difficilia in ſim bolo aploꝝ continent᷑ ideo ad eoꝛum explanatioem editum eſt ſimbolũ nice num.qð diffuſius ſeu clarius fidẽ/quo ad aliquos articulos pꝛoſequit᷑ et quia queda iniſtis ſumbolis ↄtinebat᷑ impli cite que opoꝛtuit ꝓpter inſurgentes he reſes explicari ideo additũ eſt ſimbo⸗ lum athanaſy priarche alexanorini ·q̃ ſufficienter cotra hereticos ſe oppoſuit Muant ũ ad quartũ eſt ſciendum. ꝙarticulus duobus modis dꝛ. Uno mõ omne illud adqð artat nos fioes ⁊ iſto mõ deũ eſſe vnum eſt articulus.qꝛ qỹj;uis alio modo hoc ſcire poſſumꝰ.ſcʒ per ſciẽtiãtñ etia ꝑ fidem artamur ad hoc credendũ.Allio mõ.omne illud qð artat nos ſola fide dꝛ articulus. et iſto modo articulus ðꝛ illud qð excedit ra tiõem naturalem vt deũ eſſe trinũ in ꝑſonis et vnũ in eſſentia.et filium dei incarnari.et ſic de alijs. Et iſti ꝓpꝛie et ſtricte dicunt᷑ articuli fidei.Et difſiniẽ ſic hm Rich.de ſancto victoꝛe. Articu lus eſt indiuiſibilis veritas de deo ar⸗ tans nos að credendum Et talis veri tas ðꝛ articulus ad ſimilitudinemĩ re⸗ bus naturalibus. In quibꝰ articulus vocat᷑ oꝛganũ qð non eſt diuiſibile in lura alia membꝛa.Nð aũt eſt diuiſi⸗ bile in plura. nõ eſt articulus.ſicut ma⸗ nus que in plures digitos diuidi põt ñ ⁊ articulus.ſed ſolũ pars eius ðꝛ arti culus. Gimiliter veritas fidei que nõ diuiditur in plures difficultates ſpecia les ðꝛ articulus.ꝙ aũt ðꝛ artans nos ad credendũ. intelligendũ eſt de arta⸗ tiõe non coactiõis.qꝛ nullus credit ni⸗ ſi volens.ſed de artatiõe ſupplicatiõis. ſcʒ ſi volumus ſaluari artamur ad cre⸗ dendum qꝛ qui nõ crediderit pdemna bitur. Mar. vlt. Bel põt dici · artat Becũdus nos neceſſitate finis qꝛ ſine fide articu⸗ lon non põt eſſe ſalus. Articuli autem fidei dupliciter diſtinguunt̃ Uno mõ Intum ad ipᷣa credibilia. et ſic ſunt xiiij lio mõ qᷓntum ad ipos qui articulos diſtinxerut.etſic ſunt xij. m numeꝝ xij apoſtoloꝝ Et ſufficientia ſic ſumitur. mnis articulus fidei eſt veritas de deo. aut ergo eſt de ipᷣo deo tm̃.aut de deo rõe humane nature aſſumpte. Bi pꝛimo mõ·hoc cõtingit eſſe tripliciter- qꝛ aut eſt de deo rõne nature.aut rõne ſone. aut rõne effectus ꝓpꝛij. Si rõe nature ſic habemus pꝛimu articulũ ſcʒ credo in deũ Birõne ꝑſone hoc eſt tri pliciter. aut rõne patris.aut filij. aut ſpuᷣſſancti. Gipꝛimũ.ſic habemus ſe⸗ cuudũ articulum ſcʒ patrẽ omnipoten tem. Gi ſecundũ ſic habemꝰ terciũ. ſcʒ et in ieſum xpᷣm filium eius. Giterciu ſic habemus quartu.ſcʒ credo in ſpũm ſanctũ. Si aut eſt rõne effectus hoc eſt dupliciter. aut ꝑtinet ad conditionem natur e et ſic habemus quintũ.ſcʒ crea toꝛem celi et terꝛe.aut ad donum gr̃e. et ſic habemus ſextũ ſcʒ ſanctã ecciam catholicam.ſanctoꝝ cõmunionẽ.remiſ ſionem peccatoꝝ.Et effectus gratie cõ ſiſtit in duobus.ſcilicʒ in conſecutione boni et remiſſione mali. Nam vue ſunt ꝑRtes noſtre iuſtiicatiõis.ſcʒ declinare a malo.et facere bonum. Aut talis effe ctus refertur ad donũ gloꝛie.et ſic ha bemus carnis reſurꝛectiõem Quidam tamen hos tres articulos diſtinguunt qꝛ opus creatiõis ineludunt in pꝛimo articulo.qꝛ ꝑtinet ad vnitatẽ eſientie: Et vltimu opus diuidunt in duos arti culos dicentes vnũ eſſe carnis reſurꝛe ctionẽ.et ſecundũ dicunt eſſe vitã eter nam. Geo pꝛima diſtinctio videtur eẽ melioꝛ quo ad ſecundã ꝑtem.qꝛ ↄpletio ecundus Tractatus P — rt i te tie Zacharias.slſpiciẽt ad me quẽ cruc em vite eterne et glie cauſat urtionenn Farhara d ſe Peſcendit ad ine⸗ es:nis et anunte j Se en ſie iteꝝ ros.tercia die reſurꝛexit a moꝛtuis po rüij rõne nature humane aſſi uncte⸗ . ſuit philippus. Et illud pꝛedictum erat- los ſunt ſeptem Pꝛimus ptinet a Ter⸗, WVWſee xiij. OM moꝛs ero moꝛs tua moꝛ Ai ptiõem.Gecũuũdus ad naciuſtale eſcẽ ſis tuus ero inferne. EFt notanter dicit w. eius ad paſſionem Quartus oi t l moꝛſus. q; partẽ tulit et bartem maio⸗ ode ſim ad inferos. NQuintus ao reſurꝛe⸗ ndimiſit ibi. Gextũ ſcʒ Aſcendit ad tiöem. G d aſcenſiõem. BGepti rem di Erterain potris Poſint nede ctiõem. Gextus ad a emn. los ſedet ad dexteram patris poſui nus a0 aouentũ xp̃i ao iudiciũ . Et q celos ſe d de PN G Mesdgdthrun Eh lie ꝑſone.iõ iacobus maioꝛ Et hoc pᷣoixit Amos ix e natar el wiſcns ſtount glie pſone , ediſicat aſcenſiõem ſuã in celũ we Apter effectũ mi oms pl fi⸗ Geptimũ ſcʒ Inde venturus elſt iudi⸗ dee eis appꝛopꝛiant᷑ qᷓ; patri.Et na ia⸗ dr vinos et moꝛtuos poſuit thomas i 5es geco-gerineeraneanecho⸗ t illud poixit Gophoniac. ilrca. Er, gein ibua de oibns bino⸗ nfe⸗ z iſto pecta me dicit oñs in futurũ qꝛ iudiciũ oen lo - ſanctum.poſuit bartho XDee „* baptiſma. Alij dicunt ꝙ fioes ſacramẽ ſan Johelis. ij ca. Effundã ſpi⸗ duch ſtur ad paſſionem xp̃i. eo qꝙ; dictumeſt Jo ij ſ. m PAtoppcsahtbiaſceranwntis tributt ritũ meũ ſup omnẽ carnem Mond eʒ Rti aſſio xpi omibus ſacramentis in ſanctam eccleſiq catholicã. anctoꝛum nßin Halno xpioimpusſaer⸗ loꝝ tres/in ſanctam eccle licg. l. 4 efficatiã. Hoꝛũ aũt articuloꝝ tres/⸗ õmuniõem: poſuit matheus Et hoc pᷣ kwri onum! ſt ↄplexus.ſcʒ credo in comunioem: ppoſui SEr Po! vmun petrus eſt ↄplexus.ſc 721i3 ixit micheas: Inuocabũt omes deũ. nopen ũ deũ patrẽ omipotentẽ factoꝛem dixit michegs: Inuocabut omes de ces celi et terꝛe viſibiliũ omniũ et inuiſibi et leruiet ei. DHecunuũ ſcʒ Remiſlionen celi et terꝛe viſibi m er oſuit ſymon Etillud pᷣdixit ngfe. ſq; ibi et ĩieſumxpᷣm. Et talis ar / preccatoꝝ poſuit ſymo mibus ini um⸗vlq; ibi e 1 ſt Adlalmiſta. Qui ꝓpiciatur omibus ini E ticulus ↄpetit p urn quitatibꝰ tuis.Ds.cij. Vndecimũ ſcʒ wni fons diuinitatis. ſic petrus eſt coput quitat denz holingtaddeng 14 AEEU , Lre Pc e carnis reſurꝛectiõem.poſuit taddeus. grrd aploꝝ Et hoc pᷣdixit hieremias dicens carnis reſurꝛ. och re⸗ Pacre inoc ghuiu afoarterꝛ ein⸗ Et illud pᷣdixit Yobix. ca. Bcio ꝙ re⸗ carione Parré inuocabitis qͥ fecit terꝛa et co⸗ ir S0.. vodecimff. Datt n.. AIn ͦncipio ere demptoꝛ meus viuit ꝛc Puodecimũ orſr didit celos. Et geñj. In pᷣncipio erea⸗ na. ↄpoſuit mathias. Et . . —— m articulum ſcz. vit am eterna.ↄpoſuit ma 138. X. winm uit dðs celũ ⁊ terꝛam. Gcom articulum hetizatũ fii iel. vij. vbi dꝛ Eui ioſzum m li eij9 oni hetiʒatũ fuit Haniel. vjj. vbi dꝛ E luff Et in ieſum xpᷣm filiũ ei⸗ Killmo depe⸗ sbir hij in Wain eternã alij in op⸗ tſe ha noſtꝝ. ↄpoſuit ndꝛegs Ki eſhn⸗ pꝛobꝛiũ vt videãt ſemꝑ.Ex dictis ptʒ uden Dauid dicẽs. Oñs Mni conce cpaulus et barnabas ui nũc apoſto uunt us es tu· ¶ẽ. ij. Lerciũ cʒ Q£& nke õ boſmerat Neu⸗ Ficeſtelbiſſencro eß A poirte qꝛ nõ continent in illo mimero duode ſeu vninch e⸗ n Nigies aafier fi. nario et poſt miſſiõem duodecim opo⸗ in VeCueNREs Wanteni perr ednindeRrndrrKm deb- . nin. Vſa.ix. Quartũſeʒ Maſſus ſub põtio debeat decant ari De boc Innocent nre pylato crucifixus.moꝛtuꝰ.et ſenplnn geo poſiit icobus minoꝛ. Et hoc pꝛedixit dicit. ꝙ ſunbolum tm̃ ĩ his feſtiuitatib⸗ Aiber pebet decantari adaniſſam. dẽ quibus fit aliqna mentio in ſimbolo: videlicet omnibus diebus dũñicis. in die natalis domini. circimneiſiõis. et epiphanie. in cena dñi paſche.aſcenſiois domini. pẽ⸗ thecoſtes in omibus feſtiuitatibus ſan cte marie. crucis. angeloꝛum apoſtolo rum.dedicatõis ecciaꝝ omniũ ſancto rum. in feſtis patronoꝛum.infra octa⸗ uam natalis oni:excepta die innocen/ tum. In octaua innocentũ licite can⸗ tatur. qꝛ talis octaua ſignificat futurã reſurꝛectiõem. Infra oct auas epipha nie. paſche. aſ cenſiõis. penthecoſtes. octauas petriet ꝑauli.et beate virgis. AVinde lcet in feſtiuitate iohannis ba⸗ ptiſte et ſancti laurencij.credo decan⸗ tari non debeat. tamenin octaua iohã nis baptiſte. et ſancti laurentij ſimbo⸗ lum poteſt decantari.exquo oetauaio bamis baptiſte venit infra octauam apoſtoloꝝ petri et pauli.in qua pᷣfatio de apoſtolis canitur · ſed oct aua laurẽ cij venit infra octauam aſſumptionis beate virginis.in qua canitur Ppfatio 8 beata virgine. Hoꝛũ omniũ feſtoꝛum ↄmemoꝛatio fit in ſinbolo quoꝛũdam tñ obſcure.vt epihanie quod eſt feſtum baptiſini. De quo in ſimbolo Confite⸗ oꝛ vnmm baptiſma. Kene domini · que ẽ ſolennit as eucariſtie, ad quam reſpicit illud.ſanet oꝛum cõmunionẽ. Ungelon qui nomine celi debent intelligi. come moꝛatio fit cũ dꝛ. Factoꝛẽ eeli ⁊ terꝛe. fm illud. In pꝛincipio creauit deus ce 7 lumet terꝛam.id eſt naturam angelicã et humanã. Attamen iſto non obſtan⸗ te. videtur quibuſdam in feſto angelo⸗ rimn ſimbolum nõ eſſe cantandum. eo ꝙ angelinunq; habuerũt fioẽ ſʒ ſpem. 5credentes ſeo agnoſcentes ſeu ſciẽ⸗ Secundus illud ſanct am ecciam catholicam.paſſi onis et ſepulture articuli quis in ſim⸗ bolo continent:tñ in cõmemoꝛatione ipoꝝ ſimbolum nõ cantatur quia iſtoꝝ dierũ officium regulam non ſectatur⸗ enthecoſtes tangitur ibi.et in ſpiri tum ſanctũ verſus Mꝛima canit feria ſemp credoſimlłiſta. Crux et terꝛibilis xpᷣc cum virgine matre. DHmnes ſan⸗ ctillucas patronus. cũ duodems. Ged tñ kathedꝛam demas.oleiq; iobannẽ⸗ Gi dant octauas.credo cantaſq; per illas. Mon habet hoc mihael. nec hoc baptiſta iohaãnes. Martir cõfeſſoꝛ nec cir go retinet illuo. Magoalena canit luce marcoq; negatur. Quidamtame canũt credo in diebus luce et marcieo qꝙ doctrina eoꝝ eccĩa eſt coꝛroboꝛata.· fpmillud.et vnã ſanctam ecciamcatho licam. Alij vero dicũt qꝙ; nõ. qꝛ non fue runt apoſtoli Rõnale tñ ſonat ꝙ rõna biliter in die iohãnis baptiſte ſimbolũ ppoſſit decant ari eo ꝙ iohes pluſ q; pꝛo pheta fuit. De ꝓphetis aũt talis fit mẽ tio inſimbolo en ðꝛ. Qui locutus eſt ꝑ tas. Quantũ ad vltimũ ſcz de expoſitiõe ſumbolieſt ſciendum . ꝙ ſim⸗ bolũ nicenũ quod in miſſa cantatin di uidit᷑ in duodecim ꝑtes ſᷣm duodecim fioei articulos. Pꝛima pars eſt de vni tate eſſentie deitatis et de ꝑſona pris. ſpẽaliter. Scda pars eſt de gſona filij et incipit ibi Et in vnũ dñm. Tercia ꝑs de incarnatione et natiuitate xp̃i ꝓpter nos hoĩes. Quarta de paſſione et ſepultura xpᷣi · ibi crucifixus etiã pꝛo nobis Quita de reſurꝛectiõe ibi. et re⸗ ſurꝛexit tercia die exta de aſcenſioõe ibi. et aſcendit in celũ. Geptima de ad uentu ad iudiciũ. ibi et iterũ venturus eſt em gloꝛia iudicare Octaua de pſo na ſpuſancti . ibi et in ſpuſſanctũ dñm ſ ſia Nre ſn wſ pfön wi ⸗ Eme ſte ſde gimn r mn V 6ℳ gflij, nts Aui ühen etre⸗ ſiani ecd urus letſo ſdun „—, — ſanctã catholicã Hecima de baptiſino ibi confiteoꝛ vnũ baptiſma. Vndecĩa de reſurꝛectõe nouiſſima.ibi ⁊expecto reſurꝛectionem. Suodecima de vita eterna.ibi et vitã venturi ſech. Aliter poteſt diu idi ita ꝙ pꝛimo ponũt᷑ que⸗ da que ꝑtinent ad eſſentie vnitatem ſe cundo que ꝑtinent ad perſonaꝝ trini⸗ tatem.ibi.patrẽ omnipotentẽ.Quan⸗ tum ad eſſentie vnit atẽ.dꝛ hic.credoĩ vnũ deũ. Ibi nota differentia eſt inter credere deumacredere doet credere ĩ deum: Credere deũ.ẽ credere deũ eſſe ſeu ꝙ ipſe veus ſit.et hoc demones fa⸗ 2 ciunt.Fm ꝙꝙ dicitur in canonica iaco.ij Demones credunt ⁊ cõtremiſcũt. Sʒ credere deo:eſt credere vera eſſe q̃ deꝰ loquitin.et ſic mali etiam crebüt. Bed credere in deum.eſt credẽdo deũ ama re.et per amoꝛem ei adherere.quod ſo li boni faciũt.Et ergo qui dicit ſe crede re in deum mẽtitur ſi non diligit ipſum Et dicitur notanter in vnũ.quod addi tum fuit per eccleſiam ao ſimbolũ aplo rũ ad coꝛrigendũ erꝛoꝛẽ quoꝛundã he⸗ reticoꝝ. qui ſicut tres in trinitate per⸗ ſonas.ita quoq; tres aſſerunt eſſe deos Contra quos ðꝛ deutro. vi. Audi iſra el.dominus deus tuus vnus ẽ Et inuit etiam ĩ hoc vnitas eſſentie diuinitatis. ↄtra quod erꝛant arriani.qui diuerſas in trinit ate ſubſtãtias aſſerunt.ↄtra il⸗ lud eſt quod domiꝰ dicit.ego et pater vnũ ſumus. Gequitur patrẽ omnipotẽ tem.vbi ponuntur ea que ꝑtinẽt ad ꝑ⸗ ſonan trinitatẽ. Et diuiditur itres ꝑ⸗ tes. Quia pꝛimo ponũtur ea que per⸗ tinent ad perſona patris Ocdo ꝗᷓ ꝑti⸗ nent ad perſonã filij.ibi.et in vnũ dñm ieſimn xpᷣm. Tertio que pertinẽt ad ſpi ritũ ſanctum ibi et ĩ ſpiritũ ſanctũ do Mona de eccleſia catholica: ibiẽt vnã Secundus minum. Pꝛima aohuc in vuas: Quia pꝛimo ponitur quod ꝑtinet ad patrem ĩſe. Scðo qð pertinet ad ipſum per re ſpectum ad creaturas.ibi factoꝛeʒ celi x illis ergo ꝑticulis colligitur.ꝙ tres ſunt ꝑſone in viuinitate.Contra qð er rant ſabelliani.qui aſſerũt vnã ꝑſonam pr̃is etfilij ⁊ ſpũſſancti.HNanc ꝑſonarũ diſtictõʒ innuit pſalmiſta.cũ dicit. Be⸗ dicat nos deus.deꝰ nr ⁊ benedicat nos deꝰ. Dicit Peuno b enedicat nos deus ſup: pr̃ ⁊ſub ſcʒ us qui ſignanter dꝛ noſter ratioe aſſum te humanitatis quia caro ⁊ fraternr ẽ T addit benedicat nos deꝰ ſupple ſpũns ſanctus.Et ðꝛ notanter oĩpotẽtẽ.quia omnia que vult poteſt.eo ꝙ non eſtim Pnr apuo deũ omne verbũ. luce. i⸗ Vontra hoc errant phi gẽtiles vt ariſ⸗ totiles ⁊ ſin ſequaces negantes deũ eſſe infiniti vigoꝛis. Et ꝙꝙ nõ poſſit aliqd ꝓ⸗ ducere ex nihilo. Gcdo dicit factoꝛẽ ce li terre per hoc ↄfundũt᷑ heretici qui alium celi aliũ terꝛe aſſerũt creatoꝛem vnũ coꝛpoꝛalem aliũ ſpiritualẽ. Cõtra quos moyſes dicit gen.i. In pꝛincipio creauit deꝰ celũ ⁊ terꝛã.Et iohis.i.Dĩa per ipᷣm facta ſunt.Et ſpetialiter archi⸗ machyaci menandꝛini.qui vniuerſita tẽ mũdialẽ oꝑaãgeloꝝ eẽ defendũt Cõ tra quos ðꝛ in põ. Initio tu dñe terꝛaʒ fundaſti et opera manuũ tuaꝝ ſunt celi. Et ſubdit᷑ Et ĩuiſibiliũ oĩm qð ẽ ↄtraer roꝛẽ manicheoꝝ.qͥ ſpũᷣalia dicũt eẽ cre ata a bono pꝛimo pꝛicipio.⁊coꝛpoꝛalia ſeu tpalia dicũt eſſe creata a malo pꝛici — pio. Cõfutat᷑ ĩ hoc etiã eꝛroꝛ auicẽne.q̃ ſicut recitat: auerꝛoys cõmentatoꝛ ſuꝑ xij. methaphiſice:voluit ꝙ pꝛima ĩtel⸗ ligentia crearet ſecundam. et ſecunda tertiam.et ſic deinceps. Sequitur. Et in vm dominum noſtrumieſum xpᷣm. 1 * — iũgit deꝰ noſter ſcʒ deꝰ fili £ Abi ponuntur ea que ꝑtinẽt ad perſo nam filij. Et diuiditur in duas partes. Nuia pꝛimo ponũtur ea que pertinẽt ad filij diuinitatem. Becundo ea qᷓ per tinent ad filij humanitatẽ: Ibi qͥ ꝓpter nos homines. Quantũ ad diuinitatẽ dic. Et ĩ vnũ dñm Hic expmit᷑ ſecũdꝰ fidei articulus qui eſt de media pſona in trinitate. ſeʒ ieſu qui interpᷣtatſal⸗ uator.mat.j. Ipe em̃ ſaluũ faciet popu lum ſuũ a peccatis eoꝝ. Et eſt xpᷣs qui ĩ terpꝛetatur vnctus. Ipſe em̃ e vnctꝰ oleo leticie pꝛe cõſoꝛtibꝰ ſuis.ps.xliiij:. Et ẽ filius dei patris ſᷣm illð dauid ps: ij. Filius meus es tu ego hodie genui te.Et eſt dominus noſter qui nos crea uit. et nos ſuo ſanguiĩe lauit.apoc̃.i.d quem dominũ deus pater ſic loquitur ps.cix.dixit domĩꝰ domino meo ſede a dextris meis. Mic eſt ſilius vnigenitꝰ quia in dĩnitate nõ ſunt pluresfilij ſᷣm generationem.Et ergo dicitur in vnũ quod eſt contra dicẽtes ꝙxpᷣs erat.du plex ꝑſona.cũ tamen athanaſius dicat ꝙſicut anima ratiõalis et caro vnus ẽ nomo. Ita deus et homo vnus ẽ xpᷣs Et dicitur dominũ ↄtra illos qui dixe⸗ rüũt ypᷣm eſſe puꝝ hominẽ.quia dñatio ad diuinitatẽ pertinet. Sequitur. Fi lium dei vnigenitũ.qð eſt ↄtra iudeos negãtes eũ eẽ ſaluatoꝛẽ ⁊ filiũ di Et eti am cõtra illos qui dixerunt eũ nõ ema naſſe ꝑ modum oꝛiginis a patre.Et ad ditur vngenitum. quod eſt ↄtra fonti⸗ nũ qui dixit xpᷣm non eſſe filium deiali ter qᷓ; ſicut alij boni viri qui ſunt filij di per adoptiõem.Et etiam contra mani cheos qui poſuerunt plures filios in di linis⸗ Geſuicun Er ex patre natũ an⸗ te omĩa ſecula.xpᷣs em̃ filius dei ex pa⸗ tre ẽ genitus. Et ẽ filius ſeom genera⸗ tionemet ꝑticppationemeſſentie. ¶õ Secundus tra quod crediderunt boneſyaci et bo niſaciy qui xpᷣmſiliũ dei adoptiuũ⁊ nõ Pꝛium aſſerut. Et eſt genitus ſilius dei ex patre ante omnia ſecula. Quoo dici tur ꝓpter arrianos.qui dicunt filiũ dei non eſſe coeternũ priſic arguẽtes.Gi Fruruse⸗ pr̃e.ergo poſterioꝛ eſt pr̃e TCoõtra quos ait beatꝰ augꝰ.vi.de tri. Statim cũ ignis ẽ naſcit᷑ eiꝰ ſplẽdoꝛ.⁊ tñ ſplendoꝛ ignis nõ eſt poſterioꝛ igne Et dato pꝛo poſſibili ꝓignis fuiſſet ab eterno.etiã ſplendoꝛ eiꝰ fuiſſet ab eter no. Kt ſi pes ab eterno ſtetiſſet ĩ pulue re tunc etiã veſtigium pedis fuiſſet ab eterno. qᷓ;uis tñ veſtigiũ haberet eẽ a pede. Sic ⁊ in diuinis. quis filiꝰ ſit ge⸗ nitus a patre tñ eque bene eſt coeternꝰ patri. Gequitur: Deum de deo Moc dicitur contra hereticos qui xpᷣmtm̃ hoĩem aſſerebãt ſicut carpocriſianiEt contra alios qui arguebat: Si genitꝰ eſce tũc creatura eſt ⁊ nõ deus.Et addit lumẽ de lumĩe.ad oſtẽdẽdũ ſiliũ eſſe ge⸗ nitum a pr̃e ſine ſubſtantie paterne di⸗ minutione. Pater em̃ generando ſiliũ totãꝗ ſubſtãtiã ſibi dedit ſine diminuti⸗/ one et ſine diuiſione.et tñ totã ſubſtãti am ſibi retinuit ſine diminutõe ſicut lu mẽ a lumine accenditur abſq; alterius lummis defectu.Et ſubiungit Heum verũ de deo vero:Quia ſine alteratio⸗ ne ſine traſmutatõe ac ſine fictione ve⸗ rus deus de vero deo naſcit. Et quia arrius dixit ipᷣm eſſe factumſicut aliam creaturam. ↄtra hoc addit᷑. Genitũ nõ factũ. Iẽ qᷣa dixit.ꝙ nõ ſit vna natura cũ pꝛe iõ addit᷑ Cõſubſtatialẽ pri.i vĩꝰ ſubſtatie ſeu eẽntie cũ pr̃e.⁊ ſubiũgit᷑ ꝑ ʒ oĩa fcta ſunt. Juxta illd io:·. Mia p⸗ ipm feta ſunt qoẽ ↄtraillos qñ poſuer̃t eũ eẽ creatoꝛẽ.· Sic gptʒ ꝙ crdere dẽ Epe ſit vnigeitus et verus dei filius eh 10 Sdei dici üdei sBi ſepte etn. doꝛ 7 gne ſſarad err tinle ſerp ræ nenp he W nt Gigene frwol jeſege⸗ ernedi⸗ cdoflii Gminuti N küſdſ eeſortl eens nro⸗ none ve⸗ frquu nralum itünd d hfün ſbiin⸗ ahup iniert eede Neflis Tractatus Et q fuit enmn patre eternaſiter. ⁊ vni us nature et ſubſtãtie cũ patre.alia tñ nos homines. Illa ẽ tercia ꝑticula ĩ q̃ ponũtur ꝑtinẽtia ad hum ꝛtatẽ chꝛiſti Abi quĩq; declarantur. Pruno incar natõis miſteriũ cij dicit᷑. Qui pꝛopter nos homines ꝛc: Gcdo paſſio ibi.Cru⸗ ciſixus Tertio reſurꝛectõ ibi.Et reſur rexit. Quarto aſcenſio ibi aſcendit ĩce lum. Quĩto aduentus ad iudicimm ibi Et iten vẽturus eſt cũ gloꝛia. Adꝛĩo igit᷑ agitur de incarnatione xpᷣi vbi qᷓ; tuoꝛ tãgit ↄcurꝛentia ad incarnationẽ Mꝛimo cauſam finalẽ. ⁊ hanc duplice,ʒ quia pꝛopter nos homines et pꝛopter noſtram ſalutẽ: Ocdo ponit modũ et foꝛmã ibi deſcẽdit de celis.Tercio po⸗ nit cauſam efficientẽ ibi. de ſpiritu ſan ceo Quarto ponit cauſim mateꝛialem ibi ex maria virgine. Sequitur et ho⸗ mo factꝰ eſt. ſupple nõ confuſiõe ſubſtã⸗ tie aut tranſnutatione ſed humanita⸗ tẽ aſſumẽdo ad vnitatẽ perſone.Et iõ credere debemꝰ. non ſolũ xpᷣm filiũ di imo eiꝰ incarnationẽ. Vñ ⁊ iohes pꝰ⸗ qᷓ; dixerat de verbo dei multa ſubtilia ⁊ardua ↄſequẽter inſmnuat nobis eius incarnatõʒ dicẽs.Et verbũ caro factũ ẽ.et habitauit in nobis. Dicit ergo. ꝓ ipſe filiꝰ Zi vnigenitꝰ pꝛopter noſtram glutẽ deſcendit de celis Unð iohĩs iij dicitur. Bic deꝰ dilexit mũdũ vt filiũ ſuũ vnigenitũ varet. Et augꝰ dicit. Bi deus peccatoꝛes nõ dilexiſſet. de celis ad liberandũ eos nõ deſcendiſſet. De iſto deſcẽſu dicitur in ps. Inclinauit ce los ⁊ deſcẽdit. Iſtũ deſcẽſuʒ ſuſpirãdo petijt yſa.xliiij. ca dicẽs Otinã dirũpe res celos ⁊ deſcẽderes.t incarnatꝰ ẽ de ſpiritu ſancto.iuxtaillo lucen. SGpi perſona a patre. Gequitur. Qui ꝓpter altiſſimi obumbꝛabit tibi. Et licet tota trinitas fuerit ncarnationẽ xpᷣi opera ta attribuitur t amẽ ſpetialiter ſpui ſan cto.quia incarnatio eſc opꝰ caritatis ⁊ donũ largitatis.Et qꝛ ſpiritꝰ ſanctꝰ eſt donũ et amoꝛ. et nexus patris et filij ido ſibi attribuitur.Et nota ꝙ ly ð qñ q; ſignificat cauſam materialem vt i chꝛutus natus eſt de virgine. Quãdo⸗ q; circũſtantiam cauſe efficiẽtis.vt hic æincarnatus eſt de ſpiritu ſancto.Qñ q; ydemptitatem ſubſtãtie vt cũ dicit᷑ deum de vco. Quãdoq; tranſubſtãtia tionẽ vt cum dicitur coꝛpꝰxpᷣi fit ð pa ne. Subditur ex maria virgine hocẽ ↄtra valentinianos.qui dixerũt xpᷣm nihil coꝛpoꝛis ex maria virgĩe ſumpſiſ⸗ ſe. ſed tanq;ᷓ ꝑ fiſtulam trãſiuiſſe. Etiam eſt ↄtra illos qui dixerũt ꝙ; beata vᷣgo Eelt q 2 g pꝰea plures genuit filios.Et iõ ſpũſſan cti infoꝛmatione deuotio vulgarium picit.ex maria ꝑpetua virgĩe.vbi nos dicimus ex maria vgine Et implicite ĩ telligimus vᷣginis ꝑpetuitatem.Et hoc ꝓphetiʒauit yſa.dicens.Ccce vᷣgo cõcis piet ⁊ pariet filium.yſa.vij . Erubeſcat ergo infelix iudeus · qui dicit xpᷣm ex io ſeph ſemine eſſe natũ. Ft quia arrius ⁊ appollinaris dicũt. ꝙ licz chꝛiſt? fuit v⸗ bũu dei ⁊ virginis filiꝰ.nõ tñ habuit ve⸗ rã aĩam.ſed loco anime fuit in eo diuini tas.qð ẽ ↄtra euãgeliũ mat.xxvi.Tri⸗ ſtis ẽ aia mea vſq; ad moꝛtẽ.Et ad hoc deſtruenoum additur. Ft homo foctus eſt. Nomo enimex coꝛpoꝛe et amma ex neceſſitate cõſtituitur. Jdẽ etiamẽ eõ tra manicheos qui dicũt.chꝛiſtũ nõ aſ⸗ ſimpſiſſe carnẽ verã ſeo fantaſticã. Et hoc ẽ falſum qͥa nõ decʒ doctoꝛẽ verita tis aliq; hre falſitatẽ ꝓpter hoc dixit di ſciplis lu xxiij galpate ⁊ viote mo? me⸗ as ⁊peds meos q; ſpuũs carnẽ voſſañ hʒ M i ij Liber. Et quando hoc cantatnr. tunc gẽnua flectũtur a populo ob reuerentiam do minice ĩncarnationis. Et cum dicitur crucifixus etiam pꝛo nobis.tũc cũ pol lice crux foꝛmatur.et oſculatur alt are ob reuerẽtiam paſſionis dominice. Et in hoc orticulo de paſſione xpᷣi uatu⸗ oꝛtangũtur ex ꝑte paſſionis. Idꝛimo cangit paſſionis actũ cum dicit.cruci⸗ fixus id eſt cruci affixus. Hoc dicit̃cõ⸗ tra baſilianos.qͥ xpᷣm paſſum abnegãt Et ↄtra manicheos ·q ſicut dicunt chꝛi ſtum habuiſſe coꝛpus fantaſticum: ita paſſionem veram nõ habuiſſe. Contra quos ðꝛ in ps.xxi: Foderũt manꝰ me as et pedes meos:t yſa.liij. VUere lan guoꝛes noſtros ipſe poꝛtanit. Secun⸗ do tãgit paſſionis obiectum ſiue illos Pꝛo quibus eſt paſſus.cum dicitur.eci am pꝛo nobis. VUnde ad philip̃: ij. dici⸗ tur: xpᷣe ſemel moꝛtuus ẽ pꝛo peccatis noſtris Et yſai.liij. Ipſe vulneratꝰ eſt Pꝛopter mmiqͥtates noſtras.CTertio de⸗ ſcribit tẽpꝰ paſſionis. cũ dicit᷑ ſub pon tio pilato. Crucifixus ẽ em tempe pila tipꝛeſidis. qui dicebatur potius a põ⸗ tia inſula in qua exulauit. Nuarto po⸗ nit ſignum ibi. paſſus ⁊ ſepultus eſt. Et paſſus additur ↄtra hereticos. qui di⸗ cebant ꝙ xpᷣe nõ vere doluiſſʒ nec paſ ſus fuiſſz niſi apparẽter. Contra quos ipſa veritas ait. Triſtis eſt anima mea vſq; a moꝛtem. Math.xxvi. Vbi oꝛa uit patrem. ater inquit ſi vis tranſ⸗ fer calicema me. Et factꝰ eſt ſudoꝛ eiꝰ ſicut gutte ſauguĩs in terram decurrẽ tis. luce: xxiiij. Et dicitur ſepultꝰ eſt in quo ſepulcro licet fuerit coꝛpus.ani/⸗ matamẽ fuit ſeparata acoꝛpoꝛe. q̃ ad inferos deſcẽdit.ſed diuinitas erat iñ cta cum vtroq;.· quia quidquio verbũ deiſemel aſſumpſit nucq; dinmnſit. ergo Secundus⸗ pꝓpoꝛtʒ nos crepere ⁊ dicere nõ ſolũ fi⸗ lij icarnationem ſz paſſionẽ. Quia ſᷣin gre. nipil nobis naſci ꝓfuiſſet ſi redemi nõ affuiſſzʒ ⁊ĩ hoc ſimbolo a ſetis patri⸗ bꝰ diſſaẽ hec clauſulamoꝛtuꝰ ẽ.q; nũẽᷓ; fuit hereſis otra hoc De ſepultura xpᷣ de yſa: ix. Icm gẽtes pᷣeabũt᷑ ⁊ ſepul cx eiꝰ erit gloꝛioſum ꝑ hoc qð dicitur⸗ Ipᷣm gẽtes dpᷣcabũt᷑ tãgiteiꝰ diuĩtas q ſolꝰdeꝰẽ adorãdꝰ. Geo per hoc qð ðꝛ t erit ſepulcꝝ eiꝰglioſum.tãgit᷑ eiꝰ humanitas.Ft in hebꝛeo habetur. ⁊ære quies eius erit gloꝛioſa.quia factaẽr quies coꝛpoꝛis eius iu ſepulcro. ⁊reqͥ⸗ es anime eius gloꝛioſa fuit in inferno⸗ ſed requies vtriuſq; ſcilicʒ coꝛpoꝛis et gnime in eternum eſt in celo. Requies coꝛpoꝛis eius facta eſt gloꝛioſa in ſepl⸗ cro quia coꝛpus eius in ſe nlergvon⸗ coꝛruptũ.iuxta illud pſalmiſt. Qm nõ dereliques animam meã ĩ inferno.nec dabis ſanctũ tuum videre coꝛruptio⸗ nẽ. Hoc dauid de ſeipᷣo nõ potuit dice re. qͥa ipſe vidit coꝛruptionem. Item facta eſt requies anime eius in inferno gloꝛioſa.quia ſolus fuit inter moꝛtuos liber. VUñ pſalmiſta.vita mea in infer/⸗ no aꝓpinquabit. eſtimatus ſum cũ de⸗ ſcendẽtibus in lacum:factus ſum ſicut homo ſine adiutoꝛio inter moꝛtuos li⸗ ber. Deſcẽdit em̃ſicut homo ĩ infernũ ſeo ſolus inter moꝛtuos fuit liber. quia moꝛs illum tenere non potuit. Requi⸗ es anime ꝛ coꝛpoꝛis ſimul iam eſt in reg no celoꝝ. Jocirco exquo per ſepultu⸗ ram intelligitur requies xpᷣi. et quia aĩ ma requieſcente in inferno coꝛpus eiꝰ requieuit ĩ ſepulcro.idcirco articulus de deſcenſu xp̃i ad inferos ſub iſto po⸗ teſt cõprehẽdi. Geqt articulꝰde reſur ꝛectõe vbi duo facit.pꝛĩo ponit᷑ reſur⸗ tõis actus. Ocdo reſurꝛectioĩs tꝑꝰ ibi 4 ſſ tur tn ſeu n lenn WVr ſn gomnh meno⸗ portzet eqnies nſeot⸗ onn D ſſerno wmnpro⸗ oturoice Fem inſerno morvos zminier/ ſuncide⸗ sſumſar wwerwosl⸗ iineni rgi ſequi⸗ ſtinreg epultu⸗ tqrias aprseß Mticls bnopo/ Ppefeſur ninſr, Tractatus Tercia die. Et ergo dicit· Et reſurꝛex it. ſutple ꝓpꝛia virtute.Vnde ð ſe dicit in põ Ego doꝛmiui⁊ ſopoꝛatus ſum.⁊ exurrexi.Et pater dicit ad filiũ.in pẽ Exurge gloꝛia mea.exurge pſalterium meumet cithara. Filius reſpondet.ex urgã diluculo.Et nota licet multos in uenimus reſurrexiſſe. ſicutlaʒarũ filiũ vidue.filium archiſynagoge.tñ xpᷣi re⸗ ſurꝛectio ab iſtis differt: ꝛimo ratio ne vᷣtuoſitatis qͥa.ꝓpᷣa ſurrexit vtute · iohĩs.i. Doteſtatem habeo ponẽdi aiꝰ mam meã et iteꝝ aſſumẽdi ea. ARlij aut xpᷣi reſurrexerunt virtute vel ad pꝛe-⸗ ces eiꝰ Scdo rõe vite ⁊ imoꝛtalitatis. quia alij reſurrexerunt ad vitãmoꝛtal xpᷣc ãt ad ĩmoꝛtalẽ. Vñ ad ro.vi. Rpᷣc reſurgens ex moꝛtuis iam nõ moꝛitur ertio ratiõe cauſalitatis quia reſur rctio ſua eſt cauſa noſtre reſurrectõöis i.ad coꝝ.xv. Si xpc reſurꝛexit ⁊ nos reſurgemus.Quarto ratione tẽpoꝛis ⁊pꝛimitatis.quia reſurrectio alioꝛum Iifſertur vſq; in finem mundi.ipſe aũt die tercia reſurꝛexit.Et aſcẽdit in celũ iſte eſt articulus de aſcẽſione. Vbi oſtẽ ditur pꝛimo actus virtuoſus.qꝛ aſcen dit in celũ virtute ꝓpꝛia. Nemo em̃ aſ⸗ cendit in celum ſtʒ virtute ꝓpa niſi filiꝰ homis qui deſcendit de celo.iohĩs ·iij⸗ Et actuũ.i ðꝛ. Et videntibꝰ illis eleua⸗ tus eſt iucelum: Scdo oſtenditur ſitꝰ gloꝛioſus cum dicitur: Gedʒz ao dexte ram patris.qð nõ eſt ĩtelligendũ qua ſi pater habeat manũ dexteram vel ſi niſtram quia hoc eſt hereſis antropo foꝛmitanoꝝ: Sʒ quio ꝑ dexterãſigm⸗ ficatur dictum eſt ĩ expoſitione gloꝛa in excelſis.Et poteſt hic dextera ſumi⸗ pꝛo equalitate. quia ſicut ſiniſtraĩ ſaẽ ſeriptura ſumitur pꝛo aduerſis ⁊ malis ita dextera pꝛo bonis ⁊ pꝛoſperis.Vñ Secũdꝰ ſenſuseſt ſedet ad dexteramdei patris idẽ eadẽ pꝛoſperitateẽ ſibi ſimilis ſeu- ęqualis. Contra hunc articulũ errauit celentianꝰ:qui negat xpᷣm ſᷣm carnem ſedere ad dexterã patris. ſʒ dicit ꝙ eã exuit ⁊ĩ ſolem poſuit. Contra qð dici –c marci vltimo. Hominus quidem ieſus pꝰq; locutus ẽ eis aſſumptus ẽ in celũ ſedet ad dexteram patris.Et mathi⸗ xvi. ammodo videbitis ſiliũ homĩs ſez — „ dẽtẽ a dexteris vᷣtutis di: ⁊ veniẽtẽ in nubibus celi. Et ergo ſubditur. Et itez venturus ẽ iudicare. Abiponit quiq Mꝛimo aouẽtũ:cũ dicit vẽturꝰ ẽ. Se cundo modumibi. cũ gloꝛia.luce. xxi. Tũc videbũt filium hominis cũ ptate magna et maieſtate.Tercio actũ.cũ dðꝛ iudicare.vnð pſal. Juſticia ⁊iudicium pᷣparatio ſedis eius. Quarto obiectũ quia viuos ⁊ moꝛtuos. Et de hijs dici. tur actuũ i. Viri galilei quid ſtatis aſpi ciẽtes iu celũ.hicieſus qui aſſumptus ẽ in celum a vobis ſic veniet.Et eccleſia cauit. Diſtrictus rediet arbiter omniũ qui mitis modo tranſit. Sicut em̃ pꝛi⸗ mus aduẽtus videlicet ĩ carnẽ fuit cũ humllitate.ita ſecundus aduẽtus eiꝰ vi velicet ad iudiciũ erit cum gloꝛia⁊ ma⸗ ieſtate.Et licetiudicet auctoꝛitate diui⸗/ nitatis.tamẽ iudicabit ĩ humanitate ĩ q̃ iudicatus eſt. Et quia iniuſte iudicatus eſt ido iuſte iudicabit viuos et moꝛtu os. Mer viuos intelliguntur boni ad regnum celoꝝ pꝛedeſtinati.ſeo ꝑ moꝛ⸗ tuos intelligũt᷑ iſti qui in peccato moꝛ tali ſine penitentia defuncti ſunt. Quĩ to tangit iudicis ſtatum cum dicit. C¶u ius regni non erit ſinis. Unde danie⸗ lis vij. Doteſtas eius poteſtas eter⸗ na.et regnum ipſius non coꝛrupetur. Ec illd or ↄtra luciferianos hereticos iij. i⸗ Ziber. qui dicunt ꝙ poſt iudiciũ filius di reg⸗ nabit mille annos et poſtea regnũ ſuũ ceſſabit.⁊lucifer regnare ĩcipiet. Ge⸗/ quitur articulłꝰde ſpiritu ſancto.ĩ quo ponunt᷑ ea que ꝑtinent ad ꝑſonã ſpũs ſancti.qui eſt tercia ꝑſona in diuinis De qua dixit moyſes. Gpiritus domi ni ferebatur ſuper aquas. Vbi pꝛimo cõfitemur eius perſonalẽ ꝓpꝛietatẽ cũ dicimꝰ ſpi ſanctum. Gcdo eius impe rialem poteſtatem cõtra macedonos dicentes ſpm̃ ſanctum eſſe creaturam contra quos dicitur.ij:ad coꝝ.iij. Spi ritus eſt deus.Et ido ↄtra hoc dicimꝰ hic dñm. quia licet ſunt miti alij ſpiri/⸗ tus ſancti ſcilicet angeli omẽs tñ ſunt qminiſtratoꝛij ſpiritus. vtdicit᷑ ad he bꝛe. ſed iſte nõ eſt miniſter nõ ſeruꝰ ſed dominus: Tertio eius vitalem opera⸗ tionem viuificantem.⁊ hoc eſt ↄtra il⸗ los qui dicebant ꝙ ſpiritus ſanctꝰ ſo⸗ lum purgaret mentẽ ⁊ non viuificaret Ctiam dicit᷑ ad differẽtiam amoꝛis no ſtri quinõ viuificat. Quarto tãgit eiꝰ oꝛiginalem pꝛoceſſionẽ ibi. Quiex pa tre filioq; pꝛocedit. Quod dicitur cõ⸗ tra grecos.qui dicunt ſpiritũ ſolũ pꝛo cedere a patre non ab vtroq;. Dicit tamen rationale.qipſi greciſe erraſſe vidẽtes quoſdam pꝛelatos de ſuis ad generale conciliũ lugounenſe ſub gre⸗ goꝛio papa decimo celebꝛatũ miſerũt qui in dicto concilio nobis videntibꝰ ſuo ⁊ oim pᷣlatoꝛum ⁊ imperatoꝝ noĩe pꝛofeſſiſunt ꝙ ſpũſſanct.eternaliter a pre ⁊ filio non tãq; ex duobꝰſj tãqᷓ; ex vno nõ duabus ſed vnica ſpiratõe ꝓ⸗ cedit.pꝛout in eiuſoem gregoꝛij conſti tutione ↄtinetur. Quinto ponit eius cum patre et ſilio eq̃litatis ꝑfectionẽ ibi: Qui cum patre ⁊filio ſimul adoꝛa⸗ tur. Hoc eſt contraillos· qui dicũt ſpi Gecundus ritũ ſanctũ eſſe nũciũ ſeu famulũ pꝛĩs et filij. Et ĩ hoc innuitur. ꝙ ſpiritꝰ ſan⸗ ctus ſit deus ↄtra macedonos qui ne gant ſpiritũ ſanctũ eſſe deum Et ſubdi tur. At ↄgloꝛificatur ↄtra donatiſtas qui dicũt eũ minoꝛem eſſe patre ⁊ filio Tſic nõ eſt ↄſubſtãtialis nec eiuſdẽ na⸗ ture.Nõtra quos dicitur hic. Qui cũ patre ⁊ filio ſil adoratur ⁊ cõgloꝛificat qð nõ eſſet niſi eſſet eis ↄſubſtantialis coequalis.Et ſubdit᷑. Qui locutus ẽ per pꝛophetas:Contra erꝛoꝛem illoꝛũ qui dicut ꝙ ꝓphete locutiſuut ſpiritu fantaſtico ⁊ quaſi ſomniando. Contra quos dicitur.i.petri.i.ꝙ ſpiritu ſancto inſpirante locuti ſunt ſancti di omnes Et rõ dictat eſſe falſum. Quia licet ꝓ phete fuerũt in magna diſtãtia ab ĩui⸗ cem tñ vnꝰalteri in nullo cõtradixit ⁊ idẽ deſtruiterꝛoꝛ manichei qui dixit vetꝰ? teſtamẽtũ nõ eſſe ð bono deo Se quit᷑ articulꝰꝑtinẽs ad diuinitatẽ quo 9o effectũ grie:Et vnã ſanctã catholi cã. Circa quod nota.ꝙ ſicut videmus ĩcoꝛpore naturali hoĩs ſic et in miſtico i.in eccia. In hoĩe ãt eſt vna aia ⁊ vnũ coꝛpꝰ diuerſa tñ mẽbꝛa diuerſa offitia habentia:ſed neceſſaria ad regimen et ad integꝛitatẽ coꝛpoꝛis.ſic ẽ in eccĩa q̃ ẽ qᷓſi vnũ coꝛpꝰ habẽs diuerſa mẽbꝛa. Ania autem q hoc viuiſicat eſt ſpiritꝰ ſanctus. Et ideo poſt fidem de ſpiritu ſancto inuehitur. credo eccleſiam ca⸗ tholicam Et ſciendum eccĩa.i.con⸗ gregatõ ſideliũ ĩ qᷓ qlibet bonꝰ xpĩanꝰ ẽ ſiẽ mẽbꝝ:q̃tuoꝛ hʒ ↄditões. ꝛiĩa eſt ꝙ ẽ vna.q het᷑ Can.vi. Vna eſt colũba mea Hec at vnitas ex tribꝰcãt᷑ Pꝛĩo ex vnitate fidei · Omnes enim xpiani idẽ credunt coꝛde ⁊oꝛe ↄfitentur. Et ideo apoſtolus ad epheſeus.iiij. dicit Vnus deꝰ ⁊ vna fides vnũ baptiſma ty⸗ cie tof Vi! V lca gli 901 non lon n. lece N on if n lon⸗ ig an⸗ ine bdi as flio na⸗ nici ſcat dais gi wo Lonm ſao ommes lcetp cin⸗ wet dre R£½ xigo cxholi demus miſtico ari ſaoſrn ſinihy⸗ ißn⸗ pincy ſam c i. con⸗ tpiar Pügert ſtcolib⸗ i Peo n t nrk ,deet Prin VFract atus Gecundo ex vnitate ſpei.quia omẽs firmati ſunt in vna ſpe perueniẽdi ad vit am eternam. ao ephe.iiij. VUnꝰ ſpi⸗ ritus.⁊ vnum coꝛpus.ĩ vna ſpe voca tionis:Tertio ex vnitate caritatis.qꝛ omnes ↄnectuntur in amoꝛe di⁊ ad ĩ⸗ unicem amoꝛe mutuo. Johannis xvij. Aolo ꝙ vnum ſitis. ſicut ego et pater vnum ſumus. Ax quo ſequitur.ꝙ nul⸗ lus debet velle abijci vl excomunica ri ab illa eccleſia.quia non eſt niſi vna in qua poſſumus ſaluari et non extra. Sicut ex ra archã noe nullus fuit ſal⸗ uus. Ocda conditio eſt ꝙ ẽ ſancta Et iõ in ſimbolo ðꝛ ſanctã. rõe puritatis vel ſanctam id eſt ſanguine ĩtinctam S hoc dicitur ad differentiam eccle⸗ ie vel ↄgregationis malignãtiũ. De qua pſalmiſta pſalmo.xxv. Odiui ec⸗ cleſiam malignantiũ.Tercia eſt ꝙ di citur catholica id eſt vniuerſalis a ca thos grece io ẽ ↄmune latine.Et dici⸗ tur vniuerſalis.Tdꝛimo quantũ ad lo cũ.qꝛ ꝑ totũ mom.Mã eccia ẽ ↄgrega tio fioliũ Fides at ꝑ totũ momẽ diſꝑſa vñ Math vltimo. Euntes in munoũ vniuerſum pꝛedicate euãgeliũ.Et hec eccleſia habet tres ꝑtes. Vnã in celo aliamĩ terra. Terciam in purgatoꝛio Gcdo dicitur vniuerſalis quantũ ad ↄditiones hoĩm · quia nullꝰ abijcitur non dominus nec ſeruus non maſcu⸗ lus nec femĩa. ad gall.iij. Lercio quã⸗ tum ad tempus. licet aliqui dixerit ꝙ; eccleſia debet durare in eternũ. Ged hoc eſt falſum.quia eccleſia hec ĩcepit ab abel et durabit vſq; ad conſumati⸗/ onẽ ſeculi.Quarta ↄditio ꝙ ðr aplica i.firma.rõe doctrine aploꝝ.qꝛ ꝑ docu mẽta aplica ſideles ĩ vnitate fidei ſunt adunati. Muia ĩ oẽm terrã exiuit ſonꝰ 5 F oin: 74 „ =. V eoꝝ Pv. x viij: Et bñ dꝛ qplica.:firma⸗ Cercius qꝛ firmũ hbʒ fundamẽtũ.ixpᷣm.j.að coꝝ iiij. Füdamentũ alið nẽo põt ponere pᷣter illð qð poſitũ ẽ.qð ẽ xpᷣc. Funda mentũ ãt ſecũdariũ ſunt apli⁊ eoꝝ ſuc ceſſoꝛes.Et iõ ðr aplica.i.firma ĩ aplis fundata vñ ᷣłpoc.xxi.dꝛ.ꝙ ciuitas ha bebat duodecĩ fundamẽta.⁊ erãt ĩ ſcri pta noĩa.xij.aploꝝ Et inde ẽ.ꝙ ad deſi gnãdũ firmit atẽ eccĩe.vtex vocatꝰeſt etrꝰ.i.firinꝰ Firmitas ãt eccĩe apparʒ qꝛ nullo mõ deſtrui a pctõꝛibꝰ potuit imo in pſecutõibus creuit.quia funda ta erat ſupꝛa firmã petram. Sequitur Confiteoꝛ vnum baptiſſma.Et diuidi tur in duas partes. Pꝛimo ponit᷑ ipᷣiꝰ ſacramẽti expᷣſſio cũ dicitur.vnũ bap⸗ tiſma. Secundo eius virtus vel oe⸗ hic ratio.ibi remiſſionẽ peccatoꝛũ.vñ hi ponitur confirmatio ſacramẽtoꝛũ qui bus peccata delẽtur. vnde ad hunc ar ticulum pertinẽt omĩa ſacramẽta licet ſols baptiſſmꝰ expꝛimatur. Quia bap tiſſmus.eſt pꝛincipium ⁊ ianua omniu ſacramẽtoꝛũ alioꝛũ ſine quo nullꝰ po⸗ terit ſaluari.ideo de ipſo ſolo fit men⸗ tio ſingulariter. ⁊ per pꝛincipiũ dãtur intelligi pꝛincipiata. He hoc ſacramẽ to dicitur. exech xxx vi Effund am ſup veos aquã mudã.et mudabimĩ ab om⸗ nibus inquinamẽtis vrĩs. Geqt arti⸗ culus vltimus de coꝛpoꝛũ⁊ aniaꝝ glo rificatione cum dicitur Et expecto reſurrectionẽ moꝛtuoꝛum. In quo po nitur coꝛpoꝛũ reparatio.ibi reſurrec⸗ tionem moꝛtuoꝛum. Gcdo animarum et coꝛpoꝛũ gloꝛiſicatio ſimul.ibi et vi⸗ tã vẽturiſeculi. Tercio oĩm pᷣdictoꝛũ ↄfirmatio.ſcʒ amen.Circa pꝛimũ ẽ ſci⸗ eudum. ꝙ opoꝛtz confiteri carnis no⸗ ſtre reſurrectõz. Quia ſm aplin. Dẽs quidem reſurgemus.Et iſte articulus ꝑtinʒ ad diuitatẽ quãtũ ad effectũ gle *nig. 16 7 =ðèUMB S.. Ziber⸗ Et aoditur iſte articulus as cõfutãoũ̃ erroꝛem phõꝝ. qui dicunt ioẽ in nume ro nõ poſſe regenerari Et ſarracenoꝝ qui non recipiũt reſurrectionẽ moꝛtu oꝛum. Eciã additur ꝓpter hereſim ara bicoꝛum. qui dicunt aiam cum coꝛpo⸗ re moꝛi.atq; in nouiſſimo die vtrumq; reſurgere. Vnde iob. xix. dicitur: Ere doꝙ redemptoꝛ meus viuit. et in no⸗ uiſſimo die de terra ſurrecturꝰ ſum Et aplus Omnes quidem reſurgemus. ſz non omnes imutabimur. Gequitur vtriuſq; ſeʒ coꝛpoꝛis ⁊ anime gloꝛifica tione. cum dicit:Et vitam vẽturi ſech Hoc pertinet ad effectũ gloꝛie Et ex⸗ pPonitur ſic is eſt interra viuentiñ.· Be qua dauio. Credo videre bona domi nimterra viuentium: Eſt autem vita eterna videre patrem ⁊ q́; miſit ieſum xpᷣn filium eius Q adijcitur contra hos phõs qui negant vitam poſt hãc vitam. Et ↄuenienter ponitur iſte ar⸗ ticulus vltimo. cum ſit finis deſiveri⸗ oꝛum nrõꝝ.et vltimũ pꝛemiũ noſtrum Circa quod ſciensũ. ꝙ in vita eterna ſunt hec. Iꝛimũ ꝙ ibi homo ĩtime do ↄiungitur. Ipſe enim eſt merces pꝛe mium nr̃m vltimũ et finis noſtroꝛum laboꝝ. Hec vnio oↄſiſtit in nuda et aꝑ ta dei viſione.j.ad coꝝ xiij. Videmus nũc pꝑſpeculũ et menigmate. tunc aũt facie ad faciem. Item ĩ feruẽtiſſuna di lectione quãto em perfectiꝰcognoſcit aliquod bonũ tanto ampliꝰ amat Itẽ in laude plena. Vñ augꝰ. Videbimꝰ eñ amabimꝰ ⁊ laudabi Gcom .pleĩtu do deſiderij et ꝑfecta ſacietas que ibi habetur. ull, em̃ bonũ creatũ ſaci⸗ at appetitũ. ſev deus qui eſt infinitum bonu otinẽs omnia ſupereminẽter ille ſolus ſatiat et implet. iuxta illuo pſal⸗ miſte. Qui replet in bonis deſiderium ꝓpꝛie vocatur ſecretũ vel ſecreta. In ſedus / tuum. Terciũ eſt perfectiſſima ſeecuri⸗ tas que ibi datur quia nulla triſticia nullus timoꝛ nullus laboꝛ. Quoniam hec prioꝛa abierũt. poc̃.xxi.Et per oppoſitũ mali moꝛte eterna cruciabun tur. ſpꝛimo ex ſeparatione dia bono⸗ rum que eſt maxima oim penarũ. Se cundo ex remoꝛſu ↄſcientie. Vñ pſal miſta. Arguã te et ſtatuã cõtra te faci⸗ emtuã.Tercio ex immẽſitate pene ſen ſibilis ſcʒ inferni que erit moꝛs eterna NQuarto ex deſperatione. qꝛ non hñt ſpem de liberatione. Jdeo voloꝛ miti gari non poteſt. Vñ yſa. vlt. Vermis eoꝛum non moꝛiet᷑ et ignis eoꝝ non ex tinguetur. Et ſequit᷑ vitio mẽ qð eſt confirmatio oim pᷣcedenciũ. De quo dictũ eſt ſupꝛa ĩ hunno angelico. Tractatus tercius de tercia ꝑte miſſe ſcʒ oblatoꝛia ſdꝛĩa ꝑs capituli pꝛimi ẽ de ſalutatione q̃ pmittit᷑ offert oꝛio ⁊ de ipᷣo offertoꝛio. VHſt; viſum eſt duabꝰ ptibꝰ miſſe quo ad pꝛios du⸗/ os tractatus huiꝰ ℳ licbꝛi ſecundi ſcʒ de pꝛeparatoꝛia et inſtructoꝛia. ia quan⸗ tum að tractatũ terciũ aliqua dicẽda ſunt de oblatione ſeu de tercia ꝑte miſ ſe que oblatoꝛia nucupat᷑. in qua ꝑte ĩ cipit miſſa fiveliũ.Et diuiditur iſta miſ ſa fideliũ in quiq; ꝑtes.ſcom q; quina fuit ſanguis xpᷣi effuſio. Pꝛima fuit in circũciſione. Gcda in ſupoꝛe. Tercia in flagellacione. Quarta in cruciſixi/ one. Quinta in lateris aptione. Pꝛi⸗ ma ꝑs vocatur ſecretella diminutiue Fim rationale ad differẽciã canonis qͥ 3 — 4 ſ ſe ſcl en des le r S ner et We mme woz ſtö nice⸗ 6 sbe iſczve un / rni geei zmi nina enci ari/ cir de⸗ 4 4 Tractatus qua partẽ pꝛemittũr quedã figuralia et quedam pꝛeambula miſtice verum ſacramẽtum pꝛecedẽcia. Ge cũda ꝑs vocatur pꝛefatio. Tercia vocatur ca non. in qua ſacerdos accedit ad ſacri ficandũ et ad offerẽdũ illo verũ ſacri ficiũ ꝓpter qʒð miſſa inſtituta eſt Muar ta vocatur dmica oꝛatio. Quita lau⸗ des ſeu graciaꝝ actio. Vbi q̃libʒ pars habebit iniciũ patebit in loeis ſuis· Et fſm hoc tractatus ille poteſt diuidi in qnq; magna capitla. Laplm pꝛimum ſex habet partes · In pꝛima dicetur ð ſalutatõe que pᷣmittit᷑ offertoꝛio et de ipſo offertoꝛio. In ſecunda de obla/ tionis pñtacione.ibi ſuſcipe ſancta tri nitas. An tercia de altaris thuriſica⸗ tione. In quarta ð manuũ ablutione In quita de coꝛdis humiliatione.cum dicitur in ſpũ humilitatis. In ſexta ð oꝛatione ſequẽte ſcʒ ð ſecreta.Mõ oꝛdi nis a wilhelmo in rationali.ſic ponit Dolus oꝛdo eſt ↄueniẽs vt poſt pꝛedi cationem fipes iequatur in coꝛde laus in oꝛe fructus in opere.pꝛedicatio qͥdẽ eſt in euãgelio. fides in ſimbolo.laus et honoꝛificẽtia in offertoꝛio.fructus ĩ ſacrificio. Et quia nulla oblatio eſt ac⸗ cepta do niſi deus ſit cũ offerẽte ꝑ gra tiam quia oblatio offerentis a deo ac/⸗ ceptatur et acceptabilis reddit᷑ pꝛop⸗ ter offerẽtem. Mã ds pꝛius reſpicit ad offerẽtẽ qᷓ; ao oblatũ iuxta illuo gene. iiij. Reſpexit deus ad abelet ao mune ra eius. Hoc tamẽ non eſt intelligẽdũ de oblatione que ꝑ ſe placet deo ſicut ẽ oblatio coꝛꝑis ⁊ ſangumis xpᷣi.qꝗ pla cet deo rõne oblati⁊ nõ rõe offerẽtis. Jdo ſacerdos añ offertoꝛiũ depᷣcatur ⁊adoptat ꝓplo diuinã gram.vt ipſius oblatio deo fiat acceptabilis dicens. Dñs vobilcũ. Que gra ſibi reoptata —— tercius⸗ Tplo. vt ſua oblatio acceptabilis fiat deo.ꝓplus rñdet.t cũ ſpũ tuo. Gcom rõnale vo ſacerdos dic oñs vobiſcũ. Monẽs vnũquẽq; ad ſeipᷣm redire.⁊ ↄſciam ſuã diſcutere.vt ſic mentẽ ſuã⁊ ſeipᷣm in holocauſtũ iuſtũ ⁊ hoſtiã ſan⸗ ctam deo placentẽ offerꝛe valeat. Et ſubiũgit. oꝛemꝰmonẽs ꝓplin oꝛare.q⁊ ⁊ oñs diſciplos ad oꝛandũ hoꝛtabatur picens. Vigilate ⁊ oꝛate. ac ſi diceret. Dꝛate vt fidẽ in ſinbolo recitatã ⁊ in euãgelio edictã firmiter tene atis.⁊ vt in ea ſtabiles pꝑmaneatis. Innocẽtius diẽ. Sacerdos dicturꝰ oꝛemꝰ. pᷣmittit oñs vobiſcũ.q̃ſi diceret.niſi ñs ſit vo biſcũ.nõ poſſum oꝛaꝛe ad ſalutẽ vram Et q;uis ſacerdos dicat oꝛemꝰ non tñ ſtatim oꝛat.ſed ante oronẽ acceptat ⁊ thurificat.q̃ſi di.nõ ceſſat oꝛare q non ceſſat bene agere. Scom quoſdꝗa illð oꝛemus nõ refertur ad offertoꝛiũ can tandũ ſed ad oꝛatõnẽ ſecretã dicendã Et illud oꝛemꝰ ↄr ex alta mentis eleua tione.ex auditu euagelij⁊ ſimboli ↄce⸗ pta Icom alios vo vr. ꝙ illud oꝛemꝰ qð pᷣmittit᷑ offertoꝛio.reſfert᷑ ad mẽta⸗ lem regratiationẽ ðↄ donis fidei regra tiantis deo intimo ſuſpirio ð mirabili noſtre reoẽptionis benefitio qð euan geliũa ſimbolũ ĩ nobis rememoꝛãtur igitor oꝛemꝰ. vt hec in nobis ſuũ effe⸗ ctũ ↄſequãt. VUidetur em̃ ꝙ ꝓpter mul titudinẽ interualli in quo mes ad młta alia multipliciter oiuertit᷑.nõ referat ad ſecretã.ideoq; ↄſuetudo plurimoꝝ eſt. vt oꝛemus oꝛatõni ſecrete pᷣmittũt Quare aũt ſacerdos oronẽ no ꝓſeqͥ huiꝰinnocẽtius reddit cauſam vicens ꝙ oꝛatio nõ eſt ꝓſequẽda.qꝛ ſigniſicat teẽpus quo xpᷣe occulte ambulauit ĩter iudeos. Uel aliter ad deſignãdũ ꝙ ſa⸗ cerdos debet eſſe attent/ circa oblata — Vel etiã ꝙ ſacerdos aggreſſurus að diuinũ ⁊ ſanctiſſunum ſacramẽtũ debʒ totam intentionẽ ad deũ recolligere. Deinde poſt oremus dicitur offerto⸗ rium cũ cantico deſignans iocundita tem ⁊ leticiã offerentium quam in offe rendo debent habere. Muia hilarem datoꝛem diligit deus. AUñ pſalmiſta Circuibo et ummolabo in tabernacu⸗ lo tuo. hoſtiã vociferationis cãtabo Et ĩ ꝑalip. Mũ offerrent olocauſta ce perunt laudes vomino decantare. ⁊ in diuerſis oꝛganis q̃rex dauid fece/⸗ rat ↄcrepare. Filij naq; iſrael cũ offe rebant in tubis clangebat. Dũ em̃ cã tatur populꝰ offerre debet. deſignãs ꝙ ſalomon in dedicatione templi inu merabilem multitudinẽ olocauſtoꝛũ obtulit cũ magna ſolenmtate. Vnde ij.paralipᷣ.v.dicit᷑ ſRex ſalomõ ⁊ vni uerſus cetus iſrahel⁊ oms qui fuerãt congregati ante archam federis arie tes ⁊ boues ymmolabãt abſq; vllo nu mero. vt moyſi deſcendentide mõte occurrit ꝓplus ⁊ munera obtulit exo. xxxv. Egreſſaq; ois multitudo filioꝝ iſrael ð conſpectu movſi ⁊ obtulit mẽ⸗ tem pꝛõptiſſimam atq; deuotam pꝛi⸗/ mitias dno. Gcdm ↄſtitutionẽ grego rij ſeptimi.ſꝑ aliqͥd ĩ miſſa ẽ offerenoũ vt dr de oſe.diſ.j.oĩs.in hec vᷣba omĩs xpᷣianꝰ ad miſſaꝝ ſolẽnia aliqͥd pcuret do offerꝛe ⁊ ducere ad mẽoꝛiã ills qð dðs ꝑ moyſen dixit. MNõ axparebis ĩ cõ ſpectu meo vacuus. ⁊ ĩ collatõibꝰſan ctoꝛũ patrum liquide aꝓparet ꝙ oẽs xpĩani ex vſu ſanctoꝛũ patrũ aliquio debent offerre. quia ad ipſum pꝛimũ eſt confugiendum qui noſtre pᷣt cura⸗ re anime paſſiones. Et ↄſtitutio ĩtelli git᷑ de oblatiõe interioꝛi ſeu bonoꝝ ĩte rioꝝ ⁊nõ exterioꝛũ.lldꝛ ꝙ ſit cõſiliũ Becundus d iſtũ ſenſum. ꝙ nullꝰxpĩanꝰ in ↄſpec tu dei debet apparere vacuus. ſeo q; quilibet qui apparet in conſpectu dei aliquod donũ tempoꝛale vel ſaltẽ ſpi⸗ rituale debet offerre. Cempoꝛale qui Dem in recognitioneʒ ꝙ omnia exteri oꝛa a deo habemus. ideo ex eis deum honorare tenemur. Gpirtuale vt fa teamur fidem.ſpẽ. et caritatẽ ⁊ quid/ quid boni operis in nobis relucet do num dei eſſe. Unde aplus. Auid ha⸗ bes quod non accepiſti. Bi accepiſti quid ergo gloꝛiaris. Inmo nos de⸗ bemus offerre deo hoſtiam viua pla centem. ad ro. xij. Qui ſemetipᷣm ob tulit pꝛo nobis in ſacrfitiũ redainpti⸗ onis noſtre. Abi notaãdum. qꝙ qᷣ vult acceptã deo offerre oblationẽ. ¶Dꝛio offerat ei ſuam voluũtatem mentem NQuia dominus non ea que offerũtur ſed volunt atem reſpicit offerentium. xxiuij.q.ca. i.odi. et augꝰ de penĩa diſ. v. ca. i. dicit. Menitens ſemper mentem offerat et contritionẽ coꝛdis Deinde poſſeſſionẽ tunc quod offert ſecurꝰ offert. Et ita qui vult peccata ſua redimere per temporaliũ oblatio nem. pꝛimo debet offerre mẽtẽ. Be⸗ cundo cõſideret diligẽter añ quẽ offe rat.non quid offerat. Unde augꝰ.nõ eſt conſiderandũ quid offerat. ſed an te quem offerat. thuribula naab abiud ſanctiſicata ſunt.et circũpo⸗ ſita ſunt altari. nõ pter offerentes qꝛ illimali fuerũt, ſed ꝓpter deũ ante qʒ offerebantur. de ↄſe. diſ. ij. ca.⁊ dix it. Tercio debet conſiderare q; munꝰ offerendum ſit decens. Indignum eſt em̃ dare do qdð dedignatur ho.xlviij⸗ dil.ca. vltimo. Quarto vt cum fratre — ſuo ſe pꝛius cõponat. Ende ĩ euange⸗ lio mat. v. Gi offers munus tuum ao 5 U ⸗ — e⸗ 5 9 dei qui teri eum vtfa nid, t do dda⸗ cſti osN n nnob irut d oren Wir tardn. peni coꝛdis offert ccara WMario⸗ icioſ t ſco nub ripo⸗, ſtese mreq; .1 Pmny nunet nffee uge⸗ na altare ⁊ ibi recoꝛoatus fueris quia fra tertuns habet aliqͥd aouerſumte reli⸗ que ibi munus tuũ ante altare ⁊ vade pꝛius reconciliari fratri tuo tunc ve niens offeras munus tuũ: Quito af⸗ flictis ſuccurꝛat. Vnde criſoſt. Libat domĩo pꝛoſpera. qui ab affflictis tollit aduerſ. diſ. xxxvi. Gcom yſido. vij. ethuno. P flertoꝛiũ tali ex cã ſumpſit vocabulũ. Fertum em̃ dicitur oblatõ que altari offertur. ⁊ ſacriſicatura põ tiſicibus a quo offertoꝛiũ nomĩat᷑ qua ſi ꝓpter fertũ. Et dicitur offertoꝛiũ· ab offero offers. quia medio tempoꝛe dũ offertoꝛiũ canitur. populus offert. Et ſacerdos recipit oblatõnes a populis vel poſtmodum hoſtiã vel ſacrificium ↄſecrandũ a miniſtris:vel quia tũc ſa⸗ crificiũ laudis offertur. Et oli offerto⸗ rium habuit ples verſus ſicut adhuc ſcripti inuemũtur in antiquis grada libus qui hodie in pleriſq; locis obmit tũtur cauſa bꝛeuitatis.ut tam miniſtri q; populus liberius oblationibꝰ ⁊ora tõibꝰ vacẽt. Etiã ꝓpter hoc vt ait augꝰ de ↄſe:diſ ij. Chriſtianam religionem pauciſſimis ⁊ maĩfeſtiſſums miſericoꝛ/ dia dei voluit eſſe liberã. Et ſcom iero nimuũ. Mõ multitudine verboꝝ flectit dñs vt homo. Melior eſt em̃ quinq; pſalmoꝝ cũ hijlaritate decantatio.q; tocius pſalterij cũ anxietate modula⸗ tio In offitio tñ defunctoꝝ iſti verſus adhuc decantãtur.qꝛ illud offitiũ ĩml: tis nõ ſequitur noꝛmã officij alterius. D igit᷑ offertoꝛiũ cantãdũ ẽ ſeu can / t tum et incenſum paratum ſaceroos ſilencij ſolitudinem expectat. Et ĩſtan te iam memoꝛia dominice paſſionis ſi⸗ lenciũ obſeruat. Alud inſinuans ꝙ ie⸗ ſus iam nõ palã abulabat apud iudeos dũ cogitarent eũ interficere.ſedabijt in regionem iuxta deſertum in ciuita⸗ tem que dicitur effraym. et ibi moꝛa⸗ batur cum diſcipulis ſuis.iohãnis.xi⸗ Silentiũ igit᷑ ſacerdotis xpᷣi latibulũ ſignificat ¶Circa ſcdᷣam partem capi tuli illius ſcʒ circa oblationis pꝛeſenta tionẽ plura ſunt declarãda. Dꝛio ſolẽ nis pꝛeparatio ex ꝑte vaſoꝛum. Mam quatuoꝛ requirũt᷑. Mꝛimo calix q qua lis eſſe debeat dictu eſt ſupꝛa.⁊inferiꝰ aliqua reſumẽt᷑: Gcdo patenaqᷓ debz eſſe lata et rotunda.ſignificans coꝛda noſtra que debent eſſe dilat ata in cari⸗ tate. ⁊ rotũda in ꝑſeuerãtia. Item ibi debet poni ane et vinũ aqua mixt ũ De hoſtia eſt ſciẽdũ. ꝙ ipᷣa dʒ eſſe alba ao deſignadũ xpᷣi innocẽtiam. Gcdo debet eſſe triticia. ad deſignandũ xpᷣi ſuauiſſimã delect abilitatẽ. Lertio de⸗ bet eſſe tenuis. ad deſignãdã xpᷣi mag nam paupertatẽ. Item debec eſſe non magna.ad deſignadã xpᷣl abiectiſſimã humilit atem Itẽ oebet eſſe rotũda ad deſignandã xpᷣi eternitatẽ Itẽ debet eſſe ſine fermento: addeſignãdam xpᷣi ſinceriſſunã benignitatẽ. IAtem debet Inn paten .ℳ Whoſnaeſ eſſe nõ ſalſa. ad deſignadam xpᷣi ſine cu piditate liberalitatẽ. Gal em cõmeſtů ſitim facit. per quod deſignatur cupi⸗ ditas que eſt bonoꝝt pᷣaliũ.verſus.Cã dida triticea tennis nõ magna rotun da. Expers fermẽti non ſalſa ſit hoſtia xpᷣi. Mec ſeptem deſignant ſeptẽ vtu tes quas in ſe ſacerdos debet habere volens celebꝛare Debet em̃ eſſe cadi⸗ dus per vite caſtitatẽ. DHebet eſſe triti cius ꝑ mãſuetudinis duicedinem. TeQ/ nuis per abſtinẽtie ſa obꝛietatem. Pebz eſſe nõ magnꝰſcdm ſui eſtimationem ꝑ veram humiltatẽ. Pebet eſſe rotundꝰ per caritatis perpetue ꝑfectionẽ. Ex⸗ pers fermenti ꝑ peccatoꝛu moꝛtalium ber· imnũditatem Mon ſaliꝰ per cupidita⸗ rem ꝓr ex iſns patet.ꝙ ſacerdos debʒ conſicere panẽ triticiũ nõ fermẽtatũ⸗ hoc duplici de cauſa. Yna ratione facti.Mam exo.xij.pꝛeceptum fuit. vbi ſic legitur. menſis pꝛimi quarta decĩa die ad veſperam ↄmedetis aʒimos pa nes vſq; ao diem Farlmnani eiuſ⸗ Dem menſis ad veſperam. Beptẽ die⸗ bus fermẽtum non iuemiatur in domi bus veſtris. qui ↄme erit fermẽtatũ Peribit anima eius in iſrael.tã de adue nis qᷓ; de incolis iſrael.Cum ergo xpᷣs decimaqrta die mẽſis pᷣmi cenauerat cum diſcipulis ſuis.⁊ agnũ paſchalem comederat et vtiq; ritu legali cũ lactu cis agreſtibus.conſtat ꝙ eadem hoꝛa fermẽtũ nõ inueniebatur ĩ domibꝰ iu⸗ deoꝛum ⁊ ſic panem aʒimum ↄſecrauit Ande exemplo xpᷣi et nos in pane aʒi mo cõficere debemꝰ. Ocdo debet hoc fieri ratione miſterij. Fermẽtumenim coꝛruptionem ſignificat.apoſt.teſtäte qui dicit. Modicũ fermẽtitotam mafß· ſom coꝛrũpit.i.ad coꝝ.v. Vt ergo ni⸗ hil coꝛruptum nihil coꝛrumpens ſed totum eſſe ſincerũ iu hoc ſcramento demonſtretur. ideo non fermentatũ ſed aʒimũ panem ↄſecramꝰ. Maʒ ſcom Ygpoſtolum vbi ſupꝛa. Caſcha noſtrũ imolatus eſt xpᷣe. IJFaq; epulemur nõ in fermento malitie T nequicie ſed ĩ aʒi mis ſinceritatis ⁊ veritatis. Grecita⸗ men pſeuerantes in ſuo erꝛoꝛe ↄſiciũt in fermẽtato · aſſerantes in ꝑaſceue lu nam decimã quartam inſtetiſſe in qua Verus agnus ĩmolatus ẽ. vt legis iĩple retur ſigura ꝗᷓ decimaquarta lũa men ſis pꝛimi paſchalem agnũ iiſſerat ĩimo ri. Bominꝰ ergo ea die ſe paſſurũ eſ⸗ ſe epꝛenoſtens:in pcedẽti veſpera anti⸗ cipauit comedere paſcha. Et qͥa tũc li Secũdꝰ. citẽ poterat comeere fermẽtatumn S ipſi coꝛpus dom de fermẽto ↄficiunt Ft ↄfirmant ex alio. Quia iohĩs. x viij⸗ dicitur. ꝙ iudei non introierũt in pꝛe⸗ toꝛium ne ↄtaminarentur ſed vt man⸗ ducarẽt paſcha.et ergo ĩ paraſceue ad veſperã debebat maducaripaſcha.et ſic videtur fuiſſe luna decimaquarta. ed iſti nõ recte intelligẽtes ſeducũt quia beatus iohannes dicit. qiudei nõ introierũt in pꝛetoꝛium vt manduca / rẽt paſcha. ibi paſcha nõ accipit᷑ ꝓ age⸗ no paſchali ſed ꝓpane aʒimo q; ſeptẽ diebus cõmedebant. Bed diceret quis.ſi ſcerdos latinꝰ attẽptaret con ſecrare ĩ pane fermẽtato an cõſiceret. Reſpõdetur ꝙſic.licet peruerteret ri tum eccleſie ſue. ⁊ĩ hoc peccaret. quaa panem eſſe fermẽtatum hoc eſt accidẽ tale pani nec pꝛopter hoc ſubſtãtia pa nis mutatur ideo poteſt fieri conſecra tio in pane fermẽtato. Mã ſacerdos grecus ↄficit ⁊ tũ in pane fermentato Vnñ innocentiꝰdicit. Oʒ ad huc młiĩ fermẽto ſacrificãt qbꝰtanq;catholicis eccleſia cat holica⁊ romana ↄmunicat Yerum hoc qm melius ſoluẽdo differ tur.vt alias ↄtemptus abſoluat᷑ Et·di cit ſanctꝰ thomas ĩ iij parte queſtiõe. lxxiiij.ꝙ quamnis ↄſuetudo confciẽ⸗ diĩ aʒimo rationabiliter ſit tamẽ apꝰ grecos peccaret quis ↄficiendo in aʒi mis quaſi peruertẽs eccleſie ſue ritum. Sed diceres que eſt cauſa ꝙ ð tritico debet fieri hoſtia. Reſpondet᷑ vna cau ſaẽ.q; inter frumẽta triticũ ẽ optimũ ſeo quia ſm alexan.papã nihil in ſacri⸗ ficijs poteſt eſſe maiꝰ q; coꝛpus ⁊ ſan/ guis xpᷣi iocirco ð pane optimi frumẽ rni debet ↄſici. GBedacauſaeſt. qꝛ ſicut triticum electius et purius eſt ceteris grans ex quibꝰ fit panis. ita caro xpᷣi ——— — — — — —. -——— ſt ano N e ſepee Nceret tcℳ neri ngnn onſen cos o emli hols wicN dodſſer mitre crtci nmip vinazi rtum. mco meca Hrinih inſoen 81ſe ſifmm lar lurris rorp Tractatus formata fuit ð puriſſimo ſanguinẽe bea te virginis et eius caro depurata fuit ab omni labe peccati:ð qua ſumpta fu it caro xpᷣi.Etiam idcirco.quia domiꝰ ſeipᷣm cõparauit grano frumẽti dicẽs. iſi granum frumenti cadens in ter⸗ ram moꝛtuũ fuerit ꝛc̃ iohĩs.xij: Sed diceres ſi oblata eſſet facta de tritico mixto cumſiligine vtrum ex iſto poſſʒ ↄfici coꝛpus xpᷣi. Reſpondetur diſtin⸗ guendo de mixto. quia vel ibi eſt plus de ſiligine vel plus de tritico vel ſunt in equali menſura. VDꝛimo ⁊tercio mo do nõ poteſt ↄficere.ſed ſecũdo modo eonficit ſed grauiter peccat.Et debet de hoc penitere. Sed magiſter heinri cus dicit.ſi grana alterius geneꝛis ad mixta fuerĩt piculũ eſt. quia vbi granũ ſic admixtumſit vt nõ totũ abſoꝛbeat a tritico coꝛpus xpᷣi inde nõ cõſicitur Seo de materia eucariſtiẽ quo ad ſan guinem dicit ſanctus thomas ſuꝑ.iiij ſnĩaꝝ diſxi.q; vinũ naturale ſcilicet vi tis in quo xp ↄficiteſt debita materia calicis. Et ſi vinũ penitus ↄuerſum eſt in acetũ nõ poteſt ↄfici:quia acetũ nõ eſt vinum ſed fuit vinũ. Etiam quia dif ferunt vinũ ⁊ acetũ:ſicut viuũ⁊ moꝛtu um. xij.metha. Sed ſi vinũ eſt quaſi in ꝓpinquo ⁊ in via ad acetũ:pᷣt quidẽ ↄſi⸗ ci. Peccat tamen ↄficiens ꝓpter reue⸗ rentiã ſacramẽti: IJdẽ intelligit̃ de pa⸗ ne muſcido vel coꝛrupto. Ad ioẽ pcoꝛ⸗ dat albertus. Si vinũ ẽ oĩino putrioũ adeo ꝙ naturam a ſapoꝛem perdit nõ poteſt ↄfici.ſi autem nõ ſit coꝛruptũ ſ in via ad coꝛruptionẽ ↄfici quidem pᷣt ſed ꝓpter reuerentiã ſacramenti nõ de bet. Idẽ intelligendũ ẽ de pendulo vi no⁊ multũ acro.VUns de ſanctis patri bus legit᷑ ꝙ vinũ bonũ mundũ ⁊ recẽs et quanto melius poterãt haberea pᷣ⸗ cioſiꝰ pꝛo iſto ſacrifitio aptauẽrunt.ad reuerentiam iſtius ſacramenti. Unde quidã doctoꝛ dicit. Inquãtũ vigoꝛo⸗ ſius ⁊ foꝛtius tanto melius ẽ ad ↄſe crã dum. vt ſic minꝰ p aquam ↄmixtã natu ram vini ꝑdat. Innocentius dicit.L⸗ cet autem diligẽtiſtudio vinũ optimũ ſit querendũ vt in ſacriſiciũ offerat vi ciatum tamẽ non maculat mũdiciã ſac mẽti:Quo circa ſiue nouũ vinũ quoꝰ dicitur muſtũ. ſiue acidum vinũ qð di⸗ citur acetoſum:in ſacrificiũ offeratur ſacramentum ↄficitur.⁊ diuinitus ↄſe cratur quod intelligitur modis ſupꝛa poſitis. Seod dubitatur. an de agre ſta poteſt ↄfici. Reſpondet ſanctꝰ tho mas vbi ſupꝛa ꝙ noquia adhuc nõ ha betſpetiẽ neq; ſapoꝛem vini· ſ tm̃ eſtĩ via generationis. Mec poteſt ex aqua fuſa ſuper feces vini ↄfici.quia hoc ni- hil aliud eſt niſi aqua ſumẽs aliqualẽ ſa poꝛem ex fecibus vini. Ged vtrũ poſ⸗ ſit ↄfici ve muſto.Rũñdet ſanctus tho. mas vbi ſupꝛa.⁊ petrus de tharẽtaſia ꝙ ſic. Et albertus in expoſitione miſſe dicit. Si eſt aliquat erꝛa vbi nõ habe⸗ tur vetus vinũ valẽs tunc poteſt cele bꝛari cum muſto. Debet etiam vinũ eſ ſe puꝝ ⁊ non mixtũ ſpetiebꝰ nec ↄditũ Ans raymũdus. Ainũ mixtũ vel ↄdi tum ſpetiebus ad miſſam domini non accipias nec acetum. Ged.. quid in iſtis terꝛis fiet vbi nõ eſt vinũ.nec pot haberi vinũ vtrum ibi ſine vino poſſz ↄfici:ſteſpondeo ꝙ nõ eſt aliqua terꝛa quin ad eam poſſit tantũ de vino poꝛ⸗ tari quantũſufficit as celebꝛandũ. Al⸗ bertus ſuper expoſitionem mi ſe dicit Ginon paſcit aliqua terꝛa vinun nec per aliquẽ modum poſſit ibiperueni/ re.nõ ẽ abſtinẽduma miſſa ꝓpter ſalutẽ fivelium. ed tamẽ ꝓpter hoc domin⸗ papa ↄſulẽdus eſt et cim licẽtia ipſius debet fieri. Dicit etiã ꝙꝙ ſi ſolu ſub ſpe⸗ tie pams fieret conſecratio adhuc eſſʒ ibi ſanguis xpᷣi cum coꝛpoꝛe ex quadvã 2comitantia.qᷓ;uis non vtnq; eſſet ibi ſingulariter et ſacramẽtaliter. Geo quid ſi eſſet vas plenum vino.⁊intro⸗ mitteretur vna gutta aque.vtrum poſ ſet ſieri ↄſecratio. Rñdet ſanctus tho. ꝙ ſic.quia ibi aqua conuerſa eſt ĩ ſubſtã tiam vini Circa qð ſciendim ꝙ vino Z bet admiſceri vna gutta aque vel due VYel tres.⁊ adeo parum.qꝙ penitus ab⸗ ſoꝛbeatur a vino. ſic ꝙ nec fuerit in eq⸗ li mẽſura.nec ĩ maioꝛi qᷓtitate ſit aqua Et debet eſſe aqua naturalis et nõ arti ficialis:Gi tñ apponeret᷑ nihiloĩnꝰ con ſiceretur. Mam ipſa ita bene ↄuertere cur in vinũ ſicut aq̃ naturalis. Quare gutem ſiat talis mixtio vini et aque hu ius triplex ẽ ratio. Vna quia facimus hoc exẽplo xpᷣi qui ĩ cena miſcuit aquã cum vino.vt dicit cipꝛianus de oſe. diſ. ij et quedã gloiero.ſuper mathe. Be⸗ cndo ſit ꝓpter hoc quia ſanguis ⁊aqua fuxerunt coꝛpoꝛe xpᷣi.Tertio ꝓpter boc vt populus xpᷣo adunetur. vt po/ pulus in xpoęet xp in populo maneat Scominnocentium quia per aquã po pülus deſignatur luxta illoa C. xvij: que multe populi multi. et oc ratio nabiliter. quia ſicut aqua eſt fluxibilis itg et homines labiles. Ged per vinũ ſonguis xpᷣi vel eius diuinitas deſigna tur. Chꝛiſtus em ſanguinem ſuũ effudit pꝛo populo iuxta illud.hic eſt ſanguis mneꝰ noui teſtamẽti. Gacerdos igitur aquam miſcet vino. quia xpᷣe ĩmoꝛte ꝑ uſionẽ ſui ſanguinis recõciliauit po pulum deo. Vnde gloſa. ſup matheum xx vi. Nec panis ſine aqua nec vinũ ſi⸗ ue gug oflertur. Per aquam popul/ Secunous ſignatur. qa nec ſine xpi paſiõe popu⸗ lus ſaluatur. nec ſine eiꝰ ſtʒ ꝓpli amoꝛe xpc paſſus ẽ. Bed quid ſi ſacerdos obmiſerit aquã an poſſit cõficere Re⸗ ſpondet ĩnocentius ꝙ ſic. grauiter tñ Peccat.qui negligẽter alterutrã ſpeti⸗ emobmittit: grauius qͥ ſcienter et ſpon te.maxime ſi foꝛmam intẽdit mutare⁊ hereſim introducere. Di igitur per ne gligentiam obmitteret aqua: ꝑfectum eſſet ſacramentum. quia remanent ibi ea que totum xpᷣmſigniſicant.ſed vnio mẽbꝛoꝝ ad caput ſcʒ ad xpᷣm nõ ſeruat ibi ꝓpter defectum gaue Ali dubia pa tebunt infra loco ſuo. Et quia vmũ cũ aqua debet miſceri.ideo de calice ⁊ eiꝰ materia debet videri. Unde calix quã do; nrretſionere in euãge lio mathei xxvi. ater ſi vis tranſter hunc calicem a me. Et alibi. Doteſtis bibere calicem quẽ ego bibiturꝰ ſinn?c Muandoq; ſumitur ꝓſinguine xpi vt patebit circa verba ↄſecrationis. Itẽ paſſio dicitur calix.quia ſm antiquam ↄſuetudinẽ moꝛiẽtibus vel moꝛe debẽ tibus miniſtrabatur qmarus potus de calice. Ginnitur etiam calix pꝛo ſan/ guine xpᷣi.⁊ ſic dicitur calix a calida po tõne qͥa calix io eſt ſinguis xpᷣi ad maxi mam caritatẽ vel feruoꝛẽ pꝛouocat de . uotionis. Ged de materia ẽ ſciendũ q; in pꝛimitiua eccleſia in vaſis ligneis cõ ficiebatur quia vt dicit rationale.Tũc erant aurei ſacerdotes ⁊ lignei calices tandẽ ſucceſſu tempoꝛis illud fuit ĩmu⸗ tatum.eo ꝙ lignũ eſſet poꝛoſum.et ſic ĩ ſe poterat inbibere ſanguinem xpᷣ.ido ſtatutũ fuit ꝙ in ipis de cetero non de beret ↄfici. Landẽ fuerunt vitrei illud itex immutatũ ſint ꝓpter vitri frãgibi litatem. Pemũ vrbanus papa ſtatuit Yt in aureis et orgenteis conficeretur — —ð , um i tbup mnüci ceres rq ruſer. eſts erüin gum debe wusde winj idapo men notoe nndig nisco Ke calices timn etſici hido nonde reinld ifigbi ſemit etur. FTractatus Ande de ſe. diſij. dicitur. Vaſa qbus ſacra ↄãciuntur aurea vel argetea eſſe requirũtur coꝛpoꝛalia. de quo in canõe de e. dil. iſic legitur. Conſilio omniũ conſtituimꝰ:vt ſacrificiũ altaris nõ ĩ ſe rico panno vel intincto q̃ſquã celebꝛa⸗ re pᷣſumat.ſed in puro linteo ab epᷣo cõ ſecrato terraneo ſeu lineo et contexto ſicut coꝛpus dommi noſtri ieſu xpᷣiĩ ſin done munda linea ſepulta fuit. 12 hec eſt ↄſtitutio ſixti pape et euſebij.Et coꝛ poꝛalia ſeu pallee que diſponuntur ſuꝑ altare ſigniſicant lintheamina quibus inuolutus erat coꝛpus xpᷣi. Pars aũt illa que plicata poĩt᷑ ſupꝛa calicẽ ſigniſi⸗ cat ſudoꝛiũ qð fuit ſupꝛa caput ieſu ſe⸗ paratim inuolutum in vnum locum. vt dicitur iohis. x. Bed pars extenſa ſig niſicat ſindonem lineam et mundã qua fuerat coꝛpꝰ xpᷣia ioſeph ab arõathia inuolutum. llij vero habent tmm vnum coꝛpoꝛale.vt religioſi ꝓeo ꝙ ĩ euãgelio legitur. ioſeph coꝛpus xpᷣi inuoluit ĩ ſindone munda. don em̃ dicitur plali ter ſindões.ad deſignandum ſacramẽ⸗ ti vnit atem. Poteſt tñ in hijs aliud fi⸗ gurari · io eſt pars extenſa ſignificat fi⸗/ demſedpars ſupꝛapoſita ſignificat ĩtel lectum. HMoc em miſteriũ credi debet ſʒ non poteſt comp̃hendi aliquo intellectu ꝓt fides habeat meritũ cui humana ra⸗ tio non pꝛebet exꝑimẽtum. Credamus et nõ pꝛeſumamus diſcutere.quia ſm. pſahmiſt. Defecerunt ſcrutantes ſcruti nio. Et iuxt a dictum ſapiẽtis:Qui ſcru tatoꝛ ẽ maieſtatis oꝓpꝛimetur a gloꝛia Mam qui dixerũt.durus eſt hic ſermo quis poteſt ipſum audire.abierunt re⸗ tro ⁊ nõ ambulabant cũ xpᷣo.iohisvi. Debet autem coꝛpoꝛale in latũ habe⸗ pᷣcipimꝰ. Item circa ſolennẽ pparatõ,ʒ J . re quattuoꝛ plicaturas:ad deſignandũ quattuoꝛ perfectiones xpᷣi.q ſunt gra⸗ titudo caritatis ſeu latitudo.lõgitudo eterĩtatis. altitudo maieſtatis. ꝓfundi⸗ tas immẽſitatis. Etiã quatt uoꝛ eius pli cature in longũ deſignant quattuoꝛ v tutes cardinales ſcʒ iuſticiã pꝛudẽtiaʒ temperãtiã:et foꝛtituoinẽ.per quas in nate paſſiones in nobis repꝛimuntur. Tres vero plicature in latũ tres theo logicales virtutes ſigniicãt. ſeʒ fidem peanc caritatẽ per quas deo vnimur ſiguraliter. Sed queritur. an talis variatõ ſit licita circa coꝛpoꝛale.ſcilicʒ ꝙ aliqui habẽt ſolũ vnũ aliqui vo duo quon qslibet vocatcoꝛꝑale:Siliter ⁊ de lotione manuũ:aliquiante oblatõeʒ ſacrificij aliqui ſtatim pꝰ aliqui pꝰ ſan ctus. lo hoc rñdet beatus augꝰ.ad va lerianum dicens. Mihil officit. id eſt no cet diuerſa ↄſuetudo eccie duũmõ ſerua tur vnitas caritatis. Et de ↄſe.Oſtiiij · terquina diekenr⸗ In vna fide nihil off cit ſancte eccleſie ↄſuetudo diuerſa. Si⸗ ue em̃ puer ſemel tm̃ vel ter imergat baptiʒzatus creditur: Et ↄſuetudo vni us eccie non debet ſubuerti ꝓpter ↄſue tudinẽ alteriꝰ eccleſie. diſ.xij. illud. In — uererata em̃ conſuetudo pꝛo lege ſerua ri debet.vt habet ff in legibus. Et iðo ſicut nihil debet ↄtra legẽfieriſic nihil debet fieri contra longam ↄſuetudinẽ· Codice. que ſit longa oſuetudo lege o⸗ ma . Eque em puniri debet traſgreſſoꝛ laudabilis ↄſuetudinis.ſicut trangreſ⸗ ſoꝛ legis xi.diſ In Mijs Et hec intelli/ gi debent de ↄſuetudinibus rationabi libus que non ſunt oneroſe nec obuiãt ſtatutis canonũet diuinis pᷣceptis. et maxime ſi ſint redacte in ſcriptũ. quia tunc vocant᷑ ↄſtitutiones. Illis ſic diſ⸗ poſitis . ſacerdos accipiet hoſtiam in patenam.et vinum in calicem cum ſuis oꝛationibꝰ offerens illa domino. Aꝛe ceſſit em veritatem huiꝰ ſacramẽti vm bꝛa ĩ melchiſedech ſacerdote di ſummi offerẽte panem ⁊ vinũ in typum ſeu fi⸗ guram eucariſtie. Quare et hodie ĩ me moꝛiam huiꝰ acceptabilis figure ſacer⸗ dos hm oꝛdinem melchiſedech inſtitu⸗ tus xpo panem ⁊ vinũ ante ↄſecratiõʒ offert. depꝛecans. vt deꝰ ea benedicat et ſanctiſicet. vt ĩde ſacriſiciũ verũ ſiat quod in oblatione melchiſedech ſigura batur. Et populus etiam reali exhibiti one recognoſcat benefitiũ oblationis xpᷣi pꝛo eoꝝ ſalute in ara crucis factũ. et in ſacramento altarisſiendum dicẽs quãdo offert. Guſcipe ſancta trimtas 2c· In qua oratione patet cui ofſert qꝛ ſancte trinitati. Qund offert quia obla tionem. Quare offert quia in memoꝛiã paſſioĩs xpᷣi ⁊ pꝛo ſalute oĩm. Qua oꝛa rione finita locat caliceʒ Et aliqui ſcom ↄſuetudinem romanam locant calicem ad dexterum latus hoſtie quia ſanguis — dommi noſtri ieſu Bielamg dexte ro latere ꝓfluxiſſe. VUel ſᷣm alium vſuʒ oblata locatur inter ſacerdotẽ et cali⸗ cem.ad denotandum ꝙ vpᷣe homo me diat oꝛ fuit inter deum hominẽ. Ilurũ diuinitatẽ ſignificat panis xpᷣm ſacer dos hoĩem. patena vero lata et parue pꝛofunditatis ad retinẽdum hoſtiã oꝛ dinata ſignificat latitudinem caritatis aploꝝ qui xpᷣm receperũt.Et ſic hoſtiã ſuper patenã offert vt ſupꝑ latitudinez caritatis ſacrifitiũ iuſticie debet offer⸗ ri vt olocauſtũ anĩe pingue fiat Manc latitudinẽ carit atis coꝛda diſcipuloꝛũ habebant eñ petrus dicebat. Abarar⸗ ſum tecum in carcerẽ et in moꝛtem ire. ꝙ autẽ patena ſublata hoſtia abſcondi Becundus quaʒ dyaconus retinet imolutãſigniſi cat ꝙ apli ſe abſconderunt et ĩ manibꝰ capientium relicto ieſu omẽs fugerũt ſicut do minus eis pᷣdixerat. Hmnes vos ſcãdalum paciemĩ in me ĩ hac noc⸗ te.mat.xxvi. Bcriptum eſt em̃ ꝑcuci am paſtoꝛem ꝛc. Et ideo ſacerdos ãnũ⸗ ciaturus reſurꝛectionis eulogiũ reſer⸗ uat patenã.quia cum eſſet ſero die illa vna ſabbatoꝝ⁊ foꝛes erãt clauſe vbi di ſcipuli erant congregati ꝓpter metum iudeoꝝ venit ieſus ſtans in medio eoꝝ et dixit. pax vobis.iohis xx· Inueniẽs oues que trepidantes aufugerunt:· uantum ad tertiũ ſcʒ ð thuriſicatõẽ altaris ſciendum ꝙ calix coopertꝰ ſig⸗ nificat xpᷣm ſepultum. ſed thuriſicatio ſigniſicat vngentũ pꝛecioſum qð muli eres obtulerut. Vel ſignificat aroma⸗ ta que emerunt vt venientes vngerẽt ieſum. mat. vlt. Vel eſt dicẽdũ.q; thu⸗ riſicatio deſignat. ꝙ maria magdalẽa accepta libꝛa vngenti nardipiſtici pꝛe cioſiefſudit ſuper caput ieſu.mat.xxvi et domus impleta eſt ex odoꝛe vngẽti Vnde ⁊ ſaluatoꝛ dixit ibidem. Mittẽs hec mulier vngentum hoc in coꝛpꝰ me um ad ſepeliendũ me fecit.Et iterum: Abicũq; pꝛedicatum fuerit hoc euĩge lium in vniuerſo mũdo.dicetꝙ hoc fe⸗ cit in memoꝛiã eiꝰ Et ergo dicũt docto res· ꝙ hec thurificatio fit in memoꝛiaʒ ſepulture domĩ.ꝙ aũt ſacerdos ter di cit ſupꝛa incẽſum. ſignificat ꝙ maria ter adhibuit vngentũ circa coꝛpꝰ ieſu AIꝛimo quando vnxit pedes ieſuĩ do⸗ mo ſymonis phariſei. luce.vij. Gecun⸗ vo cum in domo ſymonis lepꝛoſi ſuper caput ieſu effudit vngẽtum.mat. xxvi⸗ Tereio cũ venit vt vngeret ieſum iã poſit ũ in ſepulcro. Et circũducitur cũ ſigno erucis vt in pluribus.vt omms niki rüt neg hoce i ini⸗ fer⸗ eil Wo M doe eni iri⸗ ſ ſero Pei n e igthe⸗ ti Ors opne rienm: ai gberß ro emorq; gterdi wris wieſ⸗ einide⸗ Bem iinĩ darc onns 1 dyabolice fraudis/ ⁊ omĩs malignita⸗ tis conatus.ꝑ vcutem ſancte crucis⸗/⁊ ex thuris incenſione effugatur. vt nec cõtra ſacerdotem nec ↄtra ſacriſitium pᷣualeat. Fumi em̃ incenſio valet ↄtra demones effugandos Uñ thobie. vj: hobias minoꝛ interꝛogabat angelu dicens Quot remedia hñt ea que obſ uare iuſſiſti de piſce Reſpondit. Coꝛð eius ꝑticulam.ſi ſupꝛa carbones ponas fumus eius omne demonioꝝ genus ex tirpat.Et ſciendũ.q dyaconꝰ vlthu⸗ ribulum poꝛtãs/ accipiendo incenſum anteq; mittat in thuribulum. debet pᷣ⸗ ſentare ſacerdoti.inſignum ꝙ nihil eſt acceptum deo niſi benedictũ. Cuuc ſa cerdos accipiens thuribulum ſcom ali quos facit tres ductus.in ſiguũ vel ob reuerentiã trinitatis in circuitu hoſtie vnam crucẽ deſuꝑ obreuerẽtiã vni⸗ tatis diuine eſſentie. Etimmediate pꝰ hoc vadit ad dexteram ꝑtem altaris. ſignificans xpᷣi predicationem miſſam ad iudeos.⁊ ad oues que perierunt domus iſrahel. Ged poſt hoc dimiſſa dextera vadit adſiniſtram.ſigniſicans axpploꝝ predicacõnẽ repulſama iudeis conuerſam ao gentiles.Doſtea totã fatiem altaris afiniſtra vſq; ad dexte/ ram thuriſicat.inſignũ pᷣdicacionis gẽ tibus miſſe finaliter ad iudðos reuerſu⸗ re.quia in fine mũdi ſᷣm aplin ad ro.vi. Reliquie iudeoꝝ ſalue fient: einde ſa⸗ cerdos thurificatur a dyacono et mini ſtri ab accolito vel a thuriferario. et poſtea totus choꝛus mediãtibus mini ſtris in ſignũ ꝙ a xpᷣo ſacerdote magno cuncta bona pꝛocedunt mediãtibꝰ ec/ cleſie miniſtris ad populum:qꝛ influyꝰ diuinus per media deſcendit ad infima hnoyo. de angelica ierarchua. J9öo dꝛ KM Tercius ad con.ij. Odoꝛem notitie ſue ſparſit ſuper nos in omi loco Et notaq ſcom alios.ſacerdos thurificas nihil diẽ Sʒ fm offit ium rom mũ dꝛ.dirigatur dñe að te oro mea.vbi pᷣmo optat exaudi⸗ ri. ſcoo acceptaricu dicit Eleuatio ma nuum mearu ſacrifitiũ veſpertinũ.qd erat ſolẽniſſumũ in lege.Tertio optat a malis pᷣſeruari.ſcʒ in coꝛoe cogitatiõe T in oꝛe a ꝓlatione mala dicens TPPone dñe cuſtodiã oꝛi meo. Quantũ ad q̃r 2 tam ꝑtem huiꝰcapituli q̃ eſt de manuũ ablutiõe eſt ſciendũ: qᷓ;is ſacerdos in pꝛĩicipio miſſe dũ ſe veſtibns oꝛnat ma nus abluit. in ſignũ ꝙꝙ carere debet ma cula moꝛtali.tñ in hoc loco volens ſac⸗ ficare iterum lauat ſe.in ſignum caren tie venialium ⁊ minoꝛũ. Ideo fit in ca pitibꝰ digitoꝛum:quatenꝰſic lotis ma nibus. oblationem accipiat.incenſum offerat ⁊ oꝛationẽ effundat.Quia ſcrip tum eſt Exo.xxv F. cias lauacrum ene um. et ad lauadum ponas illud in teſti⸗ moniũ tabernaculi ad altare ⁊ miſſa.in eo aqua lauabunt.in eo aaron ⁊ filij eiꝰ manus ſuas ac pedes:quãdo ingreſiu⸗ riſunt in tabernaculũ teſtimonij et qñ acceſſuri ſunt ad altare Iſta fuit figura vt ſacerdotes oblaturi.abluti eẽnt ma nibus ⁊ pedibus.quod nuuc veraciter ⁊ miſtice debet eſſe in noſtris ſaceꝛdoti bus. Hebẽt enim purgati eſſe apꝛauis oꝑibus:⁊ mundatia noxijs affectioni⸗ bus:quia per pedes affectiones.et per manus opera deſignantur. Sic igitur lotionem manuum coꝛꝑalem reiteret. magiſq; mundatus. offerat hoſtiam immaculatam. ſanctam. deo placen⸗/⸗ tem. Unde dauid cum eſſet munda⸗ tus petebat amplius mundari dicens k 77 . Implius laua me ab iniq̃tate mea pz. Sacerdos eĩ ſacriſicaturꝰ debʒ lauare ↄſciẽtiam lacrimis pniĩe.ſᷣm illð pſalmi Zauabo ꝑ ſingulas noctes lectum meũ Zectus homiĩs eſt ſua ↄſcientia. in que ſecure mens delectat᷑ ⁊ qͥeſcit ſi bona iur dictũ ſapientis Gecura mẽs eſt q̃ſi iuge puiuiũ Bi vo mala eſt inamaritu dine ⁊ timoꝛe eſt.quianõ eſt pax impijs yſa.xlviij. Innocẽtiusdicẽ̃. ꝙ ipſe xpᷣc anteq; veꝝ⁊ vnicũ ſacrifitiũ offerret ĩ ꝗra crucis/ in lazari reſuſcitatiõe lacri⸗ mas miſeratꝰeffudit Joh.xj. Jeſus in⸗ gemuit ſpiritu et turbauit ſeipſum/ et lacrimatus eſt cerdos etiam hoc facere debet. Et ſci⸗ endũ ꝙ ſacerdos lauando digitos.diẽ illud pſalmi.xx v. Aauabo inter innocẽ tes manus meas.Et eſt ſentẽtia talis.i. ↄſitendo ⁊ penitẽdo/ faciã munda oꝑa q̃ ꝑ manus deſignãt᷑.⁊ hoc inter inno⸗ centes ↄuerſas mẽte ſepe ⁊ coꝛpe. Mꝛ ſic dicit ps. Aũ innocẽte mnnocẽs eris: oc facto dicẽ̃. ⁊ circũdabo altare tuũ dñe.qꝛ nullꝰniſi mũdus debʒ accedere ad altare Auantũ ad qͥntã ꝑtem /q̃ eſt de coꝛdis huĩiliatiõe eſt aduertendũ q; ſacerdos poſt hec qᷓ dicta ſunt /huĩliter ſe declinat dicẽs illud dañ.iij.in ſpũ hu milit atis. Quã or̃oem diẽ in medio al⸗ taris/inclinatꝰ ꝓfunde ⁊ manibꝰiũctis añ pectꝰ. vbitangunt᷑ tria q̃ debẽt eſſe in ſacerdote ſacrifitiũ offerẽte/iĩmo ⁊ ĩ oibus aſſiſtẽtibꝰ ꝓqͥbus ſacdos offert Mꝛimũ eſt coꝛdis humiliatio cũ dicit. in ſpũ huĩlitatis. Ocom eſt mentis cõ⸗ tritioibi ⁊ in aĩo ↄtrito.Tercium eſt re cta intentio offerẽtis / ibi vt ſic fiat ſac fitium nr̃mꝛc.Hec aũt huĩliatio ſacer⸗ dot is humiliatiõʒ xpᷣi ſignificat.qᷓ exin aiuit ſemetipᷣm/foꝛmã ſeruiaccipiens texemplo chriſti ſa Gecũbus. onem coꝛꝑis diſcat humilitatẽ mentis vt ſic ineo ꝓuocetur mẽtalis deuotio. Maã cum frequẽter oꝛans / humiliat ſe coꝛꝑaliter inclinãdo/vel genuflectẽdo vel manꝰ leuado ad deũ.in ipſo ſurgit humilitas mentis ad deũ ⁊ deuotio Ex hoc dicebat aplus. Volo vos in omni loco oꝛare.leuãtes manꝰ vr̃as ad deũ Dehinc ſaceꝛdos inclinãs ſe:oꝛat pᷣmũ ꝓſe.poſt hoc monet ꝓpl'in ꝓ ſe oꝛare.et poſtea oꝛat ꝓ ꝓplo FPpc em̃ pᷣmo pꝛo ſe deinde ꝓ populo oꝛauit dicẽs. IDater clarifica filiũ tuũ vt filiꝰ tuus clarificet te. Poſtea ꝓp aplis dicẽs. Pater bᷣua eos quos dediſti mihi vt ſint vnũ.ſicut Inos vnũ ſumus Joh. x vij. Et iteꝝ ꝓ omnibꝰcredituris in ip̃ᷣm dicens.Non tm̃ pꝛo ipſis rogo.ſed ꝓ oĩbus qͥ ꝑ vbũ eoꝝ credituri ſunt in me. DHeinde ſacer dos ꝓplin admonet oꝛare pꝛo ſe/vten⸗ do ſe ad populum dicens Hꝛate ꝓme pctõꝛe ꝛc. Debemꝰ em̃ ꝓ inuicẽ oꝛare vt ſaluemur Jacobi. vlt. Mã ⁊ dñs in⸗ quit in euãgelio 'mẽ amen dico vobis Di duo vl tres ↄſenſerint de oĩ re ſu terꝛa:quecũq; pecierint ſient illis a pa tre meo qͥ eſt in celis. In hijs aũt vbis/⸗ ſaceꝛdos imploꝛat quxiliũ circũſtanciũ Apter altitudinẽ ſacramenti. Et debẽt iſta vᷣba aliquantulũ ſonare. ſic ꝙ aſſi⸗ ſtentes capere poſſint.qꝛ ꝑ hec vbaad ſupplicandũ inuit amur.ibi oꝛate.Et ad nos mutuo amondum inflamamur. ibi vt meum pariter et veſtrum ſacrifitiũ acceptum fiat omnipotenti deo: NQuontum ad vltimum /ſcilicet de oꝛa tione ſecreta eſt ſciendum. ꝙ poſt vba que dicta ſunt/ſequitur oꝛatio ſecreta que ſic vocatur.quia ſecrete et ſub ſilẽ⸗ tio/et recollecta mente/ vici debet vt denotetur mentalis conuerſio in de⸗ um . vt ſacriſit ium deo ſit acceptum. lja bamn diſ ceri ute inno gütt ſſinn. lyis ctve ns⸗ oule entis otio. maſe fegede bſ robe omm Pdeñ̃ römi nneet wpoſe Schrkfet Mrerh üfar rirr s ſon o wel ryne nioxe rosin wyobis direſug saa s riſtmoi .Kae Kpaſ em vfrad mu. bi iriũ 0: ded joſen. aloſi⸗ evt vude⸗ Nun. . Zractatus. Huiꝰaũt ſilentij. ⁊ alioꝝ que ſacerdos ſub ſilentio legit. cauſa oꝛiginalis fuit occultatio ſpũalium miſterioꝝ hꝰſacri⸗ ficij a ↄmuni circũſtãti ꝓplo Uñb.oyo⸗ in ecclaſtica hierarchia.loquẽs de ritu ſacriſicioꝝ dic. Greci hec vidẽtes ⁊ au-/ diẽtes ridebãt.putãtes tã hũilibꝰ vᷣbis rebꝰnon poſſe ineſſe tantã ſanctifica tionẽ Et debẽt tot ſecrete dici.quot fu erũt in pᷣncipio collecte. exceptis aliqͥ⸗ bus diebꝰ pcipue ᷣm officiũ romanũ. ſicut ſunt dies qᷓttuoꝛ tꝑm.ſabbatũ pa ſche.⁊aliqᷓ vigilie ⁊ ꝑaſceue qꝛ hij dies hñt q̃dam ſinglaria.Etia ſacerdos ꝑ il⸗ lud qð obſuat ſilentij ſolitudinẽ / ſigni ſicat latibulũ xpᷣi.quo xpᷣc nõ palã am bulabat apudiudeos.cũ cogitarent eũ interſicere. ſ abijt in regionẽ iuxta de ſertũ/in ciuitatẽ que ðꝛ effraym. et ibi moꝛabat᷑ cũ diſcipulis ſuis.vt dðdꝛ Joh. xjĩ: Et poſtqᷓ; ſubiunxit ſecretã oroem ſacerdos leuat vocẽ ꝑ quã inſinuat.q; xpᷣc demũ redijt hieroſolimã ad tẽplũ orois.qð ad tẽpꝰ deſeruerat cũ receſſe rat in effraym Bic em̃ ſcribit᷑ Luẽ. xix. Ingreſſus tẽplum cepit eicere emẽtes ⁊ vẽdẽtes dicẽs. DHomꝰmea domꝰor̃o nis vocabit᷑ ꝛc· Ideo tunc ſacerdos ele uat vocẽ palã.dicẽdo ꝑ oĩa ſecula ſecu loꝛum over hoc inſinuas:q ieſus iterũ palã ambulabat Itaq; incraſtinũ/tur bamulta qᷓ ↄuenerat ad diẽ feſtum cũ audiſſet ꝙ ieſus venit hieroſolimã/ ac ceperũt ramos palmaꝝ ⁊obuia pᷣceſſe runt clamãtes.oſanna bñdictus qͥ veĩt in noĩe dñi rex iſrael Hath.xxj. Finis aũt huiꝰ orois.iniciũ eſt pᷣfatiõis.p qð ĩſinuat ſacerdos.ꝙ xpᷣc eſt lapis angu⸗ laris quẽ repꝛobauer̃t edificãtes· q fe⸗ cit vtraq; vnũ yſa.xxviij. Judeos ↄti nens 7 gentiles vt ſit vn paſtoꝛ⁊ vnũ ouile· Et ꝓpter hoc ꝙ oroeʒ quã ſecrete Tercius dixit ↄcludit aꝑte.querit aſſenſum po⸗ puli ⁊ ↄfirmationẽ.qꝛ ipᷣe quaſi ligatus eſt populi ideo populꝰ ↄſentiens voci eius dicit Amen id eſt fiat. Hoc ꝑ xpᷣm in quo exaudimur apfre ſicut petiſti in ſecreta. Uel ꝑ hoc monet ꝓplin / vtſibi adoptet ⁊ petat/vt dñs velit eũ exau⸗ dire. q̃tenꝰ peticões quas ſecrete effu dit effectũ ↄſequãtur. Uel poteſt dici. qꝙ or̃o ſecreta alte termat᷑.ad deſignã dã publicam pdicacõeʒ xpᷣi poſt laʒari reſuſcitationẽ.qꝛ extunc publice pᷣdica uit. Et ſciendñ ꝙ ſacerdos hec dicẽdo debet manus deßſſas tenere donec di cat ſurſum coꝛoa.qꝛ tũc debet manus leuare.⁊ipᷣas extẽſas tenere.adeo alte ſictñ ꝙ aſſiſtẽtes ſuꝑ humen ſuum ali/⸗ quantulum poſſint videre —— Lapitulum.ij. Be pᷣfatione. NRefatio/ðꝛ a pre qð eſt ante Tfoꝛ faris.qꝛ fatur añ pꝛinci pale ſacſiciu. ad qð offerẽdũ miſſa eſt inſtituta.Eſt em̃ pᷣlocutio toci us canonis ſecuturi. In hoc em̃ pᷣloqͥt ſacerdos grates ⁊ laudes deo.vt meliꝰ ad ↄſecrandũ coꝛpꝰxpᷣi poſſet ꝑuenire Vocat᷑ etiam pꝛeꝑatio:qꝛ pꝛeparat fi/ delium mẽtes ad future ↄſecratiõis re uerentiã. Et ab aliqͥbꝰ vocatur himnꝰ angelicꝰ.qꝛ angelicis laudibus eſt ple⸗ nus:ↄlb illa enim parte/ dominus vo⸗ biſcum/vſq; ad ſanctus.rite poteſt vo cari himnus.Et habebit illud capitulũ duas partes pꝛincipales. In pꝛima dicetur de pꝛefatione in generali.⁊ de expoſitione cõmunis pꝛefationis. In ſcda de numero ſpecialiũ pᷣfationum ⁊ eaꝝdẽ expoſitõe.Pꝛima ꝑs diuidit᷑ in tres. In pᷣma Wpius xclaturann or. Nominus vobiſcũ. In ſeda ratio aſſi⸗ gnatur a ſacerdote ibi vere dignum iuſtum eſt. In tercia laus diuina a ꝓplo decantatur ibi.ſanctus.Idꝛima ad huc in tres:quia pꝛimo excitatur populus o9 attentionẽ cũ dꝛ:oñs vobiſcũ. Ge⸗ cundo ad mentis erectionẽ ibi.ſurſum coꝛda. Tercõ ad gratiarum actionẽ ibi gratias agamus: Nuantum ao pꝛimã pticulam eſt ſciendum. ꝙ ſacerdos di⸗ cturus rem digniſſimam cum attentio ne ſalutat populum dicẽs dominꝰ vo⸗ biſcum. Optans nos tales exiſtere.cũ quibus dominus manere dignetur. Et illꝰ ↄuiuiũ digniſſimũ in quo xpᷣe fons pietatis et bonitatis ſumitur nobiſcũ celebꝛare.De quo ſcribitur iohis.xiij. Bi quis diligit me ſermones meos ſer uat.⁊ pater meus diliget eum.et ad eũ veniemus et manſionẽ apud eum facie mus:Et apoc iij. Igo ſto ad hoſtium et pulſo.ſiquis audierit vocem meã ⁊ ape merit mihi ianuam introibo ad eum ⁊ cenabo cum eo.et ipſe mecũ. Chorꝰ in perſona populi rñdet. et cum ſpũti o: ſacerdoti hoc idẽ iterate reoptãs Gie em̃ mutuo pꝛo ſe oꝛant.facientes iuxta dictum apoſtoli Oꝛate pꝛo inuicem vt ſaluemini.iacobi:vlti.Et rñdet populꝰ et cum ſpũ tuo.et non cũ coꝛde vel oꝛe tuo ſeu cũ coꝛpoꝛe tuo:quia totũ illud quod agit ſacerdos ẽ ſpũale ⁊ miſterijs plenum. Peinde ibi ſubiũgitur aſacer⸗ dote incitatio ad ſingularem deuotõʒ et mentis ad celeſtiũ eleuationẽ ꝓpter ſacramentalis miſterij magnitudinem cum dicitur.ſurſum coꝛda.ſupᷣ.habete ul leuate ad dñmper celeſtium medita tionẽ. Monet em̃ nos ſacerdos vt coꝛ⸗ da ſurſum habeamꝰ ad dñm. ſᷣm exhoꝛ tat ionem apli ad colocenſesiij. Due ſurſum ſunt querite et ſapite.non que ſunt ſuper terram: Nam vbi eſt theʒau tias agẽdo domino deo nro.Ct nota g. Becũdus⸗ rus ibi eſt et coꝛ tuũ mat.vi.Multi em̃ oꝛe loquũtur celeſtia.et exterioꝛi habi⸗ tu celeſtibꝰ et diuinis ſe ingerunt.coꝛo vero terreſtria meditantur. Quibus dñs imperat ꝑ pꝛophetã dicẽs. No/⸗ pulus hic labijs me honoꝛat.coꝛ auteʒ eoꝝ longe eſt a me yſai.xxix: n quali⸗ bʒ ergo oꝛatione cogitare terrena vel vana · ꝓpeccatũ eſt celeſtibꝰ vacare debẽ ti. ⁊ in iſta teꝛrena volũtarie vel ex ma la conſuetudine ſe ingerentem grauis peccati moles veriſſune ſuxpꝛimit. Sʒ et ꝑiculũ eſt coꝛ habere diuiſum ab oꝛe et os diuiſum a coꝛde.Nam qui ſemet/ ipᷣm nõ audit.nec deus illum exaudit. ecinnoc. Quilibet em̃ homo xpᷣianꝰ tempoꝛe quo celebꝛat vł audit miſſam debet effundere vnguẽtũ ſuper caput recũbentis moꝛe mulieris vnguẽtarie q̃ quod geſſit coꝛꝑaliter nos peragere debemꝰ ſpuᷣaliter. Quilibet em̃ homo coꝛ ſuũ adipᷣam verbi deitatẽ eleuet.⁊ ad illuo caput eqle pri fide ↄtingẽs ca⸗ tholice confeſſionis non ſolũ verbalis ſed rationalis in factis vngenda pun/ gat. credẽdo et ↄſitendo.et ſedule gra ſuper hoc werunn um coꝛda de ↄſe diſ. pꝛimadꝛ. fratres dilectiſſumi inuigilare ⁊ in cum bere ad pᷣces toto coꝛde debemꝰ.Cogi tatio oĩs carnalis et ſecularis abſcedat ne quidq; tũc aĩꝰ aliud cogitet qᷓ; illud ſolũ qð pᷣcat᷑.It ſacerdos ante oꝛatõnẽ prefationis premiſſa intentõe ſurſum mittentis dicendo ſurſum coꝛda · et dũ populꝰ rñdet. habemus ad dñm ammo netur.nmihil alud qᷓ; dommũ cogitare⸗ debere⸗.Maudat᷑ cõtra aduerſariũ pec tꝰ. ⁊ ſoli vo pateat.nec ad ſe hoſiẽ tꝑe oꝛatõis puenire paciat᷑. hoꝛꝰ rñdet habẽꝰ ao dñm.Et ĩ hoc ꝓſitetſe moĩta ſacerdotis ſuſcepiſſe cũ ait hẽꝰ qꝗd dñm — ců ñ aũt ſtamꝰ ad oꝛatoeʒ ein bi⸗ 08 bus e e nuuli, avel cebe Iw Oas . G mebor uſene/ or. miſem a Wre derper gce erdas N Me bung deN porri⸗ rR GRN cedac oꝛacone eſurſun do d namo co ſixec the ſemoitr in Tractatus Aaene ergo ꝓuideat populus ⁊q̃⸗ libet de populo ne coꝛ habẽs deoꝛſinn ad ſechin ſpui ſancto dãnabiliter mẽci atur ps.iiij.QMam vt quidam dicũt hoc eſt ſolenne mendatiũ mũdi quia vt plu rimũ qui hoc rñdet oꝓpoſitum tenet facto/quia non habet coꝛ ad deum ſeo ad terram deoꝛſum. Contra quos ait. pſalmiſta.Filij hominum vſq; quo gra ui coꝛde vt quid diligitis va.et queri⸗ tis mẽdatium· Gacerdos autẽ poſtqᷓ; homines deuotos et attẽtos reddidit excitat populum vt reuocatis ad mẽo riam beneſicijs dei innumerabilibꝰ ei referat graciarum actiones dicẽs Gra tias agamus domino deo noſtro. Nm̃ ipſe eſt dominus id eſt redemptoꝛ.ipᷣe eſt deus ideſt creatoꝛ.ipſe ẽ noſter.iſal uatoꝛ · Lunc em̃ veriſſime erit nr cum erit omnia in omnibus.i.ad coꝝ:x v:q̃a ergo eſt redẽptoꝛ noſter.creatoꝛ⁊ glo rificatoꝛ:ideo gratias agere tenemur ſi bi ex noſtra creatione.qua dedit nobis naturam.ideo dicimꝰ dño.Et quia eſt redẽptoꝛ nr̃.quia dedit nobis gratiam ideo dicimus deo.Et quia eſt ſaluatoꝛ nr et gloꝛificatoꝛ.quia dedit nobis glo riam ideo dicimꝰ noſtro. Ojmes enim tenemur gratias reddere deo ſcʒtã ĩno centes qᷓ; penitẽtes. Innocẽtes qꝛ eos in gra conſeruat. Penitẽtes vo quia eis indulgẽtiã dedit. Choꝛꝰ aũt rñdẽs Oppbat et ↄfirmat dictũ⁊ vbũ ſacerdo tis dicẽs. Nignũ et iuſtũ eſt. Pignũ eſt q;tũ ad deũ ſeu ratione diuine maieſta tis.quia ipſe eſt gloꝛia ⁊ honoꝛ digniſſiꝰ dñs deus m. Vñn.apoc.iij.dꝛ:Gñndictõ et claritas et ſapia ⁊ graꝝactio.honoꝛ vtus et foꝛtitudo.deo nro in ſecla ſecu loꝝ amen. Juſtũ qᷓ;tũ ad nos vt ei reo⸗ damꝰ grãꝝ actiones.qꝛ nos ſumus po⸗ pulus eius et oues paſcue eius.pſalm. Tercius lxxxxiiij.Tũc ibi ve dignũ ⁊ iuſtũ ẽ. laẽ ſcða ꝑs miꝰ pꝛĩcipalis capitſi ĩi qua a ſacerdote aſſignat᷑rõ Sraracroa . ſᷣmmgrm petꝝ anthiſiodoꝛenſem. hic incipit pᷣfatio ĩ qua ſacerdos captat be niuolẽciã oñi vt as ↄſecrãdũ coꝛpꝰ dñi meliꝰ ſalubꝛiꝰ poſſit puenire Et in pᷣfa tõe tagũt᷑ duo. Dꝛĩo ꝙ ĩcitamurad re gratiãd ũ deo priet recolẽdã dei pr̃is bonitatem ĩ nobis ꝑ filiũ eiꝰ dñm nr̃jm ieſum xpᷣm viuificataʒ. Bcdo ꝑ ea q in pᷣfatõe ↄgeſta ſunt ad magnificadũ eiꝰ maieſtatẽ ãgelis et hoĩbꝰ tremẽdã ado rãda vna cũ angelis excitamur. Et no. qpᷣfatio repñtat et ſignificat.ill gau/ diũ et pᷣconiũ laudis quo pueri hebꝛeo ꝝ exultãtes ſuſceperũt xpᷣin veĩentẽ ie ruſalẽ ad ſuã paſſionẽ canẽtes bñoictꝰ qqui venit in noĩe dñi. ↄĩter aũt ĩ libꝛis añ pᷣfatõʒ ſcribitur qᷓdã ſigura repntãs a ꝑte ãterioꝛi hãc lram v.a ꝑte vo po⸗ ſterioꝛi ·d.q̃ due lr̃e ſic ↄnexe capiũtur pꝛo vere dignũ:łra vidlicet pꝛodictõe Inſup non caret miſtice intellectionis acumine. Hec em̃ lr̃a.v.q iferiꝰ ẽ clau⸗ ſa et ſuꝑius aꝑta hñs iniciũ linea lõgio ꝛi hñaĩtatẽ ſeu hũaʒ xpᷣi naturã q̃ ĩ vgie pꝛincipiñ habuit ſʒ fine carebit vſignat er ð vo q̃ſi circulariter clauſum dĩni tas ſeu diuina natura que nec pꝛĩcipiũ nec finẽ hʒ ſiguratur. Tractus vero in medio vtrãq; ꝑtẽ copulãs ſignũ crucis efficit: Et hec figura ſic in pꝛicipio pᷣfa⸗ tionis ponit᷑ ad ðᷣſignãdũ ꝙ; humoĩtas ↄiũcta deitati cruciſixa fuit ꝓ nobis ex boĩt ate eterni pr̃is. Vel ꝙ ꝑ miſteriũ paſſionis xpᷣi et ꝑ crucẽ hoĩes recõcili⸗ ati ſunt deo.paciſicati ſunt cum anglis et ꝙ humana diuinis aſſociãtur ⁊ ſunt aſſociata.quia in pꝛefationibus homi⸗ nes ⁊ angeli combinantur ad concin/. nẽda regis pꝛeconia.dehoc bPetin. = Aber. “ deit atem. Stans crux in medio fede⸗ rat iſta duo.Ctiam pᷣt dici ꝙ pᷣfatio ſig mificat ꝙ illud altiſſimũ ſacriſitiũ req⸗ rit altiſſumã mẽtis eleuatonem in deũn. Apꝛima pars peꝛfationis cõmunis ſie ponitur in verbis: Vere dignũ ⁊ iuſtũ eſt equũ et ſalutare nos tibi ſemper et vbiq; gros agere oñe ſancte pᷣr omni⸗ pPotẽs eterne deus.ꝑ xpᷣm dñmnoſtrũ In qua incitamur ao reddẽoũgratiaꝝ actiones deo patri et ad recoledã eius bonitatẽ et dilectionẽ.ꝑ filiũ eius dñm noſtrũ ieſum vpᷣm nobis exhibitã. Et exponitur ſic. Pne ſancte pater omni potens eterne deus. O domine ꝑ pꝛe ſidẽtiain cuiꝰ magnificentia eleuata eſt ſuper celos ſancte eſſentialiter ⁊ pꝛĩoꝛ⸗ dialiter ꝑ ſanctitatẽ non ab aliquo alio tibi inexiſtẽtem ſed in nos ꝑ participa tionem t anq; a ſuꝑabundantia plenitu dinis redũdantẽ et nos ſanctiſicantem AYuxta illud ſanctificetur nomen tuum Vr ꝑ pietatem⁊ creationẽ ⁊ ↄſeruati onẽ.eterne deus per immarceſſibilem et intranſinutabilẽ maieſtatẽ. Vere id eſt certe dignũ eſt nos tibi ſemper gra tias agere id eſt gratiaꝝ actiones refeꝛ re. Dignũ eſt quia mira voluntate tua nos feciſti:Et iuſtũ ẽ nos tibi ſemꝑ gra⸗ tias agere quia pura miſericoꝛdia nos redemiſti. Equũ eſt nos tibi ſemꝑ gra/⸗ tias agere quia gratuito nos iuſt fics Et ſalutare eſt nos tibi ſemper⁊ vbiq; ⁊c. In hoc quod dicitur ſemper inclu⸗/ ditur omne tempus.In hoc quod dici tur vbiq; ↄtinetur omnis locus. Sa/ lutare eſt id eſt ſalute plenũ.qꝛ ꝑpetue nos gloꝛiſicas. ld idem hoꝛtatur nos Apheta dicens. Benedicom dñm ĩ omni tempoꝛe.ps.xxxiij.Et alibi. In omĩ lo⸗ co dominatioms eius benedic aia mea Beecnndus vomino.pð cij. Concludit ꝑ xpᷣm dñm noſtrũ.quia aduocatum habemꝰ apud patrem vñm noſtrũ ieſum xpᷣm.qui in⸗ terpellat ꝓ nobis ad ro.viij. Et ipſe ẽ Aiciatio noſtra qui pꝛo omnibus et in omnibus exauditur pꝛo ſua reuerẽtia Per eũ ergo quaſi per mediatoꝛẽ gra tes referimꝰ ſimul et laudes. Ider eun dem etiam quaſi per aduocatum grati as exhibemꝰ. Sed dubiñ eſt. dln ſemp debemus deo gratias referre et videt ꝙ non.quia ſic nulluspoſſet intendere neceſſarijs coꝛpoꝛis.et nullꝰ poſſet qᷣeſ cere et doꝛmire quod non ſuffert hũa⸗ na fragilitas · No hoc dicitur ꝙ deus ſemꝑ eſt laudandus et benedicẽoꝰ non actualiter ſo habitualiter ſeu quãtũ ad habitum. ſic 6 in conſcientia nr̃a nihil habeamꝰ? qð ſit ↄtra deũ ſed ſunꝰ ſemꝑ in bono ꝓpoſito faciendi bona.Tũc ſi⸗ ue comedamꝰ ſiue bibamꝰ ſemꝑ oꝛamꝰ habitu. lctu em̃ ſemꝑ laudare deũ ⁊ei himniſare eſſʒ coꝛruptibile nature na turali modo eſſet impoſſibile: Be⸗ quitur ſeda ꝑs.AIder quẽ maieſtatẽ tuã laudat angeli ꝛc᷑: Ubi duo fiunt.pꝛimo oſtẽdit᷑ quõ ꝑ xpᷣm angeli maieſtatẽ di umã ↄcoꝛditer exultantes venerãtur. magniſicãt adorãt ⁊ tremũt. Der qðĩ citamur ad ↄſimiliter facienꝰ Scvo di rigit᷑ oꝛatio ex ꝑte nr̃a ads deum vt no⸗ bis grazx ↄſilr laudadi⁊ magniſicandi. vna cũ anglis largiat᷑ ibi cũ qͥbꝰ nr̃as voces.pꝛia vᷣba ſic ponũt᷑.ber q̃ʒ ma ieſtatẽ tuã laudãt ãgli adoꝛat dñatões tremũt ptates celi celoꝝq; virtutes ac beata ſeraphĩi ſocia exultatione ↄcele/ bꝛãt. Et exponit᷑ſic. der quẽ ſeʒ xpᷣm tanq; per nr̃m mediatoꝛẽ et aduocatũ angeli lauvant maieſtatẽ tuam.· ITixta — illð pſal. laudate eñ omẽs angli eiꝰ. Et alibi Eñdicite dño omnes angeli eius: .è tn⸗ im ud lin⸗ ſe Kin eg reun Nri ſng NR Nerd nhir pdals Vn üed nhl npormd roitcj wezna ge⸗ nretr npemo neſtnidi rirn⸗ Gcdve unwy iimdi⸗ anfes vräzma dütoes rnres exk neſoin NNN Tractatus Roorant dominationes id eſt ſpiritus celeſtes ſic dicti. Juxtaillð eſoꝛe Exer citus celite adorant.Xt iteꝝ pſalmiſta adorate eum omnes angeli eius.Tre/ munt poteſtates. VUnde iob. Nolumne celicontremiſcunt et pauent ad eiꝰ nu tum:Tremere autem dicumtur bᷣm in⸗ nocenti.non metu foꝛmidinis cum ſint perfecte beati. Geo dicuntur tremere ſpiritu ãmirationis vel obedientie fa⸗ mulatu quia ſᷣm aplin omnes ſunt ãmi niſtratoꝛij ſpũs in miſterium deſtinati Tumoꝛ eſt duo complectere. videlicet illatõʒ mali futuri. ⁊reuereri illũ a quo illud malũ inferri poteſt. Vtiq; rite ꝑ iſtun lauvant. adorant ⁊ tremunt per — om̃s ſpirituũ oꝛdines creatiſunt um dixit deus. Fiat lux ⁊ facta ẽ lux verbo diuino. Verbo dixit: et verbo fecit:quia verbo domĩ celiſirmatiſunt et ſpũ oꝛis eius omnis virtus eoꝝ. Et alibi. Ipſe vixit et facta ſunt ipſe man/ dauit et creata ſunt · Celi celoꝝq; vᷣtu⸗ tes ac beata ſeraphin io eſt ſancti ange li quoꝝ quilibet ſeraphin eſt vocatꝰ cõ celebꝛãt.id eſt vnanimiter magniſcãt ſocia exultatione id eſt ↄcoꝛdi iubilati⸗ one.Et ðꝛ ſocia exultatõe:qꝛ in celo eſt vera ſotietas ſine omm ĩuidia et diſcoꝛ dia. Ft ẽ notãdũ.ꝙ celi dicũt᷑ laudare deum i laudis materiã pꝛeſtãt.ps⸗ cxl viij. celos ſunt laudent nomen domini.Vl eli celoꝝ et aque omnes q̃ ſuꝑ per celos intelligere poſſumus thꝛo⸗ nos ideſt angelos ſic dictos.per quos domin ſua iuditia diſtribuit. Thꝛonꝰ em̃ eſt ſedes iudicij. ſm ꝙ dominꝰ. Ce⸗ lum mihi ſedes eſt thꝛonusꝛc̃. Et ps.x. Dñs m celo ſedes eiut. Tuc vlteriꝰ ðꝛ ſeraphin Vbi nota ꝙ nouẽ ſunt choꝛi ſeu oꝛdies angeloꝝ vtres ierarchie qꝛ tres ſunt ĩfimi choꝛi. ⁊hec ẽ pᷣma ierar chia tres medij choꝛi ⁊c ſea ierarchia tres mpmi ⁊ẽ tertia ierarchia Ynfimi vocãt᷑ ãgeli arhangeli vtutes. Pedij vocãtur dñatões ptãtes pꝛincipatus: Buperioꝛes thꝛoni.cherubin ⁊ ſeraphi Et vide ſimilitudinẽ miniſtroꝝ qui ſunt apud regẽ tꝑalẽ.NQã quidã operant᷑im mediate circa ꝑſonã regis.ſcʒ cubicula rij vel aſſeſſoꝛes. et hoc cõpetit ſupᷣme ierarchie reſpectu dei.Quidã vero ha bent offitia ad regimẽ regni in ↄmuni nõ deputati huic vlilli ꝓuicie vel offi⸗ tio.ſicut ſunt pꝛincipes militie.Et hijs ſunt ſimiles angeli ſcde ierarchie. Qui dã vero pᷣponũt᷑ ad regimẽ partis ali⸗ cꝰ regni. ſicut ſunt officiales capitanei et aduocati.hijs ſunt ſiles oꝛdines ter/⸗ cie ierarchie angeloꝝ:ↄlingelus em̃ ſᷣm vocabulum nomẽ ẽ officij . Mam ſancti ſpus celeſtis patrie ſꝑ quidẽ ſpũᷣs ſunt· 3ͤ nequaq; ſꝑ ãgeli vocari poſſunt. ſj ſo lũ quãdo mittunt᷑ quibus debẽt. Joõo pictoꝝ licẽtia alas facit H celerẽ diſcurſum mcũuctis ſigniſicẽt. Angli vo cãt᷑ eo ꝙ de celis ad nũciãdũ homĩbus mittũtur ãgeli grece hębꝛayce molach latine nũcij dicutur. AUrchãgeli greca ligua ſumminũcij dicunt᷑ et interpᷣtãt Nui em̃ ꝑua nũciant vel mima oicunt angeli Qui vero ſumma nuciant arch angeli vocantur. Archangeli em̃ dicti ſunt eo ꝙ pᷣmatũ ĩter ãgelos tenẽt. Ar chos em grece pꝛiceps latiĩe dꝛ. Mã q; archãgeli agelis pᷣſunt ʒacharias teſta tur dicẽs. Ecce agelꝰ qui loqbat᷑ adme egrediebat: aliꝰ madiba in occur en iſtũ dicẽs: bſq; muro hitabit hrin Di em in ipis officijs ãgeloꝝ nequaq; poteſtates ſuperioꝛes diſpoſte eſſent. nullo modo hoc quod homini diceret. angelus ab angelo cognouiſſet HM Rk. iiij. =è=èGSGDG Liber. Virtutes ſunt angeli ꝑ quos in mũdo ſfint miracula ꝓpter qð ⁊ vtutes dicũt Noteſtates ſunt angeli quibꝰ maligna .* ſpũs ſunt ſubiecti Et ideo ſic ſunt voca tiqꝛ eoꝝ poteſtate maligni ſpũs arcẽt ꝙ non tantũ noceant quantũ nocere deſiderant Adꝛincipatus ſunt angeli q̃ pꝛeſunt alijs agminibus · qui pꝛo eo ꝙ; ſubditos angelos ad explendũ diuinũ miſteriũ diſponũt pꝛincipatus vocabu lum acceperũt. Mam alij ſunt qui mini⸗ ſtrant. alij qui aſſiſtunt.iuxta illud dañ. vij: Milia miliũ m niſtrabãt ei.⁊ decies milies centena milia aſſiſtebant ei.· Do minationes ſunt qui virtutibus et ptã⸗ tibus pᷣeminent.qui pꝛo eo ꝙ ceterisã geloꝝ dominantur agminibus nomen dñationis acceperunt.Lhꝛoni ſunt ag mina angeloꝝ qui latine ſedes ĩterpꝛe⸗ ttur. ⁊ vocati ſunt thꝛoni·eo ꝙ illic cõ vitoꝛ noſter pᷣſidet et ꝓꝑ eos iudicia ſua diuponat. Cherubin vero ſunt ſublimi oꝛa angeloꝝ agmina qui pꝛo eo ꝙ vici⸗ nius poſiti ſunt deo.diuina ſcia ceteris aplius ſunt pleni. g ex hebꝛayco ᷣmõe plenitudo latine ſcientie ĩterpꝛetãtur Seraphin vero eſt multitudo angelo ꝛum .·qui latine ardentes vel nitentes dicũtur. quia inter eos nulli angeli me dij exiſtunt. Et ideo quantũ viciniꝰ cõ ram deo aſſiſtunt.tato magis diuini lu minis inflamõt᷑ claritate.vnð ⁊ipᷣi vt legitur yſa:vi. Aelant fatiem et pedes ſedentis in thꝛono.idcirco centa ange⸗ loꝝ agmina videre plene dei eſſentiam non valent · qm ſeraphin eamtegunt. lec yſa. Et nota ſm innocẽtiũ. Gera⸗ phin inuenitur neutraliter et maſculi ne. MPꝛimo modo terminat in. n. vt hic in lĩa.ſecudo modo terminat inm: vñ vſa:vi. Oeraphin clamabat alter ad al teꝝ. Inno. mouet dubin. exquo nouẽ Becundus ſumt oꝛdines angeloꝝ vt dictum eſt qua re tribus excluſis tmn ſex in pfatione po nuntur. et iſti tres excludũt.ſcʒ cheru⸗ bin. pꝛincipatus et archangeli:nũquid illitres non gloꝛiſicant di maieſtatem Ao hoc rñdetqꝙ ꝑ virtutes celoꝝtres alij oꝛdines cõphendũtur et intelligũt nð in ps.xxiij Dominus vtutũ ipſe eſt rex gloꝛie. Et alibi.Et ſpũ oꝛis eius oĩs vtus eoꝝ hoc põt elici ex ome.gre ſuꝑ · i. luẽ. vbi diẽ ꝙ vtutes celoꝝ moue buntur. Scda cauſa hoc fit ad deſignã dum.ꝙ in cõpaꝛatione eterne trinita⸗ tis cuius maieſtas hic pꝛincipaliter cõ mendatur omnis alia trinitas diminu ta reꝑitur ⁊ imꝑfecta.Nam quis ĩ nu⸗ bibus equabitur domino. aut quis ſi⸗ milis do in filijs di Quelibet autem tri nitas ſiue ſpũᷣalis ſiue coꝛpoꝛalis ſimili tudinẽ quandã diuine triuit atis oſten⸗ dit: Ipſius tamen ſimilitudinis non perſicit verit atem. Hec innocen. Se⸗ quitur:Cum quibus ꝛc. Jam dirigitur orat io ad deum ex ꝑſona nra.vt nobis gratiã ↄſimiliter laudãdi vna cũ ange⸗ lis largiatur. Exponit᷑ ſic: um quibꝰ ſupᷣ angelis laudatibus nos vpᷣcamur iubeas aomitti etiã noſtras voces.et nr̃as laudes.ſupplici confeſſione nõ ſu⸗ perba pᷣſumptione ſed humili laude di centes:Oanctus. Nota ſᷣm inno.Deꝰ omĩpotẽs duas creaturas rõales ↄdi⸗ dit. ſcʒ angelicam ⁊ humanã.· ꝓpter hoc vt laudibꝰ inſiſterẽt diuinis. Et ei gra tiaꝝ actiones referrẽt.quatenus cũ pa ri voce ↄcelebrent vt inferioꝛes ⁊ ſupe rioꝛes ĩ celeſti cythara ſociẽt. De quo dicit iohßes apoc.iij.Et audiuivocemſi cut citharedoꝝ cithariſantiũ in citha⸗ ris ſuis et cantabant quaſi canticũ no⸗ uũ dicentes. Nanctus. Danctꝰ. Dan ttus c. Illa eſt tercis pars pꝛime ꝑtis Tractatus pꝛincipalis huius capith ſecundi. in q diuina laus a populo decantatur. Gccle ſia ãt ſperãs ſe ſaluari⁊ vna cũ angelis eternaliter deum laudare ſtatim pꝰ pᷣ⸗ fationem confoꝛmat ſe ſanctis angelis De quibus ⁊ de quoꝝ laudationis pᷣco nio mẽ io facta eſt in pᷣfacõne:antum quẽ ipſi angeliſancti quotidie vna vo⸗ ce coꝛam maieſtate diuina decantare ñ ceſſant.ſimiliter vnanimiter cũ ſacerdo te pꝛoſequit᷑ dicẽs. Ganctus:⁊c̃. Pic himnꝰ ꝑtim angeloꝝ ⁊ ꝑtim hoĩm ver ba oplectitur. Peim pars ẽ angeloꝝ ſcda hoĩm. Jegit em̃ yſa.ca.vi.Vidi do minũ ſedentẽ ſuper ſoliũ excelſumaele uatũ . et ſeraphin ſtabant ſuper illð.et clamabat alter ad alteꝝn ⁊ dicebãt. Oã ctus. Qanctus. Qanctus.dñs deꝰ ex⸗ ercituũ. Adlena eſt omnis terꝛa gloꝛia eius. Regitetiam in euangelio.Et qui pᷣ ibant ⁊ qui ſequebant᷑ clamabãt. Hene dictus qui venit in nomine dñi oſanna ĩexcelſis. Oath.x xi.et.io.xij.lox an geloꝝ trinitatis et vnitatis in domino ↄmẽdat archanũ. Vox vero hoĩm hu⸗ manitat is ⁊ diumit atis in xpᷣo ꝑſonat vnionem· Scdo notaſixtus papahũc himnũ ad miſſam decãt ari inſtituit.Et merito cãtica ãgeloꝝ ĩ miſſa decantaꝰ quia per hꝰmoĩ ſacratiſſimũ ſacriſiciũ derrena celeſtibus ſociari non dubitãꝰ Etiam ideo qꝛ cũ eis in excelſisſaluari ſperamus. Etiam quia deus has na/⸗ turas ſcʒ humanã ⁊ angelicã ad inſiſten dũ ſuis laudibus ⁊ ad reddẽdũ gratiaꝝ actõnes creauit. Vel vt ſibi laudes pa⸗ ri voce ↄcelebꝛẽt oꝛdinauit.Lertio no ta:q.ter Wanecuen ſemel oñs deꝰ vt trinitas ꝑſonaꝝ in diuinis ⁊ vnitas eſſentie in diuinitate com pbet᷑. Deꝰ em̃ nr̃ ſanctus ẽ.id ẽ ſanctiſicans ⁊ non ſanctificatus. Vel ſin innoẽ ẽ ſanctus Tercius idẽ ſanetitatis ſanctiſicatoꝛ. VUnde ſan cti eſtote.quia ſanctus ſum domiꝰ deus Wens pater ſanctus eſt. teſtãte filio qui dicit. ¶Qater ſanctiſica eos in veritate quos dediſti mihi: qm tu ſan⸗ ctus es.Et alibi. Gerua eos in noĩe tuo quos dediſti mihi iohis.x vij Fllius eſt veſter ſanetus angelo pꝛoteſtãte luce.i.t qð naſcetur ex te ſanctum vocabit᷑ fili di. Spiritus eſt ſanctus xpᷣo dicẽte.lcci pite ſpiritũ ſanctum. quoꝝ remiſeritis peccata remittuntur eisiohis vltimo Subiñgitur. Domĩꝰ deus ſabaoth. ið eſt exercituũ videlicet angeloꝝn⁊ hoĩim quoꝝ terribilis eſt vt caſtroꝛũ aties oꝛ dinata. Tot em̃ exercitus deus habet in terra.quot ſunt oꝛdines ſtatuũ ĩ ec⸗ cleſia. Tot habet in celis.quot ſunt oꝛ dines in anglis: Et ſubdit. PDleni ſunt celivterra gloꝛia tua.lo lam:lena ẽ terra quia gloꝛia diuina celi ⁊ terra re plẽtur eo ꝙ deitas eſt vbiq;. Vnð pſal miſta. Si aſcẽdero in celum tu illic es.· Di deſcendero ad infernũ ades.po.cx xx viij:Et iere.dicit. Celum⁊terrã ego implebo.glo dicit. Super omnia deus eſt non elatus. Subtus omnia nõ pꝛo ſtratus.inter omnia non ĩcluſus extra oĩa nõ excluſus.Nomie ergo celi⁊ ter re angeli⁊ homies pleni diuina gratia intelliguntur. Vel pleni ſunt celiater⸗ ra gloꝛia tua eo ꝙ tua gloꝛia ⁊ que ince lis et que in terra ſunt gloꝛioſe guber⸗ nantur. Neli em̃ iã ſunt pleni re.terra vero ſpe.tune vero reaſpe plena erit terra. cum deus erit omnia in omnibꝰ et merces nra.· Item nota ꝙ de miſte⸗ rio trinitatis perſonarum et vnit atis eſſentie.innoc. dicit. DHeus ſpiritus eſt increatus immenſus et incõmutabilis ſunmme ſapiens ⁊ ſumne bonus. Incre atus eſt. quia non incepit in tempoꝛe· Aber. Immenſus:quia non circumſcribit᷑lo⸗ co. Incõmutabilis quia non variat af⸗ fectum ſuum. ene potens quia nulli us eſtimpotentie. tenter ſunt creata per quem oĩa ſapiẽ⸗ ter ſunt foꝛmata.in quo omnia diligen ter ſunt ſeruata. Lreata per potentiaʒ foꝛmata per ſopientiam. Conſeruataꝑ diligentiam: Ier potẽtiã intellige pa⸗ trem cauſam efficientem. Per ſapien⸗ tiam filium cauſam diſponentem. Per diligẽtiam ſpm̃ ſanctũ cauſam pficiẽtẽ Tres em̃ ſunt qui teſtimoniũ ꝓhibent in celo.pater verbum.et ſpũs ſanctus Et hij tres vnũ ſunt. Tres ꝑſonaliter quia quiſqʒ ſua notione diſtictus. Da ter ageneratione. Wiltaſliatione ritus ſanctus apꝛoceſſione. Sed ſunt vnum eſſencialiter. Omẽsq;et ſinguli natura potentia ⁊ voluntate vnũ ſunt et oĩno quidquid ꝑ ſubſtantiam pᷣdica⸗ tur. Manc eternamet indiuiduã trini/ tatem angeli laudare nõ ceſſant dicen tes. Sanctus. Qanctus. Danctꝰ. Oʒ qwuia neceſſarium ẽ ad eternam ſalutẽ incarnationis xpᷣi miſteriũ ↄfiteri.ideo recte ſubiungitur. Benedictus qui ve⸗ nit in nomine dommi. Ego inquit veni in nomine patris mei. Nomen patris eſt filius. De quo pꝛopheta dicit. Ecce nomen domini venit de lõginquo. Et tunc pꝛeſbiter ſolłʒ ſignum crucis face⸗ re ãte ſe ad deſignandumꝙ iſte qui ve nit ꝑcrucem triumphabit per virtutẽ ſancte crucis ⁊ nos triũphare fecit ⁊ ꝙ per cruciſixionem nos ſaluauit. ¶õſue uerunt etiam ſideles in rebus ſenſibili bus videlicet in ſtatuis in parietibus et in manibus ſignum crucis facere et ſigno crucis facto oſcla altari dare. q ——,— — ie. Güme ſapiens cui ni hil eſt ignorantie.¶ quo omniain quo omnia.ꝑ quem omnia.ꝗ quo omnia po Gecunous. fit ad excitandam deuotionẽ ad xpᷣm? ex amoꝛe oꝛdinatꝗ ad xppi crucemet ad eius paſſionem. Nit vtiq; quantumex maioꝛi deuotione tanto laudabilius.ꝓ ſi foꝛte quað ſiniſtra intentiõe euenerit vt ne manus ledatur vel quidquid ma⸗ nus attigerit optatum habeatur quan to tunc intentio fuerit ꝑuerſioꝛ: ð tãto miſerabilioꝛ. Ot antes autem decanta mus.et ſcᷣm quoſoam inclinamꝰ.quia tunc incarnationem et maieſtatem di⸗/ uinam per angeloꝝ hoĩmq; cantumre cognitam veneramur. Gequit᷑.oſan⸗ na in excelſis Oſanna dictio ẽ hebꝛa,yx ca.et ſᷣm vſodoꝝ.vi.ethymo.in alte rius lingue interpretationem in toto tranſire non poteſt. Oſi enim ſaluiſica interpretatur. ſed anna interiectio eſt motum animi ſigniſicans ſub depꝛecati onis aſſectu. Integre autẽ dicitur oſy anna.quoð nos coꝛrupte media voca li depoſita.i.Fa dicimus oſanna. ſicut ſit in verſibus quando ſcãdimus vſus Eclipſis necat m ꝑimit ſinalipha voca lem. Zitera em̃ pꝛima ſequentis verbi extremam verbi pꝛioꝛis excludit. At hic: Ira odium generat. ſcandiendo dicitur. Ir odium generat. Et in⸗ terpꝛetatur oſanna idẽ ſaluifica.ſubau⸗ diendo vel populum tuũ vel totũ mũ/⸗/ dum In excelſis id eſt in altiſſimis.Bi citur autem bis oſanna ĩ excelſis. ꝓpter dquas partes ſalutis que ſunt ſtola men tis.et ſtola carnis.quibus beatifſicãtur ſanctiĩ gloꝛia.vt videlicet coꝛpoꝛe ⁊ aĩ⸗ ma ſaluati inter angelos deputemur in excelſis. Hic etiam verſiculus laudis reꝑitur in põ. cxvij.ꝙ em̃ turbe dixer̃t oſanna hoc eſt quod dicit᷑ o domine ſal uum me fae. Et eiſoẽ verbis ibi ſubiun gitur Benedictus qui venit in nomine domini. Per hoc etiam ꝙ ſubiugitur S,,S .ν. =* R d er M un oco au nd dmn ,ſen/ Ntey nale toro nſe R chnd uwe Kr vis gvoc4 sJerbi t. r mdeoe 4. Kin aſbe rini⸗ nsN ſ ſeer lamen cacur e tenme nslond theomt . luubiun nponmine pigeu — Tractatus oſanna in excelſis ꝑſpicue oſtenditurq; aduentus xpᷣi nõ ti hoĩm ſalus ſit ſed tocius mũdi.iungẽs terrena celeſtibꝰ vt omne genu ei flectatur celeſtiũ ter/ reſtrium et infernoꝝ. Ahriſoſto. dicit Quod quidaz interpꝛetantur oſanna gloꝛia NHuidam redemptionem quidã Biuncg W illi gloꝛia debetur et re i conuenit Qui omnia re/ demptio i demit. et pᷣcioſi ſanguĩs ſui effuſione ſal uauit. Item nota ꝙ ſabbaotheſt vnũ de decem nominibus quibus apud he bꝛeos deus nominatur qð ↄuertiturĩ latinumet valet tm̃ſicut exercituũ ſeu virtutum. De quo ab angelis in ps:ðꝛ quis eſt iſte rex gloꝛie/ dñs vᷣtutũ ipᷣe eſt rex gloꝛie. Sunt em̃ in huiꝰ mundi oꝛdinatione virtutes multe. vt ange⸗ li archangeli.cũctiq; celeſtis milicie oꝛ dines. quoꝝ tm̃ iſte dominus eſt. Dẽs em̃ ſub ipſo ſunt et eius domĩ tõni ſub iacent Sed dubium eſt quare imme diate poſt pᷣfationẽſequitur ſanctꝰ ld quod reſpondetur ꝙ in pᷣfacionis fine ſacerdos depꝛecatur vt voces nr̃e cũ laudibꝰ et vocibꝰ angeloꝝ ſocient᷑ ⁊ ad mittant cſdieirur. Pom quibus ⁊ no⸗ ſtras voces.⁊c.Et quia angeliſemꝑ can tant deo. Sanctus. Sanctꝰ. DPanctꝰ Ideo nos illis ↄformãdo hymmũiſtũ anglicũ ꝑiter et humanũ decantamus vel incho amus. Et quia hic fit mentõ de aduentu xp̃iideo ſciendum ꝙ ſeptẽ ſunt aduentus xpᷣt qui deſignantur ꝑ ſeptem antiphonas que in aduẽtu can tantur. Idꝛimus fuit de celoin vteꝝn v ginis ad dandũ nobis ſapientiã et pꝛu dentiam. Joeo cantatur o ſapientia qᷓ ex oꝛe altiſſuni pꝛodiſti:cus fuit de vtero virginis in mundũ. Jdo cantat eccleſia. O adonay dñatoꝛ et dux dõꝰ iſrael q moyſi in ignis flama apparuiſti Lercius veni ad liberandũ nos.Terc iusfuit ꝗ mundo ad crucs patibulũ.et tũe poſi tus fuit inſignũ priarchaꝝ et pꝛophe⸗ taꝝ Ideo dicunus. O radix yeſſe qui ſtas in ſignũ populoꝝ. Quartus fuit ð ce as limbũ hũs clauemet aperiẽs infernũ. YWo dicimus. Oclauis dauio veni educ vinctos de carcere.Quintꝰ apuentus ſpiritualisao deuotũ anim q; iluminat et ſplẽdere facit ꝑ verã no ticiam. Ideo dicimus.Ooꝛiẽs et ſplẽ doꝛ lucis eterne veni et illumina ſedẽ⸗ tes in tenebꝛis ⁊ĩ vmbꝛa moꝛtis. Sex⸗ tus erit ad iudiciũ.vbi iudicabit et ap⸗ parebit vt rex regum. IJveo dicitur.o rex gentium et deſideratus eoꝝ. Oep⸗ timus ẽ inducẽs ĩ regnũ celeſte: Jõ dꝛ D emanuel id eſt nobiſcũ deus. rex et legifer noſter veni ad ſaluanoũ. Jam quantum ad ſecundam ꝑtem pꝛincipa lem huius capituli videndũ eſt de duo bus Pꝛimo quoꝛ ſunt pᷣfatiões ſpetia⸗ les. Gecũdo vidẽdum eſt ð vnaquaq; eanꝝ in ſpeciali. Quantũ ad pꝛimũ ẽ ſci⸗ endum q olim multe fuerũt pᷣfatõnes ſim offitin ambꝛoſianũ qͥa quilibʒ ſanc⸗ tus famoſus habuit pꝛefationẽ ſpẽaleʒ MHelagius tamẽ papa natione romanꝰ ceteris relictis omnes ad nouẽ reſtrin⸗ xit: Vnd de ꝛſe. diſ. ca. muemmus dꝛ Aelagius romae eccĩe et aplice ſedis eps vniuerſis gallicoꝝ atq; germanoꝝ epᷣis. Inuenimus has nouem pꝛefatio nes in cathalogo tm̃ recipiẽdas. VUnã ĩ diebus paſchalibus Alliam in die aſcẽ ſionis domini. Lerciã in die pentheco ſtes. Quartam de natali domn. AQui⸗ tam de apparitione. Sextam de aplis Septimã de trinitate: Octauã de ſm cta cruce Nonam in ieiunio ſeu in qua dꝛageſima tmmõ dicendam. Vrban⸗ veropapaſuꝑaddidit decimã pfatõnẽ ber ſez de beata virgine. uantũ ad ſecum dum agendũ eſt de qualibet eaꝝ in ſpe tiali eo oꝛdine quo in miſſali ſcribũtur MPꝛima eſt de natinitate domini et inci pit ſic. Muia ꝑ incarnati verbiꝛc. Vbi pꝛimo tangitur incarnationis miſteri⸗ um. Wocatur autem incarnatio miſte/ runn quia miſterium.eſt idem quod ſa⸗ erimſecretum. Cale autem ſecretũ eſt incarnatio. quia nulla mens ad ipſam gttingere valet. nec etiam capere põt quomodo verbum dei factum ſit caro iohis. Oecundo inſinuatur diuine illu minationis pꝛeſidium.ibi noua mẽtis noſtre quia ad l̃am de hijs que debẽꝰ credere et ſperare ſumꝰ infoꝛmati ꝑv⸗ bum incarnatumet illuſtratũ quia vt dicitur luc:i. Ipe venit illuminare hijs qui in tenebꝛis et ĩ vmbꝛa moꝛtis ſedẽt Perri tangitur alte ↄtemplatõnis ſo laciũ ibi.vt dũ viſibiliter deum cogno ſcimus.quia vbũ caro factum eſt⁊ vidi mus gloꝛiam eius.ioh.i.ſber hunc ſci⸗ licet deum viſum in carne quẽ tamẽ vi C Dere nõ poſſumꝰrapiamur raptu amo ꝛis in amoꝛem inuiſibilium Muartotã git̃ diuine iubilationis tripudium.ibi et ideo cum angelis. Abi quaſi omnes oꝛdines tangit angeloꝝ.Et hoc idᷣo qꝛ in die natiuitatis domini angeli canta uerunt laudes deoſcʒ gloꝛia in excelſis deo. Gecũda eſt de epiphania domini Vbi bꝛeuiter duo continentur ꝛimo ſublimitas luminis apparentis cum dꝛ Nuia cum vnigenitus tuus in ſubſtan tia noſtre moꝛtalitatis aꝓparuit ſcʒ car nem aſſumendo. Becundo vtilitas ho minis indigentis cum ſubiungitur no ua nos immoꝛtalitatis ſue luce repara uit. Nicitur epiphania ab epi quod eſt ſupꝛa phanes apparitio. qimm in illa die ſupenmm lumen arparuit tribusregi / Gecundus. bus ipm adoꝛantibus mat. i. Itẽ in eo dem die reuolutis triginta anis muta⸗ uit aquam in vinũ in nupcijs:ioh.x vij⸗ In quo eius poteſtas diuina apparuit euidenter Nercia eſt de quadꝛageſima ſeu ieiunio coꝛpoꝛali in qua ponũt᷑.uij vtilitates. Pꝛima ẽ quia vicia ↄpᷣmit Joeo dicit.vicia ↄpᷣmis/Oecunda qꝛ mẽtem ad ſuperna erigit et leuat: ꝗo dicit mentem eleuas.Hercia eſt quia v tutes colligit et congregat. Jdo dicit VWirtutem langiris.Quarta eſt qꝛ mer cedem adquirit et donat. IJdeo dicitur Et pꝛemia.ſupᷣ largiris.Etquia omnia iſta fiunt in virtute xp̃i. Weo icitur per xpᷣm dominum noſtrum. Quarta eſt de paſſione dominiſeu ð ſanctacru⸗ ce ſcʒ qui ſalutẽ huani generis in ligno crucis conſtituiſti. Abi duo oſtendũt Peimo xpᷣi paſſionis vtilitas cũ dicit Dun ſalutem humani generis. Ocdo ꝙ paſſio xpᷣi fuit ſatiſſactoꝛia cũ dicit vt vnde moꝛs oꝛiebatur.inde vita re⸗ ſurgeret Tertõ oſtenditur crucis ſub⸗ limitas.et hoc in duobꝰ pꝛimo ĩ hoſtis pꝛoſtratiõe cum dicitur. Et qui ꝑ lignũ vincebat in ligno quoq; vinceret᷑. Ge⸗ cũdo in cruciñxi coditoe, quia dicttur per xpᷣm dominũ noſtrum. Nuinta eſt de reſurꝛectioneſcʒ te quidemdomi ne omnitempoꝛeꝛc. In qua quattuoꝛ oſtenduntur. ſdꝛimo tꝑis ſumma con. gruitas cũ dicitur. Le quidem domĩe omni tempoꝛe ſed in hoc potiſſimũ die ꝛc. Mam nunc pocius laudandꝰ ẽ quia reſurꝛexit ꝓpꝛia vᷣtute tanq; ille qui hʒ APpꝛiam poteſtatem Gecũdotangitur paſſioĩs acerbitas ĩ hoc ꝙ dicit᷑ ců pa⸗ ſcha noſtrum immolatus ẽ xpᷣc. ¶d c⸗ reieuidentiam ſciendũ ꝙ filij ſraelce⸗ lebꝛabant paſcha in ſignũ et memoꝛiã ——— — tranſitus angli percucientis egiptios dede vomi ⸗ igo wi ian oſts i a e⸗ e An mn. donie nüdie ianu guy noen icüp⸗ ſc ri Xrractatus interſiciendo pꝛimogenitaegiptiorum et tranſeundo et adnittendo hebꝛeos q̃ habebant de ſanguine agni in ſuꝑlimĩa ri domus.vt habetur exo xij.Et idðᷣo pa ſcha celebꝛabãt.quod interpᷣtatur tran⸗ ſitus. Ael in memoꝛiam tranſitꝰ maris rubꝛi ꝗð ſicco pede trãſierũt. Vnð exo xiiij. Filij autem iſiael tranſierunt ꝑ me dium ſicci maris: Ideo paſcha colebãt et agnum ĩmolabant ad veſperã.exo. xij Sic ſimiliter et nos colimus paſchaĩ ſi gnũ trãſitus filij di per limbum.ð quo eduxit patres ſanctos dimiſſis peccato ribus malis.⁊ hoc ꝑ ſanguinẽ ſuum nos redimendo. et trãſeundo ꝑ mare rubꝝ nos liberando.quod figurat baptiſinus vbi egiptij id eſt peccata ſubmergutur et filij iſrael liberant per agnũpaſchalẽ qui pꝛo omnibꝰ in veſpere paſche iude oꝝtanq; verus agnus fuit ĩmolatꝰ ſicut pᷣdixerat yſaxiij. ca· Et ergo d h cũ pa icha nr̃m imolatus eſt xpᷣc. Non agnus iudeoꝝ typicus et ſiguratiuus. ſed ipſe qui eſt veritas.Tertio oſtenditur paci⸗ entis trãquillitas cum ſubdit. Ipie em̃ verus eſt agnus.qui abſtulit pectã moi Quar to paſſionis vtilitas cu ſubditur NQui moꝛtem nr̃am moꝛiẽdo deſtruxit. Frt ẽ ſenſus.qui moꝛtẽ ſcʒ peccatið quo dicit iacobus. Beccatũ cũ ↄſumatũ fu erit generat moꝛtem. Hanc moꝛtẽ ipſe Sſtruxit moꝛiẽdo ꝓ nobis coꝛpoꝛaliter et vitam ſcʒ gloꝛie et gratie reparauit. Quia ſᷣm aplin. Di xpᷣ reſarrexit ⁊ nos reſurgemus.quia ſumꝰ eius mẽbꝛa niſi in nobis deficiat. Sextaeſt de alcen ſione. ſcʒ qui poſt reſurꝛectionẽ ſuamꝛc Abi quattuoꝛ oſtendũt. IOPꝛimo reſur rectionis viſibilis pbatio cimn ðꝛ Qui poſt reſurꝛectionẽ ſuam omnibus diſci⸗ pulis ſuis manifeſtꝰ apparuit. Gcdore ſurrectionis ſolẽnis 2ſumatio cũ ſubiũ⸗ gitur. Et ipis cernentibus eleuntꝛ eſtin lis et archangelis. Tercius celum. Tertio reſurrrctõis vtilis intẽ⸗ tio.ibivt nos diuinitatis ſue tribueret eſſe participes. Quarto noſtre mentis eleuatio cum infertur. Et ideo cũ ange⸗ eptima eſt de ſpu ſancto ſeu de feſto penthecoſtes ſcʒ qui aſcendens ſuper om̃s celos. Vbi ſex inuũtur.¶Dꝛimo aſcenſionis digni⸗ tas quia ſuꝑ omnes celos Gecundo aſ cenſionis felicitas ibi ſedens ad dexte/ ram tuã.Tertio pꝛomiſſionis veritas ibi ꝓmiſſum ſpm̃ſanctum. Quarto im pletionis felicitas ibi Hodierna die in filios adoptionis effudit. Quĩto pñtis diei ſolennitas ibi Quappter pꝛofuſis gaudijs totus in oꝛbe terrarũ mũdus exultat Gexto ipſoꝝ angeloꝛum tripu diumet laudatio ibi ſedet ſuperne vᷣtu tes.at q; angelice poteſtates hymnum gloꝛie tue concinnũt et ſine finedicen/ tes. NOctaua eſt de ſancta trinitate que incipit. qui cũ vnigenito tuo ⁊ ſpũ ſanctoꝛc AVbi videtur pꝛimo que debe mus credere de ipſa trinitate. qꝛ ꝑſona rum pluralit atẽ in eſſentie vnit ate ido dicitur dirigendo ad patrem verbum eterne deus.qui cum vnigenito tuo⁊ ſpũ ſancto vnus es deus. Opoꝛtet er⸗ go credere in trinitate vnitatem eſſen tie. Vt ergo credamꝰ in trinitate vni tatemeſſentie dicit. vnus eſt deus vnꝰ eſt dominus.Et vt credamꝰ in vnita/ te eſſentie trinitatẽ perſonaꝝ ideo ſub ditur. Mõ in vniꝰ ſingularitate pſone ſed vnius trinitate ſubſtantie.ↄtraer⸗ roꝛem ſabellianoꝝ qui negabant plura Sarund⸗ oſtendit qᷣd debeamus credere de perſonaꝝ digni⸗ litatẽ perſonaꝝ. tate. quia eaꝝ in omnibus equalitatem cum dꝛ. Quoo em̃ de tua gloꝛia reuelã 9 te te credimus.qꝛ nihil de trinitate niſi ber- reuelationẽ ſcimus.hoc de filio tuo —— oc ð ſpũ ſancto credimꝰ.quaequales 7 Hl Aber ſunt in gloꝛia. Vñ athanaſius.Qualis pater.talis filius talis ſpũſſanctus IYtẽ equalis gloꝛia.coeterna maieſtas. IJdo talem equalitatẽ ſine diſcretione diffe⸗ rentie ſentimꝰ. quia in hoc nõ difſerũt immo ↄueniũt ⁊ ſunt vnũ.Cercio oſtẽ⸗ dit quid credere debemꝰ de ꝑſonarum viuinaꝝ vnius ab alia emanatione ⁊ ꝓ ceſſione.ibi vt in cõfeſſione vere ſempi terneq; deitatis.⁊in ꝑſonis ꝓpetas.ic, credi debet ⁊ adoꝛari. ꝛopꝛiũ autem filij eſt ꝙ ſit a patre ſicut lux a ſole Da tris ꝓpꝛiũ eng ſit a nullo. Opirituſſan cti ꝓpꝛium ꝙ ſit ab vtroq;.ſcʒ ſole ⁊ lu⸗ ce ⁊ nõ eouerſo. Vñ generare ↄuenit patri. generari filio. ꝓcedere ſpũiſan⸗ cto Et hee ſunt ꝓpꝛietates ipᷣoꝝgt ideo dicit in pſonis pꝛietas. Et quis pꝑſona liter diſtinguũtur.non tñ eſſiencialiter. ideo ſubdit᷑ Et in eſſencia vnit as.quia ſunt vnus deus ⁊ nõ tres ꝛopter qð ſequitur ⁊ in maieſtate adoꝛetur equa⸗ lit as Quarto tangit᷑ quid debemꝰcre dere de ipſius trinitatis laudatione qꝛ ſemp laudatur ab angelis:ideo ſeqͥtur. Nuã laudant angeli. qui ſunt oꝛdines inferioꝛes. cheꝛubin quoq; ac ſeraphin qui ſunt oꝛdines ſuperioꝛes. Mona eſt de beata virgine. quã vꝛbanꝰ papa cõ pilauit.ſcʒ ⁊ in veneratiõe beate marie Abi q̃ttuoꝛ tangũt᷑ Pꝛimo ſeruitus⁊ ſubiectio filialis/cum dꝛ.Et te in vene- ratiõe beate marie ſemꝑ virginis. Ge cundo maternitas diuinalis cum dicit᷑ Que et vnigenitũ tuum ſancti ſpiritꝰ obumbꝛatiõe ↄcepit. Tercio dignitas virginalis cum ðꝛ. Et virginitatis glo ria ꝑmanẽte. Quarto huiꝰmundi vti⸗ litas. ab ipſa ꝓcedens cum dicit᷑. Huic mundo lumẽ eternũ effudit. Decimaẽ de aplis. ſcʒ te dñe ſuppliciter exoꝛare Eti hac pfatione pmutitpauno deuo Secundus- tam meditacõem ⁊ ſupplicatõem: ibite dñe ſuppliciter exoꝛare. Gcdo ſuxpli/⸗ cat gregis pᷣſentationẽ/ ibi vt gregem tuum paſtoꝛ eterne nõ deſeras Tercio petit gregis ꝓtectionẽ.ibiſʒ ꝑ beatos apoſtolos tuos ↄtinua ꝓtectiõe cuſto dias. Quarto optat ſupernã guberna tionem. ibi vt eiſdem rectoꝛibꝰ guber⸗ netur. quos operis tui vicarios / eidẽ ↄtuliſti pꝛeeſſe paſtoꝛes. CLapitulum tercium. De co⸗ none⸗ G L 8Sſtacclamatĩ pconumm ſeq̊ P tur ſecretum ſilentiũ.in quo ermiſſe canon deuote dicit ⁊ ſacrum miſteriũ in quo xpᷣc ſumitur ꝑ agitur.quod fit ꝑ ſolum ſacerdotẽ · qͥᷣa xpc ſolus oꝛauit. Et habet hoc capitu⸗ lum duas partes pᷣncipales. In pꝛima agitur de ritu pᷣcedenti canonem ⁊ de diuerſis noĩb eiuſoem. In ſecũda agit de diuiſione canonis in ſuas ꝑtes.⁊ de ꝓſecutione earũdẽ. Pꝛima ꝑs pꝛinci⸗ palis diuiditur ĩ tres. In pᷣma dicetur de ritu.quẽ debet ſacerdos ſeruare vo lens cononem aggredi. In ſcda de no⸗ minibꝰ?canonis. In tercia videndũ eſt de modo legendi canonẽ et q̃re verba canonis ſecrete ⁊ ſubſilentio dicuntur. Nuantũ ao pᷣmũ dico. ꝙ ritus quẽ de bet ſacerdos obſeruare/eſt iſte ꝙ pmo debet reſpicere cruciſixum. Vñn ↄmuni ter in antiquis libꝛis ante canonem de pingitur ymago crucifixi/ etiã dñice maieſcatis. Pebet gᷓ ſacerdos ſᷣm ↄmu nem vſum: pmo quantũ ad oſculũ yma ginẽ crucifixi reſpicere.cuiꝰ hic memo⸗ ria agitur. Gcðdo debet oſculari. Sed quantum ad oꝛdinẽ oſculandi diuerſi ritus obſeruãt.Alliqͥ em pᷣmo oſculant me nqo cir iund N tepen ppunn, mide lagit 97de wndi Rcdr mew dadero⸗ mict rvo mnnn. lde puno onmni wmde tad n Mümm o . nheo oierſt Kln/ Tractatus peocs cruciſixi. poſtea pedes maieſta/ tis. ĩ ſignũ ꝙ ꝑ filij dei m änge olin niemꝰ ad pedes maieſtatis diumne.llij autem econuerſo pꝛimo oſculantur pe/ des maieſtatis poſtea crucifixi.hacra⸗ tione quia omne datum optimũ et om nedonum perfectum deſurſum eſt de⸗ ſcendens a patreluminũ.iacobi.i.Cer⸗ tio debet ſe inclinare iunctis manibus et hec inclinatio aliud in chꝛiſto et alio in ſacerdote figurat. In chꝛiſto enimſi gurat inclinacõeʒ et orõeʒ qᷓ; fecit ante paſſionẽ in qua factꝰ eſt ſudoꝛ eius ſicut gutte ſanguinis decurrẽtis in terram. luẽ.xxij. In ſacerdote vo ſigniſicat.q; debet conſiderare ſeipſum quaſi origi⸗ naliter eſſe terrenum. et ſic ſe humilian do et ſeipſum recogitando accedat að ſacrificium Quarto ſᷣm aliquos debet ſe eleuando oſculari altare.et hoc tripli ci rõe.Pꝛimo að deſignandum veran dilectõeʒ ad deum. Gcdo ad deſignan dum fixam deuotionẽ Ande ⁊ rebus ſi⸗ gno crucis ſignatis/ oſculũ damus ad deuotionẽ.Tercio ad deſignandũ fide lem miniſtrũ.quia nõ debet eſſe infide⸗ lis vt iudas fuit Quantũ ad ſcom eſt ſciendum. ꝙ aliquãdo vocatur canon/ quod eſt regula ꝛᷣlliqũ ſecreta Aliquan do actio Et interdũ ſacriſcinm Canon aũt grece dr regula latine.Dicit᷑ autẽ canon ſiue regula.Pꝛimo rõne ſignifi⸗ cationis.quia ſignificat paſſionẽ chꝛiſti que eſt tanqᷓ; regula in iſto toto offitio. ſeu quia in eo chꝛiſtꝰ verus ſacerdos re gulariter ꝑñtatur. Scðo rõne ↄpoſiti onis eſt em factus ⁊ ↄpoſitus ex regul multoꝝ ſanctoꝛum patrum.⁊ ex dictis plurium aggregatus ⁊ oꝛdinatus.vt in fra patebit.Cercio rõne interpꝛetati⸗ onis.quiaut dictũ eſt.regula intelligit eo ꝙ nos ſingulariter habet regulare. Tercius. quia ibi ↄtiner̃ maioꝛ deuotio qᷓ; in ali quo alio offitio: quod fit in eccleſia dei quare merito nos ſolite regulamus:qñ debemꝰcelebꝛare vel cõicare.quia de⸗ uotius nos diſponimꝰ ⁊ ꝑfectiꝰ confite mur. 8 ideo quia ꝑ hunc fit regulari ter conſecratio ſacramenti. Quarto ra tione mirabilis oꝑatiõis. Habet em̃ ef fectus ⁊ fructus mirabiles in nobis.qui bus nos regulat qui ſunt duodecim. de quibꝰ dictũ eſt ſupꝛa lij. Secundo ðr ſecreta quaſi occultatio.qꝛ humana rõ plenarie nequaq; poteſt caꝑe tm̃ miſte⸗ rium. Verba em̃ que ibi dicũtur /ſecre tiſſunam hnt vᷣtutem. ſcʒ ꝙ mutant ea que ſunt diſtantia in infinitũ.Tam oc⸗ cultam vim hñt verba canonis.ꝙ etiã angeli de eoꝝ virtute mirant᷑.⁊ ideo ſe creta vocecelebꝛatur. Idcirco etiã ſa⸗ cerdos velatur quibuſoam coꝛtinis qᷓ ſunt in lateribus altaris ne turbetur. ad denotãdum maximũ ſecretũ Tercõ vocatur actio ꝓpter ſacra miſteria que ibi aguntur. Velideo qꝛ in eo cauſa no ſtra agitur tanq; coꝛam iudice. VUñ qͥa certis diebꝰ vltra oꝛdinaria verba ca⸗ nonis addũtur q̃dam/vt in iſta ratione cõmunicãtes ꝛc̃ Et iiſta.hac igitur ob latiõem ꝛc̃.ideo in miſſalibꝰ ſupꝛa iſtas additiones/ſcribitur talis titulus infra actionem:eo ꝙ infracanonẽ vel quaſi ĩ medio addunt. Quarto r ſacrifitium a ſua ꝑte dignioꝛi quãobꝛem decretum ſtatuit: ꝙ nulli laycoꝛum liceat in eo cõ ſiſtere loco. vbi miſſa celebꝛatur.vt ſa⸗ cerdos libere abſq; impedimẽto ⁊ ſine diſtractione celebꝛatiõis offitium expe diat. Vñ ꝙ nunc fit. ſcʒ e viri v mulie⸗ res in faciem pꝛoſpiciũt ſacerootis.et ſtant contra eius faciem multũ deteſta bile eſt. ⁊ diuine iuſticie ↄtrarium.quia gduertere deberẽt illud qð legitur ·ij. LAiber. Regum. vj.ca. Dum dauid voluit de⸗ ducere archam oni in ciuitatem ſuam/ impoſuerũt eam ſupꝛa plauſtrũ nouũ. Mlſa aũt extẽoit manũ od archam do⸗ mini ⁊ tenuit eam.qm calcitrabant bo ues⁊ declinauerũt eam ad caſum. Ira tuſq; indignatiõe dñs contra oʒam/ꝓ cuſſit eum ſuper temeritate ſua/⁊mor tuus eſt ibi Et ðr ꝙꝙ nihil aliud fecit.ni ſi ꝙ ꝓpꝛiam vxoꝛem pꝛecedẽti nocte co gnouit. Bet hʒamite quoq; qꝛ voluer̃t videre archam dñi/ ꝓcuſſi ſunt ſeptua Ginta viri.j.Regũ.vj. Siigitur beth/ gamite eo ꝙ; temerarie ↄtegerũt arch⸗ um dñi ⁊ eam viderunt /que fuit figu/ ra coꝛꝑis chꝛiſti/ moꝛtui ſunt. qᷓ;oma⸗ gis temerarie ad loca ↄſecrationis ac⸗ cedentes ſunt pumendi. Huantum ad terciũ ſcʒ. de modo legendi canonẽ eſt not anou. qꝙ canon debet legi regu⸗ lariter. ita ꝙ nihil addat᷑ quia ſi quis aliquid aꝓpoſuerit ad hec axpponet deꝰ ſuper illum plagas. Et ſi quis diminue⸗ rit de verbis libꝛi ꝓphetie huiꝰ.quffert deus ptem eius de libꝛo vite Ilpoc.vl. Debet etiam legi integraliter ⁊ diſtin⸗ cte Verba em̃ nõ debẽt coꝛrumpi nec reſecari:Etiam debet legi expedite.id eſt nõ nimis tarde.ne auditoꝛibꝰ miſſe tedium generetur In cuiꝰfigura legit Exo.xij. Comedebãat agnum feſanãter Etiã non nimis feſtinanter.quia nõ de bet hoc ſacrifitiũ ſine ſale.id eſt ſine di⸗ ſcretione ⁊ deuotione offerri. Etiã de bet legi in libꝛo.ne vllus erꝛoꝛ ↄtingat Et debet legi attente. qꝛ ſᷣim gregoꝛiũ. Illam oꝛationẽ deus nõ audit. cui ille qqui oꝛat nõ attendit. Hebet etiamſilen ter legi. dꝛimo rõne ſignificatiõis.qꝛ hoc ſcretum ſilentiũ repñtat latibulũ chꝛiſti Mam vt oᷣr Johis. xij. ſPoſtq; ielſus laudabiliter fuit ſuſceptus aturbᷣ cum palmis ⁊ laudibus / abijt ⁊ abſcon⸗ dit ſe ab eis.nõ vtiq; cauſa foꝛmidims ſed diſpenſatiõis officio.qꝛ nondũ veit hoꝛa eius.que poſtq; aduenit ſoõtaneꝰ ad paſſionem acceſſit dicens. Gurgite inquit eamus hinc. eccæ a ꝓpinquabit qᷣ me tradet. Oblatus eſt qna ipe voli it. Nam cũ chooꝛs ⁊ miſtri. veniſſent cũ laternis ⁊ facibus ⁊ armis/vc ↄpꝛe⸗ henderent eum ſciens ieſus omi q vẽ⸗ tura erant ſuꝑ eum ꝓceſſit ⁊ oixit.quẽ queritis. Reſponoerũt ieſum naʒare⸗ num Dixit eis ego ſinn Item ſilenter legitur. ad inſinuadũ ꝙ nõ debet legi clamoꝛoſa voce ſed tacita deuotione.ĩ qjua ceſſante vboꝝ tumultu ſolum/oiri gitur ad deum intẽta deuotio. Lũc em̃ ſacerdos debet intrare cubiculum cor dis Thoſtio ſenſuum interciuſo/ deum patrem oꝛare non in multuoquio ſicut ethnici faciunt.qui putont exaudiri in multiloquio.ſed coꝛoe puro.ↄſcientia bono fioe nõ ſicta. Ous em non eſtex auditoꝛ vocis ſed coꝛdis.Mec eſt amo⸗ nendus clamoꝛibus.q; ſcrutatoꝛ eſt re num ⁊ coꝛdiũ.Quod anna typum ge rens eccleſie legitur obſeruaſie.que nõ peticione clamoꝛoſo/ ſeo tacita deuoti one quod petijt impetrauit. Gcriptũ eſt em.. Regum.j.ꝙ anna loquebat᷑ in coꝛde ſuo.t mq; labia illiꝰtnouebantur ⁊vox penitus nõ audiebatur Vñ mo⸗ yſi dixit dñs Quid clamas ad me Exo xiiij ca. cũ tamẽ ipe taceret ꝓphetapẽ iiij.dic. Que dicitis in coꝛdibꝰ veſtris ꝛin cubilibus veſtris ↄpugimini.Opi ritus eſt deus.et eos qui adoꝛant deũ. in ſpña veritate opoꝛtet adoꝛare. Itẽ ne ſacerdos clamando in hijs q agunt minus intendat ideo legitſecrete. It ne ſacra ⁊ ſancta verba vileſcerent.dũ pene oẽs ꝑ vſum ſcientes / ea ĩ plateis von, ns Nit tn re r wa ſent pre, W ng lerer r . ei ori meor N woſen nonn neſtex kämo, deſtre Punge en doon pri rbyrin nwr limo⸗ xtro xtaps voſris mBpi me ſ jyn⸗ r. du gaten FTractatus Et vicis/alijſq; locis incõgruis vecãta rent Decreuit eccleſia. vt hec obſecra tio que ſecreta cenſetur.a ſacerdote ſe crete dicatur Ande aſſerunt quidã.q; an oſuetudinem que poſtmodũ inole⸗ uit. cum qdam paſtoꝛes ea verba decã tarent in agro et panem ſupꝛa lapi⸗ dem poſuiſſent.ad ipoꝝ vᷣboꝛum ꝓla⸗ tionem. panis in carnem ↄuerſus eſt. ſz 1 ipſi diuino iuditio igne celitus miſſo/⸗ pcuſſi ſunt. ¶dꝛopter qð ſancti pr̃es ſtatuerunt verba iſta ſub ſilentio diei. Inhibentes ſub anathemate ne pꝛofe rantur niſi a ſacerdote ſuꝑ altare.et in miſſa et cum veſtibus ſacris ↄſecratis Ergo mens pᷣm rõnale vt pᷣmiſſumeſt⸗ ad illud ſolum debet eſſe intenta Nam eos qui adoꝛant.in ſpũ⁊ veritate opoꝛ tet adoꝛare.ne muſce venientes ꝑdãt ſuauitatẽ vnguenti eccleſiaſtici.x. NMe impoꝛtune cogitationes / tollant deuo tionẽ oꝛatiõis flabello ſpiritus abigã tur.i.inſpiratione gratie repellantur. q̃tenus auſter veniens id ẽſpũſſanctꝰ pflet oꝛtum ideſt fecũdet.vt aromata fluant id eſt vt vtutes abundent Ad qð deſignãdum. eſtiuo tꝑe dum ſecre⸗ ta r flabellum adhibetur. Et ſciẽdum q miniſtri infra canonẽ ſtant. poſtter gum ſacerdotis. in ſignum huius. in⸗ ſtante paſſõe domini diſcipuli relicto eo. omnes fugerũt poſt tergum. Del pꝛotunc retrocedũt.multo mahie alij aſtãtes retrocedere tenent᷑ Bed du bium eſt. quomodo facta fuit cõuerſio panis in carnem ad vba paſtoꝛũ. cum nõ eſſent ſacerdotes.et cũ de neceſſita⸗ te requiritur ꝙ celebꝛans ſit ſaceroos. Dicendum ꝙ illa ↄuerſio nõ fuit facta habebant. ſed fuit qdam aparitio car. Fercius nis nobis in exemplũ.ne t ales irreue⸗ rentias faciamꝰ. Vel potuit eſſe ↄuer⸗ ſio virtute dei.que nõ eſt obligata ali⸗ quibus vᷣbis. Item vᷣba canonis dicũ tur ſub ſilentio ꝓpter maioꝛẽ reueren⸗ tiam ⁊ reputatõnẽ Que em̃ ſunt in pu blico.in minoꝛiſunt reputatõe. Quia nimia familiarit as ↄtemptũ parit.Et ideo non licet vt hec ſacratiſſima vba a laycis audiantur. Uidemꝰ em̃ ꝙ reli quie que tardius ⁊ rarius oſtẽduntur ĩ maioꝛi reuerẽtia habent. Et eſt ſᷣm in⸗ nocentiũ ſciendũ.ꝙ inter pᷣfationẽ et canonem.fere in omibus libꝛis ymago crucifixi depingitur.vt nõ ſolũ intelle ctus Fe. verũetiam aſpectus picture/ memoꝛiã dominice paſſionis inſpiret·. Vñ de oſe.dil. i. grego. ſcribit ſeuero epᷣo..AIder picture hyſtoꝛiã/ quid ſit a doꝛandũ aodiſce. Nã qð legẽtibꝰſcri⸗ ptura. hoc ydeotis pꝛeſtat picturacer nentibus: qꝛ in ipa ignoꝛãtes vident quid ſequi debeant In ipᷣa legunt qui literas neſciũt Vñ et pᷣcipue gentibꝰ ꝓ lectione ſcriptura eſt. Beos hoc fit vt incarnatiõis ⁊ paſſionis miſterium- et ſanctoꝝ exẽpla magis in nra eſſent memoꝛia/dũ quotiðie oculis noſtris pᷣ ſentatur. Lercio ad excitandũ deuoti onis affect ũ. qui ex viſis efficatiꝰ ex⸗ citant᷑qᷓ; ex auditis· Quantũ ad ſcoaʒ ꝑtem pncipalem eſt ſciendũ.ꝙ in cano ne recolitur memoꝛia dominice paſſio nis. et generaliter eorũ que geſta ſunt per ebdomadam immediate ante fe⸗ ſtum paſche / vſq; quo dominus reſur⸗ rexit a moꝛtuis. Tradit᷑ autẽ ꝙ gelaſiꝰ papa vel ſm alios ſcolaſticꝰ romanus canonẽ ita vt habet᷑ pꝛĩicipali oꝛdina⸗ uit. qᷓuis multi ſancti pres ipm ꝑ ꝑtes ↄpoſuerũt.Mõ em̃ canon totꝰ ab vno ſimul eſt compoſitus vt infra pauebir. Je — — Circa ſingulas partes aliqua etiamꝰ ba ſunt adqꝗita ab aliquibus.quoꝝ no⸗ mina ignoꝛomꝰ. vt dicetur circa vba ſecrationis Mulli tñ ſubtrahbere vel addere licet ut pdixi niſi foꝛte qñq; no mina eoꝝ ꝓqbus noĩatim ſacrifitium offert. qꝛ illa non ſunt de eſſentia cano nis vel de vbis eius. Et diuidit᷑ canõ in qnq; ꝑtes. eo ꝙ; ꝓqͥnq; ꝑtitam paſſi onem diuinã liberati ſumus.et ꝑ eam oro fidelium exaudit᷑ Uel ꝓpter quin tuplicem ſanguinis xp̃i effuſionẽ. de q̃ dicti eſupta. In pima gte fiunt oro⸗ nes ⁊ obſecratioes ꝓ eccleſia ſancta di pꝛotota congregatione fidelium in generali. ⁊ pꝛo aliquibus in ſpecialiet inuocatiõnes ꝓ ſuffragijs ſanctoꝝ. In ſcda pte petit dei patris benignã pla⸗ cationẽ a peticõem/pꝛo hmõiſacrifitij ꝓſeecratioe/q incipit ibi hac igitur ob⸗ ipam olecr. ationẽ tam coꝛꝑis q;ᷓ ſan gui nis xpi efficientia ⁊ pficientiaibi qͥ pꝛi die. In quarta pte determiatur de oſe cratoꝛum rememoꝛatiõe In quoꝝn me moꝛiã offerunt᷑. et ꝓ quibus ibi. vnde memoꝛes In quinta pte oꝛatur ꝓre frigerio⁊ g oꝛia moꝛtuoꝝ.fit ſcða ca memoꝛatio ſanctoꝝ ibi:memẽto etiam dñe ſpꝛima ps diuibit᷑ in ouas ſdꝛio fiunt memoꝛie viuoꝛũ et orones ꝓ eiſ- ctoꝛuma inuocatiões ſuffrogijs or) dem ibi ommicantes ſꝛima in tres Mꝛimo dirigitin petitio ad deum vt Scdo fiunt ores pꝛo hijs qui in digni dio ſpualiet ſeculari.et ꝓ tota eccleſia q vtroq; gladio gubernat᷑ Tercio ſp.⸗ cialiter funt orones ꝓqbuſoamperſo mis ziunctis ⁊ circumſtatibꝰ Ocda ibi . —— . . . In pmis que tibi offerimꝰ.·Terciaibi · ple creatiõe. pietate et ↄſeruatiõe PDa . Secũdus Wemento domine. — Ecigitur clementiſſime pater unm tuůũ ſupplices rogamꝰ ac petimus vt aceepta habeas ⁊ benedi- cas hec dona hec mũera hec ſancta ſa criſitia illibata. In hac pᷣma ꝑte cano⸗ nis / dirigitur petitio ad deum. vt has oblatiões acceptet ⁊ benedicat Expo nitur ſic Te igitur id eſt certe aſſertiue ſumptũ. Vel exponitur ꝓ ergo ſump⸗ tum ↄtinuatiue:clementiſſime id ẽ mi⸗ ſericoꝛdiſſune clariſſima mente ſupabũn dantiſſune mentẽ clarificans pater ſup ter eſſentialiter . Pr ꝑ amoꝛẽ ꝑ ieſum xpᷣm ſupple tanq; mediatoꝛẽ: filiũ tuũ dnm noſtrum ſupple. nõ ad optimũ. qʒ/ admodũ iuſti ſunt filij i ꝑ gratiam ad optionis.ſeo naturalẽ ex vtero tuo ge nitum ante luciferũ. ſuxplices rogamꝰ ac petimus ið eſt humiles /nõ pᷣſumen tes de noſtris meritis/ſed ↄſidentes 8 tua benignitate vti accepta.id eſt gra ta.habeas id eſt ſuſpicias ⁊ benedicas. ſuꝓple ad veꝝ⁊ ad ſalubꝛe ſacrifitiũ cõ uertẽdũ hec dona ſupple nobis collata hec munera ſupple a nobis oblata. hec ſancta ſacriſitia.ſupple quo ad repñta⸗ tionem.quia repñtant coꝛpꝰ ⁊ ſangui⸗ nem ieſu xpᷣi/illibata id eſt imaculata. Circa quam literam pꝛimo eſt notan⸗ dum. ꝙ canon incipit a litera ſic foꝛmata.quod forte diuina pꝛouiden⸗ tia factum eſt. vel veriſimiliter. licet humana induſtria non ſit procuratum yt ab illa litera canon inciperetur. ſui foꝛmaſignũ crucis oñderet᷑ ⁊ figura thau ſuꝑ qu moyſes ſerpentẽ eneum vieſnnr m oſnnnoſt Hfii⸗ rrrr— „ —— . ibi ater uſli⸗ mo nedi⸗ ctaſa mo⸗, Ns re Aerme voſunp⸗ Wemm⸗ ſibij werſi⸗ iNim fi Nrmic nma vtoge rogm. bſunen dondesd denget dendies iriic bocolr: Uruler Unpira⸗ 1ſnoni⸗ nculaca. tnotan⸗ 4 ſe pouden rer er onmunm „— peraun. inora teeneum tudo eſt vtus que mitigat iras Tractatus xrexerat in debto De quo ꝛ eʒechia Figura thau in frontibꝰ viroꝝ dolen tiũ ⁊ gemẽtiũ ſuꝑ habitatioes hieruſa lem:directe foꝛmã ⁊ ſignũ crucis expᷣ⸗ mit.et eius virtutem. vt infra dicetur Mam bm yſid. in li ethimo. Ira thau ſi gnat crucẽ xpᷣi.cũſit lFra miſtica qꝛ in iſta lᷣa tria ſunt. Mꝛimo eſt ibi baſis ſi⸗ gnans fidei foꝛtitudinẽ:⁊eſt ibi ſtipes ſignãs ſpei altitudinẽ. Et eſtibilr̃a trã ſuerſalis ſignans latitudinẽ caritatis. Scæꝰo nota.ꝙ hec ↄiunctio igiteſt no⸗ ta ↄſequẽtis.q̃ requirit aliq pᷣmiſſum ad qð eerat Eſt ergo dubiũ ad quid referat᷑ Et rñdetur ꝙ refertur ad illð qð dictũ eſt in cantico angelico.ſcʒ ſan ctus Vt ſit ſenſus Exquotu vñe deus ſabaothes ſanctꝰ.⁊ glia tua pleniſunt celiet terꝛa Igitclemẽtiſſime pr̃/nos ſupplices rogamus te Ex qͥbus verbis infero duo coꝛrelaria ꝓbabiliter Pei mũ ꝙ plus ↄfoꝛmat ſe vbis canoniset ex hoc meliꝰ apparet.ꝙ locio ſcda fiat ante lanctꝰ qᷓ; poſt.ptʒ ex iam dictis ſi logiſanti Gedðm eſt ꝙ admonẽdi ſunt ſacerdotes ſeculares.ꝙ nihil interpo⸗ nant inter ſanctꝰ et iniciũ canonis.ſeʒ te igĩ Quida tamẽibiinterponũt tuã crucẽ apoꝛamꝰ dñe ꝛc poſtq; reuertũ a locione:qð nõ debet ſieri ptʒ ex iam dictis.qꝛ ly igit᷑ refertur ad ſanctꝰ ænõ ad aliud Tercõ nota ꝙ differẽtia eſt in ter clementiã manſuetudinẽ ne⸗ emẽ tia remittit penas ⁊ ſpectat ꝓpꝛie adiu dices ⁊ ad pᷣſidentes Ergo 8s pr eſt ele mentiſſimꝰ.id ẽ in remittẽdis penis mi ſericoꝛdiſſimꝰ. Vel dꝛ eclemens qꝛ ꝓte⸗ git nos ab hoſtis impugnatiõe Icðo r clemẽtioꝛ qꝛ ꝓtegit acarnis verati one Et tercio ðꝛ: clemẽtiſſimꝰ.quia ꝓte git nos a mũdi oblectatiõne Quarto Tercius nota/pr qũq; ſumit᷑ pſonali cũ ponit᷑ in oꝛoine ao filium ut hic Nnq; eſſenti aliter. tũc attribuit᷑ toti trinitati. ⁊ hoc fit cũ adiungit᷑ termis quiſigniſicant opus tociꝰ trinitatis. vt in cantico mo Tan. eſt pr tuꝰ qui fecit te ris Inñ lex noua qꝗᷓ eſt lex amoꝛis / ſepiꝰ vtitur hoc vocabulo appellado oeum pfrem Dñs vo eſt nomen timoꝛis VUñ lex vetus qꝗᷓ fuit timoꝛis. hoc noĩe deũ frequẽter expmit. Quito nota ipᷣe pe F naq; eſt nomen amo⸗ tit deũ preʒ ꝑ ieſum xpᷣim Mã ipᷣe ieſus xpᷣc eſt mediatoꝛ dei hoim.ꝑ quẽ fide les recõciliant᷑ ⁊ ſalutẽ ↄſecunt᷑.⁊ergo deũ patrẽ ſupplicamꝰ/ꝑieſum xpᷣmtã qᷓ; ꝑ mediatoꝛẽ Yeſus em interptatur ſaluatoꝛ.qꝛ ꝑ ipᷣn ſaluamur. Ipm em̃ ſaluũ faciet populũ ſuum a pctis eoꝝ· Mat.j. Rpc etia interpᷣtat᷑ vnctus ⁊ ſic deſcribitur quantũ ad eius dignitatẽ regalem Reges em̃ ꝓphete et ſaceroo tes inungebantur in veteri lege Chꝛi⸗ ſtus autem fuit rex. vns pꝛopheta.De us iudicium tuum regi da.Et iohanis. xj. NHenediccꝰqui venit in nomine vo mini rex iſrael. Et iterum. Moli time/ re filia ſyon. ecce rex tuus venit tibi. Fuit etiam ſacerdos: ſᷣm illud pſalmi⸗ cix · Lu es ſacerdos ineternum ſcom oꝛdinem melchiſedech Yuit etiam pꝛo pheta Deutrono. xviij. Meophetam ſuſcitabit dominus de fratribus ve/ ſtris ipſum ſicut me audietis. Fuit er⸗ go chꝛiſtus vnctus. quod non intelligi tur de oleo materiali ſed de oleo ſpiri⸗ tuſſancti. ſcilicet gratie.pꝛe participi/ bus ſuis. Juxta illud deus tuus oleo leticie Dſ. almo. xliiij. vnxit te deus ic ergo chꝛiſtus in iſtis verbis qua⸗ tnm ad effectum ſalutarem cum dicit Aiber Jeſinn Scðdo quantũ ad eius dignita tem regalem cum dꝛ xpᷣm. Tercio quã tum ad ꝓpꝛiet atẽ ꝑſonalem.ibi filiũ In Vn athanaſius võllius pater alius fili⸗ us ꝛc. Quarto quantũ ad dignitatem impialẽ.cum dꝛ dñm. Ipᷣe em̃ imꝑatoꝛ ⁊ vdñs noſter eſt. qꝛ emit nos ſanguine. Vñ apoſtolꝰ adcoꝝ. vj. Empti eſtis p 2mexionem. cum dꝛnoſtrum. vñ Heñ xxx vij. aro em̃⁊ frater noſter eſt.Et nota ꝙ hic multiplicant Rhapetsi D tia ꝓpter magnitudinẽ affectus Iih oꝛ tione em̃ debet eſſe humilitas.qꝛ roga re ad humilitatẽ ꝑtinct.eoꝙ ſemꝑ ro⸗ gans vt ſic eſt inferioꝛ. ⁊ rogatꝰ vt ſic eſtſapioꝛ. Abꝛopter q8 e ſuſplices id eſt humiles rogamꝰquantũ ad illa que nobis deſicint 'lc petimus quautũ ad illa ꝗᷓ ad ſatutem nram ſunt neceſſaria: Itẽ nota ꝙ petit vti accepta habeas ac benedicas. Iccepta quidẽ od ↄuer⸗ tendum in ven et ſalubꝛe ſacrifitiũ. Et benedicas faciendo vt optatũ ſalutis effectũ habeant in ipſis ꝓ quibꝰofſerũ tur Et debet ly vti aeui in vltima ſilla ba:ad dr̃ am vti qð eſt infunit iuꝰhuius verbi vtoꝛ Dicit ergo vti. id eſt vt ac cepta.i.grata habeas.⁊ bñdicas.bñ⸗ dictione ſcʒ diſpoſitiõis ⁊ pꝛeꝑatiõis: ſicut diſponunt ⁊ pꝛeꝑant᷑ qᷓ ꝑtinẽt ad hoc ſacrafitiũ. Ilel benedicas bñdicti one traſſubſtantiatiõis. ſcʒ ꝙ fiat tran ſubſtãtiatio. Gexto nota ꝙ oblatiões ponis ⁊ vini vocat hic dona.munera⁊ ſacriñtia dicẽs. Vti hec dona.hec mu⸗ nera hec ſancta ſacriñtia Pona ſunt ra tioe dantis Ounera rõe accipientis. ſacriſitia rõe offerentis danis naq; 2 vinum que dedit nobis deꝰ in dona liberalis gratia.o liberalitas grarioſa. nobis dedit deus in donum hec acci pit a nobis in munꝰ Et ſubiũgit. Eadẽ em̃ ſacriſitia. dona ſumul ſunt I muneraæ Secũdus illa accepit a nobis deus in munera.? inquantũ eaofferimus deo tunc dicũt ſacriſitia Uñ innocentiꝰ exclamat. O Dona ſunt nobis collata.muneraſunt ꝓ nobis oblata. Mã que ſacris offerũ tur altaribꝰ ⁊ munera nuncupat᷑ ⁊ do⸗ na VUñ dñs MWat. v. Bi offers munus tuũ ante altare vade reconcilari pᷣus fratri tuoꝛc.Et apls ad hebꝛe.v.de põ tifice dicit. At offerat dona ⁊ ſacrifitia ꝓpeccatis PHaniel quoq; dicit ad bal⸗ thaſar. Munera tua tibi ſunt.⁊ dona tua alt eri da. Illa em tria idem ſigniſi cant ſed diuerſis rõibꝰ.Et idem hic rei teratur ſub diuerſis vbis ꝓpter excita re deuotionẽ. vel ꝓpter comendationẽ ineffabilis ſacramenti qð ex hijs ↄficit Vñ innoc. Germonũ em multiplica⸗ tio et incultatio/ pie deuotiõis eſt exci tacio. vel ineffabilis vmendatio ſacra⸗ menti. Mon em̃ aliquod inuenitur vo cabulum/quod tamen ſacramẽtum di⸗ gne valeat explicare.niſi quod grece dicitur eucariſtia.ꝙ expoĩtur quaſi bo na gratia el dicuntur dona.quia do nantur a ſuperioꝛi. Jacobi:j. Omne datum optimum . Dicuntur munera. quia offeruntur ab inferioꝛi. Vel quia mittuntur nobis inferius. Sacrificia dicuntur. quia offeruntur pꝛo pecca⸗ tis noſtris. Dicuntur etiam dona per comparationem ad donantem Mune ra per comparationem ad offerẽtem. Bocrifitia per comparationẽ ad effe⸗ ctũ. Veletiã ꝑ repñtatiõem.qꝛ chꝛiſtũ paſſui et crucifixum repꝛeſentãt.j. ad Lon.xj. Muotienſcũq; manducabitis pPranem hũc et calicẽ bibetis ⁊ ceterꝗ· W dep ba! na crei netn non r nci vo g b⸗ ud Hnmne urre. ſci⸗ nicia cc/ aper Dwe riten. ockh, criii iad blcis gerg Tractatus deo datꝰ:Munera quia a iuda traditꝰ Sacriſicia qꝛ a iudeis fuit ad moꝛtem traditꝰ Vel ᷣm innoc. Deus pr eſt do nans ab acutoꝛite.ideo ðꝛ dona. Filiꝰ eſt ſe ſacrificãs ex caritate.ido dꝛ ſacri ficia Gpuſſanctꝰ acceptãs ex liberali⸗ tate ideo ðꝛ munera.vt ſic oſtentat᷑ to tam trinitatẽ fuiſſe oꝑatã ad xp̃i paſſi⸗ onẽ Beptimo nota plaliter ðꝛ.hec do na hec munera ꝛc̃.cũ tñ ex hijs vnus ſo lus xpᷣe ↄſecrat᷑.ad deſignandũ ꝙ pa⸗ nis ⁊ vinũ anteqᷓ; ↄſecrat᷑ diuerſe ſunt ſpẽs ⁊ ſubſtatie.poſtq; vo celeſtis ↄſe⸗ cratio acceſſerit/ ſpẽs quidẽ remanẽt ſed ſubſtantie ↄuertũtur.ita qꝙ diuerſa erũt tunc ↄtinentia⁊ vnũ ↄtentũ:ã idem xpᷣc ſub vtraq; ſpecie ↄtinet᷑·licʒ non in idem vtraq; ſpẽs ↄuertat᷑ vt in fra declarabit᷑ Octauo nota.illa ſacri ſicia dicunt᷑ ſancta ⁊illibata. Gãcta di⸗ cunt᷑ qꝛ panis ⁊ vinũ ſignant ſacroſan ctum coꝛpꝰ ⁊ ſanguinẽ ieſu xpᷣi/ratiõe cuiꝰſancta dicunt᷑ Alibata vo dicunt nõ ideo.qꝛ nondũ ſunt guſtata.ſed po cius dicuntillibata. id eſtimmaculata qꝛ ſine macula coꝛdis ⁊ coꝛꝑis offerri debẽt.quat enꝰ coꝛ ab omni iniquitate purget᷑ ⁊ coꝛpꝰab omni ĩmunditia mũ det᷑. Quicũq; aũt ſecꝰ obtulerit.indi⸗ gue maãducat qui ergo indigne mãdues cat reꝰ erit coꝛꝑis ⁊ ſanguinis dm Al dicunt᷑ illibata.i.incoꝛrupta.non ideo qꝛ ſubſtantia panis ⁊ vini poteſt coꝛrũ pi.ſed quia coꝛpꝰ ⁊ ſanguis xpᷣi que ibi ↄtinent᷑ coꝛrũpinõ poſſunt.iuxta illð pſalmiſte Qõ dabis ſanctũ tuum vide re coꝛruptionẽ. Nono nota ꝙ ad hec verba tres cruces fiũt ſuꝑ panem ⁊ ſu per vinũ.⁊ nõ ſolum adiſta verba/ſe ad multa verba ifra ponenda.Et ↄſe cratio et cetera fiunt ꝑ ſignum crucis quia vt dictum eſt ĩ cꝛnone repñtatur vnica paſſio. et rememoꝛat᷑ que in cru⸗ ce totaliter eſt ↄſumata.⁊ xpc fact/ eſt obediens patri vſq; ad moꝛrẽ/ moꝛtẽ autẽ crucis.qᷓ; ꝓfundum vero ſic cru⸗ cis miſterium et qᷓ; arduum ſacramẽtũ patet ex multis figuris. Legit᷑ em̃ nu⸗ meruxxj. ꝙ moyſes ad mandatũ dni/ ſerpentem eneũ erexit ꝓſigno.ꝙ aſpi⸗ cientes hmõi ſerpentem /qui ꝑcuſſi fue rant a ſerpentibꝰ curabant᷑ qð dñs ex Ponens in euangelio dixit. Ricut moy les exaltauit ſerpentem in deſerto.ita exaltari opoꝛtʒ filiũ hominis. vt ommnis qui credit in ipſum non ꝑeat.ſed habe⸗ ruſſia vexatione antiqui ſerpentis ſcʒ pyaboli/tuitione ⁊ ꝓtectione crucis muniũtur ⁊ ſaluant᷑ eo ꝙ canitur hoc ↄtra ſignũ nullum ſtet ꝑiculum Eʒechi el etiam audiuit dñm dicentẽ ad virũ veſtitum lineis/et hñtem atramentoꝛi um ſcriptoꝛis ad renes. Tranſi ꝑ me⸗ diũ ciuitatis.et ſigna thau in frontibꝰ viroꝛũ dolentiũ et gementium. Poſt hoc dixit ſex viris. Tranſite ꝑ mediã ciuit atẽ. et ꝑcutite omnes ſuꝑ quos nõ videtis thau.nemini ꝑcet oculꝰ veſter eʒech/ix. Quod ſignu thau eſtſignum crucis.Crux enim Fᷣm innocẽtium ſan⸗ ctitatem reſtituit. benedictionem im⸗ pẽdit. diſcernit a perſidis.liberat a pe- riculis. hoſtes expellit.victoꝛes con⸗ ſtituit: Crux eſt miſterium fidei.firma⸗ mentum ſpei. clauis ſcientie.foꝛma in⸗ ſticie. magniſicentia regum. gloꝛia ſa⸗ cerdotum ſuſtentatio inopum.paupe⸗/ rum cõſolatio. cecoꝛum dux.claudoꝝ baculus.ſpes deſolatoꝝ.reſurrectio moꝛtuoꝛum: Eſt autem ſignum crucis tribus digitis expᷣmendum. quoniam ſub inuocatione trinitatis expꝛimitur i⸗ Aiber Fta ſuꝑioꝛi tranſit ad inferius: qꝛ xps de celo tranſiuit ad terrã.⁊ ꝓdueitur a ſiniſtra ad dexterã. qꝛ de mieria tranſi re debemꝰad gloꝛiã. ſicut xpᷣe trãſiuit de moꝛte ad vitam.de inferno ad ꝑadi ſum Pecimo nota qad hec vᷣba.dona munera.⁊ ſacrifitia.fiunt tres cruces ad deſignandũ triplicẽ xpᷣi traditionẽ? Traditus eſt em a tribꝰſeʒ a patre.a in daa iudeis De pᷣma traditioe dic apo ſtolꝰ Pꝛopᷣo filio ſuo nõ pepcit deus.ſ,-5 ꝓ nobis oibus tradidit illum De ſcda de Mat. xx vj. Judas Sehe opoꝛtuni tatem vt eũ traderet. t alius euãgeli ſta addit ſine turbis De tercia 8e Yo⸗ “ xx. Bens tua ⁊ pontifices tui tradide⸗ rũt te mihi. Adꝛima traditõ fuit ex gra tia ⁊ caritate.qꝛ ſic dilexit deus mudũ vt vnigenitũ ſuum daret Joh.iij. Be ñ dixit cunda fuit ex auaritia Vñ dixit Quid vultis mihi dare ꝛc. et ↄſtituerũt eitri ginta argenteos Math.xx vj. Tercio ex inuidia Sciebat em pilatꝰ ꝙ ꝑ inui diam tradidiſſent eũñ Parci. xv:Veꝰ ergotradidit illũ ex dono:iudas ꝓ mu nere.iudei ĩ ſacrificiũ illibatũ. q vtiq; iudeiñ libabant ſed gẽtes. qm ablatũ ẽ= eis regnũ.et datũ eſt genti facienti fru ctum eius Eſt em̃ ſenſus. ſᷣm innocẽtiũ illiꝰ or̃onis fferunꝰtibi clemẽtiſſime pater hec dona ꝛc.q̃ſi ꝛmemoꝛãtes illã traditõʒ. quã ðs fecit ex dono.iudas p munere iudeꝰ ĩ ſacfitiũ illibatũ.ſinguli tñ ad moꝛtẽ moꝛtẽ aũt crucis Mã licet diuerſa fuerũt oꝑantia.vnũ tñ fuit op atum Pec aũt trina traditio tũc ince⸗ pit.cum filiꝰex decreto dei pr̃is.ex cõ ſilio ſpũſſancti necnõ ex ꝓpꝛio benepla cito veniẽs hieroſolimã ieipᷣm ſponta⸗ nee obtulit paſſioni. Mui cum veniſſet Expoſuit ad qͥdq venit dicẽs.niſi granũ immnenti cadens in tenam ꝛc Et ego ſi cxraltats fuero aterꝛa ? Et ſicille tres cruces ſigniſicare pñt ꝙ xp̃ᷣi cruciſixio Qtota trinitate fuerat oꝛdinata ꝓnr̃a ſalute Pater em̃ dedit. filius obtulit- ſpuũᷣſſanctus accepit. Dacter dedit per guctoꝛitatẽ. filius obtulit ꝑ humanita⸗ temſpũſſanctꝰ accepit ꝑ benignitatem vllij dicũt ꝙ ille tres cruces/ſignificãt triplicẽ xp̃i paſſionem. IDꝛima fuit m voluntate pſequentiũ Phx] Ko lege ue runt pontiſices ⁊ pharilei⁊c.lb illo er o die cogitauerũt interfſicere eũ. Se⸗ cũda fuit in voce clamantiũ / cruciſige truciſige eum Johᷣ xix.Tercia fuit inꝑ foꝛatione manuũ et pedũ. Joh vbi ſu⸗ pꝛa.⁊ cruciſixerunt eũ.et cum eo alios duos latrones Vel ꝓpter tria ſacriftia deo in veteri teſtameto accepta. Abel obtulit agnum Beñ.iiij. Melchiſedech panẽ et vinum Geñ xiiij. bꝛaam filiũ ſuum yſaac Geñ xxij: IMlij dicũt ꝙ fũt tres cruces in honoꝛe ſancte trinitatis cuiꝰ virtute ſit iſta ↄuerſio. Vel in ſig⸗ num triplicis vnionis in incarnatione ſaluatoꝛis Fuit em̃ diuiuitas vnita aie chꝛiſti. Item diuinitas fuit vnita cum humanit ate Coen caro ⁊ aĩa fuer̃t vnite inter ſe. Vndecimo nota.ꝙ ſa⸗ cerdos dicit illam oꝛationem coꝛam al tari.⁊ deuote ſe inclinat.pꝛopter humi litatem. quia vt dicit ?Imbꝛoſius ſuper lucam Quiſquis cupit diuinitatis tene re veſtigia/humilitatis yma ſectetur- Item pꝛopter exauditionis impendi⸗ um Vnde pſalmiſta. Reſpexit in oꝛatio nem humiliũ et ñſpꝛeuit pꝛecem eoꝛũ: tẽ inclinatio ſacerdotis quando oꝛat üllam oꝛationem / te igitur clementiſſi⸗ me pater ꝛc.· humilitatem chꝛiſti ſigni⸗ ficat.qua chꝛiſtus humiliando et exina niendo ſeipſum / voluntarie et humi⸗ lſier ad Paciendum obtulit: bi 7 . er i en ei tm. ge er h tinp hiin los he ch ci giir vone agie cum J/ md rbmi i ene tur⸗ nvi⸗ ie ☛ Tractatus Hoq; ſacerdos cum reuerentia ad mi ſterium erucis accedit in hoc notatur. ꝙ ſicut ſacerdos legalis ĩtrauit ſancta ſanctoꝛũ cum ſanguine Bicanoſter ſa cerdos cum ſanguine/ id ẽ cum memo ria paſſionis chꝛiſti. in qua ſanguinem effudit canonem ſubintrare debet. ſec tur textus. e. Mpꝛimis que tibi offerimus ꝓ eccleſia tua ſancta catho⸗ lica quam pacificare cuſtodi re. adunare ⁊ regere digneris toto oꝛ⸗ be terrarũ vna cum famulo tuo papa nr̃o.M. et antiſtite noſtro. N.et rege noſtro. M. et omibus oꝛthodoxis atq; catholice et aplice fidei cultoꝛibꝰ ꝛc. Ec eſt ſeda pars pᷣme partis pꝛincipalis.in qua fiũt oꝛati ones pꝛo hijs qui in dignita te ↄſtituti ſunt.ſcʒ tam ꝓ gladio ſpnali/ qᷓ ſeculari et pꝛo tota eccleſia/que ab eis gubernatur Et exponitur ſic In 5 mis id eſt pꝛĩcipaliter offerimus id eſit ſacriſicamus tibi. ſupple deo patri que ſupple dona. munera et ſacrifitia ꝓ tua eceleſia/id eſt pꝛo ↄgregatione omniũ tuoꝛũ fidelium / ſaucta id eſt ↄfirmata Iſanctificata.quam ſupple eccleſiam di gneris.i.vel paciſicare ſupple vt pacẽ ab hereticiſaſciſmaticis hẽat cuſtodire ſupple a vicijs ⁊ monijs.adunare.i.cõ gregare. ſupple que diſperſaẽ inter ꝑſi dos paganos. et regere ſupple ĩ pꝛo ſperis ⁊ aduerſis toto oꝛbe terꝛaꝝ ſup ple diffuſam. ⁊ fidei ſacramẽtis vnitã ſupple ⁊ digneris hoc facere.vna id eſt ꝑiter ſeu ſimul cum nr̃o papa.ip.famu lo tuo ſupple exiſtenti. et antiſtite nr̃o idẽ epiſcopo non romano ſed nr̃e dio ceſisrege nr̃o ſupple romanoꝝ. vlł im/ atoꝛe.et idẽ etigm omibus oꝛthodox Tercius is id ẽ xpᷣianis.qui ſub vtraq; ptãte fi⸗ dem ppianam venerãtur atq; colunt atq; pꝛo et omibus cultoꝛibꝰ io ẽ vene ratoꝛibus.catholice fidei.io ẽ vniuer⸗ ſalis ⁊ apoſtolice ſioei/id ẽ per apłos fundate per doctrinas eoꝝ. Mota pꝛi mo ſacrifitium laudis ſiue altaris offer tur ꝓ cunctis generaliter ⁊ ſpecialiter ꝓ aliquibus.ſcʒ pꝛo pꝛelatis ⁊ ſubditia pꝛo viris ⁊ mulieribꝰ.ꝓ ſacerdotibꝰ et aſtantibus Pꝛo pꝛelatis ⁊ ſubditis ibi vna cum famulo tuo papa nr̃o. ꝛo viris ⁊ mlieribꝰibi. memẽto oñe Se⸗ ſacerdotibus ⁊ aſtantibꝰ.ibi et oĩm cir cũſtantium.⁊ quitibi offerũt hoc ſacri⸗ fitium laudis pꝛoſe ꝛc̃. In iſta enim ꝑte et ſequenti.pᷣmũ inueſtigandũ occur⸗ rit ſcom innocentiũ/ videlicet quibꝰet pꝛo quibus.qualiter ⁊ quare.ſacrifitiũ altaris debemus offerꝛ?.que quattuoꝛ ex ipᷣo canone poſſumꝰ aduertere.qͥbꝰ fſTLcilicet ſoli deo ⁊ indiuidue trinitati.p quibꝰ.quia pꝛo eccleſia catholica ⁊ om nibus oꝛthodoxis.qualiter ſcʒ ĩ vnita⸗ te fioei 2 vmunione ſanctoꝝ. quare ſeʒ pꝛo benefitijs tempoꝛalibus/ſpiritua libus et eternis.etiam pꝛo omibus pꝛo pter Ceran ſweinnan notatur cum di⸗ citur.reddũt vota ſua eterno deo. Ge cundum ibi.pꝛo eccleſia tua ſancta ca⸗ rn Tercium ibi. conmunicantes. uartum ibi.pꝛo redemptioõe anima⸗ rum ſuarum. Cheennado nota:ꝙ ſacer⸗ dosgerit tipum perſone cõmunis re⸗ pꝛeſentans chriſtum: ⁊ergo pᷣmo oꝛat pꝛo bono cõmuni vniuerſalis eccleſie. quod pꝛeferendum eſt bono pꝛiuato. t petit quattuoꝛ.ſcilicet tranquillita te pacis cuſtodia ab aduerſarijs. adu⸗ nationem oĩm in five vna ad colendũ vnũ deũ ·⁊ ad credendũ in ieſum xpᷣm Liber . cleſie gubernationem pꝛo ſalute oĩmſi deliũ. Pꝛimũ ledieetgee De cundum ibi cuſtodire Tercium ibi ad⸗ unare Auartum ibi regere Tercio no ta ſacerdos dicit in pluraliofferimus. ad denotãdum ꝙ ſacerdos nõ tantum in ſua ſed tocius eccleſie ꝑſona ſacriſ⸗ cat.qua /ꝓpter in ſacramento coꝛpoꝛis chꝛiſti nihil a bono magis nihil a malo minꝰ ꝑficiti ſacerdote.quia nõ in me rito ſacerdotis. ſed in verbo cõficitur creatoꝛis Mõ eĩ ſacerdotis imiqtas effe ctum impedit ſacramenti · ſicut nec in⸗ firmitas medici virtutẽ impedit medi cina uis ergo opus oꝑantis quãdo q; ſit immũdũ.tamẽ ſemꝑ opus oꝑatũ eſt mundũ.⁊ ſicut omia mũda ſunt mũ dis. ſic omnia ſunt immũda mmundis. Malus ergo cum vitã aſſumit. moꝛtẽ incur rit. ſic ecõtra bonus cum moꝛtem ſuſtinet vit am adquirit. Dam qui man Ducat indigne.iudicium ſibi mãducat Muarto nota de hoc ꝙ dicit pꝛo eccĩa tua ſancta.q̃ſi diceret.nõ intelligimus de eccleſia. is eſt de ogartone mali gnãtiũ. De q̃ ð ĩ ps Odiui eccĩaʒ ma lignatiũ.Eccleſia em grece/ latine idẽ eſt ꝙ ↄuocatio eo ꝙ omẽs ad ſe cõuo⸗ cat. hꝛiſti em fidelium populus eccle⸗ ſia dicitur. iupeoꝝ vero ſynagoga. q interptatur ↄgregatio. Oongregatio gutẽ pꝛopꝛie eſt pecoꝛũ vel irrationa⸗ Püiumn⸗ figreges pecoꝝ ꝓpꝛie dicũt cõgregari.Cõuocatio vero eſt vtenci um ratiõe.idcirco apoſtoli⁊ ſancti ec⸗ cleſiam nram nũqᷓ; ſynagogam. ſeð ſp eccleſiam nücupauerũt. Cur autem ec cleſia cum ſit vna.a iohane tamẽ ſeptẽ eccleſie deſcribũtur/niſi vt vna catho lica eccleſia ſeptifoꝛmi plena ſpiritu de ſignetur.ſicut ⁊ de domo nouimꝰ ſalo⸗ monẽ dixiſſe. Rapientia edificauit ſibi Pecundus domum. et excidit columnas ſeptem lee tamẽ ſeptem columne/ vna eccle ſia eſſe nõ ambigũtur. dicẽte apoſtolo Eccleſia dei viui/que eſt columna ⁊fir⸗ mamentũ veritatis. Inchoauit auteʒ in eo loco vbi venit ſpirituſſanctus.⁊ impleuit in vno loco ſedentes ⁊ voca⸗ tur eccleſia ſyon.etiã quãdoq; hieruſa⸗ lem pꝛo ꝑegrinatiõe pꝛeſenti ſyon dici tur.eo ꝙ ad huiꝰ.ꝑegrinationis longi tudinem poſita/ꝓmiſſionẽ rerum cele ſtium ſpeculetur.Et idcirco ſyon id eſt ſpeculatio nomen accipit. ꝛo future vero patrie pace hieruſalem vocatur. Mieruſalem em̃ pacis viſio interpᷣtat bi em abſoꝛpta om̃i aduer ſitate/pa⸗ cem io ẽ chꝛiſtuʒ pᷣſenti poſſidebit intu itu. Quinto nota.eccleſia dicitur catho lica io eſt vniuerſalis Non em̃ ſicut cöõo⸗ uenticula hereticoꝝ in aliquibꝰꝑtibus coartatur. ſed ꝑtotum oꝛbeinterꝛarũ dilatata diffunditur Quod etiam apo ſtolus ad Mo. axꝓpꝛobat dicens. Gras ago vñno deo meo.pꝛo omnibꝰ vobis quia fides veſtra ãnunciatur in mũdo vniuerſo Pinc ⁊ vniuerſitas a quodã nomiata eſt. eo ꝙ in vnitatem colligit AVngde dñs in euãgelio Qui non colli⸗ git mecum diſpergit. Mec yſido. viij⸗ ethi c.j. Gexto nota alexander de ha⸗ les dicit. DHigneris pacificare ꝑ carita tem Vnde dñns in euãgelio inquit. In mundo pᷣſuram habebitis. in me autẽ acem Cuſtodire ne ꝑeat vel ſuccum⸗ bat in temptatiõibꝰ. Adunare ꝑ cõfoꝛ mitatem. Regere ꝑ pꝛogreſſum virtu⸗ tum. Innocentiꝰvero exponit ſicut di ctum eſt ſuꝑ lam Et ſubditur. Jdipᷣm videt eſſe pacificare ⁊ adunaꝛe cuſtodi re ⁊ regere.Lunc em̃ pacificat cũ men tem ſioelium adunat.vt ꝑ ſpirituſſan⸗ cticaritatẽ diffuſam multitudinis cre⸗ ꝙq pater patrum. ſcʒ vt eccleſie ꝛeſit ex caritate.⁊ ergo dicit᷑noſtro. Maritatem em̃ ad noſtros habemus Et ſubditur Antiſtite noſtro Muecq;ʒ em̃ eccleſia ꝓ ſuo debet oꝛare pentium ſit vnum coꝛ et vna anima⸗ Tunc cuſtodit. cũ inter ꝑicula mundi regit. vt de ſancto mittens auxiliumn ʒ ſvontuetur eã. Nicet em̃ in apocalipſi ſeptem ſcribitur eccleſijs. vna tamẽ iã ſupꝑius dicta quã pacificat. adunat.cu/ ſtodit regit. qui pꝛopter ipiꝰ munimẽ ⁊regimen vnum ꝓpoſuit vniuerſis. quo ſtatim oꝛatur cũ dicit. vna cum fa mulotuoꝛc̃.que addidit clemẽs ban Vnde ↄſtat: q pelagius dixit Ab vni uerſo oꝛbe ſeꝑatos eſſe.qui q̃tibʒ diſſen ſiõe inter ſacra miſteria / apoſtolici põ tiſicis memoꝛiã. ſcom ↄſuetudinem nõ frequentat Hic tangunt quattuoꝛ vir tutes que debent eſſe in papa. Mꝛimũ eſt fioei vnanimitas. ergo dicitur vna. Anð ſcom canones.ſipapa eſſet here ticus poſſet deponi. Geðm eſt humili⸗ tas cũ dicit famulo Vnde ſcribit ſeſer uum ſeruoꝝ. q; beatus gregoꝛiꝰ pᷣmo inuenit . Zerciũ eſt pᷣncipalis auctoꝛi⸗ tas. ergo HH quod idemẽ uartũ eſt caritas. pontifice. quatenꝰ omes vnitatem ſpi ritus in vinculo pacis obſeruẽt. Et de bet referꝛi ao epᷣm/ĩ cuiꝰ dyoceſi quis celebrat ⁊ nõ ad illuma quo eſt oꝛdina tus. vel ex cup dioceſieſt oꝛmdus. ARn tiſtes celebꝛans non debet dicere anti ſtite noſtro Zimiliter ſiqͥs celebꝛat ro me vel ĩ dioceſi romana / nõ debʒ dice re ꝓ antiſtite nr̃o quia iſta dioceſis nõ habet antiſtitem ſeo ſolum papam. Et ſubiũgitur pꝛo rege nro. Oꝛanvũ eſſe LTercius. rũactiones. ꝓoĩbus hoĩbꝰ. regibus/ pncipibus. ⁊ ꝓ oĩbus qui in ſublimita⸗ te ſunt ↄſtituti· vt quietem ⁊tranquillã vitã agamus in omni pietate⁊ caſtita te. Sicut em oue ſunt vite. ſcʒ celeſtis æterrena.vna qua ſpiritꝰ viuit ex deo altera qua caro viuit ex ſi piritu. ̊ vtra q; vita nutritur vt poſſit ſubſiſtere. ce leſtis ſpũalibus. terrena carnalibus. ita ſunt oue poteſtates. ſcʒ eccleſiaſtica Imundana Una qua moderant ſpiri⸗ tualia. altera qua moderãtur carnalia Iſta p clericos. alia ꝑ laycos.· Iſta va cat ſpualibus q;tum ad aiam iſta terꝛe nis qtñ ad coꝛpꝰ. Et ꝓ iſtis duab ptã tibus hic oꝛat̃. Fecit em̃ deus duo lu⸗ minaria magna. vnũ vt peſſet dieiꝛc. Geñ.j. Atruq; magnũ alterun tñũᷣma ius. Igiturad firmamentũ celiidẽ ad vniuerſitatem eccleſie. fecit duo lumni⸗ naria. id eſt inſtituit duas dignitates⸗ que ſunt põtifcalis anctoꝛitas ⁊ reg⸗ lis poteſtas. Duo quipp⸗ ſunt qͥbꝰ hic mundus pꝛicipaliter regitur.videlicet auctoꝛitas ſacra pontificalis.⁊ pote/ ſtas regalis diſ.vj.duo.Ccce inquit pe trus.duo gladij hic: Et dixit ons ſaffi/ cit: Et ſicut aurum pꝛecioſius eſt plum bo.ita pontificalis auct oꝛitas excellen tioꝛ eſt regali dignit ate/ imꝑiali ma⸗ ieſtate. xxvj iſ. duo. Papa poteſtpe nas tam coꝛꝑis qᷓ; anime efficere. Im⸗ peratoꝛ vero nõ niſi coꝛꝑis habet o⸗ oc teſtatem. xxiiij qiij ſi hec. Nota p ho ꝙ dicitur oꝛthodoxis ab effectu hui⸗ ſocramenti ipocrite ⁊ falſi chꝛiſtiani ex cluduntur. Oꝛthodoxi em ſunt recte gloꝛiantes. ab oꝛthos quod eſt rectum 7 doxa gloꝛia.quia ſic oꝛe ſidem ↄfiten ꝓpncipibus aplus docet. j. ad Thi.i · tur /ꝙ eã oꝑe vemonſtrãt ⁊ tales ſunt dicẽs: Obſecro pᷣmo oĩm fieri oblſecra tiones. oꝛationes. poſtulationes. grati — veri chꝛiſtiani. Fpo em̃ xpiani ſunt cognomiati:a iuda iudei. D? magiſtri Liber. quippe nomiĩe cognomen ſectatoꝛibus datum eſt. xpᷣiani autẽ olima iudeis qi obpꝛopꝛio naʒarei wvocabãtur. pꝛo co doñs noſter atq; ſaluatoꝛ/a vico qus dai galileo naʒareus ſit axppellatꝰ. .2.5 gutẽ gloꝛificet ſe xpᷣianus qui nomẽ ha bet. facta qautẽ non habet. Ubi autem nomen ſecutum fuerit opꝰ/ certiſſime ille eſt xpᷣianus. quia ſe factus oſtendit . xXpᷣiamnn: ambulans ſicut ⁊ ipſe ambu tauit/ a quo nomentraxit Oꝛthodox⸗ us eſt recte credens. ⁊ vt eredit recte Viuens.·hic eſtvir recte gloꝛie quo noĩe nõ poteſt vocari. qui aliter viuit qᷓ; cre dit Hec yſido.Et nota q; neceſſarium eſt oꝛare pꝛo pacificatione eccleſie. qa ſiqes multas impugnatioes paſſa ẽ.ab aquerſarijs multis. ⁊ turbatibus eam ſcom eius ſeptem ſtatus. pꝛout in ꝗpoẽ reuelatum eſt In ſtatu apoſtoloꝝ ſeu in pmit iua eccleſia.iudei fidem impugna⸗ bant. In ſtatu martirũ tiranni. In ſta tu doctoꝛum heretici. In quarto ſta⸗ tu ipocrite. In quinto ſtatu pꝛaui reli gioſi In ſexto ſatellites atixpi In ſep⸗ timo antixpᷣc met. Contra que oia pe⸗ tit eccleſia muniri.paciſicaricuſtodiri. Et ꝙ oꝛandum eſſe dicit pꝛo rege/ hec noua eſt traditio Et ĩtelligitur ð rege romano.quia papa⁊ rex romanoꝝ te/ nent apices gubernatiois eccleſie ſ⸗ vtraq; poteſtatem/oꝛandũ eſt ꝓ omĩ⸗ bus oꝛthodoxis. qui ſub vtraq; ptãte fidem cat holicam apoſtolicam vene⸗ rantur ⁊ colunt. Oꝛthodoxi dicuntur quaſi recte gloꝛioſi. ⁊ ſunt hij qui deũ fioei cõfeſſione gloꝛiſicant Aln dicunt debet referri ad regem/in cuius re⸗ gno ſacerdos celebꝛat. et non ad regẽ omanoꝛum.ſicut illuo de antiſtite/re ferri debet ad ipſum epiſcopũ in cuius Doceſicclebrataun. Secundus. SEnmento domie famuloꝛum m tfamularumq; tuaꝛum. N. Et dOomnmuü circumſtantiũ. quoꝛũ tibi fides cognita eſt. ⁊ nota deuotio p quibus tibi offerimus. vel qui tibi offe runt hoc ſacrifñtium laudis ꝓſe ſuiſe 3 omnibus pꝛo redemptione animan ſu⸗ arum pꝛo ſpe ſalutis et in colamitatis ſue tibiq; reddunt vota ſua eterno do vino et veor. — Etc litera expoĩtur ſic: O do h mine memẽto / id eſt recoꝛda reꝑ viſitationem gratie. fa⸗ muloꝛũ famulaꝝq; tuaꝝ. id eſt colentiũ te per fidem catholicam ⁊ oim id eſt ſin guloꝛum circũſtantiũ id eſt miſſam au⸗ dientium:quoꝛum fides tibiẽ cognita. ſcilicet illoꝛum qui recte credunt ⁊ de uote. tibi eſt cognita/ id eſt manifeſta. ſupple eo ꝙ nihil te latet 2 deuotio ſi pie eoꝛũ eſt tibi nota.qui offerunt tibi ſupple ꝑ ꝑſonaã ſacerdotis hoc ſacrifiti um. id eſt hanc oblationẽ laudis/id eſt in qua ſpecialiter laudaris ꝓ ſe ſuxple ipſis. q pꝛo et ſuis/ ſupple amicis: ⁊ om mibus familiaribꝰ ſen cognatis ⁊ cõſan guineis. pꝛo remiſſione aiarum ſuarũ id eſt ꝓpter remiſſionẽ ſuoꝝ peccatoꝛũ. quibus omia remittũtur. pꝛo ſpe ſalu⸗ tis / io eſt ꝓ ſalute eterno.ſperata⁊ op⸗ Mta. ⁊ incolomitatis ſue/ id eſt ſanita⸗ tis coꝛꝑis/ſuxple ↄſeruande ⁊adquirẽ de.tibiq; reddunt/idq eſt ꝑſoluũt. vota ſua id eſt affectus. vel deſideria. vel ꝓ⸗ miſſa bona. eterno deo/⸗ ſuxple quo ad patrem ſcom eſſentiam. viuo quo ad ſ lium. ⁊ vero quo ad ſpiritumſanetum⸗ Notandum ꝙ; pꝛius petitũ eſt pꝛo om mbus ſidelib in generali. hic iam oꝛan tur pꝛo ſidelibus in ſpeciali Et pᷣmo fit mentio quoꝛundam explicite ſeeundo ———,-———— ‚R—— — — — ———N—WW W☛£ —— — — — — — ☛ S. a n do Nd. R. oſ r iti eſt om N ſuri tori⸗ ſol , e ir t4 500 aaf Tractatus circumſtantium implicite ibi.et omniin circumſtantium Et habetur hic memo ria viuoꝛum Abi ſpecialiter ſacerdos viuos quos voluerit debet nominare Et tantũ viuos.quia in ſequentibꝰ ſpe cialiter habetur locus in quo fit mẽtio defunctoꝝ Innocẽtiꝰ mouet hic du⸗ bium. cũ deus nihil ignoꝛat.nec alicuꝰ vale at obliuiſci · quid eſt quod petimꝰ memẽto dñe.Reſpõdetur.ꝙ ſacerdos deum petit / dicens memento dñe. non wobliuio cadat in deum. ſed ſicut obli⸗ uiſci illoꝝ dicitur quos ſua gratia non viſit at. ſic et deus dici᷑ hos et noſcere quos viſitat ſua gratia et quos aꝓpꝛo bat. Vnde. ij. as Dimo.ij. Qognouit deus qui ſunt eius Et iohis.ix.dicitur. IAgnoſco oues meas Et dicitur neſcine eos quos repꝛobat. vñ .ach. vij: ¶õ noui vos. Rurſus ſimiliter dꝛ obliuiſci maloꝛũ.cum malus ado bonum ↄuertit Vnñ dominus inquit ꝓphet am GBech ielis. x viij. BGi impiꝰegerit penitẽtiam ab omibus peccatis ſuis.que oꝑatus ẽ et cuſtodierit om̃ia pꝛeceptamea. et fe cerit iudicium iuſticiã vita viuet vnõ5 moꝛietur. ommũ iniquitatũ eius quas opꝑatus eſt non recoꝛdaboꝛ. Et deus ðᷣr obliuiſci bonoꝝ. cum bonus ad malũ cõ uertitur. Vñ in loco vbiſupꝛa.Si aũt gauerterit ſe iuſtus a iuſticia ſua et fece⸗ rit iniquitatem. ſecundũ om̃es abhomi natiões ſuas quas operariſe olet impiꝰ nũquit viuet. Omnes iuſticie e ques operatur nõ recoꝛdabũtur. Añ Job. emento mei domine.quia vent vita mea Quãdoq; recoꝛdatur ad pu⸗ niendum Añ pſalmiſta. Memento do mine filioꝛimn edom in die hieruſalem. id eſt ĩ die vindicte. quãdo erit tempꝰ punitionis In pᷣſenti tamen petimus. memento domine ꝛc¶ Hoc petimus. Tercius nos ſua gratia viſitet. et noſtri miſerẽa tur. iuxta illud ps. ſteminiſcere miſera tionum tuarũ domine. Beo dubium eſt.quare nõ dicit ſeruoꝝ⁊ ancillarum- ſed dicit famulon ⁊ famularum Keſpõ detur.ꝙ notanter dicit famuloꝝ.quia famulus ðꝛ a fauoꝛe.ſeruus aut a ſerui tute Vnde dicit auguſtinꝰ.ꝙ quouſq; filij noe nõ peccauerunt.nõ fuit ſeruit m eis. ſed bene reuerentia deo debita-⸗ pentibus ⁊ alijs.ſed ꝓpter peccatũ ſer⸗ uitus eſt introducta. Mo oſtẽdendum ergo.qꝙ illud ſacriſitium debet eſſe ex vera dilectione ⁊ nõ ex ſeruitute.ideo dicit᷑ famuloꝝ. Moſt hoc ſtat rubꝛica⸗ Reic nomiĩentur noĩa viuoꝛũ vl hic fit memoꝛia viuoꝛũ. Abi ponderandum⸗ ꝙ memoꝛia pᷣus debet fieri pꝛo viuis ; pꝛo moꝛtuis.cuiꝰratio eſt. qꝛ vbieſt maius piculum.ibi eſt citius ſubuenien dum. ſed certum eſt ꝙ viui ſunt in ma⸗ ioꝛi ꝑiculo quia poſſunt damnari.moꝛ⸗ tui aũt qui ſunt in purgatoꝛio ꝓ quibꝰ ſolum eſt oꝛandum certiiam ſunt de ſa⸗ lute ſua.licet eam nõdum ↄſequentur. donec omnia crimina purgent Bed dubitatur circa hoc. an ſacerdos tene gtur nomina illoꝝ ꝓ quibꝰ vult oꝛare vocaliter ꝓnunciare.⁊ fiſic.in quo ca uiul et ſecundum quem oꝛdinem vᷣd hoc poteſt dici· Cum dominꝰ exauditoꝛ ſit coꝛdis et non vocis. ꝙ nõ ſit neceſſe ꝙ ammoneatur clamoꝛibꝰ.qui ſcrutatoꝛ eſt coꝛdium renum Vñ et dominꝰ in⸗ quit moyſi· Quio clamas ad me. cũ tñ ipſe taceret t pꝛopheta dicit. Dicite in coꝛdibus veſtris ꝛc. Gufficit ergo. ſi ſacervos ſigillatim ⁊ diuiſim oĩm eoꝝ pꝛo quibus vult oꝛare habeat memoꝛi⸗ am. poſito etiam q; nomina eoꝛũ vocꝗ liter nõ expᷣmat. Et ex hoꝛum verboꝛñ iunctura / manifeſte conuincitur. illg AZiber nomina in genitiuo debent poni e pᷣcedentia et ſequẽtia in ſunui caſu po nuntur. et maioꝛ erit contoꝛmitas cõ⸗ memoꝛationis ⁊ oꝛationis Tercio nota ꝙ dubium eſt quo oꝛdine debeat fieri ↄmemoꝛatio. Vnde ſciendum. qꝙ; gliquibus clericis talis oꝛdo ſeruatur. qualis oꝛdo ſeruatur in declinatiõe no minis ſcom gramaticos.ſcʒ ſecundum oꝛdinem ſex caſuum:ita ꝙ ſacerdos ſe ctando rectam caritatẽ.pᷣmo pꝛo ſeiſßo tanq; pꝛo recto vel noĩatiuo oꝛat.ſecũ do ꝓ genitiuo id eſt pro genitoꝛibus ⁊ parentibꝰ tam carnalibꝰ qᷓ; ſpũalibus ſcilicet fratribꝰpatrinis ⁊ceteris. Ter cio ꝓ datiuo / id eſt ꝓbenefactoꝛibus elemoſinã ſibi poꝛigetibus Quarto ꝓ accuſatiuis qui eſt ꝓpe caſus inimicoꝛu vt dicit Pꝛiſtianꝰ.idcirco ꝓ inimicis ꝓꝑſecutoꝛibus ſuis iuxta toꝛmam vi — v. Diligite inimicos veſtros oꝛate ꝓ ſequentibus vos. Inimici em̃ q;dtum ad ea que habent a deo.ſcʒ naturam ⁊ grat iã ſunt diligendi. licet non q;=tum ad culpam defectum.quia hoc hñt a ſeipſis Quinto pꝛo vocatiuo / id eſt ꝓ inſidelibus vocandis ad fidem. vt dès infideles ab erꝛoꝛe reuocet ad ſui culttũ ⁊ad cognitionẽ ieſu xpᷣi. Vel ꝓ voca⸗ tiuis / id eſt ꝓ his pꝛo quibus aduoca⸗ re vel reſpondere tenemur vt ſiſacer / dos ſit pꝛelatus Sexto ꝓ ablatiuo. id eſt ꝓ moꝛtuis ablatis de hac vita ⁊ de hac luce.⁊ hoc nõ debet fieri in illa co,⸗ memoꝛatione / ſed ĩ ſequẽti. ſcilicʒ poſt coꝛpoꝛis xpᷣi eleuationẽ Et laudabile æ multum decens eſt. ꝙ ſacerdos ſeruet oꝛdinem ſcom merita perſonarum x — dignitates po qᷓ; ꝓ accuſatiuo oꝛet iuxta illud Math ſtqᷓ; ſuiipᷣiꝰ ⁊ ſuoꝛũ parẽ tum memoꝛiam habuerit . Et noõ eſt · Mule ſunt pꝛiuapi ↄmumione. ergo gra Secundus ceſſe vt oĩm nomina ꝓpꝛia ponat/eo q; deum nihil latent ſed ſolum intentionẽ æ affectum ad has perſonas ꝓ quibus oꝛare vult gerat Et ſubiũgicur Et oim circumſtantium Abiſciendũ. ꝙ anq; hoc dicetur. debʒ ſieri memoꝛia viuo⸗ rum. ſed nõ debet fieri memoꝛia nimis magna. ⁊ hoc ꝓpter coꝛdis diſtractioʒ a mentis euagationem.ſed bꝛeuiter de bet ſe ſacerdos expedire In cuiꝰ figu ram pꝛeceptum fuit in lege. ꝙ agnus pPaſchalis qui figurabat xpᷣm/comede retur feſtinanter ne ſcʒ cogitationes ꝑ Dant deuotionẽ. Quarto nota.ꝙ in il lo dicto Et omniũ circumſtantin apa ret qᷓ; ſalubꝛe ⁊ ſanctũ eſt intereſſe mii ſarum ſolennijs. eo ꝙ ſacrifitium euca riſtie ꝓcircũſtãtibus ſpecialiter offert quiſi unt diſpoſiti aliquos effectus ſa⸗ cramenti ↄſequuntur.ſicut dicitur in vmo libꝛo de vtilit atibꝰ audiendi mil⸗ iam. Et hoc verum ſi vſq; ad finem ꝑ⸗ ſeuerauerint. VUnde ſtatutum eſt in ca⸗ none. ꝙ omnes ſideles in ſolẽnitatibꝰ ad eccieſiã ↄueniant:et ſeripturas apo ſtoloꝛum⁊ euangelium audiant: NMui vero nõ ꝑſeuerauerint in oꝛatõe vſq; dum milla ꝑagitur.velut ĩ quieti diesz eccleſie ↄmouentes/conuenit huiꝰmo⸗ di gratia puari Et ex hoc incidit du⸗ bium. vtrum liceat recedere amiſſa an faciem Reſpõdetur.iſte qui omittit au Ddire totam miſſam.aut omittit ex mala conſuetudine. vel ex tepiditate.ſeu ex toꝛpone · velex neceſſitate. Sipꝛunũ tum debet a ↄmunione ſuſpendi. maxi me temꝑe ſtatuto.Et ex hoc foꝛmatur ratio talis Nullus debet cõmunione puari niſi ꝓpter grauem culpam. ſz iſti qui ex mala ↄſuetudine nõ ſtat ad fin — — — — 2— — ——— —— —— — — m. Ne n Puni i c ſ l Nrn 0 n⸗ Me tip⸗ po Cui u des o⸗ d iſoa 1 maa ner Tractatus niter moꝛtalłi peccãt Si ex tepiditate vel ex toꝛpoꝛe vel ex accid a receoũt: peccant ad minus venialiter. Et ſcom ꝙtoꝛpoꝛ vel accidia vel tepiditas ex varijs cauſis introducitur.ex hoc ma⸗ ius ve minus peccatum perpetratur Siquis em iſtum toꝛpoꝛẽ ad quiuiſſet ex nimia repletione/maius eſſet pct m̃ qᷓ; ſi ex laboꝛe vel ex occupatiõe hone ſta. Si vero recedit ex neceſſitate.tũc nõ peccat. quia neceſſitas nõ habet le gem. maxime ſi eſt ronabilis. glias Pe nõ eſſet neceſſitas Et ſic a miſſa ante fi⸗ nem poteſt recedere.vt ſi habet expe⸗ dire negotia ardua ⁊ legitima. ꝗ alias ↄuenienter exequi nõ poſſet. Itẽ omit teꝛe miſſam vno temꝑe peccatũ eſt cer te perſone. et alio temꝑe ſine peccato eſſbr. A ſi quis paꝛrochianꝰ die domi nico vel ſolẽni nõ audiret miſſam ĩſua paꝛrochia cum tamẽ poſſet hoc facere peccaret moꝛtaliter. ꝙ ſi eſſet dies feri ata in qua neceſſe eſſet vt lab oꝛaret/ñ peccaret ſimiſſam non audiret: velſi vſq; infinem nõ aſtaret. vñ dicit decre tum Miſſas die dominico ab omiĩbus ſecularibus audiri ſpecialiter pꝛecipi⸗ mus.et quicunq; ſecus fecerint.ab epo ↄfundantur.gloſa id eſtexcõmunicẽt. ſeruato tamen oꝛdine iuris: Et ſtatutũ eſt in aurelionenſi concilio. vt cumad celebꝛandas miſſas cõueniret in deino mine popułꝰ. nõ ante diſcedat miſſe ſolẽnitas ↄpleatur. Quinto nota.ꝙ ĩ litera dicitur. quoꝝ tibi fives cognitz eſt. quaſi diceret. tu es qui ꝓpiciaris fis libus et deuotis. qui ſolus vides in cõ ſcientijs eos qui recte credũt. et deuo te te diligunt vtputa renum ſcrutatoꝛ et coꝛdium deus ſcientiaꝝ.et dominus occultus occultorum oĩm ꝑſcrutatoꝛ In cuiꝰ aſpectu nulla eſt cregtura inui Tercius ſibilis. Tu es ille cui omne coꝛ patẽt.⁊ om̃is voluntas loquitur. ⁊ quem nullũ latet ſecretumquoniam omia nudaet aperta ſunt oculis tuis. IFld hebꝛe. iiij⸗ Et hic tangũtur duo que debẽt eſſe in circumſtãtibus et miſſam audiẽtibus. Pnꝛmo debet eſſe in audiente miſſam nides.io eſt fiveliter debet credere ꝙ poſt ↄſecrationem in ara. ſub ſpeciebꝰ panis ⁊ vini verum coꝛpus et ſanguis ppᷣi ↄtinetur. quia iſta que ibifiunt mi/ rabiliter tranſcendunt naturam et hu manam rationẽ Et cũ nibil experimen ti ſenſibꝰ ingerũt.ergo neceſſario opoꝛ tet vt fides pꝛebeat ſupplementũ ſenſu um defectui. Secũdo debet eſſe in au diente miſſam deuotio.quia hominez deuote aſtantes ſphᷣaliter ↄmunicant⸗ Hec duo ſcʒ ſides et deuotio.ſi audis miſſam in ſe habuerit fructum buiꝰ ſa⸗ cramentipercipit. ⁊ ſepius pꝛop:er ex cellentiam deuotionis. fructũ dinine gratie habundãtius ꝑcipit.audiens qᷓ; ↄficiens Si ergo deuotio debet eſſe in gaudiente. quanto plus in conficiente. Sexto nota.vlterius dicit quitibi of⸗ ferunt Et aliqui textus habent. ꝓ qui⸗ bus tibi offerimus vel qui tibi offerũt ꝛc quaſi diceret.memẽto domine nõ ſo⸗ lum eoꝛum ꝓ quibꝰ tibi offerimus ſed etiam eoꝝ ſacerdotum quitibi offerũt Lum eñ ſacerdos offert ꝓ populo.ni⸗ hilominꝰ etiam offert pꝛo ſe. Et dicit in plur ali pꝛo quibus tibi offerimus. ad denotandum qꝙ ſacerdos loquitur ibi in pſona fidelium vel eccleſie.ſeu ꝙ re⸗ pᷣſentat cõmunem ꝑſonam xpit ĩ hoc qp dicitur quitibi offerunt. deſignatur nõ ſolum ſacerdotes. ſeð etiam vni uerſi fideles circũſtantes vna cum ſa⸗ cerdote offerunt hoc ſacrifitimn deo. vñ Innocẽtiꝰ vccit. Nam qð ſpẽaliter adimpletur miniſterio ſacerdotũ.hoc vniuerſaliter agitur voto ſideliũ. Bi cut em in veterilege.populꝰp ſacerdo tes offerebat hoſtias multifarias/ ao placandum deũ ſuper peccatis 1, p di Uer ſis beneſitijs impetrandis. ita pns ſocrifitiũ/ cuius hoſtie legales vmbꝛe fuerunt. excellens in infinitũ omnia ſa crifitia legis.tam in collatione gratie⸗ qᷓ; in dignitatis magnitudine.offertur populo voto⁊ deuotione ꝑ miſteriũ ſacerdotis Beptimo nota.ꝙ vlterius Dicit ur. Gacrifitiũ laudis.quia in hoc ſacrifitio magnitudinẽ. potentie. cle/ mentie. ⁊ milericoꝛdie dei recognoſci⸗ mus. et ad memoꝛia reuocamus.qðeſt laudare Uel ſcom Innocẽtiũ vr ſacri fit ium laudis.quia ſᷣm dictum apoſto liqdquid facere debetis omia in laude dei agite. vt deus laudetur in vobis AVel dicitur ſacrifitium laudis. qͥa cũ deo quidquꝗ offerimus.ſua ſibi reddi⸗ mus.nõ noſtra largimur Vnge ipᷣe di cit in ps. Bi eſuriero nõ dicã tibi.meꝰ eſt enim oꝛbis terꝛe.et plenitudo eius. Hunquidq manoucabo carnes thauro rum Et ſubdit. YInmola deo ſacrititiũ laudis Nui em alteru laudat non ſua ſibi offert ſed ea que in illo ſunt extol⸗ lit Clel dicitur ſacrifitium laudis. quia dominus hoc ſacramentũ qð deſigna tur ꝑ illuo ſacrifitiũ gratias agens et laudas inſtituit Vel iõ ꝗqꝛ ꝓpt erhoc de unm moxime laudare debemus.quia nõ ſolum dedit ſe nobis in pcium. ſed etiã incibim. vt p pꝛecium reoimeret nos 9 moꝛte ꝑ cibum autẽ deducet nos ad vVitam Unde dicit Qui manducat me ipᷣe vinet ꝓpter me. Bequit ꝓſe ſuiſq;. Vvidelicet ꝓ ſuis ↄſanginneis.affinibꝰ famliaribus amncis Buper quo ver bo dicit Ynnoceti Niczem teneamur Becundus diligerẽ inimicos · ſcom ills ſaluat oꝛis iligite inmmicos veſtros.benefacite his qui oderũt vos.ſeruare tamen de⸗ bemus oꝛoinem caritatis.iuxca illuo Lan. ij. Introduxit me rex in celiam vinariam.oꝛd inauit in me caricatem. Et apoſtolꝰ ao galla. vj. vicit Dũ tem pus habemus oꝑemur bonũ ad omnes maxime autẽ ad domeſticos fidei Hic ergo pꝛo ſe . quia ꝓ ſeipo homo debet oꝛare.eo ꝙ oꝛdinata caritas a ſeipa in cipit. Suiſq; omibus hoc ꝑtinet adil⸗ los ꝓ quibꝰ tenemur oꝛare. Gequitur ANbꝛo redemptiõe animaꝝ ſuaum. hic tangitur pncipatis ? pima cauſa ꝓprer quam hoc ſacramentu offerimꝰ.icilicʒ Pꝓ remiſſione peccatoꝝ.quibꝰ remiſſis anima eſt redepta. Mat. xx vj. Hic ca lix noui teſtamenti.qui ꝓ multis effun detur in remiſſionẽ peccatoꝝ Et ſubiũ Guũtur alie cauſe pꝛopter quas etiã of⸗ rertur.ſcʒ pꝛo ſpe ſalutis. id eſt pꝛo ſalu te ſperata. Bpe nanq; ſalui facti ſumꝰ Fm aplin. Offertur etiã pꝛo ſalute mẽ⸗ tis ⁊ incolomitate coꝛpoꝛis Qam vtra ꝙß ſanitas eſt deo. qui dicit. Galus po puli ego ſum. Verũetiam vtraq; ſani⸗ tas ꝓuenit ex redemptione anime. io eſt ex remiſſione peccati. Gic etiã ecõ inſirmitas. ſcom ſententiam veritatis: Ecce inquit dominus Ganus factꝰ es iam noli peccare.ne deterius tibi aliqͥd Ptingat. Johis. v. Bed oꝛitur hic du bitatio.quare hic oꝛatur pꝛo ſalute.io eſt ꝓ ſanitate coꝛpoꝛis. cum tamẽ apo ſtol/ dicit Virtus ĩ infirmitate pficit᷑. Erianm um infirmoꝛ.tunc foꝛcioꝛ lſunet potens. Reſpondetur. q ipᷣe lo⸗ quitur ibi tanqᷓ; ꝓfectus. nos autẽ no⸗ ſtram fragilitatem recognoſcẽtes. oꝛa mus pꝛo ſanitate coꝛpoꝛis.vt deꝰ nr̃e vis te de⸗ en. tan es e r n nbe Per nihs Nec schn nſhä wan üm eme⸗ Vra so cſari⸗ nmne. id tiͤech vniſ * es iglĩ hicdu ite. id eao fiet, ſoꝛcio⸗ e o⸗ es,03 infirmitati condeſcendens / a nobis 00 caſionem impaciẽtie pᷣcludat. Vel ſᷣm innocentiũ ue infima.media et ſupᷣma.ꝓ quibus di cit ſe offerre ſacerdos Aſdꝛo coꝛpoꝛali⸗ bus ibi.ꝓ incolomitate coꝛpoꝛis. Mo ſpũalibus ibi.p redemptione animarũ ſuarum Adꝛo eternis ibi. ꝓ ſpe ſalutis. Nam ⁊ dñs docet ꝓ his tribus oꝛare⸗/ in ſecũda tercia et quarta petitiõe oꝛa tionis dominice Offerimus ergoſacri fitium laudis pꝛo eternis.vt dẽtur no bis in pᷣmium ꝓ coꝛpoꝛalibꝰ.vt dẽtur nobis in ãminiculum ꝓ ſpiritualibꝰ.xvt dentur nobis in meritum. vt per hec⁊ iſta ꝑueniamꝰ ad illa ſcʒ eterna Geqt. Reddunt tibi vota ſua Dicit glo. Vo⸗ ta ſunt que voluntarie ꝓmittimus.qͥa libentur volenter/deo vouere red/ dere votum debemꝰ Ael alia gloſa Ti bi redqunt vota ſua nõ vt debent.ſe d vt poſſunt ¶ Pic eſt dubium qꝛ vide tur eſſe ↄtradictio in verbis.cum dicit tibi reddũt vota ſua quia noſtra damꝰ et aliena reddimus. Si ergo vota ſunt ſua.ſcʒ populi.tunc nõ reddunt ſed po⸗ tius vonant.et econtra ſi reddunt tüc nonſunt ſua vota ſed aliena. Goluit in nocentius Votum inquit bonũ homis eſt et dei.Eſt dei ꝓpter auctoꝛitatẽ gra tie. quia nullꝰ fouet aliquod bonũ ſine adiutoꝛio gratie dei Eſt hominis ꝓpter libertatem arbitrij. In quantum igi vota ſunt homis / rationabiliter ſunt ſua. In quãtum dei.rationabiliter reo duntur: quia omne bonum deſurſumnẽ deſcendẽs Jacobi.j. Propter hoc dis eit apoſtolus. nõ autem ego / ſed gratig ꝛamus pꝛo ſanitate coꝛ- poꝛis vt ſanitate ↄſeruata vel reodita referamus in eccleſia gratianactiones Et nota ꝙ triplicia ſunt bona homĩs. ſcʒ coꝛpoꝛalia ſpiritualia.et eterna.ſi⸗ deimecum Etiterſ· Koadiutoꝛes bei et vero Abiſcienoum homines di cũtur dij. imagines ⁊ demones Homi nes quidem adoptiue dij dicũtur. vnõ ps. Ego dixidij eſtis a filij excelſi om/ nes Demones vſurpatiue. vñ pſalmi ſta Omnes dij gentium demonia. qui vſurpant ſibi honoꝛem dei.et nomen deitatis vt gentiles deciperent. Ima⸗ gines vero dicuntur dij nuncupatiue⸗ Vnde ſapientie.xiij. Infelices ſunt. in ter moꝛtuos ſpes illoꝛum eſt quia appel lauerũt deos opera manuũ ſuan. Dꝛi mi ſcilicet homĩes ſunt viui et veri: nõ tamen eterni. Secundo tamen ſcilicet demões.ſunt viui.ſʒ nec veri nec eter ni eternitate gloꝛie vel nature. q;uis voluntate dei . Ged tercij. ſcilicet ima gines nõ ſunt viui nec veri nec eterni et ergo nulli eoꝛum hoc ſacrifitium lau dis offert. ſʒ illi ſoli:ſcʒ indiuidue trini tati.que eſt deꝰ ſolus ꝑ eſſentiam. ꝓut de ſe teſtat dominꝰ. Ego ſum deꝰ:et nõ alius deus pꝛeter me. DPuiꝰ eſtergo a,⸗ doꝛatio que pꝛincipaliter exhibetur in ſacriſitio Quia ergo tres diuine ꝑſone operantur in hoc ſacrifitio.igitur rati⸗ one patris cui attribuitur eternitas/ dicitur. eterno deo: Ratione ſpũſſan⸗ cti cui attribuitur viuificatio. diẽ viuo Vñ in ioh ðꝛ. Opus eſt qui viuiſicat. Geod ratione filij cui attribuitur veri⸗ tas dicitur vero. .— Ommunicantes et memoꝛi⸗ ( eAam yvenerantes in mis glo rioſe ſemꝑq; virginis marie genitricis dei ⁊ domini noſtri ieſu xpi ſed et beatoꝛũ apoſtoloꝛum ac martiꝰ tuoꝝ petri pauli andꝛeeiohannis. tho me iacobi philippibartholomeimathi Liber ſamonis.et taddeilini. cleti. clemẽtis ſixti coꝛnelij.cripꝛiani.laurentij.criſo goni.iohanis et pauli.coſine et damia⸗ ni. et omniũ ſanctoꝛum tuoꝝ/quoꝛum meritis pᷣcibuſq; concedas vt in oĩibus ꝓtectõis tue muniamur auxilio ꝑ eun dem xpᷣm dñm noſtrum Nmen. Muülla porte imploꝛatur. ſuffragiũ ſan ctoꝛum Et exponitur ſic Dos comuni cantes id eſt ꝑticipantes.ſupple offeri mus in fide.vſu ⁊ oblatione huiꝰſacriſi tij et ſumus venerantes.id eſt recolen tes memoꝛiam ſanctoꝝ.qui mediante Hhoc ſacrifitio ſalutem cõſecuti ſunt.in pmis.ſupple memoꝛiã gloꝛioſe.ſemꝑq; id eſt ꝑpetue vᷣginis marie genitricis id ẽ matris dei⁊ domini noſtri ieſu xpᷣi Et ſupple venerantes memoꝛiã beato rum apoſtoloꝝ ac martirũ tuoꝛum.ſcʒ petri pauli ꝛc. ⁊ oim ſanctoꝝ tuoꝝ.quo rum meritis et pᷣcibus.id eſt interceſſi onibus ↄcedas.vt in oĩbus:ſuxple oꝛa cionibꝰ actõibus ⁊ operibꝰnoſtris mu niamur/id eſt ꝓtegamur. auxilio. id ẽ ſubſidio tue pꝛotectionis / id eſt defen Ronis tt ꝑ hoc ↄfutatur erꝛoꝛ gualdẽ ſium.qui dicunt ꝙ ſancti non ſunt inuo candieo ꝙ nõ faciunt oꝛatiões ꝓ no⸗ bis nec eoꝝ memoꝛia eſt habẽda.nec coꝛpoꝛa illoꝛũ veneranda.inſiſtentes his rõnibꝰ Coꝛꝑa ſctõꝝ moꝛtua ſunt nihil ſentiũt g mihil ꝓdeſt ea venerari. Item anĩe ſanctoꝝ ſunt in celis.et nra ſeruitia non ꝑcipiunt. videtur ergo qꝙ; eis non ſit ſeruiendũ.nec ſunt inuocan di. Hij perſidi et ceci duceſq; ceeoꝛum omnimoge veritati diſſenciẽtes/ inua lidis rõnibus innitũtur. Quoꝝ vt er⸗ roꝛ repꝛobetur/ rationes eorum diſ⸗ ſoluantur et dicatur.ꝙ ſancti ſunt in⸗ SGBecundus docet. quia ip̃i nras deuotiones ꝑcipi unt et cognoſcunt. Cuiꝰ ratio eſt com dictum veritatis · quia gaudium eſt an gelis dei ſuper vno peccatoꝛe penitẽ⸗ tiam agente Bed eſſencialiter eſt idem et nõ minus gaudiũ ſanctaꝝ animarũ. ſicut et angeloꝝ. Igitur et ipſi ſancti ð noſtra penitentia/ et de noſtris bonis et virtuoſis operibus gaudẽt ⁊ letant ſi gaudent cognoſcunt.quomõ em̃ quis ð eo qð nõ cognoſceret gauderet Oecunda ratio huius eſt. Intellectus poteſt in omne intelligibile ſibi poꝛtio natum. ſed oꝛationes noſtre ſunt ꝓpoꝛ tionate animabꝰ ſanctoꝝ et cognitiõi ipᷣaꝝ.idcirco ꝑcipiunt eas.Sed ad hoc de modo per quẽ modum ꝑcipiunt no ſtras deuotiones ⁊oꝛationes dꝛ.ꝙ per reuelationẽ ſanctoꝝ angeloꝛũ.qui no ſtras oꝛationes ſurſum ꝓuehunt in ce lum. iuxta ill tho.xij. Quãdo oꝛabas cum lacrimis ego obtuli oꝛationẽ tuã domino Vel iſto modo.quia ſancti in diuinam eſſentiã videndo/tanquã in ſpeculo eternitatis vident omnia. vũ de Gregoꝛius. Quio eſt quod non vi⸗ detqui videntem omnia videt Item inſtant.qꝙ ſancti non faciunt oꝛatõnes ꝓnobis.quare ergo eſſent inuocandi et arguunt ſic. quia vel ſancti ſciunt ꝙ; deus velit illum ſaluare ꝓ quo oꝛant- vel ſciunt ꝙ non velit illum ſaluare ꝓ quo oꝛant. i ſciunt.nõ eſt neceſſe pꝛo eooꝛare Gi autem ſciunt . ꝙ non velit illum ſaluare.et ꝙ pꝛeſcitus ſit ad eter⸗ nam damnationem / tunc oꝛatio fieret fruſtra. YPi aliqui doctoꝛes reſpõdẽt ꝙ non eit neceſſe.ꝙ aliquis ſanctꝰ vi/⸗ deat. an deus velit illum ſaluare an non. quia iſtam cognitionem deus ſi⸗ biſoli ſeruauit. Aliter dicitur. dato q; ſanctus ſciret ꝙꝙ deus velit hominem hoſte ſana decimn ſuiſt⸗ Mrſa toeg 1. dom opey reſp node deoo utti⸗ ſamn S m n te⸗ em ri. n nis nt demn or Eens ſornio 2 Groöj obwe uno Hper auno n nee⸗ ab win in .vn on en deönes ocm ſcunmeg , y ſepꝛo veltt geter⸗ ſeret hoder nc V ore hauſi, oy illum ſeruare pꝛo quo oꝛat. adhuc ſan ctus oꝛat pꝛo eo.et non fruſtra.quia ſi⸗ cut deus diſponit finem ſic et oꝛdinata in finem Vnge ſicut diſpoſuit illum ſal uariſic et diſpoſuit media ꝑ que ſaluat ſcilicet.per merita et interceſſiões ſan ctoꝛum. et ſic nec hominis oꝛatio/nec ſanctoꝛam erit fruſtra. Coꝛpoꝛa etiam ipᷣa debent venerari. NMam vt dicit da maſcenꝰli.iiij.c.vj. Quattuoꝛ ð cauſis coꝛꝑa ſanctoꝝ a nobis ſunt veneräada.· am ipa ſanctoꝝ coꝛpoꝛa fuert pꝛom ptuaria dei templum chꝛiſti. alabaſtꝝ ſpiritualis vngẽti fontes diuini Et au guſtinns.ĩ.li:de ci. dei addit.et oꝛgana ſpirituſſancti AUnde idem ſic loquitur. Mon ſunt cõtemnenda/ſed plurimum reuerenda ſanctoꝝ coꝛpoꝛa.quibꝰdũ adhuc viuerent.ſpirituſſanctus quaſi quibuſoam oꝛganis ad omne opus bo num vſus eſt. Becũdo nota ſacerdos ſcom pꝛius pꝛemiſſa/iã in canone agit ea que figurata ſunt.in his pagebat ſa cerdos legalis in veteriteſtamẽto/ dũ intrauit ſancta ſanctoꝛũ.· Ipſe quidem ſacerdos poꝛtauit thuribulum carbo⸗ nibus viuis plenum in ſancta ſanctoꝝ Et ſcom rationale. eſte quadam que figurabat ſuperhumerale quod defert noſter ſacerdos intulit.habens nomĩa ſanctoꝝ patrum. ſcilicet nomina duo⸗ decim patriarcharum/ filioꝛum iacob ſeu iſrael.ſic et noſter ſacerdos.quãdo vult ſacrificare/ debet carbones igni⸗ tos qui viui nominãtur / id eſt feruoꝛẽ deuotionis in mente et ſplendoꝛem in opere habere. et ſic inlamatus amo⸗ re/plenus virtutum odoꝛibus. domi- no deo debet adolere incenſum. vt ſic deo offerat ſacrifitium.et odoꝛem ſua⸗ uitatis.ſicut etiam iſte intulit nomina ſanctoꝝ patrum.ſic ⁊ ſacerdos noue le — Tercius gis habebat memoꝛiã ſanctoꝝ apoſto⸗ loꝛum et martirũ Et per hoc tropoloi ce/deſignatur ꝙ ſancti in fide ⁊ bonis operibus ſunt ĩmitandi Vnde ⁊ ſacer dos ſicut et ſanctoꝝ memoꝛiã habet. ſic et eoꝛũ exemplo in vita ſua ſe regat et eos imitetur Vnð nihil pꝛodeſt ſetõꝝ memoꝛiam habere.ſi eos nõ imitamur bonis moꝛibus et operibꝰ. ſuper quo dicit ſic iohanes epᷣus in quadamome- de mar. Qui ſanctoꝛũ merita religioſa caritate miratur/ quiq; iuſtoꝛũ gloꝛiã frequenti laude colloquitur/eoꝛũ mo⸗ res atq; iuſticiam imitetur Quoniam qᷓ; delectat ſancti alicuiꝰmeritum.dele ctare debet par circa cultum dei obſe⸗ quium.quare aũt imitare debet ſi lau- dat. aut laudare non debet ſi immitari detractat id eſt negligit vel ↄtemnit. el qui aliũ laudat laudabilem ſe red dat. et qui ſanctoꝝ merita miratur/mi rabilis ipſe vite ſanctitate reddatur. Ma ſi ꝓpterea iuſtos fideleſq; diligimꝰ ĩ ipis fidẽ iuſticiaq; ſuſcipunꝰ.poſſu mus ⁊ nos eſſe qð ii ſunt.ſi faciamꝰ qð ipᷣi ſecerũt Hec iohes epᷣs Tercio no⸗ ta.ðꝛ pᷣmo in Fa ↄmũicates.ꝑ qð ver/ bum oñdit᷑ / q̃liter ſacrifitiũ laudis ſit offerendũ Eſt em hoc ſacrifitiũ offerẽ⸗ dum in ↄmumione ſctõꝝ. ⁊in vnitate fi dei ſctõꝝ. In fide q̃ vna cũ ſanctis cõ⸗ municamſeu ꝑticipãꝰ Supꝑ quo ſic lo qtur inocẽtiꝰ. Am̃ extra vnitatẽ eccĩe nõ eſt locus offerendi ſacrifitiũ vnita⸗ tia fidei.ideo ſctõꝝ memoꝛiã ↄmunica mus in ſacrifitio.qᷓtenus in ↄmunione ſctõꝝ ſacrifitiũ offeramꝰ. Scriptũ eſt em̃ llienigena nõ veſcetur ex his.qm̃ ſancta ſunt Et iõ ad eſum agni.icoꝛpis xp̃/ recipimus ſolũ hũc qͥ nre ↄiũctus eſt domui. videlicʒ. hominẽ domeſticũ ſidei Qõmunicare em eſt participare. m j34 Aiber in via id eſt in ſtatu huieccleſie militã tis et ↄmunicamꝰ id eſt ꝑticipamꝰ/cũ ſanctis in fide.qꝛ nos fidẽ habemꝰquã et ipſi habueraãt.et idem credimꝰ q ?⁊ ipſi crediderũt Et ↄſimiliter ↄmunica mus cum eis ꝑ ſpem:qꝛ illud qð ipᷣi ſpe rauerũt.⁊ nos ſperamus Et in patria eis cõmunicamus ꝑ viſionẽ ⁊ rem ſpe ratam.qꝛ ibi fidẽ ↄſeq̃tur viſus.⁊ ſpem res ſperata Subiungit᷑ Et memoꝛiam nos venerãtes. Mota q̃re ſanctia no⸗ bis ſunt venerãdi et honoꝛandi.Huiꝰ da.li.iiij.ca.vij.quattuoꝛ ponit ratões que ꝓ vna ↄputantur.ſcʒ qꝛ amici ſunt dei filij dei heredes dei et duces nr̃i. De quo ioh.xij. Jam nõ dicã vos ſer⸗ uos ſedqmicos.De ſcvo iohej. BVedit eis poteſtatẽ filios dei fieri. De tercio ad ro:viij. Si autẽ filij dei ⁊ heredes. De qrto dama.ſic dicit Si quis multũ laboꝛat ducẽ inuenire qui eũ alicui re gi moꝛtali adducat.et ꝓ eo ad ip̃ᷣm vᷣbũ faciat q;tomagis duces geneꝛis hbuma ni qͥ ꝓ nobis ad deũ interpellatiões fa ciunt ſunt honoꝛãdi:templa eis erigẽ⸗ do. et memoꝛiã eoꝝ venerãdo. Gecunꝰ feſta celebꝛamꝰ eſt iſta.qꝛ eos honoꝛan do rem nr̃am agimꝰ. nã eoꝝ feſtiuitas nra eſt. Uñ apls. Omia nr̃a ſunt. nos aũt yxpᷣi. caritas aũt omĩa ↄmunia facit Tercia cauſa.vt habeamꝰeos intercei ſoꝛes ꝓ nobis. q; legitur tercõ Re.ſ. c. q berſabee que interpꝛetat᷑ puteꝰſaci⸗ etatis ꝑ quã int elligit eccia triũphãs impetrauit filio ſuo regnũ.id ẽ nobis ĩ eccleſia militanti regnu celon. Quar⸗ ta cauſa qꝛ in hoc vcẽ eis reimpẽdimꝰ qꝛ ipſi celebꝛãt feſtũ ð nobis.eo ꝙ gau dimm eſt angelis ⁊ ſanctis in celo ſuper vnopeccatoꝛe pnĩam agente. Quĩta caula vt eos immitemur. Per eoꝝ emjñ Gecũdus exempla ad eos ĩmitandũ ꝓuocamur) Bexta cauſa.pꝛopter nr̃e ſecuritatis augmentũ ⁊ ad ſpeiſubleuationẽ Gi em̃ homĩes moꝛtales nobis ſimiles po terunt ita ſubleuari a nobis/⁊ nos ab ip̃ᷣis ſimiliter poterimꝰ ſubleuari aſan ctis.qꝛ manus dñi non eſt abbꝛeuiata. eptiĩa cauſa ꝓpter diuine maieſtatis honoꝛẽ.q;ꝛ deũ ĩ ſanctis honoꝛamꝰ ⁊ mi rabiliter ppicamꝰ.q eos ſanctificauit Nctaua cauſa vt viſa eoꝝ pulcritudi, ne/et cognita mũditia.homo ↄfundat de ſuis peccatis.et terꝛena ↄtemnet. ſicut et ipſi fecerũt Ged dubiũ.q̃re hic in canone et in celebꝛatõe miſſaꝝ/ſctõ rũ memoꝛiã veneramur.et eoꝝ auxiliũ imploꝛamꝰ.Rñndet᷑.ꝙ huiꝰ multe ſunt cauſe Pꝛima eſt vt antiquoꝝ patrũ F ſanctoꝝ veteris teſtamenti moꝛibꝰcõ⸗ foꝛmemur. vñ innoc. dicit. In hac em ↄmemoꝛatoe ſanctoꝛũ / illud obſeruat eccleſia.qð antiqͥtꝰↄſueuit agere.vt in oroibꝰ ſuis ſanctoꝝ memoꝛiã recolat q̃tenus eoꝛum meritis facilius obtine⸗ at quod unploꝛat.Sic em̃ ſanctus mo yſes pꝛo peccãte populo intercedens. patrum memoꝛiã interpoſuit. Recoꝛ⸗ dare inquit dñe abꝛaam.yſaac. ⁊iſrael ſeruoꝝ tuoꝝ Exo.xxxij. Sic etiam aʒa rias in foꝛnace feciſſe dꝛ. Dañ. iij: Ne q̃ſumꝰauferas miſericoꝛdiã tuama no⸗ bis dñe deus noſter. pꝛopter abꝛaam dilectũ tuũ.⁊ yſaac ſeruũ tuũ.⁊ iſrael ſanctũ tuũ Et ſubiũgit. Multũ em̃ pa⸗ trũ merita filijs ſuffragantur Vñ cum Eeyzechias diuinũ auxilumm imploꝛaret agudiuit Pꝛotegã vꝛbẽ hanc . et ſalua⸗ bo eam pꝛopter me. et pꝛopter dauid ſeruum meu. iij. Re. xix: Et alibi legit iij. Me. xij. Cũ coꝛ ſalomõis depꝛauatũ eſſet per mulieres.vt ſequeretur deos nor Ger ſen ad e ſoe uer porr. nſſe cſter conr dann ſun ſif õ ion gome dandg beytun hieven corunn cundo teſtam honp⸗ ion teme it ⸗ ena. iebie⸗ V ndi teſunt mii Wo drin doer en obeine⸗ crus mo edens. t. e l cetimn hai itn umaw. rArun arifrel ſeñpa⸗ Viarn glourer erſclon⸗ erdand un mroeos whon: EFcce ego ſcindam regnũ meum de ma nu ſalomonis.⁊ dabo tibi decemtribꝰ verũtamen vna tribus remanebit ei⸗ ꝓpter dauid ſeruum meũ.vt remaneat ſucerna dauid ſeruimeicunctis diebꝰ coꝛam me in hieruſalem vñ Ps. Pꝛo pter dauid ſeruum tuũ nõ auertas fa⸗ ciem xpᷣi tui Ecce quomõ dñs pepercit ſalomoni ꝓpter merita dauid pr̃is ſui. Ande legitur. ꝙ ꝓpter peccatum da⸗ uid quod cõmiſit cum berſabee vxoꝛe vꝛie. q; ꝓcurabat ĩterfici opinio fuitẽ coꝛdibus populi iſrael.; ꝓpterea filiꝰ ſuus ipᷣm ꝑſequebatur.⁊ oñns hoc fien miſit.et poſt moꝛtem dauid/iſta opi⸗ nio remãſit in coꝛdibꝰpopuli.q dauid eſſet damnatꝰ.Caãdem cũ ſalomon edi ficaſſet temꝑlũ.et illud vellet ↄſecrare et cũ arca afferebatur/et circuitus cir ca templũ fiebat ſicut aliquotiẽs fieri ſolebat/ipᷣa hoſtia templiper ſe clauſa fuerũt.ita ꝙ nemo introitum habere poterat.et tamẽ nemo fuit qui hoſtia ſe raſſet.ipᷣi ſacerdotes foꝛis ante hoſtiũ exiſtentes.diuinitꝰ inſpirati inceper̃t canere illum pſalmum Memento dñe dauid ꝛc. Et dum decantarẽt iſtũ ver⸗ ſum ꝓpter dauid ſeruũ tuum ſtatim ho ſtia fuerũt aperta.et pꝛimo tunc erꝛoꝛ fuerat amotus a coꝛdibꝰ populi.q da uid nõ eſſet damnatus Sic iteꝝ patet quomõ dñs honoꝛauit ſalomon ꝓpter dauid patrem ſuum Et quomõ merita pentum multũ ſuffragatur filijs.⁊ iðo hic veneramur memoꝛiam ſanctoꝝ vt eoꝛum merita nobis ſuffragentur. Se cundo eccleſia memoꝛat᷑ ſanctoꝝ noui teſtamenti in ↄſecratiõe huiꝰ ſacriſitij non vt ſancti aliquid opentur ad cõſe⸗ crationem huius ſacrifitij.ſed vt eoꝛũ meritis iuuemur ⁊ ſanctificemur/qua tenus digne ⁊ ſalubꝛiter hui ſacrifitij quã ↄſecratur iꝰ ẽ anteqᷓ; adregnũ ad Tercius oblationem ꝑficiemus. vt amplioꝛem effectũ gratie/eoꝝ meritis ꝑ eam cõſe quamur. Gicut em meritũ paſſionis rFpᷣi non plenarie eſt appꝛeciatũ in ſe.ſj aſpꝛemiatur in oibus ſaluandis ꝑ col⸗ lationem gratie hic. et gloꝛie in futuro ſic et beata virgo maria. apoſtoli.mar tires. ⁊ cõfeſſoꝛes.ſupabundanter me ruerunt. vt de eoꝝ reoundantia meri toꝛum.etiã nobis ſubueniatur.quibus Pꝛia merita non ſuffitiũt.Et ex iſtis re dundantijs duabus ſcʒ meritoꝝ xpᷣi.et ſanctoꝝ oꝛitur theʒaurꝰ.de quo eccle ſia ꝑpapam⁊ epos indulgẽtias diſtri buit. Tercio fit hoc ꝓpter figuras ve⸗ teris teſtamenti. ſicut em̃ ſacerdos le⸗ galis nomĩa duodecim tribuũ tulit in ſancta ſanctoꝛum.ſic ſacerdos noſter. nomĩa ſanctoꝝ qui nos pᷣceſſerunt tan qᷓ; patres noſtri ſacriſicaturus memoꝛ ratur Quarto cõmunicantes venera mur memoꝛiã apoſtoloꝝ.martirum.et pcipue gloꝛioſe vᷣginis marie:vt eoꝛũ ſuffragio.deſide ꝑducamur ad ſpem: de ſpe ꝑducamur ad viã.de via tranſẽ amus ad patria. ⁊ de ſtadio ꝑcurꝛamꝰ ad pꝛauiũ Pec inno. Itẽ dubitat᷑.q̃re ðꝛ memoꝛiã venerates.⁊ nõ ſolennita tẽ. Rñdet᷑ · ꝙ hoc fit. qꝛ memoꝛia in plꝰ eſt q; ſolẽnitas.q; eccleſia ð aliqᷣpꝰ tan ctis facit memoꝛiã.de q̃bus nõ facit ſo lẽnitatẽ ⁊qᷓlibet die ſanctoꝝ habemus memoꝛiã.quoꝝ tamẽ ſin gulariter ⁊ di uiſim nõ ꝑagimꝰſolẽnit atẽ Ytẽ dubi⸗ tatur.q̃re an ↄſecẽtionẽ ſit ↄmemoꝛatio ſctõꝝ.⁊ poſt ↄſecrationẽ iteꝝn ibi. Qobᷣ quoq; pctõꝛibꝰ ꝛc̃. Innoc:ſoluit dicẽs Aeꝝ qdem in ea ↄmẽoꝛatione qᷓ fit añ 2ſecrationẽ coꝛꝑis xpᷣiſctõꝝ ſachagi imploꝛatur.quia nimirum coꝛpoꝛi xpᷣi miſtico qð eſt vniuerſalis eccleſia.ante m üi ALiber neniat / neceſſarium eſt in via ſuffragi⸗ um ſanctoꝛum. vt meritis eoꝛumet di⸗/ uine pꝛotectionis muniamur auxilio. tum idẽ poſtq;ᷓ ado regnum aouenerit et ad patriam ſanctoꝛum/tunc nõ indi get auxilio. ſed vt partem et ſocietatẽ cuin ſonctis apoſtolis habeat· Otergo poſtea dicitur. Nobis quoq; peccatoꝛi nare digneris cum ſanctis tuis ꝛc. vt infra patebit. Ged in ſecunda comme moꝛatiõe/memoꝛia ſanctoꝛũ complet cum pᷣmitiuis ſanctis qui de eſſe vide/ bantur oe pꝛima cõmemoꝛatione. Et commemoꝛatio ſanctoꝛũ repetiturEx quo colligitur.q; ſecreta que ſcdᷣm ali⸗ quos canon et actio nuncupatur. non ab vno ſed particulatim apluribus pꝓ penditur fuiſſe cõpoſita. ſicut et in pꝛi cipio canonis fuit oſtenſim. Et ſpecia⸗ liter hec verba canonis. Cõmunican⸗ tes ꝛc Cipꝛianus papa/velſedm alios Ciriacus papa addidit.Et ſubiſgitur In pꝛimis gloꝛioſe 1 Meecr pꝛincipa fit memoꝛia vir⸗/ ginis gloꝛioſe. cum ipſa ſit pꝛecipua in teruentrix pꝛo nobis.et diſpenſatrix gratigrum dei que ſingulariter amica humani generis / ſalutis noſtre auctoo rem huie mundo effudit. pſonaliterq; in tẽplo obtulit.⁊ ꝑ merita eiꝰ ⁊ inter· ceſſiõnes nr̃a oblatio ðo acceptabilis reddit᷑ ⁊ mediante ipᷣa hoc ſacfitiũ lau dis coſecutiſumus et habemus. Et no taꝙ hic ſex laudis innuũtur pꝛeconia Pꝛimo innuitur impceſſibilis digni⸗ tas cum dicitur:in pꝛimis.quia pꝛe om nibus eſt honoꝛificata et digniſicata. iveo pꝛe omnibꝰſanctis.eius guxilium et intereſſe eſt imploꝛandũ. Gecundo tangitur eius felicitas inexceſſibilis / licer in hoc ſacramẽto Becidus cum dicitur Gloꝛioſe. quia ſuper omn?z hierarchiam angeloꝛum eſc exaltata. Vnde in pſalmo.lxxx vj. Gloꝛioſa di⸗ cta ſunt de te ꝛc.Cercio tangitur eius vir ginitas inamiſſibilis et perpetua. cum dicitur. ſemper virginis. AVnð in monaſterio ſancti victoꝛis / eſt quedã imago av cuius pedes talis verſus ha betur. Gum quod eram. nec eram qð verſus eſt. Gum quod eram / quia vir go ſicut ante. nec eram quod ſimm / ſecei licet mater/nune dicoꝛ vtrumq; quia mater et virgo. Et in hoc patet erꝛoꝛ plures peperiſſeflios Mumtotangi⸗ regalis cum dicitur marie Yharia nan q;ſirice/ vomina interpaetatur Etiam canitur Quiꝰ vita gloꝛioſa vitã dedit ſeculo Quinto tangitun eiꝰ mirabilis fecũditas cum dicitun. genitricis. In hac em ſola virginitas et fecunditas ſunt cõnexa et colligata Gexto tangit ipſius fetus immenſitas. cum dicitur. dei. quia nõ ſolum hominenn / ſed etiam deum genuit. vñ Hieronim in ſer. de mariam chꝛiſtotocam/ſed etiã theoto cam dicumus eſſe.et nõ ſolum matrem cheiſti ſe eti marrem bei eſſe vicim⸗ Subiungit Gʒ broꝝ aploꝝꝛc. Hic fit mẽoꝛia aploꝛum. qꝛ ipi tradiderunt tin.i.ad Mon. xI. et huiꝰ ſacrifitij teſtes memoꝛat vbig pdicauert:et effuſione ſui ſanguis. taq; teſtimonio pbauerũt Et noĩant᷑ h.xij apli ætotioẽ martires n in 1 go G mn di⸗ eus tun. mn Pedi isha ma Sbus wahr ſum ſä terene Oirerir cheiki tange⸗ gunn Dnden miot mirMis is n moias, wtmgit nRo. etum mthron X toen⸗ bie erunc ccri⸗ tuteſts cſorti tefftre gbumnit mumres rticlo⸗ Tractatus. fivei ſua coꝛpoꝛa tradiderunt. Ge⸗ quitur. ac martirum. Aliquis poſſet obijcere.ꝙ nõ bene diceretur apoſto loꝛum ac martirũ.quia hic nomnatur iohanes apoſtolus et euangeliſta/ qui tamen nõ fuit martir.iuxta dictum io⸗ hanis vlt. Bic eũ volo manere donec veniam. Reſpõdetur ſcom beatũ gre⸗ goꝛiũ.ꝙ duo ſunt genera martirum. Vnum mentis et voluntatis.alterum mentis et actõis ſunul Et ſubdit beatꝰ gregoꝛiꝰ Martires eſſe poſſumꝰ / etiã ſi nullo ferꝛo ꝑcutientium trucidamur. Ooꝛiquippe a ꝑſequente eſt martiriũ in aperto opere Ferre vero ↄtumeli⸗ as ⁊ odiẽtem diligere.martirium eſt in occulta cogitatiõe Filij ʒebedei id eſt iacobus et iohanes.qᷓ;uis nõ vterq; ꝑ martiriũ occubuit. tamenvterq;calicẽ domini biberunt Johanes euaãgeliſta nequaquã ꝑ martirium vitam ſuam fi niuit/et tamẽ martir extitit. quia paſſi onem quam nõ ſuſtinuit in coꝛpoꝛe ſer uauit in mente Et nos ergo eius exem plo / ſine ferro martires eſſe poſſumus ſi paciẽtiam veraciter in anuna cuſto⸗ dumus Et ibidem dicit Bi em̃ adiuuã⸗ te dño/ virtutem pacientie ſeruare cõ tendimus.et in pace eccleſie viuimus⸗/ palmam martirij tenemus Gequitur Aetri.quem fecit dominꝰclauigerum celi et caput eccleſie.qui in pmitina ec⸗ cleſia modũ ↄſecrationis et celebꝛatio nis adauxit.vltra verba ↄſecrationis dominicã oꝛationem adiungẽs/ ſcom quem modum in ꝑtibus oꝛientalibꝰdi⸗ citur celebꝛaſſe vbi poſt paſſionem do mnini quattuoꝛ annis cathedꝛã tenuit ſacerdotalem vt dicit rationale Beqͥ⸗ tur. Pauli qui ĩ tercium celum raptꝰ de virtute huius ſacramenti fuit infoꝛ Tercius matus.ẽt multa nobis ſcdᷣm ꝙ accepit q domino tradidit de hoc ſacramẽto/⸗/ modum ↄſecrandi et ſuſcipiendi.vt dicitur.jad Qoꝝ xj. Mõuemientibꝰ vo⸗ bis in vnum ꝛc. et iterum Ego accepia domio quodet tradidi vobis Anoꝛee qui de veritate huius ſacramenti mul⸗ tum cum egea diſputauit. vt habetur in eius legenda Jacobi intellige maio ris ſcilicet fratris iohanis euangeliſte qui maioꝛ dicitur.quia vocatione pᷣoꝛ q; alter. Oꝛius em fuerat vocatus ad apoſtolatum qᷓ; alter. Etiam pꝛius ad regnum celoꝛum peruenit. quia ipſe pᷣ us ꝓpter teſtimoniũ ſidei/et huiꝰ ſacra menti/ inter apoſtolos fuit abberode martiriʒatus. vt dicitur Actuum. xij. Oiſ herodes rex manꝰ.vt affligeret quoſoam de eccleſia.occidit autem ia⸗ cobum fratrem iohanis gladio ꝛc Jo⸗ hanis qui in cena et hoꝛa inſtitutionis huius ſacramenti/ ſuper pectus domi ni recumbens altituoinẽ miſterij huiꝰ verbi incarnati⁊ venerabilis ſacramẽ ti/p ceteris excellentiſſume hauſit. NMãa quis euãgeliſtarum/tanta cõmemoꝛat de pane iüllo celeſti ſicut iohãnes patet examinanti ꝙ nullus. vt manifeſte ap paret. Johannis. vij. per totum ca⸗ pitulũ Thome. q in lococlauoꝝ domi⸗ ni noſtri ieſu chꝛiſti/digitos ſuos intu⸗ lit. et manꝰ ſuas in latus chꝛiſti ad fidẽ cõfoꝛtandam coꝛpoꝛis chꝛiſti impaſſi⸗ bilis et gloꝛificati qð aſſiunpſerat ꝑ re ſurꝛectionem de qua dubitauerant Jnꝝ cobi mmoꝛis qui frater domini agnõi⸗ natur.eo quod ſimilis domino fuiſſe ꝑ⸗ one eius excellẽtiſſime ſanctitatis Pic hibetur.et iuſtus cognominatus e⸗ inter ceteros apoſtolos/ pꝛimum poſt aſcenſiõem dñi pontificale dignitatem m ciij. oꝛdinatione ſpirituſſancti et apoſtolo rum accepit. et in eiſbem hieroſolimis exiſtens epiſcopꝰ.pᷣmum hoc ſacramẽ tum diſpenſauit. Genealogia iſtius et qalioꝛum quoꝛũdam cõtinetur in his me tris. IAnna ſolet dici tres cõcepiſſe ma rias. Quas genuere viri/ Joachim. cleophas. ſalomee. las duxere viri⸗ ioſeph. alpheus. zebedeus Marit pᷣma chꝛiſtum.iacobum.ſecũda minoꝛem Et ioſeph iuſtum/parit cum ſimone iudã. Tercia maioꝛem iacobum/ volucrẽq; iohanem. Bartholomei:qui ſolus no⸗ bilis et philoſophus /inter apoſtolos philoſophiam veram / dei ſapientiam agnouit. pꝛo cuius teſtimonio viuꝰ fue⸗ rat excoꝛiatus.Dhilippi per cuius he⸗ ſitationem quam habuit de patre eter noet inquiſitionẽ quam fecit dicens. domine oſtende nobis patremꝛc̃.infoꝛ mati ſumus et docti de oꝛe veritatis. ineffabili vnitate / patris et filij: qui fi⸗ lius ſub hoc ſacramento cõtinetur Mã et dominus ei reſpondit Adhilippe qui videt me. videt ⁊ patrem meum NMon credis.quia ego in patre.et pater ĩ me eſt Johanis.xvj. Qui tãdem ſumpta veritate ex alto.totaliter cõfſirmatus. vſq; in fnem ꝑſeuerans / pꝛo cõfeſſiõe et conſtanti pꝛedicatione fidei/rat iõe cuius os lampadis interpꝛetat᷑/paſſio ne crucis interijt:Mathei. qui de the⸗ lonio vocatus dominmmn ſequebatur. ⁊ſic de publicano factus eſt apoſtolus qui cum hoc ſacramentum in altariim molaret et tractaret occiſus fuit. Di⸗ monis media coꝛrepta/ad differẽtiam huius nominis ſimonis media pꝛodu⸗ cta/quod eſt ꝓpꝛium nomen cuiuſoã ru ſtici Et dicitur ſimon.a ſin quod ẽ con et machian pugna.quia ſeipᷣmet ſenſua litatem refrenado. cum vitijs pugna⸗ , Secũdus —, —,. bat. Et hebꝛaice ſimon.latinẽ audiens vel obediens interpꝛetatur.Et ad dif⸗/ ferentiam ſunonis petri / dictus eſt ſi⸗ mon chananeus / de vico gallilee ſcili⸗ cet chana vbi dominꝰ aquam in vinuũ cõmut auit.Et in vno euangelio voca⸗ tur ʒelotes Chana quixpe/ ʒelotes in⸗ terpꝛetatur. inde ʒelotes id eſt emula⸗ toꝛ et idemẽ ʒelotes ⁊ chananeus Vl interpꝛetatur ponens triſticiam.qꝛ ha buit obedientiam pᷣceptoꝛum per exe⸗ cutionem.triſciciam afflictoꝛũ ꝑ paſſi⸗ onem/ zelum animarũ per cõſtantem dilectionis feruoꝛem. Hic ſanctoꝝ cõ munionem in articulis ſidei aſſeruit · in quo et hoc ſacramẽtum.cuius peꝛce tio cõmunio dicitur. a patre demon⸗ trauit. Taddei/ qui et iudas iacobi et non ſcarioth dicitur. qui ſinceriſſime hoc ſacramentũ ct fideliſſime credidit et in nomine ieſu chꝛiſti remiſſionem peccatoꝛum conſequi meruit.ſcom ꝙ; iſtum articulum inſimbolo coniunxit. Mic etiã taddeus qð interpᷣtat᷑ appꝛe hendens qꝛ xpᷣm pᷣncipem ꝑ fidẽ appꝛe hẽdit.foꝛtiter teuuit nec dimiſit:Micit ⁊iudas iacobi ſupple frater ⁊ ↄſobꝛinꝰ xp̃ᷣi Dicit etiã iudas qð interpᷣtat᷑ cõſt dens vel gloꝛioſus. vel ꝑ ethimologiã q̃ſ iubilũ dans Ipᷣe em habuit ↄfeſſio nẽ fidi gloꝛiã regni⁊ iubilũ eterni gau dij Itẽ in eccleſiaſtica hiſcoꝛia interpᷣ⸗ tatur coꝛ vel ꝑuũ coꝛ ſeu cultoꝛ coꝛdis Seqͥr Lini Hic noĩant᷑ duodcim mar tires Et merito ſit mẽoꝛia martiꝝ.qꝛ ip ſi ſemetipᷣos obtulerũt hoſtias viuen tes ⁊ acceptabiles dei. ꝓ ↄfeſſiõe noĩs xpᷣiſanguinẽ ſuũ fuderũt.quoꝝ mẽoꝛia hic agit Pꝛio lini qͥ pᷣmꝰ papa fuit pꝰ beatũ petrũ Sʒ ſi inſtat̃ qo ſcribit de ſctõ clemẽte. ꝙ iſte fueꝛat pᷣmꝰpapa pꝰ btm̃ petꝝ Ibiẽ ſciendũ ꝙ ſctus petrꝰ — — — — — — --—— — ,.— Hin mon Miet gine gedot iſoyn ſcne unt. Ge We Dei mwog utyfeſ⸗ mngn imß⸗ cordis ummar mnceip s VWen Genos r mor ir crbede ppib, operr, Traetatus. oꝛdinauit ſanctũ clementem papam: hoꝛtuo ſancto petro.ſanctus clemẽs noluit ſuccedere ſctõ petro in papatu ne in ↄſuetudinem duceretur.ꝙ vnus papa ſubſtitueret alium.⁊ ſic heredita rie ſanctuarium dei poſſiderent.⁊ iðdo Pmiſit linum/et illum in papam oꝛdi⸗ nauit quo moꝛtuo pꝛemiſit cletum. et iſto moꝛtuo ipſe ſᷣm inſtitutionem honcti petri/electus et compulſus/ pa⸗ Patum ſuſcepit et ſic ſecundũ inſtituti⸗ onem et oꝛdinationem et voluntatem expꝛeſſam/fuit pꝛimus a beato petro. ſed ſeom reiueritatem fuit quartꝰ a bea to petro.Sixti qui fuit papa et martir vite ſanctiſſime. qui miſſam cum canti⸗ co angelico ſcilicet ſanctus decoꝛauit. Coꝛnelij qui fuit papa ⁊ martir.ſucceſ ſoꝛ ſancti fabiani. Cipꝛiani qui fuit epi⸗ ſcopus cartaginẽſis.in cuius coꝛde au rea figura crucis axparuit.ratione iſtiꝰ qꝙ in maxima reueretia paſſionei chꝛi ſtitenuit. Chꝛiſogoni martiris. Johã⸗ nis et pauli martirum. qui fuerunt pꝛe poſiti ↄſtantie / filie conſtantini imꝑa toꝛis.duo potentes.de quibus canit ec cleſia Iſti ſunt due oliue/⁊ duo cande lebꝛa.quos fides ⁊ paſſio fecit eſſe ger manos Laurentij diſpenſatoꝛis huius ſacramenti/et archidiaconi.quem ſixtꝰ papa non degenerem in offitio ammi⸗ niſtrationis huiꝰſacramenti / ſed foꝛti ter pugnãtemet triumphantem oſten dit. ſine quo non cõſueuerat hoc diui⸗ num offerre ſacrifitium. Coſme et da⸗ miani.qui fuerunt fratres vterini/ain arte medicine pꝛeclariſſimi.qui medi⸗ cinam coꝛpoꝛalẽ pꝛopter deu exhibẽ⸗ tes/ a vero medico chꝛiſto ad teſtimo nium fidei ſunt vocati. as medendos languores anmme. Bed diceres tamen Terxcius claruerunt miraculis et tempoꝛe apo⸗ ſtoloꝛũ vt ſpecialiter fuit beatꝰ ſtepha mnus pꝛothomartir. et barnabas coapo ſtolus pauli.quare iſti etiã ñ nominant et ponuntim: Reſpondetur. ꝙ canon iſte ex inſpiratione diuina eſt compoſi tus.ideoiſti qui ex diuina reuelatione ſunt hic inſerti.ſunt nomiandi et non alij. Vnde legitur. ꝙ aliqui ſancti pa⸗ tres voluerunt hic aliquos inſerere.et aliquos remouere. in craſtino nomĩa illoꝛum quos remouebant inuenerunt aureis literis in ſcripta:et hoc deletis illis quos inſcribebant. Quapꝛopter/⸗/ nullus tante audatie debet eſſe. ꝙ ali⸗ quem ſanctum in canone addere vl de onere pꝛeſumat Sed dubium re inquitur.quare nõ fit memoratio cõ feſſoꝛum et pꝛecipue doctoꝛum.qui he⸗ reſes contra ſacramentum inſurgẽtes radicitꝰ eradicauerũt.et cum hoc eoꝝ memoꝛia ab eccleſia magnifice venera tur Innocentius reſpondet.qꝙ canon pꝛius fuit editus qᷓ; eccleſia celebꝛaret memoꝛiam ↄfeſſoꝛum.nam fere omẽs ſancti qui nomiantur in canone/ pᷣceſ⸗ ſerũt ſilueſtrum papam pꝛeter iohãnẽ et paulum.marcellinum et petrum.qui ꝓximo ſucceſſerũt Etiam poſt temꝑa beati ſilueſtri incepit venerari memo⸗ ria cõfeſſoꝝ:et ſignũ huiꝰeſt. ꝙ ſingule ſedes epiſcopales / in ciuitatibꝰ iuxta diſpoſitionẽ ſancti petri inſtitute/ non in ↄfeſſoꝝ memoꝛiã.ſed ad honoꝛẽ apo ſtoloꝛũ et martiꝝ. ⁊ pꝛecipue virginis marie fuer̃t antiqͥtꝰdedicate ælliter ðꝛ ꝙ hoc ſacramẽtũ eſt inſtitutũ ĩ memo⸗ riã aͤlſians xpi: et gilloꝝ qͥ etiã ꝓxpᷣo Palnn ſunt ⁊ ſanguinẽ ſuũ effuderũt/fit memoꝛia. Ged confeſſoꝛes nõ ſunt in publico paſſi.igitur non ſit eorum me⸗ moꝛia Guilhelm in rationali ſic dicit m un *— Liber ris.igitur in ipiꝰ ſacramenti miſterio⸗ debet ſolũ fieri memoꝛia de illis in qᷣbꝰ ſpecialius apparuit ſignũ veri amoꝛis xpi. In apoſtolis apparuit ꝑ tempoꝛa⸗ lium ſpontanea abiectionẽ.dicente pe tro Ecce nos reliquimus omia⁊ ſecuti ſumus te Math. xix. In martiribꝰ per coꝛpoꝛũ toꝛmẽtis expoſitionẽ Gap.iij Et ſi coꝛam hoibꝰ toꝛmẽta paſſi ſunt ꝛc Et ſciendum ꝙ; gregoꝛiꝰ tercius addi- dit hec verba / que in aliquibꝰ eccleſijs dicuntur ſcʒ.Necnon⁊ illoꝝ.quoꝛum hodie ſolennit as in ↄſpectu tue gloꝛie celebꝛatur.domine deus noſter in toto oꝛbe terꝛaꝝ: Circa quam lr̃am eſt nnorta dum.q; karolus magnꝰ qui habuit re- gnum.italie.alamanie.et frantie.ex di⸗ uina reuelatiõe infoꝛmatꝰfuit.ꝙ oĩ die eẽt feſtiuitas fere q̃nq; miliũ ſctõꝝ.Et guilhelmus in rationali libꝛo ſeptimo de feſtiuitatibus dicit ꝙ conſtantinus imꝑatoꝛ.ptes tranſmarinas petẽs/in⸗ uenit euſebium ceſariẽſem epᷣm virum ſanctum cui dixit. Pete ame vnde ec⸗ cleſia tua ditet᷑ IAlle dixit Eccleſia mea ſatis abundat in diuitijs.ſedego rogo vt mittas per ꝑtes mundi/⁊ noĩa ſan ctoꝛũ ⁊ temꝑa paſſionũ/et ſub quibus qualiter.⁊ in quibus locis paſſi ſunt reſcribas quod et factumeſt.Et refert euſebius. ꝙ in quolibet die anni pluiq; quĩq; miliu ſanctoꝝ feſta ↄcurrunt.ex⸗ cepto die kalendarũ ianuarij quo gẽ, tiles intendebãt epulis ⁊ ſolẽnitatibꝰ anõ ad martiriʒandũ ſanctos Et idem dicit Hieronimꝰin epiſtola que ſuo ka lendariopꝛeponit᷑ Et qui hoꝝ ſancto rum feſtiuit as ſingulis diebus celebꝛa ri ab eccleſia non poteſt.idcirco illa ꝑ⸗ ticula ad cõmemoꝛationẽ hoꝝ eſt inter poſita.oncluditur tandẽ hec oꝛatio g . . ** 7 Secũdus per eundem xpᷣ̃m vomiuũ noſtrum q; ſicut per dũm noſtrumieſum vpᷣm om⸗ nia facta ſunt. et ſicut omnia in eſſe per ipᷣmſunt reparata.ſic et oĩa per ipium A terminãda Et nõ reſpodetur hic Amen quia vt dicit rationale TPie cre ditur · et indubitater pᷣſumitur.q iam aſſint angeli ipi ſacerdoti miſtrãtes et o miniſtratoꝛio amen reſpondẽtes. Hoc tamen non ſeruatur vbi;. tutis nr̃e. ſed ⁊ cuncte familie tuue qᷓſumus dñe. vt placatꝰ ccipias dieſq; noſtros in tua pace di⸗ ſponas.atq; ab eterna damnatõe nos eripe et in electoꝛũ tuoꝝ iubeas grege numerariper chꝛiſtum dominũ noſtꝝ. Gta eſt ſecunda pars pꝛĩcipalis cono nis.in qua poſtulatur dei patris benig na placatio:⁊ huiꝰ ſacramenti cõſecra tio.⁊ſcom hoc iſta ꝑs habet duas par tes Pꝛimo poſtulatur di patris beni⸗ gna placatio.vt ſic placatus acceptet noſtra ſacrifitia.et det nobis pacem.⁊ vt liberet nos de maſſa. et de ↄgrega⸗ tiõe damnatoꝝ. ⁊ ãnumeret nos inter electos ſuos. Necũdo petitur magnũ et arduũ.ſcʒ ꝙ; ex eſca materialiſiat no bis coꝛpꝰ ⁊ ſanguiſ domini nr̃i ieſu xpᷣi ſic Igitur o vomine idẽ o pater elemẽ⸗ tiſſime nos queſumus vt accipias id ẽ gratanter acceptes placatus id eſt mi⸗ tigatus.ſupple pᷣcibus ſanctoꝝ tuoꝛum hanc oblationẽ / id eſt hoc ſacrifitiũ ob latum.ſeruitutis nr̃e: ſupple qð tibiin vera adoꝛatõne ſoli deo offerimus.ſed et cuncte familie tue.ſupple militantis ſub vexillo ſancte crucis:q; pꝛo et.nos queſinmus. vt diſponas id eſtoꝛpines: Anc igitur oblationem ſerui —JJ——”ñ =S E —, — N— mie cedi⸗ enos Nege c 8deng, zyr Mi N mm.1 gi birn curpi von cni⸗ z ẽ eſtmi⸗ nomm rio zrbin nnsſeh lits getnos vins. Frac atus noſtros dies.et temꝑa vite noſtre.in tua pace.id eſt in tranqlitate pacis et ſecurit ate. atq; pꝛo et/ſupple nos que⸗ ſumus nos eripe id eſt miſericoꝛditerli bera ab eterna damnatiõe. id eſt a pe na infernali damnatoꝝ. et tu iubeas⸗ ſupple nos numerari id eſt aſſociari in grege id cõſoꝛtio ⁊ ↄgregatiõe electo rum tuoꝝ. ſupple a te eternaliter pꝛede ſtinatoꝛum ꝑ xpᷣm oñm noſtrum. Iſta Ĩaiam lecta qdamodo eſt ↄcluſio om/ niũ iam dictoꝝ ſpecialiter huiꝰ qd per oblationẽ huiꝰſacrificij impetrare intẽ dimus. Et eſt ſententiaiſta. qa ſan⸗ cti tui domine.quoꝝ ↄmemoꝛatio iam pacta eſt nobis ritum⁊ foꝛmã huiꝰ ſaz menti tradiderunt. et reliquerũt.ipm q; offerendo.et ſumendo gram ↄſecu⸗ ti ſunt. Jocircoillis ſic ꝓ nobis inter⸗ cedentibꝰ/rogamꝰↄſidenter.quatenꝰ tu deus pater /per chꝛiſtũ dũm noſtrũů⸗ idem ſacrifitium qð tibiſoli deo vera adoꝛatione impendimꝰ placatus meri tis ⁊ interceſſionibus ſanctoꝛum tuoꝝ appꝛobando accipias.et gratuite acce⸗ ptes:vt hoc ſacriſfitiũ tranquillit atem pacis. liberationẽ ab eterna damnati one.et ↄſoꝛtium omniũ electoꝝ tuoꝛũ. nobis obtineat ⁊ hec eſt ſententia lite⸗ — =Rʒ—r ralis. Motandum pᷣmo ſacerdos hanc oꝛationẽ dicendo.ſcom ↄſuetudinem quarundã eccleſiaꝝ/deuote et ꝓfunde ſe inclinat: vt per hũiliationem coꝛꝑis ꝓuocetur ĩ eo deuotio⁊ humilitas mẽ tis. Vel ideo qꝛ ſaceroos iam in ſequẽ tibus magnũ et arouũ petit.⁊ eſt peti⸗ turus.igitur rationabiliter ſe huiliat. ꝑ deuot am inclinatõnem: vt a veo ſibi benefitium exauditiõis impẽdatur.qꝛ deꝰ humilibꝰdat grẽam Jacobi. iij. Et deſignat inclinationẽ quam fecit vñs facta cena ante pedes diſcipuloꝝ· Ge Terelus cũso nota ſacer os legalis / in veteri teſt amẽto.qñ intrauit in ſancta ſancto rum cũ thuribuloignitis carbonibus pleno.et cum noĩbus patrũ videlicet⸗ duodecim patriarchaꝝ.ſculptis ĩ vuo decim lapioibus pᷣcioſis / huic veſtiin ſertis thymeama appoſuit ⁊ fumũ fecit qui adeo augebatur. vt vmbꝛaretur⸗ et penitus tegeretur / ne pateret alicui cum cremaret incenſum. Sic et ſacer⸗ dos noui teſtamenti / cui offitiũ pꝛedi⸗ cationis eſt ↄmiſſum /ſi vult ſacrifitium deo acceptabile offerꝛe ex thymeama⸗ te/id eſt ex omĩbus odoꝛiferis vtutum generibus tanqᷓ; thymeama redolẽti⸗ bus in thuribulo ſui coꝛdis/ feruoꝛe de uotiõis et ardoꝛe caritatis.carbonibꝰ ignitis.fumũ bone fame et laudabilis ↄuerſatiois ð ſe debet emittere. Quia ſeom gregoꝛiũ Cuiꝰ vita deſpicitur.re ſtat vt eiꝰ pꝛedicatio ↄtemnatur. Nã ſcm eũ in paſto. Cauſa ruine populi ſunt ſacerdotes mali. Quo fumo bone fame. et honeſte ↄuerſatiõis emiſſo / lõ ge lateq; per oſſitium pꝛedicationis⸗ ar doꝛe ſue ignite caritatis / carbones non incenſos.poterit tot aliter ignire. hoc eſt in hoĩbꝰerꝛantibꝰ carit atẽ xpᷣi incendere ⁊ inflamare.et carbones ex tinctos vel extinctioni apxpꝛopinquã⸗ tes viuificare id eſt hominẽs in carita te tepidos/ad feruoꝛem deuotionis ⁊ carit atis excitare. Et iſte fumus debet eũ totaliter obtegere.ſic ꝙ operaſua faciat recta intentione.non ypocriſan do vt videatur ab homibus. Ged qᷣd dicam de ſacerdotibus qui nõ bonam famam/aut lauoabilem ↄuerſationem exhibent. ĩmo ex luxuria / auaritia. ⁊ ſe uitia. totaliter ſunt ĩfames certeñ alis niſi ꝙ ſi non penituerint. in retri butio ne in ſtoꝛum ptem nõ habebunt Sed Inio de his qui poſito ꝙ bonam famãꝗ habeant. ⁊ honeſtam ↄuerſationem ex hibeãt. oues tamẽ eis ↄmiſſas pabulo doctrine.⁊ pꝛedicationis fouent ⁊ re⸗ ficiunt. nec lima coꝛrectiõis ſubditos cohercent / non aliud niſi qd oñs per Aphetam dicit. Bangninẽ eius de ma⸗ m tua requiram. Redde rationẽ villi⸗ cotionis tue.nũc nõ poteris amplius villicare Et quid de his ſacerdotibus- qiui ſtudio l̃arumet eoꝝ que ſcire tenẽ tur ſe abſtrahunt ⁊ ſecularibus totali⸗ ter ſe ingerunt.vt ex ignoꝛantia excu⸗ ſationes ſibi inquirãt.et ſe ſuos quaſi Pꝛo eis nõ reſpondere debeãt ⁊ tenen tur negligũt. certe nõ aliud niſi illð qð iẽ. ꝗpoſtolꝰpᷣmaad Coꝝ xiiij. Igno⸗ ros ignoꝛabitur Ignoꝛas ea qᷓ ſcire te net᷑. ⁊ que ad offitium ſuũ ſpectant.ig noꝛabitur id eſt a deo repꝛobabit᷑ De Wibus beatus Gregoꝛiꝰ ſic loquitur. Meceſſe eſt vt qui ad officium pᷣdidica tionis excubãt/ aſacre lectiõis ſtudio non receqont.quia cum ſpũale aliquid vgſtoꝛ a ſubditis inquirit.ignomioſum eſt valde/ſitunc querat diſcere cũ que ſtionem debet enodare. Sʒ qͥd dicã de hijs ſacerdotibus qui longã oꝛacionẽ ſi milantes in domibꝰ vwduaꝝ medunt ſanctitatẽ ⁊ deuotionem ſimilãtes. vt donis ⁊ fauoꝛe ⁊ fama ſeu laude hoĩm magnificẽtur. Mõ aliud niſi qdð dñs diẽ Math. v. Amen amen dico vobis. re⸗ ceperut mercedẽ ſuã Tertio nota cir/⸗ ca hoc quod in Fa dicitſeruitutis nr̃e ꝓ due ſunt ſpecies ſeruitutis.vna que ſoli deo impẽditur.et dicit latria IFllte ra que creaturis impenditur. ⁊ dicitur Dulia Et quidã addunt terciam ſpeciẽ ſeruitutis.ſcʒ ypduliam et dicũt iſta debetur coꝛpoꝛi xpᷣi. tamen ↄtinet᷑ ſub dulia. verſus. Qatria ſit oño. debet du Becunqus inde Dulis ↄmunis homĩ deoq; patur Atq; deo ſoli. latria iure datur. Ald coꝛ pus xpᷣi/ſpectat yꝑoulia vere Vtrãa/ q; ſpẽm ſeruitutis expᷣmit dominus in euãgelio dicens. Reddite que ſunt ceſa ris ceſari. et qᷓ ſunt dei deo Mat. xvij. dlo latriam ptinẽt. templa. alt aria. ſa⸗ cerdotia offertoꝛia. ſacrifitia.et hmõi que ſoli deo ſunt exhibẽda.qui gloꝛiat in ↄſilio ſanctoꝛum magnꝰ ⁊ metuendꝰ ſuꝑ omes qui in circuitu eius ſunt non em ſanctis ad honoꝛem dei.ſed do 90 honoꝛẽ ſanctoꝝ ↄſecrãtur templa. de⸗ dicatur altaria ſacerdotia ſtatuuntur. ſacrifitia offeruntur. ne foꝛte ſi ſecus 3 gatur nõ theoſebia. id eſt diuine pieta tis cultus/ſed ydolatrie crimen incur⸗ ratur Hinc ergo deus in lege pᷣcepit. Dñm deum tuum adoꝛabis. et illi ſoli ſeruies. Deutro.v. id eſt ſoli deo ſerui⸗ tutemſoꝛationis impẽdas. Hanc ſerui tutem latrie/ ſicut impia ſuꝑbia hoim vel demonum ſibi exhiberi/vel iubet vel cupit.ita pia humilitas.vel hoĩm vel angeloꝝ ſanctoꝛũ ſibi oblatam re⸗ cuſant.⁊ cui debetur ondit.vt vult yſi Doꝛꝰ.li.viijethi.Et ideo cũ beatus io⸗ hanes euãgeliſta/vidiſſet ⁊ audiſſet ea que ei angel? oñdit et manifeſtauit. ce⸗ cidit añ pedes angeli:Tunc angelꝰ ei reſpondit Vide ne feceris. ↄſeruus eĩ tuus ⁊ ↄfratrũ tuoꝝ ſum.ſolum deum adoꝛa.Sic ergo nec homies nec ange li adoꝛandi ſunt. iſta adoꝛatione ſcʒ la⸗ trie Quarto nota in litera ðꝛ.placatus xccipias vlliquis poſſet dicere. tñ hoc ſacrifitium de per ſe eſt bonũ maxime ſacramenti coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis chꝛiſti ieſu.et ideo dñs ſemper illud placatus cccipit. quare tunc hic petit vt placa⸗ tus ccipigs. Reſpondetur q;uis quan oc Patur coꝛ Ari/ npin ure throi lorigt db t ſeddoed p de mmar. ſilas nepter Wmcur⸗ dt. Kſdi udeoſenin Haurſan gbu vin maubet velhoim gtam re⸗ N becrsio⸗ oillten nut me/ nusei moeum ccange xeſqzla⸗ lacas tboe s choidi Olex 9 vpc Gsun Tractatus tum eſt ex parte huiꝰ ſacriſitij ſemper deus in ipſo placetur.non tamen qᷓtũ eſt ex parte mĩſtroꝛum quibꝰ quãdoq; offenditur. Mã ßm b. grego. Nũ is qui — diſpicet ad intercedẽdũ mittitur. ani⸗ mus iudicis ad deterioꝛa ꝓuocatur.ſi cut eſt de iſtis qui ſacriſicant in pecca⸗/ tis moꝛtalibus. vel qui ſunt in ꝓPoſito nõ abſtinẽdi a peccatis. Quinto nota vlterius dicit᷑. Dieſq; nr̃os leo papa adiunxit infra actionẽ:hanc igitur ob lationẽ. vſq; ibi dieſe q; noſtros ꝛc Bed beatus gregoꝛiꝰ. has tres petitiões in canone dicit addidiſſe. videlicet dieſq; noſtros in tua pace diſponas.ſuxple p eum qui traditus eſt ꝓ nobis in manꝰ eoꝝ qui pacẽ odeban Ab eterna dam natõne nos eripi iubeas ꝑ eũ qui tꝑali moꝛte ꝓ nobis traditꝰeſt. ⁊ in electoꝝ tuonꝝ grege iubeas mnnerari.ꝑ eumqͥ ꝓnobis deputatus eſt cum iniquis Et nota ꝙ quadruplex eſt pax:vlliqua eſt pectoꝛis ſiue iuſtoꝝ Mia eſt pax pecca toꝛum Tercia pax tẽꝑis Quarta pax eternitatis. oꝛro pax tempꝑis quan⸗ doq; cõceditur bonis⁊ malis.ſed pax eternit atis nunq; dabitur niſi bonis. quia nõ eſt pax impijs: yſa.lij. De pace pctõꝛmm dicit Ps. zelaui ſupꝑ iniquos pacem petõꝛum videns . HMec pax eſt noxia ⁊ ꝓnitioſa. vñ Bregoꝛius. xiiij. moꝛ. Oicut pernitioſum inqt eſt ſi vni tas deſit bonis. ita pernitioſiꝰ eſt ſi nõ deſit malis: Gi em̃ maloꝝ vnit as nox⸗ ianõ fuiſſet. nequaq; diuina ꝓuidentia linguã ſuꝑbientiũ in tantã diuerſitatẽ diſſipaſſet Iem gregoꝛiꝰ in paſtoꝛali. J ꝑuerſoꝛum nequitia in pace iũgit ꝓſecto eoꝛum malis actibus robur au getur. Qui ergoiniquos pace ſociat iniquit ati vires ãminiſtrat. qa bonos eo deterius depꝛimũt quos vnanimi⸗ Tercius ter ꝑſequũtur. Aduerſus bane pacem oñsdixit. Non veni pacem mittere in terꝛam ſed ail a aun De pace iuſtoꝝ dicit apoſtolꝰ Fructus ſpũs eſt caritas gaudium.pax et pacientia · ad BGalla.v anc pacẽ reliquit dominus apoſtolis dicẽs acem meã do vobis ohis. xiiij. De pace tꝑis inquit ꝓphᷣa⸗ Dꝛietur in diebus eius iuſticia. et abũ dantia pacis dñabitur Hanc pacemĩ ceſſanter petit eccleſia dicẽs. DHa pacẽ dñe in diebus noſtris. Nicet tribulatio⸗ nes et aduerſitates pᷣſtant aliquando occaſionẽ boni·quia ſunt materia paci entie.⁊ ſepe inducũt tribulatum ad re cognoſcẽdum ſeipᷣm/⁊ad humiliandũ ſeipm:iuxta illud prouerbi gerin dat intellectũ. intellige tamẽ nõ ſit ni mia vt ſcribit berñ. ad eugeniũ papã⸗ Vñet ſancta ſara exiſtens in tribulati⸗ one oꝛauit dicẽs. BHenedictꝰ deus pa⸗ trum noſtroꝝ. qui cũ iratus fueris mi⸗ ſericoꝛdiam facies.et ĩ tribulatiõe pec cata dimittis / his qui inuocant te. tho bie.iiij. Mõ tamẽ ſunt bona ꝑſelicet ꝑ ℳ* accivens ex eis pꝛoueniũt bona.Dax eſt bonum ꝑ ſe.ſed quia homies hac pa ce ſepius abutũtur ſicut et alijs bonis ideo eccleſia ꝓ ea oꝛat · De pace eterni tatis dicit dñs ꝑ ꝓphet am Zedebit po pulus meus in pulcrituoine pacis / et requie epulẽta. Item iohis.xiĩij. MPa cem meam do vobis / non quia mudus dat vt pꝛopheta. In pace ĩ idip̃m In idip̃m eſt quod eſt inuariabile. et ſemꝑ eodem modoſe habet . ſicut eſt in ſuꝑna hieruſalẽ que edificatur vt ciuitas.cu⸗ ius ꝑticipatio eius in idipᷣm. ꝓpter hanc triplicem bonã pacemiuſtoꝝ ſiue pectoꝛis.temꝑis·et eternitatis ter oꝛa mus in miſſa pꝛo pace. Mꝛimo hic. Di eſq; noſtros in tus paceꝛc Secũdo ibi Liber Da ꝓpitius pacem ꝛc̃. Tertio ibi DHo⸗ na nobis pacem.vt de pace tempoꝛis. per pacem pectoꝛis.tranſeamꝰ ad pa⸗ cem eternitatis t ſcias ꝙ ꝑfecta pax nunq; inuenitur in hac vita. quia nũq; bella bonis. nunq; diſcrimia deſunt.et cum quo certat mens pia ſemper habʒ Et berñ ſuper cantica dicit: candẽs lilium. o tener et delicate flos. mcredu liet ſubuerſoꝛes ſunt tecũ Vide ergo Aomodocaute ambules inter ſpinas lendee mũdus ſpinis In terꝛa ſunt in aere ſuntin carne tua ſunt.ergo verſari in his et nõ ledi piuine eſt potẽ tie et non virtutis tue.lugꝰ de ciuita⸗ te dei dicit: Mugnant inter ſe mali et mali.pugnãt inter ſe boniet boni. Bo⸗ m vero et boni ſi perfecti ſunt. inter ſe pugnare nõ poſſunt.nec bonus quiſq; ex ea parte cũ per ſe pugnet contra al terum/eadem etiã contra ſemetipſum In vno quoq; homine caro ↄcupiſcit nouerſus ſpiritum/et ſpiritꝰ aduerſi us carnem. t fulgentius dicit circulo lune vſq; ad centrũ terꝛe. nõ eſt pfecta ſecuritas. In gere non quia ibi ſunt de mones inſidiates In terꝛa nõ. quia ibi ſunt homĩes malignantes In marinõ quia ibiſunt venti et tempeſtates. In inferno nõ / quia ibi ſunt toꝛtoꝛes qĩas cruciantes Ergo ſupꝛa lunam quere ſe curitatem.quia citra lunam minime re peries Et iocirco ſacerdos petit tran⸗ quillã vitam in pᷣſenti cũ dicit. ieſq; noſtros in tua pace diſponas. Secun⸗ do pᷣſeruationẽ a malo in futuro cũ diẽ Atq; ab eterna damnatiõe Terciope tit collationẽ gloꝛie ⁊ ↄſoꝛtium beato⸗ rum cum dicit. Et in electoꝝ tuon gre⸗ ge ꝛc. ig eſt in eterna beatitudine/que ẽ ſtatus oim bonoꝝ aggregatione perfe ctus.· vt dicit boetius.iij de ꝛſo. phiĩe. * 2 gecundus Ibi em̃ quidqͥq amabitur adheret. om ne quod ibi erit/bonũ erit.et ſummus deus ſummũ bonum erit. et quod eſt omnino beatiſſumũ ita ſoꝛe ſemper cer tinn erit lec auguſtinꝰ omnibus queſimus benedi . Pctam.aſcrip tam.ra facere digneris. vt nobis coꝛ ¶ pus et ſan guis fiat dilectiſſimi filijtui domini noſtri ieſu chꝛiſti: ↄſecrationem huiꝰoblatõis vt ex eſca materiali fiat nobis coꝛpus ⁊ ſanguis oñi noſtri ieſu chꝛiſti. Et eſt ſententia iſta. O deus pater clementiſſime/nos petimꝰ quatinus hanc oblationẽ paĩs et vini ↄſecrare appꝛobare et ↄſirmare digneris in rõnabilem et acceptabilẽ tibi hoſtiam vel ſacrifitiſj.vt nobis id eſt ad nr̃am ſalutẽ panis et vinũ.fiant coꝛpꝰ et ſanguis dilectiſſimi filij tui do mini noſtri ieſu xpᷣi. Et exponitur du⸗ pliciter. ſᷣm ꝙ ly in omibus poteſt as diuerſa referꝛi. Vno mõ poteſt cõſtrui cum ly deus. vt ſit ſenſus tu deꝰ. ſupple qui es in omibus E᷑t ſcom hoc lr̃a con ſtruitur ſic. Nuam oblationemtu deꝰ. ſupple pater clementiſſime/ in omĩbus ſupple exiſtens.digneris facere benedi ctam.id eſt ↄſecratam.aſcriptã id ẽ ap⸗ paahora. rain id eſt firmam rationa- bilem id eſt diuine rationi et voluntati ↄfoꝛmẽ.q; pꝛo et.acceptabilem id ẽ ac ceptabile ſacrifitium. vt ſupple panis vinum fiat nobis id eſt ad ſalutẽ nr̃am coꝛpꝰet ſanguis dilectiſſimi filij tui do min noſtri ieſu xp̃i. ttunc ſenſus eſt gꝓptus et ↄueniẽs · eus noq; lemꝑ in . Anc oblationem tu deus i . q tam rationabilem acceptabilẽq; Mhac parte canonis / ſacerdos petit dengi enedi leq; s idni ho etr terſe⸗ nons meti mne nos Weis imme o fimt audo dordu Rened ſicoſre ſage cEac ma us beyedi ideap⸗ nona⸗ luntati ngidta pens ceſfam liſenioo niseſt anpin Aractatus ſe incõmutabiliter exiſtens. p̃ᷣſenciali⸗ ter potencialiter et eſſencialiter: eſt in omni natura ſeu eſſentia.ſine ſui diffini tione id eſt limitatione ſeu determina tione.et in om locoſine circ umſcripti one et in om̃i temꝑe ſine mutabilitate. et in ſanctis ſpiritibꝰ et aimabꝰ excel⸗ lentius eſt/ ſcilicet per gratiã inhabitaã tem.et in homie xpᷣo excellẽtiſſime eſt/ quo plenitudo diuinitatis inhabitat. Et beatus Aug dicit: DNeus eſt in om̃i bus rebus cauſa eſſendi.oꝛdo viuendi ratio intelligendi.nõ eſt mirandum · ſi eſſencia diuina oinoſimplex ⁊ incõmu tabilis omia replet loca et in omĩ bus creaturis eſſentialiterẽ.nect amẽ cuiꝰ⸗ dam rei ſoꝛdibus ↄtaminatur Sol em viſibiles radios.ſine ſui pollutõe efſun dit ſuper loca et coꝛpoꝛa.nõ ſolum mũ da ſed etiam immnũda. ſoꝛdida et vetẽ⸗ tia.quoꝝ cõtactu alie quidem res infi⸗ tiuntur: ſolis vero radij impolluti et incõtaminati ea ↄtingentes exiſtunt. Alio modo ly in omibus poteſt referri ad ly benedictam. et ad cetera ſequen tia vt ſit ſenſus. Nuam oblatiõem / tu digneris facere benedictam accepta⸗ bilem in onũbus Et lic adhuc duplici⸗ ter exponitur. VUno modo in omibus ſupple ſuis partibus. quod exponitur aduerbialiter. io eſt omĩa et totaliter. Secũdo modo ꝙ hoc adiectiuũ omĩ⸗ bus habet ly accipientibꝰ vel pꝛo qui⸗ bus offertur pꝛo ſubſtãtino. vel y offe rentibus. vt ſit ſenſus. Benedictamĩ omĩbus offerẽtibus et pꝛo quibus tibi offertur. Tercio ly in omibus videtur referꝛi ad ly queſumꝰ.et ſic videtur ex ponere guilhelmꝰ in rationali qſumus in om̃ibus id eſt totamente toto coꝛde et toto intellectu. Ocdo nota. iße ſa 7 cerdos petit quĩq; ꝛimo q iſtam ob „ Hõ Tercius lationem deus faciat benevictã Gecdðo aſeriptam Tercio ratam Quarto rati onabilẽ. Quinto acceptabilẽ. que qͥnq; petitiões varie exp onũtur. Vno mõ ſic ABenedicta io eſt talem. pꝑ quã ſpũa⸗ lium bonoꝝ multiplicatione benedica mur. Fſcriptã id eſt talẽ que de tua me moꝛia nulla poſſit obliuione deleri:ſRa tam id eſt talem que de tuo bñplacito ↄſtanter nobis ſuchagetur et que nulla poſſit ↄmut atione euelli. Rationabilẽ id eſt talem que tue diuine rationi ↄue niat Differẽtia eſt inter rationale ⁊ ra tionabile Rationabile dꝛ quod de rati one ꝓcedit. Rationale vero quod vti tur ratione Et acceptabilẽ id eſt que ti biſit grata et accepta. Gcdo modo ſic exponitur quã oblationẽ tu deus dig⸗ neris facere. benedictã id eſt traſſerꝛe in illam hoſtiam que eſt omibus modis benedicta. aſcripta. rata. rationabilis. ⁊ acceptabilis hoſtia ſalutaris /ſcʒ coꝛ poꝛis et ſanguinis xp̃i.quę dicit᷑ bene dicta om̃ibus modisquia ab omni ma ledictiõne eſt immunis. tam actuali qᷓ; oꝛiginali.tam veniali q; crimiali. ſicut elizabeth inquit ad virginem. Benedi ctus fructus ventris tui Auc.ij. ꝛWcri⸗ — pta dicitur eadẽ hoſtia.quia guris et ſcripturis veteribꝰ eſt deſignata.tam in mãna celeſti. q; ĩ agno paſchali.tam in yſaac immolãdo/ q; in abel immola to: Quoniã vt inquit iohẽs in lpoẽ· Hic eſt agnus occiſus ab oꝛigine mun di id eſt occidi diſpoſitus ab eterna di pdeſtinatione et pꝛeuiſione Endem ho ſtia rata ꝛ.non quaſi tranſitoꝛia/que ceſſit vbi noua ſucceſſit.ſed que perma . — et in eternũ ſcom oꝛoinem melchile⸗ dech Nationabilis dicit. quaſi nõ pecu alis ſicut erat legalis oblatio.qᷓ ſanguĩe hircoꝛũ ⁊ vituloꝛũ non poterat hoĩes mnndare a peccato ſed illa que ſangui ne pro ↄſcientias emundat ab operi⸗ bus moꝛtuis. Acceptabilis dꝛ. quia eã deus acceptat in remiſſionẽ peccatoꝛũ et redemptionẽ tocius mundi. Non quaſi ila oblatio de qua Ipheta dicit ſacrifit in et oblationem noluiſti Ps⸗ Exxix. Gimiliter vñs ait Mon accipiã ðe domo tua vitulos.neq; de gregibꝰ ruis hircos ſed ſicut illa ð qua pſalmi⸗ ſta dicit. Tibi ſacrificabo hoſtiam lau⸗ dis. GBcom hãc expoſitionẽ recte ſub iũgitur vt fiat nobis coꝛpus ꝛc. Hec in nocẽtius Augꝰ vero de 9ſe. diſ ij. vtꝝ refert hec verba ad eucariſtiã.ẽt expo nit ſic. quã digneris facere benedictam id eſt per quam benedicimm. aſcriptã id eſt per quam in celo aſcribimur. Ra tam id eſtper quã in viſceribus xpi et coꝛpoꝛe xpi quod eſt eccleſia cẽſemur et in xpᷣo ratiſicamur.Rationabilẽ id ẽ per quã a beſtiali ſenſu exuimur. Ncce⸗ ptabilem vt qui nobiſip̃is diſplicemus p hanc aceptabiles erimꝰ eius vnico filio Oed alij exponunt ſic ꝙ in iſtis v bis qnq; petimus virtute hui⸗ oblatio nis nobis dari. videlicʒ remotionẽma loꝛum cũ dicimus benedictã. Petim⸗ em benedictionem/ a nobis amouẽdo malũ culpe et penalis miſerie. Gecun do impꝛeſſionẽ et inſignitõem ſpualiũ bonoꝝ cũ dicitur aſcriptã. Tertio col⸗ latoꝛũ bonox ſtabilitionẽ. cum dicitur rat am Muarto diſcretionẽ credendo rum ⁊ agẽdoꝛum.cum dicitur rationa bilem. Nuinto/ acceptacõem bonoꝛũ operum noſtrorum. vt ſcilicet ſint deo accepta. ⁊ ſic nobis pꝛoſunt ad vitam eternã. cũ dicitur acceptabilẽ. Tercio nota ſacerdos facit tres cruces cũ diẽ Benedictam. aſcriptã. ratam. ⁊ poſtea dugs cinn ſubiũgit. coꝛpus et ſanguis. Becundus Modo dubit atur quid ille trẽs cruces deſignat. Cuiꝰ ſunt multe reſpõſiones nnocẽtius dicit.ꝙ hoc fit ad deſignã dum pꝛecij quãtitatem.quo xpᷣe vendi tus eſt.ideo ſacerdos facit hic tres cru ces ſuper oblatã et calicem cum dicit. enedictam. Dꝛo cuiꝰ latioꝛi declara tione eſt ſciendũ ſcdᷣm ꝙ pꝛius dictum eſt. In canone agitur memoꝛia eoꝛum que acta ſunt in ebdomada palmaꝝ.et ſpecialiter modus venditois et empti⸗ onis xpᷣi Abi nota Feria quarta ante cenam dñni in mane.iudas vnꝰ ex duo⸗ decim a dyabolo ſupplantatus/ſacrile gium perpetrauit:dum filiũ di ſolis tri ginta argenteis vendidit phariſeis in recõpenſationẽ damni quod incurꝛit Ipter effuſonem vngenti cũ dixit Do tuit em̃ vngentũ hoc venundari pluſ⸗ ᷓ; trecentis denarijs et dari pauperi⸗ bus Hoc autẽ dixit.nõ quia de egenis Etinebat ao eum.ſed quia fur erat.⁊ lo culos habens / ea que mittebatur poꝛ⸗ tabat Johis. xij. Et quilibet argẽteus valebat decẽ denarios vſuales.et ita damnũ vngenti quod valebat trecen tos denarios/triginta argenteis ↄpu tabat alias recõpenſari. Gi vero dici⸗ mus argẽteos fuiſſe denarios vſuales dicemus ꝙ iudas vendidit xpᷣm quaſi vile mancipiũ.triginta eĩ denarij ſunt decima pars trecetoꝝ denarioꝝ quos valebat vngentum ꝓpter quod ioqui⸗ tur oñs deſpectiue per ꝓphetam dicẽs Pꝛehenderũt mercenarij vitam tri ginta argenteis/quibꝰ ſum appꝛeciatꝰ ab eis Ad deſignadum ergo hui⸗ pᷣcij quaãtitatem / quo xp̃c eſt venditus / ſa⸗ cerdos hic facit tres cruces ſuper ob⸗ latam et calicem Mam et trecenta pari ter et triginta multiplicationẽ ſuſcipi⸗ 2 . it aternario. ſP ea vo ad deſignaãdũ i num ner anen Ae e nesi er H n Negans 1 nwe aeus etita tcecen desa rodich, 6wides norylr Nα vlqui, nmdices tantri eci, wi he lirns/1 ſpere⸗ rpri pi⸗ Tractatus emptionemet venditionem duas cru ces impmit. ſigillatim vnã ſuper obla⸗ tam.alteram ſuꝑ calicem cũ dicit. vt fi at nobis coꝛpus et ſanguis 2c. Ala ven ditio fuit maledicta.pꝛoſcripta.irꝛata. iniqua et deteſtabilis. ſed tu deus häa oblacionem digneris facere benedictã aſcriptam. ratam. rationabilem et ac/ ceptabilem. Jndas em dilexit malevi ctionem. ⁊ veniet ei.noluit benedictio nemet elongata eſt ab eo. ſed tu deus hanc oblationem digneris facere be-⸗ nedictam / pꝛo qua nos in celeſtibus be nedicas. Judas deletus eſt de libꝛo vi uentium et cumiuſtis nõ inſcript?. ſed tu deus hanc oblationẽ digneris facea⸗ re aſcriptam: ꝓqua nos inter electos tuos aſcribas. Judas laqueo ſe ſuſpen 7 Ddit et eius epiſcopatumſuſcepit alter. ſeotu deus hanc oblationẽ digneris fa cere ratam. per quã ratumet gratum ſit noſtre ſalutis pꝛomiſſum. Judas ex 9 ijt cõdemnatus / et oꝛatio facta ẽ pec⸗ catum. ſed tu deus hanc oblationẽ di⸗ gneris facere rationabilem/per quam rationabile fiat noſtre ſeruitutis obſeqᷓ um Judas reddidit mala pꝛo bonis:et odium pꝛo dilectione tribuit. ſed tu de us digueris hãc oblationem facere ac⸗ ceptabilem per quã reddas tibi accep tos 2ᷣllia reſponſio. Vres cruces quas facit ſacerdos ſimul ſuper hoſtiã et ca⸗ licem / ſignilicant tria que xpc in cena ↄmuniter egit circa panem et vinũ ſcʒ accepit. benedixit. ⁊ fregit Sed ꝙ po ſtea ſpecialiter facit vnã crucem ſuꝓ oblatam / deſignat ꝙ xpᷣeſpecialiter ſu 7 7 per panem dixit. accipite et comedite.· oc eſt coꝛpus meum. Et alterã ſuper calicem / quia xpᷣc dixit Bibite et diui⸗ dite inter vos.hic eſt ſanguis meus Et ſcom hunc ſenſum recte ſubiungitur. Tareus Quipꝛidie ⁊c Tercia reſponſioqꝛ iu⸗ das vendidit xpᷣm ad cruciſigen dum ſacerdotibꝰ. ſcribis et phariſeis.idcir co ſacerdos ad deſignandũ ↄmuniter tres emptoꝛes.facit tꝛes cruces ↄmuni ter ſuper oblatam et calicem cũ dicit· benedict am aſcriptam ratam. Ad de⸗ notadum vero diſtincte venditoꝛem ⁊ venditũ /facit duas cruces diſtincte ſuper oblatamet calicem. cũ dicit. vt fiat nobis coꝛpꝰ et ſanguis Quartare ſponſio Gacerdos pᷣmo facit tres cru ces in mis tribus dictionibꝰ. ſcʒ bene dictam aſcriptam et ratam. vt deno⸗ tetur virtus cruciſixiõis xpᷣi.que ato ta trinitate fuit volita ita fieri / q illis dictionibꝰ petimꝰ fieri. Quartacrux quam facit diuiſim ſuper oblatamn deñ gnat coꝛꝑis xpᷣi in cruce immolationẽ Ded quinta crux que fit ſuꝑ mixtũ ex vino et aqua/deſignat ſanguinis aqᷓ de latere xpᷣi effuſionem. oſtea cum dicit dilectiſſimi filij tui ieſuxpᷣi. ſacer⸗ dos eleuat manꝰex intima veuotiõ⸗ cũ ſuſpirio ĩ celum. Et pꝛopter hoc ſacer⸗ dos eleuat manus et extendit cũ oꝛart in miſſa⸗. MNam cũ chꝛiſtus expanoiſſet manus ſuas in cruce/ pro ꝑſecut oꝛibꝰ oꝛauit et dixit Pater ignoſce illis. qᷓa neſciunt quid faciũt. Moꝛaliter inſtru ens. ꝙ vpe ſemper ꝑatus eſe recipere penitentes.iuxta quod ipᷣe pꝛomiſit io hãnis. vj. Eum qui venit ad me nõ eijci am foꝛas. Mota de eleuatione manuu dictũ eſt pꝛius quomõ ſiguratae Exo- xvij. Nui figure expoſitionẽ aduerte hic Cum em̃ verus moyſes. id eſt xpc eleuat manus io eſt impẽdit auxiliũ et ſolatiũ vincit iſrael. io eſt eccleſia. QNã ſi deus pꝛo nobis quis ↄtra nos. Din gautem paululũ manus remittit id eſtſi exigentibus peccatis ſibrrabit auxillie Liber um et ſolatium / tunc ſupat amalech. i. dyobolus:quia non eſt volentis neq; cinꝛentis ſed dei miſerentis Quia ve ro xpᷣc pꝛomiſit eccleſie dicens. Vobi⸗ ſcumſ um vſq; ad ↄſummationẽ ſeculi. ob hoc aaron id eſt mons foꝛtitudinig et vr. iq eſt ignis caritatis ſuſtentãt ma nus eiꝰ. vt in foꝛtitudine ferat auxilium et ex caritate ſolacium. ne manus eius baſſentur vſq; ad occaſum ſolig. id eſt ad finem mundi. Sicq; ioſue duce:id ẽ chꝛiſto ductoꝛe/iſrael fugat amalech/ id eſt eccleſia ſuperat dyabolum. in oꝛe gladij·ꝓ virtutẽ oꝛationis ⁊ verbi di: Gladius em̃ eſt verbum dei. Si quis ergo vult oꝛationis vᷣtute ſuꝑare dya bolum / debet eleuare manꝰ. id eſt actꝰ ſuos ad deum. vt ↄuerſatio eiꝰ ſit in ce lis VUnde dimiſſas manus erigite. ⁊ ge nua debilia roboꝛate Mã eleuatio ma nuum/ſacrifitiũ verſpertinũ.bona eſt operatio cum ieiunio et elemoſina. Fi des em̃ ſine oꝑibus moꝛtua eſt. Zeue⸗ mus ergamanus ſine diſceptatõe que rentes que ſurſum ſunt. non que ſuper terꝛam. vbi chꝛiſtus eſt in dextera dei ſedens. Bed dubium. quare hic di⸗ citur vt nobis fiat ꝛc. Dicendum eſt huiꝰquadꝛuplex ẽ ratio Pꝛima adꝗ luendũ illi verbo quod vixit maria an elo Auc j. Fiat mihi ſedᷣm verbũ tuñ Veride atõ ad abluendũ verbo cre qtionis 1a deſignãdum ꝙ eadem po tentia requiritur in trãſſubſtantiatiõe ſicut in reſurꝛectione et in rerũ creati⸗ one de qua Geñ.j. Niat lux Diue ſiant luminaria. Et ſeq̃tur Et factum eſt ita. TZercia ratio/ ad deſignandũ ꝙ ſacer⸗ Dos ſolum eſt miniſter huius ineffabi⸗ lis cõuerſionis ideo nõ in perſona pꝛo peia loquitur / ſed in perſona chꝛiſtilo Hecundus quens dicit. fiat. Quarta ratio / quia opoꝛtet vt hec tranſſubſtantiatio fiat E verba tranſitũ ſignificantia. ido nõ dicit ꝙ panis ſit coꝛpus chꝛiſti.ſed bñ dicitur panis fit coꝛpus xpᷣiideo dicit᷑ nat. Item dicitur dilectiſſimi ꝛc᷑.xpᷣus em̃ ieſus maxime eſt dilectus a veo pa⸗ tre ſmillud Math.iij ⸗Dic eſt filiꝰ meꝰ in quo mihi cõplacui.CTum quia oĩmo Dam ꝑticipationẽ eſſencie pater filio e ternaliter ↄmunicat um qꝛ omĩa que habet pater.ſua ſunt Joh. xvj.Lum qꝛ ꝗ patre tradita eſt ſibi poteſtas omniũ que ſunt incelo et ĩ terꝛa Math. v:Tũ quia per filij ſui ĩ cruce immolationẽ ꝓp nobis pater placatus fuit pꝛo om̃ibuæ offenſis noſtris. pñtibus. pᷣteritis ⁊ fu turis Mtione cuiꝰ et ĩm exaltauit.⁊ dedit illi nomen quod eſt ſup omne no men. Id philip̃ ij. t nos ipᷣm deñ pa⸗ trem diligere debemus. quia ipᷣe pꝛioꝛ dilexit nos Quia ſic deus dilexit min dum vt vnigenitum ſuum daret Joh⸗ „⸗ iij. Deum filium diligere debemꝰ quia — ipſe paſſus eſt ꝓ nobis.et nos redemit Bokriri ſanctum diligere debemꝰ. qꝛ eius ſapientia conditiſimnꝰ. et eius pꝛo uidentia gubernamur. Heũ em̃ ſupꝛa omia diligere debemus. Lalde nanq; enat. qui non diligit deũ ſuum creato rem. recreatoꝛẽ.et remuneratoꝛẽ Vñ btũs Augꝰ dicit. Ualde emerꝛaremſi deũ nõ amarem. qui dedit mihi animã vt viuam. gratiam vt bene viuam. ſa⸗ pientiam vt oꝛdinate viuam.quam vi tam nobis concedere dignetur ieſus chꝛiſtus patris ab eterno vnigenitus. poꝛaliternatus. — ° ſune knen ndiees onnes. 9/ eu doſie dond labñ wc Phus deopg, lene goimo rflioe Wge Ang sonmi hi leii vomdus rſt onero ndid ihenn enmn r ui nedemit cenb. q Renso enſpe⸗ Meinng umarr rra j enn’ timmni ium ſy⸗ quan vi ur ieſus gemirus⸗ oneten/ Aipꝛidie qm pateretur ac⸗ cepit panẽ in ſanctas/ ac ve nerabiles manus ſuas. ⁊ ele natis oculis in celum ad te deum patrẽ ſuum omnipotentẽ tibi gracias agen- benedixit fregit et dedit diſcipulis ſu⸗ is dicẽs.ꝭ ccipite et mãducate ex hoc omnes. Moc eſt em coꝛpus meum. it habet iſta litera duas partes Mꝛi⸗ mo introducũtur verba ↄſecrationis coꝛpoꝛis xpᷣi. Becũdo ſanguinis ibiſi⸗/ mili modo.t eſt ſententia iſta. OHpa⸗ ter clementiſſime dñs noſter ieſus xpᷣs⸗ filius tuꝰ pꝛoxima die pᷣcedente ſuam paſſionem/ hoꝛa cene accepit panemĩ venerabileęs manus ſuas.et eleuando oculos ſuos in celũ.ad te ſuum patrem om̃ipotentẽ/et gracias agendo bene⸗ dixit dicens. Moc eſt coꝛpus meum.in coꝛpus ſuum tranſſi ubſtanciãdo. At fre git et dedit diſcipulis ſuis dicens. Acci pite manducate ex hoc omnes Etex poĩtur ſic: Qui ſcilicʒ dñs noſter ieſus chꝛiſtus.pꝛidie id eſt pcedẽti die/qᷓ;pa teretur accepit panem/ſuxple nõ cõſe⸗ cratum.in ſanctas.id ẽ ſanctiſicatas:ac venerabiles idẽ honoꝛandas / man ſu as et eleuatis ſurſum.ſupple ſcom hũa⸗ nit atẽ oculis:ſupple tam mentis qᷓ; coꝛ poꝛis in celum id ẽ verſus celum.ad te deum pratrẽ ſuum ſupple ſm diuinita tem.omipotentẽ agens id eſt referens tibi gracias id eſt gratianactiones be nedixit id eſt conſecrauit.fregit ſupple ſpeciem panis.et dedit id eſt poꝛrexit NEtaeſt tercia pars pᷣncipa⸗ liꝛs canonis.in qua ponũtur verba ipᷣam cõſecrationem efficientia. et finaliter ꝑficientia/tã con ſecrationẽ coꝛpoꝛis/q; ſanguinis xpᷣi per fidẽ et mãducate id ẽ comedite ſup ple ꝑ caritatẽ ex hoc om̃es Nota pᷣmo ꝙ inilla ptieula repᷣſent atur illud/qdᷣ dñs nr ieſus xpc in cena fecit.quã par ticulã alexander pᷣmus dicitur ſic oꝛdi⸗ naſſe et addidiſſe ſeᷣm foꝛmã aplorl et euangeliſcarũ ſic derelictam. Et eſt ſci endum. ꝙ eccleſia in die cene ſpẽaliter addit iſtam ꝑticulã.qui pꝛidie qᷓ; pate⸗ retur pꝛo noſtra oĩmq; ſalute:qð ẽ ho⸗ die ad ſingularẽ reuerentiã illius diei- eo ꝙ iſta die hoc venerabiliſſimum ſa⸗ cramentũ ſit inſtitutum in qua die de⸗ ſideratiſſumum inſtitutũ eſt cõöuiuium/ ſcdᷣm ꝙ dñs dixit. deſiderio deſideraui hoc paſcha manducare vobiſcum an⸗ teqᷓ paciar. Auce:xxij. In quibus ver bis ſaluatoꝛis tria innuũtur. TPꝛimo/ pꝛimoꝛdialis affectatio huiꝰſacramen ti cum dicitur.deſiderio. Scðdo ſacra⸗ ment alis demonſtratio huiꝰ miſterij.⸗ cum dicitur hoc paſcha Lewio fiouci alis adamatio ieſu chꝛiſti cũ dici᷑.ante qᷓ; paciar. Maioꝛem carit atem em̃ ne⸗ mo habet. vt aniam ſuam ponat quis ꝓ in la dꝛ pᷣdie. Hic notat᷑ tempꝰ inſcitu⸗/ tionis hui ſacramenti. Quintaderia em̃ die mẽſis pꝛimi.quod modo ẽ ſexta feria. dominus pꝛo nobis paſſus fuit. 1 pcedẽti die q erat quartadecia luna eiuſoem mẽſis. oſtq;; ad veſpeꝝ xpᷣc ſcᷣm legẽ paſcha tipicũ cũ aplis cele⸗ bꝛauit.veteri paſche finẽ imponẽs.et nouum paſcha ſubſtituit. vidlicet hoc ſacramentũ.et eccleſie tradidit frequẽ tandũ.Et dic innoẽ. Mac igitur inſtitu⸗ tiõe infoꝛmati.celebꝛamꝰ iugiter ꝑ mi ſteriũ.qd ſemel offerebat᷑ in pᷣciũ. Qã cũ vᷣitas venit.figura ceſſauit.⁊ ſignũ ſublatũ eſt medio.cũ nõ erat res aliij qſignificaret. ſed que pñs ꝑciperetur n .ſ3 Manſit tamen figura tamoiu/ donec in veritate completũ.quod in ſimilitu dine pꝛius erat exhibitum. Chꝛiſtꝰ em̃ tunc impleuit figuras algnus enim pa ſchalis ſigura fiit huiꝰ venerabilis ſa⸗ cramenti.poſt cuiꝰ eſum hoc ſacramen tum inſtituit. vt figuris veteribus finẽ daret Vno ſicut illi carnes agni in figu ra ↄmedebant: ſic ſideles in ſacramen to verũ coꝛpus ⁊ verum ſanguinẽ xpᷣi ſuſcipiunt Etſicut manna datum eſt he bꝛeis poſt traſitum maris rubꝛi ia ſub- merſis egiptiacis.ſic eucariſtia datchꝛi ſtianis poſt ablutionem baptiſini/dele tis iam peccatis. vt per baptiſmũ mũ⸗ demur a malo. et per eucariſtiã ↄfoꝛte- mur ĩ bono. Et ſicut mana populũiſra elper vaſtitatem in via ſolitudinis ad terꝛam ꝓmiſſionis ꝑduxit.ſic et eucari ſtia populũ iſtũ ꝑ incolatum vite pᷣſen tis ad patriam ꝑoucit paradiſi. Unde recte viaticum aꝓpellatur quia reficiẽes nos in viaꝰoe ducit ad patnã. De qui Fuit aut hec dies vltima ante ſuã moꝛtẽ ⁊ paſſi/ onem/ↄueniens ad huiꝰſacramentiin bus dictũ eſt ſupꝛa plemꝰli.j. ſtitutionẽ . vt illud arcius coꝛdibus fi⸗ delium infigeret.⁊ firmiꝰ memoꝛie apo ſtoloꝝ impmeret.quod ante moꝛtẽ ſuã ꝓxime futuram inſtitueret.ſcom quod att eſtatur beatus glugꝰ per hec verba Saluatoꝛ quo vehemencius ↄmenda ret miſterij huius altitudinem. vltima hoc voluit infigere coꝛdibꝰ diſcipulo⸗ rum.a quibus per paſſionẽ erat diſceſ. ſurus Et idem dicit Innoc. Coꝛpus et ſanguinem ſuũ xpᷣus poſt cenam dedit apoſtolis vt hoc ſacramentũ velut vl timũ teſtimonij mãdatum/arcius me⸗ moꝛie ↄmendaret. Ount et alie multe cauſe de quibus ſufficienter dictum eſt ſupꝛa li.j. Dicit ergo hic ſacerdos Qui Gecundus pꝛidie / id eſt pꝛioꝛi die anteqᷓ; pateret᷑. accepit panem / volens ſacriñtium lau dis deo patri offerꝛe. Donẽ et vimmm obtulit: ex quibus coꝛpꝰ et ſangunnem ↄfecit Buper quo verbo dicit Inno7 Huiaſacrißtij ritum/melchiſedech pꝛi us legitur celebꝛaſſe/ offerens panem ⁊ vinũ Erat em̃ ſacerdos altiſſumi gSeñn xiiij. Vñ dauid inquit ad xpᷣm. Tues ſacerdos in eternũ ſcom oꝛdinem mel⸗ chiſedech Ex quibus patet. ſaeriſiti um euãgelicũ / nõ ſolum pceſſit legale dignitate ſed et in temꝑe.ſicut apls in epla ad hebꝛeos pleniꝰ oſtendit Et do minus ieſus panẽ ⁊ vinum in ſacrifitiũ ſui coꝛꝑis ⁊ ſanguinis inſtituit:qꝛ ſicut pꝛe ceteris cibis ⁊ potibꝰ panis coꝛ ho minis ↄfirmat.⁊ vinũ coꝛ homis letifi cat.ita coꝛpꝰ⁊ ſanguis xpᷣipꝛe ceteris cibis ⁊ potibus ſpnalibus/ plus interi oꝛem hoĩem reſiciunt. ⁊ gratiaꝝ donis plus ſaginãt Unde ꝓpheta. Doculum tuũ inebꝛiãs q; pꝛeclarũ eſt Et ſicut in iſtis plena ꝑfecca conſtat coꝛꝑalis re⸗ fectio.ſic ⁊ in illis plena ſpũalis. Gicut xpc teſtatur Caro mea vere eſt cibus. 7 ſanguis meus vere eſt potus. Qua/ lis autẽ debeat eſſe panis ſcʒ an aʒimꝰ an fermẽtatꝰ.an ſalſus.vel nõ. ex quo debet confici coꝛpus chꝛiſti. de hoc ſa⸗ tis dictum eſt pꝛius Seo dubitat R hic pꝛimo.quare chꝛiſtꝰ ſub aliena ſpe⸗ cie coꝛpꝰ ⁊ ſanguinem ſuũ dedit. Huiꝰ innocẽtius ponit tres cauſas. Dꝛimo hoc fit pꝛopter augmẽtum meriti/quo niam ibi aliud creditur. et alius cerni tur. vt fides habeat meritum / cui hu⸗ mana ratio non prebet experimentũ. etnm propter dignitatem/ quantum a malos/ qui non ſunt digni videre chhꝛiſtum in propꝛia ſpecie. Exemplum de bethſamitis vt prius dictimn eſt. 4 n euſt see a uſ⸗ ſoncemn ihrino muov ſus e ſusmin nocben cpns ſtynvy deoial ſnligo desind vinirß Men sKt ſunnre, noretme Ner Pe⸗ ervineg etſange ctioeſe buser etvinn umo ſonorpt Panse (honr ſocuni tis vis tisgen wco hee ſe rtatee tochad chiede⸗ dunlau tvimum aunem Inne gechpri Spanemn ſm Beß hi ſr zn ßn inſacnii urqeſicut mscoho onsleti Dumung EKrin noalsre, ns Gicut tchus. ons On mne watiy lengſpe/ Prmw verti/ qvo nuocerni⸗ un /cuihun gummm unoce eumplm nunct, coꝛpoꝛi xpᷣi. Tauctus etiam tpꝛer imbedillit atẽ q;tum ad ho⸗ mines et hoc ad vitanoũ hoꝛroꝛem et nauſeam.quia ſi oculꝰvideret xpᷣm ſub Ipꝛia ſpecie/ vtiq; animus abhoꝛreret. qꝛ nõ ↄſueuimꝰcarnẽ crudã/et ſangui⸗ nem crudum comedere ⁊ bibere Quar to ad vitandũ ridiculũ.ne pagani vel iudei nobis inſultarẽt cum illud agere⸗ mus vnde verſus. Gumit᷑ occulte chꝛi ſtus / ne dum tibi ſtulte Woꝛroꝛ vel ri⸗ ſus minuat fidem tibi viſus. VUnde in⸗/ nocẽtiꝰ Hanc ergo xpᷣc ſub ſpecie pꝛin cipalis edulij ſumẽdam ꝓpoſuit eucari ſtiam vt foueretur ſenſus in vno.eęt fi⸗ ves ĩ altero edificaretur Fouetur em ſenſus:dum ſolita ꝑcipit Ediſicatur fi⸗ des in altero dũ illud qð nõ videt qua le ſit / cuiꝰmodi ſit agnoſcit. D Item ↄubitatur. quare ſub ſpeciebꝰ panis et vini:Reſpondetur.qꝛ dñs in hoc ſacra mento ꝓponitur nobis vt cibus refici⸗ ens Et quia in nutrimẽto neceſſitatis humane in his habetur p omnibus ple nioꝛ et melioꝛ refectioigitur ꝛc Innoc dicit DPꝛoponitur nobis ſpecies paĩs et vini.quatinꝰ in ſuſceptiõe coꝛpoꝛis et ſanguinis xpᷣi/plena et perfecta refe ctio eſſe poſſit. OPlena em̃ refectio eſt cibus et potus.Cibi aũt et potus:paĩs et vinum pncipalis eſt ſubſtantia. Se⸗ cundo qꝛ hec ſpẽs ad ſigniſicationẽ coꝛ poꝛis xpᷣi veri et miſtici eſt expꝛeſſioꝛ. Aanis em̃ ꝓpter ↄpactionẽ aſſimilat inũ vero eo ꝙ liquoꝛ ẽ ſanguini Et ſic de miſtico.ſicut ex mul⸗ tis vuis expᷣmitur vinũ:et ſicut ex mul tis granis ↄſicitur panis· ſic nos multi vnũ coꝛpꝰxpᷣi miſticũ ſumꝰ Lercio.qꝛ hec ſpecies ad ↄuerſionẽ ꝓpter ſuiſince ritatẽ et mundiciã eſt decentioꝛ. Quar to qꝛ ad figuram veteris ſacrificij mel chiſedech vtinnioꝛ· Muinto q; go com menti comꝑauit LTarciuus parationem dñnicam ſimilioꝛ. DVñs em̃ nunc ſe viti nunc pani/nũc grano fru/ quare laicis non datur ſub vtraq; ſpe⸗ cleſia omibus xpᷣinoelibꝰ dabatur ſan cie. Reſpondetur ꝙ olim in ᷣmitiua ec Ar ſabn † guis cum xpi coꝛpoꝛe. ſ̊ poſtea ſancta determinante eccleſia et dictante/non datur ꝓpter tria Pꝛimo vt tolleretur erꝛoꝛis materia.quia inſurꝛexerũt qui⸗ dam heretici dicetes.xpᷣm nõ ſub vna ſecie totum/ ſed medium et in altera imiliter medium cõtineri.vt ergo iſte erꝛoꝛ tolleretur.ſtatuit eccleſia/tantũ ſub vna ſpecie coꝛpus et ſanguinẽ xpᷣi⸗ fidelibus dari. Gecundo vt euitentur picula. Mam ſanguinẽ chꝛiſti tractare multũ piculoſum eſt.eo ꝙ ꝑtes ipſius. ſunt natur aliter fluxibiles.q leuiter ab indiſpoſitis ruſticis effunderent᷑.quod de coꝛpe xpᷣi nõ ita cito ↄtingit.ideo ſo li ſacerdotes ſan guinẽ ſumunt / in qbꝰ maxima diſcretio et cautelà debʒ eſſe. Tercio vt veritas reſpondeat vmbꝛe qꝛ in lege nihil bibebant etiã offerẽtes de libamĩe Sequit᷑ AMccepit panẽ ĩ ſan ctas ac venerabiles manꝰſuas In quo denotatur/q; hoc ſacramentũ non niſi mundis manibus.non viciatis ſed eõ⸗ ſecratis.debet reuerẽtera venerabii⸗ ter tractari VUnde alexander papa de conſe. il. ij. Mihil maius eſſe poteſt. ᷓ coꝛpus et ſanguis chꝛiſti. Mec vlla ob⸗ latio hac pocioꝛ eſt. ſed omnes hec pꝛe cellit.que domino pura conſcientia of ferenda eſt. et pura mente ſumenda: atq; ab omnibus veneranda.Et ſicut ceteris eſt pocioꝛ ita pocius excelli et venerari debet. Ox quo ſtatim habet᷑ q; ſolus ſacerdos hoc ſacmentũ habʒ ficere Abiſciendũ ꝙ qttuoꝛ reqͥrunt Ueie — Item dubitatur Oerbien i5“ n A¹* ,s . nn S . „ — . . 2. ber AVerbum materies.intentio.ſenſus et ꝛdo Coõueniũt xp̃ᷣi vt coꝛpꝰ ↄficiatur. Dꝛimo reqͥ ritur puritas materie. qp etritico puro debet eſſe hoſtia. quia vns grano frumẽtiſe ↄpauit Et debet eſſe aʒima vt z. Añ etia materia euca riſtie ẽ duplex AUna neceſſafia. alia de bita Materia neceſſaria eſt panis fru mentiq; ſine illo nõ poteſt fieri ↄfectõ Materia vero debita eſt ꝙ iſte panis ſitaʒimus. qʒ licet in fermẽtato poſſet còfici ſiẽ et greci faciũt. hoctñ ſedm cõ ſuetudinẽ romane eccleſie fieri non d bet Sed quare de hoc.d.eſt . Gimile eſt de inateria calicis. quedã eſt mate ria neceſſaria.et quedã debita Mate⸗ ria neceſſaria eſt vinimn. qeſine ipſo nõ ateria vo debi⸗ ta.; Jua miceacn vino. cuius cauſa Aficitur ſanguis xpiꝰ99 dicta eit ẽ. SGcdo reqͥritur oꝛdo ſacer⸗ dotalis Uñ bin ſchomã ſup. iij. ſen. diſ⸗ iiij. Gacerdos q;tuuncũq; malꝰ. ſiue ex cõmunicatus.ſciſmaticus. ehereti⸗ cus.ↄficere poteſt. dũmodo ſen at illa q reqrũtur ad ↄſecrationẽ. q́uis moꝛ⸗ taliter peccat. et irꝛegularitatẽ ĩcurꝛit. Nec em hoc ſacramentũ melius dicit Apter bonũ ſacerdotẽ. nec deteriꝰ pꝛo⸗ pter malũ.quia nõ in merito ↄficientis led in verbo cõficitur ſaluatoꝛis. Et ſic laicꝰ q;tinncũq; ſanctꝰ celebꝛãdo nihil ageret. Tercio reqͥritur foꝛma verboꝝ et eſt hec Moc eſt em coꝛpus meũ Iſta cõiunctio em̃ nõ eſt de ſubſtãtia foꝛme verboꝛum. ſed de bene eſſe ipius Et tñ non debet omitti. Et ergo ſi quis omit teret eam/eque bene ↄficeret.ſed gra uiter peccaret / ſi ex intẽtiõe omitteret Et ſic iſtis verbis non ꝓlatis nõ eſt ibi ſacramẽtum.Cetera autem verba ibi. Quipꝛidie ꝛc· Alqdita ſuntex reuelati⸗ að ↄſiciendum eucariſtiã. vnde uerſus Secundus- ene ſpũſſancti. Attamẽ iſta verba nul⸗ lo modo debẽt omitti in celebꝛatione niſt in neceſſitate. IAllia dubia circa iſta verba patebũt infra. Auarto req̃riẽ intentio et eſt duplex Vna intentio cõ ficiẽtis.ſeʒ ſacerdos intendat ↄſice/ re Intentio em̃ ſemꝑ eſtneceſſaria⸗/vł getualis Ihabitualis ARllia ĩtentio gene ralis /eſt eccleſie et ip̃ius qui hoc ſacra mentum inſtituit. Gocleſia em̃ intendit oc ſacramentũ cõſicere pꝛo vtilitate vel ꝓneceſſitate generaliter et ꝑticu⸗ lariter Et ꝓpter hoc ſi quis ex ludibꝛio vel ſtulticia pꝛoferꝛet verba cõſecrati⸗ onis ſuper totum panẽ in foꝛo/ettotũ vinumin celario nõ ↄſicit.qᷓuis etiam ipᷣe habuit intentionẽ cõſecrandi. Ge quitur: et eleuatis oculis in celumꝛc. In verbis ↄſecrationis coꝛpoꝛis xpᷣi tria ↄmemoꝛãtur.que nullus euangeli ſta deſeribit. ſeʒ eleuatis oculis in celũ. etemi teſtamentimiſteriũ ſidei Et qᷓre hoc Reſpondet innocẽtiꝰ tercius. euangeliſte de verbis et factis xp̃ipꝛe termiſerunt que apoſtoliſuppleuerũt. Mullus em̃ tante pᷣſinnptiõis exiſtit et audacie. vt hoc ð coꝛde ſuo temptaue rit interponere:Ged foꝛmã iſtã vboꝝ apoſtoli acceperũt a xpo. ⁊eccleſia ab apoſtolis. Zed ꝙ multa ab apoſtolis ſunt tradita que euangeliſte omiſerũt patet in multis locis ſacre ſeripture. SGenbit em̃ apls.j.ad Coꝝ.xv.q dñs ieſus poſt reſurꝛectionẽ viſus ẽ plꝰqᷓ q̃ngentis fribus.deindð viſus ẽ igcobo deinde aplis oĩbus / nouiſſime viſus ẽ mihi. et hoc nullus euangeliſtarum de ſeribit. Nam etiam inter euangeliſtas quedam omittuntur ab vno/que ſup⸗ plentur ab alio.etiã circa vᷣba oſecrati onis Mã cũ tres euãgeliſte ↄmemoꝛẽt — — è hoc eſt coꝛpꝰ meũ ſolꝰlucas aqdidit qd nopo ſthet apro⸗ gramt mlts cvn. Tes reret ſonns⸗ KceN ctetr⸗ ce divo elge ſera aof ciperrir ctionen cad gnci Uatisoe duiste⸗ ſcurin⸗ boine⸗ nneper Juſer ſorn WMe inch heele loince mumg Apaty cpus. behlos. ſirendie en sen dbi cinn⸗ vo ettyri mdi. Be mpors pi Wamed lsnctli⸗ ek vrhißꝛe seniter Nenptae ior eccleſac bppoſols ſroniſenit dñs rmodſe igephi eͦobo ne viins narunde ungelſins eſpy⸗ bari nrmwit r Tractatus pꝛo vobis tradetur. Et vbi marcus et matheus dicũt pꝛo mulctis.ibi lucas di⸗ cit pꝛo vobis. Geo matheus aodidit in remiſſionem peccatoꝝ. Unde ꝓprer multa que hic apponũtur eſt notadum q euangeliſtaꝝ pꝛecipua cura fuit euũ gelicas conicribere hiſtoꝛias magiſ qᷓ; tradere foꝛmas ſacramentoꝛumm/quas foꝛmas apoſtoli a pꝛincipio ſicut a dño acceperut ꝓmulgauerũt.⁊eccleſie ſan cte tradiderunt.ꝙ patet.j.ad Coꝝ xj. di vobis: Adꝛius em q; oſcripta eſſent euãgelia.per aliquos annos erat vſus ſacramentoꝝ ⁊ inſtitutio. Nomnirum ergo ſiin canone quo eccleſia generali ter vtitur foꝛme verboꝝ/qua chꝛiſtus ↄſecrauit. aliqua adiecta inueniuntur⸗/ vt eſt iſta cõiunctio em̃.que non poni⸗ tur in euangelio.ſed appoſita eſt ꝓPpter ↄtinuationem ad pᷣcedentia.quã btũs petrꝰ ſm qꝙ achꝛiſto accepit creditur aodidiſſe cũ inueniatur in miſſali ſan⸗ ctipetri rome.ideo eccleſia iſtam ↄiun ctionem addi voluit. Attamen iſta que hic addũtur poſſunt ex alijs locis euã⸗ uatis oculis in celum. chꝛiſtus em in ar duis factis legitur oculos ſuos leuaſſe ſicut in reſuſcitatiõe laʒari leuauit ocu⸗ los in celum dicẽs Gratias tibi ago do mine pater/quoniã exaudiſti me Joh ſermone quem fecit poſt cenam⸗ vbi oꝛauit pꝛo humanitate ſua gloꝛifi/ canda.et pꝛo diſcipulis ſuis:teꝝ ocxos in celum eleuauit vt ſcribitur Joh.xiij Hec locutus eſt ieſus.⁊ ſubleuatis ocu lis in eelum dixit.pater elarifica filium tuum Bitunc leuauit oculos in celum. ad patrem / cũ aĩam laʒari ſuſcitauit ad coꝛpus.q́;tomagis credendũ eſt ꝙ tũe Tercius vinum in ꝓpꝛium coꝛpus ⁊ ſanguinem ſuũ conuertebat Quare aũt xpᷣc leua uerit oculos in celũ ad patrem. huiꝰ du plex eſt ratio Una vt inſinuaret omia ſe habere a patre et nihil a ſeipo Gecũ da vt erudiret nos ꝙ in principio oim actuũ nroꝝ oculos mentis noſtre/id ẽ intentionẽ ad deũ tanq; ad auctoꝛem oĩm erigere debemꝰ.iuxta illud ps culi mei ſemꝑ ad dñm Uñ innoc.dicit Atrũq; ad nram inſtructionẽ agebat. vt et nos oculos coꝛdis nõ depᷣm mnꝰ ĩ terꝛã ſeo eleuemꝰ in celũ.ſi quid oꝛan⸗ tes volumꝰ impetrare Et ſubiungitur. gras agens.xpᷣc gratias agebat nõ ꝓ ſe ſe pꝛo nobis.i.ꝓ nr̃a reꝑatione⁊ ſa⸗ lute oim per hoc ſacramentum futura. Vl gratias agebat ꝓpter donum tam maximi ſacramenti. Vel gratias age⸗ bat nobis in exemplũ.vt ⁊ deum in ſin gulis actibus nr̃is pᷣ oculis habeamus ⁊ſibi graꝝactiones de ſingulis bonis referamꝰ et nota.qñ ſacerdos dic hec verba:tollit panem ð araet recipitaꝰ manꝰ.et dum ſic recipit/ adhuc ibinõ eſt coꝛpus chꝛiſti ſed a pꝛimo in vltio inſtanti pꝛolationis illoꝝ verboꝝ.hoc eſt em̃ coꝛpus meum / deſinit eſſe paĩis et incipit eſſe verum coꝛpꝰ xpᷣi.⁊ergo diligẽter ſacerdos caueat.q panẽ non ↄſecratum non nimis eleuet. nec aliq; ſignũ adoꝛatõis exhibeat.ſed in oĩbus panẽ occultũ teneat.ne populus circũ quo pleniꝰ li.j.fuit dictum. Bequitur. benedixit. Hic ſit crux ſuper panem. non eꝙ chꝛiſtꝰ benedicendo panẽ fecit crucem. quia nondum facta fuit crux caracter benedictionis et ſanctiſicati⸗ ſtans adoꝛet. et arairtgr onis.ſz fit crux vt denotet᷑ panẽ eſſe cõö uertẽdũ in coꝛpꝰ xpᷣi qͥ ꝓ nob imolatꝰ n i⸗ ☛t Hr nn Siber eſtin cruce Innocẽtiꝰ dicit. ꝙ iſte duẽ cruces.ſeʒ vnam quã facit ſuper panẽ et alteram quã facit poſtea ſuꝑ calicẽ: ſigniſicant duplicem benedictionem⸗ Mꝛima crux fit ꝓpter benedictionẽ/ q̃ panis in coꝛpus xpᷣi tranſſubſtantiat᷑ Deda crux ſit ꝓpter benedictionẽ qua vinũ in ſanguinẽ chꝛiſti trãſſi ubſtancia tur. ⁊ ſic hic benedicẽdo ſacerdos facit crucem ſuꝑ oblatam.qꝛ nunc crux vᷣtu h tem benedictiõis infundit. Itẽ nota dubium magnũ hic incidit. ſeʒ quomõ xpᷣe benedixit panem.⁊ an xpᷣc per iſta verba confecit ſicut ⁊ nos. ¶t videtur ꝙ nõ. quia ſi ꝑ iſta verba confecit.tũc añ ꝓlationem hoꝝ verboꝝnõ fuit cor pus xpᷣi. ⁊ tunc ſᷣm oꝛdinem verboꝛũ chꝛiſtus pᷣus fregit panẽ et dedit diſci⸗ Pulis ſuis.anteq; confecerit ⁊ ↄſecraue rit. quod videt᷑ eſſe incredibile.qꝛ ſi ſic feciſſet.tũc videtur q eccleſia erꝛaret- que non frangit pᷣus Gar ſed po ſtea frangite patet tñ ſic cũ ſequẽtia. qꝛ omis xpᷣi actio noſtra debet eſſe inſtru ctio Et ita hoc ſacramentum debettra ctari q nobis. iuxta quod oñs tradidit BGi vero dicit᷑ ꝙ nõ per iſta verba 2ↄfe cit. ſequitur ꝙ illud ſacramentũ qo ip̃e ↄfecit/et noſtrũ nõ ſint eiuſbem rõnis quod eſt abſurdũ dicere. patet tñ cõſe⸗ quẽtia.iiij.ſen. Id vnum quodq; ſacra mẽtum reqritur debita foꝛma verboꝝ ergo diuerſitas foꝛme/diuerſit atem in troducit ſacramenti. Pꝛopter iſta di⸗ uerſe diuerſimode loquutur. dpmũ quomõ xpᷣc benedixit. dicunt qdam.q benedixit panẽ. id eſt aliquod ſignum ſuꝑ panẽ vl aliquod verbum nobis in cognitũ expꝛeſſit/et nõ ſic benedixit ſi cut nos.Ged huic reſpõſioni videtur dingtun / videtur ſequi ꝙ xpᷣe fregit. 1. Becũdus dedit diſcipulis ſuis puſqᷓ; cõſecrauit. quodnõ eſt credibile vt ꝓpatumẽ.Et ergo alij dicunt aliter. ꝙ benedixit. vi delicet hic id eſt cõſecrauit.et ſic cũ bñ dixit tunc confecit Et dicunt ꝙ euãgei liſta non ſeruauit oꝛdinẽ rei m ꝙ a do mino geſta eſt. pꝛout ſepius fit in euan⸗ gelijs. vt vnũ pꝛius dicitur qdð poſte⸗ rius fact ũ eſt. et econuerſo:ideirco or dine tali ↄſtruunt lFam. Accepit panz et benedixit ſubaudiendũ eſt ly dicẽs⸗/ . hoc eſtem̃ coꝛpus meũ.Et tunc fregit 7 et dedit diſcipulis ſuis et ait. Ilcipite Tcomedite Et iterabat Noc eſt coꝛpꝰ meum. Nꝛius em iſta verba pꝛotulit vt eis vim pficiendi turbueret Heind ꝓtulit eadem verba.vt apoſtolos vim Aiciendi doceret ⁊ eameis traderet.⁊ ſic iſti videntur dicere plane. ꝙ illa vꝰ⸗ ba hoc eſt coꝛpus meũ xpᷣe bis Senli⸗ Vno modo occulte et tacite. Sed de ſedo ſcʒ an ꝑ iſta verba hoc eſt coꝛpꝰ meũ / ↄfecit ſicut et noſtri ſacer⸗ dotes Aliqui dixerũt ꝙ xpᷣc habuit ex cellentiſſimã ptatem in ſacramentis.⁊ abſq; omi foꝛma ↄfecit et poſt hoc que dam verba ꝓtulit. alijs dando foꝛmã ↄſecrandi Allij dixerũt ꝙ nõ ↄfecit ſub his verbis. ſed ſub alijs nobis incogni tis / intellectis per euangeliſtam ſub il⸗ lo verbo benedixit Pꝛimum videtur ſequi innocentius dicens. Qane po⸗ teſt dici.ꝙ chꝛiſtus virtute diuina/ pꝛi us confecit.anteq; illa verba pꝛotulit et poſtea foꝛmam expꝛeſſit. ſub qua po ſteri benedicerent. Jpſe namq; per ſe virtute pꝛopꝛia benedixit. nos au- tem ex alia virtute quam indidit ver bis. Contra hoc dictum Innocentij foꝛtiter inſtatur. quia vel chriſtu coöoa Perte ⁊ mamifeſte. Et ſcom iſtum modun ↄſtruxi l̃am Et idem narꝛat innocẽtiꝰ ſeve oſei 6 tmu nons, ung woch aci⸗ ſcs e „d ſegon tino dicci tbep verb ſe ran ton mit. beo⸗ Aliſsi, diriter Porllt khnt ſon⸗ ſtum e eſtcor Pilis⸗ teerhr lensren Urttf Puns gucn con edeb. nonfi Elan gadi denze ne. Er irt. vi rci bñ cagei Pado neuon, poſte, meoor RWwe nds, nefegt Aprr tan; prorr den oy woer gi e.Bedos umnw aboceſt iriſcer⸗ dner mentis. 1 thoege ndofoni ecſib bincgi mabi⸗ wdetur ne po⸗ im/ pi Rorulit bquapo c nosa e s confecit cum verbis vel ſine bis. Bi ſine verbis/et cũ nos ↄficimus cũ ver bis ſeqͥtur ꝙ ſacramentũ noſtrũ et ſuũ qð tradidit nobis/ nõ ſunt eiuſoem ra⸗ tionis.qð totaliter videtur eſſe abſur⸗ dum Bi vero cõfecit cum verbis vel ergo cũ eiſoẽ cum qbus nos ↄficimus vel cũ alijs. Gi cum eiſoẽ.ſeqͥtur ꝙ cũ iſtis verbis ↄfecit /id eſt ſub iſta foꝛma verboꝝ ſicut ⁊ nos Gi vero cum alijs ſequitur iterum diuerſiſicatio ſacramẽ ti noſtri et ſui.quod in cena tradidit. vt dictũ eſt pᷣus Ergo om̃ibus difficulta⸗ tibꝰ pᷣtermiſſis dicendũ eſt.ꝙ xpᷣc iſtis verbis cõfecit.hoc eſt coꝛpus meũ.et ↄſecrauit At cum hoc ꝑ ea foꝛmã cõſe⸗ crandi dedit Ged ꝓpter argumentũ in oppoſitum factũ quidã dicũt.qꝙ hoc ꝑ⸗ ticipium dicens.nõ ſolum habet cõco⸗ mitantiã.nec ſolum reſpicit boe verbſn pedit.ſed reſpectum habet ad ipᷣm/ eũ glijs pꝛedictis vt ſit ſenſus.dum bene dixit et fregit ⁊ dedit diſciplis ſuis tũc pꝛotulit hec verba.hoc eſt coꝛpꝰ meũ: Et ſᷣm hunc modũ ſoluatur etiã ꝙ vpᷣc ſolũ iſta verba ſemel pꝛotulit. Vel ſᷣm iſtum modum dicatur oꝛdo fuiſſe talis. Accepit panẽ et benedixit dicẽs PHoc eſt coꝛpus meũ.et fregit et dedit diſci- pulis ſuis dicẽs Erethie et manduca⸗ te ex hoc omes:ſolũ hoc ꝑticipimn di⸗ cens reiterando.vel ꝙ iſta tria reſpici at:ſcʒ fregit benedixit et dedit Bequi tur Et fregit. ſcom numen diſcipuloꝛũ· Innocẽtius querit quid xpᷣc fregit.et crationem remaneret ſic. rõne et auctoꝛitatibus/ quiaſicut ſubſtantia materialis non poteſt ſubſi⸗ ſtere ſine accidentibus.ſic accidentia non poſſunt ſubſiſtere ſine ſubſtantia⸗ quia accidentis eſſe eſt in eſſe ſubſtãtie quid nos frangimꝰ.non poteſt diciq; coꝛpus ſuũ.quia dicit innocẽtius.qᷓ;uis edebat᷑. nõ tñ ledebatur.et ſi ibi leſum non fuit. nec mõ coꝛpus eiusfrangitur qꝛ iam eſt impaſſibile. Fuerũt quidam qui dixerũt. ꝙ ſicut poſt cõſecrationẽ vera accivencia panis remanẽt. ſcilicʒ Tercius albedo. rotunditas ſapoꝛ:grauitas 26 ſic et vera ſubſtantia Haa hons tpꝛobant hoc vij. metha Et cõſequenter iſti dicũt.ꝙ poſt cõſecrationem ſub ſpecieb eſt ſil ſubſtantia panis et verum coꝛpus chꝛi ſti. ſic ſimiliter ſub ſpecieb? vini eñ ſub⸗ ſtantia vini et ſanguinis chꝛiſti Auo⸗ rum vnum pꝛobat ſenſus.alterum cre dit fides. Mij tunc reſpondent ad que⸗ ſtionem. ꝙ ſubſtantia panis frangitur et atteritur dentibꝰ.inoucẽtes ad hoc auctoꝛitatem beati pauli ad Coꝝ x. di⸗ centis Panem quem frangimus/no⸗ ne ꝑticipatio coꝛpoꝛis domini eſt. hec opinio erꝛoneaẽ.et oĩno falſa.t ergo aliter eſt dicendum/ꝙ poſ cõſecratio nem panis / deſinit eſſe ſubſtantia pa⸗ nis.nec eſt ibi alius panis niſi caro xpi que nomine panis ꝓpter certas metha foꝛas deſignatur. iuxta quod dominꝰ ait. Danis quem ego dabo caro mea eſt Itẽ apls.j.ad Coꝝ.xj. Quotiẽſcun ucab 2 q; mand poſt cõſecrationem qᷓ; caro et ſanguis chꝛiſti credenda eſtEt ſubdit: TPPanem quem in miſterio ſumimus.illum intel⸗ ligo:qͥ manu ſpũſſanctiĩ vtero vᷣginis foꝛmatꝰ/ et in ara crucis igne paſſiõis decoetꝰẽ Et vtanirabiliꝰloq̃r Mõ alia caro plane.qᷓ que nata eſt ð maria vᷣgi ne paſſa in cruce.⁊reſurꝛe xit ð ſepul cro. Ex quibus patet. ꝙ poſt conſecra⸗ tionem non manet ſubſtancia panis. n une itis panem hunc ꝛc. Vn beatus IImbꝛoſius d e conſe. dil. ij. ca. omia dicit. Licet in ſacramento foꝛma panis et vini videatur. nihil tamẽ alið 8 4 ● . — NQuod declaratur ſic rationibꝰ Quia ſi remaneret ſubſtãtia panis.ſacerdos non poſſet vna die bis celebꝛare.et in qualibet miſſa ſacerdos peccaret moꝛ taliter Pꝛimũ patet ſic:qꝛ ſumens ſub ſtantiã panis nõ eſtieiunꝰ. ſʒz ad miſſe celebꝛationẽ reqͥritur celebꝛans ſit ieiunus ieiumo nature vt patuit S.lij. Bcom ſumiliter ſic patet.qꝛ poſt panẽ ſumptũ ſumeret calicẽ ⁊ ſanguinẽ dñi. et ſic ſimeret ſanguinẽ xpᷣinõ ieiunus etꝑoſequens moꝛtaliter peccaret. Et Poſcun accidẽtia nõ ſubſiſtere poſſe ſine ſubiecto etiam eſt negandũ Eet po teſt ꝑſuaderi ratione qꝛ ſoꝛma maioꝛẽ dependentiã habet ad materiã/qᷓ; acci dẽs ad ſubiectum.ſed foꝛma ſubſßſtere poteſt ſine ſubiecto aut ſine materia.⁊ maxime intellectiua que eſt foꝛma car nis humane igit ꝛc. Maioꝛ ꝓbatur. qe ex materia et foꝛma fit vnũ per ſe.⁊ ex * ſubiecto et accidenti fit vnũ ꝑ accidẽs ſeo mino: patet ij. de aĩma/ et. iij. vbi dicitur. Bepatur autem hoc ab hoc tã ꝙᷓ perpetuũ a coꝛruptibili Seod tũc mentoet quid fregit xpᷣe. Dicendũ eſt P queritur. quid frgit ſacerdos in ſacra S I. „ ℳ . ⸗ ſvcꝛa amg oꝛma et ſpecies panis frangit᷑ et ſic imili modo ſpecies panis atteritur dẽ tibus Et geneꝛaliter nota q omia ver ba que ſignant coꝛruptionẽ vel attri⸗ tionẽ.et pᷣdicantur de eucariſtia. refe⸗ rũtur ad illas ſpecies quas vides:⁊nõ ad coꝛpus xpᷣi Ea vero que notant ac⸗ ceptionẽ referũtur ad coꝛpus chꝛiſti⸗ Vierbi gratia. cũ dicitur coꝛpꝰ chꝛiſti maſticatur.frãgitur.atteritur. diuidit ſenſus eſt. ꝙ ſpecies illa frangitur. teri tur. diuiditur. ſub qua eſt ĩm coꝛpus chꝛiſti verum. Similiter cum dici⸗ tur. coꝛpꝰ chꝛiſti videtur guſtatur. ſen „ee eſe eſtiſte ſpecices vidẽtur guſtantur. Becũdus et nõ ipᷣm venꝝ coꝛpus xpᷣi/qð ibi latet ſub illis ſpeciebus Et tales ſpecies per ↄſequẽs poſſunt replere ventrẽ⁊ ſaci gre.et a mure vel ab alio aĩmali coꝛro dinõ autem ipᷣm verũ coꝛpꝰxpᷣi. OQñ autem ðꝛ.coꝛpus xpᷣi accipitur vel ſu⸗ mitur ab iſto datur iſti. exquo talia v⸗ banon ſignificãt coꝛruptionẽ:ideo re⸗ ferenda ſunt ad coꝛpus chꝛiſti VUñ bñ dicitur Coꝛpus chꝛiſti ſumitur accipit̃ datur.nõ tamen illa ſpecies coꝛpoꝛis chꝛiſti Herengariꝰquippe vt dꝛ de oſe. Ziiſego. NQuia ſuſpectus habebatur ereſ⸗ ba. ad maioꝛem expꝛeſſione/coꝛam ni⸗ colao papa. centum et tredecim pre⸗ ſulibus eſt ↄfeſſus · panem ⁊ vinũ que in alt ari ponũtur.poſt ↄſecrationem nõ ſolum ſacramentũ.ſed etiam coꝛpus et ſanguinẽ xp̃i eſſe ⁊ ſenſualiter /nõ ſolũ ſacramentũ/ſed etiam in veritate ma nibus ſacerdotũ tractari.frangi.et dẽ⸗ tibus atteri quod tamẽ nõ eſt intelligẽ dum. ꝙ coꝛpus xpᷣiita frangitur ⁊ den tibus atteritur.cũ ſit immoꝛtale ⁊ im⸗/ Paſſibile. ſed ſpecies ſub quibꝰ eſt veꝝ coꝛpus xp̃i et ſanguis / dẽtibus atteruũ cur et frangũtur. Et quo et quare fiat fractio vlattritio beatꝰ ARugꝰ oſtẽdit dicens. Qñ xpᷣe mãducatur. reficit et nõ deficit.nec quãdo manducamꝰ.par tes de illo facimus. ſed quidẽ illud ſac⸗ mentum ſic ſit. Nam⁊ xp carnalẽ ſen⸗ ſum redarguit diſcipuloꝝ.qui putabãt carnẽ eius ficut et alia carnem diuiden dam in ptes. et moꝛſibus lacerandam. vt dꝛ de ↄſe.dil. ij. Qui manducat FF Sen queritur.ſi mus coꝛroderet hoſti am ↄſecratam.vel ſi incineraretur. aut cremaretur.qo tunc eſſet faciendñ Ald hoc reſpõdet Innoẽ ſicut miraculoſe ſubſtantia panis ↄuertitur in coꝛpus i ne remaneret anguis ſub her later per ſoci coro A velſu⸗ lli , eofe⸗ üba VN Ws deben⸗ bſubher mor igen menno wpsn oſ rrrem ier nnlige r den Nerim den Pateri gumeſir Goſdr fefarer mor oſie, leſen cabat Nuden mode rety wi bſe s Tractatus xpi/ et incipit eſſe ſub ſacramento. ſic illud quod mus coꝛrodit miracloſe re uertitur in ſubſtantiã panis.et deſinit eſſe coꝛpus xpᷣi Mus em̃ vel aliud bꝛu tum nõ eſt capax huiꝰſacramenti.quia illud ſacramẽtũ ſumitur.aut ad ſalutẽ· aut ad eternam damnatiouẽ. ſed mus nullius illoꝝ eſt capax Et quãdo dictũ eſt ꝙ ſubſtantia panis reuertitur/non eſt intelligendũ ꝙ eadẽ ſubſtantia pa⸗ nis reuertatur que pᷣus tranſiuit.⁊trã ſubſtantiata eſt in carnem.ſed alius pa nis miraculoſe reuertit᷑ et de nouo cre atur. Ita dicit magiſter exponẽs ſum mam ſacrifitioꝝ. Et ſic ſcom pᷣus dicta dicitur. ꝙ ſpecies incineratur ⁊ coꝛro dountur /nõ autẽ coꝛpus xpᷣi Vñ ſtatu⸗ tum eſt in cõcilio aurelionẽſi. ꝙ qui nõ bene cuſtodierit ſacrifitiũ.et mus vel aliquod aliud animal illud cõmederit- quadꝛaginta diebus debet penitere. NQui aũt illud pdiderit in eccleſia.aut pars eiꝰceciderit et inuenta fuerit. tri ginta diebꝰ peniteat. Sequitur de dit. Hic ſolet queri/quale coꝛpus vxpᷣcĩ cena dedit diſcipulis ſuis. an moꝛtale/ vel immoꝛtale. paſſibile an impaſſibile Innocẽtius reſpondet Ego diuina ſa cramenta magis venerãda qᷓ; diſcutiẽ dapꝛofſiteoꝛ / ſimplicitatifidei ſufficit ſi dicatur. q; tale dedit quale voluit. Et rurſus quale dederit.ipſe nouit. Fue⸗ runt tamen quidã qui dixerunt.ꝙ dñs dedit diſcipulis ſuis coꝛpus immoꝛt ale et impaſſibile. Et ↄſequenter dixerunt ſicut idem veraciter erat qui dabat et qui dabat᷑ita in eo ꝙ dabat erat paſſi bilis ⁊ moꝛtalis.ſed in eo ꝙ dabat᷑ erat impaſſibilis ⁊ immoꝛtalis · ſicut viſibili ter geſtabat et inuſibiliter geſtabatur ynuiſibiliter inquã. q;tum ad foꝛmam xpᷣi nõ autem q;tum ad ſpeciem ſacra FTercuius menti. Mam in eo ꝙ geſtabat ed erat hoc apparebat. in eo vero ꝙ geſtabat quod erat ipſe nõ videbatur At ergo pꝛobaret ꝙ moꝛtalis erat/nõ neceſſita te ſed voluntate. eo ꝙ; ĩmunis erat ab omni culpa / liber erat ab omi pena: ſu ſcepit ſpõte moꝛtalitatem. qꝛ moꝛtem ſuſtinere valebat q; ſimoꝛtalitatemnõ ſiſcepiſſet. oino moꝛi nõ potuiſſet. At ergo pꝛobaret ꝙ moꝛtalis erat/ nõ ne ceſſit ate ſed voluntate/qñ voluit moꝛ talit atem depoſuit et ĩmoꝛtalitatẽ ac⸗ cepit. Legitur em̃ in euãgelio. ꝙ dum iudei duxiſſent ieſum ad ſuꝑcilium mo tis vt pꝛecipitarẽt eũ ipſe tranſiens ꝑ medium illoꝝ ibat. Cũ eſſet ducendus ſeſicut paſſibilem teneri tolerabat. ſed cumeſſet pᷣcipitandus / ſicut impaſſibi lis ꝑ medium illoꝛũ ibat. Mã quattuoꝛ ſunt ꝓpꝛietates coꝛꝑis gloꝛiſicati .ſcz ſubtilitas. agilit as claritas. et impaſſi bilitas. Bingulas has ꝓpꝛietates ſibi chꝛiſtus ſigillatim ⁊ diuiſim aſſumpſit anteq; reſurgens ex moꝛtuis naturam coꝛꝑis gloꝛificati induiſſet Gubtilita⸗ teuicũ naſceretur ex virgine.qꝛ tran⸗ ſiuit ꝑ vterũ virginis nõ coꝛrumpẽdo matris integritatẽ. Claritatẽ. cũ trãſ⸗ figurabatur in monte Igilitatem / qñ incedebat ſuꝑ mare. ſed impaſſibilita⸗ tem accepit. cũ manducaretur in cena Sicut em̃ paſſibilitatẽ exhibuit in coꝛ poꝛe immoꝛtali / cũ poſt reſurrectionẽ oſtendit manus et latus. ſic in coꝛpoꝛe moꝛtali ſignũ impaſſibilitatis oſtẽdit/⸗ cum carnẽ et ſanguinẽ ante paſſionem in cena exhibuit. Et licet iſta ſubtiliter ſint dicta.tamen ↄtra ea oꝛitur grãdis difficultas.quia poſito ꝙ aliqua pars ſacramenti ꝑ trivuũ moꝛtis xpii fuiſſet reſeruata. ſequeretur ꝙ idem coꝛpus iacuiſſet moꝛtuũ in ſe epulcro. ⁊ maſiſſet 0r de hm magiſtn.ii viuum ſub ſacranento Et q; idem cor pus in ara crucis paciebatur.⁊ ſub foꝛ ma panis non ledebatur Ergo alij ali⸗ ter dicunt.ſicut Innoc dicit Qalua fi „ . tn. iiij.ſen. diſ. xj. xp̃us coꝛpus dedit diſcipi. lis ſuis. quale habuit. ſed tunc habuit moꝛtale ⁊ paſſi bile. ergo dedit eis coꝛpus moꝛtale et paſſibile. tamen ſub ſpeciebꝰ panis et vini nõ habebat ſe paſſibiliter Et ſic in nocẽtius reſpõdet tacite queſtioni.q̃ſi diceret aliquis. Gi oñs in cena dedit diſcipulis coꝛpus paſſibile. ergo lede⸗ batur ꝑ maſticationẽ dentium Reſpõ⸗ deri videtur. Aicet xpᷣc paſſibilis erat ratione humane nature.tamẽ nõ lede⸗ batur ratione diuine potentie ꝑ quam facere poteſt quidqͥd vult. QNunc autẽ a nobis ſumitur ĩmoꝛtale coꝛpꝰ ꝛĩpaſſi bile. eo ꝙ iam coꝛpus ſuũ eſt gloꝛifica⸗ tum. Mec tamẽ nuc maioꝛẽ efficaciam habet. ſicut nec maioꝛẽ potentiã. Etſi diceret aliquis:tunc illud ſacramentũ nunc/et quod tunc dedit/nõ eſſent eiꝰ dem rationis. Reſpondebat. ꝙ ſolum Differũt penes accidẽtalẽ pꝛietatem. ſcʒ paſſibilẽ et impaſſibilẽ. Ged iſta di⸗ ner ſitas nõ facit diuerſitatẽ ſacramen ti. eoꝙ eaqem eſt materia ſacramenti nũc ſicut tunc. et eadem foꝛma.et idem ↄtẽtum ſub ſpeciebꝰ nũc ſicut tũc Be⸗ quitur diſcipulis ſuis· IFb deſignandũ ꝙ hij qui ſunt diſcipuli xpi/ illud ſacna mentũ digne ſuſcipiunt et non alij. Di ſcipulus xpᷣi es. ſi firmiter credis que xpᷣc credenda oſtendit.qꝛ multi abiert retro.et iã nõ cum xpᷣo ambulat ex eo ꝓꝙ verbis eius non crediderunt dicen tes Durꝰ eſt hic ſermo quis poteſt eũ coapere.iohis. vj. Unde berñ in ſer. de cena domini.Nec hunc ſolidũ panem digne poterit maducare.q fiẽ catholi . Becundues camn voluerit infirmare. Biſcipulꝰxpi es.ſi feceris ea qᷓ pꝛecepit.ſcdm ꝙ do⸗ minꝰ dicit diſcipulis ſuis. Beati eritis ſi ea feceritis que pꝛecipio vobis. Joh xiij. Quimandatũ dm̃ nõ ignoꝛat.ne⸗ ceſſe eſt vt ſcmillud viuere nõ negli⸗ gat Mam ſeruus ſciens voluntatẽ dñi ſui et non faciẽs plagis vapulabit mul tis:qui auũt fecerit diuicijs ⁊ honoꝛibus dit abitur. VUñ oñs dicit Joh. xiij. In hoc cognoſcent hoĩes ꝙ diſcipuli mei eſtis. ſi dilectionẽ habueritis ad innicẽ Bup quo dicit beatꝰ berñ In hoc di⸗ ſcernũtur filij lucis a filijs tenebꝛarũ⸗ diſcipuli xpᷣi a diſcipulis dyaboliſi gre miũ caritatis ad inuicẽ ⁊ ad homĩes ex pandũt Hec caritas amica regis eter ni / nõ timet intrare ad demm/ 1 ↄfiden ter intrat lectulũ ſalomonis.⁊reqeſce⸗ re dedignatur / niſi ſub pectoꝛe chꝛiſti. Si inter vos fratres dnabitur hec re⸗ gina vtutum. ꝓfecto ↄgnoſcent om̃es puſilli et magni ꝙ vere erimꝰdiſcipuli dñi Quicaritatẽ nõ habet. iam non eſt eius qui dedit mandatũ caritatis diſci pulus. nec huiꝰ ſacramenti dignus ꝑ ceptoꝛ Et credite mihi fratres. ſi quis de hac ſcola xpi/a doctrina ſpũſſancti exierit. ⁊in hac doctrina nõ ꝑſeueraue rit. abſq; dubio ineternum peribit Sed oubiumeſt. vtrũ iudas cum alijs diſcipulis eucariſtiã acceperit De iſto dubio ptrauerſia inter euãgeliſtas vi⸗ detur eſſe Aucas oſtendit iudam inter fuiſſe cum alijs/ex eo ꝙ ſtatim poſt do nationẽ calicis. traditionẽ memoꝛat dicens Mic eſt calix noui teſtamẽti / in ſanguine meo qui pꝛo vobis tradetur. Verũtñ ecce manꝰ tradẽtis mecũ eſtĩ menſa lue xxij. Quot quot aũt interſu erunt eucariſtiam acceperũt/marco te ſte:ꝛet bibert ex hoc oẽs iuxta hoc q; ipe iihh«ùä gui Neee vin lent mine⸗ an nai ſoren god eſhor cun mi ein ſſf⸗ o gen 0n ce gui is⸗ durn, ſtan. icen o dide dabi hoce dum gos nnue⸗ cucant/ Lcepit neno⸗ vondo ſoin poſte hnog ſone gltan inſer. coaf do⸗ 1tis e⸗ egli⸗ dĩi emul Wüi Ginnic jbodi⸗ lge iger Ser rhbecren Noñs napati wneſt tsdiſci s 8ſigus eerae enber mals Nei ſtas vi⸗ minter poſtdo mo ote qie chꝛiſtus pꝛeceperat teſte matheo. Bi⸗ bite ex hoc omnes. Sed in ↄtrarium/⸗/ iudas nõ interfuit oſtẽditur ſic. MNã An matheũ ieſus dixit bibentibus cali cem Mon bibam ammodo de hoc geni mine vitis vſq; in diem illũ.cũ bibam illud nouũ vobiſcum in regno patris mei. Judas ergonõ aderat.qꝛ cum eo non erat bibiturꝰ in regno viuentium quoꝛũ nullinn excipiens ait pꝛo vobis effundetur. ſed alioꝛũ multos excepit/ cum inquit pꝛo multis effundetur in re miſſionem peccatoꝝ Uñ ſᷣm iohanem eũ vpᷣc diſcipulis dixiſſet. Beati eritis ſi feceritis ea ꝛc ſtatim excepit dicens NMon de omibꝰ dico.ſcio em̃ quos ele⸗ gerĩ. Et iterũ Vos mundi eſtis ſed nõ / omnes Item q; iuðas nõ acceperat eu cariſtiam. videtur eſſe illud iohis. quia cũ iudas accepiſſet bucellam pa⸗ nis /exiuit continuo.erat em̃nox ·. xpᷣc autem poſt alios cibos tradidit eucari ſtiam. luca teſtaute. qui ait.ſumiliter et calicem poſtqᷓ; cenauit dicens: Videt̃ ergo ꝙ iudas pꝛius exiuit/ qᷓ; xpᷣe tra⸗ diderit eucariſtiam Relinquitur ergo dubium qd in hoc caſu ſit tenendũ. In nocentius rñdet.Illud foꝛte eſſe tenẽ⸗ dum / ſine piuditio alioꝛũ euangeliſtaꝝ quod iohãnes ↄmemoꝛat:qui videtur innuere. ꝙ; iudas anteq; xpus tradidit eucariſtiam exiuiſſet. et per ↄſequens accepit. ꝙ autem lucas poſt calicẽ cõ⸗ memoꝛat traditionẽ/ per recapitulatio nem poteſt intelligi. que ſepe ſit ĩ ſacra ſcriptura.vt quod pꝛius factũ fuerit/ em̃ bi⸗ poſterius enarꝛetur. duo ante feſtum paſche ↄmemoꝛat effu ſionem vngenti eſſe factam. Johone aũt ante ſex dies paſche Beat? bern. in ſer. de cena dñi qus zaerponi illud Quidam pu quod facis fac citius dicit Terceius tant ꝙtune coꝛpus xp̃iaccẽpit. ſed eſt ſciendum. qꝙ dum om̃ibus diſtribueret ſacramentũ coꝛpoꝛis et ſanguĩs.inter quos et iudas fuit. Et alibi dicit O bo ne ieſu de vna menſa comedũt petrus et iudas. petrus ad ſalutẽ.iudas ad dã⸗ nationem. Et hoc plurimi expoſitoꝛũ ↄcedũt Geo iſto dicto iohis.qꝙ iudas poſtq; intinctam bucellã accepit ↄti⸗ nuo exiuit. reſpondet Rlugꝰ in li.ve cõ coꝛdia euangeliſtaꝝq; coꝛpus xpᷣi pri us erat diſtributũ necPri⸗ iude pa nemintinctum poꝛrexit e iſta bucel⸗ la intincta. Beatus berñ.ſic loquitur⸗ Aer bucellam intinctam / intelligunt falſi xpᷣiani et ficti religioſi. Multi em̃ ſunt falſi religioſi / et falſi tonſurati. q̃ cum viris pie religioſis ↄmuniter do/⸗ minicũ coꝛpus accipiũt.ſed ab iſtis di⸗ ſcerni non poſſunt.niſi per bucellam in tinctam / que eſt detractio/ murmura tio inobediẽtia verboꝝ laſciuia.occul ta pecunia et foꝛte grauidꝛa peccata. talis eſt monachus nõ eſt. ĩmo iude tra ditoꝛe ſimilis eſt. Sed quiſquis ille mi ſer eſt. timeat penitendo.ne ſcilicʒ cum iuda traditoꝛe damnetur moꝛti.Et ex⸗ clamat hoꝛtando dicens Mos igitur qᷓ ſumus diſcipuli chꝛiſti. videamꝰ ne pa nem intinctum comedamus.religionẽ quam tenemꝰ in veſte / ſeruemus et in mente.⁊ ſanctitatem qua habitus exte rioꝛ pollet.intus animus ſplendeat. ne in hoꝛa noctis exeamꝰ repꝛobati a do mino / inſtagnum ignis ⁊ ſulphuris cũ dyabolo ↄcremandi. Lunc dubium relinquitur ex pꝛemiſſis.quare medic⸗ ſalutis medicinam devit egroto/quã ſciebat eieſſe moꝛtifeꝛam. Sciebat em̃ q ad iudic ium moducaret · quia indi⸗ gne manducabat. Dicendũ. ꝙ hoc do minus fecit ſacerdotibus in exemplũ· — . — —— aßs ane) — Aiber Nuia ſm innoẽ. Gacerdos nõ debet S negare illi eucariſtiam/ quem ſcit eſſe in moꝛtali crimine.dũmodo illud nõ ſit notoꝛium / id eſt manifeſtũ eccleſie/ ne foꝛte nõ ſit coꝛrectoꝛ/ſed pociꝰ ꝓditoꝛ. Admoneretamẽ debet ſacerdos eum. vt nõ accipiat et ſi llle nolit deſiſtere.iñ debet ei denegare quia pctm̃ erit acci pientis et nõ dantis. vñ lugꝰ de oſe. diſ. v. Won pꝛohibeat diſpẽſatoꝛ. pin⸗ gues terre io ẽ peccatoꝛes mẽſam xpᷣi manducare.ſed exactoꝛem.idẽ illum qui inſtanter petit moneat timere DSed inſtatur contra dicta Minus em̃ malum eſt reddi ſuſpectum de crimine q; crimen ↄmittere.ſed de duobus ma lis minus malũ eſt eligendum.ergo vi detur ꝙ diſcretus ſacerdos negare de bet criminoſo eucariſtiam. q̃tenus mi⸗ nus malũ incurꝛat.et deuitet maiꝰma lum/id eſt indignã ↄmunicationẽ · Re⸗ ſpongdet innocẽtius: Qum nemo vnũ peccatũ mo?tale debet cõmittere.ne pꝛoximꝰ aliud moꝛtale cõmittat. eligẽ⸗ dum eſt pocius ſacerdoti/ nõ pꝛodere Peccatoꝛẽ/qᷓ; ꝙ ille nõ peccet. ſed ille ↄmunicand pocius debet eligere. vt abſtinendo reddatur ſuſpectus q; mã⸗ ducando indignus Et vlterius dicen vum eſt.ꝙ reddi ſuſpectumin ſea intẽ ſiue.eſt minus malũ qᷓ; cõmittere erimẽ mãaducando indigne et ſic malus poci⸗ us debet eligere abſtinendo eſſe ſuſpe⸗ ctus qᷓ; maducare indigne.Tamen ex⸗ tenſiue ſeu ad alios extendendo reddi ſuſpectum eſt maius malũ qᷓ; mãduca⸗ re indigne.quia ex tali ſuſpitione oꝛit ſcadalum. exquo alij plures inficiũti- Sed vlterius poteſt queri An chꝛiſtꝰ iude dedit eucariſtiam ad bonũ vel ad malum. Mõ ad bonmm quia alias xpe ſuanrtentiõe fuiſſet defnudatus: quia Becundus teſte ꝓpheta Fecit vniuerſa que volu⸗ it Judas em̃ nõ accepit ad bonum ſeo ad malum Mec vidtur ſibi xpᷣe dediſſe ad malum.quia xpᷣc nõ eſt auctoꝛ malo rum ſed vltoꝛ. Rndet᷑ ꝙ veriſimiliter Dici poteſtſi illa pꝛepoſitio ad denotat intentionẽ ſeu affectum / falſa eſt Ppoſi⸗ tio ſcʒ xpᷣc dedit iude eucariſtiã ad ma⸗ in Si vero denotet ↄſecutionem vl efſectum tunc vera eſt Dubitatur etiam an chꝛiſtus in cena coꝛpus ſuum 6 accepit. Dicẽdum ꝙ ſic VUnde hieroni mus Dñs ieſus ipſe conuiua et ↄuiuiũ ipſe comedens ⁊ quod comeditur Vñ de hoc quidam verſus metrice cõtexti ſunt. ⁊ appꝛobati in iure canonico Rex ſedet in cena/cinctus turba duodena⸗ Ze tenet in manibus. ſe cibat ipe cibꝰ Sea dubitat᷑.quare dedit ſibiipi coꝛ⸗ pus ſuum.cum coꝛpꝰ eius datur ad au⸗ gmẽtum ſalutis ⁊ gratie.modo ipᷣemet eſt ſalꝰet gratia. quare ergo ſibipſi de⸗ dit Reſpõdetur.ꝙ chꝛiſtus coꝛpꝰſinm ĩ cena ſumpſit.nõ ꝙ indiguiſſet ſʒ alijs in exemplũ Bicut em̃ baptiʒatus eſt a lijs in exemplũ/licet nõ indiguit.ſic et coꝛpus ſuũ ſumpſit ne alij coꝛpꝰ ſuum abhoꝛrerent Sequitur Alccipite ꝛ mã ducate. dicit Accipite et nõ rapite.q eſt ↄtra illos/qui.cum ius nõ habeant hoc ſacramentũ ꝑcipiendi accedũt. et iſti verius rapiunt qᷓ; accipiũt Accipi⸗ te ergo cum deuotione ⁊ mãducate cũ veneratione Vel accipite per fidem.⁊ mãducate per caritatem bon eſt intel ligendum ꝙ coꝛpꝰ ſumptum de manu domini ſibi diſcipuli miſtrarẽt ſed qui ↄſecrauit idem et miniſtrauit. Et nota. ꝙ chꝛiſtus dupliciter manducatur ſcʒ ſacramẽtaliter et ſpũaliter.ſcom ꝙ du plex coꝛpus xp̃i intelligitur vnum coꝛ Ppus verum. q traxit de maria virgie Nli ſed iſſe nlo ider orrr oſe nyl W Sin deron Aini rgi oteri ker don ch G r vine fum Halns seſta ſe ſuum Z Pteq bobennt i Tapi⸗ cxecĩ eſtintel eWe rſeoqu Etnoer cuur; H munco: yrgi Tractatus et ꝙ in cruce pependit aliud miſticum qð ẽ eccleſia ſpiritu xpᷣi vegetata. De pᷣmo coꝛpoꝛe dicit dñs. Hoc eſt coꝛ 9 meum quod pꝛo vobis tradetur .· De miſtico dicit apoſtolus. vnũ coꝛpus et „ vnus panis multi ſumus..ad Coꝝ.x. Et illud miſticum coꝛpꝰ comeditur ſpi ritualiter id eſt in fide ſub ſpecie panis ideſtin fide coꝛdis Spiritualiter man ducat xpᷣi coꝛpꝰ veꝝ.qui exiſtens in ca ritate firmiter credit. ⁊ adoꝛat fidliter et reuerẽtur xpᷣm ↄtentum inſacramẽ to qᷓuis nonſeruet ſpeciem. Sed ſacra mentaliter mãducat:qui coꝛpus chꝛiſti ſub iſtis ſpeciebꝰ recipit de comeſtiõe ſacrament ali dicit dñs.dlccipite ⁊ mã⸗ ducate hoc eſt em̃ coꝛpus meũ.hoc fa⸗ cite in meã ↄmemoꝛationẽ Hoc modo ſeʒ ſacramentaliter / tã boni q; moli mã „. — ducant coꝛpus xpᷣi. ſed boni comedũt ad ſalutem. mali vero ad iudiciũ.vt di xit dñs apoſtolis q̃ mãducat indigne iudicium ſibi manducat et bibit.nõ di⸗ iudicans coꝛpus dñi. De ſpiritualico⸗ meſtione dñs ait. Niſi mãducaueritis carnẽ filij hominis / et biberitis eiꝰ ſan⸗ guinem / nõ habebitis eius vitã in vo⸗ bis Noc modo tm̃ boni comeount coꝛ pus xpᷣi Et de eadem comeſtione ſpiri⸗ tuali dicit beatꝰ Ilugꝰ. Vt quid paras dentemet ventrem crede ⁊maducaſti⸗ DQui credit ĩ xpᷣm.ipᷣm comedit ſpuali⸗ ter. qm incoꝛpoꝛatꝰ eſt x-pᷣo per ſidem et membꝛũ ei efficitur . Et ſi quis fide libus eſt aggregatus·et xpᷣo per fidem et dilectionẽ incoꝛpoꝛatꝰ.plus ꝓficit ĩ fide et dilectiõe / vel in vnitate coꝛꝑis eius firmius ſolidatur. qꝛ deus caritas eſt. et qͥmanet in caritate in deo manet et deus in eo. Et nota ꝙ difſerentia eſt in mãducatione coꝛpoꝛali/et mãduca⸗ tione huiꝰſacramenti. Quia in mandu — s cationè coꝛpoꝛali illud quod manduca tur incoꝛpoꝛatur et qui maducat incoꝛ2ꝛ0 poꝛat. Sed in manducatiõ 9 beato eNugu. de mãducabis me.nectu me mutabis in te. ſicut cibum carnis tue. ſed tu mu- accipite ⁊ mãducate.non unt ð foꝛma huiſacramenti ſed ꝑtinent ad diſpuen ſationem et vſim hui ſacramenti. DSe — quitur Ex boc ofmes Hoc nullus euan geliſtarũ addidit ð coꝛpoꝛe. ſeð de ſan guine bene ðꝛ bibite ex hoc omnes.et ab apoſtolis creditur eſſe additum. Sed dubium incivit. quare non dixit dñs vᷣlccipite ⁊ manducate hoc om̃es cũ videtur eſſe magis cõgrua locutio. qꝛ non ex coꝛpoꝛe ſed coꝛpus xpᷣi man ducatur. Etiam dubitat quid ly hoc demonſtrat cũ dixit. mãducate Fhar omes.cum oĩbꝰ panẽ fre iſſet: Bi em̃ demonſtrat ali fragn on / illud nõ dabatur omibno comeder ſingula diſtribuerat framenta. Si aut demõſtrabat coꝛpꝰ xpᷣi/nõ poterãt ex illo omnes comedere/ quia coꝛpus xpᷣi nõ mãducatur per ꝑtes ſed integrum- Ibi reſponderi poteſt ſᷣm regulã phi⸗ tonei. quod frequenter in ſacraſcriptu ra videtur agi de vno / hoc tamẽ agit de diuerſis: At eſt illud Benedixit. fre git. et dedit Henedixit panẽ. fregit foꝛ mam ſeu ſpeciem panis. dedit coꝛpus. Eodẽ modo cũ dixit. mãducate ex hoc omnes. hoc ꝓnomen hoc oſtendit inte grum coꝛpꝰ. et illa pꝛepoſitio ex innu/ it foꝛmã diuiſam. vt ſit ſenſus. comedi⸗ te coꝛpus meũ ſub foꝛma diuiſum ſola foꝛma per ꝑtes diuiditur. ⁊ totum coꝛpus manducatur. Sequitur Mocẽ menti/ qui manducat incoꝛꝑatur. quu incoꝛꝑpat mãducatur. Uñ dictum fuit Cibus ſum grandiũ. cre⸗ comedere / cũ ſingul — em̃ coꝛpus meum MQueritur vtri pꝛeciſe ꝑ hec verba fiat ↄſecratõ Qui Dom doctoꝛes dicunt ꝙ ſic quia ſicut ĩ ſacramento baptiſmi/per iſta verba/⸗ ego te baptiʒo in nomie patris et filij ⁊ ſpnſſaneti/perficit ſacramentũ baptiſ⸗ mi.etiam oibus exoꝛciſmis omiſſis.ſic etiam ad ↄficiẽdum in neceſſitate. vt ſi quis eſſet in periculo maris / ſufficerẽt hec verba hoc eſt em coꝛpꝰ meũ. Iſta em verba ſunt de ſubſtancia ꝛ eſſentia ecrationis ita his verbis non pꝛo Utis nõ eſt ibi ſacramentũ. Cetera aũt vVer ba. ſcʒ qui pꝛidie ꝛc̃. ſunt de bñ eſſe⸗ tamẽ addita ſunt ex reuelatiõe ſpũſſan cti Etiam qꝛ creditur ꝙ vpᷣceadẽ ver ba.ſcʒ hoc eſt coꝛpus men/ dicendo ↄfe cit. ivcirco etiam ſacerdos noſter pciſe ad ꝓlationem hoꝝ verboꝝ cõſecrat ⁊ conſicit 2llij tamẽ dicũt. ꝙ caucius eſt 7 Dicere. ꝙ etiam pᷣcedentia verba ab il,⸗ la parte/ſcʒ qͥ pꝛidie ꝛc᷑. ſunt neceſſaria vd ↄſecrãdiun.ex eo qp xpᷣe non exp̃ᷣſſit Ppciſam foꝛmam ↄſecrationis Etiqmex „ eligenda. et quod certius eſt tenẽdum eſt. ſed iſta ſeva via eſt cercioꝛ q; pꝛima idcirco eſt tenenda ft ad rénem dicit c nõ eſt ſimile de ſacramento baptiſimi et eucariſtie. qꝛ ſocramentũ baptiſini ẽ eo. quia in dubijs ſempꝑ ſecurioꝛ ꝑs eſt ſimpliciter neceſſarimm ſine quo nullus RD Poteſt ſaluari ſed ſacramentum eucari ſtie non Vñ nõ eſt ſimpliciter neceſſa⸗ rium ad ſalutẽ manducare:ſeo credere et deſiderare. Ande glugꝰ. et eſt pꝛius allegatum. Ut qͥq paras dẽtema ven⸗ trem crede et maducaſti. Gecũdo cinca iqem dubitatur ſdꝛopter q illa Aiunctõ em̃ addatur cumtamẽ xpᷣc eã no ꝓtulerit. ſed ſimpliciter dixit. hoc ẽ coꝛpus meum. Ocotus dicit. ꝙ lyem̃ adqitur. ad faciendum ↄtinuationẽ ad . beatus petrus. cio ſi ſcerdos omitteret illam ↄiuncti onem an etiam cõſiceret Rndetur pm Secundus piecedentia ita ꝙ bec verba referunt 290 xpᷣ̃m. quia ſacerdos nõ pꝛofertiſta verba in ꝑſonaſua ſed xpᷣiet hoc ꝑ illã Ziunctionẽ em deſignatur. Et idᷣo apo ſtoli eam dicunt᷑ adqidiſſe/ et ſignater Sed dubitat ter doctoꝛes ꝙ ſic.quia pꝛoferens verba — xpi cum debita intentione/⁊ ſuꝑ mate riam debitã ↄficit. ſed dicendo hoc eſt coꝛpus meũ/omittendo illa cõiunctio nem em / ſacerdos habens intẽtionem conficiẽdipꝛofert verbaxpi/ꝑq xpᷣus cõfecit.ideo et ipſe conficit. Lamẽ ſciẽ dum . ꝙ ſacerdos ſcienter eam omittẽs peccat moꝛtaliter. quia qᷓ;uis nõ eſt de eſſe ſacramenti/eſt tamẽ de neceſſitate niniſtri. Muaren dubitat Biiſta N. foꝛma verboꝝ hoc eſt coꝛpus men/mu taretur vt ſiſic dicatur. hoc eſt coꝛpus meũ quod traxide virgine vel benedi ctum aut ſubtrahẽdo. dicendo ſic/ hoc eſt meũ:vel hoc eſt coꝛpꝰ. an ſacerdos ↄficeret. Neſpondetur bm AUlbertũ in Zoffitio miſſe. qꝙ ſi aliquid addatur qʒ ſententiã non mutet. nec erꝛoꝛem indu ct. nihilominꝰfit ↄſecratio Dꝛo certo tñ ſciatur. ꝙ grauiter peccat qͥ hoc at⸗ temptare pſumpſerit maxime ſi foꝛmã intẽdit mutare:aut hereſim introduce re. Sed ſi aliquid ð foꝛma verboꝝ hoc eſt coꝛpus meũ/ diminutũ vel ſubtra⸗ ctum fuerit. nõ ↄſicit nec ↄſecrat. quia ſi dicatur hoc eſt coꝛpus/ nõ adequate ſignificatur coꝛpꝰxpᷣi. Etiam ſi dicatur hoc eſt meũ. indeterminatũ manet qͥd ſit meum iocircotalis nõ conſecrat. Dubitatur quito circa idem.quid ſi ſj⸗ cerdos mutaret foꝛmꝗ illoꝛũ verboꝛũ tranſponendo an cõſiceret Innocẽti⸗ vult ꝙ, hmoi qſtiones debet prermitti an gide erh⸗ Hvum it ſtuide igurde dict rung catun do. vjpei 6 teturt ſeend ſiedi nic⸗ turb⸗ oi luhi elin croſe niöhe ſoter dapin baaot coꝛon negle tera ſir tiopen nobin nn wil Ptial egon⸗ onein velae lutnn danor ne a do ter ter cti en ba We KR. mo ohen jrus nece tde ſere N e ℳ 9 rdos mün n doco aboer⸗ eifoeni rwovc wvrboe ſubcra⸗ 1. qui equate carur nanetqͤ ſrt, verwei umit Practatus Et dicit Gane fecit deus hominem re⸗ ctum. ſed ipſe ſe infinitis queſtionibus umſcuit. lHijs itaq; ptermiſſis / que ali quãdo magis ſabuercũt animũ q; edifi cent. hoc ꝓcertoſciatur. ꝙ foꝛma ver⸗ boꝛun quã xpc expꝛeſſit/per omia de bet illib ata buari. znis em ſcom phm̃. ij. piarmenias Momia verbatraſpo ſita idem ſignificant. ne tamẽ vtile per inutile viciek Abertus in offitio miſſe dicit. qnõ debet mutari foꝛma verbo⸗ rum ꝑtranſpoſitionẽ verboꝝ ſic ꝙ di⸗ catur coꝛpꝰ meũ eſt hoc. aut ſumili mo⸗. do. licet etiã ſic eũdem ſenſum habere videãtur alias no cõſiceret Dubi tatur ſexto. quid ſi ſacerdos nõ recolit ſe ea dixiſſe / que in ↄſecratione eucari⸗ ſtie dicũtur. Reſpondetur ßm.ſ. Tho. in iij. pte. q lxxxiij· ꝙ nõ debet ex hoc 2 turbari. Mon em qui multa dicit / reco⸗ lit oĩm que dixit. itamẽ ſacerdoti ꝓ babilit er conſtat aliqua ſe omiſiſſe. coꝝ que ſunt de neceſſitate ſacramenti. ſcʒ circa foꝛmam ↄſecrationis. debet reſu⸗ mi ipᷣa foꝛma et cetera per ſuum oꝛdinẽ reiterari. Ex iſto dubio ſoluitur aliud dubium ſi ſacerdos tranſpoſuiſſet ver ba oſecrationis.dicendo. hoc eſt men coꝛpus ex inaduertentia. vel ex quada negligentia.ſtatim foꝛmã reſumat. ꝛce. tera ſuo oꝛdine reiteret.et de negligen tia peniteat Quio ſi aliquid hoſtie ex obliuione remaneat in altari. aut vi num. nũ quid ſacerdos ſicit illas hoſti as vel illud vinũ. Reſpondetur hmal. bertum in li. de miſſa. ꝙ iſtas nõ cõſicit ꝑticulas. quia intentionem cõſecrandi eas nõ habet. Et m Zlug · ſine intenti⸗ o altaris nihil agitur. one in ſacrament vel actuali vel habituali.Quið ſi ver⸗ batruncaret.vel accurtaret. vel ſilla⸗ bam omttteret. vt ſi diceret hoc eſt coꝛ pus meum. Dicendum eſt bꝛeuiter. nõ cõſecrat aut conficit. quia verba de „ bent integreailleſa pꝛoferꝛi. NR Item & dubitatur. Quid demõſtrat ſacerdos cum dicit hoc eſt coꝛpus men ꝑ illu?“ ꝓnomen hoc Mõ em poteſt dici ꝙ pa- nem . quia hecnõ eſt vera pᷣdicatio hoc ſcz panis eſt coꝛpus meu Wec acciden⸗ tia ſenſualia ibi demõſtrantur. ſimili ratione. Mec etiam coꝛpus xpi. qꝛ ad⸗ huc nõ pꝛotulit illa verba. ad quoꝛum ꝓlationem panis mutatur in coꝛpus chꝛiſti. In ſimili obiectio fit a laicis cũ dicitur hoc viuũ eſt moꝛtuũ. poſito in pꝛolatione ſubiectiſit viuũ. ⁊ in pꝛo latione pꝛedicatiſit moꝛtuũ. Innocẽti us dicit. quãtum diſtat oꝛiens ab occa ſu. tatum refert inter miraculũ ⁊ natu ram.Et ergo ab huius q̃ſtionis laqueo facile ſe abſoluit. qui dicit. ꝙ xpᷣe tũc cõ fecit quãdo benedixit Et ſic ante pꝓlati onem illoꝝ verboꝝ fuit coꝛpus xpᷣi ve⸗ rum icq; dicendum eſt æp chꝛiſt? coꝛ pus ſuũ demonſtrauit. Sed ſi oxponit de ſacerdote qui cõſecrat cum illa ver bapꝛonũctiat.Reſpondet innocẽtius. ſacerdos nihil demõſtrat. quia illis verbis nõ vtitur enuntiatiue: ſed ſolũ recitatiue.quia ſenſus talis eſt Oñs di xit hec verba. hoc eſt coꝛpus meun. qᷓʒ⸗ admodũ dñs alibi ait. Ego ſum lux mu⸗ di. ego ſum vitis vera. ſic ð alijs mul⸗ tis. Richardus de ſancto victoꝛe li.v. 8 trini. dicit. ꝙ ĩ iſta oꝛatiõe.hoc ẽ coꝛ⸗ pus meũ. fit demonſtratio ptim ad ſen ſum. ꝑtim ad intellectum.ita ſit ſen ſus. illuo eſt hoc quod ↄuertendũ eſt in + coꝛpus meũñ Tercia via dicit. ꝙ in iſta oꝛatione: hoc eſt coꝛpus meũ/p ly hoc demonſtratur coꝛpus xpl.no pꝛo iſto tempe quo ꝓfertur hoc ꝓnomen hoc. ſed piiſto tẽpe in quo coplete ꝓlatq elk M — nier „ dquis oiceret Hoc eſt bonum verbum Atime deũ . hoc pꝛonomẽ hoc nõ demõ⸗ ſtrgret iſtam oꝛationẽ/deum time.pꝛo ut pꝛofertur.ſed pꝛout hec oꝛatio deũ time eſt pꝛolata Oimiliter videtur di⸗ cere Scotus ſuper. iiij ſen. qui ſic dicit. Hꝛatio nõ cauſat ſenſum et cõceptum in animo auditoꝛis.niſi fuerit tot aliter ſinita et pꝛolata. Secũdoſic declarat᷑ ſicut ſe habet ſillaba ad dictionẽ. ſic ſe habet dictio ad oꝛationẽ. ſed ſillaba nõ cauſat aliquem ſenſum niſi dictione tot aliter pꝛolata.ſic ſinnliter ⁊ oꝛatio. Et ↄſequenter dicit.ꝙ illud pꝛonomen hoc.hic demonſtrat coꝛpus chꝛiſti. Et ſicut oꝛatio nõ cauſat ſenſum pfectum niſi ſit totaliter finita ⁊ pꝛolata.ita iſta nõ eſt vera / hoc eſt coꝛpus meum / niſi oꝛatione totaliter ꝓlata. Quarta via Dicit. ꝙ in illa oꝛatiõe.hoc eſt coꝛpꝰme⸗ um/ↄillud pꝛonomẽ hoc demonſtrat coꝛpus xpᷣi/Tatione illius inſtãtis quo finitur iſta oꝛatio. ⁊ ſic fit demonſtratio ad intellectũ. Et petrus comeſtoꝛ dicẽ. 2 cum totũ eſt dictũ.totum eſt faetum t nota ꝙ certiſſime credendum eſt q; cum iſta verba ꝓferũt᷑/et pꝛolata ſunt cum intentione ↄficiendi.⁊ ſuꝑ materi Im debitã. ꝙ panis in coꝛpus xpᷣi ↄuer titur ex pacto ⁊pꝛomiſſo diuino.quod vtiq; magnũ ⁊ eximiumẽ miraculũ. tatam vim verbis deꝰtribuit/et ſacer nocẽtius ꝓuehitur in hec verba Cum ſacerdos hec verba pꝛonũciat /hoc eſt coꝛpus meũ:hic eſt calix ſanguinis mei ⁊c panis et vinũ in carnẽ ⁊ ſanguinem cõuertũtur:illa virtute qua verbũ ca⸗ ro foctum eſt. ⁊ habitabit in nobis qua ipſe deus dixit et facta ſunt:ipſe mada uit et creata ſunt. qua feiamn couertit in tota oꝛatio. Verbi gratia in ſimili. Gi Gecundus ſtatuam ẽt oquã in vinũ et virgã zuer tit in colubꝛem Mam ſi verbũ belie po tuit ignem de celo deponere. vbũ xpᷣi none poterit panem in carnẽ mutare. quis audet hoc opinari dẽ illo/cui nul lum verbũ ẽ impoſſibile: Certe magis eſt creare illud quodẽ de nihilo/ qᷓ;ᷓ qðᷣ eſt in aliud trãſinutare. Hoc quotidie fit.⁊illud nemo dubitat. ⁊ hoc aliqs dubitet abſit. Quod ergo panis fue⸗ rat cũ accepit/coꝛpus ſuum erat cũ de dit. Hec em verba ſunt tante ꝓfundi⸗ tatis / vt intellectus nõ ſufficit ea pene trare. rium. dibus xpᷣi fidelium ſemota. celi aperiũ⸗ tur:celeſtium curie aduemiũt cũ verbo dei incarnato Et vt altius loquar To⸗ ta ſanctatꝛinit as ibi pᷣncipaliter aſſiſtit Vñ ſanctꝰ gregoꝛiꝰſic loquitur. uis fidelium dubium habere poſſit in ipſa imolationis hoꝛa/ad vocẽ ſacerdotis celum apire.in iſto miſterio choꝛos an⸗ geloꝛũ adeſſe.ſummis ima ſociari terꝛe na celeſtibus iungi. quaſi diceret. nullꝰ Felices igitur vos dixerim o ſacerdo tes. qui tantũ ſacerdot aliter viuitis. quoꝝ miſterio panis angeloꝛũ/panis vite.moꝛtalibus quotidie pꝛeparatur DO ſacramentũ pietatis o ſignũ vnita 8. Muali honoꝛe tis.o vinculũ caritatis.ò honoꝛati eſtis.quali mẽſa potimini.quã angeli hoꝛreſcunt vidẽtes.et neq; ſine timoꝛe reſpicere audẽt. Magniſicauit oñs facere vobiſcum. vt vos idipſum ↄficiatis in altari quod ipᷣe xpᷣe ꝓpꝛijs manibus tractauit in cena paſchali · regale ſacerdocium. o felix pᷣſ biteriũ. o felicitatis pꝛeſbiter.cui dñs opus op timũ. et officiũ excellentiſſimũ tribuit. Muis vnq;ᷓ audiuit talia. quis vidit c innoc. Et ſm beatũ grego⸗ mnſtanti ꝓlationis hoꝝꝑ vboꝝ qualibʒ dubitatiõis ambiguitate a coꝛ i⸗ ſut niti. ſcde jcoe lohot⸗ u deſthn oſoerde enpor Ro⸗ rioſe adhu Peeſtt prmnee gehu⸗ R tinoꝛe ſracta mulon idiet⸗ Genect inholhr ddedse come⸗ ribuso⸗ hocetn clbuoſp lnter rmg vro ſe ſerrat dicenea niturp⸗ Vhere cuntem no hore nncreod epo irßi Ke. in ugs isfen raͤd Pand⸗ or epo⸗ acor riͦ⸗ ed mie ri . Qs ſrnph otis vosan⸗ mitene rer nul oſcerdo gens ren onoe mnqi echſne icant wihn ig ſbetenu⸗ gcp guſtmꝰ. Tractatus. hijs ſimilia. ꝙ iſte qui cuncta creauit. ſi fas eſt dicere/qdammodo creariſe de⸗ dit tibi. Buper qua poteſtate veſtra. o ſacerdotes ſuper tam inſigni pᷣuilegio veſtro celum ſtupet.terꝛa miratur.dia bolus contremeſcit. Agitur quidem in terꝛis miſterium. ſed offitium veſtrum celeſtibus negocijs cõtinetur. Aſpice o ſacerdos tui pᷣuilegij dignitatẽ. Nõ em̃ homo nõ angelus nõ archangelus nõ aliqua creatura nec virtus.ſed ſpi⸗ rituſſanctus hoc munus contulit. atq; adbuc manẽtes ĩ carne.miſterio fungi pꝛeſtitit angeloꝛum.quod non rex.nec pꝛinceps terre.nõ angelus.nec archã gelus. non ſeraphin nec cherubin. hac ſingulari reſulget dignitate. Unde au gu Pcirco fratres ad terꝛibilem meniam dni. cum debita reuerẽtia.cũ timoꝛe pariter et amoꝛe/ ad eius coꝛpꝰ 77 tractandum accedere cogitetis. nulla malignitate ſuffocati.nullo veneno in uidie tranſpuncti.nullo odio maculati Siem̃ a coꝛꝑalibus vicijs debetis eſſe impolluti multomagis a ſpiritualibus debetis eſſe ſinceri. Coꝛpoꝛalis cibus⸗ cum ventrem inuenit a diuerſis humo ribus occupatum. ampliꝰledit.magis nocet.nullum auxilium pꝛeſtat. Ec iſte cibus ſpiritualis.ſi aliquem reperit ma lignitate pollutũ/magis perdit qᷓ ſal⸗ uat:magis damnat q liberat.non ſua natura.ſed accipientis peccato. Hec Augꝰ Ulterius notandum. ꝙ in verb nc crationis hoc verbum eſt. debet dicere actum exercitatum. ita ꝙ expo nitur pꝛo exiſtit. et nonactum ſignatũ vt heretici deſipientes intelligunt PHi cunt em̃ exponẽtes verba conſecratio nis. hoc eſt. id eſt ſignificat coꝛpus meu non credentes in veritate eſſe ibi ven totale tra⸗ Tercius coꝛpus chꝛiſti. quod totaliter eſt erꝛo⸗ neum Pebetigitur exponi ·hoc eſt / id ẽ exiſtit in veritate.coꝛpus meum quso 20 vobis tradetur Unð xpᷣc hec ver a adiũgendo ſpecificauit. hoc eſt con pus meũ qð pꝛo vobis tradetur · ſicut ergo coꝛpꝰ xpᷣi vere tradebat ita vere demõſtratur. Joeo et dixit.Caro mea vere eſt cibus. Dubitatur exquo fit cõuerſio panis in carnem xpᷣi · an cõce⸗ dendum ſit ꝙ panis incarnatur. eoꝙ panis fit caro.et videtur ꝙ ſic. qꝛ con cedimus verbun dei incarnari. eoqꝙ; verbum dei factum eſt caꝛo. Dicendũ eſt. qypanis quis ineffabiliter cõuerti⸗ tur in carnem. tamen non incarnatur ſt de ratione in oppoſitum dicẽdum eſt. ꝙ nõ eſt ſimile de pane et de verbo dei Qã verbũ dei manens qð er at.ita factumẽ caro. quia carnem aſſumpſit⸗ nõ ſic ꝙ tranſiuit in carnem. ſed panis deſinit eſſe quod erat.et ita fit caro.qa tranſiuit in carnem et noneeo/ quia aſſumpfit carnem igitur ſimilituvoand ducta non fuit cõueniens Atem ou bitatur:Exquo panis cõuertitn ĩ cor pus xpᷣi. vtrum partes panis cõuertũ tur in partes coꝛpoꝛis chꝛiſti: vel vtrrů’u totum in totum. Innocẽtius dicit: An ſeat in totale / ille nouit qui fecit: ego quod reſiouum eſtigne con⸗/ ro⸗bann credere iubemur. diſcute⸗ re pꝛohibemur · Si tamen querentis inſtat impꝛobitas.ego ſaluaſide cõceſ⸗ ſerim.ꝙ totalis panis / in totale coꝛvꝰ conuertitur.ita ꝙ nulla ꝑs panis tran ſit in aliquam partem coꝛpoꝛis Reoꝛe tiam ſalua fide.ꝙ vbipanis conſecra⸗ tus eſt ſub tota ſpecie/ totum coꝛpꝰex⸗ iſtit. ⁊ ſcut miraculoſe ta magnũ coꝛpꝰ ſub tã parua qtit ate ↄcludit᷑ · ita totu 0% J coꝛpus ſub ſingulis partibus ↄtinetur BGunt tamẽ alij qui dicut. ꝙ qᷓ;diu ſpe⸗ cies ꝑſeuerat integra/ ſub totali ſpecie in ſingulis diuiſionibus incipit eſſe to⸗ tum. ſieut in ſpeculo dum eſt integrum Vna tantimn inſpiciẽtis apparet inago ſed ſpeculo fracto in eo tot apparẽt ima gines quot ſunt ineo fracture. Gʒ iſta opinio falſa eſt. Mam verbis oſecratio ms pꝛolatis / incipit ſub ſpeciebus pa⸗ nis eſſe coꝛpus chꝛiſti: et cum iſta vba nõ pꝛoferuntur in fractione/ patet q; onte fractionẽ hoſtie coꝛpus xpi eſt in ptibus hoſtie ſicut poſt fractionem., Item dubitatur: vtrum xpᷣc ſub hoſtia conſecrata ſit quãtus. Reſpõdetur ꝙ ſic. quia eãdem quantitatẽ quam habʒ in celo habet in hoſtia. quia quantitatẽ ſuam nõ deponit exiſtens ſub hoſtia. ſʒ non vtitur quantitate ſua. ſic ſeilic quontit as eius faceret diſtãtiam loca⸗ lem. Mam ſicut in egreſſu de vtero vir ginis marie coꝛpus xpᷣi fuit qᷓ;tum.ſed nõ vtebatur quatitate.quia clauſo vte ro exiuit.ſic et hic ſuo modoeſt dicẽdũ Vnge ſolet dici. ꝙ xpᷣe eſt quatus ſub hoſtia cõſecrata/q;is nõ vtatur quã⸗ titate Ged quomo hoc fieri poteſt. no Uit ille qui fecit omia. cui mihil eſt impoſ ſibile. Geo et quidã inquirũt. an xpus ſub hoſtia cõſecrata habeat ſitum loca⸗ lem. et an dici debeat q ſedeat iaceat vel ſtet. et multa alia/que melius eſt in⸗ tacta relinquere qᷓ; temerarie diffinire IAnnmali ſiue naturali ĩtellectu hoc ap pꝛehendere nõ poſſumus. ſed fide cres⸗ dunus. Man fige intellectus captiuat̃ miraculũ vincit naturam.et legi detra hit diſpenſatio. Lucius eſt em in talibꝰ citra rationem ubliſtere/ q; vltrarati Becundus onem excedere. Pam beſtia que tetige rit montẽ lapidabitur. et ſerutatoꝛ ma dubitatur. quid ſit faciẽqum ſi poſt cõſe crationem coꝛpus xp̃ᷣi ſangumolentũ vel carneum axparet: Kndetur bᷣm ſan amm tho. ſup. uij ſen. dil. x. Cum vſus 7 huius ſacramenti fit ꝑ maducationem- ideo quado apparet in ſpecie pueri vel ſimilibꝰ/modo in ſpecie carnis/ modo digiti nõ debet ſumi. cñ nõ habet racio nem cibi Quia dicit Miero.in oꝛigina⸗ liſp leuiticum De hoſtia que fi incõ memoꝛatione edere licet. de ea vo quã xpᷣc ĩ ara crucis obtulit noli edere.ſed * reponi debet in loco aut vaſe mundiſſi mo.et pꝛo reliquis haberi q Item R dubitatur. vtꝝ plures ſacerdotes poſ⸗ ſint eadem hoſtiam cõſecrare.llbertꝰ vult ꝙ; nõ ſed magiſter. iij ſen diſt xiij⸗ vult ꝙ ſic vbi dicit. ꝙ ſcom moꝛe quo⸗ rudam eccleſian/ ſacerdotes qui oꝛdi⸗ natur cõcelebꝛant epo. et ſimiliter pꝛe ſbiteri oꝛdinati cũ epis celebꝛant. Seo dubium relinquitur cũ ſint multi ſacerdotes vni pontiſfici ↄcelebꝛantes säs ſi foꝛte nõ om̃es verba cõſecratõnis ꝓ ferant / an ille ſolus cõficiat qui pus pꝓ nũciat · quio ergo ceteri faciunt. an te iterent ſacramentü ſpoterit ergo co⸗ tingere ꝙ ulle non cõficiat qui celebꝛa pᷣncipaliter et ille cõficiat qui celebꝛat ſecundario. et ſic pia intentio celebꝛan tis defraudabitur Gane poteſt dici. pꝛobobiliter teneri. ꝙ ſiue pꝛiꝰſiue po ſterius pꝛoferant ſacerdotes/debet eo rum intentio ſemper referꝛi ad intenti onem epi.et ad illud inſtãs in quo epᷣs verba pꝛofert.et ſic ibi taãtum erit vna cõſecratio.et intentio alioꝛum non de⸗ ſrauoatur. quia factumẽ qd intendunt inte ieſtatis oppꝛunetur a gloꝛia Zien totale coꝛpus exiſtit. vbi vero diuidit R o eterg. ko ln Ntcoſe weentü hmſn mnylüs lerivel (wodo⸗ DM ongnn eſtmno eaj Vere, maiß . Fn Nd drn nms ESaod inlergee u. ſnemalti Anmres gnonsg xqihg iunc. ne⸗ rrerpoe⸗ guialine nclbuc oeclbꝛan ckdici wuepo deheteo wurent nnqeßs meren ummoe/ nmoutt 3 doo ſack Conſueuẽrũt em̃ pꝛeſ biteri cardĩales ſummo pontifici aſtare.et cum eo pari⸗ ter celebꝛare.in hoc oſtendentes/ apo ſtolos a dño ritum huius ſacriſicij didi ciſſe. ¶ ¶ Item dubit atur. vtrũ vno ſacerdote deficiẽte ex inſrmitate ĩ miſ⸗ ſa/debeat offitium ꝑ alium expleri ſRe Doſe f. ſpondetur ſm ſanctũ thomã. in tercia ente pte.qlxxxiij. Si ſacerdos graui infir⸗ mitate vel moꝛte poccupatꝰ fuerit añ cõſecrationẽ / nõ opoꝛtet ꝙ; ꝑ aliũ ſup⸗ pleatur. ſi vero cõſecrato coꝛpoꝛe/tã/ tcum ante ↄſecrationem ſanguinis vel etiam vtroq; ↄſecrato debet miſſe cele bꝛit as per alium expleri. vt habet᷑: vij⸗ q-/jnihil. Ged quid ſineſcitur vbidi⸗ miſerit. vel an verba aſecratiõis tota⸗ liter pꝛotulerit an nõ. Pleriq; tucius aſſerunt ꝓcedentes ꝙ alius ſacerdos oſecrationem repetere debet atq; per⸗ ſcere.qm̃ vt tradit auetoꝛitas.nõ cre ditor iteratũ quod neſcitur eſſe factum Sed alij dicũt ad hoc.ꝙ adhuc poſito ꝙ; ſacerdos dixerit iſta vba.hoc ẽ coꝛ⸗ pus meũ /et nõ poſſet pꝛocedere vltra ꝙ cõſulcius et tucius dicatur.ne aliqͥs Kripruus erꝛoꝛis ſeu dubitationis re⸗ maneat. nec vlla diuiſio vel iteratio ſa cramentifſiat. talis oblata ſtudioſiſſime recõdatur.⁊ ſuper aliam totũ offitium celebꝛetur.ettotũ reſumatur Itẽ que ritur de duobus ſacerdotibꝰ.quoꝛum vnꝰ ſimulat ſe celebꝛare ⁊ nõ celebꝛat ꝓpter cõſcientiam moꝛtalis peccati.al⸗ ter vero celebꝛat cum ↄſcientia morta lis peccati ſtartegoblo⸗ quis eoꝛum grauius peccat. Reſpondet᷑ ꝙ ille qui ſimulat.quia falſa abicienda ſunt reme dia/ que veris ꝑiculis ſunt grauioꝛa Sr auius pꝛoculdubio videtur offenð e'‚qui frauoulenter illud ſic pſumit ſie —.— mulare. quia alius in ſolius dei manũ 2 incidit. Iſte vero nõ ſolum deum/ ſeo et popuſũ cui alludit offendit Yẽ̃ dubitatur. quid ſi ſacerdos inframiſſeʒ aduert at hoſtiam non eſſe triticiã. vel eſſe conpram Anerur ßm petrũ de thharentaſia.ꝙ ſi ante cõſecrationẽ re⸗ periat.remota iſta hoſtiaſaliam ponat. et canonẽ reincipiat. Di vero poſt aſe cratiõeʒ idem faciat.ponendo aliã ho⸗ ſtiam. et hoſtiã pᷣmã poſt ſumptionẽ ſa⸗ cramenti ſumat.aut alteri ſunendã tra dat. aut reuerenter ſeruet Si vero ad uertat poſtq; eam ſimpſerit in iſto caſu var ie loquũtur doctoꝛes.ſed ſanctus tho. in tercia ꝑte · q xiij· dicit: ꝙ; debet apponere aliam hoſtiam.et conſecrare et ſumere. q pceptum de ꝑfectione ſa⸗ cramenti:maioꝛis ponderis eſt qᷓ illud pᷣceptum ꝙ a ieiuno ſumatur. Portat⸗ dum e multamirabilia ſunt in hoc ſaẽ mento /ꝓpter que ꝓpheta:p.cx.ait. Me moꝛiam fecit mirabiliumfuoꝛum. Re⸗ uera hec eſca ſacramẽti memoꝛiale mi rabiliũ dicit᷑: SGane mirabile eſt. ꝙ ao vnius hominis verbum. vna ſubſtatia in aliam conuertitur. Mirabile eſt. ꝙ; multe ſubſtantie in aliud conuertũtur et illud non augmentetur. Mirabile ẽ vnum coꝛpus fimul ſit in multis lo⸗ cis multum diſtantibus. Mirabile eſt. magnum coꝛpus ſub modica quãti⸗ tate continetur.et corpus chꝛiſti in tã⸗ ta quantitate eſt ſub hoſtia.ſicut pepen dit in cruce ⁊ ficut nunc eſt in celo nec tamen excedittermĩosillius foꝛme ſub qua continetur. Mirabile eſt. ꝙ tantũ de coꝛpoꝛe ſit ſub particula minima ali cuius reiſicut in toto. Mirabile eſt. ꝓ totũ coꝛpꝰ mãducat᷑ a tñ dẽtibꝰ nõ tã git. Mirahil eſt. ꝙ, aliq q;ᷓtitas diuioit 0 c89 . mußa Irnn) NMo fãq an) Liber. et cõtentum ſub ea maneat indiuiſum⸗ Mirabile eſt. ꝙ ſimul plures vnumet eũudem cibum in numero ↄmedunt.mi rabile ꝙ poſt comeſtionẽ illd qð ome⸗ ſtum eſt integrũ pſiſtat Mir abile eſt. ꝙ accidentia in ſuos actus exeant/ſine in herentia ad ſubiectũ. Mirabile eſt. ꝙ cibus coꝛpolis cuiꝰ eſt coꝛpus nutrire nut riat ſpm̃. Mirabile eſt. ꝙ cibꝰ cuiꝰ eſt in coꝛpoꝛari cibanti/incoꝛpat cibã tem ſibi. Mirabile ẽ. ꝙ coꝛpus xp̃inõ augetur ex multarũ hoſtiarum ↄſecra cione. nec etiam minuatur ex multarũ hoſtiarum ſumptione. Mirabile eriam eſt ꝙᷓ caro habet ſapoꝛem panis. ſan guis ſapoꝛẽ vini. Mirabile eſt. ꝙ diui⸗ ditur hoſtia oſecrata ſub qua eſt coꝛpꝰ Epᷣlet tñ non diuiditur coꝛpus chꝛiſti. Birabilgeſt quando tenetur hoſtia in manibus ⁊ videtur oculis/coꝛpus xp̃ᷣi. nec tãgitur nec videtur.ſed tantũmõ ille ſpecies Mirobile eſt. ꝙ ſtatim cum de ſinũt iſte ſpecies / ꝙ tunc deſinit ibi elſſe coꝛpus Tᷣſanguis xpi. Mirabile eſt wWùa cum ibi nõ ſit panis vinũ. ꝙ tamẽ accidentia eũdem effectum habeant ſi cut pꝛius.ſcʒ ſaciare et inebꝛiare. Sed tupoſſes dubitare. quomõ ita magnũ coꝛpus verus homo⁊ verꝰ deus / ſub tam parua ſpecie panis poſſit cõtineri‚ Nuãdo occurꝛit tibi talis queſtio/ de⸗ bes ad memoꝛiam reuocare om̃ipoten ciam dei. cui nihil ẽ impoſſibile. Etiam in miraculis debes querere ratiões na turales nec in fide expimentũquia ali as fides nõ haberet meritum/ſi hũana ratio pꝛeberet expimentũ.¶d memoꝛi am etiam debes reuocare ſanctos pa- tres ⁊ doctoꝛes.ſcʒ luguſtinũ lꝑiero nimũ.et Bernhardũ qͥ de iſto ſacramz to ſalutaria tradiderunt documenta. Banctos apoſtolos. qui de hoc ſacra⸗ „ Becundus mento ⁊ veritate eiꝰ per ſpiritũſanetũ ſunt edocti. Et generaliter omnes ſan ctos nouiteſtamẽti / qui illud ſacramẽ tum ſincere crediderũt et adoꝛauerũt et in illa ide deceſſerunt: ⁊ eterna gau dia acceperunt. Vñ et ſi erꝛaſſent. ⁊ydo latriam cõmiſiſſent in adoꝛando hoc ſa mentum. nullatenus ad eterna gaudia pueniſſent Et quia omnes iſti ſancti fir L miter illud ſacramentum/et mirabilia crediderũt. nullꝰ nỹm ambigere debʒ quuin fioes noſtra in iſtis articulis ſicut in omibus alijs ſit veriſſima. Et ꝙ non ſit fides pᷣter fidem romane eccleſie/ꝑ quam homo poſſit ſaluari. Romana eĩ „ 2 Eeccleſia/ſupꝛa apoſtolice fidei petram- ſolida ſtabilitate fundata/ nullius pꝛoꝛ ſis her etice pꝛauitatis pꝛocella potuit oquaſſariſed ſemp integritatem fidei ſeruabat.quã ab ipis recepit aplis. qui pᷣncipaliter in ea ſacramenta inſtitue⸗ runt · et eccleſiaſticos ritꝰ regulariter docuerũt. 0 ipſis ergo apoſtolis. ſcʒ petro et paulo/quos viuos habuit / et defunctos cuſtodit. huius ſacrifitij ri⸗ tum accepit. quem hactenus inuiolabi li cultu ſeruat. Nota deo cõuenit eſſe vbiq; ſimpliciter et ꝓpꝛie. creature coõuenit eſſe in vno locotantimn. coꝛpꝰ cchaꝛiſti medio modo ſe habet. Cumem̃ ſit creatura nõ debet creatoꝛi adequa riin hoc ꝙ ſit vbiq;.cum vero ſit vni⸗ tum deitati.debet in hoc excellere alia coꝛpoꝛa. vt ſimul et ſemel poſſit eſſe in diuerſis locis et pluribꝰſubiectis Vñ Innocentius dicit. Pam vnus idẽ nunc et tunc.hic⁊ alibi ſacriſicatur ab omnibus. totus ẽ in celo. totus eſt in altari. et ſimul ſedet ad dexteram pa⸗ tris. et manet ſub ſpecie ſacramenti. NAiraris/ ꝙ verbum. id eſt filius dei/⸗ iuxta ſacramenti virtutem/totũ ſimul ineti gſan ramẽ crür agau ydo hoeſa udia ctifir iz nN Usſior bo onm den. M. lispeo lporuit renſdei twlsgi mmnrve⸗ Gunr. vuit / et nürijri⸗ ocoenit ,crexure m cap Lumen iae⸗ vℳmi, lereal ſteſein r Vn us 1ide crur o s eſtin teranr ———— — — — Fractatus. in diuer ſis locis exiſtit. ⁊ non miraris ꝓ verbum homis iuxta vocis naturã totũ ſimul eſt in auribꝰdiuerſoꝝ Quid q̃ris naturã in xpᷣicoꝛꝑe.cum pᷣter na⸗ turam ipſe ſit natus de virgine Sicut ergo xpᷣc inſingulis ꝑtibus eſt totꝰ.ſic in diuerſis locis eſt vnus. Hec innoc⸗ Item nota ꝙ in ſacramẽto eucariſtie. qðdam eſt ſcoᷣm naturã.et qddamſuꝑ naturã.ſed nõ ſuꝑ intellectũ.qðdam ſu per naturã et ſuꝑ intellectũ. SGcomna turam eſt ꝙ accidentia ſunt ibi in loco determinato Suꝑ naturã et nõ ſuper intellectũ eſt. ꝙ accidẽtia ibi ſunt ſine ſubiecto Ouꝑ naturã et ſuper intelle⸗ ctumẽ ꝙ ibi xpᷣc eſt tantus / qᷓ;tus fuit parue foꝛme Dubitatur vtru mi⸗ rabilius ſit traſſubſtanciare qᷓ; creare. Mota ꝙꝙ in mutatione poteſt cõſidera ritriplex difſicultas.vel ex ꝑte termĩ in cruce. et Pbr termĩos illiꝰ a quo:vel ex ꝑte termini ad quẽ. vel ex ꝓPte diſtantie termioꝝ Pꝛimo mõ crea re eſt mirabiliꝰ.qꝛ ibi eſt trãſmutatio de non ente ſimpliciter adens. Scðo mõ trãſſubſtãtiatio panis in coꝛpꝰ xpᷣi mir abilioꝛ eſt om̃ibus.qꝛ eſt in ens pᷣus actu exiſtens Lercio modo incarnatõ xpᷣi mir abilioꝛ ẽ.quia ibi eſt vnio infini te diſtancie · ſcʒ deitatis et hanitatis. Conuerſio panis in coꝛpus xpᷣi/ eſt mu tacio de ente actu exñte in ens actu ex iſtens. et hec mutacio nõ habet ſimilitu dinem ĩ natura.ſeð alterationi oĩno cõ traria ẽ.quia hic mutatur vna ſubſtan tia in aliam et manẽt accidentia.ſed in alteratione ecõuerſo ẽ.quia ibi mutant᷑ accidentia. manet eadem ſubſtantia. His viſis dicẽda ſunt aliqua de geſti⸗ bus ſacerdotis.quia ſacerdos pꝛimo ſe inclinat.ſcdo eleuat eucariſtiam.tercõ nat ſe reuerenter. ⁊adoꝛat h oſtiamin ſignũ huiꝰ.ꝙ filius dei inclinauit celos et deſcendit vel inſgnũ huiꝰ. ꝙ xpᷣus poſt diſpenſationẽ ſui coꝛꝑis/oum exi⸗ uiſſet in mõtem oliueti et oꝛaſſet in ter ram ſe pꝛoſtrauit Uel inclinat ſe/ repᷣ ſentans ꝙ chꝛiſtus humiliauit ſe ꝓ no⸗ bis factus obediens vſq; ad moꝛtẽ. ¶l ideo.vt inuitet populum ad xpᷣi coꝛpꝰ adoꝛandũ Secudo eleuat coꝛpus xpᷣi ſpe⸗ ſe ⁊ hoc fit pꝛopter plures cauſas ꝛima cauſa ẽ.q ipſe filius deiiam pᷣ⸗ ſens in ſacrqmento exñs poſt ↄſecrati ouem ab omnibꝰcircũſtantibus / taqᷓ; deus et vñs noſter adoꝛetur ⁊ reuere⸗ gatur Scðda cauſa ẽ. vt omes rogent il⸗ lud ſaluberꝛimũ ſacramentũ ſibi pꝛoſi⸗ cere ad ſalutem. Tercia cauſa ẽ.vt ipᷣe ſacerdos reuocet populo ad memoꝛiã xpᷣi eleuationẽ in cruce/quãdo pende⸗ bat ↄtemptibiliter / videntibꝰ om̃ibꝰ inimxis ſuis:quaſi diceret ſacerdos Ti dete deum et hoĩem /qui ꝑro vobis pe pendit in ligno. Illi exhibeatis reuerẽ tiam.qui pꝛo vobis ſaturatus ẽ oppꝛo bꝛijs et cotumelijs Cuius eleuationis figura/pꝛeceſſit in ſerpẽte eneo. nen erexit moyſes in deſerto. VUnde Joh. iij. Gicut moyſes exaltauit ſerpentem in deſerto.ita exaltari opoꝛtet filium hominis.vt omnis qui credit in eum/ nõ pereat.ſed habeat vitam eternam⸗ NQuarta cauſa. vt oſtendatur magna dei potentia. qui de puro pane poteſt facere coꝛpꝰ filij ſui.ſcilicet chiꝛſti pau coꝛum verboꝛum pꝛolatione: Eleuat ergo ſacerdos quaſi diceret. O pecca⸗ toꝛ/hec hoſtia quam vides.prius fuit panis purus/ſed modo eſt coꝛpus ſal⸗ uatoꝛis.quia qui hanc mutationem po tuit. poteſt et te mutare de culpa in gram. de gratia in gloꝛiã ad colocẽ ii · o iij⸗ . ð Moe ſaeNet xpimoꝛoſeretrahit. et ſup altare collo cat. nd deſignãdum ꝙ xpc decruce de Girrcya aſ⸗a a Mos autem homines reuelata facie/ gloꝛiam dei ↄtemplates.in eãdem ima ginem trãſfoꝛmamur Ae nõ credenti bus hanc mutationẽ. ve indigne ſumẽ tibꝰ.de quibꝰ.iij. Reguũ.vij. Videbis et nõ guſtabis. Quinta cauſa vt popu lus nõ pᷣueniat tempꝰ ↄſecratiõis.ſed ex hoc cognoſcat ipam eſſe ↄſe ecratam ſa ſcribitur in rationali.ad oſtẽdendũ ꝙ hoc ſacriſtium ſuꝑex altatũ ſit oñu⸗ bus ſacrificijs ⁊ oblationibus. Vnde alexander quintus a beato petro dicit Mhil in ſacrifitijs maius poteſt eſſe.qᷓ corpus et ſanguis xpi. Mec aliqua ob⸗ lacio hac pocioꝛ. Geptima cauſa ideo ſacerdos eleuat xpᷣmin ſacramẽto mõ ſtrans eũ oĩbus. ad deſignandũ illam oppꝛobꝛioſam oſtenſionẽ qua pilatus eum iudeis oſtendit dicens.ecce homo Et poſt pauca Ecce rex veſter. Joh.xj. BGacerdos igitur eleuat xpᷣm in ſacra⸗ mento et oſtendit populo.vt illam op pꝛobꝛioſam oſtenſionẽ/ ad memoꝛiam reuocẽt.et ſic gratiauactiones referat Vnſicut pfidi crucifixoꝛes xpᷣi flexert genua. et veniebant ad eũ et dicebant dque rex iudeoꝝ ſic ecõtra/nos veraci⸗ ter cum omni reuerentia et humilitate coꝛdis.debemus flectere genua.dicen do iſtam oꝛationẽ deuotã/que hoꝛa ele uationis ↄſueuit dici.videlicet aue ve⸗ rum coꝛpus. vel ali qua homo ſentit ſe ſue deuotioni ⁊ ſuo deſiderio ſatiſfa⸗ cere. Et ſicut canina voce latrabãt as oſtenſionẽ xp̃i pilato/cruciſige cruciſ ge eum. ſic nos ecõtra cum deuotione oꝛationes noſtras dicere debemus. et ad deũ iſta hoꝛa eleuationis tota intẽ⸗ tione clamare. Lercio ſacerdos coꝛpꝰ et xpᷣm ſuꝑ altare veniſſe. Gexta cau⸗ Becundus poſitus in terrã fuit collocatꝰ.in ſindo ne mũdo inuolutus. Vel ad dſignãdũ ꝙ vpᷣc deſurſum ſuper altare in manus ſacerdotis aduenit.qᷓ;uis tamẽ dexte- ram patris nõ relinquat. q Sciẽdũ ctiq hoꝛa eleuatiois capana pulſat᷑. cuiꝰ multe ſunt cauſe Una vt veritas coꝛreſpõdeat figure.quia iu veteri te⸗ ſtamento / leuite tꝑe ſacrifitij tubis clã gebant. ſed quia illud ſacriſicium inter oĩa eſt ſummũ ⁊ ſupꝛemũ.ideo cãpana que eſt tuba regis eterni/ ꝑſonat tẽꝑe eleuationis illius ſacrifitij. Secũda cã vt eius ſonitu populꝰ pᷣmonitus foꝛet- ad adoꝛãdum dñm pꝛeꝑatus.llia cãa vt populus audito capanaꝝ ſonituad deuotionẽ ⁊ ad adoꝛationẽ ſe pꝛeparet et cõtra dyabolũ inteneſe aimet. DOi cut em̃ exercitus bellantiũ auditis tu⸗ bis/ animoſioꝛes ad reſiſtendũ hoſtibꝰ reddũtur ſic nos debemꝰfieri foꝛtes in reſiſtendo et viriliter agendo dñm ſuſtinere. Quarta cauſa ad ↄuocandũ homies ad viuinũ offitiũ ⁊ ad laudẽ dei Sciendũ etiam ꝙ hoꝛa eleuatiõis cã⸗ dela accenſa tenetur. Dꝛimo ad ſignũ leticie demonſtrãoũ. Scdo ad demon ſtrandum hoc ꝙ filius dei exiſtens ſub ſacramento.ſit lux illumians omnẽ ho⸗ minẽ veniẽtem in huc müdũ Johis.j. Vnñ yſi vij. ethy. dicit. Luc em accẽdũ tur lumĩaria ab eis ⁊ depoꝛtant᷑.nõ ad effugandas tenebꝛas/cu ſol eodem tꝑe rutilet ſed ao ſignũ leticie demonſtrã⸗ qum / vt ſub tipo luminis coꝛpoꝛalis⸗/ illa lux oſtendatur. de qua in euãgelio Erat lux vera.que illuminat omnẽ ho⸗ nem venientem in hunc mũdum. Ter⸗ cio hoc fit in ſignum huiꝰ.qꝙ coꝛda fide lium circumſtantiũ accendi debent de 7 — . S mnz e, inren lgen iͦ . Zmili modo poſtqᷓ; cenatum lebꝛauit. Dẽ quo cũ diceret · deſiderio 1 eſt accipiẽs et hunc pꝛeclaꝝ deſideraui hoc paſcha manducare vo e, j calicem in ſanctas ⁊ venera biſcum anteqᷓ; paciar.cum hoc dixit. dd biles manus ſuas. Itẽ tibi deo gratiis ſtatim oſtendit. vt ſcilicet paſche vete⸗ K. agens:bene diyit dedit dilcipulis nifinem imponens / noui paſche nouũ ſuis dicẽs. lccipite et bibite ex eo oẽs. ſubſtitueret ſacramentũ AUnde accipi „ hic eſt em calix ſangnĩs mei noui veter ens panem. benedixit.fregit. dedit di⸗ dqdc ni teſtamẽti miſteriũ fidei quiꝓp vobis ſcipulis ſuis dixit Rccipite ĩ comedite c et ꝓmultis effundetur in remiſſionem hoc eſt coꝛpus meum Similiter cali⸗ c4 peccatoꝛum. cem poſtq; cenauit dicẽs. Bibite ex eo tek ‚ JM omnes. Hic eſt em̃ ſanguis meus noui iͤhl Egrc eſt ſeda pars tercie ꝑtis teſtamenti. qui pꝛo multis effundeturẽ ſct. pncipalis ipius canonis.· in ᷓ remiſſionem peccatoꝝ. Math.xx vj. ⁊ *= ponutur verba efficiẽtia AMſe Auce. xxij. cipiens et hunc pclarum na crationẽ ſanguĩs xpᷣi· Uñ dicitur Gii ca icem. Abiſciendum.ꝙ xpᷣe calicem et modo. ꝗ d. ſicut caroxpᷣi ſub foꝛma pa⸗ recepit reuerenter. benedixit traſſub RNA nis a xpo ↄſecrata eſt. et oibus diſcipu ſtantiando eumſrealiter. dedit diſcipu⸗ tsd lis ad maducandu data: ſimili moõ / idẽ lis ſuis largiter. et poſtea uid eſſet q38 nori eodẽ mõ.vinũ coꝛꝑale eſt traſſubſtãtia dedit expoſuit veraciter DHicergotex niſonns tum in ſanguinem xpi Et exponitur ſic tus ſic.· Gimli mõ poſtqᷓ; cenauit chꝛi⸗ oin . Sumili modo. ideſt eodẽ modo poſt; ſtus / et coꝛpus ſuum dedit diſcipulis. 4* cenatum eſtid eſt celebꝛata cena. in eſin tunc accipiens et hunc pꝛeclarum ca⸗ Eadn agnipaſchalis. ſupple dñs ieſus accibi licem / id eſt vinum et aqaam in calice cdh e. ens. ⁊ hinc pclarum calicẽ / id eſt vinũ nam hic continens ponitur pꝛo contẽ⸗ dſgd in pclaro calice in ſanctas id ẽ ſanctiſñ to.ſcilicet calix pꝛo vino.in ſanctas ma enn catas et venerabiles manꝰ ſuas. Item nus que firmauerunt celos.conſtruxe ensſ idẽ iten tibi deo.ſupple patri oĩpotẽti. runt homines. vt at Job. Ic vener.⸗ tn gras idẽ granactiones agẽs idẽ refe, biles manus ſuas. que ꝭ omni creatu mito rens. benedixit. id ẽ ↄſecrauit virtute ra debent venerari. eo ꝙ ab eis omĩa Pbs . diuina. dedit id eſt diſtribuit diſcepulis benedicuntur vt a ſummo pontiſice. tißi ſuis dicens · accipite ⁊ bibite ex eo oẽs deſenduntur vt ab omnis regni impa nid Em̃ ꝓ quia. Pic eſt calix ſanguĩs mei. ratore. et nutriuntur vt a dilectiſſimo nthe idẽ calix ↄtinẽs ſanguinẽ meum. ſupple patre.iuxta illud Oſalmi. Aperis tu viſtri⸗ qui eſt ↄfirmatio ꝓmiſſiõis noui⁊ eter manum tuam. et imples omne animal als/ niteſtamenti. miſteriũ id eſt occultimn benedictione. Item / id eſt conſequen iigdio ſacramentũ fidei qui ſcʒ ſanguis / effun ter. gratias agens tibi patri ſuo / pꝛo nneho⸗ detur pꝛo vobis ſcilicʒ diſcipulis meis humani generis redemptione / que ꝑ um Ten/ et pro multis ſupple in me credentibus ſanguinem ſuum in craſtino effunden/ rdoſi in remiſſionẽ pctõꝝ id eſt ad delendum dum erat futura Uel ido gratias egit. Nerde crima. Añ ſciẽdum.ꝙ quartadecima vt tibi patri per omnia grates refer⸗ gij⸗ luna pᷣmi menſis ad veſperã:xpᷣc ſeom ret. cuiꝰ virtute vinũ et qaqua in ſiun legem. tipicum paſchacũᷣ diſcipulis e UD o iiſ.· 1 ummmnennnnnnen — N. * Liber Hecundus „ ſanguinem erant ↄuertenda.veliã ſuea t et bibite ex eo om̃es. In quo notat᷑. * rant conuerſaeo ꝙ iuxta ſnĩam iacobi ꝓ etiam iude dedit coꝛpꝰ et ſanguinẽ j. Omne datum optimũ. ⁊ omne donũ ſuum:et hoc expꝛeſſe vult Augꝰſuꝑ io⸗ pfectum/deſurſum eſt deſcẽdens a pa hanem . vt ſupꝛa ſatis eſt declaratũ. Vl .⸗ trre limninũ. Wel tercio ideo tibi patri dicitur. om̃es id eſt qͥ pꝛo omnibꝰeffun j grat ias egit. vt nobis foꝛmã donaret: detur. Vnde.j. Joh. ij. Ipſe eſt ꝓpicia⸗ „4 in omni tꝑe et opere noſtro/pᷣus ip- tio pꝛo peccatis noſtris.nõ pꝛo noſtris .„ ſum inuocaremus.⁊ demũ gratiarum tãtum.ſed pꝛo tociꝰ mũdi. Nota pᷣmo n actiones deuotius ageremꝰ.nõ ſolum ex hoc ꝙ habetur diuiſa foꝛma ↄſecra⸗ ns in pꝛoſperis/verũetiam in omni tribu tionis/ vna coꝛpoꝛis alia ſanguinis.ex latione noſtra⁊ anguſtia. et in cunctis hoc nõ eſt eſtimandũ/q; coꝛpus xpᷣi di⸗ 4 aquerſis.· Et hoc ſignifcat calix qui p uiſimnet ſeoꝛſum ſine ſanguine ſit ſub 8 tribulatione et paſſione ſepius ĩ ſiarra ſpecie panis.et ꝙ ſanguis ſeoꝛſum ⁊ di . ſcriptura ponit᷑ſicut xpᷣe dixit iacobo uiſum ſit ſine coꝛpoꝛe.quia nõ eſt coꝛꝰ et iohomi. oteſtis bibere calicẽ qum viuũ ſine ſanguie. nec ſanguis eſt ſiine ego bibiturus ſum.id eſt poteſtis paſſi carne velcoꝛpoꝛemo totus xpᷣc ẽ ſub ſ onẽ moꝛtis tolerare quã egopaſſurus vtraq; ſpecie:et indiuiſus/ ſcʒ coꝛpus . ſ⸗ ſumicruce. Gic igitur xp̃e gras ages æanimaet deus. ac ꝓhoc vtrobiq; eſt ”M deo patri benedixit id eſt vinũ ⁊ aqua vnum et ſimpliciſſimũ ſacramentum⸗ t in ſumm ſanguinem uertit. Vel bene⸗ Gub ſpecie nanq; panis eſt coꝛpus xpᷣi gl vrit id eſt ſpũſſancti donis impleuit. Pↄuerſionem ſanguis ꝑ cõnectionem. ’7 . Ael bñdixit id eſt ſanctificationi tradi anima ꝑ cõiunctionẽ.et deitas ꝑ vnio cy dit. quia benevictio eſt ſanctificationis nem. Iſta em quattuoꝛ nõ poſſunt ab õ traditio. xx viij. diſ ca.pᷣſ biterium. PHe⸗ inuicẽ ſepari nec diuibi. q Beo du⸗ . . dit diſcipulis ſuis largiter et gratioſe/ bium relinqᷣtur. ex quo ſub vtraq; ſpẽ aſ dicens. Alccipite et bibite ex eo oẽs hu R tam panis qᷓ; vini vtrũq; ſeʒ coꝛpꝰ xpᷣi militer et deuote.fipeliter ⁊ virtuoſe. et ſanguis xp̃i.imo ⁊ totꝰ xpᷣe ſumatur ſer Et nota. ꝙ dicit dedit diſcipulis ſuis. quare ergo ſub diuerſis ſpeciebꝰfit cõ ſe⸗ nullus em̃ bibat de calice xpᷣi niſi fue⸗ ſecratio ⁊ videtur ꝙ vna ↄſecratio vł io rit diſcipulus chꝛiſti. Diſcipulus autẽ ſpecies ſuꝑfluat. ndetur. q ſeꝑatim lr Epi eſt. quiſicut nõ erubeſcit vocem au ffit ↄſecratio coꝛpis et ſanguinis xpᷣi.ad dire magiſtriſic nec ↄfunditur geſtare denotãdum ꝙ ſanguis xpᷣi in paſſione Ghe ſpeciem chꝛiſti. vt inquit adam abbas ſeparatꝰ fuit a coꝛpoꝛe Nam pmo ſan⸗ dir Pariſien. Et ſubdit dicens. DPeniq; ta guis ſubtilis intercutaneus ꝑ ſangui 3 diſcipulus innocẽtiam affectu retinet. neũ ſudoꝛem effuſus fuit. Gecũdo ſan wo affatu loquitur veritatem. habitu ſim⸗ guis magis groſſus etiam intercutane , a plicitatem pꝛedicat geſtu grauitatem us ꝑ flagellationẽ extractꝰfuit Tercio Kp⸗ redolet. victu ꝑcimoniã recolit. actu ſanguis capitis/ꝑ ſpinee coꝛone impᷣſſi lun vite ſanctitatẽ repᷣſentat. Mõ hic lorn onem Quarto ſanguis neruoꝝ eff lux⸗ nen⸗ habet iude pꝛoditoꝛis iniqui fictio.qui it ꝑ clauoꝛũ infixionẽ. Quinto ſanguis vunn licet diſcipuli habuit ſpeciem tamẽ mẽ alens coꝛ et vitam/ꝑ lancee tranſlatio nmmſa tita eſt initas ſibi. Item dicit Accipi nem Et ſic totus ſanguis xp̃i in paſſiõe dope * 4 / 9 R . . Tractatus extractus ⁊ ſepatus fuit a coꝛpoꝛe xp ſecratio coꝛpoꝛis ⁊ ſanguĩs xpᷣi Inno. —.MTLc dicit Nicet ſub vcrach ſpecie vtrumch ſeʒ coꝛpus ⁊ ſanguis xpᷣi ſumatur. vtra — quo eſt ſedes anime Ande leui. xx vij⸗ atur Deutro xij. Item panis vinũ ſeorſum in ſacrifitium offerũtur.ad de ſignandum ꝙ coꝛpus ⁊ ſanguis xpi ad tuitionẽ coꝛꝑis et aĩe valeant.ne ſi ſub alterntra ſpecie tãtum ſumeretur. ad alterius tatum putaretur ptinere ſalu tem Item alia cauſa vt in ſuſceptione coꝛpoꝛis x pᷣi.plena doceatur refectio. Plena em̃ refectio eſt cibus ⁊ potꝰ. Ci i aũt et potus. panis ⁊ vinum pꝛicipa lis eſt ſubſtantia ¶ E cõſurgit.Exquo eucariſtia ſub duplici ſpecie ↄſecratur. an debeat dici vnum ſacramentũ vel plura. Reſpõdetur. q; quo ad ↄtentum eſttantũ vnũ ⁊ idem ſacramẽtũ. quia vnũ et idem ſub vtra⸗ Gſecie ſcz totus pc cõtinetur. Sed . —, H ſeoꝛſũ ↄſect ⁊ neutra ſupfluit bt oſtendat ꝙ xpᷣe totã hũůanam natu⸗/ ram aſſimpſit vt totã redimeret. Da nis ergo reuertitur ad carnẽ. vinũ adð animã.quia vinũ ſanguinem oꝑatur in ſes etiam teſtatur idem in hoc. ꝙ caro 20 eBore ngmgh anima offere x iſto dubio alid — q ſint diuerſa ſacramẽta. Ocom alios vero ſic dici. Sacramentũ poteſt ac⸗ cipi aetiue.id eſt ſacramentũ ſignificãs vel paſſiue id eſt ſacramentũ ſignifica⸗ tum Si actiue.tunc ſunt diuerſa ſacra⸗ menta ſigniñcantia. Si paſſiue / ſic eſt vnum ſacramentů.quia vnũ eſt ſigna⸗ tum ſeʒ xpᷣe. Vnde cũ dicitur in cõplẽ dis.pꝛoſiciãt nobis queſumus dñe.vel puriſcẽt nos queſumꝰoñe ſacramenta X Terecius ibi fit relatio ad ↄtinentia ſiue ſignifcã tia.ſed cum dicitur ĩ ſingulari/vt hoc tuum ſacramentũ ⁊c.tũc fit relatio ad ↄtẽtum⁊ ſigniſicatũ. G Peiendun ſcdo.eirca verba litere pᷣmo dicit᷑.ſuni li modo.vbi notatur qͥdam modꝰ ſimi⸗ lituoinis. et illa ſunilitudo poteſt re/ ferꝛi ad actus xpᷣi.quia xpᷣe conſimilia geſtaet facta egit circa ↄſecrationẽ ca⸗ licis ⁊ panis.vt manifeſte declarãt ver ba textus. Gcðdo iſta ſimilitudo referꝛi poteſt ad intentionẽ xpᷣiquia xpᷣc acci⸗ pienoo calicem benedicendo.⁊ gr̃as agendo.ſimili modo intẽdebat ↄſecra⸗ re et bndicere et cõficere calicem ſicut coꝛpus ſuum.Cunc ſubditur.poſtqᷓ; ce natum eſt in quibus verbis denotatur Cum em̃ verus agnus ꝓ peccatis mũ diĩmolandus/agnum tipicũ cum diſci pulis ſuis ↄmedit/dans finem termi num legalibus ſacriſitijg que ipᷣm figu rabãt/ſtatim introduxit᷑ ac ſtatuit ve⸗ rimn ſacriſitium ſui coꝛpoꝛis ⁊ ſanguis Itutem oĩm ſacrifitioꝛum legalium in finite excedens Mihil em̃ ↄferebãt niſi ratione deuotõnis offerẽtis łHoc aut ſacrificiũ non ſic.ſeo ex diuino pacto⸗ vel ex diuina oꝛdinatione infſnit gra⸗ tiam ⁊ virtutes iſtis qui offerũt et pꝛo quibus offertur. Matet ex eiſoem etiã Ferbiec; um bmũñ acceperũt apoſto debemus.ſed ꝓpter hoc nõ eſt calũniã⸗ dus eccleſie modus/ ꝙ ſemꝑ aieiunis accipitur. Placuit em̃ ſpiritui ſancto. m/ no eos ieiunos credere vt in honoꝛem et reuerẽtiam tanti ſac. menti. pᷣus in os xpᷣiani dñicum corꝰ intraret.et nõ ꝙ pꝛanſi aut cenati illõ acciperẽt.qᷓ;admodũ iſti fecerũt quos uenientibus vobis in vnn : Sub Wlenan arguit.j. ad Coꝝ.xij:dicens. yl ad ditur: Accipiens et hunc pᷣclaꝝ calicẽ: Vñ ſacerdos accipit calicem⁊ fatetur eũdem eſſe quẽ xpe accepit in cena in manus ſuas hũc et eudem intelligẽdũ eſt. nõ ydemptitate metalliſed repſen⸗ tatiõe miſterij. ↄtinẽtem eãademmateri am ſacramenti.ſcʒ vinum de genimine vitis.ſicut ipᷣe expꝛeſſit Mõ bibamam modo de hoc genimine vitis.donec bi bam illud nouũ vobiſcũ in regno dei. Ergo hic calix ↄtinet vinũ de genimie vitis.ſicut et ille.nõ vinũ de figmento artis vel nature ſupplemẽto Et ꝓtan to idem eſt ſpecie.q;uis diuerſus mime ro vel ſpecie facti.Bacerdos etiam ca licem eſſe edem tranſſubſtatiatõe.nõ in alterum ſed in eũdem ſanguinẽ quz xpe effundere voluit.et in potũ vitalẽ dare fidelibus ſuis in remiſſionẽ pecca toꝛum fatetur.et dicit᷑ notater hũc pᷣ⸗ clarum calicem. lix dicitpꝛeclarus pter pꝛeclarã puritatem ſanguinis. in calicem ꝑ ↄſeœ ationem recipiedi.qui ſanguis xpi ſub foꝛms nobiliſſimi potꝰ datur. In vaſe ergo ↄſecrato.nobiliſ⸗ ſimo et puriſſimo recipi debet De pꝛe claritate huiꝰ calicis dicit ꝓpheta.Et ca lix meus inebꝛians qᷓ; pꝛeciarus eſt Et dicitur hunc calicem Abi ſciẽdum. ꝙ; calix triplicicer ſumitur. Qñq; pꝛo va ſe receptiuo potus vel liquoꝛis.⁊ ſic ſu mitur in ꝓpoſito Gecundo modo ſimit pꝛo paſſione xpᷣ· Vnde math.xx. Mo teſtis bibere calicem quẽ ego bibiturꝰ ſimm vt bene dꝛ calix paſſio.quia ſcom qntiqᷓ; cõſuetudinem/moꝛi debentibꝰ dabatur amarus potꝰ de calice. Et di citur calix a calida potiõe.vel qꝛ ſumit mẽſurate Fidelis em deus.nõ ꝑmittit nos temptari vltra qᷓ; poſſumus ſuſtĩe nere aut poꝛtare.Tercio mõ ſumit᷑ ca⸗ lix pꝛo poculo in ipo ↄtẽto. fic dicimꝰ Secundus ille ebibit plenũ calicem / id eſt vinum vel oaliñ liquoꝛem de calice. et ſic ſumi⸗ tur poſtea cũ dicit᷑.hic eſt calix ſanguis meiꝛc̃. applicando ad xpᷣm ſanguis et paſſio chꝛiſti bene dicit᷑ calix.a calibda potione.quia ſanguis xpᷣi ad maximũ feruoꝛem amoꝛis et deuotionis pꝛsouo cat. Uel a mẽſurata ſumptõe.qꝛ paſſio chꝛiſti volũtate patris fuit cõmenſura ta. Vñ dixit. Verũetiam nõ ſiẽ egoꝛc manus ſuas Añ calix iſtius nobiliſſimi nan tear⸗ ac venerabiles poculi.nõ niſi a ſanctiñcatis ac ↄſecra⸗ tis et mũdis manibus tractari debet. Item tibi gratias agens / ad erudien⸗ dum nos vt in omibus tribulatiõibus noſtris in gratianactione maneamus. que tribulacões nomĩe calicis ſigurãt᷑ Seq̃ᷣtur. Benedixit. qð vbum cum vr ſit crux ſuꝑ materiam in calice ↄtẽtam a ſacerdote intentionẽ eccleſie ↄtinuã te.ad denotaãdum ſanguinis xpᷣi ibi cõ ſiciendi in cruce effiſionem. Sed quali ter benedixit. hic ſuꝑſedeo. quia circa verba ↄſecrationis coꝛꝑis ſufficiẽter eſt dictum Dedit diſcipulis ſuisintelli ge. nõ vinum purũ.ſed ſanguinem ſub foꝛma vini Iſtud ſacramẽtũ quis do/ minus dedit diſcipulis ſuis ſub vtraqyʒ ſpecie/tam panis q; vini tamẽ nũc po⸗ pulo et vulgo ſcʒ laicis ſolum traditur ſub altera ſpecie. ſcʒ panis ⁊ nõ ſub ſpe cie vini Et eãdem efficientiã habet ſub altera ſpecie ſiẽ ſub vtraq;ʒ. Greci ve⸗ ro adhuc hodie tradũt ꝓplo ſub vtraq; ſpecie. Quare aũt laicis nõ datur ſub vtraq; ſpecie dictun eſt pᷣus. Hequit᷑ dicens: lccipite et bibite ex eo omnes quia hoc poculum omibus eſt neceſſa⸗ riumet eſte ſaluatoꝛe Johãnis vj: Wiſi mãducaueritis carnẽ filij homis/et bi beritis eiꝰ ſanguine:c VHe hoc poculo dco Tractatus et pane dicit᷑ ʒach ix. Quid em̃ bonũ eius eſt. quid pulcrum eius eſt.niſi fru⸗ mentũ electum.et vinũ germinans.et ante hoc dixit. Tu vero in ſanguine te ſtamentitui / eduxiſti vinctos tuos de lacu in quo nõ eſt aqua.Et ſubdit. Do minus exercituum ꝓtegit eos.et biben tes inebꝛiantur vino. et ſaluabit dñs deus eos in die illa vt gregem populi ſui. Ubi videtnr notari influxus gre⸗ quem accipiũt digne hunc potũ bibẽ⸗ tes De hoc etiã potu ðꝛ Hañ.v. Bibi⸗ te amici mei / et inebꝛiamini cariſſimi. Amici em̃ dei exiſtentes.ſpũaliter per ſidem ⁊ deuotionẽ hũc calicem bibũt id eſt influxum gratiarum ði· cariſſimi vero inebꝛiantur.quia qñq; tales vir⸗ tute illius ſacramẽti rapiũtur in exceſ⸗ ſinn. io eſt in extaſim mentis. ꝙ obliui⸗ ſcentes hoꝝ que in ↄſpectu eoꝛum ſunt mente ⁊ animo in celeſtibꝰ ↄuerſantur Subiũgitur Mic eſt calix ſanguis mei Mec verba ſacerdos pꝛoferꝛi debʒ cũ intentione ↄficiendi ſanguinem t po nũtur hic methaphoꝛice ↄtinens pꝛo ↄtento et eſt ſenſus Hic eſt calix ſang⸗ uinis mei. id eſt ille eſt ſanguis meus. ꝑ modum poculi ſalutiferi miniſtratus Seo dubiũ.quare xpᷣe addidit dicẽs: Mic ẽ calix ſanguĩs mei.et nõ dixit ab ſolute. hic eſt ſanguis meus. ſicut dixit hoc ideo ſit quia ſanguis de ſe nõ habʒ rationem notabilem.ido addidit calix quia calix ad potum pertinens expᷣmit ſanguinẽ chꝛiſtinobis in po tarem dari et exhiberi. Item du⸗ bitatur. an hec verba ſufficiant ad ↄſe crationem calicis et ſanguinis xpᷣi.vel etiam verba ſequentia neceſſaria ſint ad cõſecrationẽ Albertus dicit ꝙ hec verba ſuſſtiunt ao aſecrationem ſan lum ſalu Ter cius guinis xp̃i. quia ad ↄſecrationem coꝛ⸗ poꝛis chꝛiſti hec ſufficiũt.hoc eſt coꝛpꝰ ¶ meũ Sed ſanctꝰ thomas vult ꝙ hoc totum:hic eſt calix ſanguĩs mei noui eterniteſtamenti/miſterium fideiê/qui pꝛo vobis et pꝛo multis effundetur in remiſſionem peccatoꝝ.ſit de foꝛma ſan guinis xpᷣi. Ratio eſt. quia cõdiciones poſite ad ſubiectumvel pᷣdicatum ali⸗ cuius locutionis / ſunt de integrit ate ſubiecti et pꝛedicati.illud autemſcilicet noui et eterni teſtamenti/cum nõ ſit lo cutio per ſe ꝑfecta.opoꝛtet ꝙ ſit deter minatio pᷣdicati huiꝰ oꝛationis. hic eſt calix ſanguinis mei Item quia ritus ec cleſie eſt nõ leuare calicem quouſq; to⸗ tum dicatur. vſq; ibi. hec quocienſcũq; Alie autem pꝑtieule.ſcʒ noui et eternite ſtamẽti/ addutur ad viſcretionẽ ꝛ⁊ diffe re ntiam huiꝰ hoſtie ab his que in lege et ante legem offerebãtur. Et nota. ꝙ; hec verba / hic eſt calix ſanguinis mei⸗ ſicut et illa. hoc eſt coꝛpas meũ /inten⸗ tiue ꝓferũtur a ſacerdote.vt ſcʒ in eil⸗ dem ſacerdos facere intẽdat. ⁊ fociat quodchꝛiſtus intendebat ⁊ faciebat⸗ cõficiendo coꝛpꝰ et ſangninem ſuum Mec aũt verba ꝓferũtur cũ ꝓnomine poſſeſſiuo.ſez mei vel meũ.in ſignũ hu⸗ ius. ꝙ in actione illa gerit et exhibet oĩbus modis ſacerdos vicem et perſo nam chꝛiſti. Mamſi diceret. hic ẽ calix ſanguinis xpi: nõ conſiceret.quia ver⸗ boꝛum foꝛma mut ata eſt. Et quia de al⸗ tero verba dicta/alienũ quoq; verba facerent ſacerdotẽ a ꝑſona et vice xpᷣi⸗ Vnge dicit dñs ad ſacerdotem. Ser⸗ mones mei quos dedi in os tuum non deſicient ex oꝛe tuo.adeſt em̃ nomẽ me um.et munera mea accepta erunt ſuꝑ altari meo: Mamſi ↄmmicãtes vnum ſunt cum xpo et in xpᷣo ·ſicut ipſe dicit. ALiber qui manducat meam carnem / et bibit meum ſanguinem/in me manet ⁊ egoĩ co. Multo amplius ſacerdotes ↄſicien tes et diſtribuetes xpᷣo vniũtur. Dicit ergo ſacerdos.hic ẽ calix ſanguĩs mei/ idem faciens. idem dicens.idem ↄfici⸗ ens.quod xpc dixit.fecit et cõfecit xpᷣo in illo manẽte et illud agente in ꝑſona ſacerdotis/⁊ ſacerdote in ꝑſona chꝛiſti In quolibet em̃ actu cõſecrationis.cõ memoꝛatur illud quod xpᷣus in vltima cena paſchali et in ꝓpꝛia perſona egit.ſi cut legitur de quodam monacho oꝛdi⸗ nis ciſterciẽſis monolterei waltzenſis⸗ Mabuit em ille ſacerdos ſingularẽ gra tiam in miſſa⸗vt et verbis intẽderet ⁊ fßoctis que gerũtur ⁊ ꝓferunturĩ miſſe offitio et datus eſt illi hoꝛũ plenioꝛ in⸗ tellectus. Cum em̃ in actu conſecratio nis verba de foꝛma ↄſecrationis pfer ret. aliquociens occurrit illi in mente cogitatꝰdeiecce nunc vnũ es cũ xpᷣo. xpᷣ in te.et tuin illo.lffectu quoq; mẽ tis oꝛabat Pꝛofſiciat dñe ieſu xpᷣe gra in me ꝑ veram fidem et carit atẽ. ⁊ hac beatiſicam vnitatem vt indiuiſus ſem Per a te maneamet omnẽ lapſum fugi am moꝛtalis culpe.⁊ ꝑicula euapampᷣ ſentis vite. iudiciũ et penam gehenne cui nõ defuit diuina ↄſolatio. Cuumẽ em illi.ꝙ miſſam celebꝛaret.⁊ ad eadẽ verba veniẽs/ cogitatumq; eũdem re Plicaret.et ecce videt ſe totum ĩ hoſtia et totum xp̃m in ſe ita mirabiliter: vt duo coꝛpoꝛa diuerſis ſpeciebꝰ/et linea mentis coꝛꝑalibus diſtincta. eũdemta men locũ occuparẽt.tam in pꝛio ſacer dotis coꝛꝑe. qᷓ; in hoſtia ſalutari:· Mec potuit ille ſacerdos in omibꝰ creaturis kuius vnionis dignũ habere exemplũ nec ſufficiens documentũ 9odumtñn expꝛeſſit in feno ignito.Dꝛopꝛiumca — loꝛemet vigoꝛẽ habet ignis. hec tamẽ ferꝛo ↄmunicat Ferꝛũ vero habʒ pꝛi⸗ am figur am et magnitudinẽ. que ſimili ter igni nõ negatur Sic in iſta viſione duonꝝ coꝛpoꝛum vnus locus et duplex effigies apparebat. in qua xpᷣe oſtẽdere voluit. quomõ eſſet vnũ in actu ↄſecra tionis cũ ſacerdote Beataigitur gens cuiꝰeſt dñs deus eius.et populus quẽ elegit oñs in hereditatemſibi. beatior illa in tan miram ⁊ beatiſicam vnionẽ electa gens ſancta. populus acqſtiõis genus electum regale ſacerdotiũ Gau dete er go ſacerdotes.quia elegit vña vos ſibi ĩ heredit atem. ⁊ ideo vos ſan cti vocabimini.miniſtri domini di nr̃i⸗ honorate miſteriũ vrm quia xpᷣc vos ſuſcepit in honoꝛem dei.date nom eiꝰ ſtris cuſtodiam:et ↄſtemini illi in voce labioꝛum veſtroꝛũ / ob magni miſterij veſtri reuerẽtiam vt homies in cultu. moꝛibꝰ aut ductu. aut ſecuri ꝑſtrepen tis mundi fluctibus/ ex bonis oꝑpibus vos cõſiderantes/gloꝛificent deum et patrem oĩm.qui eſt benedictꝰ nunc et eternũ Dicitur vlterius. noui et eter niteſtanẽti. Cum em̃ teſtamẽtũ ſit vl⸗ tima bonoꝝ diſtributio moꝛte teſtato⸗ ris firmata.ſeu ↄſtitutio vel traditio oꝛdinãdis bonis/ atteſtatioibus legiti mis firmata recte fides et lex xpᷣi eſt te ſtamentũ nouum.nouitatem vite cõſti⸗ tuens. et hereditatẽ xp̃i fratribꝰ⁊ ſuis ſidelibus diſtribuẽs et ꝓmittẽs.⁊ hoc in virtute moꝛtis xpᷣi ĩ qua ſanguis eiꝰ effuſus eſt. Utrũq; em teſtamentũ de⸗ dicatum eſt in ſanguine Vetus em̃ te⸗ ſtamentũ fir matũ eſt in ſanguine anĩa⸗ lium que ĩmolabãtur. Moyſes em̃ acci piens ſanguinem hircon / ißm libꝛu et omnem populũ aſperũt dicens Mic eſt ☛ ☛ rr— nu bon end Neh⸗ ui⸗ bite here Trroactatus Tercius . * ſanguis teſtamenti quos ad vos man? terciumteſtamentũ ſcʒ ſpũſſancti. Cõ dauit deus. Ecce qᷓ; pꝛopꝛie pᷣdixit mo⸗- tra hoc expꝛeſſe eſt illud Ds. Tu es ſa . yſes ſanguinem quo xpus eſt in cena. cerdos ineternũ ꝛc̃. Sequitur miſteri⸗ . Nor⸗ Mouum veroteſtamentũ dedicatum un fideiidẽ ſacrum ſecretum fidei.qdð rſemn eſtin moꝛte et immolatione ⁊ ſangunne ppoteſt referꝛi ad paſſionem et ad moꝛtẽ 4 xpᷣi. Hoc teſtamentũ dicitur noum. xpßi. que fuit ſanctiſſimũ ſacramentum 8 quia hominem ad nouam vit am ponit ſub figura veteris teſtamẽti abſcõſum- puta ad vitã gratie et gloꝛie . De boc et fide antiquoꝝ patrum pᷣcognitum⸗ teſtamento nouo pᷣdixit Hiere.Ecce tanq; miſterium regalis ⁊ generalis re i Dies veniũt dicit dominꝰ. et coõſmma demptiõis nature humane. Vel miſte o bo ſuꝑ domũ iſrael/ ⁊ſuꝑ dommiuda rium fidei poteſt referꝛi ad ſacramẽtũ teſtamentũ nouum. HMiere:iij. Hocte⸗ idẽ ad ſanguinem xpᷣ. Sãguis em rp̃i — G ct ſtamentũ poteſt dici noun id Evltimũ.⸗ ſub ſacramento eſt occultum ſacramen l Houiſſimũ em teſtament ũ homis ima· tum fidei. quia aliud videt᷑ et aliud cre . bile ꝑſeuerat.quia teſtatoꝛis moꝛte fir⸗ ditur. Et ſine fide hoc ſacramentũ nec w matur Et ideo ſubiũgit et eterni. Doꝛ appꝛehendi nec intelligipoteſt. Vnde 1 ro teſtamẽtũ nõ dicitur ſcriptura ſeld fm Innocẽtium Tria ſunt ĩ hoc ſacra pꝛomiſſio.q;admodum dicit apoſto?. maento diſcreta et diſtincta. videlicet/ 8 ideo noui teſtamenti mediatoꝛ eſt. yt foꝛma viſibilis. veritas coꝛpoꝛalis. et KcK pꝛomiſſionẽ accipiant.qui vocati ſunt et virtus ſpiritualis: Foꝛma panis et nin in hereditatem. Et ſcom hunc modum vini. Veritas carnis ⁊ ſanguinis Tlir naln⸗ dicitur. Mic eſt ſanguis noui et eternri tus caritatis et vnitatis. ſeimu ocu⸗ S”ñ teſtamenti.id eſt ↄſirmatio noue ⁊ eter lo cernitur Secũdumanimo creditur s ne ꝓmiſſionis. ſicut ipſe dixit et pᷣmiſit Terciũ coꝛde ꝑcipitur. Dꝛimum ẽ ſac ne ꝓniſſionis. ſicut ipſe dixit et pᷣmiſit Terciũ coꝛde ꝑcipitur. ODꝛimum ẽ ſaẽ det qui manducat meã carnemet bibit me mentũ et non res. Secũdum eſt ſacra Ncct un ſanguinem habet vitam eternam. mentũ et res Terciumẽ res ⁊ nõ ſacr ddtr Dicitur etiamillud teſtamẽtũ nouum mentũ Sed dubitatur. quare non D . et eternumex alio.quia non eſt tranſiꝰ dicitur miſteriũ caritatis. cum tamen t toꝛium nec reuocabile ſicut vetꝰ teſta⸗ fm Chꝛiſoſtomũ calix xpᷣi fuitſignum O”Y”YMBðBGU meutũ ſeu lex. ſed ẽ irꝛeuocabile⁊ eter eximie caritatis Et iterum quare bap li num : Vet? em teſtamẽtũ pꝛomittebat tiſinꝰ nõ dicitur miſteriũ fidei.cumtñ Sdr bona tempalia · nouum vero ꝓmittit infide cõfirmatur. Ad hoc reſpondet Necotid eterna Ged videtur ꝙ hic ſit cõtradi galexander de hales.Licet in omibus ſa Sſ1s ctio.quia nullũ nouum eſt eternũ. Hi- ecramentis aliud creditur qᷓ; cernitur: 1booc cendũ ꝙ illud teſtamẽtũ dicitur nouũ tamen maxime in illo cum ſit omnium disch . reſpectu veteris teſtamenti. et dicitu ſacramentoꝛũ nobiliſſimum et mirabi Ncite eternum id eſt perpetuũ a parte poſt. liſſimũ.Tum pꝛopter ↄuerſionem. Tũ Bent quia eternabiliter durabit et permane pꝛopter accidentiũ ibi remanentium memni bit et nõ reuocabitur. Et hoc eſt cõtra olit ariam ſubſiſtenti.et cetera mira⸗ zeñi hereticos qui dicũt. ꝙ ſicut poſt vetꝰ brilia vt dixi ſupꝛa. Et ergo plus dicit ltie teſtiamemei ſeilie parris ſucceſſit rerta ¶muſteruun feichearitaris nna ſine i mentum nouũ ſcʒ filij ſc poſt illud erit de / nec appꝛehendinec intelligi poteſt „„.⸗.˙rK tis effundetur in remiſſionem peccato rnmm Bloſa. Mꝛo vobis pᷣſentibus et pꝛo multis futuris efſundet᷑ Illos em̃ expꝛeſſit.quos ſaluare diſpoſuit pꝛeſen tes.ſcilicet duodecim apoſtolos.duo⸗ decimus dyaboli erat et filius ꝑdtiõis et futuros quales nos eſſe ſperamus. De quibus ipᷣe dixit. Mõ pꝛo eis rogo tantum. ſed pꝛo his qui credituri ſunt per verbum eoꝝ in me 6* ubitatur quare dicit pꝛo multis et nõ pꝛo oĩbꝰ. cum tamen xpᷣc dicitur agnus dei qui tollit peccata totius mũdi Johis.j. Re ſpondet innocẽtius ·; ſanguis xpᷣi nõ erat effundendus q;tum ad efficientiã niſi pꝛo electis.licet quo ad ſufficientiã effuſus ſit pꝛo remiſſione peccatoꝛum totius mundi. Sed quare hoc magis additum eſt in cõſecratione ſanguinis et nõ in cõſecratiõe coꝛpoꝛis.ſcʒ quod pꝛo vobis tradetur. Reſpondetur q; cur paſſio xpi quia nõmiſi ꝑ vulneratio nem eff luit de coꝛpoꝛe. Et notaꝙ; gre e ci dicũtur habere aliam foꝛmam conſi- ciendiſanguinẽ. puta hanc. Hiceſt ſan guis meus noui teſtamenti.qui pꝛo vo bis et multis effundetur in remiſſionẽ peccatoꝛũ. Uel igitur ipſi nõ cõſiciũt vel ſunt plures foꝛme.Reſpondetur habẽt foꝛmã eis traditam a beato pau lo.et eſt eandem foꝛma intellectualis cũ foꝛma noſtra.licet nõ ſit eadem verba lis Bequitur. In remiſſionẽ peccatoꝝ Abi nota.ſdeccatũ dupliciter dimit⸗ titur.ſcʒ quo ad culpe meritum.et quo ad debitum pene.Ganguis xpᷣi pcium ſufficiens eſt ad remiſſionem culpe pe ne. ? ſſumpſit em̃ in ſe penitentiã pio zzoun us. vt daret gloꝛiam vniuerſiss Effuſio quippe ſanguinis iuſti p inuuſtig Sequitur Qui pꝛo vobis et pꝛo mul- tain diues fuit ad pꝛecium vt ſi vniuer ſitas crederet.nullam penitus dyabo⸗ lus poteſtatem retineret Sed du bitatur Utrum aquacũ vino ↄuertet in ſanguinẽ. Si dicitur ꝙ ſic. ergo ſaẽ⸗ mentũ ſanguinis eſt aqua.ĩmo populꝰ. eo ꝙ aque multe populi multi. S ve⸗ ro nõ ↄuertitur.et poſt ↄſecrationẽ ex iſtit:et quomõ ſeꝑatur a vino/cum fue rit in vinũ ↄmixta Pꝛeterea nõ ſolum ſanguinẽ bibit ſacerdos ĩ hoe ſacramẽ— to.ſi poſt ↄſecrationem aqua pura per manſerit. poſt vnã ergo ſumptionẽ ſan guinis nõ deberet in eadẽ die celebꝛa⸗ re.ac ſi poſtqᷓ; aquã bibiſſet nõ debeꝛet celebꝛare. Inn foꝛte ſicut vinũ tranſit ĩ ſacramentũ redemptiõis.ita et aqua ĩ ſacramentũ ablutõnis ſcʒ baptiſmni.ſed quis audet hec diffinire. Similiter illo inquiritur. vtrũ xpᷣc reſurgens ex moꝛ tuis/ ſanguinẽ reaſſumpſerat quem in cruce effudit. Si em̃ capillꝰ in capite nõ gpibit. q;=tomagis ſanguis ille nõ pe⸗ rutt qui eſt eſſuſus de veritace nature/ Innocẽtius reſpondet Melius eſt deo totum ↄmitt ere. qᷓ; aliquid temere diffi nire. Omnino nephas eſt opinari/qð quidam dicere pᷣſumpſerũt:videlicet⸗ agquam in flegma cõuerti. Nam de late re xpᷣi nõ aquam ſed humoꝛẽ aquaticũ menciũtur exijſſe.nõ attendẽtes ꝙ de latere xpᷣiduo pꝛecipue ſacramẽta ef⸗ fluxerunt.videlicet ſacramentũ redẽp tionis in ſanguine. et ſacramentũ rege neratiõis in aqua. NMõ em̃ baptiʒamur in flegmate ſed in aqua.iuxta ſententiã euangelij. Niſi quis renatus fuerit ex aqua. Quibuſoam autem nõ abſurdũ vigdetur.qꝙ; aqua cum vino mutatur in ſanguinẽ/ea ratione. quia aqua ꝑ mix tionem tranſit in vinũ/et vinum ꝑ ↄſe⸗ exrationẽ in ſanguinẽ· Quis em̃ abigit r. 2 CTractatus Tercius * aquam in vinum tranſire/ cum multo vini conſecrati/qᷓ;tũcunq; modicꝰ qao⸗/ vino modica qqua infundatur. Gi aũt heret calici.et ſic dum infunderet vinũ Plus aque qᷓ; vini apponitur. erit irꝛitũ nõ ↄſecratum/ex contactu vim ↄſecra ſacramentũ DOpoꝛtet quidem tantũ ti pꝛius in calice exiſtentis/etiam ↄſec vini ibi ponatur.ꝙ aqua ↄmixta ſapo retur Et iterũ.alius liquoꝛ infuſus etiã rem viniteneat. / Dubitatur quio cõſecraretur. ⁊ eſt ĩ infinitũ Item ſi ſic . . ſit faciẽdum ſacerdoti/ſi poſt ↄſecratõ tunc mille hoſtie ↄſecrarentur ad cõta . yn Aſ⸗ nem coꝛpoꝛis comperiat vinum eſſe o ctum vniꝰ hoſtie ↄſecrare.quod eſt fal olun ſſm miſſum. Picũt aliqui ꝙ debet vinũ ap ſum et hereticum 73 Dkeret aliquis m ponere.et ſupꝛa illud ↄſecrationem re quið ergo deſignat ꝙ hoſtia in die pa⸗ ni petere:ineipiendo ab iſta parte ſimili fſceue mittitur in vinu nõ conſecratum ze modo Alij dicunt.ꝙ appoſito vino pa Dicẽdum ꝙ ꝑ hoc ſignatur.ꝙ xpᷣe ea in nem cõſecratum debet ũmittere vino. die totꝰ immerſus erat in aquis tribu⸗ tben ſicut fit ĩ paraſceue.ſicq; ſacriſitium ſu⸗ lationis / vt figuratum fuit ione.j. vbi der mere Ego vero ſemper ĩ dubijs quos dicitur. Lollite me et mittite me ĩmari ſti tucius iubeo ꝓferendũ. Vndepᷣmũ eſt Et ideo in perſona xpᷣi dicit pꝛopheta gui faciẽdum Et ergo gelaſius papa dicit. Saluum me fac deus/ quoniam intra ni Biuiſio vniꝰ et eiuſoẽ miſterij ſine grã uerunt aque. Vlel aliter ꝑ hoc deſigna wis di ſacrilegio fieri nõ poteſt. NRut ergo tur ꝙ vpᷣc in die ꝑaſceues totaliter in DHRZ integraliter ſumat. aut ab integris ar⸗ ſuo ſanguine eſt madefactꝰ Item mn ceatur Quicũq; ergo vnũ ſine reliquo dubit atur. ſi vna gutta vini poſt ſan⸗ ce ↄfecerit pena eius eſt ꝑ annum abſtine guinis ↄſecrationem calci imponeret᷑ e re a tali ſcramento AVult em ꝙ ſacra quid fieret de illa.vtrum etiam tranſi are⸗ menta aut integra percipi debent.aut ret in ſunguinem xpᷣi vel nõ. Non põt tdeo ab eis eſt integraliter abſtinendũ. He diciq tranſeat in ſanguinẽ xpᷣi. quia ſu gedc hoc tamen dubio plenius vide thomã per illam guttam verba ↄſecrationis nich de an gentina ſup. ii ſen. BGed dubium ſunt pꝛolata. Wec poteſt dicicy nõtrã R incidit. quid valeat intinctio ĩ paraſce ſeat ſi cõmiſceatur ſanguini.quia tunc nneln ue. quia tunc vinũ in calicem funditur.· ilula gutta ſeoꝛſin maneret ſegregata urẽ et hoſtia in cena reſeruata intingit vel a ſanguine. quod tñ nõ apparet. Quia immittitur Ao hoc dicitur in rationali donamus ꝙ vinum coſecratum ſit ru⸗ ſ⸗ Dicimus illuc otencmmnin calice. idelt ¶beun / 1 gutta ſuperflua fit alba certũ wh vinũ nõ conſecrari ſed ſanctificari Ali eſt ꝙ gutta non apparet alba ſeoꝛſum. iege udeſt ſanctificari. aliud aũt cõſecrari. Quidam volũt aſſerere.ꝙ ſicut aqua . quia conſecrarieſt naturã mutari. Vñ pura per aque benedicte cõtactum ef⸗ — quãdo panis cõſecratur.natura muta ficitur benedicta.ſic vinum ꝑ ſacramẽ rn tin.ſed ꝑ ſanctiſicationem nõ aufertur ticõtactum effieitur cõſecratum.⁊ trã fnnt . natura Ratio eſt. quia ſi vinum ex con ſit in ſanguinem. quoꝝ aſſertiõe minime bi ta ctu hoſtie ↄſecraretur. tamen nunqᷓ; fuffragatur Innocentius ergo reſpon umyn poſſet ſumi ablutio ſine ſacramẽto ſan det. qꝙ illuo vinum nec traſit in ſangui⸗ nnne guinis. ↄſequens eſt falſim. Beo patet nem nec ſanguini ↄmiſcet . ſed vtraq; n Zlequẽtia. quia ſemper aliquis humoꝛ ſpẽs ĩſua natura ꝑmanet. ⁊ accidẽrib⸗ Aber. pꝛioꝛis vini ↄmixtum/coꝛpoꝛi qdð ſub eis latet vndiq;circumfuuditur nõ ma didans circumfuſimn. Ipſa tamẽ acci⸗ dentia vinum appoſitum videntur ef⸗ ficere quod inde cõuincitur. quia ſi aq̃ pura fuerit aꝓpoſita vini ſapoꝛem aſſu⸗ mit. cedit quippe natura miraculo etv tus ſupꝛa ↄſuetudinem operat᷑. Rlij di cunt.qꝙ gutta addita vino conſecrato illa gutta quantum ad ſubſtantiam coꝛ Gecundus oꝑtmn ad peſign diun. ꝙ illus ſacra⸗ mẽtum difficillimũ eſt ad intelligendũ Vel ideo.quia quãdo hoc ſacramentũ inſtituit dominꝰ.tũc ſanguis ſuus ĩ ve/ nis latuit: et ſub ꝓpꝛijs ſpeciebꝰfuit in⸗ uiſibilis ſicut ⁊ nuc Vel ſᷣm guilhelmũ ideo ad deſignadumꝙ ſepulto domĩo clauſum eſt monumẽtũ vt dicit mathe us. allij vero eleuat calicem diſcooꝑtũ uia tempe paſſionis xpi/ ſanguis xpi lngn rumpitun diuino miraculo / ſpeciebus it viſibilis. et viſibiliter in cruce fun- remanẽtibus. que aiumgũtur ſpecieb? debatur Item quia velamina fiqura HM pꝛioꝛis vini / ſi multũ de vino ponitur ablataſunt. quia quodtipus ſigurabat 2 ad vnam guttam ſanguinis ſic quãädbo iam nũc aboucto velo datur perſpici. fit ablutio. tunc ibi deſinit eſſe ſanguis». Oꝛaigitur viro. nos illo pane celi di ſir quia ſpecies vini illius gutte ſub quo? gnos eff/o. h ſanguis abſoꝛbetur a multo vino apo “” ſito. t notadum. ꝙ ſeoᷣm cõſuetudinẽ Ecquocienſcunq; feceritis ĩ d multarimn eccleſiarum poſt cõſecratio mei memoꝛiam facietis nem calix eleuatur. licet ſanguis xpᷣi in e. eo immediate videri nequeat. cumnõ habeamus oculos linceos. Lamen iſta eleuatio eſt ↄueniens.Cum quia de la . tere xpᷣi eleuati ĩ cruce effluxit ſanguis aqua.Timm / quia iſte ſanguis xpi eſt adoꝛandus. llij vero nõ eleuãt calicẽ EzEurEe ecidser . . boſtiam/ quocienſcunq; ſup⸗ VYVx Rple obtulenitis feceritis io ẽ aui meimemoriamfacieris to Snborri er. ð paſſionis memoꝛiã habeatis Hec ver mem ba oꝛiginaliter habentur Auẽ. xxij Et ſhe 44 – Vltra coput.quod credo ꝓpter piculu,ʒ oꝛiginaliter habentur Auc. xxyj. et negligẽtiam euit andã eſſe inuẽtum. Fpm rationale hec clauſula.tam ↄſecra⸗ AVnde contigit . qqpam ſocerdos cũ tionẽ coꝛporis/ Gplanguinis ptreſſppi⸗ ante ſuſceptionẽ coꝛpoꝛis xpᷣi calicem cit. Et ideo poſt pepoſitum calicẽ/ dicei· e ſupꝛa caput leuaret/et ſe cum calice et debet ꝑ que verba/ trapitis ia foꝛmis *„ „ ſanguine xp̃i ſignare p modum crucis aſecrationis. xpc oſtendit ſuis diſcipu i ſuper caput vellet/ſanguinẽ xpᷣi ſupia lis et ſacerdotibus / noui teſtamenti/ p aict Apꝛium caput fudit.et ſic maxima negli huius ſacrificij oblationem.quociens ĩ di gentiam ↄmiſit Mec hoc credo carere memoꝛiam paſſiõis offertur deũ patrẽ A miſterio Poteſt em cauſa huiꝰ miſt terij placari. ſicut per paſſionem filij ſui pla⸗ .è”ÿ” ud eſſe. quia exquo laicis hoc ſocramenti catus. factus eſt deus pater ſuꝑ genus ſub ſpeciebus vini nõ confertur idcir· humanũ Et ideo dicit in memoꝛis mei· efi co et eis ꝑ eleuatõnem ſupꝛa caputnõ. id eſt mee paſſionis et moꝛtis facietis. Gantmn. oſtenditur Ualeat ratio qᷓ;ẽtum poſiit In hoc em̃ ſacramẽto quotidie memo Mhan Deo eleuãt es calicem ſuꝑ caput ſunt merſiſ riam chꝛiſti et eius paſſionẽ reuocnꝰ iadn diuer ſiicati Quidã eleuant calicẽ co ſic apoſtol pᷣna ao Eoꝝ F.deternmiat dvwe ——— * – — — SeusS Gihi Gi⸗ vpe roin MZ KNKNW reſ ies upn ogens ME⁊̃ . mmnig Trractatus. dicens. Quotienſcũq; manducabitis panem hunc et calicẽ bibetis motem oñi aqnunciabitis donec veniat PDꝛop ter quod et dominus dicehat: Moc faci te in meã cõmemoꝛationẽ. Hanc vlti⸗ m im ſui memoꝛiã/dominus dereliquit quẽ admodum ſi quis peregre pꝛoſiſci⸗ ſcens. aliquod pignus ei quẽ diligit re⸗ linquit: vt quotiens illud inſpexerit. ipſiꝰ qamicicias debeat memoꝛari.qdð pignus. is ſi perfecte dilexit: abſq; fle,/ tu er magno deſiderio nequit aſpic Ideoq; ſalutoꝛ hoc ſacramenti tuit:quando venerat h diligis. abſe; fletu et magno deſiderio vliuſpirio offerꝛe nò debes nec potes dominiee paſſionis. . 4 ad viſum in ſcripturis et picturis cru.- cifixi. ymagines em in libꝛis et eccle⸗ ſijs depinguntur.vt nos in memoꝛiam chꝛiſti cruciſxi deoucant. Secundum memoꝛiale habemꝰ quantũ ad auditũ. ſcilicet in quantũ pꝛedicationẽ de do⸗ minica paſſione deuote audimus.Z. cium quantũ ad guſtum et hoc quo aa moꝛia iſtius excellentiſſune caritatis / quꝗ chꝛiſtus in ſua paſſione demõſtra⸗ uit per quã et dens poteſt placari pꝛo noſtris offenſis. Mam nullũ ſacramen tum eſt iſto ſalubꝛius.quo peccata pur gantur.virtutes augẽtur.et mens om niũ cariſmatũ ſpiritualiũ abundantia inpinguatur. Nullum etiã ita efficax ẽ ad delendum peccata. tam viuoꝝ qᷓ moꝛtuoꝛũ ſi eut oblatio eucariſtie ĩm ſa. cũ pꝛincipaliter ibi adeſt qͥ pecca ia à eius. vt trã ſiret de hoc mundo ad patrem vt vii bilem ſui memoꝛiq nobis cõmendaret. NMuod memoꝛiale ſi perfecte chꝛiſtum Mota. ꝙ triptex habemus memoꝛiale — „ 1 rc 'U8. „ dimittit. Jocirco/ bonũ et ſalubꝛe eſt⸗ vt quilibet in oꝛdine ſacerdotali cõſti⸗ tutus.ſtudeat ſe ad hoc ſacramentum. percipiendum. per vite ſanctitatẽ ac. euotionem ita aptare. vt valeat illuo in remiſſionẽ ſuoꝛũ peccatum accipe⸗ re. Oelius nanq; ac tucius eſt. vt bonũ quod quiſq; ſperat ſibi poſt moꝛtem.ꝑ glios fieri.tam in miſſis legendis.qᷓ; in alijs operibus. agat ipſe per ſe dum vi nit. Unde beatus Gregoꝛins Kilb dyalo. ſic dicit Pẽſandũ eſt. ꝙ tucioꝛ via ſit. vt bonũ qd quiſq; poſt moꝛtem ſuam ſperat agi per alios. agat ꝑ ſe dũ viuit. Bꝛati⸗ em eſt poſt reſolutionem coꝛpoꝛis liberum exire de hac vita. q; poſt vincula libertatem querere: Pe⸗ mente contemnere/ quotioiana deo lacrimaꝝ ſacrifitia offerꝛe quotivianas carnisa ſanguinis eius hoſtias offerꝛe et imolare. Beo neceſſe eſt. vt cu hec agimus / noſinetipſos deo in coꝛdis co tritione mactemus quoniam qui paſſi onis domini miſteria celebꝛamꝰ debe⸗ Fremi glio loco idẽ ſic dicit. Si quis ſacerdos pec candi ꝓpoſitum nõ habet.quotidie ce⸗ lebꝛare debet.ne pꝛiuet ſanctã trinira tem mayĩa laude et gloꝛia. quia maioꝛ gloꝛia in terꝛa deo exhiberi nõ poreſt. riſitiũ laubis ſcilicet ipſe dei filius/ deo patri offerr. et ne pꝛiuet angelos leticia.viuos grfa defunctos venia. Inter em̃ omia ope- ltoꝛia/pꝛimatũ tenet miſſi.· mus imitari quod agimus. q; in miſſe offitio.quo ſacr meid PpH 1 7 4 ð Aber. Secundus Noe et memoꝛes domĩe nos ſaunctam. id eſt ſanctificantẽ ſutple ab · * S Eꝛñruitui ſed et plebs tua ſan omni peccato erimiali. hoſtiam imma⸗ ton cCLtta:eiuſoem chꝛiſti filtj tui o culatam. id eſt ſine macula peccati ve⸗ i mini dei noſtri tam beate paſſiõis nec nialis. 1 panẽ ſanctum. ſupple exiſtentẽ near nõ et abinferis reſurꝛectionis.ſed et in iaticum et datoꝛem vite eterne. et ca 2 celos gloꝛioſe aſcenſionis. offerimns pß licem ſalutis pcrpetueid eſt inebꝛian⸗ aun clare maieſtati tue.de tuis donis ac 93 tem et letiſicantem/nos perpetue ĩ glo èèêèê tis, hoſtiam, puram hoſtiam. G nis ſempiterna. Bententia eſt hec n lnctam hoſtlam uimmaculata. pa Frquo oblatio benee fieri debʒ iyi nembanerñ vite eterne. et ca lick in ſilij tu memoꝛiam. et eius moꝛtis e “— ſalutis perpetue.· paſſionis. nos ſacerdotes ſerui tui ꝛto dor l ta eccleſia tua ſancta ↄmemoꝛantes.tãa dos Ec eſt quataparspneipalis eius beatnn paſſionein. qm ab inferis “q”JRM tocius canonis.iu qua poſtreſurꝛectionem. et gloꝛioſam aſcenſio na focta eſt et poſita oblatoꝛum nem: offerimus tibi de tuis donis graaa— MR conſecratio.nunc fit cõſecratoꝛũ ↄme⸗ tuitis. hoſtiam puram 2c. Wota pmo ſu Notra ſi moratio. Et dimpitur iſta pars intres per hoc quodlctmn vne Ahnn Prio arttculas Jamaoſtentumunteli, es qua pſe vommus nabioherderd⸗ er hec conſecrata rememoꝛãda. In ſe vt hoc in ſui memoꝛiam faceremus yada zv cunda oblatio iſtoꝛu cõſecratoꝛum re circotria cõtnemoꝛanda nobis pꝛopo “”” denn nen delitur. vt iſt oblatio nit eccleſtn. ſcz tambeatam paſſonn . . ln diuino vultu benignius reſpiciatur. x necnoet ab inferis reſurꝛectionẽ et in Nun⸗ aeceptet un In tercia petitur eſſeetus celos gloꝛioſam aſeenſionem: quoꝛum Eea Erameerchieſt grarie inuſio dinine. Smũ Tilcz paſſio vlnerat ca totem Wwin eda pars ibi. Gupꝛa que pꝛopitio- ſcdm ſes reſiꝛectio. coꝛroboꝛat fidein. Wun Aertia ibi Nupplices rogamus.et c bn terciũ ·1. aſcenfio. letiſicat ſpem. Muid chti ſtnneur literaſic. Ande o domine nos em̃ in nobis magis caritatem accẽdit. . ſerui tui.i. nos ſacerdotes.ſed⁊ plebs ᷓ ꝙ pꝛopꝛio filio nõ pepercit deus. ſʒ l tg ſaneta. id eſt populus xpᷣianus tuag po nobis omibus tradidit illum. MWꝛi —, Eg paſſione ſonctificat⸗ ſupple/ exiſtentes ſtus euim factus eſt pꝛo nobig obediẽs Fen menmween eiuſoẽ xpᷣ filij tui domini dei NMuid magis in nobis fidem cofirmat eiſ noſt/ tam beate paſſionis ſuſple que ꝙꝙ chꝛiſtus reſunꝛexit a moꝛtuis pmi Wir nos heatificat necnon id eſt etiam/ne⸗ cie voꝛmient ium Quoniamqdem pr Aluz ſinꝛectionis ab inferis id eſt a moꝛtuis hominem moꝛs/et per hominem reſinr- i ſed er incelos gloꝛioſe aſcenſionis / offe rectio noꝛtuoꝛũ. Mam ſicut in adain ern rimug ip eſt imolamus. pꝛeclare maie- omnes moꝛiũtun, ita et in xp̃ᷣo omnes ſennie ſtaeiteue / ig eſt pꝛe ceterig tue clare po viniftcabuntur. Nuidin nobis magig dlim tentie. de tuis donis⸗ ſuſple graruitie. ainpliſcat ſpem. qᷓ; ꝙ chꝛiſtꝰ aſcendẽ8 ſrereſe e datis.i. collatis ſupple nobis hoſti in altmn / captinamn duxit captiuitat.· dorzi mnneHn cantem / athob. deoit vona bominibus. vt vbi ipſe eſfdd cſani cerdotee alebont ma⸗ ve, ente ca nan⸗ iglo thee⸗ debz wset Nest ners ſcenio ba wü en no he ℳ* N 1 P Korenn tetem ſden. A cedtt. lun Dei zobediis coirnx mopni denper mteſur nadan es . smgs ſcendis = iplct — —— . Mnnnn BGBẽ̃o oubit atur quare nõ fit memoꝛa tio incarnationis vel natiuitatis.et ſpuũſſancti miſſionis. Reſpondetur.ꝙ incarnatio et natiuitas pꝛiꝰ ĩ habitu ſa cerdotis.⁊ ĩ miſſe introitu.et infraſpe cialiter et lucide cõmemoꝛantur et ſpi⸗ rituſſancti miſſio et cetera/ infra cõme moꝛanda relinquũtur. idcirco hic nul⸗ lum eoꝛum recolitur Rlia cauſa/ſpecia ecun⸗ * licer tacta eſt in notabili pᷣmo do notandũ ſcᷣm wilhelmum. Gacen dos hec tria ↄmemoꝛans de quibug di ctum eſt ſupꝛa:pꝛimo dominice paſſio⸗ nis. manus ad modũ crucis ao vcraq; coꝛnua altaris extenvit. habitu coꝛpo pᷣſentans. Mihilomin per hoc inſinu⸗ ans. q xpᷣc pꝛo iudeis et gentilibus/qᷓ ꝑ vtraq; coꝛnua altaris deſignati ſunt paſſus ſit. Et quia chꝛiſtꝰ pꝛolixiꝰ oes factus eſt in agonia:ideo agoniam illã habitu oculoꝛũ et faciei demõſtrat. NHi cens autem / necnõ et ab in feris reſur⸗ rectionem illas manus vt pꝛius ad ſe reducens. eas parum erigit. Unde in cantico abacuc dicitur. Altitudo ma⸗ nus ſuas leuauit Et hoc in ſignũ illius. q xpᷣc inuictus leo ſurꝛexit a moꝛtuis⸗ Iterum dicens. Sedet in celos gloꝛi oſe aſcenſionis ⁊ cetera eas aliqualiter erigit vſq; ad humeros.in ſignũ ꝙ xpᷣc eleuatis manibus ferebatur in celum. et ſedet ad dexterã patris. Zercio no⸗ ta circa verba textus vbi dicitur.nos ſerui tui et ceteraid eſt ſacerdotes quia ao lram bic loqᷣtur de miſtris eccleſie/ ſucceſſoꝛibus apoſtoloꝝ. vt ſunt ſacer⸗ dotes inter quos et epos in pmitiua ec cleſia nõ erat diflerentia. Vnde ct ſa⸗ cerdotes memoꝛes eſſe debent. q; ipſi celebꝛantes miſſamm / et ſacrifitium illö excellentiſſimum offerentes / no debẽt — ignoꝛare ſe hoc ſacriſitium laudis ĩ me⸗ moꝛiam moꝛtis ⁊ paſſionis chaiſti offer re,et a memoꝛia ſua eam nunqᷓ; ſeclude re.ſed eam ſemꝑ tanq; pſentem pᷣ ocu habere Et ſubditur.ſed aplebs tuaſan cta.io eſt populus xpᷣianus.etiam me⸗ moꝛ eſſe debet tue paſſionis.quia non ſolum xpᷣe pꝛo ſacerdotibus. verũetiã pꝛo tota plebe ne perieret.paſſus ẽ et moꝛtuus. iocirco et tota plebs huius amare paſſionis memoꝛ eſſe debet iux⸗ ta illud. O vos om̃es qui tranſitis per viam ꝛc. Mec plebs ſancta dicitur.qa ex ſide et baptiſino ſanctificata eſt. Et hec plebs vna cum ſacerdote offert. et ergo ſacerdos dic. nos ſerui.ſʒ ꝓplebs tua ſancta offerimus. quia qð ſacerdo tes agũt miſterio populꝰagit voto Et ſuboitur. xpᷣifilij tui domini dei noſtri. Filium dei vocat dñm oeum noſtrum qꝛ eadem intẽtione et deuotione anob eſt colendus/ qua deus pater.quia con ſubſtantialis et coeternꝰeſt deo patri. nõ alter. ſed idem deꝰ noſter ⁊ oĩm ſiẽ ipe docet loquẽs aplis dicẽs.Creditis in deũ. ⁊ in me credite. Deũ ſe ein hoc eſſe ↄteſtans. vt ait b. Augꝰ. Qd etiam infideles noluit laterẽ indeos. dum eis diceretſi ego non facio oꝑa pr̃is mei/ nolite mihi credere. ſi aũt facio oꝑa qᷓ nemo facit niſi ſolus deꝰ.⁊ſi mihi ñ cre ditis. ꝓpter ipſa oꝑa credite. quia egoĩ pre.⁊ pr in me ẽ.⁊ pr in me manẽs ipe facit oꝑa. Dũm nim noĩat.qᷓ;uis ſit do minꝰ oĩm vt clamat ſcriptura: In diti⸗ one tua vniuerſa ſunt poſita. ons vni⸗ uer ſoꝝ tu es. tñ dñ̃m nrm ſinglaꝛi puile gio ip̃ᷣm noĩamꝰ:qꝛ ꝑ gram ipiꝰ vocati ſumꝰi ſoꝛtẽ fuioꝝ ⁊ſetõꝝ quoꝝ ſe deũ fa te? dicẽs. Ego ſum deꝰ abꝛaã yſaac ⁊ ia ob. Moc nomẽ men ĩ eternũ. ⁊mẽoꝛi⸗ gle meñ a generatõne ĩ generationem · Liber. Subiungitur. Offerimus pᷣclare ma⸗ ieſtati tue. Maieſtas di dicitur pᷣclara quaſipꝛe alijs clara. Mam ſi iuſti floꝛe⸗ bunt ſicut ſol ĩ regno patris eterni. qᷓ; tomagis diuina maieſtas refulget. Be intur. Luis donis ac datis ꝛc. Vona atq; data ad idem poſſunt referꝛi.viꝭ licet ad oblatoꝛũ ſubſtantiam /que diui no munere nobis data. ipi deo redqun tur oblata. vel ꝙ dona referantur ad gratiam et dignitatem oꝛdinis et oꝛdi⸗ nationis ſacerdotalis ꝑ quã illi donan tur a deo/vt poſſit hoſti iure offerre. Et data referutur ad munera vel obla ta a plebe / in obſequiũ diuine maieſta⸗ tis qa omnia hec fiunt diuini muneris cauſa et noſtre ſalutis Geodm innoẽ ex ponitur ſic. Mos offerimus tibi de do nis tuis id eſt de frugibus ſegetũ/⸗ q;tũ ad panem qui ↄuerſus eſt in carnẽ ⁊ coꝛ pus xpᷣi:ac datis id eſt fructibus arboꝝ q;tum ad vinũ quod eſt cõſecratum in unguĩem. De hijs inq; et illis offerimꝰ hoſtiam puramꝛc. Vel ꝓ dona ad ſpũ glia. et data ad temꝑalia referãtur vt ſit ſenſus. Inter cetera dona tpalia et ſpũalia que nobis cõtuliſti/ offerimus maieſtati tue tanq; donũ potiſſimũ. ho ſtiam puram.id Eeucariſtiam. immunẽ ab omi peccato oꝛiginali ſanctã ab oĩ peccato crimiĩali immaculatq. id ẽ ſine macula peccati venialis. Vlel purã qᷓ; tum od cogitationẽ. ſanctam quantum ad locutionẽ. immaculatã quãtum ad ꝓperationẽ. Uel ſic hoſtiam puram i. ſine macula oꝛiginalis ↄceptus.vel pu rama fomite carnis: Moſtiam ſanctã/ plenitudĩe virtutis. immaculatqᷓ q cõ⸗ togie culpe et erꝛoꝛis PDanem ſanctũ vite eterne:quia eſt viaticũ ſuſtentans viqtoꝛes in via. vt poſſint ad eternam Patniam venire.et calicẽ ſalutis perpe ——— . Becundus tuẽ in quo eſt potus inebꝛiãs nos ⁊ leti ficans perpetue. Vel panem ſanctum id eſt ſanctiſcantẽ. et datoꝛẽ vite eter⸗ ne q;tum ad ſtolam carnis.et calicẽ ſa⸗ lutis q;tum ad ſtolam oĩme ſcom illud. Ego ſum panis viuus qui de celo deſcẽ diſi quis maducauerit ex hoc pane vi uet in eternum. Mota. ex hijs verbis quĩq; tangũtur de xpᷣo. Fſt em chꝛiſtꝰ hoſtia pura.electos ſuos peccatis pu rificans. hoſtia ſancta electos ſuos ſan ctificans. hoſtia immaculata maculas noſtras purgans. panis ſanctus vite eterne. homines et angelos refitiens. . Falt ſalutis perpetue id eſt e calice ſii ſanguinis inebꝛias et perfundes Et ſi⸗ unt hic quinq; cruces.ad recolendum in virtute crucifxonis xpᷣi. p hanc hoſtiam ſaeramentlem. puriſicamur. ſanctiſicamur. et imaculati reddimur KEtĩ virtute eiuſoem crucifixionis xpi coꝛpus xpii et foꝛma panis eſt nobis ci⸗ bus vite. et ſanguis eius ſub foꝛma vi⸗ ni eſt potus ſalut 18 PPetue Be 0 um 0 dicit. ꝙ eccleſia dicit ſe memoꝛiã domi⸗ nice paſſionis ꝑagere. ſtatim acerbio⸗ rem penam illius paſſionis ↄmemoꝛqt. recolens quĩq; crucibus chꝛiſti vulne ra / ipſi in ſua paſſionis infucta. q̃ ſunt viuentis petre foꝛamina. in quibꝰ reſi det iſta imaculata columba fructuoſẽ nidiſicons Eſt em inter pꝛedicta quina q; crucis ſignacula.quinq; vulnerum Dilecti filij dei. videlicet/duoꝛum vul⸗ nerum in manibus/ duoꝛum in pedibꝰ et vnius in latere Contemplarina me⸗ . moꝛia/tres cruces cõmuniter facit ſu⸗ per oblatamet calicem. quomiq in tri⸗ bus verbis vtrumq; Pariter intelligi⸗ tur. Munq; enim in crucis ſignaculo Panis ſeparatur a calice. niſi cum diä/ ſtincte et ſepatim noiantur in cqnone. en color. oꝛdine ud. ſneca⸗ Nore gic torinf nisoꝛ ſtoꝛient nonise telioin dmre ” Tractatus. TLercius » ian— EkFElt ergo ibi diſtincte nomiantur hoſtia ſepeſit.vt que narꝛationem ſuccedunt Cer; coꝛpus xpᷣi cũ dicit. panem ſanctũ.Er intellectu pᷣcedunt. vel potius vt tam EſxH go etiam oblata diuiſim cruceſignaf. litere qᷓ; hiſtoꝛie/ſuus oꝛdo ſeruetur. Und. et ſimiliter calix quia ſubditur et calcec deſee igitur etiã diuiſim ſignatur. Verũ etiã Apꝛa que pꝛopitio.ac ſere⸗ Neſi eſt ꝙ erecta pars crucis.ſuꝑ panem ſo no vultu reſpicere digneris erdis lũmodo tranſuerſa vſq; ſuꝑ calicẽ de⸗ et accepta habere.ſicun acce dd bet extendi.quoniã erecta pars crucis pta habere dignatꝰes mũera pueritui dap coꝛpus ſuſtinuit. traſuerſa vo bꝛachia iuſti abel. et ſacriſitium patriarche nr̃i Non— viſtendit Ged hic oꝛitur q̃ſtio ſßm abꝛae. et quod tibi obtulit ſimmus ſa⸗ mhs innoẽ. Non pᷣt ermittẽda ſilentioquaa cerdos tuos melchiſedech ſanctum ſa⸗ Ne re ſuꝑ eucariſtiã ↄſecratam pleniſſine criſitium/et immaculatã hoſtiam. frin adhuc bñdictionis ſignum impmitur. ———— MW creſi Ego ſuꝑ hanc queſtionẽ. poti vellem Ecunda pticula quarte par⸗ esri⸗ doceriqᷓ; docere.· magiſq; referꝛe 4 tis pꝛincipalis. in qua iſta cõ * ferꝛe ſententiã Verũ qui nihil a mnio à0 ſecrata et oblata in figuris bne ribus dictum in hac re potui inuenire. 2ↄmemoꝛant᷑ Et petitur vt dinino vul⸗ *KWM dico tñſine pᷣiuditio qd ſentio: In ca⸗ tu benignius reſpiciantur ad deo et ac mr. none ſiqdem aliud ſigna pᷣtenount⸗ et ceptentur. Et cõſtruitur litera ſic. Gu . galiud verba Aerba nanq; pᷣncipaliter pꝛa que ſupple dona ⁊ ata. ſupple o de? eng ſpectant ad eucariſtiam ↄſecrãdam.ſi digneris reſpicere pꝛopitio vu tu / io ẽ bH gna vero ad hoſtiam dñice paſſiõis re placida facie. ac ſcreno id eſt illumito colenda Dam vbis vtimur ad ↄlecra et digneris habere acceNa/ id ẽ grata. W dum panem⁊ vinũ in coꝛpꝰ⁊ ſaguinẽ ſupple q;tum ad offerẽtem.ſicuti digna Do 1e ignig vero vrimmr ad recolen⸗ tus es habere accepta.id eſt grata.mu dum ea que ꝑebdomadã ꝓximã añ fe nera / id eſt oblationes. pueri id ẽ ſerui wmr. ſtũ paſche acta et geſta ſunt cirea chꝛi⸗ tui iuſti. abel ſic dicti:et ſacrifitiumio ẽ r ſtum Dicatur itaq;. ꝙ ſigna nõ referuo olocauſtum abꝛae noſtri patriarche.id . ire tur ad ↄſecratione:ſed ad hiſtoꝛiam re eſt ſancti patris.et qð ſuxpple ſacrifitiũ brei colendã onice paſſionis. Mam q́;tu as ſunmmus. id eſt ſupᷣmus ſacerdos tuus. ucn oꝛdinem eucariſtie ↄſecrãde. capitulũ melchiſedech ſic dictꝰ. obtulit tibi ſan rianm illud.ſcilicet.qui pᷣdie qᷓ; pateretur/in cctum ſacrifitium et immaculatam ho⸗ ſerum fuine canonis ſubici debuiſſet. qm in eo ſtiam: Gentẽtia eſt iſta. O deus pater nrz x— ↄſecratio ↄſummatur.ſed quonio impe clementiſſime nos petunus.vt digne⸗ genx diuiſſet oꝛdinẽ hiſtoꝛie recolenoe. quia ris reſpicere pꝛopitiꝰ. p acida facie ſu⸗ tnaer . qui dqͥq fuit geſtum in medio. recolere per hec dona et data. idẽ ſuper coꝛpꝰ erGüH9 tur in fine: Idꝛouide vidit ergo cano- ett ſanguinem xpᷣi filij tui habendo ea gämm nis oꝛdinatoꝛ.vt oꝛdinen ſe eruaret hi⸗ grata et accepta ſicut grata Taccepta R ſtoꝛie. quare et verba ↄſecratioms ca⸗ dignatus es habere muneraiuſti abel. en nonis collocauit. vt que ſequerẽtur in/⸗ T⁊iacrifitia ſancti abꝛae priarchea mel aunoi/ telligatur pcedere.maxie ea que vidẽ⸗ chiſedech ſummi tui ſacerdotis. Nota tur reſpicere ↄſecrationem Fmillamq ſuqpplicat̃ hic. vt dñs dignet᷑ reſpicere e: , b eij⸗ Aiber. ſuperilla oblata ⁊ cõſecrata. ſereno et placido aſpectu.nõ tñ eſt ex hoc eſtimã dum. ꝙ vultus dei immutetur qnq; ſʒ tunc vultũ ſuũ deus ſerenat et illumiat cũ ſuom mſericoꝛdiã erga nos exhibet T demonſtrat.iuxta illud ps.x vj: Illu minet vultũ ſuum ſup nos et miſereat 9 noſtri Lc ſubiũgitur. Gicuti accepta 2 habere dignatus esꝛc. Gcom innoc⸗ lyſicuti expᷣmit ſimilitudinẽ aliqualem nõ tamen equalem Multo quippe acce ptiꝰ ẽ hoc ſacrifitiũ. q ꝙ obtulit abel. abꝛaam vel melchiſedech. Habet ef̃ amplius res q; vmbꝛa. veritas q; figu ra Ipᷣam aũt ſimilitudinẽ magiſq; qua litatem ſine equalitatẽ debemꝰ notare Bimiles ergoofferendo ſumus abel. ſi recte quidem offerẽtes nihilominus Dundamus.qd qꝛ ⁊ cayn nõ egit pecca —.n uit. ſua nanq; nõ recte obiulit. ſed reti⸗ nens ſibi ſeipm. et coꝛ ſuñ auferẽs deo· male duuſit Abel aũt acceptũ deo intꝰ obtulit in coꝛde olocauſtum. qꝛ nõ ſe ſi⸗ bi retinuit. ſe totum ſe deo ſubdidit 7 impedit. Ft ideo deus reſpexit ad abel et ao munera eius. d cayn autẽ 1 90 munera eiug nõ reſpexit IPpꝛius reſpe xit ad cayn. et poſtea ad munera eing. quia offerens nõ placuit a muneribus. ſzmunera ab offerente Bimiliter abꝛa am egregia. fide. ᷣmo ſetotũ obtulit al tiſſimo. quiz credidit abꝛaom deoet re⸗ putatum eſt ei ad iuſticia. Et poſteg cũ duceret ſua offerẽda.placidas deo ho⸗ ſtias offerebat. q8 vt nos faciẽtes imi⸗ taremur / deus ab illo exigit paternos affectꝰ. Tolle inquit filiũ tuum vnige⸗ nitum quẽ diligis yſaac. et offer eum in oloenuſtum ſup vniũ montiũ quem mõ ſtrauero tibi. Heñ xij. Gtatimq; pꝛõp — tum et obedientẽ um et obedientẽ inuenit. imo nobis o ſtdit melchiſedech nifi pus ſe acceptũ Becundus do ſacriſitiũ̃ obtuliſſet. futuroꝝ cauſas non pᷣueniſſet quarũ intuitu/miſticũ/ pane et vino mũ obtulit ſacraftium Erat em ſacerdos di altiſſimi Dos igi⸗ tur aſſiſtentes ad offerendũ ſi recte di⸗ uidimus. nos pᷣus in ſacrifitium offera mus. ac deinde ſicut munus abel. ſicut ſacrifitium abꝛae. ſicut olocauſtũ mel⸗ chiſedech: vota noſtra acceptabit. ed oubitatur. quare adducti ſunt ty piet figure de tempe nature ⁊ nõ typi velſigure legales. iendetur. hoc ſit ideo. quia illi patres qui in tempe natu . re ĩfide hoſtias obtulerũt/ ſemp fuer̃t deo accepti hoſtie aũt legales minꝰ ac cepti fuerunt.ſed ad tempꝰ tolerabã/ tur.vt eas populus carnalis pociꝰdeo vero qᷓ; ydolis offerꝛet. ideo dicit deꝰ Pphetam. Punquid manducabo car nes thauroꝛũ. aut ſanguinem hircoꝝ potabo.immola doſacrifitium laudis. Ps. xlixy· Bed quare iſti tres pr̃es veteris teſtamenti p ceteris hie nolan tur. Rñdetur ꝙ; ideo quia ſacriſitia eo rum acceptioꝛa erant/a eoꝛũ ſacrifitia ſpecialibus ceteris/hoc ſacrifitium no R uum et noſtrum pᷣfigurauerũt. et figu⸗ ram paſſionis chꝛiſti ⁊ eius ſanctiſſume — cene valde ꝓpꝛie repᷣ MDui em per munus abel offerentis de mo genitis. niſi xp̃ᷣeexpᷣmitin. pꝛimogeni⸗ tus immultis fratribus.qui obtult ſe⸗ ipſum agnum immaculatum deo patri de quo.j. Jphannis. Ecce agnus dei. Et in Mocalipſi dicitur. Iſte eſt agnꝰ qui occiſus eſt ab oꝛigine mundi. Et ſiẽ abel inuidioſe interfectꝰeſt a fratꝛe ſuo ſic et chꝛiſtus ieſus / malicioſe et ex in⸗ uidig / a fratribus ſuis ſcilicet iudeis occiſus eſt ⁊ necatus. Quid ꝑ ſacifitiũ abꝛae vnicum et dilectum fili offeren tis / mſi paſſio domini figuratur / et ſentabant. Nuid ilen/ geniinc tur Ict e culeti⸗ ormn gnng. ſenfimn clgab ſas ici/ nun igi⸗ ede⸗ ffera ſeut mel i. n phoeſt wenarn noſeft nin krobi⸗ deo tde ocx beran nlaos pis ſueo d taſi⸗ meiſme 1. K Sdepn eurſe⸗ toporn. modei⸗ ſtagn ſſe meſuo⸗ etex t wos ſcii . an / e. Tractatus. .·Inmmolatio ſilij dei a patre ꝓnobis. He qua apoſtolus dicit. Mꝛopꝛio filio ſuo nõ pepercit deus. Sicut abꝛaamobe⸗ diuit deo filiũ ſuum immolãdo.ſic xpᷣe factus eſt obediens patri vſq; ad moꝛ tem:et in manus patris tradidit ſpm̃. DOblatio vero melchiſedech/tam pꝛo — pꝛie nouum ſacrifitium demonſtrat:qG; inde pᷣdictunn eſt. tu es ſacerdos ĩ eter⸗ nũ ſcom oꝛdinẽ melchiſedech ps.cxix. Cui ſᷣm apoſtolũ ꝑ omia filiꝰ dei aſſimi latus manet ſacerdos inperpetuum. Sicut em̃ melchiſedech panẽ et vinũ obtuli. vt legitur Geñ xuij. Jic xpᷣus ſub ſpecie panis ⁊ vini offertur pꝛo no bis deo patri pacificans nob ipᷣi xpᷣe abel dicitur ratione innocẽtie.abꝛaam ratione obedientie melchiſedech rati⸗ one clementie et ſanctitatis eximie. Oeichiſedech interpᷣ̃tatur rex iuſticie qui fuit rex ſalem / id eſt pacis.et figura bat xpᷣm e quo põ. Mietur ĩ diebꝰ eius iuſticia ⁊ abundantia pacis Ullte rius nota. bel dicitur puer. tam a puericia q;ᷓ a puritate. iuxta illud yſa. lxij. Ecce puer meus dilectus quẽ elegi poſii ſuper eñ ſom meũ vlbꝛaam dieit patriarcha. nõ tm̃ iſraelitice plebis.ſʒ et populi chꝛiſtiani Ylliꝰ iſraelitice ple bis ꝑ carnem iſtius vero ꝑndemſeoin illud. Mon vltra vocabitur nomẽ tuũ abꝛam. ſeo abꝛaam. q; patrem multaꝝ gentiũ cõſtitui te. MPota in litera ſubdi⸗ tur Sctm et immaculatũ ſacrifitium. Mec verbaĩ canone addidit leo papa pmus. Et poſſunt referꝛi ad ſacrifitiuʒ melchiſe dech. qd dicit ſanctũ ⁊ imma⸗ culatũ ꝓpter ſacrifitiũ eucariſtie in ipo figuratum. Ipſe em melchiſedech. vt le — gitur Sen rmij. abtulit panẽ ⁊ vinũ in ſacrifitium reddẽdo gratias deo de vYi ctoꝛia abꝛae/quoderat valde acceptũ Tercius deo. ſed referendo adnr̃m ſacriſcium. tunc eſſet ſenſus: Gicut iſta tipica ſacri fitia tibi ðo accepta fuerũt.ſic hoc ſan/ ctum ſacrifitiũ. et hoſtia immaculata ꝗ in ſe ſemper tibi accepta eſt. Etiam P⸗ tum ad offerentem accept abilem face re digneris. Mota iſtam oꝛationem et alias ſequentes. ſacerdos oꝛat extẽfis bꝛachijs et manibus ſuper menſam al⸗ taris Gacerdos manus extẽdit quia iuxtaillus ꝓpheticum. Extendo manꝰ meas ad populũ nõ credentẽ mihi. Et oꝛat ↄiunctis manibus alias duobꝰ di⸗ gitis. ſcʒ indice et pollice in vtraq; ma nu. Mec de cetero eas diſiungit.niſi qñ facit ſignũ crucis.vel hoſtiam tangit vſq; ad ablutõnẽ calicis Et quare hoc ſacerdos facit rationale ponit multas cauſas. Vna q hoc fit ob reuerẽtiam coꝛpoꝛis et ſanguĩs xpᷣi.ne digiti aliq aliud tangant ante lotionemniſi hoſti am Gecunda cauſa.quiaſicut ĩ cali di⸗ gitoꝛum ↄiunctione digitus maioꝛ con xpᷣeſuper aram crucis manus extẽdit. ingitur minoꝛi/ et mus ſcdo. ſie ꝑ pol licem deus pater.et ꝑ indicem filius in telligitur. Tercia cauſa. ad denotãdum ꝙ fideles xpᷣicoꝛpus/fide et deuotiõe tangẽtes / debent eſſe caritate ↄiuncti. Et ſicut digiti iſti faciẽdo ſignũ crucis Er menr⸗ Gie fidliũ operatões in hac vit a cum expedit ſeparantur Quoniã qñq; ꝑ ↄtemplationẽ ad ſpũalia elenã⸗/ tur.et qñq; pꝛo mũdanis neceſſitatibꝰ tꝑalia ammiſtrant. Quarta cauſa con iunctio digitoꝝindicat ꝙ; mens et coꝛ pus ſacerdotis/ coꝛꝑe et ſanguine xpi debent eſſe inſeparabiliter coniuncta NQuĩta cauſa.vt ſi aliqua ꝑticula hoſtie digitis adheſerit. vt eo tucius obſerue Albber. Vpplices te rogamus omni pot ens deus iube hec pfer⸗ riper manꝰ ſancti angelitui inſſublime altare tuum in aſpectu din ne maieſtatis tue/et pᷣſta. vt quotquot ex hac altaris ꝑticipatione ſacroſan⸗ etũ filij tui coꝛ pus et ſan gui⸗ nem ſumpſerimꝰ omni bene dicti⸗ one celeſti et gratia repleamur. Per eudem chꝛiſtum dñm noſtrum. partis pᷣncipalis ip̃iꝰ canoĩs Cõſtruitur a ſi. omipotẽs deus⸗ nos ſupplices id ẽ humiles et deuoti/ro gamus id eſt depᷣcamur te. iube id ẽ fac ſupple hec vota noſtra. pferꝛi ideſt rep ſentari per manus id eſt ꝑ miſteriũ ſan ctiangeli tui / ſupple aſſiſtentis. in ſubli me altare tuũ id eſt in totam curiã cele ſtem. in cõſpectu diuine maieſtatis tue. id eſt gloꝛietue. vt quotquot idẽ quo⸗ cienſcũq; nos fideles tui ſumpſerimus heroſancrũ id ẽ ſnctum coꝛpus et ſon guinemſilij tui ex hac ꝑticipatione.id eſt ↄmunione altaris repleamur omni benedictione ⁊ gratia ce eſti.p endem xpᷣm dñm noſtrum. Sententia eſt iſta. 2 omnipotens deus / humlliten te de⸗ pᷣcamur. iube noſtra vota et nras oꝛas⸗ tiones. ꝑ miſterium ſanctoꝝ angelon/ pferꝛi in ↄſpectutue diuine maieſtatis vt omnes ex hac ꝑticipatione altaris / gratia et celeſti bñdictione repleamur. = Nota pᷣmo.ſacerdos dicens hanc oꝛa⸗ tionem humiliter ſe iclinat ante altare. t coꝛpoꝛe oſtẽpatur foꝛis.qð ꝑ humi⸗ litatem geritur intus. ut ſm innoẽ I⸗ la inclinatio rep̃ſentat humiliat ionem Ercia pticula huius quarte bus oꝛans et dicens. teſt ꝛc. Oʒ ꝙ ſacerdos in monte oliuax. quia bm euangeliſtas⸗ dñs himno dicto exijt in mõtem oliua⸗ rum trans toꝛrentẽ cedꝛon vbi erat oꝛ — tus.ĩ quem introiuit ipᷣe et diſcipuli eiꝰ Et dixit diſcipulis ſuis. Bedete hic do nec vadam illuc et oꝛem. Et aſſumpto petro et duobꝰ filijs zebedei/ cepit cõ triſtari et meſtus eſſe et pgreſſus puſil lum.pꝛocidit in faciem ſuam oꝛans ⁊ di 7 cens. Mater / ſipoſſibile eſt tranſeat a me calix iſte. Nerũtamen nõ ſicut ego volo ſed ſicut tu. Et venit ad diſciplos ſuos. et inuenit eos voꝛmientes. Ged ſermonem dicẽs. Et factus eſt ĩ agonia pꝛolixius oꝛabat.et factus eſt ſudoꝛ eiꝰ tanqᷓ; gutte ſanguis decurꝛentis in ter . raom. Et tunc venit ad diſcipulos ſuos ⁊dixit eis. Gurgite et eamꝰ Ecce ap⸗ popinquat qui me tradet. Adhuc eo loquente ecce iudas vnus e duodecim venit cũ turba multa 26. Mui aut tra⸗ didit eum dedit eis ſignũ dicens. Muẽ cunq; oſculatus fuero.ipe eſt tenete eũ Et ↄſeſtim accedens adieſum oſculaba tur eñ. Per hoc ergo ꝙ oꝛat ſacerdos inclinans ſe. repᷣſentatur illa inclinatio xpi/qua pꝛocidit ĩ fa ciem poſitis geni⸗ ter ſiferipo⸗ vt quotquot ex hac altaris ꝑticipatõe iude traditoꝛis. Ged ſm alios.inclina tio ſocerdotis in hoc loco ſignificat in⸗ clinationẽ capitis xpi Inclinato naq; capite.et expanſis manibꝰ tradidit ſpi ritum quod nõ aliud ſigniſicare videt . SFlargrarem ſue caritatis. Expandit n manus ad ſuſcipiẽdũ nos in ſuũ am L plexum et quaſi noſtrꝗ pacem deſide⸗ onem rans oſculari nos velit. aut auditũ be⸗ Fpiin ſua oꝛatioe.ĩminẽte ſua paſſione — -— . .— nigmim pꝛebere. Sed oſculum altaris ſub iſtis verbis ulatur altare repſentatur oſculum ſns in⸗ Koꝛ leß edo me it co puſil ardi ſen 4 wtd 8, eücen on gore⸗ znter ſs e vodecim güthe⸗ A wreei Culaba cNds Ginrroo risgeni pr NCum nnelina ſerin tonich nehhi evdel rpenor nſuim ie E Alinam diſtincte ſuper oblatam. Tractatus ſignificat recõciliationẽ noſtram cum deo.in moꝛte xpᷣi. ꝑ quam recõciliacio- nem:recepimus in moꝛte ipſiꝰ et recõ⸗ ciliati digni efficimur gracia dei. Quo niam qui fueramus inimici.iam factiſu mus valde dilecti et amici. Porãdum etiam ſcom ↄſuetudinem aliquoꝝ/cinn ſacerdos illam oꝛationẽ oꝛat.ſupplices ⁊c. ſtat inclinatus. cancellatis manibus ante pectus.ad deſignãdum ꝙ oꝛatio nis humilitas que ꝑ inclinationẽ deſig natur.tunc exaudiri digna eſt et nõ ali gs. ſi ex fide pectoꝛis et mentis.ꝑ dile⸗ ctionem opantem ꝓcedit:que oꝑatio ꝑ manus intelligitur. Et quia oꝑa aliqua — ſunt vite ↄtemplatiue:aliqua actiue.qᷓ qdammodo cancellatimſe babẽt. ſicut ſiniſtra ad dexteram. Om̃ia em opera vite actiue / ſuppoſita et inferioꝛa ſunt ad opa vite ſpeculatiue Et opera vite ↄtemplatiue ſunt altioꝛa.et ꝑficiunt et ↄſimmant opera vite actiue. Ideo in ipᷣaꝝ manuũ cancellatiõe / ſiniſtra ſup⸗ ponitur dextre. MNurſus oꝛat cancella⸗ tis manibus añ pectus.quaſi in ipo fa cto dicat ſacerdos. Obſeeramꝰte ſup plices. p crucemet paſſionẽ tuam. quã ſuſtinuiſti expanſis manibus in cruee. Cancellatõ em̃ manuũ xpᷣi figurat cru cifixionem Hec rationale Et poſtea ſa cerdos facit tres cruces ſᷣminnocẽtiũ ſuper calicem. terciam ſeipᷣm ſignando in facie. Foꝛſan ꝓpter ſudoꝛem coꝛpis crucem impꝛimit ſuꝑ coꝛpus et ꝓpter guttas ſanguinis impmit crucẽ ſuper ſanguinemeet quia xpᷣc pꝛocidit in faci em ſuã/ ſacerdos ſe ſigno crucis ſignat in facie Vel ꝑ alias duas crucesquas⸗ facit ſuꝑ coꝛpus et ſanguinemdeſignã tin vincula et flagella Nin eula quib⸗ . eliſus eſtſanguis. Nam de vincuiliel gitur. Miniſtri ↄpꝛehenderunt ieſum Tereius et ligauerunt eũ. De flagellis legitur. Cõpꝛehendit pilatus ieſum. ⁊ fligella P uit eum cuiꝰ liuoꝛe ſanatiſumus. Der terciã vero crucem quã ſacerdos facit ſibi in faciem. Kecolitur illud ꝙ expue batur in faciem eius et ꝙ palmas in fa ciem eius dabant. et velabant faciem . ee dicẽtes. Prsbberizalriſte quis eeſt qui te ꝑcuſſit Vad albert ſup üllnd po. Participẽ dec omia innocẽtius * me fac deus oimtimentiumte ꝛc dicit · cruces hic facimus: vnã ſuper coꝛpus xpᷣi aliam ſup ſanguinem cerciq ante fa ciemvt recoꝛdemur coꝛpus xpicruci fixum. ſanguinem eius effuſum in cru ce.et ꝙ ꝑ paſſionem xpᷣi/ crux facta eſt foꝛmidabilis figura demonibꝰ quia ca ractere crucis efficaciter cõtra demo⸗ nes munimur Sʒ alij dicũt ſic ꝙ pᷣma crurx que fit ſupꝛa coꝛpus xp̃i ſignat. ꝙ xpᷣc poꝛt auit qucen o in ꝓpꝛio coꝛ⸗ poꝛe ad delẽda peccata. ſicut dicit apo ſtolus. xpᷣc peccata noſtra poꝛtauit in coꝛpore ſuo ſuper lignum. vt peccatis moꝛtui iuſticie viuamus Gecũdacrux que fit ſuꝑ calicemtectum ↄtinete ſan⸗ guinem rep̃ſentat. ꝙ xpᷣc victa moꝛte/ triumphũ ſuum et cicatrices victricis carnis int ulit in celum vbi in ↄſpectu patris etiã interpellat pꝛo nobis Ter cia crux fit ĩ figura illius. q; ſpũſſanctꝰ miiſſus eſt ad fidelium ſanctiñcationem et gratian donationẽ. et pleniſſim cõ . cie faciunt. iudeis quidem ſcandalum. gentib? vero ſtulticiam. virtute aute dei his / qui ſalui fiũt gentilib' iudeis In ſigno nanq; crucis.tota fides ↄpꝛe ſolationem Gacerdotes crucem in fa⸗ henditur et ioeo virtus diuina nõ in⸗ merito nũcupatur. ſcut claruit cuidã MM Aber. mona cho. TFliſum enim eſt ili ꝙ cum vybolo deberʒ pugnare.cũq; ſe ſigno crucis ſignaret et muniret/⸗ tabeſcens Pyabolus dicebat. Non pauerẽſignũ. ſi nõ otineret tam magnum miſterumm: Honachus git. Quid eſt hoc ergo / et quale miſteriũ.ꝙ in tontũ foꝛmidĩe cõ⸗ turbaris/et quaſi victus tabeſcis. Re ſpondit demon: In foꝛmatione crucis cotafides ↄtinetur.que ex coꝛde credẽ cig focta et foꝛmata /ip̃m ſic induit cele ſtiormnatura. vt omne meã vᷣtutem ex⸗ uciat quaſi puluerẽ. Iludite mira. Je⸗ uqre manꝰ ſurſum. nihil aliud pꝛofitet G vnus eſt deus poſſeſſoꝛ celixter⸗ re.· viſibiliũ et inuiſibilium cõditoꝛ. Et hoc quaſi iuromẽto firmatur. pꝛopter fidei aſſertionẽ indubit atã:qua dicimꝰ Lredo in vnũ deum pacrẽ omnipoten tem. Manus de ſurſum ducta vſq; ad pcoꝛdia:hoc fatetur ſignanter. ꝙ vni gemitus filius dei/cõſubſtancialis ⁊ co etern? patri dę ſurſum venit. ad ſuſce⸗ ptionem homs et ex ſinu patris ĩ vte⸗ Tum venit virginis. Quare hoc credẽ tes dicimus.⁊ in vnũ dñm ieſum xpᷣn ꝛc. vſq; et homo factꝰ eſt incluſiue DHe⸗ inde ad ſiniſtram ducta mhil aliud pᷣtẽ⸗ dit. qᷓ ꝙ idem dei filiꝰ.inuenit nos ob noxios maledictiõis.et fuios ire a ſini⸗ ſtris poſitos, cũ dyabolo deputatos. Ducendo tomen ad dext ram manũ in carnationis cauſam/paſſionis efficati am/ moꝛtis xpᷣi meritũ.reſurꝛectionis triuphuun/ ꝓꝑ quã ad benedictionẽ dei pducimur clare enũciat. VUnde ſeqᷣtur Crucit xus etiam pꝛo nobis. vſq; ibi. inſtinti ſpe firmati caritate e qmiati. in vnitatemtendimꝰ beatoꝝ baptizati et cum fioncia expectantes reſurꝛectio nem moꝛtuop. qd in vltimaclauſula ad Becundus iñgimus.et in ſpiritũ ſanctum. vſq; ibi⸗ et vit am venturi ſeculi. Alij dictt. in his ſignis intelligi datur. ꝙ neceſſe habemus. vt dñs noſter tribuat caſti- tate mcoꝛpoꝛis.quod intelligitin hoc quod dicit᷑ coꝛpus. Item nerege habe⸗ mus vt tribuat nobis ſidem. Juſtꝰem ex fide viuit et aima in ſanguine eſt Et hoc intelligitur cum dicit et ſanguinẽ. Item neceſſe habemꝰ vt d ominus tri⸗ buat nobis cognitionem / et cogitatio num puritatẽ.quod in tercio intelligiẽ quia facietenꝰ ſuꝑ pectus tercia crux impmit᷑ vbi cogitationũ ſedes eſt. Er⸗ go ſi ſeruauerimꝰet amauerimus caſti⸗ tatem coꝛpoꝛis.fidei firmitatem. aĩaꝝ puritatem.gracia et celeſti benedictio ne meremur repleri.Ged adhuc glij ð8 iſtis tribus crucibꝰ dicũt:ꝙ duoſigna crucis/ ſuꝑ coꝛpus et ſanguinem fiunt hoc intelligitur. ꝙ ꝑ moꝛtẽ xpia du⸗ plici moꝛte liberamur. ſcʒ coꝛpis ⁊ aie. ſeo tamen ↄpaſſionem in mente ſerua⸗ mus.·ꝙin tercio ſigno expᷣmitur. quia ſiↄpatimur/ et ↄregnabimus.vt dicit paulus. Item in iſtis tribus fignis.rep ſentatur oiuerſitas gacisis rbi flagel latio quo ao pmũ.ſanguiĩs effuſ ad ſcom faciei velatio quo ad tercium Gcdo nota circa verba textꝰ.ſeʒ iube hec pferꝛi dicit Junocẽtius. ; tante p funditatis ſunt hec verba. ꝙ intellectꝰ hũanus ea vix ſufficit penetrare Mam et beatus Gregoꝛiꝰ.tantiſacramẽti di⸗ gnus interpꝛes in quodã loco.de illis tanq;ᷓ ð re ineffabili/pene ineffabiliter loquens dicit. Muis fieliũ dubiñ ha⸗ bere poſſit.in ipa immolatiois hoꝛa ad ſacerdotis vocem / celos aperiri.⁊ mi ſteria choꝛoſq; angeloꝝ adeſſe.ſumma imis ſociari.terꝛena celeſtibus ↄiungi. —.,—— nen ioe ret glran ſce tate trimn ſorr nira soer p min ſob⸗ nmii iin dehit lun id flütn ſſrei dusß⸗ Nonm doxz aſſitit lehom hen en ſitn c dtio tans ſgu mäun ſiaden Srae, tdict nreh ſoge nſoqn teriun Gibe m elee Nm deilis biühen hor rri Fracratus Et alibi. Uno atq; eodem momẽto/et in celum rapitur miniſterio angeloꝛũ. in altari ante oculos ſacerdotis vide tur. ſaluo tamẽ occulto celeſtis oꝛaculi ſacramento Mec verba. licet ſimplici⸗ us.tamen ſecurius poſſunt exponi. Ju be ideſt fac. hec ſcilicet vota.ſupplicati ones ⁊ pꝛeces fidelium.ꝑferꝛiid eſt pꝛe ſentari ꝑ manus / id eſt ꝑ miniſterium. ſancti angeli tui /id eſt ſanctoꝛũ angelo rum qui ſunt ad miſtratoꝛij ſpũs ⁊ qui vota noſtra deo offerũt.iuxta illuꝰ qð ait angelus ad thobiam: Thoxij Dñ oꝛabas cum lacrimis ego obtuli oꝛatio nem tuam dño.in ſublime altare tuum. id eſt in ↄſpectu diuine maieſtatis.⁊ cu rie tue celeſtis. Nam et ipᷣa dimaieſtas altare dicitur. vt habetur Exo xx 5 aſcendas ad altare meũ / id eſt in trini⸗ tate non facias gradus.ſedequalitatẽ trinit atis crede.nõ deſcenſionẽ ł aſcẽ⸗ ſionem ſicut fit in gradu.quia in hac tri nitate/mihil maius aut minus. nihil pꝛi us aut poſterius.ſed toto tres ꝑſone co eterne ſibi ſunt et coequales Magiſter alexandern ſic exponit. Jube hec / id eſt coꝛpus r pᷣi miſticum.quod eſt eccleſia militantis. perferii / id eſt aſſociari. in ſublime altare tuum. id eſt in eccleſiam crinphantem que altare dicitur.ſuxta illud leuif. Ignis in altari meo ſe empar debit. et hoc per manus ſancti angeli tui / in eſt per virtutẽa opationem xp̃i filij tui. qui eſt magn conſilij angelus. yſaie.iiij.: Wam angeli ſancti miſterijs ſa cris intereſſe creduntur. vt dicit. Bea tus Hieronimꝰ Et brũs ambꝛoſiꝰ dicꝛ Mon dubites ſſiſtentem angelũ, quãa do xpᷣus aſſiſtit qui immolatuxr/et non aſſiſtit vt cõſecrat. quia in hac poteſta⸗ te homies angelos excedũt.ſed vt vo ta. ſacrificiq.et oꝛatiões ſanooꝛumſa⸗ cerdotumęt populi dẽo repꝛeſentant. ſedmillud. Iſcendit fumus aromatum in cõſpectu domini. de manu angeli.q funt oꝛationes ſanctoꝛũ. Et nõ dicitur angelus ſcom btm̃ auguſtinũ oꝛatiões offerꝛe deo quaſi tune deus nouerit ꝗd velimus.quia omnia nouit anteqᷓ fit. Ged quia neceſſe habet creatura rati onalis / tempales eauſas ad eternitatẽ referꝛe ſeʒ. petendo erga ſe quid faciet vel ↄſulendo quid faciat.aut quid deo iubẽte implendũ eſſe cognoſcat.⁊ hot nobis euidenter vel latenter angelus repoꝛtat. Vel aliter. Lex diuina/vult infuna per media reduci ad ſupꝛema. Et hoc ita oꝛdinauit.nõ neceſſitate.ſʒ voluntate. ꝙ autemſic oꝛatiões nr̃as⸗ et vota noſtra ꝑ ſanctos angelos deo pſentari cõtingit. intelligere poſſinnꝰ per ſumilitudinem Vnde q;uis rex ali⸗ quis viderit militẽ / ſtrẽnue in exereitu opantem. nihlominus alij reges famili ares illum diligẽtes / recomendant ip⸗ ſinn coꝛam rege:vt ſibi gratioſe incline tur et dona de pꝛobitate largiatur.Et ad hunc modum. angeli multum cõpla centes. de bonis actibus hominum.et de bonoꝛibus ab eis deo exhibitis pꝛe ſentant eoꝛum opera et vota deo.com⸗ mendantes eos et S vt eis ſuam gratiam donet. tur. per chꝛiſtum dominum noſtrum. AVbi non reſpondetur vlmen . quia fu⸗ miter creditur ꝙ ab angelis circumſta tibus reſpondeatur. ́JJÿMW Eñmẽto etiam domine famu⸗ loꝛum famularumq; tuarum ſigno fideiet doꝛmiũt in ſomno pacis. M.ipſis domine et om̃ibus in xpo qui⸗ eſoetibus locũ refrigerij lucis pacis Heinde cõcludi⸗ Aiber. t indulgeas deprecamur. Der eun⸗ demxpm dominum noſtrum. Ec eſt quinta pars pꝛincipa ulis tocius canonis.in qua oꝛa tur ꝓrefigerio et glia moꝛ⸗ tuoꝛũ.E moꝛ mine memento. id eſt miſerere famulo rum. famularumq; tuarum.id ẽ omniũ nNos cum ſigno id eſt caractere fidei id eſt baptiſinatis et doꝛmiunt. id eſt reqͥ⸗ eſcunt in ſomno pacis. oñe nos de⸗ pcamur id ẽ petimus. vt indulgeas. id eſttribuere digneris. ipſis/⸗ ſuꝓple pꝛo tuoꝛum fidelium eoꝝ qui pceſſerũt quibus hic oꝛamus et omibus quieſcẽ⸗ tibus in xpᷣo.id ẽ quiĩ fide catholica ð ceſſerunt.locum refrigerij iẽ gaudij. lucis id eſt gloꝛie et pacis eterne. Sen tencia eſt hec. mmpotens deus nos etiq rogamus ⁊ petimus te ſuppliciter. vt miſerando recoꝛderis. amuloꝝ fa⸗ mularum tuaꝝfidelium. quicũ ſigno fi⸗ dei obdoꝛmidrut in ſomno pacis. pe timus vt iſtis et omibus fidelibꝰdefun ctis in chꝛiſto locũ indulgentie. locum lucis: et locum refrigerij. et pacis per⸗ Loſtian,don eundem xpᷣm dñnm noſtrum. Nota pᷣmo/ ꝙ hec cõ unctio etiam cõnectit ſequentia ꝓxime pꝛece dentibus. vr ſit ſenſi us. Etiamn/cum hoc petimꝰ vt nos viui gratia. et celeſu bñ dictione repleamur. Etiam dep̃camur te. memento famuloꝝ et famulaꝝ tua⸗ rum:c. Vel ꝙ lyetiam reſpiciat Pbmã memoꝛationẽ ĩ qua oꝛatũ eſt ꝓ viuis Nꝛat ergo pia mater eceleſia ſedm in⸗ nocentin. Mõ ſolum ꝑ viuis.verũ etiã P de functis vt eos deo patri/ſacre ob lationis imterceſſiõe cõmendat certiſſi me credens. ꝙ ille ſonguis pᷣcioſus. qui one pececg — P multis effuſus eſti remiſſi t ↄſtruitur lraſic. Etiam o do⸗ Gecundus toꝛum.nõ ſolum ad ſalutem viuentium effuſus eſt verũ etiam ad ablutionem et ſalutem valeat defunctoꝛũi Ideoqʒ CLomo anenſi conciliũ ſtatuit. vt in om nibus miſſan ſolennus. loco debito / de functoꝝ memoꝛi babeatur. iuxta illʒ beati Auguſtini. Mon ſunt pcermitrẽ⸗ de ſupplicationes ꝓ ſpiritibus moꝛtuo rum Et qꝛ aliquãdo deſunt amici. parẽ tes cognati qui ſupplicationes ꝓ eis ef funderent Ergo et pia mater / io eſt to tacccſeſin omnes defunctos ſub gene⸗ ralicõmemoꝛatiõe ſuſcipit. tacitiſq; n 0 minibus eis exhibet ↄmemoꝛationem. Mon em̃ pᷣtereũda eſt dies. in qua qui libet catholicus non habeat ſpecialem memoꝛiã defunctoꝝ. Quia ſi defuncti ſunt in purgat oꝛio.ibi ſimt taq; cap iui qui in nul o ſibupis poſſunt ſuſrragari. ſeo ſolum ipis ſubueniri poreſt ꝑ ſide⸗ les viuos.qui adhuc ſunt in ſtatu merẽ di. Poſt hanc em vitã nec mereri nec demereri valemus. ſed ſolum recipiꝰ pmiũ pꝛomerit s/vel ſi upliciũ pꝛo de merit is:Oi vero anĩe o efunctoꝝ ſunt in celis.oꝛatio pꝛo eis a nobis effuſa.in ſinum nrm ↄuertetur. Etiam ſi ſunt in purgtoꝛio adhuc oꝛatio ſubuenit oꝛã ti. quia opus pieratis exercet. Dicunt em doctoꝛes ꝙ qui ꝓamico vnũ pſal mů vel vni pater noſter/cũ deuotiõe legerit.plus cum ↄſolatur. qᷓ; in hac vi ta dum viueret. ſi eidem mille marcas cõtuuſſet. Mui em pꝛo defuncto oꝛat. multũ apuo deum meretur.iuxta iliud Min pꝛo alio oꝛat ſeipᷣm liberat Wota circa irem dicitur pmo memento. PHe us dicitur memoꝛari illoꝝ quoꝝ miſere tur. ⁊ quos ſua gr. tia viſitot Sic ergo petit ſacerdos/ vt oeus memoꝛetur il⸗ loꝛũ defunctoꝝ / id eſt vt eis miſereat. Per ſinm gratiam eos conſolando et o⸗ lege mer nim cum pei omtn diſcer Rd⸗ dung trb uine ergo⸗ l ceſſob⸗ Nuur uum em q; om de il re, o e 8 Nd genen löo nonen Paqni caigen xieti e freom. Ktofen immer wenc nmpi iode torſimt cſalum ſſonen .Dan wüpl avnie nwcv murcs goo. rtaüud o⸗ nto. De ormier gcoy eeu niini. —— Tractatus viſitanꝰo Becundo nota. rubꝛica po⸗ nit hic fit comemoꝛatio defunctoꝛum. Eſt igitur ſcienou. ꝙ ſacerdos ĩ hoc lo xo.quoꝛũ maluerit debet agere memo riam ſpecialẽ. MDꝛimo em debet 02 are et memoꝛia habere patri . get matris / ſi defuncti ſunt poſtea ꝓcognatis fratri bus et ſoꝛoꝛibꝰ pefunctis.poſtea coõme moꝛationẽ illius a quo benefiti acce⸗ pit eccleſiaſtieñ ſi habet. et pꝛo onib⸗ bñfactoꝛibus pꝛo quibuæ ſpecialiter oꝛare tenetur ſi obierunt. Poſc hoc ꝓ — „ „⸗ „ 8 4 , omibus ſibi comiſſis.et pᷣmo viroꝛum poſtea mulien mentionẽ habeat. Mec ſed in coꝛde memoꝛiter et recoꝛdeten⸗ reuoluat Pꝛohibitũ em eſt. ne alicuiꝰ i collectis miſſe / mentio nominetenꝰ cęt oꝛetenus fiat. qui pꝛo ſe vel pꝛo ſuis miſſam comꝑat.ne ex hoc pᷣſumtio aua ricie ſacerdotalem fallat. Gimiliter et j canone cauendum eſt. ne mentio illoꝛũ pꝛo quibus oꝛare vult.nomiando vel legendo ſiat · ne foꝛte ſacerdotis vox/⸗ eoꝛũ ſic pꝛope aſtantiũ aures tangat.⁊ cõſcientia ipſi frangat.ſed ſolum coꝛũ memoꝛiã habeat in coꝛde expedite.nõ nimis ꝓlixe.nee nimis celeriter. ne cir cumſtant es tedip paciantur. Se Nui nos pꝛeceſſerunt cum ſignofidei. Ader ſignũ fibei intelligitur caracter baptiſmalis. qui anime in baptiſino im bpmitur. per quẽ fiveles ab inidelibus diſcernũtur Juxta illð apocalip. vij. Audiui numeꝝ ſignatoꝛũ. centum qua dꝛagintaquattuoꝛ miliaſignati.ex om̃i tribu filioꝛũ iſrael Et dicitun notanter qui nos pᷣceſſerunt cum ſigno fid ei. Et ergo nõ debet ꝑ ſignũ fieifides intel ligi.quia in futuro ſeculo et in alia vita ceſſabunt ſides et ſpes.quia ſidei qha betur in pᷣlenti vita luccedit viſio ĩ fu⸗ guit Tercius tura vita. et ſpei ſuccedit res ſperata. Et ergo dicit innocẽtiꝰ. Mõ eſt eſtimã⸗ dum: wiſit ſides et ſpes. ſeo potiibi eſt elara viſio et res ſperata: Mã fides euacuatur. caritas autẽ nunq; excidet Vel facilius et planiꝰ. Mij pᷣceſſeruut cum ſigno ſidei. de quibus aparuit cũ vixerut ꝙp eſlent veri xp̃iani de quibꝰ noõ eſt deſperodum ſev inceſſanter oꝛã dumet marime. ſomno psacis. id eit qui credunt᷑ obijſſe ipſis qui doꝛmiũt in in pace cõſcientie et pectoꝛis moꝛtuiſi ne peccato moꝛtali Eſt aduertenoũ ꝙ in hus verbis notat᷑ ꝓqbus defunctis eſt oꝛanduũ. Mꝛo hijs tantũdem quos meritum fidei comendat. de quibꝰ eſt ſpes vt eis pꝛoficiat oblatio ſalut. Hijs naq; quos iudaica cecitas vel er roꝛ paganiſmi.aut heretica pꝛauitas.a ſoꝛte beatoꝝ ſeꝑauit. virtus ſacramen ti gratia miſterij. oꝛatio ſacerdotis.ſa⸗ lutis oblatio non cõgruit nec pꝛoficit. Nui em extra fidem diſeeſſerit i iudi⸗ catus eſt. Qui non credunt in filium ꝓ bis neq; oꝛandum eſt.quẽ admodũ dic. canonica epiſtola.Eſt peccatũ ad mor tem. ꝓ quo dico nec oꝛanoũ.quia oꝛa⸗ tio ꝓtali facta eſttemeraria. ſicut vo⸗ ce diuina ſmuel redargutꝰ inſtruitur. MDuid clamas ao me pꝛo ſaul.cumego abiecerimeum tanq; repꝛobatũ. Ba⸗ cerdos etiam pꝛo talibus oꝛans ſacrile gus efficietur. Etiamillis qui deceſſer̃t in peccato moꝛtali nõ aliqua ſalutaris oblatio vel oꝛatio pꝛodeſt. Nec ꝓiſtis qui ſunt in inferno inferioꝛi eſt oꝛadum quia ibi nulla eſt redemptio / id eſt pꝛo byjs quos pꝛo certoſcimus eſſe damna tos. quia dieit auguſtinꝰ. Si ſcirem pa — trem meũ eſſe in inferno. non plus oꝛa rem pꝛo eo qᷓ; ꝓ dyabolo/id eſt ita mo⸗ dicum poeſt ei ficut vyabolo. Oꝛandũ eſt ergo pꝛo iſtis idelibus defanctis doꝛmiunt in ſomno pacis/id eſt qui nu la hereſi. vel diſcoꝛdia. vel impeniten⸗ tia. a bono vnitatis eccleſie ſunt diſgꝛe ar foꝛte aliqua cremalia vł pur ganda lecum de hoc mundo tulerunt. Beod diceres. quomõ ergo poſſimſci re an parentes aut amici damnatiſunt vel non.an in peccato moꝛtali deceſſi⸗ ſent vel nõ. Facio igitur fruſtra oꝛatõ nes vel non. Poſito ꝙ ſunt damnati⸗ Reſpondetur ꝙ ob hoc nõ eſt deſiſtẽ⸗ dum aboꝛatione ꝓ defunctis· quia ſiẽ dicit beat? ugꝰ. Gacrifſitia altaris ſi ue quecũq; o ctis valde bonis / id ẽ ſaluatis ſunt gra tiarũactiones.pꝛo nõ valde malis / id eſt pꝛo iſtis qui in purgatoꝛio ſunt.ex⸗ piat iones et pꝛopitiatioes ſunt. ꝓ val⸗ de malis vero / id eſt pꝛo damnatis.et ſi nulla ſunt adiuuamẽta moꝛtuoꝝ ſunt tamen ſolacia viuoꝛũ.et pꝛoſunt ipᷣis lſacientibus. Ex quo clare habetur. q; o ratio fideliũ pꝛo defunctis nihil ꝓdeſt damngt is.ſed tantũ iſtis qui ſunt ĩ pur gatoꝛio quia iſti ſunt in gratia et ſpeꝑ iſtis qui ſunt ſaluatiquia nõ indigent. Fniuriam em facit martiri / qui oꝛgt p martire. vt dicit de celebꝛa.miſſe ca. cum marthe. Ex his dictis patet. q illi erꝛant qui dicũt.ꝙ bonũ opus merito rium. factum ꝓ damnato / ſibi pꝛodeſt adminutionẽ vene Er hoc itaſit pꝛo „* batur. quia fi opus ta ferꝛet tantũ partem pene. tunc dupli⸗ catum aufert duplam ꝑtem pene.⁊ ſic opus meritoꝛiũ poſſet eſſe tanti meriti. ti boni meriti au⸗ ꝙ auferꝛet totam penam. ⁊ hoc ſuppoſi to.qꝙ pena inferni ſit finita extenſiue li cet nulli dubium ſit quin ſit infinitg intẽ ſiue. Item ſeqtur. ꝙ iſti erꝛat qui dicut. erutur a viuis ꝓ deſfun ueniendi ad gloꝛiam etiam nihil ↄfert pur gatis. qui det GBecundus ꝓopera meritoꝛi p damnato facta p ſunt ao hoc damnato /ꝙ detur eifoꝛti tudo ad facilius ſuſtinendũ penam Et datur exemplũ inpoꝛtãte aliquod põ⸗ dus graue.ſi aliquis veniret ⁊ refrige raret ipᷣm per aquã frigidam.pꝛoicien do ſibi aquã frigidam infra oculos eiꝰ. vtiq; eumn refrigeraret/licet adhuc nõ deponeret pondus. Contra hoc inſta⸗ tur ſicut pꝛius.ſi opus bonum tanti me riti daret ſibi tãtam foꝛtitudinem ad ſu ſtinendum. ergo opus maioꝛis meriti doret eimaioꝛem foꝛtitudinẽ.et ſic mul tiplicando ſemp opera meritoꝛia/tan⸗ dem damnato cõferꝛetur tanta foꝛti⸗ rudo / ꝙ etiam penam parum vel nihil ſentiret. Dubitatur. quare ſacer⸗ dos vocat moꝛtuos doꝛmiẽtes Reſpõ det innocẽtius. Frequenter em deſfun ctos ſacra ſcriptura doꝛmientes appel lat. pꝛo eo.qꝙ ſiecut doꝛmiẽtes euigilant ita moꝛtui reſurgent. Et pꝛopter hoc dicit apoſtolus ad Theſſalo.iiij. Nolo vos ignoꝛare de doꝛmientibꝰꝛc Et do mit. Et ido ꝗpter cert am ſpem reſurꝛe⸗ ctionis defunctos doꝛmientes vocat. Subiigitur Ipſis ⁊ omibus in xpoqͥ imfoꝛmatis/ defunctis/nõdum plene eſcentibus / id eſt ſide et caritate chꝛiſti peccato. Gequitur. Jocum refrigeru. Mota: ꝙ purgatoꝛiũ eſt locus purga⸗ tis incendij.eſt locus obſcurãtis erga⸗ ſculi.et eſt locus conflictus pugnantis. Eſt em̃ locus cruciatis incendij.cõtra qð petimus locũ refrigerij.ĩ quo nõ ? ardoꝛ ignis Gecũdo purgatoꝛium eſt locus obſcurantis ergaſculi: eo ꝙ ibi ſunt tenebꝛe palpabiles. contra qᷣ pe Eim? loci lucis/ in quonõ ẽ obſcuritas gatis. qui deceſſerũt cum peccatis venialibꝰ . vel ſolum cũ reatu pene p. nenb coce An ſemt einsß mems ete ſole ml don cr gime tes. vi r en M venm iumiſa Perinde poſ; Perian noch onispe onen Ajron les don. uuntan nis. fte meins Dutefn nini ide tedingi⸗ inn Mien ti o⸗ d n WNKK. h — techelll p . Tractatus tenebꝛarum Tercio purgatoꝛiũ eſt lo⸗ cus conflictus ipᷣisꝰpugnantis.eo ꝙ ibi eſt moꝛſus ↄſcientie / ſiue oflict? Pena ↄtra hoc petimꝰlocũ pacis ĩ quo nõ eſt ꝓphᷣa In pace in idipᷣm doꝛmiã et req̊e amEt alibi. In pace factus eſt locus eius. Nam abſterget deus omnẽ lacri⸗ mam ab oculis ſanctoꝛum.et iam non erit amplius/neq; luctus.neq; clamoꝛ. = De hoc loco paeis dicit neq; vllꝰ doloꝛ. neq; cadet ſuper illos ſol.neq; eſtus.quonia pꝛioꝛa tranſierũt Apocalipſi vij: Bed delectabuntun in multitudiue pacis et pꝛecedunt coꝛam domino in lumine viuentium. Nota ꝙ; quattuoꝛ ſunt ſuffr agia /quibus iuuant aĩme defunctoꝛũ in purgatoꝛio exiſtẽ tes.vt a penis et a peccatis ſoluantur videlieet. oblatiõe ſacramẽti in miſſa. aut pꝛecibꝰ ſanctoꝝ.aut elemoſinis ca⸗ „ * .„ roꝛum. aut ieiunio cognatoꝛũ ſiue ami coꝛum Idꝛimo modo imuãtur per inter uentionem capitis noſtri ſcilicet xpᷣi/ in miſſarũ oblatonibus Becundo mõ per interceſſionẽ pᷣuatam membꝛoꝛum rpᷣi/ ſe per ſanctoꝛũ oꝛationẽ. Lercio modoper redemptionẽ apena.·ſcilicet per largitionem Acmaſnan ednmt modo per modũ ſolutionis ſiue remiſſi impetrat et pꝛocurat oꝛationes Et mne lius eſt opus caritatis cõmunis/qᷓ; ſpe.· cialis et pꝛiuate. ideo melius eſt ſuffr⸗ gium miſſe/ ᷓ̊ oꝛatiõis. ĩmo miſſa inter omia opera meritoꝛia eſt optimũ quia ibi cõcurꝛunt duo.ſcilicet actus latrie et oblatio xp̃i. it iterũ. Quis bonum Z ito cõmunius / ve tanto diuinius me lius. ideo elemoſina melioꝛ eſtieiunio. Etiam / quia elemoſina eſt actus virtu⸗ tis nobilioꝛis q;ᷓ ieiunium eo ꝙ; elemo⸗ ſina eſt actus miſericoꝛdie.ieiunium au tem eſt actus temꝑancie.ſed miſericoꝛ⸗ dia nohilioꝛ eſt tempeꝛäétia. Bbis quoq; peecatoꝛibo ſas multitudine miſerationũ tu grum ſperantibus/ partem aliquam ⁊ ſocietatem donare digneris cum tuis „ hane. ſtephano:mathia. barnaba. igna cio. alexandꝛo. marcellinto. petro. felici tate. ꝑpetua. agatha lucia.agnete.cer cilia. anaſtaſia. et cum omnibns ſanctis tuis. intra quoꝛum nos conſoꝛtium nõ gitoꝛ admitte. per xpᷣm dominũ noſtrũ Per quem bhec oma domine ſemper 14 nmulis et famulabus tuis de bona creas ſancti ¶ficas viuiſf eas benedi cis et pꝛeſtas nobis ꝑ ißmet cum ipſo ⁊ in ipᷣo eſttibi deo patri om̃ipotenti in vnita pongi ur nas purgans dei ſpirituſſanctiomnis honoꝛ ⁊ gloꝛia gengy nis. Averitun tamen que illorum Mer omia ſecula ſeculoꝝ. ſuffragioꝛũ ſimt melioꝛa ſNeſpondetur HL ꝙ melius eſt opꝰ carit atis quod uimme 42r diate in deum dirigitur pluſ q; in ho⸗ minẽ. ideo pᷣmi duo modi:quia imedia Rnonis. in qua oꝛatio ſecunda te dirigũtun in deum melioꝛes ſunt / ᷓrio iteratur pꝛo viuis. cundo fit cõ moſina em̃ quãdoq; eſt melioꝛ. in q;dtiã litera ſic. ſuple o omipotens deus tu * onis pene / ſcilicet per ieiunioꝝ afflictia arrs onem. Adillos quattuoꝛ modos omes alij reducuntur. vnde verſus. Miſſa p en ces. dona iemnia. quattuoꝛ iſta. abſol⸗ uunt animas quas purgans detinet ig sEc eſt ſecunda porticula qui te partis pꝛincipalis ipſiꝰ ca digneris dare/id eſt concz eeſt fidelibus t cẽdere nobis ſamulis et famulabus.id uis. ſperantibus de multi de iĩmenſitate. tuarũ miſe⸗ rationũ / iq eſt tue miſericoꝛt Partemet ſocietatem: cum tuis ſanctis apoſt bus. ſcilicet/cinm io Hhia et ceteris. et cum o largitoꝛ nos qu tgoiunge nos. int eſt ſocietatem. quon ſei tuoꝛum.nõ eſti HFßñmexigentia lar gitoꝛ id eſt ricoꝛdie.per creas.ſuxple iſicas ſugple ſm cauſa ſuxple reſta tam ſpiritualem. bene tiplicondo nobis. et pꝛeſtas id eſt c fſuple dona. & cet chꝛiſtũ.et deo patri omi ſuqxple eſſenci noꝛ et gloꝛia. id eſt eternaliten tens ds/ qui nõ es eſtim largitoꝛ venie. ſanctis tuis. cum iſtis ſa edie: gliquã id eſt cõſoꝛtium tolis et martiri ſtephano.ma⸗ mibus ſanctis eſumꝰ.qdmitte q cõſoꝛtium id icet ſanctoꝛum natoꝛ meriti / id eſt non n noſtri meritiſed venie Im exigentiam tue miſe⸗ iſtũ dominũ noſtrum. ſupple tu deus ſubitantiã. ſan urango nobis vi dicis ſupple mul⸗ per hec bona gratie. ocedis nobis hec oĩia Emper bona. per ipᷣm ſcili im ipſo.et in ipſo. eſt tibi potenti. et hoc ĩ vnitate eſpirituſſancti. omis ho⸗ per omia ſecula ſeculoꝛũ iter. Bentẽtia. Onnmipo atoꝛ meritiſſ digneris nos aſſociare⸗ . et aliquã ptẽ beatitudi is ſanctis tuis. ſcil ſtephano et ceteris et en ctis tuis/ pigneris nob de miſericoꝛdia tua ſper rchꝛiſtũ dominũ noſtru . hec dona bona ereas. ſanctiſ ſicas benedicis. et p ipᷣm. et cumi tibus dare. ſo. et in ipſo. eſt tibide Nomipor enci/ in vnitate ſpũn Becundus cti/om̃is honoꝛ et gloꝛia/ per omnia ſe cula ſeculoꝛ ſ. Mota Ppꝛimo. Gacerdos ſecundario oꝛans pꝛo viuis/pꝛimo diẽ ſpecialiter nobis. quia ſicut ſepe ſupꝛa dictum eſt ſacerdos nõ ſolum pꝛo ſe/ſʒ pꝛotota eccleſia oꝛat.nõ in perſona ſui ſeð in perſona circũſtantiuin. et totius eccleſie ſacriſcat. ergo dicit nobis BGe quitur. Pecctcroſbun. Wos peccato⸗ res pꝛonũciat. quia ſi dixerimꝰ/q pec catum nõ habemꝰ/ noſipſos ſeducunꝰ. etr veritas in nobis non eſt. j. Johis. j. Aicet em omnitempꝑe debeam nos ex toto recognoſcere peceatoꝛes. tamen pꝛecipue in ſacrifitio miſſe cũ in remiſ⸗ ſonempeccatoꝛũ hoc ſaeroſanctũ mi⸗ ſterium celebꝛatur BGuboitur De muil titudine miſerationũ tuarum ſperanti⸗ bus VUnde Ps. Ocom multitudinẽ mi⸗ ſerationũ tuari dele iniquitatem meã Diceret aliquis. quare dicitur miſerati onumtuari/ cumtantũ vna ſit miſeri coꝛdig dei.· Ybi reſp ondetur. ꝙ tantũ vng eſt milen coꝛoia/cum nihil alid ſit miſericoꝛdin dei q deus miſericoꝛg. 5„ mulcti ſunt effectus qui miſerat iões di⸗ cuntur Unde po. Reminiſa cere miſera tioni tuaru domine. Gubditur / Dar⸗ tein alic;. Hubit atur, cum dens ſio omn SS HMlus et gloꝛia ſingu⸗, loꝛum.quid eſt quod picitur. parte ali⸗ qum donare digneris tane nõ om es electi eſſent vni denarium occep turi: Reſpondetur ſm innocẽtiũ. Licʒ vnũu et idem eſt pꝛemiũ ſinguloꝛ ij qux oo obiectum ſcilicet/ ioſe deus incuins viſione et cognitione eterna ſalus on ſiſtit/ ſe omeꝙ ons per ſe Dicit in eu’ge lio, hec eſt aitem vita eterna/ vtcog⸗ HM noſcat te vern Deum et que miſiſti ihm rfm Johe, x vii rainẽ ſcdin differẽtiiã miſe dos nodi len oſeß naſui totius (cgto⸗ ARe Wn, 4 5 Pohs,. e nen’ mümn, Nefnl donmen umi 3 . Wes dr⸗ lng, mrial, NoR,h? nc nü⸗ MuNS luscon gennge. v „ * „* „ Tractatus meritoꝛum alij plus. alij minus. diuina viſione fruunt Nam ſicut ſtella differt a ſtella in claritate.j.ad Coꝝx v.ſic eſt differentia in beatis in clara dei viſiõe Mamet in reuelatione danielis aliqui beati comꝑantur ſtellis.aliqͥ firmamẽ⸗ tco. ulgebunt inquit docti quaſi ſplẽ⸗ doꝛ firmamẽti. Haũñ.xij pꝛopter quod oñs dicebat In domo patris mei mã⸗ ſiones multe ſunt. Bicut em̃ eſt vnus ſolet vnũ lumen qð participãt vniuer ſi:alij plus.alij minus.ſecundũ difſferen tiam intuentiũ.ſic et vnus deus eſt pre miũ ſinguloꝝ.quem alij clarius.alij ini⸗ nus clare vident ⁊ cognoſcũt. ſcom q; maius vel minus lumen gloꝛie habent Vnde eadem eſt beatitudo obiectiua⸗ lis.qᷓ;uis non ſit ea.dem foꝛmalis que ẽ maioꝛ et minoꝛ in beatis Et ideoſacer dos petit nobis aliqᷓ; ꝑtem dari cũ bea tis.vt ſimus ꝑticipes iſtius clare viſio nis dei.nõ ꝙ per ꝑtes vel ꝑtibiliter vi deatur a beatis.ſeð ꝙ clariꝰ et minus clare intuetur Gequitur. Cũ iohanne Iniſta ↄmemoꝛatione ſanctoꝝ ex par te magna ſupplentur ſancti/qui deeſſe videbantur in pꝛima ↄmemoꝛatione. Sed dubium eſt. Quare iohes repeti tur.et ſtephanus pᷣmittitur mathie et barnabe. Reſpõdet innoẽ. ꝙ iohanes ponitur in pꝛima cõmemoꝛatione cum ceteris pꝛopter dignit atem apoſtola⸗ emoꝛatione repe⸗ titur et ſtephano ſociatur pꝛopter pui legium celibatus: id eſt virginit atis. Johanes em̃ et ſtephanꝰ vgines ſunt et ſecũtur agnũ quocũq; ierit.idcirco etiã ceteris pᷣmittunt᷑. VUirginitas em iohis exinde maxime ↄmendat᷑.qꝛ xpᷣc matrẽ virginẽ diſcipulo virgim cõmẽæ dauit Virgitas ſtephani ex hoc men datur qꝛ deputat? erat ab aplis ao mi⸗ tus In hac autẽ amen niſterium viduan Act. vj. Et in hoc ÿ factus eſt pꝛepoſitus viduan teſtimo⸗ nium meruit ſinceriſſune caſtitatis. Et dicit innoc ꝙ poſſit nõ iobanes euanz geliſta ſed iohanes baptiſta intelligi / ſi non pᷣmitteretur cum tuis ſanctis apo ſtolis et martiribus Unde cõuincitur tantũ apoſtoli et martires notẽtur. et martir intelligi. Ipoſtolꝰ em grece. latine miſſus dicit. Uñ legitur de ſan cto iohane. Fuit homo miſſus a deoꝛc Ißpe etiam martir extitit. quia pꝛo de⸗ fenſione iuſticie decollatus fuit Allij ta men dicunt. non poſſe iohaãnem bapti ſta hic intelligi. qꝛ hoc ſacramentũ nec accepit nec tract auit allij dicunt ꝙ in telligitur marcus/ qui fuit binominus quiet vno nomie vocabatur iohanes tum ſicut ⁊ alion apoſtolo rum celebꝛatur quo ad officium. Igna cio qui fuit capellanus beate virginis marie.et tanto deſiderio chꝛiſti paſſio⸗ pauli. cuiꝰfeſt 5 nem dilexit vt diceret. Igiis crux. be ſtie. oſſium ↄfractio. venarum diuiſio. venient in me pꝛo xpᷣo.· Et iſta verba ſemꝑ ĩ oꝛe ſuo habuit.amoꝛ meꝰcruci⸗ fixus eſt. et cũ fuiſſet exuteratus.inuen taſunt hec verba:aureis is ſcriptaa lexandꝛo.q fuit papa ſanctiſſimꝰ a btõ pmꝰ plbiter.ſcds exoꝛciſta ꝓ xpᷣi noĩe decollati ſunt. quoꝝ aĩas veſtib albis Tgẽmis ĩdutas.ab angelis in celü ofer . riſpiculatoꝛ noĩe doꝛotheꝰ vidit.q pꝰ modũ etiam xpianꝰ fact in pace qᷣeuit Tũc noĩantur ſancti de ſexu muliebꝛi⸗ ibi felicitate Vnñ felicitas vidua⁊ mar tir / fuit mater ſeptẽ filioꝛũ qui in ↄN ſpoe ctu eius martiriʒati ſunt. et in vnoquo qᷓ; pzale martiꝝ ſuſtinuiſſe inte ligitur Ge et e⸗ q; ALiber. et ipſa ſanctig virginibꝰ añponitur et Piercu. lcet hoc foꝛte ratione antiqui tis fit factum. ita ꝙ pᷣuilegio virgini atis in hoc nõ derogetur. Lamen Fᷣm Aug.in hoc loco datur intelligi. fer nentes ⁊ vere pemtentes. virgines te dioſas ⁊ accidioſas in exercicijs diuĩs viuẽtes pꝛeire conantur. Virginibꝰnã Get martirbꝰet pᷣdicatoꝛibus xpᷣiane ſidei/aureola celeſtis patrie rebuacur. Ilgatha virgo ⁊ martir ſanctiſſima. cu us vberaſunt amputata Aucia virgo et martir / cui beata agatha apparuit dicens. Lucia virgo ſoꝛoꝛ mea/quid a me petis qdð ipᷣa ↄtinuo pꝛeſtare pote⸗ ris matri tue.que virgo ſuam matrem induxit. vt omia ſua bona diſtribueret pauꝑibus. et matrem a fluxu ſanguinis curquit Ignes virgo et martir. que in greſſa turpitudinis locum/angelũ oñi Pꝛeparatũ inuenit:que apparuit matri et ceteris qmicis: circa ſepulcrũ ſuum flentibus. octauo die poſt paſſionẽ ſuã ſtoms in choꝛo virgmũ dicens. Cũ his omnibus licidas ſedes accepi. Cecilia virgo romona nobilis.que ſuum ſpon ſum cõuertit. et angelũ tiburcio demoõ ſtrauit AMnaſtaſia de cetu viduali / que Pauit btm chꝛiſogonũet ĩ die natiuita tis oni occubuit: Seqᷓtur. Intra que rum nos ↄſoꝛcium non eſtimatoꝛ meri ti ꝛc. Vbi notatur clementia dei.quaſi ſacerdos dicat Hanc ꝑtem et ſocieta⸗ tem cum ſanctis tuis nõ petimus quaſi cõfiſi de noſtris meritis.quia tu no eſti mas merita noſtra.nec remuneras ſe- cundũ iſta.ſed es largitoꝛ venie ⁊ miſe ricoꝛdie. Et ergo dicit innocẽ Lu non es eſtimatoꝛ meriti.qꝛ nõ ſcom exigen tiam meritoꝝ tribuis.ſed vel magis re tribuendo. vel minus puniẽdo q; quiſ⸗ S meruit. Ipe enim eſt pius et mileri- coꝛs dominus. remunerans vltra con dignũ. Dicitur etiam largitoꝛ venie. Lanta eni eſt abundantia diuine miſe⸗ ricoꝛdie.vt vinci qualicũq; malicia nõ poteſt. Vnde dauid. Homies et iumẽ ta ſaluabis domine. hoĩm noĩe vitamꝰ moꝛes rõnabiliter viuentiũ volens in telligi. Jumentoꝝ vo noĩe beſtialium expmens ↄuerſationẽ Et ideo miſeri⸗ coꝛdie dñi multe. Beati ergo hoĩes qui ↄfidunt in eo.pociꝰqᷓ in pꝛopꝛio meri⸗ to.quoniã nõ in pluribꝰ/ ſed in his ſo⸗ lis beneplacitũ dei. Not iſta pars. no bis.quoq; peccatoꝛibꝰ ꝓfertur cum ele uatione vocig et cõcuſſione pectoꝛis er quod repᷣſentatur ↄfeſſioet ↄtri⸗ tio lat ronis.in ipo dñice paſſionis ar⸗ ticulo/increpãtis alterum et ticentis. Nos digna factis recepimꝰ.hic vero nil mali geſſit. Et dicebat ad ieſum Ve mento mei dne dum veneris in regnũ tuum. Cel per exaltationẽ vocis/et ꝑ cuſſionem pectoꝛis expᷣmitur illud.q centurio et qui erant cum eo/ viſis his que fiebant timuerunt valde dicentes Vere filiꝰ dei erat iſte. Et omis turba eoꝝ / qui ſimul aderant aoſpectaculũ iſtuo p rcucietes pectoꝛa ſua reuerte⸗ noſtrum Mer quẽ hec omnia ꝛc Dicit hec omnia ſcʒ pan ecommnia lcz panem vinũ ⁊ aq;. vel Mam p ipᷣm omia facta ſunt. ſine ipo factum eſt nihil. Et dꝛ hec ſemꝑ bona/ Aer⸗ fecerat et erqt valde bon g BGeñ j. Etiã iſta. ſcʒ coꝛpus ⁊ ſanguis xpiſunt ſeinp bona rõe collatiõis. ꝗꝛ ↄferũt bo gratie gloꝛie. Etiã dicuntur bona rat ione iſtiꝰ. qꝛ iſte cibus ſpiritualis nj valet niſi bonis Vnde poeta Egris at q; Hanis/ eſt ſana refectio panis. Seg lecta etinc bo n ram vink rundb Mece⸗ ſw cramemn se⸗ ate⸗ goadn biſber em donob tipliem cbictpe gracim Dgnepe nhen egpen Ulicetn nedicti gteina llo ve enn venne. nemien lcians umẽ Nema benein linn mieri, ieqni oweri⸗ sſon NWN rcmnde pectans ſoegmn ſtons er tacents. .evero ince sinngi Ns a⸗ tr ld0 ranres misturda Nod Wregerten indonin nu: Drr intil 1ſri⸗ mbona/ enscicta Grßiſunt oeritho nturbomn rtuolsny nigr n Tractatus domini panis non eſt ſanus niſi ſanis⸗ Ande dominꝰ. Miſi mandueaueritis carnem filij hominis / et biberitis eius ſangujnem nõ habebitis vitam in vo⸗ bis Nota hec dona et data ſunt bona fm omnẽ ſpeciem boni Gunt em bona vtilia ad reſoꝛmatiõem labentis vite ſpuͤalis Gunt etiam bona honeſta ad memoꝛanda et gratiſicanda dona ſalu tis: Unde dominus hoc inſtituens gie bat. Hoc facite in meã comemoꝛatiõez Sunt etiã vona delect abilia ad ꝓmo cioem ſumme et intime deuotionis. vñ As. Canit in voce eoꝛum qui diumis beneficijs memoꝛatis delectantur. OHe lectaſti inquit me domie in factura tua et in operibus manuũ tuarum exulta⸗ bo Gubiungit creas Funsan dicit 9 nnocentius. Lreas condendo natu⸗ — ram. Sanctificas conſecrãdo ſacturã viuificas tranſſubſtantiando creatu⸗ ram. benedicis accumulando graciam HMec em omnia bona creas ſm cauſas pꝛimoꝛviales.ſanctificas 'm cauſas ſa cramentales. viuificas vt tranſeant in coꝛpus et ſanguinem benedicis vt cõ⸗ ferant caritatem et vnitatẽ. vel ſic cre as qᷓntum ad ſubſtancia panis ⁊ viniqᷓ ibi fuerut. ſanctiſicas couertendo ĩcar nem ſanguinẽ Xpi viuificas reſtaurã do nobis vitam ſpnalem benedicis mi tiplicando ꝑ hec nobis bona gracie et pſtas nobis qntum qo vſum ſpiritualis cibi et potꝰ vel ſic Ganctiſicas / id eſt graciam et virtatem das his rebus vt digne pcipiens ab eis ſanctificetur. vi⸗ uiſicas. id eſt his vitam confers vt hõ ea percipiẽs moꝛibus et virtutibꝰ vi⸗ miticetur. Benevicis id ẽ iſtis rebus be nedictiõez largiris vt qui digne ſumit ate in celeſti patria beneoicat᷑. Auxta illud. venite benedicti patris mei Jbi 3 7 — — ficas. viuiſicas: benedicis.foꝛmantur in pꝛolatiõ illoꝛũ verboꝛum ſez ſanctii tres cruces Quio deſignant ꝗlliquiſic plane dicunt.ꝙ ille tres cruces deſig⸗ nant ꝙ omia creata et recreata.ſancti⸗ ficantur. viuificantur. benedicunt · in virtute crucifxonis xpᷣi.· Alij dicũt. vt Innocentius q ille tres cruces que ſi unt ſupcalicem coopertũ fiunt ad reco lendã crucifixionẽ xpᷣi hoꝛaterciarum eſſe factam linguis iudeoꝝ. ter claman/ cium cruciſige ꝛc. Et hoꝛa ſexta manibꝰ gentilium. Et hoꝛa nona completiue/ cum in cruce inclinato capite tradidit ſpũm. Quia ergo crucifixio xp̃i facta ẽ et cõſummata ꝓſpacium triũ hoꝛarũ⸗ vt dictũ eſt. Jcirco fiunt tres cruces poſt hoc dyaconus autiſacerdos met diſcooperit calicẽ deponendo coꝛpo⸗ rale cum dicit pᷣſtas nobis: Yubitat quare calix et ſanguis cooꝑitur coꝛpo rali.et hoſtia nõ. Huius multiplex eſt cauſa. vna literalis.et eſt iſta. ꝙ; hoc fit pter ꝑiculum ne puluis gut muſca in colicem cadat. Et hoſtia non tegitur qꝛ immunditie et cetera ab hoſtia ſine pe⸗ riculo pñt remoueriqð nõ põt ſieri de ſanguine· Scda cauſa qꝛ calix ſepe ſu⸗ mitur ꝓpaſſione idcirco paſſio ⁊ moꝛſ xpᷣi magis figurant᷑ in calice qᷓᷓ in ho⸗ ſtia. idcirco moꝛtuus et paſſus cooper tus fuit lapidibus. et ita calix coꝛꝑali tegitur. Tercia cauſa qꝛ ſanguis in ca⸗/ lice / repᷣſent at coꝛpus xpᷣi in ſepulcro poſitum / ſindone inuolutum. et hoſtia io eſt coꝛpus Kccnnke extra ſepul⸗ crum.igit.ꝛc. Hec rõnale. Eubodi tur. p xpᷣm tanq; ꝑ mediatoꝛ?· eu ipo canqᷓ cñ eqliin ipo· tanẽq; oſi ubſtaeiali inpre qpe notat᷑ auctoꝛitas ĩfilio eqli tas ĩ ſpuſctõ ↄũitas:auctoꝛitas ipre ꝓ pter pncipiũeq̃litas ĩ filio ꝓpte: mediũ RW cõmunitas in ſpũ ſancto pter ↄſoꝛciũ Mota omnis honoꝛ exhibetur a crea⸗ turis patriet ſpiritiuſancto ꝑ filium. p quem munoũ creauit et omnẽ lapſum reparanit.Et cum hoc exhibet ipi filio talis honoꝛ debetur ſilio.qui debet᷑ ſpũuᷣiſancto et patriin filio qꝛ pater ho⸗ noꝛiſicatur in filio eo ꝙ qui honoꝛiſi⸗/ cant ſilium honoꝛificant patrẽ qͥ miſit illum Et qꝛ per miſterium redemptiõis generis humani tocius trinitatis maie ſtas gracioſius aꝓparuit. idcircotres ſi unt cruces cum hoſtia ſup calicem nu⸗ dum. Et poſtea cum dꝛ. tibi deo patri omnipotetiꝛcextra calicem vel citra calicem fiunt due cruces.vel ſm cõſue tudinẽ aliquarũ ecciaꝝ vna ſolum. due fiunt ao deſignandum toti trinitati honoꝛ et gloꝛia eſt infra iſtum mundũ̃ inferioꝛem et extra iſtũ mundũ in mun do ſuꝑioꝛi ꝓpter paſſionem et eleuatio nem xpii in cruce Ynnocentiꝰ dicit.q; iſtetres cruces facte ſup calicem deli⸗ gnont crucifxionem xpi factam mani⸗ bus gentiliũ. p interuallum triñ hoꝛaꝝ factam. cum milites crucifixerũt xp̃m. Vel ſm ip̃m ſi ubtilius et pꝛofundius. Tres cruces iſte ſignant tres cruciatꝰ quos xpᷣc in cruce ſuſtinuit videlicet praſſionem pꝛopaſſionẽ. compaſſiõeʒ Adaſſionem in coꝛpoꝛe.pꝛopaſſionem in mente. compaſſionem in coꝛde. De paſſione coꝛpoꝛis ait dominꝰ ꝑ ꝓpham D vos omes qui tranſitis ꝓꝑ viam/at tenditeet videte ſi eſt doloꝛ ſimilis ſiẽ doloꝛ meus. Et dauid. Yonerũt manus meas et pedes meos. De pꝛopaſſione mentis dixit ons aplſis. Triſtis eſt aĩa mea vſq; ad moꝛtẽ Aedeem ieſus pa Uere et tedereet meſtus eſſe. Ex com⸗ paſſione coꝛdis ꝓ ꝑſecutoꝛbus ⁊ cru Secundus cifixoꝛibus oꝛabat dicens Pater igno ſce illis q xpc ſuſtinuit hmõi cruciatus in coꝛ⸗ Poꝛe in patibulo. Per calicem em̃ dñi paſſio deſignatur dicente dno Pater ſi fieri põt tranſeat ame calix iſte. Hue vero cruces que alatere calicis fiunt- deſignãt duo ſacramenta que de latere oni ꝓfluxerũt. videlicet agqua regene⸗ ratiois.et ſanguis redemptiõis.iuxta teſtimoniũ iohis dicentis. AVnus mili⸗ tum latus eius lancea aperuit. et conti nuo exiuit ſanguis et aqua. Vel vt in alio loco. Innocentius dicit. iſte due cruces fiunt in oꝛe calicis. et deſi⸗ gnant diuiſionẽ coꝛpis et aĩe in moꝛte xpᷣi. In xpo em ſunt tres ſubſt atie coꝛ⸗ pus anima et deitas. Due tñ ſcʒ coꝛp⸗ et gig in moꝛte fuerũt diuiſe. diuinitas tum oue cruces.llij illas duas cruces „. reoucũt ad vnã. ſcʒa ſumitate calicis crucem ad ſe deoꝛſum trahendo/faci⸗ unt per quod vnica moꝛs chꝛiſti deſi⸗ gnatur.eo ꝙ chꝛiſtus ſemel moꝛtuus ẽ et moꝛs illi vltra non dominabitur Et ſie reducunt a ſummitate vſq; ad ſe Dicñt. ꝙ deſignatur. ꝙ anima chꝛiſti a coꝛpone ſeperata. deſcendit od inferos do genus humanũ redimenoum in vir tute ſue paſſionis et erucis Et aliqui in fine iſtoꝛum ſignon tangũt calicem cũ hoſtia.per quod percu ſſio lateris xp̃i cum lancea militis deſignatur Et nibil nocet illa diuerſa conſuetudo.dummõ ſeruetur vnitas caritatis. ſemotio et depoſitio coꝛpoꝛalis de calice ſignifi⸗ cat ꝙ vellim templi ſciſſum eſt a ſum⸗ mo vſch deoꝛſum. Elelſignificat. ills ð de ipoſcriptum fuerat erat clauſim illis qe neſciunt quid faciut. Et ſaceꝛ dos facit has tres cruces ſuꝑ calicem.- ſcul id⸗ Pol pbr ſcul⸗ ud ſthi hicen. rocec gnen tii⸗ leen eins nemh ammmw⸗ bolini. Nc Am topon nmnti amnalo⸗ hecſa cemnqu⸗ ufimodn buoßee⸗ Pplantſ tiidete erdiin⸗ 0egre. q Poonune dleitee⸗ ihn 1 ſaen D lcem. coꝛ⸗ endüi Prer eDee fnt, lere ene, SWA Nnsnn . condi Lelven t. On s, etdeſt Ein wer bſäreecor eDinnt eofütti⸗ enwes res m i aſi deſn ownst⸗ Wen. vſchedſ⸗ macheiti tcinteros wumiv Kaigin cem cu ero ri urtenl voum lenoroen eſta in i 1l vdaim Tractatus ſicut ðꝛ de quibuſoam ꝙ erat verbũi lud abſcõditũ ab eis tũc vo neuelatů ⸗ MPoſtea ſacerdos alte facit oronem vt ꝓpls reſpondeat amen.Dicẽs ꝑ omnia ſecula ſeculoꝝ.Et ſᷣim Inno. Deſignat oce c illud ꝙ vpᷣc magna voce clamãdo emi ſit ſnm Etiam ſm alios vt onñdatur ꝗ; hic eſt finis canonis.Et quia ieſus alta voce clamabat MPater in manus tuas ↄmendo ſpũm meũ ſacerdos pᷣfaciõeʒ et dñicam oronem alta voce ꝓnũciat. Capitulum quartũ De domi nicꝗ ofone BRemus pꝛeceptis ſalutari⸗ bus moniti / et diuina inſtitu tiõe foꝛmati audem dicere. AMiſta ꝑte agitur de cõſecratoꝝ digna ꝓceptiõe.Et diuiditin quinq; ꝑticulas Aꝛimo pᷣmittit dnicam or̃onem cum eius pᷣfatiõe.ꝑ quã fideles ad ꝑceptio⸗ nem huiꝰ ſacramenti diſponunt᷑ et qðᷣ ammodo ſanctiſicant᷑ Gedo ponit em boliſmũ onice orois Tercio ponuntur verba que dicunt᷑ qñ fit leactio. goſti⸗ MNuarto ponit᷑ or̃o ↄmixtiõis. Quin⸗ to ponunt᷑ oroes ad ꝑceptiõem ſacra⸗ menti pꝛeꝑantes. Gcda ibi. libera nos a malo.Tercia ibi.pax dni Quanta ibi hec ſacrnoſancta Quita ibi one ieſu xpe Nꝛacio dñica habet pᷣfatiõeʒ vel lecti onem que cõſtruit᷑ ſic. Oꝛemus ſupple inſimul.nos moniti.inſtructi.ſalut ari⸗ bus pᷣceptis.id eſt pᷣceptis dñi nr̃i ieſu xpᷣi.aut ſalutiferis documẽtis.⁊ foꝛma ti.id eſt eruditi.diuina inſcitutiõe.id eſt ex diuina oꝛdinatiõe qualiter debemꝰ oꝛare.audemus dicere id eſt audacter pꝛonunciare dñicam oronem Idꝛimo dicit oꝛemus.vbi ſacerdos inſtigat po Tercius pul̃ od oꝛanbũ dicẽs. Oꝛemus vt ſi adiuuante dño a moꝛte peccatoꝛum re ſurgamus.et in eandem iterũ nõ cada mus qꝛ xpᷣc reſurgens ex moꝛtuis iam nõ moꝛit Gubiungitur pᷣceptis. Me ſa cerdos vna cum ꝓplo q̃ſi ex pᷣſumptioe ſuaq; auetoꝛitate videat᷑ petere. Dꝛe⸗/ mittit pᷣceptis ſalutaribꝰ moniti. Cum em̃ diſcipuli rogaſſent dnñm dicentes. Pue dar⸗ nos oꝛare.ñs aperiens os uũ dixit. ſic oꝛabitis. Pater noſter ꝛc / Et plurima ſalutis monita circa or onẽ dabat. vt habet Math vj. Nu aũt cũ oꝛaueris intra cubiculũ tuũ.et iteꝝ Cũ oꝛaueritis nolite fieriſieut ypocrite tri ſtes qui amant in ſinagogis et in angu lis platearũ.ſtantes oꝛare.vt videant ab hoĩbus Et iten. Aum oꝛaueritis no lite multa loqͥ.ſicut ethnici faciũt. Nos igit᷑ moniti iſtis ſalutaribꝰ pᷣceptis.et foꝛmati diuia inſtitutiõe quid et quare et qualiter oꝛare debemꝰ.ex hoc tunc audemus id eſt audacter dicere poteri mus Adater noſter ꝛc. Seo dubium hic incidit Cummonere et pᷣcipere qð ammodo ſunt ↄtraria.eo ꝙ pᷣceptum obligat.monitio vero nõ quõ ergo ðꝛ pᷣceptis ſalutaribus moniti. lo hoc re ſpondet alexander ꝙ iſta oro eſt domĩ etmgr̃i. Vndð Joh:xiij. VUos vocatis me magiſter et dñe et benedicitis.ſum etem.Et qꝛ dñi eſt pᷣcipere et magiſtri monere vt igitur inſtrueremur ꝙ du⸗ plex eſſet ĩ xpᷣo auctoꝛitas ſeʒ dominij et magiſterij.iocirco ðꝛ pᷣceptis ſaluta ribus moniti. Lum ſacerdos dicit. per omnia ſecula ſeculoꝛum.vna cũ dyaco notunce aſtante et iuuante leuat calicẽ modicum de altariet poſtea cum dicit Rece ptis ſalutaribus moniti. deponit Hoſtiam et calicem Altare enim ſignificat crucem vt dicunt doctoꝛes. — 2— ꝗ i⸗ Liber gr depe illud ꝙꝙ venit ioſeph ab aromathia et nicodemus.et impetrauerunt coꝛpus xpia pilato.et leuauerũt de cruce de⸗ ponentes in ſepulcro. Et qꝛ iudei ad⸗ uoluerũt lapidem ad hoſtin monumen tiideo dyaconus ſuꝑ os calicis coꝛpo rale reuoluit dam cenſuit. aſſerẽs incongruũ eſſe. vt ſupꝛa eucariſtiã diceret᷑ oro quã ſcola⸗ ſticus compoſuerat. et illa omitterer quã dñs et magiſter ipᷣe dictauerat. et quã apli ↄſueuerũt dicere.Et cantatur apud grecos a toto populo.apud nos a ſolo ſacerdote qui ſacriſicat in ꝑęſ ona populi.Nota illa oro excellit oms ali⸗ as orones multis ex cauſis.videlicet. quctoꝛitate doctoꝛis.bꝛeuitate ſermo⸗ nis. ſufficientta petitionũ fecunditate miſterioꝝ. Ructoꝛitate doctoꝛis qꝛ oꝛe ſaluatoꝛis edocta et pꝛolata Os enim oni locutũ eſt. Bꝛeuitate ſermõis quia facile diſcitur et pꝛofert᷑: cũ ergo oꝛa⸗ tis nolite multũ loqui ſicut ethnici faci unt. Bufficientia petitionũ qm in his ſeptem peticionibus oꝛatur pꝛo bonis gdipiſcendis et pꝛo malis amouendis Mꝛo bonis tempoꝛalib ſpujalibus et eternis Wꝛo malis pntibus pᷣteritis ꝰ futuris.Eterna petunt᷑ in pᷣmium. cum 8e. Mdueniat regnũ tuum. Spiritualia petunt᷑ in meritũ.Tempoꝛalia in ſuſtt taculũ. MPꝛeterita mala ſunt dolenda.· pᷣſentia vincenda.futura ꝑpꝛecauenda. Fecunditate miſterioꝝ.qmimmenſa ? tranſibũt em plurim et multiplex eri oſitio hoſtie ⁊ calicis deſignat Ilter noſter qui es ĩ celis ſan Acttificet nomen tuũ ꝛc. Gan2/ cttus gregoꝛius papa.dñicã oñronem ſup hoſtiam iu altari decantã⸗ te et accipietis. Tene qð habes ne alter acc ipiatcoꝛo nam tuã lHec oro que ꝑfectiſiuma a ſut ficientiſſima eſt. diuidit᷑ in exoꝛdiũ.tra uolentia captat᷑ cum dðꝛ PDaten noſter ſuboitur. Sanctiſicet nomen tuũ. In concluſiõe conſirmatio petitoꝝ optat cum ðꝛ amen. Laptatur em̃ pꝛimo be⸗ mniuoletia cum dꝛ.pater noſter. VUnde glo. Math. xj. Mꝛeuis captatio beni⸗ nolentie pᷣmittit̃ pater noſter. Oʒ obi citur. Si in hoc verbo captatur beni⸗ nolentia ſeʒ pater. et bemuolentia ca⸗ ptatur pꝛo reuerentia.ergo magis de buit dicere dñe qᷓ; pater.cũ dñs magis eſt ꝙ dñs ſonat in reuerentiã ei cui de⸗ pater dicit reuerentiã amicabilem ei cui debetur amoꝛ. qꝛ filij cicius impe⸗ one ſed pater vt conſidam tanq; filij. Secũdus ſcientia. Scit em̃ dñs quio velimus:ſʒ vult nos oꝛare.ꝛimo pꝛo excitanda ⸗ deuotiõe.qꝛ qð flatus carboni hoc fa⸗ cit pꝛonunciatio deuotiõi: Scðo pꝛo alioꝝ inſtructiõe vt coꝛtina coꝛtinam trahat. et qui audiat dicat eidẽ venio. qꝛ luceat lux vra coꝛã hoĩbus.Tereio pꝛo lingue obſequio vt qꝛ lingua pecaæa uimus lingua ſatiſſaciamus. Vnde ſiẽ exhibuiſtis membꝛa veſtra imquitati ſeruire ad iniquitatẽ.ita exhibeatis mẽ bꝛa vra ſeruire iuſticie in ſanctiſicacio nem:Quarto pꝛo rei petende obtinen tia et cõmemoꝛatiõe qꝛ facilius obtine tur qð mitmnrns haſtulak. Vlne hert Auintopꝛo rei impe/ trate cuſtodia qꝛ qð ſea epins nequiritur diligentius cuſtodit̃ dum inuent vñn ctatũ.et concluſionẽ. Inexoꝛdio beni . In tractatu peticiões oꝛoinan᷑/cum ſonat ĩ reuerentia Reſpondet᷑ ꝙ verũ betur timoꝛ. in hoc ergo ꝙ dicit pater et nõ dñne dat fidutiã impetrandi quia trant q;ſerui Vnde Wheiſol do dicit 5 mog ſv⸗ No Wa eno⸗ ereo ccc⸗ eſi irai⸗ N K Oenen ene mwepe gornar e narſ ditt oriobeni terwwtr uran au In a mode . Ve ro den⸗ Gob ur baſ⸗ un: mosde ſsmas jcian der ict pee randiq cabilen nßilt Tractatus er nõtimeamus tanq; ſerui 2Mo ro. viij Non accepiſtis ſpum ſeruitutis iterũ in timoꝛe ſed ſpũm adoptiõis filioꝛum dei. in quo clamemus abba pater io eſt deus Dicitur pꝛimo pater ꝓpter gene ralem ꝓuidenciã. Dapᷣ. vj. Equaliter eſt ei cura de om̃ibus. Item generali⸗ ter dꝛ pater ratione creatiõis.vt deut. xxvij.Nunquid nõ ipᷣe eſt pater tuus. qui fecit et creauit te. ſed ſpẽaliter ẽ pr iuſtoꝛum ꝑ filialem avoptiõem alo ro. ſupꝛa. Mon accepiſtis ꝛc.ſed ſingulari⸗ ter eſt pater xpᷣi ꝑ naturalem genera⸗ tiõem: Joh.xx. cendo ad patrẽ meũ Ande imminente paſſione eius oꝛauit ad patrẽ dicens.Dater ſi poſſibile eſt tranſeat a me calix iſte Sequit. Moſter In hoc qꝙ ↄꝛnoſter inuit amur ad hũi⸗ litatem vt nn ſe extollat de generis nobilitate. Malach.ij./Nunquið non eſt pater oĩm noſtrũ.Et ideo dieit glo⸗ Math.xj. Monent᷑ nobiles et diuitesg non ſupbire contra minoꝛes. Non em vere poſſunt dicere pater noſter.niſi am dilectõem BGeñn. xiij· Dixit obꝛaam ad loth. Me queſo ſit iurgium inter te et me. inter paſtoꝛes tuos et meos fra⸗ tres enim ſumus. Item inuitamur að mutuũ auxilium ꝛouer. xv. Frater adiuuatur a fratre. Dicit᷑ ergo poter —— 2 noſter vt vna omnin nobilitatem oſtẽ dat. quantũ eſt ratiõe pꝛime oꝛiginis. vt homines inter ſe concoꝛdiã habeãt et vt ſibi mutuũ auxilium exhibeant.· Sed queritur an peccatoꝛ poſſit vere dicere pater noſter. Reſpondeẽ̃ fie int elligendo in ſpe per adoptio⸗ nemin re vel ꝑ creatioem et ꝑ viſionẽ H Sequitur. Qui es ĩ celis.ſuſple coꝛpo ralibus ꝑ euidentiã nobiliſſimi effect?. nõtñ ab eis cir cũlcriptibilis. ã effe⸗ ctus ſue potentie et ſapientie alparent in celis coꝛꝑalibꝰ. Velĩ hoc iterũ captat oꝛans beniuolentiã.alle⸗ ganddo dei ſufficientiã ipe eſt n celis vbi eſt omnis ſufficientia. et omniũ bo noꝛũ abundantia. Alel qui es in celis Fm gloꝛiam: Oat. vj. Juſtis em ineſt ꝑ graʒ et beatis ꝑ gloꝛiam. In boc ꝙ d⸗ qui es in celis. docemur celeſtia ſpera⸗ re vt illic ſpem noſtrã erigamꝰ vbi pa trem habemꝰ. Bel ſi ꝑ celos intelligů⸗ tur ſancti.ſic monet nos ſaluatoꝛ vt ſanctitate laboꝛemus. vt mereamur n eri habitaculũ et celum dei. Beo diceres cum deus ſit vbiq; quare ma⸗ gis dicitur eſſe in celis qᷓ; in alijs locis. MReſpondet᷑ ſicut anima intellectiua in qualibet ꝑte coꝛpoꝛis eſt eſſencia liter. tñin vna magis in alia mimis opatur. ita deus equaliter eſt in omni loco.tñ magis ðꝛ eſſe in celo.pꝛotanto quia ibi magis aꝓparent et relucẽt potentie et bonit atis effectus ipius qᷓ in alio loco Di ergo ꝑ pꝛĩcipalitatc ei locus aliqͥs aoppꝛopꝛiatur hoc erit vbi oꝑatio eius magis aꝓparet ſicut aĩia magis dꝛeſſe ĩ cerebꝛo vel in coꝛde qᷓ; in alijs ꝑtibus coꝛꝑis. In celis aũt dicit et nõ in celo quaſi in vno qꝛ ſicut in celo ſtellato emi nentioꝛ eſt eius effectus temꝑalis ita ⁊ in celo empirꝛeo maniteſtꝰ apporet eiꝰ actus perpetuus et abundantioꝛ eſt eius oꝑatio in celotrinitatis.ſicut ſunt ſeipm intelligere. ſeipᷣm diligere · ſicut dicit lugꝰ.xij ate Beguirun Bancti – ſcetur nomen tui ·io eſt ſanctũ habeat ęt gloꝛificetur ab omibꝰ.et hoc ꝑtinet titiões omne petibile ↄtinentes Ande beatus ↄlugꝰ.ad probqm virginẽ. Si recte ↄuenienterq; oramus. nihil dice⸗ re poſſinnus qᷓ; qd in iſtq dñica orone *„* . „ . poſitum eſt. Namĩ hac orone continẽ⸗ tur oĩa que deſiderant᷑ inter omnia de ſiderabiiia ilud pꝛecipue deſiderat᷑ qð plus amatur.eęt hoc eſt deꝰ.ideo pꝛimo pPetenda eſt gloꝛia dei.cum ðꝛ Gancti ſicetur nomen tuũ.id eſt vt nomen tuũ ſanctũ habeat᷑.honoꝛet᷑ ⁊ gloꝛiſicetur 4 ab hoĩbus. A deo aũt tria ſunt deſide⸗ randa q ꝑtinẽt ad te Dꝛimũ eſt vt ve mas ad vitã eternã.et hoc petis cũ di⸗ cis.ldueniat regnũ tunj. Gcdm eſt vt facias voluntatẽ dei et vt iuſte viuas. et hoc petis. cum dicis Fiat voluntas tua.Cercium eſt vt habeas neceſſaria ad vitam.et hoc petis cũ dicis. Manẽ noſty. Et oe his dꝛ Pat. vj. Abꝛimmnn querite regnũ dei quo ad pꝛimũ.et iu⸗ ſticiã quo ad ſcomet hec oĩa adijci ent᷑ vobis quo ad terciũ.ec pᷣmiſa ſunt a nobis deſiderãda.que aut ſunt fugienda ſeu vitanda ſunt cõtraria bo no. Bonũ aũt qð petitur deſiderabile eſt quadꝛuplex vt dictũ eſt. imheſt dei gloꝛia ⁊ huic nullum malũ eſt ↄtra riũ laltem ꝑ ſe quia de bono ⁊ malo re ſultat gloꝛia dei. DOe bono inq̃ntumre mmerat De malo inqᷓntum punit. VUñ Job. xxxv. Quid nocebis ei ſi pecca⸗ Gcdm bonũ eſt vita eterna ⁊ hinc cõ trariatur pctm̃qꝛ ꝑ peccatũ ꝑditur vi ta eterna.Et ideo ad remouendũ hoc dicimus. et dimitte nobis debita nra⸗ Tercium eſt iuſticia et iuſta oꝑa ⁊ huic cõtrariat᷑ temptatio.qꝛ tentatiões car nis mũdiet dyaboli nos impediunt et detrahůt a iuſticia et bonis oꝑibus Et ad hoc remouendũ petimus. et ne nos inducas in tentatiõem: Quartũ bonũ eſt coꝛꝑali vite neceſſariũ.et huic ↄtra riant᷑ tribulatiões anguſtie:neceſſita, tes et indigentie huius vite et iſta ſunt Secunona⸗ malũ pene et ao hoc remouendũ peti⸗ mus dicẽtes ſen libera nos a malo.vel aliter et redit inidem Adetit pꝛimo vt nomen dei ſanctiſicet id eſt vt ſanctum habeat᷑ ab hoĩbus. Ande augꝰ. in ſer. — „* dni in mõte.Cum dicimꝰ ſanctificetur nomentuũ.nõ hoc petimus q̃ſi non ſit ſanctũ nomen eius. cum ſcriptum ſit et ſanctũ nomen eius:ſed vt ſanctũ ab ho minibus habeat᷑.qdð ꝑtinet ad gloꝛiam dei AIdeo maxime et ante omia petere debemus et deſiderare vt deꝰ honoꝛe tur et gloꝛiſicet᷑ ab hoĩbus. VUñ ꝓpha⸗ Mon nobis dñne nõ nobis ꝛc. Mio mõ id eſt nomen ſanctũ tuũ nos ſanctificet vt gloꝛiſceris ⁊ lauoeris a nobis Oan ctincet᷑ nomen tuũ in coꝛde ꝑ qmoꝛem reuerentiã in oꝛe. ꝑ efficientiaã in oꝑe Beo petitur vita eterna cũ dꝛ:adue⸗ mat regnũ tuũ:De hoc ſcribit Exv Menntebenepien pris mei.ꝑcipi⸗ re regnũ. Et merito vita beata comꝑa tur regno.qꝛ ſicut in regno temꝑali ha betur neceſiarioꝝ bonoꝝ abunoantia. ſic in regno eterno habet oim bonoꝛũ umficientia. Et pueniẽter dꝛ aoueniat egnũ tuũ ideo q; non poſſum ad deũ venire et ad gliam ipᷣius niſi pꝛius oeꝰ veniat ad nos ꝑ graciã. Inde ælu Alle ad deũ venit quẽ deus pᷣuenit ꝛi0 ueniat ergo regnũ tuũ.nonꝙ de nouo fiat cũ ſempiternũ ſit ſm ꝓppetam. Re gnũ tuũ regnũ oĩm ſeculoꝝ ſed adueni regnũ tuũ nobis.ſcʒ vt regnemus. Unde AMug? ad ꝓbam. Deſideriũ no⸗ ſtrum ad illud regnũ excitamus vt no bis veniat atq; in eo regnemus.Et qꝛ bonũ gloꝛie datur ꝑ bonũ gre. ido ſub ditin tercia peticio Fiat volũtag tua id eſt vt voluntas noſtri arbitrij ↄfoꝛ⸗ metur ꝑ graeiã tuã tue voluntati. el —.—— ſiat voluntas tua id eſt da nobis tuam Fractatus gram vt et tuã voluntatẽ faciamus. gram enm dei fit voluntas dei in no⸗ bis et a nobis.ſᷣm Miero. Noluntas di ſemp fit ſcʒ beneplaciti. ſm illud yſaie- mus vt libertas noſtri arbitriq ſociet etconſirmet ꝑ graciam ſue voluntati⸗ Veloꝛamꝰ vt ſuis pᷣceptis obediamꝰ NQui ergo obedit pᷣceptis dei facit vo⸗ luntatẽ dei qꝛ pᷣc ptio eſt voluntas dei ſcʒ ſignum. Sequitur Sicut in celo et in terꝛa io eſt ſicut a beatis fit volun tas tua.ſic fiat etiam a nobis hominibꝰ hic in terꝛa. b notandu ꝙ beatiqui ſunt in celo.ſunt coniuncte immediate regule diuine.ideo nõ pñt deſicere .nec deuiare a diuina volũtate Et iðo nos qui ſumus in via qui non ſumus ita cõ iuncti petimus vt diuina gr̃a hoc ſupꝑ⸗ pleat/tenendo voluntatẽ noſtrã/in cõ toꝛmitate ad ſuã voluntatẽ in oꝑibus nris ſicut ↄfoꝛmant᷑ illi qui ſunt in celis- HMec petitio fiat voluntas tua multum efficax ẽ.qꝛ per hãc petitiõeʒ homo ſe totaliter ſubdit diunne voluntati. Vñ ſaluatoꝛ unmnde ſu benedicta paſli one legitur dixiſſe.? Dater ſi nõ poteſt. hic calx tranſire niſi bibam illu. Fiat voluntas tua. Math/ xxv. Vnde et ꝓ pheta oꝛabat dicens. Noce me facere voluntatẽ tuã. anem noſtꝝ quoti dianum. id eſt vite neceſſaria/quo ad victum et amictũ.nobis quotidie tri⸗ buere digneris. Vel ſic. non ſuꝑfluitas.nõ voluptas cum dicit Hjimia queq; nobis dat deus. ſanem nrjm quotidianũ da nobis. io eſt eucariſtiã. nr̃am id eſt pꝛo nobis oblatam.quoti⸗ dianu· id eſt qd offertur pꝛo nobis.da nobis ſpnᷣali participatiõe. Hodie id eſt in via pᷣſentis vite. HMic ponit᷑ quar- ta peticio.in qua petit᷑ vite neceſſitas. 2 panem noſtꝝ quotidianũ.nõ aliqð ſuz tluum ſeo qo eſt nature neceſſariu. vn Ecci. xxix. Iniciũ vite homis aqua et panis. Hic ergo quarto loco petinus bonum temꝑaie ao ſuſtentatioem. Ec. cleſia ergo no petit diuicias temꝑales nõ veſtes pᷣciolas.ſed vite neceſſaria. Vnde apis.Habentes alimẽta et qbꝰ2- tegamur.his contenti ſimus.j:ad Chi⸗ vlt.Etiam ſalomon.uicias et pauꝑ⸗ tates ne dederis mihi ſeo tantũ victui meo tribue neceſſaria. ꝛouerbio iij⸗ Nua ꝓpter ꝓpha dicebat. Diuicie ſi af⸗ fluant. nolite coꝛ apponere Gloſa. Coꝛ axpponit. qui diuicias condit. qꝛ theſau rus occultus:et ſapientia abſcondita q̃ vtilitas in vrriſc Kecle rl. Dui auteʒ eſt in ſtatu aliquo. põt licite pecunias obſeruare.vt ſibi ⁊ luis pꝛouidiat in fu turo de neceſſarijs.vel ad cultun dei. Manẽ noſtrũ Rodit noſtꝝ. ſᷣm chꝛiſo⸗ iue oꝛan tibus.ſiue laboꝛantibꝰ fſõ ſolum nobis dat ſed etiã alijs ꝑnos dat.vt de eo qð accipimus a deo pr̃e.partem impoten tibus et pauꝑibus demus.Danem no ſtrũ quotidiauũ id eſt quotidie neceſſa rimn. Joeo dicit quotidianũ.q; qui ſu Eflue viuunt.nõ panem comedũt quo⸗/ tidianũ ſed multoꝝ dieꝝ. Da. Ideo diẽ da.qꝛ nec minimũ habere poſſumus ni ſitu des: Inde pha. Quidat eſcam omni carni. Da nobis qui ſimnus filij ꝑ regenaratiõem baptiſini et adoptionẽ mus ſi in craſtinũ ꝑueniamus. ꝗdboteſt etiã illa petitio intelligi de pane ſacra⸗ mentali.ꝑ quẽ ſuſtentamur ſpũaliter. panemſcʒ eucariſtiã vt.s.dictũ eſt Sequitur Et dimitte nobis debita no ſtra. MPoſt petitiões boni conferendi⸗ SDR 4 ſupoitgtiöcs mallauſerenol. In ſt qjuinta peticiõe petitur malum auferri qʒ contrariat᷑ vite eterne et hoc ẽ pec catũ qð excludit a vita eterna. Unde opoſto.j. ad choꝛin. vj. Meq; foꝛnicarij necq; auari. neq; furi neq; ydolis ſeruiẽ tes regnũ dei poſſioebũt.t ao hoc ꝑ tinet illa peticio. dimitte nobis debita noſtra.id eſt peccata quibus aĩa obli⸗ gatur ad pena. loditur. Sicut et nos dimittimꝰ debitoꝛibus nr̃is. Mec ẽ re gula nobis impoſita.ꝙ ſi voluerimus nobis dimitti peccata nrᷣa:ita debemꝰ dimittere ꝓximis peccata in nobis cõ miſſa. vnd Eccĩ. viij. Remitte pꝛoximo et a deo querat medelam. Iſta tamen dimiſſio pt intelligi vno modo quo ad offenſam et qᷓntum ad rancoꝛem. ⁊ hoc eſt neceſſitatis qꝛ tenemur om̃s hoĩes diligere ex caritate.llio mõ q̃ntum ad iniuria et ſatiſſactiõem.et hoc non eſt neceſſitatis.lcet ſit ſuꝑerogatiõis aut ꝓfectiõis. Gicut em̃ peccuniã ablatam non tenet quis dimittere ſed repetere põt. ſic de iniuria ſibi illata põt quis re compenſatiõem ꝑ emendã petere.pm oꝛdinẽ iuſticie. vnde lugꝰ. Qui mode ſte ait vt pecunia ſibi reſtituat̃ nõ tam curas pecunia qᷓ; de coꝛrectiõe debito ris reddere nolentes qui pᷣt reddere ñ ſolum nõ peccat ſed plurimũpꝛodeſt ei quẽ coꝛrigit ne damnet᷑ ſed vt fide pa⸗ cigtur. NMuerit᷑ vtrũ peccatoꝛes aliquio oꝛando nupetrẽt. Vioetur ꝓ non.qꝛ Joh.x.ðꝛ Gcimus qꝛ peccato res deus no audit. Sed in cõtrarium eſt qð hic ꝛ.Cum peccatoꝛes oꝛant ꝓ dimiſſiõe peccatoꝝ ſequeret᷑ ꝙ fruſtra oꝛarent ſi non impetrarent. Et beatus Augꝰ.ſuꝑ Johannẽ. Si deus peccato Secundus res nõ audiret. fruſtra publicanus di⸗ xiſſet Peus ꝗpicius eſto mihi peccato ri. Reſponſio in peccatoꝛe duo ſunt cõ⸗ ſideranda.natura quã deus diligit/et culpa quã odit Gi ergo peccatoꝛ ali⸗ quid petit inqᷓntum peccat/id eſt ſᷣmn & ſideriũ peccati.a deo nõ exauditur ex miſericoꝛdia ſed quandoq; auditur ad vindictam dum deus pmittit eum am plius ruere in peccata. eus em̃ que⸗ dam negat ꝓpicius que concedat ira⸗ tus vt auguſtinus dicit. Sed oronem peccatoꝛum ex bono deſiderio pꝛoce⸗ dentem dñs audit nõ quaſi ex iuſticia⸗ quia peccatoꝛ hoc meretur. ſed ex pu⸗ ra ſua miſericoꝛdia. obſeruatis tamen quattuoꝛ condictõibus. vt ſi ipᷣe petat quid ad ſalutem.neceſſaria humiliter. et ꝑſeueranter. Sed ad illuo Job. x. Scimus quia peccatoꝛes deus nõ au⸗ dit beatus Miero.ſup iohannem reſpõ det. Illud verbum eſt ceci nondum vn cti.et nõdum pꝑfecte illuminati et ideo non eſt ratum qᷓ;uis poſſet veriſcari.ſi intelligatur de peccatoꝛe. inq;tumeſt peccatoꝛ.per quẽ modũ eius etiã oro eſt execrabilis Item queritur. Utrum dicẽs oꝛa tionem dominicam: peccet ſi nõ dimit tat rancoꝛem quo ao pꝛoximum ſuum. Reeſponderi poteſt Licet oꝛatõisg ſue nonſit fructus quo ad ſe qui tenet rancoꝛem in coꝛde ſuo contra pꝛoxi⸗ mumn / tamen non peccat. cum non ĩſua ſed tociꝰ eccleſie perſona videtur oꝛa re. Vnde non dicit dimitte mihi debi⸗ ta mea.ſicut et ego dimitto debitoꝛibꝰ meis. Bequitur. Et ne nos indu⸗ cas in temptationem id eſt non nos in duci permittas vt in temptatione ſuc cumbamus.quia non ſuſſicit an ſaluteʒ dimiſſio peccatoꝛum pᷣteritoꝛum. vt ſi M r⸗ cn. erpn Men pern ite., n5 W nreh unW. uneſt Rd bnt i cena iſu m bio do m nſosn . homo paciatur in peẽccatum recidiuũ et relapſum: et ſuccũbat tentationibꝰ peccatoꝝ futuꝛoꝝ. Vnde ſequit᷑ ſexta peticio.ſcʒ amocio mali futuri De quo dicit Et ne nos inoucas in tentationẽ. id eſt induci ꝑmittas. Non em̃ petimꝰ vt nõ tentemur. quia tentari in ſe non eſt malũ ſed magis eſt ad vtutem. quã do foꝛtiter reſiſtitur. Dꝛopter qð dice bat ꝓpheta. ꝛoba me domine ⁊ tenta me. ſed petimꝰ ne in tentationẽ duca⸗ mur. id eſt ne ab ip̃a vincamur Sequi tur. Sed libera nos a malo.ſcilicet cul pe quod eſt pctm̃. Etiam a malo pene. quod eſt ꝑturbatio pene.qð eſt ad pec catũ inductiuũ.l malo mudi. ne nos cõburat ꝑ cupiditatem. quia totꝰ mũ dus in maligno poſitus eſt. j. Joh. vlt. Amalo carnis.ne nos abſoꝛbeat ꝑ vo lupt atem.qꝛ nõ habitat in me/id eſt in carne mea bonũ.ad Ro. viij. Mã mul⸗ ta ſunt mala in mũdo ⁊ in carne noſtra que pᷣmunt nos/a quibꝰ petimus nos liberari ne ſub eis ſuccũbamus Sequi tur. Rmen id eſt fiat. men autem nec grecum nec latinumeſt. ſed hebꝛaicũ. Et qñq; accipitur verbliater ꝓ fiat.vt in fine oꝛationũ dicimus amen: ið eſt fi at nobis oñe deꝰ.quod ate humiliter petimus. Qnq; accipitur aduerbiali⸗ ter.vt xpᷣe ait.vtinen amen dico vob/⸗ id eſt firmiter et fideliter Aan oie Amen / id eſt vere vel fideliter. Vere quo ad intellectum. Fideliter quo ad offitium Et ideo dñs ponit in fine amẽ. quia hec oꝛatio potiſſime ex affectu et intellectu eſt dicenda. l omnibus malis pꝛeteritis pᷣ entibus ⁊ futuris et interce Seme pꝛo nobis beata et gloꝛioſa ſem ieſum xpᷣm filium tuũ qui tecum viuit 4 ☛● Ecunda pꝑticula iſtiꝰpartis./ Abera nos queſumꝰ dñe ab per virgine dei genitrice maria baa tis apoſtolis tus petro et paulo atq; andrea cum omibꝰ ſanctis tuis da pꝛo picius pacem in diebus noſtris ut ope miſericoꝛdie tue adiutiet a peccato ſi- mus ſemper liberi et ab omi pertur tione.ſecuri.per eũdem dñm noſtrum et regnat in vnitate ſpirituſſancti deꝰ. per omnia ſecula ſeculoꝛum olmen. . in qua ponitur oꝛatio que dꝛ emboliſmus dñice oꝛatiõis. in qua ſacerdos meminit pᷣteritoꝝ ma⸗ loꝛum et grauatur per pns.⁊ timet fu liberet ab iſtis malis Nota. iſta or̃o ðꝛ emboliſmus.id eſt ſuperexcreſcẽtia. eo ꝙ nihil in ea petitur. qð in pꝛecedenti oꝛatione dñica petitum nõ fuit.nec ta men ſuperfluit. quia eſt repeticio ſepti me peticiõis.ſcʒ ſed libæra nos a malo. Vel dicitur ſuꝑexcreſcẽtia.quia ĩ pᷣmi⸗ tiua eccleſia/ multo tempe differentia nõ fuit. Notandum triplex eſt malum a quo petimus liberari.ſcx/malũ inna⸗ tum.malum additũ.et malum inflictũ. MWeimſi ot —,⸗ — „ . ꝛimũ ↄtrahimus Scom cõmittimꝰ Tercium ſuſtinemus. PDꝛimum oꝛigi⸗ nale. Secundum actuale. Tercium pe nale. Ded quid eſt ꝙ ſacerdos petit ꝙꝙ; deus liberet nos a pꝛeteritis malis/ex quo peccata tranſierunt nec poſſunt re uocari.eo ꝙ non eſt potentia ad pꝛete ritum ſcom philoſophũ.Reſpondetur qᷓ;uis pꝛeteritum ſcom ſe idem ĩmnne⸗ ro non poteſt reuocari per potentiam naturalem. tamen poteſt idem ĩ ſpecie vel conſimile reuerti et ruocari ꝑ po⸗ tentiam ſuꝑnaturalem etiam idem in S 2 Aber cerdos.vt deus mala penalia ſuꝑ nos non inducat. vt ſuꝑ egiptios. ſodomi- tas. et filios iſrael. derelinquentes den ſuũ induxit. Mec faciat nobis ſm pctã ſue deleat iniquitates noſtras Mota ſco. Hic ponit᷑ inuocatio ſanctoꝛum et pꝛimo beate virginis marie/ que eſt beato. iuxta illud Beotã me dicent o?ss generatiões:Et gloꝛioſa.qꝛ plena gra Im ẽs. Gloꝛioſa dicta ſunt de te ꝑcẽ. Dicit᷑ ſemꝑ virgo qꝛ virgo ante partũ in partu ⁊ poſt partũ Dicit maria q̊ ſiriace ſonat dña Vel maria q̃ſi amarũ mare qꝛ ab illo tꝑe quo ſimeon ꝓpheta uit. et tuã ipius niam ꝑtranſibit gladiꝰ doloꝛis. vſq; ad xpᷣi paſſionem. nunq; dies pᷣterijt. in qua iſta verba non re⸗ uolueret et ipa amare defleret. cogitan „ miũ cõcupite crucinxionis et ſpus be⸗ nigniſſimi Et in hac orone non ſolum inuocamus aplos ſeq etiam omes ſan⸗ iplicem ſtatum diſtingunf Omes em qui fuerũt in eccia militan/ te. aut fuerũt in ſtatu cõiugali quiꝑ pe trum deſignant᷑ qꝛ vxoꝛem habuit:fili amet ſocrũ:aut in ſtatu vidualis conti ctos qui ꝑ tri beatũ Chꝛiſo. do qñ fiet iſtud: Hic inuocant᷑ etia tres opli ſcʒ petrus paulus et andꝛeas. Ec iſtitres reinuocant ꝓpter eoꝛũ tres p/ rogatiuas. Petrus reſumit᷑ ꝓpter pꝛĩ cipatum apoſidlatus. paulus ꝓpter pꝛi uilegium doctrine pdicatiois. et immẽ ſi laboꝛis. and:eas ꝗpter pꝛiuilegin ni⸗ annee deſignant᷑. qꝛ bm .Vxoꝛe moꝛtua creditur ſanctus andꝛeas in ſtatu viduali ꝑman ſiſſe. aut in ſtatu virginali. qui ꝑ paulũ deſignaut. ad quẽ ſtatum etiam angelli reducunt᷑ qꝛ virginitas ſoꝛoꝛ eſt ange loꝛum Da ſpicius :c Hic videtur pete Secundus re pꝛo duplici pace. videlicet pꝛo pacẽ pectoꝛis que in hoc conſiſtit. vt ſimus ab omni peccato ſinceri et liberi.et p Pace tempoꝛis qua ſumus ab omni per „ turbatiõe ſecuri. Infirmis em̃ nocet ꝑp tnr batio quis pfectis ſit meriti augmẽ tatio et coſtantie coꝛroboꝛatio. Juxta illud apli: Virtus in infirmitate pficit- Item nota hec or̃o ſub ſilentio dꝛ et il lud ſignificat ſabbatum in quo coꝛpus dniin ſepulcro quieuit. vnde Aucate⸗ ſtante mulieres que parauerũt vngen ta ſabbato ſiluerut m mandatũ ſeo q Hm carnem quieuit in ſepulero ſᷣm aĩaʒ delcendit ad inferos. vt foꝛtioꝛ ſupue, niens foꝛtem ſpoliaret armatũ. Lunc engo momoꝛdit infernũ. vt educeret vinctos de lacu in quo non eſt aqua.li ber ans eos a malis.pteritis pſentibus et futuris. Dans eis perpetuã pacem. in qua ſemꝑ ſunt a peccatis lberi ⁊ ab omni ptur batõe ſecuri Et hoc ↄmemo rans eccia, oꝛat vt etiam ab hijs malis liberet et ad illam pacẽ ꝑueniat. Et qꝛ ſentimus nos deo quẽ petimus minus ctos deo acceptos. vt eoꝝ interceſſiõi⸗ bus nobis donet᷑ qð nos impetrare ne qnimus. Nota. quando choꝛus re ſpondet. ſed libera nos a malo.tũe ſub⸗ dyaconus repꝛeſentat dyaeono inuo⸗ lutampatenamet oyaconus eam reue doti.oſculando ipᷣius manũ dexteram ſocerdos poſtea cum ea ſignum crucis ſibi ĩ pectoꝛe vel alias in facie facit. et eam etiam poſtmodum oſculatur etpꝰ hoc iterum deponit coꝛpoꝛale. quia oſt luctum paſſionis ad gaudium re⸗ ſunrꝛectionis peruentur. Jde nunc in geſtibus ſacerdotis hyſtoꝛ dominice reſurꝛectionis recolitur. lat. et reuelat am ea . = . irco ateſcb⸗ titẽ ſen tens iun ſpulure: gromtta* Pmecpat dect Prrqn betur ſtocr pectore oſcularur ſeſam de ftdoꝛ poꝛgle / nit lapide eñncglieci iherin miumm ſaouhot. medietaten / Werdect per Poſſpügt ſumgoirin Nterss Coerd ſumdimctt. gyitecnmvin * S. 2 — — ☛ õ = 8 Le cor 8 Ken. iach meno tee ſmn, ReN. le jnnr ſc s t ap m ro ſwu . Tractatus. Wij ergo. ſcʒ ſubdiaconus diaconꝰ. et .ſacerdos.tam numero qᷓ; miſterio rep/ Lntant illas tres mulieres ſanctas de quibꝰ dicit math.euãgeliſta. Veſpere autẽ ſabbati que luceſcit in ᷣma ſabba ti ꝛc. Repᷣſentans patenã.id eſt coꝛ pa tens latitupine carit atis ĩ obſequium ſepulture: Juxta qð legitur.ꝙ emerũt aromata vt venientes vngerẽt ieſum Mance patenõ.id eſt coꝛ amplum latitu Dine caritatis.ſacerdos id eſt xpᷣc acce ptat quia xpᷣe ardenti deſiderio quere batur Juxta illud Scio em̃ ꝙ ieſum qᷓ ritis cruciſixũ. idcireocrux ſignatur ĩ pectoꝛe vel ĩ facie Gtatimq; ſacerdos oſculatur patenã. oſtendens ꝙ; vpᷣc cõ⸗ ſeſtim deſiderium mulierũ adimpleuit Et ꝙ; g oꝛe calicis remouet diaconꝰcoꝛ poꝛale/ deſignat T2 Gelna dñi reuok uit lapidem ab hoſtio monumẽti. Os efjm calicis hoſtium ſignificat monumẽ⸗ ti Hec innoẽ. Subditur. ꝑ eũdem do minumnr mꝛc Gacerdos hoc dicens frangit hoſtiam ꝑ mepium et alteram medietatem ſubdiuidit.quo facto alta voce dicit per omnia ſecula ſeculoꝛum Adoſt ſubiũgit Pax dñi ſit ſemp vobi ſeum. ꝙ aũt indiuiſibilia ſunt opera tri nitatis.ſacerdos ſubtiliter inuit cũ ho ſtiam diuidit. DPicit nanq; ad patrem. Ader eũdẽ oñm noſtrũ ?c. vſq; ad hoc qui tecum vinit Et vnam fractionẽ ho ſtie facit. ac ſi diceret. Diuidere vide⸗ oꝛ indiuiſibilem. et ſi chꝛiſtus moꝛtuus eſt ex humanit ate / vinit tamen ex vir⸗ tute diuinitatis: in qua ſemper exiſtẽs nunq; receſſit a patre Cum vero dicit in vnitate ſpirituſſancti. ſecũdam fra2⸗ ctionem facit. quaſi diceret licet filiius dei ↄceptus ex vtero virginis legitur tamen patrem et ſpiritumſanctumnũß q;ᷓ deſeruit. ſeo ſemper tota ſanctatri⸗ gitur pmo ĩ duas medietates. Rõnale nitas indiuiſa ꝑmanſit. per oĩa ſecula ſeculoꝝ. Cauſa quare hoſtia frangit. ge legit̃ de xpᷣo. ꝙ xpᷣc fregit et dedit di ſcipulis ſuis. Innocẽtius dicit. Gacer⸗ dos frangit hoſtiã: vt in fractiõe paĩs dſim cognoſcaꝰ. ſicut iſti duo diſcipuli cognouerũt.quibus dñs in die reſur⸗ rectiõis axparuit in emaus. Quare frã dicit. ꝙ hoc fit ꝓpter duplicẽ pᷣdeſtina⸗ toꝛum ſtatũ. ſez eterne gloꝛie. et tꝑalis pᷣſentis miſerie. Et quia duplex eſt miſe ria pᷣdeſtinatoꝝ. videlicet illoꝝ qͥ ſuntĩ hoc mundo caduco moꝛbo viuunt. vil loꝛum qui ſunt in purgatoꝛio.ido vna mediet as ſubdiuiditur in duas partes quaꝝ vna ſanctificatur pꝛo pꝛedeſtiua tis qui ſunt ĩ purgatoꝛio.et alia ꝓ hijs qui adhuc in carne viuunt in hoc mun do. Et ſic iſte tres ꝑtes / deſignat tres artes coꝛpoꝛis chꝛiſti miſtici. videlicz eccleſiam triũphantem / eccleſiam mili tant em. et eccleſiam purgatoꝛium ſu⸗ ſtinentẽ vl poꝛtãtem. Et ſesm aliquos illa pars que immergitur/ veſignat be atos qui inebꝛiantur dulcedine vber tate domus dei. Gecũdum alios vero ſignificat eos fideles!⸗ qui immer ſi ſunt tribulationibus et paſſionibus pꝛeſen tis vite. Ande verſus.Conſtat ĩ altari carnem de pane creari: MDars intincta vino / pꝛo viuis ſanctifcatur. Altera ꝛ2o ſanctis pars tercia pꝛo redimẽdis lij verſus Coꝛpoꝛis in partes chꝛiſti diuiſio fit tres. Lincta datur viuis ſed pars ſecunda ſupernis Eſt donanda reis.pars tercia viuiñcandis. TPars ẽ pro ſanctis. pars eſt pꝛo iuſtificandis. Iſta refert grates. ſupplicat illa deo Senſus eſt talis. Una pars ſignificat gratiarumactiones pꝛo ſanctis. altera oꝛationem que eſt pꝛo viuis.tercia pꝛo W gS= * piciationem que eſt p defunctis. Ser⸗ miſſa coꝛpus chꝛiſti quod iam reſur:ex itt ſignificat. pars ↄiũcta figurat coꝛpꝰ AIschpuc ombulons ſuper terꝛam. tercia ĩ Altori manens vſq; ad finem/ coꝛpus rFßpi iocens in ſepulcro.quia ad finem ſe culi coꝛꝑa ſanctoꝛum in ſepulcris erũt ſcʒchꝛiſtum caput ſignifcat. ſecũda es ſigmfcot illos / quoꝛum coꝛpoꝛa requi C xpᷣo: et ſunt ille due que extracalicẽ re. ſeruantur. quia xpᷣc iameſt impaſſibilis et aunne ſonctoꝛum ſunt inloco /vbi nec eſt luctus.neq; timoꝛ. neq; doloꝛ. Ter⸗ 9 cia pars que in calicem ponitur/ ſigni ſicat eos qui adhuc in paſſione exiſtũt. umtranſeant. vbi nõ moꝛientur ampli us.et nullaten? pacientur. Alij dicunt. wYhoc fit ꝗꝓpter tres perſonas diuinas im vng eſſentia. Bicut tres ſunt partes inin diuiſion hoſtie/ et tamen vnus chꝛi ſtus ARlijs dicũt. ꝙ hoc ſignificat tres ſtatus xpᷣi. quibꝰ fuit moꝛtalis moꝛtuꝰ et immoꝛtalis. Itẽ pꝛopter tres aper tlunas in coꝛpoꝛe domini. ſecʒ manuum. pedum. et lateris. Item pꝛopter tres chꝛiſti ſubſtatias.ſcilicʒ diuinitatis ani mne et coꝛpoꝛis Bubitatur.quare ſacerdos dicendo alta voce. per omia ſecula ſecloꝝ/ paꝝ eleuat caicẽ ð altari AAld hoc dicẽqu. pa ſcẽqerat ad ĩferos p reſurꝛectiõz eleua t2 ea moꝛtuis. LTuc ſubiũgit alta voce hec vba Pax dñi ſit ſp vobiſeñ vbiiu re ꝑ ptem ĩmergẽdã figuratiſunt fide⸗ les ſub tribulatioibꝰ pntis vite agoni ʒtes.qꝛ ſacerdos ad tales ſic loqͥr pax dDiilit ſempꝑ vobiſcũ. hic pax pectoꝛis ĩ pᷣciꝑ graʒ et pox qetis ſeu eternitatis cu lanctoꝛu ruct rum veni Innocentius ſic dicit. na pars.ipm cunt in tumulis. et aime regnãt cum Innocẽtius dicit. ꝙ virtus trinit atis aqimam crucifixi reduxit ad carnem ne derelinqret aiam eiꝰ in inferno nec car nem eiꝰdaret videre coꝛruptionẽ Vel ideo q; tres mulieres qrebat crucifix⸗ umag hoſtium monumenti. vel ſignifi lione cat triduũ per qdð xpc fuit in ſepulcro⸗ vt ab hac vita migrantes.ad caput ſu A ; xpᷣe qͥ ꝑ paſſionẽ de⸗ mũdũ dona nobis paceʒ ſdoꝛroſ Stiqᷓ; ↄſuetudĩeʒ romãe eccie tribꝰ mo P defune er· in futmo per gloꝛiam Dubitatur giuius papa aliter dicit. Pars in calicẽ quare alta voce pꝛonunciat.pax domi niꝛc Innoc. Reſurectiõis gaudium nõ ſolũ ꝑ ſigna inſinuatur. ſed eti per ver ba intimatur ⁊ eſt expᷣm endũ. Bacer domini ꝛc. inſinuat vna die ſabbato it ieſus ⁊ ſtetit in medio diſci⸗ dos ergo cñ alta voce pꝛonnciat. pax puloꝛũ ſuoꝛum et dixit eis pax vobis. 2 Dubitatur. quare facit ter ſignum crucis cũ hoſtia ſuꝑ calicẽ. Vel quia pax quietis in gloꝛia d * . tota trinitate virtute paſſionis xpᷣi in uce. igitur choꝛus reſpondet. et cum ſpũtuo· quaſi dicat. Tu nobis pacem obtos. ⁊ eadẽ pax cũ ſpũ tuo maneat.qᷓ ten toto ſpũ oiuinis miſterus aſſiſtas. et ſpũᷣali gaudio p enus fias. qꝛ xpᷣc cũ — 6 4 ſalutaſſʒ aplos dedit eis ptãtẽ remittẽ dipeta dicẽs Quop remileritis pctãꝛẽ Adcirco choꝛꝰclamat poſtulat ab eo remiſſiõʒ pctõꝝ dices algnꝰ deiq tollis — pcto mũudiꝛc Abi ſciẽdiqꝙ agn dꝛ ab nonon grece qgͤ eſt pi latie vel abag noſcẽdo.q; agnꝰĩtoto grege ſolo bala — tu matrẽ agnoſcit. Rpc at t ara crucis pf em cognouit matræ. or̃em ꝑ obe dientiã:matrẽ ꝑ cura biq; piꝰobtulit ſe ꝓ nob. Et iõ in altaris imolatiõe ter dꝛ agny dei.q d. agn di qͥ agnouiſti pa trẽ miſerere nob.agnꝰ deiqͥ agnoniſti matrẽ miſerere nobis. pieq redemiſti dis vmfoꝛmiter dꝛ miere nob ꝓpt tria generupee⸗ mnrt ſco⸗ ſogtarior cctionis ina etvariſs eccie ingv⸗ mart voma ſacilus exan poꝛdipteſ inſttit vt.⸗ acndec ſwoctond: cio. donge ſoelibus betoptani peninqu⸗ llaeſtesre goꝛuanime cter reqnen mnihodo. T Ponſezpoſt Vollludmie eſt equies emamöcfit rectoemn mar damſturalis poꝛvquoaliqu. aliterferant in eseſt verafen ue deum pſene pris coꝛoibug in teret gfectiſſimer tercig vcceetnon nöſenprma Paumüperimus eig ſenſnnpmire, berxriöen et ver 90 tefcinm berart Utiocetcollatioee Poloepees o Arbitmn⸗ neigrer dani gandinmnn getüöper Nonſdir vnr moe ſibbero spar vobis. qarefzet aſopcrlci⸗ Wtustrrütans tadcamemne infernoneccar nnptione el irehatauafr⸗ henti veſſcn futinſenſcro⸗ na dehnre decrisdin⸗ Sreondetonn Tunohiuan ipüonmeri zmidensMtb. igſech rateronite emerdstan poſulgr he Wr deictols cicna de piilrie vel hag rogrege ſolobaln pciriaaces tni Mfenpobe Pich rolit y derq agouln ds. Pie gtenenit ace; Poniin⸗ orniae eccemt n genera peccatoꝝ que petimꝰ nobis re — mitti ſez cogitatiois. locutiõis · et oꝑRis Cogitatiõis in coꝛde · locutiõis in oꝛꝛ.· actionis in ope ſdoſtmodũ aũt multis et varijs aduerſit atibus et erꝛoꝛibus eccĩe ingruentibus / ad dñm cepit cla⸗ mare dona nobis pacem Et vt clamoꝛ facilius exaudiret in ipa immolatiõis hoꝛa dixit eſſe clamãduũ.Gergi papa inſtituit. vt añ ↄmunicantes · agnus di a choꝛo decantaret᷑ Mota in miſſis de functoꝝ ðꝛ bis dona eis requiem et ter 4 cio. dona eis requiẽ ſempiternã q; pꝛ o fidelibus defunctis triplex requies de bet optari Pꝛimo vt ab eis anferatur pena in qua eſt laboꝛ et non requies et illa eſt eis requies pene. Gcðdo vt eis gloꝛia anime ↄferatur qua habita vera citer requieſcũt in bono deſideratoſcʒ in ipo ðo.Tercio vt donet᷑ gloꝛia coꝛ poꝛi.ſeʒ poſt diem nouiſſunũ.ne vlteri⸗ us illud miſerijs exponatur. Nꝛimañ eſt requies ſempiternaiqꝛ ſublata pena ſenſus aobuc deſiverat gloꝛiã. Ocda etiam nõ eſt tota requies.qꝛ ante reſur rectiõem moꝛtuoꝝ ſiue coꝛpoꝝ. fm bea tum vᷣlugu. ſempꝑ ineſt animalibus qui dam naturalis appetitus reſumẽdi coꝛ poꝛa.quo aliqualiter retaroant᷑. ne to⸗ taliter ferant᷑ in deũ. Ged tercia requi es eſt vera requies ſempiterna. q; aĩe que deum pſencialiter vident reſum⸗ ptis coꝛꝑibus in ipo vlterius eternali teret ꝑfectiſſime requieſcũt IJoeoq; in tercia vice et nõ in alijs congrue ðꝛre quiẽ ſempiternã. Ael ſm alios quo 2d pꝛimũ petimus eis liberatiõem a pena lenſitiua puniẽte. quo ad ſeom a ↄſcia liberatiõem. et verme moꝛdente. quo ad tercium liber atiõem ab afſectiua di latiõe et collatione gratie ſempiterne. Poſt hoc pacis oſculum ſacerdos mi⸗ niſtris poꝛrigit. vnde hoc pꝛoueniat Johãnes beleth. Inno ⁊ Mõnale ſic in nuunt. In pꝛimitiua eccĩa ſingulis die bus qui miſſe intererant ↄmunicare ſo lebãt et poſt creſcẽte multitudine ſide⸗ limn inſtitutũ fuit vt tĩ diebus dñicis ↄmunicarẽt. et poſtqᷓ; hoc obſeruari ñ potuit. oꝛdinatũ fuit q; tin ter ↄmuni⸗ carẽt hoĩes videlicet in natali.paſche⸗ et penthecoſtes. Inuẽto hoc remedio vt videlicet ꝓeoα ſingulis dieb? po pulꝰ cõmunicabat᷑ · ſingulis dieb? olcu lumpacis daret᷑ et panis benedictus. Et q; in quadꝛageſima ſingulis diebꝰ panis benedictus ſimi nõ potuit ſaluo ieiunio. inſtitutũ fuit vt diceretur col⸗ lecta ſuꝑ populũ in fine.cum dyacon⸗ dicit humiliate capita veſtra deo. Sʒz quid deſignat illud oſculum. Innocen ——Yðõ cius dicit Poſtq; dñs om̃es ſalutauit apoſtolos . iterũ dixit MPax vobis oſtẽ dens nobis vt nõ ſolũ debemus habe re pacem in oꝛe.ſed etiã in pectoꝛe.ne ſimus ex illis qui loquuĩ pacem cimn pꝛoximo ſuo mala aut in coꝛdibus eoꝝ Et ideo cum hoc dixiſſet inflauit et ait Accipite ſpũmſanctũ. Ald hoc deſignã dumſacerdos dat miniſtro oſculũ pa⸗ cis. Et qꝛ caritas dei diffuſa eſt in coꝛdi bus noſtris ꝑ ſpumſanctũ qui datꝰ eſt nobis. ido pacis oſculum ꝑ vniuerſos ſideles diffunditur ab eccia. Rlij dicũt pacis oſculum anteqᷓ ↄmunicamꝰ poꝛ rigimus ·et in hoc ſignificamus.q; oĩis amaritudo coꝛdis quã habemus ad ꝓ ximũ a nobis debemus ſeꝑare.quia ſi ab inuicem diſcoꝛdamus in coꝛꝑe xp̃i non manemꝰ. Teneamus ergo pacem ↄcoꝛdie et tꝑis cũ ꝓximis pacẽ pecto⸗ ris in nobiſmetip̃is ſcʒ om̃es hoĩes ſin — ceriter diligẽdo vt pacẽ eternitatis cõ ſeqmur ĩ celo adiuuate oſamo ie.xpo r i dommi ſui graciã et angeloꝝ cõcoꝛdiã per moꝛtem eius pꝛomeruiſie gratulat Item ſtgnum pacis ſibiinuicem dant⸗ vt oſtenoant ſe eſſe cõiunctos coꝛpoꝛi rpᷣuꝑ quẽ facta eſt pax in celo et in ter⸗ ra. Jsem vt caritatis vinculo ↄnectan tur. quia ergo odientes ſe inuicem oſcu lant᷑ iude pꝛoditoꝛis oſculũ imitantur- Rujrſus pꝛiuſ qᷓ; municamus oſculum damus.vt inter nos cõcordiam eẽ oſtẽ ↄamus.et cũ illa coꝛpus dñi ſumamus. ſine qua munera nõ acceptanta deo. Item hoc fit pꝛopter pᷣceptum apoſto li dicentis. Galutate vos inuicem oſeu lo ſancto.deus aũt pacis et dilectiõis maneat ſemꝑ cũ omnibꝰ vobis Et ſciẽ dum ꝙ in miſſa pꝛo defunctis in aliqui⸗ bus eccleſijs non datur pax. qꝛ ſideles gnime iam nõ ſunt nec amplius erunt in turbatiõe huius mũdi ſed quieſcunt in domino. Unde eis nõ eſt neceſſariũ pacis oſculum.qdð eſt pacis et concoꝛ⸗ die ſignũ Et ergo in rõnali ðꝛ ꝓĩ miſſa pꝛo defunctis nõ dicitur illa oro. Pñe ieſu xpᷣe qui dixiſti aplis tuis pacẽ meã do vobis ꝛc. ſoſt hoc mittit partem hoſtie in calicem dicẽs illam oꝛationẽ ſequentem. Ec ſacro ſancta cominixtio coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis dñi no ſtri ieſu rpᷣi ſit mihſet om̃ibꝰ vitam eternã pꝛomerendã et capeſcen dam pꝛeparatio ſalutaris amen ponitur cõmixtionis oro: et eerponit᷑ ſic Hec ſacroſancta Eõmixtio · id eſt ſacrata et ſanctiſicata mentis et coꝛpoꝛis ſcᷣm ſcʒ pꝛeꝑat cEecceſt quarta particulaĩ qna GBecuous vnio coꝛpis et ſanguinis dñi noſtriie⸗ ſu xpi..id eſt ſpecierũ panis et vini. ſub quibus ↄtinetur coꝛpus ⁊ ſanguis xpi ſit mihi ſupple ſacerdoti et omnibus ſin mentibus ſupple ſpũaliter. ſalus mẽtis id eſt aĩe et coꝛꝑis.⁊ ad vitam eternam pꝛomerendã et capeſcendã ·id eſt poſſi dendã. pꝛeꝑatio id eſt diſpoſitio. ſalu⸗ taris.id eſt ſalutifera.amen. Nota ↄmi xtio illa ſigniſicat vnionẽ carnis ⁊ aĩe in xpᷣi reſurꝛectiõe que de nouo ĩ reſur rectiõe ſunt vnita. Mam vt pᷣdictũ eſt panis ad coꝛpus ⁊ vinũ ad aiam refer ri debet Illud aũt ſane debet intelligi q ſacerdos dicit cũ eucariſtiã mittit ĩ calicem hec ſaeroſancta ↄmixtioꝛc.qð vtiq; referendũ eſt ad ſpecies panis ⁊ vini ſub quibꝰ coꝛpus bi continetur. Eorusemnvfinaneir ine ſanguine/ nec ſanguis ſine coꝛpoꝛe.et ideo nõ fit cõmixtio coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis qꝛ idem ſibiipi non comiſcetur. ſeo bene ſit com mixtio ſpecieꝝ. Mixtio em̃ eſt miſcibili um vnio. vt dicit. .ide generatioe.Mo ta ꝙ in iſta litera innuuntur duo / que abcar ſacerdos ſibi et omnibus ſumen tibus hoc ſacramentũ videlicet ſalutẽ ad capiendũ vitam eterna in quibus innuuntur duo effectus huius ſatra⸗ menti.quos conſequitur digne confici ens. et etiam ſumens hoc ſacramentũ Omine ieſu xpi fili dei viui qui ex voluntate patris co⸗ operante ſpiritu ſancto per moꝛtem pꝛopꝛiã mundum viuificaſti. libera me queſo per hoc ſacro ſanctum coapo et ſanguinem tuñ a cũctis iniqta n. Zractatus tuis ſꝑ obedire mandatis et a te nũqᷓ; inperpetuũ ſeparari ꝑmittas. ui cůᷣ eodem deo patre in vnitate eiuſoẽ ſpi rituſſancti viuis et regnas deus ꝑ oĩa ſecula ſeculoꝝ. Aoꝛpus et ſanguis dñi noſtri ieſu xpi fiat nobis ſalus mentis et coꝛpoꝛis et remiſſio oĩim peccatoꝛũ canonis ipᷣiꝰ ꝓpter hoc di⸗ uerſi diuerſimode eã legũt ⁊ oꝛant. Ged vt iam lecta eſt ſciat ꝙ in hac oronetria petunt᷑ſcʒ a peccatis li beratio p̃ᷣceptoꝝ dei obediti. et adeo nunq; in perpetuũ ſepatio. Rem nota pꝛimo ðꝛ ex voluntate patris · quoniã indiuiſa ſunt oꝑa trinitatis. Cota em̃ indiuidua trinitas chꝛiſtũ tradidit as moꝛtẽ et ad redimendũ munduũ· et vt totanatura humana ꝑ xpᷣm redimeret a moꝛte pater filiũ dedit. filius ſeipᷣm obtulit. ſpũs ſanctus accepit · Hinc er go dicit apo. Ahꝛiſtus ꝑ ſpũmſanctum ſeipᷣm obtulit deo patri hoſtiã immacu latã.ſinguli tũ dederũt.acceperunt .et obtulerunt. ſed ad diſtinctiõem pater 8: dediſſe ꝓpter auctoꝛitatẽ. filius ob⸗ tuliſſe peer humanitatẽ ſpũſſanctus gaccepiſle ꝓpter benign none ſacerdos ſe a plicat ad ſuſceptio Apter benignit atẽ. Finito ca nem ſacroſancte hoſtie. Quidam enim ſacerdotes de manu quidam de pate⸗ na coꝛpus xpᷣi ſimunt.qui de manu ſu⸗ munt dico ꝙ; tucius agut qm̃ digiti in calice poſtea lauant᷑ qui aũt de patena ſumüt niſi lauent in calice patenam ne⸗ gligentiã cõmittunt. licet expoſitoꝛes dicant ꝙ hij qui coꝛpus xpᷣi in patena ſumunt figurat q; coꝛpus xp̃i in latitu⸗ dine caritatis ſit accipiendu que deſi⸗ Ratio iſta non eſt dẽ eſſentia Tercius deuotiõe ⁊ coꝛde cõtrito ⁊ conſcĩa nõ ficta poſt hoc coꝛpus rpie ſanguis ſu menda ſunt in qua quidem ſinnptiõeñ expedit fieri magnam moꝛam ſed ſacer dos bꝛeuiter et reuerenter ſe expediat ↄmunicando ꝗꝓpter coꝛdis diſtractiõeʒ et mẽtis euagatiõem. ne irꝛuẽtes cogi taciones ꝑdant deuotionẽ. Iſta cuius ſigura pᷣceptum fuit in lege.qꝙ agnus paſchalis qui figurabat xpᷣm comede⸗ retur feſtinanter Mota ſacerdos in q̃/ buſomn eccleſijs omes ꝑtes hoſtie ſu⸗ mit. ſed in aliquibꝰ vnã ptem in duas diuidit. quas miniſtris ſcʒ dyacono et ſuboyacono poꝛrigit. et ſic cũ miĩſtris municat et p hoc inſinuat . ; xpᷣc poſt reſurꝛectionẽ cum diſcipulis maduca⸗ it. Me aſit vn ꝑtẽ accipit et reliquas „ miſtris impendit inſinuat vt lucas euã geliſta ↄmemoꝛat. qꝛ ieſis accipiẽs paꝰ⸗ nem fregit. et ſumens reliquũ poꝛrige⸗ bat illis quoꝝ coꝛ ardens erat in via⸗ Nota. ſummus pontifex nonſic ſumit eucariſtiã ſicut ſacerdos ↄmunis vel al ter ep̃s.nec etiã ſummus pontifex ſtati particulam hoſtie ſubmittit in calicem ſed eam poſtterciũ ſignaculũ crucis ſu per patenam reponit. et poſt oſculum pacis ad ſedem aſcendẽs/ibiq; ↄſiſtẽs maioꝛem ꝑtem hoſtie ſuſcipit. de pate⸗ na.quã dyaconus ſibi appoꝛtauerit de altari.quã dentibꝰ ſuis diuidẽs.vnam particulã eius ſumit. et aliã in calicem mittit. et de calice cũ calamo haurit.de inde alias duas particulas diſtribuit miniſtris. dyacono cum oſculo:ſubdya cono ſine oſculo. et ivem ſcilicet ſub⸗ ↄyaconꝰ reſiduum ſanguinis in quem ſummus pontifex partem miſit ſumit. DZ . ⸗R r i ij gnatur per patenã. Mota poſtilã oꝛa Nota H tionem One ieſu xpe ꝛc celeriter onice ð paſſionis memoꝛia habenda cum omi iſt rõeʒ hyſtoꝛicã nũqᷓ; potuit ĩ aliquo Romanus ergo pontitex ibi non ↄmu nicat vbi frangit ſeo in altari frangit⸗ et in ſede communicat qꝛ xpᷣc inemaus poſt reſurꝛectiõem coꝛam duobus di, ſeipulis fregit et nõ manducauit.ſed ẽ hieruſalem coꝛã duodecim aplis man- ducauit. lſcendẽs ergo ſedẽ ibi masu cat et omunicat qꝛ ĩ eccia militãte ſum mus pontifex eſt caput ⁊ vicarius xpᷣᷣ et iõ ſublimioꝛi loco ↄmunicat. Alia cã hyſtoꝛialis a quibuſoã reddit᷑ ſʒ dubia an ita ſit. Fuit quidã papa noĩe leo he reticus qui qñ ↄmunicare debebat mia/ ſit occulte ſacramẽtũ inſinũ.et ergo ne deinceps poſſet talis fallatia ↄmitti / Papa in alio loco om̃ibus cernentibus maducat et ↄmunicat.Lñ Inno. di q; . loco autẽtico inuenire Doſt ſumptum eucegriſtie ſacmentũ ſacerdos abluit di gitos ⁊ ꝑfundit ne aliqd incaute rema neat ex cõtactu diuiniſſimi ſacramenti Indignũ quidẽvſſet vt manus q incoꝛ ruptibile coꝛpꝰ ↄtractauerũt coꝛpus coꝛruptibile attingant niſi pᷣus ſtuvbio ſe lauent᷑ Trina ergo ablutio ſacerdoꝛ- tis in pᷣncipio. in medio.⁊ in fine miſſe deſignat. ꝙ offert ſacrificium ſalutare ao emundatiõeʒ cogitatiõis locutiõis et getiõis.vel ad purgatiõeʒ pctĩ oꝛigi nalis crimialis et venialis. vel iſtoꝝ; q agunt ꝓ ignoꝛantia.negligenti: et in⸗ duſtriã. Hec aũt ablutio pᷣt referꝛi as ablutiõeʒ baptiſini. cuiꝰ foꝛmã xpᷣetra⸗ didit poſt ſua reſurꝛectiõeʒ Eũtes inqͥt inmoim vniuerſuz docete oẽs gẽtes ꝛ Rõnale vicit. Gane circa maioꝛa tuciꝰ eſt ggenoũ ſacerdos ergo ſumens ſan guinẽ ꝓpter maioꝛẽ ſecuritatẽ et reue2s⸗ rentiã calicẽ cum vtraq; manu tenere debet. ſes ĩ ꝑfuſionis ſumptiõe. ſufficit Altera tm̃ duobꝰ digitis alterꝰ manꝰ abiñctis qſi ꝑ hoc innuens ſanguinem Secudus ibi nõ eſſe Bed ſumẽdo ſanguinemter haur it. ad deſignandũ trinitatẽ. pfuſio nem vo bis ꝑ hoc deſignans caritatẽ qᷓ inter duos oſiſtit. Et poſt ſi umptü ſerm nõ eſtſtatim ſpuenoũ ſi ↄmodoſe abſ; violẽtia nature fieri pᷣt Beod poſt hoꝛã 2Zuenientẽ ſpuere pᷣt ĩ loco ↄpetẽti vbi ſputũ nequit pedibꝰ culcari. Siqͥdẽ ſpualis oia iudicat et a nemĩe iudicat᷑. hoſtia nõ ſicut aliꝰ cibus coꝛpalis eſt maſticada ſʒ diſcerete ⁊ moderate ac le niter dentibꝰ anterioꝛibꝰ terenda.et lingua mollificada ne aliqᷓ ꝑticula dena tibꝰ aohereat quã poſtea emittiſerean do ↄtingat LCLaplin quintũ De granactiõe ANnta hecptioe corpis a ſan ue poſt cõmuniõeʒ 2cinitur cõmunicatõis fideliũ vel modicũ poſt que cõmuniter cõmunio vocat᷑ qꝛ tpe cõmunicatiõeʒ cantat᷑. et illa repntat gaudiñ aploꝝ de xpᷣi reſurꝛectiõe.bᷣm illuo qo legit.gauiſi ſunt diſcipuliꝛc q aũt in aliqbꝰ eccleſijs reci pcando cani inſinuat ꝙ apli reſurꝛectiois gaudiũ ſi biinuicẽ mutuo nũciabãt. Mec ẽ ergo tr oitus miſſe ſigficat inchoatiõeʒ boni opis.ita cõmumo cõſumatioeʒ laudibi lis finis. am q digne volũt eucariſtiiã ſumere et cõmunicare dñt vſq;ĩ finẽ ſi ne intermiſſiõe laudare deũ.ſicut dicit apls. ſine intermiſſiõe oꝛate. Et ps. Be —— nedicã dñũm in om̃itꝑe.Huũc ſenſum tã git oro vltima ꝗᷓ cõplẽda dꝛ qꝛ ipa eſt complemẽtũ offcij miſſalis et pfectöe,z ſeu cõſumatiõeʒ boni oꝑis repſentat. AAlij dieut ꝙ ↄmunio dꝛ ad granactio nes ꝓ hoſtia nobis traſmniſſa ⁊ ĩ eouliũ guinis xpi antiphona ſeqᷣrf⸗ õ = „ 4 R . —— – . 8 ſtexnt D Licdi chſup tiplic nhcigr tendof exteſis nemßn eleugti ſnasin Nones èꝗ—E— Xe n ocai Hiüi cge bon dit rſa iſſ dicit umti ao Tract atus ꝓpoſita. Vel ſᷣm alios comunio ſigniſi cat hꝰ ſacre ↄuĩcatiois et ꝑceptiõis ſa⸗ cramẽti fructũ.qͥ ab electis obtinebit᷑ oↄũ mudus cõſumabit᷑quo fructu dabi tur eis exultatioet leticia.iux illuo ps. Exultabũt ſanctiĩ glia et paſcebuntur edulio abſq; pᷣcio commutationis ipᷣo ꝓpinate inuitate et ꝓponẽte qͥ dixit.Et ego diſpono vobis regnũ. Poſt hoc iam ĩ fine miſſe ſacerdos ſe trauſſert ad dexterã ꝑtem altaris et hoc io.qꝛ cultꝰ fidei pᷣmo fuit in ꝓplo iudaico poſt hoc trãſiuit ad gẽtes.in fine vo vel circafi⸗ nem iteꝝ reuertet ao iuoeos ad pᷣdica⸗ cionẽ enoch ⁊ helie qͥ conuertũt coꝛda patꝝ ad filios qm in diebꝰ illis ſaluabit iuda.et reliquie iſrl ſalue fient. Gʒ hoc nõ videt᷑ placere innocẽtio qͥ dicit. xpᷣc nõ pᷣoicauit gentibꝰ ſʒ iudeis.⁊ ſa cerdos ꝓnũcians euãgeliũ xpᷣi gerit ꝑ ſonã.videt᷑ ꝙ ipᷣa ſimſtra ꝑs altaris nõ repñtat gẽtiles. Ergo ipe dicit ſic. ea ꝗ ſunt leta ꝑ dexterã ꝑtẽ altaris deſignã tur.ꝑ ſiniſtrã vo q̃ ſunt triſtia et aduer ſa.q ergo ſacerdos ĩ pᷣncipio miſſe gau⸗ iñ dnice incarnationis et natiuitatis oñdit.iocirco pꝛimũ ao dexterã ꝑtẽ al taris accedit:deinde ad ſiniſtrã cõuer titur. vt triſticiã paſſiõis inſinuet. Gʒ3 iteꝝ redit ad dexterã vt gaudiũ dñice reſurꝛectionis et aſcenſionis annũciet: Tũc dicit orones q̃ vocant᷑complẽde cã ſuꝑius dicta ẽ.Et hee or̃oes dñt ml⸗ tiplicari eq̃liter collectis añ eplam pꝛo nuciatis Hec oro quã ſacerdos pᷣmit⸗ tendo ſalut atiõez exeqtur eleuatis v extẽſis manibꝰ.ſignificat illã bijdictio⸗ nem fm inno.quã xpᷣc aſcenſurꝰ ĩcelũ. eleuatis manibꝰ legit̃᷑ dediſſe diſciplis Mã vt Mecas cõmemoꝛat. Eduxit eos foꝛas in bethaniã ꝛc: Iu. vlt. ADoſt illas ꝓnũciat Ate miſſa eſt.ſepᷣſentãs illuuos qð dictũ eſt aplis Ciri galilei qᷣd ſtatis aſpiciẽtes in celũ ꝛc. Chorꝰ aũt qͥ ĩ gra tulado rñdet. deo gras.imitat aplus⸗ qui adoꝛãtes regreſſi ſunt in hierlin ca magno gaudio et erãt ſp intemplo lau dãtes et bñoicẽtes deo ꝑ hoc ꝙ ſacer⸗ dos vel oyaconꝰ dicit ite miſſa ẽ dat li centiã eũdi ꝓplo ad ꝓpꝛia. vt ſit ſenſus iſte. Ite ao ꝓpꝛia miſſaẽ finita. Ael bo ſtia ſalutaris deo pr̃i ꝓ vobis miſſa eſt. Vel vr̃a deuotio miſiaẽ ethereis ſeoi bus miſterio ſctõꝝ angeloꝝn Sʒ rönale ſic exponit Ite pꝰ xpᷣmet ſeqminiipm. NMon ei eſt in hoc mdo ſtanou. ſ ad paʒ triã ꝑ bona oꝑaẽ feſtinandũ. Qð leui ter facere poſſumꝰ qꝛ hoſtia miſſa ẽ o deũ pr̃em placandũ.ꝑ quã fracta ſunt tartara ⁊ ꝑadiſiianua reſerata Vñ coõ ciliũ aurelionẽſe ſtatuit.q; cum ad cele⸗ bꝛãdas miſſas ꝓpls xpiaſus in dei noie ↄuenerit.non an diſcedat qᷓ; miſſe ſol27, nitas compleat᷑ ⁊ donec ꝓnũciatũ ſit/ ite miſſa ẽ. Et ſic ĩ hoc loco miſſa bñ dꝛ:ñ a mittẽdo qꝛ tũc vnuſquiſq; fivelis ad ꝓ pꝛia ire dimittit᷑. Iẽ ſcieoũn tripliciter miſſa claudit᷑ ſeu concludit᷑ c p ite mii/ ſa eſc. ꝑ bñdicamꝰ ono.ꝑ reqͥ eſcat ĩ pa⸗ ce. In diebꝰ em̃ feſtiuis et generaliter qñ cantat᷑ glia ĩ excelſis ↄeo.et in matu tinis te dn laudamꝰ. concludit᷑ cũ ite miſſa ẽ. Et hꝰ ratio ẽ.quia in diebꝰ iſtis ꝓpls in pᷣmitiua eccia ad ecciaz conflue. bat ⁊ qꝛ tenebat᷑ expectare finẽ miſſe et neſciebat qñ eſſet finis miſter verte bat faciẽ ad eos.dans eis licentiã rec e dendi. Ged ĩ diebꝰ ꝓfeſtis et ĩ ferijs bus non cantat᷑. glia in excelſis/⸗ miſſa concludit᷑ cũ bñdicamꝰ dno qꝛ tũc mi⸗ mniſtriet ſacerdotes q̃ſi ſoli ſine ꝓplo. in pꝛimitiua eccia miſſas dixerunt. Jdeo Aber iuxta moꝛẽ antiquũ dicimꝰ iſtis diebꝰ. bñdicamꝰ dño.ſpẽaliter ĩ ieiunio ĩ ad uUentu dñi. miſſa claudit᷑ cũ bñdicamꝰ ño etiã dñicis diebꝰ ad denotãdũ q; ſi ſy dño bñdicẽdũ ſit mſtomagis hoe ope facere debemꝰ MHec rõnale. HBʒ qꝛ ſp debemꝰ? manere ĩ granactiõe choꝛꝰ rñdet vnifoꝛmiter.deo gras.Et ſic qñ ↄꝛ ↄcludẽdo miſſam. bnoicamꝰ dño/ꝑ hoc ꝓpls ad granactiões inuitat᷑. eo q; poſt ola bona ꝑacta do vebemꝰ regra ciari ⁊ eũ laudare ſm dictũ apli Gras agite ſine intermiſſione oꝛate. Et qñ ſa⸗ cerdos vel dyaconꝰ dicit. ite miſſa eſt. tũc in plibus eccleſijs faciẽ vᷣtit ad po⸗ pulũ tt ronabiliter qꝛ ad eos quos pᷣ⸗ eis ad quos ſermõeʒ dirigimꝰ faciẽ pꝛe ſentare ſolemꝰ. Gʒ dicẽdo bñdicamug dño.nõ diſtincte alloqt᷑ ꝓplin. ſicut cũ dicit ite miſſa ẽ. ſed iã ſe ↄnumer at et iõ faciẽ vertit ad oꝛientẽ.vt vᷣo oꝛienti ex alto qͥ illuĩatomnẽ hoĩeʒ gr̃as refera⸗ mus: Sʒ miſſe deſunct oꝝ claudunt᷑ ꝑ reqͥeſcãt in pace.Eis em̃ ꝑ totũ officiuũ optat᷑ reqͥes et pᷣcipue in pᷣncipio vt er go finis coꝛreſpondeat pᷣncipio. miſſa claudit᷑ ꝑ reqͥeſcãt ĩ pace.⁊ tũc rñdet amen.i.fiat Iſto facto ſacerdos nouiſſi mã facit bñdictioeʒz ſuꝑ ꝓplin et hec de⸗ ſignat ſpuſſancti miſſioeʒ in diſcipulos quẽ dñs de celo miſit in eos.iur qð ip̃e piſit vccipietis inquit virtutẽ ſuꝑue niẽtis ſpũſſanctiĩ vos. Gicut em̃ ſpũs ſanctꝰ in noĩe tociꝰ trinitatis mittiteo P opa ſancte trinitatis indiuiſa ſunt. Ita et ſacerdos iſtã bñdictiõeʒ facit in noĩe indiuivue trinitatis dicens.Pñdi Oiduo cat ⁊ cuſtodiat vos dinĩa maieſtas pt filiꝰ et ſpusſſanct?ꝰ et vtꝰ ⁊ gra bndi etõis eiuſoẽ ſancte trinitatis et ↄſolatõ almiſpüs ſup ſpiin deſcendat eiſo ma⸗/ Secundus. neat Hec em bñdictio ꝑ verbũ oꝛis 1 ſignũ crucis expmit᷑. qꝛ iſta miſſio ſan⸗ cti ſpũs ꝑ ſonũ vehem̃tis aeris a celis et ꝑ linguas igneas innotuit. VUñ legit Actuũ.j. Factus ẽ repẽte de celo ſonꝰ. Ft ſubdit᷑. Ct apparuerũt illis deſuꝑ di ſptite lingue ꝛc.in qua bñdictiõe finis habet᷑ miſſe. Dic finis miſſe finem deſi⸗ gnat mũdi.in quo electi dei libertatem habebüt et deu ſy bñdicẽt. et ip̃e deus ip̃is bndicet. et plo ſuo in pace. ſmq; ꝓmiſſoꝝ ſuoꝛũ tenet foꝛma q ſeꝑabit bonos a malis.qſi agnos ab hedis. Et dicet bonis Wenite bñdicti pr̃is mei. poſſidete vobis ꝑata Luc eĩ iuſti ao cla ritatis gloꝛiã ꝑducent᷑.et fulgebũt ſic ſol in regno pr̃is eoꝝ. Gic em ſuꝑ eos efſulgebit benedictio dñi. Malis vo di cetur Ite. vobis miſſa eſt mala ⁊ into⸗ lerabilis ſnia. Ite maledicti in ignem eternum. vt Oꝛ Math. xxv. Heinde ſa cerdos inclinãs caput ad altare dicit. Adlaceot tibi ſancta trinitas ꝛc oſculãs altare ſeq; ſigno crucis ſignas vt illiba ta fides coꝛ ipius ⁊ mentẽ ſꝑ poſſiveat et animũ muniat vſq; ad obtentũ vite ꝓhennis.in qua fidelis qĩa ſociabit᷑ ðo in oſculo ſalutari. in cõiunctiõe inſeꝑa⸗ bili. in caritate xpᷣi qñ videbimꝰ ipᷣm ſi cuti eſt regẽ in decoꝛe ſuo qñ illũ cogno ſcemus ſicut et ↄgnotiſumꝰ cũ penitꝰ euacuabit omne qdex pte eſt. qin tunc vemiet qd pfecrij eſt. Albi quibiid vis ad nutũ adeſt. quidqͥd nõ vis ꝓcul de⸗ eſt. vbi erit ſtatus oim aggregatiõe bo noꝛum ꝑfectꝰ In quoipefinis erit no⸗ ſtroꝝ deſiderioꝝ.qui ſine fine videbit᷑. et ſine fuſtidio amabit. et ſine fatigatio ne laudabitur. Q laude ergo qꝛ incepi mus. in laude quoq; terminemꝰ. vt in eternũ laudemus eum.qui viuit et re⸗ Inagt in ſecula ſeculoꝝ deusgmen. 4 H Igipit tabula huins libeii»“ decẽtia. Quintũ de ipoꝝ caſtitate SS ,. „ 222 xtum de elericali coꝛona. Beptunum Anirul pꝛimũ tractatꝰ pꝛiꝰ quõ ao miſſaz ſe dẽt pꝛeꝑare ſacerdoos milibꝛi ponit cauſas qurre E ctauum de indigne ↄſeientibꝰ et ſu AAaſcra ſcriptura feruenter ſit mentibus coꝛpus xpDYi. ðèWM ſchbenda. Becundu oñdit quot ggne Apitulum pꝛimũ quarti tra EE èc“ in ſe debeat hr̃e lectoꝛ ſacre ſcripture. ctatꝰ onoit quot mõis miſſa Tercium inſinuat finẽ ꝓpter quẽ ipa ſit ð: et quõ diuidit᷑.et vñ dicit on ſtudenda. Quartũ quotupliciter atin vbi Sesdm quõ miſſa ſit celebꝛanda 2 vbi das git peccare in ſtudẽdo ipᷣam ſciaz Qnii ſit celebꝛanda. Terciũ de progatiuis Y”ZLZ tumtradit mooũ ſtudendi theologii. miſſe Quartũ qre miſſa quotidie cele r Sextum declarat quot modis ſacra bꝛat᷑ eũ tñ xpᷣe ſemel paſſus ſit. Muitu ½ ſenptura exponi In liceat ſacerdoti ĩ aliquo cou bis cele w. — Apitulum pꝛimũ ſecũdi tra bꝛare in vno die. Bextũ an miſſa boni och . ctatus. ondit in quibꝰ hoc ſa ſaceꝛdotis melioꝛ ſit q; miſſa mali ſaceꝛ eie cramentũ in veteri lege ſit p⸗ votis. Septimũ quare miſſa ſp ſit libẽ eos figuratu Bechoũ a quo et quare ſit in ter audienda O ctauũ quõ miſſa ſit au Nidi ſtitutũ Terciũ qñ ſit inſtitutu Quartũ dienda. Monũ quare ſacrificium nuſſe d49 de eius dignitate. Quintum de eiꝰ ne verſus oꝛientẽ offert cum tñ ds ſit vbi n ceſſitate. Gextum de noim ipᷣius multi q;. Secmnñ chen ſacerdote in miſſa en plicitate. Septimũ de mõ accipiendi ds ſit adoꝛandꝰ et q̊s et qualiter ſuas t. et ſumendi hoc ſacramentũ Hctauum oroes ꝓnũciare dẽt Vndecimũ quot e que ſunt ſigna et piecture ꝑqᷓ niectua mõis officiũ miſſe pagitur et de contun rüa . rnipoſſumns nos eſſe digno⸗ ao hoc ſa quo miſſa ſolennizat Mooecimũ de di ſer cramentũ vcipiendũ. Donũ de vtili⸗ uerſitate offici ambꝛoſiani ⁊ gregoꝛia er iha ↄſequunt᷑ digne ſumẽtes ni: erciũdecimũ de hoꝛa celebꝛatõis dey . Preeimu de danmis que ſequunt in. muſſak⸗Quarthoccm de benn mn en digne ſumentes Andecimũ quot mo tutoꝛe miſſe et a quibus mil a ßm hmõi . Laborſrametitumae no ufcren ritumeſt oꝛinata. Quntuvecuni de cHn an peta veniglia pñt impedire effectũ Prornn oꝛdinatiõe miſſe 1 . qbus cõſi H hui ſacramẽtiin ſumẽte. Perciudeci⸗ ſtit. Sextũdecimũ de retoꝛſioe legalis tar mum. an gPpter nocturn ollutionẽ ſacrificij ad ſacrificiũ miſſe. Septimũ . Smunio ſit ptermittenda Quartudeci decimũ guare dies ſabbati ceſſit beate mum an melius ſit ſacramentũ hoc fre vir gini in ſpẽalem ↄmemoꝛatiõeʒ et ꝗᷓ; õ quentius acciꝑe q; rarius iter officiũ miſſe diſtingnat Fſm aliqua “ — itulu pꝛimũ tercij tract⸗ rumterꝛaꝝ ↄſuetudinẽ ſᷣm numeꝝ dien ecc 7 tus eſt de condictiõibus re,j in eboomooogs? c /⸗ iittis ad debitü miſtru huius Apitulũ pᷣmũ quinti tracta⸗ rigrn ſaeramẽti. Bcom de diuerſis noibꝰ mi ttus eſt de indumẽtis et oꝛna 1nen niſtroꝝ in canone biblie expꝛeſſis Ter mẽtis ſacerdot alibꝰ Beðm cium de eon dignitate et excellentia deinſtnumerti⸗ ad officiũ miſſe requi⸗ irß Quartũ de, eo honeſtate et clericali ſiis. 1 mi ſcdi libꝛi eſt de debita mi⸗ unſſtri diſpoſitiõe ⁊ de eius pᷣ paratiõe. OIcdm de introitu et eius al⸗ legoꝛica et tropologica ſigniſicatione- Tercium de laude ſancte trinitatis ſcʒ glia pri. Quartũ de acceſſu altaris et de ↄfeſſiõe ſacerdotig ante altare Duĩ tum de oſculo altaris et ſigno crucis. Sextũ de trãſlatiõe ad dexterã ꝑtem gltaris et de libꝛi aꝑtiõe. Geptimũ de kyri eleyſon. Dctauũ de cantu angeli⸗ co ſcʒ lia in excelſis.et de eius expoſi tiõe Et quare in miſſa beate vᷣginis ſex tropi interponunt᷑. Monũ qre non ſꝑ canit᷑ glia in excelſis. Hecimũ de ſalu⸗ tatõe ſacerdotis ſcʒ dñs vobiſcũ ⁊ de collecta. EIndecim ũ de numero colle ctaꝝ et de Aneluto earundbẽe Apitulũ pꝛimũ ſecundi tra⸗ ctatus ſcdi libꝛi eſt de epiſto ciñ dea . la. Gcom de graduali. Ter⸗ leluia Quartum de tractu ſeu rrIrractibus. Oſintũ de pꝛoſis ſeu ſequẽ ciea. Sextũ de euangelio. Septimũ de ſimbolo et eius expoſitide Apitulũ pꝛimũ tercij tracta⸗ tus ſcdi libꝛi tractat de offi⸗ (Lco qð p̈cedit ipᷣam pᷣfaciõeʒ et habet ſex ꝑtes· Pꝛima eſt de ſaluta tiõe que pᷣmittitur ofſertoꝛio et de ipᷣo offertoꝛio. Scova de oblatiõis pᷣſentati one. ibi ſuſcipe ſancta trinit æ. Cercia de altaris thurificatiõe.Quarta ð ma nuũñ ablutiõe. Quinta de coꝛdis hũilia tiõe cũ ðꝛ in ſpũ hũilitatis. Gexta de orone ſecreta SS Apitulũ ſcom illius tercijtra C duas ptes. PDꝛima eſt de pꝛe ShEeocioe in generali et de eius expoſitiõe IIcda de numero ſpecialiũ pᷣfacionum Abpitulũ pꝛimũ tractatꝰ pꝛi⸗ ctatus eſt de pᷣfaciõe et habz et expoſitiõe earunbẽ. 2 Apitulũ cerciũ tercij tracta⸗ 6 tus eſt de canone. Et habet quinq; ꝑtes Pꝛima ꝑs eſt de ritu quẽ ſacerdos debet hr̃e volens ca nonẽ ꝓferꝛe/et de noĩbus canonis/et de modo legendi. ⁊ quare verba cano nis ſecrete legunt᷑. Icda eſt de diuiſi⸗ one canonis.et diuidit᷑ intres ꝑtes Piima ponit orones et obſecratiões pꝛo eccĩia ſancta di/et pꝛotota ↄgrega in ſpẽaliet inuocatiões pꝛo ſuffragijs tiõe fideliũ in generali/et pꝛo aliquibꝰ ſanctoꝝ. In ſecũda imploꝛat᷑ dei pr̃is benigna placatio ꝑ huiꝰ ſacriſicij conſe cratiõem.ibi. Hanc igit᷑ oblatioemꝛc. Intercia ponunt᷑ verba ipᷣam ↄſecra ciõem efficientia et ꝑficientia.ibi. Qui pꝛidie qᷓ; pateretur. In quarta tracta⸗ tur de ↄſecratoꝝ rememoꝛatõe ĩ quoꝝ memoꝛia offerunt et pꝛo quibꝰ.ibi. vñ eſt vltimum. et memoꝛes. In quinta oꝛatur ꝓ refri⸗ gerio et gloꝛia moꝛtuoꝝ et fit ſcõa com Abpitulũ quaꝛtũ tercijtracta tus eſt de dnica or̃one. et hʒ tres ꝑtes Pꝛima ↄꝛ exoꝛdiũ cum ðe Mater noſter. Scda dꝛ tractꝰ cum ↄꝛ ſanctificetur et ſunt peticiones rcia dꝛ ↄcluſioet illa tangit᷑ cum deʒ ¶Abirulum quintu tercijtra ctatus eſt de graꝝactiõeſiue de laudibus 7 e fine miſſe T ———ʒ—ʒʒ òð 5 . memoꝛatio ſanctoꝝ ſcʒ. OMemento ꝛc. — — LUʃ—— IeS0 eleisolng-„Plepuels 10lDelesqee 61 O oueſes Ssnooꝗ TE 1 00 R E „ . . . RS „ 4 . * „* 200 E . S . . . *. — . — „ 4 „* . e * . . ₰ R . El ſD * . £△D „* 2* . △ . 5 4 X * . * . 4* . . 1 ——=— E⸗